Gb465a_fol-2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Pars 2, 2 Antonin, Florenz, Erzbischof, Heiliger N12511924347 021 UIIIINNISIRIINAIIII — ec. Us Tobinaen 2 “ R H – Becunda pars ſumme domini Antonini. de vitijs deqʒ eoꝛundem annerxis varijſqʒ inſer — „ tis. vtpote de auaricia.ſ vſura reſtitutione ⁊c.De negligentia mẽdacio. periurio. voto ac trãſgreſſione eiꝰ. ereſi.ſuꝑſtititõibo.foꝛtuna conſtellatiõibus Fato. ? ccteris q;plurimis. no bieſe d in eSRlo/ explanaris. ”ä 3 . . = 4 2 „ ð . õ . 2 . . . . 4 2 2 . . 7 ð . UJJJM . 4 . . . 4 . . . £ W . „R☚ . 7 S . —N— „ . 2 * .„* . 3 2 . . 4 . . ð . . . £ 2 2 . * * . 2 X — . $● 2 7 . * — .„ 4 . * . „ . . . 4 . . 5 . . Z M . . — 4 „ 5K 4 Poꝛologus Xlariſſimi ac doctiſſimi viri fratr Anthoni/ gdite vos ſacerdotib. qꝛ nullũ vitiũ ita abſcõdit ni de oꝛdine pᷣdicatoꝝ archiepiſcopi Floꝛentiñn. ab homibo ſacerdotibo ſiẽ iſtð. Lepꝛa inuidie ſi⸗ Secunda pars ſumme feliciter incibit. gnificat᷑ ꝑ lepꝛã marie ſoꝛoris aaron. q̃ qꝛ ex inui dQdia murmurauit ↄ moiſen.fcã ẽ lepſavt Nũe.xij “ UA contribula ſti Lepꝛa accidie ſignificat᷑ꝑ lepꝛã moiſi.qͥ timens N Oitih h manuũ in ſinu effecta ẽ lepꝛoſa.Exo.iiij. Sic acci apita dꝛaconũ in aquis. tu dioſus manũ tenet in ſinu.i.nõ oꝑat᷑ Lep ire ſi/ cõfregiſti capita dꝛacõis.pẽ gnificat᷑ꝑ lepꝛã naaman.cui cũ miſiſſet heliſeus lxxiij. Diẽ dñs eʒechiel.xviij dictũ vt lauaret᷑ in ioꝛdane ⁊ mundaret᷑a lepꝛa. Aia q; peccauerit ipſa moꝛie abijt iodignãs ⁊ iratus.vt hr̃iiiij Re.v.UVñ non tur. Oc aia qͥdem ⁊ eiꝰ nobi, eſt mũdatꝰ niſi pꝰ depoſitã iram. Lepᷣ gule figu dr. t litate.⁊ de potẽtijs eius qb ratur ꝑ q̃tuoꝛ lepꝛoſos qͥ manebãt iuxta poꝛtaʒ oꝑatur.⁊ quõ hõ dẽàt eas exercere.de paſſiõibuſ ſamarie q acceſſer̃t ad tentoꝛia iimcoꝝ ad come quoq; ipſiꝰ q̃ ſunt pᷣncipia pctõꝝ.acẽt de pctõ in dendũ⁊ bibenclnije deg vi ar gtloꝛſ modi enere qð occidit aĩiam.ꝑ qð hoiĩes trãſ. grediunt᷑ gule ᷣm Johã.caſſianũ.Et qꝛ genꝰ hũanuʒ erat eges q̃ ponũt in ſeptẽplici genere dẽm ẽ in pᷣma inmfectũ om̃i iſta lep.ſed ꝑ eũ mùdatũ. iõ ĩ figurã ꝑte pᷣcedenti.Nũc ãt qꝛ in macia moꝛali ſᷣmões deſcẽdente ipſu de monte.i.de celo.ðmo occurrit ꝑticulares ſunt vtilioꝛes.iõ in hac ſcða ꝑte age ei lepꝛoſus quẽ ſanauit.Et bᷣ eſt qð dicit Contri de ſinglis vitijs ĩ pricnlari. Prie ꝑ modũ pᷣdica bulaſti.ſ.tu ðs incarnatꝰ.ð quo dixerat.Oꝑatꝰ tiõis.deiñ ꝑ mdoũ doctrĩe.Et dꝛaco qdem ẽ dia eſt ſaluteʒ in medio terre tu ↄfirmaſti in virtute bolꝰ. qui vt ðꝛ iob penul. Ipe eſt rex ſr oẽs filios tua mare.i.tu genꝰhumanũ ꝓfundiſſimi coꝛdis ſuꝑbie.vt ipᷣa ſuꝑbia ſit vxoꝛ eiꝰ.q regina et mat tua aucte firmaſti.dãdo ei legem ne traſiret ter⸗ ponit᷑ a greg.xxxi.moꝛa.oĩm vitioꝝ.Capita dia minos eius.vt ðꝛꝓuerb.viij.Sed dꝛaconis ſu conũ ſunt ſeptẽ vitia capitalia q̃oꝛiunt᷑ ex ea.ſcʒ geſtione ↄturbatũ eſt mare ⁊ legem fregit. Se Auaricia Inanis glia Luxuria GBula Ira In/ tu capita dꝛaconũ ↄtribulaſti.i.iſta vitia capita uidia ⁊ Accidia.q̊ꝝ q̊dlibet hʒ has filias.Quũod lia debilitaſti ĩ aqͥs ſapie.et doctrie ſcpturaꝝ.de libet hoꝝ ẽ caput dꝛacõis.⁊ ſic ſũt plura capita ꝗᷓ aq̃ Ecci.xv.ðꝛ Aq̃ ſapie ſalutar potauit uluʒ dꝛaconũ. Uñ ðꝛ Contribulaſti capita dꝛaconuz He docẽt quõ dẽmꝰ cauere vitia.⁊ ex gacntet Sed ab vno dꝛacõe diabolo ⁊ eiꝰvxoꝛe ſuꝑpiap ecoꝝ dimittere.ꝓut in hac ſcoða ꝑte oñdetur Ue cedunt et iõ in ſingulari poſtea ðꝛ. Lu ↄfregiſti in aquis ſacramẽtalibo.quorũ pmũ eſtaqua ba capita dꝛaconis. Ite ẽ ile dꝛaco magnꝰ ⁊ ruſus priſmatis.⁊ pꝑ baptiſmũ aqua pnie.de qͥb dici de ̊ ðꝛ Apoẽ xij ꝙ manebat ꝑatꝰ ad deuoꝛãduʒ Eʒech.xxxvi.Effũdã ſuꝑ vos aquã mũdã ⁊ mũ filiũ mulieris amicte ſole ⁊c̃.qui dꝛaco hẽbat ca dabimini ab oib inqnamẽtis vꝛis. Et de bᷣ agi pita ſeptẽ ⁊ coꝛnua decẽ. Dꝛaco eſt diabolꝰ vene/ in tertia ꝑte.ſ.de ſacr̃is ⁊ de diuerſ ſtatib ꝓloꝝ . natꝰmulta malicia.magnꝰnatali potcẽtia Rufꝰ qui ſanctificantur per bas aquas. et figuratur ideſt ſanguinolẽtus ſeuitia.qͥ circũiuit qrẽes qu? per aquas.quia aque multe ſunt populi multi. deuoꝛet. Nã ⁊ filiũ vᷣgis q̃ eſt młr amicta ſole.i. Apoca.xix. Uel in aquis gre ⁊ vᷣtutibo pcedenti⸗/ xpᷣm qͥ recturꝰerat mũdũ.deuoꝛare q̃ſiuit.ſʒ nõ bus ab ea.de qua aqua dixit xpᷣs. Qui biberit ex valuit. Et quẽlibet bonũ fidelem q eſt filiꝰ eccie aqua quã ego dabo ei fiat ĩ eo fons aq ſalientis deſignate ẽt ꝑ illãmulierẽ.qꝛ ⁊ vnitũ cũ xpo qri in vita eternam. Joh̊.uij.Et in his aquis nõ ſo⸗ deuoꝛare ſz deo coopãteñ valʒ. Sʒ demũ ꝓijcik lũ ↄtribulan:.i.debilitant᷑ vitia.ſʒ ct cõfringunt ille dꝛaco diabolꝰin trã infernalẽ in fine mundi. e toto.de qbo aqᷣs.i.gra ⁊ vᷣcutibo in.iiij.ꝑte agit vt ampliꝰnõ noceat. Capita ſeptẽ ſũt ſeptẽvitia Uñ in figurã in aqs ioꝛdanis lepꝛoſus naaman capitalia.qᷓ dñr moꝛtłia q occidũt aĩaʒ cñ filiabꝰ ſepties lotus fuit mũdatus.iiij. Re.v. Inſuꝑ ſuis.et ad ipᷣa reducũt᷑ traſgreſſiões decẽ pᷣcepto Vneai qðlibʒ excecat mentẽ.ᷣm illud Soph.i rum ſignata ꝑ coꝛnua decẽ his capitibw moꝛdet. Ambulabũtvt ceci.qꝛ dño peccaucr̃t.Et figurã hbis coꝛnib vulnerat.Et qꝛ qoðlibet hoꝝ vitioꝛũ tur ſeptẽ vitia ꝑ ſeptẽ cecos. Supꝑbia ꝑ cecitateʒ eſt qᷓdã lepꝛa ſpũał q inficit ⁊ maculat aiaʒ.ſ.tol ſauli qui cadens in terra nihil videbat Supꝑbia lẽdo decoꝛẽ gre.iõ in ſaẽ ſctura deſignatꝑ ſeptẽ cni ꝑſeqbatur xpᷣianoſ.Act.ix.Auaricia ꝑ cecita lcpſos.Nã lepᷣ ſuꝑbie q aliqñ ponit qᷣie codẽ cũ „tem thobie.qui excecatus ẽ a ſtercoꝛe hyrũdinũ vana głia ppt magnã ſiłitudinẽ figurat᷑ in lepꝛa“ iſta tpalia bona vt ſtercoꝛgꝗ reputatjapłs Phil. oʒie. qui ppt ſupbiã ⁊ pſumptionẽ cũ eſſpv rex vo/ iij.Tururia ꝑ cecitatẽ ſan dis qͥ pter amoꝛem luit officiu ſaccrdotũ vſurpare.ſ.incẽſum offerẽ ad mulierẽ dalilam excecatꝰ eſt a philiſteis. Ju⸗ do in tẽplo ꝓpt᷑ qð lepꝛoſus effectꝰẽ.ij. Paralip. dicũ.xvi.Inuidia ꝑ cecitatẽ hely qui viderenon xxvi.Lepꝛa auaricie figurat᷑ ꝑ lepꝛã gieſi qͥ ter poterat lucernã dni pꝛiusq; extingueret᷑ i.Reg. auariciã effectꝰẽ lepꝛoſus. vt pʒ.iiij. Re.v.⁊.i.q ij.Sic inuidꝰ nõ poteſt videre bona ꝓximi.niſi i.cũ oꝛdinaret᷑. Lepꝛa luxurie ſignificat᷑in lepꝛa extincta vel diminuta.Accidia quaſiꝑ cecitateʒ que impcata fuit Joab a dauid.dicente Non de yſaac.cuius oculi caligauerũt ⁊ videre nõ pote ficiet ð domo ioab patiẽs fluxũ ſemis.lepꝛoſus rat pꝛe ſenectute. Gene.xxvij. Sic accidioſus et tenẽs fuſum.cadens gladio.indigens pane.ij· xt ſenex ⁊ debilis nil operatur. Ira ſignificatur Re.iij. Põt ẽt ſignificari ꝑ decẽ lepſos Tu.xvij. per cecum qui clamabat in via.nec poterat com quia decẽ ſunt ſpes eius ⁊ dictũ eſt eis Ite⁊ oſtẽ peſci a turba.Luẽ.xviij. Sic iroſus clamat ne . 2 . 2 — Pꝛoĩogus poteſt quieſcere. Gula ꝑ cecum natum. Johã ix Nam iſtud vitiũ adducimꝰ a natitate nobiſcuʒ Ec xpᷣus cecos illũinauit Mach.xi.Ceci vident Et ſic tu cõtribulaſti capita dꝛaconis in aquis. Vñ in figurã cecꝰnatꝰ ad aquas ſiloe fuit illumi tatus Jo. ix. Per petm̃ et hõ efficitur ſilłis be ſtijs.ſᷣm illud ps.Cõꝑatus ẽ iumẽtis inſipiẽtibi et ſimilis factꝰ ẽ illis.Et ꝑ ſuꝑbiã efficitur ſimił leoni.Uñ hᷣa. Lco rugit quis nõ timebit. Per inane gloꝛiã efficitur ſilis pauoni. Per luxuriaʒ poꝛco.ij.Petri.ij Quaſi ſus lota in volutabꝛo lu ti. Per auariciã ſerpenti qui comedit trã. Geñ. iij. Terrã comedes oib diebuſ.dictũ fuit pꝛimo ſerpenti. Per iram cani qͥ crudelis eſt ⁊ latrat et moꝛdet.s.Erue de manu canis aiam meam. Dicũtur iudei canes ꝓpter crudelitatẽ erga xpᷣ Per accidiã aſino. U ꝓpha eʒechiel.xxiij. Quo rum carnes ſunt vt carnes aſinoꝝ.qð eſt aial pi grum ⁊ tardũ. Per gulã vꝛſo.qͥ ppter auiditates⸗ ad mel occidit᷑. vlł lupo ꝗᷣ eſt aial voꝛax. math.vij UVeniũt ad vos in veſtuntouiũ.intriſecꝰ ãt.i.oc culte ſunt lupi rapaces. Sʒ ↄtribulat ⁊ ↄfrigit ðᷣs capita dꝛaconũ.i.vitioꝝ per q efficit ho pctõꝛ beſtialis.qꝛ pctõꝛes vt beſtie tradũtur deuoꝛan di in eſcam ꝓpłis ethiopũ.i.demonũ.Sed xpᷣus in aqs de beſtijs fac nõ ſolũ hoĩes ſʒ ſimiles ãge/ lis Lu xx. Equales ſt iuſti angeł ði.Etad motũ aque piſcine ꝑ angelũ ſanabatvnus infirmꝰin eã intras Jo.v.qui infirmꝰ figurat pctõꝛẽ beſtialeʒ poſt pccm̃. Per pccm̃ qðᷣlibet hoꝝ datur hõ in ptãte diaboli.⁊ ſuũ.ij.Peę.ij.Aquo qͥs ſuꝑatꝰ eſt ſᷣuus eiꝰcẽ. Uñ ⁊ figurant᷑ ꝑ ſeptẽ demõiacos ĩ ſac ſcriptura. Inuidꝰꝑ ſaulẽ inuidũ vexatũ a demo⸗ nio.i. Re.xiiij. NAuarꝰꝑ. lunaticũ quẽ diabolꝰ pij ciebat in ignẽ ⁊ aquã. Macth.ix.qꝛ auarꝰ ꝑ ma⸗ re ⁊ p ignẽ caloꝝ diſcurrit ad cõgregãdũ vſq; ad Ricula moꝛt Luxurioſus ꝑ filia chananee qᷓ ma ĩe vexabatur. Math.x. Juuenes eni maxie ve xantura luxuria.Accidioſus ꝑ hoĩieʒ mutũ Lu. xi.qui ẽt erat ſurdꝰ.qꝛ accidia facit hoĩeʒ tacere et coꝛrigentiũ. Guloſus ꝑ ilos demãiacos qui hitabant in monumẽtꝭ. Math. viij. qꝛ gula faẽ hoĩem paupeʒ ⁊ fetidũet ſepe dirigit ad ſepulcꝝ per inoꝛdinatiõem vite.Uñ ecẽi.xxxvij.Pꝛopter crapulã multi obier̃t. 7racundꝰꝑ illũ qui clama bat in tẽplo.qꝛ tu es filiꝰdei.Luẽc.uij.Nã tał cla mat ) deũ blaſphemãdo Suꝑpbus ꝑillos filios eptẽ ſacerdotis ſceue.qͥ pᷣſumentes adiurare de mones in nomie ieſu.quẽ pᷣdicabat Paulꝰ.De mon exiens intrauit in eos vt hr̃ Act xix. Sʒz vt dicit Jo. in canonie WUenit filꝰdei vt diſſoluat oꝑa diaboli.Etiõ bñ ðꝛ.Tu cõtribulaſti capita dꝛaconũ in aqᷣs ſapie tue.⁊ ſacmental medicine que tanq; tyriaca extinguit venenũ dꝛaconis.et virtualis gre.q vt jõria expellũt jria.ita vᷣtutes et dona expellunt a mente vitia oĩa. Ju cuius fi gurã pharao cũ exercitu ſuo.ſignificãs diabolũ in aqs ſubmerſus ẽ.Exo.xuij. Sʒ vt dicit aug. Qui fecit te ſine te.nõ ſaluabit te ſine te. Et iðo pᷣncipalr oꝑante cooꝑari dẽmꝰeundo ad aquas ſᷣmonũ ſacraꝝ vtutũ vt ↄfrigatur capita dꝛaco⸗ .——— a laude dei ⁊ ↄfeſſiõe pctõꝝ.et nõ audire vba dei num. Uñ ðꝛ yſa.lv.Om̃s ſitientes ſupple einazʒ ſalutẽ vẽite ad aq̃s ⁊c. als diceret p ctõfib in fi⸗ ne.Ite maledicti in ig.eter.q ꝑatꝰẽ diabolo ⁊ an gelis eiꝰ. Mach.xxv.Et ibi qꝛ ſuꝑbi fuerũt deo rebelles ſꝑ puniẽtur i inferno. Apoẽ.xix.Aſcen⸗ dit fumꝰtoꝛmentroꝝ eiꝰ in ſecula ſeculoꝛũ.Et qꝛ auaricia inſatiabił appetitus ſꝑ eos cruciabit ig nis inextinguibilis.ſa.xxxiij. Quis poterit de vobis hitare cuʒ ardoꝛib ſem plcernio⸗ e quia fuer̃t fetentes luxuria ignis ſulphur ⁊ ſpũs ꝓcel lan ꝑs caliqeoꝝ.Pg. Qui guloſi fuer̃t vt diues epulo.necqͥdem vnã guttã aq bf̃e potuerunt. In uidi qꝛ nõ letãter voluer̃t videre bona alioꝝ.nõ potuer̃t vnqᷓ;videre ſũmũ bonũ deũ ⁊ ſcõs. Iſa. xxvi. Tollatur impius ne videat gloꝛiã dei. Ira⸗ cundi.qꝛ ex ira ligua ſua blaſphemauer̃t deũ.lin guns ſuas moꝛdebũt.ſᷣm illud Apoc.xvi. Com manducauer̃t linguas ſuas ⁊ blaſphemauerunt viuentẽ in ſecula ſeculoꝝ.qui hñt ptãteʒ ſuꝑ has plagas. Accidioſi quia vermis tarli triſticie coꝛ rodit eos ↄſumẽs vigoꝛẽ gre.deo vt ðꝛ yſa.vlt. Uermis eoꝝ.ſ.oſcie nõ moꝛiet᷑. remoꝛdẽsꝙ non egerint bona q̃ potuer̃t.ct manꝰ⁊ pedes ligabũt᷑ vt opari ñ valeãt. Ili igipctõꝛes beſtiales ⁊ im mũdi vt poꝛci.obſeſſi a demõib ꝑ vitia qͥ aquis ſapie ſacmẽtalis medicine ⁊ gr̃e noluer̃t hiclibe⸗ rari ⁊ mũdari.demũ in aqnis infernalib contri bulabunt᷑ ⁊ ſubmergũtur.ſſẽ in figurã demões ĩ trantes poꝛcos cos pᷣcipitãtes in aquis ſubmer ſerunt vt hĩ Mach. viij. c. Inſupꝑ qð dictũ eſt Zu ptribulaſti capita dꝛaconũ ĩ aquis pᷣt expõi de virgine gloꝛioſa in qua ðus cõtribulauit vi⸗ cia omia in ſe ↄfirmãdo eã virtute ſctificatiõio. Vñ pᷣmittit.Lu cõfirmaſti in vᷣtute tua mare.i. maris deriuatũ nomẽ a mari.ꝓpt᷑ plenitudineʒ aquaꝝ gre. Uñ in figurã ðꝛ gen.i. Congregatio⸗ nes nana appellauit maria.ideim nomenẽ. ſed diuerſo accentu ꝓlatũ.Et ecẽs.i.ðꝛ.Omnia flu⸗ mina.ſ.graꝝ in mare intrãt.ſcʒ mariã.⁊ mare ñ edundat ſcʒ ꝑ ſuꝑbiã extra ſe exeũdo vltra regu am a deo ſibi pfixã. Et hiero. dicit ꝙ in maria g tie plenitudo ſe infudit.In aqͥs g̊ graꝝ marie ca pita dꝛaconũ ſunt ↄtribũlata ⁊ ↄfracta qͥ̊ ad ſeip ſam ⁊ q̊ͥ ad noſ.ad nos inducẽs exẽplo vite ſue et ꝓteccione ſuoꝝ meritoꝝ ⁊ pᷣcum. Hoc autem deus pᷣnũ ciauerat cũ dixit ſerpenti neig dꝛaco ni iſti. Ipa conteret caput tuũ Geñ.iij. Nullam inuenimus mulierẽ ait Sigilbertꝰin mone. qᷓ caput dꝛaconis.ſ.pᷣncipia vitioꝝ contriuerit.et ex toto confregerit niſi mari Et ꝓpterea aptiſſi me eam ſalutado dixit ei archangelus Gabꝛiel Aue gr̃a plena.Aue cõponitur aba qð eſt ſine.⁊ ve qð impoꝛtat punitionẽ. Ue ve ve habitantiby in terra Apoca.viij. Scribit᷑ ve ſcʒ puatõis diui ne viſionis ꝓpter peccatũ oꝛigiale.ve cruciatõis eterni ignis ꝓpt pctm̃ moꝛtale.ve tꝑalis punitio ni s ꝓpter peccatũ veniale.cet hec ſtin habitãtib⸗ ſuꝑ terram.i.viatoꝛibus.Sed virgo mania ſine ve oꝛiginalis nata ab omni moꝛtali immu cula⸗ ta.a veniali pᷣfuata.Et ideo auei.ſiñ ve aliquo De ve oꝛiginali pᷣt illud intelligi. Ue eis ideſt pꝛi mis ꝑentibs.qꝛ receſſert a me.ſ.ꝑ inobedientiaʒ Cabula generalis mei pꝛeccpti. Et illud vxe tranſfundit᷑ in om̃s de ſcendentcs ab eo ꝑ pctm̃ oꝛiginale excepto xpᷣo. Sed vᷣginẽ ↄſtat ab oꝛiginali eẽ mũdataʒ in vio ait Berñ que ſcã ſuit ãteq; nata.De ve pcti moꝛ talis ðꝛ pſa.i. Uc genti peceatrici pplo guiiniqᷣta te ſemini nequã. filijs aſceleratis.ðreliqrũt deũ blaſphemauerũt ſem iſrł abalienati ſunt retroꝛ ſum. Ubi nota ſeptẽ vitia capitalia q̃ ſunt ſeptẽ capita dꝛaconũ quibo ꝑatur ve damnationis. Pumß eſt vitiũ gule et huic dedita gens diei turgens peccatrix qð impoꝛtat hitũ ꝑmanenteʒ Nullum eni vitiũ ita ꝑmanet ⁊ habituatum eſt in nobᷣ vt gula ⁊ q citius cxerceatur.nã puer to/ tus ẽ deditꝰgule et ſi ab alijs abſtineat Et qͥs eſt ille ait aug.in li. ↄfef.qͥ vltra metas nccitat ñ ra piatur aliqñ ſcʒ comedẽdo ⁊ bibẽdo vel plꝰ debi to vel ardentioꝛi auiditate. Et cũ moꝛtałr in eo offendit᷑ qꝛ hocñ eſt ſꝑ.tũc ve etne cruciatiõis ſe quitur nõ penitentis. Iſa.v. Ue qͥ ↄſurgitimane ad ebꝛietatẽ ſectandã ⁊c̃. Sʒ maria ab hoc vitio libera fuit Iñ ambꝛo.in li.de vginibo de ea ait. Quis erxplicare valeat eboꝝ eius parſimoniam officioꝝ redũdãtiã.⁊ cũ reficiẽdi neceſſitas erat cibus ei obuiꝰerat qͥ moꝛtẽ arceret.nõ qui delici as miniſtraret. Secundũ caput dꝛacõis eſt ac cidia.et hocẽ pplus guis iniqᷣtate.qꝛ accidia ſᷣm damaſce. aggrauat animũ vt nil boni ggere libe at. Sed ve diſſolut coꝛde ðꝛ Ecci.ij .· Maria ãt fuit ſine hoc ve accidie. Unde audito ꝙ cognata elvʒabeth erat grauida abijt in mõtana cuʒ feſti natiõe ad eam vt ſibi ſeruiret Lu.i.Tertium ca —V put dꝛaconis eſt luxuria.et hoc eſt ſemen nequãõ. qꝛ nequiter effundit ſemẽ. Sed vt ðꝛ Naum.iij. Vc ciuitas ſanguinũ.i.aĩa dedita luxurijs.vni uerſa mendacij dilatiõe plena.:Maria autẽ vᷣgo añ ꝑtũ.in partu et pꝰꝑtũ.ipſa eſt poꝛta in dom dñi ꝑ quã dñs exiuit ſolꝰſꝑ clauſa.vt vidit in vi ſione. Eʒechiel ꝓpha ezech. xliij. c. Quartu c(a put eſt auaricia.⁊ iſti vitio dediti ſunt filij ſcele⸗ rati Ecci. x. Auaro nil eſt ſceleſtiꝰ. Hic eni aiam ſuam venalẽ hʒ.ſed ve his qꝗͥ ↄgregant auariciaʒ ⁊c̃. Abbacuc ij. Maria vo ita libalis fuit vt au/⸗ rũ ſibi pñtatũ a magis cito pauꝑib diſtribuerz — ita vt agnũ in die purificatõis offerre nõ poſſet. ſed vt pauꝑcula par turtuꝝ aut duos pu loS co lumbaꝝ Luce ij. Quintũu caput ẽ ſuꝑbia cum inani głia.⁊ hi ſtqui dereliqrũt deũ . ꝑ nullũ eni vitiũ ira receditur a deo ⁊ bellatur ↄ deũ ſicut ꝑ ſuꝑbiã. Sʒ ve coꝛone ſupie ðꝛ Yſa.xxviij. Naz de⸗ tracta ẽ ad inferos ſuꝑbia tua.yſa.xuij. Singu⸗ lariter aũt maria de hũilitate cmẽdatur hiero.⸗ Pꝛima marie virtus fundam̃tũ oĩm vᷣtutũ hũi litas.Et ipᷣa ait.Quia reſpexit hũilitatẽ ancille ſue. Lu.i. Sextũ caputẽ ira ꝑ quã hoics peſſi mi blaſphemauert ſctũm iſrł. Sed vc eis q ꝑdi/⸗ der̃t ſuſtinentiã Ecci.ij.ideſt patientiã.ſ.victi ab ira. Uirgo ſingularis int oẽs mitis nos culpis ſolutos mites fac et caſtos.canit eccłia ð glioſa irgine maria Reuolue ſcriptura.nunq; inuent es aliquid duꝝ łaſpeꝝ ex oꝛe vᷣg nis ꝓceſſiſſe. 1 in opere.ſed tota pulcra ⁊ ſuauis vt dꝛ Cañ iiij. Septimũ caput eſt inuidia.⁊ bi alienati ſunt retroꝛſuʒ a deo qͥ oĩa bona ſua cõicat. Inuido qt 9 diſplicet q; aliquis hẽat bona.⁊ ſic alienꝰ ẽ a cõ⸗ ditionibo dei Sʒ vt ðꝛ in epla Jude.i. Ue his qͥ abierũt in viã Eavn ⁊ choꝛe ⁊c.bi ꝑ inuidiã mo ti. pꝛimus o ccidit abel. aliꝰfecit ↄiuratõʒ aarõ et male ꝑierũt.O qᷓ; ardẽter vᷣgo maria cõicat et ꝓcurat hoĩbo bona. Oib ait Berñ.ſinũ miſcdie ſue aperit.⁊ de plenitudie eiꝰaccipiũt.eger cura tionẽ.triſtis conſolatõem.captiuus redẽptõem peccatoꝛ veniã.iuſtꝰgrãm.angeli gloꝛis.dei filiꝰ earnis ſubiam. Bñ g̊ dictũ fuit ei Aue.i.ſine ve alicuiꝰcapitalis vitij Et ſic in aquis ſue gre con tribulaſti tu ðᷣs capita dꝛaconũ.i.vitia. Tertiũ ve pene.ſ.tꝑalis incurritur ꝑ pctm̃ veniale.Deꝰ eni ait Gꝛeg.delictũ bhoĩs ſine vltiõe nõ patitur aut enĩ hõ punit ꝑ ſeipᷣm ſcʒ ꝑ ſufficientẽ ↄtritio nem.aut ðs cũ homie.de pe.diſ.i.ſi pctm;̃.Deus cũ hoĩe punit qñ ꝑ penas in pñti.vel in purgato rio patiẽter toleratas purgat. ſcʒ venialia Deq̃ ve pᷣt intelligi illud Mich.ij. Ue qui cogitaᷣ in utile qð de viðꝛ veniale Sʒ vᷣgo maria ſola ab pmoi ve fuit imunis. Uñ aug. Si om̃s ſcti ⁊ ſcẽc dũ hic viuerẽt interrogati fuiſſent ſi pctm̃ hꝛẽqnt oẽs vna voce rñderẽt. Si dixerimꝰqꝛ pctm̃ non 7„ „ ria. Et ſic caput dꝛaconis.i.pᷣmos motꝰ pctõꝝ. hẽmꝰ ipᷣinos ſeducimus.æxcepta ſctã vgine ma contriuit et cõfregit in aquis gratie ſue. ¶ Zabula generalis. Ecũde partis ſumme Anthonini Litulꝰpᷣmꝰde auaricia CLCaplm pᷣmũ ſub foꝛma ſᷣmonis tra⸗ ctans de deteſtatiõe ipiꝰ auaricic. de eiuſdeʒ aua rie quidditate.de ſue crimis ponderoſitate.⁊ de eius effectualitate ſub ſeptẽ filiabꝰ.qꝛ filij hoim graui coꝛde vt quid diligitis vanitatem. Lapitulñ ſcòm ſub foꝛma ſᷣmõis de auaricie in⸗ ſatiabile cupiditate. de culpabili cecitate. ⁊ ð mi ſerablłli felicitate..qꝛ theſauriʒat auarꝰ⁊ ignoꝛat Capitulũ tertiũ de ſex pꝛa⸗ cui cõgregabit ea. uitatib ip̃iꝰauaricie.vicʒ anguſtia cordis.obp/ brio vite.illaq̃atione diaboli.certitudie dãnatõ nis malo impenitẽtie ⁊ hoꝛribilitate mortꝭ.qᷓre ad illoꝝ effugatõeʒ dauid exorabat.Inclina coꝛ meũ ðᷣs in teſtionia tua ⁊ nõ in auariciam. Capi.iiij.de ſimonie triplicipceſſu.vicʒ de ma⸗ teria inductiua.de pena cõſecutiua ⁊ de ſea entẽtia expᷣſſiua. In foꝛma ᷣmonis ſub themate. Pecu⸗ nia tua tecũ ſit in perditionem. Capitulũ.v.de ſpeciebo ſ/ Vnie. quẽadmodum cõmittitur circa bñficia ↄferenda aut ↄſequẽda greſſu ⁊ eẽntialia ꝓfitenda.et hec diffuſe multu⸗ apitulũ.vi.de vſuj/ cũ cius pena deducta. ra ſub forma ſermõis dedlarat ipſius cõtinua⸗ tionẽ pcriculoſiſſimã extenſionem copioſt iſſims eccleſiaſtica officia miniſtranda.et religionis in ⁊ palliatõem. fraudulẽtiſſimã.exquo fere ꝑ vni/ uerſum nõ defecit etiam de plateis vſun. Capi.vij.agit de multiplicimõ vſurav quẽad/ mod comitrum in mutuis expiſis· in gine: Cabnla ribus depoſitis in ſocietatib ⁊ ſocidis aiĩmaliũ arʒ in cambijs diffuſe multũ.eo ꝙ exigit delictũ Caplm. viij.de ↄtractiba vſura⸗ ( intricatũ. rijs puta venditõe atz emptione ad terminũ Uc re beati qui terminũ poſitũ tranſgreſſi nõ ſunt. api.ix. de pticipa⸗ neq; cõuerſi oꝑire terrã. tone ⁊ cooperatõe vſure noĩe tutoꝝ. notarioꝛũ pꝛelatoꝝ ↄſentientiũ atq; famuloꝝ. Capitulũ decimũ de manikeſtis vſt urarijs ſi reci pi poſſint ad eccleſiaſticam ſepꝑultud·½⁴⸗ LTapitulũ.xi.de materia mõtis in Floꝛentia. de pꝛeſtitis venetũ ſuꝑ victalicijs aut cenſib ppe⸗/ Caplin.xij. de rapina.pꝛohi⸗ tuis qͥd cenſendũ bet ↄfigentiã circa opulentiã tꝑalẽ. excludit vio lentiã õ ſubiam tꝑalẽ.⁊ abijcit cõcupiſcentis q̃n tum ad inherentiã finalẽ dicẽs cũ ꝓpha. Nolite ſpare ĩ iniqtate rapias nolite ↄcupiſcere, ⁊ diui⸗ tie ſi afflut nolite coꝛ aponre. api.xiij.de tallijs ⁊ pᷣſtantijs ⁊ exactiõib inde bitis.pedagijs ⁊ gabellis a pncipibo. cõmunita⸗ tibus aut officialiba eoꝝ impoſitis ⁊ exactis. Caßp̃.xiiij.de furto ⁊ alienoꝝ vſurpatõe atʒ vſur patoꝝ ꝑticipatõe iuxta lamẽtũ pphᷣe ꝛoieciſt⸗ fmones meos retroꝛſum ſi videbas furẽ curre Lapi.xv.de ſpẽby furtis. de inuen⸗ (bas cũ eo ris q ſibi retinẽtur. de cõmodato de depoſito de locatione ⁊ ↄductiõe de pᷣſcriptiöe. Capi.xvi.de negociatõe mũdiali ſceleſta iõ cauẽ da.ſecꝰ de negociatõe ſpũali hõeſta licite exercẽ⸗ da et de negociatõe tꝑali modeſta ꝑmittẽda.iu illud ꝓphᷣe Qm̃ nõ coqᷓui negociationẽ. introibo ĩpotetias dñi. dñe memoꝛaboꝛ iuſticie tue ſoliꝰ Lapi. xvij.de fraudib varijs negociatoꝝ videl, . Aſtutia in modos ad decipiendũ de fraudulẽtia mexcogitatos exeqndo ⁊ de malicia in decipien dos liniẽdo Tota eni die ſiuſticiã cogitauit lin⸗ gun mea ⁊ ſicut nouacula acuta fecit dolũ in rei quidditate q̃licate qᷓntitate mutabilitate pꝛa/ „ Capi. xviii.de multiplici falſificatõe (uitate⸗ menſuranm ponden monera ſcriptura bulla, rum inſtrumentoꝝ ⁊ fetibo fi ioꝝ.qꝛ mendaces ſilij hominũ in ſtateris vr decipiãt de vanitate Capi.xix. de iniuſticia q fit in indi⸗ ĩn idipᷣm. cijs tam qͥ ad iudicẽ. quo ad actoꝛẽ q̊ͥ ad reũ.quo ad teſtẽ aduocatũ ⁊ ꝓcuratoꝛẽ ßm illopphe Uſq; quo iudicat iniqᷣtatẽ ⁊ facies pctõꝝ ſumitis. aplm. xx. de acceptõe pſonax in officiis et bñ⸗ ficijs conferẽdis. in iudicijs cxercendis? in ho⸗ Eapi. xxi. de ſacrileog noꝛib exhibendis gs detinentiby legata eccliis Abuſione ſacr̃o violatiõe ſacroꝝ locoꝝ et vſurpatõe honoꝝ ec/ deſiaſticoꝝ Nã ven getes in hereditatem dei polluerũt templũ ſcrm ⁊ poſuer̃t hierimi pomo Capi.xxii.de pditione crimiali ex/ (rũ cuſtodiã oꝛta ex cõiunctõe familiari ⁊ offenſione ꝑſonali Nam hõ pac mee in qͥ ſpabã qͥ edebat panes me os. magnificauit aduerſum me ſupplãtarõem. abi. xxiij. de turpilucro ex artificlo phibito atz de vario lugo ꝓueniẽte er magna deuotoe. hũ a⸗ na recreatiõe aut ex diabolica ſuggeſtione Cap̃.xxiiij. de obduratiõe atz inhuanitate eradi cunda ꝑ rõnabilis elemoſine erogatiõem. crude tio aut tranſactio tollat obli litate eliminàda pt᷑ hoꝛribił ſnie euaſionez. ⁊ de iniquitate effugada ꝓpter pñtis vite fructiſicatõ nem.iuxta illð pẽ Brũs Jinrclnigi ſt egenuʒ er pauperẽ in die mala liberabit eũ dñs Dũs 2ſer Capi. xxv.de inqetudie ment⁊ ſolli/⸗ uet eüũ ⁊c. citudie nimia.ne videlʒ finẽ ponamꝰin hec tꝑa⸗ lia.ſed ſollicitudinẽ nraãm pijciamꝰin deũ. quo⸗ niam ipſi eſt cura de nobis. Titulus ſcðs re reſtitutionibj. Caplm pmũ de reſtitutõe in genere ſub centũ ar 7 ticłis viginti manuũ repñtantes tot modos re ſtitutionis Hoc mare magnũ ⁊ ſpacioſum ma⸗ nibus illic reptilia qrũ nõ eſt nüerus impedien tia reſtitutõem ⁊ vtilitates eius. Capi.ſcðᷣm quid ⁊ q̃ntũ ſit reſtituendũ de q̃dru plici eius dãno illato.tamẽ quo ad animãẽ aufe⸗ rendo ci virtutes infuſas. tum quo ad coꝛpꝰ in⸗ ferendo leſises coꝛꝑales.tũ quo ad honoꝛẽ ⁊ fa⸗ mam ꝑ vituperationes verbales.tum deniq; q̊ ad ſubſtantiã ꝑ acceptiones criminales. Capi.iij.vbi ſit reſtituẽdũ et qͥb expenſis a nob Caplm qrtũ ꝑ qͥ̊s fieri de/ (remotis pnñtandũ. beat reſtitutio in differentia tutoꝛũ 7 pupilloꝛũ immo ꝑ quos certoꝛũ ⁊ incertoum. . Capłm.v. cui ſit reſtitutio facienda iũ triplicẽ diuerſitatẽ illicite acqᷣſitoꝛũ ſub exẽplis furto lu 7 Caplin ſextũ cur fienda ſit re (do ⁊ meretricio ſtitutio ſub de terminatõe ſi remiſſio aut cõpoſi igatõz materia mul tum ſubtiliter deciſa. . XLapitulũ.vij. de mõ ⁊ oꝛdine reſtituẽdi. Certa pꝛius integralr ſunt reſtituenda rõne ſucceſſio⸗ nis obligatõis ⁊ ſimilitudis.⁊ pᷣus debita q;ᷓ le gata.imo ceteris parib q prioꝛ eſt tꝑe potioꝛ eſt lure. Pꝛefert᷑ etia vxoꝛ qꝛ cenſet᷑ ypothecã habere Annectitw᷑ notabił caſus de ↄcepto ex mr̃imoniũ Caplʒ octauũ qũo faci/ quõ fieri dʒ reſtitutio. enda ſit reſtitutio.Cito ceter parib.qꝛ piculũ ẽ in moꝛa ⁊ nõ relinqndũ heredib in teſtamento Titulus tertius de ſuppia. Capitulũ pꝛimũ de ſuꝑbia pᷣmoꝛũ pentũ ⁊ eius punitioe.Et qꝛ dici᷑ maximñ delictũ concurrit in eodẽ pꝛincipale remediũ. exquo ſuꝑbi inique agebant vſqʒqq; a lege tua nõ declinau. Caplm ſcom de q̃tuoꝛ ſpẽba ſuꝑbie Uentus eniʒ contrariꝰ nauigẽtib in hoc ſeculi pelago. Napitulũ tertiũ de.xij.gradibo ſuꝑbie Nam ſu⸗ perbia eoꝛum qͥ te odeft aſcendit ſemꝑꝝ.. Kaplm q̃rtũ de q̃druplici ſuꝑbia ĩ qᷓ̃dru plici ge nere hoim.platoꝛũ religioſoꝛũ clericoꝛum⁊ lai⸗ voꝛum. Et qͥd lamentabiliꝰqꝛ nõ hiĩtabit in me⸗ Capi.v.deambi/ (dio domꝰ meeq fac ſupꝑbiã. tiõe appetentibo vl ꝓcurantib dignitatũ. officia beneficia.curata. aut inſignia doctoꝛalia Utiq; beatus qui nõ abijt in conſilio impioꝛũ et in via pctoõꝛuʒ ñ ſtetit.et in cathedra peſtiletie ñ ſedit. apitulũ ſextum de pᷣſumptiõe ꝓut eſt gria pu⸗ ſillanimitati. oppoſita vitia vtuti magnanimi⸗/ tati.exurgẽs de ꝓpꝛia iuſticia.aut ð ſua ſcientia ſiue de iniuſta potẽtia. .ẽð Caplm.vij.de curioſitate ſpectaculis ob vanuʒ aſpectum et de ſtudio ſeculariũ litccrarum. –— Generalis Capituluʒ octauũ de temerario iudicio quo qͥs inſufficient᷑ que dei q ꝓximi ſiue q̃ ſua ſũt cogno Caplim.ix.de ingrati, ſcens iudicare pᷣſumit. tudine oblatoꝛũ diuinaliũ.collatoꝝ ſacẽmẽtaliũ ſublatoꝝ infernaliũ.donatoꝝ naturaliũ.allato rum tꝑaliũ ⁊ rẽuatoꝝ naturaliũ.Nã ecõtra cõ ceſſa bona aufert.dimiſſa pctã refert grauiſſima mala cõfert.⁊ ꝓmiſſa beneficia defert. Bñdic aia mea dño ⁊ noli obliuiſci oẽs retributões e Nuiꝓpiciat᷑ oibo iniqtatibo tuis.q ſanat oẽs ifir mitates tuas.Qui redemit de interitu vitã tuã qui coꝛonat te in mia.et in miatõibo tuis Etq replet in bonis deſideriũ tuum. Lapi.x.de temptatõne q̃ hõ temptat deũ de ſua poteſtate ſapia atʒ bonitate.ſꝑnens hũana ſub/⸗ ſidia.exhibẽs ꝓhibita iudicia.ſ.ferri igniti.aut Capi.xi.de ſciſmate.vbitracta/ de ſera pnia. tur de duob gerentib ſep ſummo pontiſice qᷣͥd agendũ ſit ꝓ ſerenitate ↄſciennite. Litulus q̃ꝛtus de inani głia. ₰ „ CLapitulũ primũ de inani glia pᷣmogenita ſuper bie filia Uñ ve ipᷣis qͥ ↄfidunt in vᷣtute ſua ꝓpter cãm ex q̃ erirur ppter matiaʒ q̃ exercet᷑. ⁊ in młti tudine diuitiaꝝ ſuaꝝ gloꝛiãtur.⁊ ꝓpter penam qua punitur qꝛ frat᷑nõ redimet redimet hõ.non dabit deo placationc ſuuu. Capłm ſcöum ne inobedientia pᷣma inanis głie filia q̃ntũ ad punitõem ſue rebellionis expᷣſſio⸗ nẽ inobeditionis.⁊ plurificatõem traſgreſſiõis HMo.ledicti vtiq; qͥ declinant a mãdatis tuis. Capłm tertiũ de retentiõe decimaꝝ ſi aliqᷓ ſit ex cuſatio nõ tribuentiũ ſpũalẽ.tꝑalem.et ſubſtan tialẽ.õ ilud Sumite pſalmũ ⁊ date tympanuʒ pſalteriũ iocundum cum citchaaa. CLaplm qrtũ de ſcða filia vicʒ inanis glie iactã⸗ tia triplici.ꝑ yroneitatẽ ꝑ vanitatẽ et ꝓpt᷑ falſita tem.diſꝑdet ꝓculdubio dñs vniuerſa labia do⸗ loſa et linguãa magniloquã qui diexer̃t linguam nrãm magnificabimꝰ labia nr̃a a nob ſũt quis Lapi.v.de tertia inanis gloꝛie fiꝭ ni dñs elt. lia ſcʒ pᷣumptione nouitatũ qᷓntũ ad oꝛnatuʒ q̊ innitunt᷑ mulieres exceſſiue Filie eni ecoꝝ cõpoſi te circũoꝛnata vt ſimilitudo tempit. Capit᷑.vi.de q̃rta inanis glie filia.ſ.ꝑtinacia ſui ſenſus.furoꝛ eni illis ſᷣm ſiłitudineʒ ſᷣpentis ſicẽ aſpidis ſurde obturãt aures ſuas q nõ exaudiet vocẽ incãtãtiũ ⁊ venefici incãtantis ſapienter. Capi. vij de qnta inanis glie filia.ſ.ypocriſi ec⸗ cleſie multũ nociua.in tertia beſtia Daniel figu rata.vicʒ pardo j quaʒ ꝓpha ait Quarc tu enar ras iuſticias meas et aſſumis teſtamẽtum meũ per 7eun ru vo odiſti diſ⸗ ciplinam. Lapi. viij. de ſexta iani icz diſcoꝛecq Sa iien guelffec gebellin. Quia vidi iniqᷣta tem ⁊ ↄdictõem in citate tota die.circundabat eam ſuꝑ muros eiꝰ iniqᷣtas.et laboꝛ in medio eꝰ CLapi.ix.de ſeptima inanis glo/ et iniuſticia. ric filia.vicʒ cõtentione emulatõis effuſa ab in⸗ ſerioꝛibus p ſuꝑioꝛes diſputationes pᷣſumpta a ſcholaribo ↄ doctoꝛes.⁊ litigationis intẽta a di ſceptantibo otra pꝛeſidentes ⁊ rectoꝛes. Effuſa pꝛohdolo: eſt ↄtentio ſuꝑ pncipes.⁊ errare fecit ilcack pi Capitulũ pmũ de 8, glie filia.viczʒ diſcoꝛdia eos in inuio ⁊ nõ in via. DU Liitulus quintus de luxuria. Caplimpmũ de ſeptẽ occaſionibo de ſeptẽ gradi bus et de totidẽ nocumẽétis.* Capitulũ ſcoᷣm de foꝛnicatõe ſumplici ⁊ eiꝰ enoꝛ mitate Perdidiſti inqͥt ꝓphᷣa oẽs qͥ foꝛnicantur Capi.iij.de adulterio ⁊ eius crimii; abs te. noſitate. Exq̊ cum adulteris poꝛtionẽ tuã pone bas.arguã te ct ſtatuã ) faciem tuã. Capłm qrtũ de q̃druplici vitio ↄ naturã et eius inhũanitate.Diſperierũt in endoꝛ. facti ſunt vt Eapi.v. de inceſtu et eius irra/ ſtercus terre. tionabilitate iuxta illud. Nolite fieri ſiẽequus et mulus in qᷣb non eſt intellectas. . Capi.vi.de ſtupꝛo ⁊ eius ſatiſfactione in foꝛo cõ ſcientie ⁊ pphano. Capitulum. vij. de raptu ⁊ eius pena legali. Capi. viij.de ſacrilegio excecato qᷓntũ ad ꝑſonaſ deo dicatas.vilipendẽtẽs traditũ ſiſti honoꝛeʒ deifice ſponſalitatis. dñice ptãtis ⁊ angelice mi niſterialitatis Homo cũ in honoꝛe eſiʒ nõ intel lexit.cõꝑatus eſt iumẽtis inſipientib.· Eap̃.ix.de filiabo luxurie. Et pᷣmo ð cecitate mẽ tis ſuꝑnalia nõ intuẽdo.nccria neſciẽdo.⁊ ſalu⸗ taria nõ eligendo Nunqͥd cecus ceco ducatum ſᷣſtans ambo in foueam cadunt. Capi.x.de pᷣcipitatione ſecũda filia luxurie.⁊ eꝰ temeritate in ſentẽtijs pferendis.in dubijs deci dendis ⁊ in ſecretis edicendis. Eapi.xi.de tertia filia luxurie.vicʒ in conſidexa tione ꝓprie defectõis.diuĩe oꝑatois ⁊ aliene cõ Eapi.xij.de quarta ſilia luru? uerſationis. rie videlʒ incõſtantia pueniẽte ex inoꝛdinatione affectionis.hoꝛroꝛetribulationis ⁊ ſubtractiõe Capitulũ.xiij.de quita filia lu/ delectationis rurie.ſ.amoꝛe ſui ꝓpter quẽ deo inimicãtur ꝓxi „ mo iniuriatur ⁊ in vitijs multiplicãtur. Jõ in/ cenſa igni eſt ſuffoſſa.ab increpatione vultꝰ tui Capi.xuij.de ſexta filia lururie.vi⸗ peribunt. delicet amoꝛe pᷣſentis ſeculi.nõ aduertentes de fectibilitatẽ mũdialitatis.vilitatẽ entitatis.nꝰ⁊ tẽ ꝓbitatis Coꝛrupti ⁊ abomiabiles facti ſunt in ſtudijs ſuis.nõ eſtꝗͥ faciat bonũ nõ ẽ vſʒ Napᷣ.xv.de ſeptia filia luxurie.ſ.ſtul⸗ ad vnũ. cia nã illa ſpuali ⁊ gratioſa.ſed ſpeciali ac crimi nola ⁊ generali atʒ obpꝛobꝛioſa Stultoꝛũ nem pe infinitus eſt numerus. Titulus ſextus de gula. le ſpecieb.pena ⁊ remedijs Manducaueft ⁊ ſaturati ſunt.nõ ſunt frauda⸗ ti a deſiderio ſuo Adhuc e eoꝝ erũt in oꝛe ip⸗ Caplm ſcoòm (ſoꝝ ⁊ ira dei deſtengi ſuꝑ illos de omiſſione ieiunij legem. diuinalem ⁊ hũa nalẽ pᷣter redemptionẽ aut legitimã excuſatõem adiuucta.ieiunij vitiatione Nunqͥd p ẽ ieiuniũ Cap.iij. de ebꝛietate nõ vino diui/⸗ (qð elegi ⁊c. nali ſed materiali aut criminali urbati ſunt ⁊ moti ſunt ſicut ebꝛiꝰ.⁊ oĩs ſapia eoꝝ uoꝛata ẽ. Cap̃.iiij.de quinq; filiab gule.bebetudine q̃ in ficitur itellectꝰ.inepta leticia q̃ diſſoluitur affe⸗ ccus.multiloquio quo deſtruitaffatus.ſcurrili tate qua incõponit᷑ geſtus et imundicia q̃ ☛ pitur coꝛpus. Sepuleꝝ patens eſt guttur eoꝛuʒ linguis ſuis doloſe agebant iudica illos deus. Capitulũ quintum de pollutiõe ⁊ cauſis eiꝰ coꝛ poꝛali vel interioꝛi anĩali aut extrinſeca ſpũali. Capitulũ ſextũ de choꝛeaꝝ intenſo cruciatu ap⸗ pꝛehenſo tripudiatu.⁊ expꝛeſſo reatu. Inftäma⸗ Capi.vij.de (bit eniĩ in circnitu inimicos eiꝰ. deriſionis generalitate.illuſionẽ recipientꝭ di⸗ Gitate ⁊ illuſiõis vai ietate.Om̃s videntes me deriſer̃t me.locuti ſtlabijs ⁊ mouert caput. Capitulũ octauũ de pꝛodigalitatis pꝛopꝛietate var ietate ⁊ noxietate In diluuio aquaꝝ multa⸗ rum ad deum non appꝛoximabun. Titulus ſedtimus de rr. — . — apitulũ pꝛimũ de diuerſis ire modis no cumẽ 2 tis atʒ remedijs ratione quoꝝ quiſq; dicere ha⸗ bet Miſereremei deus quoniã tribuloꝛ cõtur- batus eſt in ira oculus meus et venter meus. ap lm ſcom ð indignatõe pᷣma filia ire ⁊ varijs murmurationibo q fiunt ↄ deũ ⁊ platũ ꝓpꝛium Niã murmuraueft in tabnacuł ſuis ⁊ ñ exaudie rũt vocẽ dñi.⁊ eleuauit manũ ſuã ſuꝑ eos. Capi.iij.de ſcða filia ire.ſcʒ clamoꝛe.nõ intenſe deuotõis ſed indefenſe offenſiois ⁊ ↄfuſe ꝑturba cionis excitãtisſcãdaliʒationẽ ⁊ ꝓuocãti celeſtẽ Eaopi iiij. de tertia filia ire ſ.mul/ (punitionẽ. tiplici ſcãdalo.actiuo aut paſſiuo realiter dato aut accidentalr occaſionato. Pax multa dili E Capi.v. de q̃rta (tibo legẽ tu ⁊ ñ ẽ ilł ſcãdalu. filia ire ſ.blaſphem ia.inq;tũ ẽ maledictio vicio ſa ſiue affectio ꝑnicioſa.imo ↄſecutõ anguſtioſa Quoꝝ os maledictione ⁊ amaritudiĩie plenũ eſt Oeloces pedes coꝝ ad effundẽdum ſanguinem Contritio ⁊ infelicitas in vijs eoꝛum. tumelia illata ⁊ eius pena inde cauſata atʒ con/ gruentia ſeruata. Q u ſcis impꝛoperium meum confuſionem ꝛ reuerentiam meam. Cap. vij de ſexta filia ire.vicʒ rixa ſiue bello int᷑⸗ nali ⁊ anguſtioſo.ꝑticulari ⁊ rixoſo.populari et Cap̃ viij.de ſeptia filia ire.ſ.homi⸗ (pericłkoſo. cidio vicioſo et eius pena. Uiri ſanguinũ ⁊ dolo ſi non dimidiabunt dies ſnuos.. L. iitulus octauus de inuidia. Caplm pᷣmũ de inuidie oꝛigine.nocumẽtis⁊ re medijs cius. Nam ʒelus domꝰtue comedit me. et obpꝛobria expꝛobꝛantiũ tibi cecideft ſr me. Capłm ſcom de pᷣma filia inuidie q̃ eſt afflictio ĩ peris ꝓximi.occaſio augẽde cupiditatis ⁊ de/ fectus omis bone cõditionis ⁊ virtutis. Lapi.iij. de de ſcða filia inuidie.videlʒ odid mul tiplici cũ varijs nocumẽt et modis eis ⁊ penis ſuis.iur illuꝗ Poſuer̃t aduerſum me mala pꝛo bonis ⁊ odiũꝓ dilectione mea.Conſtitue ſuper eum Reroꝛe diobol ſier⸗ dextris cius. Taplm quartũ de tertia filia iuidie.ſ.detractõe et grauitate.iĩmo ⁊ de eiꝰpena Naʒ induantur qᷣ detrahũt mihi pudoꝛe ⁊ oꝑiant᷑ſicẽ diploide con Lapi v.de quarta filia inuidie qᷓ (fuſione ſua. eſt ſuſurratio excludẽs beniuolẽtiã diuinalem. tollẽs amiciciã humanalc.⁊ includẽs nequiciã moꝛtalẽ Deniqʒ aduerſum me ſuſurrabant oẽs Cabula Capitulũ ſextum de quinta filia ire.ſcilicʒ con⸗ — inimicimei. ? aduerſũ me cogitabat mala mibi CLaß. vi. de quinta filia ĩuidie que eſt exuleatio in aduerſis ꝓximi.amica crudelitatis q euifari debet ne circa ſubditos exerceat᷑ circa ꝓpinqͥs ñ habeat᷑.et circa affictos nõ exhibeatur. Lapi.vij. de bſalphemia ꝓut oꝛtũ habʒ ex odio dei agens aliqñ ↄ deiꝓuidentiã.aliqñ ) dei poo- tentia. ⁊ aliqñ ↄ dei iuſticiã.Nolite inquit ꝓppa extollere in altũ coꝛnu veſtꝝ.nolite loqui aduer Capi. viij. de blaſppemia (ſus deũ iniquitatẽ et ſex ſpecicby eius peccat in ſpm̃ſcm̃.attedendo ciuſdẽ nimiã grauitatẽ.malicie pꝛeꝑabilitatem et venie remiſſibilitatẽ.Dixit eniʒ dñs ex baſan conuertam. conuertam in pꝛoſundũ maris. Lapitulũ nonum de duricia ſiue obſtinatione. Nam coꝛ durum male habebit in nouiſſimo. La.iitulus nonus de accidia Tapitulũ pꝛimũ de quidditate accidie ⁊ filiabꝰ eiꝰ Nõ timebᷣ ab incurſu eiꝰ⁊ demonio meridia⸗ CLapi.ſcðm de accidie tedio et remediis (no. eius Doꝛmitauit eni anima mea pᷣ tedio.iõ ↄfir Eapi.iij.de negli · (ma me in verbis tuis. gentia in gencre quantũ ad ꝓpꝛietatẽ ſignificati veritatem prineipij.et graouitatem peccati. Capᷣiiij.de negligẽtia bñ oꝑandi q̊ ad omiſſiõʒ boni pteriti. debiti modi ⁊ pñtis boni.Oẽs vti⸗ q; decliauer̃t ſil iutiles facti ſt.ñ ẽ q faciat bonſᷣ Laßp̃. v. de vegligeria Flarox quatinꝰ igrantiaz ab aio remoueãt.obedientiã deo exhibeãt. ⁊ ne⸗ gl:gentiã in officio excludãt.excitãte pſalmiſta. Erudimi qui iudicatterrã.fſuite dño in tioꝛe. Cap.vi de omiſſione frne coꝛrectõis quẽadmo⸗ dum cõtingit fieri defectuoſa atʒ culpabilis.ex coꝛrectionis irrationali omiſſionc.ex coꝛrigen⸗ tis crimiali diſpoſitõc.ſiue ex indebiti modiꝓ⸗ teſſione.iuxta illud. Coꝛripiet me iuſtꝰ in miſe⸗ Capi.vij de negli⸗ ricoꝛdia.et increpabit me. gentia circa ob uationẽ feſtoꝛuʒ.⁊ quẽadmodũ feſta celebꝛari debeant.cauendo a defectibo cri⸗ minalib.inherendo actibo ſpũalibo ⁊ abſtinen⸗ do ab oꝑibba manualibꝰ. Nam et caldei dixerũt in coꝛde ſuo cogitatio eoꝝ ſił quieſcere faciamꝰ Cap.viij.de ne ( ofes dies feſtos deĩ a terru. gligentia ſumptiõis ſacramentoꝝ⁊ ſᷣm ſtatutũ ecclie.⁊ pᷣcipie de ãnuali ↄfeſſiõe ipßam pᷣtermit⸗ tendo indebite ꝑagendo ⁊ pniam iniunctã non implendo. Nam declinantes in obligatões adj ducet dñs cũ oꝑantib iniquitatẽ.pax ſuꝑ iſrł. Capi.ix.de negligentia circa ſaccrm euchariſtie obmittendo indebite ciꝰ ſumptioncẽ̃.accedendo indigne ad cõmunionẽ.⁊ exhibendo ſe tepide pꝰ acceptiõem.fiat menſa eoꝝ coꝛã ipſis in laqueũ in retributiones ⁊ in ſcandalum. Capi ·x.de omiſſione circa diuina.vi atria eius in hymnis cõfitemini illi. X api.xi.de negligentia pᷣdicatõeʒ nõ intẽdendo pꝛedicationẽ nõ attẽdẽdo.nec fᷣm cam facicdo. Lap̃.xij.de negligẽtia hoꝛaꝝ canonicaꝝ in in/ ſufficietia debita.in intẽtione recta ⁊ ĩ cã moti per iudicia iuſtificatõnis tue. ua.iuxta illð Septies in die laudem dixi tibi ſu bicz miſſe au ditionẽ.iur᷑ illud Introite poꝛtas eiꝰ in ↄfeſſiõe — — Caßp. riij. de pigricia videlʒ tarditate coͤuerſiõis xonfeſſõis ⁊ bonc oꝑatiõis. Capᷣ.xuij. de ocioſitate tanq; vitiũ inſinuanduʒ Inferni ſuppliciũ ei reſerandũ ⁊ malũ plurimuũ inde generãdũ. Exq in laboꝛe hoim nᷣ ſt. ⁊ cum hoĩbo ñ flagell abũt. Ideo tenuit eos ſuꝑbia. Cap̃. xv. de deſgatione Btu ad głiam adipiſcen 7 dam. veniam conſeqᷓndam? miſeriam euaden/ dam.Non enim ſperauerũt in deo ſalutari ſuo. Capi. xvi.de puſillanimitatate trepidante aꝑa ſpualia nõ poſſe ꝑpficere. bõa tꝑalia poſſe amitte re ⁊ coꝛꝑa moꝛtalia deficere. Lrepidauer̃t eteni timoꝛe puſillanimes vbi non erat timoꝛ. — Tuulus decimus de mẽdacio ⁊ ꝑiurio. Capitulum pꝛimum de multiplici mendacio et punitione eius Perdes omnes qͥ loquunt᷑ men dacium. pꝛoteſtatur dauid pꝛopher. Lapłm ſecundũ de adulatiõe q;tum ad ↄditio nem malicie adulatoꝛis infectõem ↄſcĩc blandi toꝛis et exclunonem complacẽtie laudatoꝛis. Molliti equidẽ ſunt ſermones adulatoꝛis ſuꝑ oleũ.et ipſi ſunt i acula. Ideo exoꝛa cum ꝓpheta Pleum aũt pctõꝛis nõ inpinguet caput meum Copi.iij de iuramẽto inqtum ſit actus licitus reiigionis modus.ↄgruus locutiõis et effectus necelſſariꝰeiuſdẽ atiõis.Et iurabunt in nomine meo. ſm biere. Ciuit dñs in vitate iudicio et iu Cap.iiij · de iuramento per mem⸗ ſticia. pꝛa dei.vel ꝑ creaturas vei per falſos deos. Capitulum qᷣntum de defoꝛmis iuramentoꝛuʒ quemadmodũ imꝑatoꝛ pape et eßi qui ſt exem⸗ pti . aut curati epᷣis ſpis. vaſalli dñis facere bñt. idẽ obuandũ ſit aut licite trãſgredi.imo ſi 7„7 bij cmutari aut in toto irritari.aut de arbitr re) Cap.vij.de ꝑiurio ſumoꝑe vitãdo (duci poſſit. qꝛ er eo ðs inhonoꝛat᷑ qꝛ oĩ lege vetatur. qꝛ ipſe ximꝰ dãnificat᷑.⁊ qꝛ pena mltiplici aſigacur⸗ Tapitulum octauũ de adiuratõc ſi licita ſit etiã in leuibus cauſis. Atitulus.xi.devoto ⁊ voli tranſgreſſiõe aptm. ij. de materia voti ⁊ i aß o⸗ iuramento ꝓmiſſoꝛio.decẽ caſus du j ſi — ,neceſſitamur ad ꝓmiſſoꝛum fapim dmi de voto inq;tuʒ eo exboꝛtamur ad melioꝛũ ꝓmiſſionẽ ſolutoͤerm. Et regulamur circa votoꝝm intẽtion? Jutr illõ Uouete ⁊ reddite domino deo veſtro. m. ij. de mate pſius diuiſioͤe tral greſſione. vtilitate. obligarõe. redẽptione. cõmu tatione ⁊ diſpẽſatione. Titulus duodecimꝰ de infidelitate. „ * Caplm pmũ de ſutʒ tiõiboeidolatria młtis ge⸗ nerib diuinationũ. nigromãtia. aſtronomia ſi 9 ne macthematica augurijs ſoꝛtibꝛ.obhᷣuãtijs.in⸗ cantationib.adiuratõibi ⁊ tempoꝝ q̃litatib. Capitulũ ſecundũ de triplici infidelitate in ge⸗ nere. ſi ad fidẽ ſint cogendi.ſi eoꝛum pueri inui tis parentibus ſint baptiʒandi.ſi cum ipſis ſit diſputandũ.aut cum illis conuerſandumm. Capitulũ tertiũ de infidelitate iudeom ⁊ ritibuſl participationi exactioniby ⁊ ſeruientibo eoꝝ. Capitulum q̃rtum de hereſi ⁊ penis hereticoꝝꝛ.,. Capitulum quintũ de quadam remiſſiõe ⁊ ma teria bereſis qui heretici dicantur. Capitulũ ſextum de apoſtaſia mulciplici. Capit᷑.vij. de infidelitatis vigoꝛoſa defenſione. odioſa congratõe ⁊ ꝑnicioſa locutione. Juxr illð . phe. Pꝛotexiſti me a multitudie malignantiũ * a multitudie oꝑanciũ iniqcatẽ.qꝛ exacuerũt vn Cap̃ᷣ.viij.de ſuꝑſtitionũ (gladiũ linguas ſuas guitate. mitifoꝛmitate ⁊ iutilitate. Juẽ ꝓphicũ Odiſti om̃s obſeruãtes vanitates ſupuacue. Capi.ix. de foꝛtuna qᷓntum inſania falſa. etiam defectu ſue imꝑmiſcibilitatis.equitatis verita tis. ſtabilitatis. fidelitatis ⁊ perſectibilitratis. Cap̃.x. de ↄſtellatiõibo vicʒ ſtella qͥ ðꝛ cometes ſtellis erraticis ſiue planetis.⁊ ſtella mirifica q̃ eſt ſingularis. Uidimꝰ (inquiũt magi ſtellam eius in oꝛiente ⁊ venimus adoꝛare eum. Capłm.xi.de fato ſi quid ſit et de eius affectu. Beatus cuius eſt nomẽ dominiſ es eius.⁊ nõ reſpexit in vanitates st inſanias falſas. zgiuittubulo greneralio us ſeseporꝛio. H H Cinmus peimus — C Ticuluo pꝛimus de auaricia diuiſus ꝑ plura tius alia peccata oꝛiant᷑ ad ſilitudinẽz radiqqꝛ ſi capitula. LCaplmpᷣ tũ pᷣſtat.ſichõ ꝑ diui mu per modũ pᷣdicacionis. cut radix toti arboꝛi alimẽ — ———= MM cias acquirit facultatẽ ad qðcũqꝙ pccm̃ deſiderã 1 FI ii hb ominũ dum ⁊ ꝑpetrandũ.Et vt diẽ Leo papa. lericũ . vel virum catholicũ ⁊ pᷣcipue ſacerdotẽ domini vſq; quo graui coꝛð.vt ſicut nullo erroꝛe implicari.ita nulla cupidita⸗ quid diligitis vanita te violari opoꝛtet. diſt. xl vij. c. clericum vel viruz tem ⁊ querit mẽdaciũ Implicari.i.detineri ⁊ impediri a ſpũalibus. ps.iiij. Gꝛeg.xiiij.-moꝛꝰ S cõᷣo modo ſumit᷑ auaricia ſeu cupiditas ꝓut raliũ.c.xix.ſuꝑ.v. plũ⸗ eſt enerale pctm̃ ſeu genꝰad om̃e peccatuʒ:et ſic bi lamina ⁊c.dicit ꝙ 3 diffinit a Bꝛeg. in qdam omel.ꝙ auaricia eſt ap uaros quos auaricie petitꝰinoꝛdinatꝰno ſolũ pecunie ſʒ ſcientie et al DèDGM pondus grauat. po̊. in titudinis ? cuiuſcũq; boni tꝑalis.vt cum ſupꝛa uehit et increpat dicens hocilij hominum ⁊c. modũ ambit ptãs. Et de hacviðꝛ loqui Aug. cũ nõ filijs dei ideſt electis qui ex deo nati ſunt. ſczʒ dicit.qꝛ radix oĩim maloꝝ eſt cupiditas.⁊ radix per gram. contẽnentibs terrena lo quit᷑ po. ſed fi omniũ bo noꝝ eſt caritas. Et niſi fuerit vna pe⸗ lijs hominũ.i.terrenoꝝ.homo eniĩ ab humo de nitus cuulſañ põt alia plantari. de pe. di. ij. qꝛ riuat᷑ qui filij ſunt nõ ſolũ generatiõe ſed imita, radix qðlibet pctm̃ moꝛtale eſt caritatẽ ſᷣm. b. none hi ſunt graui coꝛde.Inter omia elementa tho. et qðlibet pctm̃ ꝑtinet iſto modo ad cupidi⸗/ erra eſt grauiꝰ.⁊ inter terrena metalla que per/ tatem. Et ſi obijciat ꝙ ex h ſequi videtur ꝙ aua⸗ tinent ad diuitias aurũ et argentũ ſunt grauio ricia ⁊ ſuꝑbia ſint idem Nam ſi uꝑbia ðꝛ inoꝛdi⸗ ra.Gꝛauiũ aij tlocus ꝓpꝛius ad quẽ inclinätur natus appetitꝰſcientie altitudis et honoꝛis qð grauia eſt centrũ vbi eſt infernꝰ. Inter vicia illö compᷣbendit᷑ in diffinitõe auaricie vt dictum eſt „ quod depmit coꝛ ad terrenas diuitias eſt auari Reſt pondet᷑ꝙ hoc nõ ſequit᷑.ſed ſunt vciq; diuer cla cuiꝰ locus eſt infernus.ſ.eterne dãnationis ſa peccata ſuꝑbia ⁊ auaricia etiaʒ generalicſum⸗ UV ſerpenti antiqͥ dictũ fuitTerrã comedes cũ pta. Nam ſuꝑbia eſt inoꝛdinatꝰ appetitus circa = kis dieby vite tue. Beñ. iij. id eſt ad te ꝑtinebũt ſcientiã potentiã pecuniã et alia qͥ ad excellẽtiaʒ q́̃s deceꝑis terrena cu liditate. erqͥ danatio in quã quis conſequit᷑ ex illis. Sed auaricia eſt in currit᷑.filij hoiĩm vſq;qͥ̊. pꝑmanet in hᷣ yicio. vt di oꝛdiatꝰ appecitꝰ circa pᷣdicta q̊ ad ſufficientiã q̃ ligatis vanitatẽ i.iſta tꝑalia qᷓ vana ſt? id cſt ito intẽdit᷑ in illis in acqrẽdo vel retinẽdo ipa tꝑa⸗ tranſitoꝛia. Uñ in inferno dicũt diuites. Quid lia. Differũt etiam in hoc qꝛ ſuꝑbia reſpicit pec nob ꝓfuit ſupbia, aut qͥd ↄtulit nobᷣ lactantia di catũ ex pte auerſionis a deo cuiꝰ pᷣcepto ſuꝑbus Altian. Eccæ oia tranſieft velut vmbꝛa. Sap. v. tecuſart ſubijci. Auaricia vero reſpicit peccatum ana ſunt qꝛ faciũt hoies vanos cũ n h̊ fruſtrẽ er parteouerſionis ad bonũ cõmutabile ꝙ pcã tur ſine ſuo.i.eterna vita. Et hoc eſt nccipe in va ſcz inoꝛdinate diligit. Tertõ mo ſumit᷑auaricia nũ aiam ſuam ijm pſal. ideſt nõ opari eatm vnð ꝓut eſt ſpẽale perm diſtinctũ a ceter,. Et ſic dii⸗ ſaluent.ſic medicina ðꝛ vana q no inducit ſani; nitauaricia ꝙ eſt inoꝛdinatꝰ amoꝛ vel appetitꝰ tatem ad qnã oꝛdinat Et q̃ritis mendaciũ.i.ipᷣa pecunie.Uñ yſið.li.pᷣmo ethymo. dicit ꝙ auarꝰ terrena ꝗ ſunt mẽdacioſa.q bmlttut quietem ? S: quaſi eris auidiꝰ. De his.b. tho. ſe.ſe.q.ᷣxviij. dant inqecudinẽ. ꝓmittũt ſufficientiaʒ et dant garri.ij. et in qõniby de malo. Alexander in ſcdᷣa miſeriã Filij hoĩm ⁊c Ubi ſciẽdũ ꝙ cũ uaicia parte ſumme. q. xlij Et de hac auaricia que ẽ ſpe ſit inoꝛdinatus amoꝛ habendi hecĩmoderãtia Rale peccatũ dicit Ambꝛoſiꝰ. Sicut hi qui per hõt e tripti ſcoʒ. b. tho. ſcoa ſcpe q. crviij. ar. ii,j. inſama mente tranſlati ſunt. nõ iam rẽ ipſam ſʒ Pꝛio in affectõc.ſcðo ĩ retentõe. tertio i affectõe paſſionis ſue fantaſiã vident.ita etiã mens aua Erim hectria ert tres ſermões de uaricla in n ſemel vincuy cupiditatis aſtricta ſemꝑ aureʒz genere. Et qntũ ad pᷣmũ.ſ.de nimia affectiõead viget. ſemp argentũ viget. ſp redditus compu⸗ cs tpales hoc rephẽdit in dicto vſn Filij boim tat. gratius aurũ qᷓ; ſolem intuetur. Ipſa eius Abi tria notari pnt de auaricia.Et bmo eima oꝛatio et depᷣcatio a domino petit aurum.nec fi li quidditate.ibi. vt qd diligitis vanitatẽ: qrir nis nec ſatietas aderit cupiditati. di. xlvij. ſiẽ hi. mendaciũ. Scðo eiꝰ pcti ponderoſitatẽ.ibi.filij Et hoc eſt quod diẽ Salomõ eccliaſtes v. Aua hominũ. Tertio eius affectualitatẽ. ibi. et que/rus nõ implebitur pecũ ia.et qui amat diuitias ritis mendacium. , — . non caiet fructum ex his. Ubi ſciendum ꝙ, unantu ad Amnu I. aliud eſt diuitias amare et nõ habere. aliud ba⸗ In da baum 1 berec er non amare.aliud nec habere necamare. Sciendũ ꝙ auaricia vel cupiditas ſumi tripkr aliud habere et amare. Amare et non habere eſt Uno mõ put eſt non pemm ſed pena vel radix pec vanum et infructuoſum. Nam neq; habet com cati. 1 ſcom hãc agcceptionẽ auaricia nõ eſt aliud moditatem ex vſu earum cum eas nõ poſſideat ; qda indlinatio nature coꝛrupte ad hona coꝛ⸗ nec fructum er patientia in defectu earũ. cxquo ruptibilia ⁊ tpalia inoꝛdinate appetendo AUnde amat et cupit habere per omnem modum queʒ 4 apls. i. ad thimo. vi. Radix oĩm malor eſt cupi poſſit. licitum et illicitũ limpatiẽter ⁊ inuolũta ditas.i.auaricia. eo videiʒ ꝙ e auaricia frequ? rie ſnſtinẽs pauꝑtatẽ Uñ apls.i.ad Zbymo.vi. cCapitulũ Sꝛimu ui volunt diuites fieri incidũt in temptatõe⸗ et in laqueũ magnũ diaboli et in deſideria mul ra inutilia qꝗᷓ e une hoĩem ĩ interitũ. Nã ꝓpꝛhᷣ aliqñ deſiderãt furari fenerari.deciꝑe ⁊ alia ma laga facere vt hẽant diuitias q̃s inoꝛdinate amãt. Scom ſcʒ habere diuitias ⁊ non amare eſt labo rioſum. Uñ ðꝛ Ecci.xxxi. Btũsvir.ſ.diues qui inuẽtꝰeſt ſine macula.ſcʒ inoꝛdinati amor. ct qͥ poſt aux nõ abijt ſcʒ mẽte ⁊ coꝛꝑe vt auari qᷣ vbi qʒ terraꝝ ſequũtur auꝝ etiã ſub terra. Sʒ qs eſt hic ⁊ laudabimꝰeũ.q̃ſi dicat.pauciſſimi. Talfu it abꝛaam.de qͥ̊ ſcribitur Geñ.xiij.ꝙ erat diues in poſſeſſiõe auri ⁊ argẽti. Sic et iob vt pʒ.i.ca. q nõ hüerit inoꝛdinatũ amoꝛẽ.patuit ex amiſſi one ipaꝝ reꝝ in q̃ ꝑturbatꝰnõ fuit.Tertiũ.ſ.nec habere nec amare.hoc ẽ ꝑfectũ. Uñ ꝓuer.xxx:/ðꝛ. Duo rogaui te ne deneges mihi anteqᷓ;ᷓ moꝛigr. Diuitias et pauꝑtates ne dederis mihi.ſed tãtũ tribue victui meo neceſſaria. Diuitie ei freq̃nter peruertũt poſſeſſores ſuos. Juxta illð Deutero. xxxij. Incraſſatꝰeſt dilectꝰ ⁊ recalcitrauit. Señ. Non eſt pauꝑ cui q̃ntũcunq; paxꝝ eſt. ſatis eſt.et ſubdit.Suꝑſlue hꝛẽe cupiditat ẽ.ncẽria infirmi tatis ẽ.omia relinquere ꝑfectionis eſt.ſicut fece runt apłi. Unde petrusin ꝑſona omniũ dicebat Ecce nos reliqmus omnia ⁊ ſecuti ſumꝰ te ⁊c. MWath.xix.Et hieronimꝰ.Socrates ille theba nus cum ad philoſophandũ ꝑgeret magnũ au/⸗ ri pondꝰabiecit.nec extimauit ſe diuitias ſimul et virtutes poſſe poſſidere ⁊c̃.xij.q ij.glłia.Quar⸗ tum ſeʒ hĩe ⁊ amare.Si amen᷑ plus q; deꝰ vł cõ tra deũ. ita ſcʒ vt habẽs eas ꝑatus ſit facere con tra dei mãdata ne amittat.vel non ſubuenire in magnis neceſſitatib ſibi notis. piculoſum eſt ⁊ pernicioſum. Uñ ps. Diuitie ſi affluãt nolite coꝛ apponere.ſ.inoꝛdinate amãädo. Ratio autem quare auaricia eſt peccatũ eſt iſta ſᷣm btm̃ tho. ſe cunda ſcðe.q.cxviij arech. Eoꝝ que oꝛdinantur ad aliquẽ finẽ.bonũ eoꝝ conſiſtit in ꝓpoꝛtõe ſeu debita cõmenſuratiõe ad illuʒ finẽ bonum.id ꝙ ſint in tali mẽſura ſeu qᷓ̃ntitate ꝙ ꝑtingant ac finem. Sicut medicina q̃ oꝛdinat᷑ ad finem ſani tatis coꝛꝑis.tũc eſt bona quãdo ſumitur in tali mẽſura et qualitate que inducat ſanitatẽ. malũ aũt eoꝝ que oꝛdinãtur ad finẽ cõſiſtit in exceſſu vel defectu ad debitum finẽ. Siẽ medicins pur⸗/⸗ gatiua.tũc eſt mala quãdo nõ euacuat ſufficient᷑ malos hũoꝛes.vel qñ nimis euacuat ita ꝙ etiaʒ bonos aufert tempoꝛalia aũt bona ſunt oꝛdina ta a deo ad ſuſtentationeʒ hoim Querere igitnr ea et tenere vel deſiderare nõ ſolum ad ſuſtenta⸗ tionẽ ſui ⁊ ſuoꝝ.ſed ad ſuꝑfluitatẽ ⁊ vanitatem vitioſum eſt ⁊ malũ.quia exceſſus fit a debita eo rum mẽſura. Sʒ qꝛ etiã nõ licʒ vti indebit me⸗ dijs vt ud debitũ finem ꝑueniat᷑.ſᷣm btim̃ thomã quia ſᷣm apoſt.ad Ro.iij. Non ſunt faciẽda ma⸗ la vt veniãt bona.hinc eſt ꝙ nõ licet querere vel deſiderare temꝑalia etiã ꝓpter ſui ſuſtentatiõem er indebitos modos.vt ꝑfurtũ.vſurã fraudu/⸗ entiam ⁊ bmõöi · Muantum ad ſecundu I. pncipale ſciendũ ꝙ vitiũ auaricie pᷣcipue aggra uat hominẽ.⁊ vt graue inclinatur ad centrũ.ita auaricia pᷣ ceteris ad centrũ inferni deijcit. Cõ⸗ muniter eni auari ſunt obligati rſtitutiõib⁊ de diti iniuſt lucri.⁊ cũ ſaluari nõ poſſint ⁊ centrũ inferni deſerere niſi alleuiarẽtur ꝑ reſtitutiõem et dimiſſionẽ illicitoꝝ lucroꝝ potius cũ põdere peccatoꝝ volũt ad iferna deſcedere q; conſueta mala relinq̃re.qnimo ſᷣm Hiero. Cetera vitia hoiĩc inueteraſcẽte ſeneſcũt.ſola auaricia iuuene ſcit.Et rõ naturał eſt ſᷣm tho.vbi.S. ꝙ ſenes ꝓpt᷑ defectũ natalẽ auidiꝰexterioꝝ reꝝ reqrũt ſubſi⸗/⸗ dia ſic oĩs indigẽs qrit ſue indigetie ſuplemẽtũ nec tñ excuſat᷑a pctõ ſi ð rõnẽ appetat.⁊ pꝛecipue cũ ipᷣ̃a nata doceat qꝛ oẽ qð antiq̃tur et ſeneſcit. ꝓpter interitũ eſt ſm apo.ad Heb Et cũ interie⸗ rit.non ſumet oĩa.ſᷣm ps.i.aliqð ſuoꝝnbonoꝛuʒ Jõ defacili dʒ ↄtenere oĩa cogitãdo in bꝛeui eſſe moꝛituꝝ.igr filij hoĩʒvſq;qͥ gui coꝛð.i.auaricia q̃vos grauat ꝑmanet.Faciliꝰẽ camelũ ꝑ foꝛam̃ acus traſire qᷓ; diuitẽ intrare in regnũ celoꝝ.ait xpᷣus Macth.xix. UVbi hieroñ. Recte diuites ca⸗ melis ↄpant᷑.qꝛ ſi᷑ cameli cũ depoſuerint gibbũ et grauẽ ſarcinã pondeꝝ ꝑ crunam acus.i.p an⸗ guſtã ⁊ artã viã intrare ⁊ trãſire pñt.ita ſuybus et diues ſi dimittũt gibbũ.i.amoꝛẽ inoꝛdinatũ diuitiaꝝ ⁊ ſarcinaꝝ pctõꝝ defacili intrabũt per artã viã ĩ regnũ celoꝝ Hec hiero. Scoõm mgrm hiſtoꝛiaꝝ acus erat qdã poꝛta citat Hieroſol?/⸗ me valde arta.ꝑ quã nõ poterant intrare cameli niſi depoſita ſarcina. Oñdunt ãt h̊ pctm̃ eẽ gra ue.qꝛ eſt ↄ deũ. pxim.⁊ ↄ ſecip[ʒ ſᷣm tho.ſcðaſcðe q.cxviij.arti.pmo. Peccat auarꝰ) deũ inqn⸗ tum ꝓpt᷑ bonũ tꝑale diuitiaꝝ.ↄtẽnit bonũ einuʒ Vñ ⁊ auariciã dic ad Ephe.v.ydoloꝝ ſᷣuitutem qꝛ affectũ quẽ fideł exhibet deo ⁊ ſollicitudincm auarꝰexhibʒ pecũie.Et ſicut ydolatra ſubijcit ſe creature exterioꝛi.ita auarꝰ licʒ ñ eodẽ modo qꝛ ydolatra ſubijcit ſe create q̊ ad cultũ vt exhibeat ei cultũ diuinũ.ſʒ auarꝰſubijcit ſe pecũie inoꝛdi nate ↄcupiſcẽdo eã qͥ ad vſuʒ.Et iõ ⁊ ſi graue pec catũ nõ tiñ q;tũ ydolatria. Itẽ ſᷣm criſ.auari cia aſſimilat᷑ ydolatric.qꝛ ſiẽ ydolatre venerãtur reliquias ⁊ ydola nec pꝛe reuerẽtia audẽt ea tan gere.ita multi venerant᷑ pecũias⁊ eis vti neſciũt ſed vt ſacra deponũt.⁊ filijs ⁊ nepotib intactas conpᷣuãt. Itẽ ſᷣm ambꝛo cõꝑat᷑ auaricia ydola „ trie qꝛ ſiẽ ydolatra nitit᷑auferre gliam deo ne ſo lus ðs nomẽ deitat obtineat.ita auarꝰ ĩ dei res ſe extendit vt ſolus vſurpet q̃ dus omibus fccit. Vtraq; ſunt inimica deo.qꝛ negãt deo q̃ ſũt eiꝰ Item auarus peccat in ꝓximũ.cum ſcʒ plus de/⸗ bito accipit ⁊ ↄuat pecunias ⁊ bona alia tẽpa⸗ lia in damnũ ⁊ nocumẽtũ ꝓximoꝝ Cum eni bo na tꝑalia nõ poſſint ſimul poſſideri a mitis.nõ põt vnꝰhõ in bonis tpalibo ſi uꝑabundare niſi al teri deficiat.et ſic auaricia eſt directe ↄ ꝓximuʒ. Vnde amb.E ſurientiũ eſt panis quem tu deti⸗ nes. nudoꝛum veſtimentũ quod recludis.miſe⸗ roꝛum pecunia quam in terra defodis Tantoxꝝ ergo teſcias inuadere bona quantis poſſis dare quod vclis.ideſt qð debes vclle. xlvij. di. ſicut hi. Tertio peccat auarꝰ in ſeipᷣʒʒ.qꝛ ꝑ hoc inordi natur affecꝰ eiꝰ lʒ nõ deordiet᷑ corpꝰ ſicut ꝑ vitia carnalia. Suſtinet ẽt corpꝰmulta incõmoda ʒ rõnc. Uñ greg Oẽs hꝰ ſeculi dilectoꝛcs in terre nis rebo fortes ſũt.in celeſtibo debiles. Et infra. Nã ſepe famẽ.nuditatẽ.deiectõem fuſtinẽt.⁊ ea⸗ rũ reꝝ ſe ꝑ abſtinẽtiã cruciãt.ad q̃s adipiſcẽdas feſtinãt.xlvij.di.oẽs.Et eccs.vi.ðꝛ.Eſt alið ma⸗ lũ qð vidi ſub ſole.⁊ boc freq̃ntiꝰ apð hoĩes. vir ſcʒ auarꝰ cui dedit ðs diuitias.ſ.q̊ͥ ad mobilia.⁊ ſubiam ſcʒ imobiliũ.et honorẽ ſcʒ dignitatis et ptãt.nec deeſt aie ſue.i.ſẽſualitati ⁊ vite coꝛꝑali ex his qᷓ deſiderat in ̊ moo.nec ei dedit ðꝰ ptãtẽ ideſt vſuʒ prãtis vt comedat. ſʒ aliꝰvorabit eas. Eſt at auaricia moꝛtale triplicit᷑.⁊ tũc grauat et dijcit ad infe rnũ.Orio rõne cqͥtat quã offẽdit ſcðo rõne caritatie· uiã excludit.tertio rõe finis quẽ ꝑuertit. Pri jdẽ auaricia offendit eqͥtatẽ ñ nocet pxio ꝑ imiuſtãà acqſitionẽ.furãdo.frau/ ando ⁊ hmoõi ſmortalia ex genere ſuo.qꝛ ver tunt᷑ in nocun notabile ꝓxio.⁊ ſũt õ iuſticiã er nõ ſolũ iſta verrare ſʒ iſta deſiderare ſcʒ rerũ illicias ametere acqᷣſitões qð ꝑtinet ad auaricis eſt mort: .· Et de his intelligitur illð Abacuc.ij Ve qͥ cõg egãt ñ ſua. Scðo qñ q ita amat iſta tꝑalia ꝙ ⁊ ſi videret extremas neceſſitates ⁊ ſub leuare poſſʒ nõ faceret ne minueret᷑in tꝑalibdEt de his iaco.v.Agite nũc diuites.plorate ⁊ vlula te in miſerijs q adueniũt vobᷣ.diuitie vẽe putre⸗ facte ſunt.auꝝ ⁊ argẽtũ vrjm eruginauit ⁊ erugo ecoꝝ erit voſᷣ in teſtioniũ ⁊ mãducabit carnesve ſtras. Scðo auariciaẽ mortale rõnc caritatis quã excludit.Si eĩ tm̃ amoꝛ diuitiaꝝ creſcat ꝙᷓ pĩeratur caritati dei vel ꝓxi.qð ↄtingit qñ facit vel qñ ꝑatus ẽ facere ↄ deũ vel ꝓximvt heat diui tias vel nõ minuat velñ amittat.puta peicrat. vel feſta violat.aut decipit pxim aut hʒ aimũ ꝑa tũ ad iſta hmõi facere vt lucret᷑.aut ñ ledat᷑ ĩ tꝑa libꝰ.vel ẽt de ſuꝑfluo ñ vult dare neceſſitatẽ pa⸗ tientibo tũc eſt mortale. Un.i. Jo.iij.ðꝛ.Qui ha buerit ſubiam hꝰmði ⁊ viderit frẽʒ ſuũ ncce hr̃e et clauſerit viſcera ſua ab eo quõ caritas dei ẽ in co.qᷓi dicat.nõ hʒ tał caritatẽ dei.qꝛ facit ↄ cari⸗ tatẽ ꝓxi manifeſte.et ðᷣs diligi nõ põt vere ⁊ ſalu bꝛiter ſi nõ diligi pximꝰcũ hoc ipſe pꝛeceꝑit Si qa diligit me ait xpᷣs.ſᷣmões meos puabit Et eʒ Qui ñ diligit me ſᷣmões meoss ñ ſuat. Johã.xuij Dicũtur ãt diuitie ſubia vel a ſubſtãdo qꝛ debẽt ſubſtare rõni nõ dñari. Mach.vi. No poteſtis deo fuire ⁊ mãmone.i.diuitijs.Nõ diẽ ibi.inqͥt Hiero. Non poteſthr̃e ſed ſᷣuire.Qui eni ſᷣuꝰeſt diu tiaꝝ egs cuſtodit vt ſᷣuꝰ.et ſic nõ ſubſtãt di⸗ uitie ſed pᷣſunt ⁊ dñantur talibo.Uel dñr diuitie ſubſtatia a ſuſtentãdo.qꝛ dnt diligi ad ſuſtenta tionẽ nõ ad ſuꝑfluitatẽ vł voluptatẽ. Et ſubdũ. Et viderit frẽm ſuũ ncẽe hr̃e.i.ſciuerit.nõeĩ tene tur ſubuenire neceſſitatibo q̃s nõ nouit ⁊ clauſe/ r x viſcera ſcq;ʒ miſcðie. nõ dãdo cñ pᷣt ⁊ dʒ vel nõ cõpatiẽdo ſi dare nõ pᷣt nõ ẽ car tas dei in hmõi Teoertio auaricia ẽ moꝛtale ratõne finis quem uercit.quod ſic ꝓbatur. Amoꝛ eſt boni. Sicut autẽ duplex eſt bonũ ſcʒ bonũ pꝛoprie ⁊ pncipa⸗/ Titulus pꝛimus. liter dictum. ⁊ ſiceſt bonũ qð eſt finis.⁊ bonum quod nõ eſt pncipale.ſ.bonũ qð cſt ad finem. ita debet eſſe duplex amoꝛ ſcilicet pᷣncipaliter.et prr ſe boni quod eſt finis.et amoꝛ ſecundario et,cõ⸗ quenter boni quod eſt ad finẽ. Auaricia igitur pꝛout eſt inoꝛdinatus amoꝛ tempoꝛaliũ rerʒum ita ꝙ in eis finis cõſtituatur.ſemper eſt peccatũ moꝛtale.cuiꝰ ratio eſt.qꝛ auerti ab incomutabi⸗ li bono eſt peccatũ moꝛtale.ſed cõuerti ad quod cunq; cõmutabile bonum creatũ ſicut ad finem facit auerſionẽ ab incõmutabili bono quod de⸗ bet eſſe vltimus finis.eo ꝙ nõ poſſunt eſſe plureſ vltimi fines.ergo auaricia inquãtum fruit᷑ tem⸗ poꝛalibus bonis ſemꝑ ẽ moꝛtale. Hec thomas in qſtione de malo.Et hoc mõ dicit apoſtolꝰ ad Ephe.v.qꝙ omis auarꝰ nõ habet hereditatem in regno chꝛiſti et dei.ideſt nullus auarus qui ſcilʒ conſtituit finẽ in diuitijs. Ueniale aũt eſſʒ quã/ do qͥs inoꝛdiate diligeret temꝑalia.ſed citra de um. nec ex hoc tranſgredit᷑ vel paratus eſt tranſ⸗ gredi aliquod pᷣceptoꝝ. QOð autẽ ſit nõ ſolum moꝛtale ſed valde graue oſtẽditur ex hoc.qꝛ con tra nobiliſſimas virtutes.vt puta contra pieta⸗ tatem et miſericoꝛdiã que eſt maxima inter eas que ſunt ad pꝛoximũ. Unde ambꝛoſius. Omis ſumma chꝛiſtiane religionis in miſericoꝛdia eet pietate canſiſtit Et contraria iuſticie que eſt om nis virtus.⁊ neq; heſperus neq; ſtella.neq; luci fer eſt ita clarus.vt diẽ philoſophꝰ. Juſticia eniʒ tenet mediũ iter ſuꝑfluũ ⁊ diminutũ. Auaricia autem excedit in accipiendo ⁊ deficit in dando. quia accipit plus qᷓ; debet ab alijs.furando.ra,// piendo.fenerando.fraudando et huiuſmodi Et minus dat qᷓ; debet.ſibi et alioꝛum neceſſitati/⸗ bus cum poteſt non ſubueniẽdo. Et ctiam con⸗ traria virtuti liberalitatis que facit hominem alijs gratum. Unð Boetius. Largitas claros ideſt famoſos facit auaricia vero odioſos. Cuʒ enim virtus liberalitatis mediũ teneat circa acd feptiõem ⁊ dationẽ pecuniarum. liberal vtrü; facit ſicut opoꝛtet. Nam ad decentẽ dationeʒ ſe⸗ quitur ꝙ ſit decens acceptio. Liberalis cniʒ pri mo recte ſe habet in datione.eo ꝙ ipſe in dando obſeruat regulam rationis inquãtum ipſe dat quibus opoꝛtet.⁊ quando opoꝛtʒ ⁊ quid opoꝛtz et quãtum opoꝛtʒ.et quomõ opoꝛtet obſeruãdo ſemꝑ debitas circũſtantias qne ad rectaʒ datio nem exigũtur. Secundo liberalis ſe recte ha⸗ bet in acceptione ⁊ pᷣcipue quatuoꝛ modis. Pri mo qꝛ accipit vnð oꝑtʒ.qꝛ a ꝓprijs poſſeſſoꝛibus Scðo accipit quãtũ opoꝛtʒ.qꝛ minus ſibi relin Jic alijs det. eo ꝙ paucis ipᷣe eſt contentus.· ertio accipit quõ oꝑtet.quia pauca⁊ in neceſſi tate.libenter aũt dat.et pꝛopterea interdum mi noꝛa dans liberalioꝛ iudicatur. Quarto accipit eo fine quomõ opoꝛtet. Non enim liberalis ap⸗ pꝛeciatur diuitias ꝓpter ipſas ſed ſolũ ꝓptet da⸗ tionem. Auarus vero inoꝛdinate ſe habet in his duobus ſcʒ in acceptiõe ⁊ datione pecuniarum vt patʒz diſcurrẽdo ꝑ ſingula. Hec tho.ſecunda ſc de.q.cxviij.arti iij.et in ſcripteſechicoꝝ lib.uij. caplo ſco. Etqᷓ;uis auaricia ſit valde graue S– — — — ̃ — — bhomi lũ hʒ amicũ.vel intima.i.viſcera pi Capitulũ Dꝛimũ peccatũ. nõ tñ maximũ omniũ. naʒ magnitudo peccati põt attendi ex tribus Pꝛimo ex ꝑte boni quod offenditur vel ↄtẽnitur et ſᷣm h̊ raãco pctin eſt Sᷓuiꝰ.q̃nto bonũ qð ꝑpctm̃ offẽditur. ↄtẽnit᷑ vel coꝛrũpit᷑ eſt nobilꝰ vel maiꝰ.⁊ ſicpctm̃ ↄ deũ eſt grauiſſimũ.qꝛ ꝑ hoc cõtemni᷑ ſummũ bonuʒ ſecdo attendit magnitudo pcti er ꝑte dãni qð ĩ fertur.⁊ ſic int᷑ pcã q in ꝓximũ ↄmittũt᷑ tato pec catũ ẽ grauiꝰq;to dãnũ ẽ grauiꝰ ꝓxio illatũ. Uñ cidiũ ẽ grauiꝰ adultio.⁊ a ulteriũ grauiꝰ furto.tertio pᷣt attẽdi maguitudo pcti ex ꝑte bõi cui qͥs inoꝛdiate ſubijcit᷑. q;to enĩ bonũ ẽ minus tãto pctm̃ defoꝛmiꝰ. Cũ t intbona bũana tꝑa/⸗ lia ſunt mima.qꝛ mioꝛa qᷓ; bona coꝛꝑis.et bona coꝛꝑis qᷓ bona aĩe.iõ qꝛ inoꝛdiatꝰ appetit auari ſubijcit᷑ mimo bono.ſ.reꝝ exterioꝝ.iõ ſᷣm pᷣ aua ricia eſt turpiꝰ⁊ defoꝛmiꝰ.Et ꝓpter hᷣ̊ ðꝛ Ecci.x. Auaro nihil ẽ ſceleſtiꝰ.i.ad pctni ꝓniꝰ.qꝛ ad oia vitia auarꝰ inclinat᷑.vel ſceleſtiꝰ.i.turpiꝰ vł viliꝰ qꝛ pᷣfert bonũ cõmutabile minimũ bono incom mutabili ſũmo.Et ſubdit᷑ ibi. Nihil iniquiꝰ qᷓ amare pecuniã qð intelligit᷑ tripłr. Iniquiꝰ.i.eq tati naturali mag ↄꝛiũ qᷓ; amare pẽcũiaʒ.ſ.plus debito acqͥrẽdo łretinẽdo.qꝛ ᷣm legẽ cõeʒ natu/ re oĩa erãt cõmunia Scðo mõ ðꝛ iniquius ideſt inſatiabiliꝰq; amare pecuniã.ſ.inoꝛdiate.qꝛ nũ⸗ qᷓ; ſatiatur Jo.uij.Qui biberit ex aqᷓ hac ſitiet ite rũ. Tertio mõ ðꝛ iniqᷣus.i.ineq̃liꝰ.qꝛ auarꝰ dat et ↄtẽnit bonũ etnũ ꝓ tꝑali. Uñn ſubdit. Hic eniĩ aĩam ſuã venalẽ hʒ.i.vitã ſuã naturalẽ exponẽs ſe ꝑicuł.vel aiam.i.ſpm̃ ſuũ.Et ſubdit᷑. Pꝛoiecit enĩ intima ſua.i.vitã coꝛꝑalẽ nõ curãdo de ea vt lucretur.vel intima ſua.i.vᷣtutes om̃s abijciens vt lucret᷑ intia.i:intimos amicos.qꝛ auarꝰ nul⸗ etatis ⁊ miſe ricoꝛdie. Uñ tulliꝰ in li.de offi.Nihil taʒ anguſti animi net tã pꝛaui qᷓ; amare pecũiaʒ.ſ.inoꝛdiate Hec.b.tho.ſe.ſe.q.q̃ ſupꝛa.Et alexãder in.ij.ꝑte Muantũ ad tertiũ ꝭ.III.rii. Icz de effectu eiꝰ. Sciendũ ꝙꝙ multa vita ⁊ quaſi omia ꝓcedũt aliqñ ex auaricia. Uñ ſubdit᷑. Que/ ritis mendaciũ.i.diligẽdo inoꝛdiate tẽꝑalia.qð ꝑtinet ad auariciã qᷓrit mendaciũ.i pctm̃.Dici aũt pctm̃ mẽdaciũ iuxta illð Ois hò mendax.i. pctõꝛ ex eoq; petm̃ eſt õ veritatẽ vite. tũ qe no ade quatur intellectui diuio nec hũano actꝰ pcti.ſed ↄtra lumẽ naturaleẽ.tũ qꝛ pctm̃ ſub ſpecie boni decipit hoiem trabẽdo ad malũ. Pꝛocedit nãq; ex auaricia ſuꝑbia.cũ ex diuitijs hõ ſuꝑbiat ⁊ vi detur ſibi dia debere ſubijci. Aug. Uermis diui tũ ſuꝑbia. oꝛitur ⁊ luxuria.vñ xpᷣs diuitijs adiũ rit voluptates dicẽs A diuitijs ⁊ volutatibo eũ⸗/ tes ſuffocãtur. Lu.viij. Hic ira flãmeſai ſi im/ pediũtur eiꝰ luẽ. Tabelſcit ĩuidia ſi aliꝰ ſit ditioꝛ co.Deiicit accidia ſi nõ lucretur vel amittat qſi/ ta. Triſtatur ſupꝛa modũ et ſic de alijs. Pꝛeci/ pue tñ ꝓcedũt ex ea illa q dicũtur filie eiꝰ.ratiõe quoꝝ ðꝛ vitiũ capitale.ſ.ſeptẽ qᷓ ponit Greg. in moꝛa.Dicitur eni aliqð vitiuʒ capitale.̃mtho. ſe. ſe. q. cxviij arti.vij.ũlð ex q oꝛiũtur alia yᷣm ra tionẽ finis.Finis ei cũ ſit multũ appecibil. ꝑeiꝰ aſpetitũ hõ ꝓcedit ad multa faciẽda bona vłmꝗ la.finis ãt maxie appetibilis ẽ btĩtudo ſeu felici⸗ tas q̃ eſt vltimꝰfinis hũane vite. Et iõ q̃nto ma gis aliqͥd ꝑticipat ↄditões felicitatis.tanto ma⸗ gis eſt appetibile.Et aũt vna de ↄditõib felicita tisvt ſit ꝑ ſe ſufficiẽs.alioqn ñ qetaret appetituʒ tanqᷓ; vltimꝰfinis.Sʒ ꝑ ſe ſufficientiã maxie re ꝓmittũt diuitie.vt Boeciꝰait in.iij.de ↄſolatõe Cuiꝰ rõ eſt.qꝛ denario vtimur q̃ſi fideiuſſoꝛe ad omia hãbẽda.vt dic ph̊s in.v.ethi. Et ad idẽ ðꝛ Ecẽs.x.Pecũie obediũt oĩa.Et iõ auaricia q̃ cõ ſiſtit in appetitu pecunie ponitur viciũ capitale. Nec obſtat ꝙ liberalitas q̃ opponitur auaricie ñ eſt pᷣncipalis virtꝰ.Non enĩ oꝑtʒ ꝙ pᷣncipale vi⸗ tiũ opponatur pncipali virtuti Nã vᷣtus ꝑficitur ᷣm rõnẽ.vitiũ aũt ᷣm indliinatõem appecitꝰ ſen/⸗ ſualis.nõ aũt ad idẽ genꝰpneipalit᷑ reſpicit ratõ et appetitus ſenſitiuꝰ Itẽ non obſtat ꝙ auaricia ipᷣa ex alio vitio aliqñ oꝛiatur.cũ dicat Gꝛeg. ꝙ; aliqñ oꝛitur ex elatiõe.aliqñ ex tioꝛe.qꝛ nihil ꝓhi bet vitiũ capitale ex alijs interdũ oꝛiri.dũ tamẽ alia vitia ſoleant ex eo plerũq; naſci. Itẽ non ob⸗ ſtat ꝙ diuitie circa q̃s ẽ auaricia nõ hñt rationẽ finis.ſed magis rõnẽ eiꝰqð ẽ ad finẽ.qꝛ inq̃ntuʒ pecũia ẽ vtilis ad oĩa ſenſibilia ↄqᷣrenda cõtinet quodãmõ virtute omia.⁊ iõ hʒ q̊ndã ſimilitudi nẽ felicitatis.b.Tho.ſe.ſe.q.vbi.s. Item cũ pec cata carnalia dicãtur illa q̃ ꝑficiũtur in delecta tionibo carnalibo que ſcʒ ſenſu carnis cõplẽtur. vt delicatio ciboꝝ ⁊ venereoꝝ.Spũalia aũt pec cata dicũtur q̃ pficiũtur delectatõib ſpũalibus abſq; carnis delectatõe.vt que cõplentur in ſola anime appꝛehẽſione.quia auaricia eſt huiuſmo⸗ di. delectatur enim auarus in eo ꝙ conſiderat ſe poſſeſſoꝛem diuitiarũ.et ideo eſt ſpirituale pec⸗ catum ſᷣm Gꝛegoꝛiũ.quãuis eni ſit circa ſubie⸗ ctuʒ coꝛꝑale.ſ.diuitiarũ.nõ querit tame delecta tionẽ coꝛꝑalem ſed ſolũ animalẽ.ſcʒ ꝓut delecta tur in hac conſideratõe ꝙ diuitias poſſideat ra⸗ tione tñ obiecti qð eſt materiale.b.Cho. Bunt autem he filie S. I auaricie ſemptem. Pꝛima eſt obduratio contra miſericoꝛdiã que alio modo dicitur inhbumani⸗ tas.et per hoc auarus excedit modum in retinẽ⸗ do.Scecundo excedit auarus modum in accipi endo.Et hoc tripliciter In coꝛde.opere ⁊ ſermo ne. In coꝛde quidem excedit modum acquiren di.quia auaricia ingerit homini ſollicitudines et curas ſuperfluas.et ſic ponitur filia auaricie inquietudo mentis. Secundo excedit auarꝰmo dum acquirẽdi in opere. et ſic ex ea oꝛit᷑ violẽtia ad quam pertinet rapina.Tertio excedit modũ in ſermone.Et quantum ad hoc quatuoꝛ facit. ꝛimo vtitur fallacia. Secundo addit aliq̃n/ o iuramentum. Et perpetratur periurium vt poſſit lucrari.Tertio fraude decipiẽdo in con⸗ tractibus. Quarto pꝛoditõe ꝓdendo pſonas ad acqrendũ lucꝝ.Iſið.aũt ponit nouẽ filias aua⸗ ricie.ſ.mendacium et falſum teſtimoniũ.fraus. furtũ.periurium.turpis lucri appetitus.violen tia.inhumanitas.obduratio.et rapacitas que CTCitulus pꝛimus reducuntur ad ſeptẽ que ponit Gꝛeg. Nlam men daciũ ⁊ falſuʒ teſtimoniũ ↄpᷣhendit᷑ ſub fallacia. et furtũ eſt qdã ſpẽs fraudis.turpe lucꝝ ad inqe tudinẽ reducit᷑. Rapacitas ſub violentia.inhüa nitas ⁊ obduratio idẽ ſt. Iſta ei ſeptẽ gña vitioꝝ dicũtur filie.qꝛ ex ea oꝛiũtur ficut filie ex matre. Notandũ eſt ẽt ꝙbᷣm Ariſto.iiij.ethicoꝝ ſeptẽ ſt ſpẽs ſeu dꝛñtie.tenacitas.ꝑcitas.chynibilis.ſer uitus meretricũ.aleatoꝛes.⁊ mortuok ſpoliato res.q̃ꝝ nũerꝰ ł ſufficiẽtia ſic diſtinguit᷑. qꝛ auarꝰ peccat in gñali duob mõis.ſ.in dando ⁊ in ac cipiẽdo. In dãdo peccat tribo mõis.qꝛ aliqñ ni⸗ bil dat.⁊ talis ðꝛ tenax.ſcðo peccat qꝛ parũ dat. et tal ðꝛ ꝑcus.tertio qꝛ ſi dat cũ magna difficul tute dat.⁊ tuncpaꝝ.⁊ talis vocat᷑ chinibilis q̃ſi animi vẽditoꝛ.q;ꝛ de ꝑuis magnã vim fac Scðo ua heccar in accipiẽdo.et h̊ q̃tuoꝛ mõis.qꝛ.ſ. lucra auarꝰlucrat᷑vilit᷑ aliqũ ſuiłr. puta ſi aliq̃ viliaſer uitia fac.⁊ tal vocat᷑ Scðo peccat ꝙ aliqñ luctur turpit᷑.puta ð aliquib actibo turpibi ⁊ vicioſ vt meretricio ⁊ hmõi. Tertio lucrat᷑ illiberalit vt ð eo qð gc oꝑcʒ ↄcedere.vt faciũt vſ urarij ⁊ alea toꝛes ab amicis auferẽdo. Quarto lucrat᷑ violẽ/ ter.ſ.vim inferẽdo alijs.ſic faciunt latrones vel moꝛtuoꝝ ſpoliatoꝛes.btũs Tho. ſe.ſe.q.cxviij. arti. viij.⁊ in.q.de malo. Nuog pctum auaricie. . V. aggrauet vt dẽm eſt. S. et ꝙ plurima maſa ex ea oꝛiantvt hic ðꝛ ondit Gꝛe.in iiij.moꝛa.c.xix.vbi expõit ꝓphetiã ʒacharie dicẽtis ſibi dictũ. Leua oculos tuos ⁊ vide quid ẽ h̊ qð egredit᷑.Et dixi. Quid nã eſt.Et ait. Hec ẽ amphoꝛa egrediẽs Et dixit. hec ẽ oculꝰeoꝝ in vniuerſa fra Et ecce talẽ tũ plũbi poꝛtabat᷑.t ecce mulier vna ſedens in medio amphoꝛe.⁊ dixit Hec ẽ impietas.⁊ piecit eã i medio amphoꝛe ⁊ miſſit maſſaʒ plũbeũ ĩ os cius et leuaui oculos meos⁊ vidi. Et ecce due mulieres egrediẽtes.⁊ ſpũs in alis eaꝝ. ⁊ hẽbãt alas q̃i milui.⁊ leuauer̃t amphoꝛã int celũ ⁊ fraz Et dixi angelo qui loq̃bat᷑ in me. Quo iſti defeft amphoꝛã Et dixit. Ut edificetei domus in terra ſenaar. Suꝑ quibo vbis greg.ibi ſic ait. o lens ðs ꝓphete ondere hũanũ genexqͥ ab eo maxime culpa dilabat᷑ per imaginẽ amphoꝛe q̃i patẽs os auaricie deſignauit Auaricia qᷣe velut ampho ra eſt q os coꝛdis in ambitu terre.i.appetitu ter renoꝝ aꝑtũ renet. Qð aũt ſubdit᷑. Hec oculꝰeoꝝ in vniuũſa terra intelligit᷑ qꝛ auaricia deſignata Pamphoꝛã eſt ad quã ſũma vigilantia et intẽtio eſt oim. Quia vt ðꝛ hiere. vi. A maioꝛivſqʒ ad mi noꝛẽ ocs auaricie ſtudẽt.qui ad bona copſcenda hebetes ſunt ⁊ q̃i ceci.circa tꝑalia acquirenda et poſſidẽda nimiũ ſunt acuti.ſᷣm iũlð Hiere. iiij. Sapiẽtes ſunt vt faciãt mala.bõa aũt facere ne ſcierũt.Et ecce talẽtũ plũbi poꝛtaba? ꝑ plumbũ et in mag qᷓntitate qꝛ ꝑ talentũ deſig at᷑ nagna grauitas pcti q̃ ad inferioꝛa depmit᷑ Et ecce mu lier vna ſedẽs in medio amphoꝛe de qᷓ ðꝛ ꝙẽ im pietas. Gꝛeg. mpietas i medio amphoꝛc ꝓijcit qꝛ nimiꝝ ſꝑ in auaricia ĩpietas ten – viliter. turpiter.illibaliter ⁊ violent᷑ Pꝛio Ethoc ſiue ſumat᷑tmpietas ꝓ infidelitate ſjm ꝙ pietas ei 4 ria ðꝛ cultdei.ſiue ſumat᷑ pꝛo crudelitate ᷣm qð pietas ðꝛ miſcðia.ſlã ⁊ auaricia ðꝛ idoloꝝ fui⸗ tus ab apoſt.ad Ephe.v.qꝛ ſollicitudinẽ quã dz deo exhibere nümo apponit. ⁊ auarꝰ ẽ crudeliſſi 10 mus.et ad pauꝑes ⁊ ſibi ⁊ ſuis in ncẽrijs. Et mi ſit maſſam plubi in os eiuo. Maſſa plumbi eſt pondꝰpcti. qð obſtruit ita os eius.ſ.auariciam ſectantis vt nec dũm laudare valcat nec confite⸗ ri peccata ſua.Nullũ eni peccatũ ita retrahit ho⸗ minẽ a cõfeſſione ſicut auaricia qꝛ nouit auarus qꝙ abſolui nõ poteſt niſi rſtituat alienũ ⁊ in futu rum abſtincat ab illicitis lucrisqð neceſſariũ eſt yt dicit de peni. di. v.negociũ ⁊.c.falſas Et leua⸗ ui oculos meos ⁊vidi Et ecce due mulieres egre dientes. In his duabo mulieribus duo pꝛincipa lia vicia accipimus. ſuperbiam videlicet 2 ina⸗/ nem gloꝛiam que impietati ſine dubio cõiuncta ſunt.Nã ⁊ vᷣmis diuitũ ſuꝑbia.vt diẽ aug. Et cõ muniter diuites ſũt auari.Et ſᷣm pſal. In multi tudine diuitiaruʒ ſuaꝝ gloꝛiant᷑. Et ſpũs erat in glis eaꝝ. Ale aũt harũ mulierũ ſunt actiões ꝓce dẽtes ex ipᷣis vicijs ſuꝑbia.ſ ⁊ inani glia. Spũs aũt dicit᷑ eſſe in ipis alis qꝛ ꝑ actiões hoꝝ vitioꝝ ſathane voluntati deſeruiũt. De quo ſpũ loquit Luce.xi. Cum immũdus ſea exierit ab homie ambulat per loca arida ideſt deuotione pꝛiuata Et habebant alas quaſi alas milui.Muluus in ſidiari ſtudet ſꝑ nat᷑e pulloꝝ.qꝛ ſcʒ actões ꝓpueni entes ex ſuꝑbia ⁊ inani glia diabolo ſũ t ſues. qꝛ inſidiant᷑ ſemper vite ꝑuuloꝝ ſiue ſibi ſi⸗ iue alijs ꝑuis ſenſu ⁊ intellectu quos fraudis decipiunt Milui etiã vox eſt.meũ meum.ꝑ hoc deſignans ꝙ auaricia ſuꝑbia⁊ inanis gloꝛia querunt ꝓpꝛiũ cõmodum Et leuauerunt amphoꝛaʒ inter celuʒ et terram. Superbia ⁊ inanis gloꝛia habent hoc pꝛopꝛium vt eum quẽ fecerint in cogitatione ſua euaneſcere ſupericeteros extollant.⁊ modo ꝑam bitum rerum modo per deſiderium dignitatum guem captum tenent quaſi in bonoꝛis altitudie Aleuant. Qui aũt eſt inter celum et terram ⁊ ima de erit et tamẽ ſuperioꝛa non attingit quia vide/⸗ licet ſuperbia ⁊ inanis gloꝛia mentẽè ꝑ auariciam captam ita eleuant.vt quoſq; pximos deſpicien/⸗ tes quaſi deſerant ⁊ alta quaſi gloꝛiantes petant Et tamen duʒ ſuperbiunt ciuibus ſuperioꝛibus ideſt ndelis non iunguntur. Et cum interroga ret pꝛopheta quo deferretmphoꝛa fuit reſpon/ ſum ei vt edificetur ei domus in terra Senaar. Senaur interpꝛetatur fetoꝛ eoꝛum Sicut autez bonus odoꝛ ſcʒ edificationis eſt in virtute.iuxta illud apli. Chꝛiſti bonus odoꝛ ſumus deo Ita e contrario ex vicio fetoꝛ.Quia ergo qðlibet malũ perlauarici gignitur.ᷣm illud i.ad Thimo. vi. Radix oim maloꝛũ eſt cupiditas dignum eſt vt domus auaricie in fetoꝛe conſtruatur. Sciendũ ; ꝙ Senaar latiſſima vallis eſt in qua turris a ſuperbientibꝰ edificari cepat.que linguarũ facta diuerſitate deſtructa eſt que turris babylon di⸗ cca eſt er ipſa videlicet confuſione gentiũñ atqʒ lin guarũ. Jbi ergo ampho:a auaricie ponitvbi Ba bylon i. cõfuſio edifſcat᷑. qꝛ ꝑ auaricie impietatẽ , n e cerum eſt oia mald exurgere et demſ ad babylo alẽ ſumme cofuſionis adducit. ũ ſcõm per modũ pꝛeditionis. Peſauriſat ⁊ ignoꝛat ut ogregabit ea. po. xxxviij. Et qᷓntũ malg ſecrur ex h̊ oũ dit Amb.dicens Om̃s cubidi.oẽs auari. Gyeſi lepꝛã cũ diuitijs ſuis poſſidẽt.⁊ mala q̃ᷓſita mercede nõ tã pr̃imo/ nij facultarẽ ; theſauꝝ criminũ ↄgregauer̃t eter no ſupplicõ ⁊ bꝛeui fructu.i.q.i.cito tur . Et iõ xpᷣs ſignãter admonuit dicẽs. Nolite cth eſauri⸗ ſare vob theſauros ſuꝑ frã ⁊c. Matb. vi. Notã/ dũ aũt ꝙ theſauriſare vł theſauros recõdere pᷣt fieri triplici ex cã.vt ðꝛ in cõpendio theologic.li. iij.c. xix. Pꝛĩo pᷣt quis theſauriſare exꝓuidentia et ↄſideratõe nccitatis.et ſic ↄcedit᷑ ꝑentibo ſecls ribo ob neceſſitatẽ filioꝝ educandoꝝm ⁊ finia⸗ cõ⸗ iugio tradendaꝝ nõ ditandaꝝ fuato mõꝛ ſtatu ꝑſone. Uñn apłs. Debẽt vntes filijs theſauriſare nõ filij pntib Scdo p̈t qs theſauriſare ex oſide ratõe publice vtilitat.ſ. regni defendẽdi.cultꝰði ampliãdi.⁊ ſic ẽt vt licitũ ↄcedit᷑ pncipib ſuatſ. tñ debit circũſtãtijs vt.ſ.ꝑ bocñ dimittat᷑ ſubuẽ tio extremaꝝ ncc̃itatũ occurrẽtiuʒ ſciunt Uñ er dauid pᷣpauit ⁊ ſuauit magnũ theſ. anſalo⸗ moni ꝓ ↄſtructõe tẽpli vt ptʒ.iij. Re. Perſonis aũt eccłiaſticñ lʒ intẽtiõe ᷣuãdi. Uñ amb.Auꝝ hʒ eccia ñ vt fuet ſʒ vt eroget ⁊ det pauꝑibo. xij. q ij. auꝝ. Tertio ex affectu auaricie. abſq; oi inten tione puidẽdi ſue nccitati łaliene. Et h̊ mõ the⸗/ ſauriz are ⁊ ꝓhibitũ ⁊ moꝛtale.ad qð fac vbũ hie „. ronimi dicèt Accapiſſe pauꝑib⸗ erogandũ ⁊ egẽ tibo plimis reuaſſe. aut timidũ ẽ aut cautũ aut certe qð aꝑtiſſimi ẽ ſceleris oim pᷣdonũ viĩcit eu piditatẽ.xij.q ijj. gria. Cõtra h pceptů fac̃ auarꝰ ꝓut diẽ põ. th auriſat ⁊ ignoꝛat ⁊c.vbi oñditur auari triplex malalconditio. Pꝛima inſatia⸗ bilis cuplttas. ar theſauriſat. Scoa culpabił cecitas qꝛ ignoꝛat.Tertia mifabilis infelicitas qꝛ cõgregabit ea. Pꝛimũ ptinet ad cupiditatẽ affectus. ſcm ad cecitatẽ intellectꝰ. tertiũ ad fa cultatẽ effectꝰ. et ſic totã eiꝰvitã contenat. Pꝛima ergo pꝛauitas H. l. ternon inextinguibik awpetit?. 2 10 diẽ. theſauri ſat. i. gregare ñ ceſſat ꝓpt ſitim inextinguibilez ſuã. generat eĩauaricia infinit ardoꝛẽ ⁊ inſatia bilẽ litim. Uñ amb. di · xlvij. ſic hi. diẽ. Il ec finis vnq; nec ſatietas aderit cupiditatib Et pᷣ tripli ci rone. Pꝛimo rõe deſt iderij.ſcðo rõe modi.ttio rõne termini. Quãtũ ad pmũ.q̃nto plus auarꝰ bʒ tãto plꝰſiłia ↄcupiſcit· Un ꝓu er. xxx. J gnis.ſ. auaricie nũq; diẽ ſufficit. Ignis ern extinguit ex appoſitõe lignoꝛ ſiccoꝝ · ſzʒ auget. vñ vſ e. Creſcit amoꝛ nümi. qtu ipſa pecũia creſcit. Itẽ. Nunq; pecunia triſifatiat᷑ auarꝰ. Ratio hy ẽ. qꝛ potus pecũie nõ ibi ponit᷑ vbi ẽ ſitis auari Uñ ſic vinũ in dolio ñ ſedat coꝛꝑalẽ ſiti.ſic pecuiai burſa vel archa ſitĩ mẽtſedare ñ pᷣt. qᷓnto g̊mag bec ↄcupi ſcentia creſcit.tãto ẽt minꝰ hz qð ei ſufficere poſ⸗ ſit. tal ᷓ inſufficiẽtia reꝝ maioꝛẽ eſuriẽ ⁊ amoꝛẽ appetimꝰ qᷓi infinitũ.q;t reꝝ tꝑaliũ gignit. vñ ẽ ſilis dropico.qᷣ q̃nto pl⸗ bibit. tãto ampliꝰ ſitit. Sic auarꝰ q;to ainplius lucrat᷑.tãto mag deſiderat lucrari Pꝛoinde ber᷑. ait. Auarꝰterrena cſurit vt mẽdicꝰ. Scðo rõe modi.Quãto eĩ mo dꝰ augẽdi pecũias ẽ facilioꝛ certioꝛ atʒ ſecurioꝛ.⁊ lucꝝ maiꝰ.tãto inhiãti ad incremẽtũ illiꝰdelectabilioꝛ ⁊ ſuauioꝛ fit.niſia tali exceſſu mẽtis virtute hõ cohibeat᷑.ſʒ moduſ ipᷣe augẽdi pecũias⁊ ſpãlrꝑ vſurã p ceter hʒ pᷣdi ctas tres ↄditões.qꝛ facilioꝛ certioꝛ ⁊ ſecurioꝛ. ⁊ ꝑ ↄñs lucꝝy maius z.⁊ ꝓpłea ad affectũ ſuccen/⸗ dendũ ad cupiditatẽ efficaciſſime oꝑat. Hincec cleſiaſt. xilij. nſatiabił oculꝰcupidi.Talis ſan⸗ lnge aſſimilari pᷣt q mẽbꝛo tumido delectabi iter applicat᷑ ſanguinẽ infectũ inſatiabilr ſugit Et dũ inf rmũ mẽbꝝ a putredie ſanat.ſebiipi ne cem ſugẽdo ꝓcurat. Sic inſatiabił auarꝰ d ve⸗ nenoſs pecuniã ꝑ auariciã bibit inſatiabilẽ aliũ infirmũ q̃i ſanat dũ ſanitate indigentẽ aliqndo ſubleuat. ſz ipe ſeipm occidit ꝑpetm. Uñ ꝓueꝛb. penulti. Due ſi ſanguiſuge q ſ ꝑ dicũt affer affer. ſcʒ cupiditas? luxuria.Sepeqʒ ↄtingit qð dicit Ecca.iiij. Unꝰ ẽ ⁊ ſcm ñ hʒ ñ flliũ ñ frẽʒ ⁊c̃.⁊ tñ laboꝛare nõ ceſſat.nec tñ ſatiãt᷑ oculi eiꝰ diuitijs ⁊c. Tertio rõe termini.Scðm eĩ Ariſto.i.pol licicoꝝ finis auari ẽ augmẽtatio pe cunie.Appe titꝰãt finis ſᷣm eũñ eſt ifinitꝰ. ꝓpter qð btĩtudieʒ magis poſſumꝰ cogita re.⁊ qᷓ;to foꝛtiꝰ⁊ intẽtiu nos valemꝰ.Et hinc ẽ . ꝙ ſiẽipᷣe ait. Pecunie amatoꝛes totã ſuã ſubiaʒ — et induſtriã ⁊ potẽtiã oꝛdinãt ad pecunie lucrũ. Pꝛeterea creatura rõnał ad imaginẽ dei fcã cre aturjoĩbooccupari pᷣt. repleriãt oĩno nõ pᷣt.qꝛ ca pacẽ dei quicqͥd minꝰẽ deo iplere nõ põt. Inſuꝑ vllũ coꝛpꝰin ſpũali ↄtineri impoſſibileẽ.Nã ſiẽ ſapia ñ p⸗t ĩpleri archa.ſic necpecunia põt ipleri ania. Uñ berñ. Nõ plꝰſatiabit᷑ coꝛ hoĩs auro q; coꝛpꝰ aura ⁊ auarꝰnõ iplebit᷑ pecunia. Eccs.v. Hinc eĩ in figurã theſauri hierico ſuer̃t anathe⸗ matiʒati.Et qꝛ achoꝛ tulit aliqᷣd ex eis ʒ dñi mã datũ lapidatꝰ fuit vt hẽ Joſue.xij.ad figurãduʒ vt expõitvenerabil gtianꝰ.i.q.iiij.cccłia.ꝭ ſeqn. ꝙ theſauri hꝰ moi nõ dñnt traſire in ſoꝛtẽ fideliũ ideſt nõ dñt fideles theſauriʒare. Hierico ei int 5p̃tat᷑ũa.et ſiſſficat moʒ qͥ mutat᷑ vt lũa creſcẽdo decreſcendo hoĩbo q̊ ad fnlt. raelite iterpᷣta tur vidẽtes.⁊ ſignificãt fiᷣles.Achoꝛ ſignificat auaꝝ qui contra volũtatẽ dei ↄgregat. ⁊ ipᷣe ſen tentia dilapidat᷑ daãnatõis.Quidã auarꝰ cũ ꝓpo ſniſſet implere archã ꝑ fas ⁊ nephas. deinde a la boꝛe ceſſare cepit ꝑce viuere. deinde ad arche im pletionẽ multiplici vicio.ſ. mẽ dacij ꝑiurij frau⸗ dis ⁊ hmõi laboꝛare,. Cũqʒ nõdũ archã impleſſz timẽs diabolꝰ ne archa repleta amitteret eum. ei taliĩ guttur cõſtrinxit ꝙ quicq; ñ potat deglu tire.Deniqʒ allatꝭ varijs cibis cepit eger clama⸗ re dicens. Crucioꝛ crucioꝛ. heu moꝛioꝛ fame ſʒ quia a diabolo ſtranguloꝛ.manducare ñ poſſuʒ. Quo dicto cum diabolo ſpm̃ exalauitt. ½ = 3 HBecunda pꝛauitas eſt . II W cecitas mẽtis. ⁊ iõ dicit ignoꝛat. Ignoꝛãtia aũt Citulus pꝛimus — eſt quedã cecitas mẽtis pᷣcipue circa ſalutifera. lempe q̃nto mag coꝛꝑalis oculus ad ifima in⸗ clinat᷑ terreq; ppꝛioꝛ fit. tanto mag reſtringitur coꝛpoꝛeus viſus.Et ecõtra ſi ad ſupioꝛa eleuat᷑. Pꝛoinde ſi oculi vniꝰ homis cſſent in celo tota terra qͥ nob taʒ ĩmẽſa visꝛ q̃i bꝛeuiſſimus pũ ctꝰ appareret. Sic nẽpe coꝛde diuio amoꝛe ſuſpenſo atz deo vlũcto terrẽa cũcta nihil eſſeviden? Sʒ ab his qͥ ſpũales oculos ſtatuerũt declinare in tetram mag extimant᷑.qꝛ ſpũali lumie pᷣuati ſũt Unge de h ppha dauid ait i pſal.xlviij. Nõ vide: bit interitũ cũ viderit ſapiẽtes moꝛiẽtes.ſił inſi piens ⁊ ſtulius ꝑibũt.⁊ relinq̃nt aliẽis diuitias ſuas ⁊ ſepulcrũ illoꝝ domꝰ eoꝝ in eternum. In quibovᷣbis pppůᷣa tres cecitates oñdit ĩ tali hole. Pꝛima dãnatiõis.ſcõᷣa derelictionis.tertia ha⸗ bitatiõis. Quantũ ad pᷣmã conſiderat auarꝰ ꝙ ſiẽ ⁊ pauꝑes iuſti ſic ⁊ mali alij moꝛiũt᷑⁊ exce⸗ catus puluere terrenoꝝ aliam vitã nõ credit.ac ꝑ hoc dãnatiõem ſuã nõ videt.Et q̃ntũ ad p̊ dicẽ pſal.Nõ videbit ⁊c.ſcʒ oculo fidei interitũ ſuum ſcʒ eternũ.Et cãm hꝰſubdit Cũ viderit ſapiẽtes moꝛientes.i.vᷣtuoſos. Hinc eccẽs.ij.Oculi ſapiẽ tis virtuoſi in capite eiꝰ.ſ.oculi mẽtales ſũt ele⸗ uati ⁊ locati in capite i.xpᷣo.ñ in his trãſitoꝛijs Et ſequit᷑ ſtultꝰ.i:auarꝰ in tebr ambulat.i.ĩ ter renis q tenebꝛoſa ſũt vt terra.Et ſubdit pẽ. Si mul inſipiẽs ⁊ ſtultꝰpꝑibũt.Inſipiẽs qͥ futura nõ intelligit nec credit.ſtultꝰ q negligit eã ſcire coꝛ⸗ poꝛe ⁊ aiaſil ꝑibũt tales auari. Scða ẽ cecitas derelictiõis.qꝛ dereliquẽt alienis diuitias ſuas nec eni ſecũ aſpoꝛtabũt teſte Job q.xxvij.ait.Di⸗ ues cũ doꝛmierit nihil ſecum affert. aperit ocu⸗ los ſuos ⁊ nihil inuenit. Ambꝛoſius.Non ſunt homis bõa que ſecũ afferre nõ valʒ. Sepe q̃ʒ ad lrãm ↄtingere ſolet ꝙ alienis diuitias ſuas relĩ⸗ quut. Unde ecẽs.vi.Eſt aliud malũ qð vidi ſub ſole.⁊ qͥdẽ frequẽs apð hoĩes.vir cui dedit ðᷣs di uitias.ſ.ꝑmiſſiue ⁊ ſubiam ⁊ honoꝛẽ ⁊c.que ſe⸗ quũt᷑ibi vide qꝛad ꝓpoſitũ. Inſuꝑ ⁊ ↄſanguinei ſepe alieni ſt duʒ auari moꝛtẽ deſiderãt vt hẽant illa bona.qð dñs inſinuare volẽs ait Math. x. Inimici hoĩs domeſtici eiꝰ. Et vere inimici illi ſunt cũ ſepe ↄtingat ꝙ filij ⁊ ceteri conſanguinei ne auarꝰqui acqſiuit ꝑ furtũ rap uã ⁊ fraudes ⁊ vſuras ⁊ ludos ⁊ hmõi reſtituat aliẽa.malicia aut violentia impediũt ne cõficianit teſtamenta et cautiões.qð dei iuſto iudicio euenitvt nõ poſ ſint cũ volunt qñ cũ poterãt noluerũt. Tertia cecitas eſt habitatõis.qꝛ q̃ſi opinari tales vidẽt in ſepulcris ſuis debeãt hĩtare ſꝑ.cũ.ſ.ita fau ſtuoſe ea oꝛnant ⁊ in locis ſacris collocant illa. Et de hoc ſubdit᷑. Sepulcra illoꝛum domꝰ eoꝝ in eternũ. Pꝛoindead tales per Iſa.xxij. Quid tu hic ſcʒ in eccleſia.aut quis hic. quia excidiſti tibi ſepulcrũ. Excidiſti in excelſo memoꝛiale di⸗ ligent᷑in petra chꝛiſti tabnacłin. Ecce dñs aſpoꝛ tari te faciat ſic aſpoꝛtat᷑ gallꝰgallinaciꝰ⁊c. Exẽ/ plũ in li.dyalł.de ſepulto in loco ſacro malo hoĩe Itẽ in canõe Gꝛeg Quos pctã gquia depmũt ad maioꝛẽ cumulũ danatõis potiꝰq; ad abſolutiõʒ coꝝ coꝛꝑa in ecclłijs ponũ:᷑ in.c.cũ grauia.xiij.q. inãdo ð hmõi ſepulta ppt fauſtũ mũdi.Cõ iter accidit auaro qð ðꝛ Hiere.xxij. Sepulka alini ſe peliet᷑. De aſino moꝛtuo tres ꝑtes fiũt.vna ꝑs ẽ pellis.⁊ hecẽ eiꝰ q poſſidebat.⁊ ex ſᷣ coꝛio fit tym panũ vñ hoies gaudent ⁊ tripudiãt ad ſonitũ eꝰ Scõa ꝑs ſcʒ caro ẽ vermiũ.Tertia ſũt oſſa que exponũt᷑ vẽtis frigoꝛibi ⁊ caloꝛiba diutura. Sic de auaro fiũt tres ꝑtes. Nã tpalia q̃ ſunt vt pelk remanẽt ſuis oſanguieis.vñ gaudẽt ⁊ tripudiãt coꝛꝑalr. coꝛpꝰ vo efficit eſca vermiũ.aĩma cũ po tentijs ſuis q ſunt vt oſſa pmanentia exponunt frigoꝛi ⁊ caloꝛi inferni. Jur illð iob. xxuij.Trãſi⸗ bũt ab aquis niuiũ ad caloꝛẽ nimiuʒ. ita diuiti illi q intendebat theſauriſare ſibi dicẽs. An ima mea hẽs młta bõa poſita ĩ ãnos plimos. fuit di ctũ. Stulte hac nocte aĩam tuã repetẽt a te.i.de mões auferẽet.q aũt ꝑaſti cuiꝰerũt. Et addit do minꝰieſus pꝰ iſtðᷣ exẽplũ dẽm. Sicẽ oĩs qui ſibi theſauriſat.⁊ nõ ẽ in deũ diues Luexij. Legit in cronica martiniana ꝙ quidã diuesdeditꝰ auari cie einebat blada 4 Eth̊ ꝓpt᷑pᷣſumptõem miſſaʒ, ab eis ĩ vita oꝛ⸗ een tꝑe meſſiũ młta.ea ſᷣuãs vt ca⸗ riſtiã iduceret.ſʒ dei iuſto iudicio miᷣabiłlr moꝛ tuꝰ ẽ Mã cũ cſſʒ in qͥdã poꝛtu ĩ ra ad iſta tractã dũ ſubito mures innũeri de tra egrediẽtes coꝛaz oĩbo aſcender̃t ſuꝑ coꝛpꝰeiꝰad rockengi eũ. ⁊ cuz nõ poſſent eũ młti a muribo defẽdere poꝛtauer̃t eũ in nauim. Sʒ de naui tot exier̃t ibi mures p nec ibi potuer̃t defendere Sʒ demũ a muribo oc ciſus⁊ coꝛroſus ẽ.ſic ipſe potiꝰ ꝑmittcbat blada — marceſcerere.⁊ a muribo ↄſũi q; gruo pᷣcio vẽdẽ ertia pꝛauitas eſt ſer/GJ. III uitus mianda Et iõ diẽ ps. cui ↄgregabit ea vw ſit introgatiua locutio. qᷓi dicat. n ſibi.qꝛ omia dimittet.ſʒ alijs qui male vtent᷑ eis.⁊ ꝓpt᷑quã cõ gegatõem tradet᷑ in manꝰmonioꝝ.⁊ eis ſerui⸗ et in iferno. Et certe iſta ẽ miabilpuitꝰ 2 infeli⸗ itas. vt faciat ſe fuũ diuitiaꝝ ad ogregandum vñn efficit᷑ fuus diaboli ad cruciãdũ. Auarꝰpuꝰẽ diuitiaꝝ.qð manifeſte declara cꝓpheta dicens. Doꝛmieĩr̃t ſomnũ ſuuʒ ⁊ nihil inue.oẽs vi.diui. in mãib ſuis. Oꝛdo quidẽ ↄgruꝰ ẽ qñ diuicie ſt Vroꝝ.nõ ãt qñ viri ſt diuitiaꝝ.quẽ oꝛdinẽ ꝑuer tit auaricia vt viri diuitiaꝝ ſint ⁊ nõ ecõuerſo. XTripler ei ſuile officiũ ſub dñio diuitiaꝝ aua ri hñt. Primũ ẽ ad obediendũ qð ꝑtinet ad nũ⸗ mos multiplicãdũ. Scom ẽ ad cuſtodiẽdũ ꝙppꝑ tinet ad cõfuandũ. Tertiũ ad Iſoꝛmandũ.qð ꝑ cinet ad illos ad ↄfoꝛmandũ. Quãtũ ad pᷣmù officiũ.ſ.ad obediẽdũ. Tanto nẽpe fragrãti deſi derio atʒ voto tantaq; ſᷣuitute atʒ ſubiectõe coꝛ dis or ⁊ oꝑis dedicatꝰ ẽ auarꝰ obedire nũmi ad nũmos ſeu ad pecuniã multiplicãdũ qð ad pᷣce⸗/ ptũ eiꝰ cogitat impia ⁊ iniq̃. In coꝛde eni freqnt verſant᷑ ſtudioſe SFitares ꝑate ad decipiendũ circũueniẽdum.ſallendũ.Fabꝛicãtur cauillatio nes in iuſticie.ſimulatões.calliditates. peruerſi rates. malicie. pꝛoditiones et huiuſmodi.Ad iuſſionem illius multiplicat auarus medacia. periuria. ſophiſtica verba. frangit pꝛomiſſa et cetera ſimilia pᷣcipiete illo abſtinet a delicat/ ci ww we w ——— NJNdb N 1 4 7 9: sä 7 . . -— bis. a veſtibo pᷣcioſis.a ſolacijs.a quiete.⁊a ſomno parat qʒ crudelitates. liuſticias.neqᷣtias.⁊ ſilia. In ſuꝑ ad imꝑiũ eius exponit ſe laboꝛibo ⁊ erũnis. Iti neribo ſepe. piculis fluminũ ꝑiculis latronũ ⁊c.infa me ⁊ ſiti ⁊c̃.q noĩat aplus.ij.ad Coꝛixi.Sed aplłs ppter deũ:auarus ꝓpter nummũ.⁊ qð eſt mirabili us qꝛ nũmꝰ ꝑ obedientiã cogit aĩaʒ ſuã dare in ma⸗ nibus demonũ.qð ipᷣe facit libenter vt verificet᷑ illð Eccẽs.x.Pecunie obediũt oĩa.ſ.locutões oꝑatiões ⁊ cogitatiões. Secundũ ſeruile officiũ eſt in cuſtodiẽ do.que ſcʒ iam male acquiſita ſũt. Uñ ſuꝑ Luxvi: Non poteſtis deo ſeruire ⁊ mmone. Glo. Seruit diuitijs qͥ cuſtodit vt ſeruus. ̊ qui ſeruitutis excuſ ſit iugũ.eas diſtribuit vt dñs. In hoc aũt maiſeſtiſ ſimũ ſignũ eſt ꝙauarus non ſit dñs diuitiaruʒ.nec poſſeſſoꝛ.ſed tantũmodo cuſtos.qꝛ de eis nõ põt fa cere qͥcquid vult.etiã bonũ qð iudicateſſe faciendũ Vñ Berñ. ſuꝑ Lanti.Quere a quouis eoꝝ qui lu cnis tꝑalibo inhiant inſatiabili coꝛde. quid ſentiant de illis q ſua vendẽres et pauꝑibo erogãtes. ee celoꝝ ꝓ terrena ſba mercant᷑.· ſapiẽter ne agãt. Rñ⸗ debit ꝓculdubio ſapiẽter. Quere iteꝝ.Cur qð app bat nõ facit. Non poſſũ inqͥt qꝛ dña auaricia nõ ꝑ⸗ mittit/Nõ eſt ̊ auarꝰdñs eoꝝ q hre videt᷑ niſi foꝛte eo mõ loquẽdi q;̃ s dñs eſt cõpedũ qͥbo cõpeditus tenet᷑ qͥ tñ potiilli dñant᷑ qᷓ ſeruiãt ei.⁊ dũ q̊dãmõ videt᷑ cuſtodire eos cuſtodit᷑ ab eis. Sic auarus cũ ipos denarios videt᷑ cuſtodire mãmone iuſſu in cu ſtodia retinet᷑ ab eis.demũ in pũcto moꝛtis traden dus in manꝰdemonũ. Tertiũ officiũ ſᷣuile ẽ ad cõ⸗ foꝛmãdũ.ſ.marſupio ſuo.ſiue in ꝓſperis. ſiue in ad uſis. Hinc Berñ.loqͥtur auaro di.Nõfoꝛmaris bur ſe tue tanq; puus dñno ſuo.dũ qñ ille neceſſario cõ⸗ gaudet illi gaudenti.ↄdolet dolẽti.Tu q creſcente marſupio tuo.creſcis ꝑiter ⁊ aĩo.⁊ decreſcente ꝑiter decreſcis. Mã ↄtraheris triſticia dũ illð euacuat᷑. et ſolueris leticia aut inflaris ſuꝑbia cũ illud implet᷑. Aueritur. Kü tem⸗/ A.II paupes. ⁊aliqs theologus pᷣdi poꝛefamis ſint mlci blogu in qͥbo ſtudetvt poſſit pᷣdicare catoꝛ hʒ płes libꝛos ↄſulere.vtꝝ dẽat in hac neceſſitate.cũ ſcʒ ab alijs nñ ſubuenit᷑ libꝛos ſuos vẽdere ⁊ pᷣciũ pauꝑibo eroga⸗ re.⁊ ↄſilia ⁊ pdicariões dimittere. Rñſio ᷣm Alex. de ales. ſcðᷣa ꝑte ſũme.q.xliij. ſic.Lʒ enĩ pᷣdicare ex genere ſuo ſit maiusbonũ q; dare elemoſinas. eo ꝙ elemoſina ſpũalis ſit melioꝛ coʒpali.tñ ĩminete necel ſitate meliꝰ eſt elemoſinã dare q; pdicare. Uñ ⁊ phi loſpohꝰ diẽ ꝙ egẽti meliꝰ eſt ditarl.ic ſbueniri q;ᷓ phi loſophari.Et h̊ duplici rõne ꝓbat᷑ Rꝛima qꝛ ſine li⸗ bꝛis vlł cũ paucis põt qͥs pᷣdicare. Scða q; pſuppo ſito ꝙ ira ignar? eẽt ꝙ neſciret ſine libꝛis pᷣdicare. de⸗ beret ad tꝑs a pᷣdicatiõe abſtinerevt pauꝑibo ſubue niret niſi ſciret ꝙ ppter defectuʒ pᷣdicatõis hoĩes irẽt in ꝑ dtitiõeʒ. tũc enĩ in tali caſu dʒ libꝛos retinere etnõ venid erecũ eũ moueret ʒelus aaꝝ ⁊ nõ cupiditas li bꝛoꝝ.· Etintelligi᷑ p̊ de magnis neceſſitatibo.tüc en habʒz locũ. Paſce ſame moꝛientẽ.ſi nõpauiſti occidi/⸗ ſti/ di/lxxxvi.⁊.c.nõ ſatis. Itẽ ſᷣm Alex. vbi.S.Quã to auarus plus ſupflua ↄgregat tanto ply peccat q;ᷓ minus ogegas: 1 P ti q; magis recegita vinute ſiſtitin medio.tũ qꝛ plꝰdãnificat ꝓtimũtũ qꝛ ma ioꝛ cupiditas eſt in eo⸗ èLÿM ¶Capitulum tertium permodum pᷣdicationis. Nclina coꝛ meuz deus in teſtimonia tua.lein affetũ diuinoꝝ eloqᷣ oꝛũ q teſtificãtur de deo.⁊ nõ in auariciã.põ cxviij. Auarus dicitqſi eris.i pecunie auidus.Aſſimila autẽ ydropiſi q̃ facit hoĩeʒ ſitire.q quãto plus bibit tanto plꝰ abũd atinoꝛdinato humoꝛe. Sic auarus qᷓ;to plus habʒ tãto plus appetit hre. CIñ Aug. Fꝰ deli totus mũdus diuitiaꝝ eſt infideli autẽ ena nec obolus.xiiij.q.iiij. Quid dicãi.bono xpᷣiano q̃libʒ ꝑs minima mði ii. reꝝ tꝑaliũ.eſt ſibi ad diuinas et cõtentꝰſed inſideli.iiauaro qͥ dicit᷑ ydolatra.vñ ⁊ in⸗ fidelis ꝑ ſiłitudinẽ vt dictũ eſt ſi totũ mundũ habe⸗ ret nec obulũ ſibi videt᷑ hre. Cõiter aũt ytropiſis nõ ſanat᷑ ⁊ pcipue in ſenibo ꝓpter defectũ caloꝛis natu⸗ ralis niſi miraculoſe. Uñ in euangelio ðꝛ de ydropi co poſito añ xpᷣm ꝙ appᷣhenſũ ſanauit eũ. Lu. xiiij. Benus enĩ hũanũ qð repit auaricie deditũ ꝑ maxi me ſᷣm illud Hiere.vi.Oẽs auaricie ſtudẽt.ſanauit exemplo duʒ pauꝑ vixit ⁊ graz attulit ⁊ doctrinꝗã mũ do dicẽs. Lu.xij Attẽdite vobis.iicauete ab omni auaricia ꝑ maxie. auaricia eſt pctm̃ graue ⁊ ꝑiculo⸗ ſum ad dimittendũ illa:qᷓ cõmitti᷑ in malis acqui⸗ rendo et pᷣcipue in caſibo in qͥbo oꝑtet facere reſtitu⸗ tionẽ qꝛ rari ad iſtã faciendã ſe diſponũt.Et de hac Eʒechieł.xxij. ðꝛ Pꝛincipes eiꝰin medio eius q̃ſi lu⸗ pi rapiẽtes pᷣdã ad effundendũ ſãguinẽ ⁊ auare lu⸗ teria eſt moꝛtale ᷣm bea.tho.ſcðᷣa ſcᷣe.q:cxviij pti⸗ netenĩ iſtomõ ad auariciã iuiuſte ꝑ furtũ.rapinaʒ. iuſmõi: acqrere q̃ de ſe ſũt moꝛtalia ⁊ nõ ſolũ oꝑe ſʒ eria appetitu deliberato ſolũ. Et in hmõi ſigura de/ clarauit dñs qdaʒ aĩalia eſſe imũda nec die eis ve⸗ ſci.q ſignificãt rapias ⁊ miuſtas acqͥſitões.ſᷣm tho. bus eſt infeſtus.⁊ ſignificat crudelitatẽ potentum ⁊ oppꝛimentiũ. Alietũ qͥ paſcit᷑ minutis auibo ⁊ ignat moleſtos paupibo. )iluũ qͥ maxie inſidijs vtif. t ſigt fraudulẽtos Ulturẽ àᷣ ſeqtur exercitũ erpectãs còmedere cadauera moꝛtuoꝝ.⁊ ſignat eos qͥ moꝛte s9 ⁊ ſeditiões haĩm affectãt vt ſcʒ inde acqͥrant. Stru⸗ tionẽ qᷓ cum ſit auis volare nõ põt.⁊ ſignat deo mili tãtes ⁊ clericos ⁊ religioſos ſe negocijs ſecłlaribo im/ plicantes. Nicticoꝛacẽ q̃ eſt in nocte acuti viſus et in die nõ videt.⁊ ſignat eos qͥ in tpalibo ſũt aſtuti e in ſpualibo hehetes. Accipitrem qᷣ ſeruit hoĩbo nd p̃dam.⁊ ſignat eos qͥ miſtrãt potẽtibo vel vſurarjs ad pᷣdanduũ. Cignũ q eſt coloꝛis multũ candidi ee longo collo qð habʒ ex ꝓfunditateaque vel terre ci buz querit. ⁊ ſignat ypocritas qᷣ p iuſticie exterioꝛis cãdoꝛẽ t᷑rena lucra querũt ⁊ dignitates ⁊ hmõi. Ho cibo follicłos ĩ qbo pᷣmo cibũ poĩt. pꝰ hoꝛaʒ ĩ ventrẽ mittit. ⁊ ſiqt eos qͥ ſũt nimis ſolliciti ad tpalia veſci His pᷣfatis moꝛaliter eſt incoꝛpoꝛare ſibi tales mo⸗ res els vti ab nõ liq;. Iñ golus ad Mebꝛe. witio. Sintmores inpvobis ſinegntartcia Noranqi Pef. — ſũi pꝛauſitates que reꝑiunt᷑ in auariccia. Pꝛima eſt anguſtia coꝛdis. Secunda eſt oppꝛobꝛium vite. Tenia illaqueatio dyaboli. Quarta cerntudo damnationis OQuinta impenitens malum. S exta hoꝛnibilitas moꝛtis eſt anguſtia coꝛdis. In mira qdẽ angu oꝛ anee enie lis vaniet,tij. Angulte mihi ſũt vndiq;.Lnplicẽ anguſtiã doloꝛoſã experit aua⸗ rus miſer circa diuitias tꝑales. Pnimã in eas acqrẽ do.Nam nocte ⁊ die qͥetẽ repire nõ põt Sero quidẽ anteẽᷓ inqetã quietẽ doꝛmitãs ſumat ꝑgit reuidere denanios ſuos. Illos nüerat remouet ſpeculat᷑ cõ templat᷑ oſculat᷑ ⁊ amplexat᷑. ⁊ tanq; victiĩa ⁊ eĩc ſue ege apponit coꝛdi. O q ſ pecularet᷑ clam geſtus creto ſeruat.nõ abſq; admiratiõe repleret᷑ niu. De⸗ niq; poſt locatos denarios in loco tuto reliquã circũ it domũ.ſcrutat᷑ minima.rimat᷑ cũcta.reuidetreliq̃ᷓ. ↄſiderat cetera.⁊ nihil de tota ſuppellectil domꝰ ſue inexaminatũ ⁊ indiſcuſſũ relinquu. Tandẽ doꝛmi⸗ tũ ꝑgens ſobꝛoo ſeu parco ſomno ullo q̊ͥ doꝛmit ſom⸗ niat ꝙ ↄcupiſcit vel timet. Nũc apparet er ſe repiſſe theſaurũ magnũ.nũc maioꝛẽ ei fuiſſe ablatũ ⁊illo le tat. iocũdat᷑.⁊ doꝛmiẽdo exultãdo nidet.ex alio triſta tur ⁊ lamẽtat᷑. lacrimat᷑ ploꝛat.clamat ⁊ dolet ↄqueri tur ⁊ ſuſpirat.⁊ vix abſq; ↄſili ſomno trãſit ſomnũ. Qua lingua expmi poſſet qnta meſticia obruit. cuʒ euigilãdo defraudatũ ſe repit de theſauro nũc in ſo no tam certereꝑto.Pꝛoinde ↄtngit ei ſicut Eſai.xxix ait. Sicut ſomniat eſunẽs ⁊ ↄmedit.cũ aũt fuit exꝑ gefactꝰvacua eſt aĩo eius.⁊ ſicut ſomniat ſuiẽs ⁊ bi/⸗ bit ⁊ poſtq;ᷓ fuᷣit exꝑgefactꝰ laſſꝰ adhuc ſitit. ⁊ aĩa eiꝰ ẽ vacua.ſic.ſ.otingit his auaris. Quis etiã depme re poſſʒ leticiã coꝛdis eius cũ ↄperit exꝑgefaciꝰ nõ ex titiſſe veꝝ ꝙ ablatus fuiſſet eitheſaurꝰ quẽadmodũ ſomniauerat paulo añ. de die q̊ʒ etiã minoꝛẽ quietẽ bʒ. Naʒ ſũmo mane domũ egrediẽs plateas et loca publica viſitat aĩo inqᷣeto circũiens ⁊ querẽs quẽ de noꝛet aĩa eſus.⁊ tanq; leo egreſſus de antro nõ reu⸗ tit᷑ donec appᷣhenſa fae cApꝑuulis catulis.i:natis ſuis ferat.ſicut teſtat᷑ Eʒech.xxij. Leo fugiẽs capiẽſ⸗ qʒ pᷣdaʒ deuoꝛat aiam paupis. Pꝛimꝰauarus in mũ do fuit reppus. Cayn qͥ ob auariciã obtulitdeo de frugibo deſtructis ⁊ coꝛroſis nõ de bonis vt dicũt he bꝛei. ⁊ ſõ nõ reſpexitdñs ad mũera ei.hic pᷣmus edi ficauit ciuitatẽ vt.ſ. poſſet ↄgregare filijs ſuis ⁊ filij oblata ab alijs retinere.ſed vagus ⁊ ꝓfugus exijta facie dei. ⁊ emũ occiſus ⁊ deſpatus eſt. Sic auarꝰ vagus ꝑ mũduʒ acqͥrendo aliqñ occidit᷑ ⁊ deſpatio nẽ incurrit. Seb⸗⸗ qͥdeʒ a nguſtiã expit᷑ in diuitias expendẽdo. Tanta enĩ miſena pᷣmit᷑tanta auanicia atq; tenacitate ↄſtringit᷑ qñcũq; de ſua ſubſtãtia diminui cernit oculũ ſibicecidiſſe videt᷑. ⁊ ꝓpter h qͥ deʒ totã familiã ſuã in amaritudine ener. Babal. ſime enĩ diſcutit ⁊ nüerat expenſas panis vini, olei. carniũ ſalitarũ.ouoꝛũ.gallinaꝝ.⁊ quarũcũq; minu taꝑp rex. fugit frenũ artiſſimũ expeſaꝝ. Etſi qdvltm diminutũ in domo reꝑit defraudatũ ſe dicit. de gu⸗ loſitate ⁊ ebꝛietate ⁊ latrocinio oẽs de famula ſua mo uet ad abſtinẽti parcãq; vitã boꝛtat eos. obſᷣuat? nũerat comedẽtiũ bolos ⁊ potuũ vices ↄtinue.inte/ rim amaritudine vꝛit᷑ ⁊ꝛturbat᷑. Sepe ↄquent᷑ dicẽs In domo hac nõ ſũt niſi latrones ⁊ lupi.ac lamẽta⸗ biluer ſepiꝰait. Uos rodiis mihioſſa. E bis ⁊ ſili- bus clareſcere põt ꝙ nec ipᷣe in ꝓpꝛia domoaliqͥ tẽꝑe N pacæẽ habʒ. nec familia ſua cũ eo qetem reꝑire põt vt ſtia viuit coꝛ venincet᷑ qd detalibo Eſai.xlviij.ca.ait. Nlon eſt pax impijs di.dñs.Et ueꝝ ꝓuer.xv. Conturbat domũ ſua qͥ ſectat᷑ auariciã Dilis eſt tal auarus cani qͥ cũ paleas ſuꝑ qᷓs cubat ⁊ doꝛmit nec ipᷣe ꝰmedut necipᷣe alijs ſinit aſpoꝛtare.imo ſiqͥͥs eas inde aſpoꝛtare vel le ſe mõſtrat.ñ ceſſat latrare ⁊ qñq; moꝛdere Sicta lis miſerabił hõ auarꝰnec vtit᷑ diuitijs qͥbo pᷣeſt, nec alijs ſine latratu ⁊ moꝛſu canino ꝑmittit vti.Calis O„29 ulare ger vtiq; nõ eſt aptus ad pᷣliũ tentationũ ↄtra inimicos modos et actus ⁊ vᷣba ꝗ circa denarios ſolus in ſe, ppli dei:i.demones qꝛ ſubito ꝓſterni? a dyabolo in oĩavicia. Uñn Beda.Quẽcũq; arripuerit hũaua cu piditas mox in oĩm ꝓſternit ima vicioꝝ.de pe.di.iiij n hurꝰſigurã legi᷑ Judi.vij.ꝙ qͥ erãt cũ Bedeone llaturi ↄna madiãitas illi qͥ de fluuio inclinati ſũü⸗s pſerũt aquã manu pijciẽtes ad os illi fuer̃t electi ad pliũ.qͥ o pſtrauerũt ſe totos mittẽtes os in fluuiũ vt inepti fuerũt repudiati.ad ſigniſicandũ ꝙ uliqui tm̃ neceſſaria accipiũt derebo trãſitoꝛijs qᷓ fuũt vt aqua ſũtapti ad vincẽdũ diabolũ ⁊ vicia. Sed qͥ to tałr ſe imergũt vt auari nõ ſũt apti advincẽdũ.Ter tiã anguſtia tał expꝑit᷑ in diuitias amittẽdo. Que lin gua dicere poſſet qnto doloꝛe toꝛquet᷑qᷓnta amanitu dine cruciat᷑ qᷓntoq; meroꝛe afficiat᷑.qñ aliqd deſub ſtãtia ſua caſu amittit᷑ ⁊ in mon piclitat ſeu pᷣda vel furto ſeu alio mõ ſubripit᷑ ⁊ fraudat᷑. DPic eccs.v.ait Eſt alia ĩfirmitas peſſima qᷓ; vidi ſub ſole diuitie cõ gregate in malũ dñi ſui. pereũt enĩ in afflictiõe peſſi⸗ ma. Admirãda ꝗ̊ ſapĩa ſaluatoꝛis qͥ reſpiciẽs ꝙ cu⸗ piditatis via duceret ad hoſpiciũ ĩfernale ſi eiẽ dimit teret aptã facilẽ ⁊ planã fecit ſicut agricola pꝛudẽs qͥ viã ꝑ quã neminẽvult traſire foſſatis pᷣcidit ac palis in terra ↄfxis applicats pũgẽtibo ſpinis illã obſtru it atq; munit.Sic de ſapĩa in itinerediuitiaꝝ poſu⸗ it anguſtias mltas in acquirẽdo timoꝛes ⁊ ſollicitu dines in ↄᷣuãdo.⁊ doloꝛes płrimos in amittẽdo vt ſic ſaltẽ hoĩes impedirẽtur ꝑ talẽ viã cateruati ad in fernũ currere. Iñ Oſee.ij. Sepiã vias tuas ſpinis. ⁊c̃.⁊ ſequit᷑⁊ dicet Reuertar advirũ meũ poꝛẽ ⁊c.id eſt xpᷣm ꝑ mediũ nibulatõis. Becunda pꝛauitas §. II. eſt obpbꝛiũ vite. Tota nempeauari vita obꝓbꝛijs plena eſt. Tria ĩter alia ſũt ob pbꝛia vite eꝰ. Pꝛimũ eſt inertia. Scðm malicia.Teniũ infamia. Pꝛimũ ob ꝓbꝛiũ vite eiꝰeſt ĩertia. Per auariciã enĩ tollit ſibi operoſitatẽ oĩs debiti mõi ꝓcurãdi ſibi licita ⁊ ſalu⸗ bꝛia lucra.⁊ p tãto efficit᷑ deſidioſus.accidioſꝰ.ocio⸗ ſus.Ex h etiã auaritia neceſſitat hoĩem ad ĩdebitos mõs lucrãdi ↄtra legẽ quã dedit dñs. Geñ.iij. di. In ſudoꝛe vultus tui veſceris pane tuo. Sed tales ſicut pheta ait in laboꝛe boĩm nõ ſũt.⁊ cũ hoĩba nõ flagellabũtur.ſiqñq; in vita.ſed poſt moꝛtẽ cum de . a. ſe peni ns Matb. xxv. cõminatꝰ eſt di. Qui habʒ dabit Capitulũ monitv ſp flagellãdi ſũt. Scöm oppbꝛiũ eſt ma licia qᷓ ſequit ex pccdẽti ĩertia· Naʒ ſiẽ Ecẽi.xxxiij ſcriptũ eſt. Multã maliciã docuit ocioſitas.i.in ersvita ad tantã maliciã ſceleꝝ tales duẽ ꝙ aiaʒ ſuã ꝓ qᷣlihet vili nũmo venalẽ pᷣbent. Maximũ — vtiq; ſcelus eſt aĩaʒ ĩ tanta ſublimitate creatã.i. ad ymaginẽ dei foꝛmatã tanto pcio.i.ſanguine xpᷣi redemptã· ad tantã glłiaʒ oꝛdinatã ꝓ tam vili pᷣcio venũdari. Hinc Ecci.x· Auaro nil ẽ ſceleſti us.hahet enĩ aĩaʒ ſuã venalẽ.ex q̊manifeſte appa ret ꝙ nümo talis pcipitaret ſe in ĩfernalẽ voꝛa ginẽ oĩm ſceleꝝ ⁊ flagicioꝝ niſi foꝛte aliqͥ mũda no timoꝛe refrenaret᷑. Tertiũ eius oppbꝛiũ eſt in famia. ita anaricie ſcelus reddit hoiem infamẽ ꝑ vſurã ꝙ aliqñ niłs niſi infidelis eã audet publi⸗ ce exercere.hi quidẽ ſũt illi de qᷣ puer.ij.Qui re linquũt iter rectũ ⁊ ambulãt ꝑ vias tencbꝛoſas. q letant᷑ cũ maleſecerit ⁊ exultãt in rebo peſſimis uoꝝ vie ꝑuerſe ⁊ infames greſſus eox. Tertia pꝛauitas eſt JF. II. ſpũm exalauit vt aꝑte dareſceret ꝙ qꝛ qñ illã re⸗ ciꝑe poterat nõ q̃ſiuit. merito eã rec ꝑe nõ poſſet cũ vellet. Uñ de talibo iob ait. Inuolute ſũt ſem. te greſſuũ eon. ambulabũt in vanũ ⁊ ꝑibunt. Ouarta pꝛauitas eſt .F. II certitudo dãnatõis. miro nãq; moi alia ſc lera pctõꝝ certificat uarus de ſua eterna dana ⸗ tione. Naʒ ad bᷣ bʒ tria teſtionia credibilia facta nimis.vt i oꝛe duoꝝ vl triũ ſtet huiꝰ vᷣitatis vbũ Pꝛimũ teſtioniũ ſut euãgelia.· Scom puilegia. ertiũ manifeſta iudicia. Quãtũ ad pꝛimũ dñs Lu.vi.ait. Mẽſura ꝗᷓ mẽſi fueritis remetiet᷑ vo bis. Cũ enĩ auarus nõ der aliqd niſi recipiat am pliꝰ ex b certificat ſeipᷣm de dãnatiõe eterna.qꝛ ſi volet acqrere a iuſto iudice qͥ pᷣdicts cõſtituit le⸗ nõ dahit ei niſi aliqd det ampliꝰ? meliꝰ pa⸗ diſo. ⁊ qꝛ ̊ nunq;poterit obſeruare nccio ſequit᷑ ꝙ; nũqᷓ; poterit acqrere gliaʒ ſempiternã.· Scom teſtioniũ ſũt pᷣuilegia ⁊ autẽtica iſtrumẽta. Nul lũ eqͥdeʒ crimẽ eſt qð tam patẽter et aꝑte deferat „ illaqucatio dyaboli. tanta eſt ptãs quam ex boc ſcelere ⁊ dño pmittẽte ſuſcipit dyabolꝰ ſuꝑ tales eo ꝙ opãte auaricia. Pꝛimo ſei laqat. Scdo ſe intricat. Zertio pꝛeſumptuoſe ſperat. Et pꝛimo illaqueat ſe. Uñ J ob. xviij. de cupido loqᷓns ait. vwnuf it in rhetẽ pedes ſuos ⁊ in maculis eius. demonis ambulat. tenebit᷑ plãta eius laqueo. plantã enĩ extremitatẽ vite vocat. Quãdo eni cu pidus ꝓpinquioꝛ fit finivite ſue.tanto maioꝛi cu „ pidine iardeſcit. hinc hiero.ait. Cũ alia vicia cũ * boie ſeneſcãt ſola auaricia iuueneſcit. Et iteꝝ · i. thi. vi.Qui volũt diuites fieri incidũt in tẽtatio nẽ ⁊ in laqueũ magnũ diaholi.ꝓpterrea q;to hõ magis ſeneſcit. tanto difficiliꝰ ab ea ſe ſoluit · Se cũdo ſe intricat. Cũ eni auis in rhete volãdo ce⸗ ciderit tanto magis ſe intricat q;to plꝰ ſe extrica re cõtendit. Sic auaro cõtingit ſepe. qꝛ cũ ꝑ ali⸗ qð tꝑs intẽdit vacare vſuris vel alijs illicitis ac quiſitionibo ⁊ demũ ceſſare ab eis.oĩ die.ol men ſe. ⁊ oĩ anno magis ſe repit intricatũ atq; in o ſito ceſſandi ab iiuſtis lucris elongatũ. Hinc ꝓ uer. v. Iniqᷣtates ſue capiũt impiũ.⁊ funibo pctõ rũ cõſtringit. Tertio pᷣtũptuoſc ſperat. qꝛ credit tere i fine ⁊ reſtituere aliena.ſʒ igrat ꝙ de/ ei ⁊ abũ dabit.ei aũt qͥ nõ habʒ ⁊ qð vidꝛ bie aufe ret᷑ ab eo.habʒ nepe theſaurũ magnũ qͥ tys ei cõ⸗ ceſſũ vtuoſe expẽdit.⁊ ideo młta merita cumulat ⁊ buie dabit. ſ. in fine vite tꝑs. l. meliꝰſe diſponẽ/ di ⁊ pparãdi · vñ ⁊ tũc maioꝛi gra aobũdabit.Qui aſit nõ habʒ. ſ.ĩ pᷣterito tꝑe merita cumulata. qꝛ emꝑ male vixit id qð vidꝛ hẽe · · pnie tꝑs in finc auferet᷑ ab co.ſiuſto iudicio dei.eo ꝙ in illo pᷣſũ⸗ Paoſ cõfiſus eſt. Uñ aug. de pe. di. vij. Mltos olet decitꝑe ſerotina pnĩa. Uñ in figurã huiꝰ coꝛ 9 uus qᷣ viuit de rapina ⁊ cadauen bus ⁊ vociferat crocitãdo egreſſus de archa nõ ẽ reuerſus ad eaʒ — Sic auarꝰ qꝗ differt pniam nunq; reuertit᷑ ad ec/ deſiã ꝑ pniam verã. Sed colũ ba cuiꝰ victꝰeſt in/ nocẽs. Qð accidit vno auaro qͥ in pucto moꝛtis altavoce clamauit.O pnĩa o pnia vbi es. q̊ dicto lacrias etne moꝛtis ſiẽ auaricia. Nã in qᷣliber in⸗/ ſtrumẽto ⁊ ꝑticula libꝛoꝝ in qbo ↄtract vſurarij vel alij iniuſti ⁊ fraudulẽti , cribũt?.ꝑticulariter builegiũ auarꝰbʒ qð eũ obligat ad ſi upplicia ſem iterna. Et b̊ ptʒ qꝛ de hoc tot builegia habʒ gr liuſtos ↄtractus ꝓpterea multũ certificatꝰeſt de dãnatioe eterna. Uerũ ſi reſtituit aliena abraduũ tur et caſſant᷑ puilegia ſupᷣdicta. nec credit᷑is ſiẽ nec credi?᷑ caſiato libꝛo ⁊ abraſis cartis ſeu inci⸗ ſis ĩ iudicio ſeculari. Tertiũ ſũt iudicia manife⸗/ ſta ⁊ ĩter alia vnũ potiſſimũ eſt qꝛ ĩvſt urario ↄtra ceu feneratoꝛ ſociꝰ demonis infernalis.fieri enĩ ↄſueuit ꝙ qñ mercatoꝛ f. cit foꝛũ cũ vẽditoꝛe ar⸗ raſq; ſoluit de re empta.Et ſi ſuꝑueniẽs aliꝰ ap⸗ ponat de arra ⁊ dicat. In bac mercãcia ꝑticeps eſſe volo. ⁊ ille ãnuat tũc facti ſũt ſocij ĩ lucro pi⸗ ter de dãno. Sic ↄtingere viðꝛ auaro ⁊ demoni infernali.Naʒ inter iiuſta lucra ꝑ furtũ.rapinaʒ ſimoniã. fraudulẽtiã ꝓditõeʒ. vſurã ⁊ hmoͤi aua ri aponit dyabolus aliqd impie acqſitũ.⁊ diẽ ſe eſſe ſociũ ptẽq; hĩe in illa mercatiõe. Hoc pbat᷑ daʒ exemplo ꝙ qͥdaʒ pdiues hõ magnã bẽbat pe⸗ cunie ſũmã licite acquiſitã ifra q; poſuit duog denarios q̊ſ illicite acqſierat.⁊ tora ulã pecuniã collocauiti archa. Cũq; altera die apiret archẽ —, * reꝑit ſr denarios diabolũ ibi ſedlẽtẽ . q ꝓhihuit ei ne ptigeret eos niſi expẽdere velet eog en ↄſeſu ſuo eo ꝙ ſocij ſil eſſent in pecunia illa. Ex his ptʒ ꝙ manifeſtu indiciũ eſt auaros eiſe damnaädog. niſi reſtituãt aliena · eo ſicut ſũt in pñti vita ſo cij pctõꝝ. ita erũt in alia ſocij toꝛmetoꝝ. Ex hac igit᷑ ↄcta ſocietate intantu auarꝰcũ dyabolo ↄfe⸗ erat᷑ tantũ q; in demone tranſfoꝛmat᷑ ꝙ qdamõ . induit ſiłitudinẽ eiꝰ. Naʒ ſicut diabolus pcti nũ muz quẽ libẽter ſub ſ pẽ lucri mutuat pctõꝛi ſibi nunq; reſtitui vellet vt demu iliꝰ coꝛp?ꝰ 7 giaz lu crari poſſet.ſic auarus ꝑ vſurã datũ ab eo mutu um reſtitui nollet vt poſſet totã ſubaʒ paupis de uoꝛare ꝓPpterea de tali iob. xx. ad lraʒ ſhri e iu mlritudinẽ adiuẽtionũ ſua ſic ⁊ ſuſtinebit. quoniã ⁊fringẽs nudauit domũ paunpis. mi ⁊ rephenſionũ ſceleri ſui QLuuins rapuit ⁊ nõ edificauit eã necẽ ſatiatꝰ vẽter eiꝰ et cũ hũit qð cupiebat poſſidere ñ potuit qꝛſ vkra⸗ piet᷑ei in vita vel ſaltẽ relinquet illudd:· MOuinta pꝛauitas eſt . x. ipenitẽs malũ.Triplex qͥde⸗ cã eſt q̃re auarꝰpᷣci⸗ pue raro ↄfitet᷑ ⁊ cũ magna difficultate ad pniazʒ yerã reduci põt. Pꝛima cã eſt idiſpoſitio. Scða iduratio.Tertia eſt obſtiatio. vt ſi int hi tres gra⸗ dus ad deſcenſũ danatõis emne. Pꝛima cã eſt in⸗ diſpoſitio. Indiſpoſitꝰenieſt auar?ꝗq male acqſi⸗ uit vaciter penitere. Nã aut ẽ pdigꝰ aut tenax. ſi ꝓdigꝰnõ hʒ vñ reddat ſi tenax nõvłc reddere De niq; ad ipoſſibile nemo tenet᷑ Nã ianis eſt actio uã ercludit iopia debitoꝛis. Auarꝰeni niſi rariſ ſime ĩ moꝛt articlło ſatiſfacere vult ſilis vaſ. culo illi terreo in q̊ pueri denarios ponũt cũ iaz cupi/⸗ do nũmi incipit blãdiri eis. de qͥ vaſe niſ i fragat extrahi mime pnt. Sic auarꝰ nñq; reſtituit niſi ĩ moꝛtis articło qñ denarios illos ſecũ ferre nõ pt vt vᷣificet᷑ illud.Ecci.xxix. W lti q̃ſiinuẽtiõeʒ id ẽex igenio hoĩs adinuẽtũ nõ ex natura ꝓphibituʒ extimauerũt fenꝰ ⁊ pᷣſtiterũt moleſtiã his qͥ ſe ad iuuerũt. Scða cã eſt ĩqduratio. Cũ eni auarꝰ oſi⸗ deret ad ſtatũ ſalutis nõ poſſe venire niſi ꝓ poſſe reſtituat aliẽa. nec ꝑↄñs niſi filios et filias ſi uas in młta pauꝑtate ⁊ in ho noꝛabilitate relinq̃t. p⸗ pter h̊ abboꝛrẽs ⁊ ꝑ fidẽ nõ ĩtelliges ſtatũ uũ pi⸗ culoſuʒ potiꝰ delibat in pctõ pſeuerare qᷓ; debito mõ ſe emẽdare ſi diu ꝑſcuerãdo ĩdurat᷑ coꝛ eiꝰ et lʒ hmõi vicij pᷣdicatões audiat.licʒ timẽs deũ ad pniaʒ eũ inducat licʒ exhoꝛtatꝰad h ⁊ abiurgatꝰ circa h̊ freqntiꝰſentiat.nihiloinꝰcoꝛ eiꝰ ſ ampli —— uszidurat᷑ ſic de eo iob.xli.ſcribi?. Coꝛ eiꝰ indura bi?᷑ q̃ſi lapis.⁊ ſtringet q̃ſi malleatoꝛis incus q̃ qᷓ; to plꝰ malleo feri raãro durioꝛ fieri ſolet. Tertia & ipnic eiꝰ eſt obſtiatio. Signũ qppe mãifeſte ob ſtiatõis auari eſt ↄtẽptꝰ diui vᷣbi ⁊ exhoꝛtationũ ſui. Pꝛo hinc ſalomõ puer xviij. ait. Pctõꝛ cũ in pfundũ iniqᷣtarũ venerit 2tẽnet reſurgere.ſ. ꝑ pᷣdicta. Mira nãq; ẽ obſtia tio ↄtẽptoꝛis ⁊ qͥdamõ excedere vr obſtiatõeʒ iu de. Judã eni peituit de ſcelere ppetrato lʒ nõ de⸗ bito mõ ꝗꝓptea inqt.peccaui. Scðo ſuũ petm̃ ↄfeſ ſus eſt. cñ ait. tradẽs ſanguieʒ iuſtũ.tertio ſ. atiſfe cerat pᷣciũ qð receꝑat ꝓ xpi pditõe reſignãs pecu⸗ niã.verũtñ veniã nõ mcruit qꝛ illã nõ reqſiuit.ſʒ qͥd dicere poſſumꝰde auaro obſtiato quẽ pᷣmo nõ penitet de iniuſte acqſitis niſi foꝛte ꝙꝙ modicũ lu cratꝰ ſit.ſcðo ſi pẽitet nõ ↄfitet. ne.ſ.a ↄfeſſoꝛe ad ſatiſfactionẽ cogat᷑.tertio ſi 2fitet qrit aliquẽ ofeſ ſoꝛẽ ꝗ nõ hẽat ſciaʒ neq; oſclaʒ. ne ꝑ cautiõe; de⸗ bitã ſatiſfacere cogat᷑.ſʒ ſimplici xᷣb oꝓmittit pfeſ ſoꝛi ignaro reſtituere aliena. qrto ſi h̊ in ↄfeſſiõ ꝓmittit ꝓmiſſionẽ nõ ſᷣuat ſʒ vt ðꝛ de re.iu.li.v Non dimittitur peccatũ niſi ?vL7c. HGBexrta pꝛauitas eſt Hoꝛribilitas moꝛtis. Inter cũcta ſcelera qᷓ diuio iudicio ponũt ipijs finẽ ꝑ hoꝛribilẽ moꝛte. auari cia de maioꝛib ẽ. cũ mirabilia ⁊ tribilia ſigna ſe⸗ piꝰ appareãt ĩ guaroꝝ pcipue raptoꝝ ⁊ vſurario N2EM rã fine. ᷣ qt accidere pᷣt triplici rõe. Pꝛoĩ rõe de⸗ relictõis. Scðdo rõe deſpatõis Tertio rõe pſecu/⸗ tõis. Pꝛimo qͥdẽ accidit h rõe derelictõ is. Cũ ei auarꝰpvſurã lucri ñ ceſſz in qᷣlibʒ ſacro die. ñ ꝑcit diei paſcat. nõ dñico. nõ diei ſctiime paſſiõis. in q̃libʒ ſolẽnitate ſctiſſime vgis ñ ceſſat a tali lu cro.nec i diebꝰ aploꝝ. nec ĩ dieb martiꝝ ⁊ alioꝝ ſccõꝝ angeloꝝ. merito ẽnõ ſolũ a deo verũetiaʒ abta vgie. ab angel viuerſis ⁊ ab oi młcitudie btõ rũ iuſto iudicio vltio finevite ita derelinq mere tur ꝙ nec deũ hẽat gre donatoꝛẽ. nec aliquẽ btm̃ iuenit gre p eo impetratoꝛẽ ſeu ſi upplicatoꝛẽ. Uñ Michee.iij. Abſcõdet dñs faciẽ ſi uã ab eis in die illo.ſ. extremo. ſic neqͥter fecert ĩ adiuẽtõibo ſuis Scðo accidit eis h̊ rõe deſpatõis. Qñ eni infelix pctõꝛ a deo ⁊ a tota celeſti curia derelictꝰeſt. faci⸗ le ẽ demõib i baratꝝ deſpatõis cũ pᷣcipitare. q̃ ꝗᷣ deʒ libtate eis ↄceſſa oꝑe ↄplẽt oñdẽtes eis initi tudinẽ ſceleꝝ ſuoꝝ ⁊ oblitã eſſe illiꝰmiĩaz.ſiẽ Job xxiiij.ait Obliuiſcit᷑ iliꝰmia.Et iteꝝ. Auferet ab eo ois ſpes fiducie.ſ.venie. gre ⁊ glie. vñ ipᷣe in ta li deſpatõe vltia derelictꝰait illud iob.vij.Deſpa ui⁊ neq̃q; vlcra ia viuã.ſ. nec vita coꝛꝑali.nec vi ſpũali. necvita etnali. Uñ legit ð qdã auaro ꝙ cũ ifirmarct᷑d moꝛtẽ ⁊ noti ⁊ vicini hoꝛtarẽt᷑ eñ ad tritõeʒ ⁊ pfeſſiõeʒ. Rũdit. Ego nõ poſſũ. qꝛ nõ eo mecũ coꝛ.cui illi.tu deliras. Quidẽ eni ꝓ di cis. qũo eni viueres ſi nõ hr̃es coꝛ.⁊ qͥs tibi extra xit. At ille. Nõ deliro. ſ⸗ 3 veꝝ eſt qð dico.vt ſciatis veꝝ eẽ qð dico.ite ad capſa vbi ſũt pecũie mee in qb ſpeʒ ⁊ fidẽ meã poſui ⁊ ibi iuenietis. ſicq;ʒ de⸗ ſpat?ꝰ deceſſit. Cũq; illi ad capſã acceſſiſſet ⁊ aꝑuiſ ſent iuenerũt ꝙ ille direrat ibi videlʒ iter pecuni 29 coꝛ illiꝰ miracłoſe factũ ad ĩnuẽdũ ibi erat affectꝰeiꝰ. Juxta illð xpᷣi math.vi. Ubi eſt cheſau rus tuꝰibi ẽ ⁊ coꝛ tuũ.Tertio rõe pſecutõ is.uʒ eni auarꝰſic ex ſuꝑioꝛibo pʒ nõ ſolũ offegerit deu quẽadmodũ ceteri pctõꝛes. verũ etia cũ vendide rit ꝑsvt ꝑvſurã qð ẽ cõe cũctaꝝ creaturaꝝ.⁊ ſic offeuderit oẽs creaturas q. create ſũt.⁊ oĩbo crea tis male vſꝰ ſit ꝓppter auariciã radicẽ oĩm maloꝝ Audite ſnia a dno plata q cũ oĩs creatura ꝑſecu⸗ tõeõ eñ armmat. pin oẽs bii ⁊ oẽs angeli ꝑadiſi cla mabũt ʒ ei.ad infernũ adinfernũ. Elemẽta q̊ͥʒ 3 euũ ſeuiũt ⁊ clamãt.ad toꝛm̃ ta ad toꝛmta et᷑na.Do mq̊ʒiqᷓ laq; ifirmꝰatʒ pietes ⁊lig j eũ vidictã da mare ñ ceſſat. Sic abacuc. ij. aic. Lapis de piete damabit ⁊c.· vt ĩ his oĩb vificet ilð Sap̃.v. Ppu gbit co oꝛbᷣ traꝝ iſeſatos. ⁊ accpiet armatu/ ra ʒel illiꝰ ⁊ armabit creataʒ ad vltõeʒ ſimicoꝝ. ———rñð apitulũ quartũ: de ſpecie auaricie qᷓ dicit G monia ꝑ modũ pꝛedicationis. alian q p dijs a gẽti⸗ lut adoꝛate. Et locutꝰ eſt mnũdo in ꝓhᷣis. o⸗ uiſſime locutꝰeſt nobᷣ ĩ filio dicẽs ꝑ cum. Nolite facere domũ pr̃is mei domũ negociatõis. Jo.ij. Et ꝑ hec vᷣba ⁊ alia ac geſta ⁊ exepla vite eiꝰ voca uit terrãa.i.hoies cupidos ⁊ auaros vt cuʒ longe. Eus deoꝛu dominns lo cutꝰẽ ⁊ vocauit terra. po.· xliiij. Ocꝰdeo- dñs locut?ꝰeſt. deꝰ verꝰ q eſt dñs ſ. ctõꝝ qᷣ dij aliqn i ſcptura dicũt᷑.⁊ creatura KVI. byſt —. — — —,— —N— — —-— — — — „ H ei t is. U i; dro nere din nd us e lr liqn en ſo, Ae da ge — ” R W . * Eð — Capitulũ Quartum ſint ab eo ꝑauariciã appinquant ꝑ penitentiam. Dicunt᷑ei auari terra nõ ſolũ qꝛ oꝛiginalrde terra facti ſtin adã.ſed qꝛ terrena ſũme diligut auꝝ ⁊ar gentũ ⁊ es ⁊ diuitias q de terra ſut in eio fine ſuũ cõſtituẽtes.Et de hac tra dixit dñs antiq̊ ſerpẽti. Geñ.iij. Lerrã comedes cũꝗ dieb.i.ad te ꝑtine⸗ bũt q̊s terrena cupiditate deceꝑis.vt exponit au guſti.ſuꝑ Geñ.ad lr̃am. Spãliter ei doctrina et pdicatio xpᷣi fuit auaros ⁊ ad inducẽdũ ad ↄtẽ⸗ ptũ terrenoꝝ. Uñ ⁊ pᷣmũ vbũ qð dixit diſcipul ĩ ſermone facto in mõte fuit. Bti pauꝑes.Math. v. Sciebat eĩ ꝙ radix oĩm maloꝝ eſt cupiditas.i. auaricia.qð pꝰea declarauit aplo.i.ad thi.vi.bec dicẽs. Nullũ enĩ pcemẽ qð ex auaricia deriuari ñ valeat.ipᷣe q̃; pauꝑrime vixit.Oia inqᷣt aug.terre nꝗ ↄtẽpiit ho xpᷣus vt ↄtẽnenda eſſe moſtraret Et qꝛ multe ſunt ſpẽs auaricie qͥ oẽs vitãde ſunt.iõ ipe ait Lu.xij. Attẽdite vob.i.cauete ab oĩ auari⸗ cia.Pꝛincipalioꝛ ãt ⁊ deteſtabilioꝛ cũctis ẽſimo/⸗ nia. Ad hãc remouẽdã ⁊ cauẽdã vocauit terrã lo uẽs in veteri teſtõ ꝑ michcã ꝓpham pᷣnũ ciãs ma lũ nimis gue ventuꝝ dicẽs. Judices eius in mu⸗ nerib iudicabãtl. Sacerdotẽs eiꝰ in mercede rn/⸗ debãt. ⁊ ꝓphᷣe ciꝰ in pecunia diuinabãt.Et paulo poſt ſubdit Idcirco Svon q̃ſi ager arabit᷑ ⁊ bieru ſalẽ q̃ſi cuſtodia pomerij erit. Mich.iij. vbi NHie ro. ſemo ambigat hierlm ꝓpt hmõi ſcelera fuiſſe ſubuerſam.i.q.i.iudices.⁊ loqͥtur ibi de ſimonia Locutꝰ ẽ ꝑ ſeipᷣm ↄ ſimoniacos di. Nolite facere domũ.p.m.domũ negociatiõis domũ ſui patrꝭ ecciam vocat ⁊ templu.q̃ fit domꝰnegociationis ꝑ ſimoniã dum ſpũalia q tradunt᷑in ea vedunt᷑ vł emunt᷑.nec xpᷣus vnq; aliqð vitiũ ita ſeuere coꝛre xit ſiẽ ö pctm̃ ſimonie. vᷣberãs eos flagello ⁊ eijci ens de teplo in pncipio ſue pᷣdicatiõis· vt recitat ob. euãge. Et iteꝝ circa finẽ.ſ.dñica ĩ ramis añ uã paſſionẽ vt narrãt. Mach.xxi.c.⁊ ar. ⁊ lu caſ.locutꝰẽ mũ do ꝑ apłoſ pᷣcipue ꝑ pᷣncipẽ coꝝ pe trũ cũ dixit ſimonia q̊ oꝛtũ habuit ſimonia pus in nouo teſtõ pleniꝰ⁊ deteſtabiliꝰ ⁊ manitfeſtius.ſ. qñ obtulit multã pecuniã petro ⁊ ceter vt ſibi cõ cederet ptãtẽ ↄferedi ſpiritũ ſctm̃.intẽdehat enim eimere vt poſtea vẽderet illã grãm.qð abhoꝛrẽſ pe trus dixit ſibi.Pecunia tua tecũ ſit in ꝑditionem qꝛ exiſtimaſti donũ dei pecunia poſſideri. Actu. viij. Sicq; deꝰ deoꝝ locut? eſt ꝑ os pe ri vñ ꝑ hãc increpationẽ factã ſimoni.vñ ſumonia h̊ peſſimũ ſcelꝰdenoĩat᷑.vocat terrã.i.ſimoniacos terrens 19 pijſſime qᷓrẽtes.i.rcuocat a tanto malo terroꝛe tã ti iudicij. Ex q̃ aucte petri tria pñt notari cirea ſi moniacos faciẽtes domũ patrj domũ negociatio nis. Pꝛimũ eſt materia inductiua huiꝰ cris ibi pecunia tua. Scðm ẽ pena ↄſecutiua hꝰ opis ibi tecũ ſit in ꝑditionẽ.Lertiũ eſt ſnia expᷣſtiua velde claratis hſceler ibi. qꝛ exiſtia.do.dei pe.poſſiðri Incipiendo a tertio vyt §. oꝛdin donũ dei pecunia poſſideri.declarat᷑ magnitudo pcti ſimonie donũ dei ẽ ſpũſſctũs.qꝛ ꝓcedit a pa tre ⁊ filio ꝑ modũ doni Donũ dei gratia ſua⁊ ſa cramẽta ⁊ oia ſpũalia qᷓ dant gratis ex dono a ðo mnatiꝰpcedat᷑ ex hac ſnia petri qᷣ ait. exiſtimaſti 2 nõ er meritis noſtris.Uũ Urba.papa Donum dei eſt nõ ſolũ ſpũſſctũs ſed ⁊ res eccie.ſ.ſpũales. de qͥbo h loquit᷑.i.q.iij.ſaluatoꝛ.Dicũt aũt doc. ꝙ ſimonia nõ eſt aliud q; emere ł vẽdere ł aliũ ↄᷣctũ nõ gruitũ facere p ſpũ aliba hñdis pᷣcio rei tꝑalis. vtz. ſ. F. ſe ex diffinitiõe eiꝰ.Qui aüt emit vel ven dit aliqͥd exiſtimat illud poſſe pecunia poſſideri. Cũ q̊ ſimoniacꝰvẽdat vel cmat ſpũalia q̃ ſt dons dei ⁊ ꝑmaxima.videt᷑ſm apparẽtiã actꝰ exiſtima/⸗ re donũ dei poſſe poſſideru vñ ſic agit de eis ac ſi eſſet vel eſſe velit dñs ſpũſſctiꝛdonoꝝ ciꝰ Et hma gnus erroꝛ ⁊ ꝑmaxima irreuerẽtig. ꝙ ãt ſit illici/⸗ ta tal emptio vel vẽditio ꝓhat.b.Tho.ij.ij. qõ⸗c. triplici rõne.pᷣma ẽ ex ꝑte emẽt/.ſcða ẽ ex ꝑte ven dent.tertia ex ꝑte vẽditiõis ipᷣius.Pꝛima ̊ ratõ eſt iſta. Ille qͥ emit aliquã rẽ młto minoꝛi pcio q; valeat iniuſte emit.ſʒ ſpũalia ſunt tãte nobilitatꝭ ⁊ ꝑfectiõis ⁊ ꝑ ↄñs valor ꝙ nulli pᷣcio tꝑaliũ reꝝ pnt adeq̃ri. Uñ de ſapia qͥ eſt res ſpõalis ⁊2 Pꝛo uerb. iij. Pꝛecioſioꝛ ẽ cũctꝭ opibo ⁊ oia qͥ deſiderã tur.ſ.tꝑaſia huic nõ valẽt ↄꝑari. niuſtiſſime er⸗ go emit ſimoniacꝰcũ donũ dei ſeu ſ pũalia qᷓ ſunt impciabilia ꝓpt᷑eoꝝ excellẽtiã mimo pᷣcio emit.a⸗ liqñ eni vno fioꝛeno iĩmo ⁊ vno bono nemo emet miſſam ſeu euchariſtiã vl pniam.ſʒ etſi eẽnt mil⸗ le floꝛeni mimũ ẽ reſpcũ valoꝛis reꝝ ſpũaliũ. Si cut ĩiuſtiſſimũ eſſet q topacion vl anulũ aureũ gẽ matũ maximi valoꝛis emeret vno nũmo.nec euʒ excuſat ꝙ vẽdẽs ſciẽter ẽ ↄtentꝰillo pᷣcio qꝛ ille nõ eſt dñs illiꝰrei.Et hec ẽ ſcðᷣa rõ q̃ ꝓpbat hmõi em ⸗ ptio ⁊vẽditio iiuſta ſlsã qvẽdit rẽ cꝰdũs nõ ẽ tãqq ſuõ.fur ẽ ⁊ latro.qꝛ ↄctat rẽ alieuã iuito dño/⁊ il⸗ leqͥ emit ei coopat᷑ ad malũ cũ ſciat łſcir̃ dẽat ilũũ/ nõ eſſe dñm eiꝰ rei.ſed qͥ vẽdit ſpũalia vt ſacr̃a ⁊ a lia hmõi.nõ ẽ dñs coꝝ ſʒ diſpẽſatoꝛ.iux illð apli i. Coꝝ.uij. c. Sic nos exiſtimet hõvt miſtros rpi ⁊ diſpẽſatoꝛes miſterioꝝ dei.phibet eni dñs tlia emi vel vẽdi.Et h̊ iã ꝑtinet ad tertiã rõeʒ.qꝛ h̊ ſcʒ Sriat᷑ oꝛigini collatiòis eoꝝ. Qui eni vtit aliq̊ ac/ tu ad aliud ſcu alio mõ q; oꝛdinauerit de iuiq̃ fa –wẽ cit.⁊ tãto peiꝰ q;to illud ẽ in ſe digniꝰ.Oꝛdinauit H aũt deꝰ ſpũ alia ñtis debere hoibooferri ꝑ miſtroſ eius qð xpᷣs declarauit di. Math.x. Grat acce⸗ piſtis gratis date.ſ.ſacr̃a ⁊ alia ſpũ alia. VUñ in cõ cilio gnali toll.ðᷣꝛ.Quicqͥd ĩuiſibił greoſ. olatione tribint᷑ nũq; venũdari vllis qſtibo łpmijs dʒ dicc te dño. Grat accepii Gt date.i.q.i.qᷣcqᷣd. Et q; ſit moꝛtale ptʒ.qꝛ nullꝰ excõicari dʒ niſiꝓ moꝛta li pctõ ſm b. Cho. in. uij. cũ excõicatio ſit gGuiſſia pena eccie ſm Aug xxuij.q.iij. coꝛripiant᷑ ſed ſi ½ monia dz qs crcorcart. Vn ðꝛ de ſimoniac Ang⸗ thema dati.ſ.ſit anathẽa accipiẽti.i.q.i.qͥcũq; ſa⸗ cros.ſit.i.fiat ſᷣm glo.ſ̊ apte onñdit Greg. Naʒan —— zenus ſic di. Spũſſcti donũ pᷣcioↄpari qᷣd aliud ẽ q; capitale crimẽ ⁊ ſimoniaca herer. et paulopoſt ñis vt emẽtes ⁊ vẽdẽtes gr̃e hꝰ exꝑtes oñderet. cũ ctos alios pctõꝛes ĩ teplo dimiſit.⁊ ſingulłr vẽ⸗ dẽtes ⁊ cmẽtes icrepãs ⁊ flagellãs de tẽplo eiecit in qͥ emptoꝛes ⁊ vẽditoꝛes gran pñſſctĩ ondit eẽ de ſtitutos ⁊ vacuos.i.q·i.q ſtudet.Dicunt᷑t ſpũa⸗ lia ſacr̃a vt baptiſmꝰ.criſma.euchariſtia pnia ex 7 — trcina vnctio.bñdictio nuptiaꝝ,? oꝛdo pguib⸗ dare pecuniam vel reciꝑe ve pᷣcium eoꝝ eſt phibi tũ qꝛ ſimonia.Dicũt᷑ ſpualia vel annexa ſpualib⸗ dedicatio ecciaꝝ.ↄſecratio vᷣginũ.⁊ aliaꝝ ſe ad bſolutõ cultũ diuinũ ꝑtinẽtiũ.bñdictio abbatũ.a ab ercõicatõe balijs ceſurj ecciaſtic electio plato rum ecciaſticoꝝoↄſirmatio eoꝝ.renũciatio.viſita tio ip̃ᷣoꝝpᷣlatoꝝ.coꝛrectõ cminũ łoſiſter̃ a coꝛrecti one in iudicio eccie.pᷣdicatio.oꝛatio.officiatio ec cleſie.cura aĩian ingreſſus mõaſterij vel religiöis eccia ſeu bñſiciu ſimplex ł curatũ pᷣbẽdadignitas ecciaſtica vt archidiaconatus.pᷣpoſitura epatus ⁊ hmõi.Officiũ ſepulture vł locꝰ eccie ↄſectꝰad ſe pulturã.vł vbi is eſt ſepultꝰ aliqͥs.Capelle.iuſpa tronatꝰ.ius ꝑcipiẽdi decimas.officia ecciaſtica. vbi ẽ aliqͥd iuriſdictiõis ſpũal. vt yconomꝰ. vice⸗ dñs ⁊ bmõi ferre ſniam in iudicio ecciaſtico ⁊alia hmõi.ꝑmutatio dignitat l'bñficioꝝ ecciaſticoꝝ ꝓ cõmodo tꝑali Igi? exigere łexactus ſoluere aut ꝓmittere aut paciſcip aliqͥ pᷣdictoꝝ ſpũali ↄſeq̃n dop pecunia ſcu re q pᷣcio põt extimari.als ipſuʒ ſpuale hre nõ poſſet expᷣſſa ſimonia eſt qᷓ ꝑ ecciam puniri põt.Uñ ðꝛ.i.q.ij.c.qᷓ; pio. Ceſſet omis pa ccio.ceſſet oĩs cõuentio.Sed ⁊ ſine pactiõe expᷣſ⸗ ſavel exactiõe ſiqᷣsↄferat aliqð ſpũale pᷣncipaliter hac intentiõevt ꝓpter illud recipiat tꝑale.puta au dit ↄfeſſionẽ vel dicit miſſam. vel ↄfert oꝛdinẽ vel bñſficiũ pncipłr qꝛ ſpat ppth ſe hituꝝ pecuniã ł ali ud pᷣciabile.Et ſilr qͥ dat aliqᷣd tꝑale pncipłrxr vt re cipiat ſpũale vt euchariſtiã.oꝛdinẽ ſacrũ bñficiũ ⁊ hmõi.ſunoniã ↄmittit mẽtalẽ q̃ moꝛtale ẽ ſcom Tho. Rap.imo/Noſti.⁊ Alb.Sed pnia tolli᷑ᷣmẽ talis ſimonia.ęx̃ de ſimo.mãdato Ubi ãtñ fit pa ctio łexactio nec pncipał intẽtio ad tꝑalia in col⸗ latiõe ſpũ aliũ vł receptiõe.ſʒ gt ⁊ elemoſinalrde tur ⁊ accipiatad ſuſtẽtatiõcʒ nature vl ob reuerẽ⸗ tiã ſacfoꝝ vł ad ↄſeruãdũ laudabilẽ ↄſuetudineʒ locoꝝ licite ⁊ ſine ſimonia dari ⁊ accipi pᷣt. Uñnðꝛ a Breg Eius oblationullã culpe maculã ingerit — pecciam guiter puniunt᷑.i.qi.ſiqs epᷣus. De his oib ſupᷣdict qᷓ dicunt᷑ ſpũalia.habes.j.in..ſe. Heuertedo ad pꝛimum. 9. II mẽbꝛũ diuiſionis cũ.ſ.ðꝛ. Pecunia tua.Ibi nota tur illð qð induẽ ad tm̃ flagitiũ.qͥd ei ẽ aliud h̊ ni ſi pecuia. Sed aduertedũ ꝙ vt dicẽ Aug.Totũ qc qd hñt hoies i terra q̃ͥꝝ ſt dñi pecunia vocat pfuuſ ager.vas.arboꝛ.pecus.⁊ hmõi.iõ pecuniavocata qᷓſi a pecu.qꝛ qᷣcqd antiqͥ hẽbãt in pecoꝛiba hẽbãt. i.q.iij. torũ. Poõt ẽt pecunia dici qͥcqᷣd pᷣcio tꝑali extimari ſeu mẽſurari põt.nõ ſolũ pecũia nũera/⸗ ra i monet auri ⁊ argẽti ⁊ eris.vłea qͥ cõiteroſue ucrũt vẽdi ⁊ emi.vt vaſa aurea ⁊ argetea.aialia. agri ⁊ hmõi.ſʒ ct pᷣces ex qͥb acqri fauoꝛ ꝓlaris ęt obſeqa coꝛꝑalr pᷣſtita. Uñ diẽ. b. Breg. i omel. ꝓᷣůᷣa.l.Eſaias.xxxiij.c.cũ deſcriberet virũ iu ſtuz git. Beatus qͥ excutit manꝰſuas ab oĩ munere.ñ dixit tm̃ a munere ſed ab oĩ munere.qꝛ alið ẽ mu⸗ nus a manu.aliud ab obſeqᷣo.alið a lingua u nus a manu eſt pecunia.ſ.numerata velſi ile. mu/ nus ab ohſeqo e ſeruitus indebite impenſa: mu⸗ — q̃ nõ ex ambiẽt ꝓetitiõe pceſiit.i.q.ij.ſiẽ eᷣm.qui etiã mediatoꝛes in hmõi ſũt.ſimoniaci ſunt.vñ ?z⁊ nus a lingua eſt fauor ſcʒ mũdanus.hec Greg.i. gq.i.ſunt nõnulli.Et ꝑ quodlibet hoꝝ munexꝝ cũ interuẽit ĩ ſpũaliba ↄmittit᷑ſimonia.vt idẽ Gre. dic Et aꝑtiꝰ Urba.papa.Quicũq; inqͥt res eccia⸗ ſticas.i.ſpũalia q̃ dona dei ſt᷑nõ ad h̊ qð inſtitute ſunt ſʒ ad ꝓpꝛia lucra.mũ ere lingue.ł indebiti ob⸗ ſequij vł pecũie largit᷑ vł adipiſcſimoniacꝰ eſt.i. q.iij.ſaluatoꝛ.Et q;tũ ad munꝰ allingua ſciendũ ꝙ ſiqs pᷣlatus cõfert bnficiũ ecciaſticũ ſeu digni⸗ tatẽ ecciaſticã l aliqð ſacr̃m ad pᷣces alicuiꝰhac in tentiõe pncipali vt eiꝰpᷣcib ↄferẽti laus vel fama acqrat᷑ vel ↄriũ euitet᷑ ſiimoniã ↄmittit.Et ſi pᷣces poꝛrigũturꝓ indigno ab alio de bñficio curato ł ſimplici.⁊ ille qͥ poꝛrigit ⁊ qͥ exaudit ſimoniã com mittit ſi ad pᷣces factas pncipłr mouet᷑. Siꝓ di⸗ gno ⁊ ad idoneitatẽ reſpicit᷑.nõ ad pᷣces pᷣncipalit᷑ nec rogãs nec ↄferẽs malefacit nec ſimoniã ↄmit tit. Si vo qᷣs ſe pᷣces poꝛrigat de bñficio ſimpli⸗ ci nõ reputat᷑ ſimonia ſi als ẽ dignus.Nam ſi in⸗ dignꝰ ſimoniacꝰ reputat᷑.Et ſilłr ſimoniã induẽt pces ꝓ ſe poꝛrecte de bñficio curato ẽt ſi alias ſit dignus.qꝛ rõe ambitiõis⁊ pᷣſũptõis reputat᷑eoip ſo indignꝰ ſm.b.Tho.in.uij.di.xxv.⁊.ij.ij q.c. et Rap.licʒ qᷓ;tũ ad iſtud vltimũ in curia griũ pᷣcti⸗ cet. ⁊ de B.ſ.in.c.v.ꝭ.ix.Quãtũ ad munꝰ ab obie⸗ quio reputat᷑ ſimonia qñ qͥs pᷣuiret alicui pꝛelato obſeqo inhoneſto vicʒ ꝓ vtilitate tꝑali ipᷣiuſpᷣlati vel ↄſanguineoꝝ ipiꝰ.ſʒ q̊ ad obſeqa hõeſta videli cet oꝛdinata ad vtilitatẽ eccie ł pᷣlati rõnabilẽ nõ reputat᷑ ſimonia.ita tñ ꝙ nõ pncipłr pᷣuiẽs faciat ꝓpter illð ↄſequẽdũ.vñ Greg di.E cciaſtid vtili⸗ tatibo deſeruiẽtẽ ecciaſtica oʒ remũ eratiõe gaude re.xij.q.ij.de h̊.j.e.ꝗO. Munus ãt a manu eſt cũda tur pecunia ⁊ hmõi. Ubi tñ ſciendũ ꝙ pecũia põt dari ⁊ recipiꝓ ſpuali re ł circa ſpũalia licite ⁊ ſine ſimonia qͥnq; mõis.ſ.rõne pᷣmiatiõis.ſuſtẽtatõiſ ꝓuocatiõis.punitiõis ⁊ vitãde vexatõis.Et pꝛi⸗ mo qᷣdẽ mõ.ſ.pᷣmiatõis ꝓbat᷑ ſic. Qui vult remiſ⸗ ſionẽ pctõꝝ ↄſeqᷣ dʒ ſi pᷣt elemoſinasdare pauꝑib⸗ iux illð Danielł.uij. Pecũia tua elemoſinis redĩe Et Amb.Peccat tuis venũdatꝰes.ſ.diabolo.re dimet te pecũia tua.de pe.di.i.medicia.dʒ ẽt qᷣs ꝓ adeptiõe głe tꝑalia dare. iux illð Luce.xv. Facite yob amicos de mãmong iniqtat ⁊c.?⁊ Grc. dicit Regnũ celoꝝ tm̃ vʒ qᷓ;ẽtũ hẽs. Ubi ẽt eſt notandũ oſi intelligẽdũ h̊ tanqᷓ; res magna qcunq; ipᷣm meritũ qð ibi acqri i dado ðꝛ ꝑ ſilitudinem qſi pᷣciũ.qꝛ ſic pᷣcio acqritres q nõ hẽbat–᷑.ita elẽo⸗ ſinis ⁊ merit alioꝝ bonoꝝ qᷓ fiũt acqrit᷑ regnũ ce⸗ loꝝ. Nõ eni pᷣt attingere meritũ nr̃DUm ad ꝑfectã rõ nem emptois triplici rõe. pmo qꝛ ex merito nr̃o deo ꝗ dat ipᷣm regnũ nihil accreſcit.qꝛ ĩ infinitũ ẽ bonũ ⁊ augeri nõ pᷣt.ps. Bonoꝝ meoꝝ nõ idiges dñe. ſcðᷣo qꝛ meritũ nr̃m nõ ſuffiẽ ꝑ ſe ad vitã eter nã ⁊ ſicnõ ẽ eq̃le pᷣciũ ſᷣm illð Ro.viij. Nõ ſunt cõ digne paſſiões ⁊c.tertio qꝛ meritũ nr̃jm pncipalit᷑ ↄſiſtit i affectu ĩterioꝛi ⁊ nõ ĩ actu exterioꝛi.cuiuſ modi ẽ emptio ⁊ vẽditio.b.Tho.in.uij.diſt.xxv. Scðo pñt dari pecunie ⁊ alia hmõi rõe ſuſtẽtatõ nis.ſic ſacerdos ꝓ miſſa quã diẽ accipit pecũiã vł pbẽd.nõ ꝙ illã accipiat ꝓ ↄſecratiõe ſeu ↄfectõe dat ſit pᷣciũ regni celoꝝ vt ꝓpꝛie cmmat᷑.ſʒ jro ſtüt iges aer nico⸗ ſpent cvul a. cto gie Capiitnlü Quintum euchariſtie vel ꝓ oꝛoib ⁊ hmõi q̃ſi pciũ coꝝ ſedvt ſtipẽdiũ ſue ſuſtẽtatiõis.vñ Aug.Accipiãt ſuſten tationẽ ſue nccitat a ꝓpło mercedẽ miſtratõisſue a deo. Sic ⁊ ꝓphe antiqᷣ teſti ſi aliqñ recipiebãt ali qd ĩ ꝓhetãdo accipiebant illa ꝑ modũ elemoſine ad ſuſtẽtationẽ nõ vt pᷣciũ ꝓphetie vt diẽ̃ Hiceroñ. i.qli.iudices.Tertio rõe ꝓuocatiõis ⁊ ſic dant᷑ ele moſine pauꝑibo ad iducẽdũ eos.⁊excitãdũ ad oꝛã dũ ꝓ bnfactoꝛib ſuis ex ipᷣis ełynis nõ ad emẽdũ oĩoes pſalteria ⁊ hmõi.Uñ ſapiẽs.Abſcõde elẽo⸗ ſinã in ſinu pauꝑis ⁊ ipᷣa oꝛabitꝓ te.i.iducet pau perẽ ad oꝛãdũ.Oꝛo eni ſpũalis ẽ ⁊iõ appeciari nõ põt.tũ ex affectu deuotiõis vñ ꝓcedit.tũ ex affctũ qᷣ intendit ſcʒ ſpũali.b.Tho.in.uij. Quarto rõne punitõis ſiẽ fit in abſolutõe ab excõicatõe aliquã do exig pecunia nõ ꝓ ipᷣa abſolutõe qꝛ bᷣ eẽt ſimo nia ſʒ i punitionẽ. ⁊ ſicẽt in abſolutiõe a caſibo re ſeruat pctõꝝ. Põt eĩ imponi pnia pecũiaria q̃ſi pena pᷣcedẽt culpe.⁊ de b exde ſimo.c.ad aures.ſʒ qꝛ b̊ vr̃ hr̃e ſpẽm cupiditat iõ potiꝰab eis ẽ abſti⸗ nendũ.vel ita manifeſte ⁊ caute agẽdũ ꝙ ſoluẽtib⸗ cõſtet nõ ſibi reſeruare abſoluẽtẽ h̊ mõ talia.ſʒ et pauꝑib dimittere.b. Tho.ij.ij. vbi S. Quito rõe redimẽde vexatiõis.et anq; ius acqᷣrat᷑ alicui ĩ bñ ſicio ł dignitate.nõ lʒ dare ad redimẽdã vexatõeʒ ſuã alias ſimonia ẽ. ſed poſtq; fuerit adeptꝰ ⁊ ius ſibi acqᷣſitũ vexationẽ ſibi.ĩtuſte factã ſuꝑ eccia vł bñficio ł dignitate lʒ pecũia redimere lʒ nõ inſtaz vexationẽ vt ſi iuſte accuſaret᷑ ⁊ hmõi.hec. b.tho. nati his oĩbo diffuſe hẽs. ſ. ĩ diuer. . uãtũ ad ſecudu ideſt.ꝭ. Iiii ditionẽ ſcʒ tuã Multiplex aũt ẽ ꝑditio q̃ incurri tur ꝑ ſimoniã Ct pma q oẽs iuoluit bᷣ crimie irre titos eſt ꝑditio gre diuine ꝑ quã ꝑuenit᷑ ad ꝑditõ nẽ gebẽne. Uñ Greg. Noʒzaʒenꝰ iudas oim redẽ/⸗ ptoꝛẽ vẽdidit mox laqo ſuſpẽſus eãdẽ groʒ redem ptõis nõ obtinuit.⁊ merito qꝛ nẽo pᷣt retinere qð vẽdidit Simõ magꝰcũ cãdẽ.ſſ.gram emere vellʒ dDãnatõis ſue ſniaʒ a petro audiuit.pecũia tua te cũcilio Cõſtãtic̃.? Baſił.antcqᷓ; faceret ſciſſurazʒ appꝛobatã q;tũ ad recipiẽtes ſacr̃a ab hmõi.ẽ alit᷑ modificatũ.de qͥ vide.ſ.in.uij.pꝑte diffuſe in ti.de ſuſpẽſiõe. Scða ꝑditio ſimoniacoꝝ ẽ executiõis oꝛdinũ ⁊ officioꝝ ſuoꝝ q̊ ad ſimoniacos ĩ oꝛdine recepto ſimoniace łẽt ĩ dignitate ⁊ bñficio cura⸗ to ẽt ſi ſit occultũ vitiũ.qꝛ ſuſpẽſi ſtqͥ ad ſe ⁊ q̊ ad alios.Et ſiłr notoꝛij ſimoniaciꝓ collatione oꝛdi nũ łbñficioꝝ ſt᷑ſuſpẽſi.i.q.i:ſtatuimꝰ.⁊.c.qſqs.ð Hᷣ uide.j.in.uij.ꝑie.ti.x.de ſuſpẽſiõe. Et hãc ſuſpẽ ſionẽ v Amb.vocare excõicatõeʒ i. c. reꝑiunt.i.ꝗ i.ſm glo.Et tles.ſ.oferẽtes oꝛdies lbñficia eccia ſtica ⁊ iſta ẽt recipiẽtes ꝑ ſimoniã ſi ſe ccicidebent deponi.i.puari officio ⁊ bñficio ſimplr ſi i ↄuincãt de bᷣ iĩ iudicio eccie.ſi ſe laici vt mediatores ſimo nie debẽt excõicari vt.i.q.i.ſiqᷣs cꝑus.⁊.c.ſe.¶ De diatoꝛes ſi ſt cſici deponunt᷑ vt in dẽo.c.ſiqs.ffi ciunt᷑ ẽt ifames ⁊ qᷣlibʒ ẽt crimioſus admittit᷑ ad accuſatiõeʒ eoꝝ vt et de ſimo.c.tãta.⁊.c.ſi dñs. Tertia ꝑditio ẽ ſube tꝑalis.nã pecunia ꝑ ſimoni am recepta retineri nõ põt.nec tñ dʒ reſtitui vↄfe⸗ rẽti qꝛ turpit᷑ dedit.ſʒ dʒ pauꝑibo erogari vl ill ec deſie in cuiꝰ iniuriã data ẽ applicari·⁊ h̊ in omiſi monia iᷣm b.tho.vbi.S.de q̊ vide plene.j.eo·ca. ſed qͥ ad bñficia ſimplicia łcurata ꝑ ſimoniã rece pta ꝑdit fructꝰ.qꝛ nõ pᷣt reciꝑe ⁊ receptos tenet᷑ re ſtituere deductj expẽe factj i vtilitatẽ eccłie ⁊ gra fructuũ colligẽdoꝝ ſᷣm.b tho.⁊ ray.⁊ Inno. et h qꝛ fur ẽ ⁊ latro ĩ illo bñficio.de his vide pleniꝰi.e. ca.Quarta ꝑditio ẽ aliqñ ſanitatꝭ ł vite coꝛꝑal. ſi cut ptʒ exẽplũ in Gieʒi qui cũ exegiſſet pecuniã ⸗ Naamã ſiro ꝓpter ſanitatẽ receptã ſcʒ mũdatiõeʒ de pena q ſequitp crimẽ ibi ↄphedit tecũ ſit in ꝑ lepꝛcꝑ Heliſeũ ꝓppᷣam mgꝗĩm ipᷣius gieʒi ad imp cationẽ ipᷣiꝰheliſei ꝑcuſſus ẽ a lepᷣ cũ poſteriſeius vt habet᷑.uij. Re.v.Cõmiſit eĩ ſimoniã.qꝛ gra ſa⸗ nitat ẽ gra ſpũalis ⁊ donũ dei quã ille q;tũ in eo fuit vẽdidit. Narratur etiã in li.de miraculis be⸗ ati Hiero.de quodam monaſterio monialiũ qð cõmittebat ſimoniã in recipiẽdo moniales cũ pa ctione expᷣſſa de dote p ipᷣo ingreſſu monaſterij.ſu per quo exceſſu ſimonie.b. Hiero.cuidã monigli cũ ſit ĩ ꝑditionẽi.q:i.q ſtudet. Yuit ei xpᷣus ieſus illius monaſterij qᷓ dcuotionẽ habebat ad ipᷣʒʒ ſã⸗ marie ſpũalis ⁊ iõ emẽdo ł vẽdẽdo cũ ſimonia fu it. Ille ſt vẽdidit filiũ dei q;tũ ad hũanitatẽ ſʒ ſi moniaci vident᷑ vẽdere ſpmſctm̃ q;tũ ad ſuã diui⸗ nitatẽ⁊ ſicvident᷑ oñdere ſe eẽ dños ſpũſſcti.⁊ ꝓꝓꝑte rea dicũt᷑ maximi heretici.i.q.vij.ptʒ non ꝙ ꝓpꝛie ſint heretici niſi hr̃ent ꝑtinacit᷑ hac opinionẽ i mẽ te ſcʒ ꝙ poſſent emere ł vẽdere ſpm̃ſan. ſʒ large et ꝑ ſiſitudinẽ qꝛ faciũt dãdo tꝑalia ꝓ pᷣcio ſpũaliuʒ ac ſi crederet.Diẽ eĩ Aug.qꝙ ignis ſacrificij quiꝝ lxx.an. babilonice captiuitat⸗ ſbᷣ aq vixerat excin/⸗ ctus ẽab anthiocho iaſoni vẽdẽte ſacerdotiũ qð ſignificauit ignẽ.ſſ.nõ lucere iu ſimoniad ſaccis i. ꝗ. i. ſiẽ. Et h intelligẽdũ ẽ nõ qꝛ ſacra ↄfecta ł col lata a ſimoniac nõ ſint va ſacra ſiẽ alioꝝ.ſʒ qꝛ ca rẽt effcũ gre qͥ ad ↄficiẽtes ⁊ ↄferẽtes ea Nõ ei in⸗ de recipiũt graʒ vt diẽ Grati.in. S.ſe. ſed peccant moꝛtalr ⁊ nõ ſolũ ipᷣi ſʒ ⁊ ſciẽter recipiẽtes ab ilł ſimoniac qͥᷣ ſt᷑ſuſpẽſiꝓpt ſimoniꝗ ipaʒ.vt di.xxxij. X. i officiũ ſimoniacoꝝ ⁊c.cũ glo.enotabi à* li Et idẽ.b. tho.i n. uij. Hodie at ꝑ decretũ faccũ ĩ ctũ appaxuit mãdãs ſibi vt cõuocat monialibus ⁊ abbatiſſa in capitulo admoneret eas vt deſiſte rẽt a tali ſimonia alias male eis eſſet.qð ⁊ fecit.ſʒ omnes deriſerunt illam. nec voluerũt ſe coꝛrige⸗/ re.⁊ cũ pluries hoc factũ eſſet.demũ.b.Hiero.re⸗ uelauit illi ꝙ mõaſteriũ debebat rucre ⁊ oẽs occi derepterad extraxit illã de mõaſterio. ⁊ ex inde fũditꝰ coꝛruit mõaſteriũ ⁊ cxtinxit aliaſ mõiales CLapitulũ quintũ de materia ſimonie vbi val⸗ de diffuſe tractatur de ſimonia que ↄmittit᷑ cireœa facr̃a ſingula ⁊ circa bñficia ⁊ circa actꝰ ſpũales. vt cõfirmare.coꝛrigere.pᷣdicare ⁊ hmõi.⁊ circa ſe pulturas.⁊ circa ingreſſum religionis.⁊ circa pa tronatum.⁊ de diuerſis modis ſimonie. VWia radix omnium ma loꝛum eſt cupiditas.id eſt. auaricia.i.ad TZTbhimo. vi. que niſi radicitus euellat᷑ bo/ ¶noꝛum autoꝛi inherere non valemus.vt dicit. b. Breg. diſt. xl vij. qꝛ habet difficultatem in vera pe Titulus Pꝛimus nitẽtia eius ꝓpter obligatiõem reſtitutõis quã hʒ annexam in plurib eius ſpẽbo.cum tñ peccatum nõ dimittat᷑ niſi reſtituatablatũ.xuij.q.vi.ſi res. iõ ab ea iſta ſecũda ꝑs ſumat initiũ.Diffiuit᷑ autẽ ab Aug. Auaricia ẽ inoꝛdinatꝰamoꝛ babẽdi.Nã ⁊2 ꝙ aliqs iniuſte acqrat.ex inoꝛdinato amoꝛe ꝓ⸗ cedit.⁊ qꝛ inter oẽs ſpẽs auaricie viciũ ſimonie ẽ grauius. Uñ ⁊.i.q.vij.c.fi.ðꝛ eſſe maximũ pecca/⸗ tũ.qð ſᷣm Tho. inqͥlibet intelligendũ eſt nõ ſim⸗ plicirer.ſed inter illa maximñ qpmittunt᷑ circa cõ tractus pecuniarios. Hʒ ẽt guitatẽ ex h̊ ꝙ ꝑ ipᷣm irreuerẽter ſe hʒ hõ ad res ſacras.iõ de ſimonia pᷣ mo tractet᷑.hec aliqñ ðꝛ hereſis.vt.i.q.i.eos.non ꝓpꝛie quidẽ ſed ꝓpter ſiłitudinẽ actuſ.qꝛ ita oꝑant᷑ ſimoniaci ac ſi exiſtimarẽt donũ ſpũſſancti pecu⸗ nia poſſideri eo ꝙ emũt velvẽdũt ſacr̃a in qͥbb dat gratia quaſi ſint dñi ſpũſſcti.quã exiſtimationẽ ſi quis haberet vtiq; eſſet hereticꝰ.i.q.i.cũ oĩis. Po tius aũt denoĩatũ eſt iſtud viciũ a ſimone. Dicit eni ſimonia potiꝰa ſymone q; a greſi vel alio qui eſſe vẽdidit ſpũalia.qꝛ ↄpletiꝰin ipo ſymone ma⸗ go reꝑta fuit ratio ſy monic.Naʒ emere voluit ab . aplis gratiam vt poſtea ipᷣe venderet alijs.i.q.iij. „ Diffinitur aũt ſimonia . . ſic ſcʒ ꝙeſt ſtudioſa volũtas emẽedi vel vẽdẽdi ali quid ſpũale vel ſpali annexũ.Tho.ſe.ſe.q.c. Uo luntas aũt ponit᷑ ibi nõꝓ potẽtia ſed ꝓ actu eius. Omne eniĩ pctm̃ ↄmitti actu volũtat.ſtudioſaðꝛ ideſt. deliberata.nã ſola deliberatiõe rõis põt cõ⸗ mitti iſtud pctm̃.ſed nõ puuit᷑ in iudicio eccie q̃ñ iudicat de occultis niſiꝓcedat ad extra.ſed ꝛvilh̊. exponit ſtudioſa.i.ad opꝰexteriꝰpcedẽs.Jo.an ẽt diẽ ꝙ ſimonia mẽtalis non punit᷑.ſ.a b eccia.niſi cũ oꝑe ſubſecuto. Noiĩe aũt emptiõis ⁊ venditõis cõpꝛebẽdi? ois ctus nõ gtuitꝰ vt trũſactiõis et renũciationis ⁊hmõi.excepta ꝑmutatiõe q̃ licita eſt ſeruat qᷣbuſdã circũſtãtijs vt.j.dicet᷑. Spũale ſt ðꝛ tripliciter ̃ᷣm Ricar.in.uij.ſ.e ntialr vt g tia ⁊ vᷣtuces.cauſalitervt ſacr̃a qͥ cauſant gratiaʒ. actualiter ſeu effectiue vt pᷣdicare.coꝛrigere. viſi⸗ tare.oꝛare ⁊ hmõi.qui ſunt actꝰſpũales.Spũali annexũ ðꝛ dupłr ᷣm Tho.i uij. Uno mõ ſicut ex ſpũalibo depẽdẽs vt hr̃e ecciaſtica bñficia.qð dici tur ſpũali annexũ.qꝛ nõ ↄpetit nifi hñti officium clericale, Alio mõ ðꝛ ſpũ ali annexũlqꝛ ad ſpũalia oꝛdinat᷑ ſiẽ iuſpatronatꝰqðoꝛdiatad pnñtandũ cłi cos ad bñficia ⁊ vaſa ſac q oꝛdiant᷑ ad ſacroꝝ vſũ Sub pcio aũt ↄpᷣhẽdit᷑ omne tꝑale qð pecunia ex timari põt Ponit etiã Greg. triplex genꝰmuner q̊ ↄmittit᷑ ſimonia.ſ.a manu.i.pecunia.a lingua vt pᷣces.⁊ ab obſequio.i.q.i.ſunt nonnulli.capi⸗ tu.oꝛdinationes et qõne.iiij ſaluatoꝛ Etde ſingu lis ꝑtibo plenius eſt videndum. = Eſt autem moꝛtale — er ꝙ liuſticiã ⁊ 3 legẽ diuinã ⁊ naturalẽ. Et qͥꝛ papᷣ ſubditꝰẽ pᷣdict legib dei ⁊ naturali vt alij hoĩes nec in illis ſe vel aliũ vellet diſpẽſare ſed ſolũ ĩ pu ris poſitiuis vbi hʒ plenitudinẽ ptãt .Jõ diẽ tho mas in.iiij.ꝙ illa opiuio que dicit ꝙ in papãnon 42 .§. II. cadit ſimonia eſt erronea. Nam ſi papa ꝓ aliquo ſpũali munus acciꝑet ſimoniã cõmitteret ſicut ⁊ glius hõ.qꝛ ⁊ in ipᷣo petro cui papa ſuccedit ſimo nie viciũ damnatiõem inchoauit in nouo teſtam to.qᷓ;uis eni res eccie ſint aliquo mõ pape nõ ta⸗ men ſunt eius oib modis hndi ſicut illud qð ba⸗ bet ad manũ.vñ ſi reciꝑet ꝓ aliq̃ re ſpũali pecuni⸗ am de redditib alicuiꝰeccie nõ carerʒ vicio ſimo nie.⁊ idẽ ſi reciꝑet pecuniã ab aliquo laico nonde bonis eccieꝓ re ſpũ ali.idẽ Tho.ij.ij.q.c Qð aũt dicit᷑ in papã nõ cadere ſimoniã dicẽ Anctho ð bu. poſt Hoſti.in his q̃ ſimoniaca ſunt qꝛ ꝓhibita.i. ex iure poſitiuo hr̃e locũ.nã talis ↄſtitutio non li gat ꝓmulgãtes puta vẽdendo vicariã caſtaldiõa⸗ tũ aduocatiã yconomatñ ⁊ hmõi.i.q.iij.ſaluatoꝛ ex eo. ad nr̃am. Et de hacẽt vr̃ intelligedũ qð di/ cit Johᷣ.de lig.ex eo.c.i.ſ.ꝙ nec papa nec alij degẽ⸗ tes in curia ↄmittũt ſimoniã ſi papa ex certa ſcia ſcit ⁊ tolerat. Nam certa ſcia pᷣncipis purgat h̊ vi ciũ.ſed ⁊ m Pe de pal.in.uij.di.xxv.⁊ in qᷣbuſcũ q; ſimonijs etſi pctm̃ nõ euitet penã tñ iuris poſi tiui cui nõ ſubeſt ſꝑ euadit. Uñ nec ſuſpẽſionẽ nec hmõi penas iuris ſui timet.ſicut nec eſt etiã excõi catus ſi ꝑcutiat clericũ.Dicit etiã idẽ Pe.qille qͥ emeret bñficiũ vel oꝛdinẽ ctiã a papa penas iuris nõ incurreret.qꝛ ſicut ppõt diſpeſare in penis iam incurſis.ita etiã ꝙ nõ incurrant᷑ ſicut poſſet puile giũ alicui ↄcedere ꝙ ꝑ cutiẽdo cłicũ nõ eſſet excõi eatus.licet nõ libẽter faciat.Qñ aũt dat ꝓ pecũia videt᷑ diſpẽſare qð licet retinere.ſicẽ qñ ſciẽter dat oꝛdinẽ irregulari eoipᷣo diſpẽſat cũ eo. Uñ qͥ hũit bñ ficiũ ꝑ ſimoniã in curia ſi hʒ ↄſciam q; emana⸗ uit de ↄſcia pape ↄferẽtis penitẽdo de peccato nõ bʒ reſignare.ſed poteſt retinere. Hec ile. Duerendum ergoa .F. II. clerico vel laico eſt putvidet᷑ expedire ſm̃ ꝑſone cõ ditiõem ſi dedit vel recipit aliqd ſpũale vel ſpuali anncxũ.vt ſacr̃a.bñficia.ſepulturas vel iuſpatro natus.⁊ hmõi ꝓ aliq̊ tꝑali vel pecunia vel pꝛece. . vel obſequio.qꝛ ſimoniã ↄmiſit.⁊ ꝑ ↄñs moꝛtałr peccauit.⁊ qͥ dedit ⁊ qͥ recipit ⁊ q mediatoꝛ aduoc vel cooꝑatoꝛ fuit.i.qi.reꝑiũtur. Nec in hoc excu ſat ignoꝛantia cũ ſit ignoꝛantia iuris diuini que neminem excuſat. Et hoc venꝝ eſt ſi iſta ppoſitiop cum dicit᷑ dari ꝓ ſpũali impoꝛtat appꝛeciatiõeʒ vł cõmutatiõem vel cãm pᷣncipaliter mouentẽ.ita.ſ ꝙ illud tem ꝑale ſit vt pciũ rei ſpũalis.vel ꝓpter h pꝛincipaliter detur ipᷣm ſpũale.Sʒ ſi pꝛo impoꝛ⸗ tat cãm finalẽ vel adminiculatiuã.vt.iſ.ſi det᷑ aliꝰ qd tꝑale in collatiõe ſeu receptiõe ſꝑialiũ ob reue rentisã ſacroꝝ.vel ad ſuſtentatiöem miſtroꝝ ⁊ ad ſeruandu pias cõſuetudines in hmõi.⁊ nõ vt pᷣci um ipᷣoꝝ.non eſt ibi ſimonia.ita tñ ꝙ ceſſʒ omis pactio ⁊ cõuentio.i.q.ij.qᷓ; pio.ſed ⁊ ſine pacto ẽt cum ſubtrahuntur talia ſcilicet ſpiritualia.⁊ ma xime ſacramen ta a non dantibus pecuniamvel exigunt᷑a nõ valentib dare vel etiã a valentibus ſed nõ volenttboy dare extoꝛquentur pᷣapue ante collationem ſpũalium multum pᷣſumit᷑ de ſimo⸗ nia. Secus ſi libere ſpiritualia traderentur ⁊ pꝰ collationem nolentes dare etiam cogerentur ad — guo e imo dla/ öba⸗ cuni ſmo nonde Weit oöbr. bitnt. oronl P luro: doi 1ſ ein rüii egle⸗ ss nisn ſetbole ſe erch ppeciis eter de licbi anm, co . Nonech Aſpürli uſpacro a peece, morat 0 achoc hoc elcn ſvini öpoſino Pi . mi ia Agrab impor ſdekols jobri nop bön honms . ac 4 glinen onbus 9 e NNe neſnmo, gture ipᷣo tñ oꝛdiatoꝛie igrãte vł ſ̊ nõ intẽdẽte. nun 2 dandũ.nõ qdẽ vt pᷣciũ ſʒ vt ſtipẽdiũ ⁊ ſvᷣſidiũ rõe Zlſuetudis ibi erñtis.tho.i qͥibʒ. Spõte aũt ob 72 lata licite pñt recipi.i.q.ij.ſicẽepᷣm. Si ãt dãs ſa crmyl alið ſpũ ale intẽdat reciꝑe pecuniã ⁊ hmõi als ñ daturꝰ. dãs ẽt pᷣdicto mõ aliqͥd tꝑale vt pe cuniã ⁊ hmõi.nõ vt pᷣciũ ſʒ vt elemoſinã niła int nueulẽte pactõe vł exactõe erit ſimõia.nõ qͥdẽ ĩ re cipiẽte ſacr̃m ſʒ ĩ dãte.q̃ tñ ſimõia qꝛ mẽtałẽ ſola pnia purgat᷑ qꝛ nullã cẽſurã eecłiaſticã induẽ. ex eo.mãdato.⁊ ita ecõuerſo qñ das ſpũale itẽderet libe dare. ⁊ recipiẽs itẽderet q̃ſi pᷣcio emere ex eo ꝙ tꝑale dat. Uñ nota ꝙ aliqñ ſimõia ↄmittiũ et ꝑte vtriuſq;.cũ.ſ. dãs oꝛdinẽ vł bñficiũ vł aliud ſpũale fac pactũ cũ recipiẽte.vel vtriq; hñt inten 2 cionẽ ad tꝑalia ꝓ ſpũalib ↄmutãda.Aliqñ ex ꝑte neutriuſq; vt cũ ↄſãguieus dat aliqͥd ñ epᷣo ſʒ ↄſi liario epivt ↄferat bñficiũ vł alið igrãte eo qͥ reci pit ⁊ epo.Aliqñ ex ꝑte dãc ſpũ ale tmvt cũ dat pᷣn cipalr ea intẽrõe ꝙ hẽat tpꝑalia qð nõ intẽdit reci piẽs. Aliqñ ex ꝑte recipiẽtis cm.vt cũ ipᷣe dat ali qd cꝑale ꝓ ſpũali pncipalit᷑ vł oꝛdiatoꝛi vł alteri. Me pꝛecibus que di⸗ .F. iiii cunt᷑ munꝰ a ligua qñ vel quõ inducãt ſimoniã. Nota diſtinctõeʒ q̃ fit a docto. Aut eni qͥs poꝛri git pᷣces ꝓ ſe aut ꝓ altero.ſ.vt obtineat bñficiũ.ſa cramẽtũ vł aliqͥq alið ſpũale.⁊ ſi poꝛrigat pᷣces ꝓ ſep obtinẽda dignitate vł bñficio ſeu eccłia hñte cura aĩaꝝ.tales pᷣces ĩiducũt ſimoniã.ſᷣm Hug. Ray. Hoſti. Tho. ſcda ſcòe.⁊ ĩ directoꝛio iuris. li.iij. etiã q;tũ cũqʒ als eẽt dignꝰ.qꝛ coipo ꝙ ſe in gerit pᷣſumptuoſꝰ⁊ ambicioſꝰ viðꝛ.⁊ ꝑ ↄns indi gnus. Et rõ eſt ᷣm Tho. in q̊libʒ.qꝛ nilłls põt ex ercere curaʒ aiaꝝ extra gram ſeu cũ pctõ moꝛtali dignaz. qꝛ faciendo ea q ꝑcinẽt ad curaʒ peccabit moꝛtałr. ſed nemo ſcire põt ſi eſt eẽ moꝛtale pec⸗ catũ,⁊ ſic eſt pᷣſumptuoſꝰ ⁊ ſimõiacꝰ. Vñ ⁊ nlłs debʒ ſibi aſſumere honoꝛẽ ſʒ qͥ vocata deo tanq; Aaron:vt ðꝛ ad Heb.v.⁊ ſicviðꝛ facere ↄtra ius diuinũi. viij.q.i.in ſcpturis.i.q.i/oꝛdĩatòes.ex de elec.q̃licer. Ołtomagis eſt ſimõia ſi als eſt indi gnꝰ.puta qꝛ illr̃atꝰvł notoꝛiꝰfoꝛnicatoꝛ ⁊ hmõi. Di aũt poꝛrigit pᷣces pꝓ ſe ꝓ bñficio ſumplici ⁊ in digeat.nec indignꝰeſt eo ꝓpter aliqð ipedimentũ nõ eſt ſimõiacꝰ.nec peccat ĩm Ray.cho.⁊ alios. extra de pᷣben.c.ij. Si vᷣo nõ iudiget peccat.i.q.ij clericos.ſm·Rap.⁊ mlłtomagis ſi cẽt in dignus uil.tñ ? Bar. dicũt ꝙꝙ hec opinio eſt Duran.⁊ credũt ꝙ exq̊ aliqͥs eſt pymotus ad ſacros oꝛdies. cũ hmõi oꝛdiatio titulũ eccliaſticũ reqᷣrat põt pe tere hñficiũ ecclłiaſticũ lʒ abũ det in tꝑalib.⁊ nõ ſolũ ſimplex ſed etiã bñficiũ cũ cura põt petere ſi eſt dignꝰ. exẽplo Eſa:q dixit. Ecce ego mitte me. AZñ iſtõ vltimũ dictũ nõ viðꝛ tutũ nec tenẽdũ cũ ſolẽnioꝛes doctoꝛes oriũ dicãt.Necexẽplũ indu ctũ multũ valʒ. Naʒ Eſaias ad pᷣdicandũ mitte bat᷑ nõ ad pᷣſidendũ. vidit etiã pus ſe purgatum viij .q.i.in ſcripturis qð de ſenlłus põtſcire. Unñ Dicit Mico.de lyra ſuꝑ illo paſſu. Ecce ego mitte me. Eſa.vi. Se offeredo nõ peccauit.qꝛ añ diſpo ſitũ ſe e vidit ꝑ purgationẽ.Et ſuꝑ illð qð ſequi. —– –— les tũcaut ꝓ digno aut — . — . apitulũ Quintum Uagde ⁊c.ſ.ad arguẽdũ pctã regni Jude. Pꝛo ſa cramẽtis vo vel alijs ſpn alibo nõ reꝑił phibitũ p̃ ces poꝛrigere ꝓ ſe ſi eſt dignꝰ.excepto tñn religioſo q velle nõ hʒ.xij.q.i.nõ dicatj. Et pᷣcipue ad oꝛdi nes ꝓmoueri nõ dʒ niſi devolũtate pᷣlati.extra ð temp.oꝛ.c.ad aures.Si aũt pᷣces poꝛrigãĩ p alio tũc aut ſũt pᷣces ſpũales.aut carnales.Si carna pꝓ indigno.Et ſi qͥde; ꝓ in * digno ſimonia ↄmittũ ſm oẽs docto.i.q.i.de oꝛ dinatõnibo. Si vo pᷣces ſint p indigno. puta qꝛ illi q pᷣcant᷑ attendũt ad parentelã pncipałr.ſi tñ ſuꝑioꝛ ñ hẽat reſpectũ ad pᷣces ſʒ ad meritũ pmo uendi.ſ.oꝛdies vel bñficiũ nõ ↄmittit ſimõia.er. de eta. ⁊? qli.oꝛdi.c.tuã.imo ſi ↄſãguieus dignus eſt plus tenet᷑ ei pᷣlatꝰ qᷓ; extraneꝰ puidere. ar. ex de coha. cleri.⁊ mu.c.i. Hec in directoꝛio iuris. Tho. at i.iiij. dicẽ ꝙ qñ qͥs dat aliqᷣd ſpũale ꝓ lau dqe acquirẽda vł p fauoꝛe quẽ expectat ab eo cuiꝰ pᷣcibo ſatiſfacit no eſt dubiũ qͥn ſimoniã ↄmittat ⁊ ſiłr ſi ̊ facit ad euitandũ aliqð ꝑiculũ vłmalũ qð pᷣt iferre pᷣces poꝛrigẽs ſi nõ exaudit᷑ puta ali qs potẽs ⁊ he dicũt᷑ pces armate Qñ ergo pᷣces fi unt ꝓ indigno ſatis apparet ꝙ nihilaliud moue rit niſi fauoꝛ ⁊ auxiliũ aut ꝑiculũ euitãdũ. Et fauoꝛ ſm Catholicon auxiliũ laus ⁊ aſſẽſus. Et ideo manifeſte ſimõia ↄmittit᷑ ſi ꝓpter hoc bñfici um eccliaſticũ det᷑. Si aũt p vistn fiãt pᷣces qᷓ;tũ ad iudiciũ hoĩm. ꝓbabile vidꝛ.ſ. ꝙ dãsjmag mo ueat᷑ ituitu dignitatis ꝑſone qᷓ; fauoꝛc pꝛccũ.⁊ iõ nõ reputat᷑ ſimõia. Si tñ pncipalr moueat fuo re pꝛecũ vł timoꝛe rogãtis qᷓ;tũ ad diuinũ iudici um ſimoniã ↄmittit.⁊ rogatus ⁊ rogãs ſi h̊ intẽ dat ſiue aliqs rogetꝓ ſe ſiueꝓ alio.Sicit᷑ aũt i di rectoꝛio iuris.lib.iij. ꝙ ſiuep alio roget.ſiue ele ctoꝛes.ſiue q̃ſcũqʒ alios etiã ꝓ indigno. ſiue pꝓ. di gnitate ſiue pꝓ bñficio nõ dicit᷑ bñficiũ hr̃e ſimoia ce. licet iiuſtas pᷣces fũderet niſi faceret intẽdẽs obligari collatoꝛi bñficij ex pᷣcib.vel exonerare ipᷣm quẽ rogat ab aliqͥ ſeruitio qð ei fecerat ꝑ ex auditiõeʒ pꝛecũ. Idẽ eni puto remittere qð dare i.qi.ſi qui ſunt.Et poteſt eſſc ratio.quia ad hoc ꝙ ſit ſimõiacus.opoꝛtet ꝙ interueniat munus. i.q.i.ſũt nõnulli. Hec aũt nõ ꝓ munere dantur ſm tancre.⁊ꝛvil. Si a ſe vel ab alijs pᷣces poꝛri gant᷑ ſi pꝛelatꝰ ſolũ deũ in ꝓmotione ⁊ nõ poten tiam attendat vel diuitias ſingulares.tũc licʒ ſi moniacus ſit 4 ita male rogat.extra eo ti.c. tuu. eſt ſimoniacus niſi dans bñficin nõ tñ qui roga miace ſeu dignitatẽ pꝛeces ſecutꝰſit ⁊ ꝓpter pꝛeces dede rit.vt colligi a cõtrario ſenſu extra de cta.⁊ q̃li. oꝛdi.c.tuã.Sed ⁊ſi pꝛeces p indigno ſecutus eẽt nõ tñ renũciare tenet?᷑ niſi expꝛeſſiſſet ꝓpter pꝛeꝛ· ces feciſſet. extra eo.c.fi.O ſi dedit pecuni alte ri.vł pꝛeces poꝛrexerit alij ex pacto ꝙ pter d arã pecuniã vel pꝛcces poꝛrectas det oꝑaʒ q habeat beneficiũ. idẽ eſt ac ſi dediſſet collatoꝛi beneficijj. i.q.v.c.pñtiũ.Nec diſtinguit᷑ ꝙ fiant pꝛeces p di gno.aut carnaliter aut ſpũaliter.cuʒ ex hocipſo ſit indignꝰ.⁊ ſint pꝛeces carnales ꝙ ex pacto vlt habere beneficiũ.Si vero adulationẽ facit vt be neficiũ hẽat pot dici munꝰ ab obſeqo ⁊ reputan dus eſt ſimõiacꝰ.i:q:i c.oꝛdinaties. nõ tñ tench „ . — 1* Citnlus Dꝛimus lud bñficiũ reſignare.ar.extra eo.c.fi. Hec no⸗ nat Berñ. Inno. 7 Hoſti. extra de eta. ⁊ ql.oꝛdi. e tuaz. Hec ibi. Et ſic viðꝛ cluſiue iſte dicere ꝙ ces qñq; iducũt ſimoniã nõ tñ punit᷑ in iudicio ecckie vel cẽſura eccliaſtica iuris. niſi fiat pactio vel aliq̃ ↄuẽtio. Pꝛopter p̊ etiã Antho. de bu. ſu ꝑ.c.tua nos ·extra eo · ſie di inter cetera. Nota ꝙ; datio tꝑalis relatiue ad cauſandã dationẽ iuri⸗ Peatie exp̃ſſe cauſat ſimoniã mẽtalẽ de ꝗᷓ de iu/ i cat nõ ecclia. Et ſic qð oꝑat᷑ pactũ expſſuʒ q̊ͥ ad ecckias ſolã ⁊ ſimplex mens etiã vᷣbis nõ expꝛeſſa apud deũ opal iota etiã ꝙ ſimplex rogatio ſine ꝓmiſſiõe tꝑalis.⁊ ſic ſimplices pᷣces ſimoniã nõ inducũt. de ͥ ertra de eta· ? qli. oꝛdi.c. tuã. Hec ille. qð viðꝛ itelligendũ vt.ã. Uñ in fine dicte de eretalis rens vtrm ſola datio ſine pactiõe coꝛre⸗ latia ad inducẽdũ dationẽ iuris ſpũalis ĩducat ſimoniaʒ. Recitatis płibo opiniõibo ſic ↄcludit. Jo. an.diẽ tenendũ q in oĩb ſola intẽtio nõ ĩdu⸗ cit ſimoniã niſi mẽtalẽ. bec aũt ſola pnia purgat᷑ extra eo.mãdato. Idẽ ſentireviðꝛ Richar. in. tiij in ſili caſu. vt in.. ſe. Pꝛeces ãt ſpales luſte ſũt ⁊ iõ in eis nõ ↄmittit᷑ ſimonia.i.q·i.c.latoꝛem·. De munere ab obſe⸗ JKX. quio. Nota diſtinctionẽ doc. Aut em obſequiũ eſt coꝛnale ⁊ illicitũ.aut coꝛꝑale ⁊ de ſe licitũ aut ſpũᷣale. Si obſequiũ eſt inhoneſtũ. vt qꝛ ſeruit pᷣ lato in faciẽdis vſuris mercãcijs vł lenocinijs ꝓ co. aut etiã ad carnalia deputatũ.vt qꝛ ſeruit ad vtilitatẽ ↄſanguineo ſnorn primonij ſui.tũc ſeruiẽs in hmòiꝓ hñda oꝛdine vł bñficio vel alio ſpũali ſimoniã ↄmittit.⁊ ↄferẽs ꝓpter H̊ obſequi um aliqð ſpũalc.i.q.iij.c. ſaluatoꝛ. Tho.ſcdᷣa ſe cũde.⁊ Duran.⁊ ri.har.Si aũt obſequiũ de ſe ſit honeſtũ vel ad ſpũalia oꝛdinatũ.puta laboꝛat ꝓ ecclie vtilitate eũdo romã.vel als laboꝛat in ſer⸗ uiendo pᷣlato in officio aduocãdi vel als. dic Ri char. in.iiij. ꝙ ſi ſine pacto aliqͥ ſcruit. ille qꝗᷣſerui tiũ reci it ſi eũ remũerat aliqð bñficiũ eccłiaſti⸗ iericha iĩ tñ alłs dignꝰ ſit nõ peccat.niſi pᷣnci⸗ paliter hẽat reſpectũ ad ſeruitiũ recprum 5 ei illud ↄferat.qꝛ tũc eſſet ſimonia ᷣm ipᷣm Tho.⁊ duran. Et ſubdit Richar.Clericꝰ ſcruiẽs epᷣo in ſpe future tributõis ſimoniã nõ cõmittit ſi ſine oĩ pactiõe ⁊ ↄditõe ſeruiat.ſ pᷣncipalr hac inten tiõe nõ ſeruiat.nec epᷣs ꝓ bᷣ directe pᷣbendã ci aſſi gnat extra de ſimo.c.cũ eẽnt.in glo. Si aũt ſerui at pᷣncipalxr cauſa obtinẽdi beneficiũ eccliaſticũ ſeu intẽtiõe.nlło tñ pacto iterueniẽte.qᷓ;uis gra- uiter peccet ⁊ ſimoniã ↄmittat mẽtalẽ.nõ tñ in⸗ currit illã ſimoniã q̃ obligat ad reſi ignationẽ bñ licij ecckiaſtici qð ſimõiace adeptũ ẽ.qð põt ꝓba⸗ ri a ſili ꝑ id qð hr̃ ectra de ſimo.c. mãdato. Hec ille. Si aũt obſequiũ eſt pure ſpũale qð eſſet im⸗ poſitũ bñficio ſᷣm ꝛvil.tuũc indubitãter ex pacto põt ↄferri bñficiũ.ita ꝙ ille pmittat tale obſcqui umvtputa celebꝛãdo talẽvł talẽ miſſã.extra de p ben.c.ſignificatũ.Silr ſᷣm Hoſti.ſi alicui pᷣben tenet docere devł bñficio eẽt ĩpoſitũ onꝰ.qð qͥ hʒ pᷣt fieri pactio ſeu exactio ꝓmiſſiis cũ ei ↄfert de tali obſeqͥo exhibẽ do abſq; ſimoia.ſʒ ⁊ alicui pᷣbẽ * lib oĩs pactio ⁊ ↄuẽtio de cui nõ ãnerũ ̊ onꝰ. cõ vacat poſſʒ onꝰiponi Reciꝑe aũt aũt aliquẽ ĩ canõicũ eo pacto vt do⸗ ccat ſimõia eſt ᷣm Hoſti. Itẽ m ꝛvit. cũñ duo ſa⸗ cerdotes dñt celebꝛare miſſs. vnꝰmaioꝛẽ.aliꝰmi noꝛẽ.ſi ex cã cũ dicũt adinuicẽ ꝙ vnꝰ dicat miſſã 3 alten tãgit ⁊ ecõuͦſo licitũ zẽ.marie ex cã.Et cuz ꝛ iſte ĩpẽdit obſequiũ ſpũale p ſpali.liꝓ nõ no tat cãʒ finalẽ aut appꝛeciatiõeʒ ſʒ admiculatõcʒ cñ iſte nõ poſſit dicere loco alteriꝰ niſi ipſe dicat loco eiꝰ.Diẽ etiã Richar.in.iiij.ꝙ licitũ nõ eẽt ꝙ duo adulti baptiſãdi hãc pactionẽ ĩter ſe facerẽt ego baptiſo te eo pacto ꝙ tu baptiſes me.qꝛ in ta etio ceſſare dñt.excra de ſimo c. tua. Dare eĩ aliqͥd ex pacto vł ſacto quis ſpũa⸗/ le ẽ ülicitũ ⁊ ſi ñ oĩ eo mõ qͥ ⁊ dare tꝑale.tñ qꝛ res a nõ dño emit᷑ ⁊ eſt ↄtra rõeʒ gre.Dicere aũt oꝛa⸗ bo ꝓ vobis ⁊ rogo vos vt etiã oꝛe ꝓ me ⁊ bmõi. in nllo eſt repᷣbenſibile. qꝛ hicno emit vel vendit᷑ ſpũale cũ niła ſit pactio. De munere a manu §. V. qð ẽ pecũia large ſumẽdo peeunia p libe ⁊ imobilibo q̃ poſſident᷑.i.q.iij.c.totũ. Nota vt dicit Duran.in.iiij.ꝙ munus a manu vel ẽ ta le ⁊ tantũ qð pᷣumi?᷑ inclinare affectũ ad collato nẽ rei ſpũ alis ꝓpter ipᷣm.⁊ tũc pᷣſumit᷑ ſimoia. O h̊ tam parũ eſt ꝙñ pᷣſumit᷑idlinare affectũ ad col⸗ lationẽ rei ſpũalis.⁊ tũcnõ eſt ſimoia.Exr hᷣ 36 ven q̊ ad iudiciũ ccie q̃ ex exiioꝛibo h pſumit. ſʒ ad deũ ⁊ ↄſciaʒ ſp eſt ſunõia. cũ ꝓpt᷑ qðcũ q; tꝑale. ꝙ q̃ntũcũq; ẽt ꝑuũ det᷑ ſpũale.Et diẽ Ant.de bu. ꝑ.c.tua nos.extra eo.ꝙ dare pecuniã vel aliud tẽ poꝛale coꝛrelatie ad recõpẽſationẽ vel iduction? datõis iuris ſpũalis ſiue cũ pacto ſiue ſine paco ſiue ante ſiue poſt ĩiducit ſimoniꝗ.i.q.i.emæedari. Secꝰ ſi pure ⁊ libere det᷑ nõ bac intentiòe.Diẽ t Hoſti.vt allegat idẽ Antho.ſuꝑ.c.veniẽs.ꝙ da⸗ tiõe pecũie ſine ↄuentiõe nõ ↄmittũᷣ niſi ſunõia mẽtalis. q̃ ꝑ pniazʒ abolct᷑. Et ſufficit ſola Aens 3. 216 ad iducẽdũ ſimoniã.dato ꝙ nõ ſᷣuet pmi iudicandũ aũt ſimoniã cũ dubitat᷑ vtrx qꝗᷣs coꝛra pta mẽte dederit mũera.ſm Ray. attendẽ ſũt pcipue tria. Pꝛimũ.ſ.dãtis ⁊ recipiẽtis qlitas. vtꝝ ſcʒ a paupe diuiti.vł ecõuerſo. Scom mũen q̃ntitas.vt ſi res eſt modici vł magni pꝛecij. Ter tiũ eſt donatõis tꝑs.an ſcʒ inſtãte neceſſitate vel als ↄferat?᷑. Et ᷣm h pꝛeſumit vel. otra exera.eo. c. ⁊ ſi qſtiões. Qð itelligendũ ẽ in foꝛo ↄtentioſo ſʒ in foꝛo ↄſcie attẽdit᷑ intẽtio.⁊ ᷣm es iudicat᷑. ;⸗ uis oẽs pꝛeſũptões eẽnt ↄtra. Idẽ dicendũ de ex enuijs.ſ.ꝙ ſine pacto ⁊ñ coꝛrupta itentiõe ddo ñ iducũt ſimoniã.als ſecꝰ.i.q.i.iudices eiꝰ.tho. in qlibʒ. ſic diẽ. In diſ enſatõe ſackoꝝ vł alioꝛũ ſpũ aliũ cũ aliq recpiũt vt ſimonia euitet tria ſũt necia. Pꝛimũ vt pᷣ fiat ex ceſſise iur diuĩ vel hu mani. vel ſaltẽ ſuc ↄſuetudĩs, Scom ẽ vt ſit intẽ tio pia ⁊ nõ coꝛrupta.Tertiũ ẽ vt ſit foꝛma bone ſta vt ſcʒ nõ reqrat᷑ añ pij officij exhibitiõeʒ nege ctũ ĩteruẽire videat᷑.ſʒ ĩpleto officio pñt exigi igit᷑ iſta tria ↄueniãt ſecure accipi frediõ.ꝓ inſtallatiõe abbatis. Nota eti⸗ de lig. 2 Inno. ſupꝑic/ ad aptica/ ſiẽ ↄſuetudo ꝑ ta eciã ᷣm Jo. la⸗ ſwe ſett ſode ſno⸗ npe ordin ſoſue dake ſe lle⸗ ſcdie ttaal nnaae ſbybt ab altdiea reint nnſe ſcitut ſtrza ffin ioe hen iuse pon⸗ ceten piat. dune velg velin penſat hechp nſvoa⸗ Oobeolu ſmmonta Ppo zaun Curer laßm berfe debet dehoe uns⸗ D S 5 = 5 ꝛdie vel alio ſacro dettm̃ añ receptionẽ einõ valet imo eſt coꝛruptela. Et ſilõgo tꝑe vuata eſt ꝙ oꝛdi⸗ ne tali det᷑ tantũ.nõ põt ↄpelli ad ſoluendũ.qꝛ ſi gra tis dedit nõ pᷣiudicat ſibi.nec nata eſt obligatio.nec ſi nõ ãtis dedit ex vigoꝛe ↄſuetudĩs valʒ.qꝛ fuit coꝛ ruptela. Sed ſi ex ſtatuto vł ↄſuetudinedet᷑ aliqᷣd ꝓ oꝛdine vłalijs ſpũalibo poſt receptionẽ eoꝝ valʒ. vt T ↄſuetudĩe venetoꝝ vbi q̃ta oĩm mobiliũ moꝛietis dat᷑ epo. In bꝛitania vo tertia ꝑps.⁊ pñt ad hoc cogi le⸗ ãt veneti hoc dat qꝛ nil ſoluũt ꝓ decima. Hec ille. Antho.aũt de but.ſuꝑ.c.in oꝛdinãdo extra eo. ſic dicit. Pꝛo ſpũalibo nõ eſt licitũ aliaͤd exigere. nec etiã aliqͥd ſponteofferre ꝑ ſtud.c.qð nõ ſolũ ꝓhibʒ in exactis.ᷣſed etiã in oblatis. Ubi tñ nõ dat᷑ ꝓ ſpũa libo.bñ licitũ eſt aliqͥd gratuitũ recipere dũmõ nõ fi at ex pacto expᷣſſo vł tacito.vt ĩ.c.⁊ ſi queſtiões.Oð aut dicit iſte ꝓ ſpũalibo nõ eſſe licitũ ctiã ſpõte offer⸗ re intelligẽdũ eſt ꝓut li pꝛo ĩpoꝛtat appᷣciationẽ pꝛo miſſaʒ p eo. Sed ſiqͥs pꝑ ypocriſim cũ pᷣtendit ſpem ſctĩtatis ꝓmouet᷑ ad oꝛdĩes vel bñficia nila interpo/ ſita ꝛditoe vel pacto.ſm ray. reſignare nõ tenet᷑ tale bñficiũ.nec dũpenſatiõe indiget.ſed pnĩa internioꝛi. e eo.c.mãdato.imo ſᷣm tho.vbi.s.nõ eſt ibi ſimo⸗ nia. Item nota ille ᷣ dat pbendã vł aliqð bñficiũ bncipalr rõne aguĩtatis. vel ppter afflictionẽ alicu⸗ ius amicicie tꝑalis.ſiquidẽ intẽdat nõ ſolũ bonũ tẽ poꝛale illiꝰ cui dat᷑ ⁊ nõ alterius q;uis grauiter pec⸗ cet.nõ tñ ſimoniã ↄmittit.qꝛ nõ vendit cũ nihil acci piat. Sed ſi in hoc intendat aliqð bonũ in ſeipᷣm re⸗/ dundãs.ſ.ꝙ magnificet᷑ ꝑ hoc ⁊ nobil tet᷑ domꝰſua vel ꝙ ipe in ↄſanguineis ſit foꝛtioꝛ.vel ſi hoc pacto vel intentõne bñficiũ ↄcedit vt bñficiat faciat recõ⸗ penſationẽ tpalẽ ſibixłſuis ↄſanguineis.ſunonia ẽ Hec tho.ĩ.iij.⁊ in ſcðᷣa ſcðᷣe.⁊ in qͥlibʒ. Itẽ qͥ debito n ſuo dat aliqð ſpũale vt recuꝑet qð ſuũ eſt. abſq; dubio ſimoniã ↄmittit ᷣm tho. in. uij. ä De pecunia autẽ K. VI. ſimoniace recepta ſiue ꝓ oꝛdine dato vł binficio. vel ꝓ ſepultura vel ꝓ ingreſſu mõaſterij vel ꝓ pñtanõe qᷓ aò pronos eccliaꝝ.vel ꝓ mediatiõe.vel ad hͥ vt ꝓ curet qͥs alteri ſpũalia ⁊ hmõi.qͥd fieri debeat. No⸗ ta ſᷣm doc.ꝙ alis pecuma retineri nõ põt nec etiã dc bet reddi ei qͥ dedit qꝛ ille turpit᷑ dedit.ſʒ ᷣm Berñ. debet dar üli ecclie in cuiꝰ ↄtumeliã data eſt. e eo. de hoc ar.xvij.q.iiij:ſi qͥs in atrio. Vñ ſi qͥs eſt oꝛdi natus nõ hñs bñficiũ.pecumia ab co accepta ſimo⸗ mice debet dari ecclie cathedrali. St aũteſt oꝛdina tus ad titulũ alicuiꝰecclic vel hñſicij illi ecclievel be neſficio applicabit᷑.ſᷣm ꝛvił ⁊ vl.Si accepta eſt pecu nia vel res alia ꝓ ecclia vel bñficio illi eccleſie vel be neficio applicabit᷑ niſi eceleſia fuiſſet in culpa.qꝛ tũc debʒ illð paupꝑibo erogari. ne eccleſia de malo repoꝛ tet lucrũ. puta ſitotũ collegiũ ↄſenſiſſet ſimome.i cit etiã Ray.ꝙ ſitalis trãſiretad religionẽ ex mipicoꝛ dia poſſet ei reddi vtcũ ea trãſuet.veletiã ſi eſſʒ pau per⁊ nõ ſufficerẽt ſua. vel etiã ſi dediſſet ex iqrantia ſᷣm Hoſti. Ideʒ videt᷑ dicendũ de pecunia ſimonia⸗ cerecepta.ꝓ alijs ſpũalibo.vt ſcʒ det illi eecleſie in qᷓ ↄmiſſa eſt. ita tñ ꝙ nõ repoꝛtet cõmodũ qͥ dedit. Si vo ꝓ ingreſſu monaſterij pecunia ſimomace ſitrece⸗/ pta. ſi capitulũ fuit ꝑticeps ſimõtle traſibit ſit ingrel⸗ ſus ad aliud monaſteriũ ſimplicit cũ illa pecunia ſi / bi reſtituta. Si aũt ſolꝰ pᷣlatꝰ vcl aliqͥ ⁊ nõ capituluz tüc traſeũ do ad ol ud mõaſtenũ ſieſt ꝓfeſſus. ilud ſcm mõaſtenũ ad qð tranſit habebit vſufructũ il⸗ loꝝ bonoꝝ ſuoꝝ ipᷣo viuẽte:. moꝛtuo auũt reuen tent il la bona libere ad pᷣmũ moaſteriũ qð videt᷑ hre lomruũ in his qᷓ vſu nõ ↄſumunt᷑ vel diſtrabũtur. vt ſũt po) ſeſſiões. Si vo di penſet cũ tali ꝙreman at in illo eo gez mõaſtenio. puto etiã ꝙ poterit diſpẽſari ꝙ illa pe⸗ cuma ſimõiaca remaneat moaſterio.lta tñ ꝙ ſi poſſi⸗ bile e eſt ꝙ ülli qͥ fuerũt in vicio nõ habeãt vtilttatem Tlel etiã qñ nõ põt pe unia ſunõlacerecepta mode applicari loco vbi vel in cu ↄtumcliã data eſt, puta qꝛ in remotis ꝑtib eſt vcl cũ videret᷑ incoueniẽs ea, ibi dan vtcũ eccleſia hret᷑ qſi derelicta pauꝑibo pot erogari. De fructibo vᷣo bñſieioꝝ ſimõtacc ꝑceptoꝛi. qͥq iuris dicet᷑ infra. Siᷣs aütreciꝑet pecuniã vrp mittat aliqueʒ intrare ad pᷣlatũ a qͥ vult obtinercali⸗ W qͥd ſpũ ale. nõ ↄmittit ſimoniaʒ. Secus ſi recpetyt· etiã ipᷣe ꝑſuaderetipᷣi plato vt daretulo ſpuale ꝙè an tur. puta bñſiciũ vel oꝛdinẽ ⁊ hmõi.b eĩ ect ſimõiaci mũere qð hr loco pᷣcij. in vicio ſimonie. Nũc viden dũ eſt de qbuſdã ↄtractibo velactibo in qᷣbo aliqañ coõ mitnt᷑ ſimonia qͥ ↄpᷣhendũt᷑ noĩe emptõis ⁊ venditõ nis. Et pᷣmo de ꝑmutatiõe: ota ̊ ᷣm Ul.ꝙ pꝑmu tatio auteſt tm̃ poſſeſſionũ.aut bñfcioꝝ auteccleſia rũ vel dignitatũ eccleſiaſticaꝝ tm̃.vel mixtum ſimul cũ tpalib. Et pmo mõ vtiq; fien põt abiq; vicio ſi monie. puta cu pᷣlatꝰ vni eccleſie cũ alia eccleſia vel laico ẽt aliquã po ſſeſſionẽad ĩuicẽ ꝑmutãt Et ſi pi ſeſſio vniꝰ plus valet qᷓ; poſſeſſio alter ꝰ in quà pymu tat᷑. põt ⁊ dʒ ſupplere reſiduũ in pecunia vel alijs re bo. ille alter quſq; pueniatad eqlitatẽ er de re ymu. ct ſi qſtiões· Sed qꝛ iſta eſt ãdaʒ alienatio er, dere. eccle. nõ alie.nulli.iõ in h̊ ſuaridʒ foꝛma alienatois de q hẽs infra mij pteti.c. Siaũt eſt ꝑmu atio bñ HM ficioꝝ cũ tꝑalibo.puta cũ bũficia meqlia in poſſeſſio. nibo pmutant᷑⁊iõ hñs bñficiũ płᷣ abundãs petitſi bi adijcicertã ſũmã pecunie velaltenꝰ vtad eqtatꝛ veniat᷑ ꝑmutatõis pᷣt fieri auctoꝛitate ſuꝑioꝛis:⁊ nõ petat᷑ aliqͥd tpale ab alta ꝑtiũ ex eo ꝙ ſuũ bñficuñn plus hʒ de iure ſpuali qᷓ; aliud. In his enĩ duobo ca ſibo ↄmitteret᷑ ſimonia. pmo videlʒ ſi talis pmutatio fieret ĩter ꝑtes ſic ad ĩuicẽ paciſcẽtes ⁊ ꝑmutãtes ſine officio ſuꝑioꝛis. ſcᷣo ſietiã ex officio ſupioꝛs fieretta ls pmutatio ctaliqͥd tpale darct᷑ ab eo minus hʒ de ure ſpirituali in ſuo bencficio erqui plus ha bʒ in ſuo et hac rõe:er̃᷑ dere.ꝑmu.c.ad q̃ſtiões. Scd ſi pl?ꝰ daret᷑ ex co alið bñficiũ in q̃ ftpmutatio bʒ pl de tpalibi ⁊ pciſe H reſpectu fieret.⁊ nõ ena ptinet reſpe/ ctu ſpũaliũ iuriũ nõ eẽtſimoma.Si aũtſiat pmuta⸗ tio ſimplicit de bñficio ad bñficuũ. vel deeccleſia ad eccleſiã cũ ſuis iuribo ⁊ poſſeſſionibo tũc ſift h aucto nitate ⁊ pactõe ptiũ tm̃ eſt ſimonia.ſed ſifat ex officio ep̃i nõ eſt ſimonia.põt enĩ eps trãſferre ꝑſonas ⁊ face re ꝑmutationes partes auteʒ de hoc ad inuicem con ferre non debent. m Ulri. Innocẽ. Dicitꝙ poſſent dicere epiſcopo tali melius cõpeteret eccleſia mea et Pꝛimns mihi ſua ꝛ hmõi. Idẽ hoſtiẽ. Sed guil. dicit ꝙ ptes q̃ faciũt ꝑmutatioeʒ pñt ſibi inuicẽ intimare volũta tẽ ſuã abſq; pctõ aliqͥ, Jo.aũt de imotł.ſuꝑ cle.ne.cõ ceſſiõe.dere.pmuta, dic ꝙ glo.ſuꝑ illõ vᷣbũ cle,. vo⸗ lentibo.arguit ꝙ tactatꝰ de ꝑmutãdo põt inter ꝑtes bp̃cedere ꝑmutanonẽc. lecob.c.queſitũ dere.pmu. qꝛ ibi nõ loquit᷑ de tractatu de ꝑmutãdo ſed deipſa ꝑmutatiõe q nõ debʒ expedireꝑ ꝑtes.ſʒ ex mero offi cio iudicis. ⁊idẽ notat ibi. Pau. Idẽ enã diẽ glo. di⸗ ctecle. ꝙn reſi gnatõe dicti bñficij põt expmi ꝙpula ſiat ec ca ꝑmutatõis.⁊ iõ fieni pot ᷣm ꝛvil.qꝛ ius hoc Rmuttit.vt.S.eo.c.vno lib.vi.Quãuis eni dengoꝛe reſigᷓ io dẽat eẽ liba ⁊ nlła dʒ eẽ adiectio.i.q.ij.;pio tñ b pcedit ec eqᷣtateſcpta qᷓ pᷣualʒ nigoex q̃ ſcpta ẽ. CT.ð iudi.l.placuit Jdẽetiã dic ꝙ q;uis Inno dicat ꝙ vbi eẽnt pbendevniꝰecclie pochiał ⁊ viſoꝛnus ↄdi tionis.ſed ſola eſſet diuſitas tpaliũ.tũc poſſi canoni cus cũ alio canõico eiuſdẽ eccſie ꝑmutare pᷣbendã ſi ne autoꝛitate ſuꝑioꝛis.⁊ vnũ tꝑale cũ alio tꝑali.Nã aliud canõia.alið ꝑbẽda eſt. Tutiꝰviðꝛ ꝙ dicit Ho⸗ ſtiẽ.ſ ꝙ nõ fiat talis ꝑmutatio ſine auctoꝛitate ſuꝑio ris.Cuũ enĩ pᷣbẽda ſit de annexis ſpũalibo.idẽ iudici um ſicut ⁊ de ſpũalibo.Dicit aũt Jo.de ymoł. añ fa ctũ ̊ eſſe tenẽdũ vttutius. ⁊ne det᷑ via fraudibo ⁊ ſi monijs.⁊tñ poſt fictũ foꝛte ꝓcederet opinio. Inno. ar.no.in ſini deelectiõe.c.nihil eſt.ſuꝑ glo.i. Jo.aũt de lig. dicit holno neceſſariũ.nedũ honeſtuʒ ꝙ flat auctoꝛitate ſuꝑioꝛis mouet᷑qꝛ neceſſariũ eſt in ꝑmu tatiõe collatio noua. er᷑ eo.c.vno li.vi.Et ideo cũ pᷣ/ benge ſint annexe iuribo canõicalibo. ſicut ius cano nicale nõ põt de vno in aliud t ãſfern ſine autoꝛita⸗ te ſuꝑioꝛis.ſic nec pᷣbenda.ałs ſeꝑaret᷑ ius canõica⸗ lea iure pᷣbende qð fieri nõ põt ꝑ pꝛiuatos. De ſimonia que cõ/ J. IX. mittit᷑ ꝑ mediatoꝛẽ Nota ᷣm Hoſti inſuma ꝙſiqs offerat pecuniã vł pᷣces ꝓ me vel ꝓmittat pecuniaʒ. ſi erpᷣſſe Zdi:i nõ obeſt mihi ex eo.c.ſicuttuis. Secꝰ ſi me ſciẽte ⁊ ↄſentiẽte.tũc dicoꝛ interponere volũta tẽ meã ⁊ iõ qᷓntũcũq; occultũ ſit ſi nonia eſt.⁊ renũ⸗ ciare debeo ſi aĩam ſaluare volo. Si vo h̊fit me pe nitus i gnoꝛate ⁊ ab inimi:o meo volente ꝓmotionẽ meã impedire deq̃ ſęat᷑.nõ ↄmittit᷑ſimõia q̊ͥ ad me nec ex dolo ſuo repoꝛtet qð intẽdu.cx᷑ eo.c.ſicut tuis Si aũt amicꝰmeꝰ dedit pecuniã ꝓ ꝓmotiõe mea.ſi mõiace ꝓmoueoꝛ. ſʒ nõ ſũ ſimoiacꝰ .ſ.cũ fit meigno rante tñ renũciare tencoꝛ.ex eo.de ſimo.⁊.c.de regla ribo.ↄcoꝛdat cũ eo Inno. Sed guil.dicit ꝙſi me ne ſciẽte ꝓmiſſa eſt pecunia p mea pmotõe quã poſtea ſolui.vel enã iã ſolutã reſtitui.lʒ guiter peccauerim. ⁊ licʒ in male factis ratihabitio retrotrahat᷑ ⁊ mãda⸗ to ↄparet᷑ põt tñ epᷣs diſpẽſare.qꝛreuera nõ fuiſimo niacus in receptõe bñficij ſicut notat Tancre.ex eo. ſicut nobᷣ. Cõceſſio tał.vt ðꝛ in directoꝛio iutis.cen ſetimõiaca.⁊ allegat᷑ibiad idẽ Bem̃.⁊ Hoſtiẽ. Ri R . char. etiã in iiij.ide videt᷑ ſẽtire.⁊ ſic tenet᷑ renũciare Dicit eti Inno.ſupꝑ.c.tanta.ex eo.ꝙ ſi s obtinue⸗ rit oꝛd nẽ vel bñficiũ alio dãte pecuniã nõ oꝛdinato ri. nõ eſt ſunõia etiã ſi ſine pecũia nõ erat obtẽturus ar.iiq vi S fi. Si aũt ipᷣe oꝛdinat pecunià dediſſet. eniã ſi ſine pecunia habiturꝰ erat oꝛdinẽ ſimõia ẽ.ar. i.q.iij.c.vl.⁊.q.viic.i. Idẽ Ul.Qui dat pecuniã ali cui ex familiaribo pᷣlati.vt det ſibi ingreſſuʒ ad ipᷣm cũ intẽdat qͥd ſpũ ale vt oꝛdinẽ vel bñficiũ obtinere. ſimoniã neuter ↄmittit. Sed ſi dat vt faciat vbũ ꝓ eo ad ꝑſuadendũ vel ↄſuleudũ pᷣlato de collatõe ali cuiꝰſpãalis ſimoniã vterq; ↄmittit.i.q i.qͥcũq;. De cuniã aũt quã recipit mediatoꝛſimonie ꝓ ſe retinere nõ põt ſed dare debet vt diccx᷑ in.ꝭ.ſequ. De tranſactione que F. x. aliqn inducit ſimoniã in ſpuũalibj. lota pᷣmo qͥd ſit Ad qð dicũt doc.ꝙ eſt de re dubia.liteincerta.nec dũ finita.nõ gratuita pactio.ff. eo.l.i. Litẽ aũt intel ligas pnitẽ vł futurã. qꝛ etiã añ litẽ fien põt trãſactio ſota ſcðᷣo ꝙ Inno.et᷑ de trãſac.c.ſtatuimꝰ.ĩ glo.di cit ſic. Quiſã dicũt ꝙ in ſpũalibo põt interuenire cõ poſitio.traſactio nũ qᷓ; Nos licitã eẽ dicimꝰtrãſactio nẽ ⁊ ꝑmutationẽ in ſpũalibo. dũmõ ex vtraq; ꝑtetã tũ interueniat ſpũale ⁊ nihil tꝑale.vt in.c.ſtatuimꝰ. 7.c.de cetero.⁊ ec ð̊ deci.c.ex młtiplici.⁊ de re. pmu ta.c.ad qſtões. Idẽ dicinꝰde bñf cijs ſi petant᷑ ure ptãtis.puta ꝙ vna ecchia petitab alia pᷣbendã quã diẽ ad ſuã collationẽ ptĩcre. Sʒ ſi aliqᷣs clericꝰpetit ſibi bñnficiũ ẽ licica traſactio etiã ſi vtriq; det᷑ ſpũale ex eo.ↄſtitutus. Cõpoſitio aũt interuenire nõ põt et eo c.ſuꝑ eo:talis.ſ.ꝙille clericꝰqͥ ius nõ habʒ vel nõ hre credit᷑. pentꝰiurt ſuo renũciet ſinealiq̃ danõe.vł etiã q; alius ius hñs recipiat᷑ in canõicũ ſine datiõe aliqᷓ Hec ule.Si g̊ fiattrãſactio in ſpũalibovbi feni non poteſt. vt in caſu dicto vel vbi feæri poteſt. puta inter ſpiritualia cum mixtione et interuentionetem poꝛaliũ enit ſimõöia. Amicabilis aũt ↄpoſitio admit tit᷑ etiã vbi nõ eſſet licita trãſactio.pſᷣm Hoſti.q ſi fiat ſine autoꝛitate iudicis ꝑſonalis eſt.⁊ iõ cũ ꝑſonis ex tinguit᷑. Si aũt autoꝛitateiudicis realis eſt niſi ꝑ iu dicẽ aliud dictũ ſit.ſic loqui᷑ e eo.ſtatuimꝰ. Quã⸗ uis aũt amicabilis ↄpoſitio facta auctoꝛitate ſuꝑio⸗ ris teneat mero iure. tñ reſtituet᷑ ecclia ſi ex H̊ guiter ledat᷑ argu.extra de reſti in inte c. i · De renunciatione. F. XI. Nota pꝛimo qq ſit. Dicũt doc.el pꝛij tanea refutatio. Juris ꝓpꝛij refutatio ðꝛ qꝛ iuni alieno renũciari nõ põt niſi cũ qͥs eſſet ↄſtitutus ꝓcuratoꝛ ꝓaltero.⁊ ſuꝑ hoc hr̃et ſpẽale mãdatũ Põt eni qs re nunciare ſicut ꝑ ſeip̃m. ita ꝑ aliũ noĩe ſuo er de offi. dele.c cũ olim. Spontancea ðꝛ. qꝛ ſi nõ eſſet ſponta⸗ nea.ſz coacta nõ obeſſet repetere volẽti eẽ eo c.ſuꝑ hᷣ Scðo nota ꝙ affectꝰrenũ ciatõis eſt.vt qͥ renũctauit ad iq cui renũciauit regreſſũ nõ hẽat.niſiex nouo iu re ↄcedat᷑.vel antiquo ſibi reſtituro iure.extra eo.cũ inter. ⁊ c. ex tranſmiſſa. ⁊.vij.q·i.q;ᷓ ꝑiculoſũ. Nota terno ꝙ fieri debʒ in manibo eiꝰa ꝗͥ hahet᷑ iſtituno et ↄfirmatio.ex᷑ eo.admonet. Fallit tñ in epᷣo.qͥ non põt renũciare epatui.niſi in manibo pape.ex de renũci. niſi cũ bᷣdeʒ.etiã nõ ↄſecratꝰ dũmõ electus ⁊ ↄfima tus. extra de trãſla.c. intercoꝛꝑalia. Fieni aũt cõiter renũciatio debʒ in ſcptis. vij.q.i.ſic vir .ecce. Ilo⸗ ta quarto ꝙ renũciatio officij ⁊ bñficij eccllaſtici de⸗ bet eẽ volũtaria nã inuitus nõ cogit᷑ renũciare.vij. qi q;uis ⁊ debet fieni pure ⁊ abſolute, extra deoffi· in lihn mer, dbäg öei g.e ene e ütnal riao iodi nircs ſcn⸗ eti und., im dmgi e znifii nruͤfti bihti lä Abw ihort oatnt Hoſt lin Cigns! geſtniigt wind Q vitueiu⸗ aſicgi⸗ AIN M 8 R. ℳ N 6 R rsNℳ. G, „„,Ce ſoo Cr, – Capitulũ Quintũ de le. c. er pte. Nã ſiqs renũciat alicui bñficio vel rei ſpũali vel reſignat aliqð ſpũale aliqͥ tꝑali datovel ꝓ miſſo.ſimonia eſt m Boff.et hoſti.vlij.qiij. talia. Qõ ſi nõ pꝛocedat datiovł pꝛomiſſio.ſed ſit ſola intẽ tio.vt.ſ.ſolum renũciet bñficio hac intentõe vt detur ſibi aliqͥd tꝑale.alias nõ renũciaturus. Simõia mẽ talis eſt que ꝑ ſolã penitẽtiã obolet᷑.extra.e.mãdato. Sed ex qͥ nulla pactio interuenit.ab eccłia nõ punit᷑ Sed ſi qͥs renũciat bñficio ea intentiõevt det᷑ nepoti vel alteri:nulla tñ de hoc facta pactiõe vel ↄuentiõe.· nullũ incurrit ſimoniã. Renũciare aũt bñficio vt det alteri eſt ſymoniacũ.quia ꝓhibitũ.ſ.ex iure poſitiuo Sed nõ eſt hoc ꝓhibitũ ſimpłr.ſed ᷣm iſtũ modũ. cũvidelʒ hocducit᷑ in pactũ.i.q:ij.q;pio. Guil.Ul. Inno. Goff. Si aũt ᷣs hʒ volũtatẽ deliberatã renũ ciandi bñficio cũ intẽtiõe ⁊ ꝓpoſito paciſcẽdi vt alteri det in illo eſt ſimõia mẽtalis. Effectualis autẽeſt ab eccłia puniẽda cũ ꝓcederet ad actũ ipᷣm paciſcẽdi in renũciatõe Nota qͥnto ꝙ cũ qͥs hʒ lrãs a ſede apo ſtolica ſuꝑ pꝛouiſione ſibi fienda de aliq̃ bñficio ſi re nũciet talibo literis ꝓ aliq̃ tꝑali pecuniavel penſione facta pactõe:ſimoniacũ eſt m Hoſti.⁊ Inno.Nlam ex illis literis hʒ ius ad petendũ ſpũale.talis etiã pꝛi uat literis ⁊ penſiõe ſi ꝑ hoc reciꝑet penſionẽ. Sed ſi ex officio iudicis vel bonis viris mediantibo pure re/ nũciat.⁊ ex altera ꝑte aliqͥd tꝑale dat᷑ ei nõ eſt ſimo/⸗ niacũ.vt colligit᷑ extra de renũci.c.ſane.Silłr ſi renũ ciet talibo literis ex eo aſſignat᷑ ſibi ſpũale.i.bñfici um. non eſt ſimonia eniã ſi ex hoc pacto renũciet.Eſt enĩ quaſi ꝑmutatio de ſpũali ad ſpũale.ſᷣm Hoſti. et Inno.qͥ hoc notãt extra de reſcrip.c.ad audientiã in glo. otsa ſexto ſᷣm Anto. de bu. ſup. c. nõ ſine. de arbi ꝙ licet valeat cõ poſitio autoꝛitate ſuꝑioꝛis vt ꝓ bñficio qdðᷣ dimittit᷑ det᷑ aliqͥd tꝑale.extra de pᷣbẽ.ni⸗ ſi. Non tñ val et vt det᷑ aliqͥd autoꝛirate inferioꝛis vel paris in que ↄpꝛomittit᷑. Et ſicut cõmittit᷑ ſimonia ꝑ dationẽ pecunie ꝓ beneficio cõſequẽdo. ita in eo et pꝛo eo cedẽdo.Et ꝙnonvalet renũciatio litis ſuꝑ be neficiali pecunia ſuſcepta pꝛo renũciatõe. dicit tamẽ idẽ Anto. ꝙ ſᷣm Inno.vt det᷑ pecunia ſuꝑ renũciatio * ne litis.nõ eſt ſemꝑ ſymonia.ſʒ aliqũ. Sed qꝛ hoè te net ſpẽm ſimonie.iõ hoc repꝛobat᷑. Declaro. Nam ſi darek pecunia nõ hñti iusvt ce deret liti hoc nõ eẽt ſy moniacũ.nec iniquũ Itẽ ſi daret᷑ pꝛo bono pacis nõ ex pacto partiũ.ſed ꝓmiſſiõe arbitroꝝ nõ in reſpectu ad beneficiũ.de trãſac.ſuꝑ eo.Sʒ ſi daret᷑ ius hñti ꝓ redimẽda iuſta lite ab hñte ius⁊ in reſpectu ad ſpũa le.hoc eẽt ſymonia. ota ſeptlĩo ꝓꝙ eps vel aliꝰq ſy moniace tenet bñficiũ veniẽs ad moꝛtẽ ſivult ſaluari debet renũciare.ſm Hoſti.mẽtę.⁊ in manibo cõfeſſo⸗ ris ſi nõ pᷣt habere eũ in cuiꝰmanibo oꝛdinarie debe ret renũciare.⁊ ſub hac cõditiõe renũciabit ſi placue rit papevel alteri ad quẽ ſpectaret collatio eius Et ſi conualuerit vadat q;citiꝰad eũ⁊ pareat ei.Et caueat ne moꝛã pᷣbeat.nec fructꝰſibi appꝛopꝛiet ſed fidełr cu ſtodiat.vel invtilitatẽ ecclie expẽdat.poteſt tamẽ vite neceſſania ſtricte reciꝑe di. lxxxvi.c. paſce. De cautiõevel pꝛo J. XII. miſſioe in collatõe oꝛdinis beneficioꝝ vel alioꝝ puüa qs iniuſte eſt excoicatus ſuſpenſus vel mieldlens⸗ lium· Nota ꝙoẽs doc.in hoc cõcoꝛdãt ꝙ pꝰoꝛdina⸗ tionẽ factã vel electõem pᷣt exigi⁊ fieri cautio⁊ ꝓmiſſio ab electovel oꝛdinato ꝑ ſuꝑioꝛẽ ⁊ ꝑ capitulũ ſiue ele⸗ ctoꝛes abſq; vicio ſimonie. niſi ꝓcederet illa ꝓmiſſio ex pactõe facta añ electõem de hoc. qꝛ tunc induceret ſimonia.viij.q.iij. Artaldus.Et dicũt.Hoſti.⁊ Al. ꝙ poſt eiectõem ante cõſecratõem⁊ cõfirmatõem pñt ſuꝑioꝛes reqͥrere ab electis cautiões debitas ⁊ hone⸗ ſtas.extra de elect.c.ſignificatũ.Et etiã electoꝛes ſᷣm VFl.⁊ ratio eſt qꝛ poſt electõem nihil ſperat᷑ ab eis Et non ſolũ capitulũ⁊ pꝛelatus poteſt hoc exqͥrere ſʒ eti am rex.dũmodo hoc nõ fiat ex pᷣcedenti pactõe. Põt etiã tam capitulũ qᷓ; ſuꝑioꝛ poſt electõem ex cã inuei re nouas cautões ⁊ pꝛomiſſiões.dummoõ ſint iuſte et vtiles ⁊ eas exigere ante cõſecratõem.vel etiã vacante bñſicio pnt aliqͥd ſtatuere.⁊ electꝰ tenet᷑ ilð ſeruare. Sed ante electõem vel pmorionẽan poſſit reqͥri cau⸗ tiovel ꝓmiſſio aliq. Ray.⁊ Goff. ⁊ Ul.dicũt ꝙ pñta ſuꝑioꝛi ſuo ſeu pᷣlato abſq;vicio ſymonie.ſed non ab electoꝛibo. Sed guil.⁊ Hoſti.dicũt ꝙ nec a pᷣlat nec ab alijs añ electoem vel ꝓmotionẽ licet reqrere cau⸗ tionẽ abſq; ſymonia. Et iſta eſt tutioꝛ opinio.Itẽ no ta ᷣm Rich.ꝙ ule qͥ pactũ facit⁊ pꝛomittit patri ad⸗ iuuare filiũ vt ei conferat᷑ beneficiũ.vel ſi ipſeeſt epᷣs pꝛomittit pri pꝛo dãdo bñficio filio ſuo ipᷣo filio hoc neſciẽte.ſi poſtea pactũ obliuioni tradẽs dat illi ſilio beneficiũvel adiuuat eũvt ipſi cõferat᷑.⁊ hoc facit pu re ⁊ intuitu pietatis.nõ eſt irregularis aut ſimoniacꝰ quia talis ſᷣm dei iudiciũ reputat᷑ receſſiſſe a pacto re integra.⁊ hoc niſi ex poſt facto illð qð in pactũ poſi⸗ tũ fuerat ſciẽter recipiat. Nec etiã ille reputat᷑ ſymõia cus vel tenet᷑ ad reſignatõem bñficij qͥ beneficiũ fuit coõſecutus ex pꝛomiſſione facta pr̃i.ꝙ.ſ.daret filio ta le beneficiũ ſi deſiſteret a tali veltali malo. ———— fualiũ. Nota ᷣm Ray.ꝙ ſpũalia ſicutvendi⁊ emi nõ pñt.ita necredimi:extra de ſimo.c. querelã. nec aliqͥ dato vel pꝛomiſſo vel retẽto poſſideri Et intelligeſm Guil.ꝙ talia nõ poſſunt redimi aliquo datovel pꝛo miſſo.videlʒ ei qui iuſte poſſidet.Nã dando ei qͥ ĩiu ſte poſſidet ab eo cui debent᷑ iuſte redimi pñnt.hoc eſt enĩ redimere nõ ſpũalia ſed vexatõem ſuã. Illa enim ſpũalia iam ſua erant.vñ redimẽs decimas clericus a laico iniuſte detinẽte.necvolẽte dare niſi pꝛo pecu⸗ nia.ſimoniã nõ cõmittit ſᷣm Moſt.ſed bene laicꝰ qͥ re cipit pꝛopter hoc pecuniã. Itẽ ſi alicui clericovel etiã laico nullũ ius hñti in electõe.ſed malicioſe volẽti e’= impedire qͥs dat aliqͥd ne ĩpediat.dicit Ray.ꝙ ſi nõ⸗ dũ eſt ei ius acqͥſitũ.puta qꝛ nondũ eſt electus.ſymo nia eſt ſecus ſi iã eſt ei ius acqͥſitũ. extra.e.c.dilectus fi. Dicit autẽ guil.ꝙ ſi tali nõ hñti aliqð ius in electõ ne ⁊ volenti ĩpedue ſimplixr ne fieret electio aliq̃.poſſʒ totũ caplim dare aliqͥd.⁊ hoc eſſet redimere vexatõeʒ ſuam.ſed nõ poſſet dare ſi ille impediret ne de iſto vl illo fieret. Itẽ cum qs eſt iuſte excõicatus vel ſuſpen⸗ ſus vel inferdictus ſi dat aliqͥd pꝛo ſua abſolutõe vel reſtitutõe ſimonia eſt in dãteꝛ in recipiẽte.m Hug. hoſti.⁊ Ul.ar.i.q:i:c.nullus.extra.e.nemo. Sʒ vxbi De receptione ſpiri. .xI ſ( dat aliqd pꝛo ſua abſolutõevel p reſtitutõe ſui of⸗/ ficij. bñficij vel coionis.ſᷣm Hug.xvi:q.vij. decimas js in glo. ⁊ hoſt. ſimonia eſt ex pte recipientis pecu/ niã.non ex pte dantis.nã dans nullũ ius acqͥrit.ſed dat vt acaſitũ retineat.qdð licet.ar.i.q.iij.qſitũ guil. m dicit etiã dantẽ eſſe ſimoniacũ.debet eni recun ere ad ſuꝑioꝛẽ.· Itẽ ſi ͥs dat pecuniã querẽti facere eum remoueri ab officioꝛ beneficio qð mniuſte? nõ canoni ce obtinuit. vel iniuſte detinet ne hoc faciat.ſimonia eſt in vtroq;. Sed ſi iuſte acqͥſiuit tenet. ⁊ muſte aͤs vult expellere eũ. Iʒ redimere vexatõem ſuã. Et in dã te quidẽ nõ eſt ſimonia ſed in recipiẽte ꝓ hoc pecuni am.ᷣm tho. Itẽ m guil.ſi ecclia meavel pbenda me remoto alteri fuerit aſſignata.ſi ꝓ pꝛecio eã recupero vel redimo ſimõia eſt. ſiue iuſte ſiue iniuſtefueri am⸗ motus ⁊ aliꝰinſtitutus.ſed bñ licet ei tueri ius ſuũ.⁊ ꝓbare ſi pᷣt iniuſtã eiectõem vt ſibi reſtituat. ⁊ etiam añ pꝛiuatoʒ licerʒ. cũ iuſte tenet redimere vexatõʒ ſuã De locatioe velcon. XIIII ductione in eccleſijs⁊ bñficijs ⁊ vendit᷑õibo fructuũ ota pꝛimo ꝙ nec epi nec archidiaconi nec alij pᷣlati pñt dimitterevices ſuas ſub qnuo cẽſu. extra ne p̃ᷣla. vi.ſu.cii.ijiq.iij. Cũ enĩ tale ius ſit ſpũale nõ eſt du biũ ꝙ pꝛo eo aliqd darevcl recipe ſymonia c. Sed ꝙ eps cõmittat alicui pureꝛ ſimplrvices ſuas.⁊ tali vi cario ↄſtituat ſalanũ nõ eſt petm̃.ſed potiꝰ ad hoc te nek. xij . q. ij. canitatẽ. Et dicit Hoſti.ſicut pꝛo ↄmiſſi/⸗ one iuriſditionis nõ licet reciꝑe certã pecunie quãti⸗ tatẽ ita multo minus licet reciꝑe quotã.i.ꝑtem ꝓue⸗ tus. Mota ſcðo ſᷣm Hoſti. ꝙ pᷣlatus vel rectoꝛ eccle ſie pᷣſbiteris illis quos ipᷣe cõducuvel locat fructꝰec/ cleſie ↄmittere pᷣt etiã cura aĩaꝝ.dũ modo gratis⁊ ſi⸗ ne pactione aliqᷓ. interueniẽte autoꝛitate epᷣi extra de offi. vica. ad hoc. Sine autoꝛitate epi imminẽte ꝓfe⸗ ctione neceſſario poſſet cõmittiad modicũ tꝑs.vnuʒ vigdelʒvł paucos dies ſed nõ diu.x.q.i.ꝑ totuũ. qꝛ nec pegrinanpt ſine licẽtia epi.de cõſe.diſt.v.c.nõ opoꝛ⸗ tet. Qð ſi pꝛo pecunia cõmitteret vel locaret ſymõia eſt. Mota tertio ꝙ cũ pꝛelatꝰ vendit oẽs obuẽtiões eccleſie.ↄmodũ iuriſditionis trãſit cũ alijs niſi fuerit exempta iuriſditio.ꝑ ſetñ iuriſditio vendi nõ pt.nec dz. hoc ym hoſt. NMota qrto ꝙſm glo.ſuꝑ.cime. pᷣ⸗ la.vi.ſu.pᷣlatus iuriſditionẽ no ſolũ ſpũalem. immo 2 tꝑalem tm̃ vendens.ſimoniã cõmitti Qð dictum glo. vt dicit Anto. de bu. intelligendũ eſt de iuriſdi⸗ tione tpali quã qͥs hʒ ab eccleſia q iudicat᷑ ͥd ſpũa⸗ le.vñ reſpectu eiꝰa qͥ ipſa iuriſditio hʒ depẽdẽtiã põt Iudicariſpũalis vel annexa ſpũali.vñ nõ miꝝ ſi ipᷣaʒ vendẽs ↄmittit ſimonia. Qð ãt dicũt Inno.⁊ hoſti. ſupꝑc.ie.t. ꝙ vendẽs iuriſditionẽ tpalem nõ ↄmittit ſimoniã licʒ alias grauiter peccet intelligit᷑ de iuriſdi tione tꝑali quã quis hʒ a ptãte tẽpali.q nec reſpectu ſue eẽntie:nec acceſſoꝛie nec depẽdẽtie pᷣt iudicari ſpi ritualis⁊ ideo ibi nõ cõmittit᷑ ſimonia. vnde pᷣlatus ſi haberet tpalem iuriſditiõem in feudũ a pꝛĩcipe ſeu dño tꝑali.ſivenderet nõ ↄmitteret ſimonia.qᷓ;q; gra⸗ uiter peccaret. Nota quinto ꝙ cũ loco tibi eccliaʒ meaã ⁊ cũ ſis pᷣbiterlocas operas tuas vt ibi officies nõ habiturꝰ ibi alias aliqua iuniſditiõem nõ ↄmittis ſimoniã. ar.xij.q.ij.c.caritatẽ.Et ſᷣm 1 ll. hic nõ hʒ locũ pꝛopꝛie locatio ⁊ ↄductio.ſed pᷣſbiter debet gra tis facere officium.⁊ ille gratis expenſas. Poꝛro 'm Goff. ſi locatio fiatvltra tꝑs vite locãtis.nõ valetvl⸗ tra.qꝛ clericus in bñſicio comꝑat᷑ vſufructuario. qui ſcʒ nõ eſt niſi ad vuã.xviiq.viillõð. Nota ſexto ſᷣm nno.g cũ locatio fit vltra tꝑs vite locãtis.ſiquidẽ itfacta noĩe eccleſie⁊ vtiliter ſucceſſoꝛ tenet᷑ ad illam extra de ſolu.c.i.⁊.xij.q.ij.hec hmõi.Si aũt locatio eſt ſacta nomĩe ipſiꝰ cuiꝰeſt ecclłia.⁊ nõ intẽdebat ec⸗ ſiã obligare nõ tenet᷑ ſucceſſoꝛ ſed ſi ↄductoꝛ ſiue em ptoꝛ iam aliquid ſoluit tũc ſᷣm Hoſti:tenet᷑ ſucceſſoꝛ habere ratũ inq;tũ pecunia verſa eẽt invtilitatẽ eccle ſie. Nota ſeptimo ꝙ licet rectoꝛ eccleſie poſſit eam qñq; locare vltra tꝑs vite.nunq;ᷓ tñ põtcanonicꝰ vl⸗ travitã ſuã locare pꝛebendã ſuũã. Nota octauo ꝙ clericus licite pᷣt vendere fructus beneficij ſui ad mo dicũ tꝑs extra.ne.pᷣla.vi.ſu.c.fi.Ad totũ autẽtꝑs qͥ venditoꝛ tenet bñſiciũ vẽdere.qᷓ;uis nõ ſit honeſtũ.ñ tñ eſt ꝓhibitũ.ita tñ ꝙ nil ſpũale interuẽiat in tallvẽ⸗ ditione.extra de re.pmu.ad queſtiões.pᷣt tũ gratꝭ cu rã aĩarũ ↄmittere ei cuivendit fructꝰ* Mota nono ꝙ ſi clericus vel religioſus vendat panẽ oblatũ in al⸗ tani a pplovel cerã et alia ſibi data elemoſinalr⁊ꝛ fru⸗ ctus decimarũ nõ ↄmittit ſimoniã.qꝛ ſpũalia ñ ſunt nec in aliquo peccat 'm Archi.in Roſ.dũmõ de his vel de alijs vltra ſuã neceſſitatẽ ſubueniat pauꝑibꝰ. vt tenet᷑xvi.q.i.qm̃.Et caute faciat ad ſcandalũ po⸗ puli remouendũ.xi.q.iijinterba.Panẽ autẽ bene⸗ dictũ vẽdere ſimoniacũ eſt ᷣm Ul.⁊ multomagꝭ ius pcipiendi decimas.quia ſpũale eſt.i.qi. BDicto de cotrachibus. 5. xV cõpꝛehenſis ſub noĩe emptõis ⁊ venditiõis in quib ſepe cõmittit᷑ ſinonia.nũc declarandũ eſt qꝗᷣ ſint illa q̃ dicunt᷑ ſpũalia.⁊ q̃ dicũtur annexa ſpũalibo.in qꝝ emptõevelvenditõe conſiſtit ipa ſunonia Sciẽdũ igit᷑ ꝙ ſpũaliũ quedã dicũtur ſpũalia ꝑ cõpatõeʒ ad ſpm̃ſanctũ.⁊ quedã olia ꝑ cõꝑatiõeʒ ad ſom hũanũ pm Duran.in:iiij.⁊ Richar.Et ſpũaliũ in cõꝑatione adq ſpm̃ſctm̃ aliq ſunt ſpũalia ꝑ eſſentiã vt grã ⁊ vᷣtu tes infuſe.alia ꝑ cãmvt ſacramẽta:.alia ꝑ effectũ vt of ficia eccłiaſtica?⁊ hmõi.Et ſpũalia ꝑ eſſentiã nec emi necvendi pñt.nec de iure nec de facto qᷓ;tũ.ſ.ad effi caciã trãſferendi? acquirẽdi ea.qꝛ nõ eſt hoĩs ea traſa ferrevel dare ſed dei.videt᷑tñ ꝙ de facto poſſint vẽdi ⁊ emi q;tum ad ſimoniã Zhenda.vt ðt pe.de pal.in iiij. qꝛ ſymõ magus voluit ſimoniace emere grãm ilꝰ lã apłoꝝ q erat caracter epᷣalis ⁊ grã miraculoꝝ.ſcʒ ꝙ ſpũſſctũs viſibiłr deſdebat. Silr ſcĩa⁊ virtutes ac quiſite que dicũtur ſpũalia ꝑ eſſentiã ꝑ reſpectũ ad ſpm̃ humanũ nec emi necvendi pñt. 5 Duegã alia ſunt ſpi .. XVI . — ntualia p cam. ſcut ſunt ſacia q ſunt cauſa gratie. S5 uis ſᷣm pe.de pałin qͥlibet ſacr̃o noue legis ſitvinꝰ p efficaciã ſpũalis ad cauſandũ caracterẽ vel oꝛnatũ eſt tñ coꝛꝑal ꝑ eſſentiã.qꝛ ſic eſt ſubiectiue in coꝛpoꝛe qnõ eſt nata eſſe in ſpũ.Et iſta qͥdẽ ſpũalia de facto vẽdi pñtꝛ emi nunq; aũt de iureꝛ licite ſed cumvicio ſine dit ſoe mon hoct n nect latü g dni nupt lübe t ngi ſe⸗ t aptt ſlam haprĩ ſeea & Pun Nte ninet hi ortan Rder Rhn hllomi teã d ſenone leſis dteo * unbun Nüf Mrer Wi Ga ſcut iig⸗ ſone⸗ pue gende ſoſten — — —. — bn q b n s inir Nidi iger isnui one rin iNei eni Ac zani ſurrit xun Tin Ei s c . 63 1 Hſie Capitulũ Quinti ſimonie.in mr̃imonio autẽ qð eſt vnũ de ſacis licite dat᷑ ⁊ accipit᷑ pecunia noĩe dotis abſq;vicio ſimonie. nõ ex eo quidẽ ꝙ ex tali ſacro non ↄferat᷑ gravt notat glo. i.q.i.qͥcqͥd.hoc eĩ falſum eſt.ſed ꝓpterea qꝛ mr̃i⸗ moniũ nõ ſolũ eſt ſacrm.ſed etiã nature officiũ.⁊ ſᷣm hoc dat᷑ pecunia pꝛo mrimonio ad ſubleuãdũ onera erꝰ⁊ nõ inq;tũ eſt ecclie ſacrm.ſm tho ij.ij. vñ⁊ p be nedictõe nuptiaꝝ ꝓhibet᷑ aliqd exigere licet ſpõte ob latũ recipi poſſit:extra.e.c.cũ in eccłia.Dicit tñ guil. ꝙſi ſacerdos aliqͥ puta ad quẽ ſpectet bñdictio nu⸗ ptiaꝝ nõ vult dare licentiã alten ſacerdoti ꝙ, bñdicat nuptias niſi ꝓ pecunia.ſiqͥdẽ nõ intẽdat vedere licen tiã benedictõis.ſed puidere ſibi de poꝛtõe oblatõnũ eũ ↄtingẽte nõ eſt ſimonia.ſi tñ ex certa ſcia maioꝛeʒ exigat ſummã qᷓ; pᷣſumat᷑ debere valere poꝛtio ipʒʒ cõ tingẽs.merito pᷣſumi pᷣt ꝙ ipᷣam licẽtiã vedere voluit. Pꝛo baptiſmo at ꝙ no ſit dãdavel exigẽda pecũia expᷣſſe hẽs.i.q.iibaptiʒãdis. Vñ ſi ſacerdos nõ vellet baptiʒare niſi pꝛo pecunia.in nullo caſu eſt ei danda HNam ſi baptiʒandꝰeſt adultus ſufficiet ei ad ſaluteʒ baptiſmꝰflaĩs.ſi tũc moꝛiat᷑. Si ẽ ꝑuulus in tali ca⸗ ſu ipſe offerẽs. vel quicũq; aliꝰpᷣt ipʒ baptiʒare. ⁊ dʒ ſi eẽt puer in ꝑiculo moꝛtis. Sʒ etſivel neſciret vel nõ poſſet aliꝰbaptiʒare niſi talis ſacerdos.debʒ potiꝰdi mittere pueꝝ ſine baptiſmo moꝛi qᷓ; pecuniã dare ſa cerdoti ꝓ hmõi Nõ eĩ faciẽda ſunt malavtveniãt bo na.vt ait apłs ad Ro.iij. Ita tenẽt Tho.ij.ij.⁊ĩ.iiiji Pet. detarã. ⁊ Pe. de palu.⁊ glo.i.q.i.baptiʒãdis. et Richar.i.iiij.qͥ tñ addit.Aliqͥ dicũt ꝙ in tali caſu ni hilominꝰ poſſet dari pecunia.ita tñ ꝙ dãs nõ intẽde ret eã dare ꝓ ſacr̃o.ſed ꝓvitãda dãnatiõe pueri.⁊ ad remouendã inſaniã ſacerdotis. Secꝰaũt eſt de alijs ſacris q ſine ꝑiculo dãnatiõis ex cã differri pñt. Hec Richar.q̃ opinio fuit guil.Poſſet etiã emi a tali ſacer dote aqᷓ qua eẽt puer baptiʒãdus ſi aq̃ ipſa erat puꝝ elementũ.ſecus aũt ſi eẽt iã cõſecrata.vt eſt aq fonti⸗ um baptiſmaliũ.tũc eĩ ſimonia eẽt ᷣm Ul.⁊.i.qi.c. dictũ. Eodẽ mõ nec ꝓ ↄfirmatiõe.nec ꝓ criſmate.nec p extrema vnctiõe licet exigere.ſed ſpõte oblata licite recipiũt᷑. Dicit eĩ Gꝛeg. ꝙ eiꝰ oblatio nullã culpe ma culã ingerit q̃ nõ ex ambietis ꝓceſſerit petitiõe.i.q.ij. ſicut epᷣm. Et ſiin his vel qbuſcũq; alijs ſpũalibus aliq coſuetudine exigant᷑ qſi pᷣciũ rei ſpũalis cũ intẽ tione emẽdivel vendedi manifeſta eſt ſimonia pꝛeci⸗ pue ſi ab inuito exigant᷑. Sʒ ſi accipiant᷑ q̃ſi qdaʒ ſti pendia ꝑ ↄſuetudinẽ appꝛobata nõ eſt ſimonia.ſitñũ nõ ſit eiꝰintẽtio emẽdivel vẽdendi.ſed intẽtio referat᷑ ad ſolã ↄſuetudĩs obſeruantiã⁊ pᷣcipue qñ qͥs volun tarie ſoluit. In his tñ ſollicite eſt cauendũ ab eo qð hʒ ſpẽm ſimõnievt cupiditatis. Hectho.ij.ij.⁊ ex de vi.⁊ hone.cleri.c.ab oi. Itẽ ꝓ eucariſtie collatiõe ñ licet exigerevel ex pacto ſeu q̃ſi pᷣciũ aliqͥd dore.i.q.i. c. dictũ. Pꝛo celebꝛatoe aũt miſſe tanq;ᷓ pᷣciũ nun qᷓ; licitũ eſt acciꝑevł dare.Sed ſᷣm Rap.ſi ſacerdos teneat᷑ celebꝛare puta qꝛ hñs eccłiam vel bñficiũ offi⸗ ciare tenet᷑.tũc exigere eſt ſimonia.i.q.iij.c. vendẽtes Si vero nõ tenet᷑⁊ deficit etſumptꝰpõt acciꝑe.i.q.i. iudices.Nã⁊ oꝑas ſuas locare põt ſiue ad diem ſiue ad annũ.extra ne pᷣla.vi ſu.c.fi.Qð ſi ſumptꝰ habʒ ⁊ ad hoc nõ tenet᷑aut dʒ facere gratis aut ceſſare alias videt᷑ facere ex auaricia.⁊ licet foꝛte qñ nõ teneret᷑ ad ſſta nõ eſſet ſimonia eo ꝙ nõ debet ſuis ſtipẽdijs mi⸗/ litare.xij.q.ij.caritatẽ.tñ turpe lucꝝ eſt qñ fit ex aua ricia.vel ſaltẽ hʒ ſpẽʒ mali.Et in q̃libet pᷣdictoꝝ ĩtelli gas ꝙ ipſe gratis dzʒ catarevel dicere miſſam.licʒ ali q̃d ꝓ ſumptibo recipiat.⁊ idẽ intelligas de alijs offi⸗ cijs diuinis qð dictũ eſt de miſſa.ↄcoꝛ.tho.ij.ij. Ri char. in.iiij. dicit ꝙ pꝛo anniuerſario celebꝛãdo nõ li⸗ cet facere pactũ de pecunia dãda.ſi tñ ex deuotõe da tur eccłie.eccłia tenet᷑ ꝓ illis celebꝛareꝓp quibo datur ſim ꝙ pꝛo recepto beneficio magis obligatã ſe videt. hec ille.Et ſeculares qͥ dãt vel dimittũt certã quanti tatẽ pecunie ꝓ miſſis ſeu anniũſarijs flendis inniten tes moꝛi patrie q;uis in hmõi ex ſimplicitatetalit᷑ lo⸗ quentiũ acſi vellet emerevidet᷑ ꝙ pie ſit interpᷣtandũ factũ eoꝝ.ſ.ꝙ dent ꝑ modũ elemoſine.ſunt tñ admo nendi de boc⁊ ne denttanq; pᷣciũ miſſe. Itẽ nec ꝓ penitẽtia ſeu ↄfeſſione debet aliqᷣd exigi.i.q/i.qᷣcqᷣd. Et ſacerdotes qͥ audiunt ↄfeſſiones pꝛincipalłr inten dẽtes lucrũ pecunie etiãſi nõ petant ſimoniã cõmit/ tunt mentalẽ. Si aũt exigũt ałs non audituri coõmit tunt ſimoniã etiã ab eccleſia puniendã.i.q.ij.qᷓ;pio Sacerdos etiã qui nõ vult dare licentiã ſuo parro⸗ chiano alteri cõfitendi niſi ꝓ pecunia ſimoniã cõmit tit. ᷣm Ray. In abſolunone aũt ab excõicatione vel ſuſpenſione aut interdicto ſi exigat᷑ pecunia qᷓſi pena culpe pᷣcedentis pꝛoqᷓ fuit excõicatus ſuſpẽſus vel in terdictus.factuʒ quidẽ nõ eſt ſimoniacũ niſi ſub illa ſpecie intentio ſit coꝛrupta. Sed ſi exigat᷑ tanq; pie?- cium abſolutõis ſimoniacũ eſt ſᷣm tho.ſcðᷣa ſcdᷣe.et Pe. ⁊ Hoſti. Itẽ pꝛo ſacro oꝛdinis pꝑmaxime ꝓhi⸗ betur exigi pecunia⁊ exacta ꝑſolui.i.q:i.ci cũ oꝛdina ret᷑ extra de ſimo.c.in oꝛdinãdo.Suꝑ quo.c.ðt An tho.ð bu.Nota tres ꝑſonas que in oꝛdinatõe requi runt᷑ ſ.epᷣs.miniſter.⁊ notarius. Nota etiã ꝙ ſicut pᷣn cipalis oꝛdinatio debet eẽ gratuita.ita⁊ om̃eaccidẽs ad oꝛdinatõem debet eſſe gratuitũ.Et epᷣo claruʒ eſt ꝙ ſi recipiat aliquid pꝛo oꝛdinatõe ꝑ pactõem cõuen iionẽ vel exactõem ſimonia eſt.i.q:ij.q;pio.⁊.c. ſicut epᷣm. Quinimo ſidet᷑ pecunia epᷣo ne oꝛdinet ꝑ ſimo niã.ſimonia eſt ex ꝑte ipſiꝰ epᷣi ſed nõ ex ꝑte dãtꝭ ſᷣm Tancre.⁊ Bar. bꝛix.i.qi.nullus iniſter aũt in oꝛ dinatione de quo loqͥtur decretalis illa.in oꝛdinãdo vel eſt archidiaconꝰqui hʒ examinare ꝓmouẽdos.vł eſt ille qͥ vocat ꝓmouẽdos ſᷣm doc. velille qᷣ rñdet in ſcrutinio oꝛdinãdi ſᷣm foꝛmã.c.ij.de ſcrutinio.vel eſt ille miniſter qͥ legit euangeliũ.ſ.cuʒ fit oꝛdinatio ſᷣm Bof. ⁊ quilibʒ hoꝝ ſi pecuniã reciꝑet ꝓ illo mĩſterio ſimoniã cõmitteret Sed de notario qͥ.ſ.ſcribit ꝓmo uendos⁊ poſtmodũ facit lrãs oꝛdinis collati an lice⸗ at ei exigerevel reciꝑe pecuniã ꝓ tali actu. Circa hoc varie ſunt opiniones.Quidã dicũtꝙ nõ licet quan do habet notariꝰ ſalariuʒ de publico. Lau. dicit ꝙ ſi etiã nihil recipiatde publico nil tñ debet recitpe ꝓ ta li ſcriptura qꝛ ſimonia eſt vel ex pacto nil dʒ recipere Sʒ ſi nõ hac intentõe accedit.iiad illð faciendũ cre⸗ dit glo.ꝙ laicꝰpoſſitacciꝑe.i.q.ij.ſicut epʒ.Inno. öt ꝙ notani pt aliqͥd accipe pꝛo ſuo ſalario dũ tñ iuſtũ ſit qð ꝑcipuvel aliqd plus pꝛopt facti magnitudinẽ vel cũ ñ valeret ĩſtrm ſi ali notaniꝰfaceret/tũc notar⸗ Citulus Pꝛimus —————— —, ——— -- — pps tale officiũ nõ poſſet acciꝑe ſʒ extraneus bñ poſ bpecuniã illã. Woto tentio ꝙ ꝑ bßdicatõe nõ licet re⸗ ſet ꝑcipereꝛ nõ peccaret. Quilibet tñ hñs hoc ex of/ciꝑe pecunia ſzlicz pdicãtivictũ reciꝑe ſᷣm tho.⁊ pe. ficio ſpõte oblata bene poteſt ꝑciꝑe. Recitatꝭ his obi de palu.vñ illi q pᷣdicãt pꝛincipalr hac intentõevt re nionibo idẽ Antho. de bu. in fine ſic determiat. Tu dic clarꝰqꝛ qñ aliqͥd ſpõte offert᷑ nõ ↄcurrẽte aliq pa cto ↄſtitutovel ↄſuetudine tũc licitũ eſt illð reciꝑe. vt in c. dilectꝰ. ij. eo. ti. Qñ vero aliqͥd accipitvigoꝛe pa⸗ mentalẽ ↄmittũt.i.q.iij.nõ ſolũ. Sʒ ſi ſuꝑ hoc paci ſcunt᷑ ſimonia eſt qᷓ etiã ꝑ eccłiam puniri pᷣt. Dicit eti am tho. in quolibex. ꝙ cũ aliq p̃ᷣtendetes religionẽ ſi cti ↄſtitutõis vel ↄſuetudis.⁊ tũc ſi recipiẽs eſt ſalari ue ſctitatẽ petũt a ſacerdotibo ꝙ ꝓcurẽt eis pecuniaʒ atus de publico. 1n tali caſu nõ liciterecipit. vt in c in pꝛochia ſua ita ꝙ ſacerdos habeat inde certa gteʒ de magiſtris. Si at nõ eſt ſalariat? de publico tũc di ſiin hoc internẽtat pactũ ſimoniã cõmittit ipſe ſacer ſtingue.qꝛ aut officiũ eſt de ſubſtãtia oꝛdinatiõis:. et dos.qꝛ ꝑſuaſio ſacerdotis ſpũalis eſt ⁊ credit᷑ ei eo ꝓ ſic no licet recipe. aut nõ eſt de ſuba⁊ tũc ſi ſalariũ ſo- ſacerdos eſt⁊ ſacrilegiũ eſt reſpectu illoꝝ religioſoꝛuʒ lurũ ↄuenit ſcrbẽti cõſiderato laboꝛeꝛ negocij qᷓia⸗ qꝛ defraudatio eſt elemoſinarũ reſpectu illoꝝ q dant te licita eſt receptio. Roõ eſt qꝛ nõ dʒ cogi ſuis ſtiben⸗ ⁊ vterq;.ſeſacerdos⁊ religioſi illi tenent de ſymonia: dijs militare. vt in c.de offi. de pſcrip. Si aũt ſalarr ; Nota q̃rto ꝙ vſu ſpualis ptãtis ſiue pᷣlature nõ um qð ſoluit᷑ non cõuenit cõſiderato laboꝛe ⁊ qlitate licet aliq accipe. cum en ille cui ↄmittit᷑ ĩpũal pote negocij. ⁊ tũc eſt licita receptio ĩmo recipiẽs cõmittit ſtas ex officio obliget ad vſum ptatis ſibi ↄmiſſe in ſimoniã vt hic ſm doc. tñ ꝓ notarijs facit ſtilus cuꝓ ſpũaliũ diſpenſatõe⁊ etiã pꝛo ſua ſuſtentatiõe ſtatu⸗ rie romane m quã taxata ſunt oĩa bñficis ᷣm qᷓlira ta ſtipẽdia habeat ex redditibo eccliaſticis.ſi aliquid tem ipſoꝝ. Hec ille.Iteſᷣm Ray.qͥ nõ hñs titulũ roę acciꝑet pꝛo vſu huiꝰ poteſtatis nõ intelligeret᷑ locare gat pſbiteꝝvt p̃ſentet eũ ad oꝛdines ad titulũ ecckie opas ſuas quas ex debito ſuſcepti officij dʒ impede ſue pmittes ei ꝙ nunq; in ecclia ſua aliqͥd petet ſino re ſed intelligeret vendere ipᷣm ſpũalis gratie vſum. niã ↄmittit. eo.t. c. p tuas. Iténec ꝓ ſacralibo licitum ⁊ ſic eſſet ſymonia.Tho.ſcða ſcðᷣe.vbi ſupꝛa.vñ nõ eſt aliqd recipevt pꝛo benedictõe abbatũ ⁊ abbatiſ- licet aliqq occiꝑe pꝛo quacũq; diſpẽſatõe. nec etiam ſaꝝ vel velatõe virginũ vel ꝓ aqᷓ bñdicta.⁊ bmõi.ſm ꝑ hoc ꝙ ↄmittitvices ſuas.nec ꝓ coꝛtectõe focienda Pe.de palu. Utx at ſacerdos poſſit vendere officũuũ necꝓ ceſſando a coꝛrectõe.nec pꝛo minꝰpuniedo pec poꝛtadi aquã benedictã ꝑ parrochiã Dicit guu. ꝙſi catu hec pꝛo cnime celãdo iudice eccliaſtico.nec ꝓ eo talis ſacerdos hʒ de cõſuetudine vt poſſit tale off ci⸗ purgãdo.nec ꝓviſitãdo.qᷓ;uis ꝓcuratõen liceat reci um retinereꝛ ꝑ ſevel ꝑ aliũ exercereꝛ pꝛouẽtus reciꝑe eviſitãti⁊ dedicãti.necvt min/digne penitentẽ recõ nõ eſt ſimõia ſi illð quidẽ mittat ad firmã.ałs ſimo⸗ cllietvel vt digne penitentẽ repellat. In oſbo his com mittit᷑ ſimonia ex ꝑte dãtis ⁊ recipientis ſi fiat ex aliqͥ tꝑali.ſ.pecunia.pᷣcibo velobſequijs ſᷣm tho.⁊ Pe.de nia eſtvel ſaltẽ turpe lucrũ. Dicutur queda m §. XV II. palu. extra.eo.c, nemo TMota qnto ꝙ dare vel ac alia ſpũalia tertio mõ.ſ. qſi effectiue m Kicar.ĩ i. cipꝑe aliqd ſuꝑioꝛivt ſemet iuſticis in ca ſpũali ⁊ iu⸗ ex eovidelicet qꝛ pꝛocedũt ex ſpũali gratia? ad eã diꝰ riſditõe eccleſisſtica ̃m Pe.de palu.⁊ Rav.ſimoniaẽ ſponũt.vt ꝓphetare.pᷣdicare.ingreſſus religionis et hmõi.vel qꝛ ſunt de actibo vel negocijs ſpũalibus vt Docere.iudicare.teſtiſicari ⁊ hmõi.Et hoꝝ q̃dã dicũ Vl.ſi agat᷑ſuꝑ tpalibo.⁊ ꝑſona iudicãs ſit ecchiaſtica q̃ rõe eccliaſtice iuriſditõis tenetad tale ius redden tur ſpũalia ꝑ cõpatõem ad ſpm̃ſctm̃ vt pꝛĩa. queda,z dũ.Sʒ ſi iudex ſit laicus⁊ ſuꝑ tꝑali iudicet nõ eſt ſy P cõꝑatõem ad ſom humanũ. Mota igit᷑ pꝛlo ꝙ p· monia.licʒ als grauiter peccet. Silr teſtiſicari in cau actu ꝓphetandi nõ licet accipe pecuniã qſi pᷣciũ ẽUn accipiebãt aliqñ ad ſuſtentatõem ipſoꝝ recipiebant ſit niſiteſtimoniũ iudicij.ñ apparet quõ ꝓ ſigillo ſuo vt dicit Miero.i.q:i.iudices.vbidicit ꝙ qrẽtes pecu iudex poſſit aliqͥd petere niſi foꝛte expeſas cere ⁊ ſigi⸗ niã qui ꝓphetas ſe fingũt ex hoc diuĩatoꝛes ſe eẽ oñn/ latoꝛis ⁊ clericoꝝ ad hoc deputatoꝝ. Duran. inſtij. duntid eſt ſoꝛtiegos. Scðo nota ꝙ pauꝑibo nõ Szʒ nõ ſolũ hoc eſt illicitũ ſed etiã ſimoniacũ in cau eſt dãda elemoſina pꝛo oꝛõe ab eis fiẽda tãq; ex hoc ſa ſpũali⁊ iunſditiõe eccliaſtica.ſed pᷣſtare conciliũ vt qͥs intẽdat emere oꝛõem eoꝝ.ſed ꝑ gratuitũ bñ ficiuz iuniſꝑitus.vel patrociniũvt ꝓcuratoꝛvel aduocatꝰñ dz intẽdere ꝓuocare aĩos paupeꝝ ad hoc ꝙ gratis et ſoluũ in cã tꝑali ſed etiã ſpũali ꝓ pecunia nõ eſt ſino niacũ nec petm̃ ſᷣm Pe.de palu.?⁊ Durã.Et rõ eſt qꝛ det ex pacto pecunia pꝛo pſalterio dicẽdo eſt expꝛeſſe cũ nõ teneat᷑ tales oꝑas exofficio exhibere non cogi ex cariiate ad oꝛãdũ pꝛocedãt ſᷣm tho.ij.ij. Sed etſi ſimonia ſᷣm Pe.de palu.nõ aũt ſi daret᷑ pvigilando de ſuo facere bñficiũ.x.q.ij. pᷣcanie MNota ſexto ꝙ p ſuꝑ deſuncto.ſ.rõe laboꝛis vigilie.eſto ꝙ ad vigilias vdie ſequeret᷑ dicere pſalteriũ vł alias oꝛoes m Hoſt. Sʒ vengens veritatẽ vel ſe ciam ſed q̃ſi oꝑas ſuas locãs. cũ oꝛdinatio eſt in ecclia ꝙ qͥ vadit ad talẽ hoꝛã tanꝰ qñ videlicet ad hoc nõ tenet᷑ ex officio ſuo.nam ſi ad tũ hʒ.⁊ aliq vadit ad illa hoꝛã pꝛincipałr cã lurran hoc teneret᷑ ex officio intelligeret᷑ ißam vendereyerita di ilið grauiter peccatꝛ ſimoniã quidẽ mẽtalẽ cõmit tem vnde grauiter peccaret.ſicut patet in illis qͥ inſti tit ſed nõ eã q ab eccłia punit᷑cũ nulla pactio interte tuũtur in aliquibo eccleſijs ad docẽdũ clencos eccle⸗ dat extra eo/ c. tus ſm Archi:nec tñ reſtituere opoꝛtʒ ſieet alios pauꝑes pꝛo q̃ ab ecclia bñficiũ recipiunt cipiant pecuniãvellaude ſeu fauoꝛẽ pplarẽ ſimoniã quia ſunt acceſſoꝛia ſpũalibo.Et idẽ eſt dicendũ ᷣm ſa ſpuali ſicut eſt matnimoniał. de decimis? hmõip 2 pꝛopheteveteris teſtamẽtiveri rariſſime etiã ſponte pecunia ſimonia cẽ. In alijs antẽcauß ⁊ ſi nõ ſimõia oblata recipiebãt ne vendere viderent᷑ pꝛophetiã⁊ ſi tmñ iniuſtũ eſt. Etex hoc ſequit᷑ qcũ ſigillũ iudicis nõ doctrina pᷣt reciꝑe pecuniã a ſcolaribo doctoꝛ nõ qſi egerey⸗ ſbrnaf herdis hoii haſtenn ſofego dahotoe liner miig leer, N. )e⸗ heytſe ſmonis doe Nel Decte igoniſß Mani; ni q; epeeſuen Alacd elgoſen braden eſpnorinn lurend ſhücl par Nonſen ieſten sdi Awelen aigand ietc wi fnnto nine ntnthe. ane i hüliti? 1. moniu mcüfn is dang ltſocki nanind inirbnidg Capitulũ Quintuü a quibo nõ licet eis aliqͥd accipe Tho.ij.ij.vbi ſupꝛa Sʒ Hoſti.di.ꝙ ſi magiſtro eſt annexũ ſufficiẽs bñ⸗ ficiũ vel ſalariũ nõ licet ei a ſcolanbo aliqͥd exigere.ali as ſimoniã cõmittit.i.qiij.vendẽtes.ſpõte tũ obla⸗ ta reciꝑe pᷣt. Sed ſi nõ eſt annexũ tale bñf.ciũ vel ſala riũ qð ſufficiat ei põt acciꝑe collectã ꝓ laboꝛibo ſuis. ar.xij.q.ij.c.quicũq;.Et videt᷑ ꝙ nõ ſolũ ab extrane⸗ is poſſit exigere ſed etiã a clericis eccłie.nõ tñ a pau⸗ ꝑe cũ ipſe ponꝰdebeat panꝑtati ſubuenire.et talis ex actio nõ dʒ eſſe coactoꝛiavt ꝙ niſi ſoluãt expellat eos a ſcoł aut recipiat res eoꝝ.ſed potiꝰinopiã ſuã expo⸗ nat ⁊ młtomagis pᷣt exigere magr̃vel doctoꝛ vbi nul lã hʒ ꝓuiſionẽ a valẽtibo ſoluere.qꝛ nõ tenet᷑ eis gratꝭ ſeruire.Et hec oĩa intelligẽda ſunt ᷣm Hoſt.qñ do⸗ ctoꝛ eſt ſufficiẽs ad docẽdũ.nã ſi inſufficies eſt nõ eſt ei ex debito ꝓuidendũ ſed ĩputet ſibi culpã Cõcoꝛ.ſa ns Ray. Inno. ⁊ Ul.ꝓ doctrina theologie aliqͥd acci ꝑe dic Pe.de palu.in.iiij.ꝙvidet᷑ ſimonia ⁊ ſi nõ de alijs ſciẽtijs· Nota ſeptimo ꝙ ſᷣm Ray.cũ mꝗr ñ vult cõcedere feſtũ alicuiꝰſctĩ qð eſt colendũ ac cele⸗ bꝛandũ niſi ꝓ pecunia data ſimoniã ↄmittit qꝛ ven⸗ dit ſpũale ad qð tenet᷑i.q.iij.c.vendẽtes⁊ ſimilłr ſi fe ſtũ nõ celebꝛandũ vult feſtare nec vult legereĩ eo niſi pꝓ becunia ſimonia eſt. Nota octauo ꝙ ſᷣm Pe. de palu.pꝛo licẽtia docẽdi in quacũq; facultate dare vł reciꝑe etiã gratis oblatũ nec pꝛo laboꝛe licet. Sʒ ſᷣm Ricar.qᷓ;uis pꝛo dãdo talẽ licẽnã exigere ſit illicitũ. vt extra de magiſtris.nõ tñ ꝓpꝛie eſt ibi ſimonia Uñ glo. dicit ꝙ eſt q̃ſi ſimoniacu. Itẽ ſᷣm fran.de ʒã. ſu⸗ E cle. Si epᷣs ꝓ pecunia dat licentiã eũdi ad ſſudiuʒ moꝛtalr peccat.qꝛ dat pꝛo pᷣcio qð gratis dʒ.i.q. iij. vendẽtes.ñ tñ ſimõia eſt ibi ſʒ turpe lucꝝ.Qð ſi dat licẽtiã eũdi ad ſtudiũ ſʒ ñ hñdi ibi pᷣbẽdã niſi pꝓ pecu nia ſur turpe lucꝝ ↄmittit q;uis Hugo dixerit ibi eẽ ſimoniam. RDeo ingreſſu auté S. X VIII —— ritualia ſed recipiẽtes faciũt pactũ de ſpũalibo ad tẽ ꝑalia.Iſti enĩ ponũt duplex ius ex ingreſſu monaſte rij cõpetere ingreſſo. Unũ.iſ.ſpũale.⁊ hoc ẽvox in ca pitulo⁊ ꝑticipatio bonoꝝ q̃ ibi fiũt ⁊ hmoi. Alið eſt ꝙꝙ ſuſtentet᷑ ppoꝛtionabiłr de bonis monaſterijet de iſtovid ent᷑ iſti ſentire ꝙ poſſit fieri pactio.nõ de pᷣmo Sʒ iſta opinio nõ videt᷑ multüũ tuta cũ dicat᷑ ſimptx ⁊ ſine diſtinctõe.i.q.ij:qᷓ;pio.Ceſſet oĩs pactio.ceſſet oĩs ↄuẽtio.Et ſicvt ðꝛ de pᷣbenda ꝙq;uis tẽpale ſit. tñ qꝛ annexa ſpũali.ſ.canonie vendi nõ pᷣt.als ipſa vendita.vẽditũ inrelligit᷑ illud ſpũale cui annexũ eſt vt ðꝛ.i.q.iij.c.ſiquis obiecerit. Itavidet᷑⁊ de iſto iu⸗ re accipiẽdi tꝑalia.i.victũ ⁊ veſtitũ rõe monachatus ſcilʒ ꝙ licet tꝑale ſit.vñ⁊ ab eo qͥ nõ eſt monachꝰ emi pᷣt ᷣm Ul.puta cũ qͥs laicꝰdat tantũ monaſterio vtĩ⸗ de recipiat ſuſtentatiõem vite.tñ in monacho ſeꝑari nõ pᷣt a iure ſpũali.tenet᷑ eĩ ei monaſteriũ ꝓuidere in tꝑalibo ſᷣm poſſibilitatẽ cũ ipſe deſeruiat in ſpũalibo. Inno.etiã dicit ꝙ indiſtincte etiã pᷣtextu pauꝑtatis. nõ valet receptio cũ pacto de pecunia.qꝛ nõ excuſat pauꝑtas a ſimonia.ꝑ decre.qm.Et qꝛ pactũ ꝙ non petat᷑ qð de iure cõi cõpetit inducit ſimoniã:ar.eo.t. pꝑ tuas.Et de iure cõmuni eſt ꝙcanonicꝰ vel mona⸗ chus viuat de cõi:extra de ↄſti.c.cũ oẽs.In li.aũt qͥ ðꝛ directoꝛiũ iuris.li.iij.ti.xvi.vbi tractat᷑ iſta mat᷑ia ⁊ queni᷑. An cũ monaſteriũ eſt tenue ⁊ nimia pauꝑ⸗ tate depᷣſſum poſſit pecunia dari ⁊ recipi ſine ſimõia ponit duplicẽ opinionẽ ⁊ cõcoꝛdateas Dicit g̊ ꝙ ſᷣm Uin.tãcre.Ray.Jo.⁊ Hoſti.pñt hecverba dicere illi qͥ ſunt de cõuentu volẽti intrare Nos libẽterꝛ gratis recipimꝰte ad cõſoꝛtiũ ſpũale.ſed cũ bona nr̃a nõ ſuf ſiciãt nobis ⁊ tibi.poꝛta tecũ vñ poſſis viuere.vel ſic ꝓuideas tibivñ viuas.Tũc eĩ ſi ingrediẽs monaſte riũ aliq ſua bona ↄferat non ↄmittit ſimonia dũmõ pure fiat? hoc in fraudem nõ dicat᷑⁊ ſine aliq̃ pacto. ar. l.q.ij. S.i. Nec ob.decre.qm̃.vbi dicit ꝙvolentes pᷣtextu pauꝑtatis hmõiviciũ palliare.Nã illð intelli religiõis ſiue monachoꝝ ſiue monialiũ no licet alidgendũ eſt qñ nõ ſic caute ꝓcedit᷑ ſjm Hoſt. ⁊ Boff. ſʒ exigerevel acciꝑe q̃ſi pᷣciũ.ſpõte tñ oblata qᷓntacunq; ſint nõ intueniẽte aliq coꝛrupta intentõe lʒ reciꝑe.⁊ i. hoc oẽs doc.ↄcoꝛ.i.q.ij.ſicut epᷣm.Licitũ eſt etiã ſᷣm tho.ij.ij.ſi pꝛopt᷑ deuotõeʒ qua aliqͥs oſtẽdit ad mo⸗ naſteriũ largas elemoſinas faciẽdo faciliꝰĩ monaſte⸗ rio recipiat.ſicut licitũ ẽ ecõuerſo aliquẽ ꝓuocare ad deuotõem monaſterij pꝛopt᷑ tꝑalia bñficia vt ex hoc inclinet᷑ ad monaſterij ingreſſuʒ.lʒ nõ ſit licitũ ex pa⸗ cto aliqͥd darevel occiꝑe pꝛo ingreſt u monaſterij. vt babet᷑.i.q.ij.qᷓ;pio.hec tho.Oð eſt ĩtelligẽdũ ita tñ illð tꝑale qð dat᷑ nõ ſit pꝛicipale motiuũ pꝛopt᷑ qd ↄcedat᷑ vel qrat᷑ religiõis ingreſſus.qꝛ tũc eẽt ſimõia. ſm Ul.qñ ꝑ tꝑalia traderent᷑ ſpũalia Sʒ ſi monaſte riũ eſttenue ita ꝙ nõ ſufficiat ſuis.an poſſit hri inten tio a religio illis recipiẽdi tꝑalia vel etiã paciſci.ſuꝑ hoc ſuntvarie opiniões Quidã eĩ dicũtvt Ul.ꝙ in ta li caſu oblatis ſpũalibo gratis pñt hr̃e intentõem re⸗ cipiẽdi tꝑalia ab ingrediẽte ꝓ ſuſtẽtatõe vite ipſius.⁊ pñt etiã expꝛimere ⁊ paciſci de det᷑minata ſumma tẽ paliũ.Et qð videt᷑ ↄtrariũ extra eo.c.qm̃ ſimoniaca ſub pauꝑtatis pᷣtextu.intelligit᷑ jm Ray.cũ hoc dice bãt in fraudẽ,.vel ᷣm hoſt.qn nõ gratis offerũtur ſpi ſi recipiẽtes pactũ faciũt⁊ certũ foꝝ⁊ poſtq;ↄmiſerĩt nitunt᷑ ſepᷣtextu pauꝑtatis excuſare.ſʒ hoc pᷣtextu nõ parcit᷑ delinqnti Nã eſſet ſatiꝰfame moꝛi.xxxij.q.iiij ſicut. Sed Ber. bar.bꝛi.Inno.⁊ Archi.dicũt ꝙ nec ante nec pꝰpt aliqͥd peti.i:q.i.eos.⁊.q.iij.ſi quis pꝛe bendã.Et ſic dicentes ſimoniã ↄmittũt tã recipiẽtes qᷓ; recepti etiã ſi ignoꝛẽt.i.q.ij.S. i.⁊ extra eo.qm̃. Et hec opinio videt᷑ q;tũ ad mulicres appꝛobata. extra de ſta. re.c.ꝑiculoſe.li.vi.ibi.Diſtrictiꝰ inhibemꝰ ne in monaſterio oꝛdinũ nõ mẽdicãtiũ mulieꝝ decete⸗ ro aliq̃ recipiant᷑ in ſoꝛoꝛes.niſi q̃t poterũt de ipſoꝛũ monaſterioꝝ bonis vel ꝓuẽtibo abſq; penuria ſuſten tari.ſi ſecus factũ fuerit irritũ decernẽtes. Ubi dicũt Jo.an.⁊ Archi.ꝙ ex hoc multa mala ſequũt᷑ in mo⸗ naſterijs talibo monialibo qꝛ pꝛopt᷑ hoc ſimonia cõ⸗ mittit᷑ extra eo.qm̃.Et nota ꝙ non dicit cõmode ſed abſq; penuria.nà poſſet ſuſtetari qͥs cõmode decẽtũ floꝛenis.⁊ cũ.xxx.abſq; penuria. Scðm eiĩ Papᷣ. pe nuria ðꝛ indigẽtia ⁊ reifamiliaris neceſſitas.⁊vbi eẽt talis neceſſitas poſſent recipieẽtes dicere.nõ poſſumꝰ te reciꝑe qꝛ ſumꝰiita pauꝑes ꝙ ſine penuria nõ poſſu mꝰ viuere.⁊ ſi te recipemus nõ teneret nereptioe⸗ ſed ſi 3 Titulus Pꝛimns haberes vñ viueres ⁊ appoꝛtares tecũ libẽter te reci/ ꝑemus. dumodo nõ plus dicãt INlec dicãtt tm̃ ſuffi⸗ ceret tibi alias nõ recipemꝰ te. qꝛ eſſet pactũ ⁊ ſeqret ſimonia ſi pꝛopt᷑ hoc mouerent᷑ ad receptiõem pꝛinci patlr. extra eo.tua nos. ⁊ in hoc caſuvera eſt pꝛia opi⸗ nio. Si ãt nõ poſſ ſuſtetani ↄmode ſ tñ abſq; penu ria.foꝛte nõ poſſent iſta dicere.extra eo.qm̃.⁊.c.no la tis. Et ſic intelligit᷑ ſcõᷣa opinio.hec oĩa in dicto libꝛo Anto. vo, de bu. ſuꝑ dicto.c. qm ſimoniaca. recitat aliq opinionẽ. ⁊ ſic concludit. Dic.ſi recipit allegata pauptateꝛ nõ in fraudẽ ſed ex pacto pcedẽti eſt ſuimo⸗ nia. Si pacto nõ pcedete ſʒ ꝓteſtatoõe pᷣmiſſa tperece ptris. tũc ſi ↄditionãt receptõem ad dationẽ bonoꝝ eſt ſimonia. vt in.c.tua nos. Si receptio eſt ſimplex ſed de pecunia ſoluẽda vt viuat ꝓteſtent᷑ receptio no eſt ſimoniaca. Idẽ⁊ multofoꝛtiſi nil ðꝛ in receptiòe. ⁊ pecunia gratis offert᷑.hec ille.Ex his oĩbo due pñt ↄcluſiones elici.Pꝛĩa ꝙ nulla pactio de tpalibo dz 1 teruenire p ingreſſu monaſterij etã ſi monaſteriũ ſit tenue m cõioꝛẽꝛ tutioꝛcopinionẽꝛ pene iᷣm oẽs Se cũda eſt ꝙ ſi monaſteriũ ſit abũdãs nullꝰdebʒ ibi eẽ tractat de tpꝑalibo in receptõe.⁊ hoc eſt ↄ coem abuſi onẽ qꝛ qto monaſtenũ eſt abũdanti tãto volũt ma ioꝛes dotes. ſpõte tñ oblata poſſunt recipe.Et ſiddeʒ brent intentõem ad tpalia pꝛĩcipalr nulla tñ interue niẽte pactõevel ↄuentõe ſeu exactõe ent ſ̃m Ray. ſi⸗ monia mẽtalis q ꝑ ſolã pnĩam obolet᷑ nec incununt penas eccłiaſticas. Qð ſi gratis recepta eſt puella et ꝑntes pꝰreceptõeʒ nilvolũt dare monaſtetio cũ tñ ſit tenue. di. boſt. ꝙ pñt moniales agere 2 prem ꝓ alim̃ tis filie. vel ſi eſt moꝛtuꝰpr agere pñt ad ꝑtẽ ſue here⸗ ditatis. vt in Auten. de ſanc.epi. nulla. coll. xx. Mon enĩ pꝛiuari põt legitima ꝑ ingreſſum religiõis niſi ip ſa ſpõte iuni ſuo renũciaſſet.xix.q iij.c.penul.Si aũt nullã fiat pactũ ſed taxatũ eſt q;tũ ingrediẽs debeat dare pꝛo ingreſſu⁊ ſᷣm hoc dat᷑ ſimoniacũ ẽ.⁊ repꝛo⸗ bat᷑ talis taxatio ᷣm Hoſti.extra eo.c. ſicut pꝛo certo Igẽ ſi fiet pactũ de ſeruãda ↄſuetudĩe. extra:/e. veni⸗ ens Jae ſigratis recipiat᷑ ⁊ poſtea cõpellat᷑ ad ſeruã dũ ↄſuetudjnẽ.extra eo.c. Jacobus. Widendu eſt etiam J. XIX de quibuſdã pꝛomiſſiõibovel ↄuẽtionibo q aliqn fĩſt pꝛo ingreffu religiõis vel ingreſſu monaſterij collegij vł fratnitatis qñ ĩducũt ſimoniã Ubi nota ſ̃m ꝛvil. ꝙ ſi qͥs ſeruit religioſis pꝛopt᷑ pꝛomiſſionẽ ſibi factaʒ ſcʒ ꝙ poſt certũ tps recipiet᷑ ad religionẽ alias nõ ſᷣui turus.ſimoniã ↄmittit vtraq; ꝑs.i.q.ij.qᷓ;pio.Itẽ ſi recipiẽtes expꝛimũt ↄditionẽ de aliq̊ͥ dado.⁊ recipiẽ⸗ dus timẽs repelli ſi ↄdicerettacet.pꝛoponẽs tñ in mẽ te nil dare m guil. ingreſſus ſimoniacus reputat᷑qꝛ taciturmitas habet᷑ pꝛo ↄſenſu exq̊ non ↄdixit illicite pactõi. de reg.iu.qᷣ tacet li.vi. Itẽ cũ timẽs nõ recipi dicit abbati. Si velletis me reciꝑe darẽ vobis bona mea.⁊ ſic habito ſuꝑ hoc ↄſilio abbas cũ ↄſenſu con uẽtus recipit eũ ſᷣm guil. ſimonia eſt ſaltẽ ex pte offe/ rẽtis etiã ſi nõ intuitu pꝛomiſſiõis ẽ receptꝰ.ſicut no tat Tancre.extra.e.nob Idẽ Berñ.⁊ Hoſti.nec ibi pᷣt remanere. qð tñ intelligendũ eſt niſi ſecũ diſpẽſet. te net᷑ tñ ad olið monaſterium traſire ſi ſe religioni obli gaſſet 'm üllos. ertra de reg. iu. ca. poꝛrectũ. Sʒ ſitał hoc ſimplr diceret nõ intendẽs ex hoc ꝑ tpalia acciꝑe ingreſſum religionis ſed declarare intentiõem ſuã. ſ. ꝙ intendit traſire cũ bonis ſuis. ⁊ recipiẽtes etiã ad bona tꝑalia pꝛincipałr nõ reſpiciũt.in ſoꝛo pnĩe ñ vi deo qre ſit ſimoniacus⁊ ſi in foꝛo cãꝝ Itẽ ſi s pꝛocu rat ꝙ filiꝰalicuiꝰ recipiat᷑ in monaſterio nõ facta aliq̃ cõuentõe ⁊ poſt receptõem talis q pꝛocurauit hoc ſo licitat patrẽ illiꝰ vt ↄferat aliqᷣd monaſterio ſᷣm guil. eſt quidẽ ſimonia qñ ulle nõ pꝛocuraſſet ałr üllũ reci⸗ pi niſi qꝛ ſpabat eũ datuꝝ aliqͥd mõaſterio.vel ſi tũc nõ hoc ſpauittñ nunc petit dari aliqᷣd monaſterio ꝓ receptõe ipſiꝰ. Sʒ ſi nõ ex hoc ſed alias ſolicitat eum vt ſit deuotus monaſterio vt eſſe dʒ. ⁊ ex dilectiõe oꝛ⸗ ta ex receptiõe filij ↄferat monaſterio nõ eſt ſimonia. Ite monachi qͥ dãt aliqͥd abbativelepᷣo ꝓ pꝛioꝛa ndis.vł etiãvt nõ remoueant᷑ a pꝛioꝛatibo ſᷣm guil. ſi in ulis pꝛioꝛatibo eſt aliqͥd ſpũale.⁊ li ꝓvel pꝛoptex dicat appᷣciationẽvel cãm ꝓximã⁊ pꝛincipalẽ ſimõia eſt. Itẽ ſi p receptiõe alicuiꝰponat᷑ cõditio ſeu pactio ex vtraq; ꝑteningrediẽtis.ſ.ad religionẽ.⁊ recipietis de aliq dãdo ſed anteq;ᷓ recipiatvel acceptetur recipi vtraq; ꝑs reuocat cõditõʒ.⁊ ſi gratis recipit᷑ ſm guil. nõ eſt ſimoniaca receptio ſed licita dũ tñ nõ ſit coꝛu⸗ pta intẽtio.ſ.ꝙ nõ obſtãte reuocatõe pꝛincipalr dat᷑ ſaſeſſus intuitu tꝑaliũ.qꝛ tũc eſt ibi ſimonia ſʒ me⸗/ talis tm̃.Si ãt iã receptꝰeſt añ reuocatõeʒ ipᷣo facto eſt indignꝰeo monaſterio qꝛ ſimoniacꝰ ingreſſus Itẽ ſi ꝓmittat᷑ alicui ꝙ poſt bienniũ recipiet᷑ ſi tũ interim didicerit talẽ artẽvel ſteterit in ſcoł.⁊ tũc ſic recipit᷑ et nõ añ ᷣm ꝛvił.⁊ Ul.nõ eſt ſimonia:.qꝛ ꝑinde eſt acſi dicerek Induemte ſi inten reddiderꝭ te idoneũ addi ſcẽdo tale qͥd. puto tñ ꝙ ſi hret᷑ intẽtio ad lucꝝ tẽpale illiꝰartis de q̃ fit pactũ vt addiſcat ꝙeẽt ſimõia ꝑ mu noꝰab obſeqͥo Itẽ ſi ͥs dat bona ſua alicui ecclie ſecu lanvt in canonicũ recipiat᷑ſiquidẽ hoc facit hac intẽ tione conditõe ⁊ pacto vt retineat ila bona ꝓ pᷣbẽda ⁊ ipſe in canonicũ recipiat᷑ ſimonia ẽ etiã in foꝛo cãꝝ Sivero nullũ pactũvel ↄuẽtio fiat ſed ſimpłr dat et ſi credit᷑ in canonicũ aſſignatis ſibi bonis ſuis ꝓ pꝛe bẽda hacvidelʒ intentõe pꝛĩcipalłr vt ꝑ illa tꝑalia acci piat ſpũalia.ſimonia mẽtalis eſt. Sed ſi puro deu. / tionis affectu largit᷑ bonaſſua eccłieꝛ rogat in canoni cũ recipi⁊ illa bona ſibiꝓ pᷣbẽda retinere. ⁊ clerici eti am hoc libere faciãt ſine intẽtione coꝛrupta nõ eſt ſy monia ſʒ licitũ.hoc extra:eo.c.tua nos.⁊ ᷣm Hoſti. Ber.⁊ Ul. Itẽ ſi qͥs ſeruit in hoſpitalivelecclia pu ta ad pulſandũ cãpanas faciẽda matriculãꝛ bmõiꝓ pecunia.ſiquidẽ tali officio ſit annexũ aliqð ius ſpi⸗ rituale ſimonia ẽ. Sʒ ſi nõ eſt ibi ius ſpuale nõ eſt ſi monia ſᷣm Ray.ſed poſſz ibi eẽ turpe lucxqñ videlics nõ eſt ↄſuetũ talia vederevel emere. Sʒ ſi ↄſuetudo hxz talia locareꝛ bmõi pᷣt fieri.ix.q.iij. cconãſtꝰ Item de ↄfratnitatibo in qͥbo ſtatutũ eſt ꝙ nullꝰ recipiatur niſi ꝓmittatvel iuret ſe datuꝝ tm̃ annuatĩ pꝛo hmoi datoe ñ hʒ locũ ſimonia.qꝛ hmõi ↄfrnitates nõ pñt vere dici religiões ſ. ſint ſʒ qdã ↄgregatões ad bñ faciẽdũ qͥnimo poriꝰ⁊ ſi talis datio tꝑaliũ ab eis ĩpo nat᷑ ꝓ elemoſinis faciẽdis.vt ꝓ alẽdis pauꝑibo.p re⸗ dimẽdis captiuis ⁊ bmoi laudabile eſt, ⁊tales ↄfini a! ſge iſ. d vi en alq Neſ gl. dlie ing ran mnis NA Rd an has u inge ſton N muit, giin gun ſcrlt 4mi a i⸗ e ulelau bar int ier ſoce⸗ rdas 19N aud undann uncn nnid ienalu GtMi ſis ußt ſpog Capitulũ Quinti nNitates bone ſunt.dl. xlij.ſi s deſpicit Et ſiłr ſi opoꝛ tet ꝙ ſemel in annovel mẽſe conueniãt ad tractandũ de lalute aĩe. diſponendũ de agẽdis. ⁊ pꝛopter hoc fi ant expenſe.iuſtũ eſtvt ponãũt inter ſe aliquã quãtita tẽ. Ideoq; pꝛopter pᷣdictas cas pᷣdictũ ſtatutũ videt᷑ licitũ ⁊ bonũ. Tñ ad oẽm ambiguitatẽ tollendã ſᷣm V§l. tutiꝰeẽt ꝙ hmõi ſtatuta fierẽt ſub foꝛma affirma tiua.puta ſi ͥ dedenit tantũ recipiat᷑ in cõ fratrẽ.⁊ ũ ꝑ verba negatiua.ſ.qui nõ dederit tantũ nõ recipiat᷑ Sed ſᷣm Ray.iuramẽtũ in bmõi ñ appꝛobat᷑ pꝛopt᷑ ꝑiculũ ꝑiurij. r Muid aute age 5 beant ſimoniace religionẽ ingreſſi ſeu recepti Tho. Ray.in ſumma circa hmõi ſic dicũt.Si ſimonia cõ⸗ miſſa fuit ſciẽtibo ipſis qͥ recepti ſunt.de ſuo mona⸗ ſterio dñt expelli ſine ſpe reſtitutõis.⁊ dñt ad agẽdã ꝑpetuã penitẽtiã in locũ artioꝛis regule detrudi.ex e. qm̃ ſimoniaca Et ſi nõ inuenit᷑ artioꝛ regula dñt mu tari in alið monaſteriũ ⁊ eiuſdẽ regule quo ſi nõ pᷣt ↄmoge fieni fiat ſaltim ad tꝑs ar. lxxxvi.d.valet⁊ po ſtea recipiant᷑ de nouo. Si aũt ſimonia fuit ↄmiſſa ipſis ignoꝛãtibo ſufficit ꝙ renũcient locoꝛ poſtea po⸗ terunt de nouo recipi mutatis tñ pꝛioꝛibo locis.extra eo.ex inſinuatione. Et intelligũt Ray.⁊ Ul ꝙ pꝛedi⸗ ctus nigoꝛ ſeruddus eſt etiã in occultis ſimonijs ⁊ in foꝛo penitẽtiali licet nõ cõſtet de crimĩe ꝑ inquiſitõeʒ vel in foꝛma iudicij ar. in dicto.c.qm̃ qð nihil loqui tur de accuſatõevel inquiſitõe.intellige tũ occultaʒ ſi moniã nõ mentalẽ tantũ que ꝑ ſolã pnĩam purgak. ſed ab extra pcedentẽè ſ.ꝑ pactõem. cõuentõem. vlali qͥd ſimile.etſi alijs ꝑſonis extra eo.occuliũ. Cũ tali boautẽ ᷣm Ray. poteſt dici in fauoꝛẽ religõis ꝙ epi ſcopus põt diſpenſare⁊ in oꝛdineꝛ in loco. Silr etiã poteſt diſpenſare capitulũ vr pᷣlatus eoꝛũ. dum ta⸗ mẽipſi nõ fuerint particeps ſimonie.qꝛ cũ ex hoc ſint puniendi nõ debent ex eodẽ facto pꝛiuilegiũ obtine⸗ re ĩmo vident᷑ amiſiſſe ptãtem recipiendi talem. ⁊ illi qui nõ peccauerũt acqᷣſiuiſſe. ar. extra de elec. c. bone Tales etiã qui.ſ.ↄmiſerũt ſimoniã in hmõi.⁊ parti⸗ ceps eius vt ↄſanguinei qᷣ dãt dotes incurrũt excõi cationẽ ᷣm extrauagantẽ. Urbani qu habes ſupꝛa. pna pte ti. pꝛĩo. Nlec abſolui poterũt niſi a papa Au diui tñ a fidedignis ꝙ Martinaͤntus habuit dice⸗ re ꝙ nõ vult bas pſonas incurrere cenſuras eccliaſti cas pꝛopter dotes que dant᷑ a monialibo pꝛo ingreſ⸗ ſu monaſterioꝛu. Muia circa annexa alibo etiã cõmittit ſimoniavt dictũ eſt cũ. ſ. ꝓ eis dat qöcumq; munus. Ideo de eis nũcvidendũ eſt⁊ pꝛimo de beneficijs ⁊ pbendis que pꝛopt officiũ dã⸗ tur. Ubi pꝛimo ſciendũ eſt m tho.in ſum.⁊ in. iiij · circa collationẽ beneficioꝛũ ⁊ pꝛebendarũ ſi epᷣs an teqᷓ alicui beneficiũ vel pᷣbendam cõferat. oꝛdinauit ſubtrahere aliqd de beneficio ſeu pꝛouẽtu pᷣbende ꝓ aliq iuſta cnuſa⁊ non intuenit aliqua cõuentio cum go cui dare diſpoſuit nõ eſt ſimonia. Si autẽ pactò interueniat vt antevel poſt receptõem accipiatab eo cui beneficiũ confent vel aliqd ſibi exhiber de ſueti bus beneficij vel bende requirit nõ caretvicio ſimo nie.quia idẽ eſt acſi ab eo munus exigeret. Secũ do nota ſᷣm Antho.de bu.ſuꝑ c.qui aliũ.eo.ti. ꝙ ſi⸗ cut nõ licet pecuniã dan immediate pꝛo beneſicio cõ ſequẽdo.ita etiã nec pꝛo dãda vacatione beneficij vt poſtea conferat᷑. quia pꝛeambulũ eſt⁊ via ad collatõ nem. Item cũ dicunt ſibi aliq maioꝛes canonici. ca⸗ noniʒemus neptulos noſtros placeat tibi de meo et mibi placebit de tuo.vel de eo qui dicit.nunq; mevi uente fiet canonicus in eccha niſi fiat talis ꝓ quo ro⸗ gaui. dicit Ray. ꝙ ſimomiã ↄmittunt in vtroch caſu. nam canon dicit. Ceſſet om̃is ↄuentio.i.q/ij.qᷓ;pio. Itẽ ſi dicatvnus canonicus alteritu fuiſti exaudiꝰ in vna petitiõe ego debeo exaudin in allia. dicit Ray⸗ ꝙ ſi pces ſunt ſpirituales nõ eſt ſimonia.ar. diſt. xiij quia ſancta. Si autẽ ſunt pᷣces carnales vel ex pacto quondã facto vł nũc faciendo ſimonia eſt Item ſi in fundatione eccleſie fiat talis cõſtitutio ꝙ qui dederit tantũ in redditibo vel tantã quatitatẽ pecunie ꝙ poſ⸗ ſint emi poſſeſſiones taliũ reddituũ recipiat᷑ in cano nicũ⁊ qui dederit habeat pᷣbendam. Dicit guil. ſi fiat ita ꝙ nõ duret in ꝑpetuũ ſed ad tempus nec fiat in fraudẽ ſimonie.⁊ ea ſit intentio conſtituẽtis ꝙ non pꝛo rebo dãdis.ſed pꝛincipalr pꝛopter diuinũ cultuʒ augmentãdũ.⁊ pꝛopter deuotiõem dantis recipiak ad ſpiritualia. tolerari poteſt. dũ tamen ille q recipit᷑ ſit dignus. Item ſi det᷑ pecunia pꝛo electiõe alicuius nõ ab eo ſed ab alio.⁊ i electio facta eſt a maioꝛi pax te de eo aliquibo cõtradicentibo eo ſciente ⁊ nõ cõtra⸗ dicẽte. licet hoc ſit factũ devolũtate eius turbata. ſy⸗ monia cõmittit᷑: reſignare tenet᷑ extra eo. Matheus Multofoꝛtiꝰſi electio ſacta nõ fuiſſet extra eo.nobis qꝛ licet eſſet minoꝛ pars tamen ſe poſſunt opponere.· quia foꝛte fuerũt contẽti.extra de elec. c.quia pꝛopter vel quia electus erat irregularis ⁊ bmõi.? ita ius ha⸗ bens vñ mbil ei dani debet. Silr ſi ante electõem dek pecunia ab aliqᷓ vtipſi eligant etrũ eodẽ petro igno rante. ⁊ ſic poſtea eligit᷑ electio tanq;ᷓ ſimoniaca repe lẽda eſt. nin cõſtaret illos qͥ fecerũt ꝓmiſſionẽvel do⸗ lovel fraude hoc feciſſe id eſt in duſpẽdiũ eius qͥ erat eligẽdus. Et qᷓ;uis electoꝛes illũ pꝛopt᷑ datũ nõ elege rint ſed erãt alias eũ electuri.tñ qꝛ nulla pmiſſio nul laq; pactio debuit interuenire tũc ab amicis ſimoni aca reputat᷑.i.q.i.placuit. hec om̃i in lib. directoꝛij iuris. Item Anto. de bu. ſup. c. atheus eo. ti. q ponit exemplu devoluntateturbata dicens. qꝛ foꝛte amico conſulenti rñdit. maledicat᷑ ipſe. da illi pecu⸗ dimerevexatõem ſuã.ſed intẽtio exquo pactũ interue nit non excuſat. vel fuit foꝛte voluntas turbata.quia reſpondit. Amice qͥd a me queris conciliũ fac quod videt᷑ tibi. et id dixit animoturbato. Inno.etiam di⸗ „ 9 „ cit ꝙ ſiue iuſta ſiue iniuſta eſſet contradictio ante cõ⸗ firmationẽ licita non fuit datio pecunie.de elec.c· ſi⸗ gnificaſti.· Oð ſidetur pecunia pꝛo electione alicui in unperatoꝛẽvel regem vel recroꝛem ciuitatis. chuis Poſtiẽ. dixerit eſſe ibiſymoniã.verius tamẽ dicitur ſm alios ꝙ ſitibi turpe lucꝝ ⁊ nõ ſymonia. quia te⸗ poꝛale eſt 'm tho. ſcða ſea cðe. q. lxv. Item cum da? tur pecunia a ſe vel ab alio eo ſciente et cenſennane niã que ſecũ ſit in perduiõem.vel quia intẽdebat re⸗ „d. XXI pꝛo cõfirmatõe electõis eſt ſimonia m Pe. de palu. niſi qs faceret redimẽdo vexatõem ſuã. Sicut ei lice⸗ ret iure ciuili redimere ſanguinẽ ſuũ ſic iure canoni⸗ covexatõem.qð fitqn hõ dat pecuniã nõ vt aliquod ius acqᷣrat ſibi ſed ne acqͥſitũ ius iniuſte ĩpediat᷑. hec Pe. Si atꝓ ↄfirmatoevel bñdictõe vel ↄſecratõe da ret᷑ pecũia eo neſciẽtevł ↄvolũtatẽ⁊ ꝓhibitiõʒ ſuã a ᷓ nunqᷓ; receſſit ⁊ pecuniã aliqͥs ſoluit vel ꝓmiſit nihil ei noceret niſi eẽt ↄſanguineꝰ.vł niſi poſtea ↄſenſerit ſoluẽdo pecuniã vel reddẽdo ſolutã. extra eo.c. ſicut. vbꝛ dicũt Berñ.⁊ Hoſti.qꝙ ſi cõſenſiſſet ſimoniã cõ⸗ miſiſſet.qꝛ ↄſentire eſt qñcũq; ↄſentire añ vł pꝰ.ſicut acciꝑe eſt qñcũqʒ acciꝑe añ⁊ pꝰ i.q:i.eos.qꝛ in ma⸗ leticijs factis noĩe eiꝰratihabitio retrotrahit᷑ ⁊ mãda to comꝑat᷑ extra de re.iu.li.vi. hec habent᷑ in directo rio iuris li.iij. Nota etiã ᷣm fran. de ʒamb. ſupꝑ cle. poſt. Paulũ ꝙ ſi ĩpetrans bñficiũ petit ſibi illð con cedi q;uis videat᷑ ꝙ nõ debeat admitti ſed reijci tãqᷓ; ambitioſus.iñ in iudicio ecclie nõ cenſetur ambicio ſus.qꝛ ius ſuũ pꝛoſeqtur.ſicut noĩatꝰ in ſcrutinio qͥ petit.extra de elec.c. publicato.⁊ electus qͥ petit con firmari.ð e lec.c.dudum.⁊ ↄſecratus in epᷣm qͥ petit palliũ diſ.c.pꝛiſca. Sed in iudicio dei qͥ videt coꝛ ex quo pctã pꝛocedũt.vt ðꝛ Mat.xv.iudicat᷑ ̃ᷣm inten tionẽꝛ diſpoſitõem ei?ꝰ. Itẽ emerevel vedere officia eccliaſtica ſimonia ẽ.i.q.ieſi q epᷣs.vbi ↄciliũ Cal⸗ cedoñ.iudicat ſimoniacos eſſe etiã ꝓcuratoꝛes reꝝ ec cleſiaſticaꝝ ⁊ defenſoꝛes ⁊ regule ſubiectos ſi ꝑ pecu⸗ niã oꝛdinant᷑ ſeu inſtituũt᷑.⁊ mediatoꝛes ſimonie.Et ſicut dicit rbanꝰ.i.qliij.ſaluatoꝛ. noĩe ꝓcuratoꝛis intelligik rex eccliaſticaꝝ admiſtratoꝛ.vt pᷣpoſitus ſi ue yconomꝰq.ſ.eſt ille qͥ pᷣeſt rebo canoicoꝝ.⁊ vicedo minꝰq pᷣeſt rebo epᷣi Noĩe defenſoꝛis intelligit aduo catus ſiue ſindicꝰ.i.qͥ pᷣeſt cau eccłie ſiue aduocatꝰ vniũſitatis ⁊ cuſtaldſiue maioꝛ dns.qͥ.ſ.hʒ curã rex exterioꝝ epᷣii⁊ iudex epi ſicut in ecclia Bonoñ Inſſub lecto regule intelligit᷑ archipᷣſbiter. archidiaconus.ca nonicus.monachꝰ⁊ qlibet ecclłiaſtico mãcipatꝰ offi cio. Et in his oĩbo dixerũt quidãvt Hug.⁊ Bar. bꝛx ſempꝑ cõmittiſimonia ſi emant᷑⁊ hoc qꝛ ꝓhibitũ.alij vt dicit Ray.inherẽtes cõſuetudini dicũt ꝓbabilius gtüc eſt fimonia in empta admiſtratõe qn hʒ ãnexũ aliqd ſpũalitatis. alr no. Ide Ul.⁊ addit ꝙ aduoca⸗ tus caſtaldꝰ⁊ iudex pᷣt eẽ laicꝰ. ⁊ tũc nihil ſpũalitatꝭ bʒ.ꝛvil.aũt dicit ꝙ ſꝑ eſt illicitũ talia emerevelvende re qꝛ ꝓhibitũ. Etnota ꝙ ille qͥ recipit bñficiũ eccle ſiaſticũ ſimoniace tenet᷑ m tho.⁊ Ray.renũciare bñ ficio.⁊ ſi ſimonia ↄmiſſa eſt ꝑ ipᷣm vel aliũ eo ſciẽte et nõ ↄdicete tenet᷑ reſtuuere oẽs fruct ꝑceptos⁊ qͥ ꝑcij/ pi potuiſſent.xiiij.q.vi.ſi res aliẽa.exira de reſti. ſ o. c.grauis. Beneralr eni poſſidẽs ſine titulotene ad oĩa dãna.⁊ lucra ꝑcepta⁊ ꝑcipienda,.ff.de rebo vedi⸗ „ tis.l.ſi nauis.Et intellige fructꝰ qͥ ſuꝑſunt ded uctis tñ expẽſis q fiunt qrendoꝝ ↄſeruãdoꝝq; fructuum atia qͥ deducũt᷑t a bone fidei q; male fidei poſſeſ⸗ oꝛe. ⁊ etiã deductis fructibo ſeu expẽſis in ßuitiũ vel vtilitatẽ ecclie factis.⁊ idẽvidẽdũ eſt de ulo qͥ etſi pꝛi us neſciuit tñ poſtq; ſciuit nõ ſtatĩ renũciauit.ar.ex. co. de ſimonia. dũ tñ eſt bone fidei.poſſeſſoꝛ nõ tene tur de illis fructiby qs inteni ↄſumit ſed cũ ſcit tenet tm̃ de extãtibo. C. de reiven. l. certũ. Etvt dicit tho. de bu: eo.ti. c. de regularibo. Si tales ſunt epᷣi cedere vel renũciare nõ pnt ſine licẽtia pape Alij inferioꝛes cedere nõ pñ̃t ſine licẽtia ſuoꝝ p̃latoꝝ.extra de renũ. admonet. Si tñ nõ pñt licẽtiã hre dñt aĩo vel oĩo res nüũciare.qꝛ nõ pñt penitere niſi malũ ablatũ reſtitu⸗ ant⁊ ſꝑ ſunt in moꝛa ſicut fures.xiiij.q.vi:ſi res. Di⸗ cũt do.ꝙ ĩmo in hoc caſu recurri᷑ ad ſuꝑioꝛes. inteni tñ abſtineãt de bonis eccleſie im Inno. ⁊ Hoſti. di⸗ cũt etiã doc.ꝙ infenoꝛes pᷣlati⁊ exepti renũcientĩ ma nibo pape tm. Sʒ differũt ab epis in hoc.qꝛ ep̃i non renũciãt in manibo legatt ſʒ ſic abbates exẽpti. hec il le. Uidet᷑ etiã ꝙ cũ tali diſpẽſari poſſit retinẽte bñfici um ſimoniaceꝛ ſine reſi⸗ renũciare in caſu ꝙ nõ obtineat diſpẽſatiõeʒ ſicut di cimꝰ⁊ de furto.qꝛ⁊ purgari pt etiã furto rmanẽte pe nes ſurẽ.ſ.cũ petit⁊ accipit remiſſionẽ dʒ tñ qᷓ; citius pt hmõi petere diſpeſatõem⁊ interĩ a fructibo eꝰabſti nere. De renũciatoe ãt bñficij ĩ extremis quõ fiẽda ẽ bẽs ð.S.xij. De alijs penis hmõi ſimöle hẽs j. .. fi⸗ De ſepultura circa.S. XxXII quã aliqn ſimonia ↄmitiit. ota m Boff. ꝙ ſepul⸗ tura ſumit᷑ multipłr. Qñq; ei ðꝛ ſepultura officiũ ec cleſiaſticũ qð impedit᷑ ſepeliẽdis.⁊ hoc qꝛ ſpũale eſt vendi nõ pᷣt.vt ðꝛ.i.qli.dictũ.xiij.q.ij.pᷣcipiẽdũ ñ q; ſepultuna ðꝛ ipſa terra in q̃ defunctꝰſepelit᷑ ⁊ tũc ſi eſt de cimiteriovedi nõ p̃t ſiue ſit ibi aliqͥs ſepultꝰ ſi⸗ uenõ. Tertio ðꝛ ſepultura tũba marmoꝛea vel la/ pidea. ⁊ hecvẽdi pᷣt ſi ſit pura.i.ſi nullꝰ ſit ibi ſepultꝰ — ſi aũt aliqͥs ſit ibi ſepuliꝰlocus factꝰẽ religioſus nec pᷣtvendi.xiij.qeij.qſta.⁊ c.poſtq; ¶ Quano ðꝛ ſepui tura terra pura advſum ſepulture deputãgaꝛ hec vẽ dli pt.xij.q.ij. aux. Pꝛo exequijs igit moꝛtuoꝝ nihil dz exigi iʒ pie debẽt cõſuetudĩes obſuari extra eo.ad nram.Qõð ſi clerici aliqdð coꝛpꝰſepelire nõ vellet niſi fiat cautio eis ab heredibo defuncti de regẽptõe eoꝛũ q veniũt cũ funere ſimoniã cõmittũt.⁊ mu ltomagis qñ abſq; pecunia hoc exigũt nolẽtes alit᷑ ſepelire.xiij q.ij. qſta eſt. Si aũt faciut pactõem de redimẽdo le⸗ vtũ.paãnos ⁊ hmõi etiã añ poꝛtatõem ad eccłiam. per hoc tm̃ nõ eſt ſimonia ſʒ licitũ.cũ illa ſint tpalia.dũ⸗ mõ ꝑ hoc nõ neget᷑ ſepultura vłĩmiſceat᷑ius ſepultu re.⁊ ſi nõ vellent poſt ſepulturã heredes facere qð de buũ eſt. clericꝰpᷣt agere ) eos extra eo.c/ ad aplicam. 4 tẽ circa pꝛoceſſiones q̃s faciunt aliq collegiate ec⸗ c eſie in obſequijs moꝛtuoꝝ datavel pꝛomiſſa pecu⸗ nia vel alia re tꝑali alias nõ factun. MNota ſᷣm Ray. ꝓ ſi tenent᷑ clenci ad huiuſmodi pꝛoceſſiões ex officõ ſic exigere aliqͥd ſimonia ẽ i.qiij. vendentes Si no tenentur nõ eſt ſimonia exigere.dum tamẽ non intẽ dant hoc peterevel recipere tanq; pꝛecium officij ſed vt ſtipẽdium ſumptus.alias ſimonia eſſet ſi pꝛo ſpi⸗ rituali tempoꝛale acciperent Item cum eſt ſtatutum in aliqua eccleſia ꝙ pꝛoceſſio ſiat pꝛo pecunia. dicit Rapy.ꝙ ſi ſtatutum factum ſit per verba affirmatiua puta quicunq; reliquentt collegio decem habeat pꝛo ceſſionem et alias ad eam non tenebatur, non eſt ſi⸗ monia. ſed ſi ſtatutum eſt factum per verba nega⸗ tiua, puta ꝙ nulli fiat pꝛoceſſio, niſi qui reliquerit - gnatoõe dũ mõ ſit diſpoſitꝰille lont ſon vri qnu ape ſmme n⸗ lali leca pol ſc ſhren zune oi, dete bust guhe hoͤalt Codel n s ine nas Alac Neo lce lune t Gg ſouml rlimin ls Krl Kparn mügiß is verd ſuopen bindi umeſt dekenc li itg ſeyrin⸗ leß fn em lunn hn deſup tolio, lerem leſaley darong Eeſmnot nbiuſe⸗ ito⸗ dere ioes end. ſore⸗ ſhrun⸗ .De tei .d mim Pidon dbel biifi ſee wedi rpe ins i N t offici Huke Nicii Lati ſpulr Layelli biſchur⸗ Gousda oll nhaſ or nhl nca at nii ce ccli nsgs nezii misol nd usſonn erpßd unin Ler güen ind. ai 1014 niwon. tigoſt 22 tantũ.ſimomia eſt.q: tollit officiũ pietatis.ſ. ꝙ pcèſ⸗ ſio nõ fiat gratis vel pꝛo minoꝛi pcio ar.exira de iure⸗ iurã. Quãto pſonã.C¶ õcoꝛ.tho.ij.ij. Itẽ cũ apud ali quã eccłiam ſunt diuerſi cimiteria ⁊ taxat᷑ pꝛo quan⸗ ta pecunia qͥs ponat᷑ in tali cimiterio.dicit Hoſt. ꝙ ẽ ſimonia.⁊ eodẽ modo ſi crux ſpãlis poꝛtet᷑ ad funus extra eo.c.audiuimus. Naſa etiã ſacxa vt .XXIII calices ⁊ veſtes ſacre. vt paramẽta. palle.⁊ hmõi. an⸗ te cõſecratõem quidẽ ſimpłr vendi pñt vt alie res.ſs poſt cõſecratõem qꝛ ſpũalibus annexa ſunt roe con⸗ ſecratõis vendi nõ poſſunt.ſed rõe materie referendo intentiõem ad tẽꝑale nõ ad ſpũale vendi pñt eccłijs 2 in eadẽ foꝛma.ſed laico ſiue pꝛiuato vendinon põt calix niſi cõflatus vel cõſractus pᷣmiſſa pꝛius oꝛõe.x. q/ij S. hoc ius.hectal. Sed⁊ Petrus de palu.in.iiij dicit ꝙvaſa ſacra laicis vendi nõ debẽt niſi ↄflata.qͥ bus tamẽ poſſunt obligari.Etſubdit Idẽ eſt de reli quijs q gratia auri argeti vendi poſſunt ⁊ obligant:. nõ aliter. qꝛ nemo maruires diſtrabatinemo mercet. CL. de ſacroſanc.eccle l.nemo. Jus etiam patro J. XXIII natus qꝛ annexũ eſt ſpũali ideo emi vel vẽdi nõ pot. alias cõmittit᷑ ſimonia ſᷣm tho.⁊ alios.Eſt ãt ius pa tronatꝰpm Hoſt.ptãs pᷣſentandi inſtituẽdũ ad bñfi ciũ eccłiaſticũ ſimplex ⁊ vacans. Et ꝓuenit hoc ius patronat?m goff. ⁊ hoſti.⁊ Inno.ex fundatiõe.ſ. ec⸗ cleſie.dotatõe. ſoli collatõe.vt.xvi.q.vij.filijs.⁊.c.qͥ 7 cunq;. ⁊. xviij.qij/abbatẽ.vñ verſus.Patronũ faci⸗ unt dos edificatio ſundꝰ. Et ðꝛ bic iuſpatronatꝰ qñ qʒ aduocatio.qñq; vicedñatus.q̃ndoq; cuſtodia. vł guardia. qñq; ius frequẽtatõis vel ꝓceſſiõis. pec oĩa ⁊ ſimilia pꝛo eodẽ ſupponũt.extra ð ſta.mo.in ſingu lis. F. vl. Exempla habes ꝙ dicat᷑ his noibo in lure. Ex patronatu vero cõpetit prono qdruplex ius.Pꝛi mũ ꝙ ipe pᷣt pñtare inſtituendũ ad p̃bendaslſiue ec cleſias nõ collegiatas.extra.e.fere ꝑ totũ In collegia tis vero nõ electiõi faciẽde ſed iã facte poſtulat᷑ aſſen ſus patroni extra e.nobis. Scðʒ eſt ꝙ qſi pꝛincipa? pꝛimꝰin ꝓceſſione ꝓcedit.xvi.q.vij. pie mẽtis. Terti um eſt ꝙ defenſoꝛ pcipuus ecclie eſt. ⁊ ideo tenet eaʒ delendere ab oĩbꝰ oppᷣſſoꝛibo.xvi.q/vij.filijs Quar tũ eſt ꝙ ſivergat ad inopiã alẽdus eſt de bonis eccle ſievt in dicto.c. filijs. Et pᷣt patronus laicus de con ſenſu epi in ipſa fundatõe certũ cẽſum tenere.extra e. pᷣterea. Sʒ nil vltra dz exigere nec eccliam grauare in aliq̊. extra de ſtaemo. in ſingulis. Sʒ qñ patronꝰ eſt locus religioſus vt ſi aliq monachi in pꝛopꝛio ſolo et pꝛopꝛijs expẽſis eccłiam edi ficauerũt.hñt in ea om/ nia tpalia ſicut eps oĩa ſpũalia.xvi.q.ij.ſane extra ð capel.mo.c.pꝛĩo.⁊ hñt nihilominꝰ viã pntadi. extra de ſup. ne. pla. ſicut. Dare igi᷑ pecuniã vel accipe pꝛo tali pñtatõe q cõpetit patronis ſi imonia eſt. Silrven dere tale ius.ſ.patronatꝰp ſevel etiã venderevillã ſeu caſalevbi eſt eccleſia cuiꝰqs eſt patronus ⁊ rõueilli⸗ patronatus aliqd plus perere ſimonia eſt Sʒvende re ſimpłr villã talẽ cũ omi iuriſditõe qu ibi habz qᷓ; uis iuſpatronat iſtũ modũ venditois deueniat ad 7 6 Capitulũ Bextctũü emptoꝛẽ nõ eſt ſimonia. Uñ⁊ Abꝛaã qͥ emit agꝰvbi erat ſpelunca duplex Geñn. xxiij. in quo loco dicũtur fuiſſe ſepulci pꝛimi paretes ⁊ ꝑ oñs locus erat religio ſus effectus.xiij.q.ij. Ebꝛon.non arguit᷑ de ſimonia qꝛ reſpectũ babuit ad agꝝ nõ ad ſepulcrũ. ſed ephꝛõ rephenditur de hoc.xiij.q.ij.c.poſt;ᷓ.qꝛ intẽtionem habuit ad ſepulcrũ vt ex eo aliqd plłꝰpeteret Et qᷓ;uis ephꝛon gratis ei ſepulturã offerret.ꝑpẽdit tũ abꝛaã ꝙ gratis reciꝑe ſine eius offenſa ñ poterat. ⁊ ꝓpterea pexuniã dedit in hoc redimẽs vexatiõem ſuã vt dicit tho. Itẽ iuſpatronatꝰper ſe in feudũ dari nõ põt ᷣm Poſt.ſed cumvniuerſitate puta alicuius loci vel iu⸗ rium alicuiꝰdari poteſt, extra eo. cum ſeculũ. Itẽ nec ſimpliciter nec cumvniuerſitate põt pignoꝛi obligari ßm Inno.De alijs que ꝑtinent ad iuſpatronatꝰ viö infa iniij. ꝑte. — . Dena autem cõtra. S. XXV ſunoniacos in iudicio eccłiaſtico⁊ 'm iura eſt pꝛinci paliter triplex. Pꝛĩa eſt ſuſpẽſio ab executõe oꝛdinum deqᷓ quõ qͥs incumatꝛ qñ vide.infra.in.iij. pte.ti.e.⁊ hoc in coꝛpe iuris. Scða pena eſt qꝛ dʒ puniri ſi de crimĩe ↄſtiterit in iudicio pena depoſitõis ⁊ infamie. xv.q.iij.ſane.⁊ extra de accu.inqͥ ſitõis. Tertia pena eſt excõicatõis.⁊ hec inducta eſt ꝑ extrauagãtes qͥ ad quaſdã ſimonias De pecunia aũt ſimoniace recepta qͥd agendũ ſit. vide ſupꝛa in c.pꝛimo.j.viij. De fiu⸗ ctibus aũt beneficioꝝ ſymoniace receptoꝛũ qͥd agen dũ habes ſupꝛa eo.c.S.xxvi. Et notavt ðꝛ in dire⸗ ctoꝛio iuris.li.iijiti.xvi.ꝙ ſi quis oꝛdinatꝰ fuit ad ali quem oꝛdinẽ ab epiſcopo de quo audiuit pꝛius ex re latõne aliquoꝛũ ꝙ cõmiſitvicium ſymonie ⁊ ideo no lebat ab eodẽ epiſcopo ad ſuꝑioꝛes oꝛdines pꝛomo⸗ ueri. poteſt quidẽ in ſuſcepto oꝛdine ſecure miniſtra re.ſed cõtra cõſcientiã ad ſuꝑioꝛes ab eodẽ epiſcopo nõ pꝛomoueat᷑ niſi deponat cõſcientiam erroneam. quia grauiter peccaret liqʒ in hoc inciderit ex cõſcien tia nimis ſerupuloſa extra eo.ꝑ mas.ij. vbi dicit glo. Bernar.ꝙ nõ cõſtabat ulũ epiſcopũ eſſe ſimoniacũ et ideo papa dicit ꝙ ſecure miniſtret in oꝛdinẽ ſuſceꝰ pto. quod eni audiuit ab alijs credere non debuit. UVnde et Hoſti.ſu per dicto capᷣ.elicit quinq; notabi lia. Pꝛimũ eſt ꝙꝙ ex varijs dictis in alterius pꝛeiudi⸗ cium nõ eſt conſciẽtia ſoꝛmanda. Secundũ eſt ſi foꝛmata ſit taliter.ad conſiliũ pꝛelati deponẽda eſt Tertium ꝙ ſi deponi nõ poteſt omnibꝰ modis ſe quenda eſt. Quartũ eſt ꝙvirtus animi deſcrupyu loſa conſciẽtia poteſt facere bonam⁊ in melius infoꝛ mare.⁊ ðᷣbilitas animi eſt etiã nimia ſimplicitas ecõ uerlſo Quintũ eſt ꝙ in indifferẽtibus poteſtvnuſqᷣſq; pꝛout ſibi placet conſcientiã infoꝛmare. ¶ Capitulum ſextum.De vſura per modum pꝛedi⸗ cationis.· .. . . Eyſura inquit Plſal⸗ miſta. lon defecit de plateis eius vſura a ect dolus. Quod videtur veniſicari et de ci uitate terreſtri. et de ciuitate ſpirituali eccleſie. Vix enim eſt aliqua ciuitas in oꝛbe in qua non ſit vſura Citulus Dꝛimus et dolus. ⁊ ſic a ſinagoga iudeoꝝ trãſiuit vſura ad ee cleſiã xpᷣianoꝝ.dico quoad nũeꝝ ſeu baptiſma rece⸗ ptũ nõ autẽ quo ad menitũ⁊ opꝰfidei viuũ. Siĩs eni ver?ſidel ſumoꝑe ſe cauet ab vſurarũ voꝛagine q̃ ſub ſtantias exhaurit aĩias deuoꝛat pꝛopter qð ipſa mr ecclia ex gẽtilitate cõgregata.⁊ iõ in chananea figura ta pꝛopt᷑ magnitudinẽ fidei merito clamat Milerere mei fili dauid. Filia mea malea demoniovexat᷑. Filia eccleſie eſt qubet ꝑſona ſiue aĩa xpᷣiana quã ipᷣa gene rat ꝑ aquã baptiſmi.ſed iſta filia vexat᷑ vt in plunbꝰ a demonio qð ðꝛ mãmona qð interpᷣtat᷑ diuitie qrũ illicite acqͥ ſitioni ſuꝑ oẽs attẽditvſurariꝰ.⁊ ideo ma⸗ levexat᷑. Et ꝙ malevexet᷑ oñt pp.in pᷣdictoverſu. Ue⸗ xatur enĩ maleꝛ valde male.tripliciter. Pꝛimo ꝓpter cõtinuatõem ꝑiculoſiſſimã que notat᷑ ibi Nõ defecit Scõðo pꝛopter extẽſionẽ copioſiſſimã que ſignat᷑ ibi. de plateis eiꝰ. Tertio pꝛopter palliatõem ſeu excuſa tionẽ fraudulentã, ibivſura⁊ dolus. Et ab illovltimo incho .I. ando dico ꝙ invſuranio eſt palliatio⁊ excuſatio ſuivi cij multũ fraudulẽtiſſima⁊ hinc ſequit᷑ magna ⁊ ma la vexatio demonis in eo.Quid eĩ peius ⁊ dãnabiliꝰ bt eſſe in hoĩe q; excuſare flagiciũ ſuũ. Ad qð ondẽ dum pᷣmi parẽtes pꝰexcuſatoem ſui heti imediate ðᷣ ꝑadiſo fuerũt expulſi. Sʒ ꝓuideamꝰpꝛio qͥd ſitvſu⸗ ra.⁊ exinde quõ ſit falſa ⁊ fraudulẽta excuſatio eius. Vſura ſᷣm Boff.eſt quicqͥd ſoꝛti accedu pᷣcedẽte in⸗ tentõe vel pacto.Uel ſᷣm alios⁊ clariꝰ. Vſura eſt lu⸗ crũ ex mutuo pꝛincipalr intentũ.vt ſi mutuo tibi cẽ⸗ tum floꝛenos hac pꝛincipalr intentõevt aliqͥd plꝰvl/ tra centũ recipiã.vł ſi mutuo tibi certas mẽſuras fru mẽti vini⁊ olei ⁊ hmõi q vſu ↄſumunt᷑ ⁊ plus ex hoc exqͥro qᷓ; im capitale in valoꝛevſurã ↄmitto.vt dicit᷑ xiiij.q:iijivſura eſt. Diffinitõem pꝛedictã habes de/⸗ claratã in.c.ſe.S.ij.Et pꝛimã quidẽ fraudẽ ⁊ dolũ cõ mittitvſu rariꝰquãdo ex mutuata pecunia nõ querit plus in pecunia nũerata ſuo capitali ſed in aliqͥ alio vt frumẽto.vino fructu domus vel agri ſeruitio aliq́ ſeu oꝑis qð vtiq;vſura eſt. Uñ amb.Eſcavſura eſt⁊ veſtis vſura ẽ ⁊ quicqͥd ſoꝛti accedit vſura eſt.⁊ quod velis ei nomẽ imponas vſurs eſt. xiiij.q.iij.pleriq;. Oõ intelligit᷑ in mutuo cũ.ſ.plus recipit᷑ vł ſperatur qᷓ; qðᷣ mutuatũ eſt in valoꝛe.⁊ ponit ibi Ambᷣ.plura exẽpla oſtendẽs ibi fraudẽ cõmitti.⁊ ſicvſura⁊ dolꝰ. id eſt fraus ſimul ſunt. Ercũ vſura cõtrahatin mu⸗ tuo ne detegant᷑ ipſivſurarij de ſua pꝛauitate vtũtur fraude multiplici eã exercẽtes ↄtractibo emptõis. vẽ ditionis.pignoꝛatõis.depoſitõis.ſed ĩ his quoq; re ꝑitur vſura ex fraude.qꝛ⁊ mutuũ implicite.vt decla rabit᷑ in.Sv.⁊ ſic cũvſure nõ deſicit dolus.ſed quod peius eſtvolũt vſurarij excuſare facinus ſuũ⁊ defen⸗ dere tali rõne.Oẽ pctm̃ eſt ↄ aliquã legẽ.ſedvſura ñ eſt ʒ aliquã legẽ nec diuinalẽ nec internalẽ ſiue natu ralẽ nec humanalẽ.qnimo oẽs iſte eã ꝑmittunt.⁊ ſic apparet nõ eſſe pctm̃. Mã in lege diuinali que habe tur in ſacra pagina dicit dñs. Feneraben gẽtibo mł tis. fenꝰ aũt vocat᷑vſura. Itẽ Deu.iij.dicit idẽ domi nꝰ.Nõ feneraberis frĩ tuo ſed alieno Ex q̃ autoꝛitate videt᷑ ꝙ etſi nõ fnbo ſaltẽ alienigenis extraneis poſſit — fenerari⁊ꝛ infidelibd. Quantũ ad lege naturalẽ hʒ regulã fundatã in rõe naturali ꝙ nullꝰdʒ cũ dãno al terius vel iactura locupletari.in.vi.de re.iu.cũ 8̊ͤ di. vſurariꝰ.ſeruiã pꝛoximo in mutuãdo.nonne⁊ ro dis ctatvt⁊ ipſe debeat ſeruire mihi,etſi cũ mea pecunia Petrus negociãdo lucrat᷑ ipſe ad ratiõeʒ. xv.vel.xx.ꝓ centenario.nõne⁊ rõ dictatvt ſim ꝑticeps lucri eiꝰet mihi ſaltẽ.x.vel.viij.cõcedatelã alias locu pletabit᷑ ipſe ⁊ c meo dano.qꝛ cũ ipſa pecunia potuiſſem et ego lucrarl. Leges q́ͥʒ ciuiles qᷓ hũane dicũtur.qꝛ ab hoibo inuẽte iuſte ſunt. Juxta ulo ꝓuer.viij. Per me.lſ.ſapĩam reges regnãt⁊ legũ cõditoꝛes iuſta de⸗ cernũt. He aũt leges ↄcedũt aliq̃s vſuras pᷣcipue,. vt L.de vſuris.eos.Et ſic ex oĩ legevidet᷑ vſura ↄceſſa vñ nec pctm̃.Sed reivenitas eſt m determinatõem do./ ꝓvſura ꝓpꝛie ſumptavt diffinitũ eſt ſemꝑ eſt pec catüũ ⁊ moꝛtale ⁊ valde graue.Uñ⁊ Amb. dicit. Si qs vſurã accipit.rapinã facit.vita nõviuit.ſ. gra ĩ li. de bono moꝛtis.⁊ tranſſumptiue.xiiij.q.iiijſi quis vſurã.Ex hoc qꝛ ipſa vſura eſt oĩ lege ꝓhibita.ſ.na⸗ turali.diuinali.⁊ hũanali. Et ad rões inductas ꝓ vſurario hoc declarãdo ad ſingulas rñdebit᷑. Et pꝛi mo qͥdem eſt ↄ legẽ naturalẽ.⁊ hoc triplici ratione Pꝛimo rõe inadequatõis. Scõðo roe appꝛopꝛiatõ nis.· Tertio rõnefructificatõis. Quantũ ad ppᷣᷣ mã rõeʒ claꝝ eſt ꝓ illð qð eſt ↄtra iuſticiã qᷓ in equa⸗ litate ↄſiſtit eſt legẽ naturalẽ ſed vſura eſt 2 eq̃litatẽ iuſticie ex eovidelʒ qꝛvendit id qð nõ ẽ.ſᷣm be.Tho. ij. ij. ꝗ. lxxviij. Pꝛo cuiꝰ declaratõe ſciendũ ſ̃ᷣm eundẽ ꝙ rerũ que invſum nrmveniũt.qdã ſunt quaꝝ vſus eſt ipſaꝝ ↄſumptiovt frumentũ.vinũ ⁊ oleũ ⁊ hmõi⸗ quibo hõ nõvtit᷑ niſi comedẽdovel bibẽdo ⁊ ſic ex to⸗ to cõſumendo.Alie res ſunt quaꝝvſus etſi nõ ſit ip ſaꝝ cõſumptio in ſe.eſt iñ eaꝝ diſtractõ. vt pecunia nũerata q̃ pꝛincipałr eſt iuuẽta ad cõmutatiões faciẽ das.vt dicit phũs in pꝛimo politice. ⁊ ſicvtendo di⸗ ſtrahit cũ in cõmutatoes expendit᷑ Sũtꝛ alie res q̃⸗ rumvſus nõ eſt ipſaꝝ cõſumptio vel diſtractõ ſic do mꝰ ager. iumentũ.vaſa aurea ⁊ argẽtea⁊ hmõi.vſus eni domꝰeſt inhabitatio nõ cõſumptio. ſic cultꝰagn eſt cultiuario ad fructiſicãdum nõ diſſipatio.⁊ ſic de alijs hmõi Etex iſto tertio genere reꝝvſus ipſiꝰrei ſe — oꝛſum pᷣt cõputari ab ipſa re⁊vnũ cocedi ſine altero Poteſt enĩ alicui tradi dominiũ domꝰ vel agnvł ſᷣui vel iumẽti retẽto ſibivſuvel fructu ipſiꝰad vitã vład aliqð tꝑs.vt fit aliqñ in donatõibo.⁊ ecõuerſo pᷣtcõ⸗ cedivſus taliũ reꝝ retẽto ſibi dñiovt fitĩ locatõe agni vineeꝛ ↄductõe domꝰ⁊ hmõi.Etiõ in hmõi licite re cipit᷑ certũ pᷣciũ ſeu lucꝝ ꝓvſu dato ipſiꝰ rei retẽto ſi⸗ bi dñio. ⁊ inde ad certũ tꝑs rehabita ex integro ipſa re.Sʒ in rebo pꝛimi⁊ ſcði generis qꝝ:i.vſus eſt ipᷣa⸗ rũ cõſumptiovel diſtractio ñ pᷣt ↄputani ſeoꝛſuʒvſus taliũ reꝝ ab ipſ rebo qꝛ inſeꝑabilł eſt.⁊ cuicũq; ↄcedi tur vſus taliũ reꝝ ex hipſo ↄcedit᷑t res.⁊ pꝛopt᷑ h in talibo ꝑmutuũ trãſfert᷑ dñiuʒ Sicut ̊ ſiqͥs ſeoꝛſuʒvel letvẽderevinũ⁊ ſeoꝛſuʒ vſum vinivẽderet eãdẽ rẽ bis. vñ⁊ vẽderet id qð nõ ẽ pꝛopt᷑ qd maifeſte ) eqlitratẽ iuſticie eſt.ſiłi rõe qͥ mutuat triticũ vinũ⁊ oleũ⁊ hmõi vel pecuniã numeratã.⁊vltra ſuũ capitale mutuatũ aliqd exigit vel pꝛincipałr intẽdit hr̃e qð pᷣcio poteſt — maluſt Ftina o feo nucua atie gillnd biobel chnias acme dürte göͤckt oin nia en⸗ inguc en hlc göck⸗ gaec ſteti dilrt fucnie ſeno ge Tone fucü genenat atq; mi ctu. ci tur ye ficare 1 faclatre pbümng OM arord ſntige iſina⸗ ſeneute gedede Mirdti Giart ſeuoi⸗ DuimüdS guns ſa neuſges obenef ſtumunn Meberf aſma Meſinn 2aligt rekſen glic Prei. qeapi ſua becu palfp 2 ytpar hunnnn Etdſiun i u hbit na 1e he de a☛ — — =— us in n G nne wod lad eqne⸗ linti Tbo⸗ ntundi an s hr zeatd⸗ nöͤſrß nant s ſact⸗ nodi⸗ enesq/ ſedo us a vaſcde ioſan ſneals iſ ö toel iluire inipſß —RZ cs poy⸗ hn ,AGint⸗ t hOH extimari.ↄtra equalitatẽ iuſticie agit.qꝛ petit ſibi du as recõpenſatões ſieri.vnã:ſ.reſtitutiõem equalẽ rei mutuate. all verovt pꝛeciũvſus qð ðꝛvſura⁊ ſic pec catũ eſt vtpote cõtra ratiõem ſeu legem naturalẽ con tra iuſticia. Quantũ ad ſecunda ratiõem clarũ eſt cillud qð gratis natura dat pꝛopꝛiũ alicui nõ dʒ ſi⸗ bi ab altero vendi.ſed natura dat ei cui mutuat᷑ pe⸗ cunia aliquã induſtriã vt pꝛopꝛiã.⁊ hanc induſtriaʒ ⁊actus pꝛopꝛios ipſiꝰrecipientis mutuũ ſibi vendit dũ vltra capitale mutuatũ plus exigit ipſe mutuas gqo eſt iniuſtũ⁊ ↄtra natur appꝛopꝛiatiõis q dedit viro induſtriã ꝙ pꝛopꝛia induſtria ſibüipſi ꝓſit Pecu nia enĩ inq;tũ pꝛeciũ venaliũ nullũ cõfert lucꝝ niſi ꝑ induſtriã vtẽtis.vendere ergovtilitatẽ pꝛouenientem ex pecunia ꝑ mercatiuã induſtriã ei cui mutuata eſt nihil eſt aliud q; vendere ſibi induſtriã ⁊ actus ſuos qð eſt ↄtra naturã ſiue legẽ naturalẽ. ⁊ bec eſt rõ ſco ti ſuꝑ.iiij. ſentẽtiaꝝ. di. lxx viij. Uidet᷑ etiã tꝑs iullivxẽ/ dere cui mutuauit illð.ſ.quo pecuniã ſuã detinʒ qð eſt etiã Z naturã.cũ nõ magis ſibi ſi it appꝛopꝛiatũ il⸗ lud tꝑs q; illi qͥ recipit mutuũ.Et hec eſt rõ Criſoſt. di. lxxxviij eijciens. Quantü ad tertiã rõnem ſcilʒ — 2 fructificatõis patet ꝙ ꝑvſurã fitvt res mutuata q ex ſe nõ generat fructũ.pariat lucꝝ qð eſt ↄtra natura. NHon enĩ alið videt᷑ eſſe lucrũ qᷓ; fructꝰipſiꝰ rei ſeu per fructũ ipſius aliqͥd acqͥᷣſitũ. Naturale eſt enĩ ꝙ res qᷓ generat fructũ ſemꝑ creſcat invaloꝛe cũ ipſo fructu. atq; maioꝛ eſt cũ ẽ ſub fructu q; cũ ꝑmanet ſine fru⸗ ctu. cũ igivſura res hñtes determinatũ valoꝛẽ a na⸗ tura vel arte qᷓ in eo excreſcere nõ pñt ⁊ꝑ ↄñs fructi⸗ ficare nõ poſſunt faciat excreſcere in valoꝛe. ſequit᷑ ꝙ faciat rem nõ generantẽ fructũ parere lucꝝ. Unð ſᷣm phũm pꝛumo polit.vſura ðꝛ a hatos qð eſt partus. qꝛ ↄ naturã rei mutabilis vult vſurarius ꝙ pecunia pariat. qð miraculoſum videt᷑ſed diabolicũ ẽ Et hãc rõem tãgerevidet᷑ Amb.di. Interdũ exiaʒ vlure arte neqſſima ex ipſo auro aurũ naſcit᷑ di xl vij.ſic. Ad rõem autẽvſurarij rũdet᷑. Nã cũ dic,. ꝙ ſicut rõ dictat wipſe debear ꝓximũ ſubleuareꝛ ſubuenire ei permu tuuũ vel alios modos cũ pᷣt. ita etiã dictat rõ natural ꝙ ipſe cui mutuauit debeat eũ adiuuare et eẽ gratꝰ ex ſeruitio impẽſo dando ei alid de ſuo lucro. Rũ. ꝗ pꝛimũ dictat rõ. ſ mutuer pꝛoxio indigeti ſi pt. ſed gratis ſine ſpe lucri.ſcõᷣm etiã dictat rõ.ſ. ꝙ ſu gratꝰ recipiẽs mutuũ erga mutuantẽ.puta in recognoſcen do beneficiũ. ⁊ cũ pᷣt eũ adiuuare qñ indigetvłviceũ ſa remutuãdo ſibi vei ꝑ alia obſeàa. ſed gratis nõ ex „ pactõe:lã etſi et teneat᷑ ad antidota naturałr.i.recõ penſandũ beneficiũ hoc eſt ex debito honeſtatis non neceſſitatis.ſ.q̃ poſſet cogiĩ iudicio.Et ideo ſᷣm tho. 2 alios ſi qͥ mutuaret alicui cũ hoc pacto ei tene⸗ ret᷑ emutuare vſurã cõmitteret.qꝛvltra capitale ſuũ aliqd exigit ꝙ pᷣt pꝛecõ extimari illa ſcʒ obligatio ꝗ.ſ. pht eũ ↄuenire in iudico. Ad aliã roem cu.ſ. dic· ꝙ qà recipit mutuũ ab eo locupletat᷑ cum dãno ſuo ⁊ de ſua pecunia. Rñ.ꝙ locupletat᷑ ſeu lucrat᷑ ille pꝛinci⸗ palr ꝑ induſtriã ſuam.quia pecunia ex ſe nihil lucra tur vt patet tenendo in capſa.pecunia etiã illa nõ eſt mutuantis ſed eiꝰq accepit mutuũ.qꝛ in eũ trãſlatũ eſt dñium.eiſi perijt vel ꝑdit in negociãdo vel aliud agendo parit piculo ſuo nõ mutuãtis. Damnũ aũt nõ ſuſtinet niſi qꝛ ceſſat ex hot ſibi lucꝝ. ſed idẽ dam nũ habuiſſet ſi pecuniã in archa ſeruaſſet.qꝛ ibi non fructiſicat Et ſi cũ ea negociatus fuiſſet potuiſſʒ amit tere ſicut? lucrari. ſubſtabat enĩ tunc periculovbi in mutuo non ſubſtat.verũ ſi ex carentia pecunie mu⸗ tuate paſſus fuiſſet damnũ.puta cũ opoꝛtuiſſet euʒ accipe ad vſurã velvẽdere res ſuas minus iuſto pꝛe/ cio vel aliquo ſimili.tũc mutuãs deberet ei ſatiſtace⸗ de dãno ei ſecuto pꝛopter mutuũ etiãſi nõ feciſſet pa⸗ ctum de hoc ſᷣm conſciam.non aũt de induſtria ſua lucrũ factum tenet᷑ cõicare:ceſſante dino. Secũdo vſura eſt ↄtra legeni dimnalẽ.et hoc patet ex triplici ſcriptura que ↄplectitlegem diuinale.ſ moſaica.pꝛo pherica ⁊ euangelica. In euagelio dicitveritas ipa qᷓ — „ „ — — mẽtiri nõ p̃ᷣt. Date mutuũ nihil inde ſperãtes.Luẽ. vinihil. ſ. qd pcio poſſit extimari vltra ſuã ſoꝛtẽ. naʒ beniuolentiã⁊ amicitiã licet ſperare qᷓ nõ cadũᷣt ſub pꝛecio. Quod verbũ eſt pceptoꝝ q;tum.ſcʒ ad hoc ꝙ nõ ſperet᷑ ſeu expectetur lucrũ pꝛopter mutuũ. quia ibi eſſet vſura vndeꝛ motale. Quod aperte declarat Auguſt. ſuꝑ ps. dicẽs. Si feneraueris id eſt ſi mu⸗ „ tuũ dederis pecuniã tuam a quo plus qᷓ; dediſtiex⸗ pectes acciꝑe non ſolũ pecunia ſed quicdd allud ſue R——— triticũ ſiuevinũ⁊ hmõi.feneratoꝛ es.i.vſurarius⁊ in hoc nõ laudãdus ſed impꝛobãdus.xiiij:q.iij.c. ſi fe⸗ neraueris. In ꝓphetis quoq; phibet᷑ ipſavſura Uñ 2 p. deſcribẽs conditões neceſſarias ad redeſceduz in mõte dei.ſ. ſuꝑne patrie hãcvnãꝗ ponit inter cekas Qui pecuniã ſuã non dedit ad vſurã. Qui ꝗ̊ dat ad vſurã nunq; aſcẽdet ad monte ðᷣine glie niſi penitue rit plene. Et neemie.v. Increpaur inqt optimates et „ * mgrãtꝰ.⁊ dixit eis.vſuras ne exigatis ⁊c. Et ezechiel xviij. ine ſcelera digna moꝛte etna ponit vſur dicẽs· Qui ad vſurã nõ cõmodauerit.i.ampliꝰ qͥcq; nõ ac⸗ cepit. Vbi ðtMiero. Putãt dã tm vſuras eſſe in pe cunia qð pꝛouidẽs ſcriprura diuina ois rei aufert ſu 72- pabundtiã vt plus nõ ecipias ; dediſtt. riiij. g. iij.c. putãt Et ꝓuer.xxviij. OQui cõgregat diuitias ð vſuris ⁊ fenoꝛe liberalixc. In lege moſaica q;tũ ad ꝑ .tẽ moꝛalẽ. q ad hec obligat. videt᷑ Leui:xxv. Neacci pias a frẽ tuovſurã nec pl?q; dediſtie loĩe ſñs intel ligit qlibʒ primꝰ⁊ rõeoꝝgis qvna ẽ.ſ.a voꝛ roe finis q vnꝰ eſt.ſ.dcꝰ. Ad roem aũt vſurarij rũdet᷑ cũ.ſ. dicebat g in lege pmittebat vſura. qꝛ ülla fuit cõpati ua ꝑmiſſio qᷓ ꝑmittit᷑ minꝰmalũ ne ſeqtur maſusꝑ mittit᷑ ãt nõ ꝙ cõcedat᷑vt licitũ.ſed qꝛ nõ punit᷑ pena tpꝑali ſed bñ punit᷑ pena et᷑na. Permiſſum g fuit iu⸗ deis vt auaris vſura exercere erga alienigenas ne cru geles exiſtẽtes a fubo exigerẽt eos ↄſumedo Aliã rõʒ hẽs ĩfra ĩ. Selij. ciſe. Ad illã aliã autoꝛitatẽ inductã feneraber; gẽtibo młc ⁊c. Rñ.ſᷣm tho.vbi v. ibi lar eſumit᷑ fenꝰp mutuo tm̃ non ꝓ mutuo advſurã.Et vult dicere de ſi ppls Fuaret legẽ erit ua abũdãſꝙ potert alijs mutuare? ñ indigebũt mutuũ accipe Tertõvſura ẽ ↄ legẽ hũanalẽ. Suꝑ oẽs bũanos le⸗ es ẽ ius canonicũ qð rſultat ex decretꝭ ⁊ decretalibo 2 ſcõꝝ autoꝛitatibo doc. ex capᷣ.nãq; x. cilij cartag. „ qð ĩcipit Seditõnarios phibẽt vſurari ad clericatũ ꝓmouen di xlvir ullꝰat phibet᷑ s pmotiõe niſi pꝛo moꝛtalivł pꝛo irregularitate. vt.xiiij.qiij.⁊.qiiiij.in pluribo. c. ⁊ extra devſuris.ꝑ totũ.pᷣcipue,.c:qꝛ in oĩ⸗ bꝰ. hoc pꝛohibet᷑ vbi excõicant᷑ publicivſurarij.quo ad ſacramẽta ꝑcipienda⁊ quo oblationes altaris⁊ q ad ſepulturã eccleſiaſticã.his om̃ibo pꝛiuant᷑ niſi re⸗ ſtituant.in.vi.li.devſuris.vſuraꝝ.Pꝛiuant᷑ cõfectõe teſtamẽtoꝝ ⁊ alijs multipliciter niſi faciant cautionẽ De his omnibꝰplene habes infra in diuerſis. . við ibi.Et de excõicatõe quã incurrũt ſepelientes eos ſcʒ publicevſurarios niſi fecerintcautiõem.habes infra in.iiij. ꝑte.ti i.ca. Auguſt.etiã di. An crudelioꝛ eſt qͥ ſubtrahit aliquid vel eripit diuiti qᷓ; qͥ trucidat inopẽ fenoꝛe.xiiij.q.iiij.quid dicã Et ambꝛo. Sine ferro di micat qvſuras flagitat.iiij.qiiij.c.ab illo.Et leo pa pa. Sicut nõ ſuo noĩe ita nec alieno licet fenus exer⸗ cere. penus hoc ſolũ exercere debemꝰvt quod hic mi ſericoꝛditer tribuimus.a dño qͥ multipłrꝛ in ꝑpertuũ menſurã tribuit reciꝑe valeamus.di.xlvi.ſicut.Et ð hac vſura ſpũali⁊ licita dicit Salomõ.Feneratoꝛ do mino qͥ miſeret᷑ pꝛoximo qꝛ centũ pꝛovno accipietis. id eſt ſpũalia q̃ excedũt in centuplo vnũ. ⁊ vitã et᷑nã poſſidebitis.in euangelio Math. xix. Ad ratõem rentie dace⸗ dñoꝝ.⁊ platea f. ai noui ſunt nobiles qͥ nolũt laboꝛare.⁊ ne pecunia eis deficiat paulatĩ con ſumẽdo tradũt eam mercatoꝛivel trapeʒite intenden tes pꝛincipalr aliqͥd annuatiĩ recipe ad diſcretõem eo rũ.ſaluo tñ capitali.Et q;uis ipſi vocent hoc depoſi tũ tñ clarevſura eſt. xuiij.q. iij.ſi feneraueris vt habes ſupꝛa. Necvere depoſitũ eſt nec ſapit naturg eius Ip ſi etiaꝛ alij plures qñq; mutuant pecunias diuenis ꝑſonis accipiẽtes in pignus domũ vel agrũ vel vine am ſub noiĩe ſecuritatis.ſed fructũ ſeu renm dicti pi gnoꝛis interivolũt hr̃e quouſq;reſtituateis pecunia nõ cõputando in ſoꝛteꝛ vſura eſt. devſuris.c.i.Excu ſatur tñ in hoc caſu a viciovſure gener qui cũ ſuſtine at onera mrimonij⁊ nõdũ habuit dotes recipit a ſo⸗ cero vel alijs dotãtibo mulierẽ poſſeſſionẽ aliquã in pignꝰquouſq; recipiat dotes hic licite facit fructꝰ illi us pignoꝛis ſuos nec tenet᷑ cõputare in ſoꝛteʒ. vt de vſuris.c.ſalubꝛiter. Campſoꝛes cãbia faciũt que vocant᷑ caãbia ſiccavel ad libꝛas groſſoꝝvł ꝑvenetos Sel qꝛ ibi eſt mutuũ expſſe qð eſt materia in ↄctu vſurarij rñdetur ꝙ leges ciuiles dãt᷑ populis qͥ ſunt pꝛo maioꝛi parte malivel ĩꝑfecti.⁊ intendũt pacificũ cõuictũ ciuiũ adinuicẽ.Unde ſolũ pꝛohibẽt expꝛeſſe vitari q̃ ſunt magis ꝑturbatiua ciuilitatis ⁊ qͥetis tẽ poꝛalis puniẽdo trãſgreſſoꝛes ⁊ coercẽdo ab illis per penas.vt adulteria.furnta.homicidia.⁊ hmõi. Alia m ittunt nõvt licita cõcedẽtes ſed nõvt alia vicia pᷣ⸗ dicta punientes ⁊ hoc ne peioꝛa cõtingãt ſicut de me retricibo⁊ hmõi.ſᷣm tho.vbi ſupꝛa.Sʒ lex diuina ꝓ⸗ hibet oẽ pctinñ oñdens puniri in diuino iudicio.Rũ ergo lex diuina⁊ naturalis ſit ſupꝛa oẽm legẽ hũanã. vtz. di. vlij. ⁊eix ꝑ totũ.⁊ canonica etiã ſit pꝛeiudicãs ciuili.vt.di.ix.in his que ſpectãt ad ↄſcĩam.⁊ tniplex lex diuina⁊ naturalis ⁊ canonica pꝛohibeãtvſurã om nẽ. Diĩs lex ciuilis q̃ ꝑmitteret etiã concedẽdovſuras aonnullat᷑ q;tum ad hoc ꝑ legẽ diuinã⁊ canonicã.Et ſi leges ille ſint iuſte qad ciuilitatẽvite pñtis rõne iaʒ dicta.nõ tamẽ iuſte ſunt q̃ ad ciuilitatẽ ſuꝑnã adipi ſcendã ad qð opoꝛtet ab oivitio eſſe imune᷑. Sʒ⁊ ipᷣe imꝑatoꝛ dicit.ꝙ ſacre leges nõ dedignant᷑̃ſacros ca⸗ nones imitari in matrimonioꝛ vſuris.vt in Autẽ.vt cle. ap.ꝓpꝛiepi.ↄue.colla.vi.⁊.ij.q.iij.S.hic colligit Quantũ ad ſecundam. g. I ptem ꝗ eſt extẽſio ſeu dilatatõ copioſa talis vitij. hoc notat᷑ ibi.de plateis eiꝰ. Platea ẽ locꝰvbi multi cõue niunt ⁊ locus latꝰ⁊ patẽs.⁊ lata eſtvia q̃ ducit ad ꝑ⸗ ditionẽ.ſ.via cupiditatis⁊ multi incedunt ꝑ eã dicit ſaluatoꝛ Mat.vij.⁊ ꝑcipue ꝑ vſurariã pꝛauitatẽ pa tens eſt.qꝛ ſemꝑ a xpᷣicolis hecvſura habita eſt p ma gnoꝛ enoꝛmi ſcelere.Etad tollendũ oẽm excuſatoem huiꝰmaledictivitij eccleſia ſtatuit vt ſi qͥs ꝑtinaciter hoc aſſereret ipam. ſ.nõ eſſe petm̃ꝛ graue hereticꝰ ha beat᷑.23 ipᷣmvt ↄ alios hereticos ꝓcedat᷑ devſurꝭ. ex graui.in cle.Sunt aũt in ciuitate plures platee.Eſt platea nobiliũ⁊ campſoꝛũ.Eſt platea artificũ⁊ mer⸗ catoꝝ. Eſt platea ludentiũ? temploꝝ. Et de oĩbꝰ bis plateis nõ defecitvſura⁊ dolus. In pꝛĩavt eſt flo vſuranio.⁊ intetio lucri pꝛincipalr qð eſt foꝛma.ideo inde reſultatvera vſura vt dicat᷑ cambiũ. lec excu⸗ ſat periculũ qð ibi eſſe pᷣt.vt deyſuris.c.nauiganti. Faciũt etiã alij ſecuritatẽ pꝛo alijs in mutuis cũ cer ta ſcriptura⁊ ꝓ hoc recipiũt duo ꝓ centenarioꝛ huiꝰ. ⁊ hoc etiãvſura videt᷑ ſi nõ eſt ꝓbabile ꝑiculũDe hoc tñ⁊ alijs ſupꝛadictis ↄtractibo habes plenein.S. pli bus.c.ſe. In ſecũda platea.ſ.vbi moꝛant᷑ mercato res.lanifices.ritagliatoꝛes.⁊ bmõi:multe reꝑiuntur vſure.Nam qͥvendit aliqͥd ad aliquẽ terminũ tꝑis. ⁊ rõne termini ſeu dilate ſolutois petit plus iuſto pᷣ⸗ cio.puta iuſtũ pꝛeciũ ſit.x.⁊ ipſevendit ꝓ.xi.vſuram cõmittit.niſi illud intenderet nõ tũcvẽdere ſed ſerua⸗ revſq; ad tꝑs quo veriſi credebat merces illas vali⸗ turas q;ẽtum vendit.etiã ſi nũc ne tantũ valeãt.puta tꝑe eſtiuo vendit bladũ ad pᷣces ſeu inſtantiã alicuiꝰ qð inrendebat reſeruare ad tꝑs hiemale qñ cõmuni leat.vt devſuris.c.in ciuitate Silr ſi qͥs emit merces vel victualia minꝰ iuſto pᷣcio pꝛo eo ꝙ anticipat tꝑs in ſoluẽdo pꝛeciũ anteq; recipiat merces vłvictualia ꝑ aliqᷓs mẽſes. puta dat pꝛeciũ tꝑeveris ⁊ recipit bla dũ tpꝑe eſtatis ⁊ hoc niſi ſubſtaret ꝑicłm.vt qꝛ bladũ vel aliud pᷣt ꝓbabiliter plus vł minus valere dicto pᷣ cio qð ſoluitvt in dicto c. in ciuitate Sed qͥ emũt poſ ſeſſiones vel domos multominꝰpcio qᷓ;valeãt cũ pa⸗ cto ꝙ infra certũ tꝑs ille venditoꝛ poſſit reemere. vſu ra reputat᷑ ſeu fraus vſure palliate ſub titulo emptio⸗ nis.Qui etiã faciunt ſocietatẽ cũ alijs ſiue mercato/⸗ ribo ſiue artificibo ſiue agnicolis circa mercãtias vł ar tificiata vel pecoꝛa⁊ alia aĩalia volentes ſaluũ eſſe ca⸗ pitale qͥ ad pecuniã ſeu capita qͥ ad aĩalia vſura eſtꝛ nõ vera ſocietas.xiiij.q.iij.pleriq;.cũ glo.Sʒ ⁊ diũſ modis cõmittit᷑ fraus⁊ dolus in hmot⁊ iniuſticia.ð quibo diffuſe habes infra. ĩ plibo. . ſe. In plateis tertijs q̃ ſunt cõiter añ eccleſias ibi ↄueniũt.⁊ diui⸗ tes⁊ pauꝑes.⁊viri ⁊ mulieres luſoꝛes ꝓdigi artifices ciues⁊ alij.Et ad oẽs qſi extendit᷑ viciũ vſure vel ꝑ ex ercitiũ eiꝰvel ꝑ ꝑticipatõem.Nã mulieres de qbus minus videt᷑ ſi ſuntvidue ne ↄſument᷑ dotes earũvel ter plus valet.pꝛopter qð vendit pluri pᷣcio q; nũcva — Plli ne datlvi⸗ weg a Lulene arviea callui ſonnte noxlaſn tenel cüconſ leyeder gecptt/ lapeeeſſt ſapdg⸗ Cerſnnr Ewi nis tune lüſtg nap luſnor hyns, con Nen Mo Goſ ve ſs dan Nne en Uſue i mdn To ug nsic unmn liden ein ſ emere Crchiunm miits usußß Capitulũ deponũt eo⸗ mercatoꝛibo ad diſcrenõem ⁊ vſura jeſt ſᷣm pᷣdictevel recipiũt ab heredibo cõiugis ſui defun cti poſſeſſionẽ vſufructuãda quſq; reddant᷑ ei dotes 2 vſura eſt õm Hoſti.⁊ alios. Si ſunt nupte viris qᷣ ſunt obligati ad reſtitutõem vſurarũ ad q;tũ eſt va⸗ loꝛ eoꝝ ſubſtãtie invſura ꝑticipantvictũ⁊ veſtitũ de bis ꝑcipiendo. Si ſunt puelle nuptui tradẽde ⁊ do tes recipiũt devſuris.viri eaꝝ nõ pñt reciꝑe tłes do⸗ tes etſi receperint tenent᷑ ad reſtitutõem illis quibus ſocer erat obligatus ex qͥ oĩa illiꝰerãt obnoxia reſtitu tioni:Et ipſa młier ſoluto matrimonio tenet᷑ ad reſti tutionẽ ſi ñ reſtituit vir ſm doc·Ray.⁊ alios.De his oĩbo plene vide infra in. S.plurbo.c.ſe. Pupilli qʒ q̊ rum tutoꝛes vel ꝓcuratoꝛes eoꝝ pecunias poſuerunt ad diſcretiõem vbi vſura eſt.ſᷣm pᷣdicta tenent᷑ ad re⸗ ſtitutõem.q;uis nõ fecerint ipſi tales contractꝰ tñ qꝛ lucxꝝ tale ipſi ꝑceperũt Et ſi nõ diſponũtſe ad reſtitu tionẽ cũ hñt admĩſtratõeʒ ſuoꝝ bonoꝝ iã ſunt in ſta tu dãnatõis.ſed ⁊ ipſi tutoꝛes ⁊ curatoꝛes moꝛta liter peccant faciẽdo tales ↄtractꝰ. ⁊ tenent᷑ ad reſtitutõeʒ qᷓ;uis vtilitatẽ nõ ſint inde ↄſecuti in caſu qͥ ipſi pu⸗ pilli nõ vellentvel nõ poſſent ſatiſfacere.vt no.archi. dꝛ. xlvi.ſicut nõ ſua. Idẽ de q̃ͥlibet factoꝛevel ꝓcura⸗ toꝛe qͥ exercet negocia alioꝝ faciente hmõi ↄtractus. Qui etiã niutuat pauꝑibo hac intentõe vel pacto vt ſuiãt eis ĩ opis agri.vineeꝛ bmõi.vel ĩ oꝑis boũvel eq̊ꝝ vel alio ſeruitio coꝛpali.vſurã ↄmittũt.de vſur c.ↄſuluit Filij q̊ʒ⁊ heredes qͥcũq; vſurarioꝝ ꝑticeps ſunt⁊ tenent᷑ ad reſtitutõem.⁊ ſi bona illa legata ob noxia ſunt reſtitutõi vt devſuris.c. Michael. niſiin certa eſſent ⁊ locis pijs legata. Publici autẽ vſurarij cũ conſcia dioceſani⁊ cautõe de talibo dñt diſpone⸗/ re. vt devſuris.in.vi.de qͥ vide infra iu.. Illi eriã qͥᷣ accipiũt mutuũ ad vſura ſi faciũt ſine legitima cã pu ta neceſſitatis velvtilitatis rõnabilis.ſ ad ludedum vel pdigaliter ependẽdũ peccãt moualł fm b. tho. vbi S. ⁊ alios doc. Notarij ↄficiẽtes inſtrum̃ta ĩ frau dẽvſuraꝝ ſciẽter: teſtes peccãt moꝛtalr. Idẽẽ de me diatoꝛibꝰ ⁊ ſeruiẽtibo eis in talibo. Aduocati patroci nãtes eis in bmõi cõtractibo. Oẽs hi digni ſunt moꝛ te eterna.qꝛ cõſentiũtvſure cooꝑando ei.ij.qel. c. no⸗ tũ ſit Faciẽtes q̃; ſtatuta ſuꝑ hmõi⁊ iudicãtes ſm ea vt capitanei. rectoꝛes ⁊ hmõi.⁊ pᷣbentes ↄſilia ad hu iuſmodi ſtatuta peccãt moꝛtaliter? ſunt excõicati.de vſuris.c.ex graui.in cle. Dñi etiã tꝑales qͥ pmittunt vſuras pꝛopter vnã certã quotã quã recipiũt inde.ĩ eadẽ ſunt danatõe.Et cõfeſſoꝛes qͥ abſoluũt ſcienter tales nõ diſponẽtes ſatiſtactõem emẽdã.Ecce q̃t in numeros illaqueãt maledicte vſure. Et ſic nõ defecit de plateis oĩbus vſura.qꝛ vel ꝑvnũ modũ vel ꝑ aliũ inuoluit quaſi vniuerſos. . Tertiũ quod cõtinetur..m in verbis põ. qdð in pꝛio mẽbꝛo habet. eſt cõtinuatio buiꝰ vicij q eſt piculoſiſſima.cum ðꝛ. Nõ defecit ipᷣa vſura.ſed vſq; in finẽvite cõiter ꝑſeuerat. Sʒ vt dicit Piero.Si vſq; in finẽ vite in malis pſeueramꝰ aſſi⸗ due peccantiũ nõ miſeret᷑ de di.xciij.c. diacõi · At⸗ tẽditur aũt iſta ↄtinuatio piculoſiſſima. Quia ſineĩ⸗ terpolatõe: Quia in finali duratõe, Quia in plali ſuc ceſſiõe. In alijs pctis nũqᷓ;ᷓ bõ aliqͥd eoꝝ ↄtinuat. Nõ enĩ guloſus ſꝑ actu comedit.nec cõtinue luxuni atur laſciuꝰ.nec iracũdus ↄtinue iraſcit᷑ ſed interpo⸗/ lant actus ſuos. Sʒ vſura ſꝑ rodit⁊ cõſumit paupe⸗ rũ oſſa.⁊ de die ⁊ de nocteꝛ in feſtis ⁊ in ferijs.⁊ doꝛ⸗ miẽdo⁊ vigilado oꝑałꝛ nunq; deſicitvſura. Et cum petm̃ ſuũ vſure mẽti occurrentꝛ ñ dolet⁊ ꝓponit vſu rariã pꝛauitatẽ dimittere ⁊ reſtituere.ſʒ ipſa lucra re⸗ tinere. iteꝝ ⁊ de nouo peccat moꝛtalrꝛ totiẽs qtiens. Tenet᷑ eni qͥlubet ad cõterendũ ſtati de moꝛtali cum mẽti occurrit de quo adhuc nõ habuit cõtritionẽ ſᷣm b.cho.in.iiij.? Ricar.⁊ Boñ.⁊ Pe.ð tarã.Pꝛecepto rie enĩ ðꝛ illð a dño. Cõuertimini ad me filij reuten⸗ tes et ſanabo aduerſiones veſtras. Hiere.iij. Mõ de fecit ſecũdovſura quia durat dũ ille viuit ⁊ poteſt ex ercere. Cetera vitia inquit Hiero.cũ ſeneſcẽte ſeneſcũt ſola auaricia iuueneſcit.⁊ ſuꝑ oẽs ſpẽs eius vſuraEt rõ eſt qꝛ in alijs peccatis ſi s vult penitere nõ hʒ ni ſi cõteri⁊ ꝓponere abſtinereꝛ ſibi iniunctã penitenti⸗ am facere.q̃ modicũ qͥd eſt Sed vſurariꝰ ſicut⁊ alter qͥ accepit aliena iniuſte vel detinet nõ ſolũ opoꝛtet ꝙ doleat⁊ ↄfitea᷑ꝛ ꝓponat abſtinere in futurũ.ſed ne⸗ ceſſe eſt ꝙ reſtituat aliena ſi poteſt. Ilã vt alias ðꝛ in iure. Non dimittit᷑ peccatũ niſi reſtituat᷑ ablatũ.de re.iu. Nec cõfeſſoꝛ.ſacerdos.nec epᷣs.nec aliꝰ ſuperi⸗ oꝛ pꝛelatꝰpoteſt ſibi remittere ius alienũ. ſed ille cuiꝰ eſt pecunia debita. Nimis autẽ duꝝ videt᷑ibivtred dat q̃ cũ tanto laboꝛe acqͥſiuit⁊ ꝙ burſam euacuet ac diſtrahat poſſeſſiões,.⁊ vbi aſſuetꝰeſtviuere abũdan ter cũ familia ſua.⁊ indui põpatice.reducat ſe ad te⸗ nuẽvictũ ⁊ veſtitũ.⁊ ꝙ dimittat filios pauꝑes.⁊ non cõſiderat miſer bõ ꝙ ſicut nudꝰ eſt egreſſus de ventre matris ſue ita nudus reuertet᷑ illuc. Job.i.id eſt ĩ ter rã matrẽ omniũ.Non atrẽdit quod ait põ.Frater nõ redimit.ixpᷣs noſter frater ꝑ humanitatẽ nõ libera⸗ bit talẽ moꝛtuũ in peccato pꝛopt᷑ ſua legata facta ec⸗ cleſijs vel hoſpitalia ſacta Recimer hõ quicũq; qua ſi dicat nõ.nõ dabit deo placatõem ſuã ⁊c.Quãto ãt magis pſeuerat in vſurꝭ tãto magis aggrauat᷑ pecca⸗ tũ eius.Etvt dicit. Pꝛouer.xviij. Impiꝰcum in pꝛo⸗ fundũ peccatoꝝ venerit. contemnit nec curat de ania ſua.Et tanto ſunt grauioꝛa pctã cto aĩam inłeliceʒ detinent diuti alligatã. Ait Gꝛeg/extra de cõſue. c. fi. Et cõiter tales moꝛiũturvt aĩalia bꝛuta vel aliquo terribili iudicid de eis cõtingẽte rapti aliqñ a demo⸗ nijs notoꝛie. Sicut legit᷑ de quodã vſurario ꝙcum doꝛmiret in lecto cũ vxoꝛe ſubito exꝑgefactꝰexiuit ð le cto. Cum autẽ ab vxoꝛe ſua interrogaret᷑ qͥd ha beret ait. Modo raptus fui añ iudiciũ deivbi tot ⁊ tanta terribilia ſunt oppoſita cõtra me ꝙ neſciui nec potui aliqͥd rñũdere.Cunq; fuerim diu ad penitentiã expe⸗ ctatus nec hucuſq; volui diuinis ĩſpiratõibo ⁊ pꝛece e obedire:audiui nũc iudicẽ ↄtra me ſciam pꝛotu iſſe meq; datũ in poteſtatẽ demonũ qui me debent hodie ad eterna ſupplicia aſpoꝛtare Quo dicto de ꝑ ticavili veſte aſſumpta domũ rapido curſu egreſſus eſt. quẽ ſui bincitide querẽtes.tandẽ ſn quodã mona ſterio monachoꝝ matutinas cantantiũ inuenerunt. Lunctis ergo eũ ad penitẽtiã inducẽtibo nec ꝓficere valẽtibo rõe aut exhoꝛtatõevel pᷣce cuſtoditꝰ ẽ d ges Titulus Pꝛimus vſq; ad ſextã hoꝛã. Deniq; cũ ↄſanguinei eũ ad do/⸗ deagen Tache ad qndã fluuiũ per quẽ traſituri erat perueniſſent.viderũt quãdã nauim rapido cur ſu ꝑ fluuiũ aſcẽdentẽ.a nullovtvidebat᷑ ↄducta. Sʒ ab vſuraroviſa eſt plena demonijs qͥ ait.ideovenie⸗ bantvt eũ ad ſupplicia eterna aſpoꝛtarẽt Quo dicto ſtatĩ de manibo eoꝝ a demonibo violẽter raptus ⁊ in nauim ꝓij cit᷑.⁊ curſu rapido refracto ſubito diſpuit cũ demoniboꝛ pᷣda pᷣfate nauis. Sicut g̊ nõ defecit vſure vitiũ in eo dũ in hoc ſeculovixit ita nõ deficiet punitio gehenne in aliavita.⁊ ᷣm modũ delicti erit⁊ plagaꝝ modꝰ.vt ð:Deu.xxv. Demũ eſt ꝑpiculoſiſ ſimũ iſtud vitiũ qꝛ tranſit ad ſucceſſoꝛes. ſicut lepꝛa Bieʒi tranſſfuſa eſt in poſteros: Alia peccata non ex cedũt actoꝛes eoꝝ.vnuſqͥſq; in iniqᷣtate ſua moꝛietur Filius nõ poꝛtabit iniqͥtatẽ pris. Ezech.xviij. nec ire nec ſuꝑbie.nec inuidie.nec alia. Sʒ in vſura ſicut et rapina⁊ oĩ illicita vſurpatõe filiꝰ ⁊ qlibet alius heres vſurarij ⁊ raptoꝛis ⁊ filij filioꝝ ad q̊s deuenerãt böa ipſoꝝ obligata reſtitutoi. poꝛtabũt miqtatẽ pris vſu rarij:i.penã debitã. nõ quide ꝓ pctõ qð actu ↄmiſit pjr. ꝓ illo eĩ ipſe ſolus pr̃ poꝛtabit onꝰ ſuũ. ſed ꝓ pctõ qð ↄmiſit filius eiꝰvł qcũq; heres ipſiꝰ in retinendo bona aliena.in quo imitat᷑iᷣm pꝛauũ preʒ.Et ſic de pꝛogenie in pꝛogeniẽ in ꝑpetuũ obligat᷑ heres vſura⸗ rij vel alienoꝝ detetoꝛes inq;tũ durãt bona ipᷣoꝝ.ad vylteriꝰnõ tenet᷑ niſi de eo qð ꝑuenit ad eũ quſq; cre⸗ Qitoꝛibo ſit ſatiſſactũ ꝑ ſolutõem vel remiſſionẽ ĩ foꝛo ↄſcie.Caueãtaũt heredes taliũ.filij.nepotes.cõſan⸗ guinei.vel extranei.ne in hmõti laboꝛẽt craſſa ignoꝛã tia.qꝛ nõ excuſaret eos a dãnatõe. Sʒ illð verificaret᷑ in eis. Ignoꝛãs ignoꝛabit᷑ id ẽ repꝛobabit᷑. ſola igno rantia inuincibił eos excuſaret. Legit᷑ de quodãvſu⸗ runo ꝓ cũ infirmatus eẽtꝛ grauit᷑ ac filios duos ha⸗ beret viſitatꝰa cõfeſſoꝛe cõfeſſus eſt.⁊ nõ negauit pec catũ ſuũ ui cũ declaraſſet ↄfeſſoꝛ g opoꝛtebat eum oĩa mala ablata reſtituere.als ſaluari⁊ abſolui ñ po⸗ terat⁊ filij ad hoceũ hoꝛtarentvt poſſet ⁊ ſacra ſuſci⸗ pere⁊ aĩam ſaluã facere.ſciebãt eni vſurarios ↄctus eius. Rñt ille miſer.Ego nõ poſſum.qꝛ ſi ſuꝑuiuer? nõ haberẽ ad manducandũ.ſed opoꝛteret me mẽdi⸗ care.Si moꝛerer et vos opoꝛteret ire ad hoſpitale. ni hil enĩ vobis remaneret.qꝛ oĩa devſuris ſunt.Cuiil li.Nõ curetis de nobis puideatis ſalutiveſtre Tace te ait ille. Nolo ire potiꝰ⁊ ad mĩam dri ſtare q; mer⸗ cedẽ hoim.qꝛ inhũani⁊ ĩmiſericoꝛdes ſunt deꝰ auteʒ clemẽtiſſimꝰ. Sicq; in ſua obſtinatõe migrauit.Oð attẽdens vnꝰex filijs hoꝛtatꝰeſt germanũ ad reſtituẽ dũ ne ſeqrent᷑ prem dãnatõe.Qui ille. Si pr̃ meus vſuras fecit ego illas nõ feci. Uolo poꝛtiõe mea gau⸗ dere dũ viuo.de futuro neſcio qͥd erit Dermãaſit g̊ invi tio patris detinẽdo ꝑtem ſuã Aliꝰvo reſtituit certis ꝑſonis.⁊ incerta pauꝑibo erogauit.Cũ autẽ in bõis duceret dies ſuos ex ſubſtãtia fenebꝛi in pũcto ad in ferna deſcendit moꝛiẽs. Alter vero qui ſtatũ religio⸗ ſum aſſumpſerat facta reſtitutiõe de ꝑte ſua quadaʒ die cũ oꝛaret vidit in viſiõe terã aꝑtam ⁊ in ꝓfundũ * maximũ immẽſum flãmã extendentẽ. Et in p⸗ undo infemni int᷑ cetos vidit patrẽ ſuũ ⁊ frẽʒ ſuũ ſuꝑ eũ quẽ pr frequẽter maledicebat dicẽs Maeldictꝰꝛc ¶ Caplmvij . vb que ↄmittit᷑ in mutuis expᷣſſis ⁊ in pignoꝛibo.⁊ ĩ ſecu quia pꝛopter teyt diuitẽte dimitterẽ bec deuent. Et filius rñdebat.ĩmo tu maledicans qꝛ pꝛ ter te huc yeni.Si eni nõ dimiſiſſes mihi malcacqͥ lta. ̊ cauii ſem me ab alijs vitijs. Etſic ſtabãt iniſta altercatõt Ife Porm, 117 atoe Oð ille cemens dñm landauit de ſua illienĩatiöe qꝛ reſtituerat.Et ſic apparet cõtinuatio eius.qinõ de⸗ ficit moꝛiẽte vſurario ſed tranſit ad alios, vt dictu eſt niſi reſtituatur. —— iagit᷑ de multipli mõvſurarũ.ſ. et nitatiboꝛ in ſocieratibo ⁊ in ſocidis aĩaliũ⁊ in cãbijs. aĩas deuoꝛat płlimas multa hʒ intricamẽ ata pꝛopter fraudes adinuetas. ⁊ difficult deſerit pꝛopter obligatõem reſtitutõis.ideo pꝰ ſimo⸗ niã de ea tractet᷑.cũ habeat etiã ↄuenientiã cũ ea in ſeqᷣo. Etvtrũq; ſola ſpeꝛ intentõe ↄmitti᷑. Dicit᷑ aũt vſura quaſivſus reivł enis ſeu vſu rea. dat᷑ eĩ ob vſuʒ eris.i.pecunievel alterius rei qvſu ↄſumi ⁊ ob hoc eſt rea? mala.quia dat᷑ pꝛopt illð pꝛopter qð dari ñ debetvt declarabit᷑ infra⸗ Diffinitur auteſic Aſu F. meſt lucrũ ex mutuo pꝛincipałr intẽtũ. Lucꝝ ðꝛ pꝛo pꝛie incrementũ qð qͥs hʒ exvolũtaria ↄmutatiõe vlł tra ea q̃ pꝛi ſua erãt vñ ſi mutuo vni hñti.x. de mea ſubſtãtia es intentõevtvltra mutuatũ rehabeã ab eo illa.x.cũ alias haberenõ poſſem nõ cõmitto vſuram qꝛ nõ intẽdo hic lucrũ ſed tm̃ qð meũ de iure eratre habere.ar.xiiij.q/iiij.ab illo.Ex mutuo ſubdit᷑ qꝛ re⸗ gularitervſura cõmittitin mutuo Quãuis eĩ in alijs cõtractibo ſepe reꝑiaturvſura titulo emptõis velvẽdi tionis vel pignoꝛatõis.⁊ hmõi palliatõis.ibi tñ eſt ĩ⸗ plicite mutuũ.Nã ſicũ vendo tibi cannã pannivalẽ tem nũcvnũ ducatũ.ex eo ꝓvis dilatiõem vniꝰanni ad ſoluendũ pꝛeciũ.volo pꝛopt iſtã expectatõeʒ vnũ ſolidũ plus dicto pᷣcio.iſta vẽditio reſoluit᷑ſn mutu⸗ um. Ita eĩ eſt acſi modo tu mibi dares vnũ ducatuʒ p pꝛecio illius panni quẽ qꝛ tibi mutuo ꝑ annũ volo vnũ ſolidũ.eccevſura explicata.extra devſuris.in ci⸗ uitate. Et ðꝛ mutuũ q̃ſi de meotuũ.qꝛ trãſfert᷑ dñiũ rei mutuate in eũ cui mutuat᷑: ſtat ꝑiculo eiꝰ.vñ pꝛo pꝛie locũ habet in his q̃ vſu cõſumunt᷑ vt victualia. vel diſtrahunt᷑ vt pecunia nũerata. ⁊ iõ grauari non debet vltra reſtitutõem capitalis. Secꝰ autẽ eſt in lo catõeꝛ cõductõe domoꝝ⁊ agroꝝvel eqͥ. bouis⁊ hmõi nã dñium nõ trãſfert᷑ in accipiẽtẽ.ſed remanʒ penes dnimꝛ⁊ eius ꝑiculo ſtat.⁊ iõ liciteſpaturꝛ petit᷑ lucrũ pꝛo re locata vel cõmodata. Intẽtũ addit᷑ qð ĩcludit expᷣſſam pactõem.llã⁊ ſine pacto ⁊ locutõe ſola intẽ tione cõmittit᷑ vſura ſicut ſimonia. Si ei qͥs mutuat hac intentõe vt aliqd recipiat vlta ſoꝛtẽ tpale. eſto q nil qrat.vſurã ↄmittit mente.xiiij.qiij.ſi fenerauen Sʒ ſi mil recipit vltma ſoꝛtẽ ſufficit vt pnĩam agat de peccato ſuo moꝛtali.ſi aliqͥd habuit reſtituere opoꝛ⸗ tet niſi ſibi remittat᷑. Si vero qͥs mutuat pꝛincipalr „. pꝛopt᷑ deũ vel amicitiã nõ pꝛopt᷑ tꝑale ↄmodũ Et is q mutuũ accipit ex ſus libalitate vt gratꝰ ñ ncipal Via vſure voꝛago que hoc.ſ.ꝙ ↄmitti pᷣt ꝑ triplex munꝰa manu.lĩgua⁊ ob- Et bue l de degn de cſ iſte⸗ ieu ddis, ne ani eule ino⸗ ain nd dͤn zwhe zWwi 4 ro öeyt demes td NWonn weene⸗ botan iais ghiti binicki Mnim nwomi ͦgeni mnen nidcat; anün ſnisenc⸗ fiſietdii bchiſn nnn uen tit wuisthnet nnſn 1 iiu⸗ ceſei iisfmmn ingalech Kicen rüumten ſtnni nu N zbs pꝛopt᷑ mutuũ donat ei alid hocei daclarãs pei li⸗ bere donatvſura nõ eſt.qꝛ lucꝝ illð mutuãs nõ intẽ dit.ar.i.q.ij.ſicut.nõ eĩ dʒ eẽ factꝰdeterioꝛis ↄditõis ſed melioꝛis pꝛopter obſequiũ pꝛo ipſo factũ in mu⸗ tuando vt ſcilʒ donum el gratis factum recipe non poſſit qͥ pꝛius ſᷣm oẽs potuiſſet. Pꝛicipalr ðꝛ pꝛopt᷑ ſecundariã intentõem qͥ nõ inducitvſurã.ðꝛ aũt intẽ tio pꝛincipał hic cũ.ſimagis mouet᷑d mutuãdũ ꝓ pter lucꝑ.qð ſperat ſibi euenire qᷓ; pꝛopt᷑ alið.Sʒ in tẽtio ſecũdaria ðꝛ qñ etſi ſperat aliqͥd ſibi dari ab eo cui mucuauit ex ſua liberalitate.tñ nõ illð eũ mouet ſed magis beniuolẽtia.ita ꝙ etiãſinõ crederet ſibi ali qͥd darivltra ſoꝛtẽ adhuc tñ mutuaret.Sicut eĩ pᷣnci palis ſpes⁊ intẽtio ad tꝑale inducit ſimoniã. ⁊ nõ ſe cũdana in collatõe ſpũaliũ.vt habet᷑ expᷣſſe di.lxxxiij quid eĩ ꝓdeſt.in glo.⁊ di.lix.ſi officia. Ita ⁊ i mutuo pꝛincipalis intẽtio ad lucꝝ inducitvſuram ⁊ nõ ſcðᷣa ria ᷣm Lau.de ridol.⁊ mitos alios.Nec obſtat.c.i. xiiij.q.iij.vbi diciraug. Si mutuo dederis a q pluſ qᷓ; dediſti expectes.feneratoꝛ es.hoc eĩ intelligit᷑ de ex pectatõe cauſatiua pꝛincipalr mutui. Silr ñ obſtat c.fi.xiiij.q.iij.ad id qð dictũ eſt ſupꝛa de dato ex li⸗ beralitate.Nã dictũ c.loquit᷑ cũ aliqͥd dat᷑vltra ſoꝛtẽ ex actõe actualivel ſaltim intẽtionali murtuãtis ⁊ ñ ex liberalitate mutuũ accipiẽtis.Et nota ꝙ intẽtio pꝛin cipalis ad lucꝝ nõ ſolũ in pꝛĩcipio mutuatiõis ſʒ eti⸗ am habita poſtea etſi a pꝛicipio nõ habuerit inducit vſurã puta mutuat qͥs ꝓximo mere ex canitate.pꝰmẽ ſem ſubintrat cogitatõ mẽtẽ eiꝰde lucro ſibi dãdo ab eo cui mutuauit.⁊ ita inficit᷑ ꝙ ſi nõ ſꝑaret aliqͥd reci ꝑevltra ſoꝛtẽ repeteret mutuatũ ſed pꝛopt᷑ illð lucrũ ſꝑatũ dimittit.certe talis vſurariꝰẽ. ar.i.q.i.fertur.. vulnerato.⁊ ſi qͥd vltra ſoꝛtẽ recipit qᷓ;ᷓuis ille darʒ ñ exactꝰſed pꝛopꝛia ſpontetenet᷑ reſtituere. Et hoc niſi mutuũ accipiẽs in reſtitutõe eiꝰ⁊ ſciretvel crederetin tentionẽ illiꝰ fuiſſe depꝛauatã tñ ex mera liberalitate aliqͥd dat ꝑ modũ doni.⁊ hoc ſibi declarat ꝙvult oĩ⸗ no ꝓꝙ ſit ſuũ ⁊ ꝑ modũ doni.tũc enĩ de pctõ penitere habʒ. ſed ex q̃ donatũ ſibi eſt nõ tenet᷑ reſtituere. Sʒ ſi dediſſet nõ ex libera volũtate ſed ne reputaret᷑ingra tus⁊ ab illo vel ab alio nõ reꝑire poſſe mutuũ dubi/ tat.ſi mutuãs hoc ſcitvel ꝓbabilr credit nõ pᷣt reciꝑe qᷓ;uis ex caritate mutuaſſet⁊ ipᷣe ſpõte dediſſet.i.non exactꝰ. ⁊ reſtituere tenet᷑ acceptũ pᷣm Lau.deridol.⁊ ẽ ſꝑ moꝛtalevſura qꝛ Z iuſticiã⁊ caritatẽ⁊ diuinã legeʒ ʒilludvidelʒ.Nõ furaberis. Noiĩe eĩ furti intelligit rapina vel oĩs illicita vſurpatio rei aliene q̃ ibi ꝓhibe tur. vt dicit Aug.xiiij.q.v.c.penale. Et quia cõtra diuinã J. I. naturalẽq; legẽ eſt in q̃ ꝑ hoĩem diſpẽſari nõ pᷣt ideo nec ꝑ papã diſpẽſari poſſetvt ſine pctõ vſura exercere tur.vt etiã expᷣſſe dicit᷑ etra devſuris. Guper eo. vbi alexãder tertiꝰſic ait.Cũ vſuraꝝ crimẽ vtriuſq; teſta⸗ mẽti pagina deteſtet᷑ ſuꝑ hoc diſpẽſatõem aliquam poſſe fieri nõvidemus. Quia cũ ſcriptura ſacra ꝓhi⸗ beat ꝓ alterius vita mẽtiri:.multomagis ꝓhibẽdꝰ eſt qͥs ne etiã ꝓ redimẽdavita captiuivſuraꝝ crimĩe in/ uoluat᷑ Poſſet aũt diſpẽſari in exactis qͥ ad incertoꝝ reſtitutõem ſᷣm doc.q tñ ſi fiat ſine rõe qͥ ad ↄſciaʒ ñ Capitulũ Beptimũ puto ꝙvaleat. Hec excuſant᷑ iudei in exactiõevſuraꝝ ſicut nec ab alijs peccatis Illud enĩ quod inducunt ad ſui exccuſatõem tanq; hoc ſit eis ↄceſſum male in telligũtNã qð ðꝛDeut.xxiijNõ feneraberis frĩ tuo ad vſurã ſed alieno ſane eſt intelligendũ. Per alienũ enĩ aut mrelligu nt᷑ illi qͥ erãt finitimi eoꝝ quoꝝ t᷑ras eis dñs ↄceſſerat vt cananei. ⁊ ab illis licite recipie⸗ bantvſuras.nõvt vſuras ſʒvt recuꝑatiõem iuris ſui ar. extra eo.c.i.ſic exponit Gꝛeg.⁊ Ul.Sicut etiã mõ a xpᷣpianis licite acciꝑent᷑vſure ab eo ) quẽ agit᷑ iuſtũ bellũ.cũ etiã liceret eũ occidere.⁊ ad hoc ẽ textꝰAm⸗ bꝛo.xliij.q.iiij.ab illo.vbi dicit ꝙ vbi eſt ius belli et vſure.⁊ ab illo exigerevſuras cui menio nocere deſi⸗ deras.Et q;uis aliqͥ hoc exponãt negatiuei.qꝛ nul⸗ li debes velle nocere.itavt nulli fenerari.tñ alij intel ligũt affirmatiuevt notat ibi Archi. Nec incõueniẽs aliqð ſeqͥtur cũ illa nõ ſit ꝓpꝛievſura ſed ſui iuris re⸗ cuꝑatio. Si aũt talis vt vſunã peteret nõ excuſaret᷑ a moꝛtali q;tũ cũq; ille haberet de ſuo ſed ad reſtitutõ nẽ non teneret᷑ vſq; ad ſui ſatiſfactiõem. Aut ꝑ alie⸗ nũ intelligit᷑ quilibet qui nõ erat de genere iudeoꝝ.⁊ tunc dicet᷑ ꝓilla fuit comꝑatiua ꝑmiſſio qᷓ ꝑmittuur minus malũ ne maius fiat. ſicut etiã ꝑmiſſum fuit eis dare libellũ repudij⁊ repudiarevxoꝛẽ advitandũ vxoꝛicidiũ.Sic⁊ vſura fuit ꝑmiſſa eis erga alienige nas ne ſimpłr ꝓhibita maioꝛi crudelitate craſſarẽtur in ſuos vt ſue cupiditati ſatiſfacerẽt. Excuſabãt᷑ ꝗ̊ a pena tꝑali legis ſed nõ a pena gehẽnali ſicut neca cł⸗ pa moꝛtali. UVñ di.Crib.xxxi.q.i.hac rõne.in fi.OQðᷣ eĩ ꝑmitrimꝰnolẽtes.pᷣcipimꝰ.i.ꝑmittimꝰ ſᷣm glo.qꝛ malas hoĩm voluntates ad plenũ ꝓhibere nõ poſſu mꝰ. ar. de hoc di.iiij. deniq; Et hoc deꝰdeclarauit ꝑ ꝓphetas.ſ.ſibi diſplicere.vt pẽ. Qui pecuniã ſuam nõ dedit advſurã.Et eʒech.xviij.ðꝛ. Ad vſurã ñ cõ modauerit. Sʒ etſi q̊s rõe dicte pꝑmiſſiõis vellet eos excuſare ꝙ illo tꝑe que tñ excuſatio cõitera doc.ñ ad ncek puuatnece reuelate nõ excuſarent᷑. xxxi.qli. §. ſed in veteriõ expᷣſſe oĩs vſura ⁊ lege canonica ⁊ lege euãgelica ꝓhibetł.que leges oẽs aſtringũt.Dici tur enĩ. Luc.vi.Mutuũ date nihil inde ſpantes.q̃ autoꝛitas inducit᷑ in decretali cõſuluit.extra de vſu⸗ ris.vbi ꝓhibentvſure.Et hec autoꝛitas bʒ duas ꝑ⸗ ticulas. Riĩa eſt mutuũ date quod qᷓntũ ad eos qui ↄmode pñt mutuare ſine notabili detrimẽto ſui ſta⸗ tus erga eos qͥ ſunt in magnis neceſſitatibo ↄſtituti ⁊ q̃ſi extremis videtur eſſe pceptum.qꝛ ſi hoc dicimꝰ de elemoſina a foꝛtioꝛi in mutuo.ar.diſt.lxxxxvi. In ſingulis.alias autẽ videtur eſſe in conſilio. Secũda „ — 7 „ . ꝑticula autoꝛitatis ẽ nihil inde ſpantes ⁊ hoc eſt in pᷣ cepto ita tñ ꝙ intelligat᷑ de pꝛiaria ſpevt dictũ eſt ſu⸗ pꝛa.⁊ nihil referat᷑ ad id qð pᷣcio pᷣt extimari.Nã bñ pᷣt⁊ dʒ ſpari pꝛemiũ eternũ exinde.ſi fiat mutuũ ex ca ritatevel etiã beniuolẽtia⁊ aĩcitia ꝑſone.ĩq;tũ tñ ami cicia nõ inẽ;tũ cauſatiua vtilitatis tpalis. Item notandum *% K. III. icet quidã dixerint vſurã eſſe conceſſam in qᷣbuſdã caſibo ꝓpꝛie loqndo in nullo caſu ↄcedit᷑. Sʒ qꝛ ĩ ilł caſibo qͥs illi ponũt aliqͥd recipit vltra ſoꝛtẽ.iõ⁊ ꝓpter aliquã ſiłlitudinẽ largeꝛ ĩpꝛopꝛie ſumendo Biurs 2 bi ꝑmiſſa ſed nõ eſtvſura. Illos at caſus põit hoſti. in vſ. in ſumma videlʒ. Feuda fideiuſſoꝛ ꝓ dote ſti⸗ pẽdia cleri· Uenditio fructꝰ cuivelles iure nocere ẽ qẽs ſub dubio pciũ pꝰtpa ſoluẽs. Pena ne in fraude legis cõmiſſoꝛie gratis. Dãs ſocijs pompa pl ſoꝛte modis dat᷑ iſtis. Exẽpla hoꝝ bẽs in iurellã de feu⸗ do habes extra eo.conqſtus. De fideiuſſoꝛe ſoluente ſcʒvſuras ꝙ poſſit repetere hẽs extra de ſideiuſſo. ca. cõſtitutus. De dote in fructibo pignoꝛis ꝓ dote. hẽs extra devſunis ſalubꝛit. De ſtipẽdio clentci i. polſeſſi onis ſue ab alio deteteꝛ ſibi pignoꝛate.hes exira eoð c.i. De venditõe fructuũ hẽs extra de loca. ⁊ cõduc. P totũ.De acceptõevſure ab inimico hẽs.xiiij.. linj ab illo. Devendẽte ſub dubio⁊ ſine receptõe pᷣcij.ex⸗ tra devſuris nauigãti De pena appoſita in ↄctibus dũmõ nõ in fraudẽ exacta.hes.xij.q. ij.c./ in legibo. De gratis oblatis ⁊ ſine pꝛĩcipali ſpe recipiẽtꝭ mutut cauſatiua hẽs.ar.i.q.ij.ſicut.De mutuata ad põpã ſeu oñtationẽ nõ advſum dicit tho.jij.ij.q.lxxviij. pu ta vult aliqͥs oñdere ſe bre multos denarios ad hoc vt creditoꝛes ſui nõ dubitẽt de eo. ſic aliͥs ſibi mu tuat ſolũ ad oñtationẽ nõ ad diſtrahẽdũ.fructũ ſeu emolumentũ aliqð ꝑciꝑe p̃t. ſicut poſſet deyaſis ar⸗ gẽteis vel aureis mutuatis vel alijs iocalibo ex quib lucꝝ iuſte qrere pᷣt. Aꝑtius declarabüt iſta ifra. Di cit eĩ b. Tho.vbi ſupꝛa ꝙ qꝛ pꝛĩcipał vſus vaſoꝝ ar gẽteoꝝ. ⁊ hmõi nõ eſt eoꝝ còſumpꝑtio.iõ eoꝝvſus lici tevẽdi pᷣt ſeruato ſibi dñio eoꝝ. Sʒ vſus pꝛicipał pe cunie eſt in cõmutatões.vñ nõ łʒ eis vſum vẽdere cũ hoc ꝙ aliqs velit eiꝰ reſtitutõʒ qð mutuo dedit. Sciẽ dũ tñ ꝙ ſecũdariꝰvſus drgeten poſor poſſʒz eẽ mu tatioꝛ talẽvſum eoꝝ vẽdere nõ liceret. Et ſilr poſſʒ eẽ aliqᷣs vſus pecunie argentee vtputa ſi qᷣs accõmogdet pecuniã ſignatã ad oñtationẽvel ad ponẽdũ loco pi⸗ gnoꝛis Et talevſuʒ pecũie hõ licitevẽdere pᷣt hec tho. Muis aute ſit iuder ·§. im cõpetens in cauſa vſuraꝝ Archi.in c. qd dicã. xiiij/q iiij. ponit diuſas opiniões.vbi appꝛobat opintõem. Lau. Hug. ⁊ Gok:q hʒ ꝗꝓY laicu laic? iudex. ᷓ cleni⸗ cũ eccliaſticꝰ. ⁊ hoc etiã placet. Jo.cal. Sʒ glo. in. c. diſpẽdioſam. de iudi.in cle.videt᷑ ſentire ↄꝛlũ.ſ. ꝙ ſo lus iudex eccliaſticus habʒ iudicare.Pau. in cle.i.ð vſuris dixit opinionẽ Lau.⁊ ſeqntiũ verꝗ vbi nõ re⸗ fert᷑ queſtio an id qð petit᷑ ſit vſura. Et ſic nõ ẽ qſtio de phibitoꝛ ↄceſſo.ſed de ſoluto tm̃ vel nõ ſoluto.ſʒ ſi eſt qſtio an id qð petit᷑ ſit vſuravel ſub noſevſura⸗ rũ recludat᷑vel nõ.tũc vera ẽ opinio alia. Hãc appꝛo bat Jo. de lig. ⁊ Fede. de ſenis. Idẽ videt᷑ teuere Bal. de puſio. Sʒ qri᷑ ad qͥs magis ſpectet determia⸗ tio dubioꝝ de vſuris ad theologos vel canoniſtas. Ad boc m̃detpe.de ancha.in qdã q̃ſtione diſputa ta⁊ tenet ꝙ ſpectet ad canoniſtas.dicit eĩ ꝙ interpꝛe⸗ tatio iuris naturałꝛ diuini qᷓ̃tenus tẽditad moꝛali⸗ tatẽꝛ dirigit actꝰ nrõs in deũ ꝑtinet ad canoniſtas. ſed qᷓtenꝰius diuinũ tendit ad ſpũalitatẽ ⁊ tuitõeʒ fi⸗ dei ð infideles pertinet ad theologos.⁊ ſic ↄcludit ꝙ; magis ad canoniſtas⁊ iuriſtas q; ad theologos pti neat determĩatio de dubijs circa vſurã. Sʒ nõ ſolũ bitho/in quodã qðᷣlbet.ſed etiã Anto,/de bu. qᷣ fuit magnꝰdecretaliſta dicit Ziũ.ſ.q declaratões mate riaꝝ q reſpiciũt ius diuinũ magis ſpectãt ad theolo gos ⁊ in hoc canoniſte debẽtad eos recunere. vſura daut eſt ꝗ ius diuinũ.⁊ iõ magis ad theologos ꝑtinzʒ declarare dubia de vſuris. Pꝛeterea ad bonitatẽ fi⸗ gei ꝑtinet nõ ſolũ crederet ſed etiã oꝑari ſᷣm illã. Si ergo ad theologos ſpectat interpᷣtari ius diuinum in his que ſunt fideivt di.ipſe Pe.cũ vſura ſitↄtra ope ra fidei &̊ ſpectat ad cheologos. grc. Bij eſtver ꝙ qᷓ tũ ad ea q inſtituta ſunt ꝑ leges⁊ canones ↄ vſuran⸗ os declaratio du bioꝝ magis ſpectet ad legiſtas ⁊ ca⸗ noniſtas.De mãifeſtis vſurarijs qͥ dicant᷑ ⁊ quõ pu niant᷑ hẽs in fine hꝰcapituli.Quere &̊ ſᷣm ꝙ videt᷑ ex⸗ pedire ſi cõmiſitvſurãvel ĩ mutuovel in pignoꝛevel ĩ depoſito vel in emptõe⁊ venditõevel in ſocietateꝛ hu iuſmodi.⁊ declara per exempla. Mota ergo pꝛimo ꝙ ſi aͤs mutuat ali ſu 5 diſtrahũturvt pecunia nũerata nõ ad oſtetatiõeʒ tĩ ſegd ſimpliciter mutuata cũ pacto aliqͥd recipiẽdi vl⸗ tra ſoꝛte.ſiue illð ſit munꝰa manu. vt dent fructus. ⁊ qcqͥd alið qð pꝛecio extimari pᷣt.ſiue mun? ab obſe quiovt ſeruitiũ homĩs in laboꝛãdoꝓ eo⁊ꝛ hmõi.ſiue mun'a liguavt puta mutuat alicuivt poꝛngat ꝓ ſep ces ꝓ aliquo officio vel bñficio tpali obtintdo. In oĩ bus his caſibovſurã cõmittit.xiiij.q.iij. putãt. ⁊.ca. pleniq;. Idẽ Tho.ij.ij.q.lxxviij. ⁊ tenet᷑ reſtituere ei a qͥ accepit id qð habuitvltra ſoꝛtẽvel valoꝛẽ eiꝰ. In vltĩo tñ caſu cũ.ſ.pꝛopt᷑ pᷣces poꝛrectas ꝓ eo rõe mu tui ↄſeqͥ?᷑ officiũ aliqð puta ꝙ debeat pauꝑibo ero⸗ gare qð inde emolumẽni ꝑcipet deductis tñ expẽſis ſui laboꝛis ad arbitriũ boniviri. Idẽ ꝑ oĩa dicẽedum qñ qͥs pᷣdicta mutuat.etſi nõ cũ pacto tñ ea intentõe pꝛĩcipalrvt aliqͥd vltra capitale recipiat qð poſſit pꝛe cio extimari Tho.vbi ſupꝛa.⁊.xiiij.q.iij.ſi feneraue⸗ ris. Silr ſi mutuat eo pactovel intẽtionc pꝛĩcipalivt ſibi impoſteꝝ remutuet ecõuerſo.vſura eſt ſᷣm Tho. 2 hoſti.ar.extra eo.ↄſuluit.Licet tñ ſ̃m tho.mutuũ reciꝑe ſimul aliqd a mutuste.Quãauis eĩ recipiẽs ſer Puitiũ mutui teneat᷑ naturalr ad antidota.i.ad recom pẽſandũ ſeruitiũ.extra de teſta.c.cũ in officijs nõ tñ ex hoc ſimpłr eſt obligatꝰqꝛ ad hoc cogi nõ poſſʒ Sʒ ſi hoc ducit in pactũ ꝓmittẽs.ſ.remutuare ex hoc in ſurgit ciuilis actio qᷓ mutuãs pᷣt cogere eũ cui mutu auit ad hoc⁊ ſic recipit vltra ſcteals qᷓ; illã obliga⸗ tionẽ Archi.poſt Pe.ſed⁊ ſi qͥs ex mutuo q̃rat beni uolentiã alteriꝰeo tñ fine pꝛĩcipali vt amicꝰ effectꝰ ſit ibivtiulis ad acqͥ ſitöõem tpaliũ vſura eſt ſᷣm Lau.ð ri dol.in tractatu quẽ fecit devſuris.qͥ tractatꝰ plunies allegat᷑ in iſto.c. Si autẽ pꝛincipalr bemiuolẽtiã intẽ dit nõ eſt vſura.quia pꝛecio nõ ettinſat᷑ Tho.⁊ Jo. cal. Itẽ nota ꝙ cũ qͥs mutuatvniuerſitati licet ſpecu⸗ latoꝛ dixerit ꝙ ex pacto interueniẽte in cõtractu mu⸗ tui inito cum vniuerſitate poſſet euitare collectas ad quas interim vniuerſitati tenebat᷑. Tamen Jo.an.⁊ Jo.de lig. ⁊ Jo.cal.concedunt hoc non ſumpliciter ſʒ nulle certe collecte ſtatute ſunt. Secus autem in col lectis certisquia tunc vſura eſt articu, extra eodem. — — — — — — — — — — — — — -———— — —– = —= = E-E—-.l * — ☛ . - n tius ſit reſtituere puto ꝙ nõ teneat᷑ ad reſtitutõem eni Capitulüi Beptimũ Qui autẽ ex beniuo ¶. V. lentia mutuat nõ pꝛopter tꝑale ↄmodũ.ſiis qͥ mutu um recipit poſtmodũ aliqͥd ei gratis ⁊ liberalłr dat ñ eſtvſura nec petm̃ hec receptio.ar.diſti.xviij. de eulo gijs. 2. l.q.ij ·ſicut. Sed qͥd ſi facta mutuatiõe ex be⸗ niuolentia debitoꝛ aliqͥdvltra ſoꝛtẽ obtulit nõ volun tarie.ſed q̃ſi coacte. puta dubitãs ne ſi hoc nõ faciat indiſcretus iudicaref.ita ꝙ alias nec illũ nec aliũ in⸗ ueniret mutuantẽvel quauis alia ſili cã.nunqͥd reci⸗ piens illð ↄmittit vſurã.⁊ tenetur reſtituere. Rñdet Aau.in dicto tractatu ꝙ ſi mutuas dixit aliq̃ verba ad inducendũ illũ ad hocex quibo ille ſoluit aliqͥdvl tra ſoꝛtẽ.vel etiã abſq; boc ſcit vel credit ꝓbabilr illũ nõ volũtarie dare.vtiq; vſura eſt⁊ tenet᷑ reſtituere ar. xiiij.q.iij.vſura. Sʒ ſi tꝑe q̃ recepit mutuãs illð pu re recepit cred ens illũ dare liberalrꝛ aio donãdi di⸗ ſcretõe ductũ⁊ nõvt vſurã⁊ nõ coacte dare. qᷓ;uis tu amſi poſtea ſciat nõ liberalr dediſſe.⁊ ꝑ ſe patʒ ꝙ nec peccauit ⁊ hoc niſi aliter remoꝛdeat eũ conſcĩa illa ꝙ neqret iun cõfoꝛmare.quod tñ ſcrupuloſum eſt ma⸗ giſq; laudabile ex quo timet᷑ nõ timendũ. Ratio hꝰẽ nã exq̃ tꝑe donatois ⁊ receptõis bonã fidẽ habuit.li⸗ cite recepit.⁊ licite eiꝰdñium in ipᷣm trãſijt nõ obſtã⸗ te dubitatiõe debitoꝛis qua ductꝰ fuit ad dandũ illi mutuãti hoꝝ penitꝰneſcio nec aliqͥd penuũꝰattẽtanti ex q̊ in tale dubiũ debitoꝛ fuit inductꝰ ar.de re.iu. fa ctũ li.vi. Inducit exm̃ de re obtenta ꝑ legitimã pᷣſcri ptionẽ. Nã mala fides pᷣueniens pᷣſcriptoi cõplere ñ facit quẽpiam obnoxiũ reſtitutiõi.dummõ in curſu pꝛeſcribẽdi ſemꝑ habuerit bonã fidẽ. hoc di.glo.xiiij q.vi.ſi res.⁊.xxxiiij.q:ij.ſivirgo. Hãc ðt Jo. de lig. elſſe cõem opinionẽ canoniſtaꝝ.Sic ad ꝓpoſitũ ſi il⸗ le credidit debitoꝛẽ libere dare cum dedit aliqͥd vltra ſoꝛtẽvt donũ nõ vt vſurã licite retinʒ q;̃uis poſtea au diueritvel ſciuerit ↄꝛiũ.Et hoc intelligit ipᷣe Lau. ni ſi talis credulitas fuiſſet craſſaꝛ⁊ ſupina qð ex circum ſtantijs vir bonꝰ poterit arbitran.puta ſi mutuans erat ſolitus nõ dãti ſibi aliqͥd emolumetiꝓ mutuo ñ uamplius mutuare vel repetere mutuatum ⁊ debito: tũc non poterat reſtituere ⁊ hmõi. tem queritur I.F. VII dans aliqd vltra ſoꝛtevbi nulla pactio intuenit pᷣſu msafr gratis⁊ liberał dare.⁊ nũ quid recipiẽs pᷣſuma tur recta conſcĩa ⁊ nõ depꝛauata reciꝑe. RñdetLau. de ridol.Et ad pꝛimũ membxꝝ dicit ꝙ ſi tꝑe q̊ aliqᷣd vltra ſoꝛtẽ ſoluit᷑ debitũ ſoꝛtis extinciũ erat alio non dato pᷣſumit᷑ gratis dare. Sʒ ſi durabat debitũ pᷣſu met᷑ metu repetitõis ſoꝛtis id actũ.ar.de iureiur.c. ð bitoꝛes. Poſſent tñ tota talia ↄcurrere ꝙ pᷣſumptio ta lis ceſſaret.pᷣſumptõ nãq; pᷣumptõe retundit᷑ ſeu eli dit᷑.de pᷣump.c.illð.⁊ multofoꝛtiꝰſi donãtis ſcriptu ra cãtaret ꝙ libere ſoluit ⁊ nõ coactꝰ.cũ tũc non ſit lo cus cõiecturis.⁊ ita iãvidi ↄ ſultum ꝑ młtos docto⸗ res famoſiſſimos. Sʒ ego id veꝝ credo niſi ꝑ credito rẽ vſuraꝝ ꝓbaret᷑ tale quid ꝑ qð de fraude cõſtaret. Uigdi eni ſepe ꝑ exꝑientiã accipiẽtes mutuo pecu⸗ ala ſunt in tanta ⁊ in tali egeſtate ꝙ quicqͥd volũtcre ditoꝛes faciũtvt dilatõem habeãt in reſtitutõe ſoꝛtis 2 quicqͥd volũt ſcribũt⁊ cõfitebunt᷑illa tñ vba cõfel⸗ ſionis ꝙ liberalłr dedit⁊c.oꝑabũtur hoc ꝙ onus pꝛo bãdi ↄꝛiũ in aduerſariũ trãſibit.⁊ interim illis ſtabit Ad ſcdᷣm mẽbꝝ dicit ꝙ vtiq; pᷣſumit᷑ recra ↄſcientia reciꝑe.Rõ eſt.qꝛ quilibet pᷣſumit᷑ ſue ſalutis memoꝛ alio nõ dato i.q.vij.ſancimꝰ.Talia tñ poſſent ↄꝛia pꝛobari ex quibo aliud diceret᷑. Pone eĩ ꝓtalis cõſue uit ad vſurã dare. Itẽ ꝙ ↄſueuit qñ ſibi nil dabatur Vlcra ſoꝛtẽ mutuatũ repeterevel depoſitũ ⁊ dare ullis q̊ͥ aliquid dãt? hmõi.quid iudicabis de tali niſi ma lũ.in condẽnando tñ nõ ſit iudex pꝛomptꝰ⸗hoclau. In foꝛo tamẽ penitentiali credet᷑ ſimplicicerverbis ip ſius recipientis in huiuſmõi dubijs. ſed in pꝛĩo mẽ⸗ bꝛo ſeu caſu opoꝛtet magis reſpicere pᷣumptionem. Atem ſi quis mutu S.VI at alteri ea intentoevel pactovt vadat ad molendinũ ſuũ vel furnũ vel ad apotecã ſuã ad emẽdũ.velvt in⸗ tret ſcolas ſub eoꝛ hmõi als nõ mutuaturꝰ vſurã cõ mittit etiã ſi nõ maioꝛi pᷣcio ſibi vendit pꝛopt᷑ boc ſeu plus ab eo ꝙ alijs petit. Rõ eſt qꝛ comoditatẽ ſeuvti litatẽ inde recipit q pꝛecio extimari pᷣt ar.xiiij.q.iqj.c. ſi feneraueris.⁊ extra eo.cõſuluit.⁊ tenet᷑ reſtituere.et ſi rõne mutui plus recepiſſet ab eo de re vendita vel de ope ſuo q;ᷓ ab alijs ꝑciꝑet. illðᷣ plus tenet᷑ reſtitue re ei a qͥ accepit.ſi vero plus accepit.ppter mutuuũ te net᷑ pauꝑibo erogare.non qͥdẽ illa mercedẽ ſeu pᷣciuʒ quia etiã ille alteri dediſſer.ſed vtilitatẽ quã habʒ ali ter.puta qꝛ ex hoc molendinũ ſuũvel fumnꝰvel apote cavel ſcola habebũt maioꝛẽ cõcurſum ꝑſonaꝝ tantũ videlicʒ quantũ reputat ſibivel reputare debet illud cõmodũ vel illũ honoꝛẽ pꝛopter hoc ꝙ illi ab eo eme⸗ rũt res vel acceperũt oꝑas etꝰa q̃ nõ accepiſſentſi nõ mutuaſſet. nec debet pꝛeciũ illiꝰ cõmodi illi reſtitue⸗ re cui mutuauit.qꝛ nil ſibi ðᷣperijt. nihilq; dedit mu tuãti de ſuo qð alten pꝛo mercede nõ dediſſet. pauꝑi bus ergo dãdum eſt m Jo.an.⁊ io.de lig.⁊ Jo. cal. Si autẽ molendinaniꝰvel aliꝰmechanicus dat pecu⸗ niã hoĩbusvt vadãt ad molendinũ ſuũ ſeu apotecã potiuſq; vicinoꝝ. ⁊ tñ illi ſi alio iuiſſent tantũdẽ la⸗ boꝛis habuiſſent.⁊ tantum de penſione ſoluiſſentvel opere ſᷣm Lau.de ridol.vſura nõ cõmittitur.qꝛ vſu⸗ ra matenialiter generat᷑ ex mutuo.bic autẽ mutuum non interuenit. Item ſiquis mutuat J.Ix —— granũ vel alið bladũ ad renouãdũ antiquũ.i.vt no⸗ uũ pꝛoveteri recipiat ſi hoc facit ne ſuũ ſibi ꝑeatꝛ re⸗ cipienti grãm faciat nõ eſt vſura.ᷣm oẽs. Sed ſi fa⸗ cit pꝛincipalitervt melius recipiat Jo. de lig. dicit eti am tũc non eſſevſurã niſi eſſent circumſtãtie menta lis vſure. puta ſi credit plus valiturũ. vel niſi id qð mutuaret eſſet quaſi putrefactũ ⁊ parum valẽs. Sʒ tutioꝛ? cõmunioꝛ opinio eſt ꝙ ſitvſura etiam ſine il · lis exceptõibus.quia vtile intendit ex mutuo.extma. eo. conſuluit. ⁊ hanc opinionẽ tenent Ray. Goff. et Hoſti.in ſummis. Item ſi dominus 9 — Citulus Pꝛimgs cuius agri mutuat ruſtico certã quantitatẽ pecunie ad hoc vt colat eiꝰ poſſeſſionẽ ſi rone mutui vult ſibi rñderi aliqͥd plus de fructuvel oꝑaꝝ ꝙ;ᷓ ſfoceret ſi nõ mutuaret.vſurà cõmittit.xiiij.q.iij.putãt.⁊ reſtitue re illð plus tenet᷑. Sivero nil plus recepit rõe mutui nõ eſtvſura 'm Gꝛego. de ari. Nec obſtat. qꝛ dũs in rẽdit ſibi pꝛopt᷑ mutuũ oꝑas pᷣſtani ꝑ colonos.vt co⸗ loni eade ſõe illas oꝑas exhibent als nõ exhibitun. Nã ſi ſic mutuantibo exhibeãt᷑ opꝑa a colonis. ille tñ nõ ſunt eis lucꝝ cũ illas iuſto pᷣcio emãt.⁊ ſic nõ ↄpe tit hec diffinitiovſure.ar.xiiij.q.iij.cevſura. Indu cit etiã Bꝛeg. ale exemplũ. Pone ꝙ dñs cõducat colo⸗ nũ advnũ cenũ tꝑs ꝓ iuſto pᷣcio ⁊ pᷣciũ tradat ante⸗ qꝙᷓ6 colonꝰ ĩcipiat oꝑari eidẽ poſtmodũ nolẽte colono laboꝛare niſi dñs mutuet certã q;titatẽ pecunie dñs mutuatvt opet᷑ alias nõ mutuaturꝰpꝛo quo facto co lonus oꝑas illas pꝛo quibo ſolutũ fuit impẽdit equi dẽ non ent vſurariꝰmutuãs.qꝛ nil ex tali mutuo lu⸗ crat᷑.ſed recipit oꝑas ſibi debitas ex emptõe. Pʒ etiã hoc ꝑ caſum decret.extra eo.t.i.Lau.de ridol.ponit alið exemplũ puta occupaſti rẽ meã vel ꝑ potẽtiã tu am vim mibivis facere in rebꝰ meis vel nõ reſtiruis rem tibi mutuatã cõmodatã vel locatã nec vis deſi⸗ ſterevł reddere niſi mutuẽ tibi mule. q̃ facto deſiſtis vel reſtituis.eſt nevſura ex ꝑte mutuãtis. Abſit. nil enĩ lucrat᷑imo ꝑdit.qꝛ foꝛte cũ illis mille lucratꝰ fuiſ ſet.redimit enĩ vexatõem ſuõẽ.⁊ ſuũ recuꝑat qð licitũ eſt. extra de ſimo.dilectꝰ Et nota qͥlibet hoꝝ dʒ hoc ĩ tendere pꝛincipaliter.ſ.recõpenſationem ſui iuris. Queritur Utrum ſit .X licitũ mutuare hoſtibo advſurã.Ad qð rũdet Lau. de ridol.poſt Gꝛeg.de ari.ꝙ a nullo licitũ eſt recipe⸗ read vſurã vtvſura.ſed ab hoſtibo ↄ qͥs geri᷑ iuſtum bellũ licitũ eſt ex mutuo reciꝑe vſurã nõ quidẽvtvſu rã.i.vt qrat aliqͥd vltra capitale mutuatũ pᷣciſe rõne mutui. hoc enĩ moꝛtale eſt qᷓ;uis nõ teneret᷑ ad reſtitu tionẽ talis vſure.qꝛ recipit qð ſuũ erat.Nã tẽpe belli qᷣcqͥd ca ꝑe pᷣt ab hoſtibo iuſte bellãs ſuũ facitSʒ ab Hoſtibo licite recipit᷑ nõ rõe mutui ſed iure dñij qð hʒ in illos. ⁊ iſte recuꝑat rẽ ſuã quã nõ pᷣt ab ĩiuſto poſ⸗ ſeſſoꝛe niſi mediãte mutuo recuꝑare.⁊ ſic intelligit᷑ il lud c.ab illo.xuiij.q.iiij. Ad hoc faciũt notata ꝑ Ar chi.xxiij.q.ij.dñs.Si enĩ ꝑmittit᷑a iure ſpoliare ini micũ ĩmo⁊ occidere dũmõ iuſte belle᷑z eum.multo magis ꝑ hancviã ſuũ accipe Et ſic ðꝛ licitũ fuiſſe iu deis acciꝑe vſurã ab illis tm̃ finitimis natõibo qͥ oc cupauerãtterrã ſuã datã eis a dño. tãqᷓ; ab hoſtibꝰ Munc aũt ipſi iudei pñt a nullo recipere ſine moꝛta⸗ li.nec xpᷣiani a iudeis:Nã nõ ſunt inimici nr̃i in ci⸗ uili ↄuerſatõe.⁊ pati ſunt ſeruire. vt ðꝛ.xxiij.q.viij. diſp. Quo aũt ad alios inſideles ſiveꝝ eſt ꝙ ſuntii⸗ mici nĩi etiã illis arma inferre poſſumꝰtãqᷓ; occupa⸗ toꝛibo reꝝ nraꝝ.ð q;̃.xxiij.q.vij.c.ſi de rebꝰ⁊.c.diſꝑ. xxiij.q:viij.⁊ ꝑ Inno.⁊ Hoſti.extra de voto.qð ſuꝑ bis. Reſtat lõgefoꝛtius xpᷣianũ ab eis licite poſſe vl⸗ tra ſoꝛtẽ acciꝑe.qꝛ ſuũ eſt vt dixi qð recepit.Qð ãt ʒↄ ſaracenos ⁊ alios infideles dñia⁊ terras poſſidẽtes li citũ ſit bellũ vltra alias rões facit qꝛ ad defenſam et recuꝑotõem fit ſubtractoꝝ.q licitũ.iuxta ca q ſcribit Inno. in.c.qð ſuꝑ bis. devoto. vbi dicit ꝙ vbi terra fuit aliqͥ tꝑe xpᷣianoꝝ bellũ eſt licitũ.occupauer̃teĩ a xpᷣianis qᷣcqͥd tenẽt.nã vbiq; terraꝝ fuit laudatũ no mẽ xpᷣi.vñ in pð.In oẽm terrã⁊c.Et Act.i.Eritꝭ mi hiteſtes.Et in pð. Adoꝛabũteũ oẽs reges t᷑re. om̃s gẽtes ſeruiẽt ei.xxiij.q.iiij.c.diſplicet.ꝑ qvidet ĩ eo qð dixit Inno.in dicto.c/qð ſuꝑ his. ꝓiuniſditio et dñium poſſit eẽ apð ſaracenos nõ ſit veꝝ.⁊ ꝙverioꝛ ſit ibi ſnĩa hoſti.q tenuit ↄuũ.⁊ eã ibi appꝛobat Jo. de lig. ⁊ cõiter oẽs doc.⁊ ita etiã repio tenuiſſe Old. Lau.de nidol. Sed de matena belli habes in.iij.p⸗ te diffuſe. ti. eo. etiam de bello contra infideles. Itẽ ſi quis iniuriatur ꝭ.x alicui pꝛopter qð recipiẽs iniuriã ei inimicał. ⁊ ob G q iniuriã fecit opoꝛtet ſubire certas expẽſas.puta.x. floꝛenoꝝ in mẽſe in famulis q̃s opoꝛtet tenere arma tos.ſi is qͥ fecit iniunã mutuat iniunam paſſo eo pa ctovel illa pꝛincipali intẽtione vt remittat iniurniã vt eius grãm qrat ⁊ ꝑ ↄſeq̃ns venid.q obtẽta ceſſant ex penſe pᷣdicte.talis pᷣm Lau,de ridol.nõ vide᷑vſuram cõmittere.qꝛ licitũ eſt cuilibet redij de ſimo. c. dilectꝰ. ⁊ ita facit iſtec ſlec obſtat ſi dicas. dedit cãm delicto g̊ nõ redemit vexatiõem ſuã.qm̃ ſi ille peccauit iniuria dãdo.ꝛ ille etiã peccabit ĩvĩdicã⸗ do.qꝛ ↄ dei pᷣcepta ẽvĩdictã infeme.iſte ecẽ ñ lucrat᷑ ſʒ tm̃ euitat damnũ quod ſubire opoꝛteret. xiiijq iiij. quoniã multi. Bed quid cũ mutu ſ.x ans aliqᷣd qvſu cu mutu F. XII am⁊ victualia recipit tẽꝑe redditiõis rẽ illã maioꝛis extimatõis puta mutuatvnã mẽſurã frumẽti valetẽ mediũ ducatũ⁊ eadẽ mẽſura reddit᷑ ſibi.ſed tũcvalet illa mẽſura plus medio ducato, ẽ ne vſura. Rñdet Archi.poſt Hug.xiiij.qiiiij.ſi q clencꝰ.⁊ Jo.ð lig. extra eo.in ciuitate ꝙ nõ.ꝓ quo bene facit lex q̃ dic ꝙ reſtitui debet res eiuſdẽ bonitatis in qlitate ſcʒ intrĩ ſeca.ſed nõ eſt neceſſe ꝙ ſit eiuſdem extumatõis ĩmo ſi actũ fuit quo tꝑe redderet᷑ illꝰtpis habebił rõ q̃ ad vxtimatõem.als habet᷑ rõ tꝑis q̃ fuit petita.vt notat glo. in dicto. c.ſi q clericus. Si g̊ tenet᷑ reciꝑe vilio⸗ rẽ ſi facta eſſetvilioꝛ quoad extimatõem. g̊ nõ pecca⸗ bit recipiẽdo pᷣcioſioꝛem ſᷣm eũ.Et hoc totũ videt᷑ in⸗ telligendũ qñ intẽtio mutuãtis eſt pura.ſ.ad ſubue niendũ ꝓximo pꝛĩcipalit᷑. Nã ſi intederetlucꝑ ĩ mu⸗ tuo puta qꝛ ſꝑat ꝙ pl? valebit tpe redditõis res mu⸗ tuata q; tꝑe mutui.⁊ iõ mutuat.vſura eſt.xiiij.q.iij. c.ſi feneraueris.vñvt reſert Aau.de ridol. Circa hũc caſum qͥdã diſtinguũt ſic. Aut eſtveriſile ipſa res mutuata nõ erit pᷣcioſioꝛ temꝑe ſolutiõis.aut de hoc pꝛoba biliter dubitatur.⁊ tunc nullũ viciũ.⁊ hoc bñ ꝓbat᷑ extra eo.c.fi.Aut ẽ veriſile ꝙ erit pᷣcioſioꝛ. ⁊ tũc aut creditoꝛ nõ erat ſeruaturꝰpecuniã ſeu victualia ſʒ interĩ ↄſumpturus ſeu diſtracturꝰ.⁊ tunc eſt vſura. Aut erat ſeruaturꝰ.⁊ tũc aut creditoꝛ debitoꝛi aufert libertatẽ ſe liberãdi.⁊ tũc etiã eſtvſura. In hmõi enĩ caſu ſe exonerarevoluit ⁊ debitoꝛẽ onerare. Aut tał nõ aufert libertatẽ debitoꝛi⁊ tũc nõ eſt vſura ĩmo poſ ſet mereri ſi debitoꝛẽ bona intẽtione reqᷣreretañ ᷑mi mere vexatiõeʒz ſuã — — — = ten tain o m offs gien llog a e. . , I m n nä lnrn ſen i s, ichi idid Capitulũ Septimũ nũ ſolutõis vt ſoluat ne oneret᷑. Sed ſi habet coꝛru⸗ ptã intentõem qꝛ dicit ſibi ꝙ pᷣt retinerevſq; ad termi nũvt ſe a damno releuet licet nõ auferat ei poteſtatẽ liberãdi.⁊ tũc etſi nõ ſit vſura peccat tñ.⁊ hec diſtin⸗ ctio ſᷣm ꝙ dicit Jo. cal.innitit᷑ magne eqtati ſaltem in foꝛo penitẽtiali. Et hec faciũt ad materiã cambioꝛũ per venetias de quibus infra Lau.de ridol. Quid ſi debitoꝛ vſu g. XIII rarij mutuauerit ſocio pecuniã eo pacto ꝙ ipᷣereſtitu eretvſurario ſoꝛtẽ⁊ vſuras exinde currẽtes. eſt ne tał vſurariꝰ- Rñ. Quãuis archi.in.c.vſura.xiiij.q.iij. teneat ſimplr hũc poſſellicite ſic cõtrahere ex eo ꝙ nõ fit ſtipulatiovſuraꝝ ſed vt dãnũ euitet᷑ qð videt᷑ eẽ li eitũ.ar.de fideiuſſo.ci ↄſtitutus Perfectiꝰloquit᷑ Jo. cal.extra devſuris.nauigãti ꝑ hanc diſtinctiõʒ. Aut taulis ſcðᷣo mutuãs ſocio ſub dicto pacto anĩo intẽde battũc ſatiſfacere vſurario creditoꝛi ſuo de illa pecu⸗ nia ſic ſco loco dico ſocio ſuo mutuata.aut nõ tunc pꝛimo caſu nõ eſt vſurarius.nec peccat rõne iam di⸗ cta ab Archi.quia nõ fit ſtipulatiovt vſurax ſz vt dã nũ euitet᷑.nec ſibi aliqͥd accreſcit.xiiij.q.iiij.ſi qͥs ob litus.ibi aliq incremẽta. Non eni tenebat᷑um dam no ſuo ſocio ſubuenire.xxiiij.q.v.ſi nõ licet. Solũ er go euitauit damnũ qð erat euitaturꝰreſtituẽdo. In⸗ ducit notata ꝑ Inno.de vſunis.c. pꝛĩo.ſ.ꝙ ſi teneris mihi ad centũ in certo die.⁊ qꝛ ñ ſoluiſti opoꝛtuit me accipꝑe ſub vſuris ab alio.tu teneris mihi reſtituere p pter dictã rõem⁊ pꝛopter moꝛã debitoꝛis. In ſecun⸗ do vero caſu.cũ ſcilʒ nõ intẽdebat tunc hic ſecundo mutuans ſatiſfacere ſuo creditoꝛi vſurario pꝛĩio mu⸗ tuanti cũ ceſſent iam dicte ratiões.talis peccabit.⁊ ſi a ſociovſuras accepit ad reſtitutiõem tenet᷑. Hec ſᷣm Jo.cal.Que quide diſtinctio vt equa ſumme placet Tau.deridol.cũ iſta tñ declaratõe quã ſubditvide⸗ licʒvt in pꝛimo caſu illud ſitverũ quado debitoꝛ erat paratus tũc om̃ino ſatiſfacere vſurario ſuo creditoꝛi ⁊ illevſurariꝰerat ꝑatus reciꝑe ſatiſfactiõem⁊ ſic po⸗ terat debitoꝛvoluntatẽ ſuã implere.nã ſi vſurariꝰ no lebat tũc recipere mutuatã pecuniã qᷓ;uis ð bitoꝛ vol let offerre.⁊ hoc puta qꝛ mutuo ille acceꝑat ꝓ ſex men ſibo.⁊ ideovſurariꝰnon vult recipere ante terminuʒ. niſi recipiat vſuras totius temꝑis. ⁊ ſic opoꝛterʒ mu tuatam pecuniã remanere penes ipſum debitoꝛem In hoc caſu videt᷑idem dicendũ quod in ſecundo ca ſu.ſ.ꝙ ſit vſurarius ille ſcðo mutuãs ſocio cũ pacto ꝙ exinde ſoluat vſuram pꝛo eo pꝛimo creditoꝛi vſu⸗ rario. MOuid cum baberem . Xx pecuniã⁊ volebã ire ad nundinas ⁊ ibi merces eme⸗ re⁊ ad aliũ locũ deferrevel ſeruare lucni cauſa certo tẽ poꝛe vel poſſeſſionẽ emere.tu indigens pecunis illa recipis eã mutuo a me offerens paratũ teillam reſti⸗ tuere cum lucro ſperato in termino et loco eſt nevſu⸗ ra.Reſpõdet Inno.in.ca.fi.eo.ti.dicit.ꝙ licet quidã cõtrariũ dicant.ipſe putat hunc cõtractum vſurari⸗ um nec ſcit ſic cõtrahentem excuſare.Hoſtiẽ.vero in ca.ſalubꝛiter.dicit ꝙ talis eſt mihi obligatus ad int᷑ eſſe illius lucri qð facturus erav eriſimiliter ex pecu⸗ — 2 nia dũmodo nil fiat in fraudẽ vſurarum. Jo. an. ap pꝛobat dictũ Inno.Et quod dicit᷑ de intereſſe habʒ locum poſt moꝛã debitoꝛis.⁊ contrariũ dicendo pa⸗ ret᷑ via apꝑta ad fenus.⁊ hoc etiã placet. Jo. cal. Sʒ. Jo.de lig.dicit ꝙ quis ↄmuniterteneat um Inno⸗ ne via fraudibus aperiat᷑ipſe tamẽ creditveram opi nionẽ Hoſti. dummõ fiat nil in fraudẽ tutum tamẽ eſt ab hoc abſtinere Lau. de ridol. Quod etiã dicit Hoſtien.de lucro videt᷑ intelligendũ deducto etiam dubio lucri.cum ſcilʒ potuiſſet etiã non lucrari vel ꝑ dere⁊ ante factũ pꝛohibẽdus eſt poſt factũ vero in fo ro conſciẽtie vbi credẽdum eſt pꝛo ſe ſicutcõtra ſe cũ aſſerit ſine fraude feciſſe videt᷑ poſſe pertraſire Quod eni licitus ſit talis cõtractus ſimplłr intuiu pietatis factus nõ in fraudẽ vſure.tripliciter poteſt pꝛobari. Pꝛimo ratiõe equitatis ⁊ pietatis. Nam equũ eſt et pium in neceſſitate ſeruire amico. Inſuꝑ iniquuʒ non eſt ſi ratõe capitalis quã iam in expꝛeſſa intentõ ne et quaſi in facto habebat ſeruet᷑ indemnis. Se cuudo hoc licet rõne indemnitatis.am retẽtoꝛ mu tuivltra cõceſſum tempꝰdomino obligat᷑ qꝛ ille do⸗ minus fuiſſʒ vſus vt capitali ſuo ita ꝙ res talis extũc aſſumit ratiõem capitalis q;uis nullus ex mutuo il⸗ lo meret᷑. ergo a ſimili. Tertio licet hoc ratioe vtili⸗ tatis Nam extra devſuns.nauiganti dicit ꝙ qui ꝑ annũ granumvel pannũ vel alias merces venditam pliuſq; valeant tunc in certo termino recepturꝰ ali⸗ quid plus pꝛo eiſdẽ.ſi tamẽ eo tempoꝛe talis contra⸗ ctus non erat venditurus.ſed ſeruaturus vſq; ad tẽ⸗ pus quo veriſimiliter credebat᷑ tantum valituras qn tum vendit non eſt vſurarius. Ratio eſt quia pꝛo 1 lo tpe futuro quo intendebat vẽdere habet rõemven dibilis ⁊ nõ pꝛotũc.ergo a ſimili quia pecunia eius iam habet ratõem capitalis.poteſt ex ea ratiõe ſueca piralitatis exigere in pᷣfato caſu. Sed ſi extra caſum neceſſitatis et pietatis pꝛecibus amici hoc facittunc eoipſo cõuincitur ꝙ potius vult vti vt vſurario mu⸗ tuo qᷓ; in mercationibo vt vero capitalivnde contra⸗ ctus erit vſurarius ſicut etiam ſi quis mutuaret ali⸗ cui pecuniam cũ pacto ꝙ ſi in termino conceſſo non reſtituitextunc teneatur ad intereſſe pꝛobabilis lu⸗ cri. Sed ſi hoc facit quia credit illum nõ poſſe in ter mino reddere vt ſic inde lucretur. vſuram committit ar.xiiij.q.iij.pleriq;.⁊ de reg.iu.ca.certum eſt.li.vi. Secus ſi ſimpliciter facit ad tollendã moꝛam.ſcilic,u debitoꝛis.⁊ ſe cõſeruandum indemnẽ. Sic etiam in pꝛopoſito ſi indigentia amici eſſetcaſus extreme ne⸗ ceſſitatis vel quaſi ita ꝙ teneret᷑ ex pꝛecepto hoc ſciẽs ad illi ſubueniendũ⁊ dandum.tunc nil debet expete re vltra capitale cum multomagis teneatur ad mu⸗ tuandum qᷓ; ad dandum in caſu huius neceſſitatis Quia ergo homines ſeipſos amantes nimis ſe deci piunt in huiuſmodi.ideo potius ſᷣm Inno.ſunt diſ⸗ ſuadendi iſti cõtractus q; admittẽdi etiam cũ pia ha berent intentionz. WZ Quid cum quis tta (xX dit alteri centũ ducatos mox in ſuis neceſſitonibo ex⸗ pendẽdos ſub hoc pacto ꝙ ſicut cõſimiles centũ du cati apud Titiũ mercatoꝛẽ legalem lucrobuntle⸗ vel Citulus Pꝛimns ꝓdent.ſic iſti centũ ducati illi traditi lucrent᷑vel ꝑdãt eſt ne cõtractus licitꝰ. Rñ.ꝙ dubius reputat᷑ ⁊ poti us vſuram ſapere ſᷣm plures doc.et hoc pꝛopter tria. Pꝛĩo qꝛ tale pactũ in fraudẽ vſuraꝝ adinuentũ vi⸗ eet᷑ vt ſub pallio quaſi ſocietatis latirat mutuũ cum ſpe lucri.ſcðᷣo qꝛvt patʒ.lxxxviij.d. Eijcies.pecunia ex ſe ſola minime eſt lucroſa necvalet ſeip̃am młtipli care ſed ex induſtnia mercantiũ fir ꝑ eoꝝ negociatio⸗ nes lucroſa.tertio qð eſt efficaciꝰ qꝛ de tribo eſt vnũ in dicto cõtractu Taã dicta pecunia aut eſt tradita ꝑ modũ mutuiaut ꝑ modũ depoſiti.aut ꝑ modũ ca⸗ pitalis. vt.ſ.in ꝑſona tradẽtis emptõibo⁊ mercanõi⸗ bus deputet᷑ Si ꝑ moduʒ mutui tũc mamifeſta eſt vſura qꝛ in mutuo trãſfert᷑ dñium in eũ cui factũ eſt mutuũ.vñ nõ debet lucrari vel ꝑdere niſi ſibi. Si h modũ depoſiti tũc ipſa reddi debet abſq; oĩ lucro.qᷓ niã potiꝰqͥ eã ſuauit remunerãdus eẽt.⁊ tñ ex foꝛma ipſiꝰↄtractꝰpʒ ꝙ nõ eſt data ꝑ modũ depoſiti cũ de⸗ poſitariꝰ eã expediderit.ſi ꝑ modũ capitalis ſeu recte ſocietatis.tũc in pacto eſſet ꝙ deberet eã ſolis merca tiõibo fidełr deputare.⁊ hecvltia nõ foꝛtiter ꝓbarevi⸗ gdet᷑ ꝙ nõ ſit tradita dicta pecunia niſi vt mutui ratõ nem hñs.in qͥ ſpes lucri repꝛobat᷑.qꝛvſura.vt in ca. cõſuluit.devſu ris.Si diceret᷑ nõ eſſe mutuũ nec de⸗ poſitũ nec ſocietas ſʒ ↄctꝰinnoĩatꝰ.ſ.dovt des.do.ſ. tibi centũ vt des mihbi tantũ quantũ ⁊c̃. Rñderi pᷣt licet talis ↄctus aliqñ licite poſſit fieri.ſ.do vt des.n tñ in dicto caſu.ſʒ in fraude videt᷑ eſſevſuraꝝ.ſicut et fraus etiã omitti?᷑ in alijs etiã licitis cõtractibo ex ſe. vt. xiiij.qiij.pleriq;.cum glo.⁊ huriꝰſententie fuit In no. devſuns. c.li · Jo.an.ibidem. Quid ci aliquis S. XII. - —— „ . ⸗= mutuat certã quantitate pecunieꝛ recipit ꝓmiſſiõem de rehabitõe tm̃ ſui capitalis.ſed hñs res ſteriles vel debitoꝛes qͥ nõ pñtvel male pñt ſoluerevẽdit illas vtł iura iloꝝ debitoꝝ receptoꝛi talis mutui ꝓ certo pᷣtcio qð poſtea ꝑcipit.⁊ tñ revera nõ fuiſſet ille cõtractꝰ vẽ ditõis ale celebꝛatꝰniſi pꝛopter mutuũ factũ.nũqͥd vſura eſt. Rñ.ſim Lau.de nidol.reſcindit᷑tanqᷓ vſu⸗ rariꝰ in fraudẽvſuraꝝ ↄceptus talis ↄtractus vt no tat᷑ ꝑ Bar. ⁊ Bal. in. l. cũ allegas. .devſuris ⁊ młto magi eſtvſura cũ aliqs mutuans alteri pecuniã ſi mu mulzvendẽs aliqͥd mobilevel ĩmobile plus petitab ceo iuſto pꝛecio rõne mutui.xiiij. qiij/c.ſi fenerauerꝭ. Itẽ pone ꝙvuus ↄducit᷑ ab aliq̊ ad exercẽdum oꝑa ſue artis.puta lani ficij.ſerici⁊ hmõi.ꝑ annũ ꝓ ſala-⸗ rio.l.floꝛenoꝝ qð reputat᷑ iuſtũ attenta cõditõe ꝑſo⸗ ne ⁊ artis.Sed ſi ipᷣe cõductus tali ſalario ponit ĩ ex ercitio artis illius.c.floꝛenos de ſuis.recipit.lx.nun qͥd licite pᷣt reciꝑe.·Rñ.Quia autiſta.c.dat magiſtro ſuo ad exercẽdũ in arte ꝑ modũ ſocietatis aut ꝑ mo- dũ mutui.Si pꝛio mõ ꝑ modum ſocietatis ita.ſ.ꝙ ſubſtet ꝑiculo videlicʒ ꝙ ſi magiſter negociãdovł la, boꝛando cũ illis perdat.ſuſcipiat partẽ dãni pꝛo ra-⸗ ta eũ contingẽteꝛ ſi nil lucret᷑ cũ eis.ſi in capite anni remaneat cũ illo capitali ille nil accipiat de lucro.vñ nõ.lx.ſed.l.tm̃ ꝓ ſuo ſalano habeat. licitꝰ eſt ↄtractꝰ vt notat glo.xiiij.q:iijc.pleriq;.ff. ꝓ ſocio.l.veꝝ Si ſcðo mõ.ſ.ꝑ modũ mutui.vſuranꝰ eſt ↄtractꝰ qꝛ mõe mutui recipit annuatim.x.extra devſuris.conſuluit In caſu ergo poſito vt ſic illicitũ eſt ex q intẽdit ſalua eſſe ſibi illa.c.⁊ in omnẽ euentũ vult.lx.ꝓ ſalario.ma nifeſte. pʒ ꝙ. x.exigit rõe illoꝝ.c.depoſitoꝝ ſʒ qð venꝰ eſt mutuatoꝝ.cum nõ habuiſſet pꝛo ſalario ſuo niſi leniſi illa.c.potuiſſet in apoteca vñ vſura eſt.xiiij.q.iij ſi feneraueris. Ouid cũ veniente ¶xVII termino redditõis mutuivel alias ſolutois pecũie ð bite creditoꝛ nõ vult cõcedere debitoꝛi plõgatõʒ termĩ vel relaxatõnem iuramẽti ſi iuraſſet ipſe debitoꝛ niſi data pecunia vel alio eqpollenti.Rñ. Si hoc agit ſo lũ rõne termini ꝓlongati⁊ nõ ob euitatõem dãni ſui vſurã ↄmittit etiã ſi nõ expᷣſſe exigeret.vt habet᷑ extra devſuris cõſuluit. Sʒ ſi boc agitad ſui indemnita⸗ tẽ.puta qꝛ opoꝛtet eũ acciꝑe ad vſurã velvendere rem ſuã vilioꝛi pᷣcio qᷓ;valeat.qð nõ feciſſet ſi recepiſſʒ pe cuniã ſibi debitã.⁊ tũc nõ eſtvſura illð dãnũ exige⸗ rea debitoꝛe qð ꝑcipit ex carẽtia illiꝰ pecunie ſibi de⸗ bite. Nõ eĩ debet grauari ex ſeruitio impẽſo ᷣm Ray. Sed vtꝝ talł crediuoꝛ poſſit exigerea debitoꝛe ſuo nõ ſolũ damnũ habitũ ſed etiã lucꝝ qð ſeciſſetcũ illa pe cunia ſi eã recepiſſet in termio debito. Ad qð rñdet Pe. de ancha. ſuꝑ cle ex graui devſuris.⁊ ðt.Credo ꝙ nõ ſolũ damnũ emerges ſed etiã lucꝝ ceſſans põt acciꝑe ſi ille erat mercatoꝛ qͥ cũ pecunijs ↄſueuit ne⸗ gociari.Et idẽ videt᷑ dicendũ etiã ſi nõ eſſet mercatoꝛ ſed tñ intẽdebat oĩno illã pecuniã exponere negocia⸗ tionibo licitis ad lucrandũ. Secat eſſet ſi ꝑſona eẽt talis ꝙ ip̃am pecuniã rennuiſſet in archa.Et remit⸗ tit notata.xij.q/ij.c.ſi quis de clericis.⁊ in c.ↄqueſtꝰ extra devſuris. Idẽvidet᷑ ſentire tho.ij.ij.q.lxij.cum iſta tñ cõſideratõe quã ibi Pmnin videlicet ꝙ nõ debz exigere talis creditoꝛ.nec ille ſuus debitoꝛ tenet᷑ totũ lucꝝ reſtituere ſiue dare qð inde ſꝑabat ſuꝰ creditoꝛ cũ illa pecunia negociãdo acqᷣrere.cũ illð lucx non eſſet certũ qꝛ ĩpediri poterat.vł foꝛte etiam de capita liamuti:ſed tantum tenetur q;tum potuiſſet valere .illud lucrum in illo dubio. Bed queritur An SXIX ſit licitũ a Vltra ſoꝛtẽ reciꝑe noĩe intereſſe Di.ſi re plemẽtũ illiꝰ intereſſe venit applicãdũ tertio nõ mu⸗ tuãti,licitũ eſtvltra ſoꝛtẽ receꝑe. Hot eſt dictum doc. extra devſuris c.i.Exẽplũ.quãdovſuras ſoluo alte⸗ ri⁊ has vt intereſſe volo repetere Et ad idẽ facitquod ait Bal. C. devſuris.l.vſuras.dicit eni Pone ꝙ emi a petro lapides ſeu ligna vel alias res ex quibo natu⸗ ralłr nõ ꝑcipit᷑ aliqͥs fructꝰ. ⁊vt ſoluerẽ pꝛeciũ accepi illud ſub mutuo ad vſurã acvendẽti ſolui.ipſe autẽ nõ tradidit mihi lapides ſeu ligna ſed fuit in moꝛa. nunqͥd tenet᷑ reddereillas vſums.Rñ.Dicendum ꝙ ſic. tanq;ᷓ intereſſe damni emergentis.Et de hoc ha⸗ betur tex.notabilis.ff.de acti.l.Autius. Idem dicẽ⸗ dum in ſimilibus cõtractibus puta locatiõis ⁊ cõdu ctionis ⁊ huiuſmodi.hec ille.Qñq; venit applicãdũ pꝛimo.i.illi cui ſoꝛs pꝛincipalis eſt ſoluẽda.⁊ tunc ſi debitoꝛ eſt in moꝛa applicare.i.capere illud ad aliqð intereſſe eſt licitũ/ex glo, ſuper ca,conqſſus.et notat — luit ſlun dema end nſ dai I cüied Bini eni grſ⸗ iniſui nmnnds; nefen lſzde gig⸗ ſbide nder. ſvons ile ömmce Qed⸗ ns ot uitne⸗ alato: cdcia; e ni naſ E Nbz toi a Bed quid cumvẽdo (XX Capitulũ Beptimũ ʒo. an. in. c.nauigãti Exemplã pone invẽditoꝛeꝛ em poſita in contractu mutui puta ſinõ reſtituitindead ptoꝛe ſi emptoꝛ ſit ĩ moꝛa ſoluẽdi pᷣciũ. Et hoc credo veꝝ ſiue intereſſe ſit in damno emergete ſiue in lucro ceſſante dũ tñ illud lucrũ ſit certũ.⁊ ego ſum paratꝰ vel aptus ad rale lucrũ.vt in c.nauigati.De boc eti⸗ amvide qð habes poſt.ꝭ.ſeq̃ntẽ in fine. Pone ca⸗ ſum. Uendo tibi pꝛediũ⁊ tibitrado illð atq; inde ꝑ⸗ cipis fructũ.⁊tñ ad terminũ cõuentũ pꝛeciũ mihi ñ ſoluis. hoc pᷣſuppoſito potero elapſo termino repete re vſurã cũ fructꝰrei vẽdite facias tuos.⁊ tñ mihi nõ ſoluiſti. Et rõ hyeſt. qꝛ nõ accipio illðvt vſurã ſed vt intereſſe meũ.ar.xiiij.q.iiij.qm̃. Si eciã res vẽdita ĩ pignꝰdaret᷑ mihi poſſem inde reciꝑe fructꝰ eiꝰ elapſo termino ſolutõis nõ facte etiã ſi trãſcẽdat quantitatẽ intereſſe. Nã licet tał res avẽditoꝛe nõ poſſit peti.ta⸗ mẽ fructꝰei ꝑciꝑe pᷣt poſtq; Z voluntatẽ ſuã pᷣciũ rei vendite detinet᷑ tanq; intereſſe. Sʒ ꝓ mutuo recipiẽ do poſſeſſionẽ in pignꝰnõ licet fructꝰ poſſeſſiõis inte rim accipꝑe niſi pꝛo ꝑte ſoꝛtis quia vſ⸗ ura. poſſeſſionẽ meã cũ n eius. Kñ.Licet Bal. ⁊ Pe.de Ancha. dicat licitũ eſſe cõtractũ.qꝛ cũ poſſeſſio fructificet nõ videt᷑ iuſtumvt emptoꝛ ha beatvtilitatẽꝛ fructũ rei empteꝛ vẽditoꝛ ñ bab eatvtilitatẽ pᷣcijvt poſſit pecunia vti.ita tũ ꝙ q;⸗ tum emptoꝛ ſoluit de pᷣcio in futuꝝ tantũ vẽditoꝛ mi nus recipiat de fructibo. ᷣbi gra Si poſſeſſio empta centũ floꝛeñ. cũ inde ad qnũ dat ſibi.l. extũc vẽditoꝛ det ſibi medietatẽ fructuũ⁊ ſic de alijs. Sʒ theologi nõ appꝛobãt dictũ contractũ.qꝛ rõne dilatois de ſol uendo pcio viderent᷑ habeni dicti fructꝰ.qð ad vſurã ptinet. extra devſuris. in ciuitate. Item poſſeſſio ſub ſtat ꝑiculo emptoꝛis⁊ de ſe eſt fructificabił.nõ auteʒ pecunia pcij ſoluẽda ſubſtat ꝑiculo venditoꝛis. nec Dde ſe fructificaretꝛ ideo ↄſulendũ eſt abſtinere ab hbu iuſmõi· Poſſet bñ fieri pactũ qdð ſi infra certũ eminũ nõ ſoluat emptoꝛ pᷣciũ extũc fructũ rcipiatvẽditoꝛ q́ u nõ des mihi pᷣciũ eius. tecũ facõ pactũ ꝙ quſq; tradas mibi pᷣcuũ recipiã interiĩ fructꝰ certũ tꝑs ſoluat tm̃ recipiẽs mutuũ vltra capitale nũ quid pt peti tał pena abſq; vſura.Rñ. ſᷣm Ray. Si pena fuit a iudice impoſita pꝛopt᷑ puniendã contu⸗ maciã debitoꝛis quia nõ ſoluit in termino cum poſ⸗ ſet nõ eſt vſura.ar.xxiij.diſt.c.quanẽ;. ff. de iudi.l. qui autoꝛitate. Gi etia pena ſit de cõſenſu partiũ in cõtractu appoſita ad hoc.ſcʒ vt ſaltem metu pene de⸗ bitũ ſoluat᷑.vſura nõ cõmittitur niſi a pꝛincipio fue- rit pꝛaua intentio.ar.extra de arb.dilecti.Sed tamẽ pꝛeſumit᷑ in fraudem ſi ille alias conſueuit eſſe vſura nus. vel ſi per ſinglos menſes vel annos dicat᷑ pena committi ar.ca.eodem.ſtabit᷑ tamen in iudicio eius cõfeſſioni⁊ permaxime in foꝛo cõſcientie. Idem Ho ſti.tamẽ in omni euentu non videt᷑ honeſtum petere penam.ĩmo nec etiam licitũ quãdo debitoꝛ ſine cul⸗ pa ſua factꝰeſt impotens ad ſoluendũ. ⁊ ideo puniri non debet. Et idem videtur dicendũ de eo quod di⸗ ctũ eſt ſupꝛa.S.ante pᷣcedentem.q;tum ad lucrũ ceſ⸗ ſans. ꝙ ſcilicʒ non debeat illud exigi quãdo ex impo tentia ule non ſoluit. Ulcra pꝛedictas penas poſitas ſcilicʒ iudicialẽ que infertur a iudice.⁊ cõuentionaleʒ que ponitur in cõtractu de conſenſu partiũ.eſt⁊ ter⸗ tia pena que dicit᷑ legalis vel canonica de qua habe tur.xij.q: ij.in legibus.⁊ in diuerſis ciuitatibus po⸗ nũtur certe pene pecuniarie. Sicut verbi gratia cuʒ ſtatutũ eſt alicubi ꝙ tutoꝛ de pecunijs pupilli que ꝑ ueniũt ad maius eiꝰteneat᷑ emere poſſeſſiones.vl re ſpondere ei ad rõem quinq; pꝛo centenario. ſi igltur tutoꝛ pecuniã pupilli exponat ꝓ factis ſuis vel faciat uſq; pᷣciũ ſit ſolutũ ſi hoc nõ fiat in fraudẽ ſʒ in pena Muid de eo qui mu ·S. XXI tuauit nauigativel eũti ad nũdinas recepturꝰ aliqͥd vltra ſoꝛtẽ pꝛo eo ꝙ ſuſcipit in ſe ꝑiculũ.i.ſi pecuniã vel merces inde emptas poꝛtauerit ſaluas.als nihil recepturꝰetiã de ſoꝛte. Rñ. ꝑ diſtinctiõem ſᷣm Jo.ne apoxł.in qᷣubet.⁊ Jo.cal.ꝙ aut illud vltra ſoꝛtẽ recipit roe mutuitm̃.⁊ ſic eſtvſura.nõ obſtante ꝙ ꝑiculum ipſe ſuſcipiat.⁊ iſte eſt caſus etiã.c.nauigati. extra e. Aut recipit illð vltra ſoꝛtẽ pᷣciſe rõe ꝑiculłi vt pᷣciũ ꝑi⸗ culi.⁊ ſic nõ eſtvſura ſed licitũ. Mã etiã ſi nõ mutua⸗ ret ⁊ piculũ nauigãtis in ſevellet recipere licite poſſet recipere pꝛeciũ periculi.nec pꝛopter hoc ꝓ ei ſeruitiũ faciat in mutuãdo efficit᷑ deterioꝛis conditõis. Aut aliqᷣd vltra ſoꝛtẽ recipit tał mutuãs ꝑtĩ rõe piculi ⁊ ꝑ tim ratõe mutui.⁊ tunc vſura eſt q;dtum ad id quod plus pcipit reſpectu mutui. ⁊ illõ tale tenet reſtituere Jo.ne apot.⁊ Jo. cal. Duid de pena ap/ SSXI . — negociatões ꝓ ſe tenetvtiq; dare pupillo.v.ꝓ cẽtena rio etiã ſi cum illis nihil eſt lucratus.exquo noĩe ſuo non pupilli eſt negociatus cũ eis Juſte enim hoc ſta tutũ eſt ne tutoꝛes ex malicia vel negligentia ſint in⸗ uidi pupillis ⁊ male tractent ſubſtãtias eoꝛ: ſicut ſre quẽter fit nec pᷣt conqni tutoꝛ ſi inde nõ eſt lucratus. qꝛ potuit emere de illis pecunijs poſſeſſiões vel noĩe pupilloꝝ exponerein iuſtis ⁊ licitis mercãtijs. ⁊ tũc lucrũ? damnũ eſſet pupilloꝝ fideliter agendo. Sed ſi noĩe pupilloꝝ pecuniã eoꝝ exponant vel deponãt ad vſuram.pupulli tenẽtur illas reſtituere.⁊ tutoꝛes inſuper tenẽtur in caſu ꝙ pupilli non vellent vel non ball ent. vt etiam dicitur infra.in ca:de cooperatioue vſure. Ouid ſi comuni⸗ J. XXIII tas vel officiales habentes curã de pupillis accipiãt ꝓ cõitate ipᷣas pecunias rñũdẽdo eis ad rõem.v.pꝓ cẽ⸗ tenario. Rñdetur ꝙ ſi eis inuitis ſit ſeu eis ad qs ſpe ctat videt᷑ ꝙ licite poſſint illa.v.pꝛo cẽtenario recipe⸗ re qꝛ ꝓuidet᷑ ꝑ hoc indenitati eoꝝ exquo potuert eme re poſſeſſiões vel tradere negociatõibo licitis vt diſpo ſuit ſtatutũ⁊ non fecerũt vt pꝛocurarẽt ꝑ hocvtilitatẽ cõmunitatis. Quid de gerenti . X XIIII. bus ſeu pꝛocurãtibo negocia ſtipẽdiarioꝝ.iſ.in recipi endo pagas ꝓ eis ⁊ faciedo alia obſeqᷣa.⁊ cũ hoc mu tuãdo eis ĩ neceſſitatib occunreribo ⁊ ꝓ his recipiẽti⸗ bo certũ ſalariũ:nũqͥd ẽ licitũ Rũ/ſᷣmLau,dendol. Citulus Pꝛimus 1 * , ÜR—SRNNEEe . Ouantũ ad illð quidẽ qð ꝑcipiũt tales pꝛopter la⸗ boꝛẽ quẽ gerũt in pꝛocurado eoꝝ negocia nõ eſt vſu ra ſed licitũ. Sed q;tũ ad ulð qð ꝑcipiũt pꝛopt᷑ mu tuũ qð impendũtipſis ſtipẽdiarijs.vſura eſt.xiiij.q iij. vſura. Qð aũt pfatꝰ doctoꝛ dicit in pꝛĩio mebꝛo ee licitũ videt᷑ intelligendũ cũ bellũ eſt iuſtũ.Nã ſi mai feſte ſit miuſtũ.illicitũ videt cum cooꝑat᷑ malo ⁊ dat opam rei ulicite.di.lxxxvi.c culpom. quid ſuris ſit ſi ͥs in mutuãdo pecuniã tcipit aliqd in pignꝰ mobilevel ĩmobile. Ad qð dðm ſi hoc ſecit ad ſui ſecuritatẽꝛ nullũ fructũ intendit habere ex illo pignoꝛe puta qꝛ eſt aliqͥd iocale nõ eſt illicitũ.iʒ ſi in⸗ tendit reciꝑevtilitatẽ aliquã exvſu illiꝰpignoꝛis rõne mutui.puta recipit domũ in pignꝰvel agꝑvelequũ vel veſte. ⁊ fructũ hoꝛum ꝑcipitvſura eſt. ⁊ tenet reſti tuere pᷣciumvſus illiꝰpignoꝛis ipſi pignoꝛãti ſeu ĩ ꝑ tem ſoꝛtis cõputare.extra eo.c.iNota tñ ꝙ ſi laicꝰ te net iniuſte aliquã poſſeſſionẽ ecclieꝛ ĩpignoꝛat ißam poſſeſſionẽ rectoꝛi ecclłie illiꝰlicite ⁊ abſq; vicio vſure ſiſte rectoꝛ poterit reciꝑe fructꝰeiuſdẽ poſſeſſiõis vltra ſoꝛtẽ ſjm Ray.⁊ eſt caſus capituli.i.extra eo.⁊ rõ ẽ. qꝛ tũc nõ recipit clericus illð vt vſurã ſed qð ibi debet᷑. Etidẽ de poſſeſſione quã recipit laicꝰab eccłia in feu do.Dicũt etiã Hoſti. Jo.an.⁊ Jo.de lig.ꝙ idẽ eſt de poſſeſſiõe laici qꝛ.i.ſi iniuſte retinẽs pignoꝛat eã do mino illiꝰ poſſeſſionis ille licite facit fructꝰſuos. Bed quid cum &§. XXI . 4¾ . quis recipit domũ in pignus p centuũ mutuatis vſq; ad annũ hoc pacto ꝙ ſi nõ ſoluitĩ termiĩo ſtatuto ca⸗ dat debitũ in ↄmiſſum.⁊ pignoꝛatio cadat in vẽditõ nẽ. pᷣt ne iuſte tenere domũ illã pignoꝛi obligatam eo ꝙ nõ ſoluit in termio cum tñ dom ſatis plus valeat. Rñ.ꝑ diſtinctõem.qꝛ aut mutuãs in illo anno reci- pitvſumfructũ domꝰnõ cõputando in ſoꝛtẽ.ſed pꝛo ipſo mutuo.aut nõ recipit vſumfructũ.ſ.penſionem in pꝛimo caſu illicitũ eſt? vſura.extia eo.c.pꝛĩo.vn⸗ de reſtituere tenet᷑ illã penſionẽvel cõputare in ſoꝛtẽ. ⁊ etiã domũ tenet?᷑ reſtituere nec pᷣt ſibi retinere elapſo termĩo.qꝛ ↄtractus nõ tenuit cũ fuerit vſurariꝰ. ⁊ ra diceviciata nõ pᷣt fructꝰiſti.ſ.lucni oꝛiriar.i.q.i. ferk. §. vulnerato. Poterit tñ poſt tenninũ petere intereſſe ſuũ ſi dãnificaret᷑ ex caretia ſue pecunie.Silr ſi dãni ficatus eſt in faciẽdo illð mutuũ.puta qꝛ opoꝛtʒ ſpᷣʒ ecciꝑe advſurã ad mutuandũ amico vel ꝑatus erat ex pecunia illa emere poſſeſſionẽ inuentã vel expone re licitis lucris tũc poſſet petere intereſſe ſuũ. In ſecũ do caſu cũ.ſ.creditoꝛ nõ recipitvſumfructũ domꝰ cũ ſuꝑfluitas valoꝛis domcedat in debitoꝛis penã ſup oſita vtriuſq; bona fide qñ cõtractꝰ mutui eſt cele⸗ ꝛatus.licitũ eritvt dictũ eſt ſupꝛa de pena ↄuẽtõna li. ar.de arbi.c.dilecti.Et hoc niſi fieret in fraudẽvſu raxꝝ puta qꝛ extimabat mutuãs illũ nõ poſſe in t᷑mi⸗ no reſtituereꝛ ſic indeillð plus valoꝛis domꝰ ſibi lu⸗ crani.tũc ei fraus vſure ẽ. Secꝰſi hoc fecit ad coercen⸗ dã moꝛã debitoꝛis Aduertẽdũ etiã ꝙ ſi a mutuante ſub aliqᷓ pᷣciovel lucrovltra terminum detẽnio mutui ↄcedat᷑ tũc eoipᷣo ↄmittitvſurã./qꝛ ex tali ↄceſſiõe po tiſoꝛtik volũtarij mutui rõem q; iniuſte detẽtõis. ad hoc devſuris.c.cõſuluit. Et hoc niſi illð peteret incõ penlatõem dani ſui qð inde recepit.cũ tñ libẽtiꝰ vel⸗ let reciꝑe illð mutuatũ ſed ille nõ pᷣt ſine notabili ia⸗ ctum reſtituere. Sʒ cũ ſocer obligat genero ſuo poſ⸗ ſeſſionẽ aliquã ꝓ dote filie. claꝝ eſtæ ccrtũ ꝙ nõ tenea tur dictus gener ↄputare fructꝰpoſſeſſiõis in ſoꝛtem vt dicit expꝛeſſe.c.ſalubꝛiter.extra eo.cũ.ſ. ſuſtinet ge ner onera mr̃imonij.qꝛ:ſ.eã ad dñm ducit ⁊ nutrit. Mueritut etiam . XXVI Utrx gener ſi nõ recipiat pignꝰſed cautionẽ denüerã da dote certa die.⁊ interi recipita ſocero ex pacto cer tos denarios.puta ad rõem.vi:pꝛo cẽtenario ⁊ hmõi nunqᷣdvſurã cõmittit. Rn. De hoc ſunt vane ⁊ Zꝛie opinio nes. Nã Jo.an.ſuꝑ dicto.c.tenet ꝙ nõ ſit lici⸗ tũ ſedvſura.quã opinionẽ dicit Jo.de lig ꝓ venoꝛi ⁊ lſecurioꝛi poſſe defendi.Sʒ pau.de eleaʒat tʒ Zꝛiũ.ſ. nõ ſitvſura.rõ eſt ſᷣm ipᷣm.qꝛ exq̃ in fauoꝛc mr̃imo nij hoc indultũ eſt ad ſubleusdũ onera eiꝰ vt.ſ.gener ꝑcipiat fructꝰ poſſeſſiõis pignoꝛatea ſocero ꝓ dote ſ ↄputãdo in ſoꝛtẽ ſi ipam nutnit.ita etiã dʒ iuuan ille aliꝰ.Et ad rões q poſſent fieri in ↄꝛiũ qꝛ.ſ.decre.ſalu bꝛiter. ſolũ dicit de poſſeſſiõe.⁊ qꝛ poſſeſſio ex ſui na tura eſt fructificabilis nõ aũt pecunia.Rñdet᷑ad pꝛi mã ꝙ papa qſit fuit de poſſeſſiõeꝛ de ea m̃t. Idẽ rñ⸗ diſſet ſi fuiſiʒ qſit de pecunia.Ad alið m̃det᷑ ꝙ ſicut nec tena ex ſe fructificat ſʒ cũ laboꝛe hoĩs.ſicꝛ pecũia ſimulcũ induſtria hoĩs⁊ hoc pᷣcipue cũ e intedebat tradere mercatoꝛibo vel emere poſſeſſionẽ vel alio mõ cũ ea licite lucrari Et q;uis etiã fructꝰpoſſeſſiõis ſub ſtent piculo multiplici⁊ nõ ſic pecunia.tñ vt in płibo ſic accidit ꝙ emolumẽtũ ex ipᷣa poſſeſſiõe recipit᷑ opi nionẽ Pau.videt᷑ ſeq Jo.col.⁊ pe.ð ancha. Sʒ qꝛ pᷣ ma opinio tutioꝛ ẽ iõ ſ̃m Lau.deridol.ſalubꝛꝰẽ eaʒ tenere. extra eo. ſalubꝛiter. ⁊ hoc pcipue qñ qͥs hoco lutanie agit in ſui maiꝰcõmodũ vel cum intẽdebat pe cunia ipᷣam reſuare. Antho. ãt de bu. ðt ep̃t intelli⸗ gi hic textꝰ. l. ſalubꝛiter cũ illa dilatio data erat ipi ſo ceroꝛ pꝛopt᷑ hoc dat pignꝰ. Er hoc caſu putoidem ſi eẽt pecunia exoluẽda ſi nõ ẽ in moꝛa.qꝛ.ſ.ex ↄuẽtiõe Differt ſolutio.tũc nõ credo ꝙ poſſit paciſci de inteſſe ſoluẽd o:qꝛ tale inteẽ debet᷑ pꝛopt᷑ moꝛã q hic ceſſat p pter tpis dilatõʒ.nõ g peti pᷣt Guil.diẽ ꝙ qñcũq; vo lo exigere aliqͥd ꝓ inte añ moꝛã vt qꝛ facio pactũ de ſoluẽda ſoꝛte ĩ paſca ita ꝙ interĩ tm̃ noĩe inteẽ ſoluat᷑ hoc caſu ñ pᷣt dici ĩ moꝛa.qꝛ obſtat exceptõ añ termi nuũ.iõ ñ pᷣt diciniſivſura.qꝛ pꝛopt᷑ dilatõeʒ tꝑis dati vſura ẽ.Et pꝛopt᷑ hoc dico ꝙ ſi gener feaſſet pactũ p recipiẽda dote ad certũ minũ⁊ interĩ ꝑciꝑet fructꝰ ↄputarẽt᷑ ĩ ſoꝛtẽ Idẽ dico ĩre pignoꝛaticia cuiꝰ fuck ſunt certi.quia foꝛteilla res eſt locata ad victũ vel pẽ ſionẽ. vel tolis res eſt domꝰ quaʒ gener locat⁊ recipit penſionẽ.ꝙ omnes iſtos fructꝰgener tenetur cõpuia re in ſoꝛtem.⁊ ſic limita hanc decretalẽ quia debʒ in⸗ telligi vbi dos fuiſſet ſimpliciter pmiſſa poſtea cum non ſolueretur ad cautelam in eum ſit data poſſeſſio tuc pꝛocedit decretalis.quia ſi dicit gener ego ſuſti⸗ neo onem matnmonij da dotem. Ile ſocer dicit ego non poſſum certe:ſi dicit gener.ſaltẽ ſuſtineas onera —* Capi⸗ mẽtimonij. certeſi tũc datr aliqd loco inteſſe ppt᷑ one⸗ ra mrimonij licite ꝑcipit᷑ dũmõ illa onera ſint certa. ſic ĩtelligo iſtã materia.⁊ Anto.de bu.ſuꝑ c.ſalubꝛit Ded quid de be & &X redibo mantiti ipſo moꝛtuo. nũqͥd hebũt hoc pꝛiuile⸗ giũ q;diu relictã alere tenẽt᷑ nec tenent᷑ dotẽ reſtituere ſcʒvſq; ad annũ pꝰmoꝛtẽ mariti.Rñſio.Dicũt Joã. an.⁊ Jo.de lig.poſt hoſti.iĩ.c.ſalubꝛiter.ꝙ nõ. Et rõ bm ipſos.qꝛ heredes ſtatĩ pñt ſe expedire de muliere reddẽdo ei pignꝰ vel rẽ obligatã qð ñ pᷣt maritꝰ.ex ð iureiur.tua nos.ij.⁊ qꝛ ſoluto mr̃ionio ðſinit eẽ dos. Quid ſi ſoluto S. XXIX matnimonio heredes mariti obligãt mulieri p̃diũ ꝓ dote reſtituẽda.nunqͥd mulier poſſit fructꝰ ſuos face re nõ ↄputãdo in ſoꝛt.Rñſio ſᷣm Inno.⁊ hoſti.ꝙ ñ. nãvſurã ↄmitteret.ceſſat eĩ rõ q̃ excuſabat geneꝝ ſu⸗ ſcipiẽtẽ fructꝰpoſſeſſiõis pignoꝛate ſine ↄputatõe in ſoꝛtẽ. Sit g̊ cauta mulier⁊ ñ recipiat poſſeſſionevłrẽ aliã in obligatõem ſʒ vel faciat ipam diſtrahivel reꝑi at inſolutũ.ff. ð re.iu.l.vt diiad mo.alioqͥn fructus ſoꝛtẽ extenuabũt. Puto tñ ꝙ ibi violẽter detineretur dos ab ill heredibo nec pᷣt ſe iuuare qꝛ ñ fieret illa iu ſticia pꝛopt potẽtiã illoꝝ tũc mulier licite recipit fru⸗ ctus poſſeſſiõis vel pecuniã ſine extenuatõe dot. Itẽ videt᷑ dicendũ cũ heredes illi nõ poſſent ſine magno ſuo detrim̃to reſtituere dotẽ q̃ eſt in pecunia nec poſ ſeſſionẽ hñt quã ei aſſignent.⁊ pꝛopt᷑ hoc muliere ne nimis grauet dimittit penes eos ad tꝑs.ſi illo inter⸗ uallo recipit ab eis alimẽta cũ nõ habeat vñ aliunde viuat nõ videt᷑ illicitũ. non eĩ illud recipit rõe mutui ſed rõe inteſſe.cũ ſi dotes hr̃et iñ viueret emẽdo poſò ſeſſiões vel exponẽdo negociatõi.Secꝰãt dicẽdũ qñ H ſieret ob vtilitatẽ vtuſq; ullivt mag poſſent cũ illa pecũia lucrari⁊ illa vt ex ĩtegro ſuo capitali hẽat lucꝝ nõ tamẽ deſacili ↄſulendũ ne paret᷑ via fraudibo vſu raꝝ.factũ tamẽ nõ condẽnandũ. bus qs ex pacto dotali moꝛtuo marito relicta lucrat᷑ nundqᷣd licite recipit Rñſio ᷣm Lau.de ridol.videtur wꝓſic. ex eo ꝙ rõe intereſſe ↄuẽti ꝓueniãt ex moꝛa de⸗ bitoꝛis dotes ñ reſtituẽtis.⁊ ſic in locũ pene.ad hoc glo. in. l. cũ allegas. C. eo.t.q̃yult ꝙ pena qᷓtenꝰ int᷑⸗ eſt põt peti in qͥcunq; ↄtracru demũdo. Nec obſtat ſi dicak g hoc ẽ inteẽ extra rẽ.qꝛ cõiter dotes dat᷑ ĩ pe cunia.⁊ de talibo ĩtelligo pᷣdicta ·ſʒ in p ecũia ñ eſt da reꝙ cadat in inteẽ niſi extra rẽ.pꝛopt᷑ qð dico hoc eẽ ſpẽale in inteẽ pecunie ꝙ licet nõ ſit intra rẽ ꝙ nihilo minpt peti ex ↄuẽtõe.iuxta notata ꝑ Bar. ⁊ Bal. pᷣt etiã dici ſᷣm q̃ſdã ꝙ hoc ſit inteẽ dãni vuiãdi.qm̃ cuʒ mulieres habeãt de dotiboviuere ſi illas ñ hñt opoꝛ tet ꝙ aliũde ſibrvictũ qrãt⁊ ſic dãnũ incurrũt ad qð reſartiẽdũ⁊ rſtaurãdũ fructꝰilli ex pacto dotali ſucce dũt. Uel etiã pᷣt dici ꝙ nõvt int᷑eẽ ꝓpꝛie ſʒvt penã cõ⸗ uentionalẽ exigũt.qꝛ licite ↄuẽire potuert dũmõ nõ in fraudẽ vſuraꝝ ꝗ ꝓfecto neqqᷓ; hoc caſu eſt pᷣſumẽ da vr de ſe ptʒ. Qð ãt pᷣdicta ſint de iure licita ꝓbat᷑ oꝑtius:. Na pone ꝙ tu mihi mutues cẽtũ cũ pacto ꝙ .⸗— tenear die tali tibi reſtituere. als vo noie pene do tibi ptãtẽ autoꝛitate ꝓpꝛia intrandi poſſeſſionẽ talis mei fundi ita ꝙ lucreris fructꝰ vtiq; fructꝰqͥ alias cõputa rent᷑ in ſoꝛtẽ.in hoc caſu nõ ↄputabũt᷑ in ſoꝛtẽ ſi vere pureꝛ nõ in fraudemvſuraꝝ hec fuerũt celebꝛata.qðᷣ eniĩ vltra ſoꝛtẽ recipio nõ vt vſurã ſed vt penã recipio vel intereſſe ↄuentũ.Ad hoc faclũt notata ꝑ hoſti.⁊ Inno.nõ tñ puto ſanã illã conſcĩam q ꝓ mille q ſibi debent ꝓ dotibo fruct? pcipit poſſeſſionũ lõge in gra dũ exceſſiue plus valentiũ maxime ſi als ipotẽs eſt debitoꝛ ad reſtituendũ dotes. Bed quid ſiſtatn . XNNI tũ hʒ ꝙ oẽs detinẽtes dotes mulieꝝ pꝰ annũ teneãt dare alimentũ vxoꝛibo dotatis ⁊ maxie duos denari⸗ os ꝓ libꝛa qͥlibet mẽſe.anvaleat ſtatutũ. Rñdet Jo. de ymo. ſuꝑ. de g graui.devſur. pꝰ Arch/ꝙ nõ tenʒ qꝛ in c ſalubꝛit᷑.ðꝛ ꝙ vir tenet᷑ alere mulierẽ ꝓpt᷑ one ra mr̃imonij⁊ ex hoc fructꝰ nõ ↄputant᷑ in ſoꝛtẽ. ⁊ ſic pʒ ꝙ ſi nõ extat matrimoniũ nõ tenet᷑.⁊ ꝑ ↄñs ſinõ pᷣ⸗ ſtat ſᷣuitia mrimonialia ñ dʒ br̃e alimẽta.Ad qð fa⸗ cit qð notauit Ray.in ſumma,eo.ti.⁊ Inno.in dicto c.Et ex hoc ſeqͥt᷑ etiã ꝙ tałr ſtatuẽtes incidũt in penã boſtitutõis ex graui.ſ.ꝙ ſunt excõicati.Frã.de ʒãbᷣ. dicit ꝙ tale ſtatutum vel conſuetudo pᷣt tolerarivt de „ beant᷑ alimẽta tanq; inteſſe pꝰ moꝛã in ſoluẽdo. pꝛo hoc qð notat᷑ in regula dãnũ.de re.iu.li.vi.⁊ de fide iuſſo.c.ijcNõ eĩ pᷣt dici foꝛmalis vſura ex qͥ pactũ de plus dãdo nõ interceſſit.⁊ ſic ↄſului.Foꝛte poſſʒ ſic dici ꝙ ſi mulier pᷣt dotẽ rehabere⁊ nõ curat vt ↄſeq̃t illò lucꝝ taxatũ a ſtatuto ſalua dote. vſuram ↄmittit rõe quã. Jo. de ymo.aſſignat.⁊ Ray.Sʒ ſi vellet po⸗ tius dotẽ ſed nõ pᷣt qꝛ heredes mariti cũ ſint potẽtes nolũtvel nõ pñt reſtituere ſine notabili detrimẽto et binc mulier qꝛ coacta vel ex pietate mota nõ lucro ñ recipiẽs dotẽ ꝑcipit illð qð dictat ſtatutũ nõ ↄmittit vſurã rõe quã aſſignat Frã.ʒamb.⁊ pᷣcipue cũ intẽde ret ex illa pecunia dotis emere poſſeſſionẽ vel expone re licitis lucris.⁊ mitomagis ſi nõ hʒ ałs vnðviuat. De ſtatuto dicẽdũ ꝙ ſi ſtatuẽtes hoc egerũt ꝑ modũ pene ad tollẽdũ moꝛã heredũ in dote reſtituẽda non inciderãt in penã cleex graui.alias ſic. ner poſſeſſiõeʒ ſibi pignoꝛatã ꝓ dote cũ oĩ iure qð ibi hʒocedit alij recepta ab eo ſumma q ſibi ꝓ dote debe bat᷑.nũqͥd ille potenit lucrifacere fructꝰ ꝑceptos ſicẽ po terat gener. Rñſio ſᷣm Guil.Si gener aĩo donandi trãſferat totũ ius qð hẽbat ĩ pignoꝛe⁊ hoc fac ñ ꝓpt᷑ pecuniã quã recipit ab eo.ſed qꝛ ↄiũctꝰvel amiceiꝰẽ ⁊ ille amicꝰ ñ vt lucrefructꝰmutuat pecuniã ſʒ ꝓpt caritatẽ aut grãm.abſq; dubio fructꝰlucrifacit abſq; Bed quid ſige &XXXII vitiovſure.ałs ñ.Uñ⁊ dicit Bal:.devſurꝭ ſuꝑ Ru bꝛicã foꝛmat q̃ſtiõʒ ĩ marito qͥ indigẽs pecũia accipit illã mutuo ab aĩco ⁊ poĩt eũ ĩ locũ ſuũ. Et tʒ ꝙtatñ gaudebit puilegio maritiqᷓ̃ ad fructꝰqꝛ mutatoe ꝑſo ne mutak pun egin qtiẽſ pſona ẽĩmediate cã puilegij „ ℳ.. q̃rit᷑ cũ qͥs ex ſtatuo ¶ TTY Itemaans vraſverucie H. J X XIII dictãte miſſꝰĩ poſſeſſiõz lucrek fruct? poſſeſſiõis id * Titulus Pꝛimus rationẽ.v.pꝛo cẽtenanio.ſi talis ita facies recta con⸗ ſciẽtia illos fructus ꝑcipiat Rñſio ſᷣm Lau.de ridol. Bal.determinauit ꝙ ſic cũ lucret᷑ ilos fructꝰ nomĩe ⁊ rõne intereſſe⁊ hoc pꝛopter nimiã ↄtumaciã pᷣt fa⸗ cere autoꝛitas pᷣtous.Sed Bar. dicit ꝙvbi eſt talis cõſuetudo ꝙ nõ eſt bona.qꝛ ↄ ius diuinũ in fraudẽ vſurarũ.quare dicit fructꝰcõputãdos in ſoꝛtem. Et ſubdit idẽ Lau.de ridol.ſi pᷣupponamus fraudẽ.ve rum dicit Bar.ſed ſi ofno ceſſat fraus tunc pꝛocedit dictũ bal. Hic autẽ nonvidet᷑ eſſe fraus.quia in locũ pene legalis vt debitoꝛ cogat᷑ ad ſatiſfaciendũ.vel lo⸗ co intereſſe pꝛopt᷑ moꝛã videt᷑ ſtatutũ vel conſuetudo emanaſſe.Et pꝛopter hoc intelligo de eo qͥ iuſte miſj ſus eſt in poſſeſſionẽ.nõ tantũ ex oꝛdine ſed ex cauſa Si autẽ in veritate creditoꝛ nõ foꝛet ſeu cã nõ ſubeẽt. ſicut recta conſcia capitale ſeu ſoꝛtẽ retinerenõ poſſz ſic neq; fructus nomine intereſſe. Querendũ eſt J. X X XIIII. etiã ab his qͥ dant pecunias mercatoꝛibovel artifici⸗ bus vt inde aliqͥd lucrent᷑quõ dent.Nã ſi eã dant ꝑ modũ depoſiti.vt.ſ.penes eos pecunia ↄſeruet᷑vłeti am cũ ea negocient᷑vt placeat.ita tñ ꝙ in omnẽ euen tumꝛ⁊ ꝑiculum eis ſit capitale ſaluũ.i.reſtituendum integraliter ad placitũ ipſoꝛũ.ſed inde aliquid lucri ſperant habere.ałs nõ deponerẽt ſed in capſa ſerua⸗ rent.qᷓ;uis nulla pactio interuẽiat vel cõuẽtiovł peti tio.vſurã ↄmittũt.xuij.q.iij.c.vſura.nec excuſat eos ex hoc ſe exponunt ꝑiculo ꝙ mercatoꝛes penes qͥs deponũt aliqñ deſiciũt⁊ eis male foꝛtunatis ⁊ recedẽ tibus nec capitale aliqñ rehabet.nõ enĩ illð lucꝝ ſpe rant rõne ꝑiculi.ſed ſi dubitarẽt de periculo nõ depo nerent.ſed lucrũ rõne mutui ſperant ex mutuo vbi ſ⸗ teruenit periculũ nõ licet.vt expᷣſſe dicit.c.nauiganti devſuris. Tenent᷑ gtalia lucra ſic ꝑcepta reſtituere. nõ obſtante ꝙ depoſitarij multũ cum ipſa lucrati fu iſſent. Nam lucrũ induſtrie fuit nõ pecunie.⁊ pericu lo ſubſtabat amiſſionis eꝰqui mutuũ receꝑat cuius deponẽs nolebat eſſe ꝑticeps.Frequẽter etiã in tali⸗ bus depoſitis fiũt ↄtractusvſurarij⁊ fraudulenti in quibo tenẽtur ipſi depoſitarij ad reſtitutõem bis a qͥ bus extoꝛſerũt.⁊ iõ rõni cõſonũ eſtvt adiuuẽt᷑ ab his quibo⁊ ipſi vſuras dederũt ex depoſitis pecuniaxꝝ. ⁊ ſicvidet᷑ ꝙ ipſi deponentes magis debeãttalia lucra depoſitarijs reſtituere qᷓ; pauꝑibo erogare.pꝛo ſe enĩ retinere nõ pñt cũ turpiter acceperit⁊ vſuraria ĩtẽtõe NPꝛo maioꝛi bu J.XNNV. ius declaratõe Nota ꝙ quidã dixerũtvſurã aĩ ſeu mẽ talẽ eſſe pctm̃ moꝛtale.ſed hãc exercẽtes ad reſtitutõʒ minime teneri ſed ſibi licite poſſe retineri.puta cũ qͥs deponit pecuniã penes mercatoꝛẽ intendẽs reciꝑe iñ aliqð emolumentũ capitaliſemꝑ ſaluo de nullo ta⸗ mẽ lucro facit pactionẽ ſʒ ſmplri dimittit diſcretõi depoſitarij.ſi tñ crederet ꝙ nil daret ñ deponerʒ.iſtð pꝛopꝛie eſt mutuũ nõ depoſitũ⁊ ideo vſura.qꝛ pꝛĩci⸗ paliter fit pꝛopter ſpem lucri.ar.xiiij.q.iij.c. ſi fenera neris.⁊.c.pleriq;.vſura igit᷑ mẽtalis eſt⁊ ſi nõ pactio nalis. Sicut⁊ cũ qͥs mutuat centũ pꝛincipalłr pꝛopt ſpem tałlucri ſiue aliqͥ pactovſura eſt mẽtał. ⁊ talem vſurã receptã vltra ſoꝛtẽ dicũtilli nõ eſſe de neceſſita teſalutis reſtituenda.Et hec opinio fuit alexãdri lõ⸗ bardi nõ illius de ales.⁊ Scoti qui ðꝛ doctoꝛſubtił ſed certe in hoc nõ eſt teneda ei opinio quia ꝑiculoſa aĩe cũ iura⁊ rõnes⁊ doc.q̃ſi oẽs theologi⁊ canoniſte ſint Z eũ ſeu hac opinionẽ.Ad illð tñ pꝛobãdũ ĩdu cit hãc rõem ſeu exemplũ. Si qͥs gratis⁊ liberalr re⸗ cipit in donũ qð affectabat⁊ꝛ intẽdebat furan. qᷓ;uis talis furaret᷑ mẽte nõ tñ oꝑe.ita tñ ꝙad reſtitutiõem merito obliget᷑.& a ſimili ſi qͥs lucrari intẽdit ex mu⸗ tuo.qð dedit, ⁊ tñ a debitoꝛe ſuo nihil exigit nec eũ ꝑ aliqð pactũ ↄpellit.ſed gratis⁊ liberałr ab eo recipi⸗ at aliqᷣd.qᷓ;uis ſitvſuranus mẽte nõ tñ oꝑe cẽſendꝰẽ vſuraniꝰ a ꝙ ſatiſſacere teneat᷑. Sʒ ad hoc rñdet Jo. an.in mercuriali.ſuꝑ regula pactũ di.ꝙ inter caſum furti⁊ vſure mẽtalis eſt maxĩa diſſiłitudo. Nã lʒ do⸗ natariꝰin caſu furti habuerit intentõem coꝛruptã ad furtũ.non tñ donatio cauſa᷑ ab eiꝰſurto.nec eſt ãne⸗ xa illi intẽtioni coꝛrupte.cuiꝰↄtrariũ in mutuo cadu. qꝛ cũ ex bono caritatis debeat fieri gratis fit pꝛicipa liter ex ſpe lucri.cui quidẽvicioſe ſpei effectꝰſeqᷣ qð ẽ lucrũ.⁊ ideo tał ad reſtitutõem tenet᷑ Põt⁊ alia rõ ad idẽ aſſignari:qꝛ.ſ.ſicut datũ qð tradit᷑ intẽtõe donã⸗ di ſoꝛtit᷑ verã rõem doni⁊ amittit růnem mutui: ſi ſic mutuet?᷑ ex intentõe pꝛincipalr lucni ⁊ ſpe eius.amit⸗ tit eoipſo rõem mutui gratuiti.⁊ ſoꝛtit᷑ růnem mutui vſurarij.Ex quo pʒ ꝙ lucꝝ exinde ſub tali intentione receptũ vſurariũ eſt⁊ reſtitui debet ſᷣm Jo.an.⁊ Inno cẽ.⁊ Archi.⁊ Hoſti.⁊ Ray.Sed⁊ iura indiſtincte lo quũtur ꝙvſure reſtituant᷑ indiſtincte ⁊ vniuerſaliter nõ ſolũ pactionales.vt devſuris.c.cũtu.⁊. c.cõſulu it.xiiij.q.iiij.ciquid dicã.xiiij.q.vi:ſi res. Doctoꝛes etiã theologiyt b. Tho. Pe. Richar. alij ſimplxr di⸗ cunt ꝙ vſure debẽt reſtitui.Si ergovſuta mẽtalvſu⸗ ra eſt⁊ euangelicã legẽ Lu.vi.Mutuũ date nihil inde ſperãtes.⁊ expᷣſſe Aug.teſtat᷑xiij.q.iij.c.ſi fene rauers.⁊ ipſe Scotus hoc fatet᷑. ergo reſtituẽda niſi cũ nilvltra ſoꝛtẽ recepiſſet.qᷓ;uis hoc intenderet ĩ mu tuo ſeu depoſito facto.tũc enĩ peccaſſet moꝛtalr ſʒ ni⸗ hil haberet reſtituere. Bciendũ inſu S. X XXVI per ꝙ quidã dicũt ↄcedetes eſſe vſurã⁊ nõ poſſe ſibi retineni vſurã.ſe mentalẽ ſed pauꝑibo erogandã aſſi⸗ n es ꝓ rõne.qꝛ ille qͥ dedit dãdo ab illa ſe abſoluit ſed hoc nõvidełverũ qꝛ quicepit mutuũ aut dedit ꝑ modũ doni vſuranio liberalłr⁊ nõ pꝛincipalłr rõe mu tui.hoc illi declarãs pᷣcipue pꝰmutuũ reſtitutũ ⁊ tũc nõ tencx?᷑ reſtituere nec pauꝑibo dare. Sicut etiã diẽ. Egidide illo qͥ recipit remiſſionẽ debiti ex male ab⸗ latis a creditoꝛe liberałr ⁊ ſine fraudeꝛ vi.q;uis non ſit ꝑatus reſtituere exactus etiã ſi pᷣt valet ſibi illa re⸗ miſſiovt nõ ampliꝰteneat᷑.ſed tenet᷑ penitere deſua i⸗ diſpoſitõe in q̃ fuit.ſic in ꝓpoſito Si aũt wealeegn cipalr dat ali vltra ſoꝛtẽ pꝛopter mutuũ factũ.ne ſi nõ daret egreferret⁊ ↄtra eũ indignaret᷑. ⁊ foꝛte als nõ inueniret mutuantẽ auarꝰ⁊ ingratꝰ iudicaret᷑ tũc tenet illi reſtituere. Regulare eĩ eſt ꝙ vſura reſtituen da eſtei a qͥ extoꝛta eſt dũ ſcit᷑ ꝑſona.Qð etiam ſonat ipᷣm vocabulũ reſtitutõis.ðꝛ eĩ reſtituere rẽ in ſtatuʒ Capiti pꝛiiſtinũ ſtatuere. q fit dũ reddif eis quo data Zar. riiij ·.q· vi.ſi res. Si enĩ illa pecuniã mutuatã exercu it in licitis negocijs lucꝝ illð attibui dʒ ⁊ deputari ĩ duſtrie ſue ⁊ laboꝛi cũ etiã ſubſtaret ꝑiculis.Si in il licitis ⁊vſurarijs cũ ipſe teneat᷑ reſtituere qð vſurarie accepit.piũ eſt vt adiuuet᷑ recipiẽdo ab his qͥbo ipſe dedit vſuras. vel illis det quibo ille obligat᷑ cũ ſcitu eius.nõ tñ tenet᷑ illos q̃rere. ſed ſufficit ili reddere q dedit.Sʒ ſi ſunptr dediſſet pecuniã ad ↄſeruãdũ nõ intendẽs inde lucꝝ.⁊ mercatoꝛ ſpõte⁊ ex ſua liberali tate daret aliqͥd.qꝛ.ſ.cũ ills pecunia lucratꝰ eſt in ne gociãdo.nõ eẽtvſura.ar.i.q.ij:c.ſicut epᷣm.vbi dicit̃᷑ Eius oblatio nullã culpe maculã ingerit.ſ.ſuſcipiẽ/ ti.q̃ nõ ex ambiẽtis petitõe ꝓceſſit. ⁊ hec vſura mitũ pꝛacticat᷑ in ꝑtibꝰtuſcie palliata ſub noĩe depoſitoꝝ nec pꝛopꝛieiſta ſunt depoſita ſʒ mutua palliata ſub noie depoſiti·Nãa depoſitũ veꝝ ſtat ꝑiculo deponen tis nõ depoſitarij niſi ex ſua culpa amitteret᷑. nec lu⸗ crũ intẽdit deponẽs intẽdẽs hre a depoſitario.ſʒ po⸗ tius ecõuerſo.pꝛopt᷑ ſeruitiũ cõſeruandi.Sʒ in caſu nĩro ſtat pecunia vt dictũ eſt ꝑiculo recipientis in oĩ caſu⁊ lucꝝ inde dans reciꝑet Sʒ nec ignoꝛãtia excu ſata ꝑctõ.qꝛvſura eſt ↄ ius diuinũ ⁊ naturale cuius igno:ãtia neminẽ excuſat vt.i.q.iiij.S.fi.niſi foꝛte ali quis ſimplexvt mulier non crederet eſſe vſurã.nullo mõ talia facturꝰſi ſciret ibi eſſevſurã vel alið pecca/ tũ.talis etſi excuſaret᷑foꝛte a pctõ nõ tñ ab obligatõe reſtitutõis.ſicut pupillꝰexcuſat᷑ a pctõvſure nole ſuo facte a tutoꝛe. cũ neſcit eſſe pctm̃.qꝛ nõdũ eſt capax rationis nõ tamen excuſat᷑ ab obligatione reſtitutio nis ſi vſuras recepit a tutoꝛe/ nquireduũ eſt J. X XX etia de diuerſis modis ſocietatũ quõ fiantEt pꝛĩo qᷓ ritur. An dãs pecuniã mercatoꝛi ad mercãdũ vel ar tirci ad materias emẽdum vt ex eis artificiata faciat cũ pactovel etiã ſine pacto.ſed cũ hac intẽtõe pꝛinci⸗ pali ꝙ capitale ſit ſaluũ ⁊ ꝑtem lucri hẽat.nunqͥd tał eſtvſuranꝰ. Rñ.ſᷣm Lau,de nidol. Sciẽdũ ꝙ glo. in capleriq;.xiiij.q.iij.tenetꝙ talis cõtractus nõ ſit lici- Interrogandũ & XXNIX tus ex qͥ piculũ ſpectat ad recipiẽtẽ.ʒ ſi gꝑiculũ capi⸗ talis ſpectaret ad vtrũq; tũc cũ ſocietas ↄhat᷑ ꝑ talia verba tüc bñ eſt licitꝰ. licitũ eſt enĩ ꝙ vnꝰ ſociꝰ ponat pecuniã ⁊ aliꝰopam⁊ ſic ſuppleat laboꝛe qð deeſt in pecunia.Et licet Hoſtiẽ.in ſumma velit defendere etiã ſi dãnũ ſuſcipiet in ſe recipies talis ſocietas ẽ li⸗ cita.⁊ allegat.ff/ꝓ ſocio.l.ſi nõ fuerit.Et qꝛ in alijg ʒ ctibo valer pactũ appoſitũ pᷣter naturã ↄctꝰ vt danũ ſpectet ad ſuſcipietẽ vt in ↄmodatoꝛ ſilibo.⁊ ſic tenet Eexvi pacti:qꝛ ↄctꝰex ↄuẽtione legẽ accipiũt.de re. iu. Tñ Aʒo ⁊ Accur.in dicta.l. tenẽt Zꝛii, qꝛ tał nõ eſt ſraternitas. ff. p ſocio.l. vex. vñ ſeqᷣtur e tale pactuʒ nõ ſit pter ſj Z naturã ↄctꝰ vñ nõ valet. de pca. ca. ſi. De natura eni ↄctꝰ ſocietatis ẽ ꝙ ꝑtes ſint eq̃les niſi ali ſit dicti.nõ eĩ negat n ogi poſſtin Ictu ad dz bre plꝰↄtulit ſocietativel pecunievel oꝑe vel cuiꝰ⸗ cũq; artis. vt in dicta. l. i no fuent. als ſecẽ roe lã di⸗ tn qꝛ ſq ſocietas eſt qðda ius fmenitatis ⁊ bec ẽ rõ — ſpalitatis.qre ex vi pacti talis ſocietas nõ valebit. qᷓ uis in alijs ↄctibo pactũ appoſitũ teneat. vñ opinio DVoſti.in hoc nõ eſt tenẽda cũ nõ ſit eq̃ ſed opinio cõ traria quã tenet Goff. ⁊ Jo.cal. Dicit enĩ Goff. Uis ꝙ ſit vera ſocietas.fac vt dãna ⁊ lucra ſint cõia. Intel ligenda etiã ſunt pꝛedicta eſſe vera ᷣm Joã.cal.cum mercãtia eſt licita.alias ſecus.⁊ allegat.ca.ꝑveſtras de dona. inter virum et vxoꝛem. Quid autẽ cũ S. X X X VIII aliqs tradit pecuniam negociatoꝛibo vel artificibo ald exercendũ in licitis negociatõibo.intẽdens etiã ſevel⸗ le dãnũ ꝑticipare expꝛimẽs lucꝝ.ſʒ ob ſui ſecuritatẽ exigit a mercatoꝛe vel artifice inſtrm de pecunia mu⸗ tuata als data nõ ſub noĩe ſocietatis ſʒ mutui vel de poſiti.nunqͥd talis pᷣt licite ꝑciꝑe lucꝝ.Rñ.Uidet᷑ ꝙ nõ.qꝛ vitioſus eſt ↄctus ⁊ ꝑiculoſus negociatoꝛi vel artifici.Nã poſſet tałtradẽs pecuniã ad placitũ ſuũ mutare intentõem.⁊ cũ ↄtinget mercatoꝛẽ ꝑdere po⸗ terit totũ capitale petere tanq; mutuatũ vt cantat in ſtrumentũ.Poſſʒ etiã moꝛi inteſtatꝰ ⁊ heredes exige⸗ rẽt ſᷣm tenoꝛẽ inſtri qð reꝑirentEſt etiã hoc ſcãdaliʒa tiuũ ꝓximoꝝ qͥ ſciũt illũ ꝑciꝑe fructũ ex mutuo.vñ inducẽdus eſt talis ad deſtruendũ ↄtractũ mutui ſi vult ꝑtẽ lucri.Etde ſic ꝑceptis in pᷣteritũ cõcoꝛdet ſe cũ illo reſtuuẽdo vel remiſſiõʒ petẽdo⁊ hmõi.Poteſt tñ bene qͥs ob ſui ſecuritatẽ petere ⁊ tenere pignoꝛa a mercatoꝛevel artifice talia.ſ.ex quibo nõ ꝑcipitvtilita tẽ invtẽdo Ad pꝛouidẽdũ ſibi de capitali 2ↄ fraudes mercatoꝝ dicentiũ ſe ꝑdidiſſe cũ nõ ꝑdunt.pᷣt etiam facere pactũ ꝙvult ꝑtem dani qð m ercatoꝛ incurre⸗ ret ſi ſufficiẽter hoc eti oñdat.Poteſt etiã facere pactũ V erxerceat pecuniã ſuã in q buſdã locis ⁊ in alijs ⁊ in quibuſdã mercãtijs ⁊ nõ in alijs. ⁊ ſi ſecus ille fecerit ⁊ damnũ patiat᷑ totũ ſuũ erit.quia ↄ pactũ venitDe bet etiã ſibi declarare ꝙ ſolũ in negociatõibo licitꝭ pe cuniã ſuã cõmertiet᷑ꝙ ſi ſciuerit ↄꝛiũ facere poſtq; ei hoc conſtiterit non participet de lucro ſed pecuniaʒ ſuam repetat. eſt etiã vbi expedit de traditioe oĩaliũ ad lucx qᷓ co ⸗ ter ſoccida appellat᷑licʒ aliqñ aliꝰ Zctus ſit ibi immi Ftus ⁊ aliqñ etiã vſum ota ̊ ꝙ pecoꝛa tradi pñt mł tipliciter. Uno mõ ad cuſtodiã.puta cũ alicui dãtux xxcapita paſcẽda ſub certa mercede vel eti ſub cer⸗ minꝰipſoꝝ retinet ſibi ꝑiculũ aĩaliũ eſt Zctus locatõ nis⁊ de ſe licitꝰ.ſed ſi non retinet ſibi periculũ ſed im putat cõductoꝛi eſt illicitus. niſi foꝛte illud damnũ ꝓcederet mere ex negligẽtia cuſtodie. Alio modo pñt tradi qſi ꝑ modũ mutui.puta cũ qͥs dat alicui ruſti co.xx:icapita cũ pacto ꝓꝙ ſint firma in nũerovel in pꝛe cio ipſoꝝ in oẽm euentũ.⁊ tunc ſi totũ lucxꝝ ſit ruſtici ſicut eſt damnũ.licitũ eſt ſm Ul.ꝙ idẽ eſt acſi mutu aſſet ei pecuniã de q̃ emiſſet tot capita.Si aũtvultꝑ tem lucri ſaluo capitali.vſura eſt,qꝛ illð lucꝝ vult rõ ne mutui qð ꝓhibet.xuij.q.iij.c.vſura.Et ſi qͥ vel⸗ let hunc Zctũ ſoccidã vocare erit iniuſta. ⁊ obligabit᷑ talis ad reſtitutõʒ Alio mõ tradũt᷑ ꝑ mocu lockeis vel q̃ſi venditõis modificate. puta cũ quis tradit cer tas oues alicui monaſterio ſub hoc pacto ꝙ ꝗlibet oue accipiat annuatĩ duos ſolidos cũ tñ fructꝰcuiul libet valeat.v. vel.iiij.⁊ cũ hoc ꝙ ſi oues tradite mo⸗ riant᷑ nihilominꝰ remaneat monaſtenũ obligatũ to⸗ to tꝑevite tradẽtis acſi oẽs viuerẽt.ſed pꝰ moꝛtẽ eius oẽs oues libere ſint monaſterij etiã ſi eẽt nũerꝰcentu plicatꝰ. Et tũc ᷣm Hoſti ·et Jo. de lig. Zcteſt licitus. adeo ꝙ ſi euẽtus moꝛtalitatis ſequat᷑ monaſtenium ſeu ecclia nõ pt petere reſtitutõem cũ nõ ſit leſa in tra ditione.⁊ hoc niſi iã oues fuiſſent infecte ⁊ ad moꝛtẽ ꝑate⁊ monaſteriũ nõ aduertit.Cõſulittñ idẽ Hoſti. in hoc caſu ſentiat partẽ dãni.ne cũ iactura mona ſterij velit locupletari. Aduertat etiã tradẽs ꝙ in ta⸗ li ↄtractu cõuentꝰↄſenſus interuẽiat.qꝛ ſi ſoll?abba⸗ tis vel cellerarij nõ teneret᷑ monaſttriũ ſtare ↄctui. ex tra de depo.c.l.Aliqñ tradũtur ꝑ modũ ſocietatis. et hoc etiã varijs modis.⁊ qũq; iuſteꝛ qñq; iniuſte. Et iuſte qͥdẽvt cũvnꝰhʒ.xx. capita.aliꝰ totidẽ vel etiᷣ decẽ. ⁊ ↄmunicãt adinuicẽ eas.⁊ piculũ ⁊ emolumẽ tũ⁊ expẽſas cõicant eqliter ſi aliqliter ponũt in ſocie⸗ tate. vel ꝓ rata ſm ꝙ ponũtꝛ pñt etiã tales ↄuẽire ꝙꝓ de fetibo recupent᷑ capita moꝛtus vł devellentbo emã tur capita ad augendũ gregẽ. Iniuſte ãt fit hmõt ſo cietas cũ qͥs dat certa capita ouiũ extimata certo pꝛe cio hoc pacto ꝙ ruſticꝰno accipiat aliquã vtilitatem donec tradẽs recepit pꝛius totã ſoꝛtẽ hoc enĩ pactuʒ ſ̃m Ul.eſtvalde iniquũ.ſicut etiã ſi ͥs paciſcatur ꝙ anteq; ruſticꝰrecipiat aliqd reſtaurabit de fetibo oĩa moꝛtua.hoc enĩ pacto eſt quaſi tradere oues imoꝛta les. Pꝛedictũ caſum videt᷑ foꝛmare Lau.de ridol.in ſuo tractatu devſunis.⁊ latius ꝓſequi᷑. Quent eĩ vtruũ licitũ ſit dare pecoꝛa ruſtico cũ pacto ꝙ tadẽs recipiat oẽs fructꝰpecoꝝ quſq; cõſequat᷑ totũ ſuũ ca pitale ⁊ extũc ſint pecoꝛa cõia.Rñ. ꝙJo. de lig. tenet nõ. Rõ eſt ᷣm eũ/qꝛ talis pꝛĩo vult capitale certũ poſtea vult lucrũ locare. Sʒ ipſe Lau. diclt ꝙ cõiter talis ↄctus licitus reputat᷑.⁊ credit illũ de iure poſſe multũ bene ſuſtineri.Et ad rõem Jo.rñdet ꝙ ibi noõ eſt ſaluũ capitale cũ ꝑiculo tantũ tradẽtis pereant.⁊ ideo nõ mirũ ſi maius emolumẽtũ pcipit ex q̃ plus piculi ſuſtinet.hec ille. Sʒ ſi s bñ cõſiderat caſum poſitũ videt᷑ ꝙ poſſit intelligi duptr.⁊ pꝛĩo nõ enit illi citus ſi videlʒ intelligat᷑ſic ꝙ tradẽs dicta pecoꝛa ve⸗ lit capitale ſuũ ſaluũ grege peũte.⁊ ſi nõ perit in pñti vult nihilominꝰpꝛius de fructu pecoꝝ ſuũ capitale. 2 ſicvidet᷑intellexiſſe Jo.de lig.vt pʒ ex rõe eiꝰ Scðo mõ ptt intelligi ſic ꝙ peunte grege tot peat tradẽti ip ſa pecoꝛa.ſed ſi nõ perit vult pꝛius de fructu trahere capitaleꝛ exinde facere pecoꝛa cõia.⁊ m iſtũ moduzʒ vigdet᷑ intellexiſſe Lau.deridol.vt pʒ ex rõibo er? ⁊ap pꝛobatvt licitũ. Pꝛeſupponit iſte au.ꝙ totũ piclm ſcʒ caſuũ foꝛtuitoꝝ tradẽtis ſit. Sʒ vbi ꝑiculũ eẽt cõ ductoꝛis totũ eſſetvſura. Siaũt piculũ eẽt cõe vtri⸗ q; tũc etſi nõ ſit vſura.videt᷑ tñ iniuſtꝰ.vt infra dicet᷑ Sed clariꝰ⁊ tutiꝰeẽt ꝙ traderet ꝓ quatuoꝛvel tribus annis pecoꝛa.⁊ in fine tpis equalłr diuiderẽt fructuʒ cũ capitali.ita ꝙtrades ſubiretłppicula caſuũ foꝛtuito rũ,/ ꝛrecipiẽs picula ſeu dãna ex negligetia. In diuß patrijs fiũt iſta diuerſis modis. Sed nota generalr — ſm doc. ꝙ qñ cõis eſt cõditio in ſocietate vt eq̃liter.ſ. pticipeni lucrũ⁊ damnũ ꝓpoꝛtionaliter licitũ eſt Se cus vbi melioꝛ eſt cõditio vnius qᷓ; alteri?ꝰ Unde⁊ cũ dant oues ſub iſto pacto ꝙ vbi ꝑirẽt ꝓ medietate pe⸗ reant tradẽti ⁊ ꝓ alia medietate recipienti in oĩ caſu. vbi autẽ nõ pareãt pꝛius debeat tradẽs ex fructibus ſuũ trahere capitaleꝛ exinde ſint cõia.qͥ Zctus coꝛto⸗ ni celebꝛant᷑.nõ videt᷑ lictũ ex eo ꝙ recipiẽs pecoꝛa ni mis grauat᷑ Nã vbi male foꝛtuneturipſe amittit duo ſcʒ mcdietatẽ pᷣcij pecoꝝ⁊ laboꝛẽ ſue cuſtodie.tradẽs autẽ amittitvnũ.ſ.medietatẽ pᷣcij pecoꝝ.Exq̃ igitur ruſticus recipiẽs ſeu conducẽs pecoꝛa ſubſtat pluni periculo debet etiam plus participare de lucro. — NDuid iuris cũ dat petrꝰ Jo. oues in ſoccid ꝑ qᷣnquẽ niũ.⁊ de ↄſuetudie eſt ꝙ in capite ànquẽnij diuidãt᷑ oues cũ fructibo interim aũt oues naturalr ꝑeunt.ẽ ne Jo.ruſticus qͥ accepit oues in ſoccidã ad aliquid obſigatus. Pe.Rñ.ſm Bal.de pu. in.l.i. C. ꝓ ſocõ In tali caſu pᷣt cõtingere tale damnũ triptx.ſ.ex na⸗ fura.ſcðo ex foꝛtuna.tertio ex culpa ſeu incuna. Et cũ pꝛimo mõ cõtingittale dãnũ.iſ.ex natura.nõ tenet Jo.aliqͥd reſtituere pe.Et rõ eſt.qꝛ ſi fuiſſent eniã pe⸗ nes Pe. erãt periture.Et ſi fuiſſent oẽs oues cũ date fuerũt in ſoccidã eſtunate nõ tenet.qꝛ in ↄtractibo ñ oꝛdinatis ad dñm trãſferendũ extimatio emptiõem nõ facit. vt.ff. ꝓ ſocio.l.cũ duobo.⁊ hoc ꝑ regulã tra⸗ ditã.ff.de ↄhen.empt.l.cũ manuſata.Si vᷣo ↄtĩgat tale damnũ ſcõo mõ.ſ.ex foꝛtuna vt ſi ꝑuẽt foꝛtuito caſu cui reſiſtinõ potuit.puta ex aliq̃ gueria ſubito exoꝛta pᷣter oẽm extimatõem.tex.dicit in pᷣdicto.c. F. dana ꝙ piculũ dʒ eſſe cõe. vñ ſi oues extimate erant. xx.libꝛaꝝ. Jo.ruſticꝰreſtituet Pe.x.libꝛas ã ſi nihil reſtitueret totũ damnũ eẽt Pe.qð eẽt illũ tex.S.dã⸗ na.qui dicit ꝙ dz eſſe cõe daãnũ.⁊ ſic alit᷑ iudicatð ca ſu naturali.ałr de foꝛtuito Sʒ ſi dãnũ tale ꝑpuenit ex culpa Jo.ruſtici.tenet᷑ ipſe Joãad emẽdã totiꝰqniita tis.qꝛ añ ſocietatis tꝑs diuidẽde oẽs oues erãt mere ipſiꝰ Pe.licet extimate tradite fuerit. Facit ad hoc. C. de pactis.l.ſi paſcẽda ⁊.hcũ a nobis.ff.ꝓ ſocio. Si vero poſtq; oẽs oues equalr partiri debebaͤt dãnũ interuenit ruſtici culpa.ſ. Jo.tũc nõ tenet᷑ Pe.niſiad dimidiã ꝑtẽ pᷣcij.qꝛ in plus eum nõ dãniſicauit. hec Bal.Sed cũ ſupꝛa dixit ꝙ Jo.tenet᷑ ad emẽdã totiꝰ quãtitatis.credo intelligedũ de qᷓntitate capitał ſeu elꝰqdð cõſtituerũt vel ad plus etiã fructꝰ inde cõſecu⸗ ti ſi iã fructꝰerat ſecutꝰquo ad medietatẽ. qꝛ alia me⸗ dietas Jo. debebat eẽ. Et ex his pʒ ꝙ dãnũ ꝓcedens ex natura ſpectat ad tradentẽ ad ſoccidã. Sʒ pcedẽs ex culpa negligentie ſpectat ad recipientẽ ad ſoccidã pꝛocedẽs vero ex foꝛtuna ſpectat advtrũq; quãtũ eſt ex ipſo cõtractu.Secus ſi aliter fuerit pactũ factum inter ꝑtes.qꝛ tũc ſtabit᷑ pactõi.qꝛ pacta ex ↄuẽtiõe le gẽ accipiũt.⁊ pacta ſeruãda ſunt.extra de pactis.c.i Et hec ſi iuſta ſuntvt nõ quet᷑ magis vna ꝑs q; alta Bed queritur de bo . xLI bus. Quid iuns cũ Pe.tradit Jo. bouẽꝛvifulũ nutni enduũ vſq; 20 annũ bac videlʒ ↄuentoe ꝙ in fine ani N ci e i, dus n0 l duo dis u Capitulũ Septimũ vendat᷑ 2 De. ſuũ trabat capitale. deinde diuidak lu crũ.nunqͥd eſt licitus ↄctus.Rũ.ꝙ ad hoc ꝙ ſit lici⸗ tus duo ſunt neceſſania.Pꝛumũ eſt ꝙ Pe.in ſe retine at ꝑiculũ foꝛtuitũ capitał.alr illicitũ eet. Scoõm ẽ ꝙ ſi alalia minꝰ venderẽt᷑ qᷓ; fuerit empta.nõ tñ Joã.te neat᷑ ipſi Pe.ad ſupplẽdũ ꝓ capitali deficiẽte.qꝛ tũc eſſet capitale ſaluũ ⁊ ꝑ ↄſequẽs vſuraniꝰ. Itẽ pone ꝙ Pe.locat Jo. duos boues volẽs quolibet mẽſe duas minas ſeu ſextaria frumẽti.⁊ retinet ſibi ꝑiculum di ctoꝝ boũ nunqd eſt licitũ. Rñ.Talis cõotractus eſt locatõis.⁊ tũc licitus ſi tantũ ſit lucrũ qð reſpõdeat vtilitati que põt haberi de bobus.aliter illicitꝰ eſſet. Nam ſi nulla vtilitas de bobus adueniret nil dare deberet.vel nõ tantũ ſi deductis ſextarijs frumẽti q̃ dat locatoꝛi parũ quid lucri remaneret cõductoꝛi.ali as iniuſtꝰ. Itẽ pone ꝙ Pe. locat Jo. duos boues eſti matos cũ hac cõditione.ſ.ꝙ Jo.laboꝛet ſibi in anno xij. bubulcas terre cũ dictis bobo⁊ in fine ãni boues vendi debeãt.atq; Pe.totũ ſuũ capitale pꝛiꝰ extrahe re debet. poſtea de reſiduo Jo.debet hr̃e medietcatem nũquid eſt licitus.Rñ.Licitus ẽ ſiPe.obſeruat duo Pꝛimũ eſt ꝙ retineat ſibi ꝑiculũ dictoꝝ boũ. Secũ⸗ dum ẽ ꝙ ꝓmittat Pe.ſatiſfacere ipſi Jo.de laboꝛe ſuo quo laboꝛat teras ſuas.⁊ hoc ad arbitniũ boniviri. in q̃ᷓ ſatiſſactõe cõputat᷑ hoc qð dat ſibi medietatẽ lu cri boũ.Sed ſi nullũ lucrũ fleret de bobo tũc Pe.re⸗ cõpenſare tenet᷑ pꝛo expenſis factis a Jo.de ipſa ſoꝛ⸗ te boũ vno pꝛedictoꝝ deficiẽte cõtracius erit illicitꝰ. Eodẽ modo licitũ eſt locare boues ad quartã ꝑtem lucri⁊ dani.dũmõ locãs boues laboꝛãti ꝓmittat cõ petẽter ſatiſſactuꝝ ꝓ laboꝛe quẽ ſuſtinuit ſiue ſiat ſa⸗ tiſtactio ex ꝑte datis de expẽſis factis ſiue de ſoꝛte bo um ſi ſibi nõ fuerit lucx alioqͥn ↄctus illicitus eſſet. Ate queritur. quid SxrII luris cũ Pe. tradit Johaãnivnã vaccã eſtimatã.x.lIcbh. cũ tali pacto ꝙ ipſe Jo.teneat᷑ eã⁊ oẽm fructũ eiꝰ ⁊ fe⸗ tũ cũ diligẽtia ſeruare⁊ cuſtodire ſumptibo fuis fru⸗ ctũq; eius ⁊ fetũ nõ alienare ſine licẽtia eiꝰ Pe.atq; ð fructibo eĩ ⁊ fetibo pꝛioꝛibo tantũ dare⁊ cõſignare ipᷣiꝰ Pe. donec ſit ipſi pe.de pꝛecio vacce integre ſatiſfactũ deinde aſſignare dimidiũ in futuꝝ de fructibo ⁊ feti⸗ bus talis vacce.⁊ cũ conditiõe adiecta ꝙ ſi vacca vel fetus eiꝰculpa ipᷣiꝰ Jo.aut nũcij eiꝰ q̊cunq; mõ pie⸗ rint ipſe Jo integre reſtituere teneat᷑.Si aũt diuĩo iu dicio aut foꝛtuito caſu pᷣdicta euenerit ꝑtineat dam⸗ nũ ad ipᷣm pe.Rũñdet᷑ dicendũ ꝙ talis ↄtractus ſᷣm quoſdã licitꝰvidet᷑Nã licet pe.pꝛius recipiat ſoꝛteʒ ſuam.tñ incõueniens nõ videt᷑ cũ in ſe ſuſcipiat peri culũ foꝛtuiti caſus⁊ diuini iudicij. Sʒ verioꝛ ſenten⸗ tia eſt ꝙↄtractus ſit illicitꝰ. Nam euidẽter apparʒ ꝙ; multũ potioꝛ eſt ↄditio locatons qᷓ; ↄductoꝛis.quia poterit euenire ꝙ poſtq; pe.ſuã ſoꝛtẽ receꝑitvacca cũ om̃i fetu⁊ fructu ꝑibit.⁊ ſic de oĩbus expenſis ⁊ labo ribo habitis circa vaccã ipſe io.nihil habebit.quod iniuſtũ eſſe videt᷑. vnde cõtractus illicitus. Itẽ qͥd ſi pe.locat io.duos boues eſtiatos.xx.floꝛeñ. iſto pa cto ꝙvbi cõſuetũ eſt dare pꝛo duobꝰ bobꝰ. xij. ſexta⸗ ria frumẽti det ipſe io.tm̃ viij.ita tñ ꝙ ſtet ad picim tertie partis boum:Rñ. Aicitus eſt aliter autem nõ. ℳ△ — Queritur de tradi S. xnI tione boũ.⁊ pꝛimo ſic. Dat quis boues ruſtico cum pacto ꝙ dare debeat ſibi ꝓ eis.xx.ſextaria ſeu cumu⸗ los grani in ãno.nunqͥd eſt licitũ. Rndet Lau. de ri dol.Si locãtur opera boum ⁊ ꝑiculũ deterioꝛatiõis eoꝛũ ſubijt ipſe locatoꝛ licitus eſt cõtractus. quia bo ues deterioꝛãtur. Sed ſivult locatoꝛ boues recuꝑa⸗ re pꝛecio quo fueràt eſtimati cũ tradidit nec vult peri culũ deterioꝛatiõis ſubire q;uis ꝑiculum moꝛtis na turalis.tunc cõtractus erit illicitus ſᷣm Joã,de lig.ꝗů ad hoc allegat.ca.pleriq;.xuij.q.iij. Iſte tamẽ caſus plenius declarat᷑ tn ſe.dubio. Querit᷑ ergo ſecun⸗ do cũ.ſcilʒ qͥs locat boues alteri cũ hoc pacto 1† vult ſecũ ꝑticipare lucrũꝛ damnũ⁊ nihilominꝰ vulc.x.ſe⸗ taria vel cumulos grani quolibet anno.eſt ne licitũ Rñ.Lau.deridol.Ditendũ videt᷑ ꝙ iſte cõtractus poteſt duplicit᷑ intelligi. Uno modo ſic celebꝛat᷑ vt lo cet ille tales boues ruſticovt cũ illis campũ ſuũ ara⸗ ret vel paluſtrũ duceretvel aliud opus ſibivtile face⸗ ret ad placitũ.⁊ emolumentũ iñ pꝛoueniẽs ſuũ foꝛet pꝛeciſe. Sed ſi boues in fine anni facti eſſent deteriꝰ oꝛis cõditionis et ſic minoꝛis valoꝛis pꝛo medietate ſibi cederet in damnũ.Si vero melioꝛis conditõis⁊ ſic maioꝛis pꝛecij ꝓ medietate ſibi cederet in lucrum. ⁊ tunc nõ obſtante ꝙ ſextaria.x.grani dedenit locato ri nihilominꝰlicitus erit cõtractus.hec ille.Quod vi etur intelligendũvt ipſemet infra ponit cum cõdu⸗ ctoꝛ deductis expenſis boum remaneat in aliquo lu cro cõmuniter vt ſic illi.x.ſextarij de lucro pꝛoueniät Pꝛobat autẽ hunc cõtractũ eſſe licitum ꝑ iſtã tatio⸗ nem dicẽs. Aut vis ꝙ iſte cõtractus ſit locatõis aut ſocietatis. Si locationis.ſcilʒ operarũ erit licitus ra tiõe deterioꝛatõis.nec obſtat ꝙ pꝛo medietate ſubijt damnũ deterioꝛatiõis.quia ſatis eſt ꝙ pꝛo illa dimi⸗ dia⁊ illius reſpectu nil ſoluit. Soluit enĩ decem vbi ſi nihil ſubiret damni ſolueret.ix. Item ſicut ſtat ad lucrũ ita debet ſtare pꝛo eadẽ parte ad damnũ ⁊ ſic nõ pꝛo ea pꝛo qua nõ ſtat ad lucrũ alio non dato nec mirũ ſit pꝛo ea iſto caſu ſolui.x.quia põt in pluri lu⸗ crari.⁊ ſic eſtveriſimile.cũ emolumẽtum totũ ex ope ribus pꝛoueniẽs ſuũ ſit.videtur enĩ pꝛo vna pꝑte ſa⸗ pere cõtractum ſocietatis ⁊ pꝛo alia ꝑte cõtractũ loca tionis operarũ ſicut in ſimili dici cõſueuit. in ca.ad queſtiones de re.pmuta. Aut vis dicere ꝙg iſte cõtra ctus ſit mere ſocietatis.⁊ tũc idem.ſcilʒ ꝙ licitꝰ eſt.q̃ niam capitale ſtat ad lucrum⁊ damnũ vtriuſq;. Ad hoc.xiiij.q̃ſtio.iij.pleniq;.cũ ibi notatis. MNec obſtat ꝙ ego habeã pꝛecipua.x.in ãno.quia⁊ tu habes om ne emolumentũ ex operibꝰboum pꝛoueniẽs.vnum ergo cum alio cõpenſet᷑.ar.de furtis.c.pꝛimo.Pꝛete⸗ rea ſi plus in ſocietate pono.nõ mirũ ſi plus ꝑcipio. Alio modo pᷣdictus ↄtractus poteſt ſic celebꝛari.vt videlicʒ nedum cõmunicemꝰadinuicẽ lucrũ ⁊ dam⸗ nũ capitalis.ſed etiã lucrũ⁊ damnũ operaru.⁊ tunc nihilominꝰ idem videt᷑ dicendũ.ſed non ſemꝑ.Unð dic ꝙ aut tu perſonã operãtem.⁊ ego boues aut am⸗ bo ponimus perſonã operãtem. ⁊ vltra hec etiã ego pono boues. In pꝛimo caſu aut opena pſone pꝛepõ⸗ derant bobꝰſeu eoꝛum valoꝛi aut econuenſo vuͤune Titulus Pꝛimus ——— equales. pꝛimo caſu p̃ᷣſumitur ꝙ in fraudẽ vſurarũ ⁊ tanq; vſura illi ſextarij dentK nnuatim effectiue licʒ nõ ex ſui foꝛma.vel natura mutuũ celebꝛabit. Erit eĩ acſi tibi valoꝛẽ boum ꝓ dimidia mutuaſſet pꝛo.x. ſe xtarijs.⁊ tu ulũ in ſocietate poſuiſſes.de vſuris · c. in ciuitate. ⁊.c. cõſuluit.⁊.c.finali. Et idẽ dico in tertio caſu. In ſecũdo autẽ dico ſecus.niſi iã ex alijs cincu ſtantijs alið dicere opoꝛteret.ar. eoꝛũ que legũt⁊ no⸗ tant᷑ de empti.⁊venduc.ad noſtrã.⁊ de pigno.c. illo vas. ⁊ Jo. an. in additõe Spec.c. in ciuitate de vſu ris. lon eĩ eſt cõtra naturã ſocietatis ꝙ qͥ plus con tulit ſocietativel pecunievel opere vel rei plus de lu⸗ cro percipiat.ff. pꝛo ſocio.l.ſi nõ fuerit Inſti. eo. . iiij de illa alias ſecus. In ſecũdo autẽ mẽbꝛo pꝛincipali quãdovltra perſonã oꝑantem ego pono boues. dic idem⁊ foꝛiiꝰet hocveruũ intelligo tã in hoc q; in pꝛece denti caſu quãdo tu remanes:etiã in aliquo lucro.⁊ ſic illi decẽ ſextarij de lucro pꝛoueniãt. Si enĩ nullũ lucrũ reſultaſſet ex hac ſocietate.⁊ ego nibilominus habuiſſem a te.x.ſextarios grani iã hic non pꝑepereʒ illos ex lucro. ex quo bñ licitũ eſt plus cõferedo plꝰ ꝑcipere. Cum eni de natura cõtractus ſocietatis ſit ꝓꝙ ꝑtes ſintequales habito reſpectu ad quotã in ſoci eætate poſitã.cũ ſit quoddã ius fraternitatis.vt.l. ve⸗ rum. ff. pꝛo ſocõ.que eq̃litas erit aut q̃ fraternitas vt tu nihil lucreris ⁊ tu mihbi decẽ detuis tradas Reſul taret ergo potiꝰex tali ↄtractu mutuũ q; fraternitatis in effectu ſi recte cõſideret᷑ eſſet eĩ cõtractus hmõt cõ⸗ tra hmõi effectus ꝙ ꝓ dimidiavaloꝛẽ boum tibi in/⸗ telligar mutuaſſe.⁊ pꝛoptereavolo.x.⁊ tu in ſocietate illã dimidiã vel etiã dimidiã oꝑe vel totã oꝑam po⸗ nas ad cõelucrũ⁊ damnũ.ar.eo.ca.in ciuitate.⁊ ibi nota ꝑ GBoff. poſt Jo.an. Nota tñ ꝙ dicit Buil. ꝙ cũ locatoꝛ vltra illas mẽſuras quas hʒ bladi appõit pa ctũ ꝙ in caſu moꝛtꝭ ↄductoꝛ teneat᷑ ad medietatẽ dã⸗ ni.Et hoc facit timẽs ne ſi ad hoc nõ teneret᷑ nimis ⁊ indiſcrete grauaret boues ⁊ minꝰcuraret de eisſed in aio firmiter ꝓponit ꝙ ſi ſine culpa ↄductoꝛis perirẽt nil a cõductoꝛe ſuſciꝑet de dãno.qð credit ꝙ nõ pec caret niſi pꝛopter ſcandalũ eoꝝ qͥ ignoꝛarẽt eius intẽ tionẽ. Sic etiã pñt dari⁊ aʒini⁊ equi in ſoccidã diũ/⸗ ſis modis. Sed ad hocvt ſit licita opoꝛtet ꝙ facta cõ putatione expenſaꝝ ⁊ labous cuſtodie id eſt habito reſpectu ad quotã⁊ perniculũ nõ reꝑiat᷑ deterioꝛis cõ⸗ ditionis vnus qᷓ; alius. Item queritur J. X LIIII. Quid iuris cũ Pe.locat Jo. duos boues paciſcẽs ſe⸗ cũ ꝙ det ſibi quolibet mẽſevnũ ſextariũ frumẽti nul la mentiõe facta de ꝑiculo.Rñ.ꝙ ſiPet.vult capita⸗ le firmũ ſeu hoc intedit. vſura eſt. Sed ſi intendit et declarat in ſe ſuſciꝑe foꝛtuitũ ꝑiculũ⁊ diuini iudicij. tunc licitũ eſt.ſicut etiã licitũ eſt tradere equũ adve⸗ cturã.Inſuꝑ tũc ſi moꝛerent᷑ boues ꝑ Jo.incuriã.ipᷣe Jo.tenet᷑ ſatiſſacere.Qõ ſi facit ſuꝑ hoc inſtrumẽtuʒ puimo mõ ſi ꝑiculũ foꝛtuiti caſus vł incurie ſit Jo.t̃ ⁊ hac intentõevt Jo.habeat maioꝛẽ diligentiã in cu⸗ ſtodiẽdo.ſed mẽte intendens ſibi aſcnibere ſoꝛtuitos caſus ipſe Pe.ſi ſufficiẽter ſibi fuerit oſtenſum. ↄtra⸗ ctus ctiã eſt illicitꝰſᷣm Guil:qꝛ ſcãdaliʒatiuꝰpꝛoxĩoꝛꝝ cũ ex foꝛma ſit vſurariꝰ intentõem pᷣt mutareꝛ ſubi to moꝛi.⁊ tñ heredes ex vi inſtrumẽeti petere poſſent dãna caſus foꝛtuiti.Sʒ ſi pactũ fiat ꝙ in oĩ caſu ſiue incurie ſiue foꝛtuiti vterq; ſuſtineat medietatẽ dãni foꝛte tolerari poſſet qꝛ cũ caſus incurie ꝓpꝛie debeat ĩputcari ↄductoꝛi⁊ caſus foꝛtuitꝰlocatoꝛi fit qdamxe cõpenſatio vnius cũ altero ad vitandum litigia. Queritur. Atrum S. xXLV bhoc ſit licitũ. Accipit Pe.ab aliquo pecuniã mutuo ⁊ pꝛo eo martinꝰſatiſdat ſeu ſcriptã ſecuritatis facit. et vult vnũ vel duos ducatos pꝛo qͥlibet centenario Rñ.Si ſatiſdatoꝛ ſeu fideiuſſoꝛ eſt fictus qꝛ ſcʒ ipſe eſt mutuatoꝛ⁊ fingit ſe ab alio facere mutuare et ꝓ fi⸗ deiuſſione ula fictavnũ vel duos ducatos petit. vſu ram cõmittit.xiiij.q.iij.c.vſura. Sic autẽ eſt verus ſatiſdatoꝛ qꝛ ſcilʒ alius eſt qͥ mutuat vtrũ licite reci⸗ piat illa duovel vnũ.Lau.denidol.arguitꝓ ⁊ econ⸗ tra.Nã ꝙ ſitvſura ꝓbat᷑ ſic. Paria quidẽvident᷑ mu tuarevltra ſoꝛtẽ ⁊ certũ quid reciꝑe.⁊ penes creditoꝛẽ ſatiſdare⁊ aliqͥd a debitoꝛe reciꝑe.Nã ego conſtituo te mei creditoꝛis debitoꝛẽ pꝛopter qð a te debitoꝛe ꝑ cipio illos duos floꝛeñ.⁊ ſic ſi ſoluo creditoꝛi tu miꝭ bi ad reſtitutiõʒ teneris tanqᷓ; debitoꝛ meus vere ſoꝛ tis.quod ergo plus das vſura videt᷑quia ꝑinde vi⸗ detur acſi mutuaſſet et ſihoc pꝛocedir cum pꝛo tetuo creditoꝛi ſoluo.tantofoꝛtiꝰcum nõ ſoluo-lõ enĩ de/⸗ beo eſſe melioꝛis conditõis cum nõ ſoluo qᷓ; cum ſol uo. Nec obſtat cũ in caſu noſtro etiã in me ſuſcipio ꝑiculum.qꝛ ſi tu illi nõ ſoluis.ego teneoꝛ ſoluere.qm̃ tu mibi remanes obligatus ad reddendũ.extra de fi deiuſ.c.ij. Sed ꝙ nõ ſitvſura videt᷑ quia ſolũ in con⸗ tractu mutui cadit vſura.ſed hic nõ eſt dare ↄtractũ mutui ſed ↄtractũ innoĩatũ.ſ.do vt facias mihi ſcri ptam cautõis,.vel dovt des illi pꝛo me ſi nõ dedero. ſeu faciovt des.nõ enĩ ad mutuũ reſpectus habeturx cũ nullũ ſit pꝛo ꝑte recipiẽtis illos vnũ vel duos flo⸗ reñ.ſed ad ſeruitiũ ſcripture ſecuritatis quã tibi ſacõ ⁊ ſicvidet᷑ potius quedã venditõ crediti mei.Sʒ fun damentũ huiꝰrõis faciliterdeſtrui poteſt.nã etſi vſu ra ex foꝛma nõ cadat niſi in cõtractũ mutui expliciti tamẽ vſura ex fraude bene reꝑitur in alijs ↄtractibꝰ vbi eſt implicitũ mutuũ.vt patet ex dictis ſupꝛa.Et ſic videt᷑ in pꝛopoſito caſu eſſe qð pᷣcipuevidet᷑ dicẽ⸗ dum.ſ.eſſe vſura.cũ talis ſatiſdatoꝛ facit ſibi idonee cauere ab eo pꝛo quo ſatiſdat de indẽnitatevel etiã ſi ne hoc cũ reddu ſe certũ inde nõ poſſe habere dãnũ cum alias nõ ſatiſdaret. Cõcluſiue pᷣdictus Lau:.de tali ↄtractu dicit ſimpir ꝙ tutius eſt abſtinere. Auid cum t mit . XLVI tis ꝑ mare vel per terrã merces tuas ad aliqs ꝑtes. et ego periculũ in meſuſcipio ⁊ pꝛo quolibet cẽtena⸗ riovaloꝛis ipſarũ mertium conuenio ꝙ mihi tradas certã pecunie quantitatẽ nunqͥd ſum vſuranꝰ.Etim̃ det Lau.de nidol. ꝙ non.Non eni eſt iſte caſus ſimił caſui decre.nauiganti.quia ibi receprũ vltra ſoꝛtem directe concernit mutuũ in quo ſuꝑabundantia re⸗ pꝛobaf.piiij.q.iiij.c.ſi quis oblitus.ſed in noſtro ca ſu nõ ſiciquia cõcernit factũ id eſt ſecuritatẽ, dał᷑ enĩ Ne i nl n ndi ncn xi nhiſei N Nar ldpst⸗ thedi Gi Gaſn Ind a i NR . ſsgn GN& . n mnl in u oſnr dacmn RH — vt faciat.non enĩ dat᷑ pꝛopter mutuũ cũ nullũ inter/ uenerit.ſed pꝛopter id qð ſecurat mercatoꝛẽ de merci bus ſuis q̃s ꝑiculo marino velterreſtri exponit. Pꝛe terea nulla ſoꝛs interuenu.ergo falſum eſt dicere ꝙvl tra ſoꝛtẽ aliquid ꝑcipiteNullũ eĩ eſt dare edificiũ ſi⸗ ne fundamẽto.i.q.i.cũ Paulus. Potiꝰ autẽ videtur eſſe ↄtractus locatiõis.q̃ſi iſta locʒ ſub ſuo ꝑiculo et cũ tali mercede cõductõem haꝝ merciũ.q̃ enĩ eqͥtate ductꝰdices hũc ſubire ꝑicula ſine lucro⸗ r ciſcum de Empulis oꝛdi minoꝛum. Lambia fiunt tri..X VII. pliciteret de qlibet eoꝝ videndũ eſt ſi eſt licitũ C¶Ino mõ fit ſic. Campſoꝛ cabiendo recipitdenaniũ pꝛo ſlo reno ðꝛ cambiũ minutũ.eſt nevſura. Uidet᷑ ꝓ ſic.qꝛ querit᷑ fructus de pecunia que nõ parit.ar.diſt.xlvij ſicut hi. Jo.de lig.dicit ꝙnonvidet᷑ bene excuſabilis niſi attento intereſſe.quia attento ſubiecto pecunia eſt inuẽdibilis niſi pꝛopt᷑ curſum monete. Cõcludit finalr ꝙvbi quis plus recipiat nõ eſt bene tutꝰ in cõ⸗ ſcientia.Sed Lau.de ridol.dicit ꝙ ſi verũ foꝛet hu⸗ iuſmodi cambia nõ ſoꝛe licita.nimij dãnarent᷑.vnð puta talia eſſe licita dũmodo ſine fraude celebꝛent᷑ nec hic interuenit mutuũ vnde nec vſura. nec inſuꝑ qð cõtra conſciam ed ificet. Si enĩ tibi cambio floꝛe nũ dando tibi monetã.vel dando tibi floꝛenũ acci⸗ pio monetã.⁊ in pꝛimo caſu recipio mihi vnũ dena⸗ riũ verivaloꝛis.in ſcðᷣo volovnũ denatium a tevltra verũ valoꝛẽ:iam id nõ retineovelvolo vt tibi vendẽs pecuniã q̃ eſt inuẽdibilis ſ̃ᷣm Archi.xuij.q.iiij.ca. i. Nec ad pecuniã reſpectũ ha beo ſʒ ad intereẽ meum rõne laboꝛis.operaꝝ.penſionũ.ſalarioꝛũ factoꝝ⁊ di ſcipuloꝝ.que pꝛo huiuſmodi arte exercenda ſubeo qʒ de pꝛopꝛio nõ eſt decensvt ſubeam. nec incaſſum la boꝛarevel operari debeo in tui⁊ alioꝝ vtilitatẽ.Expẽ ſaꝝ qͥppe laboꝛis ⁊ itineris rõ eſt hñda.extra devo.c. magne. Et iſta videt᷑ fuiſſe ſentẽtia Jo.de lig. ſi recte attendat᷑. Poteſt tamẽ in huiuſmodi cambijs cõmit/ ti peccatũ multipliciter.nõ ſolũ cum fit hoc eł auari⸗ cia ſed etiã cum dant᷑ monete falſe vel inciſe vel dimi nute.mixtevel etiã cũ nimis capiũt pꝛo hmõi cãbio. Quantũ autẽ ſic ſumi poſſit nõ poteſt dari regula ge neralis determinate quãtitatis vbicd. tet aliud cam⸗.x „ „ viũ qð ðꝛ cambiũ ꝑ literas.⁊ fit ꝑ ĩiſtũ modũ·.Reci⸗ pit campſoꝛ centũ in locovno.puta Uenetijs a Pe.re ſtitui facit ipſiPe.vł alteri ꝓ eo in alio loco.puta ylo rentie centũſex floꝛenos vel ſeptem ſᷣm 1. plus vel mi nus valent de hoc ergo quent᷑ vtrũ ſit licitũ. Rñdet Lau.de ridol.ꝙ ſicNon enĩvenditur pecunia q̃ eſt inuendibił.ſed tantũ hic ſoluit᷑equantũ ibi numerat᷑ Nam tantũ valet alicubi floꝛenꝰcuʒvno denario q̃n⸗ tum alubi ſine denario.Lurſus enĩ monete oꝑat᷑ ex ceſſum invaloꝛe ſᷣm locoꝝ diuerſitatẽ. Plus enĩ valet floꝛen?floꝛentinꝰ Floꝛẽtie q; alubi.et plus ducatus romanꝰrome q; alubi. Sꝑatur hoc⁊ monetaꝝ diũſi tas qñq; eni tantũ valent Cenetijs centũ ducati qn „—„ ſic ↄclu⸗ dit hanc ſententiã verioꝛẽ.ſ.ꝙ tractde ſe ſit licitus:· HPHanc dicit tenuiſſe magiſtrũ in theologia frm Fra tum Floꝛentie centũſexvel centũſeptẽ floꝛenivel plus vel minꝰ.nõ enĩ plus ſoluit᷑ ſed tantundẽ. Eſt ⁊ alia ratio.ſ.ꝑiculi cui ſubijcit᷑ campſoꝛ aliqñũ in miſſionz monetaꝝ delocoad locũ.⁊ ideo ſi minus aliqͥd valet qð recipit a campſoꝛe in vno loco q; illð qð reddet᷑ in alio illud plus ſit rõne ꝑ iculi et vt ſubueniat᷑ ſala⸗ rijs miniſtroꝝ et penſionũ ⁊ alioꝛum in huiuſmodi arte neceſſarioꝛũ vt non fruſtra operas ponat⁊ ſudo rem pꝛopꝛiũ in alioꝛũ vtilitatẽ. Ad quod bene facit 72 quod ſcripſit tho.ij.ij.qlxxvijart.iiijelon eſt ergo vſura vel contra conſcientiã/ Eſt et tertium ge JF. X LIX nus cambij quod ðꝛ cambiũ ꝑ venẽtias ſiue cambi um ſiccũ vel cambiũ ad libꝛas groſſoꝝ et fit per hũe modũ.Ego egens hic loꝛẽtie.x.libꝛis groſſoꝛũ reci pio a te campioꝛe floꝛentino ibidẽ floꝛenos centum ſex vel plus vel minus. ſicut tuuc Floꝛentie cambia currũt et valent.x.libꝛe groſſoꝛũ.et inde advnũ men ſem teneoꝛ tibi ad reſtituẽdũ tantũ quantũ infra de⸗ cem dies cõputãdos a die celebꝛati contractus vale bũt.x.libꝛe groſſoꝝ in ciuitate Uenetiaꝝ que aliquã do valent plus aliquãdo minus.⁊ ſic aliquãdo ꝑdit aliquãdo lucrat᷑ cambiẽs licet vt in pluribo lucretur Etvt intelligas terminũ pꝛedictũ.decem libꝛe groſ⸗ ſoꝛũ intelligunt᷑ centũ ducati.Querit᷑ ergo vtrum li citus ſit talis cõtractus·Rñ.Lau,de ridol.arguit ꝓ et econtra.⁊ dicit ſic.Autvis dicere ꝙ hic interuenit mutuum.aut permutatio ſiue cambiũ. Si dicis. q; mutuũ cum reddat᷑ idem ꝙ mutuat. ſcilicʒ tot libꝛe groſſoꝛũ hinc ad menſem quot modo mutuatur. re⸗ ſtat perconſequens ꝙ hec nulla committatur vſu⸗ ra.nam nulla ſuꝑuenit abundantia ſiue incrementũ xiiij.qiij.c.iiet.q.iiij.ſi quis oblitꝰ Nec obſtat ĩmo poterit cõtingere ꝙ incrementa ſuſcipiat. cũ ſi hodie pꝛo.x.libꝛis groſſoꝝ centũſex floꝛenos numeret hinc ad decendiũ id eſt ad decem dies ſoꝛte valebũt cen⸗ tũſeptem.⁊ ſic inde ad menſem recipiet vnum vltra ſoꝛtem mutuatã.Quoniã etſi vnũ plus tunc tempo ris valebũt dicte decem libꝛe groſſoꝛũ et ſicvnum re⸗ cipiet plus.nõ tamen ſequit᷑ ꝙvltra decẽ libꝛas groſ ſoꝛũ recipiat. immo decẽ tantũ. Tolle exemplñ in ſi⸗ mili.Tu vides ꝙ valoꝛ floꝛeni alterat᷑ ⁊ variatur de temꝑe in tempꝛex cauſis diuerſis.nam aliquãdova let tres libꝛas et ſedecim ſolidos.aliquãdo plus ali⸗ quãdo minus.Pone ergo ꝙ ego hodie tibi mutuem vnũ floꝛenum pꝛo quo tibi trado monetãꝛ ſic libꝛas tres et ſolidos ſexdecim vel in auro.et cambis ⁊ ꝑci⸗ pis ſolum libꝛas tres ⁊ ſolidos ſexdecim. teq; facio debitoꝛẽ invno floꝛeno Inde ad mẽſem reſtituis vnũ floꝛenũ in auro.vł in moneta.⁊ qꝛ tuucvalct ſolidos decem⁊ ſeptẽ.dicetur ne ille ſolidus quẽ plus perci⸗ pio de floꝛeno in auro reſtituto quivalet tunc decẽ et ſeptẽ ſolidos vel reſtituto in moneta ad dictã rationẽ ſolidoꝝ decem⁊ ſeptẽ vſuranꝰ Abſit a ſeculo.tantuʒ em percipio quantũ mutuaui.ſcilicʒ vnũ floꝛenũ vel eius valoꝛẽ Qð autẽ plus valeat tunc ille floꝛenꝰ nec tibi nocet nec mihbi pꝛodeſt.am ſi emiſiſſem de illa pecunia tibi mutuata temꝑe cõtractus mutuivnum floꝛenũ et vſq; in bodiemũ diem ſeruaſſem iã 4 illo Titulus Pꝛimus totidẽ id ẽ tres libꝛas⁊ decemſeptẽ ſolidos reciperẽ. Seqret᷑ ec hoc incõueniens ꝙ ſi mutuaui ex cariſtate et pure vnũ modiũ grani tuncvalentem ſex. hocdlie va lentẽ ſeptem. tanto minus de grano reſtituere ſfenea⸗ ris.⁊ ſic ex gratitudine ⁊ caritate mes incõmodum re poꝛtare potero. Uolebam eniĩ illud ſeruare in id tem pus quo tu mihi reſtituis.quod ſi feciſſem.ill plus quod tũc valetvendiduſſem.⁊ quia ſeruiui tibi mutu ando illud.ſi minuſq; tunc valeat dabis tũc me dã nificabis. Ad pdicta optime focit qð ſenbit Huget Arch,poſt eũ. in. c. ſi ͥs clenicus.xiiij.q.liij. Si aũt vis dicere ꝙ hic interuenit ꝑmutatio ſiue cambiũ. lõ ge foꝛtius videt᷑ pꝛocedere concluſio memoꝛata. ſcilʒ ꝓnon ſitvſura.um eni vſura pꝛopꝛic ↄmittat᷑ in ʒ ctu mutui:icum hic nõ ſit mutuũ ſed permutatio vel cambiũ et ſic cõtractus vicinus emptiõi ergo non eſt vſura. Sed cõtra pꝛimũ.ſ.cum ðꝛ hic inteuẽire mu tuũ.videt᷑ eſſe tex.in c.nauiganti.in pꝛincipio cũ ibi notatis in glo. Lau. Et poteſt huic addi qð cũ dice⸗ batur, ꝙ idẽ reddit quod mutuat᷑.i.tot libꝛe groſſoꝝ ergo nullavſura.Rñdetur ꝙ illas decẽ libꝛas groſ⸗ ſoꝛũ ſperat campſoꝛ reciꝑe in maioꝛi valoꝛe q; dede⸗ rit. als nõ mutuaret. licet qñq; nõ ulũ recipiat.⁊ ſic ẽ ibi vſura cũ interuẽat mutuũ cũ intentõe lucri.xiiij quiij.c.i.Exẽpla etiã que ibi ſubdũtur ð floieno mu tuatovel modio grani ſunt diſſimilia a caſu noſtro. quia enĩ mutuans illa ex caritate mouet᷑ ad mutuã⸗ dũ.⁊ a caſu cõtingit illũ floꝛenũ vel modiũ grani plłꝰ valere quãdo ſibi reddit᷑ q; cum mutuauit.iõ abſq; vſura ꝑcipit cum nõ intẽderet lucrari.ſed ꝓxĩo ſᷣuire Et in tali caſu loquũtur Archi.Hug.ſuꝑius allega⸗ ti. In caſu autẽ noſtro lucrũ pꝛincipaliter intendit.et iqdeo vſura.Cõtra ſᷣm vero cũ.ſ.ðꝛ interuenire cam⸗ biũ⁊ nõ mutuũ.facit.quia ſi ↄtractus cãbij eqͥpollet quodamodo ↄctui venditiõis cũ pecunia ſit inuẽdi bilis necnõ⁊ ipᷣius vſus qͥ nõ eſt aliud qᷓ; ipſa ↄſum ptio ab ipᷣa pecunia inſeꝑabilis.⁊ ſic vnum ſine alio vendi nõ poteſt.nec etiã vtrunq; ſimul tanq; alter ꝑ alterũ creſcat in valoꝛe.iuxta notata ꝑ Jo.an. ſuꝑ re⸗ gula.pctm̃,de re.iu.ſequit᷑ꝙ ↄtractus nõ eſt licitus. hec ille.Et his poteſt addi ꝙ cũ arguebat᷑ ſupꝛa vſu⸗ rã hic nõ eſſe.qꝛ vſura cõmittit᷑ in contractu mutui.⁊ bic nõ eſt mutuũ ſed cambiũvel ꝑmutatio. Rñdetur ꝙ vſura ex fraude reꝑitnr etiã in alijs ↄtractib cum eſt ibi mutuũ implicitũ vñ queni᷑ lucꝝ.⁊ ſic eſt in ꝓ⸗ poſito. Tandẽ poſt multa ipſe Lau.hanc q̃ſtionem ſit concludit.qꝛ ſub ſpe lucri⁊ intentõe plłꝰ ꝑcipiendi qᷓ; ſit qʒ tũc mutuat᷑.⁊ qꝛvt plurimũ ſic contingit. olias nõ mutuaret ipſe mutuãs,.talia ꝑpetrãtur.cõ⸗ ſulovt oẽs abſtineãt.ar.eo.ti.c.in ciuitate. Et remit⸗ tit ꝓ maioꝛi declaratõe ad quaſdã alias q̃ſtiones ipᷣi us tractatus q̃ ſupꝛa poſite ſunt.ex quibo ſatis clare haberi põt ꝙ eſt vſurarius cõtractus. Exercetur inſuper in .x. romana curia aliꝰcõtractus a trapeʒitis ſeu campſo ribo curie quẽ cambiũ eſſe nũcupant.ſji. vſura mgna eſt. fit aũt ſic Clericus ↄſecutꝰde nouo bñficiũ aliq pꝛo expeditiõe bullarũ ipᷣius indigens pecunijs pe tit a campſoꝛe ſub mutuo cenaʒ ſummã, puta mũlle — — floꝛenoꝝ reſtituendoꝝ ſn pria. puta Pariſiꝰ inde ad ſex mẽſes ĩ moneta ibi cumẽti.ei quẽ ille ſtatuerit mu tuat campſoꝛ.ſed vltra lucrũ cambij exurgẽs ex vari etate valoꝛis monetarũ in diuerſis locis exigit ab eo quinq; vel octo pꝛo centenario.ſicq; ei reſpodeł᷑ Que ruurvtꝝ ſit licuũ.Etꝙ liceat querũt aliqͥ pꝛobare ad excuſandas excuſatões in peccatis tripłr. Pꝛio rõ ne moꝛe.quia tũc veniũt vſure ſoluẽde non vtvſure. Secundo nomie intereſſe.nã habendo illã pecu⸗ niã cum ca lucratus fuiſſet.ſed nõ habẽdo nõ potu⸗ it eã exercere. ⁊ ſic cõſequit᷑ damnũ.ar.xijq.ij.ſi qͥs de clericis.⁊extra de fideiuſſo.peruenit· Tenio rõ ne periculi.quia poteſt beneſiciatus moꝛi in via.⁊ ſic poſſet campſoꝛ totũ amittere.vel cũ magnis laboꝛi⸗ bus ⁊ expẽſis rchabere.ar.de vſu.c.nauiganti.ex no tatis ibi ꝑ Jo. cal. Sed fatendũ eſt vſurã eſſe cxpᷣi ſam.quia ibi lucꝝ ſperat᷑ ex mutuo.qð ꝑtinet ad ra⸗ tionẽ vſure.vt.xiiij.q:liij.ſi fenerauerꝭ.et extra devſu⸗ ris.cõſuluit.Et ad rones eoꝝ rñdet᷑ pꝛimo ꝙ in caſu dicto nõ eſt dare moꝛã cum nondũ aduenenit termi⸗ nus ſolutiõis fiende cõuentus.Tunc enĩ veniũt ſol uende.quado.ſ.poſt terminũ datum qͥs non ſoluit. vnde recipit tale damnũ. Ald ſecundũ dicenduʒ ꝙ illud habet locum.,ſcilicʒ de intereſſe quo ad dam nũ emergẽs puta ſi mutuãs ipſe acciperet ad vſurã. ſm Inno.⁊ Jo.an.Oõ ſi quis dicat etiã habere locũ quo ad lucrũ ceſſans vt Hoſti.⁊ Pe.de ancha. ſen⸗ tiũt. Nec etiam hoc excuſat invitio vſure talem con⸗ tractũ quia dicũt pꝛefati hoc eſſe verũ quãdo mutu ans oiĩno intẽdebat ex pecunia mutuata emere vnã poſſeſſionẽ iam ſibi paratã ad emendã vel exercere in negociatõibus licitis vnde veriſimiliter ſpera bat lu crũ que hic ceſſante ã campſoꝛ nõ intendebat eme re poſſeſſionẽ nec exercere in negociatiõe.ſed in ſimi⸗ libꝰ mutuis ⁊ hmõi.· Ald tertiũ reſpõdeo ꝙ ita cau tos ſe faciũt per diuerſas vias ꝙ ſunt quaſi ſecuri de capitali.ſed ſi eẽt periculũ etiã nõ excuſaret cum ratõ ne mutui hoc petãt.ar.extra devſuris.nauigati.Eſt ergo lucrũ fenebꝛe ⁊ reſtitutiõi obnoxiũ.OQdð autẽ ꝓ⸗ pinas faciantꝛ munera largiãtur pꝛo beneficiandis ad inſtantiã eoꝛum pᷣlatis cum quibus habent ami citiã ipſi campſoꝛes vt operẽtur pꝛo beneficijs obti⸗ nendis pꝛo eis hoc iam ſpectat ad ſymonia.i/qi.qᷣ ſtudet de qua ſupꝛa dictum eeeft ¶ Eapitulũ.viij.·de venditiõe ad termirnn. E venditiõe ad termi⸗ num põt exponi illð ps.Terminũ poſui ſti quẽ nõ tranſgredient᷑. neq; ↄuertentux oꝑure terrã.i.tu deꝰ ſicut alijs rebo poſuiſti terminũ. ita ⁊ valoꝛi rerũ q̃ ſunt venales terminũ pꝛecij pꝛout rõ dictat quẽ iuſti hoĩes nõ traſgrediũtur in augẽdo pᷣcium. Neq; cõuertent᷑ſ.in minuẽdo pꝛeciũ ipſi iu⸗ ſti in emẽdo minꝰiuſto pᷣcio.oꝑire.i.ad deuoꝛandũꝛ abſoꝛbendũ terã.i.pauꝑem.Triplex eſt terminus. Eſt igitur pꝛimo terminus pꝛecij iuſtificati. Termi⸗ num poſuiſti. Eſt ſecundo terminus pꝛecũ aug⸗ mentati.ibi.quem non trãſgredientur.Eſt tentio ter minus pꝛecij minoꝛati.ibi neq; conuertenrur operi⸗ retermm — = „— — — ——= S=S — W — — — — — – — —N— rſeue füalt aver ben⸗ tialt tune peee ſtat heg il mmc⸗ Ctel hia ang W e ⸗ ⸗ ſoln ſch lenpy rero Nts eN nabe Pſed kende babie geret⸗ haben lmeyñ l int Vminus e4d tmn de e ecd i i, N les noß aſe born⸗ eno y in ſi c iud r⸗ N uuden uii. harbii Mc N nani aen 7El tan ſini⸗ 1u ude ns nin s um Capitulũ Octaunin ñ pꝛeciũ venditõ 1 nis ðꝛ luſtificatu ⁊ limitatũ Et circa hoc pnotadũ eſt ſm Sco.in.iiij.di.xv.q.ij. Penſatiovaloꝛis vſualiũ reꝝ vit aut nunq; pᷣta nobis fieri niſi ꝑ ↄiecturalem ſeu ꝓbabilẽ opinionẽ Et hoc quidẽ nõ pũctualit᷑ ſeu ſub rõnet mẽſura indiuiſibili in plus ⁊ minꝰ. ſj ſub aliqᷓ latitudĩe cõpetẽti·circa quã eciã diuſa hoĩm ca⸗ pita⁊ iudicia in eſtimatõe differrevident᷑. Pꝛoĩde va rios gradꝰ⁊ modicã certitudinẽ multũq; ambiguita tis iuxta opinalẽ modũ in ſe includit.qᷓ;uis q̃dã plꝰ ⁊2 quedã minꝰ.Cõcoꝛiin hoc tho. Pꝛoinde aduer tendũ eſt ꝙ bmõi pꝛimi pᷣcij iuſtificati ⁊ limitati põt etiã diſtingui triplex limitatõis gradus etiã iuſtus. Pꝛimus pᷣt nomiari pius.Secudus diſcretꝰ.CTerti us vero rigidus. Pꝛimꝰeſt pꝛecij minoꝛis. Scõðs eſt mediocris. Terti eſt maioꝛis.vᷣbi grã. Sint.x.petie panni eiuſdẽvidelʒ bonitatis.laboꝛis. artificij. atq; expẽſe:Harũ tñ.x.petiaꝝ ſᷣm vania capita ⁊ diuerſas ſentẽtias circa illas a varijs varia eſtimatio fiet. Et tandẽ repient᷑ ipſi eſtumatoꝛes circa illas tripłr varia ri vtputa. Quidã eſtimabũt quandã illaꝝ pᷣcij.l.du catoꝝ.⁊ hic pᷣt dici pᷣcij limes ⁊ gradꝰpius. Itẽ alij.l. cũ dimidio.⁊ talis dici pᷣt limes⁊ gradꝰdiſcretꝰ Qui dã vero alij li.et hic dici valet limes ⁊ gradus rigidꝰ ⁊ ſeuerus.Pꝛoptervarietatẽ ergo emptoꝝ ⁊vendito⸗ rũ aliqua iſtarũ petiarũ panni pꝛo pecunia munera ta vendet᷑.l.ducatis.aliqua.l.cũ dimidio.⁊ aliqᷓ da bitur p.li.Nũc aliqͥs venit nõ hñs denarios vñ pñ tialiter ſoluat. dilatõem ſolutõis poſcit.ſi igit vẽditoꝛ tunc nõ ſtatim ſoluẽdꝰpꝛopt᷑ hmõi pᷣcij expectatõem pꝛeciũ augeat nõ tñ vlera vltimũ limitẽ iuſti pcij ſed ſtat in ſumma.li.ita ꝙ quãcunq; ſolutõʒ amplioꝛitẽ ꝑe gratis ſeu ex pacto expectaret nunqꝙ; ob hoc vltra illũ limitẽ iuſti pꝛecij aliqͥd acciꝑet.nõ eſt ibi ex vi cõ tractꝰvſura m ſententiã magnoꝝ doctoꝝ. Rõ hꝰeſt ꝛtalis nõ vendit terminũ.nec pꝛopt᷑ expectatõeʒ re cipit aliqͥd vltra iuſtũ pᷣciũ rei quã vendit quis ñ fa ciat grãm remiſſiõis pᷣcij deſcẽdedo⸗ ad.l.qð quideʒ libẽter faceret ſi ille ſolueret ſtatĩ.Nã alið eſt nõ face re grãm illã pꝛo eo ꝙ facit grãm expectatõis/atq; ali⸗ ud eſt pꝛopter hoc.i.pꝛopter expectatoem ſimplr ex⸗ cedere pꝛeciũ iuſtum. Stat igit᷑ talis in limite rigidi gradus qͥ extra iuſticiã eſſe minime pᷣt dici Sʒ ſi iſte ſolueret ſtatĩ ↄdeſcẽderet vſq; ad limitẽ gradus pij. id eſt vſq; ad.l. Notandũ inſuꝑ ꝙ cũ quis vendit merces quaſcũq;.lanã.linũ.pãnoſ.victualia⁊ hmõi certo pᷣcio maioꝛi q ſit illð qð tũc valent cũ vendun tur ex eo qꝛ nõ intẽdebat eas vẽdere ſed ſeruare vſq; ad tꝑs quo pꝛobabilr eſtimabat tontũ tunc valitu⸗ ras vel plus quantũ nũcvendit ſed ad inſtantiã al⸗ teriꝰ vendit.iſtð eſt etiã pᷣciũ iuſtificatũ⁊ licitũ.vt ex⸗ p̃ſſe dicit. c. in ciuitate devſuris. Secus autẽ ſi nõ in tendebat ea ſeruare ſed tũc vẽdere.vel etiã ſi nõ eſt ꝓ babile ſeu veriſile ꝙ eo tꝑe quo volebat in futurũ vẽ⸗ dere tantũ debebatvalere quantũ nõ vendit.qꝛ tunc haberet᷑ reſpectus ad terminũ nõ ad indemnitatẽ ſu am.vñ eſſet vſura: Idem dicendũ de emptoꝛe ſcilicʒ ꝙ ſi emptoꝛ dat pꝛeciũ merciũ ãteq;ᷓ recipiat merces 2 minus dat qᷓ; tũcvalent cũ emit ex eo q; eo tꝑe quo „° „ recepturus eſt merces veriſimiłr eſtimat᷑ ꝙ minꝰ de⸗ beant valere qᷓ; tũc cum emit.vei ſaltẽ dubiũ eſt vtꝝ plus vel minꝰ ſint valiture q; ſit pꝛeciũ datũ.pꝛeciuʒ eſt iuſtificatũ ⁊ licitũ.puta de mẽſe marcij emit ſexta riũ frumenti valentẽ tunc mediũ floꝛenũ dandũ ſibi de menſe iulij quãdo eſtimat᷑ valituꝝ.xxx.ſolidos vł eſt dubiũ ſi valebit tiiginta ſolidos aut ctiã xxv. vel plus⁊ pꝛobabile dubiũ.emẽdo.xxx.ſolidis nõ repu tat᷑ illicitũ.ar.ad hoc.in.ciin ciuitate.⁊.c.nauiganti. Secus ſi rõne anticipatõis ſolutõis pꝛecij ante rece ptionem merciũ diminuerʒ pꝛeciũ tunc currẽs.vel ſi veriſimilłr eſtimaret minoꝛi pcio nõ poſſe valere mer⸗ ces illas emptas q; ſit illud quod dat.ſed bene mul to pꝛo maioꝛi pꝛecio qꝛ tũc eſſet vſura. ecundu pꝛecin rei F. I. vendite ðꝛ augmentatũ ſeu multiplicatũ.qð quidẽ fit cũ a venditoꝛe quia emptoꝛ de re empta pꝛecium nõ ſoluit ſtatĩ ſed terminũ querit.ideo vẽditoꝛ pᷣciuʒ petitvltra debitũ iuſticie augmentatũ.verbi gratia. Vult pꝛopt᷑ terminũ ſex mẽſiũ de qlibet petia pᷣdicti pãni.luij.vel.lv.⁊ qñq;vltra.qð quidẽ mãifeſta vſu ra eſt.ſicut ꝑ determinatõem eccłie patet.vt extra de vſuris.c.ↄſuluit.Sʒ qꝛ mercãtes iniuſti ad excuſan das excuſatões in peccatis ꝓ ſe hr̃e conãtur quaſdã in hoc defenſiões.iõ de eis cũ reſpõſionibo ſuis aliqᷓ ſubiũgamꝰ. Pꝛimo eqᷣdẽ dicũt ꝙ mercatoꝛi lucra n licet exq̃ pꝛo cõivtilitate laboꝛibo ⁊ expẽſis ⁊ multi⸗ licibo ꝑiculis ſe exponit.qꝛ iuſtũ eſt vt inde repoꝛtꝭð ucrũ cõpetens officio ſuo.hoc quidẽ facere mime pt niſi invendẽdo merces ſuas ſic ꝓciũ taxet ꝙ pẽſatis oĩbo laboꝛibo ꝑiculis⁊ expẽſis circa merces ſuas fa⸗ ctis vel fiendis lucret᷑.x.vel.xv.pꝛo cẽtenario. Hoc q̃ qʒ agere ñ pᷣt niſi pꝛo expectatõe ſolutõis vſq; ad hoc augeat pᷣciũ ſolutõis merciũ ſuarũ.vt ſcʒ pẽſata hu⸗ iuſmodi expectatõe cũ ceteris circũ ſtãtijs lucret᷑ fina liter.x.vel.xi.Ad qð rñdet᷑ ꝙ iſtð nõ eſt ſimpłr verũ ſcʒ ꝙ in oĩ caſu liceat mercatoꝛi płꝰ vẽdere qᷓᷓ ei ↄſtite rit ſed aliqñ opoꝛtet ꝙ tantũdẽ vendãt aliqũ etiãẽ mi nus aliqñ etiã plus ᷣm ꝙ plꝰvł minꝰ illo tꝑe quo vẽ dit valet illa mercãtia.qð pꝛocedit ex abũdãtiavł pe nuria eiꝰ⁊ ſᷣm ꝙ plłꝰvel minꝰreꝑit᷑. ⁊ hoc ꝓbat᷑ triptr Etpꝛĩo dicendu eſt ꝙ licet mercatoꝛ ſicut pᷣdictũ eſt pꝛopt᷑ p̃dictas cãs lucrari poſſit.nõ tñ mo licito. ſiẽ ↄtingit invendẽdo ad terminũ⁊ obſᷣuãdo alios illici tos modos Itẽ ſcðᷣo ſicut ĩtuentibo pʒ ex pᷣdictis ſe queret᷑ ꝙ dato ꝙ mercatoꝛ merces valoꝛis cẽtũ duca toꝛũ ꝑ mille ducatos emiſſet.tũc ſᷣm pᷣdictã poſitõeʒ poſſet ꝑ quẽcũq; illicitũ ↄctũ illas illicite vẽdere ſic vltra mille ducatos lucraret᷑.x.vel.xv. pꝛo cẽtena⸗ rio qð qͥdẽ patẽter irrõnabile eſt. Seãret etiã ter⸗ tio ꝙ ſi in terravel tꝑe maxiĩe cariſtie merces ſuas pꝛe cio magno emiſſet poſſet pꝛopt᷑ hoc in locovel tꝑe in q̊ merces ille eẽntviles vẽdere illas etiã pᷣcio maioꝛi q; emiſſet ſaltẽ pꝛopter expectatõem ſolutiõis. qð qᷣ⸗ dem abſurdiſſunũ manifeſte apparet atq; iniuſtum Scðo etiã dicũt ꝗ nõ intẽdũt mences ſuas cariꝰ vẽdere pꝛopter tꝑs.ſʒ pꝛopt᷑ recupandũ dãnũ qð ex dilatõe ſolutõis incurrit᷑ qꝛ ſi p̃dictos denarios ſtatiᷣ pꝰmerciũ vẽditiõʒ hrent poſſent cũ eis mmtenl S ii õõ Citulus quod facere nõ pñt.qꝛ nõ ſtat ſoluũtur Ad qð eti am tmplr rñderi pᷣt.Et pꝛimo dicendũ ꝙ ſi talis ven ditoꝛ inde lucrani poſſet poſſibile etiã foꝛet nõ lucra⸗ ri. inſuꝑ⁊ ꝑdere capitale.nũc autẽ qꝛ nõ ſtat in ꝑicu⸗ lo talis dani.nõ pᷣt ſtare in certitudine talis lucriIn ſuꝑ ⁊ ſcðᷣo qꝛ nõ br̃etlucrũ de re nõ ſua.i.de mutuo dato in emptõe. Pꝛeterea ⁊ tentio mercatoꝛ nõ pᷣt in pactũ vᷣducere recõpẽſatõʒ dãni.qð ↄſiderat᷑ ex h qꝛ ſua pecunia nõ lucrat᷑ vt poſſit vendere qð nõdũ ẽ. ⁊ pᷣt ab hñdo młtipłr ĩpediri ſm tho.ij.ij.q.lxxxviij. art. ij. Tertio q̊ͥʒ hoc dicũt facere qꝛ freqnter apparet debitoꝛes nõ ſoluũt in tꝑe aſſignato. ⁊ circa redſi⸗ tionẽ taliũ denarioꝝ opoꝛtet eos facere magnos ex⸗ penſas aliqui etiã nunq; ſoluũt.qꝛ recedũtvel fallũt Ad qð dupir rñdetur. Et pꝛimo dicendũ eſt ꝙ licet multi quibo talis terminꝰcõceſſus eſt in termino nõ ſoluãt. multi enã ſunt qͥ in termino ſibi dato ſoluũt. ⁊ tamẽ pꝛeciũ quod pꝛopt᷑ tꝑs mercibo additũ eſt ñ minuit᷑ ab his qͥ in dato termino ſoluũt.quare eque vtriſq; vendere terminũ incq̃litas ⁊ iniuſticia eſt.qꝛ iuſt?nõ debet ferre penã iniqͥ ſeu mali debitoꝛis. Ue rũ eſt ꝙ extra de fideiuſſo.c.puenit cõcedit᷑ rõe inter eſſe. ſi debitoꝛ nõ ſoluit in termino ſibi dato creditoꝛ ſeruan deber indẽnis.nec tũc eſt ibi vſura.cũ vſura ſit qꝛ rone mutui ſperat᷑ lucꝝ.hic aũt talis excreſcẽtia nõ recipit᷑ niſi rõe dãnivitãdi nõ lucri hñdi Ab illis ergo qui in termino nõ ſoluũt exigat recõpenſatiõem ſui dani nõ ab alijs.Quantũ ad aliã partẽ ſue excu⸗ ſatõis.ſ.de his qͥ nunq; ſoluũt vñ dãnificant᷑. Lali bus rñdendũ eſt ꝙeoꝝ ↄſciẽtia pᷣt ſtare mento inq e ta.cũ⁊ de tali termino dato culpã habeãt.⁊ aiam cũ ſubſtãtia ꝑdant. Nam nõ cogunt᷑ talibo vendere nec illis venderẽt ſi crederẽt illos nõ ſoluturos ⁊ rõe du⸗ bij in mutuo qð eſt ibi implicitũ nõ licet ſpꝑare lucrũ extra devſuris.nauigãti. lec eſt iuſtũ ꝙ in termino ſoluentes patiant᷑ penam ꝓ nõ ſoluẽtibovt diciũ eſt. Zertiũ vero pꝛecium §F. rei vendẽde ðꝛ minoꝛatũ.ſicut pʒ in vendẽte pꝛinnũ vel equũ pꝛo centũ floꝛenis cũ expectatõe tꝑis puta vniꝰanni.ei qͥ ſibi mox eſt reuẽditurus ꝓ nonaginta tũc recipiẽdis. Pꝛimꝰenĩ dñs panni vei eqͥ tradidit illi nonaginta floꝛenos⁊ qñq; octogĩta ſed manuali ter tunc. Ille vero qui pꝛimo emit nihil tũc ſoluit pꝛi mo dño rei ſed inde ad annũ.patẽs igit᷑ eſt ꝙ iõ ſecũ dus reuẽdidit pꝛĩovendeẽti pꝛo pcio ſatis minoꝛi.qꝛ ſub quadã mutui rõe potiuſq; ſub reali veritate ſolu tõis tradidit ille ſibi nonaginta vel octogĩta ab eo de bens rehabere centũ quos ipſi pꝛimovendẽti nõ ſol⸗ uit tũc pꝛopterea talis contractus vſurarius eſt et oĩ malignitate ac duplicitate plenꝰ.ar.xiiij.q.iij.pleri⸗ q;. Aduertendũ eſt tñ ꝙ ſi qͥ abſq; intentõe reemẽ di rem a ſevendend abſq; fraude vẽdidiſſetequũ ꝓ centũ floꝛenis ⁊ iñ ab emptoꝛe ſimpltr vẽdẽti ſibi⁊ cui cũq; emere volẽti reuenderet illũ ꝓ pᷣcio minoꝛi non eſſetvſura.poſſet tñ ibi eſſe pctm̃ iniuſti pᷣcij. Poſſet etiã hec redẽptio taliter circũſtãtiari ꝙ nõ eet ibi pec catũ minoꝛatõis iniuſte.tamẽ talis ↄtractus fieri ſo⸗ let etiam in fraudẽvſurarũ. Pꝛopterea hocvltimũ ñ eſt vtile pꝛedicare niſi cũ iſta additõe:ſcilʒ cũ pꝛedict ementes pꝛecio minoꝛato nõ ſint artiumꝛ legitimaꝝ mercationũ ⁊ ciuitatũ pꝛo pꝛopꝛio cõmodo deſtru⸗ ctoꝛes. Sed qð remediũ dabit᷑ lanificib⁊ alijs mer catoꝛibo qui ob id pᷣciũ vltra iuſticiã minoꝛarũ neqᷣ⸗ unt vendere pannos vel merces ſuas quin multum amittãt de capitali ſi ad terminũ vendere nolũt di⸗ ctas merces:quãdoq; ſi nõ vendant ad terminũ non poſſunt reꝑire emptoꝛẽ. Inſuꝑ talis eſt qñqʒ in ciui tate ↄſuetudo pꝛo cõi bono iam lõgo tꝑe introducta Ad boc dicendũ eſt ꝙ ſi talis cõſuetudo de dilatiõe ſolutõis introducta ſit pꝛo cõi bono ⁊ nõ in fraudem vſurarũ.ſed ꝓ expeditõe mercannaꝝ. tũc diſtinguen dũ eſt ſᷣm tho.vt di.iij.ꝭ.ſe. quia aut mercatoꝛ mer ces ſuos vendit ad terminũ vltra quantitatẽ iuſti pᷣ⸗ cij.aut nõ. Si pꝛimo mõ nõ eſt dubiũ ꝙ cõtractus vſurarius eſt cũ in eo expectatio temꝑis ſub pᷣcio in iuſto cadit. .c.cõſuluit extra de vſuris. Si autẽ ſe⸗ cundo modo qꝛ ſᷣm quantitatẽ iuſti pᷣcij vendit licet terminũ tradat⁊ pꝛo termino pᷣcio maioꝛi vẽdere vi⸗ deat᷑ non tñ eſt ibi vſura.ec pꝛimo obſtat ſip mio ni pᷣcio daret ſi ſtati ſibi pecunia ſolueret᷑. qð quidem pᷣt ꝑ ſimile in alijs debitis apparere quẽadmodũ ſi alicui aliquid debeat᷑ ad certũ terminũ quãdo de eo quod eſt ſibi debitũ aliqͥd dimitreret ſi citius ſoluere tur Cõſtat nempe ꝙille dimittere ſibi poſſet? tamen ab vſura immu nis eſſet ille.ſcʒ qui dimitteret de de bito.⁊ ille etiã cui dimitteret ſm quoſdã.Sed hoc ñ ſemꝑ credoveꝝ.ſ.qᷓ;tum ad debitoꝛẽ ſoluentẽ añ tẽ⸗ pus.ſ.qñ ex anticipatiõe ſolutiõis debin ille ſoluẽs ſuſtinet damnũ.puta qꝛ opoꝛtet eũ acciꝑe ad vſuraʒ velvend ere res ſuas in vilioꝛi pᷣcio quas reſuare vo⸗ lebat ad tꝑs cum plus vendũt᷑ vel etiã cum nõ tã ex anticipatiõe ſolutiõis qᷓ; ex quadã liberalitate ſibi re mitteret.quod tamẽ defacili nõ eſt credẽdũ niſi ex cir cumſtãtijs ſu fficiẽtibo appareat. Secundo etiã non obſtat ſi quis dicat ꝙ ad denarios nũ eratos illa mer cantia tantũ nõ poſſet vendi quantũ cum pᷣdicto ter mino aſſignato.⁊ res tantũ valet quantũ vendi pᷣt. vt. ff. ad trebel. l. i. SF. ſi bec res. Itẽ ꝙ licet plus cõſti⸗ terit ſi cũ tal termino plꝰvendat᷑ qᷓ; cũ denarijs nus meratis vendi poſſetillð plus ꝑcipit᷑vltra ſoꝛtem Ad hoc dicendũ ꝙpᷣſuppoſitis his q̃ ſuꝑius dicta ſunt ꝙ licet nõ ex natura ↄtractus ⁊ mercãtie ſʒ ex ma lignoꝝ mercatoꝝ malicia in vendendo illicito modo terminũ ⁊ minoꝛãdo iuſtum pᷣcium non obſeruet᷑ iu ſte mercatiõis via.tñ iuſtis mercatoꝛibo relinquit ſe⸗ mita.q;uis obũbꝛata⁊ arta ꝙlicito mõ mercan pñt. pꝛoinde rebꝰſic ſtantibo ſi lanilex⁊ mercatoꝛ tatũ vẽ⸗ dit pãnos⁊ merces ſuas ad terminũ ꝓ quãtovẽderʒ ad denarios nũeratos ſi pdicte ĩpietates ceſſarent ñ ſibi ediſicat ad gehennõ. Et cũ dicebat᷑ tantũ res valet quantũ vedi pᷣt. dicendũ ꝙveꝝ eſt ſi ꝓ tãto q̃n⸗ tũ valet ꝑmittitvẽdi.⁊ ñ obſtẽt malicie pᷣdicte Cũ pᷣ dictis cõcoꝛ.tho.in quadã ſua mſione que hic ponit᷑ Et pꝛo maioꝛi declara J.Iin tione buiꝰmatenie.ſ.devẽdẽdo ad terminũ. Nota ꝙ b.tho.reqͥſitus ſuꝑ hoc a lectoꝛe floꝛẽtiuo. UVtx ſiin expectatõe tꝑis de ſoluẽdo pᷣcio plꝰ petat᷑ q;ᷓ ſi tũc ſolꝰ uat᷑ pᷣciũ cũ res vendit᷑ſitvſuranꝰ ctus. Suꝑ qͥ co .„ ° n, mer eq um tde ani ncn tie iten gin merf tiß⸗ dus n ſe lec ei⸗ i⸗ idn i We aad — , l äl . ð”” ”s 2è W latõe habita cũ Ugone cardinali.⁊ quodã electo ca⸗ puano ſic ꝑ lrãs rndit Pꝛimo dico ꝙ ſuppoſito ꝙ cõ ſuetudo de dilatõe ſolutõis vſq; ad ſpaciũ triũ men ſiũ ſicut pꝛoponit᷑ ſit ad cõe bonũ mercatoꝝ.ſ.pꝛo ex pediendis mercatiõibo⁊ nõ in fraudẽ vſuraꝝ intro⸗ ducta.videt᷑ eſſe diſtinguendũ. Quia aut venditoꝛ vendit ſuas mercantias ad terminũ pꝛedictumvlcra uantitatẽ iuſti pᷣcij pꝛopter expectatõem aut ſᷣm iu Ntöc quantitatẽ.Si pꝛĩio modo non eſt dubiũ eſſe vſurariũ cõtractũ.cũ expectatio tꝑis ſub pᷣcio cadat Nec ppᷣt eſſe excuſatio ſi venditoꝛ ſit ſeruiẽs ꝓ ſalario ſuo potiꝰminiſter qᷓ; dñs apotece cũ ob nullã cãm li ceat pꝛo tꝑe expectatõis pecunie ad pᷣciũ augeri. Si autẽ ſecũdo mõ nõ eſtvſura. Nec obſtat ſi ꝓ minoꝛi Daret ſi ſtatĩ ſibi pecunia ſolueret᷑.qð 2 ſimile pᷣt pꝛo bari in alijs debitis.qꝛ ſi alicui debeat᷑ aliqͥdvſq; ad certũ terminũ.q;tũcunq; de eo ꝗð eſt ſibi debitũ di mitteret ſi ſibi cinꝰ ſolueret᷑.conſtat eũ cuidebetur a pctõvſure eẽ immunẽ,licet enĩ plꝰdebito acciꝑe pꝛo pter dilatõem tꝑis vſurã ſapiat.minꝰ tñ acciꝑe vt ci tius ſibi ſoluat᷑ vſurã nõ ſapit.maxie ex ꝑte eius qui minꝰrecepit.qᷓ;uis ex ꝑte eꝰqͥ minꝰdat.videatur eſſe aliqͥs modꝰvſure cũ⁊ ſpaciũ tꝑis vẽdat.UVñ ⁊ĩ caſu ꝓpoſito plłꝰeẽt timẽdũ ð vſura emptoꝛivt añ tres mẽ ſes ſoluat ſi minꝰ iuſta eſtimatõe pãnos emit.qᷓ; ven ditoꝛi qͥ minꝰaccipit vt citiꝰſibi ſoluat᷑ Ex q̃ etiã ptʒ qd ſit ad ſecũdũ caſum dom.qꝛ ſi mercatoꝛes tuſcie poꝛtãtes pãnos de frãciavt de eis vſq; ad tꝑs reſur rectõis pꝛeciũ expectarẽt plus vendãt pãnos pꝛopt᷑ expectatõem pᷣdictã qᷓ; valeãt ſᷣm cõe foꝝ nõ eſt dubi um eẽvſurã.ſi autẽ nõ plus q; valeãt ſed q̃ntũ valẽt plus tñ acciꝑent q; ſi eis ſtati ſolueret᷑. nõ eſt vſura. Item tertõ caſu etiã ſilłr dicẽdũ videt᷑ ꝙuli qͥ pecu niã mutuo accipiũt cumvſuris.ulã vſurã recuperare volũt plus vendẽtes pãnos q; valeãt pꝛopt᷑ expecta tionẽ pꝛedictã.nõ eſt dubiũ eſſe vſurã cum manite⸗ ſte tꝑs vẽdat᷑. Nec excuſant᷑ pꝛopt᷑ hoc ꝙ volũt ſe ſer uare indẽnes.quia nullꝰdʒ ſe ᷣuare indemnẽ moꝛta liter peccãdo.Et licet als expẽſas factas licite puta ĩ poꝛtatõe pãnoꝝ poſſint licite recuꝑare nõ tñ vſuras s dederũt cũ hec fuerit iniuſta datio.⁊ pᷣſerti etlam cũ in dãdovſuras peccauerint tanẽ;ᷓ occaſiõʒ peccã/⸗ di vſurarijs dãtes cũ neceſſitas q̃ ponit᷑.ſ.vt bono⸗ rabiliꝰ viuãt⁊ maioꝛes mercatões faciãt nõ ſit tal ne ceſſitas qᷓ ſufficiat ad excuſandũ pctm̃ pᷣdictũ. Patʒ etiã a ſili ꝙ nõ pñt in venditõe pãnoꝝ expẽſas recu⸗ cuꝑare qs incauteꝛ impꝛudẽter feciſſent.pʒ etiã ex pᷣ dictis qð in qrto caſu qrebat᷑. Nã ille qͥ ad cenũ ter⸗ minũ dare dʒ ſi ante terminũ ſoluat vt ei aliquid de debito dimittak vſurã ↄmitterevidet᷑.quia manileſte tꝑs ſolutõis pecunievendit vñ ad reſtitutõem tenet Tec excuſat᷑ pꝛopter hoc ꝙ ſoluẽdo añ terminũ qua turvel ꝙ ad hoc a creditoꝛe inducit᷑. qꝛ eadẽ rõe poſ⸗ ſent oẽs alij vſurarij excuſari.hec oĩa beatus Tho. Mueritur de barocho. §. V. lis. Eſt aũt bmõi quidã ↄctꝰq ſic fit. Cendii lanifex retagliatoꝛi:x.pãnoſ ad terminũ vniꝰ anni p pᷣcio flo reñ.qngentoꝝ. venit ex traſuerſo Titiꝰ egens pecu⸗ nia⁊ conuenit cum retagliatoꝛe ꝙ de pñti ſibitradat .,.— floꝛenos quadringentoſquinqᷓginta.⁊ ipſe contenta bit lanificẽ in die termini de quingẽtis.modo q̃ritur an talis cõtractus ſit licitus.ct ex qua ꝑte ſeu ex cuiꝰ perſona Iſtam materiã tractat d. Lau.de Floꝛ.ĩ ſuo tractatu devſunis.in tertia ꝑte.⁊ eꝰ dicta deverbo ad verbũ hic ponũtur.Dicit ergo.Ex ꝑtetitij non ẽ du biũ ꝙ non eſt illicitus.niſi quatenꝰ dicimus licitum vel ulicitũ mutuo recipere advſuram. de quo habes infra.Ex partevero retagliatoꝛis dicas ꝓ antvendit pannos ad rationẽ quingentoꝝ ⁊ tunc eſt illicitꝰ aut ad rationẽ quadringẽtoꝝquinquaginta.⁊ tũc ſecus Ex parte autẽ laniſicis dico ꝙaut dicti panni vale⸗ bant temꝑe venditiõis quingentos.⁊ quingẽtos ha buiſſetvendendo vocabulo alludẽs ad contãtos, et tunc cõtractus eſt licitus.aut tunc valebant minus quingẽtis ſed pꝛopter dilationẽ ſolutionis conuenit de quingẽns.⁊ tunc dicas ꝙ aut dubiũ eſt an ſolu/ tionis temꝑe plus vel minus foꝛentvalituri. aut cer⸗ tum eſt ꝙ tunc illd vel plus ſuntvalituri aut minꝰ q;ᷓ illud.in ſecundo caſu non eſt dubiũ ꝙ licitus eſt cõ tractus.et ſimiliter in tertio ꝙ illicitus eſt. In pꝛimo vero dicas ꝙ eſt licitus ſi alias nõ eratvenditurꝰ.ali as ſecus.vt pꝛedicta omnia ex decretalibꝰ. in ciuita⸗ te.⁊c.nauiganti.extra eo.aueat ſibi inſuꝑ ab int⸗ tione depꝛauata in his caſibo in quibo licitum affir⸗ mauivt in hac noſtra decre.cõſuluit. Ideo bene con ſuluit papa in dicto.ca.in ciuitate in ſi.Et in hoc la⸗ nificibus meis cõpatioꝛ: quoꝝ quidã vt percepi ad contantos vendere nolũt eo ꝙ minus q; ad terminũ perciperẽt Uerum:quia mibi dicit᷑ ꝙ ſivenderẽt ad contantos nõ haberent tantũ de pannis quantũ cõ ſtiterunt.rudis lane materia⁊ alijs expenſis interue nientibo cõputatis.Uidendũ eſt vtrum ſaltẽ quan⸗ tũ eis conſtiterit vel cõſtat vendendo ad terminũ ꝑ⸗ ciperevaleant. Etvidet᷑ ꝙ ſic.qꝛ nihil vlcra ſoꝛtem ꝑ⸗ cipiũt. In contrariũ facit.qꝛ tantũ res valet quantũ vendi pᷣt.ff.ad trebeł.l.i.S.ſi heres.ſf.ad.l.falci.l.qre batur.ff. de furtis.l.ſi qͥ vxoꝛi.S.fi.ad.l. rodi. de ia⸗ ctu.l.ij.S.poꝛro.nota extra de reſti.cũ cãm.⁊ in c.ĩ cꝭ uitate.ſupꝛa e.ergo ſi plꝰvendũt qᷓ;valeat ñ obſtante ꝙ plus cõſtiterit illud plus ꝑcipiũtvltra ſoꝛtem. di⸗ co ꝙ attento conſtito rudis lane tinctureac manuła eture nõ eſtveriſile ꝙ lanifex debeat inde pꝛo minoꝛi pꝛeciovendere pannũ q; ſibi conſtiterit qnimo plun cõſideratis oꝑis ꝑſone ipſiꝰlanificis.Si ergo nõ re- perit q velit ꝓ tanto emere hoc nõ ↄtingit ex eo ꝙ płꝰ nõvaleat pãnus maxĩe ↄſiderato ꝙ retagliatoꝛ pꝛo plurivendat? emptoꝛẽ reꝑit. Si g̊ ex impoſtura reta gliatoꝝ vel alioꝝ mercantiũ qͥ ſimul ſe cõponere dñt ꝙ nemo niſi pꝛo tãto pãno emat miſi terminꝰↄcedat. lmo audiui ꝙ ſunt quidã laniſices in pecunia pluni mũ abũdantes qͥ plus cure in pecunia qᷓ;ᷓ in aĩa po⸗ nentes ſunt hoꝝ ca.ſã pecunia nõ egentes vendũt ad terminũ ꝓ moioꝛi qntitate q; ſivenderẽt ad cõtan tos.ꝓpter hoc alij quivellẽt vendere ad cõtantos nõ reꝑiũt qui ab eis velint emere ad terminũ vel ſiemũr ad contantos nolunt emere pꝛo quatitate debita.p⸗ pter qð opoꝛtet tales vẽdere ad terminũ ſicut illi po⸗ tentes. Quãobꝛẽ dico rebſic ſe ita habẽtibo ꝓ lani⸗ fex ſi pꝛo tãto vendit pannos ad terminũ d Titulus Pꝛimus venderet ad cõtantos ſi pᷣdicta ceſſarent ꝙ nõ editi⸗ cat ad gehennã.q;ꝛ quantũ res valet ꝓ tatovendit᷑ Et cũ dicebat᷑ ꝙ tantũ res valet quantũ vẽdi pᷣt. fateoꝛ ſi pꝛo tãtovedi ꝑmittit᷑ quãtũ valet.⁊ ſic defendi pñt lanifices pᷣlibati.alłs qt defendi nequeũt.Et quõ eſti mari⁊ quõ ꝓbari debeat rei valoꝛ vide notata ꝑ glo- in c.cũ cam.de teſti.⁊ ꝑ d.meũ. Jo,de lige in c. cũ cã de emp.⁊ vendi.⁊ ꝑ glo.⁊ Bar.in.l.ij. . de reſcin. ven. ⁊ in.l.ſi r en etiã qð ipſe Bar. notat in.l. cõtinuꝰ. . cum ali . Item nota ꝙ quis vendit res ꝓ pᷣcio qð nũc currit? addit pactum ꝙ ſi plus valebũt vſq; ad paſca vult illð plus.Si at minꝰ valebũt nõ minꝰ vult.ſᷣm hoſti.pculdubiovſu rarius eſt. Itẽ qͥ emũta pauꝑibo oues⁊ boues s il⸗ li foꝛte nõ hñtꝛ talia aĩalia locãt eis.tales emptoꝛes ſi ſciũtvel credũt hoc.ſ.ꝙ venditoꝛ ille nõ hẽat.vſurã ↄmittũt ᷣm Ul.Sʒ ſi credũt eos habere⁊ ſine frauð emũt nõ eſtvſura.Itẽ qͥ nũc emũt certos eq̃s traden dos emptoꝛi ab ipſo venditoꝛe in certis nũdinis. ſi emãt᷑ mĩoꝛi pcio qᷓ; eſtimẽt᷑ eos ibi valere. vſura eſt. Si at devaloꝛe veriſil dubitat᷑ nõ eſtvſura ᷣm Ul. Bed quid cu nõ erat an res in loco illo in qᷓ s vult emere ab eo. ſʒ in alio vbi canꝰille res vẽdũ t᷑.nunqͥd vendẽ⸗ do ſm illð pᷣciũ loci qͥ volebat deferrevſurã cõmittit Rñdet Inno.poſt Ray.⁊ dicũt ꝙ nõ. dũmõ nõ acci piatvltra id qð accepturꝰerat ibi q poꝛtare volebat. qꝛ qͥ uure pᷣt canus vendere pꝛopt᷑ dubiũ tꝑis. eodeʒ iure pᷣt carius vẽdere pꝛopter dubiũ loci.extra eo.ĩ ci uitate.Sʒ hoc ſile repꝛobat Hoſti.tũ qꝛ nõ eſt veriſi mile ꝙ aliqͥs talẽ emptõeʒ faceret niſi multũ egeret.et ſic via ꝑ talẽ opinionẽ parat᷑ figmẽtis.tũ qꝛ laboꝛis⁊ expẽſaꝝ itineris hñda eſt rõextra devoto mgne Jo. an.cõcoꝛ.has opiniones di.ſi ſtatĩ ille emptoꝛ ſol⸗ uit pᷣciũ putatverã ohion? Iundoſ. ed ſi differat ſo⸗ lutõ pᷣcij tũcvidetpcedere rõ Hoſt.⁊ ceſſare rõ Inno. quia in dubio temꝑis põt cõmodũ pꝛouenirevendi toꝛi etemptoꝛi.ſed hic nullũ cõmodum emptoꝛi.Et bhanc diſtinctiõem appꝛobat. Jo. cal. 4. 7 9 . uid ſi quis vendit ꝗ.vni ꝛediũ cum tali conditiõe vſq; ad totannos ſi red urhelürehabeatarſieRu. m Kap. oſt. 2 Berñ. hic nõ eſſe mutuũ vñ necvſura.ſ.ex foꝛma.⁊ em ptoꝛ facit fructꝰſuos qꝛvenditio ẽ.⁊ hoc intelligas niſi ta lis vẽditio fuerit ſacta in fraudẽ vſuraꝝ.qð pᷣt pᷣſumi ſi modicũ eſt pᷣciũ reſpectu valoꝛis rei.extra de emp. ⁊ vendi ad nrũm. Itẽ ſi ſit in pacto ꝙ reſtituat᷑ aliqͥd plus q; fuerit pᷣciũ.extra de pigno.illovos. Itẽ ſi em ptoꝛ ↄſueuit exercerevſuras.vt in dicto. c. illo. Sʒ ſi emptoꝛ intẽdit realr emereꝛ iuſto pᷣcio tñ dat illi ven ditoꝛi illã poteſtatẽ reemendi.potius tñ vellet ꝙ ſibi remaneret pꝛedium nõ eſt vſura. Bʒ quid ſiquis emat x. fructus ſiue ſegetes pꝛouẽturas hoc ano de agro ſe⸗ minatoRñ.ᷣm Ul.ꝙ nõ eſt vſura ex ſoꝛma ↄctꝰ. pᷣt cũ ita.ff.de verbo,/obli. H redditũ vniꝰcaſtrivela tñ fieri in fraudẽ vſuraꝝ.qꝛ ſiveriſitr ſcit q fructꝰcol⸗ ligendi etiãẽ ↄputato dubio qͥ pñt impedirivalebunt tũc plusq;ᷓ illð qð nũc dat᷑ fraus vſure eſt. Si autẽ ꝓbabiliter dubitat vtꝑ plus vel minꝰdebeãtvalereñ eſtvſura. Idẽ hoſt.⁊ Ul. Et eodẽ mõ dõʒ ſi qͥs emat fruct ꝓueturos vſq; ad tres vł qᷓtuoꝛ vel ples ãnos. Duiddecõtractuquẽ ꝭg.x. vbbiã vocant ꝗſiccelebꝛat. Dan quida cinda mo⸗ naſterio centũ cũ pacto qad vitã ſuã ⁊ cuiuſcũq; e eis ecclia illa ſeu monaſtenũ det illis quolibet anno xvi.dictaq; centũ ſua ſunt.ſ.monaſterij hoc adiecto ꝙ ſi durante vita taliũ.monaſteriũ voluerit ↄctũ re⸗ ſcind ere⁊ dicta centũ reſtituere optionẽ habeat,⁊ tũc a dicta annua ſolutione ſit liberata.⁊ pꝛopt᷑ hoc om niaꝛ ſingula bona ſua monaſteriũ obligauit. eſt ne li citus cõtractus. Et poſſetvideri ꝙ ſic.quia quedam emptio eſt illius annualis redditꝰ. hic interuenit pᷣ⸗ cium. hic eſt merces.ſ.certus redditus ergoꝛc. Rñ. ſmLau.de ridol. Credo illicitũ ĩ caſu quo vltra illa centũ aliquid habeat᷑ illudq; reſtitutõni obnoxium. vt enĩ vides redditus nõ conſtituit᷑in re,nec ad rem fit relatio ſed ad perſonam licet bona pꝛo obſeruatõ ne contractꝰobliget monaſteriũ.⁊ ſic nõ vendit᷑ius ĩ mo nũc de nouo oꝛit᷑ etvendit᷑ qͥd inuẽdibile,ſ. pecu nia que inuẽdibilis eſt.ſeu veriꝰↄtractus innoĩatus celebꝛat᷑.ſido vt fſacias.in quo fraus videt᷑ interueni re de cõtractu ad cõtractũ maxime atteta maximi lu cri quatitate.⁊ adiectõe pacti de reſtituendo cũ volu erit.ex quibo videt᷑ in effectu acſi mutuũ cõtraxiſſent coadiuuat,. licet etiã ſola de ꝑ ſe nõ ſit efficax rõ rõne incertitudĩs.ꝙ in paucis ãnis totũ capitale rehabe⸗ bit. Nec eſt veniſile ꝙin bꝛeui oẽs moꝛiant᷑. Hec lau. Quid ſi quis emat S.xI rũ heredũ velals ad incertũ tꝑs hñduʒ eſt ne vſura Rñ.ſm lau.de ridol.et Inno.e.t.in ciuitate.qͥ dicũt tangedo hũc paſſum ꝙ aliq dicũt ⁊ ſoꝛte bñ ꝙ ſi red ditꝰcõſtituat᷑ añ Ictũvel venditã actõʒ ſiue fuent cõ⸗ ſtitutus in re puta invinoꝛ poſſeſſiõe vel alijs hmõi ſiue in ꝑſona puta ſerui liberti vel ruſtici. vel actione vel nomine. Itẽ ſiue ſintredditus ceni puta qui red dunt.x.ſiue incerti puta qui reddũt quanã partẽ fru ctuũ qui ꝑcipiunt᷑ de aliq domo vel de opibo alicu⸗ ius ꝑſone. Item ſiue ſit cotractus ꝑpetuus. puta qͥ extendit᷑ ad heredes cõtrahentiũ.ſiueſit advitã hoĩs ſiue ad certũ tꝑs. puta vſq; ad.v.annos. Item ſiue ſit redditus in pecunia ſiue in alijs rebꝰſiũe in facto reputãt tales cõtractus licitos. Ibi enĩ eſt licitus et purus cõtractus venditiõis.Eſt nanq; pᷣciũ.iſ.certe pecunie qᷓntitas.⁊ eſt merces.ſ.certus redditꝰ.C. de ſacroſan.eccle.l.iubemus.Hoſtiẽ.vero.vt refert Jo. an. in dicto c. in ciuitate.dicit ſimpliciter tenendũ ꝙ hmõi contractus ſiue ſint in perpetuũ ſiue ad tempꝰ ſiue ad certũ cenſum regulaniter ſunt permiſſi dum⸗ modo nõ celebꝛent᷑in fraudem vſuraꝝ ⁊ vltra dimi⸗ dium neuter decipiatur alias ſecus. de emp. ꝛvend. ciad noſtrã.⁊ licet cerũ ſit ꝙvſq; ad.xx.xxx.vel.xl/ã nos plus accipiat de reddiiu qᷓ; ſit pꝛeciũ quod dat —. iũ redditũ ad vitã ſuã vel ſuo 4 unr ra. vt extra de vſuri Capitulüů tamẽ hec centitudo nõ facit illicitũ ↄtractũ veditiõis cũ⁊ hoc idẽ ſit dare invenditõe alicuiꝰpoſſeſſiõis vbi certũ eſt m cauſas inferioꝛes ꝙꝙ plus acciꝑet ĩfra di/ ctũ tempꝰ de certis fructibo eius q;ᷓ ſit pꝛeciũ quod dakt pꝛo ea et ſine expẽſis vel laboꝛe dando ad fictum vel certũ vel emphitheoſim. Mec obſtant.c. in ciuita re. ⁊vc. nauigãti. lam ibi rephendit᷑ tĩ qñ carius vẽ ditur merces pꝛopt᷑ cerminũ quẽ dat ꝓlixuʒ emptoꝛi ad ſoluendũ pecuniã vel qꝛ pꝛo minoꝛi emit merces ex eo ꝙ ſtatim dat pecuniã ⁊ pꝛolixius tꝑs.expectat merces que ſunt penitus illicita.ſed in caſu nro om⸗ nia ſunt pᷣſentia. ⁊ id qð vendit᷑ ⁊ pᷣeinm eiꝰ Eſt ergo cõcluſio Inno, ꝙ pᷣdicta pꝛocedãt⁊ ſint vera quando redditus cõſtituti ſunt ante cõtractũ vel venditã actõ nem. bec ille. Et adde qð dicit Guil. videlz ꝙ q;uis cõtractus talis nõ ſit vſurariꝰex foꝛma.põt tñ eſſe il / licitus vel ex ꝑte emptoꝛis ſi ninis paruo pᷣcio eme⸗ ret penſatis circũſtantijs de qᷓntitate pꝛecij ⁊ valoꝛis ſp̃ius vſufructꝰ⁊ veriſiłitudine vite e ſm ꝙ eèt iuue mis vel ſenex ſanꝰvel infirmꝰ.q.ſ.emeret ad vitam. Sed qͥd ſiredditus vel nomẽ pꝛopt hoc de nouo conſtituatur in rebovel ꝑſonis cõtrabentibo.puta qꝛ dicit emptoꝛ.tu cõſtituis tales redditꝰ in tali poſſeſſi onevel ſeruo.vel facias ꝙ talis fatebit᷑ ſe debere mi⸗ pi millevſq; ad annũ.⁊ ego deillis mile. vel mag de actõe pꝛo illis mulle cõpeteète tibi dabo.l. Rñ. Inno. refert quoſdã aſſeuerare hũc cõtractũ licitũ.qꝛ nõ eſt hic mutuũ ſed emptio. Itẽ multi caſus pñt intueni re ꝙ iſte emptoꝛ amitteret in hoc caſu.puta ſi inops fieret. Subdit tñ Inno. ꝙ cũctis fidelibo eſt ↄſulẽdũ ꝙ a tali ↄtractu ſeabſtineãt. Sʒ Lau. de ridol. dicit ꝓ ſibi videt᷑ ꝙ Inno. potiꝰ ſentiat qð ↄſulit qᷓ;ᷓ qð re⸗ fert. Et idẽ Jo.an.id eſt ꝙ ſit ilicitꝰ dictꝰ ↄctus.⁊ vix vidget quomoõ ſine fraude talis cõtractus poſſit fieri. Duid autem cum §F. XII. quid Babuit recipe ab aliquo centũ in certo termi⸗ no. venit tertiꝰ emẽs ipᷣa iura ↄtractꝰↄtra debitoꝛẽ ꝓ pcio.xc. que nũc ſoluit.nu nqᷣd emptoꝛ ↄmittitvſurã MNñ. Si iſte emit tãtũ minꝰ qntũ nũc eſt intereẽ ſuũ aut qntũ vere eſtimãdũ.ſiue timẽdũ ne ulle debitoꝛ ſoluat. aut qntꝰeſt fururꝰlaboꝛ rehñdi nõ ẽvſura Si vo alias vult diminuere pᷣciũ ſolũ pꝛopt᷑ hoc ꝙ nũc ſoluit ſz in futuro rebabebit plus:eſt maĩfeſte vſura Et nota ꝙ tal pactio iuriũ pᷣſerti qñ imineret de hoc licigiũ ſi fiat ꝓ minoꝛi pᷣcio nõ valet. nec iſte creditoꝛ poterit plꝰpetere ab iſto debitoꝛe qᷓ; in veritate ſoluit᷑ etiã ſi reſiduũ fuent ei donatũ.C. mandati.l.ꝑ diuer ſas. 7.1. ab Anaſtaſio. Quod pꝛo bono cõmuni ſta⸗ tutũ eſt ne litigia emerẽturvel mouerétur. Item ueritur cum .. 46 debe — at alicui dare, c, hinc ad ãnũ ſi cred itoꝛ eius petit nunc ſibi dari.xcv.? alia.v.ſibi remittit.vtꝝ ne ſit licitũ. Rñdet J0. de rep.oꝛdi.mino.dicẽs ſimpłi indiſtincte ꝙ licet. Et cũ argu ĩ Z accipe aliaͤd vl⸗ tra iuſtũ pᷣciũ in vẽditõe rei rõe expectatois tꝑis ẽ vſu „ minũ ſolutõis nũc fiẽde⁊ ꝓ hoc reciꝑe aliqd vltra de bitã qntitatẽ eſtvſura. vt eo. ti· ctↄſuluit, ⁊ boc qꝛ ven — 1 s8.in ciuitate.Et ſer ꝓꝛogare ter⸗ dit᷑ tꝑs quod cõmune olbus eſt. tũ etiã quia eſt ibi mutuũ umplicitũ cũ lucro. am idẽ eſt in effectu ac ſi creditoꝛ accept pecuniã tũc qñ ſibi debet᷑ eã mu⸗ tuatvſq; ad terminũ pꝛogatũ ⁊ ꝓ illo mutuo illð lu⸗ crũ recipit. Rñdetille ꝑ diſtinctõem quãdã de tẽpe. Dicit ei ꝗ eſt tos coe.⁊ eſt tꝑs ꝓpꝛiũ.Et tꝑs cõe ðꝛ eſſe illð qð diffinit᷑ qð eſt meſura pꝛimi mobiłł Et qꝛ illud ita deſeruit vni ſicut⁊ alteri.cũ cõe ſit nõ pᷣtvt ꝓ pꝛiũ vẽdi:qð ↄtingit qñ qs rõe tm̃ dilatõis tpis ĩ ſo lutoe fienda plus petit. vel cũ in anticipatoe ſoluno⸗ nis fiende anteq;ᷓ det᷑ merces minuit᷑ pciũ.qð repꝛo⸗ bat᷑ in dictis decr. Cꝑs ꝓpꝛiũ dicũt eẽ qð eſt ita mi bi accõmodatũ circa aliqð negociũ qð ñ alteri.ſicut cũ debeo dare Pe.c. hinc ad annũ⁊ nõ pꝛius. iſtõ tẽ pus vniꝰ anni qad vtendũ ⁊ exercẽdũ illa.c.qᷓ debeo. Petro eſt meũ pꝛopꝛiũ.qꝛ mihi ↄceſſum advtẽdũ ilł ꝓutvoloꝛ ſic poſſi umvẽderevt meũ.qð facio dũ nũc ſoluẽdo ipſietro do iibi.xc.vel circa. Sʒ b. Thoi epła ad lectoꝛc floꝛentinũ dicit ſimplr hoc eſſe vſurã vt pʒ ſupꝛa in c.devſura in emptiõe ⁊ venduõe. S. fi⸗ circa fi. Dꝛo plenioꝛi declararioe poſſet ſic diſtingui. Dõð aut talis debitoꝛ in dando ilia c.añ tꝑs ſibi cõ ceſſum inde recipit damnũ.puta qꝛ cũ nõ habeat in ꝓmptu opoꝛtet eũ acciꝑc ad vſurã ſeu vẽdere res ſu⸗ as minꝰiuſto pᷣcio.ſeu q intẽdebat ſeruare in futu⸗ rũ qñ plus veriſilr erantvalitureꝛ hmõi.ſed ad pᷣces creditoꝛs nũc ſibi ſoluit illa.xcv.⁊ illa.v. ſibi retinet debitoꝛ. qñ tantundẽ eſt danũ qð ipſe inde recipit ex anticipatoe ſolutõis⁊ tũc nõ eſtvſura.quia nullũ ibi ex hoc lucrũ ↄſequit᷑ ſed ſolũ ↄſeruat ſeindemne Se cus ſi plus eſſer lucꝝ illoꝝ.v.qᷓ; damnũ inde ſeqns Aut ipſe debitoꝛ intẽdebat nũc illa centũ exponere in licitis mercãtijs vbi ſperabat plus lueri hr̃e qᷓ il⸗ la.v. ⁊ viam hẽbat ad hoc parata. ⁊ tũc dubiũ ẽ vtꝝ poſſit illa. v. ſubtrahereꝛ ſibi retinere pꝛeſ⸗ uppoſito ꝙ lucxꝝ ſperatũ ex negociatõe cũ illis centũ cũ ſuo duq bio.ſ.de nõ lucrãdo etiã ſi tantũ eſtimet᷑. Na Inno. 2 Jo. an. dicũt illicitũ. Hoſt. licitũ aſſeuerat cũ Jo. de lig. dũmõ non fiat in fraudẽ. Quia ergo dubiũ tene certũ⁊ dimitte incertũ.de peni:diſt.vij.c.ſi qs. Aut debitoꝛ ex tali anticipatõe ſolutõis næc dãnũ incur⸗ rit. nec negociari cũ ũllis ẽ ꝑatus.nec ſuꝑ bec cogitłat ſed ſolũ qꝛ puenit tꝑs vult ſibi illa.v. remitti. tüc eſt vſura. ⁊ ro eſt. qꝛvẽdit᷑ tꝑs ⁊ mutuũ eſt ibiĩplicitũ cũ lucro intẽtoar:in dicto c.in cĩtate.⁊ in hoc caſu loqᷣt᷑ becho. vbi z. Illa ãt diſtinctõ de tpe cõiꝛ ꝓpꝛio ñ ſuf ficiẽter euacuat argumẽta Nec apparetrõ quarema gis tys debeat dici ꝓpꝛiũ in hoc caſu q; ĩ alijs qͥ ha bent᷑ in dictis decr. lec alij theologivł canoniſte po nũt talẽ diſtinctõz. ⁊ ideo nõ tenẽda quia periculoſa Allius cõtractus ce . XIIII lebiat in ptibo cathalõie p̃cipue Barchmoie ſub tali foꝛma⁊ mõ.Titiꝰ indigẽs pecũia vẽdit Meuio.c.flo renos auri ãnui⁊ ꝑpetui redditꝰſuꝑ oĩbo bonis ſuis vb ſuꝑ aliqbo ĩ ſpẽ ad h̊ bõ illa obligat fit Zctꝰ pᷣcio ↄpetẽti ſʒ cõe pciũ illaꝝ regionũ ł paulo plꝰłminꝰ?ꝰ et „ in mpo zctu expᷣſſe agit᷑ ꝙ vẽditoꝛ ꝓ eodẽ pcio poſſit in — totũ vel in ꝑte redumerè illũ redditũ ſeu ceſum vendi tũ.· Nc qnt viꝝ dictus ↄctus ſitvſurarius. Ad qð Tinulus Primls ſpondet᷑· Iſtam qſtionẽ tractat Inno.inec. in ciui⸗ tate.de vſuris.Et ibidẽ alij poſt eũ plures.nihil ra⸗ mẽ dicũt de facultate redimedi ipᷣm redditũ ſed ſim pliciter de emptiõetalis redditus. Et dicit Inno.q; emptio redditus iã foꝛmati ſeu conſtituti: ſiue in poſ ſeſſionem ſiue in pecuniã licita eſt. Sed ab emptio⸗ ne redditus nõ foꝛmati nec antea conſtituti conſulit abſtinendũ vt dubia vtrũ ſint licita. Quidam auteʒ vt Ul. ſic dicit Omittedo argumẽta dico talem ↄtra ctũ eſſe licitũ data etia redumẽdi facultate. Ratio eſt quia talis cõtractus eſt mera⁊ pura venditioꝛ pꝛo pᷣ⸗ cio cõpetenti ſaltim licito.quia etiã in modico pꝛecio cõtrahentes licet ſeinuicẽ decipe. ⁊ eſt res que cadit in conuitiũ quia pꝛophana.nec emptoꝛ ex hoc cõtra ctu plus recipit q; ex legitimo cõractu emptiõis. ſcʒ rem venditã,.igit᷑ non eſtvſura.nec video aliquã ratõ nem dubitadi. Plus dico idem. ſcilʒ eſſe in redditu pꝛius nõ cõſtituto. Quid eĩ refert q;tum ad vſuram an ſit cõſtitutus de nouo.an ſit cõſtitutus pꝛiꝰ. Cer te nihil. Nec pꝛocedit occaſio quã aſſumit Inno. ſcʒ ꝙ in nõ conſtituto ante nõ videt᷑ merces in rerũ natu ra ⁊ ita nõ vera emptio que reqͥrit mercedẽ. pꝛeciũ et cõſenſum.quia dico cũ reuerẽtia ꝙ eſt merces.ſcilicʒ ipſe redditus qui cõtrahendo cõſtituiturꝛ ius illð ꝑ cipiendi ex illo cõrractu quod acqͥrit emptoꝛ. ĩmo eti am ſine mercede exiſtẽte in rerũ natura fit emptio.vt puta in ſola ſpe vt in actu piſcandi rhetijs qꝛ ſiue ca piat ſiue nõ copiatvalet emptio.⁊ tenet᷑ emptoꝛ ad pᷣ cium. Et quod plus eſt.ſi captura in duplo plꝰvale ret q; ĩm pᷣcium.nihilominꝰtenet cõtractus qꝛ ſpei emptio eſt. Idem de partu futuro ancillevł pecudis vt in.l.nec emptũ.ff.de cõtrahẽ.emp.lec in hoc mi hividetur in aliquo quõlibet dubitandũ. Qõð auteʒ addit᷑ in caſu redimẽdi pꝛo eodẽ pꝛecio. dico illud nõ variat concluſionẽ.quia hoc magis eſt in fouoꝛeʒ venditoꝛis. Nec in hoc caſu pᷣt notari vſur plusqᷓ; m emptiõe pᷣdij vel alicuiꝰrei cũ.ſcilicʒvendit᷑ cũ cõ⸗ ditionevt venditoꝛ poſſit reemere pꝛo eodẽ pꝛecio qᷓn do ſcilʒ ſimpliciter fit nõ in fraudẽ vſurarũ. Sed pone ꝙ poſt tres vel quatuoꝛ annos vel plures vẽdi toꝛ redimit illũ redditnm ⁊ ſoluit emptoꝛi pꝛeciũ ſibi datũ. nunqͥd cum tuta cõſcientia emptoꝛ ullo alio in⸗ termedio temꝑe triũ annoꝛũ vel quatuoꝛ retinebit il⸗ lum redditũ ſic receptũ. Scio ꝙ multi dicũt ꝙnõ et ꝓ debet cõputani in ſoꝛtẽ vt ðꝛ in pignoꝛe.Et bꝛeui⸗ ter dico ꝓ licite retinet.nec tenet᷑ cõputare in ſoꝛtem. qð ſic pꝛobat᷑. Iſta redditus receptio venit ex cõtra⸗ ctu licito etiã adiecta facultate redimẽdt vt ſupꝛa di ctũ eſt qꝛ ex tali cõtractu acqͥſitũ eſt ius ꝑcipiẽdi red ditũ illum ⁊ illiꝰiuris factus eſt dñs.qꝛ cõtractus eſt licitus licet venditoꝛ poſſit redimere.⁊ ad emptoꝛẽ ꝑ tinet cõmodũ⁊ piculũ rei vendite.igit᷑ ex illo iure ꝑci pit de re ſua⁊ ſuũ percipit ⁊ ſuũ facit acſi de pcio ſu fructus pciperet rei em pte.igit᷑ licite retinet tanqᷓ; ſu⸗ um. Sed pone ꝓ iſte emptoꝛ alterivendit illũ red ditũ qð facere poteſt vt rem ſuã.tñ cũ difficultate re dimendi poſtea redimit᷑ ab illo ſecũdo emptoꝛe.nun quid pꝛimꝰemptoꝛ reddet qð ꝑcepit. Cenenõ.quia ſuũ recepit.nec tempꝰpꝛetenitũ ſubiacet reſtitutõi. ſʒ futurũ ſolũ hbabet illud ins ꝑcipiendi qð redimitur Deiſtis duabo concluſionibo ⁊ c licitus ſit cõtractꝰ cũ facultateꝛ ſine facultate redimẽdi. ⁊ faciat fru ctus ſuos ⁊ nõ ha beat cõputare in ſoꝛtẽ reputo qua⸗ ſi expᷣſſum caſum in.l. ije in fi.⁊ in.l. vbi autẽ. 5. Juli anus.ff. de cõdi.adiec.cũ certe nulla ſit differetia in emptione redditus vel fundi.cũ ſit res cadens in cõ⸗ mertiũ ſicut⁊ cetera.nõ obſtante regula iuris cõis ꝑ quã habet᷑ ꝙ quicqͥd recipitvltra ſoꝛtem eſtvſura. qꝛ illa hahet locũ in mutuo in quo ſolo ꝓpꝛie locũ ha⸗ bet vſura.licet ꝑ quandã conſequentiã extendat᷑ ad alios cõtractus maxime quãdo fiũt in fraudẽvſura⸗ rum.vel pꝛo dilatiõe ſolutiõis plus recipit᷑. ⁊ vendit tempꝰ.quia ſic pꝛopꝛie eſtvſura.ſicut in mutuo in q̊ pꝛo dilatiõe tenꝑis quo mutuũ retinet plus ſoluik ch datum ſit. vt in ca. in ciuuate. de vſuns. Et ꝑ hoc rñdetur ad dictũ ca. quod loquit᷑ in pecunia debita cum pꝛo dilatiõe plus ſoluit᷑ q; datum ſit.vt in cein ciulate.⁊ ex pacto ſicut inmutuo. Ad id autẽqð dicit fructus cõputari in ſoꝛtẽ. vt in c. pꝛimo ⁊ ſcdᷣo. ⁊ cconqſtus.de vſuris.ꝙ illa c.loquũtur in mutuo ⁊ etiam in pignoꝛe dato pꝛo mutuo. quia fructꝰ pig⸗ noꝛis menito cõputaturin ſoꝛtem. Item creditoꝛ non eſt dñs pignoꝛis neq; fructus recipit ex re ſua ſed ex re debitoꝛis. ſed nec habet ius ꝑcipiendi illos fiuciꝰ tanq; de re ſua ⁊ ſuis. Secus in caſu noſtro vbi reci pit vt iure ſuo⁊ tanq; ſuos⁊ in reſua ſeu de re ſua.ſ. de iure ꝑcipiendi quod ius ſuũ ⁊ ſua res eſt. Iẽ non obſtat euangeliũ. vbi ðꝛ. Mutuũ date nihil iñ ſpe⸗ rantes. Lu.vi.quod dictũ extendit᷑ etiã ad alios cõ⸗/ tractus.vt patet in c.cõſuluit.de vſuris:quia illõve rum eſt qñ illud agit pꝛincipaluer ſpe lucri vltra ſoꝛ⸗ tem. vt dicit ibi glo. Hic autẽ pꝛincipalłr agit᷑ ꝛ emit redditus ſicut ſi pꝛediũ eſſʒ emptũ vt habeał lec eĩ in cõtractibo pꝛohibet᷑ſpes lucri ĩmo cõmunit ineſt ⁊ eſt licita.ĩmo in mutuo ſimplici ⁊ liberali licet ſpe⸗ raret recipe remuneratõem non pꝛincipalr. als eſſet vſura. que etiã naturalr debet᷑ licet peti nõ poſſit. qꝛ talis benificẽtia mutui dati parit naturale obligatio nẽ. quia benefaciẽti bñfacere tenemur,.vt in.l.ſed ĩ le ge cõmiſſoꝛia.S.cõſuluit.ff. de peti.here. Et ſi dicat᷑ quõcũq; fit ꝑ talẽ redemptiõeʒ pꝛimꝰemptoꝛ recepit vltra ſoꝛtẽ.quia redditꝰmedij tꝑis fateoꝛ.ſed ſuũ re/⸗ cepit vt ſupꝛa dictũ eſt.Et licet ſoꝛſitan ſi eẽt emptoꝛ cõſuetus dare ad vſurã.pᷣſumit᷑ de fraude vſuraxꝑ.et maxiĩe ſi emeret in ſevt redimeret,. ⁊ ita hret illð lucrũ intermedij tꝑis poſſet dicivſura mẽtalis.licet non ex foꝛma ↄctus.iuxta.c.in ciuitate. Sed iſta bpᷣſumptõ hic ceſſat.qꝛ eſt in libtate venditoꝛis redimere vel nõ ⁊ res eſtin ꝑiculo emptoꝛis.qꝛ emptoꝛ pᷣtvenire ad ĩ opiã⁊ res obligate ꝑireꝛ ita ꝑderet emptoꝛ redditũ. Si tñ eſſet certũ e redimeret᷑ ex illa cã emeret vt re dimeret᷑.qq; nõ ex foꝛma cõtractus tñ re ipſa ulicitꝰ eſſet? habet naturãvſure.Hoc autẽ ceſſat in iſtis ma xime in ꝑſonis eccłaſticis.qꝛ ſuꝑ talibo redditibo fũ dateꝛ dotate ſunt ecclie q̃ſi in ſpe ꝑpetuandi.Et ſita lis cõtractus phiberet᷑ ⁊ redduus redimertt᷑ eccleſie eſſent deſtructe que nõ haberẽt redditus niſi pecuni as facile conſumẽdas. Stãtibus autẽ illis ↄtractibo licitis iterũ emũt ex illis pecunijs alios redditꝰ. Hec omnia ille Guil,non gloſatoꝛ. Ray,ſed alius nouus £ — a-☛ = —— — —— — — — ———N — ni⸗ ſ⸗ lue nc Nſn. gus⸗ l un ni⸗ 68 ; fun . güil Gun enaf won ſll⸗ toboe nan igd 1 nn⸗ o Capitulũ Octaunũ Ouod iſte aſſeritlicitum cõtractum nõ videtur claꝝ ſed dubiũ et ideo cauendum. Muaſi ſimilis que S. XV. ſtio fit ꝑ Alexan. lombexcepto de redẽptione ipſius redditus.Querit᷑ ergo an liceat emere pecũiales reld ditus bereditanie ſeu advitam. Ad hoc dicendũ ſm Alex.lomb.ꝙ talis cõtractus licitus eſſe põt Ad cuius intelligentiã aduertendũ eſt ꝙ quadrupłr põt eſſe vitiũ in cõtractu.Pꝛimo ex cauſa materiali. Se cundo ex cã efficienti.Tertio ex cã foꝛmali.Quarto ex cã finali· Pꝛimo pt eſſe vitiũ in cõtractu ex cau ſa materiali.i.ex ꝑte rei q emitvel vendit᷑ puta qꝛ res minime vendibilis eſt ſicut hõ liber qͥ vendi nõ põt. nec ſpũalia poſſuntvẽdi.nec etiã poteſt vendi aliena res.Et ſᷣm hũc modũ contractꝰhmõi ſ̃m aliquos vi tiat᷑ quia pecunia nõ poteſtvendi.Et intãtũ ſᷣm eos talis ↄtractꝰ vitiat᷑ ꝙ ab actu emptõis declinat⁊ con tractũ mutui intrat in q̃ͥ nõ licet ſperarelucrũ ſic ptʒ extra de vſuris.cõſuluit. Sʒ tñ pᷣt ad hoc rũderi ꝙ ĩ rebus noſtris triplicia habemꝰbona.Pꝛĩo mobilia. Sc&do ĩmobilia.Tertio autẽ ius invtriſq;.Et ſicut diſtinguit mobileꝛ ĩmobile ⁊ ius in vtriſq;. ita ipᷣm ius vendi pᷣt ſicut mobilia⁊ ĩmobilia. Non ergo vẽdi tur ipſa pecunia ſed ius ꝑcipiẽdi redditꝰ illos pecu⸗ niales.Quãuis autẽ pecunia vendi non poſſit trãſit tñ cũ vendito iure. Uendimꝰenĩ aliqd qð vendi non t. tñ cũ aliquo allo traſit qð de iurevendi⁊ emiva et. ſicut ius patronatꝰ qð ſpũali ãnexũ eſt.⁊ tñ trãſit cũ venditoꝛe villevel fuudi qð de iurevtiq; vẽdi põt Sic in ꝓpoſito caſu ↄtingit. Uendit᷑ enĩ ius quo vẽ dito pecunia trãſit. Jus enĩ ꝑcipiẽdi quolibet anno talẽ pecunie quantitatẽ ſub bonis alicuiꝰ vendẽtis ſi ue hereditarie ſiue ad vitã ipᷣius emẽtis nõ eſt pecu⸗ nia ſed diſtinguit᷑ vnũ ab alio. Ueꝝ eſt tñ ꝙ alla rõe nõ pᷣtvendi pecunia qᷓ; iuſt. patronat?. Pecunia eĩ nõ p̃tvendi.q; mediũ eſt in venditiõe. Jus aũt patrona tus vẽdi nõ poteſt qꝛ ſpũali annexũ eſt. Scðo pt eſſevitiũ in ↄtractu ex cã efficiẽti.i.ex ꝑte ↄtrabentis Sicut enĩ qñ qs fingit ſe emere ülð qð in pignꝰintẽ dit acciꝑe.⁊ tũc avitiovſure nõ excuſat᷑ ar. ad hoc ex⸗ tra de pigno.c.illoxos.Et hoc mõ poſſet aliqͥs dice⸗ re ꝙ hicvitiũ eſt. quia tantũdẽ eſt ſic ↄtrahere ſicẽ mu tuare.c ꝓ.x.quolibet ãno.ita ꝙ ſic cõtrabẽs mutuat —— indirecte. ⁊ emptõem fingẽs mutuũ facit. Poſſet aũt dici ꝙ, argumentũ nõ cogit.qꝛ in talicõtractu nõ eſt mutuũ directũ.nã vbi mutuũ eſt mutuatis ipᷣi mu⸗ tuãti.in pᷣcio obligat᷑ Sʒ in tali ↄtractu pecũia traſit ⁊ ius ꝑcipiendoꝝ reddituũ ſtat lucro ⁊ ꝑiculo ipᷣius emptoꝛis. Poſſet autẽ in hoc ↄtractu incidere vitium ex ꝑte ↄtrabẽtis pꝛopt᷑ cupiditatẽꝛ auarici eiꝰ.ſz nõ accidit cõtractui ex ipſiꝰ ↄtractꝰnatura Tertio q̊ʒ pͤt eſſevitiũ in ↄtractu ex cã foꝛmali.i.ex ꝑte pacti aꝑ poſiti hoc eſt qũ apponit᷑ pactuʒ qð repugnat rei qᷓ trãaſigit᷑ ita ꝙ ipſa res nõ patit᷑ apponi tale pactum.⁊ iſto mõ cõtingit eſſe vitiũ in ſimonia. Alio mõ quã do pactũ repugnat ↄtractui. Poc autẽ eſt qñ õctus gratuitꝰeſt. ⁊ talevitiũ facit vſurã ſi qdẽ eſt in hoc ꝙ aliqᷣd exigit᷑ ex pacto roõne rei mutuate. Tale autẽ vi tiũ nõ eſt in pᷣdicto ↄctu.cũ ibinõ mutuũ ſedveravẽ — ditio ſit. Quanto pᷣt eẽvitiũ in ↄctu ex cã finali.i.et ꝑte pᷣcij.⁊ tale vitiũ excludit᷑ ab iſto ↄctu qñ ꝓpoꝛtio nat᷑ pꝛeciũ iuri quod vendit᷑. ⁊ regulare ſiquidẽ eſt ꝙ cõtractus emptõis ⁊ venditõis illicitꝰ eſt cũ in eo iu⸗ ris naturalis eqͥtas non ſeruat᷑. Sed cũ talis ſeruat᷑ equitas ita ꝙ nõ eſt notabilis exceſſus pᷣcij ſuꝑ rem venditã nec ecõuerſo.tũc liciteſt ↄctus.õ q̊ negat ꝙ talis ↄctus viciari nõ poſſit ex pte pꝛecij.ſed tñ ſi⸗ cut põt vitiari ita ratificari põt. Alio qͥʒ mo ꝓbãt ali quihũc cõtractũ licitũ eſſe.qꝛ licitepᷣt qs emere pᷣdiũ ꝓ. c.libꝛis.⁊ pᷣdiũ emptũ poſſet hereditarie dare ali⸗ cui pꝛo ſe⁊ ꝓ heredibo ſuis hoc pacto ꝙ recipiẽs pᷣdi um obligaret᷑ ꝓ ſeꝛ ſuis heredibo dare qͥlibet ãno.c. ſolidos ⁊ nihil differt in cõſpectu dei vtrũ mutuũ ha beat hoc mediate vel ĩmediate.cõtractus enĩ licitꝰ eẽ videtur. Fateoꝛ tñ ꝙ nõ eſt honeſtus nec decẽs ſicut eſt cõtractus quo emũtur redditus pᷣdiales. Bed contra pꝛedicta . X&α arguũt quidã dicẽtes hoc ideo nõ licere.qꝛ pecunia ad hoc inuẽta eſtvt mediũ ſit interementẽ ⁊ vendẽtẽ ⁊ nonvt emat᷑: vendat᷑ pꝛopt᷑ qdð emẽs velvendẽs pe cuniã vtit᷑ ea ad finẽ ad quẽ nõ eſt ĩuẽta.⁊ ꝑ ↄſeqns peccat? maxĩe qꝛ talis ↄctus non videt᷑ poſſe reduci niſi ad ↄctũ mutui Rõ hꝰeſt qꝛ cũ pecunia nõ poſſit emivel vẽdi.cũ ſit nõ extremũ venditõis vel emptõis ſequit᷑ ꝗnõ pt Zctus iſte reduci ad emptioõem velven ditionẽ.Certũ etiã eſt ꝙ locatio nõ pᷣt dici nec etiam cõmodatũ. ergo ad ↄctu mutui eũ reducere neceſſeẽ ſed in eo ſicut ex pꝛecedẽtibus pʒ nõ licetſpare lucrũ Ad bhoc dicendũ ꝙ ſicut ex pcedẽtibo patʒ hic ñ emi tur pecunia ſed ipᷣm ius.pꝛopt᷑ea mutuũ minime di ci poteſt. Item quoq; opponit᷑ et dicũt ꝙ hicvide tur acceſſus lucri ad ſoꝛtem. Talis autẽ acceſſus ſeu ſucceſſus aut ſimul factus cõtractum variare nõ po teſt quia vtrobiq; vtit᷑ ipſavſura.cum vſura ſit quicx—⸗ quid accedit ſoꝛti.ſicut patet.xiiij.q.iij.pleriq;. Sʒ ſi fiat acceſſus ſimł.puta ſi quis dat centũ libꝛas vt recipiatviginti in vno anno vſura eſt.ergo eodẽ mo⸗ do ſi qͥs dat decem vt recipiat viginti in duobovl tni bus annis.vſura eſt. Hoc quidem contingit quan⸗ do emuntur pecuniales redditus in certis annis.lu crum nõ ſolum adequatur ſoꝛtiſed etiam excedit ſoꝛ tem. Et qᷓ;uis talis exceſſus per ſucceſſiuã perceptõ nem reddituum fiat tamen hoc contractum nõ rati⸗ ficat ſed condẽnat.quia nõ differt vtrũ talis excreſcẽ tia ſucceſſiuevel ſimul recipiat᷑. Ad dicendũ ꝙ hic ñ eſt acceſſus lucri ad ſoꝛtẽ.quia in venditiõe ſicut pꝛe dictũ eſt totum de ſoꝛte eſt. HDueritur etiam . XWII. Utrũ licitũ ſit emere pignoꝛa a manifeſtis vſurarijs. que ex lapſu tꝑis puenerunt ad eos ratõe vſure non ſolute vt quotidie fit Etvidetur ꝙ nõ.quia Ambꝛo. appellat vſuram rapinã. vt patet.xiiij.q.tij. ca. ſi qͥs vſuram.ſed rem raptã nullus licite emere poteſt ſei⸗ enter, ergoꝛc̃. In cõtrariũ videtur eſſe. quia nullum ius hoc pꝛohibet. cũ pꝛohibeat emere rem furatã vel raptam.vt.C.de furtis.l.in ciuilem. Et qð nõ eſt ꝓ hibitũ intelligitur eſſe cõceſſum/ ar. xiij. q. ije Ebꝛon ð Citulus Pꝛimus et. . ſe. in fl. Ad boc dicendũ e circavſuram du⸗ plex eſt opinio q;tum ad dñium eiꝰ. Aliqͥ enĩ dicũt in vſura non traſfertur dominiũ ſicut nec in furto nec in rapina.Cuius opiniõis ſunt Alex. de ales. et Bono.⁊ Richar.et Sco.in.iiij.diixv.⁊ hi oꝛdi.mi⸗ noꝛũ lugo ſuꝑ.c.ſi quis.xiiij.qiiij.idẽ. Et ſᷣm hãc opinionẽ nõ bene poſſent emi tlia pignoꝛa. ſicut nec res rapta. nec recipi in ſolutionẽ ſi qͥs ab eo.ſ.vſura⸗ rio deberet ha bere aliqͥd quia qͥ dedit ea poſſer ↄtra⸗ dicere⁊ illa repetere qꝛ vltra ca pitale mutuatũ vſura⸗ ne reſiduũ valoꝛis pignoꝛis qð eſt tantũdẽꝛ plus.ẽ vſura.vñ etiã in dñio eius qͥ pignus dedit. ⁊ ſic nõ poſſet alienari ſinevolũtate eius niſi qͥs diceret ipſuʒ aſſentire eo ꝙ tacet⁊ nõ cõtradicit de re. iu. li. vi. q ta cet. Sed ad hoc poſſet dici ꝙ tacet.qꝛ nõ poteſt alie nationẽ ĩpedire.Sed alia opinio eſt ꝙ in vſura trãſ⸗ fert᷑ dñium licet cõpetat repetitio cui opiniõis ſunt tho.in ſumma. Ul. Goff. ber. ⁊ glo.xuiij.q.iiij.ſuꝑ c. ſi quis vſurã. Et hec eſt cõioꝛ opinio. ⁊ mihi magis placet. Etſ̃m hãcvidet᷑ ꝙ poſſint emi talia pignoꝛa. Nã ꝙ nõ poſſent emi poſſet eẽ ex duplici ca. Aut qꝛ vſurariꝰefficeret᷑ nõ ſoluẽdo.aut ꝗqꝛ ꝑ hoc fieret iniu⸗ ria dño pignoꝛis.ſed neutꝝ videt᷑ bic eẽ. Na pꝛopter hoc nõ efficivſuranꝰ minꝰ ſoluẽdo qꝛ recipit pᷣciũ ꝓ pignoꝛe.qð tantũdẽ valet vel qſi quãtũ pignꝰ. Ha⸗ bet etiãvſurariꝰin pignoꝛe ius ſui capitalł.ſcʒ ſoꝛtem mutuatã.ſicut ipᷣe qͥ eſt obligatꝰreſtitutõi pᷣt pᷣciũ re⸗ ſtuuere. Non etiam videt᷑ iniuria fieri dño pignoꝛis Sciẽti eĩ⁊ cõſentiẽti nõ fit iniuria neq; dolꝰ.de reg. iu.li.vi. Sʒ cũ ſciat dñs pignoꝛis ipᷣm alienari non reputat ſibi fieri iniuriã ſi aliꝰemat.nec ſuꝑ hoc ali⸗ qs conqnit᷑ ⁊ merito qꝛ ſic pactũ volũtariũ fecit cum vſurario ꝙ poſſet libere alienare pꝰtantũ tꝑis.⁊ cõi⸗ tates ⁊ dñi ꝑmittũt talia facta⁊ ſirma volũt ea hri.qꝛ alias nullus publice fenerari vellet ſiulla nõ poſſent alienare.vñ ſeqrent᷑ multa incõueniẽtia in ciuitatitbv pꝛopt᷑ que tollẽda ꝑmittũt᷑ Nõ tñ impediũt vel ſta⸗ tuunt quin poſſint repeti vſure.et quin poſſint cogi. quia qui hoc facerent tenerentur ad reſtitutionem in ſolidũ.⁊ qͥ hoc ſtatuerent⁊ qui ſtatuta huiuſmõi ſer⸗ uarẽt. eſſent excõicati.extra devſuris.ex graui.in cle. Nullũ etiã doc.adhuc legi qͥ aſſerat hoc illicitũ ⁊ te⸗ neri ad reſtitutiõʒ expᷣſſe.ſ.emẽtes hmõi pignoꝛa.qð ſi neceſſariũ eſſet nõ tacuiſſent ſicut ⁊ de alijs caſibꝰ mentionẽ faciũt. Ad argumetũ rñũdeꝙ Amb. ſu mit ibi rapinã large ꝓ oĩ illicita acqͥſitõe vbi cõpetit repetitio.veꝝ qꝛ materia nõ ẽvſq;qq; clara nemĩ cõ/ ſulendũ eſtvt faciat.poſt factũ nõ condẽnãdꝰ Ethoc verũ niſi pignoꝛa eſſent res furatevel raptevel res ſa cre q̃ pignoꝛi dari nõ poſſent. ¶ Hapituii nonũ de coopatione ⁊ pticipatõevſure. EK cooperatione et par ticipatoe vſure quõ ⁊ qñ teneat᷑ ad reſtitu tionẽ.Et ꝓ fundamẽto hurꝰ ſumẽda ẽ illa regula q̃ hẽt de iniu.⁊ dã.da.c.ſi culpa.vbi ðꝛ Qut occaſionẽ dãni dat.damnũ q̃ʒ dediſſevide᷑. Pꝛo cuiꝰdeclaratiõe ſciẽdũ ꝙ occaſio ſumit᷑ dupłr. VUno mõ ꝓ eo qð eſt aliqliter inductiuũ ſeu cauſatiuũ ali⸗ cuiꝰeffectꝰ,ſed nõ ſufficdent⁊ efficacit᷑a iſta ẽ pꝛopꝛia — —+⁊T — acceptio ſicut ðꝛ occaſio ſubũſionis vel p̃datõis na⸗ uis nauta qͥ ducit nauẽ ad aliquẽ locũvbi ſuꝑueni⸗ ente tepeſtate ſubmergit᷑vel ab hoſtibo rapit᷑.qð pꝛo babilit eſtimari nõ poterat.⁊ iſto mõ qͥ dat occaſiõʒ dani. vſure.rapine.furti.⁊ hmõi.dãnũ videt᷑ dare ſz realit᷑ nõ dat.vñ nõ tenet᷑ ad reſtitutõʒ lʒ peccare poſ⸗ ſit grauiter. Alio mõ ſumit᷑ occaſio ꝓ eo ꝙ eſt indu⸗ ctiuũ vel cauſatiuũ alicꝰeffectꝰſufficiẽter ⁊ efficaciter ita ꝙ ſine eo nõ ſequeret᷑effectus ⁊ ſiſta eſt impꝛopꝛia accepiio.⁊ magis pꝛopꝛie dicit᷑ cauſa ad quã poſitã ſequit᷑ effectus.Et ſic dicitoccaſio ſeu cauſa ſubmer⸗ ſionis nauis qͥ faceret foꝛamẽ in naui vt intraret aqᷓ ad ſubmergedũꝛ ſic euenit. Et ðꝛ cã ſeu occaſio dire cta qñ hec intẽdit. indirecta aurẽ qñ nõ intẽdit ſʒ nõ ĩpedit nec obuiat neeueniat effectꝰcũ pᷣtꝛ dʒ.ſic nau ta dicit᷑ cã indirecta ſeu occaſio ſubmerſiõiſ nauis cũ ꝑmittit aquã intrare in nauĩ paulatĩ.vñ ſequit᷑ ſub⸗ merſio cũ poſſz obuiare ⁊ debeat hoc facere cũ ad Bᷣ teneat᷑ vt gubnatoꝛ dato ꝙ hoc nõ intẽdat.Et ſic qͥ pᷣ ſtat occaſionẽ damni in furtoꝛ rapina ⁊ vſura ⁊ alijs hmõi.videt᷑ dare damnũ ita ꝙ realt dat. vñ tenetad reſtitutõem in ſolidũ fit tñ ab aliqᷣbo differẽtia inter dantẽ occaſionẽ ſeu cãʒ efficacẽ rapine.furto ⁊ hmõi vſurpatõibo violẽtis.⁊ dantẽ occaſionẽ efficacẽvſure ita ꝙ ſine eis nõ fieretvſura.ã in dãte occaſionẽ vi olẽtevſurpatiõi ⁊ oĩno inuolũtarie.oẽs dicũt᷑ teneri ĩ ſolidũ.ſed in vſura dãs occaſionẽ in bmõi dicũt aliq nõ teneri niſi quantũ devſura ꝑueniſſet ad eũ.⁊ hoc tñ qꝛ nõ oĩno inuolũtariũ acceptũ.ſed mixtũ volũta riũ Guil. hoc tenet. Alij dicunt ꝙ idẽ eſt qͥ ad hoc in vſura qðꝛ in rapina.ſ.ꝙ teneat᷑ in ſolidũ eriã ſi non ꝑueniret ad eũ oliqͥd. ⁊ hoc tenet Pe.de pał.in.iiij.⁊ — alij vt patebit · Et qꝛ hec opinio tutioꝛ ẽ iõ ↄſuleda Queritur ergo. quid de .F.. ſeruientibus vſurarioꝝ ꝗͥ nihil bñeptervſuras. Rñ. bm Buil. credo ꝙ pñt licite abvſurarijs acciꝑe mer⸗ cedẽ ſuã ſi ſeruiutvtiliter in rebo licitis vel honeſtis. aut neceſſarijs.lã vtilitas quã ſequũt᷑ vſurarij ex opere ſeruientũ compẽſantur cũ mercede quã dant ſeruientibo illis. nec poſſunt dici paunioꝛes pꝛopter mercedẽ dataʒ ſeruiẽtibus illis cũ loco mercedis ha buerint cõmodũ operarũ.Si autẽ ſeruierint de illici tis. non credo ꝙ debeant recipere mercedẽ de huiuſ⸗ modi.Idem de cultoꝛibo et alijs eoꝛuʒ mercẽnarijs. Pe. aũt de pałin.iiij. dicit ꝙ famulus qui quãdo ſe locauit neſciuit eſſe vſurarium et non ſeruiuit ſibi in vſuris mercedẽ recipere poteſt. alias imputat ſibi qͥ ei ſeruiuit quẽ ſciebat nil niſ de vſuris habere. Ides tamẽ dicit ꝙ ſeruiendo in licitis ⁊ neceſſarijs poteſt S.ſecudus recipere mercedem. conſulit alicui ꝙ feneret vel qui mutuat gratis fenera toꝛi vt feneret᷑.vel cõtrahit ſocietatẽ cum aliquo ad fe nus exercendũ vel qͥ mutuat vſurariovt feneret᷑ ⁊ iſte percipiet lucrũ.nunqᷣd oẽs tales tenẽtur in ſolidum Rñ.ſᷣm Guil.Quida dicũt qͥ inducũtillos ad fe nerandũ qui alias nõ erant feneraturi tenẽtur in ſo⸗ ldum., Si vero alias erant feneratuni non tenentux — — — — — — — — — fee . ,—— — —— — ene Weni Pp aſo; darß Meo kindu⸗ pn eſti ſobnnen mmi ſodir h n sdd uäkſh⸗ aus ſciß Nnal; en er Mj ine Nelun. niß ⸗ e iin bih . Capitulüũ niſi quantũ ad eos ꝑuenit. Et ſubdit. Ego credo ſi⸗ „ ne pᷣtudicio ꝙ in neutro caſu tatr inducẽtes tenẽt ni⸗ ſiſqntũ ad eos puenit. qntũ ad hoc ↄditio eoꝝ ẽ me lioꝛ qᷓ; eoꝝ qͥvel pᷣſtant fauoꝛẽ in rapina vel furto.qꝛ ipſi tenent᷑ eriãſi ad eos nil ꝑuenit. Et hoc iõ qꝛ rapi na vel furtũ fit ſumpłr ↄvoluntatẽ dñni.ſed vſura ꝑue nit ad creditoꝛẽ devolũtate dñi Nlec inuenio iura da re actõnẽ debitoꝛi ↄ⁊ hmõi inductoꝛes vł fautoꝛes ad repetendũ ab eis vllas vſuras qs ipſi debitoꝛes ſol⸗ uerũt illis inductis.ſicut dãtactõem illos qr ope vel cõſilio fiũt furtavel rapine łʒz nil ad eos ꝑueuerit. Pꝛĩa autẽ opinio tutioꝛ eſt ſaltẽ qñ pꝛincipales non eſſent ſoluẽdo. Oẽs enĩ tales indubitãter ſunt parti cipes culpe.⁊ hanc opinionẽ tenetPe.de pal. Duid de eo qui acci- J.n . —„ pit vſures noiĩe alieno vt tutoꝛ. curatoꝛ vel pꝛocura⸗ toꝛ. Rñ.ſᷣm Lho. Sicut ꝓbibet᷑ aliqͥs acciꝑevſuras noie ſuo itaꝛ alieno. di. xlvi.c.ſicut nõ ſuo.Et ſi acci⸗ pit alieno noĩe tenet᷑ ad reſtitutõem ſi ille cui nomĩe accepit nõ eſt ſoluẽdo vel nõ vult reſtituere. la faci⸗ ens ⁊ cõſentiẽs pari pena puniũtł.ij.q.i.c.notũ in fi. Sed ſm ꝙ addit hoſt.ille in cuiꝰ vtilicatẽ verſum eſt pꝛĩoꝛ pꝛincipalr tenet᷑ alius in ſubſidiũ.⁊ hec indu bitãter vera ſunt de tutoꝛe/ curatoꝛe? ꝓcuratoꝛe p eo ꝙ pᷣſtant autoꝛitatẽ talibo. Sec? de eo qͥ nudũ pᷣbet miniſteriũ. vt ðꝛ in ſe. e Idẽ dicẽdũ eſt qñ tutoꝛ vel curatoꝛ ꝓ pupillis exigit vſuras ex vctibo factis vſu⸗ rarijs a pre pupilli. vñ ſi ab officio aliqᷓ cõſtatis po⸗/ nit᷑ tutoꝛvel curatoꝛ faciat pteſtatõem coꝛam epo vel alijs ꝙ nõ intendit ſe intromittere de vſuris exigẽdis nec ſe de hoc impediet Similr mullervidua q exigit vſuras factas a marito p filijs. vel cũ ſit tutrix ſimul . „ cũ alijs tutoꝛibo aſſentiat ꝙ pecunie filioꝝ pupilloꝛũ tradant᷑ ad vſurã tenet᷑ in ſolidũ. Itẽ ſciẽdũ ꝙ ſi l le ſoluit cuiꝰnoĩe accepte ſuntvſi ure ceteri liberãt Yo⸗ delig. in. c. Michael. extra deyſuns. dicit ꝙ, de extoꝛ quẽte noſe alieno⁊ pꝑtiario in q̃ta nõ eſt dubiũ ꝙtene tur. ſed vbi nõ ꝑtiar?ꝰ ſed ſimplłr extoꝛquẽs tũc n te⸗ net. licz aliqͥ dicãt eũ teneri vbi mãdans nõ eſt ſoluẽ do. vt in. d.c. ſicut nõ ſi uo. bec ille. Uidet᷑ tñ intelligẽ qu id. ſeꝙ teneat᷑ qͥ noĩe alieno fencrat.etſi ñ eet ꝑtia⸗ rius in qta tñ pᷣſtat autoꝛitatẽvt dixit Buil. Uñ con ſules alicuartis vellane vł altenꝰ qͥ pecunias quas cibo artis ipiꝰ vel alijs àbuſcũq; ad rõem tot pꝛo cete nario ſiue parũ ſiue multũ ſaluo tñ capitali.vſuram 2mittütꝛ tenent facere að in ſe eſtvt ars ipa reſtituat als ipſi obligant᷑ ad reſtitutioem etſinil puenerit dãt cam æfficacẽ. Et iõ dʒ talis pecuniã p modũ ſo⸗ cietatis ita ꝙ ſit ars pticeps dani ſicutx lucri ſi ↄcin/⸗ geret. ⁊ tüc licite fiat. ſi tñ in licitis mercatijs vel artifi Muid de illisfamulis 5. I qᷓ de madato dñoꝝ dt pecunſã ad vſurã debitoꝛl/ 2 busa ſuſcipiü, vecunia ab eis R 7m Hull Sul ad eos puenit nõ credo teneant pſerti ſi lli dnlali ter p ſeipſos exercẽt vſuras vel alios exercẽt etſi nõ — „△ 4 — — P iſtos gerẽdo negociũ. IJdẽ pe. de pat. Sʒ ſi ſunt fa ctoꝛes ſtãtes ad dandũ mutuũ in ꝑſona vſurarioꝛũ ita ꝓapud eos reſidet qſi pncipalis autoꝛitas ſuoꝝ dñox ſeu magiſtroꝝ vel etiã ſocij et ꝑtiales in lucro. tũc ſi pncipales nõ reſtituũt qͥ ſcʒ inde habuerũt lu⸗ cũ vſurariũ. obligant᷑ ipſi factoꝛes ex eo ꝙ pᷣſtat cãʒ efficacẽ. ⁊ hoc ſm Beral.oꝛdi.heremitaꝝ Et ſimiłr in alijs Sctibo iniqs. vt invendẽdo plus iuſto pᷣcio rõe dilatois tꝑis.⁊ decipiendo diuerſ fraudibo cũ.ſ.hoc faciũt in ꝑſona dñoꝝ ſuoꝝ ſeu pecuniã dantiũ ⁊ ipſi exerciriũ pſone ponũt diſponẽdo facta apotece.tenẽt᷑ in ſolidu ſi alij nõ faciũt.q; pᷣſtãt cãʒ efficacẽ. Et ſᷣm Rodo.magfr̃i⁊ pncipales q ponũt pecunias ſi tales cautos reddũt⁊ pteſtant᷑ ꝙ nolũt ꝙ faciãt malos con tractꝰexcuſent᷑ a pctõ dũ neſciũt. Sʒ cũ poſtea ſciũt. tenent᷑ reſtituere pecuniã ꝑvſurã vel alios malos cõ tract?q̃ſitã ꝗͥ puenit ad eos. Cũ etiꝗ ꝑppendũt dñt ꝓ bibere talia.als nõ excuſarent᷑ a pctõ. Sʒ qd de illo qͥᷣ ſine illiꝰmãdsto fenerat᷑ ad opꝰeiꝰ.Rñ.ſᷣm GBuil. tenetad reſtituendũ vſuras.licet nihil ad eum per⸗ uenit. fuit enimvt actoꝛ⁊ miniſter cõtractus vſurarij. Duid de illo qui cum N ————— * vellẽ mutuare gratis induxit me vt darẽ ſub vſuris Rñ.ſᷣm Guil.tenet᷑ ſicutꝛ ille de quo in pcedẽti.ꝭ.di ctũ eſt. quia indebite impediuit viilitatẽ pꝛoximi ⁊ ei damnu adduxit. „„ , „— notarijs qui . V Duid d ſcienter ſuꝑ vſuris ↄficiũt inſtrumẽta Rñ.vᷣm Hoſt. ꝙ ꝑiuri ſunt. qꝛ cõiter ſolẽt iurare ꝙ talla nõ facient e ſic ꝑ ↄñs ſunt infames nec decetero pñt teſtificari. nec inſtra ↄficere. extra de teſti. licʒ er qdã. Fei. in fi. Si tñ ob hoc rfeipiũt pecuniã ñ tenẽt reſtituere qꝛ re cepert eã ꝓ ope ſuo ;uis illicito.videt᷑ tũ ꝙ debeant paupibo erogare. ar, xliij.q.v.ciñ ſane. Sʒ vtxtales notarij teneat᷑ ad reſtitutõʒ vſuraxꝝ de qᷣbo ↄfecerũt i⸗ ſtra. Suꝑ hoc Geral.facit talẽ diſtĩctoʒ. qꝛ ſi ſciẽt fa ciũt inſtra vł cartas de debitovſuraꝝ acſi eſſet legiti⸗ mũ debitũ,/ pufa qꝛ facitĩſtrm ꝙ martinꝰmutuaue⸗ rit Petro cẽtũ hinc ad ãnũ reſtituẽdos cũ ſciatũ mu in occulto. xx. vel. rehabuit a Pe. vt mutuũ ſit de lᷣ lis. lxxx. vel.xc. tm̃.tũc tenet᷑ in ſolidũ ſi ipi vſurarij ñ reſtituãt. ⁊ boc niſi facerẽt in fauoꝛẽ receptõis mutui. puta qꝛ ille al ñ volebat mutuare? Pe. mltũ indige⸗ bat nec potat alr ſibi ꝓuidere.tũc eĩ nõ teneret᷑ nota⸗ riꝰ.peccaret tñ moꝛtalłr ſciẽter hoc faciẽs.qꝛ ꝑiuriuʒ incurreret faciẽs inſtrm falſuʒ⁊ in fraudẽvſuraꝝ Rõ pꝛimi ẽ qꝛ efficacit᷑ coopat᷑ vſi ure accipiẽde. Rõ ſcði ẽ qꝛ intẽdit pꝛĩcipalx ꝓxio indigẽti ſubuẽire/ar. xxiij.q v. de occidẽdis Si at in inſtro eſt facta expᷣſſa mẽtõ devſura.tũc nõ tenet᷑ advſurã reſtituẽda.⁊ rõ.qꝛ nõ efficacit coopat᷑ ad illð. Tlã pᷣt qͥ mutuũ accepit ad vſurã in iudicio ſe iuuare vt nõ ſoluatvſurã Cerum vbi cõſuetudo eẽt ꝙ p talia inſtrumeta cogerent ho⸗ mines ad ſoluendũ vſuras friuolatas a debitonb?. tũc teneret ;uis coſuetudo ſit iniq ⁊ ſtntutũ qð ſup boc eẽt. Et in vtroq; caſu peccat moꝛtalr talia inſtru menta conficiẽdo ſcientte —” TCitulus Pꝛimius è—ð—ððZ Ouid de pꝛelatis ſubſcnbũtꝛ ſigillat ſcedulas vſuranias.Rn.jm Ho⸗ ſti. Si pᷣlatꝰno legit tenoꝛẽ. vel etia ſi legit⁊ vſura nõ aopꝑebat.qꝛ foꝛte ibi poſita ẽ maioꝛ qntitas qᷓ; mutu ata ſit? ipſe pᷣlatus nõ diligẽter ↄſiderat. fatue ſacit. ſed tñ ſᷣm veritatẽ nõ ↄſentit. Si vero legitꝛ vernitatẽ cipit ꝑticeps eſt peneꝛ nõ ↄmodovſuraꝝ.ã ſub⸗ ſcriptio in multis appꝛobanõeʒ inducit. exm ð ſen. ⁊ re.iudi.cũ intervos. Idẽ Boff. Teſtes qͥʒ in inſtu mẽtis vſurarijs qᷣ ſcient᷑ hoc faciũt ſcientes.ſ.inſtrmn vſurariũ tenẽtur eo modo quo notarij de quibo di⸗ ctum eſt ſupꝛa.⁊ hoc quia dant cauſam efficacem uid de ciuitati: J. VIII bus velvniuerſitatibo mutuãtibo advſurã nũqᷣd ſin⸗ guli tenẽt ad reſtitutõʒi.Rñ.ſᷣm hoſti.pꝰray. Oẽs qͥ ſunt ↄſentiẽtes puniũt᷑⁊ ad reſtitutõʒ obligãt᷑ ſingu lanit᷑ nõ taq; vniuſitas q aiam nõ hʒ.nec taq; vniuſi ſed taq; ſinguli.vij.q.i.c.ſicutvir.xxiiij.q.iij c.ſi hẽs Ethocveꝝ.qͥbꝰhoc placet in mẽte ſua ratũq; hñt et ↄſentiũt łꝓhibere pnt⁊ ñ faciũt Jo.de lig. de hoc tia ctans dicit ꝙñ dubitat᷑ de regetibo ꝓhiberevalẽtibo. Secus aũt dealijs nõ pꝛĩcipalibo gubematoꝛibo vł alias ignoꝛãtibo nec inhiberevaletibo. Et hocvltimũ dicoveꝝ niſi ꝑucipauerũt cõmodũ ſingulare ⁊ bur⸗ ſale,. qꝛ tunc cõſentirent. Archi.etiã di.xlvij. vno ver bo ſe expedit.dicẽs oẽs⁊ ſinglłos tenen ⁊ eſſe in ſtatu dãnatois quoꝝ autoꝛitate fitꝛ ↄſenſu. Et idẽ ſi colle giũ aliqð accipit pignꝰin caſu nõ ↄceſſo.devſuris c. cõſuluit. ⁊.c. cõqueſtus. Guil.dicit illi tenẽtur l ſo lidũ ad reſtitutoem qui pꝛeceptũvel auctoꝛitatẽ ſti terũt ſuꝑ hoc ita ꝙ ſine hoc alij ciues ñ feciſſent . vero ↄſentiẽtes etſi peccent moꝛtali nõ tenent niſi ð eo ꝙ ꝑueniſſz ad eos devſuris.vel inqntũ releu ati ſt ab expeſis qᷓs alias feciſſent. Idẽ Pe.de palu.in.iiij. ꝛ0 cetenano q datt dol.Si dat liberalr.dicendũ vt in alijs ſupꝛa.i ꝓPpᷣt pupullus reciꝑe, puta qꝛ tutoꝛ exercuit pecuniam pu pilli in negociatõibo licitis⁊ lucrat eſt bñ cũ Far q;⸗ uis capitale pupilli ſtaret ſibi ſaluũ pꝛopt᷑ qd ille nõ licite poſſet perere vltra ſoꝛtẽ ipſe tñ tutoꝛ ex ſua libe ralitate ſpõte ſibi donat.v.pꝛo cẽtenario. Sʒ ſi inuitꝰ dat hoc tutoꝛ.qꝛ.ſ.cogit᷑ ad hoc ex foꝛma ſtatuti hoc dictatis vel alias tũc videt᷑ ſitvſura. Sʒ in Zꝛiũ fa cit. qꝛ hocvidet nõ tanq; vſura ſʒ tanq; pena legałſol ui.ar.xij.q.ij.ce in legibo. Patʒ/qꝛ debuit emere ð pe cunia pupilli poſſeſſiões.vel dare ſibi.v.pꝛo cẽtena⸗ rio.⁊ ſic cõiter ſtatuta diſponũt. ꝙ ſi vex eſt ꝙ nomĩe pene darent licite recipent. hec lau. Uidet᷑ poſſe dici ſi tuto: potuitvl emedo de pecunijs pupilli poſſer ſiões.vel tradedo ad licitas ne gociatões ipſas pecu nias tantu vel plus lucran emere ex negligetia omi ſit ꝙ tanq; pena poſſit peti.Et multomagis ſi cũ ipps pecunijs tuto: fecit facta ſua ppꝛia. vel negociatꝰ eſt cũ eia⁊ lncrat. Si tñ pdidiſſet videt᷑ ꝙ deberet ſubi re pantẽ dãni ipſe pupillꝰ.qð tñ nõ eſſet neceſſe ſi tu toꝛ potuiſſetvel poſſeſſiões emẽdo vel aliqͥd alið ſine Hed quid de quinqʒ & Ix He n de quinaz H ver piculo tãtũ lucri hr̃e.ſiv.ꝓ cẽtenario. Et ſubditlau. Plſatus. Hoc certũ tene ꝙ pecuniã pupilli nõ pt cre⸗ deretutoꝛ ad ratõem.v.vł altertꝰ quantitatis citerio ris velvlterioꝛis pꝛo centenario. Bedꝗ ueritur Ntrum K. X pupillus poſſit dicere voli tutoꝛi. tanto tẽpe habuiſti pecuniã meã pꝛoptea peto ꝓ ea licitũ lucrũ. vſuras nolo ſʒ intereſſe meüꝛ ſic pᷣdietũ lucꝝ ſe retinere velle cũ pꝛoteſtatõe pᷣfata.ſ.ꝙ nõ vult vſuras.ſi hoc pt lici te facere. Ad hoc quidã dicũt ſic. Pupillꝰtalis facta pꝛoteſtatõe pdicta reſtituere non tenet.ſed tutoꝛ. niſi vſuraria quãtitas excederet moderatũ lucꝝ⁊ intereẽ tunc enĩ ſuꝑffluũ lucxꝝ retinere nõ poſſet ſy reſtituere ð beret tutoꝛi illð ſuꝑfiuũ.qꝛ tutoꝛ reſtituere dʒvſuras ⁊ ſibi imputet impꝛouidẽtiã ſuã. Si autẽ upillꝰ re⸗ cipit pᷣdictas vſuras reſtituere obligat.ſed ʒ tutoꝛeʒ agere põtac ab eo ſuũ petere intereſſe. Si vero tutoꝛ pecuniã pupillo reſtituat nihilq; ei dicat ꝙ lucx p̃di ctũ vſuraniũ ſit.demũ lapſu tꝑis id dicat poſtea fuiſ ſe lucrũ vſurariũ.tũc pupillus ei credere nõ tenet᷑ nec illö reſtituere obligat᷑ fm quoſdã. Etrõ eſtm eos. qꝛ pupillus id nõ appꝛobauit qð ille fecit.nec devſu ris aliqͥd dixit tẽꝑe q debuit. ꝓpteres ipſe tutoꝛ tale lucꝝ reddere obligat᷑. Iſta opinio videt mibi ꝙ miti pliciter deſiciat.Et q;tũ ad pꝛimũ pꝰfactã vſurã a tu toꝛe niſi eſſet ſtatutũ in ciuitate ꝙ tutoꝛ debeatp pu⸗ pillis emere de pecunijs aliquà poſſeſſionẽ.vel tra⸗ dere negociatõi.alias ꝑ modũ pene debeacm̃dere ſi biad roem. v. ꝓ cẽrenario. vel niſi ipſe etſi pupillꝰtñ capax rõnis tutoꝛi ꝓteſtatꝰ eſt ꝙ nõ exerceat pecuniã mſt in licitis lucris ſeu negocijs. als nõ credo ꝙ poſ ſit petere aliqð inteſſe. ſʒ lucx vſumariũ ꝑ tutoꝛẽ factũ pupilletenet reſtituere. ⁊ imputet hoc patri pupilli qͥᷣ talẽ inſtituit tutoꝛc⁊ nõ pꝛouidit ĩ hmõi ſicut potuit. Quantũ ad ſcðᷣm poſſit agere tutoꝛẽ credove m eſſe ſi tutoꝛ exercuent pecunias pupilli ad ſuupᷣiꝰ vtilitatẽvel ex negligẽtia omiſit exercere in licitꝭ mer⸗ cantijs vel rebo cũ poſſet Quantũ ad tertiũ credo ꝙ etia poſt lapſum tẽꝑis cũ ſibi ↄſtat clare lucꝑ ſibi aſſignatũ ꝑ tutoꝛẽ fuiſſevſuraniũ tenet᷑ pupillꝰreſtitu ere. niſivt dictũ eſt ſtatutũ ciuitatis nõ emiſſet poſ⸗ ſeſſionẽ vel aliss licite expoſuiſſʒ pecuniã ſʒ ad ſuivti litatevſus fuiſſʒ pecũia ꝑ vſuras vłalios modos. Atrum autem liceat . XI creditoꝛi reipe debitũ qð vſuronei dʒ. Rñ.ſʒ guil. SDi bona fide credidit ei pecuniã vt ex illa ↄmodũ ſu um facerʒ⁊ lucrãdo foꝛte ex ea ſe liberaret. reciꝑe põt qð mutusuit etiã ſi ille als nõ ſufficit vſuras ſoluere SDi vero alia cã credidit vel mutuauit.puta ad ludẽ dũ vel dandũ meretricivel hiſtrioni nõ dʒ ab illo reci pe qͥ nec vſuras extoꝛtas ſufficit ſſtituere er pal. ᷣt hoc veꝝ qñ ſcient hoc agit. De illo ãt qͥ bʒ cãʒ lu⸗ cratſuã niſi in caſu in q elemoſina fieni pᷣt dicũt ꝙre⸗ nek inſolidũ ſi ille nõ ſit ſoluẽdo.qꝛ pᷣciũ ſuccedit lo⸗ co rei hec Pe. Utx ãt illi qbo debek ex Zciu vl q̃i aut ex maleficiovłqi poſſint boc recipeabvſurario. Rñ. ſ̃m guil. Sic. d tñ rẽ ipom vſurmariã nõ recipiãt Et idẽ dicendũ de quoci q; raptoꝛe vel ſurn.· — in ſůma pi s Capitulũ IxX Atrũ aũt liceat mari.ꝭ.xI. to reciꝑe dotem a patre vxoꝛis ſue qui eſt vſurari us. Rñ.ſᷣm Guił. Si pater nõ ſufficit ad ſoluen dũ ea q̃hʒ de vſuris.⁊ maritꝰſciẽs veritatẽ ł hñs ignoꝛãtiã craſſam ↄxit cũ filia.nõ dʒ reciꝑe doteʒ atali pr̃e.ſi añt nõ putabat ſoceꝝ eſſe vſurariũ vt alias eſſe ſoluẽdo qð tñ nõ erat põt dotẽ in ſoligũ reciꝑe licet honmoal ſciuerit vitatẽ.hec Guil.⁊ tẽ nõ recipiat dotẽ.aut ſi recipit reſtituat illis qᷣb⸗ pater tencbat.ſi aũt in vitate de alijs bonis ſocer erat ſufficiẽs ad ſoluẽdũ.tũcindubitater dotẽ ge⸗ ner põt reciꝑe Pe. de pal.ſic dicit. Gener q dotez ab vſurario recipit qͥ nihil hʒ niſi devſur:.tenetur reddere ſi ſciẽter ↄxit.ſi aũt ignoꝛãter nõ.qꝛꝓ one ribo mfr̃ionij hʒ dotẽ.ſʒ filia ſic.qꝛ nec qrtã natu/⸗ re.i.ltĩmã põt tenere. Satis ↄcoꝛdat Geral.oꝛð. heremitaꝝ di. ꝙ ſi pr̃ dotauit filiã ſuã eo tꝑe quo crat ſoluẽdo.⁊ ꝑ ↄns nõ ꝓpter dotes illaſẽ factus — impotẽs ad ſoluẽdũ tũc maritus põt eã retinere. ⁊ pᷣmoꝛtuo ipᷣo marito ẽt ipᷣa fil a põt eã retinere. Intelligit ea dotaſſe de illis bonis qͥ nõ erat obli Fata reſttutioniex q̊ vltra illas dotes erãt ſoluẽ do.ſed ſi dotauit eo ipᷣe qͥ iã erãt oĩa obnoxia reſti tutioni. gener qͥſᷣ ſcit vel etiã laboꝛat iqꝛãtia craſ ſa. qꝛ ſcʒ ille ſocer ẽ publicꝰvſurariꝰ vel raptoꝛ vl alias obligatus alijs.nõ põt reciꝑe dotes. Cuiuſ rõ ẽ.qꝛ ð alioꝝ bonis nullatenꝰſᷣm deũ potuit do tari.qꝛ nec elemoſina dari.xuij.q.v.nolite.ꝑ Hᷣ eĩ fit ĩpotẽs ad reſtituẽdũ ⁊ ſicad damnũ creditoꝝ pᷣſtat opam efficacẽ.vñ tenet᷑ reſtituere.ex de liur̃. 7 dã.da.ſi culpa.Et ſi filia vſurarij tał vult dotẽ ipᷣam reſtitui ⁊ ei maritꝰ obſtat nec patit᷑ illã red⸗ di.culpa erit viri nõ vroꝛis.ſitñ ipᷣa ꝓponat pᷣmo riẽte marito dotẽ reſtituere. Si aũt ecõuerſo vir vult dotẽ reſtituere ⁊ ipᷣa nõ vult.pctiñ erit vxorn ita tñ ꝙ nõ ꝑticipet de bonis ipᷣius dotis ⁊ ꝓpõat reſtitucre qñ poterit ar. xuij.q.vi.c.ſi res.Oi aũt vtriq; in nõ ſatiſfacere volẽdo ↄcoꝛdant.ambo ſt᷑ in ſtatu danatiõis.de reg.iu.c.pctm.l.vi.In re/ mediũ tñ ꝑiculi dici poſſet ꝙ ſi pater tał vxor ſeu eius beredes hr̃ent ad ſatiſfaciendũ certa ad ſuf ficientiã.tũc ſi talis dos pua eſt in totũ ſi magna⸗ in ꝑte poſſet dioceſanꝰ vt diſpẽſatoꝛ incertoꝝ ſᷣm — diſcretũ iudiciñ diſpẽſare ⁊ marito vt pauꝑi ↄce/⸗ dere ſi indiget.⁊ ipᷣi mulieri vidue remanẽti ſi ali unde nõ põt ↄpetẽter viuere.⁊ multomagis ſi hʒ familiã ſeu fillas maritare ſeu filios nutrire. Sʒ quo ad certa.i.ſi bona pf̃is vſurarij vel raptoꝛis. aut heredũ eiꝰnõ ſunt ſufficiẽtia ad reſtituẽdũ cer tis pſonis qbo obligat᷑ tũcreſtituat cũ hʒ liberta⸗ tẽ ſuꝑ b̊.vel petat remiſſionẽ a creditoꝛibꝛintuitu pietatis ſi obtiuere põt.als reſtituat.niſi ſit in ex trema neceſſitate cũ familia ſua vel ĩi magno ꝑicu lo.⁊ tũc ꝓponat reddere cũ poterit.vel paulatiʒ ſi põt.reddat.⁊ ſi ĩpeditab pᷣ cũ videret ſe in ꝑiculo moꝛtis vocet viꝝ ⁊ filios ⁊ ꝓteſtet᷑ ꝙ reſtituãt do⸗ tem talem cũ ſit de vſuris vel alijs male acquiſitꝭ et ſic poterit tranſire. — ana addit᷑. Tutius aũt ðꝛ ꝙ ſciẽs vita libꝛas ſibi tradi mutuo ꝓ.· cxx. ſenſalibusl Utrũ peccent cũ ſunt mediatoꝛes ad fenus ⁊ vtrũ teneant᷑ ad reſtitutionẽ. Pꝛo cuiꝰ de claratiõe nota duplicẽ ↄſiderationẽ. Pꝛima cõſi⸗ deratio ẽ ꝑ reſpectũ ad mutuo indigẽtes.⁊ ſic du⸗ pliciter peccare pñt ſenſales Pꝛimo ſi mutuũ que rut ad vſurã ꝓ his qͥ nõ indiget ſic qͥttidie in his qnue dicunt᷑ depoſita ſed realiter ſunt vſure ⁊ alijs malis ↄctibo fieri ſolet.tũc peccãt moꝛtalit᷑.et rõ buiꝰ ẽ.qꝛ cũ mutuũ ſic accipies peccet moꝛtaliter vtz in ſe. F. Et ipᷣe qʒ peccabit qꝗ cooꝑabit᷑ eidẽ.xi.q iij. qui ↄſentit. Scdo peccãt ſenſales qn etſi necei ſitate cogẽte vel nõ cogẽte pximũ ad vſurã mutu⸗ um tribuere renitentẽ inducũt.ar.eẽ de homi. ſic dignũ./ Secũda ↄſideratio fieri põt ꝑ reſpecctum ad mutuũ dãtes.ſᷣm eni Geral.duplicit᷑ pñt tłes eſſe mediatoꝛes. Pꝛimo cũ ſtant ꝓ illis q mutuo indigẽt ⁊ ꝓcurãt ab illis qͥ pati ſunt dare. tles nõ peccat.⁊multominꝰ reſtituere obligant᷑ cuʒ ꝓxio ſubuenire pcurẽt. ⁊ malo vſurarij bñ vcant᷑.⁊ lu⸗ crũ qð inde ꝑcipiũt de ſuo laboꝛe licite retinent Sco cũ ſtat ſeu hoc fac ſenſalis pᷣncipłr ꝓ lucro vſurarij ⁊ ꝓ ꝑte ſua.Et iſti nõ ſolũ peccãt moꝛtali ter ꝓpter cooꝑationẽ ad vſurã.ſed etiaʒ reſtituere obligant᷑ iĩ ſolidũ ſi ita cooꝑatiſt ꝙ abſq; ope illo pᷣſtatio illa vſuraria mime facta fuiſſet.Cu:us rõ eſt. qꝛ ᷣm phim.ij.ethi.mediũ comꝑatũ cxtremis ſapit naturã extremoꝝar.ij.q.i.c.notũ.in fi.Lu⸗ crũ qð ipᷣe ꝑcipit inde dʒ pauꝑibo erogare. Etſi ilr in ᷣmis duobo caſib qͥ ponũtur in pᷣma ↄditione ſeu ↄſideratiõe ar.xuij.q.v.non ſane.⁊.c.qui ha/ betis de malo. Guił.tñ tenet ↄriũ qᷓ;tũ ſcʒ ad obli gatiõem reſtitutiõis vſuraꝝ· Et qᷓ;uis nõ ſit vſeʒ quaq; repꝛobãdũ hoc.tñ id qð diccũ eſt vt tutius conſulendũ ſcʒ ꝙ teneant᷑ tales ſenſales. Hed nuquid licet acci S. Im pere mutuo ſub vſura. Rñ.ſm tho.ij.ij.q.lxxviij. ar. uij. Non licet inducere aliquẽ ad mutuanduʒ ſub vſura. licet tñ ab eo qui ꝑatus eſt facere ⁊ qͥ ex⸗ ercet vſuras mutuo acciꝑe ꝓpter aliqð bonũ.vt ẽ ſnbuẽtio ſue ueceſſitat vci alteriꝰ.⁊ intelligit Ul. nõſo lũ de abſoluta neceſſitate ſed etiã de neceſſi⸗ tate vtilitatis quã quis ↄſequit᷑ agendo negocia ſua. ſed hac neceſſitate ceſſante cũ petit ſub vſurf. ad ludendũ vel ſcoꝛtandũ ⁊ hmõi tũc m eundẽ eſt moꝛtale pecm.ſed Pe.de pal.ſic dic. Dicũt qͥdã ꝙ in accipiẽte mutuũ ſub vſura eſt duo ↄſiderare cãm ſcʒ ⁊ modũ.Cãm ſi h̊ facit motus iuſta neceſ ſitate vel motus ſola cupiditate augẽdi pecunias ſicut faciũt aliq mercatores ſꝑantes magiſlucra ri ex pecunia accepta ſub vſuris qᷓ ſit damnuz qð eis ſequat᷑ de vſura ſoluta:.et loquoꝛ de mercatoꝛi bus qui abſq; mercatione habẽt vñ decẽter viuac ſed mercantĩ ſolũ ex cupiditate lucri vt ex pecuma accepta ſub vſuris ſuꝑflua cõgregẽt ſibi. qꝛ ſecus eſſet de mercatoꝛib illis qui nõ habẽt vñ decẽter vinãt.niſi ex mercatione.qꝛ tũc qð fitpter merca tionẽ. fit ꝓpter iuſtam neceſſitatẽ. Ex pte aut mo⸗ di ſilr eſt diſtinguendũ. qꝛ aut talis petit mutun abſolute. puta.c.libꝛas ſibi tradi mutuo aut pe⸗ tit cũ determinatione vſureſi ppertret cẽtj.puta.c. oc ſuppoſito dlck⸗ N B Titulu dum accipiens mutuo ſub vſura abſq; iuſta ne ceſſitate peccat.qꝛ nõ ſolũ peccat qui dat alij occa ſionẽ peccãdi.ſed etiam qui ſcienter ⁊ abſq; iuſta cauſa ⁊ neceſſitate ꝓponit alteri materiã vñ ſumit occaſionẽ peccãdi.maxime qñ credit diſpoſitũ ad tale peccatũ.verbi gra.Si mulier credit aliquem male diſpoſitũ ad ↄcupiſcendũ eaʒ ſi ſciẽter ⁊ abi arur talis etiam ſi peniteat.⁊ ſic ſeruabit᷑ rigoꝛ ad terroꝛem criminis vel fiat vt dicit᷑ de rapinisꝛra pcoꝛe.eẽ de rap.c.ſuꝑ eo.Jo.an.in nouellis. Vtem nota q; manifeſti.ꝭ.I. vſurarij nõ pñt recipi ad cõfeſſionẽ vel ad ſeplłtu/⸗ ram q;uis dicãt ſevelle reſtituere.vel ẽt ſi mãdẽt ĩ — — — — — q; iuſta neceſſitate vel debita vtilitate pñtat ſe ei. vltima volũtate ſatiſfieri.ſed oꝑtet ꝙ vel de ipis peccat. Unicuiq; enĩ mãdauit deusde ꝓximo ſuo ſit ſatiſfactũ put eoꝝ facultates patiunt᷑ vel ſaltẽ nõ ſatis aũt diſplicet alicui damnatiopximi ſi ſe ꝙ. ilł quibo faciẽda eſt reſtitutio ſi pᷣſto ſint.aut a⸗ enter ꝓponit ei materiã vñ ſumit occaſionẽ peccãa/ ijs q illis poſſint acqᷣrere.vel illis abſentibo oꝛdi 4. Tanhs auteʒ eſt qͥ abſq; iuſta neceſſitate accipit nario loci vel vices eius gerẽti aut rectoꝛi parro⸗ mutuũ ſub vſura.ꝗ ⁊c̃. Si aũt h̊ facit motuſi iuſta chie ipᷣius vſurarij corã aliqᷣb fidedignis.aut ſer neceſſitate.aut petit mutu ũ cũdecerminatiõevſu uo publico de ipᷣius oꝛdinarij volũtate? mãdato re ſuꝑexcreſcẽtis.puta.c ꝓ.cxx.⁊ ſic credo ꝙ pec/ cat.qꝛ nemo põt abſq; peccato ab aliqͥ peter aliqͥd quẽ ſcit nõ poſſe illud dare abſq; pctõ vel nõvelle ſed vſurarius nõ põt dare mutuũ cũ pacto ſuꝑex creſcẽte ſine peccato.&̊ nec aliꝰ põt ſine pctõ ſic pe tere.Tñ excuſantẽ illi ü⸗ petũt ex ignoꝛantia vel inaduertentia vel qꝛ firmiter tenent ꝙ alias ſiue pacto ſuꝑercreſcẽtis vſure mutuũ nõ traderẽet. ſi aũt petat mutuũ abſolute ſed vſurarius nõ vult tradere niſi cũ vſura.puto qꝛ nõ peccat tũc accipi ens mutuo ſub vſura Cuius rõ eſt qꝛ qui pati᷑ in iuſtũ non peccat.qð eſt veꝝ niſi ↄſentiat iniuſtuʒ facienti.tũc enĩ nõ ſolũ patit᷑ ſed coagit. Sed acci piens dicto mõ ſub vſura patit᷑ iniuſtũ.nec cõſen tiens eſt faciẽti.̊ non pecaat ¶ Eopitulũ.x.de manilſeſtis vſurarijs Emanifeſtis vſurari⸗ is. Nota qꝙvſurarij manifeſti ſunt ex cõicati nõ ſimpliciter ſed qᷓ;tũ ad tria. quoꝝ pᷣmũ eſt ꝙ ſq; nõ debẽt recipi ad cõionẽ al⸗ taris.ſcõm qꝛ nec debẽt recipi eoꝝ oblatiões.etſi ſacerdos recipit.reddere tenet᷑ ⁊ ↄpellit᷑ er eo.c.qꝛ in oibus. Ray.vel dʒ dari epᷣo vt ymꝓuidentiam eius vel reſtituat᷑ ei a qͥ extoꝛta eſt vſura vel detur pauꝑid.Hoſti.⁊ qui recipit oblatiõem a talibuſ debet ab executione ſui officij manere ſuſpenſus. donec ad arbitriũ ſui ep̃ᷣi ſatiſfaciat vt in dicto.c. qꝛ in omnibo. Utrũ aũt ſit canõ ferende ſnie vł la te.Hoſti.dic̃ ꝙ benignius eſt dicere ꝙ ſit canõ fe⸗ rende ſnie nõ late Et h̊ tenet Bern.⁊ Jo.an.i no uella. Dona vo ⁊ elemoſine pñt a tali recipi ſi ha⸗ bet alia pᷣter vſuras ita ꝙ ꝓpter h̊ nõ efficiat᷑ nõ ſol uendo. Secus aũt qñ nõ hr̃et niſi vſuras qꝛ tunc tales elemoſine recepte vel dona dñt dari eis a qͥ — bus vſure extoꝛte ſunt vel ipᷣis vſurarijs reddi. Ul. Tertiũ eſt qꝛ nõ debẽt recipi ad ecciaſticaʒ ſe pulturã ſi in b̊ pctõ deceſſerint.ex᷑ eo.c.qꝛ in oibo · Et dicunt᷑ manifeſti vſurarijvel ꝑ euidentiã facti puta qꝛ mẽſam tenẽt ꝑatam ad vſuras. vel ſi de h̊ ſint in iure ↄfeſſi aut cõuicti. Hoſti.Dicũt etiam Jo/an.⁊ Archidi.ꝙ ſatis põt dici vſurarius ma⸗ nifeſtus ſi coꝛam ſacerdote ⁊ teſtib publice fatet᷑ ſe vſurariũ.⁊ vſuras reſtitui mandat foꝛte libꝛos rõnũ tradens. Item nota ꝙ ſi vſurarius manife⸗ ſtus eſt ita pauꝑ ꝙ nõ põt idonee cauerede reſtitu endis vſuris dicit Spe.quoſdã tenere ꝙnõ ſepeli Vdonce de reſtitutiõe ſit cautũ.ſ.ꝙ ſi quãtitas ſit manifeſta illa expᷣmat᷑ alioqͥn eſt moderãda arbi⸗ trio recipiẽti eã.ipᷣe tñ ſi ſciẽter moderetmĩoꝛẽ te⸗ net᷑ ad reſtitutiõeʒ reſidui.alias nullus dʒ eẽ teſt⸗ in teſtamẽnt eoꝝ nec reciꝑe ↄfeſſionẽ vel impẽde re abſolutionẽ vel ad ſepulturã reciꝑe.⁊ teſtamẽ⸗ ta eoꝝ ſunt irrita ipᷣo facto oĩa hec habent᷑ i textu Ex de vſuf. c q;q; li.vi.Qui aũt dicant᷑ maniteſti vſurarij habes in.uij.pꝑte plenius.Idẽ diẽ Pe de pal.in.uij.ſimpliciter ⁊ indiſtincte.ſcʒ ꝙ vſurarij in moꝛte mãdantes reſtitui ſi pñt tũc ꝑ ſe reſtitue re nõ liberant᷑ tũqꝛ ad ſtatim tenent᷑.tũ qꝛ non vi dent᷑ hr̃e ꝑfectã bonã volũtatẽ.qꝛ legata ⁊ donatõ cauſa moꝛtis facta pñt reuocari.vñ ſi vſurarius nõ cauet ꝑ talẽ cautionẽ q̃ nõ poſſit penitere non eſt vere penitẽs Si aũt ſic excuſat ſe⁊ innoteſcat creditoꝛibo exonerãdo eos ⁊ appꝛobando qꝛ foꝛte approbare nõ poterãt ⁊ ſic faceret qð poſſet tũcex cuſat᷑ qꝛ ꝑua moꝛa ẽ vſq; ad moꝛtẽ vel ↄualeſcẽtiã Et extũc etiã pñt exccutoꝛes in vita eiꝰ pcedere ad reſtitutiõem.hec ille.Et dic Jo.an.in iſta decret. dz ſatiſfieri ei a q̊ pecunia ẽ extoꝛta vel eiꝰhere/⸗ di.⁊ illis nõ exñtibo pauꝑibo erogabit᷑.ẽ de vſurj. cuũ tu. Dicit eni Goff. ꝙ in tal caſu dz publice po ni edictũ in locis a quoꝝ incolis ſunt extoꝛte ⁊ q oẽs a qb ſunt extoꝛte vſure veniãt.etſi aliq apa⸗ veant qͥb fides ſit adhibẽda potius reſtituit᷑ illis qᷓ; pauꝑibo croget᷑ erĩ de homi.ſiẽ dignũ.Dicit᷑ tam idẽe Jo.ꝙ nõ ſolũ rectoꝛ poterit vbihabitat vſura rius ſed ⁊ multomagis rectoꝛ ꝑrochie vbi habi ⸗ tat is cui faciẽda eſt reſtitutio põt ꝑciꝑe dictã cau tionẽ.pᷣſbꝛ etiã ꝑrochie vbi moꝛã trahit vſurariꝰ ⁊ ſi nõ ſit ciuis vel incola põt reciꝑe talẽ cautionẽ ßfm Jo.an.Utrũ aũt ſufficiat pᷣſtari illã cautionẽ cuicũq; ſacerdoti etiã nõ ꝑrochiali dubitat᷑.?⁊ Jo. cat uluit ꝙ ſic. ⁊ ꝙ ex eg roboꝛabi teſtm. Lap?ꝰ ith de ſacerdote oꝛdis mẽdicãtiũ audiẽte cõ⸗ oce ſeſ ionẽ taliũ vſi inarion ſe ve alio ſacerdotali ñ ꝑrochiali negat. Rõeʒ huiꝰ diuerſitat aſſignat ex eo ꝙ ſacerdosde oꝛdine mẽdicõtiũ expoſitꝰad au dientiã ↄfeſſionẽ eſt iudex eius qͥ ſibi ↄfitet᷑ a iure datus ꝑ puilegiũ in coꝛꝑe iuris clauſum. de ſeplł. c.dudũ.in cle.⁊ ꝑ epᷣm appꝛobatꝰ. Sʒ alienꝰ pꝛe⸗ ſpiter ꝑrochianũ alteriꝰ audire nõ põt ſcʒ ſine li⸗ cẽtia Sʒ Lau.de ridol.dic̃ ꝙ añ factũ ↄſuluit di ctũ Lapi.poſt factũ nõ audet ↄdemnare dẽm Jo. cal.cũ ex bᷣ nil depereat his qͥb faciẽda eſt.reſtitu tio cõſolaturq; ꝓ niaba vſurarioꝝ ad ſufficiẽtiaʒ ☛ — — — – — — — — — d 1 n⸗ ti ſs ei n d ſe ſe di⸗ e h⸗ NN mich Pen run fine ſanni nato Wius non Gſr Cnicr men W. Ne. liced net gape⸗ s citam Nurs ibehi/ igiaan — aonc none 1. Tay lcc⸗ otalin ta 40 Ha 4 C ſnn Item dicit ibidem ꝙ ſeruus public bic ðꝛ tabel ſio ſic dietus nõ qꝛ ſit ſeruus ſed qꝛ publicũ exer· cet officiũ.C. de tabel.l.generali.hic nõ tn acqrit actionẽ extraneo ex ſua ſtipulatiõe h caſu niſi faci⸗/ at de oꝛdinarij mãdato.Et ðꝛ oꝛdinariꝰ epᷣus loę- ci vbi degit vſurariꝰ Idẽ tñ in decano arc ipᷣſov⸗ tero vel abbate. qui als iuriſdictionẽ bʒ de cõſue tudine in ſpũalibo.Itẽ dicit qꝙ; noĩe idonee cautio nis intelligunt᷑ fideluſſoꝛes val pignoꝛa.als vbũ cautionis nudã ꝓmiſſionẽ deſignat. Si auteʒ pi/ gnoꝛa vel fideiuſſoꝛes darenõ poſſet.ſufficit ꝙ ca uet. e de ſen. ex.c.fi. Et h maxime quãdo eſt veriſi mile eũ ſcʒ aliã dare nõ poſſe.Itẽ dicit ꝙ ſi recep⸗ ta hmõi cautione noĩe eoꝝ quoꝝ intereſt vſurari us manifeſtus vſuras repetat nõ audiet᷑.⁊ poſſet ĩT aiaꝝ fauoꝛẽ epᷣs iſtas vſuras repetere⁊ recipere 2 ſoluere illis a qbus petitoꝛ extoꝛſerat. Et idem ſi nõ eſſet manifeſtus dũmõ poſſet ꝓbari ̃m Jo. et Gerar.qͥ etiã dicũt ꝙ vbi petitoꝛ eſt vſurarius manifeſtus ⁊ ſi beres nõ exciꝑet.iudex ex officio ſuo eũ nõ repellet. Iſte aũt qui ſic ſatiſdedit ſi cõ⸗ ualeſcit tenet reſtituere ex ſatiſfactione ſ̃m pᷣdcos cũ etiã ⁊ dus tenet᷑&r de vſur. cũ tu. Item qð dici tur teſtã eoꝝ eſſe irrita. intelligit etiã facta ad piaſ cãs ſᷣm Bar. in. l. i. C. de ſa. ſan. ec. ĩmo dicit ideʒ Bar.id verũ eſſe nedũ in vſurarijs manifeſtj.ſed etiã in qcunq; quẽ ↄſtaret in pctõ moꝛtali noto⸗ rio deceſſiſſe vt qꝛ interfectꝰin furto.vel qꝛ ſeipᷣim occidit.xxiij.q.v.placuit· dem etiã de codicillio intelligi? ⁊ de qlibet aliavltima volũtate ſm Jo. an. Itẽ ſi pus fecit teſtm̃ ⁊ poſtea cauet de reſtitu⸗ tione ᷣm Jo. an.ĩ nouella.⁊ Bar.recõualeſcit ta le teſtm̃ vt in eo diſpoſita valeãt ⁊ debeant᷑.etiã qᷣ ad ſepulturã. Sʒ ſi ipᷣe teſtatoꝛ poſt teſtm̃ an moꝛ tem nõ cauit de reſtituẽdis vſuris ꝑ iſtũ modũ ſʒ iuſſit beredes tm̃ ſatiſfacere devſuris debere.cau tio heredis de vſuris reſtituẽdis pꝰ moꝛtẽ teſtan/⸗ tis emiſſa nihil valet ⁊ oꝑat᷑ ad validandũ teſtm̃. ſed tm̃ ad ſepnlturã hñd alio nõ obſtãte. No⸗ ta etiã ꝙ diuerſe ↄſtitutiões ſynodales ſunt in di uerſis dioceſiby circa iſtã matcriã q inueſtigange ſunt. De excõicatione quã incurrũt ſciẽter ſepeliẽ tes manifeſtos vſurarips vel ẽt clericos locãtes domos taliby nõ de illis locis oꝛiũdis.⁊ de faciẽ tibus ſtatuta ʒ reſtitutionẽ vſuraꝝ.habes. ſ. ĩ. uij ꝑte.Et hi oẽs pcccãt moꝛtalit᷑qꝛ ↄ canones.et de locantibo dñis vł alijs qͥbuſcũqʒ domos ſuas vſu rarijs ad fenerandũ.⁊ ſuſtinẽtibo in terra ſua ma nikeſtos vſurarios.vel collocãtibo vel talliantib⸗ iudeos vcl alios q̊s ſciũt nihil hrc niſi de vſuris diẽ Pe. de pal. in. uij. ꝙ tenenkreſtituere pecuniaʒ — ꝑceptã ab ipᷣis vſurarijs ilła qͥd ipᷣi exigerũt. 6 PHegqueritur quid iuriſ g. n de eo qᷣ cauere voluit ſʒ nõ valuit moꝛte pᷣuètꝰ añ hoꝛã ſpatã.nec tũñ ꝑ eũ ſtetit. Rñdet ſuꝑ bᷣ ↄſultꝰ. Bal. de ꝑuſio. ꝙde equitate canonica putst teſta mentum tale valerc. debitoꝛẽ dicẽs ꝙ quoddã inſtrm qͥ coꝛs laico ↄue de puſio in quodã ſi Item ſi is coõ tam eccleſiaſtico iudice trabens vſuraꝝ creditoꝛ niebatur foꝛe vſurariũ nil pbauit qpꝓ vſuris ſol⸗ uiſſet illi. ſed bñ n teſtes ꝓbauit ꝙ ſolueret fẽo cuʒ illo calculo rõis qᷓtitatẽ in inſtr̃o ↄtontã· nunqͥd iumponet illi vicariꝰ ſilẽtiũ ne moleſtet vigoꝛe di⸗ cti inſtri poſito ꝙ in ciuitate ſit ſtatutũ inſtr̃a nõ admittatł᷑ pbatio de ſoluto ꝑ teſtes.ꝗ cke de ſe/ nis ↄſuluit ꝙ nõ.qꝛ nõ ẽ ĩ aliq̃ ꝑte ſi uiꝓbatũ ĩſtrᷣm foꝛe vſurariũ nec ꝙ creditoꝛ fuerit yſurarius tem queritur vtrũ.ꝭ. it idonens teſtis ad ꝓbanduũ aliqu Vurariñ. ſcʒ is qͥ pbat ſe illi ſoluiiſe vſuras.Et vr ꝙ nõ.qꝛ ſiłi⸗ 7 tudo cãea teſtimonio repellit ꝑſonas ⁊ ad iudicã dũ Fede.de ſenis tenuit ꝙnõ ſit idoneꝰteſt.tum qꝛ tales ſunt ſingulares.tũ qꝛ de facto ꝛio depo nunt.⁊ ſunt ſuſpecti rõne cõmodi ꝙ ex futura ien tentia ſunt ꝑcepturi.Lau.de ridol. diẽ vidiſſe id ſic ſepiꝰ pᷣcticari in el curia floꝛentina.ſʒ Bal. n quodã ſi i dixit ꝙ vbi talis teſtis ꝓte/ ſtatur ex ̊ teſtionio aliqð ius q̃rere.ꝙ nõ admit/ tatur. qꝛ ex neceſſitate ⁊ certitudinaliter expectat cõmodũ.q repelli tanq; in ꝓpꝛia re. Ite queritur. ſi caueat .x vpalis coſtitutio ꝙ ad dicta taliũ poſſit qs ↄpel/ li ad vſuraꝝ reſtitutiõem. nunqd ſi agaĩ ad annul landũ teſtimoniũ vigoꝛe decretalis.q;q ti.eo li. vi.reputabũtur idonei.Rñ.vede.ſentit ꝙ; nõ. tũ qꝛ cõſtitutio exoꝛbitãs a iure cõi nõ excedit caſuʒ ꝛiũ tũ qꝛ fictio talis ↄſtitutiõis oꝑat᷑ ꝙ crimen it ꝓbatũ ſʒ nõ qualificatũ ꝓut reqᷣrit ↄſtitutio Itẽ queritur quid in .. V T. 0 Iis ſi vſuras poſtulãs g̊ quẽ opponit᷑c.qĩ fruſtra er de yſuris · patus ẽ cauere de illis reſtituendis. admittet?᷑ ne ſi cauerit. ſentit glo.in e.c.qꝛ fruſtra. ꝙ nõ.niſi caſu qͥ maꝗ cã ↄriũ ſuaderet ꝗlis eſt in/ opia.qᷓ opinio placuit Jo. Si mipee inopiaʒz re peil it ipᷣm cui dʒ. et eo.cũ tu.qᷓ;to ſoꝛtiꝰextraneũ. Hoc idẽ firmat glo.in regla dolo. de re.iu. Nec obſtat illud. c. q;; in ſua alternatiõc qꝛ illudyeꝝ ̊ ad euitãdas penas de qb in ipᷣa decretali diſpo nitur. Et talis ſi non inuenit pignoꝛa vel fideiuſ ſoꝛes ꝓ cautione ſtatur ſuo ſacramento. „ Pluat vel alias vñ poſſit cauere ⁊ neutrũ vult fa⸗ ccre cũ oppoſita exceptiõe qꝛ fruſtra nõ dẽat audi⸗ ri. qͥd faclet eps tũc ꝑmittet ne vſurariũ a q̊ repe/ tebant᷑ vſure illas retinere. Rñdet Lau. de ridol. ꝙ nõ ſed ↄſiãbunt᷑ ⁊ deponent᷑ quſq; petcẽs res ſu⸗ as reſtituat vſuras. Inno. tñ dicit ꝙ reus ille po terit compelli a iudice ex officio ſuo reſtituere ilk Iteſt talis bʒ vnde J. MII a quibus agens extoꝛſit. „, „ — tra quẽ .·ꝓVII. xcipit ꝙ nõ põt pete e vſuras.qꝛ ipᷣe eſt vſurariꝰ 3 licet nõ ſit manifeſtus. nunqͥd nihilomin? põt re pelli diẽ Cardi.ꝙ ſic.maxiĩc Senſt octo dieſ ar. c.pia. de ercep. li. vi · Sed ga ſiqs in pnia ↄfel/ ſus eſt ſe vſuras crtoꝛſiſſe.ſed pᷣ eſt occultũ. nũqd ſacerdos debet iſti negare ſepulturs berenpnon volentibus ad dictum eiuo reſtituere. Rñ. Non. qꝛ nõ dʒ illũ publicare.de peni.⁊ remiſ.c.omnis. Itẽ ſibi id dicẽti nõ credet᷑.vi.q.ij.c. — ceat ᷣ. vt.ij. q. vij. plerũq;.Pebuit aũt ſacerdos il⸗ lum iducere vt coꝛã teſtibo ↄfiteret᷑ ⁊ caueret ꝓab heredib exactio fieri poſſet. Itẽ nota ꝙ in dice/ ctoꝛio iuris ðꝛ ꝙ q;uis vſurarius mẽtalis ſit ĩidu cẽdus in foꝛo pnie ꝙ reſtituat ꝑ.c.ↄſuluit de vſu⸗ ris i foꝛo eccie iudicãdꝰ male ager.iduceẽqꝰ tñ ẽ⁊ ñ cõpellẽdus in iudicio eccieꝑ ceſuras vel alias pe⸗ nas vt ſic accepta reſtituat.nec vt vſurariꝰpuniẽ⸗ dus ẽ.hec Bern. Inno. Hoſti.⁊ Boff. Qð facit p materia depoſitoꝝ vbi eſt cõiter vſura mentalis Nõ tñ tales abſoluẽdi ſunt niſi tales ↄᷣctꝰ dimit⸗/ tant.⁊ ſic recepta reſtituãt.vt in.c.cõſuluit.Jtem pone.q̃dã cõitas indiget pecunia ⁊ ipouit cuilibʒ pſtantiã.ſ.mutuo ꝓmittẽs ⁊ obligãs pᷣſtantibus certa pignoꝛa ⁊ certũ lucrũ.nunqͥd pᷣſtãtes cõmit tũt vſurã. Rñ.exq̊ coacte faciũt ⁊ foꝛte ꝓpt᷑ ſ̊ mul⸗ tam incõmoditatẽ incurrũt.i.ꝙ libẽter ad bᷣ ceſij ſaret ſi poſſent. nõ eſt vſura.Sed inx bᷣ eſt aliq̃ du bitatio vicʒ ꝙ ſi poſtqᷓ; ciuis pꝛimo pᷣſtitit.veniat ſecũdus ⁊ emat iura a pᷣmo ꝓ mioꝛi pcio eo ꝙ ſol uit.nunqd ille ſecũdus ↄmittit vſuram. Rñ.vt i pᷣcedẽti.ꝭ. Barth.in piſa.ſed diffuſe habes iſtam pᷣſtitoꝝ in venetijs.⁊ locoꝝ Janue.Utrũ licitum ſit reciꝑe tales redditus q̊s cõitas ↄcedit annua⸗ tim ſoluẽtiby pᷣſtãtias.⁊ an liceat emere tlia iura Igendu eſt etia delu⸗ ſen Ppftandt denarij mõtisg. venetijs dicũtur impᷣſtite. Janue dicunt?᷑ loca.Et floꝛẽtie quidẽ h̊ ſeruat᷑ circa iſtaʒ materis. Ciuitas indigẽs pecunia ciuivſuis one r iponit q vulgariter ibi dicunt pᷣſtatie.ad ques ſoluẽdas qlibet inuitꝰ cõpellit᷑ ſtatuitq; ciuibus zu qʒ reſtituat ſoꝛtẽ ſeu capitale ſuũ quinq; dan⸗ dosꝓ centenario.⁊ ita de facto ⁊ diu obſeruauit. obſerutoq; quottidie.appellanturq; tłes credito⸗ res mõtis.Et cõtingit aliqñ ꝙ dict creditoꝛibi ł ab eiſdẽ iura hñtibo fuit tm rnſum ðe acceſſione pᷣdicta vere ſoꝛtis ⁊ ꝑ tm̃ tpᷣs ꝙ aliqñ acceſſio ade quata eſt ſoꝛti.aliqñ nõ in totũ.aliqñ excedit ſoꝛ⸗ tem.Et inſuꝑ maxime ad oẽm dubitationẽ tollẽ⸗ dam ⁊ exoneratiõem oſ. cie cuinſcũq; ⁊vt tollatur ois nexus q̃ qꝗcũq;ʒ de ciuitatevel comitatu floꝛẽti nopꝓ inſcriptis vel eoꝝ occaſione ligatꝰvł aſtrictꝰ quõlibet diceret᷑ q̊ ad deũ.cõſciam vel ad munduꝝn ſtatuit ꝙ qͥcqᷣd ꝓuiſum eſt ꝑ oꝛdinamẽta dicti cõ/ munis dari debere talibo mutuãtib ad dictã rõ⸗ nem ꝓ dono danis ⁊ intereſſe ſeu ꝓuiſione vł me rito dictoꝝ creditoꝝ intelligat᷑ dari debere ⁊ reci pi et detur ⁊ recipiat᷑⁊ peti ⁊ recipi poſſit p ſpõta⸗ neo mero libero dono ⁊ donationis titulo ⁊ talit recipiat ⁊ recipi intelligat᷑qlibet tałl ereditoꝛ a cõi p̃dicto.⁊ nihilominꝰ etiã ꝓ dãnis ⁊ vero intereſ⸗ „ le ⁊ p aliquali remuncratiõe ⁊ ꝓꝑ bñfacietibi.bñfi cro ſen redditu annuali quem reddũt gquedꝗs cõitates ciuibo ſuis ꝓ collectis is ſolutis ibi ꝑeos.q̃ diuerſimodeno⸗ minant᷑ in diuerſis locis Nam floꝛẽtie dicuntur at. v itd ⁊ taliter illud torũ recipiat vnuſqſq; taliſ creditoꝛ ſicq; petere ⁊ exigere valeat ꝙ nullatenꝰ ad reſtitutiòem aliquã teneat᷑ etiã qͥ ad ↄſciaʒ vel ad deũ.illudq; ſic receptũ abſq; alio guamie vt ſi bi vere donatũ licite valeat obtinere. Statuitq; inſup ipᷣa cõitas hmõi talia credita cũ iure ꝑcipi eðndi hmõi acceſſiões alienari poſſein alios.cũ B tñ pacto ꝙ ipſi cõitati redimere liceat dictũ debi tum ſoluendũ debitoꝛi ꝓ redẽptione dicti iuris ad rõem.xxviij.ꝓ cẽtenario.⁊ ꝙ talis creditoꝛ te⸗ neat?᷑ reuẽdere dicto cõi ad oẽm eiꝰvolũtatẽ rema nẽte dicto creditoꝛi lucro facto vſq; ad tpᷣs dicte reuẽditiõis.hec oĩa ab illo loco. Et inſuꝑ marie 7 haben ex qᷓdã refoꝛmatõe ciuitatis quã recitat p̃ dictꝰ Lau.de vbo ad vbũ. Circa iſta materiaam occurrut plura dubia ſuꝑ quiboↄſulti płes mgri in theologia oꝛdi.pᷣdi.mino.⁊ heremi.acetiã do cco.canonũ diuerſa ⁊ Sria rñderũt ⁊ ſcripſerunt. MNouiſſime aũt ſcripſit ſuꝑ materia hac ſat diffu ſe. d. Lau. de ridol.in fine tractatꝰ quẽ feẽ de vſu ris.vbi etiã poſuit cractatꝰalioꝝ de iſta materia ſuꝑ qᷓ foꝛmat.viij.qõnes ⁊ hoc oꝛdine. Pꝛimo VUtrũ recta ↄſcia poſſint talia onera indici et ad eoꝝ ſolutionẽ ↄpelli cũ aſſigẽtiõe incremẽti pᷣliba⸗ ti. Scõoðo.Utrũ dicti ſoluẽtes onera memoꝛa⸗ ta licite tale ꝑcipiãt incrementũ. Tertio poſi⸗ to ꝙ non. Utrũ vigoꝛe donatiõis ⁊remiſſionis⁊ liberatiõis ſupᷣdicte excuſenta reſtitutiõe ⁊liberẽ tur a peccato. Quarto. An dicti ſoluẽtes licite vendant ius qð hñt in dicto mõte vigoꝛe tal cre⸗ diti.Quinto. Utrũ alij ab eis licite emãät. Se⸗ trto poſite ꝙ ſic. Utrũ licite ꝑcipiãt incrementuʒ qð ꝑcipiebant dicti creditoꝛes. Sceptimo. qᷣd de illis qui ꝓp alijs a quibo qñq; certã qͥtam ꝓ qͥli⸗ bet floꝛeuo.qñq; nihil ꝑcipiũt.ſoluũt pᷣſtãtias et in illoꝝ loco q̊ ad tale creditũ diſtribuun? Oe/ tauo.Quid ſi cõitas ſic nouos ſibi ↄſtituat crediꝰ toꝛes.puta qꝛ vendit annuũ redditũ ad rõeʒ ques rñdet creditoꝛib mõtis ad vitã emẽtis et alter?ꝰ ab eo noĩandi cũ pact de qb ſupᷣ in fine caAſus Circa pꝛimum magiſter. . I Buido de bello regaldo generalis oꝛdi.herc. con ſultus rñdit indiſtincte ꝙ lex ſtatuẽs tale lucruz nõ eſt licite iuſtituta.⁊ iõ nõ obſeruãda ſed abolẽ da ꝓbat. quia in diminutiõe reipublice erꝑ cõſe,⸗· quens mala.ptʒ ans.qꝛ iam finaliter cõitas ſol/⸗ uit duplã pecuniam allegar.diſ.iij.pᷣuilegia.S.of ficiũ.⁊.c.ſe. Itẽ qꝛ lex talis nõ eſt iuſta nec vtilis ex ᷣ cõtinet pᷣius pᷣuatũ bonũ ſingulariũ ꝑſonaꝝ qᷓ; publicũ ipᷣius cõitatis ↄtra illud.c.erit autem lex diſt. uij. Item qꝛ aſſigtioneſdicti incremẽti iu uitant᷑ ꝑ ipᷣam legẽ hoies ad peccanqñ.qꝛ inducit eos ad recipiendũ vltra ſoꝛtem. Et ſi dicat᷑ ꝙ lex talis eſt inſtituta pter bonũ ciuitaris cuſtodien duũ ⁊ ptegendũ ad habendũ pecuniã ꝑ gentibo ar⸗ moꝝ in cuſtodiã ⁊ ꝓtectiõem ciuitatis.⁊ ſicũ ma la ſed bona eſt. Rñdet męr̃ pᷣdictꝰꝙ his nõ obſtã⸗ tib firme manẽt rões ſupꝛapoſite eo ꝙ aliter ⁊ ſi ne pctõ põt ciuitas defenſari.Nã ſubſiſtẽte neceſ ſitate põt a ſibi ſuppoſitis etiã inuitis iniuſte exi⸗ gereę auxiliũ tam pecuniaꝝ q; ꝑſonoꝝ. ⁊ipi ad iuö? Gtat lum iN Mexii Meg e ap D acih i nins torte⸗ timn de morie np mann ng ndo . W Pene ie br⸗ nory⸗ w fio hai ſore N ON 6, mmpe, i N nig 8Cin Ncl aſ Nebvon, G’ Nncſt RK iſe ernlis ona⸗ mten nnoon ſtos nrine, lein 1ri an/ pᷣſtandum obligantur⁊ qtum pᷣſtant tantuʒ ſᷣm regulam iuſticie ⁊ nõ vltra rehabere debẽt.⁊ſic fa ciendo minus in expenſis dicta cõitas grauabit᷑. qð eſt ppoſitũ. hec di. Guido ſed Tau.deridol.in dicto tractatu tenet ↄriũ ſcʒ ꝙdicta lex ſiue ſtatu tũ nõ ſit illicite factũ.Etꝓ rõne inducit illud qð dictũ eſt ſupꝛa ſcʒ qꝛ inſtituta eſt dicta lex ꝓt bo⸗ num ciuitatis cuſtodiẽdũ ⁊c. Et ad id qð Guido pᷣdictus dixit ad deſtructiõem illius rõis. rñdet ꝙ et ſi cõitasvaleat cõpellere ciues ad mutuãdũ abſq; eo ꝙ ſtatuat aliqͥd dare vltra ſoꝛtem. tñ no omne poſſibile eſt volibile. Scpe nãq; multa poſ ſumus q ꝓ bono reipublice ⁊ p fugiendo ſcanda⸗ lo nõ facimus.et merito ar.ij.q.i.in pᷣmis cum ſi miles coactiones qͥdã difficllen frequẽter ↄſueue runt exitus habere.et de ſpon.requiſiuit.Et meli us eſt cũ aliquali cõſcito ⁊ pace oim ſuis neceſſi⸗ tatib ꝓuidere qᷓ; ꝑ hmõi coactiões ⁊ violẽtias nõ ſine foꝛti ⁊ gᷓui coꝛdi.qꝙ ſiqͥdem enoꝛmiter ex bᷣ ex ꝑientia media damnificari quottidie cernimus. iImo et multos funduus deſtrui et ad extremam/ pauꝑiemdeduci qui ex h̊ ſaltem eq̃liter ſubleuãte tur ⁊ cõſolant᷑ ꝙ dicta qͥnq; ꝑcipiũt annuatim. niſi b̊ eſſet in deſpatiõem foꝛſitam ducerent᷑ ⁊ i rẽ publicã machinarẽtur.⁊ in gne anie ſue ⁊ coꝛꝑis ſui diſpẽdiũ ⁊ reipublice ꝑiculũ · Et ſi dicat᷑ talib⸗ ⁊ nõ alijs ſi lex puideat bene eſt. Rñ.ꝙlex dʒ eẽ cõ munis pꝛo reipublice vtilitate ne alij ſcrupuloſo coꝛde moueant᷑.⁊ durũ foꝛet atq; difficile vnuʒ di ſtinguere a balio.hec Lau.ꝑ que deſtruit᷑ pᷣmũ rõ nem dicti magiſtri. Pꝛeterea intereſt re ipubli e erga ſuos ciues taliter ſe habere ꝙ nõ deducãtur in pauꝑiem. vt cũ als opus fuerit ſibi valeãt ſub⸗ uenire. Si q̊in damni reſtauratiõem łex liberali tatevt alliciat᷑ ad bñ ſe bñdũ erga rẽpublicã aliqᷣd gratis donat.⁊ ſicindubie vtilitas reipublice ꝓ⸗ curat᷑ q̃re illud impꝛobandũ eſt.hec Lau.ꝑ qꝗᷓ de/ ſtruit rõem pᷣdicti mgri quã ſecũdo facicbat ĩ op⸗ poſitũ.Qð etiã boĩes inuitent᷑ad peccandũ ex di⸗/ cta lege vt allegabat dictus mꝗr in tertia rõe.ne/⸗ gat Lau.cõſiderato eni dicit ipe ꝙ ſiqᷣs vellet ſua: pecunia vti illicite plus lucraret᷑ imo etiã in licic quiniĩmo ⁊ in poſſeſſionibo q magis ſecure ſuntq; cõitatinutuare.nõ eſt dicendũ qꝙ; ꝑ h̊ ꝙ qͥnq; da⸗ ri ſtatuunt᷑ nuitant᷑ hoies advſurarie mutuandũ maxime cũ dubiũ ſit nedũ de lucro ſed etiã de ſoꝛ te pncipali ne ꝑdatur capitale.Et ꝑ bᷣ etiã tollit᷑ q dam alia rõ pᷣdicti mgr̃i in qᷓ dicebat.qꝙ ꝓpter cõe defenſan dũ nõ eſt licitũ facere aliqd vñ deus offẽ datur.vñ nec vſurã facere vel ad vſuraʒ inducere nõ diſpoſitũ ad b̊ vt in caſu noſtro. Sʒ rũdetur vt iam dictũ eſt ⁊ plenius infra dicet᷑ cibi nõ ẽ cõ tractus vſurarius inter ciuitatẽ ⁊ ciuem recipiẽ⸗ tem ad rõem.v ꝓ cẽtenario ꝓ ſolutione dicte cõi⸗ tatis in pᷣſtantijs. Itẽ ſiqs vellet adhuc dicere ta⸗ lem impoſitionẽ onerũ illicitã ex eo ꝙ hmõi onc/ ra ſine pncipis iuſſu indici nequeunt.vt.l.i.C.de exac.tribu. Rñ.di.Lau.qꝙ ſi generalẽ collectã ca⸗ mere fiſcali applicandã nemo poſſit imponere ſi⸗ ne ꝑmiſſu pncipis.vt in pᷣallegata.l.tñ collectam ſpãlem vnaqueq; ciuitas ⁊ vniuerſitas ꝓ neceſſi⸗ tate ſibi incumbete indicere põt.vt.l.omnes. C. — —eee / de ope.pub. Et ſic Lauren. concludit iſtud ſtatu tum iuſtum eſſe. ſ● Muantum adſecundã.§. II. queſtiõem cũ ſcʒ querit᷑ an dicti ſoluẽtes ðẽn one ra licite ꝑcipiant incrementũ. Rñdet męr̃ Greg. de ari. generalis heremi.tractãs hanc qoem dicit ſic diſtingnẽs. Inquireudũ de intentione mutuã tium.aut eni tales recipiẽtes hmõi lucrũ aliquã intentionẽ lucri habuerũt aut nullam. Si aliqᷓ; ⁊ tunc dicas tale lucrum foꝛe vſuram ⁊ ſic mutu antes ⁊ recipiẽtes ſcʒ vltra ſuũ teneri ad reſtitun onem ſi pñt.⁊ ſi nõ pñt peccant moꝛtaliter.ſi non habẽt intentiõem reſtituendi.cũ poterũt.⁊ h ſiue talem intentiõem lucrũ repiedi babuerũt tem/ poꝛe facti mutui qꝛ ſq; cũ mutuãt ꝓpter lucrũ ꝑci⸗ piendũ mutuãt.ſiue tꝑe illo tm̃ qͥ lucrũ recipiut. ſcʒ qꝛ cũ recipiunt illud recipiũt ꝓpter lucrũ pᷣus factũ.⁊ idem ſi poſt qñcũq;. Pꝛobat autẽ h ſic ex diffinitione vſure.ſic eni ipe diffinit. Uſura eſt ſu crum ex mutuo intentũ.ſed ſiceſt in ꝓpoſito.ꝗ̊⁊c. Et ſi querat᷑quõ dephendatur talis mutuantiuzʒz intentio. Rn.ſᷣm eum.inquirẽdode intentioe cõi tatis tale lucrũ dantis vel dare ſtatuẽtis.qm illð dat vel dare ſtatuit rõne mutui recepti ſeu recipiẽ di ſeu vlterius retinẽdi vel nõ rõe mutui.ſed alia rõne vel cauſa.Et pᷣmo caſu ſi ipi mutuaãtes talẽ intentiõem ſciũt vel credũt vſura eſt ⁊ petim ⁊ ad reſtitutiõem tenent᷑. Cõſentiũt eni ſic recipiendo intentioni cõitatis dantis.⁊ ipᷣi rõne mutui ⁊ ꝓꝑ⸗ pter mutuũ lucrũ intendũt. ĩmo etſi tũcnõ babe rent hmõi credulitatẽ vel ſciam. hñt tñ poſtea pꝰ receptiõem in ſi ucceſſu tꝑis.nihilominus ad reiti tuendñ illa ᷣus habita obligant᷑. ſam erx qͥ ꝓpter mutuũ cõitas illud dat alias nõ datura.nõ ẽ iu⸗ ſte acqᷣſitũ recipiẽtibo nec in eo eſt tranſiatũ dñiũ dicti lucri.Quinimo vlterius dicendũ ſᷣm eũ vicʒ ꝙ ſi cõitas nõ ꝓpter mutuũ dediſſet ⁊ tñ ipᷣi puta⸗/ rent eam ꝓpter mutuũ dediſſepculdubio peccarẽt nõ reſtituendo iĩmo plus qꝛ ſi nec ante nec tũc nec poſtea talem hñt ſciam vel credulitatẽ de intenti one cõitatis.nihilominus ſi ex aliqᷣb indicijs pᷣt eis innoteſcere intentio cõitatis vt foꝛte ex eo ꝙ mutuantib ſtatuit dare tale lucrũ.⁊ plus mutu antibo plus dari.⁊ nõ obſtantce ꝙ alij ciues ſimi⸗ liavel maioꝛa bona cõitati cõtulerint.id tamẽ in eis nõ ſtatuitur nec aliquã remuneratiõem con/ ſilem ↄſequũtur vel ex ꝓpbabilib alijs argumẽc) que cũ pñt nolũt aduertcrevel inquirere bmõi ta les mime non ſunt obnoxij cũ affectata ignoꝛan tia nõ excuſet.Si vero iſto vel alio caſu recipbis nullã haberet lucri intentionẽ neq; intentio dan tis ꝓpter mutuũ poſſet vllo mõ ex exterioꝛibʒ in / dicijs apparere ſiue ↄphendi.⁊ dans diceret pꝛoꝛ: ſus nõ ꝓpter mutuũ ſed ex liberalitate darc.qꝛ in recipiente nulla vr coꝛrupta intentio imunis ellʒ a pctõ ipᷣe recipiens ⁊ retinẽs.⁊ ipin lucrũ nõ e vſura.qꝛ nõ fuit nec intentũ ex mutuo. In ſecun⸗/ do aũt pncipali mẽbꝛo pᷣme diſtincciõis ſcʒ quan do nullã intentiõem lucri habuerũt mutuãtes ⁊ recipiẽtes.dicit ipe Greg. ꝙſt ipꝛſꝰ nec añ nec tũc necpoſtea illam habuerũt nec inſuꝑ vllo Pe ſciue *„ . —E rũt vei crediderũt cõitatem ꝓpter mutnũ lucum galiquid dare velle.nec intentio cõitatis dantisp pter mutuũ dare facit necex vllis põt indicijs ex terioꝛiba apparere qð ꝓpter illud dedit.⁊ dans di⸗ cebat ſe pꝛſus nõ ꝓpter mutuũ ſed ex aliq̃ rõ nabli cã dare.vtputa ꝓpt reſtauratiõem damni qð foꝛſi tan mutuãtes inde ꝑꝑeſſi ſunt.vel ꝓpter beniuole tiã quã ippi mutuãtes cõitati in mutuãdo oñder̃t vel ẽt ex mera liberalitate cõitatis.tẽ nullã ↄmit⸗ terent vſurã vel pctm̃ nec ad vllã reſtitutioneʒ te/ nent᷑.nõ enĩ eſt h̊ dare lucrũ intentũ ex mutuo.qꝛ in pᷣmo cuſu lucrũ cẽſeri nõ dʒ.ſed potiꝰ qdadam ni reſtauratio ad quã et nõ de vſura tenet ipᷣa cõi⸗ tas q fuit ipᷣius cã cõpellẽdo ad mutuandũ ꝓpter qð ipi damnũ pꝑpeſſi ſunt.facitad h.c.ꝑuenit. de fideiuſ.Et bᷣ ſi ex illa cã tm̃ tale damnũ incurreẽt alias ſecus.⁊ intelligitvt ipᷣe declarat in ꝓceſſudi ccte qõis nõ ſolũ de damno qð cõſiſtit in diminu/⸗ tione p̃habiti.ſed etiã de dãno qð ↄſiſtit in nõ acqꝗͥ ſitione lucri polliciti vel ſperati qͥ ad inuite vł co acte mutuãtes vt dicamꝰ ꝙ tales ſic coacte mutu antes ex tali mutuatione de lucro impediti qð li cite negociando vel alio mõ licito acquiſiuiſſent licite pñt exigere vel reciꝑe recõpenſatiõeʒ ſui dã/ ni ſᷣm iudiciũ diſcretũ pꝛudẽtis viri ↄſiderantc ſi mul qᷓ;tũ co tꝑe alij ſilem negociationẽ vel artem exereẽtes cũ equali pecunia cõiter lucrati ſunt.hi ta etiã ↄſideratiõe ad h̊ ꝙ laboꝛẽ nõ impẽdit.nec ꝑiculũ ſubijt in hmõi caſi unevocatioie vel artis exercende ꝓpter qð ⁊ minus vlterius qrat᷑ quid pᷣſumendũ ſit in caſu iſto.vtꝝ vicʒ cõitas dictũ lucrũ impẽdat ꝓ reſtauratione damni nec ne. Ad b̊ rũdet᷑ pdictus mgr̃. G.qꝙ nõ. ſcʒ pᷣſumit᷑ ꝙ det ꝓpter reſtauratione damni.ſʒ po tius ꝓpter mutuũ.⁊ hoc ꝓbat ex eo ꝙ oibd mutuã tibo dat᷑ dictũ lucrũ.nec eſt veriſile ꝙ oẽs damni ficent᷑ ſiue damnũ patiant᷑ex mutuo a ſe facto Sʒ etſi aliqd dãnificent᷑ nõ tñ eſt veriſile ꝙ eq̃lit.imo ſatis eſt poſſibile ꝙ qͥ minꝰ mutuauerũt maiꝰ dã/ num paſſi ſunt ⁊ tũ minꝰdatur eis. qð nequaqᷓ; cõtingeret ſi ꝓpter reſtauratiõem dãni darentur. Silr nõ vr ꝙ ex beniuoletia dari pᷣſumat᷑ ſeu cau ſa remuneratiõis beniuolẽtie quã ſic mutuantes in mutuando oñderẽt cõitati.qꝛ ſi ꝓpter ilã dare tur certe plus daret᷑ ei in q̊ maioꝛ affectuſ beniuo lentie ꝓbareturlqð nõ fit. Pꝛeterea illud lucrum qñ adhuc debitũ manet ex q̊ͥ ſatis pᷣſumi põt ꝙ & pter mutuũ tribuat᷑. Si tñ im rei vitatẽ ꝓpter re⸗ munerandã beniuolẽtiã cõitas illð daret.lauda⸗ biliter illud ageret.⁊ licite etiã quibo daret᷑ recie rent.ſicut licite amicus recipit ab amico bñficiũ Nõ eni ꝓpter mutuũ ⁊ grãm factã cõitati debʒ ſie ri peioꝛis ↄditiõis.hec oia ſupᷣdicta ſunt vba ma giſtri ſupᷣdicti licet abbꝛeuiata. Ex quibo vt dicit Lau.q ipᷣa recitat colligit᷑ ißm mgr̃m ſentire ꝙdi cti pᷣmi creditoꝛes minus licite tale recipiãt icre⸗ mentñ.i.vltra ſuũ capitale cũ intereſſe.⁊ ad xreſti tutiõem teneant᷑.Alius magr̃ ⁊ generalis oꝛdiniſ heremi.ſcʒ frater Guido de q̊ ſupᷣ in pcedenti.F. cõſultus de dicta materia quaſi ſilia rñdit ↄclu⸗/ y habere. Si autem Titulus PDꝛimus dens ꝙ nõ ſolũ a creditoꝛibo talis pecunia vltra ſoꝛtem pᷣncipalem accepta ab eis eſt reſtituẽda/ſʒ etiam ab eoꝝ legatarijs ⁊ heredibo vel emptoꝛibo ex quo eni talis ↄctus eſt in creditoꝛibo indebitꝰ ⁊ illicitus.erit ⁊ ꝑ ↄñs in eoꝝ ſucceſſoꝛib. Pꝛo⸗ bat aũt dictũ gctũ eſſe illicitũ qꝛ vt vſurarium ex pluribo.c.q̃ habẽtur.xuij. i Habue. cplerichee c.vſura. Idẽ rñdit ⁊ ſcripſit frater Jo.chenlꝛoth eiuſdẽ oꝛdi.ſed vt refert Lau.in pᷣdicto tractatu hanc qõem diſputando qdã magr anglicus oꝛdi nis pᷣdicatoꝝ firmauit ⁊ determinauit griũ.ſ.q; licite recipiat᷑ dictũ incrementũ a ſoluẽtibs mõ qᷓ declarabit. Et idẽ dicit tenuiſſe ⁊ ſcripſiſſe alium mgꝗr moꝛdi.mino.ſ.mgꝗrjm Franciſcũde empolis 3 tenuit Pe.de ancho.i ſili materia diſputãs G de imp̃ſtic venetoꝝ ⁊ plures alij iuris ꝓfeſſo- res.Quã opinionẽ cõiter ſequũtur pᷣdicatoꝛes ⁊ minoꝛes.rõem huius aſſigt pᷣdictꝰ Lau.rñdẽdo ad argumẽta facta in oriũ.vñ ſic dic̃. Credo alio nõ dato tales mutuãtes nedũ ſi coacte ſed etiam ſi volũtarie mũtuãt dũmõ ex caritate nõ aũt ſp- in lucro ſeu incremento ꝓpꝛie ⁊ pncipaliter ⁊ ſi ſe cũdario mutuẽt.immunes eſſe a peccato ⁊ vſura⸗ rum vitio.nec illi foꝛe reſtitutioni obnoxios.ſũt nanq; aliqͥ qui foꝛſitan ex cã lucri qdðᷣintendũt pꝛi mo loco ad ſic mutuandũ mouent et ſic de his nł la dubitatio qꝛ ſqʒ vſuram cõmittũt ex q̊ pᷣncipłr lucrũ intendũt.Sũt ⁊ alij qui pᷣnepaliter mouẽ tur ex caritate qua afficiunt᷑ reipublice. vel qꝛ coa ctiõaliter facere neq̃ũt.⁊ de his eſt ſermo nr.⁊ hi nõ vident᷑ peccare.rõ eſt.qꝛ tũc quis vſuram com mittit recipiẽdo aliq̃ͥd vltra ſoꝛtẽ qñ ſpe lucri mo tus pᷣncipłr mutuat.nõ aũt qñ nõ ſpe lucri pncii⸗ paliter ⁊ ſi ſecãdario.⁊ h̊ niſi iam debitoꝛ coactuſ incrementũ ſolueret vel inuitus ſolutioniſq; tꝑe vel pᷣus id in noticiam deueniſſet debitoꝛis. Sʒ in caſu noſtro nõ ſpe lucri pꝛincipaliter qͥs motꝰ cõitati mutuat.imovt cõitati imꝑanti pareat pe naſq; inflictas effugiat.vel caritate ⁊ amoꝛe vt il⸗ li ſuis neceſſitatib ſubueniat alias nullatenꝰmu .tuaturus.⁊ merito.cũ in alijs pecuniã iſtã expẽ/⸗ dendo longeplus veriſiłr lucraret᷑. ⁊magis libere pluriſq; valoꝛis foꝛet.nec coacta eſt cõitas qꝛ co⸗ f nõ põt a ſuppoſitis nec inuita ſoluit ipᷣa còitas ed ex ſua ſpontanea volũtate iuſte honeſte ⁊ rõna nt turlqð nõ! um bili cã regulata vt in expᷣſſione caſus ſup demon/ non datur qñ ſoꝛs eſt ſoluta ⁊ cõitas eſt a debito liberata q̊ tꝑe magis poſſz liberaliter eſtimari.ſʒ ſtratur.qnetiã etſi inuite ſolueret id tñ creditoꝛi⸗ bus nõ cõſtat.maxime cũ cõtrariũ in iam dẽa re⸗/ foꝛmatione aſſeueret cõitas ipᷣa.⁊ in incertis nõ in certis locus eſt cõiecturis.ff.de verbo.obli.l. cõtinuus.licite ̊ recipit᷑.ꝭ̊ ⁊c.Si tñ hmõi credi⸗ toꝛes in oppoſitũ ↄſcia remoꝛderet illamq; depo⸗ nere ac iuri cõfoꝛmare neqᷣrent.⁊ ſi vt in ſilłi inqͥt DHoſti.ſcrupuloſa ſit potius qᷓ; theologica.ſatiſſa ciant oĩmodeoſcie ſue d rões ãt magri Greg.ſu pꝛadicti ſic rñũdet eas deſtruẽdo. Nam cũ ipe diſ/⸗ finiens vſurã dicat ꝙ ſit lucrũ ex mutuo intentũ diminute eſt data dicta diffinitio.qꝛ lucrũ inten tuʒ ſecũdario nõ aũt pncipaliter in mutuo nõ in⸗ ducit vſuram ſᷣm cõem oꝑinionẽ ⁊ ſiłr ponẽs ſpẽ in lucro ex mutuo facto ſecũdario nõ pᷣncipaliter nõcõmittit vſuram niſi inuite vtl coacte ſolueret Nh ß wi cis den tuner ng nloch nanm tüſ nno Aliun wpols putis feſſof ies fidido doglio ctin itſ mit rrſorn os, ſit Gitpen bisnt napt moe gon a moN wonwo mina enall niqt ons. G lonnuſe norerh Lummn lkiche/ galbar vtinn Emmms on/ Geonf risno obll. rdi⸗ goce int: nſt bigzt iſein nmm nisſe aller aa XlI debitoꝛ et illud ſciret vel crederet.qð non cõtin⸗ git in caſu noſtro.qꝛ nec cõitas que e debitrix co 7 . „ gicur nec inuita ſ oluit. nec pncipaliter ciues vidẽ tur moueri ad mutuandũ rõne dicti lucri annua lis ſcʒ. v.p centenario q;uis illud ſperent ⁊ expe⸗ ctẽt.qꝛ maius lucrum p oſſent ſibi ꝑ alias vias ꝓ curare vt dictum eſt. Ad illud aliud qð dicebat magr. ſ. ꝙ intentio mutuantiũ regulatur ex intẽ⸗/ tione cõitatis que ipᷣis mutuãtib nõ põt non el⸗ ſa nota ſcʒ ꝙ talis intentio ſit depuata · qꝛ dat illð lucrũ ꝓpter mutuñ.qᷓ vſura. Rñ.au. id nõ ſꝑ 7 ſequitur. vñ diſtinguit ꝙ pter mutuũ aliqñ pᷣtd⸗ ri aliqdvt vſura. ⁊ aliqñ non vt vſura.ſed vrdonũ gratuitũ tm̃ nõ erx ipo mutuo ſed ex ſeruitio ſibil⸗ penſo ⁊ cõmodo exinde ꝑceptovel lucro cõſecuto vel ec animi nobilitate q̃dã.etſi ſic dari ſciat vel credat recipiẽs nõ peccat.An aüt ſic credere tene/⸗ atur vide ſupᷣ in.S. Et cũ dicit᷑ ꝙ iſta nõ vr fuiſſe i tentio cõiratis. qꝛ ſi ð eſſet verũ.plus daret᷑ illi qͥ maioꝛem qꝙᷓ; minoꝛẽ beniuolẽtiã oñtaſſet erga cõi tatem nõ habitao ſideratione ad q;titatẽ pecunie ſz beniuolentie ⁊ ſiłr plłꝰ illi daret q extali muruo plus fuiſſet damnificatus qð vtrũq; de facto nõ feruat᷑· Rñdet qᷓ; equũ foꝛet h̊.ſʒ nõ poſſent hec de facili in noticiã cõitatis deduci.⁊ ne alij ſcrupulo ſo coꝛde moueant᷑ ⁊ ſcandala atq; inuidie oꝛiant᷑ ſi ad imparia iudicaren?᷑.iõ ſic pariliter ⁊ ex meo ratis cauſis mota oẽs tractare decreuit ⁊ bñ ar. l. diſ. vt cõſtitueret. Sicut in cõſili videmꝰ ꝙ ĩ col legis ingroꝝ ⁊ oꝛdinatoꝝ pꝛioꝛ eſt in tꝑe pꝛioꝛ ẽ 7 in ſede ⁊ alijs nõ habita diſtinctione an pᷣmus ſit doctioꝛ ſecũdo. Inficiari ant nõ poſſumus quin ſaltem rõne lucri ceſſantis vnuſ. quiſq; ciuis dam nificetur. Et cñ quilibet cõpellatur ad ſoluenduʒ qꝛ nemo libenter mutuat. ⁊ talib⸗ ſm dicta mgr̃i ippius ſit fienda talis damni reſtauratio. ↄcludi tur ꝙ nemo eſt qui nõ debeat tale lucrũ vt inter⸗ eſſe ↄſequi.⁊ licite ſi datur recipe poſſit. Difficile aüt eſſet cõitati ⁊ q̃ſi impoſſibile hre noticiaʒ ple nam q;titatis vel beniuolẽtie mouentur ciues ad mutuandũ vel damnoꝝ que inde ſuſtinent vt pm illam fieret qᷓtitas recõpenſatiois. Iteʒ ad il lud exq̊ dicebat magiſter pᷣſumi cõtra cõitate de tentione qua dat illud lucrũ qꝛ ſc; ꝓpter mutuuʒ ex eo ꝙ cõitas poſtq; ſoluta eſt vera ſoꝛs ⁊ a debi⸗ to deliberata nõ cõfert vltra tale lucrũ. Rũndet ꝙ; licet vltra nõ ↄferat nõ ſequit᷑. ̊ vt vſurã tribuat. ceſſat enĩ tũcdamnũ in mutuante. ceſſat cõmodũ in cõitate.⁊ſatis ex impenſo ſeruitio remunerat⸗ eſt mutuans.alias diceret in ſiłivſurã cõmittere is qui liberaliter mutuauit mille floꝛenos michi mercatoꝛi ſinc vlla pncipali intentione vel ſpe re muneratiois ⁊ ego qui tenui illos ꝑ.r.annoſ. vel ex quib lucratus ſum mille liatis mercatijs. ex liberalitate ⁊ optia ductus diſcretiõe vidẽs qꝛ ex illis lucratus fui.ſibi tm donaui.viij. ꝓ cetenario ſub quolibet dictoꝝ ãnoꝝ/viij.q̊s ñ donaui ĩ an no. xi.qꝛ mille cũ qͥ lucrari ↄſueui iam ſibi reſti tui. cuius oriũ eſt ipa veritas. Mouet eria dict⸗ Lau.tale dubiũ facti circa pᷣdicta qð ibi ſepe cõ⸗ tingit vic; Indicit᷑nus pᷣſtantie vel accati cũ in cremento ſine lucro cõdecenti ⁊cõſucto · ſ. vp cen tenario annuatim ꝑci infra certũ tempus ſo fiendadumrar ꝑſonis qᷓ certũ tempus ſoluerẽt.nunqd ſoluẽtes in ⸗ fra dictũ tpᷣs qui alias infra illð tpᷣs nõ ſoluiſſet. peccãt intm̃ ꝙ ad reſtitutiõem tenent᷑ eius qð ꝑce perint ad rõem pᷣdictã. Itẽ indicit onus de men⸗ ſe Nouẽbꝛis.⁊ ſtatuit᷑ ꝙ is qui ſoluerit infra men ſem incipiat dictũ lucrũ in lal. Januarij.qui vᷣo ſoluerit poſt menſem incipiat in lꝛał. Septẽbꝛis peccant ne ⁊ ad reſtitutiõem tenent᷑ ſoluẽtes ifra menſem qui alias infra illũ nõ ſoluiſſent. Rndet ꝙ q;uis cũ nõ tenet pncipale nec acceſſoꝛiũ qð il⸗ luus ſequit᷑naturã.de re.iu.acceſſoꝛiũ.li.vi.nõ tñ ſic eſt econuerſo.ſed ſepe ꝑmittit᷑ qͥd acceſſoꝛie qð Ad ꝓpoſitũ aũt exqͥ mutuũ in caſu noſtro qð ẽ bn cipale nõ eſt coꝛruptũ.qꝛ ad mutuandũ nõ ſũt ta pꝛincipaliter repꝛobat. de pben.ꝑ litteras.in cle. les inducti ſpe vel intentione ꝓpꝛia dicti lucri.ſed ex caritate vel coactione.abſit vt coꝛrũ pat᷑ acceſ⸗ ſoꝛiũ.ſicut eſt illud pᷣus ſcʒ infra mẽſem ad mutu andũ vt ꝑcipiat vel citius lucrũ memoꝛatũ. exq̊ enĩ tale lucrũ licitũ eſt nõ eſt malũ illud appctere. Inſugꝑ facit pᷣdictus Lau.circa lucrũ annuale qð dat cõitas ipa mutuantibo quandã diſtinctioneʒ an ſcz det. v. ꝓ centenario vt cõit᷑ fit ab ea.an.vij. vel. x.ſic fit aliqñ in accat ⁊ pᷣſtatio ib. Diſtinctio nem ctiã facit inter ipᷣos recipiẽtes ſiue.v.ꝓ cẽte⸗ nario ſiue.viij.vel.x.Nam qͥ ad lucrũ ↄdecens et coſuetũ dari.ſ.v.p centenaꝛio ſi tali ſtatuto annu entes oẽs vel aliqui ad ſuũ pᷣuatũ cõmodũ reſpe xerunt.vſurã in ſoꝛo ↄſcie comittũt tales ſcʒ ãnu entes ex tali reſpectu ſed alias etiã ſi non ex tali re ſpeccu ꝓpter bonũ finẽ ſi nõ ſine illis ſufficerẽt ad ſicſtatuendũ.Alij aũt nõ ſtatuentes q̊ ad tale con ſuetũ lucrũ ⁊ ↄdecens.nec etiã ipᷣi ſtatuẽtes qᷓ ad publicũ ↄmodũ dũtaxat reſpexerũt. Quo aũt ad lucrũ inuſitatũ ⁊ incõueniẽs qtũs eſt dare exceſl⸗ ſum ſcʒ. viij. vel. x.p.c.in q̊ nõ liberalitas vel dam ni reſtitutio ſed ↄpulſa ⁊ neceſſitata volũtas iter⸗ uenire pᷣſumit᷑.indiſtincte foꝛte dicendũ eſt ꝙ qli/ bet peccet ⁊ vſurarũ vitio inuoluat᷑ recipiẽdo.ni⸗ ſi iam qͥs tm̃ ⁊ tale damnũ incurriſſet ꝙaſcẽderet ad illud plus ſtatucũ dari vltra ↄſuetñ qð ſi in a⸗ liquib cõtingere poſſet nõ tñ in oib vt videmus erꝑiẽtia mediãte.In qb gn ↄtingit ſtet regula ſu pᷣpoſita.cũ nec liberalitas necdãnificatio ſeu iter eſſe rõe dãni h̊ caſuↄcurrãt.etſi nequnt iuuari rõ ne legis q̃ dʒ eẽ cõis ⁊c̃.vt ð.dixi in alio caſu.in 4 bus aũt tale damnũ ↄtingit pcedat exceptio· MOuantum ad ternu J. II. articulum q̊ querebatur vtrum pᷣſuppoſito ꝙ di?/ cti ſoluentes ſeu mutuantes nõ licite perciperẽt tale incrementum an vigoꝛe donationis.remiſ⸗ ſionis ⁊ liberationis ſupꝛadicte excuſent᷑ a reſtitu ſione et liberentur a peccato. Rñdet Lau.pᷣdcũſ vtiq; ꝑ illam donationem liberantur a reſtitu⸗ tione.ſed non a peccato. Ad hoc enim vt tollatur 4 9 pe ccatum contritione opus eſt ⁊ penitentia que fie ri poterit abſq; illa reſtitutione. quia reſtitu/ tum cenſatur ablatum virtute remiſſionis pꝛedi cte. Et ſic nõ obſtat dictum Auguſti. qð ponitur cin regula iuris.peccatum.libꝛo ſexto/ vt dorlafag tum eſt ſupꝛa Et hãc còcluſionem etiam ample⸗ ctitur di.La.de caſti.in repctitione decre.in ciui tate.de vſuris Sed ego dubito inqͥt ipᷣe Tau.an ſibi locũ vendicet dicta ↄclo in eo qᷣ ſtatuit vel de creuit vna cũ alijs de ꝓplo talẽ remiſſionẽ vel libe rationẽ fieri ⁊ illam fecit.et credo ꝙnõ in foꝛo cõ ſcic ſi habuerit reſpectũ ad cõmodũ vel intereẽ ſu um ⁊ h ſi alioꝝ ↄſenſus ſine ſuo nõ ſufficiebat ali oquin ſecus qͥ ad reſtitutionẽ.ſed aget pniam eo caſu ↄtritione pᷣredente nõ ſolũ de pctõ qð cõmi⸗ ſit ad vſurã mutuãdo qð nõ tollit᷑ ꝑ ſolã remiſſio nem qnimo.nec per reſtitutiõem actualẽ.ſed etiã de eo qð non erat paratus reſtituere.etſi remiſſio facta nõ foꝛet ſed in pctõ pſeueraret ex q̊ pctm̃ au getur. de oſue. c. fi. qð pᷣſumit᷑ ex diccq cũ ꝑexterio⸗ ra de interioꝛiba pᷣſumat᷑.de pᷣſum.c.ex ſtudijs.cũ ſimi. Re aũt aliter ſe hñte pniam agat de pcto tm̃ et in h ſue ↄſcie relinquit᷑. Res eni ſua agitur. Ad quartũ autem ticulũ tranſeũdo videndũ eſt. An vicʒ dicti ſoluẽ tes licite vendãt ius ſuũ qð hñt in dicto mõte vi goꝛe talis crediti Ad qð rũdendũ eſt ᷣm magiſtꝝ Breg.in dicto ſuo tractatu ꝙ ſi tm qᷓ;dtũ mutua⸗ uerũt ꝑceperũt in eo lucro qð illicite a cõitate ꝑce perũt.nõ pñt.qm̃ iã exinanita eſt vera ſoꝛs.ad qð Allegat. c.i.ex eo.ti.Si nõ tm̃ ſed minꝰ.tũc vende re pnt qᷓ;tũ ſuꝑeſt.⁊ ſi totũ ſuꝑeſt 92 nihil ꝑceper̃t. vel ſi aliqd nõ ꝓpter mutuũ ſed als licite iur ſup⸗ dicta poſt eũ totũ vẽdere pñt. Et idẽ in dicto.c.in ciuitate In ſecũdo q̃ſito pᷣme pncipalis qõis fir/ mat di. La. de caſti. pᷣdictus.⁊ ego idẽ dico in ge⸗ nere. Fateoꝛ ſiqdẽ ꝙ qᷣcqͥd iuris bñt in dicto mu⸗ tuo vel ad dictũ mutuũ ſuꝑ dicto mõte licite ven gere pñt. Ad ſpẽm aũt deſcẽdẽdo dico ꝙ plus iu ris hñt ſuꝑ dicto monte ex mutuo qᷓ; pdicti ſenſe rint qꝛ qð illicitũ reputãt in qᷣbuſda licitum affir maui vel late pcʒ ex his q ſup diffuſc ſcripſi iĩ ſcõo dubio pncipali.⁊ ſic plus vedcre pñt qᷓ ipᷣi ſenſe rint.Et ꝓcedit dubiũ pᷣlibatũ circũſ. cripta remiſ/ ſione de qua in dubio ꝓximo pᷣcedenti. illa ſiqdẽ oꝑatur ꝙ in nullo ſoꝛs excenuat᷑ ex lucro.⁊ ſicven derce pnt illud ius qð hñt ⁊ qð apncipio habuefr̃t Cũ Tau. tenẽt ingr Franciſcus de empol oꝛdis mino. ⁊ Pe. de ancho. ⁊ qͥdã agiepckt⸗e ꝙ ſimpłr vẽderepnt dictũ ius.ſed cũ Greg.pᷣfato oꝛdi.bc⸗ remi.tenẽt mgr̃ Guido ⁊ frater Jo.eiuſdẽ oꝛdi.⁊ quidã alij oꝛdi.pdi.Quintũ ꝓ nũ c dimittendo qꝛ vltimo ponet᷑ cũ ꝓlixius ceteris ſit tractandum. Muantum ad ſertum ..v. cũ vicʒ qᷓrebat᷑. Ucrũ pᷣſuppoſito ꝙllicite fale ius qð hñnt in dicto mõte ſolueètes vẽderent ⁊ emẽtes emant. licite ꝑcipiant dicti emẽtes illud incremẽ tum qð pᷣus ipi veditoꝛes ꝑcipiebãt. Rñdet pᷣdi⸗ ctus Lau. de ridol.ꝙ in omni caſu q̊ pꝛimo loco mutnaus a cõitate licite aliqd ꝑcipit ůlud idẽ li⸗/ cite vẽdit illudq; licite emi᷑ ⁊ ꝑcipit᷑ſiue ſit ſoꝛs ſi ue acceſſio ſiuelucrũ vel qͥ noie velis nũcupare.? hoc ſatis intelligo circũſcripta fraude ⁊ intentio ne depuata Et idẽ tenet Pe. de ancho. in qõnede imßpſtic venetoꝝ quã allegat ⁊ ipe Tau. idẽ quo Rr Litulus ꝛimus gr. §. III. dicht vicz qꝛ quilibet põt tranſſerre ius qð hʒ in —RMõ ..òẽſ qʒ ſentit magr̃ Franc.oꝛdi.heremi. cõſulit ipᷣe tñ Lau.qꝛ dubiũ.iõ ab hmõi abſtinenqũ. ſed pᷣfati magiſtri oꝛdi. heremi.⁊ valentes viri oꝛdi.pᷣdica. cõiter tenẽt griũ.Inter q̊s vir ꝑ cuncta laudabi⸗ lis dñs Jo.dnici cardi.raguſinus ſuꝑ h̊cõſultus rñdit ꝙ hi qui non coacti aut dant pecunias aut emũt dandas.aut emũt iam ſolutas. ſſi h̊ ſponte faciũt pᷣciũ qð recipiunt nõ lucrant᷑ ſed ad reſti ⸗ tutiõem obligant᷑. Et ꝓ aliquali maioꝛi declara⸗ tione dicit ide ꝙ pᷣſtantie ſunt ſub q̃druplici gne Aliqᷣ eni foꝛtaſſis a pncipio cõitati dederũt centũ vt exinde qͥnq; baberẽt annuatim. Aliq emerunt ab his q volebãt ſoluere tertiã ꝑtem ⁊ hmõi ad ꝑ⸗ dendũ. Alij vero emerũt ⁊ emũut qͥtidie ab his qͥ poſſident.Eeteri vero hñt in mõte qꝛ ſolucrũt co acti tres pᷣmi nõ pñt pᷣdictã acceptionẽ vel pᷣciuʒ ſibi retinere vel redditũ vltra ſuũ capitale.quar⸗ ti vero ſic.licet etiã apud nõnullos graues nec ẽt iſti.nec etiã valet dicit ipᷣe qð nõnulli etiã famoſi —— tranſferre iuſte. Nam añs huius rõnis pati infi nitas inſtãtias. Papa eteni habet ius in papatu ⁊ illud in aliũ trauſferre nõ põt.maritꝰ habet po⸗ teſtatẽ coꝛꝑis mulieris ſue tñ hãc nemini ↄcede⸗ re valet. Reqritad h̊ ꝙ añs ſit veꝝ ꝙ tale ſitoñs q̃ le ⁊ ans. Sũt eni actus actiuoꝝ in patiente bene diſpoſito.vñ ſi cogat᷑ emptoꝛ ad emendũ ſicut co⸗ actus eſt venditoꝛ ad ſoluendum vtiq; qꝛ vterq; coactione depingitur tenere poterit vnum ſicut⁊ alterum.alias non. Et ſubdit Reſtat ̊ videre cui reſtitutio pᷣcij vel meriti receptoꝝ de pᷣfatis pecu nijs ſit facienda.an ſcʒ cõitati vel venditoꝛi vel ei qui pᷣmo ſoluit coactus.an ſint inter icerta cẽſen da ⁊ pauꝑibus eroganda.Et ſiquidem qͥs dedit cõitati centũ ſponte ⁊ libere vt inde habeat tres. quinq; vel decẽ cõitati tene?᷑. Duo vero alia gene ra q male ſoluerũt.cõitati nõ obligant᷑ ex eo ꝙ cõ munitas iuſte ſoluit licet nõ rñdeat᷑ ꝛinuitus cui ſoluit.nã ꝓ coactiſ mutuis rite ſe obligauit ad tã tũ ꝓ centenario.Cõſilr nõ videt᷑ reſtitutio facien da illi qͥ coactus ſoluit.qꝛ ſpõte emptoꝛidedit iuſ ſuꝑ cuius tñ nõ fuit capax vt ſupᷣ dictũ eſt.als ſe⸗ querent᷑ plura incõueniẽtia.Nulli etiam verti de bet in dubiumꝙ venditoꝛ qui emeret ab alio nõ eſt capax huiuſmodi reſtitutionis.vnde ſibi fieri non debet. Reſtat ergo vt quicũq; emit de tali pe cunia cum teneatur ad reſtitutioem in bmo caſu cõmunitati reſtituere debet.in alijs duobus ero are debet ad pias cauſas ⁊ pauperibus ieſu chꝛi ſti. hi enim ſunt membꝛa communitatis et hi p⸗ ſumuntur plus pati.aut ꝓpter infoꝛtunia ciuita⸗ tis. aut pter minus equam gubernationem. hec omnia ille Muatum ad ſeptimũ g. v de illis. ſ. qᷣ alijs qñq; certã qͥtã ꝓ floꝛẽo qñq; ni hil ꝑcipiẽtiba ſoluũt pᷣſtãtias⁊ i illoꝝ loco qͥ ad ta le creditũ deſcribunt᷑ vtꝝ licite faciãt ł illiciteꝛita ꝙ teneant᷑ ad reſtitutiõem. Rñdet dic, Lan. poſt argumenta facta in cõtrãriũ que ſoluit.ꝙ cuʒ ibi nonſ it cõtractus mutui ſed ↄctus innoiams ſceʒ aliũ. qui iuſte recipit hmõi in quẽlibet aliũ põt fai dcr. acbi, Us s honte chi; 4 e Cunt 1G 164 itco ai uur⸗ git nol Vn Km n Nſn ſarce Gwoy mian cra s dr wei e ci dalt t tres⸗ iagene coqc⸗ us al ntadti ſucen ditvi asle⸗ won 1,ℳ Anſu co ich t n bee ſin ℳ leus h oſ⸗ — do vt facias.puta do tibi.v.vt ꝓ me ſoluas ⁊ alia v.tua.⁊ ſic in totum.x.ad que ſum cõitati obno⸗ xius ⁊ a tali obligatiõe me liberes.⁊ ius lucri efi de venturi qð facta ſolutiõe ſꝑari põt ſit tuũ.et ac cedere vr̃ dictus ↄᷣctus ad naturã emptiõis ⁊ vẽ⸗ dictionis.⁊ ſic tenet ↄduſiue iſtũ ↄᷣctũ licitũ.diẽt — — 7— „ tñ ꝙ ↄriũ cõiter tenet ꝑ vulgares.Et mihi hᷣ vyf il lud ꝓuerbiũ verũ. Uox ꝓpli vox dei.vñ ⁊ tutioꝛ o . 9 7 — rarium.vtʒ in fine pcedentis.ꝭ. Quantum ad octauũ .. ViI ſq; qucri᷑. Si cõitas ſibi nouos cõſtituat cre/ ditoꝛes puta qꝛ vendit annuũ redditũ ad roncʒ qua rñdet creditoꝛiba mõtis ad vitã ipᷣius emẽtꝭ et alterius ab eo noĩandi cũ pactis de quibo ſup⸗ dictũ eſt in ſoꝛmatione caſus an bᷣ ſit licitũ. Rñ. Lau.dicẽs ꝙ dictꝰ La de caſti. doctoꝛ eximiꝰ in c. in ciuitate pᷣ examinãs finaliter h̊ cõ dudit lici⸗ te fieri ab vtraq; ꝑte dũmõ in fraudẽ vſuraꝝ non „ fiat. ⁊ nõ interueniat deceptio vltra dimidis iuſti pcij. Ego aũt ſubdit pdictus au.poſt arqumẽ ta p ⁊ Z nõ puto ſic indiſtincte ⁊ ſimpliciter tutũ vel appꝛobandũ.ſed vt valeat ⁊ fraudis pᷣſumꝑtõ ceſſet. opus eſie credo bmo vt reddit ipᷣe nõ exceſ/ ſiuus. ſed cõuenies inſtituat᷑. Scðo ꝙ de rchy cõi tatis. Tertia ꝙ nulla det facultas gctu reſoluen/ di ꝓ maioꝛi vel minoꝛi pᷣcio.Quarto qohẽs cum cõitate nõ ↄſueuerit fenerari. Ex his ᷓ dico ꝙ ſi cõitas abſq;ʒ fraude legẽ facit ꝑ quã cõſtituit ĩ bo/⸗ nis ſuis certos redditus deputas iuxta moꝛẽ offi ciales ad illos vendẽdũ ad vitã alicuiꝰvel ſui vel alterius vel aliud indefinitũ tpᷣs ad rõem illam q̃ᷓ rñdet creditoꝛibo montis. nec id facit ad petitiõʒ aglicuius id ꝓcurãtis ⁊ cũ ea ghere volẽtis.ſʒ ĩ ge⸗ nere nõ habito reſpectu ad aliquẽ in ſpecie. ꝙ tũc 7 talis ↄctus erit licitꝰſi inter eã ⁊ aliquẽ iniatur ⁊ ci⸗ ſit pactũ de reſoluẽdo etiã ꝓ minoꝛi pᷣcio.⁊eo ca u pot ſibi vẽdicare locũ dictũ dñi Lapi.qꝛ an⸗ te ↄctũ erat ↄſtitutus redditus ⁊ in reb ⁊ ad tpᷣs — incertũ.⁊ ſic nulla fraus pᷣſumpta.ſed ſi fiat id de. nouo ad petitionem alicuius in ſpẽ ⁊ interueni at inter huc ⁊ illã tale pactũ.tũc ſecus alio nõ da to ꝙ fraudẽ ceſſare faciat. Ubi vero redditꝰnõ cõ ſtitueren? in bonis cõitatis ſed fieret relatio tan/ trtũ ad pſonã cõitatis tũc oĩno pᷣſumeret᷑ illicitus talis ctus ꝗq inde fieret. Si etiã tam redditꝰ qᷓ; tꝑa foꝛent certa.tũc fraus pᷣſumeret᷑ vbi maioꝛ eet certa q;titas quã in certo tꝑe ꝑciꝑet a cõitate qᷓ; il la q daret in cõitati in pᷣſenti.hec oia que habẽtur in iſto.c.ſunt extracta de capitulo ⁊ tractatu pᷣdi cti.d.Lau.ſed ab bꝛeuiata except dictis di. Joh. dnici. Pe. de ancho. ⁊ Antho. de bſbu. 16 IE qð qritur. tate.aut non. In pᷣmo ſic emẽdo peccãt ⁊ vſuram cõmittũt.qm extũc ipᷣi mutuũ dant ſiue dat dila tionẽ ſolutionis intentione lucri.⁊ p bᷣ facit caſꝰ pinio eſt. Jo, dñici.qui dicit hoc eſſe ũlicitũ ⁊ vſu umadquintũ 5. I Utrũ alij ab eis licite emant tale ius qð ſupᷣ omiſimus h̊ reſumendũ. Rñdet magiſter Bregipᷣfatus ⁊ dicit ꝙ inqᷣrendũ eſt de intentiõe eoꝝ.qm̃ aut emũt intẽtione ꝑcipiẽdi lucrũ a cõi⸗ c, cõſuluit. extra de vſuris in ſcòa cõſultatioõe.In ſecũdo vero caſu ſecus eſt. niſi alia mala intentio ne vel ex circũſtantia mala reddat᷑eoꝝ itentio in⸗ oꝛdinata.Dictã ↄcłloem damnat di.La.de caſti. qꝛ cũ querat idẽ męr an licite ematur a pᷣmis cre ditoꝛibo oꝑtet intelligi qõem eo caſu qͥ ipᷣi vendi⸗ toꝛcs licite vendũt qui qñ nõ licite vẽdnit alij nõ licite ab eis emũt. Sed qñ dicti mutuates licite vendũt vt qꝛ nil vltra ſoꝛtẽ receperũt. ſed in caſ u licito iuxta pᷣmiſſa certe emere potuer̃t alij ab eiſ dem, nec in h aliquã ioꝛdinatã intentiõeʒ hr̃e vi ⸗ dentm eũ. Rñdẽdo ad rões mgfi.nõ vr̃ vex di/⸗ cere ꝙ extũc mutuẽt.nõ eni mutui ſed emptionis cõtractũ ineunt. Nec etiã eſt veꝝ ꝙ dent dilatio nem ſolutiõis ſʒ expectãt dilationc datã a cõt au⸗ ctoꝛe ſuo. Nec inſuꝑveꝝ vr ꝙ ſi dicto caſu emunt intentione lucri.ꝙ ſic einẽdo peccẽt.qꝛ in ↄᷣctu ẽp tio nis nõ eſt repeobata ſpes lucri.et de emp.⁊vẽ. cũ dilecti.hec La.Qð recitas Lau.dic̃ q iuri cõ⸗ ſona vr̃ ↄclo di.La. Ills tñ magri ↄclo ꝑ tanto fo mentũ hr̃e vr.qꝛ ſᷣm eiꝰopinionẽ illicite tale lucꝝ ꝑcipiãt cõiter ipi mutuãtes.Et qꝛ qͥtale ius mu⸗ tui ſiue creditipp᷑ mutuũ factũ emũt ſe in locum mutuãtiũ ſubrogat ſu ꝑeſt vt ſiẽ̃ illi peccauerunt ſi ſpem ꝑcipiẽdi lucrũ in mutuando ha uerũt.cẽ vel poſtea ſic ⁊ iſti. Uñ licet in ſui figura ſit ↄctus emptionis inter creditoꝛes cõitatis vendentes ⁊ eos emẽtes.tñ int᷑ipᷣos emẽtes ⁊ ipᷣam cõitatẽ eſt effectiue ↄctus mutui ſic pus erat int ipᷣaʒ ⁊ illos pᷣus mutuãtes.Quẽ qͥdẽ effectũ ⁊ nõ vᷣboꝝ coꝛti⸗ cẽ vł ↄctꝰfoꝛmulã ↄſiderat theologꝰ ⁊ cõſiderare dz canoniſta.ar.de iudi.c.dilecti.Eti his potiſſi mũ qᷣb aia releuat᷑. Naturalr qͥdẽ ſubrogati eodẽ iure iudicãtur q̊ ⁊hi qͥb ſubrogan?.xviij.q.ij.eleu therius.Et ex pdictj inferri vr̃ ꝙ nedũ 'm opinio nẽ mgri circa ꝑceptionẽ tal lucri.ſed ſᷣm opiniõʒ alioꝝ ⁊ meaʒzʒ de q̃ ſupᷣ in ſcðᷣo dubio hẽs emptio hmõi epbet᷑.qð ptʒ qꝛ pᷣdcẽo loco mutuantes mo uent᷑ vl ex caritate q̃ reipublice afficiunt᷑. vel exr co actiõe eis ab iſta infert᷑ ⁊ nulla intẽtiõe lucri pꝛi marie. ract marie. ſediſti emẽtes qͥ ad formã ↄtractos ⁊ qͥ ad vẽdentes.mutuãtes aũt q̊ ad veritatẽ ⁊ qͥ ad cõi⸗ tatẽ pmarie moueri vident?᷑ er intentione lucn/ g vſurarij. Pꝛeterea vbicũq; fit fraus ð ↄctu ad cõ tractũ iudicamus talẽ ↄctũ nõ vt iacet eiꝰ foꝛma ſed vt iacet rei vitas.ar.ad h̊ de emp ⁊ ven.ca.ad nr̃am.⁊.xuij.q.iij.pleriq;.cũ lo. ſed ſic ↄtingit in ꝓpoſito.ꝗ.⁊c. Huic vr de facili rũderi ꝙ hic nulia tit fraus de cõtractu ad ↄctum. Celebꝛat eni con tractũ emptionis ⁊vẽditiõis hemẽs qͥ nõ celebꝛa ret vctũ mutui.ex q̊ eni nouit ꝙ tu ᷣmo mutuss licite ꝑcipis illð lucrũ ſic ꝑ ↄns ꝙ licite ipᷣe illðꝑ cipiet emẽdo a te ius łactionẽ ad ill.Nullã g ad bibet fraudẽ nec ↄctũ ſilat ĩmo palã ghit ⁊ ita (õ trahit in medulla ſiẽ in coꝛtice.qꝛ vere fac qð vbo rum coꝛtex intonat.⁊ ſiceſt intẽtio ſua.vt etiam ſtatim declarabitur. ſi ſecus eſſet ſecus dicerem et credo dictũ domini Lapi verũ quo ad emptio nem iuris qð bʒ vẽdẽs ꝓ vera ſoꝛte.De quo intel ligit᷑ dubiũ ꝓpoſitũ.in bmõi eni mercimonij ſpes eſt hic. ⁊eni interuenit pecunia ⁊ res qͥ vẽdit᷑ ⁊ vẽ dibilis eſt. jus eni ⁊ iura vẽdunt ff. de here.ac. et 1 N—U õ 4— Titnlus Pꝛimus ð;reeeeeeeee ven. p totũ. emũ taũt cõiter. c.p. xl. vel.l.vel. xx. m tinẽti pctũ recipit ipius rei vẽdite.nec hic vlla in: tpm diuerſitatẽ ⁊ ſic lucrant᷑ vt vides.⁊ tale lucꝝ ſpare in emptione alijs circũſtãtijs interuenien⸗ tib talẽ ↄᷣctũ nõ hñtibo defraudare nõ eſt ipꝛoba⸗ tũ. Nec obſtat ꝙ impꝛobat᷑ ↄctus ex q̊ͥ minꝰ iuſto pcio ſaltẽ infra dimidiã emitur.qꝛ negat᷑ ͥ minꝰ iuſto pᷣcio ſit emptũ.qꝛ iĩmo qᷓ;tũ valet.Si g̊ in tm̃ ſpes ⁊ intentio verſata eſt emẽtis nulla ẽ vſu⸗ ra.ſed ſi vltro ꝓgreſſa eſt ſcʒ ad lucrũ ꝓpueniẽs qðẽ dð querit᷑ in dubio.⁊ eo caſu ꝓcedere vident᷑ rõ ⁊ intẽtio magr̃i. Sed in griu facit qꝛ cũ in aſ lucrũ a cõitate ſtatutũ ⁊ poꝛdinatũ licite ⁊ oꝛdia⸗ te ſtatuat᷑.⁊ illo pᷣmo loco mutuãs licite recipiat certis caſibo ſ̃m eũ.ĩmo f̃m alios ⁊ me omni caſu Baucis exceptis iuxta ſuꝑius annotata.⁊ de hᷣ de eat foꝛmatũ dubiũ intelligi.cõcludit?᷑ ꝙ illud ta le lucrũ a cõitate pᷣoꝛdinatũ nõ eſt illicitũ vel vſu ra.⁊ ꝑ ↄñs ꝙ ſic illud de qͥ dixi in mẽbꝛo pᷣcedenti ſꝑare vel appetere oꝛdinate nõ eſt vſura vel pccm. ſic⁊ iſtud ex q̊ licitũ ſimpliciterẽ ⁊mime repbatũ ſꝑare vel appetere nõ eſt vſura vel pctm̃:.Tolle ex emplũ Utiq; pᷣdiuʒ in pignꝰreciꝑe ꝓ.c.vel fructꝰ velle lucrari vſura ẽ.⁊ſiłr ſi ego in locũ tui me ſub rogo vſurarius exro.Sed poneꝙ tu fructuſ illos oꝛ inate appetas liciteq; ꝑcipias vt qꝛ de pigno / raticio in empticiũ gᷣctũ trãſeat Eqͥdem ſi ⁊ ego a te illud emẽs in tui locũ me ſubrogo ſub ſpe non tmt lucrũ ꝑcipiẽdi ex vero capitali.de q̊ ſine fraude ⁊ dolo tñ minus do q; ſit dictũ capitale iaʒ nõ cõ⸗ mitto vſurã.Nec obſtat qð ſupᷣ dicebat᷑ ꝙ iſte cõ/⸗ tractus ⁊ ſi in ſui figura ſit emptiõis ⁊ veditõnis tñ virtualiter eſt ctus mutui inter emẽtẽ ⁊ cõoi tatẽ. Nec tñ valʒ ↄña cũ ðꝛ idẽ cõmodũ ↄſequitur ct enĩ ꝙ qñq; fructꝰ ſiue redditꝰq emunt᷑ ſunt in⸗ emẽs qð fuiſſet ↄſecutus mutuãs ſi nõ vẽdidiſſet ſiue ipᷣe emẽs a pncipio cõ itati mutuaſſz.̊ᷓ effecti ue mutuũ vphit qm̃ ſepe ↄtingit ꝙ ex diuerſis hcti bus quoꝝ vnus eſt licitus alter illicitꝰ qs eundẽ effeccu ↄſequit᷑.⁊ tñ f Im eſt ꝙ vnus ſit aliꝰeffectiue niſi ꝑ reſpectũ ad factũ qð qͥdem factũ nõ eſt ſim⸗ pliciter attendendũ ſed vna cũ eiꝰ q̃litate qᷓ hʒ eiꝰ naturã alterare ſicẽ patuit exemplũ paulo ſuꝑius de fructu quẽ qͥs cõſequit᷑ ex ↄctu ẽpticio.⁊ idẽ ex cõtractu pignoꝛaticio.⁊ tñ pꝛimũ licitũ ſed ſcõᷣm illicicũ.Sic ad ꝓpoſitũ qᷓ;uis effectiue idẽ cõmo⸗ dũ ↄſequat᷑hicemẽs qð ↄſequeret᷑ ſi a bncipio mu – tuaſſet cõitati.tñ nõ ſequit᷑ ꝙ cũ illa mutuũ hat qꝗqꝛ nõ ꝑ viam mutui ſed ꝑ viaʒ emptiõis vere ſine fraude vel dolo ↄſequit᷑ tale cõmodũ ⁊ nõ ſubro⸗ gatur mutuãti vt mutuans ſedvt emens illð ius a vendente. d dices Möne in cõ. .. IX cioſus eſt ↄctꝰ emptiõis ⁊ veditiõis ⁊ eqͥpollet cõ tractui mutui qꝛ is qͥ crat als vẽditurus rem ſuã x.ſi tũc data fuiſſet pecunia.voluit.xij ꝓpterdi⸗ atiõem ſolutiõis.⁊ ſic ẽ ꝓinde ac ſi illa.x.ſibi mu tuallet ꝓ duobeꝓ illo tꝑe.et ſic tꝑs vendidit. ſʒ in caſu nr̃o nõ ſic.qm̃ vẽdens tale ius qð habet ꝓ pe cunia mutuata vẽdit illud qᷓ;tũ tũc cõiter valet. ipm ius tribuit emptoꝛi incõtinẽti ⁊ etiã incon trariũ eſt. c. ↄſulnit. ec de vſurj.⁊. c. nauigãti. Re⸗ ſpon.nõ.qꝛ alia rõ refoꝛmat pactũ.iõ nanq; ibi vi uenitex ꝑte ↄᷣhẽtiũ dilatio ſeu ꝓpter dilatiõemvel anticipatiõem tꝑis maioꝛ vel minoꝛ q;titas.⁊ ſic nõ venditftempus.vt in caſib iſtaꝝ decretaliũ.ſʒ in caſu nrᷣo oĩa ſunt pñtia ſcʒ merces ⁊ pᷣciũ.qua⸗ ſimerces eſt ipᷣe redditus ſeu ius vel actio q̃ tãtũ valebũt vel ad minus valere credunt᷑ ſub ſequẽti bus tꝑibo qᷓ;tũ mõ valẽt.vel ſaltim eſt dubiũ et hᷣ fufficit ad h̊ ꝙ ↄctꝰ ſit licitꝰ.Oꝑat᷑ tñ bñ fateoꝛ ta⸗ le dubiũ ꝙ ipᷣm ius minus valet ⁊ minꝰ vendit᷑. E ſt eni dubiũ an ⁊ qñ ſit rchabitutus ⁊ ꝓpter hoc nõ eſt liberũ ſed tali cirtũſtãtia aggrauatũ ipſum ius qð vẽdit᷑ ⁊ iõ minus vendit᷑ q ſi eſſet claꝝ ⁊ li erũ. Minus enĩ vendit᷑ res onerata qᷓ; libera.ſi ut domꝰ vel terra q̃ debet alteri ſeruitutẽ minꝰ ;ᷓ libera vendit?. Et ſic pᷣdictus Lau. Zelvſiue te⸗ net ꝙ emptio talis iuris ſit licita de ſe.⁊ ꝙ licite poſſint emi talia iura ab alijs.⁊ licet Lau.ad oẽs rñdeat rões tenentiũ ſcʒ talẽ emptionẽ illicitã.cõ cludẽdo tñ ↄſuluit oiba ꝙ debeãt ſe ab hmõi em⸗ tione abſtinere.qꝛ ex qͥ docti viri in hmõi vria ſi⸗ bijnuicẽ ſentiat negari nõ põt quin ſaltẽdubiũ ſit talẽ emptionẽ licitãvel illicitã.Et iuris regula di cit ꝙ in dubijs tutioꝛ via eſt eligẽda.er de ſpon.iu uenis.Et ad idẽ facit dictũ Aug.de pe.diſt.vij.ſi quis dicẽs.Tene certũ ⁊ dimitte incertũ. Pe. de ancho.egregius doctoꝛ vtriuſq; iuris bonoñ.ſo⸗ lenniter diſputauit hãc qõem ſcʒ de imp̃ſtitis ve⸗ netoꝝ q̃ tñ ſiłia ſunt pᷣſtantijs floꝛẽtinoꝝ de qᷣbuſ eſt ſermo.et ↄcluſiue determinat nõ ſolũ licitã eẽ ꝑceptionẽ dicti lucri vltra ſoꝛtẽ ipᷣis mutuantib cõitati ſed etiã licite vendi ⁊ licite emi.Ad qð pꝛo bandũ facit quãdã diſtinctiõem qᷓ̃drimembꝛẽ. di certi ⁊ tempus incertũ vt emptio vſufructꝰ vniuſ poſſeſſiõis ad vitã ⁊ iſte ↄctꝰde ſe eſt licitus qᷓ;uis poſſit depꝛauari ꝑ circũſtãtias malas.qñq; tꝑus eſt certũ ⁊ redditꝰ ẽ certꝰ.puta annuatiʒ.x.coꝛbes frumẽti vſq; ad.v.annos vel aliũ cẽſum annualẽ pecunie detmiatũ puta.x.flor.ãnuati vſq; ad cer⸗ ũ tpᷣs.⁊ tẽ Jo.an.pꝰ Hoſti.⁊ Innoc̃.vr̃ tenere ꝙ cõſtituẽdo ſſtũ ãnuũ redditũ de nouo ꝓ minoꝛip cio emẽdo ſit licitũ. cõſtitutũ ãt ſic redditũ ab ãti quo vr licite emi poſſe.ſed in addit᷑.ſpecu.tʒ ꝙ qñ redditꝰſt᷑ certi puta cẽſuales nõ ſubmiſſi ſoꝛtune. ⁊ tpᷣs ẽ certũ plꝰ ↄhi iſtũ ↄctũ ad vſurã.Et bᷣ dẽm intelligo diẽ iſte Pe.cũ ipᷣe cẽſus ↄſiſtit i pecunia ⁊ infero ꝙ ſiqs emeret dicta impᷣſtita ad vnuʒ duos vł tres ãnos ꝓ minoꝛi pᷣcio qᷓ; ꝑcepturꝰ ſit. puta.c.in anno /ꝓ.lxxx.bᷣ cẽt vſura.ſʒ cũ redditus nõ ↄſiſtit ĩ pecũia ſʒ i fructu puta vino oleo frum to ſeruitio oꝑis ſi ↄſtitutio tal redditꝰ creat᷑ ð no uo q;uis p mioꝛi pᷣcio emat q; ſit qͥs ꝑcepturus.ſi tñ remanet dubiũ vtrũ plłꝰvł minꝰ ſit ꝑcepturu credo valere ⁊licitã eẽ emptionẽ.ałs ſecꝰ.qñ q; tẽ annos.⁊ h vr licitũ lʒ veriſilr ſit ampliꝰpꝑcepturꝰ emẽs 3 ſit pciũ qð dat.⁊ lʒ de nouo ↄſtituat᷑.qñn⸗ qʒ redditꝰ ſtcerti ⁊ tpᷣs incertũ puta ad vitavel in pus ẽ certũ ⁊ feadg icerti.vt fructꝰagri vſq; ad.v ppetuũ yt pꝛo me ⁊ meis heredibus ⁊ ſucceſſoꝛibo et huiuſmodi ſunt talia impꝛeſtita.Et ita condlu dit ꝙ neq; in ciuibus ad ſoluendum cosctis vo Nluin Wemyel gaſi mläß n gn⸗ noquͤi bſegin Wügh üunrz Pmde Peme Küßn nchet lben, Ni nin hinen iFlitrr adois llatic5 miicn uf bilt wuol Hopi .1 dede i.o risN Rcho⸗ n⸗ mod ape menbi.d mtfonen iaußn⸗ pgn rutn n i fng „ gptin uge n edis C A☚ ”ð —— neq; in emptoꝛibi ipoꝝ impſtiton gbitur viciuz vſurarium.et licite poſſe tales redditus vendere Vltra rõnes alias inducit ꝙ Inno. Hoſti.⁊. Jo. an. in ſilib caſibo bᷣ tenuerũt. Et idẽdicit tenuiſſe diſputãdo mꝗrjm Nico.de anglia oꝛdi.pᷣdi.⁊ ma⸗ giſtrũ Franciſcũ oꝛdi.mino.licet ↄᷣrium tenuerit magr Pe. de ſtrocijs oꝛdi.pᷣdi.hec Pe.de ancha. Greg.aũt de ari.?⁊ Gui.⁊ Jo.chenlſꝛot.oẽs oꝛdi. bere.tenẽt ꝙ emptio taliũ iuriũ cũ receptis illiuſ lucri ſimpliciter put dat cõitas ſit vſura.⁊ꝙ non pñt licite reciꝑe vltra ſuũ capitale.ſicẽ nec etiã ipᷣi mutuãtes poterãt reciꝑe a cõitate vltra ſuũ capi⸗ tale mutuatũ cũ intereſſe. Magiſtri aũt oꝛdi.pᷣ⸗ di. cõiter tenẽt.ciues ex q̊ coacte ſe oluũt licite poſ⸗ ſe reciꝑe talẽ annuũ redditũ ⁊ etiã imꝑpetuũ.ſed noõ licite poſſe emi ⁊ rões eoꝝ cã bꝛeuitatis omit/⸗ ro.Et licct Lau.ad rões oẽs rñdeat tenentiũ ſczʒ talẽ emptionẽ illicitã. cõcludẽdo tñ ↄſuluit oĩb⸗ ꝙ debeant ſe ab hmõi emptionibo abſtinerc.qꝛ ex quo docti viri in hmõi oria ſibijnuicẽ ſentiãt ne/ gari nõ põt qn ſaltem dubiñ ſit talẽ emptiõem li⸗ citã vel illicicã.Et regula iuris dicit ꝙ in dubijs rutioꝛ via eſt tenida:ex de ſpon.iuuenis Et ad idẽ facit dictũ Aug. de pe. diſt. vij. ſiqs dicens. Tene certũ ⁊ dimitte incertũ. An.de bu.ſuꝑ.c.in ciui. de vſun. Poſtq; determinauit de emptiõe reddi⸗ tus certi fundi in ꝑpetuũ vel ad vitã. an licitꝰ ſit cõtractus ⁊ ↄdluſit ꝙ ſic.ſed Jo.an.ſic ſubdit.Et p̃dicta faciũt ad illud qð ſepiꝰ venecij s reuocat᷑ in dubiũ. Ibi enĩ oẽs hactenꝰ ↄtulerũt pecuuias ꝓ neceſſitatibo q̃ occurrerũt.⁊ deinde cõitas rñdit eis q̊libet annoꝓ cẽtenario qñq;.v.qñq; minus. ſed capitale nunq; reſtituũt ⁊ vocat᷑ npſtita. l/ leq̊ qui hʒ in cõi duo milia vel tria milia vẽdit al⸗ teri ius ſuũ ⁊ emolumentũ omne qð ꝑcipit a cõi. queritur an iſte ſit licitus ctus.Ex pdict patet ꝙ ſic.qꝛ recipit redditũ in pecunia iam ↄſtitutũ. Itẽ idem redditus creſcit ⁊ decreſcit ⁊ poſſet cõe in totũ abolere ſi vellet ⁊ nihil rñdere. Itẽ non eſt maioꝛ redditus qᷓ; eſſet vniꝰpoſſeſſiõis immobił et ſic vr̃ ꝙ licitus ſit ↄᷣctus.hec Antho.de bu. Su. perius tñ in eodẽ.c.ponit iſtud Nota ꝙ in dubio abſtinendũ eſt ab illo ↄctu de quo põt ꝓbabiliter dubitari an ſit licitꝰ lillicitꝰ.qꝛ bonaꝝ mẽtiũ ẽ. ibi culpã timere ⁊c̃.di.v.ad eiꝰ.talẽ hmõi ẽptio. — . * * 4 . . A . . 1 . ð . . 8 . ð Atem hunc cõtractum.ꝭ.x emptionis ⁊ venditionis qͥ fit de pccunijs ſolut aciuiby cõitati qᷓ dicunt᷑pᷣſtantie nõ eẽ illicitũ ꝓ⸗ bat męr̃ Franciſ.de empoł magj in theologia oꝛ⸗ dinis mino.triplici via.⁊ pᷣmo ſic. Hmõi ↄctus nullo iure phibet᷑ diuino aut humano.&̊ nõ eſt illi citus ſeu vicioſus.ptʒ ↄña.qꝛ nihil eſt pctm̃. niſi qꝛ ↄtra pᷣceptũ iuris diuini vel humani:añs ꝓba tur.qꝛ nec canonico nec ciuili nec diuino iure ꝑ/ hibet᷑ ꝙ canonico vel ciuili iure nõ ꝓhibeat᷑ expli⸗ cite vel expᷣſſe ex ſe patet.ꝙ etiã nec implicite patʒ erx hoc.qꝛ cõiter iuriſꝑiti vtriuſq; ꝓbant licitũ cẽ ꝙ aũt iure diuino nõ ꝓhibeat᷑ pbat᷑ ꝑ hoc.qꝛ ſi ꝓ⸗ hiberet᷑ potiſſime videret phiberi ꝑ ulud verbum Mutuũ date uihil inde ſꝑantes.qð verbũ xpᷣi eſt Luc.vi.quaſi ꝓpt᷑ h̊ hic interueniat mutuũ ⁊ vſu⸗ ra ⁊ talis ctus vſurarius reputet᷑ſed uᷣ eſt falſuʒ qð ſic ꝓbat᷑. Cõtractus vſurarius ſᷣm theologos eſt cum ex vſu rei cuiusvſus nõ diſtinguit᷑ ꝑpetuo a dominio qͥs lucratur.vt cũ ex pecunia qs vult habere lucrũ rem illã alteri mutuando.qꝛ ſic mu tuando vt pecuniã non manet mutuans dũs pe⸗ cunie mutuate.⁊ ꝑ ↄñs ſi illa vel vſu eius aliqd vellet reciꝑe vlcra ſoꝛtem.reciꝑet ꝓ nõ ſuo ⁊ ſic vẽ deret nõ ſuũ.Et ad iſtũ intellectũ loquũtur ſan⸗ cti doct.xuij.q.iij.ꝑ totũ. In omni etiã gᷣctuvſura rio videt᷑ tempus vẽdi.qð nõ eſt plus ſuñ qᷓ; alte/ rius In ↄctu aũt pᷣdicto non exercet᷑ mutuuʒ. ſed emptio ⁊ venditio realiter.Eſt etiã dare caſus ĩ qͥ bus mutuando talẽ rem cuius vſus nõ põt perpe tuo ſeꝑari a dñio vt eſt pecunia põt quis recipere gliqͥd vltra ſoꝛtem vt rõne moꝛe poſt terminũ cõ⸗ ceſſum debitoꝛi.vel rõne pene vel alijs modis qͥs ob bꝛeuitatem dimitto⸗ Becudo ꝙ dictus con. .. XI. tractus nõ ſit ũlicitus ⁊ vſurarius vt quidaʒ di ⸗/ cunt ꝓbatur ſic.Quia aut dictus ↄctus eſt vſura rius inter vendẽtem puta Petrũ ⁊ ementeʒ puta lſohannẽ. auteſt vſurarius inter Johãnẽ ſc emẽ⸗ tẽ ⁊ cõitatẽ.nõ eĩ cadit vſura niſi int᷑ vſuraric cõ⸗ trahẽtes. Scd capiẽdo ſcðᷣm membꝛũ ſcʒ ꝙnõ ſit vſurariꝰinter ementẽ ſcʒ Johem ⁊ cõitatẽque eſt obligata Petro ꝓ pᷣſtantijs ſolutis ꝓbat᷑ſic. Int Jobem ⁊ cõitatẽ nullus eſt ↄᷣctus.vel ſaltẽ nullꝰ cõtractus mutui.ꝗg̊ nullus ↄctus vſurarius.ↄña ptzʒ ex dictis.ans ꝓbat᷑.qꝛ mutuũ non cõſiſtit niſi vbi fit de meo tuũ.qꝛ eſt obligatio q̃ re ↄhit᷑ acce⸗ dente cõſenſu. Sed quãdo Johanes dat pecuniã Petro venditoꝛi nihil dat ex hoc cõmunitati nec aliquid de ſuo efficitur cõitatis. Confirmat᷑ hoc. 2 cõtractus qui fit inter Petrũ ⁊ Johanneʒ poſ ſet de iure fieri etiam ignoꝛante cõmunitate. Ad qð etiam põt addi tertia ratio.vicʒ qꝛ in cõtractu emptionis iuris inter iſtos duos Petrũ ⁊ Johã nem effectus eius qð agitur eſt vt commoditas⁊ vtilitas crediti ⁊ actionis qð et quã vendit hñs i monte qᷓ;tum eſt ex ꝑte ipᷣius in ilũ emptoꝛẽ trã⸗ ſeat. Et ex hoc non neringir vinculũ exñs ex parte debitoꝛis nec etiã vinculũ obligationis ex parte creditoꝛis tranſit de eo in emptoꝛem.ſed exerciti um ſue actionis ac cõmodatur emptoꝛi vt ad ſuã vtilitatẽ exigat qð debet᷑ vẽditoꝛi Cõcludẽdo iſtð ſcom membꝛũ pᷣdicte diſtinctiõis ꝓ maioꝛi decla ratione ſcieudũ eſt.ꝙ tam inter venditoꝛẽ Petrũ et cõitatẽ qᷓ; inter Pe.venditoꝛẽ ⁊ Johannẽ em⸗ ptoꝛem dẽmꝰ tria ↄſiderare.Nã in᷑ipᷣm Pe.qui ſoluit pᷣſtãtias cõitati ⁊ ipᷣaʒ cõitatẽ dẽmꝰ atten⸗ dere pmo ↄctũ mutui qͥ ille cõitati mutuauit pu⸗ ta floꝛc.c.q̊ͥs ſoluit in pᷣſtãtijs.ſcòo obligationem ex tali Zctu inſurgentẽ q̃ cõitas ipᷣi mutuãti tene⸗ tur in dictj floꝛe.c.⁊ ẽt ad intereſſe.⁊ ſic bʒ ipᷣe cre⸗ ditoꝛ qui ſcʒ ſoluit cõitati.c.ius exigẽdi ⁊ ꝑcipien di dicta.c.⁊ ĩtereſſe tertio hoc põt petcẽ ⁊ a gere vt recipiat capitale vel dũ non datur capitale vt re/⸗ cipiat intereẽ. Subſeqnẽter in ↄctn eptõis et vẽ/ ditiõis celebꝛato int᷑pe.⁊ Jo.de illo credito motꝭ ſczc.ẽt dẽmꝰↄſiderat᷑ tres effcũs ex illo iſurgẽtes TCitulus Pꝛimus quoꝝ pꝛimus eſt ꝙ emptoꝛ habet actionis exerci⸗ tiũ quã habebat veditoꝛ noĩe ipᷣius vẽditoꝛis.ad vtilitatẽ tñ ipᷣius emptoꝛis.ſcðus eſt qꝛ a iure da⸗ tur ſibi vna actio ſiłis illi quã babebat vẽditoꝛ q̃ vtilis appellat᷑. ⁊nõ oꝛitur exotractu quẽ habebat emptoꝛ cũ cõitate.ſed ꝓpter vctũ quẽ habet cũ vẽ/ ditoꝛe cũ habcat eam ex illo pmo ↄtractu vẽdito/ ris vel a iure tm̃ abſq; materia alicuiꝰ ↄctus erx q̊ pꝓcedit ꝓpꝛie.tertius effectus eſt ꝙ vẽditoꝛ tenetur oẽm vtilitatẽ mutui.i.omne qð ꝑcipit de mutuo facto cõitati ⁊ actionis ⁊ iuris ſibi cõpetẽtis ⁊ in tereſſe dare actoꝛi ſiue emptoꝛi. Ex qᷣb infert᷑ ad ꝓYpoſitũ clare aparere ꝙ ius emptoꝛi ↄpetẽs non ꝓcedit ex aliq̊ cotractu qui ſit inter eũ ⁊ cõmune? ꝙ nullus ↄctus init ꝑ illũ actũ cũ ↄſtante nec cõi tas efficit᷑ ppꝛie debitrix iſtius emptoꝛis cũ vtilis actio quã hʒ ſuo noie ⁊ directa quã babet nomie vẽditoꝛis inſurgũt ex pᷣmo mutuo ⁊ emptione ſi ue ꝑ emptiõem abſq; eo ꝙ illud pᷣmũ mutuũ viti⸗ etur ſiue alteret᷑ vel trãſferat᷑ in aliam ꝑſonã Et ſi dicat᷑ ꝙ ĩmo ꝓcedit ex aliq̊ ↄᷣctu inter cõitatẽ ⁊ em ptoꝛẽ celebꝛato.qꝛ totũ vrvires aſſumere ex pacto cũ cõitate celebꝛato rõne ſcriꝑturede bᷣ fit.qꝛ ſcilʒ obligat᷑ ſindicus cõis.⁊ ꝑ ↄñs ipᷣmↄmune ad iſta faciendũ h̊ eſt emptoꝛi dandũ.c.ĩtereſſe ꝑ ſcriptu ram. Rñdetur ꝙ ſindicus nõ eſt factꝰ ad celebꝛã⸗ dum aliquẽ ↄtractũ inter cõitatẽ ⁊ emptoꝛc.ſʒ ſo lum ad faciendũ firmũ eſſe ↄttũ inter emptoꝛeʒ ⁊ venditoꝛẽ vt ̊ facta etiã inuito vẽditoꝛe emptoꝛ habeat ius ſuũ qð emit ab eo.⁊ad hoctendũt oẽs ſcripture q̃ ſuꝑ bᷣfiũt.nõ aũt ad faciendũ nouũ cõ tractũ cũ cõitate.Et ſic ↄduditur iſta ſeccũda ꝑs diſtinctiõis ſcʒ ꝙ inter emptoꝛẽ ⁊ cõitatẽ nuliuſ interuenit ctus vſurarius.Alia ꝑs diſtinctiõis ſupᷣdictaſc; ꝙ inter emptoꝛẽ ⁊ vẽditoꝛẽ nullus in teruenit ↄtractus vſurarius.ſic pꝛobatur. Inter ipos ſcʒ emptoꝛẽ ⁊ venditoꝛẽ nullũ eſt mutuuʒ. nulla vſura.nam vſura in mutuo ↄhit᷑. añs ꝓbat qꝛ iſte eſt ᷣctus emptionis ⁊ vẽditiõis nõ mutui vtʒz de ſe cũ nunq; rehabeat emptoꝛ avenditoꝛe il los.xxv.florenos qͥs dedit ꝓ pꝛecio.c.qñ tali pꝛe⸗ cio centenariꝰ vendit᷑. Ad b etiã induci põt ſecun da rõ.qꝛ ſcqʒ cũ tam capitale qᷓ; intereſſe in aliquo dubio pendeat.q̊ᷓ cũ ſe expõit ꝑiculo iſte emẽs nul lam ↄmittit vſurã.Si eni indubio nõ pẽderʒ nõ daret venditoꝛ c.ꝓ.xxv.⁊ inſurgit bmõidubium. qꝛ in mera debitoꝛis ſcʒ cõitatis volũ tate cõſiſtit nõ ſoluere vel differre ⁊ creditoꝝ leges diſſoluere Sit g̊licitus talis ↄtractus rõne talis dubij.et cũ in nullo is emens ſe innouet cũ cõitate.ſʒ dũ⸗ taxat redditus aliqualiter dubios emat ⁊ licitos a vẽditoꝛe. Foꝛtificat tertio dicta rõ dubij ꝑ vnũ ſimile.nam ⁊ ſecurãs merces ianuã vehẽdas etꝓ pter h.x. vel.xx. recipiẽs put plus vel minus gue videt᷑ ⁊ꝑiculoſum ſibi aſſecuranti nil illicitũ facit ergo nec in caſu nr̃o qui eſt ſiłis illi.qꝛ totũ debi- tum qð hʒ venditoꝛ recipit emptoꝛdando illi.xxv ſcʒ ꝓ pcio.c.Si eni nunq; reciꝑet a cõitate aliqᷣd iſte ſecũdus ſcʒ emptoꝛ ſibi znõ pᷣmo damnũ cede ret.ſicut ꝗ̊ ſuũ eſſet damnũ ſi nil reciꝑet.puta qͥa cõitas defice et in ſoluẽdo ſic ſuũ ſit lucrũ ſiue pa rum ſiue multũ recipiat Sit ⁊ quarta ratio talis Lertio pꝛobaturc ctus cõtractus emptiõis r itoꝝ in mõte nõ ſit äl —— vſura non eſt.niſi cum aliquis vltra ſoꝛte; aliqᷣd recipit vel reciꝑe intendit.ſed reſpectu emptoꝛis nõ eſt cõſiderare ſoꝛtem vel aliqᷣd vltra ſoꝛtẽ.qꝛ to tum ius vẽditoꝛis ⁊ quo ad capitale ⁊ quo ad in⸗ tereſſe eſt ſoꝛs ⁊ cedit in ſoꝛtẽ emptoꝛi.qꝛ totũ il⸗ lud ius emit.q̊ nihil accedit ſibi vltra ſoꝛteʒ.⁊ ſic patet ꝙ inter venditoꝛem ⁊ emptoꝛẽ non interue nit contractus vſurarius. di. F. XII. illicitus ex iniuſto pᷣcio ꝓut pma facie apparet eo vicʒ ꝙ. c. ꝓ.xxv.vendunt᷑.⁊ multofoꝛtiꝰ qꝛ non ſoli.c.ſed.c.cũ lucro ſcʒ redditus anualis qdat᷑a cõitate ꝓ illis c.⁊ ſic nõ interuenit iuſtũ pᷣciũ.Itẽ ex eo ꝙ hic videt᷑ tempus vendi qm̃ rõne dilatõis talis emit.c.cũ lucro ꝓ.xxv.Sed ad pᷣ rñdet᷑. Ad pꝛimũ quidẽ ꝙ ſatis interuenit iuſticia in pᷣcio. Juſticia eni pᷣcij dʒ attendi a tꝑe ↄctus vt tm̃ det᷑ qᷓ;tũ tũc valet.ſed tm̃ valet qᷓ;tũ vendi põt.nõ au tem q;tũ eſt tũc valitura ⁊ ꝓ toto tꝑe ſequenti.qꝛ res nõ dʒ eſtimari in vẽditione niſi qᷓ;tũ valet tꝑe cõtractus.alias nõ poſſes licite emere aliquã ter ram ſcðoðm equalitatẽ Cũ ꝗᷓ ius exigedi.c.nõ ꝑ lus valet tũc qᷓ; xxv.floꝛe ꝓpter dubiũ vicʒ qð iacʒ nõ ſolũ circa intereſſe ſed circa capitale.⁊ etiã qꝛ ptʒ ꝙ tu vendẽs nõ habes tale ius cũ ſuo intereẽ plłꝰ carũ.vñ ſequit᷑ ꝙ emit᷑ iuſto pᷣcio.Item res ligata nõ tm valet qᷓ;tũ libera. Exemplũ in domo qͥ nõ tm̃ valet cũ circũſtãtia aggrauate q;tũ libera.ſed ſoꝛs illa.c.floꝛe.ligata eſt circũſtãtia aggrauante cũ tm̃ rehabere nò poſſis.q̊ nõ mirũ ſi nõ tm̃ valʒ qᷓ;tũ.c.floꝛeni liberi.Et ſi querat᷑ q;dtũ minus va lere debent. Rñ.qᷓ;tũ a ſapiẽtib⁊ ꝓbisↄſideratio circũſtantijs aggrauãtib fuerit arbitratũ ⁊ appᷣ/⸗ ciatũ.Et cũ in ꝓpoſito nr̃o ſic cõiter apꝛecient᷑tm̃ ꝑoↄñs valebunt Id ſecũdũ dicas ꝙ hic nõ vendi tur tempus.nõ eni emens dat.xxv.cũ intentione plus hñdi in poſteꝝ ex ſolo lapſu tꝑis.ſed ꝓpt᷑ du⸗ btũ emergẽs in tꝑe rõe ſiqdẽ ꝑiculi qð in ſe ſuſce/ pit.⁊ ꝙ attendit᷑ lucrũ ꝑceptũ eſſe licitũ.nõ auteʒ rõne tꝑis qꝛ nõ ẽ pᷣciũ tꝑis ſʒ pᷣciũ ꝑiculi in tꝑe . L Beg oppone nucvt. 5. XIII. argumẽta tollamꝰ que in oriũ fieri ↄſueuerũt Et bᷣmo ſᷣm quoſdã ſic. Certe ſi pᷣnus cõitati mutu ans qui rõne coactiõis alias licite illud intereſſe recipit nõ foꝛet coactus.ſed volũtarie mutuaret. ſub ſpe vel pacto tantum recipiẽdi.vel als nolẽs recipere capitale cõſtate volente illud reſtituere vſurã ↄmitteret.ã a ſili idẽ dicamꝰ in h̊ ſcᷣo ſcilʒ emẽte ab eo qͥ cõitati ſoluit pᷣſtãtias ↄña ptʒ quia volũ tarie intrat locũ pᷣmi q̊ͥ ad ↄctũ mutui.Sed ad hrñdet᷑ negãdo qꝙ iſte intret locũ pᷣmi q̊ ad con cractũ mutui.nã nil mutuauit iſte emẽs cõitati ex bᷣ Zctu quem cũ pmo fecit ſcʒ vẽditoꝛe iuris ſui qð habet in mõtc.nec efficit ꝓꝛie creditoꝛ cõitat p hbũc ctũ.qꝛ cõitas ꝓpꝛie nõ tenet᷑ vt debitoꝛ ſibi rñdere.nec legẽ ſuꝑ h fac.ſʒ ꝑðꝰctũ emptõis intrat locũ ſuũ q̊ ad ius exigẽdi ⁊ ꝑcipiẽdi qð bʒ.ſ.vẽdi⸗ toꝛ ex ↄctu mutui facto cũ cõitate.Sũt g̊ diuerſi cõtractus etſi quo ad cõmodũ ideʒ ſequat᷑ effectꝰ ſob ope ſea g lce llug e peen heg alc Prone ato ldin üd iſ ninme 7 N. ninnſt moz lece ici Nluis md gang iwen icin hiflu⸗ gn ien miſß Elen odd dn r. inns gonge hünn nc * N. arnd u un Virnee uani. onolis feſircre oſ⸗ fiͤn und⸗ niceeen isn S a, in qui quidem identitas effectus non haber altera⸗ re naturã taliũ ↄctuũ.ec ẽ ̊ nouũ ꝙ qͥ ad dam nũ ⁊ ↄmodũ idè ſequat᷑ effectꝰ in diuſis ↄctib jᷣ⸗ rũ vnꝰ appꝛobat᷑ alerepꝛobat. Exemplũ in ↄctib⸗ pignoꝛaticijs ⁊ vẽdicijs.Cõcedis mihi mutuo.c. flozꝛenos ꝑ.viij.an.⁊ ego tibiↄcedo domũ meã va lentẽ.c.floꝛenos in pignꝰ vt eq inhites ꝑ octo an/⸗ nos ſine penſione ⁊ exinde reſtituã tibi. c floꝛenoſ et tu mibi domũ meã.ecceynꝰmodꝰ qͥ põt celebꝛa ri hic ↄctus.alius modꝰeſt.putavẽdo tibi domũ meã. c.floꝛe. ſcom ꝙ eſtimat᷑ ſed hac cõditiõe adie/⸗ cta ꝙ poſt octo annos tenearis reuẽdere mihi eo dẽ pᷣcio ſi volã Ecce iſti ſunt duo diuerſi Ictꝰquo ad foꝛmã ↄctuſ.qꝛ bmꝰpignoꝛatitius ſeðs empti cius. ſed q; tũ ad effectũ ↄmodi vel dãni nõ ſũt di uerſi.⁊ tñ pᷣmꝰ repꝛobat᷑.qꝛ pignoꝛaticiꝰ⁊ vſuꝛa⸗ rius.ſcdᷣs axpꝛobat᷑ qꝛ empticiꝰ⁊ iõ licitꝰ ſeqſtra⸗ ta fraude intẽtiõis. Sic ad ꝓpoſitũ reducẽdo.licʒ idẽ vtile aut cõmodũ vel dãnũ ↄſequat᷑ hemẽs di ctũ ius.c.floꝛe.q̊s hʒ ſuꝑ mõte cõitatis hᷣ vẽdens qð alias ẽt ↄſecutꝰ fuiſſet ſi volũtarie mutuaſſet. nihuominꝰ nõ ſequit᷑ ꝙ debeat iudicari ſic ĩ vno ſiẽ in alio.Nã in pᷣmo iudicãdus ẽ emẽs recte cõ⸗ ſcie.qꝛ facit ↄctũ licitũ.ſ.emptionis in qͥ licitũ E ſpare lucrũ ⁊ deſiderare.⁊ ſic ad reſtitutionẽ mi⸗ — 7 nime obligat᷑.ſed in ↄctu mutui cũ eſt volũtariuſ nõ licet ſꝑare lucrũ.alias vſurariꝰ 7ctꝰ ẽ. ⁊ ad re/ ſtitutionem illius lucri obligatur. Et ſic ablate ſunt obiectiones pꝛimoꝝꝛ H —— MHppone ſecudo vt S. XIIII:. tollan?᷑ obiectiones ſecũdoꝝ. Uariatio ↄditiõis inducit varietatẽ diſpoſitiõis.ſed in tali ↄᷣctu va riat᷑ ↄditio vendẽt ⁊ emẽtis.nam vendẽs ad mu tuandũ cõitati.c.quoꝝ ibi ius hʒ inuitus acceſ/⸗ ſit ⁊ coactꝰ. Emẽs añ t illa.c.ſeu ius eoꝝ volũtari us bᷣ agit nõ coactus.q̊ dʒ variari ⁊ diſpoſitio.vt ſcʒ ⁊ ſi vendẽs licite recipicbat redditꝰ aunuales v. ꝓ dãmnis ⁊intereſſe.emẽs nõ licite recipiat ipᷣe qꝛ nõ coactus eſt emerc.Pꝛobet᷑ aũt pᷣdictũ añs ꝑ ſike. Nã ſi gener qᷣͥ hʒ in pignꝰa ſocero poſſeſſionez. p dotiby recipiendis nõ ↄputãs fructus in ſoꝛteʒ ꝓpter ouera matrimonij.aliũ ponat in locũ ſuuʒ. vt qͥa ab eo recipit q;titatẽ pecuniequãdʒ hr̃e a ſo cero p dotibi.⁊ ipᷣe dat ſibi ius qð hʒ in ulo pigꝛe poſſeſſionis ꝓ ipis dotibo recipiẽdis.⁊ cuʒ h poſ⸗ ſeſſionẽ eo mõ qͥ hʒ.nibilominus iſti ſecundo fru ctus ↄputabunt in ſoꝛtẽ.qꝛ ſcʒ ceſſat cõditio que erat in pᷣmo.ſ.onus matrimonij.qð patet.qꝛ pꝛi⸗ mus ex eo ꝙ q̃ſi coactꝰlicite recipiebat fructus.q cõditio variat᷑in ſecũdo.i.in emptoꝛe,qꝛ in eo nł la coactio. Sed ad b̊ rñdet᷑ ꝙ nõ eſt ſiłe.Qui eniʒ ſubrogat genero ꝑ ↄctũ emptiõis iuris ſui ab eo oꝑtet ꝙ coputet fructus in ſoꝛtẽ.qꝛ ſi aliud fieret reciꝑet lucrũ ex ſola expectatione cꝑis ad recipiẽ/ dũ ſuũ cũ ſit certus de ſuo ꝓpĩ pignuſ poſſeſſionis ſe⸗ tʒ.⁊ ſic yẽderet tᷣs qð ad vſurã ꝑtinet. ſed nõ icẽ in ꝓpoſito.qꝛ emẽs talia iura inõtj neſcit an illud lucrũ recepturus ſit ĩmo ⁊ de capitali dubi tare põt.Si g aliqð lucrũ ↄſequit᷑ nõ eſt h ex ſola expectatiõe tꝑis.ſed ex anxietate ſeu anxietagtedu bij ⁊ pꝑiculi in tge. et ſicpʒ ꝙ caſus poſitꝰẽ diſſilis a noſtro. Poſſet tamen bene ad ꝓpoſitum adduei ꝑ hunc modũ.vt ſiqs deberet genero dare dotegs. ⁊p ̊ daret ſibi fructꝰalicuiꝰterre.ſed tñ eſſet ĩ po teſtate ſua dare vel nõ dare.tũc ſi eſſet ſocer malꝰ debitoꝛ ⁊ dubitaret de eo tam de ſolutiõe dotiuʒ qᷓ; datiõe fruetuũ tũc poſſet alteri totũ ius vẽde/ re.⁊ in ſui locũ in totũ illũ ponere.⁊tũcvaleret ta lis ↄctꝰ ⁊ licitus eſſet ꝓpi dubiũ ꝑiculi ⁊ laboꝛis i exigẽd.qᷓ;obꝛẽ etiã nõ daret emẽs tũcilli de toto Ooppone tertio vt tol. J. XV ectiones tertioꝝ. hic yendũtur.c. floꝛeni cũ ſuo intereſſe ꝓ.xxv.⁊ nõ tm̃ ius exigẽdi ⁊ pcipi endi.⁊ h̊ ſic ꝓbat᷑. Ilud emit᷑ qꝗð ſcribit᷑.ſed.c.floꝛeę ni ſcribunt᷑ emptoꝛi.&ᷓ ⁊c. Si ſic rõne exceſſus vr i iuſtus ⁊ illicitus ↄᷣctus talis.qð iĩ aſſecurãte mer cantias nõ cõtingit vbi nõ eſt exceſſus in lucro qꝛ cõueniẽs tm̃ accipi ↄſueuit.Sed aqͥ h̊ rndel negi do ꝙ in h̊ Zctu vẽdant᷑.ipi.c.floꝛeni.qnimo vedi tur ius exigẽdi.c.floꝛe. Hinc videmꝰ ꝙ i libꝛo cõi tatis ſcribit ſic vicʒ ꝙ talis emit ius.c.floꝛe.vẽl a lio ſili mõ eqpollẽti. Sed debere reciꝑe.c.floꝛe.ñ eſt. c. floꝛe. nec eſt hre.c.floꝛe.Et ſic pᷣt negari ꝙ ſit dare in hoc ctu lucrum exceſſiuum.imo dat eq/ ualens ꝓ equiualenti. . UVltimo ſupereſt ad quattuoꝛ exceptiones deſcẽd amꝰ. Opponatur ergo qrto ⁊ ſic. Iſte ẽ Zctꝰ certus ⁊ nullo mõ du⸗ bius.ꝗ̊ vſurarius.ptʒ añs.qꝛ vallatus eſt ctꝰ ta . „ lis tot legibo tot ſcripturis ⁊ catenis ꝙ vr aio in/ diſſolubilis.⁊ ſic ꝙ nullus dẽat in ea dubitarce cõ ſequẽtia ptʒ.qꝛ cũ emptoꝛ ſit certus de magno lu cro cũ ꝑua pecunia vr ꝑ ↄñs erx ſolo lapſu tꝑis h̊ lucrũ ↄſurgere. Sed rñdet᷑ ꝙ ſi talis õctus ſit val latus.vt ðꝛ.tñ qñ ſit magnũ dubiũ negari nõ põt qð ſatis vr ꝑ expientiam. Nam vñ eſt ꝙ aliqñ va⸗ lent plus aliqn minns pᷣdicta credita motig niſi ꝓpter maius ⁊ minus dubiũ vno tꝑe magi ſq; alio ⁊ multi ſunt ibi laboꝛes ⁊ expenſe.vt aſſerũt expe riti Ex omnibo pᷣlibatis ſic demũ ↄclude illa con glutinando qð eſt oſiderare in iſta materia q̃tuoꝛ puncta.Et pᷣmũ eſt ꝙ hic eſt Zctus emptiõis ⁊ vẽꝗ ditiõis ⁊ nõ mutui. vt ſup declarat᷑ exquo ſoluũ: argumẽta bᷣmvꝝ Eſt ſecũdo ↄſiderare quõ in hoe gctu vendit᷑ tam ius ad capitale q;intereſſe ſimul ita ꝙ cadũt ſimul in ſoꝛtẽ emptoꝛi eo mõ qͥ pᷣmus habebat iuſte. ſed ꝑ aliũ ↄctũ diſtinctũ ſpeciea pꝛi oꝛi.ꝑ qð tollunt᷑ argumeta ſecũdoꝝ. Eſt ⁊ tertio cõſiderare quõ diſtigui ius ꝑcipiẽdi.c.floꝛe.⁊ .c. floꝛ.qꝛ ñ ſt idẽ cũ vynũ ſit ſine alio.⁊ vnũ ẽ maior valoꝛis alio.exq̊ ſoluuntargumęta tertio arguée tiũ.Eſt q̃rto cõſiderare dubiũ qð emẽs incurrit ĩ illo Zↄctu circa ius exigẽdi ⁊ ꝑcipiedi uls pecunioʒ quã emit a vẽditoꝛe.qꝛ exꝑiẽtia h̊ docet ⁊ ſciũt ex⸗ perti. ſicſoluũtur argumẽta q̃rto arguentium⸗ Et ſic cõcludit pᷣfatus magiſter Franciſcus con⸗/ Lôtrarin determina K. SVII . õ * nit alius mag' in cheologiq oꝛdi· pdic. ci⸗ yes Vt §. XVI. — pᷣcipuas ſummatim ponit dictus Lau.ſupꝛadi⸗ ctus eas deſtruẽdo ꝑ modũ gloſeĩ marginib Et licet nomẽ ipᷣe ſe dicat ignoꝛare vñ nõ expmit vo⸗ catus eſt iſte mgr Dñicꝰ de pãcaleonibo de Floꝛẽ/⸗ tiea.Dicit aũt pᷣmo ꝙqꝛ nõ omnes caſus in lege re ꝑiunt᷑ nõ ſꝑ dʒ reqri ius expᷣſſum.qm̃ plura ſt ne/ gocia qᷓ; vocabula.ff. de pᷣſcrip.verbisll.rei.Cũ ẽᷣ talis caſus nõ reꝑiat᷑ expᷣſſus in iure.iõ aliqᷣbo au⸗ ctoꝛitatibo ⁊ rõib vt potero ↄclłloem dictã firma⸗ bo.ſ.vſurã ſaꝑe emere talia credita in mõte. Po⸗/ nit aũt circa h̊ͥ tres ↄcłoes.quaꝝ pᷣma ẽ.qꝛvendi toꝛ iuris ſoꝛtis.i.crediti qð hʒ in monte.puta.cẽ tũ nõ vẽdit illud intereſſe qð data cõitate mutuã tibo nec vẽdere põt.Secũda eſt ꝙ inter cõitateʒ ? ciuẽ ementẽ eſt ctus mutni.ſeu ea q̃ inter eos fi⸗ unt hñt vim talis ↄtractꝰ. Tertia eſtoclo bncipa lis ſupᷣdicte materie.ſ.ꝙ lucrũ qð pᷣdicti empto⸗ res a cõitate eo mõ qͥ hnt ẽ illicitũ ⁊ ſapit vſuram ↄckoem ſic ꝓbat.Illud qð cõitas dono ↄfert mu⸗ tuãtib ſcʒ emptoꝛi.nõ vẽdit nec vendi põt ꝑ vẽdi roꝛẽ iure ſoꝛtis.ſʒ cõitas ↄfert dono ẽptoꝛi pᷣdẽm intereſſe vt ðꝛ in ſcriptura refoꝛmatiõis facte ſuꝑ HB a cõitate.&̊ nec vẽdit᷑ nec vẽdi põt a vẽditoꝛe iu⸗ ris ſui ſeu ſoꝛtis.maioꝛ patet cũ donũ ſit libera Datio.vtʒ ex deſcriptiõe donatiõis quã ponit ho⸗ ſti. dicẽs ꝙ ẽ rei licite nullo iure cogẽte mera libe⸗ ralitate facta collatio.ininoꝛ ꝓbat᷑.qꝛ ſcribit᷑i ſta⸗ tuto ciuitaris ꝙ camerariꝰ q recipit pecuncã ga⸗ belle teneat᷑ ſoluere cuilibet creditoꝛi ꝓꝑ dono ⁊c̃. Et ſuo mõ rõ ſilis foꝛmari põt de dãno ⁊ intereẽ. que a cõitate dant᷑ptoꝛi.⁊ ſic nõ vendũtur ab a⸗ lio. Pꝛeterea qð depẽdet ex mera liberalitate cõi⸗ tatis vẽdi nõ põt nec vẽdit᷑ ſine eiꝰ mero aſſenſu. ſʒ illud inteẽ ex mera volũtate cõitatis dependet nec dat᷑ vẽdenti ius ſoꝛtis aſſenſus vedẽdi dictuʒ intereſſe.q̊ nec vendit᷑ nec vẽdi põt ꝑ ipᷣm.mio: pa tet qꝛ ꝑ legẽ a cõitate factaʒ nec ſimplr ipᷣa cõitas cogit᷑ dare ipᷣm inteẽ ſi nõ vult.nec inuenit᷑ ↄceſſũ a cõitate ꝙ mutuatoꝛ vẽdat.maioꝛ ptʒ.qꝛ nõ poõt vẽdi ab aliqͥ qð nõ eſt in eiꝰ ptãaae nec libertate ni⸗ ſi cũ aſſenſu eiꝰcuiꝰinteſt.puta vẽdẽs trãſfert dñi ui ⁊ ꝓpꝛietatẽ rei vẽdite ꝓ equalẽti ĩ ementẽ ſedh vẽditoꝛ ſoꝛtis nõ trãſfert dominiũ ⁊ ꝓpꝛietatẽ illi us intereſſe in ementẽ. ꝗ̊ nec vẽdit illðò.maioꝛ ptʒ. ex natura vẽditionis ⁊ dict alioꝝ.mioꝛ ptʒ cũ fi at ꝑ ſtatutũ ciuitatj di.ꝙ camerariꝰgabelle ad H̊ᷣ inſtitutꝰteneat᷑ ⁊ deat dare ſingulis creditoꝛibus deſcriptis in libꝛo.In illo aũt libꝛo ſcribũtur em ptoꝛes ⁊ creditoꝛes. Pꝛeterea vẽditio ẽ cõmuta⸗ tio rei ad pᷣciũ ex cõuentiõe ⁊ pacto ꝑtiũ veniens ſed int pfatos ſcʒ vẽditoꝛẽ iuris ſoꝛtj ⁊ emptoꝛez nulla cõmutatio fit ipᷣius intereẽ ad qð cũq; pᷣciũ ⁊ nulla de h̊ ↄuẽctio vel pactio intuenit. g nõ vẽdi tur illud.maioꝛ ptʒ ex deſcriptiõevẽditio is.mioꝛ etia ptʒ qꝛ vt dicũt qͥ illa cõmertia tractãt pſona media tractant vẽditionẽ ⁊ einptionẽ pecũie mõ⸗ tis nulla intẽtione facta de ipo lucro vel ꝓuiſiõe vel intereſſe. Et apparet ꝙ cõttas q; puidet ⁊ facit ſtatutũ dat ex ſe ſicemẽti illud lucrũ.mera aut rei . veẽditio eſt q nec ĩ pctu noĩat᷑ necp ea aliqᷣd dat᷑. Becunda cõcluſio S. X. ſc; ꝙ inter cõitatem ⁊ ciuem ementem ceſt vctmu tui. ſeu ea q fiunt inter eos hñt vim talis ↄctꝰ.vᷣ aũt ſicꝓbat.pᷣmo pᷣmittit in facto id qð facit ipſa cõitas.Uadũt nanq; vẽditoꝛ ⁊ emptoꝛ ad nota⸗ riũ mõtis qͥ ſic cõficit ſcripturã.Talis aſſerẽs ſe elſe deſcriptũ in libꝛo creditoꝝ mõtis dedit ⁊con ceſſit ꝑabolam ⁊ lniam mihi tali notario tãq; pbᷣ lice ꝑſone recipienti ⁊ ſtipulãti ꝓ tali ⁊ tali ſcriba nis ꝓ cõi floꝛentie deputatiſad ſcribendũ credito res de monte.⁊ qᷓ;titates ⁊ pecunias ⁊c̃. in libꝛis ſuꝑ libꝛis dictoꝝ creditoꝝ.⁊ ↄcludit q; ẽptoꝛ ſcri batur ꝑ ſcribanos cões in libꝛo dictoꝝ creditoꝛũ loco ⁊ vice ſeu noĩe talis ſcʒ qͥ pꝰ erat creditoꝛ cõi tatis.et addit ꝙ pᷣdicti creditoꝛes ⁊c̃.pñt eiſq; li⸗ ceat ipoꝝ iura vẽdere.ꝑmutare.alienare.⁊ qͥcun qʒ titulo ſine cauſa tranſſerre in aliũ ſcribẽda ĩ di ctis libꝛis.Et qꝙ illi in qͥs dicta iura tranſlata fu erint.potian᷑ bñficijs ⁊ iuribb quib potirẽtur di cti creditoꝛes ſeu q reciꝑe debent. Mõ phatur ſic ꝓpoſitũ.Obligatio ex volũtate ⁊ ex pacto ↄſurges inter verũ creditoꝛẽ ⁊ debitoꝛẽ de ſoꝛte cõceſſa re⸗ ſtituẽda inſtituit inter eospctũ mutui.ſed tal ob ligatio eſt inter cõitatẽ ⁊ ciuem emptoꝛẽ.ᷓ ⁊c. ma ioꝛ ꝓbatur.in glo. Ray.de nego.ſecu.vbi ðꝛ ꝙ cõ⸗ tractus eſt vltra citraq; obligatio ex volũtate ꝑ⸗ tiũ ſurgẽs.minoꝛ ẽt ꝓbat᷑ ex ſupᷣdictis.Et qbo ptʒ ꝙ inter cõe ⁊ ciuẽ eſt obligatio vt eſſe põt.⁊ vnus eſt creditoꝛ et alter debitoꝛ ex ipaꝝ ꝑtiũ volũtate Et ſilr ꝙ inter eos ſit pactũ pbat᷑.qꝛ pactſi eſt pꝛo miſſum ex cõcoꝛdia ꝑtiũ vt hẽtur in Catholicon. Aparet aũt ꝙ cõe ꝓmittit emptoꝛi ⁊ ſe obligat ðᷣ ſoꝛte ⁊ lucro ⁊c̃. Pꝛeterea ſan.Tho.in ·iij.ꝑte.qð. xuij.dicit ꝙ in vbo ↄhendi impoꝛtat᷑ oꝛdo effectꝰ ad cãm.vᷣbigratia.Inter cõiuges ↄctus mr̃imo⸗ nij dicit obligatiõem mutuam vt effectũ in oꝛdie ad mutuũ cõſenſum qui eſt cauſa. inter qͥſcũq; ẽ obligatio vere ſoꝛtis cõceſſe reſtituẽde de cõſenſu ꝑtiũ inter eos eſt ↄctus mutui.ſed inter cõe ⁊ em toꝛẽ eſt hmõi obligatio.q̊ ⁊c. deroc ex ſuꝑioꝛib/ ptʒ maioꝛ ex dictis Cho.minoꝛ exſcriptis addu⸗ ctis. Pꝛeterea arguo ex dictis oppoſitoꝝ dicẽtiũ ꝙ; mutuũ nõ cõficitur niſi vbi ex meo fit tuũ qᷣa ẽ obligatio q̃ ↄtrabit᷑ accedente re ⁊ ↄſenſu. igit᷑ cũ de meo fit tuũ cũ acceptiõe rei ⁊ acceſſione conſen ſus ibi eſt mutuũ.ſed ſic eſt in ꝓpoſito.ᷣ ⁊c.maioꝛ loquẽtiũ eſt.minoꝛ põt apparere nõ ſolũ ex diccis in pncipio hnius ꝓcłois adductis. ſed etiã qꝛ qoYõ tenes meũ eſt.qꝛ cũ mibi debeat᷑ ſoꝛs ex emptione iuris de nouo ſcribat creditoꝛ ⁊ cõitas ſe debito⸗ rem eſſe obligat ⁊ ego aſſentio vt maneat apud eã ⁊ ꝓmittitur ꝓuiſio debiti mihi vt creditoꝛ.q̊ ⁊ꝛc. Pꝛeterea inter qͥſcũq; ſunt vel fiũt ca q̃ requirũ/⸗ tur ad oᷣctũ mutui inter eos eſt ↄᷣctus mutui.ſed inter emptoꝛẽ ⁊ cõe ſunt ⁊ fiũt ea q̃ rerunt᷑ ad cõ tractu mutui.ꝗᷓ ⁊c.maioꝛ eſt nota.minoꝛ ꝓbat᷑ nõ plꝰ vr̃ reqͥri ad pᷣdictũ ↄctũ qᷓ; creditoꝛ. deide ſoꝛs ↄceſſa cõi debitoꝛis ↄſenſus ⁊ obligatio iter vtrũ q;.ſed hec ſunt inter pᷣfatos vt tam ex dictis q; ex facto aparet.igitur inter eos eſt mutuũ.nec põt dici ꝙ emptoꝛ nõ cõcedit ſoꝛtem cõitati cauam . 1 E. 3 5 ari Anon leis ltreon nnödl Aſoi jartt ules or a recttori rorci aſlif ran dichidi n n rſe gi aob m eg/ s node cölenu cten igor miͦ i gu ſgrdn R mnone cdelio „ Capitulũ x* — s de ſua volũtate ⁊ conſenſu ſoꝛs cuius ius eſt ſuũ ex emptione manet cũ ſuo vſu apud cõitatẽ. Nec põt dici ꝙ ↄctus nõ ſit ceũ cõitate.ſed cũ qᷣbuſdaʒ officialibo cõitatis emptoꝛ tractat.qꝛ ſi ex h negat cõtractus.pari rõne negabitur fuiſſe inter pᷣmos ⁊ cõitatẽ.qꝛ pᷣmi non niſi qͥbuſdã officialibi cõita tis tractauerũt ſcribẽtib⁊ recipiẽtibd pecuniam Nec põt negari talis ↄctus.qꝛ ſoꝛs nõ debet᷑ em⸗ ptoꝛi a cõitate.imo de iure ipi emptoꝛi debet᷑. Qð ꝓpbatur pᷣmo.qꝛ ei cui cõitas ſe obligat ⁊ ꝓmittit de ſoꝛte debekißa ſoꝛs.ſed emptoꝛi cõitas ſe obli⸗ gat ⁊ ꝓmittit de ſoꝛte.q̊.⁊c.maioꝛ ptʒ.qꝛ alias ſe obligaret miuſte ⁊ raꝑet ſi alceri deberet᷑. mioꝛ pʒ ex ſcriptura ⁊ ſtatuto. eſt ꝙ lucrũ qð hñt dicti emptoꝛes a cõitate eo mõ quo hñt eſt licitũ ⁊ ſapit vſurã ſicꝓbat᷑. Credere ⁊ cõcedere ſoꝛ tẽ ſub rõne crediti vel alicuius capi⸗ talis ſola ſpe ⁊ intentione lucri hñdi eſt vſura.ied in hmõi ↄctu cõcedit᷑ ſoꝛs ſub rõne crediti vel ca⸗ pitalis ſola ſpe ⁊ intentione lucri hñdi.ꝗᷓ tal ↄctꝰ ſapit vſurã.maioꝛ eſt in.c.cõſuluit.de vſu.vbi re⸗ pꝛobat᷑ ſpes lucri.Spes eni ⁊ intentio ad volun/ tatẽ ꝑtinent.illud g̊ qð ſolũ mouet volũtatèad p dictã ↄceſſionẽ ⁊ credentiã ſoꝛtis ⁊c.eſt lucrũ ſꝑa tum.q ibi eſt vſura.maioꝛ iſtius ꝓ ſili nota ẽ.cum finis intentus ſit mouẽs agentẽ ad actũ.mioꝛ ꝓ batur.qꝛ ũllud eſt cã q̊ͥ poſito vel amoto res ł actꝰ ponitur ł amouet᷑.ſed illo lucro poſito vel amoto ponit᷑ vel amouetur dicta cõceſſio. iſtud lucrũ ẽ ſola ⁊ tota cã. Iſtã nõ aliter ꝓbo niſi ꝑ cõfeſſioneʒ hoim ita facientiũ. Pꝛeterca lucrũ qð oꝑtet reſti tuere eſt mutuũ ⁊ illicitũ ⁊ non alia cauſa niſi qꝛ vſurarie extoꝛtũ.ſed lucrũ ex hmõi emptiõe oꝑtet reſtituere. ⁊c, maioꝛ ptʒ qꝛ ſi iuſtũ.nõ oʒ reſtitue re, minoꝛ ptʒ ex.c.ſuꝑius allegatis. In ꝓpoſito ac nõ eſt alia cã reſtituẽdi niſi qꝛ vſurariũ.ꝗ̊ ⁊c̃. Sa tis tñ ꝓbat hãc huiꝰrõis ↄcloem qð hactenꝰ fieri cõſuenit. Inſtituebant᷑ eni officiales ad remitten⸗ dũ cuilibet pᷣfatũ lucrũ qꝛ habebat᷑ ↄſcia ſicdevſu ra. Pꝛeterea ſiẽ vt dicũt in griũ arguẽtes qͥ nõ eſt creditoꝛ in ſoꝛte ſiue cui ſoꝛs nõ eſt debita n ẽ vſu rarius.ſic ꝑ oppoſitũ arguẽdo qͥ ẽ creditoꝛ in ſoꝛ⸗ te ⁊ cui ſoꝛs eſt debita ſi recipit lucrũ vel acceſſio nem ſoꝛtis a cõicate mõ ſuꝑius allegato ẽ vſura⸗ rius.ſed pᷣfatꝰ emptoꝛ eſt creditoꝛ ĩ ſoꝛte ⁊ ſibi ſoꝛſ debet ⁊ accipit pᷣfatũ lucrũ intentũ ⁊ datũ ꝓ ſoꝛte geſt vſurarius.maioꝛ ptʒ ꝑ Ariſto.qꝛ ſiẽ negatio eſt cã nõ cãe.ita affirmatio eſt cã cãe.minoꝛ q;tuʒ ad ſingulas ſuas ꝑtes ẽ ꝓbata ſupius. Pꝛeterea qui mutuũ ↄcedit coꝛrupta intẽtione ſcʒ inde ha bendi lucrũ ẽ vſurariꝰ.ſed pᷣfatꝰ emptoꝛ concedit ſoꝛtẽ ſeu capitale coꝛrupta intẽtiõe.q̊ eſt vſurariꝰ et tenet᷑ reſtituere.maioꝛ ptʒ autoꝛitate iuris. de vſu.c.ↄſuluit.minoꝛ aꝓparet.qꝛ coꝛrupꝑta intẽtio ſ̃m theologos ⁊ iura vocat᷑ qñũ mutua ꝓpter ſolã ſpem lucrivt in ꝓpoſito.Et ſi dicat᷑ pinppoſito no ſtro nõ eſt ↄctus mutui ex foꝛma.⁊ iõ nõ eſtvſura Rñ.q hoc nõ valet nec excuſat.qꝛ ſaltẽ eſt vſura. ex fraude.vt eẽ de emp.⁊ vend.adnr̃am. Et ſanc. Tho. ij. ij. q.lxxviij.dicit ꝙ vbi vendi res plus iu Tertia cõcluſio que . x. ſto pᷣcio ꝓpter dilatã ſolutionẽ eſt vfura.igiturvbi ꝓpter ſoꝛtis ecpectatiõem intendit᷑ vł recipitur lu crũ vlł expectatut.vſura eſt.et ſic ẽ in ꝓoſito.Pꝛe terea ſi ponat qͥs pecunie apud mercatoꝛẽ -clucꝝ annuatim ſcòᷣm cõſuetudinẽ recipiat iã h̊ vſurari us eſt.⁊ tũ nullus octus inter eos eſt vſurariꝰ ex foꝛma. Pꝛeterea ſuccedẽs heres vſurario nulluzʒ cõtractũ facit cũ debitoꝛibꝰ ⁊tñ recipiẽs capitale cũ lucro vſurariꝰ eſt. Nec põt dici ꝙ nõ ſit expecca tio tꝑis qꝛ vẽditoꝛ totũ vedit ſił emptoꝛi.qꝛ nec vẽditoꝛ necemptoꝛ pũt hr̃e ꝓ ſoꝛte ſibi a cõmuni⸗ tate debita illud lucrũ.qð ꝓ retta ſoꝛte datur ni ſi in cermis aſſigtis a cõitate.imo expectãtvt i ſta tuto termino exeis datur. Pꝛobant᷑ pᷣdicta ſcʒ ꝙ; cx expectatione reciꝑc ꝓ ſoꝛte ſit vſura.xuij.q. iij· ex dictis Aug Hiero. ⁊ Amb. Nec valet dici em/⸗ ptoꝛ nõ dedit.qꝛ verus creditoꝛ efficit᷑ iam dati. et ſibi ex emptione de iure debet᷑.⁊ eſt in expectuati one ſoꝛtis lucri. Pꝛeterea vltra ſoꝛtẽ mutuatã vel cõceſſam ẽt cũ ꝑicnlo ſuo.vt dicũt.Exigit ⁊ expe/ ctat emptoꝛ vltra ſoꝛtẽ.q̊ ẽ vſurariuſ.maioꝛ babe tur expᷣſſe de vſuris in.c nauigãti.minoꝛ eſt exꝑ/ ta per quotidie facientes. Ex quibus apparet qꝙ; exemplũ poſitũ ꝑ alios de dubio excuſante nõ valetDicũt eni ſicut poſſum licite ſecurare mer/⸗ cationes tuas vſq; ianuã retinẽdo ſuꝑ me dubiũ ⁊ volendo.x.vel.xx ꝓ c.plus vel minus ᷣm q;cita tem ꝑiculi.ſic in ꝓpoſito qꝛ totũ dubiũ qð tu hẽs ſuꝑ me recipio dando tibi tuũ ⁊c.qͥa extũc ſi nibil vnq; recepo damnñ meũ eſt. Iſtud ſilłe vel exẽpluʒ nõ vr valere nec eſt ad ꝓpoſitu Iſte eni q aſſecurat mercãtias recipit pᷣciũ ſui ꝑicũli.ſed nullã ſoꝛteʒ cõcedit vel mutuat vltra qᷓ; ꝓ eo lucrũ accipiat a⸗ liqð ab eo quẽ de mercib aſſecurauit.Sed in ca ſu nro emptoꝛ ſoꝛtẽ ↄcedit ⁊ credit ꝓ qvltra aliqᷣd querit.ſ.lucrũ.Itẽ ſecuratoꝛ merciũ qrit lucrum ab eo cuius merces aſſecurat ⁊ ꝓ ea ꝑiculũ intrat Emptoꝛ aũt de q̊ loqmur nõ recipit lucrũ.nec hʒ ab eo cuiꝰ ꝑiculũ ſuꝑ ſe recipit. ſed expectat ⁊ reci pit ⁊ hʒ a cõitate ꝓ ſoꝛte ei credita ⁊ ei debita. Itẽ videamꝰquẽ ſecurat iſte empcoꝛ nõ cõitatẽc.qa nõ indiget.nõ vẽditoꝛc.imo infert ei damnũ de tribꝰ ꝑtibo ſoꝛtis cuius ius emit ⁊ de toto lucro de qui bus ſi vẽditoꝛ iã incurrit ꝑiculũ nũc euaſit. Iteʒ arguit᷑ꝑ alios ⁊ ſic.Quicqͥd cõitas oꝛdinat ſtatu/ it ad hũc fineʒ xt ↄctus inter pᷣmũ ⁊ ſcom hẽat ſir mitatẽ.⁊ illud ↄfirmat ⁊ nõ imutat.i ſi ſine lege cõitatis ↄᷣctus eſt licitꝰ.ſimilit᷑ et cum lege factuſ contractus erit licitus. Ad iſtud dico ꝙnon me — intromitto vtrũ inter pᷣmũ ⁊ ſcom ſit ᷣctus vſu⸗ rarius.Scd dictũ iſtoꝝ ſcʒ ꝙ cõitas qᷣcqͥd fac fa⸗ ciat ad firmandũ ↄctũ inter illos duos factũ nõ . vVr mihi ver. ꝙ cõitas nõ ↄfirmat Ictũ de qͥ nul/ 7: lam facit intetiõem.ſed ſic eſt in ꝓpoſito.̊ ⁊c· ma ioꝛ ptʒ.cũ ↄfirmatio ſit pᷣcedent quoddã cõmẽo⸗ rare minoꝛ apparet in ſcriptis cõitatis.ſi eni ꝓfix marec expꝛimeret quem ↄᷣctum vel cuius vct cõ firmaret. ſed nullũ expꝛimit ⁊ẽ. H Jucdam queficbanr n pdicros ofponeſtres ad alf dam rões q fiebãt in oꝓpoſitũ nõ vident᷑ ſufficien 2 Citulus dotes agenero cõditione mr̃ionij ceſſante ſi nou computat fructus in ſoꝛtem eſtvſurariꝰetiam cõ mus volũtarie mutuaſſet cõitati p illo lucro ha bendo eſſet vſurariꝰ.mõ ſecũdꝰitrat volũtarie lo cũ pᷣmi cũ ſpe pᷣmij.ᷣ ⁊c. Rñdet᷑ illos ꝙ deſcoñ eſt lucrũ ſile.qᷣa nõ intrat locũ pmi qͥ ad ↄctü mu tui, qꝛ nil mutuauit cõitati ⁊ ex ↄᷣctu quẽ fac cum pmo noõ efficit creditoꝛ cõitatis cõ cõitas pꝛienõ teneat᷑ ſibi rñdere ſi nollet.ſʒ ĩtrat locuʒ pᷣmi q̊ ad ius exigeẽdũ ⁊ ꝑcipiedũ qð hʒ pᷣmus ex ↄctu facto cũ cõitate. Iſta ſolutio ſalua reuerẽtia nõ vr ſuffi cere. qꝛ vt. S. dictũ eſt int cõitatẽ ⁊ ſecũdũ eſt ↄctꝰ ſeu ea que fiunt inter eos habent vim contractus mutui . vel cerce negari nõ põt qͥn ipᷣe ſecũdꝰ ſit ve rus creditoꝛ cõitatis nõ tm̃ ex emptiõc iuris pᷣmi ſed ẽt ex ↄſenſu cõitatis ↄſentiẽtis ⁊ recognoſcen tis eũ vt vm creditoꝛẽ in ſoꝛteꝓ q̃ recipit lucrum vt intẽdebat ⁊ ſpabat ꝓ ipᷣa ſoꝛtc credita.nec ha⸗ bet ſolũ ius exigendi vt dicũt.ſed ẽ creditoꝛ ſoꝛtis libertas aũt cõitatis nõ excuſat intentionẽ ⁊ ſpẽ lucri ꝑcipiẽdi ꝓ ſoꝛte quã ↄcedit ⁊ credit cõitati. q̃ qͥdẽ ſpes ⁊ intẽtio faciũt hoĩem vſurariũ.Exem pluũ aũt qð ponũt de ↄcedẽte domũ ⁊ ↄcedente pe cuniã ꝓ inhabitatione domꝰ ſatiſſacitꝓ nr̃oꝓpo⸗ ſito. Cõcedẽs eni vſum domꝰ qͥ eſtimat᷑ pecunia. licite põt reciꝑe pᷣciũ.cõcedẽs vᷣo pecuniã nõ pᷣt re cipe ꝓ eius vſu rẽ pᷣcio eſtimabilẽ. ⁊ iõ ſcðs eſt vſu rarius.⁊ ſic ſecũdus ĩ ꝓpoſito nr̃o eſt vſurariꝰ.qñn ouũt pᷣmus vẽdit domũ ⁊ alt᷑ tradit pecuniã nil vl⸗ tra expectat de illa pecunia ſed nõ ſicĩ ꝓpoſito.qꝛ quidat pecuniã emẽdo ius ſoꝛt p empta expectat lucrũ ſcʒ ꝓ ſoꝛte credita cuius ius emit. TiderS hᷣ exemplũ ꝓ nob potiꝰqᷓ; ꝓꝑ ↄriũ ſentiẽtibi.Et q addit᷑ ſoluẽdo ꝙ in ↄᷣctu emptiõis lʒ ſꝑare lucruʒ ſicut facit mercatoꝛ de ſua mercatõe.nullo mõvr valere in ꝓpoſito nr̃o.imo reputo ꝑiculoſum.qꝛ h̊ emitur ius ſoꝛtis q̃ apud debitoꝛẽ manet ꝓ lucro habendo in poſterũ in terminis aſſigtis.qð deſi⸗ derare⁊ emere ñ lʒ.nec emit᷑ ſoꝛs ſil ⁊ intereſſe. vt iſti dicũt.imo oppoſitũ ſuꝑius eſt pbatum. Aliud argumentũ.§. XXII. coꝝ fuit ꝙ gener bñs a ſocero terrã in pignꝰ ꝓ do tib nõ cõputat fructus in ſoꝛtẽ ꝓpter onera mr̃i⸗ monij ſi alius ſoluat vel emat a genero dotes tũc dʒ fructus cõputare in ſoꝛtẽ.als eſſet vſurariꝰ.qꝛ ceiſſat cõditio ſc; onus matrimonij ꝓpter qð lice/⸗ bat fructus nõ cõputare in ſoꝛtẽ ⁊ ſic eſt in poſi⸗ to.qꝛ in emptiõc cõditio pᷣmi ceſſat ꝓpter quã ali⸗ qqd recepiſſe vltra ſoꝛtẽ ðꝛ licuiſſe. Rñdẽt ꝙ ſecun dus dʒ ſructus cõputare in ſoꝛtẽ alłs reciꝑet lucxꝝ ⁊ cõmodũ ex expectatiõe tꝑis ad recipiẽdũ ſuum. cũ ſit certus ꝓpter pignus equalẽs.⁊ſicvẽderetur tpᷣus qð eſt vſura.Addũt etiã rũſioni.ſi dr̃et mihi dare dotes daret mihi annuatim fructus alicuiꝰ terre. ⁊ in ptãte eius eſſet dare vel nõ dare.tuncſi eſſet malus debitoꝛ ⁊ dubitaret᷑ de eo tam dedote qᷓᷓ; de fructu.totũ poſſũ alteri vẽdere ⁊ aliũ ĩ tofrſũ ponere loco mei.ſed tũc talis emẽs nõ daret tibi tiñ qᷓ;tũ eſſet ſola dos ꝓpter dubiũ.⁊ tũc ſtaret cõ verba rñdentiu.ſed ſalua eoꝝ reuerẽtis exempluʒ xxrõ ſtaut nõ ſoluts Patẽs eni eſt ꝙ ſiẽ in emente tes. Et vna rõ eoꝝꝶ erat tał qꝛ cũ dicebat ꝙ ſi pꝛij feſſione rndentiũ.ſic ſequi ꝙ ceſſante cõditiõep⸗ mi mutuantis pecuni cõitatiꝓpt quã licebat re⸗ ciꝑe pecuniã a cõitate in emente ius ſoꝛtis pꝛimi ſi recipiat illud lucrũ et nõ ↄputat in ſoꝛtem. erit vſura. Item ſequit᷑ ex vbis eoꝝ ꝙ nullus ↄctꝰ di catur factus.⁊ ponat᷑ ꝙ nõ fiat inter ementcʒ do⸗ tes a genero ⁊ ſocerũ cuius eſt pᷣmo dare. tñ ſi ſic emẽs nõ Pburar ius in ſoꝛtem eſt vſurariꝰ.ita eo⸗ dem mõ ſi diceret᷑ ꝙemẽs ius ſoꝛtis bᷣmi nullum cũ cõitate faceret ↄctũ ſi vllũ lucrũ recipiat ⁊ non coõputat in ſoꝛtẽ eſt vſurariꝰ. Sicut eni illelʒ cuʒ illo nõ ghat ſi illud lucrũ recipiat ⁊ nõ ↄputet in ſoꝛtem. ei tñ ad reſtitutiõem tenct᷑ cuius ſunt fru ctus.ſic in ꝓpoſito inter cõitatem ⁊ ementẽ.Con cltiditur ̊ ꝙ recipiẽs fructũ ab eo cum qͥ nullũ fe cit ↄctũ tenetur ad reſtitutiõem Qð vodicitur ; vendit tpᷣs.⁊ iõ eſt vſurarius nil videt᷑ valere.Qꝛ cõceſſio ſoꝛtis intentione coꝛrupta ⁊ ſpe lucri vel fructus quẽ recipit facit vſuram qͥcqͥd ſit de tem⸗ poꝛe nec ſecuritas pignoꝛis tollit vel facit vſuraʒ cum etiam pignus habẽs cũ ſecuritate ſi fructuſ cõputaret in ſoꝛtem nõ eſſet vſurarius etiã cũ ex pectatione ſoꝛtis in tꝑe. Nec vr ꝙ anxietas dubij vel ꝑiculi qꝛ ſcʒ neſcit ſi aliqd ↄſeqtur vł habebit facit licitũ lucrũ qð queritur vltra ſoꝛtẽ patet.cx de vſu. nauigãti. Item patet ꝙ ſi mutuo peſſimo ⁊ dubio debitoꝛi. c ꝓ.x.annuatim nũqᷓ; dubiũ ex cu ſabit etiã ſi nũq; aliqͥd haberẽ.ita in ꝓpoſito qͥ c qd ſit de ↄctu vbi fuit pᷣmo coꝛrupta intentio ſpe et intentione lucri qð ↄſequitur eſt illicitũ⁊ ſapit vſuram.Item ſi h̊ dubiũ cõitatis excuſat lucrũ ił lud videt᷑ ꝙ poſſumus ponere pecunias apð mer catoꝛes.cũ plus ſit dubiũ apud mercatoꝛes qͥ fre quẽter defecerunt ⁊ deficiũt qᷓ; cõitas q exqͥ cepit dare pᷣdictũ lucrum nũqᷓ; ſubtraxit.⁊ ſi aliqñndi⸗ ſtulit poſtea ſuppleuit.Itẽ ex pᷣdictis vr ꝙ regib magnis poſſumus credere ⁊ tradere ſoꝛtem ⁊ ha bere lucrũ cũ ſit magnũ dubiũ ne ſibi ſoꝛtẽ nedũ ſed ⁊ lucrñ ſibi retineant ⁊ pñt b̊ facere vt eis pla cet.Qð vero auditur de vẽditoꝛe ⁊c̃.mihi dubiuz facit.ſi eni gener reciꝑet dotes vlł ceſſaret onꝰ ma trimonij noͤ poſſet reciꝑe illos fructus de bõa cõ ſcia. Itẽ ↄſideramꝰꝙ dotes ſunt generi ꝓpꝛie. fru⸗ ctus aũt ſunt ei aduẽticij ⁊ acceſſoꝛij.ſi ̊ vendan⸗ tur nõ erũt fructus emẽtis niſi ſint acceſſoꝛij ⁊ad uenticij ꝓ ſoꝛte.⁊ ſic illiciti cũ nõ eſſet in eo cã lici ta quã habet gener. Nec põt dici ꝓpter dubiũ cuz ſit ſecutus de pignoꝛe.qð aũt ꝑ eos addit᷑ exepluʒ ⁊ argumentũ adductũ qð eſſet in ptãte debitoꝛis dare ł nõ dare ⁊c.nõ excuſat meo iudicio coꝛrup⸗ tam intentiõem emẽtis qᷓ ꝓ ſoꝛte vel dote data ge nero recipit vltra lucrũ fructũ poſſeſſionis pigno rate.qꝛ xtiã cũ ꝑiculo non licet aliqͥd reciꝑe vltra ſoꝛtem vtz in dicto. c. nauiganti munitatis p̊ vẽdit᷑ſʒ ĩ libꝛis cõitat ſcribit ſoꝛs.ſ c. ⁊c. ⁊ vĩ exceſſiuũ lucrũ. Rñdet᷑p eos ꝙ nõ vẽ⸗ dutur. cinec eſt hẽe. c, floꝛe. nec eſt exceſſiuu lucuʒ zuebatur F. &XIIII. cõtra eos ꝙ ſoꝛs vẽdatur.qꝛ qð Icribit᷑i libꝛis cõ giit Non ncs ſeß⸗ Nre⸗ Minn men WN miſ ſl rtnon leb, Nurai Unt fu Kon bllit nrg nE 1s dubi bcbit en ct cſimo dubiücr geltoi Urliil Nieſt⸗ vai laipt, rons voann dote M ſonieh tchen * g ſed datur equalẽs ꝓ eqͥualẽti ſed ſalua reuerentia aliter ſupᷣ dixit ſic. Lotũ ius pᷣmi ⁊ q̊ͥ ad capicale ⁊ q̊ ad intereſſe eſt ſoꝛs ⁊cedit in ſoꝛtè iſti ſecundo qꝛ totũ illud emitur.ꝗᷓ ſoꝛs.c.floꝛe.emit᷑.⁊ ẽ habe⸗ re apud cõitatẽ.c.floꝛe.vtrũ aũt ſit ↄueniẽs pᷣciũ uum ⁊ iniuſtum pᷣcium. Atem fiebat aliud. S. X XIIII argumentũ ʒ eos ꝙ ſcʒ inter cõitatẽ ⁊ ciuẽ ẽptoꝛẽ videt᷑ eſſe pactũ ⁊ ꝑ ↄnñs vſura.qð ipi diminute re citãt.arguũt eni ſic. Ubi ꝑ ſcripturã fiũt ꝓmiſſio relinq̊ decidendũ.Scio tñ ꝙ ꝓbi viri iudicãt pꝛa nes ⁊ obligatiões ex ꝑte cõitatis ciui eineti ciuis exhis motꝰ vt hẽat ꝓmiſſum lucrũ emit iura pꝛi mi⁊ fit creditoꝛ cõitatis ibi vr eẽ pactũ.ſicẽ in ꝓ poſito. Per officiales eni ꝑ cõitatẽ deputatos ad faciendũ iſtas ſcripturas ſiuevocẽtur ſindici ſiue aliter pᷣfata pmiſſio et obligatio.pactũ aũt vt ſu⸗ pꝛa ẽ allegatũ vr̃ eẽ pmiſſum.̊ ⁊c.Ad h̊ argvmen tũ rñdẽt ꝙ ſindici ⁊ officiales pᷣdicti nõ ſunt inſti tuti ad faciendũ nouũ ↄctũ inter cõitatẽ ⁊ ciuem ſed ſolũ ad ↄfirmandũ gctũ factum inter vẽdito⸗ rem ⁊ emptoꝛem.⁊ bec eſt rñſio eoꝝ. Itẽ ſuper eo quod.ꝭ.XxXV. de dubio dicebatr p ercu atisè ementiũ arguebat᷑ in ↄriũ ſic.qꝛ ctus qͥ vallattot legib ⁊ ſcriptur ⁊ catenis nõ vr eẽ dubius. ſʒ rũdent illi ꝙ adhuc eo nõ obſtãteẽ magnũ dubiũ.qð ptʒ.qꝛ aliqñ plꝰ valẽt aliqñ minus.et q̃re h̊ niſi ꝓpt᷑ dubiũ.ſed hec rñſio põt deficere qꝛ nõ eſt cem̃ dubiũ ſiẽ dicũt.nã vt ſup dixi ⁊ habui a mercatoꝛibo qꝛ nõ eſt tm qui mercatoꝛes iſta tractãt.Exq̊ pᷣfata puiſiovł lucx dari cepit ꝑ cõitatẽ ciuib nunqᷓ; defecit. etſi ali⸗ qñ dilata ẽ ſupleta ẽ.Cã aũt q̃re plus łminꝰ va⸗ let eſt defectꝰvel abũdũtia pecunie i ciuibi.qñ enĩ hñt pecunias emũt ⁊ tũc vẽdũtur cariꝰ.qũñ auteʒ qͥ hñt ſoꝛtes apud cõitatẽ ĩdigẽt pecunia.tẽ emũ/ tur ⁊ vẽdũtur minꝰ.ſic etiã i diuerſis locis plꝰ vł minꝰ dat᷑ ꝓ cãbio floꝛe.de loco ad locũ ſᷣm maio⸗ rẽ ⁊ minoꝛẽ ĩidigẽtiã eoꝝ ꝓ mercationibb.Catẽas aũt ſecuritat ⁊ firmitatis de pᷣdict dixi volũtatẽ ⁊ potẽtiã ciuiũ regentiũ qͥ hũt pecunias de pᷣdicc in cõitatẽ.⁊ qᷣrũt lucrũ ⁊ minus difficile eſſet eis iſta ſubtrahere ⁊ mutuare eis inuitis qui ſi liben ter ꝑderent ſoꝛtem ⁊ lucrum.deus nouit. Er pꝛemiſſis appa. 9. XXI. ret ꝙ pfatũ lucrũ ementiũ a pᷣmis nõ eſt licitũ.ſʒ ſapit vſurã.ſed foꝛte ipᷣi emptoꝛes poſſent excuſa⸗ ri qꝛ cõe dat eis lucrũ ꝓ dono dãno ⁊ intereſſe. et iſta vt mihi vr̃ nõ excuſant iũllud lucrũ nec faciũt licitũ. Aut enĩ intelligi ꝙ illud lucrũ ſolũ vnũ et idẽ ſit itereẽ ⁊ donũ.aut donũ ſolũ.aut intereẽ ſo lũ.ſʒ nõ põt dici donũ ⁊ intereſſe ſimł.qð pbo Et idẽ eni eodẽ mõ ſumpto nõ ↄueniũt ea q̃ nõ ſt᷑ eo⸗ dẽ mõ ſumpta.ſed donũ ⁊ itereſſe nõ ſumũtur eo mõ g̊ ſił vnũ eſſe nõ pñt maioꝛ ẽ nota ꝑ phᷣm. mi⸗ noꝛ ẽ nota ꝙ ꝛõ doni ẽ ꝙ ſit libeꝝ . rõ vᷣo intereſſe eſt qð ſit obligatũ.Pꝛeterca ofirmat qꝛ cõe diſpa te ſunt diſꝑatoꝝ effectuũ nec ↄueniẽtiũ eidẽ łidẽ exiſtetiũ.ſed cãe doni ⁊ intereiſe ſunt liberalitas? iuſticia.g̊ donũ ⁊ intereſſe ſunt diſpata.nec vnũ et idem eſt cã &̊ vnũ ⁊ idẽ nõ eſt in illa.Pꝛobat᷑ ſe cũdo ꝙ illud lucrũ nõ eſt donũ.illud ̊ qð dat᷑ mu tui ſoꝛte ⁊ nõ aliter nõ eſt donũ. Sed illud qð da tur a cõitate ẽ tale.̊ nõ eſt donũ.maioꝛ e va qꝛ ca dit ſub obligatiõe vt patuit ſupᷣ.minoꝛ ꝓbat᷑ qꝛ ñ dat᷑ alicui niſi debẽti reciꝑe ſoꝛtẽ. Pꝛeterea qð ex ſe cadit ſub reſtitutiõe nõ hʒ ex ſe rõem doni.ſedpᷣ fatũ lucrũ ex ſe cadit ſub reſtõne.q̊nõ hʒ ex ſe rõez Ddoni.maioꝛ ẽ nota cũ donũ ſit res iuẽdibilis.mi noꝛ ꝓbat᷑ de facto cũ indigeat remiſſiõe vt ðꝛ ithe mate.niſi foꝛte donũ vellet appellare qdebitoꝛpꝰ ſolutionẽ donat ⁊ remoueat creditoꝛi ꝙ nõ tenca tur ad reſtõem. Pꝛobat᷑ tertio ꝙ illud lucrũ n ſit ꝓpꝛie intereſſe.damnũ aũt ⁊ intereſſe ꝓ eodẽ acci⸗ pio in pᷣdicto cõitatis ſtatuto.Intereẽ enĩ ðꝛ cuʒ aliqd alicui deeſt qð ſibi debet᷑ de iure.lli g̊p int eſſe dat᷑ aliqͥd vl tra ſoꝛtẽ cui aliqᷣd abeſt qð ſibi de bet᷑ de iure.ſʒ iſti emptoꝛi nõ abeſt aliqͥd qð ei dẽa tur de iure. illud lucrũ qð dat᷑ ei vltra ſoꝛtẽ non eſt intereẽ.maioꝛ vᷣa de iure eſt.minoꝛ aparet.qꝛ de iure ðꝛ ſibi ſoꝛs deberi ⁊ illã voluntaric credit cõitati. Uidet᷑ &̊ er pᷣdict dictũ lucrũ illicitũ ⁊ vſu rã ſaꝑe ⁊c̃. Hec oia pfat mgr̃ Dnicus oꝛdi pᷣdica Buper iſta mate. . X XVII ria ↄſultus Fede.de ſenis.trũ ſcʒx licitũ ſiteme re dicta iura ſeu credita q̃ qͥs hʒ in möreiprer pꝛe ſtantias ſolutas. Rñdet ꝙnõ ſed vſurã ſapitput reꝑitur in cõſilijs ſuis ſic declarãs.licet vulgari ſermone dicat᷑.vẽdo tibi.c.floꝛe.qs mutuaui cõi tati.tñ in rei veritate nõ ſic ẽ.qꝛ in eoipᷣo qmutu aui.c.ipᷣi cõitati trãſtuli dñiũ eoꝝ in ipᷣam cõita⸗ tem cũ in mutuo dominiũ trãſferat᷑ ſic patet in inſti.qͥbo modis vhit᷑ obligatio in pᷣncipio.in vᷣſi. vñ etiã. Nõ põt &̊ creditoꝛ vẽdere iſta.c.cũ non ſit dñs ipoꝝ.Nam ſolꝰdñs rei de iure vẽdere pot ſiẽ pᷣdictũ eit ꝓpter qð vr̃ ꝙ in h̊ Zctu nõ vendant niſi iura creditoꝝ q̃ inſurgũt ex mutuo ⁊ex ipᷣa obliga tione cõitatis. TCidendũ eſt ;̊ pᷣmo q̃ ſit actoꝛis i⸗ tentio ĩ ↄctu pᷣfato.Ad bkᷣ eni dico ꝙ bᷣncipal eiꝰ in tẽtio ẽ vt ſubintret ⁊ teneat locũ pᷣmi creditoꝛis vicʒz q̊ ad hᷣ ipᷣe creditoꝛ ſit creditoꝛ cõitar i ſoꝛ teqᷓ veditoꝛ recipit.v.ꝓ q̊libet cẽtenario annuati donec recipiat ſoꝛtẽ ꝓpter qð colligit᷑ manifeſte ꝙ; ſub velamine emptiois emptoꝛ fit liber ⁊ volũta rius creditoꝛ cõitat vt vlcra ſoꝛtẽ gra mutui.qn/ ꝙrecipiat aunuatim. Dico &̊ ꝙ rõ qᷓ̃re bᷣmi credi⸗ toꝛes nõ ſunt vſurarij eſt iſta.qꝛ ad mutuandũ cõ munitati coacti ſunt.Et qð nõ eſt licitũ i lege ne/ ceſſitaſ licitũ facit.de re.iutr᷑.Qð nõ ẽ licitũ ſbᷣ aliqᷓ ſpe vel maxime intẽtione pᷣmaria recipiẽdi aliqd vltra ſoꝛtẽ gra mutui mutuãt cõitati.ꝓpterea lici tum ẽ aliqᷣd acciꝑe vltra ſoꝛtẽ. Nam ſic dꝛ.i.q.ij.i c.ſicut eᷣm. Nullã eni maculã oblatio ſuſcipiẽti ingerit ꝗ nõ ex ambiẽtis petitiõe ꝓceſſit.ꝗᷣpꝑlocuʒ ab oppoſito iſte qͥ libere ⁊ volũtarie cũ ſpe ⁊ iuten tione pmaria recipiẽdi vltra ſoꝛtẽ gra mutui mu tuat cõitati vſurarius eſt.xuij q.iij.c vſura. er. c. pleriq;.xuij.q.iij.ſi feneraueris.ex de vſi u cõſuluit Pꝛeterea in iudicio aie ille vſurarius cẽſendꝰ eſt qui eo ꝓpoſito pecuniã mutuat ⁊ credit lʒ Biroͤs B 3 „. ceſſante vt plus inde recipiat.vt patet eẽ de vſur⸗ cõſuluit/xuij.q.iij.ſi feueraueris.Sed talis em⸗ ptoꝛ efficit᷑ creditoꝛ ⁊ eo ꝓpoſito pecuniã mutuat. 7 licet omniↄuẽctione ceiſante recipiat vltra ſoꝛtẽ nec als mutuaret.ſic̃ ex eius intentiõe iã ptʒ.&̊ in iudicio aie vſurarius eſt. Pꝛeterea ſcdᷣo ſic ꝓba tur.Quicũq; alteri tradit quis mediãte ↄctu vt plus ſoꝛte recipiat vſurariꝰeſt.ſicut ptʒ.xuij.q. iij c.vſura.⁊.c.pleriq;.ſed talis emptoꝛ hmõi eſt. ſic ptz ex intentiõe ⁊ affectu.q̊ vſurarius eſt credẽdꝰ Kõfirmat᷑ ſic. Si talis emptoꝛ ſimpliciter ⁊ abſ⸗ q; velamie aliqͥ fieret creditoꝛ cõitatis vt reciꝑet vltra ſoꝛtẽ vſurarius eſſet.ſed iſte ſub emptõis ve lamine eque fit creditoꝛ ac ſi ſimpir tradidiſſʒ cõi tati. ̊ vſurarius eſt. Tertio ꝓbat᷑ ↄcło andicta multiplici alia ↄcłoe q̃ ex pᷣdictis colligi pñt.pma eſt hec. Pꝛimus creditoꝛ nũqᷓ; põt ponere pᷣdictũ emptoꝛẽ in loco ſuo cũ oiĩb illis circũſtãtijs qͥb ẽ ipᷣe cũ ipᷣe violẽter creditoꝛ ſit. Scða ↄclo ẽ ꝙ ſi talis emptoꝛ cogeret᷑ emere a cõitate ſic extitit pꝛi mus ab vſura excuſatus eẽt vbi pncipłr nõ eẽt cõ tẽtus acciꝑe vltra ſoꝛtẽ mutui rone ſiẽ ſuꝑius eſt dictũ. Tertia q̊ͥʒ eſt. Si tał emptoꝛ daret.c ꝓ ilł c.qͥnimo ſi daret ⁊ vltra nõ minꝰvſurariꝰ eẽt.exq̊ ſola intẽtio recipiẽdi vltra ſoꝛtẽ gr̃a mutui hoĩeʒ vſurariũ facit. Quarta eſt ꝙbmũ nõ ſolũ coactõ ſed etiã intẽtio recta excuſat.qꝛ ſi placeret cogi il⸗ licitũ foꝛet eo ꝙ coactio tranſiret in volũtariũ. Quinta eſt.Nõ iõ qꝛ libere emit ⁊ creditoꝛ volun tarius ſi emptoꝛ iſte vſurariꝰ eſt.ſed qꝛ intẽdit re⸗/ ciꝑe vltra ſoꝛtẽ. Hec eſt ſnia Fede.de ſenis de ver bo ad verbum. ôòèGl Lum ergo in pꝛe dicta materia emptionis iuriũ q habẽt ſoluenteſ pᷣſtantias ſeu collectas cõitati in ipᷣa cõitate q̃ᷓ di cũtur floꝛentie denarij mõtis venetijs impᷣſtita. ianue loca. Utrum ſit licitũ emere dicta iura ſit magna cõtrouerſia ⁊ varia opinio inter ſapiẽtes tam doctoꝛes in theologia q; in iure.aliqᷣbꝰ dicẽ⸗ tibo talẽ ↄctũ ſaꝑe vſurã ⁊ ꝑ ↄñs illicitũ.alijs pꝛo bantibo licitũ eſſc. Notandũ eſt qð dic̃.b.tho.ĩ q̃⸗ dam qõne de q̃libet.vicʒ ꝙ q̃ſtio q̃ qrit᷑ de aliquo actu vtrũ ſit pctiñ moꝛtale vel non.niſi ad h̊ hẽat auẽctas expᷣſſa ſcripture ſacre aut canonis ſeu de⸗ terminatiõis eccie vel euidẽs rõ.nò niſi ꝑiculoſiſ ſime determinat᷑ Nam ſi determinet ꝙſit ibi moꝛ tale ⁊ nõ ſit moꝛtalit peccabit faciens qꝛ oẽ qð ẽ cõtra ↄſciam edificat ad gehẽnã. vt ðꝛ.xxviij.q.i. b· er his. Si aũt determinet᷑ ꝙ ñ ſit moꝛtale ⁊ ᷣm rei vᷣitatẽ ſit erroꝛ ſuus nõ excuſabit eũ a moꝛtali ſed h̊ ſcõm vr ſane intelligẽdũ q.ſ.erraret ex craſ ſa igꝛãtia.ſecus ſi ex ꝓbabili.puta qꝛ ↄſulit ꝑitos in tali materia a ꝗby ſibi ðꝛ illud tale nõ eſſe moꝛ tale.videt᷑ eni tũc in eo eẽ ignoꝛãtia q̃ſi inuincibił que excuſat a toto.⁊ h̊ q;tũ ad ea q; nõ ſunt expᷣſſe cõtra ius diuinũ vel naturalc.vt ↄ articulos fiði decẽ pᷣcepta ⁊ hmõi in qͥb ignoꝛans ignoꝛabũ.vt ait aplus ⁊ hẽtur.i.q.uij.ꝭO.fi. Et ſi diceret᷑ h̊ eſſe vſurã.⁊ vſura ẽ õ decalogũ.Rñ.vſuram eẽ q̊ pᷣce pta decalogiveꝝ eſt reducciue.ſed hũc ↄctũ eẽvſu rariũ nõ eſt clarũ.cũ ſapiẽtes ↄria ſibijnuicẽ ĩi hu Inhuiuſmodi §. XNIX „ õs iuſmodi ↄſentiant.Cũ aũt ðꝛ ignoꝛantiam iuris naturalis nõ excuſare intelligit᷑ de his q̃ expᷣſſeꝑ ſe vel reductiue ſunt ↄtra ius naturale ⁊ diuinũ. vt ỹ fidẽ ⁊ pᷣcepta ꝑ euidentes rões vel determia⸗ tionẽ eccic.vel determinatiõem ⁊ ſniam cõeʒ do⸗ cto.Et nõ de his qui ꝑmulta media ⁊ non clara ꝓbankt᷑ eſſe cõtra pᷣcepta ⁊ articulos. * / ſpon. c. iuuenis. Jõ ↄſulẽdũ eſt viicuiq; vt ab em ptione taliũ iuriũ abſtineat.ſic concludit pᷣfatus Lau.in ſuo tractatu de vſuris.qᷓ;uis rõnibb ꝓbet dictũ gctũ ſuſtineri poſſe vt licitũ.vtʒ.S.Et ſic ẽt 2ↄcludit Inno.in ſiliba õctib qui dubij ſunt ſuꝑ c, ↄſuluit de vſu.Qui aũt iam feciſſent dictũ cõ⸗ tractũ emptiõis diccoꝝ iuriũ ↄſulendũ eſſet ꝙ ſi reſcindere poſſent ipᷣmõctũ reuẽdẽdo cõitati ipᷣiꝰ ſalubꝛe eſſet.⁊ qð inde reciꝑent vltra ſuũ capitale gqð poſuerũt in emendo pauꝑib erogarẽt. Uel ſi hoc cõmode fieri nõ poſſet poſt receptã ſoꝛtẽ ſuaʒ ex redditiba annnalib a cõitate pauꝑibo ſeu locis 9 remitterẽt ipᷣm ius exigẽdi redditũ illũ ſᷣm alios vt GBui. ⁊ Gre. de ari. ꝙ ſi tale cõſiliũ reciꝑe recu ſaret qͥs reputãs illa licita eſſe ex rõiboſeu cõſilijs habitis a ſapiẽtib circa hec.⁊ pᷣdicta iura emere intẽderet vel iam empta retinere.⁊ annuũ reddi⸗ tũ illoꝝ reciꝑe vt licitũ in ꝑpetuũ.⁊ alijs legare ł vẽdere ad placitũ.relinquẽdꝰ vr̃ iudicio ſuo.nec cõdemnandus ex h̊ aut denegãda abſolutio tãq; ꝑſeuerans videat᷑ in vitio vſure. Multomag in pᷣdicatione in hmõi materia nõ eſt pᷣcipitanda ſen tentia ꝙ ſit moꝛtale ſeu vſurarius ↄctus.vt dicit Cãcellarius ꝑiſienſis in generali loquẽs de dubi is materijs de moꝛtali.⁊ h̊ ne inijtialaqueꝰ aĩa/⸗ bus.xxvij.q.i.etviduas Sed nec ẽt pᷣdicare expe dit licitũ eſſe ↄÿctũ ne via ꝑetur cupiditati. Sʒ vł nil dicẽdũ de tali materia.aut ſi dicat᷑ aliqd oſtẽ⸗ dendo dubiũ eſſe.⁊ ꝑ ↄñs pſuadẽdo ab abſtinẽtia iſtius ↄctus vt tutioꝛ via eligatur. Sed pᷣſuppoſi to ẽt ꝙ dictus Zctus eſſet licltus illi q vacãt ẽpti oni hmõi iuriũ nõ aliq̃ cã rõnabili ducti.ſʒ ſoluʒ ad augẽdas diuitias ⁊ ſue cupiditati ſatiſfacien⸗ dũ.nõ vidẽt᷑ poſſe excuſari a turpi lucro.qð moꝛ⸗ tale eſt etſi nõ obliget ad reſtitutiõem. Et ſi ita e/⸗ merẽt intendetes ꝑ h̊ cõitati mutuare vñ parati ad mutuandũ volũ tarie ipᷣi cõitatiꝓ iũllo redditu annuali hñdo.ab vſura excuſari nõ poſſent.ſᷣm.c cõſuluit.ex de vſu. Secus aũt ſi intẽderet emere ab hñte ius in mote ſeu imp̃ſtitis ⁊ lo c.ſt iẽ emun tur pᷣdicta ⁊ iura licita ⁊ nõ mutuare cõitati.· Inſuper — — 7. . ,„ ci ⁊ religioſi magiſq; ceteri a ribo pcellere deceat.vt dicit Hiero.viij.q.i.c.qliſ. ideo abſtinere debẽt ab emptiõe hmõi iuriuʒ nec hoc ab alijs trahat᷑ in exemplũ.ꝙ ſi eis ꝑ teſtm le/ gentur vel alio pio mõ ↄferãtur ſi eis licʒ redditꝰ H pijs legarẽt ᷣm quoſdã vt Jo.do.car.aut cõitati . §. XXX. . b omni ſpecie mali debeãt abſtiuere. vt exde vi. ⁊ hone.cle.c.Cũ ab oi ⁊ fama eoꝝ non pollui.ſed pollere dʒ in ꝓplis ſjm Aug.xij.q.i.nolo.et laicos q̊ſcunq; in vita ⁊ mo . — — XI s habere licebit ⁊ iſtud poſſidere.Conſultius tamẽæ gpperuum dicunt recipi poſſe. Qui autem volũta⸗ facerent vendendo comunitai. ij non caner Dluöcdickat pᷣſtantias ꝓpter lucꝝ u. . . intendũt habere ex redditu annuali vſuraʒ cõ ⸗ Muod gutem) 0.§. XXXI. Anrtift ere Hnerpir lucrũ intẽdũt in illo mutuo. lentes pbare ↄctũ eſſe illicitum inducũt illud.In Secus ſi ſecũdario.ſ̊ eſt ideo mutuant qꝛ cogun d dubijs tutioꝛ via eſt eligẽda. Rñdet hoceſſe verũ tur.ſperant tñ reciꝑe illũ redditũ vñ aliq;tulum de honeſtate ⁊ meriti maioꝛitate nõde ſalucis ne cõſolantur nõ tñ ex illo lucro mouẽtur ad mutu W ceſſitate qͥ ad oĩa dubia.alioquin oꝑteret oẽs reli andũ ſʒ ex coactione vel ctiã ex liberalitataad ſb⸗ gionem intrare cũ tutioꝛ via ſit qᷓ in ſeculo yma ueniendũ necceſſitati ſeu cõitatis. td nere. Et iſtud ſc religionem intrare vtiq; cõſuliẽ M = na non pcipitux xxciij.q·ij. cadmonere. D Eapitulum xij. de Rapina. IVtem cum dici §. XXXII. Olite ſperareĩ inioni tſii⸗ tur a quibuſdam ꝙ ecponere ſe ꝑiculo pcti moꝛra/ lite Perare 1 mgun B rin⸗ lis eſt moꝛtale ſᷣm.b.Tho.in.uij.ſʒ emere pᷣdicts tfiãte rapinas nolite cõcupiſcere.diuitie nic/ iura eſt exponere ſe ꝑiculo peccati moꝛtalis qꝛ uu ſiaffluant nolite coꝛ apponere. Ps.lxi⸗ rgſ bium eſt vtrũ ibi ſit moꝛtale. Rñdeł negãdo mio enerabilis. Joh.caſſianus in collatiomby diẽ nihs rem. Nõ.n.emere pᷣdicta iura eſt expon ere ſe ꝑRica diuitias ſimiles eſſe viſco.Sicuteniʒ viſcus im ntue lo peccati moꝛtalis ſimpliciter loquẽdo.ſʒ bũñ cũ plicans auem impedit ne poſſit ſurſum volare ſʒ Daſi iſta cõditione adiũcta.ſ.dubitãdo ibi eſſe moꝛta/ cadit ad terram.⁊ ſic capitur ab aucupe.ita amoꝛ tiſuß le ſumendo ꝓpꝛie dubiũ.cũ ſcʒͥ nõ magis declinat diuitiaꝝ implicat mentem vt non valeat q ſurſũ Ploas ad vnã ꝑtem q; ad aliam ſᷣm rõem. Sedqͥ emit p ſunt querere ⁊ appetere.ſed ſi vult ad ſuꝑna ⁊ ſpi⸗ RM dicta pot nõ dubitare de B.ſed opinaxi licitũ eſſe ritualia ſe leuare relabitur ad terrena querenda los ex quo ꝑ eccleſiam nõ eſt determinatũ cõtrariuʒ:. etiam rapiendo aliena.vnde capitur tandem adi erran ⁊ multi ſapiẽtes ⁊ periti licitũ aſſeuerent.⁊multo abolo vt ait apls.i.Coꝝ.vi. Neq; rapaces regnũ liis magis q crederet oĩno talem ↄctum eſſe licirtum dei cõſequentur. et ratio eſt.qꝛ faciunt cõtra cari⸗ nar peccaret moꝛtaliter illa emenodo totemprunt 7 scra Bcen der duox. dbſernri A⸗ TITIV necelſſaria eſt ad ↄſequendu regnũ dei.Dicit eni 3 IAtem uod dic 1.§ XXXIII deus Ero.xr. 115 furtñ facies. Noie aũt furti in⸗ N tur a quibuſdam ꝙ guigam pahe moꝛiby ⁊ ſcien telligit omnis vſurpatio illicita rei aliene ſiue oc * tia pᷣditus dixit ↄctum bunc eſſe illicitum. nõ p⸗ culta ſiue manifeſta.vt diẽ Aug.xuij.q.v.c.pena Guinl pterea fequitur ꝙ ſit illicitus qꝛ talis papa nõ de le.Et frequẽter accidit ꝙ non ſolũ in moꝛte om/ i terminauit illud papaliter ſed magiſtraliter vrdi nia ſibi auferũtur.ſed etiã in vita vel a dñis tꝑali R cit Hug.in quodãa ſimili.⁊ habet᷑ in glo.qᷓdamde bus vel a ſtipẽdarijs vł ab alijs. Uñ dñs ꝑ Elav. WRü cre.Hoc eni declarauit papa ꝙ vt pꝛiuata ꝑſona xxxiij. Ue d pᷣdaris.nõne ⁊ ipᷣe pᷣdaberis.⁊ cũ con di ſentiebat circa illã materiã.nõ aũt vt papa facien ſumatus fueris depdationẽ depᷣdaber Exemplũ * do ſcʒ decretũ ſiue ↄſtõem ſuꝑ tali mateeia. nam manifeſtũ ad lr̃aʒ hẽmus.i. Reg.iij.de amalechi⸗ e talis determinatio ſic facca piudicaret ⁊ pᷣualerz tis qᷣ cũ feciſſẽt magnã pᷣdã ⁊ incendiũ in ſicelech . auctib ⁊ dictis quoꝛũcunq; doctoꝝ vt plene ha vbi dauid cũ ſamilia ſua babitabat ſed tunc erat nn betur diſt. xx. ꝑ totũ.Qð ãt ðꝛ ꝑ Greg. Bonaruz abſens rcuerſus ex cõſilio dñi ꝑſecutus eſt illos⁊ Nin, mentiũ ẽ ibi culpã timere vbi culpa nõ eſt.diſt. v. inuenit eos diſcũbentes qui q̃ſi feſtũ celebꝛãt diẽ ſſupan ad eius.valet ad h̊ qð dictũ eſt.sS.vicʒ ꝙ timẽduz ꝓ cuncta pᷣ da ⁊ ſpolijs captis et eis oĩa abſtulit⁊ ed eſt ne ibi ſit culpa.et iõ ↄſule abſtinenqlum. mgault. et qꝛ Hanent un qui s innoſutt ſe ncgſon — — „ Yr rapinis aliquo mõ.iõ ph̊iſeuſ rõnabiliter dño gti Gſfuc, De ſoluetibus „J. XXXIIII. Wrelerebad vild coq̊cẽs ſe immunẽ.Deus chne autem ipas collectas ſeu pᷣſtatias cõitati q̊ ad re gras ago tibi Inqᷣt. qꝛ nõ ſum ſicut ceteri hoim ra Eſn ceptiõem annualis redditus quem eis concedit ptoꝛes iniuſti. Tu.xviij. Nolite ſpare ⁊c. vbi ta ni⸗ cõitas cõiter ↄcoꝛdant q̃ſi omèes licitũ eſſe exquo Pñi notari Pꝛimo interdicit᷑ofidẽtia circa opu vnuſn coacti ſoluũt:tanqᷓ; quoddam intereſſe.i.damni lentiam tꝑalem.ibi.nolite ſperare. Secũdo ex niint ſui euitatio ꝓ ipa pecunia coacte mutuata detur excludit᷑ violentia cõtra ſubſtantiaʒ mũdialẽ. ibi nemn a cõitate. cum etiam ipᷣa cõitas libere ⁊ expedite? Rapinas nolite ↄcupiſcere. Tertio abijcit cõ⸗/ ſimmun ſponte cõcedat illũ redditũ ꝑ modũ doni ſi inter cupiſcẽtia q;dtum ad inberentiam coꝝ finaleʒ · ibi lari eloci nõ haberet.ex eo ꝙ ciues clerur⸗ obliga Diuitie ſi affluant. S =ðèê ri ad ſubueniendũ ſuc cõitati.⁊ ad exponendum M d G omnia ſua bona ĩmo ⁊ vitam ꝓ ſalute reipublice Muantum 4 D unum 4. JT ectt, Quidam aũt de oꝛdi.heremi.vt Grego. de ari . et Nota ꝙ iniquitas hic appellatur opulłetia tholis G BGBui.dixerũt pᷣdictos mutuãtes ſeu ſoluentes pᷣ⸗ ſeu diuitie ᷣm Hug.cardi. Vnñ et ſaluatoꝛ dixit. n ſtantias cõitati non poſſe recite dictũ redditum Luce.xvi.Yacitevob amicos de mamvane mn annuale niſi quouſq; recipiat ſuã ſoꝛtem cũ inter tatis.mammona autem ſiriace latine diuitie in⸗ Nac. eſſe.i.damnis inde ſecutis ⁊ non vltra poſſe reci terpᷣtantur ſᷣm Hiero.Dicuntur autem diultie i en,l pere. ſed cõiter hoc non tenetur neca magiſtn oꝛ/ iquitates ſeu iniquitas non ꝙ in ſe male ſint. ſed int dinis pᷣdicatoꝝ. nec minoꝝ nec a iuriſꝑitis. ſed ĩ pter tria ſcilicet quia, 844 loc 66 2 Inequaliter diſpenſantur Nimis ſolerter pꝛocurantur. Homines eis cõmuniter abutuntur. Oð diuitie ineq̃liter diſpẽſent᷑ de ſe pcʒ.Nã vnus pauꝑ eſt ⁊ de eis nil hʒ alius aliquãtulũ.aliꝰmul tũ.alter plurimũ.⁊ ꝓpterea ᷣm Baſiliũ dicunt᷑ di uitie iniqᷣtatis.i.ineq̃litatis.qꝛ nõ eq̃liter diſtri/⸗ bunt᷑ hoibo.ec tñ h̊ eſt ex hois induſtria cũ vide amus multosinduſtrios ſat egere.⁊ ſimplices ⁊ incurios abũdare. Nec ẽt ex demone.ꝛ nil põt fa cere ſinedei ꝑmiſſu.vñ qð ipᷣe dixit xpᷣo cũ tẽtauit de auaricia oñdẽs ei oĩa regna ⁊ dicẽs. Hec om⸗ nia mea ſt ⁊ cui voluero do illa.vt habet᷑ Lu.uij. mẽdaciũ dixit.nec mirũ.qꝛ mẽdax ẽ ⁊pr̃ eꝰ. Joh. viij. Sʒ a dño deo ẽ hec varia diuitiaꝝ ⁊ ineq̃lis diſpẽſatio opatiue vel ꝑmiſſiue.qð intelligẽs iob ait c.xij. Abũdãt tabnacula pᷣdonũ ⁊ audacterꝓ uocãt dñm.ſ.ad irã.cũ oĩa dederit eis deꝰ in ma⸗ nus ſcq ꝑmiſſiue.Cãm aũt huiaineq̃lis diſpẽſati⸗ onis in tꝑe aſſignãs Amb.ait.Nunqͥd iniquus ẽ deus vt nõ nob eq̃ diſtribuat vite ſubſidia. vt tu dq;Bdẽ eſſes affluẽs ⁊ abũdãs.alijs vo deeſſʒ ⁊egerẽt Et nõ potius qꝛ voluit tibi benignitatis ſue exꝑi mẽta ↄferre.aliũ vo vᷣtute patiẽtie coꝛonare. diſ. xxxvij.ſic hi.Si q̊ diues nõ vtit᷑ diuitijs ad finem quẽ dñs oꝛdinauit.ſcʒ ⁊ itẽdit vt ſcʒ recognoſcat ipᷣm vt bñfactoꝛẽ ⁊ diligat.⁊ ꝓ noie eiꝰ indigẽtib largiat᷑ nõ hʒ cãm ſꝑandi vita eternã.vñ recte di⸗ citur talibo. Nolite ſꝑare in iniqᷣtate.i.in diuitijs ſcʒ retẽtis.Nã ⁊ diuiti epuloni dictũ fuit. Recoꝛ dare qꝛ recepiſti bona ĩ vita tua Lu.xvi.i.remũe ratiõem accepiſti ꝑ diuitias.⁊ iõ non potes ſpare ſalutẽ. Uñn Ecci xxxi.ðᷣꝛ. Beatus vir q inuẽtuſ eſt ſine macula qᷣ poſt aurũ nõ abijt nec ſꝑpauit in pe/ cunie theſauris. Scðo dicũtur diuitie iniqᷣtas Apt᷑ nimiã ſolicitudinẽ qͥ habead eas. Uñ ſalua⸗ toꝛloquẽs de terra ſpinis occupata ĩ q̃ ꝑs cecidit ſeminis.dic ſignificare eos qͥ a diuitijs ⁊ ſolicitu dinid mũdi ſuffocãtur.Lu.viij. Adiũgit g̊ ſolici tudinẽ diuitijs.qꝛ ſine ipᷣa ſolicitudie diuitie hr̃i nõ pñt q̃ iõ ẽt ſpinis ↄpꝑant᷑qꝛ pũgũt mẽtẽ freq̃n ti ſolicitudie⁊ anxietate.⁊ſanguinẽ pctõꝝ pluriũ eliciũt.⁊ vᷣbũ dei anditũ łlectuᷣ ſuffocãt ne fructꝰ ſeqᷓtur. Et hec ſolicitudo ðᷣꝛ malicia ſeu iiqͥtas vt dic Gfanꝰ.xuij.q.v.S.ſed h̊.exponęs illð.Facite vob amicos de mãmona iniqᷣtat .Sperãt ãt mul ti ex ipſa ſolicitudie ſua circa diuitias ñ poſſe de⸗ ficere łagere ſʒ ꝓuidere ad plenũ occurrẽtiba caſi bus.ſʒ nolite ſꝑare in iniqᷣtate ait pʒ.i.iĩ ipᷣis diui tijs ⁊ vr̃a ſolicitudie ad eas.⁊ ẽ rõ.qꝛ vna eſt ſi pes iſta ⁊ deficiẽs. Uidemꝰei qͥttidie diuitias defice⸗ re ⁊ de magnis copijs venire ad pauꝑtatẽ.Et hᷣ ẽ qð ait apłs.i.thimo.vi.Diuitibyhuiꝰſeculi pᷣcipe nõ ſublime ſaꝑe nec ſꝑare ĩ incerto diuitiaꝝ ſuaꝝ Exẽplũ legi᷑ ð qdã oꝛtulano q deũ timẽs q ſibi ſu ꝑfluebãat ex lucro de laboꝛib ſuis oĩia de die ĩ dieʒ paupibo largiebat᷑· Intrauit ãt ſuggeſtio diaboli⸗ ca ĩ coꝛ eiꝰ vt vicʒ ñ pauꝑibo erogaret ãpliꝰ qð ſibi ſuꝑerat.ſʒ ↄgregaret ⁊ ↄſeruaret vt nccitatibꝛ eiꝰ futurꝭ ꝓuideret.Et cũ ↄgregaſſʒlmagnã qᷓ;titateʒ pecunie cũ maꝗᷓ laboꝛe ⁊ ſolicitudie ⁊ i illa ſparet cõtigit vt q̃dã die cũ laboꝛaret pedẽ ꝑcuſſit⁊ guit᷑ Citnlus Pꝛimus adeo vt laboꝛare nõ poſſz nec ire. Cepit ergo pecu nia ↄgregatã in medicos ⁊ varias medicinas ex⸗ pẽdere.⁊ tota iã exhauſta ꝑmanebat infirmitas⁊ ita aggrauata ꝙ de ↄſilio medicoꝝ oꝑtebat pedẽ abſcideread moꝛtẽ euadẽdã Ex q̃ re ĩ anguſtia cõ ſtitutꝰreuerſus ẽ ad ſeipᷣm cepit ſe arguere de ſua vana ſpe iĩ illa pecunia.⁊ dñi miam imploꝛare vt nõ aſpiceret ad ſuã iniqratẽ. ſed redderet ſibi pſti nam ſanitatẽ ꝓmittẽs ad ſolita pietatis oꝑa red diturũ.cni angłs aparẽs cũ ſtomacho ait. vbi ſt diuitie tue ↄgregate.qre ꝑ eas ĩ qͥb tantã ſpeʒ ha⸗ bebas nõ fac te ſanari. Uen qꝛ recogſc iniqtatẽ tuã nõ vult deꝰreſpiccre ad fatuitatẽ tuã ſʒ tibi ſa nitatẽ tribuo.ita vt caueas nõ ampliꝰſꝑare ĩ iniq tate ſʒ i deo viuo.et tãgẽs pedẽ eiꝰ ſubito curauit eũ plene.Dicũtur tertio diuitie iniqᷣtas.qꝛ miłte iniqtates ↄmittũtur ꝓpt᷑ eas ⁊ ꝑ eas.Pꝛopt᷑qð di cit Salo.Ecẽs.v.Diuitie ↄgregatei malũ domi ſui.Et Hiero.Oiĩs diues aut iiquꝰaut heres ini qui.ꝑ ipᷣas ei diuitias ſpant puertere inſticiã.ſciẽ tes qꝛ pecunie obediũt oia.vñn yſi.i li.ſen.Cito vi olat᷑ auro iuſticia nullãq; reꝰꝑtimceſcit culpã quã redimere ſe nu mis exiſtiat.xi.q.iij.pauꝑ. Per di⸗ uitias ſꝑat diues hr̃e officia ⁊ bñficia ⁊ exaltat ſu⸗ ꝑbiã Aug. Uermis diuitũ ſuꝑbia.ꝑ diuitias ſpe rat miſer hõ obtinere veniã ⁊ ſuꝑnã priaʒ dando elynas.ex eo ꝙ ipᷣa vitas ait. Facite vob amicos de mãmona iniqtatj.vt cũ defecerit reci.vos ĩ et na taber.q̃ſi dicat.dãdo pauꝑib elynas ex iniqͥs diuitijs ꝑ merita ⁊ oꝛoes eoꝝ ꝑabit᷑ vob regnũ coe loꝝ.ſed h̊ ẽ vm qñ ipᷣe diuitie ⁊ ſi ꝑ iniqs modos et nimia ſolicitudine ſt᷑ ↄgregate nõ tñ ſtobnoxie reſtitutõi certe. Nã illa oʒ certis ꝑſonis reſtitue⸗ re ſ̃m oẽs do.theologos ⁊ canoniſtas. Nec ſufficẽ hoſpitalia vel eccias facere aut pauꝑib erogare. vt hẽt er de homi. ſic dignũ. Et augꝰ. cq; ii agr iniq ac ꝑperã iuaſ ita qſqs vtat᷑ vt ex eoꝝ fructibo largas ełynas faciat iõ rapinã iuſtificat.xuij q.v c.neq;. Sʒ ſi reſtitutio fienda eſt incerta tũc pau⸗ pꝑpib erogandũ.⁊ ẽt als illicita lucra ⁊ ſuꝑflua.et hec in ſtatũ gre ſt fiẽda vt fructꝰꝑcipiat.nã vt diẽ Sapiẽs.Dona iniqͥꝝ nõ ꝓbat altiſſimꝰ.nec reſpi cit in oblatiõib mianenter młtitudie ſacrificio⸗ rũ eoꝝ ꝓpiciabitpctis vñ ⁊ Job.xxvij.Qucẽ ſpes ppogite vt auare rapiat.q̃ſi dicat nullã ſpeʒ pũt fe ſalutj.⁊ ſi cx reb rapt darẽt ełynã cũ dẽant ea potiꝰreſtituere.Nolite g̊ ſꝑare in iniquitate. Quantũ ad ſecundu F. I. excludi? ab hoĩe vſurpatio reꝝ in eo qð ðꝛ fapias nolite ↄcupiſcere.ſic aũt illicitũ ẽ ⁊ ð pᷣceptũ deſi⸗ deriũ rapine.ita ⁊ multo foꝛtiꝰipᷣm opꝰrapie.Et appetitꝰ qͥdẽ rapie ꝓhibet᷑ lege diuia ⁊ punit᷑ iudi/⸗ cio dei pᷣciſe.ſed opꝰ rapine ꝓhibet᷑ lege diuina pa riter ⁊ hũana.⁊ in vrroq; foꝛo dei ſq; ⁊mũdi puni tur guiter.qꝛ ꝑturbat nimis pacificũ hoĩm cõui⸗ ctũ. Uñn dñs ꝑ Eſa.lxi.c. Ego dñs hñs odio rapi nã ĩ holocauſtũ.i etiã ſi mihi ex ea fiat ſacrificiũ. Odire aũt dei eſt repꝛobare ⁊ punire.⁊ punitiõcʒ raptoꝛum ponit Amos ꝓpheta in.c.tertio dicens de eis. Neſcierũt facere rectũ.theʒauriſantes ini⸗ quitatẽ ⁊ rapinas ĩ edib ſuis. Pꝛopterea hecdiẽ ſ⸗ urf tloc doe e ſoy bap „ ℳ ☚ 1n» .. . . „ . 1 2 * . 1 „. . 85 . 2 . * . . .* . * 8 . . . — 2 . . dñs deus.Tribulabit᷑ terra.i.coꝛpus circuietur nmitfitnn pepp,Nen KN, Ä penis 1 detrahet crte foꝛtirudo ru i na rus. ommittitur tertio ra §. V. qeſt foꝛt ad rapinas ⁊ alia mala. deozſuʒ trabhe pina in latrocinijs opris Tales erat a ſcedete aa inferos ⁊ diripietur edes tue.vbi · ſiſunt cogre hierim in iericho expoliauerũt ⁊ plag ĩpoſi itis ui gate rapine. ”ssäl erlcſenmuarehro aenetre⸗ LTuẽc. Daot um anterm C. II EE latrones qde maritumt icũtur pirate ꝑ in H Motandum autem §. II mare pᷣdãtes qᷣſcũq; ercötcatiſt nec abloln! pñt N wꝓꝓꝓquinq; modis ymitti? rapinaſcʒ in vurpatis tra apłicã ſedẽ. Silr ⁊ latrocinates ꝑterrã qᷣ ſpo⸗ V doininijs. in publicis bellis. in manifeſtis latro liãt ſeu rapiũt ſua a romipet ⁊ alijs ꝑegris cccias Ell cinijs.ĩ pedagijs ⁊ gabellis indebit ⁊ ĩ iniuſt tal ⁊ loca ſctà viſitãtibo.aut et eos qͥ p ſuis negocij 6 lijs ⁊ danis. Quantũ ad pᷣmũ cũ aliqs dñs vel vadũt ad curiã romanaʒ vbicũq; ſit¶M inde rede⸗ odn ctitas accipit ł detinet ciuitatẽ ł caſtrũ eccie ł im untes ad ꝓpꝛia.aut poꝛtates ad curiã victualia.ſi perij vel alicuiꝰ dñi nõ iuſto titulo.vtiq; raptoꝛ ẽ. mili mõ excoicati ſi t. vt.ſ hẽtur ĩ.uij.ꝑte.ti.i. Alij nbiſ ⁊ omne lucrũ ⁊ cẽſum qð inde ꝑcipit ⁊ ſ alariũ qd vo latrones qᷣ alłs pᷣdãt᷑ ac ẽt naufragãtes expoli⸗ kiinih inde ꝑcipiũt officiales ⁊ rectoꝛes ab illa. rapina ẽant reb ſuis.debẽt excõicari vt et de rap excõica nmutt J Rapine ĩpioꝝ detrabẽt eos.ait Salo.puer.xxi ·.i. tioni.Et cũ alios ſceleratos vt hõicidas adulte lt⸗ deoeo:ſum trabẽt ad inferos.ſiẽ ſeribit de Alexã.i . ros.ꝓditoꝛes ⁊ hmõi ↄfugiẽtes ad ecciaʒ rõne e⸗ tödi Mach.i. ꝙ poſtq; ꝑcuſſit Dariũ regeʒ ꝑſax⁊ me munitat ecciaſtice dẽat defẽdere ⁊ ñ ꝑmittere ibi doni doꝝ ↄſtituit pᷣlia multa ⁊ oim obtinuit munitio capi iſtos pblicos latrones tueri ñ dʒ.eẽ de emu. ei nesſcz ꝑrapina. 2 intfecit reges terre.⁊ ꝑtrãſijtvſ eccle. Et hi qͥdẽ ẽt in vita pñti male foꝛtunãtur.ſi üͤſel qꝙ ad ſines terre.⁊ accepit ſpolia multitudinis gẽ cut ⁊ duo latrones qͥ cũ xpᷣo crucifixi ſi.vt habet᷑ un¶ tii ⁊ obtinuit regiões gẽtiũ ⁊ tꝛãnos ⁊ facti ſůt Mach. exvij. Et duo pᷣncipes latronũ.ſ.rechab⸗ Higi ei in tributũ.vñ refert Aug.in li.de ciui.dei. ꝙ; cũ baana poꝛtãtes caput iſboſeth filij Saul occiſi Nen quidã pyrata dictꝰ Dyomedes captꝰ fuiſſet et A ab eis. ſcẽ dauid eos occidi.⁊ pᷣciſis eon manibuſ e lerãdro pñtatꝰ introgauit eũ alexãder.Quare mꝗʒ ⁊ pedib fec ſuſpẽdi.vt hẽt.ij. Re.uij.De multipli nish re infeſtũ hret.ſ.pᷣdando ꝑ ipᷣʒ.cui riche uber ek ci pena boꝝ raptoꝝ hẽs infra poſt ſequẽtem.F. * tumacia. ꝙ ea ca ⁊ rõne q̃ ipẽ totũ mũdũ pſeqbat M de Arpea KX/1 nn Sed qꝛ ego indqᷣt ꝑuo nauigio id facio.latro vo antum c quartu „H. I. eich coꝛ.tu vo qꝛ mas clalſe ſcʒ gẽtiũ multitudie id a? Ercigẽtes vel iponẽtes noua pedagia vł guidagia niis gies diceris imꝑatoꝛ. Nam alia dꝛia nõ int᷑ me ?⁊ Iſcʒ dari inſtitutaſt a viatoꝛib⸗ lmercatoꝛibop ꝑ Win re niſi qꝛ ad h̊ me neceſſitas cogit.te vo iĩmẽſa cu⸗ ſonis k rebo q̃s deferũt. exigẽtes ipᷣi ſinelnia pᷣnci nude piditas. Demum moꝛtuus eſt alexander et detra,/ vis. Pape vel inpa eic lind ↄmittũt ⁊ excõi ichnon cctus eſt cñ ropina ſua ad inferos. cati ſi⸗ ncr eri ſeeablici pñt abſolui. Erigerce . N mirtit NP1 -& V auůt ↄſueta ſeu cũ Inia pncipis noua 72 nõ tenent e Lõ mittitur! ecudo ra II I. itinera ſecura ex negligeris ſeu cupiditate ne expẽ ngn. pina in bellis. Qui eni iniuſtũ bellũ agit. in om; dũt ꝓpt qð viatoꝛes poliãt᷑ rapinã ↄmittũt ⁊ tenẽ ten nidbo q anferũt ab eis Z qs pᷣliant᷑ rapinã faciunt tur ad hmõi dãna. Erxigẽtes a pſõis ecciaſtic gſe e . Ffßm. b. Tho. i ij. q.lxvi.arti.pe.Qui aũt iuſte bel / vl alios gabellas ⁊ pedagiap rebpſuis q̃s ñ defer t na lant ſi ab hoſtibo laicis accipiãt nõ ↄmittũt rapi? cã negociatiõis rapiaʒ faciũt ⁊ ſt excõicati.vt ð cẽ d nã.ſed aꝰ alijs capiẽtes nõ ſunt imunes a rapia. ſi. c. q;q; li.vi.⁊ h̊ niſi hĩent lniaʒ a papaqð fit in hun puta ſi a ꝑſonis ecciaſticis moꝛãtibo ĩ ciuitatibuſ terr eccie. Uñ ⁊ xpᷣs cũ q̃dã vice itraret capharna u ⁊ loc alijs boſtiũ.niſi illis bonis vt victualibus um dirxert qͥ exigebãt ibi pedagiũ petro.męgr̃ vr̃ ñ inde hoſtes fouerent᷑.vel loca eoꝝ eẽnt incaſtellata eti ſoluit dꝛas· i. llud qð cõit᷑ ſoluebałp trãſitu ĩ illo erfi am eccie ſᷣm Guił.⁊ Ul.ſeu ſi a viatoꝛiba ſeu a ſu loco.Et itroeũtibo ĩ domũ iterrogauit xpᷣs petrũᷣ rfd i1 victualia ⁊ alia. vt cõiter faciũt.rapiãt.vnñ Jo. di. ſymõ. ꝛincipes tre a qͥb accipiũt fbutũ ł cen eie⸗· bap. dixit Militibo. i. ſtipẽdarijs petẽtibydoceri vi ſumaſuis ła alieis. rñdit ſymõ petrꝰ ab alienis. iben am ſalutis. Eſtote ↄtẽti ſtipẽdijs vr̃is Lu.iij.bo⸗ g ſbdit xpᷣs liberi ſt filij iuſſit tñ ipᷣm ire ad mare? inind cens inqͥt Amb.ſuꝑ Lu. Jdcirco ſtipẽdiaↄſtituts ſtaterẽ quẽ iueniret ĩ oꝛe piſq hamo capti dare.ex iun. eſſe militibo nedũ ſumptꝰqrit pᷣdo craſſet᷑ di.lxxx/ igẽtibo ad tollẽdũ ſcãdalũ vt hẽt᷑ mathᷣ.xvij. Adin vi . c. in ſingulis. Et vt diẽ aug. militarc nõ ẽ pec/ nuẽdũ ꝙ gſoe religioſe ⁊ ecciaſtice q̃les erãt xpᷣus .M catũ.ſ.de ſe. ſed ꝓpt pdã militare h̊ pctm̃ c.xxiij.q. cũ diſcipul ñ tene tallia ſoluer.ĩponẽtes qʒʒ talli rpis imilitare. Etiaã cũ hᷣ fieret in bello iuſto.ſᷣm bea. as ſeu collectas ſeu pᷣſtãtias dñi tꝑales ł ciues a/ iüden tho. vbi. 5. vicʒ pncipali ĩtẽtiõe cupiditat ⁊ rapie licuiꝰcõitatꝗ ꝑſonis vltra debitũ rõis nimias li gie⸗4 vnm oẽs tales ſunt ĩ dãnatõis ſtatu.qð hodie pene ꝓpoꝛtionatas ex certa ſcia. Silr exigẽtes a ſubdi⸗ ati in oidv ſtipedijs iuenit one inqt p ·loques de ſcruitia idebicaĩpſois tre r opas iner rvi⸗ iunns iniuſte bellatib⸗ vel pplm fidelẽ.pncipes eoꝝ ſiẽ ras aĩaliũ rapinãↄmittũt ᷣm.b tho. ij ij. qõ. lxvi. itimn . oꝛeb ʒeb zebee ⁊ ſalmana. 4 exñtes capitanei ma ar. pe. de qᷣb ðꝛ Eʒech.xxij. Pꝛicipes i medio ei l Adianitaꝝ iiuſte bellaueft. ⁊ rapiẽdo bona coꝝ ſb/ qſi lupi rapietelſ pᷣdã roboã rex ꝗ noluit alleuiare deth iugauerũt ppyłm dei.ſed ꝑ gedeone cũ trecetis oc iugu ſeu on⸗ exactionñ gue qð ſalomõ pr̃ eiꝰ ipo/⸗ amfinr cliſi ſunt cũ exercitibo ſuis cẽtũuigintimilibydicti ſuerat ꝓplo iſrael ad continuandam pompaʒ ⁊ ia mni prꝛincipes vt habet᷑ Judi.vij.⁊.viij. De bello hẽs ĩ ccantiam curie ſue amiſit decẽ ꝑtes regni ſni.i.x. nn na in tertis parte. titu. nij. frttribne qun exigebat p eo lapidatus fuita populo .. . vt paaet. iij. Regũ. xij. Exigentes tallias a clericii ſine Inia pape rapinã faciũt.⁊ poſtmodũ ſi nõ cei ſauerint ab hmõi ſunt excõitati.ec de immu.eccł. c. nõ minus.⁊.c.aduerſus. Itẽ et de cen.qq.lib.· vi. aduerſus.de qᷓ excõicatioe hẽs.in.uij.ꝑte ti.i. Quecũq; aũt rapiua ſit ex pᷣdictis moꝛtale pecca⸗ tõ eſt. ⁊ oñter duces ud eternã moꝛtẽ niſi fiat ð eꝝ· rapina ⁊ reſtitutio ſi põt. Uñ Eʒech.xviij.diẽ dĩũs Di genuerit qs filiũ latronẽ rapiẽtẽ rapiaſ ⁊c.nũ qd viuet ſ. talis raptoꝛ.nõ viuet vita.ſ.gre ſʒ moꝛ te moꝛiet᷑ſ.coꝛpali.⁊ inde ena.Ergo rapinas no lite ↄcupiſcere.De tallijs ſeu collectis pedagijs ⁊ gabellis. vide plene infra eodem titulo. pſalmiſta docet remouere ↄcupiſcẽtiã.i.amoꝛem diuitiaꝝ q̊ ſcʒ qs eis inheretvt vltimo fini diccs Diuitie ſi affluant.i.etiam ſi a deo fluaut ꝑ licitã acqſitiõem. nolite coꝛ apponere.i.ibi ↄſtituere fi⸗ nem eas amãdo vt pncipale bonũ h̊ eni eſſet frui eis. Nam frui ſ̃ᷣm mgꝗtᷣm pmo ſniaꝝ.diſt.i ẽ amo re inherere rei ꝓpter ſe qð fiẽdũ nõ eſt.niſi ſumme trinitati.Nam ᷣm Hiero.ĩpoiſibile Evt pñtiby quis ⁊ futuris fruat᷑bonis i.głia celeſti Et h̊ ẽ q ait ſaluatoꝛ. Difficile eſt diuitẽ intrare in regnuʒ celoꝝ Mathᷣ.xix. Loqui eni de diuite qͥ ↄſtitu/⸗ it ſuũ vltimũ finẽ in diuitijs cuiꝰſignũ mãaifeſtũ ẽ ſi aponat coꝛ diuitijs ita ꝙ ibi ↄſtituat finem qñ ꝓpter diuitias acqrẽdas vel ↄſeruãdas ꝑatus eſt facere ↄtra dei pᷣceptũ.De h̊ ẽt intelligi illðꝰ Luce vi. Ue eterne.ſ.dãnatiõis vob diuitibo qͥ habetis cõſolatiõem vr̃am. Nolite coꝛ aponerediuitijs cõſtituẽdo ibi finẽ ꝑ modũ fruitiõis Et rõ q̃re nõ ſint diligeẽde qꝛ ibi nõ repꝑit᷑ qd ↄcedit᷑.ſʒ decipiunt et ꝓpterea xpᷣus appellat eas fallaces.ã ꝓmittũt felicitatẽ fruitionis ꝑfecte.⁊ pᷣſtant miſeriã dãna tionis eterne.vñ Salomõ ait.E ccs.v.Qui amat diuitias nõ capiet fructũ ex eis. Fructus ſᷣm b. Tho in ſum. ðꝛ a fruoꝛ frueris qa fructꝰẽ vltimũ 5 deſiderat᷑ ⁊ expectat᷑ de arboꝛe. Uñ ↄgrue ſißt uitiõem dei qẽ vltimꝰ finis qͥ deſiderat᷑ ⁊ expe/ ctatur a nobᷣ ex oꝑibo nr̃is.Eſt eni vltumũ in acti⸗ bus glę.qꝛ poſt viſionẽ ⁊ tentiõem ſeu dilecciõeʒ ſeqᷣtur fruitio. Unñ Joh.xv. diẽ dñs xpᷣus. Po cul vos vt eat ſcʒ ꝑ bona oꝑa viã mãdatoꝝ ⁊ fructũ afferacis.i. cõſeqᷓmini etnã fruitibßem. Hmõi ãt fruitio in ſe hʒ ſanctitatẽ ſuauitatẽ⁊ puritatẽ.ſed q amat diui pit iſta ex eis.nã inſatiabilis ẽ.vñ hꝛiſ. Iba ap⸗ poſitio diuitiaꝝ auget flãmã.⁊ maioꝛ fit cupido. . Et Amb. Iec ſatietas vnq; aderit cupiditati. tate ꝓpter qð ðꝛ Ecẽs.v. Saturitas diuitj.i.abũ dantia mag nõ ſinit doꝛmire eũ.Tertio puritate P ꝛiuat. nam vt ðꝛ Ecci.x. Auaro nihil eſt ſeleſtiꝰ. hic aũt ai lucrãdo vẽdit aiam ſuã diabolo ↄmittendo men daciũ piuriũ ⁊ hmõi E0 exq̊ nõ capit᷑ fructuſqͥ intendit᷑ ex diuitijs ſᷣm pialmiſtã. Diuitie ſi afflu⸗ ant. nolite coꝛ aponere n Zuen . . —— CTitulus 7 felicitatem ſed huiꝰrapinex tias vt auarus de qͥ ibi loqᷣtur nonca am ſuã venale hʒ.qð pcʒ qꝛ ꝓvno ſolido ;— us ceſt rei aliene no ſacre in loco nõ ſacro illicita pꝑ violentiã ad lucrũ facta vſurpatio Declarãdo at ꝑticulas eiꝰ nota ꝙ vſurpatio dicit actũ in gene⸗ re. Sciendũ tñ ꝙ rapina ſumit᷑ multipliciter. AUno mõ largiſſme ⁊ ipꝛopꝛiep oi vſurpatiõe in debita ſuie rei tꝑalis ſiue rei ſpuał.⁊ ſic ſumit᷑ ad Phil.ij. Nõ rapinã arhitratꝰc.ſ.xpᷣus iefus ẽt ſe ratione materie hinuſ põt ſic diffiniri Rapiua. .· eq̃lẽ deo.ſed h̊ fecerũt pmi ꝑntes qͥ vtdiẽ Aug. vo ilueꝛũt rape diuinitatẽ.i.dei ceq̃litatẽ.⁊ pdiderunt m. ſed hui rapinexps ſolnt penã. ex bẽ qð ðꝛ ꝑ ps . Que nõ rapui tũc exolueba. Secun Ao ſumit᷑ minꝰ large p vſurpatioe ⁊ acqᷣſitiõe łre⸗/ 1 K. V tentio ne illicita rei tpalis qᷓcũq; ſiue maniteſta ſi 4* TII ue occulta.et ſic Amb.dic̃.Siqs vſurã accipit ra pinã facit.xuij.q.uij.Et aug.ait. Si qͥd inueniſti nõ reddidiſti rapuiſti.xuij.q v. qð tñ ꝑtinet ad furtũ.Et hiero.Aliena raꝑe ↄuinci᷑qͥ vltra ncca ria ſibi retiuere ꝓbat᷑ di.xlij..i.qð tñ inteiligit᷑ ð ſuꝑfluo nature ⁊ pſone. Tertio mõ rapina ſu mit prrie ⁊ ſtricte ſcʒ ꝓ vſurpatiõe reꝝ violẽta et de hac xpſᷣs phariſeis ait.Pleni eſtis rapina Ma thei xxiij. Et ſmhãc acceptionẽ ꝓpꝛiã p̊ diffinitur· Uñ in ea ponũtur deñe eiꝰab alijs vſurpationiby Rei aliene ðꝛ ad dꝛiam rei ꝓpꝛie.nã rẽ ꝓpꝛiã ſi qs etiã ꝑ violẽtiã acciꝑet ab eo qͥ ab alio abſtulit duʒ aſpoꝛtat nõ eẽt rapina.nec ẽt pꝰqᷓ; ad locũ raptoꝛ ſe ↄtulit ⁊ poꝛtauit q;uis als malefaceret cũ poſl ſet in iudicio repetere Nõ ſacre ⁊ in loco nõ ſacro ſubdit᷑ad dꝛĩaʒ ſacrilegij.q̊ res ſac aufertur.vł de loco ſacro res nõ ſac. Illicita additad dꝛiam eoꝝ q⁊ ſi mãifeſte ⁊ ð volũtatẽ eoꝝ a qͥb accipiunt aa ferãtur.tñ licite tollunt᷑ vt iĩ bellis iuſtj.cũ debito mõ auferũtur bona ab hoſtiby.⁊ cũ alłs debitũ ab aliqͥ iuito publica aucte aufert. Ibi eĩ nec rapina neæc pctm̃ẽ̃.ar.xuij.q.v.c.nõ ſane. Per violetiã ad dit᷑ ad dꝛiam furti q̊ͥ nõ maniteſte ſed fraudulẽter res rapi aliena.ꝑ h̊ eni phs diſtinguit furtũ a ra pina. v. cthi. qꝛ furtuͦ occultã. rapia go violets vy ſurpationẽ ipoꝛtat.⁊ ſic ſi diuerſe ſpẽs auaricie. Ad lucrũ facta ðꝛ ad dꝛiam raptꝰ qẽ ſpẽs lurvurie q mir rapi? ad cõcubitũ nõ ob lucrũ.de quo ſj. Mota ſecudu beatu JF. l A Tho.ij.ij.q.lxvi.ꝙ rapina eſt guiꝰpctm̃ furto tri⸗ 1 plici rõe. Pꝛima ẽ tal Furtũ ⁊rapina hñnt roʒ; pcœti . ꝓptiuolũ tariũ qð ex ꝑte eiꝰcui aufer᷑ res.qꝛ.ſ.cõ —. tra volũtatẽ eiꝰaufert id cuiꝰẽ dñs.vbi ꝗ̊ mag re tarij iuenit in rupina q; in furto· qꝛvioletia qrepi tur i rapia directiꝰoꝓponit᷑ volũtati qᷓ; igãtia q i· uenitfurto cũ neſciete eo res auferat᷑. ⁊ iõ g̃uius fert daͤn ſz er iferk iiurig pſone cũ b vgati qndaz iqminiꝗ ipiꝰ ꝑſone.⁊ hec iiuria ꝑſonał pᷣpõdera· —. — fraudi ł dolo q̃ ꝑtinet ad furtũ. Certia rõ ſumi canonicas ⁊ ciuiles guii punit rapia q; furtũ xt j· prẽbit. Quis aũt dubitat ſceleratiꝰeſſe ↄmiſſũ d Sulius eſt punitũ.inqt Hiero.xxuij.q:i.nõ affera mus.qꝙ at hoĩes mag vᷣecũdent᷑ de furto q; de vĩ⸗· tpꝛo maioꝛi dechg .F. II. mus u eſt ex eo furtü ſit turpiꝰi· Fuiꝰ q; rapia KK glue fente fun ani ni⸗ noli coͤt Etꝛ 2 Agn Si⸗ lai in⸗ Per mis one vere catu tap⸗ pnla⸗ atden poſer, ſoͤpoͤt nich ſi. zurane habet geere. uroni lurijeſt. farint⸗ ſcorbi wtordb heener on Richpan Aerbi dosai Verſi⸗ Part inißri genüc Au ſu tensy darione Vlyvi bonüg ficjo m l de d Ctus d nefurti⸗ tlo i⸗ poſtqz Nreifin n. liing ricdi . Mäeig mnin litſ Ween miabi „Oenn ſröekr nitſaſ. Kaen nucniſi nernd⸗ wngee wicgt rraſe W . ** tmurl i; “ W eEN iüſc 41.. RN. DNRN ) *“ 7 Mes a. lõ le. 1RR— Aleem erX MmN 1. 4 44 A W,„ R a N octit 6up nalinie uduliter fünist riolitif wWanae. bisluwmnt m bier. DP, hnndſc Liöhuie wriinen l iodn ſüͤfnig „ V , tucio rei ablate ſm Pe. de pał.vel cũ dãanificãs hʒ XI 8 . W W . . 4 — 2„ Rèõðõ ☚ B . 2 —;ͦðð Eſt enĩ verecũdia ſᷣm phm.iij.ethi.timoꝛ de tur⸗ pi actu.ſed vt dic̃.b.Tho.qꝛhoĩes ſenſibilibo ihe rentes magis głiant᷑ de vtute exterioꝛi qͥ manife/ ſtatur in rapina qᷓ; devtute interioꝛi q tollit᷑ ꝑ pec catũ.⁊ iõ minus verecũdãtur de rapina qᷓ; de fur to.cũtñ magis deberẽt de rapina erubeſcere. Ra pinas ̊ noliteↄcupiſcere ait ps.Et multomagis nolite facere exq̊ grauius eſt furto.a quo homies cõiter ſe cuſtodiunt.⁊ grauiſſime etiam puniun . . — ta ꝙ cũ qͥs rapit res alienas 'm leges ſi agat᷑ ifra annũ ciuiliter punit in ꝗdruplũ ↄpucata.ſ.ipa re Si aſt poſt annũ punit᷑ in ſimplũ.ff.vi bo.rap.l. Et de pena infra ponitur. De penat i.⁊.ij.tenet᷑ tñ raptoꝛ ad iſtã penã poſtq; fuerit cõ/⸗ dẽnatus ſᷣm Lho. Si vo agat᷑ crimialr puni ꝓ⸗ pter vim ſine armis in tertia ꝑte bonoꝝ ⁊ eſt infa mis.ff. de vi. l.i. Si aũt cũ armis punit᷑ depoꝛtati one.qꝛ ſ.depoꝛtat᷑ i inſulã ⁊ ꝑdit oĩia ſua bona. Ju ſti. de publi.in.iij.S.itẽ lex iulia. Scðm canones vero multipliciter punit᷑. Et pᷣma penac᷑.qꝛ excõi catur ab illo epᷣo in cuiꝰ epᷣatu fecic rapinã.ec de rap.⁊ incẽ.c i.⁊.vi.q.iij.placuit.Itẽ denegatur ei pnia niſi reſtituat ablata.vel ſecuritatẽ plenã faci at de reddẽdo ſi habeat vñ poſſit.ſi vᷣo nõ hr̃et vñ poſſet.⁊ diſtulit acciꝑe pni am vſq; ad moꝛtẽ ⁊ ſic nõ põt ſatiſfacere.ſi petat pniam dabit᷑ ei ⁊ ct via⸗ ticũ.ſi aũt decedat impenitẽs tũc ⁊ viaticũ ⁊ ſepł rura negabit᷑ ex.e.c.ſuꝑ eo.⁊.c.in litteris.Nð ſiñ habet vñ reddat nec heredes nec ꝓpinq volũt ſatiſ facere.ipᷣe tñ ↄtritꝰfacit qð põt lʒ tarde.nõ puabi tur pnia ⁊ viatico.ſʒ tñ ſepultura negabit᷑. Qð ſta tutũ eſt ad terroꝛẽ alioꝝ. Pꝛeſbyteri vo qͥ ð pᷣdẽa fecerint ſepeliẽdo ipᷣm ⁊ hmõi debẽt deponi ab of ficio ⁊ bñficio vt in dicto.c.ſuꝑ eo.Sʒ tñ de iſtis raptoꝛibi occultis nõ dʒ iſte rigoꝛ ſeruari ſᷣm In⸗ nocen. extra eo.in litteris. Item nota quod qui ¶ ꝑI Rticipauit in crie rapine vel furti vel ſa crilegij vel alteriꝰ iniuſte dãnificatiõis moꝛtalłr peccauit.q/ bus aũt modis fiat ꝑticipatio hmõi ↄtinet᷑ in his verſibi. Juſſio.ↄſiliũ.cõſenſus.palpo.recurſus. arcicipãs.mutꝰ .nõ obſtãs.nõ manifeſtĩs. Et inq́; tũ quilibet eoꝝ teneatur ad reſtictutiõem.vi⸗ de nũc in declaratione eoꝝ Duantum ad quinqʒ. 5. XII caſus pmi vᷣſus dat᷑ talis regula ꝙ ſi ex pcepto al terius vel cõſilio vel ↄſenſu.ſ.cooꝑatiõis.vel pal patione.ſ.adulatiõis laudãdo eũ.dẽ de deriſiõe vel vilificatiõe vt ad h̊ iuducat.puta qꝛ dic nõ eẽ bonũ ad aliqͥd.⁊ qꝛ neſcit raꝑe ⁊ hmõi.⁊ ex h dãni ficĩs mouet᷑ ad danificandũ Idẽ dicit Pe. de pa lu. de detractoꝛe ſi ꝓpter detractiõem audiẽs ꝓuo catus dãnificet detractũ. Uel recurſu.ſi receptio ne furtũ vł rei furate ẽ facta rapina vel alia dãni⸗ ficatio iniuſta.ita ꝙ alias nõ fuiſſet facta. vel etiã poſtq;ᷓ ẽ facta rapina vlł furtũ qñ ex receptioe fur⸗ vel rei furate.impedit᷑ nõ ſolũ punitio ſed ẽt reſti/ recurſum ad aliquẽ ſicut ad pᷣſtantẽ pr̃ociniũ ad nocumentũ als qlibet eoꝝ ꝑ ſe tenet᷑ inſolidũ.i.in totũ leſo ſeu dãnificato ẽt ſi nihil de rapina guẽii ſet ad eũ aut ꝑ ſe nil damni intuliſſet.⁊ ſᷣ quſq; il⸗ li leſo fuerit ſatiſſactũ.Si aũt ẽt ſine oꝑe iſtoꝝ ſcʒ cõſilis mãdato ⁊ hmõi fuiſſʒ nihilominꝰfacta ra pina vel dãnificatio ⁊ nil plus ꝑqðcũq; opꝰillo additũ eſt nõ tenent᷑ niſi q;3dtũ de rapina ꝑueniſſe S ad eos.Si vo aliqd plus factũ ẽ ex mãdato ł ↄſi lio halijs hmõi ad illud plꝰrenet᷑ inſolidũ.Et qð dictũ eſt de iuſſione idẽ intellige qñ rapinã vl dã⸗ nũ noie ſuo factũ ratũ habuit.hec Pe. de pal Itẽ xi.q.iij.c.q ↄſentit cũ duob.c ſe.ex de reſti.ſpoli. c.cũ ad ſedẽ. Itẽ de cõſilio in pᷣiudiciũ ecciaꝝ vt ð collectis eis iponẽdis ⁊ hmõi tenet᷑ inſolidũ qui dat tale ↄſiliũ vñ ſequit᷑ cũ effectu talis impoſitio collecte cłicis ſine lnia pape.ex de ſen.ercõ noue⸗ rit. Itẽ qð h̊ ðꝛ de cõſilio rapine idẽ intelligit Pe trus de pal.de ↄſilio vſure.⁊ idẽ dicit de aduoca⸗ to dãte malũ ↄſiliũ ẽt ex igꝛãtia.Idẽ dic Ricar.ð cõſilio qð dar᷑ alicui ꝙ nõ reſtituat aliena.vł qͥcũ ꝙᷓ; alio mõ ↄſiliũ pᷣſtat in damnũ ꝓximi ſcieter vel ignoꝛantia craſſa ſine quooſilio talia non fierent ar. ec de ſen.excõ.c.nuꝑ.in glo. Cõditoꝛes iniq̊ꝝ ſtatutoꝝ que ſunt in damnͥ ꝓximoꝝſᷣm Durã.te nent᷑ reſtituere totũ illud damnũ.⁊ ſilr ↄſultoꝛes ſtatutoꝝ ltoe ge⸗ qñ plures volũt inſimul itaq vnus nõ iret ſiue alio ad faciendũ aliqð furtũ vel damnůũ vel bellũ iniuſtũ vbi inferũt dãnũ cuʒ ſit ibi cõſenſus cooꝑatiõis qlibet eoꝝ tenet᷑ inſolidũ de damno dato. Sed ſiqᷣs tales ſequeret᷑ ita ꝙ ſi⸗ ne eo etiã fuiſſet factũ dãnũ tenet᷑ ſolñ de eo qdð ꝑ⸗ ue uit ad eũ ⁊ de eo in qͥ dãnificauit ar.ad hanc di ſtincciõem.eęc᷑ de ſen.⁊ re.iudi.c.cũ inter.⁊ de ſen. excõ.c.inter alia.⁊.xi.q.iij.c.qm̃ nobᷣ. Notarij eti am vel alie ꝑſone qͥ deſtruũt teſtã vel alia inſtra cõ tinẽtia legata facta locis pijs.vel qbuſcũq; perſo nis.vel debita alia q̃ alij neſciũt ſeu pbare nõ pñt vñ ſequit᷑ damnũ ꝙ talia nõ ſoluunt᷑.tenent᷑ inſo/ lidũ leſis.qꝛ pᷣſtant cãm efficacẽ.Qui vèro occul⸗ tant ea ſtudioſe peccant moꝛtaliter.nec debẽt ab⸗ ſolui niſi manifeſtent ea cũ oꝑtet.Et licet aliqͥ di⸗ cant cos nõ teneri ad reſtitutiõem.qꝛ heredes re⸗ manẽt obligati legatarijs vol alijs creditoꝛiinõ vr̃ h̊ veꝝ cũ pᷣſtãt cãm efficacẽ dãni ſicut ⁊ vᷣmidũ occulte ea tenẽt.⁊ ꝑ marie cũ heredes ł debitoꝛes hoc neſciũt qꝛ tũc nõ obligan᷑ ſatiſfacere.ſed ẽt ſi ſciũt ⁊ fatiſfacere neſciũt ſeu nolunt.qꝛ legatarij HG ꝓbare nõ pñit.nec valet rõ eoꝝ ſicut pʒ in ſimili Nam cũ plures obligant᷑ inſolidũ.obligatio vni us magis pᷣncipalis non tollit obligatiõeʒ minꝰ pꝛincipalis.ſicut obligatio pupilli ad reſtituẽdaʒ vſurain quã fecit tuto p eo non deobligat tutoꝛẽ ſi pupillus non reddit. Muantum ad tres §. XIII. vltimos caſus ſcði vᷣſus dat᷑ talis regula. ꝙ ſi ta lis mutꝰ.i.tacẽs qñ videt fieri ſurtũ ⁊ doloſe ta⸗ cet cũ poſſet impedire.Et ſiłr non obſtãs qͥ gonſer obſiſtere. Et nõ manifeſtans.i.qui ſcit vbi ſit res rapta vel furata et non manifeſtat etiam cum de hoc interrogatur. In quolibet hoꝛum caſuũ ſi eſt — officialis tenetur in ſolidum cũ teneatur ad hoc ex officio ſuo etiã ſi nil ꝑueniret ad eũ q̊ͥuſq; dãni ficato ſit ſatiſfactũ.diſt.lxxxvi.c.culpam.Eet itel⸗ ligit Sco.cũ interroga᷑ in iudicio ⁊ non manife ſtat vbi ſentẽtialit᷑res ablata vel alias iniuſte poſ ſeſſa poſſet dño reſtitui.ita tñ ꝙ dicẽdo veritateʒ nõ imminet ꝑiculũ ſui ſtatus vel ſue ꝑſone.tał te net? leſo ſiue ſit officialis ſiue pᷣuata ꝑſona.arg.ad hoc xi.q.iij.c.quiſqᷣs.⁊ ex de fur.c.q cũ fure.ſi offi cialł ẽt ec iudiciũ interrogatꝰtenet᷑ ſi nõdicat cũ ñ imminet ſibi ꝑiculũ ſue ꝑſone.ſi aũt nõ ſit officia lis ex qͥ ad p̊ nõ tenet᷑ ex ſuo officio qᷓ;uis peccet ñ ₰₰ tñ tenet ad aliquã ſatiſfactionẽ dãnificato. Tho. ij. ij. q. lxij. ⁊ in qrto ſniaꝝ.di.xv.⁊ Al.ĩ q̃rto.⁊vlt. in glo. ponũt pᷣdictus vſus.⁊ ſicexponũt Ray. in ſumma.⁊ Hoſti.in ſum.de pe.⁊ remiſ.⁊ Inn. ſuꝑ.c.ſic dignũ.de homi.ſatis ↄcoꝛ.Et Pe.ðde pa lu.in. uij.ponit dictos vſi us. et iſtos treovltimoſ caſus ſic declarat. Mutus q ſq; ſcit vbi ẽ res ab⸗ ſcõdita ⁊ nõ reuelat.Nõ obſtãs ille ſcʒ ꝓpter cuiꝰ culpã in nõ purgãdo puinciã malis hoiba furta ⁊ lactrocinia gmittunt᷑.ſic tenet᷑ paſtoꝛ ꝓpter cuiꝰcul pã lupꝰouẽ comedit.Nõ manifeſtãs iudex qui ð ea re quã cognoſcit dʒ ꝓnũciare ⁊ ſic manifeſtare ius ꝑtiũ ſi nõ facit tenet᷑. Itẽ ᷣm Sco.i.uij.q;uis ad alicuiꝰofficiũ ꝑtineat obuiare mał ⁊ dãnis q̃ fiũt qñ h̊ faciẽdo vᷣgeret᷑ in aliqͥ caſu ad malũ rei⸗ publice.puta magnũ ſcãdalũ vel euidẽs ꝑiculum ꝓpꝛie ꝑſone.tũc nõ obuiãs nec tene: ad ſatiſfactio nẽ.nec etiã peccaret ſi obuiare ꝑatꝰ eſſʒ qñ pᷣdicta nõ impediręet ar.diſt.l.vt cõſtitueret᷑. Secus ſi nõ immeret tale ſcandalũ vel ꝑiculum. Et nota quod ſi S.XIIII. vnus dictoꝝ qͥ ſq; tenent᷑ in ſolidũ ſatiſfecit inteẽ liter de oĩ dano expẽſis ſiue incõmodo ſiue inter⸗ eiſe oẽs alij liberant.qꝛ nõ tenent᷑ danificato. Nã boua fides nõ patit᷑ vt idẽ bis exigat᷑.ff.de re iud. l. bõa fides. Ray. Hoſti.⁊ Tho.Et addit Rayv. dicẽs ſic. Ille cui ſic ſatiſſit credo ꝙ põt ⁊ dʒ q;tũ ad iudiciũ aie cedere accionẽ illi qͥ cotũ ſoluit nõ quidẽ vt ab vno totũ exigat niſi foꝛte a pꝛincipali ſed ꝓ ꝑtibo petat a ſingulis.qᷓ;tũ aũt ad foꝝ ↄtẽtõ ſum nõ tenet᷑ cedere.ff.de adini.tu.l.ſi płes.l.i.tñ ſic di. Hoſti. ſiue ſit facta ceſſio ſiue nõ.alij qͥ nibil Et nota ſecidũ ſoluerũt tenent᷑ ex ↄſcia ad releuandũ illũ qͥ inſoli dũ ſatiſfecit qͥlibec in ſuis ꝑtibb. Nã ſoluẽs vtilit᷑ geſſit coꝝ negociũ.vñ tenent᷑ hr̃e ratũ ⁊ ei ſatiſfa⸗ cere.ar.ff.de nego.geſ.l.cũ pecuuia. ⁊.l.ſoluẽdo. tho. q̊ʒ.ij.ij.q.lxij.qᷓi declarans diẽ ꝙ ſi ille qͥ fuit pncipał vtputa pnceps ſoluerit oẽs illi liberati ſt᷑ qui fuerũt cũ eo ad danũ faciẽdũ inducti.ſivo ali us reſtituit tunc illi qͥ ſunt pncipales.⁊ illi ad qͥs res ꝑuenit vt videt᷑ incelligẽdũ ꝙ ſi iſti tales non reſtitcuãt ei ceci tenent p ſ uis ꝑtib vt diccũ ẽ pus. nno. §. XV —— in glo. ſup. c.ſiẽ dignũ.er de homi.ꝙ ſi ſpoliatꝰ li⸗ beraliter dimittit pncipali vt raptoꝛi vel pᷣcipien ti liberatus eſtoſiliatoꝛ ⁊ hmõi.qꝛ liberateſt qui peincipalieer tenebat᷑ ⁊ qͥres habuerat. Sʒ ſi di⸗ mittit ↄſiliatoꝛi nõ credit ipᷣe Inno.liberatos a⸗ Citulus Pꝛimus —— ”õ lios ad quos res ꝑuenerũt niſi expᷣſſe intellexerit cos liberare.neq; etiã illũ qͥ rapinã fecit.eti ſi de rapina nihil habuit qꝛ de iure naturali et diuino ↄñs eſt ꝙ ſublato pᷣncipali tollat᷑ acceſſoꝛiũ.⁊ nõ ecõtra.et᷑ de ↄſti.c.trãſſato.ĩmo plus.qꝛ ſi etiã li⸗ beraliter abſolueret᷑ pncipalis nõ ꝓpter h̊ abſolu⸗ tus eſt cõſiliariꝰſi aliqͥd ad eũ ꝑuenitde rapina ni ſi ⁊ alius ꝓ eo ſatiſfecerit.⁊ tũc iſte ↄſiliariꝰin ca /⸗ ſu aĩe ei teneret᷑ qͥ p eo ſatiffecit. Cõcoꝛdat Hoſti. ⁊ qᷓ;uis a pᷣdict oibi poſſit exigi pena q̃druplicivt de rapina ⁊ oĩ furto manifeſto. ⁊ alio furto pena duplici. Tho.ij.ij.q.lxij.qſi declarãs dicit hmõi pene nõ deben᷑ niſi poſtq; fuerint adiudicati per ſniam in quo caſu pena vnius ſᷣm Ray.non libe rat aliũ. xij · q· ij c.cum deuotiſſimam. Nota ꝙ ſi uis S. XW. — emit de rapina vel furto qð ꝑtinet ad ꝑcicipatio ⸗ nem rapine ſi h̊ fecit ſcicter aut pbabilit᷑ ̊ credẽs ſi H̊ fecit cupiditate acqᷣredi ſibi vt ſcʒ br̃et vel ven deret alteri ſic vellet incurrit in multa mala et in cõmoda ſᷣm Ray.Tho.⁊ Al Pꝛimo indiſtincte tenet᷑ ad reſtõeʒ rei ſi hʒ.vel valoꝛis eiꝰ ſi nõ habʒz aut etiã ſi ex ipᷣa re ꝓpꝛia reddita detegeret᷑ cum ſit occultũ.tũc ei ſufficit valnꝛẽ reſtituere. Sccũdo nota liberat᷑ alienãdo alteri.vel ſi res ꝑeat moꝛte ł Zrnch caſu.vłſi auferat᷑ ei igꝛant᷑aut violẽter ⁊ in niſi rẽ ipßam emptã de rapina ł furto obtuliſſet dño ipius rei tꝑe ⁊ loco ↄgruo ⁊ ille reciꝑe noluiſ ſet. Tertio peccat moꝛtalit᷑ ⁊ rõ vtriuſqʒ ẽ᷑.quia furtũ ↄmiſit rẽ alienã gᷣctãdo inuito dño.ff.ð fur. l.i.Et fur ſꝑ ẽ in moꝛa reſtituẽdi ff de ↄdi.fur.l.p fure.s.ↄdit Quarto ne pᷣciũ qð dedit põt repete⸗ re ab eo cuiꝰẽ res. Uñ.C. de fur.l.in ciuilẽ ſic ðꝛ. In ciuilẽ rẽ deſiderat vt res agnitas furtiuas ñ B ſoluatis qᷓ; pᷣciũ ſolutũ fuũit a dñis.Curate q̊ cautiꝰ negociari ne nõ tm̃ in dãna hmõi ſed ẽt in ſuſpitionẽ crimis incidac?. Nec põt ſe defẽdere rõ ne ſtatuti ſuꝑ hoc editi.qꝛ tale ſtatutũ eẽt ↄð̊ deum ar. di. viij.q moꝛes. Quinto ẽt tenet᷑ reſtitnere oẽm vtilitatẽ qᷓ; hũit łhr̃e potuit.⁊ ẽt incõmoda q̃ ſuſtinuit ille cuiꝰẽ res ſ̃ᷣm GBuilł.deductis tñ ex pẽſis q̃s feciſſet vtiliter circa rẽ ißam. Serxto et ſi reſtituit rẽ deterioꝛẽ qᷓ; cũ ad ipᷣm ꝑuenit nõ li⸗ berat᷑.⁊ ſi ĩ aliq̊ tꝑe medio fuit res melioꝛ tenet᷑ ad eſtimatiõʒ plimi.ff.de fur.l.in re furtiua.⁊ de re/ ſti. ſpo.c guis.Et h̊ ᷣm qͥſdã intelligendũ ẽ qñ reſ nõ habet?᷑.ſi eĩ res habet᷑ ſufficẽ ꝙ ſit eq hona ſic cũ fuit ablata. Septimo qꝛ nõ pᷣt agere ̊ vẽditoꝛeʒ de pcio ſibi dato. obſtat eni ſibi ED ſua ⁊ niſi expᷣſſe cauerit.x.q.ij.c.h̊ ius.in fi.Scõm tam̃ Alex. de ales in uij.talis põt rẽ emptã reſtituer̃vẽ denti vt recipiat qð de illa dedit. Mag eni pt ſi⸗ bi ꝓuidere qᷓ; alij.debet tñ inducere furẽ ad reſti⸗ tuedũ rẽ illã dño ſuo.hec ille.Ueꝝ in foꝛo ↄſcie te net᷑ vẽditoꝛ rei qͥ ſciebat rẽ furatã eẽ reddere emen ti bona fide Et multomag qͥ furatꝰẽ tenet᷑ redde re vel dño rei ſi ſibi ſatiſfactũ nõ ẽ ꝑ emptoꝛes vel cõſumotoꝛes eiꝰvl ei qͥ emit ſi ipᷣe reſtituit. In h̊ tñ nõ excuſat igꝛãtia iur ſcʒ qꝛ credebat eẽ licitũ emere ea qꝗͥᷣ qs rap it. ex de re. iu.li.vi.c.ignoꝛãtia ſed. ne ig:atia facti craſſa ⁊ ſupina/ꝓuta cũ qᷣs tꝑe —, — e ——— — it ſlde ino n Non⸗ mmni nnaß oſt. lictt openn hml aher lbe V. wo Cedi N Man Cſner lobtß nſ i nent min Kin iſce ias Curure; etin eGerers 5 chrner Nömot gistic Semd menil⸗ N, ligit ſe itore; 0ſn mnten Cicuc 1nibe aunck goſſtet ran nh 4 nr ri lu . Gninn gaſh guerre iuſte vel iniuſte emit a ſtipendarijs caliceʒ amenta miſſale.⁊ hmõi intentiõe lucradi exide. flã tenet᷑ in totũ ſᷣm pᷣdicta.ar.xij.q.ij.c.qͥ ⁊ hũa ⸗ nis.xvi.q.i.ſi cupis.⁊ ð cle.exco.mi.c aplice.idẽ dicẽdũ ſi ſuꝑ ̊ nihil cogitabat ⁊ ſic ꝓpt᷑ fatuitateʒ ⁊ temerariã ſimplicitatẽ emit tẽẽ ſm Rax.?⁊ Ho⸗ ſti. Si aũt ᷣmus raptoꝛ łlemptoꝛ ł pncipal reſti / tuit plene rei eſtimatõem cũ toto intere cetcri q emerũt ł dono acceperũt liberati ſt.ar.ff. de euic. l.ſi ſerui.agat tñ pniam qlibet de pctõ ſuo.xuij.q. v.qͥ habetis.ᷣm Ray.⁊ Guil.Si aũt rẽ quã ſcie⸗/ bat raptã cinit volũtate reſtituẽdi q̃ñ vtilit gerẽs negociũ illiꝰcuiꝰfuerat ñ peccat.⁊põt ab exẽpolia to petere pᷣciũ qð dedit ⁊ ꝗcqᷣd expedit ad ↄſerua⸗ tionẽ eiꝰ. Si qᷣd ãt lucratꝰẽ cũ ea re illð ꝑtinet ad dñm rei ⁊ ſi res ſine culpa ſua pereat vł amittat᷑. Põtẽt petereqͥcqᷣd ſoluit ꝓ ipᷣa re.⁊ ĩ iudicio aie credit᷑ tali ẽptoꝛi abſq; ꝓbatiõe.ſʒ nõ ĩ foꝛo ↄtẽtio ſo niſi ppᷣlice pteſtaret.ar.ff.de neg.ge.l.cẽſemꝰ. Si ãt tal emptoꝛ poſtq; fecit diligẽter inqrere ⁊ñ potuit iuenire cuiꝰeẽt illa res.qᷣcqd vʒ vltra id qðᷣ — erpẽdit ꝓ ipa re.dãdũ ẽ ꝓ aĩa illiꝰcꝰ fuit ⁊ ſic uiba tus ar.ad h̊.xij.q.ij.c q̃ttuoꝛ. Si eẽt pauꝑ poſſet a pᷣlato ẽt ei vt pauꝑi relinqͥ illð plus pcio ſoluto. Buil.⁊ Hoſti. Si vᷣo emit bona fide ⁊ cũ diligẽ⸗ tia adhibita ñ tenet᷑ reſtituere durãte bona fide.?⁊ emẽdo vt ꝓ cõmodo ſuo hr̃et tñ peccat Et ſi durã te ↄſcia nõ decepta ⁊ bona fide res perijt no tenet᷑ qꝛ nõ erat ĩ moꝛa.⁊ ſiłr ſi alienauit nõ tenet᷑.ſʒ pꝰ J ↄpit rẽ fuiſſe vitioſam ſi iuenix dũm ipᷣiꝰ rei dz ei reddere nec põt pᷣciũ petere ab eo C. de fur l. in ciuilẽ ſʒ agat ↄ vẽditoꝛẽ.põt tñ retinere vł petere pẽſas q̃s exñs ĩ bona fide fec circa rè ↄſeruãdã vł melioꝛãdã.⁊ n tenet᷑ de fructib tꝑe bone fidei ꝑce ptis iã ↄſumpt ſʒ de extantibo qadhucñ eẽnt cõ⸗ ſumpti exqͥ̊ malã fidẽ cepit hr̃e ſecus.ꝛ tenet᷑ reſti tuere Ray.in ſum. Hoſtiẽ.in ſum. Guil.i gloſa. Bciendum ſiquis J. VII 8 comedit vel als ↄſumpſit de rapina l furto.qꝛ te⸗ net᷑ ad reſtõeʒ eiꝰ dð ↄſumpſit ſi ᷣ ſciebat.Et ideʒ de eo qð accepit ꝑ donationẽ ſciẽs eſſe rẽ raptam 2ſcʒ tenet᷑ ad reſtitutiõeʒ niſi ↄſumpſiſſet anteqᷓ; ſcieret. Inno ⁊ Hoſti.imo ẽt poſtq; ↄſũpſit ne⸗ ſciẽs rẽ hmõi qñ qͥ donauit ñẽ ſi- dinedo, erb pa. Szʒ qd ſi dubitac vtrũ illud qð hũit ꝑ donũ vel ꝑ emptionẽ ſit de rapina furto ⁊ hmõi. Ad h̊ dicit Alex.de ales in.uij.ꝙ regulare ẽ ꝙ hõ talẽ rẽ reſti tuere obligat᷑ qñ ↄſcia dictat ꝙ ſit res aliena ł qñ dubitat eſſe aliena ſiue obtinuerit ꝑ donationeʒ ſiue ꝑ einptionẽ.dʒ aũt illã reſtituere dño cũ oſci⸗ entia furis qͥ eã furatꝰeſt.ſ.vt liberet᷑ vterq;. Hec ille.Et rõ huiꝰeſſe põt.qꝛ nullus ſe dʒ exponere ꝑi culo pcti moꝛtalis ſʒ retinẽdo i tali dubio expoit ſe ꝑiculo furti. Uerũ ſi ñ ſciret᷑ dñs vł nõ iueniret᷑. poſt debitã diligẽtiã inqᷣſitiõis eroget pauꝑibus vel ſibi a pnĩario.i.cõfeſſoꝛe ſi idigeret vt pauperi aſſignet᷑.Et ſumit᷑ h dubiũ ſtricte ⁊ ꝓpꝛie nõ large ꝓ lcui ſcrupulo.ꝙ ſi irrõnabiliter foꝛmat ſibi du⸗/ biũ puta qꝛ emit ab eo qͥ rapuit ab inimicis i bel/ lo man ifeſte iuſto.⁊ cũ alijs debitis circũſtãtijs deponat dubiu ad ↄſiliũ ſapientis. ꝙſi deponere WZ nõ põt ſatiſfaciat cõſcientieſue reddendo. Cõſu⸗ liũ. qꝛ multa pñt occurrere dubia. — lendũ eſt tñ cuilibet vt abſtineat ab emptione ta⸗ Ite nota ſecũdum.ꝭ.xVIII. —R Rax.in ſum.ꝙ vxoꝛes q̃ comedũt ⁊ bibũt ⁊ inhnaua unt᷑ de rapinis ⁊ alijs male acqᷣſit ſeu obligatj re⸗ ſtitutioni tenẽtur de oĩb q̃ ſicoſumũt niſi in caſu ſ.cũ agũt cãʒ ſpoliatoꝝ monẽdo ⁊ iducẽdo ipᷣʒ ra ptoꝛẽ ad reſtõcʒ faciẽdã.tũc eni nõ tenent᷑nãq al⸗ terius negociũ gerit vtiliter etiã ignoꝛãti ⁊ abñti licite recipit expeſas ſiue ſecuta fuerit vtilitas ſi/ ue nõ.ff.de neg.ge.il.ij.⁊.l.põponiꝰ. Et h̊ itelligo ꝓ eo tꝑe q̊ circa taliũ coꝛrectionẽ laboꝛauerũt.nõ ꝙ vxoꝛ ⁊ familia poſſint viuere de toto anno re bus talibiꝓ vna admonitiõe vel duab.ſʒ q;diu cõtinue inſtat oꝑtunis hoꝛis.Sat ↄcoꝛ.Ulri.et GBuil.⁊ Hoſti. Uñ aũt ⁊ quõ dẽant viuere vxoꝛ⁊ familia raptoꝛis i pdicto caſu dic Ray in ſum. ſi ibi ſunt aliqᷓ de iuſto põt deillis ↄſumere vł expẽ dere/ſi nõ ſunt aliq̃ aliũde ſibi victũ qrat.velaba micis vł de ↄſanguineis hoꝑando łẽt elynã q̃ren do.Et idẽ dico ſi aliq̃ ſunt ibi de iuſto ſʒ vł ita mi xta ſunt ꝙ nõpñt diſcerni vel ſi pñt maritꝰ nõ per mittit.ꝙ ſi ꝑ nullũ ex pᷣdicij modis viccũ iuenire põt reſtat ei triplex auxiliũ. Unũ ẽ ſi põt hr̃e dedo te vel ſpõlalitio.i.donatione facta ei ꝓpter nupti⸗ as inde viuat. Secũdũ vt denüciet talibo q pnt p deſſe.vel ẽt ſipbari põt denunciet epᷣo vt cõpellat vxoꝛẽ paſcere ð iuſto.ij.q.i.ſi peccauerit.ex ð pig. c.ex lris. Tertiũ auxiliũ ẽ vt ſi eſſet in arto poſita põt ẽt de rapina viuere.qꝛ nccitas ñ hʒ legẽ.de cõ ſe.di.v.c, diſcipulos.Et ſi nõ imineat extrema ne ceſſitas vr aliq;tulũ peccare.⁊ iõ ad cautelã iniũ/⸗/ gãda ẽ ei aliq̃ pnia.ex de fur.ſiqs ꝑ nccitatẽ famiſ Quicqᷣͥd ãt ſic expẽdit doleat aĩio.⁊ ꝓponat qᷓ;citiꝰ potuerit reſtituere ⁊ vtat᷑ ꝑtiꝰ.ſ.ad ſolã ncciĩtateʒ. Põt ⁊ viuere ipᷣa ⁊ qᷣlibet aliꝰcui raptoꝛ daret de pᷣcdo rerũ raptaꝝ q̃s vẽdidiſſet.qꝛ pᷣciũ rei furtiue nõ ẽ furtũ.Et h̊ dico ſi maritꝰals ẽ ſoluendo.Se c? ſi nõ ẽ ſoluẽdo aut ꝑ h̊ fieret ñ ſoluẽdo.hec ray. os ẽt vti alio remedio ſᷣm ↄſiliũ ſapiẽtũ ſcʒ ĩ ca u qͥ bona raptoꝛis.vel vſurarij nõ cent obligata oĩa cer ꝑſonis ſʒ q̃dã incertꝭ tũc de lnia ep̃i ꝗͥ eſt paupeꝝ pf.di.lxxxviij.epᷣs pᷣt vti talibi ac ſi epᷣs di ſtribueret ei vt pauꝑi de illis ĩcert.ꝑce tñ ⁊ cuʒ ti moꝛe.ſp tñ vr̃ hr̃e locũ qñ vir hr̃et vñ poſſʒ reſtitue re certa qꝛ reſtitutio incertoꝝ fiẽdaẽ pᷣus reſtitu⸗ txis cerc. Oib ſupᷣdict alijs remcdijs p̃t vti vxoꝛ vſurarij ſi de vſur hẽat dotẽ ⁊ vir nihil hʒ niſi re⸗ ſtitutiõi obligatũ rõe rapine.ſurti.vſurel alia de cã ꝓut dictũ c. In oi tñ pᷣdicto eaſu tenet vxoꝛ de⸗ bitũ reddere viro ⁊ ecõuerſo niſi ſubſit alið ĩpedi mẽtũ ar.xxxiij.q.v.ſi dicat.Frẽs ẽt pᷣdicatoꝛes qͥ vadũt huerſant᷑ apð vſurarios q̃ñ hñt niſi ð vſu ris vl apð raptoꝛes vt eos ĩducãt ad reſtõeʒ ſiue ꝑ pᷣdicatõeʒ ĩ gnali ſiue i ſpãli ꝑ ꝑſuaſioneʒ excuſant᷑ maxie ſi apð alios ñ poſſent cõmode iuenire.cc ð ſen. excõ.cũ volũtate.Et h̊ itelligẽdũ ẽ cũ mode⸗ ramie ⁊ de victu ⁊ veſtitu ⁊ libꝛis ſ̃ᷣm Pe.de pak. ⁊ ſi ſit ſyes ꝓbabił de uilloꝝ coꝛrectiõe. Itſiꝓpt eo ⸗ rũ cxpẽſas raptoꝛibo nõ ſuberahatfacultas icni⸗ 8 4— CTitulus PDꝛimus tuendi nec in toto nec in pꝑte. ar. ꝗ. ꝗ. vi.anteroꝝ H· illud. Guil. ⁊ Hoſti. De reſtoe bes plene.j. ti. ij ⸗ totũ.a iudeis dicit Pe.de pał.ꝙ nõ licet reciꝑe. Aꝓpter ſcandalum. De filiis ⁊ filiabus . X X 2 familia raproꝛls vſurarioꝝ ⁊aliop q reſtoi ſũr iin viuẽtibo de bonis ipoꝝ Nota diſtinctõʒ m Geral.oꝛdi.heremi.qꝛ aut vſurariꝰẽ ſoluẽdo aut nõ. In pᷣmo caſu ſcʒ cũ ſoluẽdo ⁊ alia adhuc bʒ vltra ea ad q̃ ſatiſfacere tenet᷑ de ilł viuere pñt Im diſtinctõeʒ tñ datã de vxoꝛe ĩ h caſu. In ſeccun do caſu cũ ſcʒ ñ ẽ ſoluẽdo qcqͥd ↄſumũt i comedẽ do ⁊ bibẽdo ⁊ veſtiẽdo reſtituere obligant᷑ Ct rõ ẽ qꝛ illũ reddũt ipotẽtẽ ad ſatiſfaciidũ.⁊ ſic dãno pᷣ ſtãt cãm efficacẽ.excuſari tñ pñt tłles ꝓpt᷑ qͥnq;. Pꝛio ꝓpt᷑peuratõʒ.i.cãm ſpoliatoꝝ agũt ſcʒ labo rãdo fidelit᷑ ⁊ frequẽter ad iducẽdũ illã ad reſtitu endũ.⁊bᷣ dũ habet᷑ ſpes circa pᷣ de eo.ſ.vt reſtituat alłs nõ. Scðo ꝓpt᷑ recõpẽſatõeʒ.i qꝛ de ſuo tan⸗ tũ reſtituit q;tũ ab eo accipit puta ſi ẽ filiꝰtm̃ luẽ rur ĩ aliq̊ exercitio ꝙ victũ ⁊ veſtituʒ ex ſuo lucro br̃et.Si ẽ filia cm̃ laboꝛat ĩ domo ꝙ; vna ꝑſonavi uere poſſʒ ⁊ ſic de ſamuł.tũc ̊ nõ tet᷑ ſiẽ ðꝛ de ẽpti⸗ onib vſurarioꝝ ⁊ mercẽnarijs eoꝝ. Terrtio ꝓp reſtauratõe: ſcʒ ſiꝓponũt ſe reſtauraturos ⁊ ad H̊ ſe facultatẽ hr̃e ꝓbabilit᷑ credũt nec aliũde ↄmode viuere pñt. Quarto ꝓpt᷑iꝗꝛãtiã qñ neſcit rẽ eẽ ta lẽ.ſ.furtiuã.vel illũ obnoxiũ hmòi reſtõi. nec cãʒ bʒ bᷣ ſciẽdi.ſʒ hᷣ vr̃ vᷣm dũ ẽ in illa ijꝛãtia. ſʒ cũ po⸗ ſtea nouit vr teneri niſi eſſʒ ita ꝑuulꝰ ꝙ alit᷑ nutri⸗ ri nõ poterat.ar.de oſe.di.v.diſcipłos.⁊ eẽ de re. iu.qð ñ ẽ Auinto ꝓp᷑ nccitatẽ.qꝛ ĩ tali etate ſũt ſilij ꝗͥ alr nutriri ñ pũt.Et ſi q̃rat᷑ vtrũ pf alicuiuſ q dũ viueret expẽdit.c.floꝛc.p filio nutriẽdo ĩ ſtu dio ⁊ doctoꝛãdo cũ ipᷣe pr̃ nibil niſi de vſuri bret. ⁊ cũ eẽt obligatꝰ ad reſtõeʒvſuraꝝ i mille.legauit filio tiñ qngetos qꝛ plꝰ tẽ ñ hẽbat.vcrũ tencat᷑ fili us ad reſtituẽdũ illos.c.floꝛe.expẽſos ĩ ſtudio ad qð dicẽdũ m qͥſdã ꝙ ſi pr̃ erat nõ ſoluẽdo cũ filiũ nutriebat i ſtudio.ſi filiꝰſciebat pꝛem ſuũ oĩa pre obligata reſtõi.qꝛ male ablata eã ſciebat tenet᷑. ſi vo pꝛem credebat de licite acqᷣſitis ſibi puidereñ tenet de ↄſumptj.ſʒ tm̃ de extãtibo puta libꝛis de illis empt ⁊ hmõi.Ego credo teneri ẽt de ↄſũpt⸗ ⁊ neceſſarijs victꝰcũ alr ſibi ñ poſſet puiderevt de bis q̃ expẽdit ꝓ doctoꝛatu ⁊ veſtitu ñ nccario ⁊ a/ lijs diſtracc ſinenccitate. Bõa ei fides ſua excu⸗ ſat eũ a pccõ ꝓtũc ſʒ ñ ab obligatiõe reſtõis. Item n0 nis. ĩpediuit aliquẽ dignũ vel idoneũ ĩiuſte i pt odiũ vel vindictã ⁊ hmòia ↄſecutiõe alicuiꝰ bñficij vei officij k muneris moꝛtłr peccauit.Et ſiqͥdẽ iã erat cõſecutꝰillud bñficũ łofficiũ ad ipe fet᷑ reuocare tẽt ad reſtõeʒ eq̃tẽ ſcm ſuã facultatẽ.ſed nõdum erat ↄſecutꝰtenetad aliquã recõpẽſatõeʒ arbitrio boni viri. Lho.ij.ij. q.lxij. ſed Pe. de pał. in q̃rto ſic diẽ. Si aliqs ipedit aliquẽ a aſecutiõe pᷣbende nõ aio ledẽdi.ſʒ vt det᷑ dignioꝛi łeq digno ſibi vel alterin tenet᷑ ad reſtitucoeʒ. Si aũt facit hᷣ vt det min? digno tenet᷑ nõ qdẽ tãti ̃tũ valebat pᷣbẽda. De columbariis c pał.in.uij.diẽ ſic. Uidet ꝙᷓ; dñs colũboꝛuz cum ad bec non eſſet cõſecutus.ſed penſatis con⸗ ditionib vtriuſq; ſᷣm arbitriũ bonoꝝ Secꝰ aũt eſt i alijs donis vł legatis ĩ q̃b nihil eſt debitũ le gatario vel donatario ſʒ tm̃ gtuitũ vñ ſi tibi dan dũ vel iã legatũ adhuc t̃ reuo cabłr ꝓcuro mihi k amico dari ñ facio tibi iiuriã necĩiuſticiã.qꝛ non aufero tibi ius tuũ.Nihil eni erat adhuc tibi de⸗ bitũ.ſed pᷣbẽde hñt diſtribui ñ ꝑ liberalitatẽ ſed iuſticiã q reſpicit debitũ.vnñ melioꝛi debent reſpe⸗ ctu minꝰboni.qꝛ ineq̃liter bonꝰlocꝰeſt gtiſicatõi hec Pe. de palł ſed Ricar.⁊ Sco.in. uij.de eo qͥᷣĩ ⸗ pediuit aliquẽ a ↄſecutioe bñficij pᷣbẽde ł alicuiuſ muner qð erat i via hñdi faciũt talẽ diſtinctiõeʒ. qꝛ aut bᷣ facit ex odio ⁊ cã dãnificãdi pximũ.⁊ tũc tenct᷑ vc dictũ eſt ᷣm Tho.⁊ Pe.nõ ad totũ illud bñnſficiũ łmunꝰ. qꝛ nõ eſt eq̃lis valoꝛis hr̃e rem in accu e eẽ ad hr̃e ⁊ maxie cũ poſſit ipediri.ſʒ te⸗ 7 ner ad aliquã recõpẽſatõeʒ ad arbitriũ boni viri. Aut ſᷣ fac̃ nõ cã odij ⁊ iiurie ſʒ cãꝗ cõſulẽdi ⁊ puidẽ di ſibi Fkamico ſuo de illiꝰrei vtilitate.⁊ tũc ĩ nulꝰ- lo tenet᷑ ſi ꝓcurauit ꝑviã licitã.Et h̊ põt patere ta li exẽplo.nã ſi pᷣcido venas in fundo meo ꝑ q̃s de⸗ riuat᷑ aq̃ ad alteriꝰputeũ ⁊ b̊ intẽtione ſibi nocẽdi teneoꝛ ad reſtõeʒ dani.Si aũt b̊ facio abſq; fran⸗ de ſcʒ intentiõe ↄſulẽdi vtilitati mee. vtpote quia mihi multũ eſt vcile bᷣ facere nec põt aueniẽter fi eri ſine pᷣciſione dictarũ venaꝝ.tũc in nullo tene oꝛ qꝛ nõ iniuſte dãnifico eo ꝙ ius habeã faciendi vcilitatẽ meã in fundo meo.ff. de aq̃ plu.ar.l.ſi in meo. Nec obſtat ꝙ ruſticũ detinẽs violẽter ne ſu as oꝑ is exequat᷑ tenet᷑ad ſalariũ qð amittit.Et ſi militer ipedies piſcatoꝛẽ aut aucupãr captõe piſci um vel auiũ q̃ ſunt cõis iuris.tenet᷑eis ad danuʒ datü. ⁊ h̊ niſi rõne ripe vel terre q ſunt ſpãliuʒ do⸗ minoꝝ ⁊ cõitatũ qͥs faceret hñs ſcʒ ſuꝑ h̊ auctem Nõ eni hec ſunt ſilia aĩdicij.naʒ h̊ aufer᷑ piſcato ri ⁊ aucupi ſu? ꝓpꝛiꝰvſus qͥ cerat vtiq; ſui iuris.au fert᷑ etiã fructꝰ in eoꝝ vſu ⁊ q̃ſi ſeminaliter ↄtẽtꝰ. s ſi ipediuit fructũ alicuiꝰagri vł vinee puta ef odiẽdo ſemina vel deſtruẽdo vineas floꝛentes et hmõi qꝛ peccat moꝛtaliter ſtudioſe bᷣ faciẽdo ⁊ te net᷑ ad ſatiſfactõem tanti qᷓ;tũ vẽdi potuiſſent fru ctus in illo dubio ſcʒ nõdũ nati vel maturati.vñ multipliciter ĩpediri poterãt.Lho.ij.ij. H. XXI. % 9 teneat᷑ reſtituere dãna illata dñis agroꝝ ſemiato rũ qͥs colubi dãnificant.niſi ſit ᷣm qð quidã fin unt dicẽtes ꝙ colũ bi qᷣdã nocina cũ gnis come/ ẽtes ma gis ꝓſunt qᷓ; obſint.Oñs eni tenełt emeu dare damnꝑ illatũ a ſuo aiali pᷣciſe qñ eſt i culpa. ars liberat᷑ dando ipᷣm ꝓ noxa Sile eni iudiciũ ẽ q̊ ad h̊ de ſeruo ⁊ aiali bꝛuto.Uñ ſꝑ ad minꝰad al terũ tenet᷑.cũ g̊ dñs colũharij ſit in culpa ſcient ſie tenens colũbos tenet᷑ inſolidũ.hec Pe.de palł. Capitulum tredecimum de Rapina ⁊ partici⸗ pantibus in ca et tallijs ſeu pᷣſtantijs que impo- nuntur iniuſte ⁊ exactionibus indebitis que fiũt de mims vel officialibus coꝛum.⁊ pedagijs? ga 2 ſen d n, Capitulũ xHI Etalliis ſiue bus ſuis qñ ſunt licite ⁊ qñ illicite.⁊ ꝑ ↄñs rapie. Notandũ ꝙ quedã uamina que diuerſis noib⸗ nũcupant᷑.aut imponũtur ꝑſonis ecciaſticis aut ſecularibꝰ Si ꝑſõis ecciaſticis vt clicis ⁊ religioſ ⁊ hmõi.niſi hoc fiat cũ lnia ⁊ aucẽte ſedis apłice il licite ⁊ rapine ſunt.⁊ moꝛtaliter peccãt talia exi⸗ gentes ⁊ tenent᷑ ad reſtõem.⁊ ſi nõ ſoluant᷑ ⁊ occł ten?᷑ bona ad ſubterfugiendũ hec onera nõ eſt pec catũ.⁊ ſunt excõicati tales exigẽtes vel recipiẽtes ⁊iponẽtes niſi ceſſauerint ab hmõi exactioibopꝰ⸗ qꝙᷓ; fuerint admoniti.et᷑ de immu.ec.aduerſus.de q̃ excõicatione hẽs.j.in.uij.ꝑte.ti.i.⁊ ibi bẽs q̃ ẽt dicãtur ꝑſone ecciaſtice a qᷣbꝰ nõ poſſit exigi. Sʒ lnia habita ſedis apłice ſi fiant cãis iuſtis ?⁊ mo⸗ dis licita ſunt ⁊ nõ aliter. Uñ ⁊ cũ tꝑe famis cun/ ctoꝝ egiptioꝝ terrã pharao emeret ꝓ dandis.ſ.vi ctualib atq; ſub eadẽ fame cũctos ſeruituti ſubij ceret ſacerdotib ita neceſſaria ſubminiſtrauit.vt nec poſſeſſionibo nec libertate pᷣuarent᷑ ⁊ nudaren tur.dño extũc pnũciante ſacerdotes in omni gen te liberos eſſe oꝑtere.inqͥt Gra.xxiij.q.uij.S.quã uis ⁊ hiſtoꝛia hmõi hẽtur GBeñ.xlvij. Si talia ex igant᷑a laicis tũc aut qui iſta exigunt ⁊ imponũt hnt ltimũ dominiũ ſuꝑ eos ⁊iuſto titulo poſſidẽt eoꝝ ciuitates vel caſtra.aut vſurpatũ puta qꝛ ꝑti nent ad ecciam vel imꝑiũ vel aliquẽ dñm ⁊ iiuſte ſunt ablata ab eis ⁊ 3 voluntatẽ eoꝝ detinentur etſi iſto ſcõᷣo mõ.i.vſurpatiue habent᷑ tales exacti ones ⁊ collecte.illicite ⁊ rapine ſunt.⁊ moꝛtaliter peccãt exigẽtes ⁊ tenent᷑ ad reſtöem deductis ta ⸗ men expẽſis factis in vtilitatẽ eoꝝ ꝓ cõſeruatiõe ciuitatis ⁊ alioꝝ locoꝝ hmõi.Illi aũt a quib exi gunt᷑ in nõ ſoluedo vel fraudes adhibendo videlʒ occultãdo bona ſuꝑ quib imponũtur nõ peccat. dũmõ tñ caueant a ꝑiurijs ⁊ mẽdacijs ⁊ locutiõi bus circa hmõi.Cauere etiã debent a ſcandal ſi inde ↄtingerent ex non ſoluendo.ar.xi.q.iij.c.int᷑ verba.Si aũt habet᷑ ltimũ dominiũ ſuꝑ eos qᷣb impouunt᷑ hec onera:tũc autꝓ iniuſtis cãis im/ ponũtur aut ꝓ iuſtis. Si pmo mõ.i.ꝓ iniuſtj cau ſis puta ꝓ faciendis iniuſtis guerris ⁊ nutriẽdis manifeſte.vel ſi eſt dñs ciuitatis imponit vt hẽat ad ludendũ ad põpaticeviuendũ cũ familiavltra decentiã ſui ſtatus ad ꝓdige expendendũ in cõöui uijs enxenijs luxurijs ⁊ hmõi.tales tallie ⁊ colle/ cte ꝓ hmõi ſunt rapine ⁊ tenent᷑ad reſtõeʒ niſi ea tm̃ exigerent᷑que alias ſunt debita vel ex ſtatuto vel antiqua rõnabili ↄſuetudine licet male expen dantur.Qui etiam ex ſubditis ꝓpꝛia ſponte ſolue⸗/ rent ꝓ hmõi cãis ⁊ volũtarie aſſentiũt iniuſtʒ guer ris peccãt vtiq; moꝛtaliter cũ dñis ſuis ↄſentien tes in malo.xi.q.iij.qui ↄſentit.non tñ rapinam cõmittit ipᷣe dñs.nec tenent᷑ ipᷣi dñi cis reſtituere ꝑ regulam. Scienti ⁊ cõſentienti nõ fit ĩiuria.ne qʒ dolus de re.iu.li.vi. Coactis aũt ad hec ſoluẽ⸗ da tenent᷑.etſi pñt ſubterfugere ſolutiõeʒ hmõi tal liarũ ſine ſcandalo non peccãt.Si vero iuſtis de cãis imponant? hec onera tunc ſbᷣdiſtinguendũ ꝓ — impoſitioniby ſeu pᷣſtantijs qᷓ imponũt ⁊ exigũt dñi ⁊ cõitates a ſubdit vel ciui maioꝛi declaratione.Nam aut talis populus a q fit hec exactio regitur ꝑ vnũ.puta regẽ duecẽ mar⸗ chionem comitem pᷣncipem ⁊ hmõi. Aut ꝑ ples ſiue ex nobilioꝛib ſiue ex plebeis ſiue mixtim ex v triſq;. Et in pᷣmo caſu cum ſcʒ ꝑ vnũ regitur ſi eri Por vltra ea que inter ipᷣm ⁊ anteceſſoꝛes ſuos et ubdiros ſuos ⁊ anteceſſoꝛes eoꝝ cõuentuʒ eſt cx pacto ſtatuto vel ↄſuetudine antiqᷓ.⁊ h̊ ex fraude minis vel coactione directa vel indirectaa ſe fẽa vel a ſuis.Indirectum voco qñ denegat eis iuſti ciam vel no defendit eos vt dabet vt ſic aliqd ex⸗ toꝛqueat vel inſinuari eis facit ꝙ vult aliquid ab eis.moꝛtaliter peccat rapinam ↄmittendo et te⸗ netur ad reſtitutiõem ᷣm Rap. Guil.Ul.?⁊ Ho⸗ ſti.ar.a ↄrijs.di.xviij.de eulogijs.Et ſubditi ĩ ta⸗ li caſu non tenẽtur ad dandũ vel ad ſolutionẽ eo rum.vñ illa ſubtrahendo non peccãt ſi tñ fiat hoc ſine ſcandalo.Si vᷣo exigit dñs a ſubditis eade qꝗᷣ quibo cõuentum eſt cũ eis ꝑ ſe ⁊ anteceſſoꝛes bõa fide ſine dolo ⁊ coactione.ſicut fieri ſolet cũ ville vel mãſiones cõcedũtur de nouo colonis vł alijs ꝑſonis de Ait etiã fieri ſolent inſtrumenta qᷓ cõ tinent cenſum annuũ vł alias ſeruitutes ⁊pactio nes.tunc licite põt petere.⁊ ſubditi tenent᷑ ſoluere Nam quilibet in traditõe rei ſue põt ponere legẽ quã vult dũmõ non ſit ↄtra deũ.ar.de cõdi.apo ſi.c.vᷣm.⁊.xviij.q.ij.c.eleutherius.Dicit etiã cõccd lium affricanũ pacta cuſtodiant᷑.ex de pact.anti⸗ gonus.Si etiã dũs vltra pacta vcl ſtatuta int ſe ⁊ ſubditos ſponte oblata recipit nõ peccat.necte netur ceſtituere.i.qiji..c.placuit.ſᷣm ray.⁊.hoſti. Lirca hanc materiam J. I: ſic dicit. b. tho. in epła ad duciſſam bꝛabãcie.· ꝛi· cipes terraꝝ a deo ſunt inſtituti non quidẽ vt p⸗ pꝛia lucra querant ſed vt cõem vtilitatem ꝓlłlis pꝓp curent.⁊ ideo ſunt eis inſtituti redditus vt ex ił viuentes a ſpoliatione abſtineant. Uñ Eʒech.xlx dicit᷑ ꝙ pncipi erit poſſeſſio in iſrł⁊ non depop˖u⸗ labũtur vltra ꝓpʒlm meũ pꝛincipes.Contingit an tem ꝙ aliqñ Ana pes nõ habent ſufficiẽtes redid tus ad cuſtodiẽdam terram et ad alia q̃ͥ imminẽt eis expediẽda rõnabiliter ipᷣis pncipib.Et in ta⸗ li caſu licitũ eſt vt ſubditi exhibeant vñ poſſit co⸗ munis vtilitas ꝓcurari.Et inde eſt ꝙ in aliq bus terris ex anctiqua conſuetudine dñi ſuis ſubditis talliam imponũt q̃ ſi nõ ſit imoderata abſq; pctẽõ exigi põt.lam ſᷣm apłm. Nemo militat ſuis ſti/⸗ pendijs.vñ ⁊ pncipesqͥ militant cõitati negocia eius ꝓcurando debent ẽt viuere de bonis cõibus cõitatis.vel ꝑ redditus deputatos vel ſi bhnõi de fuerint vel etiam ſi ſufficiẽtes nõ ſint qui ſunt de putati ꝑ ea que a ſingulis colligũtur.Et ſimil rõ videtur eſſe ſi aliqs caſus de nouo emergat iſquo opoꝛteat multa expendere ꝓ vtilitate cõi vel ꝓ ho neſto ſtatu pncipis ↄſeruãdo,.ad qð non ſufficiũt redditus ꝓpꝛij vel exactiões ↄſuete.puta ſi hoſtes terr am inuadãt vel aliqͥs ſiłlis caſus emergat.tcc pᷣter ↄſuetam exactiõem pñt pᷣncipes aliqͥd exige/ reꝓ vtilitate cõmuni.hec Tho. Et tũc ſubditi abſq; volũtate dñi ſubtraberẽt ꝑ fraudes vel ali/ os modos tales tailias debitas ex ſtatuto „5 cõ 2 Cuulus ſuetudine antiqua rõnabilivel etiamde nouo im poſitas moderate ex cauſis impᷣſſis a.b.tho.pec⸗ cant moꝛtaliter furtũ cõmittẽdo ſᷣm Ray.⁊ tenẽ tur ad reſtõeʒ.vñ ⁊ Ray.dicit ꝙ ſi idiſtincte ſit po ſitum in inſtro cõuentionis aliqð tale vbum. col lecta.tallia.queſta.⁊ hmõi.intelligitur ꝙ debʒ ea moderate petere inſpectis onere ⁊ fſacultatiboſub ditoꝝ.x.q.iij.c.fi.⁊ er de cen.cũ apłs.in fi·glo.eti⸗ am Buil.dicit ibi ꝙ cũ in inſtrumẽto continet᷑ ꝙ dñs poſſit facere talliã ad iuſſum ⁊ placitũ ſuum aut cũ b̊ eſt ex ↄſuetudine.moderandũ ẽ ad arbi⸗ triũ boni uiri inſpectis facultatib ſubditoꝝ. in ꝗq mus caſus eſt quẽ etiã poſuit ſupᷣ.b.tho.ꝓ defenfi one patrie cũ ſcʒ iniuſte inuadit᷑ ab hoſtibi.⁊ ma⸗ ximep defenſione ſue ciuitatis vel caſtri vel ville Ad hoc eni tenen?᷑ oẽs nõ ſolũ res ſuas ꝑtiri ſʒ eti am coꝛꝑaliter laboꝛare.munire ſe in caſtrisvel in ciuitate vigilare vt ſic ſeip̃os ⁊ res ſuas ſaluẽt.xx iij.q.iij.c.foꝛtitudo.⁊ de emuni.ec.c.ꝑuenit. Se cudus eſt ſi dñs vult ire in exercitũ iudictũ ab ec⸗ cleſia vel a pncipe õ hereticos vel paganos necde ſuo abſq; graui damno poſſet facere expenſas ne⸗ ceſſarias.tũc enĩ põt a ſubditis auxiliũ modera/ rtũ petere.Tertius eſt ſi in guerra łi bello iuſto ex ERte ſua captus ſit ab hoſtibo nec põt ſoluere redẽ⸗ ptionem petitã ab eo abſq; grauil damno Sed ſiĩ ello iniuſto captus eſſet nõò poſſet redemptiõem ſuam exigere a ſubditis.et ſi Eper totam vel ꝑ tem teneret?᷑ reſtituere eis ᷣm.b. Tho.iĩ pᷣdicta epi ſtola. Quartus eſt ſi vellet ire ad pncipẽ ꝓ obti⸗ nendo pꝛiuilegio ſpãlis ꝓtectiõis ꝓ ſe ⁊ p eis. nec poſſet de ſuo expẽſas ad h̊ vtiles facere ⁊ neceſſa⸗ rias abſq; gui damno vel etiã ſi q̃ alia ſiłis cauſa einergeret.dũ tamen ſꝑ moderate ⁊ nõ ad guamẽ eoꝝ ⁊ cũ caritate ⁊ nõ ex violentia exigeret.x.qõ. iij.c.vnio.circa mediũ.⁊ de cenſi.c.cũ apłus.vbi dicit᷑. Pꝛohibemus ne ſubditos ſuos tallijs ⁊ ex actionib epi guare pᷣſumant. Suſtinemus autẽ mut⸗ neceſſicatiba q̃ aliq̊tiens ſuꝑueniũt. vt ſi manifeſta ⁊ rõnabilis cauſa extiterit cũ carita⸗ te moderatũ valeãt ab eis auxiliũ poſtulare. In no. exiã ſuꝑ dicto.c.cũ apls dicit᷑ ꝙ ſubditi pñt ꝑ epᷣm Relli ad pᷣſtandũ auxiliũ in neceſſitate Glo. etis Guil.ſuꝑ illo vᷣbo ſi q̃ alia cã ſił.addit alios caſus dicẽs ꝙ ſunt aliqne alie cãe vſitate ⁊ pbate alicubi pᷣter pᷣdictas. Sit ꝗᷓ quintus caſus tres indudeẽs qñ dñs maritat filiam ſuam vel filium ſuũ facit militem. aut releuat feudũ ſuũ aut no/ uum auget cooꝑando. talia eni vident᷑ reſpicere cõmodũ ſubditoꝝ ꝓp eo ꝙ cũ dñs maritat filiam ſibi acqͥrit amicos.⁊ augẽdo feudũ fit ditioꝛ.⁊ cũ facit filiũ militẽ fit potetioꝛ ad defendendũ terrã riũc ergo plus põt petere dñs a ſubditis qᷓ; añ. nec credo ꝙ qui talia recipiũt damnãdi ſint vbi ↄſue tum eſt vel ↄſtitutũ.dum tñ nõ recipiãt vltra con ſuetũ vel eoſtitutũ. Si tñ aliqd eſt ↄſuetũ vel ↄſti tutũ.⁊ ſic ad ar bitriũ cxigi conſueuit cũ modera⸗ mine exigatur. Cõcoꝛ.cũ Raxy. Ul. Guil.? Hol⸗ „ donuturcaſus ſpales.K.. in quibyticitũ eſt dñis exigere a ſubditis vltra cõ ſuetum vel ſtatutũ.Et Ray.expmit qttuoꝛ. Pꝛi ſeruare qð in vicinis vil BSꝛeimus B qui Hoſti. addit etiam ſextũ caſum qeſt młtiplex ſcʒ circa xefectiõem pontiũ ⁊ viarũ.⁊ qñ iuſta cau ſa depauꝑatus eſt vel nimis obligatus.vel qꝛ nõ habet qͥd comedat. In talibo ⁊ ſiłibus tenent᷑ ſub diti dño ſubuenire.imo ⁊ vaſalli dñti hmõi ſe re on ſcere obligatos.Et hſᷣ q̃ſi vbiq; compꝛobat cõſuetudo generalis q̃ cuʒ rõnabilis ſit cenſenda ab oibus eſt ſeruanda Et in pᷣ cõcoꝛ.b.tho.vtʒ in pᷣcedẽti.ꝗ. Si aũt dñi vel officiales eoꝝ aliqᷣd cõ⸗ tra foꝛmam pᷣſcriptam extoꝛqueãt a ſubditis iui⸗ tis directe vel indircce ſ̃ᷣm Ray.rapinã ꝑpetrãt ⁊ ad reſtõem tenent᷑. Silr ſi qui pᷣlati ecciaſtici p⸗ curatiõem vel ſeruitiũ aliqð impendãt legato vel alij ⁊ plus a ſubditis extoꝛqueãt qᷓ; ſoluerint.ra⸗ pinam ↄmittũt ⁊ tenentur extoꝛta reſtitnere ⁊ tã tundẽ de ſuis pauꝑibo erogare vt erde imu.eccle. 2 pleriq;. Dicit au᷑t.tho.in pᷣdicta eplła ad duciſ ſam ꝙ ſi id qð ab officialibs dñoꝝ iniuſte exactuʒ eſt ꝑuenit ad manus eoꝝ dnoꝝxreſtituedũ eſt vel certis gſonis ſi ſciunt᷑.vel in pias cãs ſeu in vtili tatem cõem ſi neſciũtur.Si aũt ad manus dno⸗ rum nõ ꝑuenit qð iniuſte extoꝛtũ ẽ dñt nihilomi nus ipᷣi dñi compellere ſuos officiales ad reſtõeʒ ſilem faciendam ne de ſua iniuſticia lucxrepoꝛtẽt imo ⁊ tales ſunt a dñis guiter puniendi vt ceteri a ſiłibus abſtincant in futurũ.ſicut Salomõ diẽ ꝙ peſtilente flagellato ſtultus ſapientioꝛ fiet.hec Tho. Dicit etiã Rayr.ꝙ ſi ex aliquiby circũſtãtijs vſdetur ipᷣis dñis impoſſilis vel multũ difficilis talis reſtitutio.ſatis vr̃ ꝙ poſſit hmõi pᷣncipibus ⁊ militib ↄſuli ꝙ in recõpenſatiõem remitterent eis de eoꝝ aſſenſu ⁊ libera volũtate aliquã ſerui⸗ tutem ſeu annuã pᷣſtatiõem in ꝑpetuũ vel ad tpᷣs ita ꝙ pleniſſime videret᷑ eis ſatiſfieri.vel etiã face rent in remiſſiõem peccatoꝝ illoꝝ qb tenent᷑ ali⸗ qð hoſpitalevel opus ſimil pietatis cũ ↄſenſu tñ eoꝝ ſi põt requiri. Item dicit Ray.ꝙ dñi qui ni hil recipiũt a ſubditis niſi talliasvel queſtus ſi ðᷣ nouo eſt petita vel qᷣſita talis tallia.nõ dʒ exigere ⁊ qð mala fide ꝑcepit debet reſtituere ſi põt.xuij. q.vi.ſi res.Et idem dicit ſi ab lantiqno eſt ſoluta ſibi ⁊ anteceſſoꝛib ſuis.ſed neſcitur vel credit᷑ in⸗ iuſta cauſa fuiſſe impoſita.⁊ ↄcoꝛ.Ul.addit tam̃ Rapy. qꝙ ſi eſt verus dñs ⁊ nihil ꝑcipit penitus cũ tñ videatur vix credibile qꝛ ad minus iuſticias re cipit. debẽt ſubditi aliqͥd inter ſe ſtatuere qð det᷑ ſi bi in ſignũ ſubiectiõis ne als inutiliter videat᷑ eẽ dominiũ rei ſue penes eũ.ar optimũ.xviij.q.ij.c. eleutherius.⁊.i.q.iij.ſiqs obiecerit.Et ſi dubitet᷑ de qᷓ;titate hmõi ſubſidij redo inqᷣt Rayv.ꝙ dñt lis vł caſtris vel ꝓuintijs obſeruatur.ita tñ ꝙ nõ gꝗuetur villa illa.vel etiaʒ eligatur illa ↄſuetudo vel minus ſoluit᷑ qñ diuer⸗ ſe cõſuetudines reꝑiũtur.ex de ↄſue.cum olim.et de cenſi. c. ex ꝑte.Et dicit glo. Guil.ꝙ credi pᷣt vł ſciri ꝓbabiliter ex iuſta cã ab antiqͥ fuiſſe tallia vł collecta impoſita ⁊ exacta qñ ſuꝑ b̊ repitur confe ctum inſtrm vel ſi eſt ſeruatũ h̊ a tꝑe q̊ͥ ñ extat meę moꝛia in zriũ pᷣſumendũ eſt ſᷣm q̊ſdãqꝙ er iuſta cã fuerit ipoſita ar.di.xij.c.illa.Qð credo niſi ſit vio lenta ſuſpicio in griũ pᷣſertim cũ dicatur ꝙ in lon Alſimis pſcriptioiby nõ opoꝛter pbare titulum. - = ☚— „— — — —— — — — n—- — -—— — £ kkrr aüf»ð;3—. — — =☛ —2 — – — = e au n en ddr c gin di li i p⸗ ꝛti Le. af N i t ran nid er he ſinns fiolts nus herca cniſ un ſguln siö un⸗ kſol mn, dum n trur a cãt moꝛtałr. ⁊ cõitati qͥdem nõ te ſiꝓ vna vice nõ colligit q;tũ indiget ponet iteæ ? debita hre vt minus imponatur ei . — —— — Dicit etiam idem Guitł ꝙ illi domini qui habent de cõſuetudine cũ ſubditis ſuis ꝙ de mobilibo ſu is capiant qtũ volũt ⁊ qũvolũt.⁊cũ ſuſpicantur. eos velle trãſire ad aliũ dñm oĩno expoliãt eos.ſi nõ eſt certũ aut ſi credat᷑ ꝙ nõ fuerit h̊ ab initio le gitime inſtitutũ.hmõi ſpoliationes ipᷣo genere fa cti male ſunt vicʒ rapine.vñ peccãt qͥ ð faciũt ⁊ te nent᷑ ad reſtõem. Idem Ul.addẽs ꝙ ꝓbabile nõ ẽ hmõi ↄſuetudinẽ nimis ſeruilẽ eſſe inductã devo lũtãte ⁊ cõſenſu ſubditoꝝ.ſed ꝑ violentis⸗ ⁊ coacti onẽ ſuꝑioꝝ.ſed ſi certũ eſt ꝙ ab initio fuit impoſi tũ tale onus terre ſine malicia ⁊ fraude ſcʒ ꝙdnñns poſſit caꝑe q;tñ vnlt a ſubditis.⁊ ꝙ poſſit retine⸗/ re oĩa mobilia ſi receſſerint.cũ qᷣlibet poſſit impo nere rei ſue onus qð vult.videt᷑ poſſe tolerari ꝙ i tm vtatur tali ↄſuetudine ꝙ nõ guetyltra mo dũ manẽtes vel inde recedẽtes.nec tenetad reſtõem Si aũt ciuitas vel caſtrũ regat᷑ꝑ plures ſilł ſiẽ fit in multis ytalie ciuitatibo tũc cũ ciuitas eget pe/ cunijs ꝓ defenſione ſui in iuſto bello.xel ꝓpter ali⸗ os caſus occurrẽtes.cõiter eligit a liq̊s ex ciuibo qui hẽant imponere vnicuiq; ꝓ rata ei ↄtingente ſᷣm facultates ſuas.Et bᷣ fit tripłr. Uno mõ ꝙ di cti ciues electi ad diſtribuẽdũ dicta onera impo⸗ nant vnicuiq; ſᷣm ꝙ reperi ⁊ lucris debita inueſtigatiõe ſuꝑ h̊ facta.puta ad rõem vniꝰlibꝛeꝓ cẽtenario eoꝝ q̃ hũt ⁊ hmõi. Et tũc ſi ex certa ſcla ob odiũ vel aliud ĩponit alicui vltra ratã ei ↄtingentẽ ſᷣm ea q̃ reꝑtus eſt hr̃e rapi nam facit ⁊ moꝛtaliter peccat.⁊tenet᷑ ei ſatiſfacere de illo pluri qð ſibi ĩponit vltra debitũ qñ ex ſua impoſitione ille recipit tale grauamẽ Coõtingit ei aliqñ ꝙ illi nõ ĩponit tanta tallia vel co llecta vl pᷣ ſtantia q;ca ꝑ illũ impoſita eſt q voluit ſup debi⸗ tũ grauare.qꝛ ſcʒ alij qͥ cũ eo hñt diſtribuere ples nõ ↄcoꝛdãt cũ ipᷣo ita aggrauãdo.Et tũc exq̊ non damnificat licet H intẽdẽt peccat qᷣdẽ tñ moꝛtalr ar. xxij.q.v.qͥ ꝑiurare.ſed nõ tenet᷑ad reſtõem. Si añt oẽs vel maioꝛ ꝑsↄuẽniũt in ĩponẽdo illiyltra debitũ peccant moꝛtalr ⁊ tenent᷑ inſoliduʒ qlibet cop qͥ guat ad ſatiſfaciẽdũ de damno.ex de inin. et dã. c/ſi culpa. Sed ſi minus debito ĩponũt ſciẽ ter tanq; minꝰhẽant qᷓ; ↄptũ eſt vel etiã cxdiſſimu latione vel negligẽtia notabili nõ qrũt ſufficiẽter de ſube qᷓtitate quã hñt qͥba imponipſtãtia pec⸗ 9 — „ r. cõitati qͥdem nõ tenent᷑.qꝛ cõitas ⁊ — pluries ſᷣm tarxam tñ factaʒ ab impoſitoꝛibe illi qꝗ nulleuiatus eſt debitũ certũ eſt ꝙ nõ tenent᷑ ĩmo potiꝰipᷣe vr obligari illis qͥ ĩpoſuerũt in eo ꝙ ꝓ eo ſatiſfacerẽt. vñ magis illis teneret᷑qb iteꝝ iponi tur vel pluries. ſed qꝛ eſt obſcurũ ⁊ nimis diffici⸗ le reꝑire quib ex illis ⁊ inq;tũ teneat᷑ videt᷑ dicen⸗ dum ꝙ ad arbitriũ boni viri dẽat pauꝑibo eroga⸗ re pᷣcipue his qͥ ſunt de numero eoꝝ qb imponũ⸗ tur plus vel minus ſᷣm qᷓ;titatẽ ſubtractã ex iniu ſta diminutione collectaꝝ vni vel pluribo factaꝝ Et in eo caſu cũ ſᷣm qtitatẽ ſube habite ⁊ lucroꝝ imponit᷑ vnicuiq; ciues qͥ occultãt bona ſua mo bilia vel immobilia vel fingunt minuſ valere aut „ 7 us impoin 8. furtũ cõmit tuut.⁊ tenentur cõitati ſatiſfacereniſipbabiliter ut eũ hr̃e in ſubſtãtijs — ſcirent quaſi omnes illud facere ſcʒ occultare ꝑtẽ ſuoꝝ bonoꝝ.tũc enĩ vident poſſe excuſari.qr om/ nia manifeſtãdo vltra debitũ guarẽtur ſᷣm rataʒ cõtingentẽ. Cauere tñ debẽt in oĩibus a mẽdatijs ⁊ multomagis a ꝑiurijs.ar.xxij.q.ij.pꝛimum. HBecudo mõo imponi .J. tur pᷣſtantia vel collectaciuiby ab electis a coõita⸗/ te ad hmõi.ita viq; ꝙ imponãt vnicuiq; nõ ſoluʒ ſᷣm bonoꝝ qᷓ;titatẽ quẽ reꝑiunt hoĩes hr̃e ſed etiã pſᷣm iudiciũ ipᷣoꝝ imponentiũ.i.ſᷣm ꝙ ercdũt illoſ babere quib⸗ imponũt.ita ꝙ ſimpliciter cõmitti cõſcientie ⁊ iudicio imponeutiũ.videt᷑ tñ cõitas ĩ tendere ꝙ iuſte faciant hoc vnicuiq; vicʒ pꝛo rata ſua.Et tũc ſi ex certa ſcia plus alicui imponũt q; debeãt vt illi noceãt. vel vt alios indebite alleui⸗/ ent minus debito imponẽdo peccãt moꝛtalłr.⁊ te nent oẽs illi qͥ p faciũt ſatiſfacere dedamnis inde ſecutis leſis.ar.de iniu.⁊ dã.c.ſi culpa.de illo plu ri vltra debitũ cõitati ſoluto. Si aũt ex erroꝛe a⸗ licui plus iuſto imponũt credentes illũ.młtopla babere bona qᷓ; manifeſtat.⁊ ſᷣm illam q;titatem quã credũt ex pbabiliby ↄiecturis iponũt ⁊nõ plꝰ vidẽtur excuſari a peccato ⁊ ab obligatione ſatiſ/⸗ factionis. dũmõ non mouęãtur leuibo ꝓbatiõibo ⁊ ſuſpitioniba ⁊ rumoꝛiba hoĩm ⁊ pᷣcipue maliuo loꝝ.ſed ꝓbabilibo rõibus vꝛgẽtib facta debita di ligẽtia alias tenerẽtur ſcʒ grauando ex ignoꝛãtia craſſa.vt in dicto.c.ſi culpa.in qͥ etiam debet attẽ di fama ⁊cõuerſatio ipᷣius cui imponi?᷑ q̃ ſi lauda bilia ſunt ſᷣm cõem eſtimatiõem tutiꝰ eſt ſibi cre⸗ dere in ̊ ⁊ ̃m aſſigta imponere qᷓ; pꝛia opinione moueri.qꝛ bumanũ iudiciũ ſepe fallit.de ſen.exc. c.a nobis.Secus aũt eſt ſi fama illius vacillat.ſi vero minus debito notabiliter imponũt ex certa ſcia ob ꝑntelam vel amiciciã vel puatam vtilita⸗ tem. aut etiam ex notabili negligẽtia qꝛ nolũt di⸗ ligẽter inquirere.vñ poſſentdefacili inuenire illũ multo plura habere q; oſtendat ſᷣm q̃ debẽt ipo⸗ nere peccant moꝛtalłr faciẽtes ↄ iuſticiã ⁊ tenẽtur ſatiſſacere alijs qui inde plus guant᷑ q́ᷓ; uaretur. ſi a pᷣdictis fuiſſet ſoluta debita tallia.niſi foꝛte ſᷣ facerẽt.ſ.minus debito imponẽdo alicui.ne ſi ſe/ cus fieret moliretur aliqd ↄtra cõitatem.vcl etis qꝛ in pᷣteritũ fuerit in hmõi ſupᷣ modũ guatus q̃ ſi in h volẽtes ei recõpenſare de dãnis. Occultan tes aũt bona vel paucioꝛa aſſignãtes qᷓ; hẽant ex eo ꝙ veriſiłr credũt ꝙ nõ ſtabũt illi infoꝛmationi ſed plus eſtimabũt ipm hr̃e.⁊ſic plus imponẽt qꝛ de ciuitate ſciũt ⁊ alios ſic facere.vident᷑ poſſe ex/⸗ cuſari cauẽdo tñ a mendacijs ⁊ ꝑiurijs.Secus crederẽt ꝙ er hoc non guaretur vltra debitũ. tũc eni peccant ⁊ tenentur cõmunitati. „ Lertio mõ imponi tur pᷣſtatia ſic. Ciuibo ad imponẽdũ deputat aſſi gnat᷑ certa ⁊ detminata ſũma.puta mille floꝛeno⸗ rũ hoĩbo vniꝰpcte ſeu vniꝰꝑtis ciuitat/ iponenda cuilibet vicꝭ ꝓ rata ſua ꝓpoꝛtionabir ſᷣm faculta⸗ tes ſuas.⁊ qꝛ nõ clare ſciri põt de facultatibo po⸗ nitur ſimpliciter in arbitrio illoꝝ qᷓ;titas iponẽ⸗ da ita tñ ꝙ ꝑueniat᷑ addictã ſummò mille goreno Dð 7 3 Heeè”l — rum. Et aſſumuntur ad hoc qñq; ſeptem ⁊ qñq; nouem hoĩes qnq; etiã plures.⁊ꝑ hũc modũ fit ð terminata ipoſitio cuilibet. Quilibet eni illoꝝ im ponentiũ facit ſcripturã ſuã in ſecreto⁊ ꝑ ſe qᷓ;tita tem expmentẽ quã iponit cuilibet.Et colleci ſcri ptiſ oĩm iponentiũ abijciũtur ſcripte cõtinentes maioꝛẽ ſummã ⁊ minoꝛc.⁊ accipiũ tur tres tãtuʒ cõtinẽtes ſummas medias totius qᷓ;titatis quã cõtinẽt ſimul aſſumpte ille tres ſcedule.tertia ꝑs imponit᷑ illi ciui.puta ſi vna expᷣmit vnũ floꝛenũ alia duos alia tres floꝛenos erit tertia ꝑs totius ſumme q eſt ſex floꝛeni duo ⁊ ̊ illi iponet᷑. Si q̊i⸗/ ponẽtes habita ſufficiẽti diligẽtia ad ſcienduʒ fa cultates⁊ lucra ꝑſonaꝝ bona fide imponũt q;tuʒ credũt illi ꝓpoꝛtionabiliter debere ptingere etiaʒ ſi plus ĩponeret q ille mereat᷑. excuſati videntur a peccato.ar.xxiij.q.v.de occidẽdis ſed ſi intendũt aliqs guare ⁊ ſe ⁊ ſuos amicos alleuiare citra cõ dignũ notabiliter q hoc faciũt peccãt moꝛtalłr in ſingulis impoſitioniba hoim in quibsb intẽdunt ꝑ regulã.Qui occaſionẽ dãni dat dãnũ q̊ͥʒ dediſſe vjr.ex de iniu.⁊ dam.o.ſi culpa.Quantũ vo ad ob ligatiõem ſatiſfactionis eſt difficile inuenire qͥ te neãtur ⁊ inq;tũ ꝓpter intricatã materiã.Et ſi qui dem oẽs iĩponẽtes ↄdicũt ſibi ↄcoꝛdant qᷓ;tũ cui⸗ libet velint vel aliquibo ĩponere aggrauando ali⸗ quos ex odio vel vt amicos poſſint vltra debitũ alleuiare oẽs ſunt fures ⁊ latrones ⁊ tenet᷑ qlibet inſolidũ notabilit᷑leſis ex hmõi ipoſitiõe niſi po⸗ ſtea exguarent᷑ vt ðꝛ in.ꝭ.ſe.Lenent᷑ aũt pᷣdict de omni damno ⁊ intereſſe ꝓut argui a ſimili põt ex verbis Ray.⁊ glo.ſuꝑ c.ij.q.vi.qͥ dicũt iudicem dãtem ſciẽter iniuſtam ſniam teneri ad ſatiſfactõ nem de omni intereſſe ꝑti leſe. Efficaciter eni ẽ cã damni illius nõ obſtante ꝙ nil ſibi inde acquirat vt de iniu.⁊ dam.c.ſi culpa.Et ꝙ teneat᷑ qͥlibʒ eo ⸗ rum inſolidũ q̊uſq; ſit ſatiſfactũ.ptʒ ꝑ ea q̃ dicũt b. tho.⁊ oẽs alij in.uij.di.xv.He cooꝑantibad ra pinas ⁊ damna alioꝝ ſine qͥb nõ fierẽt.hñda tñ ẽ cõſideratio fructus ſq; annualis redditus quem inde ꝑcipiũt ſoluẽtes pᷣſtantias vt fit floꝛẽtie ⁊ ve net.Ex hoceni minus ledũtur multo qᷓ; ſi nil ſol uentibo redditus ↄcederet᷑.⁊ ſic ꝑↄñs illi ad minꝰ ſatiſfaciendũ tenen᷑ Si aũt qlibet ꝑ ſe⁊ in ſecre⸗ to vt facere tenẽtur ſᷣm intentiõem cõitatis ĩpo/⸗ nit cũ aliqui ex ſcriptis vt dictũ eſt abijciant᷑ ſci⸗ licet maioꝛes ſummas ↄtinẽtes ⁊ mĩoꝛes.⁊ſic ſo lum medie oꝑentur impoſitionẽ cuilibet ↄtingẽ⸗ tem.nec bene ſciri valeat q̃ ſit maioꝛ.minoꝛ q̃ ab⸗ ijcitur vel media q̃ oꝑatur.difficile ẽ iudicare qͥs cxillis teneatur.de illis dico qͥ ex certa ſcia inten dunt vltra debitũ guare. Naʒ qui ĩponit ſᷣm ꝙ ſi bividecur ille de collecta mereri.ſiue oꝑentur ſua ſcripta ſiue nõ oꝑent᷑ in nullo videt᷑ teneri ſi diligẽ tiam adhibuit.Alij aũt qui guare intendũt vltra debitũ ſiue oꝑentur ſiue nõ opent᷑eoꝝ ſcripta.ob ligari vidẽtur ꝓpter affectũ intentiõis cũ oꝑe ſub ſecuto.ar.ex de biga.debitũ.Lum etiã qꝛ illi aliq mõ coopan᷑ ⁊ aſſentiũt damno.ij.q.i.c.notũ.tũ qꝛ in dubio tutioꝛ via eſt eligenda.de ſpon.c.iuue nis. Qui etiaʒ minꝰ debito imponũt tenent᷑ alijs. qui ex hocipᷣo guantur.qꝛ illud minus qð ei im⸗ Citulus Pꝛimus 1 ponitur debitum ſolui ſᷣm rõem refunditur ſuꝑ alios ad ſoluendũ niſi foꝛte hoc facerẽt ex hac cõ ditione ⁊ ↄſideratione ꝙ als in pᷣteritũ fuerũt ſu pꝛa modũ et iuſticiã nimis guati.⁊ tam in iſto ca ſuſſcʒ iniuſte alienatiõis qᷓ; pᷣcedẽti ſcʒ nimie ag grauatiõis vbi obſcuꝝ eſt ⁊ valde incertũ qᷓ;tũ in ge ſeq̃tur damnũ.tenent᷑ ad arbitriũ bom viri.vł ſaltim qrere remiſſionẽ a leſis ſi ſponte hr̃i poteſt Occultãtes aũt bona vel onñdẽtes paucioꝛa habe re.vel debita nõ vera cũ merito beantdubitare ẽt cũ h̊ plus ſibi imponi qᷓ; mereant᷑ vident᷑ poſſe exi⸗ cuſari exqͥ cũ multa iniuſticia ⁊ ipꝛopoꝛtiõe hec ĩ ponũtur.mendacia tñ ſꝑ vitanda.xxij.q.iij.c.i. Et qe poſt umpoſitione.. v. dictax talli c unk multe impoſitiones nimis ipꝛopoꝛtionate⁊enoꝛ mes ex qb ſequũtur q̃rele plurimoꝝ ad ſedãduʒ ſcandalũ laudabiliter ꝓuidet᷑ ꝙ eligãtur exquato res qͥ poſſint minuere de ſumma in cõi poſita.pu ta mille floꝛenoꝝ certã qᷓ;titatẽ puta centuʒ floꝛe nos minuẽdode ipoſitione facta eis q̊s vltra ra/ tam ſibiotingẽtem guatos inueniũtput eis videt vnicuiq; eoꝝ ꝓpoꝛtionabiliter ſᷣm exceſſũ guami⸗ nis.Et cũ płes ad h̊ aſſumant᷑ reiectis maioꝛib ⁊ min oꝛibo q;titatũ exguataꝝ de medijs ſcriptis qᷓ cõiter ſunt tres ſimul multiplicatis tertia ꝑs ta⸗ tius ab ipoſitione ſibi plus ꝑ alios iniũcta ſpᷣtra⸗ hitur.Si ̊ ꝑ talẽ exguatiõem reduci ad cq̃litatẽ ſᷣm ꝓpoꝛttocem vt ſcʒ remaneat in tallia ſeu pᷣſtan⸗ tia ſibi ↄueniẽti ⁊ debita.⁊ iſti exguatoꝛes bñfaci unt.Et illos qͥ ꝑ pus ↄtra ↄſciam plusdebito im poſuerãt ab obligatiõe ſatiſfactiõis liberãt.ſʒ nõ a peccato iiuſticie ꝑpetrato.Et qͥ petũt alleuiatio nẽ cũ ſciant ſe nõ eſie vltra debitũ guatos aſſign/⸗ tes rões ſue agguatiõis ſed falſas.puta qꝛ hñt de bita vel nõ tãta bona lucra q;ta hñt ⁊ credũt᷑ hr̃e vñ exgurtoꝛes mouẽtur ad minuendũ onꝰpeccãt moꝛtalr ꝓpter mẽdacia ⁊ fraudes q̃ vergũt in det᷑ mentũ ꝓximoꝝ eoꝝ ſcʒ qͥ veracit᷑ ſũt guati nimis quib inde minus põt diminui de guamie.Sivo exguatoꝛes ↄſtituti cõtra ↄſciam exguant aliquẽ de q̊ iudicãt ꝙ nõdʒ exguari.qꝛ nõ eſt ſibi ipoſitũ vltra debitũ peccãt moꝛtalłr agẽtes ↄ iuſticiamdi ſtributiuã.qð eſt moꝛtale ſᷣm.b.tho.ij.ij.⁊ vident᷑ teneri cõitati quã dãnificãt vel potiꝰ alijs exguã⸗ dis q̊s ex h̊ nõ valẽt alleuiare vt intẽdit cõitas.ec ſi ex aggrauatis nimis vnũ multũ releuant aliũ in nullo ↄ iuſticiã faciũt ⁊ ð inteutionẽ cõitat⸗ qᷓ eſt ꝙ nõ ſolũ aliqᷣb ſʒ etiã oiba guatis ꝓpoꝛtiona⸗ biliter dimittat᷑ ⁊ diminuat.ſed ſi in modico pluſ alleuiant ſe ⁊ amicos qᷓ; alios vr̃ loceſſe gtifica⸗ tioni. Si eni onus ſibi ipoſitũ⁊ decẽs qret immi nui ꝓmittẽs exbᷣ ⁊ ſocijs iminuere ⁊ amicoꝝ ſuo⸗ rum indifferẽter.i.ſiue ſint guati ſiue nõ.ↄtra iu ſticiã facit.Et in hmõi ↄpoſitiõiboꝓmiſſis ⁊ iura mẽtis factis ↄ iuſticiã peccãt moꝛtaliter nec dnt ſeruare.xxij.q.uij.c.in malis. Et idẽ eſt diccdũ ct. qᷓ;tũ ad pmos ipoſitoꝛes de quibdictũ eſt in.S.pP cedẽtibꝰ q̊ ſq; ad iſtas colligatiões iurameta eſ ꝓ⸗ miſſioneſ iniuſtas ſiue intendant ſeruare ſiuenõ intendant, am2 pᷣſtantiaꝝ cũ publicant᷑ reꝑiun f — — — 2 — —— — — ⏑w ☛WT ͦr E? E— — ⸗ —— — — — — — — C C. ðèð rſin cc iirſu ie Pin nd Potck abobe tmreit ſtaj ehe li. nt neno üdu; to au ſore nr vi li WN Nton 7 R.d N 65 pbitA 727 üthte. elci. ia det: nims Sice alig⸗ ioſti Ncum sn nd co nian De pedaguis guidagi.ꝗ. VI. is ⁊ theloneis. Pꝛo declaratione vocabuloꝝ diẽ Bern. iin gl.in.c.ſuꝑ quibuſdã.devbo.ſig ꝙ peda gia dicunt᷑ q dant᷑ a traſeũtibo ſcʒ pecunie in locis cõſtitutis a pncipe. Guidagia dicunt᷑qᷓ dãtur pꝛo Ducatu ꝑ terrã alicuiꝰvt ſecurius vadãt.hec ber. hec etiã dicunt᷑ thelonia a thelos geece deriuata. qð latine vectigal ðꝛ alicubi dicunt᷑ vulgariter ga belle.alubi duane.Uident᷑ ̊ hec inſtituta ꝓ expẽ/ ſis q̃ fiũt a dñis terraꝝ.vel cõitatibo ad tenendũ territoꝛiũ eoꝝ ſecurũ tranſeũtibo ꝑ mare vel traʒ ne ſpoliant᷑ vel ledant᷑ in ꝑſona vel reb.Addit etiã Ber.vbi.S.ſalinaria.q̃ ſcʒ dant᷑ p ſale. Et de his oĩbo diẽ ꝙ ſolus pnceps põt h̊ ↄſtituere ⁊ nõ ciui⸗ tas.moua.vect.inſti.nõ po.l.ij.⁊ iij.Et ꝙdicit ciuitatẽ nõ poſſe.vr̃ intelligẽdũ ſinc lnia pncipis Dicit᷑ aũt bic pᷣnceps imꝑatoꝛ.vñ ⁊ Hoſti.dicit ĩ ſum.qꝙ ſolus rex romanoꝝ põt ↄcedere pedagiuʒ ⁊ nõ aliꝰ.De rege etiã francie dic ꝙ in h̊ eãdẽ ptã⸗ tem hʒ ꝑ puilegiũ.ec qᷣ fi.ſint le.ꝑ venerabilẽ. Sʒ Inno.ſuꝑ.c.innouamꝰ.de cenſi.dic ſimplłr reges poſſe ĩponere noua pedagia.peccãt tñ ſi faciunt ſi ne cã.videt᷑etiã ⁊ multomagis ꝙ papa poſſit h̊ cõ ſtituere ⁊ cõcedere pᷣcipue in terris eccleſie. pᷣe eĩ dicitur pnceps.xuij.q.uij. * Agd ſciendum igitur. J. VII qñ hec licite exigũtur vel nõ.vel qñ eſt iuſte ſbᷣtra⸗ hũtur ⁊ qñ nõ licite.diſtinguendũ eſt pᷣmo aut qꝛ a ꝑſonis ecciaſtid accipiũtur aut ab alijs Et ſi re cipiant᷑ a ꝑſonis ecciaſticis.tũc aut exigũtur hec ab eis ꝓ rebs q̃s cã negociatiõis deferũt vel defer ri faciũt.⁊ tũc licitũ ẽ ab eis reciꝑe iuſta pedagia ⁊ gabellas ſic ab alijs ᷣm Archi.q h notat ꝑ ar a Zrijs de cenſi.c. qᷓ;.li.vi.t dicendũ cũ deferunt mercimonia alioꝝnoie ſuo.i.dicẽdo eſſe ſua.imo ⁊ puniri deberẽt ꝑ pᷣlatos ſuos de fraude ⁊ nego⸗ ciationis exercitio cuʒ ſit eis interdictũ.lxxxviij. di.foꝛnicari Aut exigũtur hec ab eis ꝓ rebbſuis vł ecciaꝝ ſuaꝝ qbuſcũq; dũmõ nõ cã negociãdi trãſ ferri faciãt et tũc exigi ⁊ recipi nõ pñt a pncipe ſe⸗ culari ſᷣm Hoſti.qꝛ nnillus ſecularis hʒ ptãtẽ i ec cleſiaſticis reba.et̃ de ↄſti.q̃ in eccaꝝ. Recipiẽdo aũt ꝑ ſe vel ꝑ alios rapinã ↄmittũt ⁊ tenent᷑ ad re ſtitutionẽ ⁊ ſunt excõicati vt de cenſi.c.q;q;ᷓ.li.vi de qᷓ excõicatiõe hẽs.j.in.uij.ꝑte.c.i. Ipᷣe aũt ꝑſo ne ecciaſtice occultãdo ipᷣas res q̃̊s deferũt ꝑ ſe vł ꝑ alios vt nõ ſoluãt nõ peccãt.qꝛ ad pᷣ nõ tenẽtur debent tñ cauere a mẽdacijs ⁊ ſcãdalis q̃ ſolẽt oꝛi ri cũ talia dephendũtur.nec tñ ꝑ p̊ pñt pena mul ctari tanq; de fraude.als obligarent᷑ ad reſtituen dũ.Et ꝑ ↄſtõeʒ illã.c.qᷓ;; in.vi.olim erãt excõica ti ⁊ ipᷣe ꝑſone ecciaſtice ſoluentes pedagia ꝛbmõi ⁊ tallias.ſed ad tollenda ſcãdala fuit reuocata qᷓ; tum ad iſtam ꝑtem ꝑ clemẽtinã.Si aũt exigãtur hec pedagia ⁊ thelonia a laicis.tũc ſubdiſtinguẽ dũ qꝛ aut exigũtur ꝓ mercimonijs.autꝓ alijs re/⸗ bus ad vſum ſuũ vt bladũ.vinũ ⁊ bmõi. Etſi pꝛo mercimonijs exigant᷑.iteꝝ ſubdiſtinguẽdũ. Naʒ aut antiquũ exigũt aut nouũ Si nouũ niſi ſit cer tum inſtitucü eſſe a pncipe ꝓpter imminentem ne õsäsͤ õ 8 õl 4. c ð ̃ . ̃ ᷑̃̃ W 5* — — 2 ð . — ⸗ S * . ceſſitatem non lieet accipere.alias rapinam com mittunt ⁊ ad reſtitutiõem tenẽtur ſᷣm Rap.⁊ ſũt excõicati.nec abſolui poſſunt citra apłicam ſedeʒ vtz in.uij.ꝑte ti.i.in c.depceſſu excõicationũ.que fit in curia in cena dñi.Si autem ſit nouũ ⁊ inſti tutum apncipe iuſtade cauſa.aut etiam antiquũ qð ſcitur impoſitũ ab his qui potuerũt iponere⁊ pᷣſertim auẽcte eccie.autmeſcit᷑ a quibo ſit inſtirutũ creditur tñ ab illis inſtitutñ qͥ potuerũt.qð credi rõnabiliter põt cum nõ extat memoꝛia inotrariũ tũc ſi eſt vel creditur eſſe iuſta cã ipoſitũ.vt ꝓ defẽ⸗ ſione ſtrate publiceõ pꝛedones i terra.vł piratas in mari.vel ꝓ defenſione fidei vel patrieõ pagãaos vel hereticos vel alia ſimili cauſa ⁊ recipiẽtes ta⸗ le pedagiũ vel theloneũ facit illud ꝓpter qð fuit ĩ⸗/ poſitum.ſine ſcrupulo cõſcie poteſt illud recipere ſᷣm Ray.etiã ſi nõ faceret tũc expẽſas qꝛ nõ eſt ne ceſſe cũ terra ſit bñ purgata latroniba? in pace.pa ratus tñ laboꝛes ⁊ expeſas facere ſi neceſſe eẽt ad tenendũ patriã ſecurã ꝓbantur hec oĩa.xxuij.qõ. iij.ſiqs romipetas.⁊.xij.q.ij.c.vobᷣ eni.ẽ de cen. c.puenit.de treu.⁊ pa.c.innouamꝰ.ff.de pubł. ve cti.l.vectigalia.ff loca.l.ex ducto.Si aũt ſit anti quum ⁊ tñ nõ aucte pncipis inductũ.vł etia ſi nõ facit illud ꝓpter qð inſtitutũ eſt ſcʒ faciendo qð in ſe eſt ad tenendũ viam ſecuram ſiue antiquũ ſit ſi ue nouũ ⁊ cum auẽcte pncipis introductum ſᷣm Rap.nõ põt licite reciꝑe.⁊ recipiendo rapinã fac ⁊ tenet᷑ ad reſtõem illis a qbus accepit.vel pauꝑi⸗ bus erogandũ ſi illos ignoꝛat ᷣm Rav.ſed Ho⸗ ſti.dicit in ſumma qnõ tenetur reſtituere ſi auẽte pꝛincipis eſt inductum vbi cõſtaret ꝙ hac de cau ſa inſtitutũ eſt. Sed qð plus eſt tenetur ad plenã ſatiſfactiõem illis qui ibi ledũtur in ꝑſona vel re bus ſi hoc accidit ex defectu ſuo.qꝛ ſcʒ nõ tenet pa triam ſecuram vt debet ⁊ poteſt.xxiij.q.ij.c. dñs. 2.q.v.qdminiſtratoꝛes. ℳ Mon ſolnentes aute g. VI dicta pedagia ⁊ theęlonia cum iniuſta ſunt. qꝛ ſcʒ nõ ſunt inſtituta cum aucte pncipis vel ex iniuſta cꝗ qð tñ creai nõ debet niſi ꝓbabiliter ſciat᷑.vel ẽc ſi iuſta de cã ⁊ ab his qͥ potucrũt.tñ nõ ſeruał᷑ ills ꝓpter qð fuit inſtitutũ ſc; in tenẽdo loca ſecura et hmõi nõ peccãt nec tenent᷑ reſtituere ᷣm Rapy. qꝛ ceſſante cã in exigẽte ceſſat effectus ⁊ obligatio in dante. ⁊illo nõ ſeruãte fidẽ nec ipᷣi tenẽtur.ixi.di. ſtatuimꝰ.ꝭ.his oib.⁊ de iureiut᷑.c.ꝑuenit.Caue⸗ ant tñ a medacijs ſꝑ qꝛ octã ſunt.Nõ ſoluẽtes au tem licita pedagia ⁊ thelonia qꝛ ſcʒ ſunt inſtituta a quibs dñt cũ iuſta cã ⁊ obſeruata.rapinã faciũt ſeu furtũ ſᷣm Ray.vñ tenẽtur ad reſtituendñ illis quib talia debẽtur.⁊ agere debent pniam de pec caꝛo hmõi.⁊ de mendacijs ⁊ ꝑiurijs ⁊ alijs vitjs additis. Uñ apł'us Ro.xiij. Reddite omnibꝰ de/⸗ bita cui vectigal.vectigal. Uerum ad penas q̃ in flicte ſunt a iure cõmuni vel municipali cõtra fa⸗ cientes in hmõi fraudem.dupli vel quadrupli.vł vel amiſſionis illoꝝ mercimonioꝝ in quibus fie bat fraus nõ tenent᷑ i ſoꝛo ↄſcie uiſi fuerint depꝛe henſi ⁊ cõdemnati ᷣm Tho.ij.ij. ? Guil. ⁊ Blo. ſuper.c.fraternitas.xijqueſtione ſecuuda.in e De non ſoluentibus hmõi thelonea ⁊ pedagia in territoꝛio ſaracenoꝝ vel paganoꝝ diẽ Rap . ꝙ ſi hoc fit tꝑe treuge cũ eis ⁊ de mercib nõ ꝓphihit ⁊ ipᷣ¶iſaraceni ſeruant fidem in defendendo in ter ritoꝛio ſuo eos a latronib ⁊ piratis ꝑ mare cũ te neãtur ipᷣis infideliba ſoluere.fideliter debẽt tłia eis reſtituere.vel ſi non apte pñt pauꝑib diſpẽſa⸗ re ad mandatũ eccie. Nam fides etiã hoſtibo ſᷣuã⸗ da eſt.xxiij.q.i.noli.⁊.xxij.q.uij.inuocẽs.Idẽ Ul. qð tñ ĩtelligit glo. Guil.cũ ↄſentiũt ipᷣi fideles et bmõi ſtatutis eoꝝ aut pactis. Sed tꝑe guerre vł quo ad meꝛces ꝓhibitas.vt ferrũ ⁊ lignamina et bhmõði.fraudando in hmõi thelonea nõ tenent᷑eis ſed debẽt pauꝑib erogare. Ad qð tñ ̃m glo.guil. nõ ſunt de neceſſitate cogendi ſed honeſtate. Ho ſti.aũt in ſum.dicit ſimpliciter ⁊ indiſtincte chꝛi⸗ ſtianos nõ teneri ad ſoluẽdũ hec thelonea ſarace⸗ nis qꝛ nõ ſubſunt eis. Hodſe tñ poꝛtantes nõ ſo⸗ lum pᷣdicta ſcʒ ferrũ ⁊ lignamina ſed ⁊ quecunq; mercimonia ad terras ſaracenoꝝ ſine lnia papeĩ cidũt in excõicatõem cuius abſolutio aplice ſedi reſeruat᷑ ⁊ in alias graues penas.de quibo habes in quarta ꝑte titulo pᷣmo. De pedagus vero que.ꝭ.IX Titulus Pꝛimus puli. Sicetiam ⁊ collectam ſpãlem facere ⁊ impo nere põtꝓ ſuis neceſſitatib.⁊ ſi nõ generalẽ vt ex actiõem pedagioꝝ ſiue lnia oncipis.qͥnimo ꝑ le⸗ gem municipalẽ jue ðꝛ ſtatutũ ſiue refoꝛmatio a pud q̊ͥſdã derogat᷑ legi cõi vtʒ in materia dotiuʒ ⁊ ſucceſſionũ ⁊ alioꝝ Ad qðs facit regula iuris. Ge neri ꝑ ſpẽm derogat᷑.de re.iu.in vi.⁊ ſicſi gabella includat᷑ ſub noĩe pedagij vel ſit idẽ nõ obſtabit ꝙ lex cõis ꝓhibeat exigi pedagiũ vel gabellã ð victu alibe ⁊ hmõi.qm̃ vel lex municipalis vel cõſuetu⸗ do pᷣſcripta heat ↄriũ cũ ↄſuetudo rõnabilis ⁊ p⸗/ ſcripta tollat legẽ.vt ex de cõſue.c.vlti.Nec vr ir⸗ rõnabił cõſuetudo cũ ſit neceſſariũ ꝓ expẽſis ſup⸗ plendis cõitatis ⁊ ciuitatis defenſionc.qꝛ oẽs ci ues dñt ſe ⁊ ſua exponere ꝓ patrie defenſione. Re⸗ quiritnr aũt lnia pncipis ad imponẽdũ pedagiũ que videtur foꝛe obtenta ſi extat conſuetum.nec ẽ memoꝛia in cõtrarium. Pꝛeſuppoſita igitur licẽ⸗ tia habita a pᷣncipe ſi gabella noie pedagij intelli⸗ gatur.⁊ multomagis ſi gabella ſit nõ vt pedagiũ ſed vt collecta.videtur ꝙ teneant᷑ homies ſoluere gabellas de victualibo ⁊ quibuſcunq; ⁊ riũ faci endo ſit furtũ.⁊ tenentur reſtituere cõitati ł emẽ tibus eas.niſi iſta exactio gabellaꝝ fieret ab his qui nõ hñt ltimũ dominiũ ſeu titulũ iuſtificatuʒ exigntur ꝓ blado vino ⁊ alijs bmõti.que qͥs defert xel deferri facit nõ ꝓ mercimonio ſed ꝓ vſu.i.vlte ſue ⁊ familie ſue vt dicit Hoſti.ꝙ nõ dʒ ſolui ali/ qð pedagiũ.etiã ſi ↄſuetudo ſit irrõnabilis ⁊ideo nõ tenendal De pᷣdictis eni reb nõ exigi dʒ peda⸗ gii.et qꝛ nõ datur pedagiũ niſi de reb q̃ cã nego ciationis vel mercimonij vehũtur. L. de vecti. et cõmiſ.l vniuerſi. Satis ↄcoꝛ. Bern.in glo.ſuꝑ.c ſuꝑ qᷣbuſdã.de vᷣb.ſig.hic vᷣn. Jo,in ſum. concoꝛ. ⁊ Bar. in ſum.piſana. In dircctoꝛio ſic ðꝛ. De hiſ que ad ꝓpꝛiũ vſum emũtur.vt gra ruris colẽdi.vł ad ſe defedẽdũ fiſco nullũ pedagiũ det᷑.vt. C. de vect.l.vniuerſi.li.uij.vbi ↄuenies decollari man datur.qꝛ nõ exigẽda ſunt niſi de his q̃ cᷓ negoci rionis ſeu mercimonij deferũt. C. de vect. ⁊ zmiſ. lI. vniuerſi.Nec excuſat ↄſuetudo oria dũ ſicirrõ⸗ nabilis ⁊ iniq̊.ar.di.viij.ſi ↄſuetudinẽ.Ex his ſe⸗ quit᷑ ꝙ frandando hmõi pedagia occulte poꝛtãdo talia ⁊ nõ ſoluẽdo nõ eẽt pctm dũ mõ ceſſent ꝑiu⸗ ria ⁊ mẽdacia ⁊ ſcandala.Et ſi pedagiũ ⁊ gabella ſuma ꝓ eodẽ oriũ ſeruat᷑ de fact in ciuitatib tu ſcle ſcq; floꝛẽtie ⁊ alijs multis qꝛ dẽ oibo pᷣdictjr exi gitur gabella. ⁊cũ dicta gabella ſit impoſita ꝑ ſta tutu ciuitatis ꝑ modũ cuiuſdã tallie ſeu ipoſitio⸗ nis ⁊ collecte p expẽſis fiendis in vtilitatẽ cõita⸗ tis. Dicendũ ꝙ ciuitas exigẽs dictas gabellas ꝓ victu alibo ſiue regat᷑ ꝑ vnũᷣ vt ducẽ marchionem ꝛincipe ⁊ hmõi.ſiue ꝑ ples de ꝓpło. vt bpoꝛes ↄſu⸗ es antianos ⁊ hmõi.ſi hñt ptatem leges ↄdendi Do⸗ i hntc p leges ↄdendi et imponedi collectas.qð ẽ pᷣſumendu.ſi ex moꝛe antiqͥ qͥ faciat cuiꝰmemoꝛia nõ extat in jriũ vide tur etia poſſe iponere ſolutionẽ dictaꝝ gabellaꝝ. ꝓ ſui adiutoꝛio ⁊ defenſiõe.qᷓ;uis eni płs aliqs ñ poſſit facere legẽ generalẽ. qꝛ hoc eſt imꝑatoꝛisvt notãt Jo. ⁊ uurchidi.di.ij.lex. Spãleʒ tn facere pᷣt et in bᷣ ↄſentit pnceps.ff. de iuſti.⁊ iur legiões po inibi.vel niſi illi qui fraudauerũt alijs impoſito nib ⁊ modis vltra ꝓpoꝛtiõem eſſent grauati ni/ mis.vel cũ eſſent graues gabelle ⁊ ſine neceſſitate impoſite.⁊ vtilitate cõitatis.ſed ad nutriendum pompam ⁊ auariciam aliquoꝝ pᷣncipũ vel ciuiũ. Alias ſolui debent dicte gabelle vt dictum eſt Ad qð facit Aug. Pactũ intelligentis ciuitatis con ſuetudine vel lege firmatũ.nulla ciuis aut ꝑegri⸗ ni libidine violeter.di.viij.q̃ cõtra. . ¶apitulum xuij. de furto. Roieciſtiſermones me eo ps xlix. vt ðꝛ di.xxxviij. Omnes pſal lentes q̃ttidie deo repꝛomittimus.In iuſtificatõ nib tuis meditaboꝛ nõ obliuiſcar ſermões tuos Nð qᷣdẽ oẽs xpᷣianos obſeruare ſalubrimũ ẽ.ſʒ pᷣj⸗ cipue hos qͥ ecciaſticã ↄſecuti ſt dignitatẽ hec ibi vᷣ̈ba ſacre ſcripture dicunt᷑ ymões dei ⁊ iuſtificati ones.Sermones quidẽ dei.qꝛ deus eadem ver⸗ ba locutus eſt ꝑſctõs ſuos.⁊ qꝛ deũ mentiri ł fun diccre ipoſſibile ẽ.cũ ſit ipᷣa vᷣitas.iõ ſᷣmones ſui veriſſimi ſunt. Uñ xpᷣs ad preʒ Jo.xvij. Sermo tuꝰvitas ẽ. Juſtificatiões aũt dicunt᷑ qꝛ ea ſerua⸗ ta faciũt hoĩem iuſtũ ⁊ ondũt i ↄſpcũ dei ⁊ hoĩm. Vñ de Zacharia ⁊vxoꝛe ſua Eliʒ abeth ðꝛ Luẽc.i. ꝙ erãt iuſti ambo añ deũ incedẽtes ĩ oibo madat ⁊ iuſtificatiõibo dñi.q.d.iõ erãt ⁊ oñdebant᷑ iuſti. qꝛ obſeruabãt iuſtificatiões dñi.ſed hmõi obliui⸗ ſcit᷑ nec in eis meditat᷑.qꝛ nec ea ſeruat nec ea cu⸗ rat ſcire.ↄtra quos dic̃ dñs Oſee.uij.Quia i ſciaʒ repuliſti ⁊ ego te repellã.Et Greg Qui ea q dei ſt᷑ neſciũt.i.madata eiꝰ.a dño neſciunt᷑ i.repꝛobant di. xxxviij.Cõtra quẽlibet igi᷑ hoꝝ inuehit dñs di cens.Pꝛoieciſti ⁊c vbi tria notauit. os retroꝛſu.ſividebas furẽcurrebas cũ ☛ ––„ — — — — = — —⏑ af — ceſſarij ſt decalogi.⁊᷑ i vno ipᷣoꝝ pᷣceptoꝝ apitulũ .— 5ècòèce Pꝛimo redarguit obmiſſionem pᷣceptoꝝ in gña li.ibi. Pꝛoieciſti. 2 — Secundo innnit vſurpatiõem alienoꝝ in ꝑticu⸗ lari.ibi.ſi videbas furen. Tertio oñdit ꝑticipatiõem hmõi vſurpationum ibi.currebas cum eo. MQuantum ad pꝛunum H.. certũ eſt ꝙ illud qð pijcitur tanq; inutile ⁊ abboę/ minabile a ſe elongat᷑. ⁊ qð retro ponit᷑ vt nõ vide atur ſic collocat. Pꝛoijciũt ꝗ̊ ſermones dñi qͥ ab obſeruatione eoꝝ ſe elongãt reputãtes iutile ⁊ va num ⁊ vile vᷣtuoſeviuere ſcom mãdata eiꝰ Retro aũt pijciũt qͥ volũt ea ſcire vt licẽtius ſeu liberius peccent ſine remoꝛſu ↄſcie. Dr ⁊ Job.xxi.Recede — . * a nobᷣ ſciam vian tuaꝝ nolumuꝰ Hi ſunt omniũ peſſimi. Inter ſermones aũt dñi pᷣmi ⁊ magis ne 52. Non furcũ facies.Cro.xx.Noiĩe aũt furti intelligũ oĩs illicita vſurpatio rei aliene vt dic. Aug.xuij.qõ.v. penale.Cõis vſus oĩm q̃ ſunt in ð mundo oibus boiby eſſe debuit. diẽ Cle.xij.q· i· dilectiſſimis. ſic eni deꝰ inſtituit naturã hũanã dãs ei dñiñ oiʒ cũ ait.Dominamini volatilibo celi.piſcib maris.et beſtijs terre. Geñi.Qðdñiũ oẽs habuiſſent quia ita erat rõ bñ oꝛdinata ⁊ regulata ꝙ nulla re vſi fuiſſent niſi ad nccitatẽ vel rõnabile vtilitatẽ qð oẽs ſibijnuicẽ voluiſſent.⁊ ſic nulla inter eos fuiſ ſet diſcoꝛdia ⁊ ſic ponit᷑ de iure nature.ſ.pmitus inſtitute cõis oĩm poſſeſſio vtʒ.di.i.ius aũt natu rale. Sed ⁊ natura viciata etiã de iure nature eſt in caſu extreme neceſſitatis oĩa eẽ cõia.⁊ ſic intel⸗ ligitur m Amb. Nemo ꝓpꝛiũ dicat qð cõe ẽ᷑.diſ. lxvij.ſiẽ hi.vbi glo.cõe.i.cõicandũ tꝑe nccitatis. Vñ ſiqͥs auferret aliqͥd vt ꝓuideret ſueł alterius extreme nccitati cũ nõ poſiet ałr puidere in nullo peccaret nec alicui teneret᷑ qꝛ tũcũlud ẽ ſuũ qð ac cipit. nec eſt ͥ qð babet᷑er de fur. c.ſiqn. vbi ĩponit pnia furanti in nccitate qꝛ illud intelligit᷑ qn non erat extrema nccitas ⁊ ſi aliq̃ indigẽtia.tũcei nõ ulcct aliena furari ſʒ dʒ aliter ſibi ꝓpuidere ẽt ſi oꝑ⸗ — teret eũ mẽdicare. Poſt naturã q̊ deſtitutaʒ iuſte ꝓuiſum eſt iure hñano vt er caſus extreme nceita tis poſſidean?᷑ iſta tꝑalia diuerſa a diuerſis vt ꝓ/ pꝛia Uñ Aug. Unuſqᷣſq; poſſidet qð poſſidet.nõ⸗ ne iure hbũano.nã iure diuino dnieſt terra ⁊ pleni tudo eius.Paupꝑes ⁊ diuites dñs de vno limo fecẽ — ⁊ diuites vna terra ſuppoꝛtat.iure auteʒ umano ðꝛ. hec villa mea. hec domus mea. hic ſeruus meus.iura hũana iura imꝑatoꝝ ſunt q̃re qꝛ ipᷣa iura hũana ꝑ imꝑatoꝛes et reges ſeculi do minus diſtribuit generi humano di. viij.c.q̊ iure Sed ꝓ maioꝛi huius declaratiõe ſciendũ ſᷣm bea tũ tho.ij.ij.q.lxvi.arti.i.⁊.ij.ꝙ res iſte exterioꝛes que poſſidẽtur pñtoſiderari tripliciter.pᷣmo q;tũ ad earũ naturã ⁊ mutatiõem.ſcðo qtũ ad ptateʒ ꝓcurandi eas ⁊ diſpẽſatiõem ·tertio qtu ad vſuz earũ ⁊ ſubuentiõem.Et ſᷣm pᷣmũ modũ res ipſe nec in cõi nec in ꝑticulari ſunt hoĩm ſed dei.quia natura rerũ nõ ſubijcitur ptati hoĩm ſed dei. cui ad nutum oĩa obediũt. Uñ non põt hõ vᷣtute ſua mutare naturas reꝝ ſed ſolus deuſ ⁊ ipius vu⸗ te immediate facte ſunt mutationes miraculoſe rerũ.vt aque in vinũ iu nuptijs.Johij. Uirge in ſerpẽtem ⁊ ecõuerſo.Exo.vij.vel vᷣtute naturali mediãte vt in mutatiõibi factis a magis pharao nis quã vᷣtutẽ deus indidit reb in ſui creatiõe.qᷓ; uis aũt deus pᷣncipaliter dñium oim hẽat oꝛdia⸗ nit tñ ſ̃ᷣm ſui ꝓuidentiam q̃ͥdam eſſe ad hois ſuſtẽ tatiõem ⁊ vt ea poſſideat.ita tñ ꝙ ab eo hr̃e recoꝗ̊ ſcat ⁊ nõ a ſe.vt diues ille qui dicebat. Ania mea babes multa bona repoſita in annos plurimos. Cui dictũ fuit. Stultehac nocte nĩam tuaʒ repe- tunt a te ⁊c. Luce.xij.Quantũ ad ſcðm ſcʒ ptãteʒ ꝓcurandi⁊ diſpenſandi ipas res tꝑales ſic nõ ſo⸗ lum licitum eſt ſed eciã neceſſariũ ad humanã vi tam ꝙ hõ poſſideat aliqua vt ꝓpꝛia.et h̊ ꝓpter tria pꝛimo qꝛ magis ſolicitus eſt vnuſquiſq; ad ꝓcu/⸗ randũ Zlajc gubernandũ qð ſibi ſoli ↄpetit qᷓ; ad id qð eſt cõe oĩm vel multoꝝ qꝛ vnuſqᷣſq; labo rem fugiens relinquit alteri . qð ꝑtiuet ad com mune.ſicut accidit in multitudine miſtroꝝ. ſecũ do qꝛ oꝛdinatius res hũane traccant᷑ ſi ſinguł im mineac ꝓpꝛia cura alicuius rei ꝓcurande.et econ⸗ trario enet cõfuſio non modica ſi qlibet indiſtin⸗ cte qlibet ꝓcuraret cũ plures cõcurrerent ad ean dem rem ꝓcurandam ⁊ qᷣlibet mõ ſuo tertio.qꝛ ꝑ boc ſtatus hoim magis pacifice ↄſeruat᷑ dũ vnuſi⸗ quiſq; ſua re cõtentus eſt. Uñ videmus qꝙ int eoſ que cõiter ec indiuiſo aliquid poſſident freqntiuſ inter eos iurgia oꝛiuntur dũ ſcʒ vni vr ꝙ mag il⸗ la re vtatur q; ipᷣe.vel ꝙ minus laboꝛatꝓ ea.⁊hu iuſmodi.Quãtũ ad tertiũ ſcʒ vſum iſtarũ reruʒ ⁊ ſubuentiõem.ſic non dʒ homo ipᷣas res hr̃e vtp⸗ pꝛias ſed vt cões.i.vt defacili eas cõicet alijs in⸗ digentibus etiã ſi nõ patiantur extremam neccita tem. Uñ apłs.i.Thimo.vlti.Diuitib huiꝰſeculi pᷣcipe facile tribuere cõicare.vñ Crib.Dñs nõ ha rum reꝝ nos dños ſed diſpenſatoꝛes fecit.Cum igitur iſta tꝑalia vt ꝓpꝛia licite poſſideantur.nul⸗ lus debet ſinc bñplacito et volũtate dñi ipᷣarũ re rum aliqͥd auferre.alioqͥn furtũ facit ⁊ ſermones dei retroꝛſũ ꝓijcit.Nec põt ſe aliqͥs excuſare ex eo ꝙ filij iſrł mutuo accipiẽtes ab egyptijs vaſa au⸗ rea ⁊ argẽtea aſpoꝛtauerũt ea ſecuũ ſibi retinentes ea vt hẽtur Exo.xi. Hoc ei iuſte fecerũt ex eo qꝛ ex dñi pᷣcepto vñ Aug.Nõ hinc qͥſq; ſumẽdũ ecẽplũ putare dʒ ad epoliãdũ iſto mõ ꝓximũ ſuũ.h̊ enĩ deꝰ iuſſit qͥ nouerat qͥd quẽqᷓ; pati oꝑteat.nec iſra helite furtũ fecerũt ſʒ deo iubẽti m iſteriũ pᷣbuer̃t ruij.q.v.c.dixit dñs. Cũ ei dñi ſint oĩa nob qͥdã⸗ mõ accõmodata ſicẽ̃ dñs alicꝰrei ↄmodate alti in accipiẽdo ab ipᷣo ⁊ cõmodãdo alteri nõ illi fac iiu riã. nec iſte ſcòs diceret᷑ furari accipiẽdo illode vo lũtate dñi.ita in ꝓpoſito accipiẽtes illa vaſa erx pᷣ⸗ cepto dei nõ ↄmilerũt furtũ.h̊ aũt deꝰ iuſtiſſime diſpoſuit ꝓpt oppᷣſſiões ⁊ iniurias q̃s hebꝛeis fece rãt egyptij.⁊ vſurpatiões mercedis laboꝛis eoꝝq̃ ſi i recõpẽſationẽ illoꝝ dãnoꝝ.ſicut ẽt nũcdetinẽ ti ſuum certitudinaliter qð aliter rehabere nõ pᷣt ſi aliquid veniret ad manus eius qð illius eſſet ⁊ vũ nõ ſequeret᷑ ſcandalũ vel ꝑiculũ licite poſſʒ ac⸗ ciꝑe.Secus ſi inde ſequi poilſet ꝑiculumet ð hoc plene infra in c ſe . ge AQuantũ ad ſecũdum ·ſ. I otat᷑ ſpalis tranſgreſſio cũ dicitur. Si videbas furẽ.Furtũ /ꝓpꝛie ipoꝛtat occultã vſurꝑatiõem qᷓ; uis vt dictuũ eſt large ipoꝛtat oẽm vſurpationẽ il⸗ licita.Eſt aũt triplex vſurpatio occulta ſcʒ pᷣſidẽ⸗ tie.doccrine.⁊ ſube.Et de pᷣma diẽ dñs Jo.x.qui aſcẽdit aliũde qᷓ; ſeʒ ꝑ oſtiũ.ille fur eſt ⁊ latro.oſti um ꝑ qð aſcẽdit᷑ ꝑ dignitatẽ vł regimẽ ad ouile ec cleſie ẽ xpᷣus ieſus.Ego ſum oſtiũ.ait ipᷣe.ſeu mo dus traditus ꝑ oꝛdinationẽ eccie. Intrat ̊ ꝑ oſti⸗ um q ſuſcipit regime alioꝝ ꝓptxpᷣm nõ ꝓt mũdi fauſtũ ⁊ auariciam imitãs ipm.vt.ſ.ꝑatꝰ ſit aiaʒ ponere ꝓouibo ſuis.nõ lanã tm̃ qrẽs ⁊ lac tꝑaliũ ab ouibo ſuis recipiẽs curã ſᷣm canonicas ſancti⸗ ones qͥ nõ ſic ꝓmouetille fur eſt ⁊l atro. Occulte ſubtrahit aias ſubditoꝝ deo nõ hñdo curã de eis ⁊ mala exẽpla dãdo eis.Et ſi intruſus ẽ nõ illam curã hñs a ſuꝑioꝛib vł irregularis vłexcõicatus vel ſuſpẽſus ł int᷑dictus exercẽdo curãq;tũ in ipᷣo eſt furat᷑ aias occulte ſubditoꝝ abſoluẽdo cũ non poſſit.q;uis oues neſciẽtes excuſent᷑ſi als boni ſt fructꝰqͥʒ bñficioꝝ furat᷑ talł. vñ vltra moꝛtale qð quottidie ↄmittit exercẽdo curã tenet᷑ ad reſtõem illoꝝ fructuũ ꝑceptoꝝ ſic ⁊ fur de re furata. Unð Eſa.i. tles ðꝛ. Pꝛincipes tui.i.pᷣlati.ſocij furũ. Furtũ doctrine ẽ cũ aliqͥs graʒ ſcie ⁊ doctrie quã ſine dubio hʒ a deo.qꝛ ſᷣm Aug.qꝙ bona pꝛudẽter loqᷓmur a deo ẽ nõ nr̃a ſapia.ipe tñ ſibi ꝑ arrogã⸗ tiã aſſcribit.vñ Apls Ro.ij.Qui pᷣdicas nõ furã dũ furat ſcʒ vyſurpãdo glłliam dei.Furtũ ẽt i docri na ↄmittũt infideles pagani ⁊ heretici.de qͥb xpᷣſ Oẽs q̃tq̊t venerũt añ me.i.õ me.ſeu pᷣponẽtes do ctrina ſuã mee.fures fuerũt ⁊ latrones.Jo.x.vbi Aug.ſuꝑ Jo.Fuerũt qͥdã phariſei de vitijs ⁊ vᷣtu tibo multa ſubtilia tractãtes.diuidẽtes.diſfi niẽ tes.rões acutiſſimas ↄcludẽtes libꝛos implẽtes ſapiam ſuã buccis ↄcrepãtibo vẽtilãtes.qͥ etiã au derẽt dicere hoibo.nos ſeqͥmini fectã nr̃am tenete ſi vultis bñviuere.ſed hi fuerũt fures qrẽteſaias deo auferre qꝛ ante.i.õ xpᷣm venerũt.i.õ verã fidẽ ⁊ doctrinã eiꝰ.Siles his ſunt tꝑe moderno qͥdã q ſibi ⁊ alijs ꝑſuadẽt ſufficere ſibi ad ſalutẽ ciuilii viuere pſᷣm q̃ndã vꝛbanitatẽ exterioꝛẽ de interioꝛi bus nõ faciẽtes ↄſciam de vitijs ⁊ mandatis ec/ cleſie ſʒ furtũ ẽt ↄmittũt ĩdoctria qͥ pᷣdicãt ñ miſſi de qᷣb dñs Hier. xxiij:hec diẽ dñs ad ꝓppᷣas Qui furabant᷑ vba mea. Pꝛophᷣe dicũtur pᷣdicatoꝛes ym Greg.qͥ furant᷑ vba dei cũ pᷣdicãt nõ hñtes au ctoꝛitatẽ.narrãtes ẽt młta ſomnia ⁊ fictiões ſub ſpecie reuelatiõis facte a deo.⁊ ſic recipiũt mitas elynas cũ his deceptiõibi.ſʒ illas elynas furãtur ⁊ tenent ad reſtõeʒ ean ſ̃ᷣm Sco.⁊ Inno. Furtũ ſebeehecme furtũ cũ occulte auũfert᷑ aliena ſb/ ſtãtia ſiẽ feẽ iudas qͥ fur erat ⁊ loculos hñs. vt dr Jo.xiij.⁊ ea q mittebant᷑ ſcʒ in loculis. i.ſcarſella poꝛtabat i.aſpoꝛtabat ꝑtẽ furãs ⁊ domũ poꝛtãs Supꝑ qᷓ vba dic̃ Aug.Exẽplũ dñi accipite ↄuerſã⸗ tis in tra.q̃re hũit loculos cui angeli miſtrabant niſi qꝛ eccia illiꝰ loculos habitura erat. q̃re furẽ admiſit ſcʒ iudã niſi qꝛ eccia cũ fures patit᷑ tole⸗ ret.xij · q.i.exemplũ.Ex qᷣb vᷣbis demoſtrabat᷑ ag Mã male tractẽt bona eiꝰ male vtẽdo ⁊ ſic q̃ te erroꝛ fraticelloꝝ aſſerentiñ xpᷣm nil habuiſſeĩ mũdo ꝓpꝛiũ nec in ꝑticulari nec in cõi.cum dicat Aug. ꝙ hẽbat dñs loculos q̊s poꝛtabat iudas.⁊ ad qd idẽ Aug.declarat.q.e.in.c. HNabebat dis loculos a fidelib oblata ↄſeruãs ⁊ ſuoꝝ nccitatiꝰ bus ⁊ alijs indigẽtibpuidebat.Ac etiã erroꝛ il, loꝝ q dicunt᷑ apłici detegit᷑ dicẽtiũ nil poſſe vt pꝛo pꝛiũ retineri ⁊ poſſideri cũ ſalute aĩe.xũ Aug.di cat ꝙ eccia erat hĩtura loculos eccia.i.ſideles eti⸗ am clerici ⁊ pᷣlati ecciaꝝ licite poterãt aliq̃ vt pꝛo pꝛia poſſidere vtʒ.q.c. i⸗ ſequẽtib alijs pluri⸗ bus.c.vñ vterq; erroꝛ ꝓ hereſi ab eccia eſt dãnatꝰ Declarat ẽt ibiAug.ex ipᷣo facto xpᷣi tolerãtj iudãa quẽ ſciebat furẽ ꝙ diſpẽſatoꝛes eccie r hierter ſi . nale Ifurando qꝛ pauꝑib ea ſubtrahũt qͥb debent᷑ debẽt tñ tole raria fidelibo niſi in iudicio detegant᷑ ⁊ ↄ-demnen tur Demũ ſic iudas fur laqueo vitã finiuit etnali ter damnatꝰ.ita fures aliqñ ſuſpẽdũtur in vita ⁊ niſi pniam agaãt ⁊ reſtituãt ſi pũt.damnant. Per petrataũt furtũ circa ſubam tꝑalem multis mo⸗ dis. Pꝛimo in reb inuẽtis alterius ⁊ ſibi retẽtis cuius plenã declarationẽ hẽs.j.e.ti.c.de inuẽtis Scõðo in rebo pᷣſcriptis ſʒ mala fide ĩfra tpᷣs pᷣſcri ptionis ⁊ h.j.e.c.de pᷣſcrip.Tertio in rebo ſibi co- modatis vel pignoꝛatis vel depoſitatis qñ ſcʒ cõ tra volũtatẽ dñi illaꝝ vtit᷑eis ad vtilitate ſuã Et de his.j.e.c.de cõmodato.⁊.c.de pignoꝛe.⁊.ca.de depoſito. Quarto ĩ ſcriptis alteriꝰacceptis vel re tentis q ↄtinẽt iura ſua ⁊ tredita ſine qᷣb nõ põt ſibi debita exigere ⁊ ſua defenſare. Quinto ẽt i re/ bus occulte ſubtraccj ⁊ ſiẽ dic Boe.ꝙ nulla petoꝛ peſtis ad nocẽdũ qᷓ; familiaris inimicꝰ ita inifu- res nullus põt ita nocere ſiẽ domeſticꝰ latrũculꝰ Et hi ſunt filij ⁊ filie cũ ac . occulte volũtatẽ eoꝝ.vxoꝛes cũ accipiũt de bo nis viroꝝ ſuoꝝ ſine ↄſenſu eoꝝ vt dent ↄſangui / neis vel alijs niſi cões ełynas.Serui et ſerue de bonis dñoꝝ ſuoꝝ ſine ſcitu eoꝝ.Diſcipuli nego- ciatoꝝ ⁊ artificũ.⁊ factoꝛes ſine bñplacito ſuoꝛũ maop⸗ pr̃onoꝝ. Socij in apotecis cuʒ accipiũt pe cõi lucro ſiue ſcitu ↄſocioꝝ vt ſibi retineãt nõ ẽ dubiũ oẽs hos moꝛtaliter peccare De his pleuei fra in.c.de furto.qꝛ õ pᷣceptũ dñi faciũt qͥ ꝓhbibet furtũ. Uñ ⁊ dñs inter pctã q̃ coinqͥnãt hoiem id eſt. maculãt aĩam. qð ꝓpꝛie nõ fac niſi petm̃ moꝛ⸗ ralsen.berpo in. ui. Ponit ery ſſe luerz heeſeincke ath. xv. Hocẽt ptʒ exeo qd coinqnãt hoĩeʒ. J 2 Zacb.v.hec ẽ maledictio q̃ egredit᷑ ſuꝑ faciem ois terre.qꝛ ois fur ſiẽ ibi ſcriptũ ẽ iudicabit᷑i.cõ dẽnabit᷑.nullꝰg odẽnat᷑ ſᷣm iudiciũ diuinũ niſi ꝓ moꝛtali.ſᷣm.b.tho.ij ieglrvani vi. Qui igũ fu rabat᷑ ait apło nõ furet᷑ ſʒ mag oꝑct᷑ maibi ſuis vt hẽat vñ nccitatẽ tribuat patieti.⁊ ẽt vt poſſit rſti tuere ablata ad q tenet᷑q;tũ põt als ñ poſſʒ digne penitere vt diẽ Aug xuij.q.vi.ſi res. Sʒ ſiqs au ferret alteri aliqd qꝛ illa re male vteret᷑.vñ dãnuʒ ei non ſequit᷑ tꝑale ſed vtilitas aĩe.ſicut auferẽdo occulte fucum mulieri.gladium furioſo pecuniã vel pannos luſoꝛi et delapidatoꝛi ⁊ huiuſmodi. ne illa diſtrahat maleę.ſed ad vtiliratem domus conuertat non malefaceret. ſicut ⁊ Rachel que piũt de bonis ꝑptum — — d— — — — — — 2- — — N—— . wie 84¹ / in ich 66 1 n e NN znift nia⸗ an tdebo nan ede nego⸗ ſvori Chii⸗ cree 3ga 8 iit 3 io ii ſus hſet⸗ in 6 on — * 2„2 7 4 5 . . 2☛ cuius.ſiqͥs aũt auferret a diuite auaro vel vſura⸗ rio vt inde daret pauꝑiby nõ ꝑ hoc excuſaret᷑a fur quis cogitat ⁊ dicit. Mulci ſunt xpᷣiani auari et cupidi nõ habeo pccm̃ ſi illis abſtulero ⁊ pauꝑibꝰ dedero.vñ illi nil boni agunt.mercedẽ hr̃e pote ⸗ ro.ſed hmõi cogitatio diaboli calliditate ſuggeri tur.nã ſi totũ tribuat qð abſtulit addit potiꝰ pec catũ qᷓ; minuat.hec ille.xuij.q.v.foꝛte. Quantum ad tertium. J. I. „ mrara eſt ydola patris ſui Taban erboc non reꝰ⸗ hendit᷑.qꝛ abſtulit illi occaſionẽ ydolatrãdi. Et oc niſi ex ipᷣo facto ſequeret᷑ grauè ſcandaluʒ ali- vbi notaba? ꝑcicipatio vſurpatiõis alienoꝝ.ibi. currebas cã eo.ſ.eũdo ad furandũ. Curſus autẽ impoꝛtat affeccũ magnũ ad ipᷣm furtũ.dicit autẽ Salomõ ꝓuerb.xxix.Qui cũ fure ꝑcicipat odit a nimã ſuã.Cripler aũt rõ aſſigcur qre furrũ ẽ pec⸗ catũ grande. ſꝛima ẽ qꝛ ↄ caritatẽ agi qᷓaſiſtit ĩ dilectione nõ ſolũ dei.ſed etiã pximi.qð aũt ẽ con tra caritatẽ moꝛtale eſt.cũ ꝑ eam bẽat᷑ vita ſpũ aliſ aĩe.ꝑtinet eni ad caritatẽ pximi vt nõ ſolũ qs ve/⸗ lit ei bonũ ſed eciã ad h̊ ogꝑeł ied ꝑ furtũ nõ operat quis bonũ ꝓruno ĩmoʒriũ ſcʒ nocumẽtũ in reb⸗ ⁊ ſi paſſim ſibijnuicẽ hoĩes furarent᷑ ꝑiret huma?- na ſocietas hec Tho.ij.ij.q· lxvi.arti.vi. Sccũda rõ eſt qꝛ furtũ ẽ ↄ iuſticiã q̃ reddit vnicui s ſu⸗ um eſt. ꝑ furtũ enĩ accipit᷑ qð ẽ alteriꝰ qð ſibi non debet ſcz auferenci.qð aũt eſt iuſticiã eſt moꝛta⸗ le cũ agi?᷑ nõ ſolũ bonũ alicuiꝰ ſed eciã q bonum eõe.vñ ⁊ leges oẽs puniũt furta guiter.qꝛ nocent bono cõi.⁊ m aliq̃s leges poſitiuas municipaleſ moꝛte puniũtur talcs.Scom aũt legẽ diuinã pu niebant᷑ furta pena damni.qꝛ debebat reſtituere qᷓttuoꝛ oues ꝓ vna.qͥnq; boues ꝓ vno vt hẽt᷑ Exo i.xxij.⁊ hmõi.Tertia rõ eſt qꝛ in furtopmittitur dolus ſeu fraus.dũ ſcʒ occulte accipit q̃ſi ex inſi⸗ dijs vſurpãdo rẽ pximi.ſʒ dolũ ⁊ fraudẽ cõmitte re.vbi eſt notabile dãnũ pꝓximi nõ eſt abſq; graui pctõ.põẽ. Uirũ doloſum abhomiabit᷑ dñs. Eſt at moꝛtale nõ ſolũ cũ furat᷑ qͥs qð notabilis valor ẽ in ſe ſed etiã cũ notabile impedimentũ ⁊ nocumẽ tũ eſt ei cui aufertvt.xx.ſolidi in ſe parũ ſunt tam pauꝑi multũ eſt. Sed ſiqs in ſe paꝝ qͥd aufert ꝑa tus ⁊ diſpoſitus actualiter multũ auferre ſi ↄmo de poſſet furtũ cõmittit qð moꝛtale eſt. Uñ Hie⸗ ro. Fur nõ ſolũ iu maioꝛib ſed etiã in minoꝛibuſ iudicat᷑.nõ enĩ qð furatuʒ eſt ſed mẽs furãtis at⸗ tendit᷑ xuij.q.vi.c.fi.Oð intelligit᷑ cũ intendit ac ciꝑe etiã multũ.als in minimiſ nõppꝛie ſurtũ nec moꝛtale eſt.Qð aũt ðꝛ ꝓuer.vi.Nõ grãdis eſt cul⸗ pa cũ qͥs furatus fuerit nõ ꝓpterea dꝛ qꝛ in ſe ñ ſit moꝛtale.ſed vt dit̃.b.Tho.ij.ij.q.lxvi.arti.vi.du plici rõne Pꝛimo ꝓpter nccitatẽ inducẽtẽ ad furã dũ que vel diminuit culpã vel totaliter tollit.cuʒ ſcʒ eſſet extrema neceſſitas vt dictũ eſt.S. Uñ qua ſi hanc rõem aſſignans qre no ſit grandis culpe. ſubdit Salomõ.Furat᷑ eni vt eſurienteʒ impleat aiam. Scho / ꝓprer patiõem ad reatum adulterij qð vtiq; ẽ guiꝰ.vñ moꝛte punit᷑in lege diuina.vñ de fure ſuddit ꝙꝓ depheſus reddet ſeptuplũ:qͥ aũs adulter eſt ꝑder al im ſua m. Currit cũ fure qu gcieipaer⸗ eo in furto.qð vt notat Hug.cardia. uꝑ vᷣſi.ſupᷣdicti ps.fic nouẽ modis ↄtẽtis in his verſib. Juſſio, cõſiliũ.cõſenſus.palpo.recurſus ret 4 DParticipãs.mutus.nõ obſtans.nõ ma uieſtãs. to.vt expᷣſſc oñdit Aug.in quadã omeł.Foꝛte gli Quos vᷣſus ponũt plures doc.b.Tho.ij ij.i.uij Alber. ⁊ alij. Sed eoꝝ declarationẽ hẽs plenei p cedẽti.c.de rapina. 9 uſf cerer alia pᷣdicatione ibi vide.Idẽ eni iur ẽ ĩ ꝑcicipatòe rapine ⁊ furti. Tapitulũ. xv de furto. ? de multj ſpcbo ſeumo lis furti ⁊ de iuẽtis ꝗ ſibi retinet᷑ ⁊ de piqe ⁊ de cõmodato ⁊ de depoſito ⁊ de locatiõe ⁊ ↄducriõe ⁊ deſcriptiõe quõ.ſ.in his cõmittatur furtum vel aliud peccatum ðMU AIlrrtum eſt cõtrectatio regliene mobibilis ⁊coꝛpalis fraudu⸗ ‚dooſa inuito dno lucrifaciẽdi gra ſiue ip ius rei ſiue vſꝰ poſſeſſõis vere.vt.ff. e.l.i.Cõtre⸗ ctatio poni? in pdicta diffinitiõe qꝛ ſine ea ñ ẽ fur tũ etiꝗ ſi intueniat volãtas vcl voi.tñ ꝑ ſolã vo⸗ ũtatẽ erit qͥs tranſgreſſoꝛ alteriꝰpᷣcepti ſcʒ illius Nãõ ↄcupiſces rẽ ꝓxiumi tui.Rei aliene ponit᷑ i dii finitione qꝛ in re ꝓꝛia nõ ↄmitcũ furtũ.imiellige niſi aliꝰhjr̃et ĩ re ilia aliqdᷣ ius puta cui res erat pi gnoꝛata H ꝓmodata qua dñns frauduloſe capiedo furtũ ↄmitteret.ſff e.l.ſi res.ꝭ.ſi is qͥ rẽ.in bᷣn. Idẽ Tho. ij ij.q.lxiij. Mobilis ⁊ coꝛꝑał ðꝛ qꝛ in feb immobilio vt in agro.vel in coꝛꝑalib vt ſunt a⸗ ctiones ⁊ ſeruitutes nõ ↄmittit᷑ fartũ eo ꝙ talia ũñ poſſint cõtrectari.Frauduloſa ðꝛ ꝙ cũ aliqͥs cre⸗ debat rẽ eſſe ſuã q̃ nõ erat.vel ſi nõ erat ſua crede· bat ꝙ etiam ab eo qui habebat ibi ius poſſet acci pere.non cõmittit furtum licet alias teneat᷑ In⸗ ſti. de vi bo.rap..qꝛ tamen.⁊ S.ſe Jnuito domi⸗ no ðꝛ qꝛ ſi credit dim ꝑmiſſurũ ⁊ ſubeſt iuſta cuu ſa credẽdi nõ tenet᷑. Secꝰſi nõ ſubeſt.ff.e.ſi is qui Et ðꝛ dñs inuitꝰ ẽt ſi videat rẽ auferri q;uis non Idicat.ff.e.l.penł.Si aũt putat facere iuito dño ⁊ tñ dñs vult furtũ qͥdẽ fac q;tũ ad incẽtionẽ ſs ſi tenet᷑ ad reſtõeʒ.nec dñſ põt petere obſtte ſibi ſua volũtate.ff e. l. Inter oẽs.ꝭ.penul. Lucrifaciendi fa ðꝛ qꝛ ſiqͥs alienã ancillã rapuerit non cã lucri ed libidinis nõ ↄmittit furtũ.ff.el.vem. ¶pᷣiꝰrei vel vſus poſſeſſionis vere ðꝛ.qꝛ non ſoli ↄmittit furtũ qͥ rei dñium vult lucrari.ſed etiã qͥ vult i re ipᷣa lucrari vſum ⁊ poſſeſſiõem di.l.qͥ ſacrũ.ff.e.l. q inuẽta. Quot ſunt ſpẽs furci Rñ.due.nam a⸗ liud eſt manifeſtũ ſcʒ illud cã qͥ fur depᷣhendit᷑ pꝛi uſq; veniat ad locũ deſtinatũ.alind nõ manifeſtũ cũ qͥ nõ dephendit᷑.ff.e.l.ij ⁊.iij. tem nota ꝙ q̃dã remanẽt in noie generali.quedã ſub ſpali.veluti. Sacrilegiũ qð furcũ eſt rci ſacre.Peculatus qð ẽ furtum de republica.xxiij.q.v.quid ergo.Abigca tus qð eſt furctum qñ quis diſꝑgit gregem ⁊ inde furatur. Plagium qð dicitur furtum hois.ſ.qn quis liberũ hominem ſcienter vendit vel cmit.ff de plagi.l.i.⁊.uij. Et eodem modo ſi ſeruum alie num ſolicicauerit vel aſpoꝛtauerit. De furto in genere. Mo. .. I. tana q furr comittit quis qn abſtulitrẽ alite nam fraudulẽter ⁊ ſciens nõ eſſe ſuã occulte.⁊ eſt moꝛtale niſi eẽt qͥd minimũ vt fructus oꝛtoꝝĩ ꝑ⸗ uo valoꝛe ⁊ hmõi.qꝛ tũc veniale niſi illud modi⸗ cũ abſtuliſſet ⁊ intentiõe ⁊ norabilit᷑accipiẽdi vel damnificãdi ſi potuiſſet.qꝛ tũc eẽt moꝛtale ſᷣm. b Tho.ij.ij.q.lxvi.arti.vi.⁊. ij. q. vi. c.fi. Et tenet etiã reſt tuere rẽ furatã qᷓ;citiꝰ põt niſi illa a q̊ ab ſtulit tantũdẽ habuiſſet de ſuo T nolebat reddere in rali caſu nõ tenet᷑ ad reſtõeʒ ſᷣm Hoſti. niſi ꝑ gnerer alteri gquamẽ.peccauit tñ talis guit᷑ ſic au ferendo ſi poterat in iudicio rẽ ſuã recuꝑare.qꝛ ñ debebat ſibi facere iuſticiã ſed iudex. Si aũt in iu dicio nõ poterat rehabere ſuũ vel ꝓpt defectũ ꝓpba tionis ꝓpter tyꝛãnidẽ vel potẽtiã ipᷣius.tũc etiã nec accipiẽdo peccauit.niſi inde alijs ſcãdalũ pa/ raret᷑ fm Tho.ij.ij. Idẽ Pe.de pał.in.uij.⁊ Hein ricꝰ de gan Ad qð etiã facit dictũ Aug.xuij.q.v. nõ ſane.Quicqͥd ab inuito ſumi? iiurioſe aufert᷑. Nã pleriq; nec medico volũt ipẽdere honoꝛẽ ſuũ ⁊c.Et qð dictũ ẽ de furto ſcʒ ꝙ cũ ſine ſcãdalo ali oꝛũ rẽ ſibi furatã vel aliud tanti valoꝛis põt acci pere ab eo qͥ abſtulit q in iudicio recuꝑare ñ poſ ſet nõ tenet᷑ reſtituere.Idẽ vr̃ dicendũ de rapia v⸗ ſura ⁊ fraudulẽtia.⁊ alijs dãnificatiõibo iniuſtis Et qꝛ bona fides nõ patit᷑ vt idẽ bis exigat.tutuʒ eſſet heredibo ſuis declarare ꝙ ille nõ tenet᷑ ſibi ꝑ aliquẽ modũ honeſtũ vel donare ei ſi qd dẽat ille fur vel raptoꝛ vel alias dãnificãs.Et pſᷣ dico ne il le daltend detinebat oſcia ductus reſtituat illud male ablatũ ei exqͥ hẽbat ius ſuũ.⁊ſic hẽbit bis ſu um. Pꝛo maioꝛi declaratiõe pᷣdictoꝝ. Nota ꝙ in q̃ttuoꝛ caſib nemo ſibi ſatiſſacere pot. Pꝛimo qñ iuridice vel aliter põt ſuũ rehabere.i.petendo ab eo q eſt ſibi debitoꝛ vel ipᷣm in iudicio ↄuenien do ꝑ ꝓbatiões ſufficiẽtes q̃s hʒ.⁊ ſibi fieri ſperat iuſticiã. facit eni tũc ↄtra ius expᷣſſum ar.diſt.ix. Impꝑatoꝛes.ꝭ qᷣcũq; g̊ legib.· Scðdo in iudicio oꝛdinario ⁊ cõi.Nemo eni põt eẽ iudex inppꝛia cã vt habet᷑. C.ne qͥs in ꝓpꝛia cã.l.i.qð inſtitutũ ẽ iu⸗ ſte.tñ ne fur vel raptoꝛ depᷣhẽſus ſe excuſare poſſʒ dicẽs ſe debere hr̃e ab alio cui furatꝰ eſt.tñ qꝛ ide oꝛirent᷑ ſcãdala ⁊ diſcoꝛdie ſi eẽ oꝛdinariũ iudiciũ quilibet ſibi ſatiſfaceret. tũ qꝛ plus poſſet acciꝑe ;ᷓ qð dʒ hr̃e dicẽdo rẽ ſuã maioꝛis pcij qᷓ; ſit ⁊ eã q; abſtulit minoꝛis qᷓ; ſit. Tertio ĩ dubio tũc eĩ eſt ſuꝑioꝛis ſnia requirẽda.als accipiẽdo cũ ſeex⸗ ponat ꝑiculo futri exq̊ dubitat peccaret ẽᷓuit̃ar. diſt. xxxiij.habuiſſe. Indecẽs ẽ ⁊ ſat abbholablede decus vt in re dubia certa de? ſnia. Quarto cũ veriſile ẽ inde ſcãdalũ ꝓximoꝝ generari ⁊ guamẽ puta qꝛ vel capiet᷑ ł credet᷑ ꝙ q innocẽs eſt Ks fur tum feciſſet.nemo eni cũ alteriꝰ iactura dʒ locu⸗ pletari de re.iu.li.vi. Quinto qñ ex ̊ imineret ꝑiculũ ꝓpꝛie fame puta qꝛ viſiłr eſtimari põt ꝙ ſc enter ⁊ vt fur diuulgabi cũ nõ poſſit ꝓbare illuʒi ſibi eſſe debitoꝛẽ cui abſtulit.ar.xij.q.ij.nolo.ibi. Qui fidẽs ↄſcie ſue negligit famã ſuã nimis cru⸗ delis eſt. Sexto ſi iminet ei ꝑiculũ ꝓpꝛie ꝑſone vel vite.puta qꝛ poſſet accuſari vt fur:qꝛ hoc eſſet Titulus Pꝛimus tentare deum arg xxij. q. ij querik. Septimo ſi imminet piculũ ↄſcie.puta qꝛ nõ credit ſibi lice⸗ re ſed furtũ reputat vel qꝛ ſe exponit piculo ꝑiurij hatus piurare cũ peteret᷑ potiuſq; dicere vitatem ar. xx viij.q.i.ꝗ.Ex his oibi.⁊.xxij.q.v.qͥ ꝑiurare. Peccat q̊ in his caſibo ſibi ſatiſfaciẽs. Satiſface⸗ re aũt ſeu reſtituere nõ tenet᷑ niſi plus debito acce piſſet.łniſi ei nõ ſatiſfaciẽdo ſeu reſtituẽdo vnum de qnq; vltimis ꝑicuł euenire poſſet cui tñ obuia ret᷑ reſtituẽdo ar.ex.c.cũ ex iniũcto.de no.oꝑ.nũ. H. ſupꝑ eo. Et rõ hoꝝ eſt. qꝛ ſic retinẽs ʒ ſe vel 47 mũ ꝑuerceret iuſticiã naturalẽ. Itẽ nota ꝙ ſi fili⸗ uſfamilias abſtulit de bonis pntũ ↄ volũtatẽ eo⸗ rũ furtũ ↄmiſit.⁊ ſi eſt qͥd notabile moꝛtale eſt. et ſi coheredes hr̃et poſt moꝛtẽ eoꝝ vr obligari illis ꝓ eo ꝙ tingebat illos de ſic ablatis ſi ſunt in no tabili qtitate.niſi obtinuiſſet remiſſionẽ ſuꝑ his — ab ipis ꝑntibo.⁊ multomag emãcipatus tenetur Nec põt filiuſfamilias ᷣm Ray.in ſum.dare ele/ moſin de peculio ꝓfecticio ⁊ aduenticio niſi cre⸗ dat pꝛeʒ ꝑmiſſurũ vel niſi ſit ð lnia patr in ſcolis yel in ꝑegrinatione.de caſtrẽſi aũt vel q̃ſi eaſtren⸗/ ſi põt. Pꝛo huiꝰ declaratiõe nota pᷣm uil. Pe⸗/ culiũ caſtrẽſe ðꝛ q'filiofamilias occaſiõe militie a pntiboł alijs donat᷑ ipᷣeĩ militia acqrit. Quaſi ca ſtrẽſe eſt ꝙ filiuſfamilias ex aduocatione łalio oſ ficio publico ꝑceꝑit.puta ſi ſit officialis ſeu rcõꝛ ⁊ indc recipit ſalariũ Idẽ ðꝛ de medico.⁊ ſilr ꝙpᷣſ byter ⁊ clericis ex officio ſuo aduenit.Et in pᷣdco duplici peculio filius cẽſet᷑ vt pr̃familiao vt poſſit de eo facere elynam ⁊ facere vt placeat. C. de iof. teſta.l.fi. Pꝛofecticiũ eſt qð ex rebo pr̃is łeaꝝocca ſione aduenit.vt fructus ſiue lucrũ.⁊ iĩ iſto nil iu⸗ ris hʒ filiꝰ.ſed pr plenã ꝓpꝛietatẽ.vt inſti.ꝑ q̃s per ſo.no.acqᷣ.S.i.Aduẽticiũ ẽ qdð ex alia q̃cũq; cã fi⸗ lio aduenit ſiue a matre ſiue ab alia extranea ꝑſo na ſiue de alijs oꝑationibo ſiue de laboꝛibo ſuis.⁊ in h̊ peculi Krunfiltotpꝛiera, Et ſi pr pᷣmoꝛiat filij eſt. ſʒ viuẽte pr̃e hʒ pr plenũ vſufructũ.⁊ de eo filiꝰteſtari nõ põt.ex de ſepul.licet.li.vi.n bonis aũt q hʒ prĩ multominus filiuſ hʒ aliquã ptãtẽ ni ſi qꝛ dʒ ali.⁊ iõ accipiẽdo ↄ volũtatẽ ceius furtum cõmittit. Itẽ nota ꝙ ſi vxoꝛ occulte ⁊ Z volũtateʒ viri dedit de cius pecunijs ł alijs rebo in notabi⸗ li q;titate notabili dico ſᷣm ſe łetiã ſᷣm ꝓpoꝛtiõem ſude viri.qꝛ tũc furtũ ↄmiſit ⁊ moꝛtalit peccauit. ſi notabiliter dedit ↄſanguineis ſuis ſiue alijs lu dis fucis vel alijs vanitatib expẽderit ⁊ dãdo eti am bazello. ino mõ peccauit.qꝛ ſi nõ hbʒ ꝑaferna⸗ lia ſʒ dotes tiñ nõ põt dare elynã volũtatẽ viri Tho.ij.ij.q.xxxi. In extrema tñ nccitate põt et dʒ ſubuenireẽt ↄ volũtatẽ mariti dũmõ tñ ipᷣeex hᷣ nõ incurrat notabile detrimẽtũ ſui ſtatus.lxxxvi di. uõ ſatis. Si etiã młr vltra gubnationẽ domꝰ exerceret artẽ aliquã lucroſam.vt aurificiũ lanifi ciũ ſericiũ ⁊ hmõi.tũc de ſuo lucro poſſet ⁊ nota⸗ biliter dare p pijs cãis hñte eiꝰfamilia vñ gueniẽ ter aliũde ſuſtentẽtur.Alber.De pane ⁊ de vino? hmõi q cõiter ↄſueuerũt viri dare ptateʒ familie. erogãdi coipᷣo ꝙ nõ ꝓhibucrũt ↄceſſiſſe videntur dũmo mogerate fiat qͥnimo ſi aliqñ ꝓhibuiſſent pie pñc interpᷣtari ſeʒ ꝙ intẽdant ꝓ hmoiꝓhibere ſ n n. cc n i. e fl⸗ ve enlin VR R. ug voriet Nen donis riili fums giͤtn er ℳ a . N gin⸗ 4 . . — e⸗ he us 7 1V1LL————— ——————— Capitulũ xy ęas a nimio non atoto. Guil· Si tñoſcientia ſua cis dictaret ꝙ nullo mõ ↄtentarent᷑ nõ debẽt dare ʒ cõſciam. Parafernalia dicunt᷑ q̃ hʒvxoꝛ pᷣterdo tes vt ſuccelſiones hereditarie legata ei facta ł do nata ⁊ hmõi.De ꝑafernalibo ãt pñᷣt diſponere vt volũt mulieres niſi obſtet ↄſuetudo vł aliqð ius municipale.Ultra pᷣdictos tres caſꝰ ſcʒ extreme neceſſitatis i pauꝑe.vel cũ młr ẽ lucroſa vel bʒ pa fernalia Pe.de pał.ponit cẽt alios caſus ĩ qͥᷣb mixr * — põt dare elłynã ⁊ alienare ſine lnia viri. Pꝛimꝰ ẽ ad vitandũ dãnũ ſiẽ fecit abigail.i. Reg.xxv.quia mir hʒ ꝓpꝛietatẽ in bonis cõibo ſiẽ ⁊ vir.vñ ſi ꝑ nę giigẽtiã vi malitiã viri videat ſibi iminere piculũ põt ipᷣa obuiare · Secũdus ſi vir ſit fatuus tẽeni diſpẽſatio domꝰ ꝑtinet ad vxoꝛẽ niſi ꝑ ſuꝑioꝛẽ alit᷑ oꝛdinatũ fuerit.Tertius ẽ ſi vir ebſens nõ poſuit aliũ diſpẽſatoꝛẽ domꝰ? ſue loco ſui Quartꝰ eſt ſi ꝑe grinãs vir expẽſas raxatas dederit młieri ſi vult libi ſubtrahere põt pauꝑibo erogare.becille ĩ.uij Siq̃ aũt furtiue accipiũt vltra ꝓdicta teuent᷑ ad reſtõem ſᷣm ꝙ pñr. Itẽ diſcipulus cuiuſcũq; arti⸗ ſicis ſi abſtulit vel de pecunijs vel de ipis rebe ve⸗ naliba ſui mgfr̃i vel ſi emes aliqͥd ꝓ ſuo mgr̃o dixit plus expẽdiiſe qᷓ; fecerit accipiẽs ſibi rẽſiduũ pecu nie qꝛ furtũ eſt. Item qliber gerẽs negocia alteri us vt tutoꝛ curãtoꝛ ꝓcuratoꝛ ⁊ hmõi.ſingẽtes ſe plus expẽdiſſe ĩ emẽdo vel minꝰ recepiſſe q; recepe rint in vẽdẽdo vel ałs doloſe danificaren Jeem dj i bʒ ſocietatẽ cũ altero de lucro alicuius negocij ſufficiẽter ſᷣm pacta inita ⁊ iuſticis ſibi rũdit deꝑ te ulũ cõtingẽte retinẽdo de iure illius furtũ cõ⸗ mittit. Sic etiã agricola ꝑtionalis ſi nõ fidelit ct integre rñdit ſuo prono. Itẽ ſtipẽdarius etia ĩi bel lo iuſto exũs ſi pullos vel alia cõmeſtibilia abſtu lit ab hoibap qͥᷣbus pugnat velblada collegit pꝛo equis paſceẽdis.vel ałs eos dãnificauit.qꝛ furtuz eſt vel rapina ⁊ ad reſtõem tenet᷑ nec excuſat᷑ ſi h fa ciat ex ꝑcepto dñi ſui di.viij.Quc õ moꝛes In bel lo iuſto tenet᷑ inimid de damnis datis. De beilo aũt multa hẽs in iij.ꝑte in tractatu de dãnis.ti. iij. Itẽ qꝗͥ dedit opem ad furtũ faciẽdũ.⁊q dedit cõ ſiliã ⁊ qreceptauit fures tenent᷑ vltra peccatũ ad reſtituẽdũ m modũ tñ qͥ dictus ẽ ſupᷣ in.c.xij.de rapina. Quid ſi młr fecit furtũ ſiue ante mrio ⸗ niũ ſiue poſt.⁊ vir ꝑticipauit.aut vir fecit ⁊ muli er ꝑticipauit.nũqͥd licebit vxoꝛi de rebo cõibo ſat/ facere. Rñ.ſm Guil. Ubi de cõſuetudine regiõis vir ⁊ vxoꝛ cõicant ſibi credita ⁊ debita ex Zctu vł maleficio.ſi res furtiua ad hec exiſtit in coꝝ ptate vxoꝛ põt illã reſtituere ẽt ↄdicẽte marito.Si aũt cõſumpta eſt põt vxoꝛ ſi expſſe vir nõ õdicãt nego cia mariti gerẽdo ⁊ ſeipam liberado eſtimatione; reſtituere de cõibo bonis. Pꝛohibẽte aut marito nõ credo ꝙ debeat facere hmõi reſtõem cũ nõ ha/ beat admiſtrationẽ rey ſed maritꝰ.ſi tñ reſtituerʒ de reb cõibo bona fide nõ credo ꝙ; eſſet pnia iniũ genda q̃ſi p moꝛtali.Quid ſi qs furatpter nccita tem famis vel frigoꝛis. Rñ. Si ẽ exirema neceſſi tas nõ peccat ſʒ vtitur iure ſuo.de ↄſe.di.v. diſci⸗/ puios. Uñ põt occulte ſubtrahere vt diẽ tbo. ij. ij q.lxvi.nõ tin ꝓ ſe ſʒ p alio. lã ĩ tali caſu oĩa ſt co/ mumnia di. rivij ſicut hi. Sed bᷣ intelligendũ ẽ cuʒ ſti. aũt in ſum. dicit ꝙ ſi thelauri aliter ſibi puidere nõ põt. Nam ſi ab amicis yłẽt ynaliter petẽdo inueniret ⁊ ex verecũdia nõ pe⸗ teret nõ excuſaret a furto accipiẽdo occulte ab a⸗ lijs.ꝙ ſi nõ ſit extrema nccitas peccat qͥdeʒ. ſʒ ꝓpt ncẽitatẽ attenuat᷑ pctm̃ Et in tali caſu itelligitur pnia qͥ imponi?᷑ er de fur.c.ſiqͥs ꝓpter ncc̃itatẽ.De reſtõne fienda vide.ſ.de reſti.ꝑ totũ.Quid ſiquis furaĩ rpianos detentos a paganis vt eos liberet. Rñ.pᷣm · Ray.⁊ Hoſti.Si eſt tpᷣs guerre in nullo tenet᷑.xxiij.q.ij.dũñs.⁊.q.viij.vt pᷣdem.Si vᷣo ẽ tẽ/ pus treuge tenet᷑ ipᷣe pagano reſtituere nõ hoĩem ꝓpter ꝑiculũ aĩe ſʒ eſtimationẽ.ſiłr etiã tenet᷑ dea⸗ lijs male ablatis.ar.xxiij.q.i.noli. Si tñ pagani copulerãt ad circũciſionẽ vel ydolatriã vel aliqð moꝛtale pctm̃ tũc penitꝰille liber factꝰeſt.⁊ ſic fu⸗ rans eũ nõ peccat ſʒ meret᷑.ar.di.luij.nulla. Scd et ſiqs violẽter vteret ancilla ſua nec vellet deſiſte re.ſi aliter nõ poſſet euadere tale malũ licite fuge re poſſet ⁊ dimittere dũm ſuũ.nundqᷣd xpᷣiano qᷣde tine? a ſaraceno liceat furari. Rñ.ſᷣm Hoſti. Si iſte xpᷣianos dũ eſſet treuga frangeret eã ⁊ ſic erat in culpa ⁊ ſuit captus nec iminet ꝑiculũ nccitatꝭ nõ licet furari ſed tenet᷑ ad reſtõem.naʒ talis iuſte detinebat᷑ vt qꝛ tꝑe belli captus eſt.vel ſi immine at neceifitas nõ tenetur ad reſtiturionem De inuentis Gciendu.S. I. ; de inuẽtis Miero.ſic ait. Sciant bᷣ vitin ſimle elſe rapine ſiqᷣs inuẽta nõ reddiderit.xuij.q.v.mł ti.Et Aug. Si qͥd inueniſti nõ reddidiſti rapuiſti qᷓ;tum potuiſti feciſti.qꝛ plus nõ inueniſti.q.ca. Et nota Hiero.⁊ Aug.in dictis auẽtib ſumunt rapinã large ꝓ oĩ illicita vſurpatiõe Sʒ ꝓpꝛie lo⸗ quẽdo nõ ẽ rapina ſʒ furtuʒ ðꝛ. ff.defur.l.fſalſus. Et aduertẽdũ ꝙ inuẽta aut de ꝓpinqͥ fuerũt i bo⸗ nis alicuiꝰnec habent᷑ pderelicto aut nnnq;vł nõ de ppinj ſʒ ab antiq̊ vt theſauri. Si pᷣmo mõ tũc ̃m Ricar.⁊ Tho.q res alienas inuẽtas q̃ deppin q̊ͥ fuerũt in bonis alteriꝰ? nõ haben?᷑ ꝓ derelicto acceꝑit vt ſibijpᷣi retinet moꝛtaliter peccauit ſi eſt qd notabilis valoꝛis.⁊ tenet᷑ nihilomin ad reſti⸗ tutionẽ ei cuiꝰ eſt ꝙ ſi ꝑ ſe neſcit cuiꝰſit faciat pb/⸗ lice denũciari in eccia.⁊ſi nec iſto mõ regꝑiret᷑ cuiꝰ eſſet dz pauꝑiboerogari niſi ipᷣe iuẽtoꝛ eſſʒ multuʒ pauꝑ.qꝛ tũc poſſet cũ lnia epi ł penitẽtiarij ſui vel cõfeſſoꝛis illud ſibi retinere qñ ſcʒ nõ inueni cu⸗ ius eſt. Sʒ ſi res inuẽta nõ fuiſſet in honis alicꝰ aliqn vel ab antiqͥ fuit vt in theʒauris antiqs in- uẽtis.qͥd iuris.dicit tho.ij.ij.q.lłvi.qꝙ res qͥ nuq; fuerũt i bonis alicꝰ ſiẽ lapilli ⁊ geme q inueuiun in litoꝛe maris.⁊ nõ domeſtice aues 7 piſces ma⸗ ristales res occupati ↄcedũtur.Et eadẽ rõ eſt de theſauris antiqͥ tꝑe ſub terra occultatis q̊x non eſt aliqs poſſeſſoꝛ niſi ꝙ ſᷣm leges ciniles tenetur dare medietatẽdno agri ſi i alieno agro inuenerit Pe.aũt de pał.in.uij.ðiẽ ꝙ cheſaurꝰi alicno agro inuẽtus ꝓ medietate reſtituedus eſt dño agri.in⸗ uẽtus in ſuo agro ſuꝰẽDe cõſuetudine aũt theſau rus vbicũq; inuẽtus eſt pncipis. Et ðꝛ theſauruſ vetꝰ depoſitio pecunie cuiꝰ nõ extat memoꝛia bec Pe.De eodẽ igit᷑ fieri põt ełyna ſed nõ tenet᷑. Ho⸗ — in/ꝓpꝛio fũdo in 7 —— FJ — ueneris fit tuus. Idem ſi in alieno data oꝑa. ſup ſi nõ data oꝑa medietatẽ debeo dño fundi.Inſti.dð re.diui.ꝭ.itẽ ea.⁊.S.theʒauros.⁊.ꝭ.itẽ lapilli.et Qde theſaur.l.i. Res aũtꝓ derelicta hahita oc⸗ cupãti cõcedit᷑.i.ſi ſit mobilis ⁊ abijciat᷑.idẽ ſi im/ mobilis.idẽ guil.Res aũt q iaciunt᷑ imari ad al- leuiandũ nauim ꝓpter piculũ vite nõ habent p de relicto.vñ reſtitui debent ſi ſcitur cuius ſunt. vel Bept erogari ſi neſcitur. epignoꝛe Mota q ſi.. I. quis eſt vyſus pignoꝛe accepto vñ hñit emolum̃tũ tꝑale ſi b egit ↄ volũtatẽ pigꝛant ↄmiſit ſurtũ.ſi ex volũtate eius ↄmiſit vſurã.niſi foꝛte eſſet talis res cuiꝰ vſus ſine pᷣcio ſolet cõcedi int amicos ſic cõmodatio libꝛi ⁊ in vtroq; caſu tenet᷑ ad reſtdem vel reſtituendũ pᷣciũ illiꝰvſus.TLho.ij ij.q.lxx viij Et nota ſᷣm Hoſti.qꝙ pignus eſt obligatio rei lici te ⁊ mobilis ꝓ debito inita ⁊ tranſit in ptãteʒ cre ditoꝛis.Sʒ ypotheca qͥ eſt ẽt q̃ſi pignus ſʒ rei im mobilis nõ trãſit in ptãtẽ.qᷓ;tũ vᷣo ad actũ ꝑſona lem nõ differũt.q̃ pñt obligari vel nõ.videi ſum. cõ.li.ij.ti.vij.q.lxxuij. Pꝛohibẽtur aũt obligari res ſacre vt eccie. Itẽ vaſa ſacra vł oꝛnamenta ec cleſiaſtica ⁊ h̊ ni ſi nccitate vꝛgete.i.in illis caſib⸗ in quib pñt talia alienari.ex.e ti.ca.i.Ecciaſtici etiã redditꝰ⁊ ſtipẽdia nõ pñt obligari ſpãli ↄuen⸗ tione ſed a iudice ꝓ debito canonici ex cã iudicati pñt obligari ſᷣm Inno.e᷑ de fideiuſ.c.ꝑuenit.ↄri um faciẽdo furtũ vel ſacrilegiũ ↄmittit᷑. Itẽ libe⸗ ri hoĩs nulla eſt obligatio.qꝛ in his ↄſiſtit᷑ tm̃ ob⸗ ligatio pignoꝛis q̃ de bonis nr̃is facimus obno⸗ xia. Fallit h̊ in libero hoie ſuſpecto ⁊male merito vel in ꝓpꝛio debito niſi debitoꝛ cedat bonis.extra de ſol. Odoardus.vel ſi tanta ſit nccitas ꝙ ducat pꝛem ꝙ filiũ obliget ꝙ vẽdere poſſit.Fallit ⁊ in qͥ uſdã alijs caſib q́s narrat Hoſt liiij.rubce.xxi de pig. Obligari aũt pñt ſᷣm Ho.vbi ſcʒ tam res pñtes qᷓ; future.⁊ fructꝰpendẽtes ꝑtꝰ ancille.fru⸗ ctus pecoꝝ.⁊ ea q̃ naſcẽtur.ff.e.l.qnõdũ. Itẽ res coꝛꝑales ⁊ incoꝛꝑales ũt cautiões ⁊ noia debito rũ.ff.e.l.cũ cõuenit.It puͦt pignoꝛi obligari ꝑſõa⸗ les ſuitutes ⁊vſufructꝰ. ff.e.lſi is.ꝭ.fi. I pᷣdiales ſeruitutes ruſtice ñ ãt vꝛbane ſe eruitutes. ff. e. l. ſi is.Siqᷣs aũt res ſuas obligaueritede pñtibi ⁊ fu turis ſenſiſſe pᷣſumit᷑.qᷓ;uis h̊ nõ expᷣmat.vt. C.q̃ res.pig.obli.po.l.fi. Sʒvr̃ exceotũ eſſe qð ſpãliter obligaturꝰnõ erat.vtputa veſtis ſuppellectilia et ſilia qᷓ in vſu hẽbat.E.q res obli.l.i. Pignoꝛati/⸗ cia vo actio nõ naſcit᷑ niſi demũ tradita re credi⸗ toꝛi Inſti.qbꝰ mo.re obli.ꝭ.vlti. Notãdũ ẽ ꝙ qᷓ; qiu vnꝰdenariꝰremanet ad ſoluẽdũ pignꝰ nihilo minus remanet obligatũ.ff.e.l.qui plures. Et nota ꝙ creditoꝛ tenet᷑ oẽs fructꝰ pignor ꝑceptos deductis expẽſis bona fide circa hmõi fact ↄpu/⸗ tcare in ſoꝛtẽ.Si aũt h̊ facto ſibi vult reddi ſa 4 ebitoꝛe ſᷣm Rax l.i.i.ti.devſur.ꝭ.xiij.plła habet auxilia. Pꝛimo vicʒ põt pecuniã mutuatã petere pactiõem ꝑſonalẽ coꝛã iudice. C. de pig. l.qᷓ;uis. Scðo põt pignus ſihi datũ alteri in pignoꝛe obli gare. E. de pi.l. i.⁊. ij. Tertio pũt pignus ẽt ven⸗ gere inuito ⁊ gdicẽte debitoꝛe niſi debitũ offerat Pꝛimus C. vẽditoꝛem vẽditiõem pignoꝛis obligari ñ poſ ſe.l.i.⁊.ij.Circa venditionè tñ eſt adhibẽda diſti ccio.qꝛ aut certa pacta fuerũt firmata inter debi toꝛẽ ⁊ ereditoꝛẽ ſuꝑ venditione pignoꝛis in certo termio vel loco vel ꝑſone de ̊ facẽda. aut nullo mõ facieda.aut ſuꝑ h̊ nil ↄuentũ ẽ inter eos. In „£. poſtea poterit vẽgere ᷣm foꝛmã ↄuẽtã ⁊ nõ aliter Zn ſcðᷣo caſu qñ fuit pactũ appoſitũ de nõ vendẽ/ o ẽt tũcpõt vẽdere ſʒ dʒ creditoꝛ pᷣus denüciare debitoꝛi ter vt ſoluat.⁊ ſi nõ ſoluerit poterit ven dere poſtea. als ſi añ trinã denũciationẽ vẽderet furti teneret᷑ In tertio caſu cũ ſcʒnil cõuẽtũ eſt ſu/ per hᷣ ſufficit vna denũciatio.⁊ poſtea elapſo bien nio poterit fieri venditio. Pꝛobant᷑ hec.ff.de pig. act.l.ſi ↄuenerit.Ad ſatiſfaciẽdũ creditoꝛi ſupdi⸗ ctis modis põt cogi debitoꝛ ꝑ ecciaʒ ſi eſt de foꝛo ſuo.⁊ ẽt ſi nõ ſit de foꝛo ſuo ꝑ modũ denũ ciatöis rõne pcti.er de iudi.nouit.vel in modũ recõuẽtõ nis.iij.q.viij.cꝰ. Cin agẽdo.Et ſi foꝛte poſt ince⸗ ptã cãm vellet debitoꝛ deſiſtere a cã mota 3 credi coꝛẽ vr ꝙ ad petitiõem creditoꝛis poſũt eũ cogere iudex ecciaſticꝰ vt rñdeat coꝛã eo vel ſatiſfaciat. ex de oꝛdi.cog.cũ dilectꝰ.Et nota ſᷣm hoſti in ſum. li iij. rub. de pig..iij. ꝙ hec infraſcripta intelligi tur pignoꝛi tacite obligata.ſiqs ꝓmiſit dotẽ tibi oia bona illiꝰp illa pmſiõe tacite obligãtur.ſic ⁊ bona maritiꝓ reſtituẽda dotc oĩa vxoꝛi tacite ob ligent. etiã vbi eẽneus i.is qͥ nõ hʒ in ptãte mlie⸗ rem ↄſtituit dotẽ.⁊ niſi ipᷣe eẽ̃neꝰipᷣam dotẽ ſpãłr ſtipulet᷑ ipa mulier tacite ſtipulaſſe vr.nec ꝓ deli cto viri dʒ vxoꝛ amittere dotẽ ſuã.ex.e.ti.ex literX. etiã ſi crimẽ leſe maieſtatis ↄmiſerit.C.ad. liul. maie.l.quiſqs.ꝭ.vxoꝛẽ. Item oĩia bona ↄductor inuẽta ⁊ illata in pᷣdio ruſticodño ſciẽte niſi ad te pus inferant᷑ domino tacite obligata ſunt ꝓpenſi one vt.C.qb cau.pig.cõ.l.qᷓ;uis.in agro vꝛbano diſtinguit vtrũ dñno ſciẽte vel neſciẽte ſint ablata. Item bona tutoꝝ ⁊ curatoꝝ tacite obligant᷑ mio ribap illoꝝ officio ſi adminiſtrauerint iniq̃. C. de admi.tuto.l.ꝓ officio.Jtbona patris tacite obli gant᷑ filijs ꝓ reba aduenticijs.C. de bo. q̃ lib.l.cuʒ oꝑtet. Itẽ bona mr̃is ↄuolãtis ad ſcòas nuptias ſunt filioꝝ poꝛis mr̃imonij vt eis reſtituat qa pᷣo ri marito lucrata fuit.C.de ſecun.nup.l.hac edi⸗ ccali.Itẽ bona defuncti tacite obligant p legat ⁊ ꝓ fideicõmiſſis.C. cõia dele.l.i.Et notaqꝙſi pignꝰ periret vel deterioꝛiaret᷑ penes eũ ſi hoc accidit ſi ne culpa creditoꝛis nõ tenet᷑ ſoluere illud niſi ac⸗ tũ ſit ꝙ amiſſio pignoꝛis liberet debitoꝛẽ. Si ve/⸗ ro piret vel deterioꝛaret᷑ culpa debitoꝛis.tenet cre ditoꝛ. C. de pig.act.l.q̃ foꝛtuitu. Itẽ nõ ꝙ in caſu ĩq̊ creditoꝛ iuſte vẽdit pignꝰ ⁊ boa fide ſi minꝰ ac cipit qᷓ;dẽat hr̃e põt ager̃ )ↄ debitoꝛẽ ad reſiduũ.ſi vero plus accipit tenet᷑ reſtituere debitoꝛi. C. de iur. do.l.fi.hec Ray.alias furtum ↄmitterer. ſibi illud plus retinen 0.. ”M De cõmodato Mota ·J. I ꝙ ſi ali odatũ fuit aliqͥd ad certũ vſum ⁊ ip ſead aliud ẽ vſus.puta qꝛ equus ſibi cõmodatus eſtvt iret in villam ⁊ ipᷣe duxit in bellũ ſic furtum pmo caſu tenet᷑ debitoꝛ pᷣus notificare debitoꝛi ⁊ — — — — — — — — — — — —— r — S, = gr. depoſitarij fuit depoſitũ.aut ſe obtulit depo cõmittitur.niſi foꝛte rõne amicicie poneret ſpem in ratihabitione ⁊ tenet᷑ talis ad ſatiſfacienduʒ ſi perijt vel deterioꝛat᷑ff.e.l.ſi vt certo.hoſti.lx goff. ⁊ in cõmodato nõ tranſfert᷑ dñium ſicut ĩ mutuo Eſt aũt ↄmodatũ ᷣm Hoſti.alicuiꝰrei ad aliqu? ſpãleim vſum gtuita facta cõceſſio. Naʒ ſi merces interuenit tranſit in locatũ vel aliũ ↄctum inno⸗ minatũ. Cõmodare aũt põt qͥ⁊ donare ↄmodari pst cui ⁊ donari.⁊ is q obligatiõem ghere põt tem nõ ſolũ pᷣlatus ſed etiã ꝓconomus.nã et ta is Zhere põt.x.q.ij..hᷣ ius.ſed ſi pupillo mode tur nõ tenet᷑.licet aliũ ſibi obliget.ff.de acc.emp. ? ven.l.iulianus.ꝭ.antepenul.tenct᷑ tñ pupillus inqᷓ;tũ locuplecioꝛ factus ẽ.ſic⁊ ſi ꝑſonenõ eccie cõmodatũ fuit tenet᷑ eccia q;tũ in vtilicatẽ eiꝰver . ſum eſt. Hoſti. Itẽ ſi vtẽdo ad id ad qð eſt ſibi cõ⸗ modatũ perijt.vel ẽ res deterioꝛata.qꝛ tũc ſi gtia vel volũtate ipius cuiꝰmodatũ eſt.eſt cõmodarũ nõ tenct᷑ de caſu foꝛtuito niſi ipᷣe fuiſſet in culpa. Exemplũ vt ſixmodatũ remiſit ꝑ minus idoneũ nũcium.vel ĩteruenerit pactũ ꝙ teneat᷑.vel fuit i moꝛa poſtq; debuit reddere.qꝛ in quolibet boꝝ tenet᷑ ad fatiſfactiõem.Dicit᷑ caſus foꝛtuitus qͥ pᷣ⸗ uideri nõ põt.ſicut incendiũ ruina.naufragiũ.ra pina. ⁊ hmoõi. C. e.l.i. Lenet᷑ aũt ð dolo ⁊ culpa la ta leui ⁊leuiſſima.eẽ de cõmo.il.i.Et ðꝛdolus ma chinatio vt ſibi fecit modatarius ſibi ſubꝛipi rẽ cõmodatã.Lata culpa eſt cũ dicit ſe nõ intellige⸗ re vel ſe neſcire qð oẽs ſciũt.vt ſi dimiſit rẽ ↄmo/⸗ datẽã in platca. ⁊ dicat ꝙ nõ credebat ſibi auferri ⁊ ſic ablata eſt ei.vñ ei imputat ⁊ tenet᷑ ad ſatiſfa⸗ ciendũ talis ↄmodatariꝰ Leuis culpꝑa eſt deſidia vel negligẽtia.vt ſi rem ↄmodatã poſuit in came/⸗ ra ⁊ dimiſit oſtiũ aꝑtũ inde recedes ⁊ ſic ablata ẽ Leuiſſima vo culpa eſt qͥ ali̊ mõ pᷣuideri potuit vt ſi tem ↄmodata poſuit in archa.ſed nõ firma⸗ uit clane.⁊ ſic eſt ablata ei.vñ ei iputat᷑ ⁊ tenet᷑ad ſatiſfaciendũ.ſed ſi firmauit archa ⁊ adbibuit oẽʒ diligẽtiã tũc nõ tenex.ſed ſi ablata ẽ res ↄmodata ,77 vel perijt vt ſi ſeruũ tibi vmodaueꝛo vt domñ tuã vel tectũ reficiat ⁊ cadẽs de machina moꝛiat᷑non teneris niſi in culpa dephẽderis etiã leuiſſima.qꝛ ſcʒ machina nõ fuit diligeter ligata.ff.e.l ſi vt cer to. Si vᷣo ↄmodatũ fuit gra ↄmodãtis tm̃. ſi ꝑijt vel deterioꝛat᷑ modatariꝰ tenet᷑ de dolo ⁊ culpa lata.vt.ff.e.ſi vt certo.puta ſi vxoꝛi mee mutuaui duceret᷑. Si aũt fiat gra vtriuſq; tenet᷑ de culpa la ta ⁊ leui.puta gmodaui tibi ciphos argẽteos cuʒ amicos cões inuitaſſes.ff.e l.in reb.hec Hoſti. in ſum.li.ij.rub.xxv..i.⁊ Goff. Be depoſito. Nota q. ſ. XN/ * ſitoꝛde caſu foꝛtuito tenetnr ſi pactumvel moꝛa pᷣ ceſſit.ex.e.bona.vide in ſum.li.ij. ⁊ ti.vi.qp .xxiij. quid ſit culpa leuis ⁊leuiſſima.hẽs ſupᷣ ↄmodatũ prxi.Ex his vr poſſe ſolui queſtio q̃ queri Quid cũ officialis alicuiꝰ cõitatis vel dñi qͥ ſolet dici ca merariꝰ vel theʒaurariꝰ recipiẽs pecunias introi tus ipᷣius cõitatis vel dñi gabellaxꝝ pedagioꝝ col lectaꝝ ⁊ pᷣdictas pecunias aſſignans cõgruo tꝑe alijs officialibo vel pĩonis determinati a dñoipo vel a cõitate.puta ſtipẽdarijs ⁊ alijs ſeruiẽtibpeis vtrũ ſi pecunia ſibi tradita ꝑ modũ q̃ſi depoſixi ſi cũ ea negociet᷑ vel e ꝑmutet cabiendo floꝛenoſ ad monetãa vel ecõuerſo vel mutuo tradẽs vſurã reci piat.vtrũ lucrũ inde ſuſceptũ fiat ſuũ.Ad h̊ dicẽ⸗/ dum ꝙ ſi cõitas inde nil ledat᷑ ſeu dñs illiꝰ pecu/⸗ nie nec etiã ꝑione q reciꝑe debẽt ſua ſalaria.qꝛ ſcʒ tꝑe ſtatuto eis ſoluit᷑ integre.illud lucrũ ſuũ facit rõne ſue induſtrie ⁊ pᷣcipue cũ ſubſtet amiſſio eiuſ piculo ſui.vñ ⁊ fideiuſſoꝛẽ tales ſolent dare. ⁊ cõi tates b̊ ſciũt ⁊ tolerãt qꝛ res eſt in numero ↄſiſtẽs ⁊pondere nõ obſigta.⁊ ſic nõ ꝓpꝛie depoſitũ. BSe/ cus aũt eẽt ſi pecunie amiſſio ſubſtaret ꝑiculo cõi tatis vel dñi qꝛ tũc lucrũ eſſet cõitatis ſeu domi. deducta tñ mercede laboꝛis illiꝰeã exercẽtis. teʒ ſi ex ̊ exercitio ſeq̃ret᷑ damnũ creditoꝛibo dñi vel cõitatis qꝛ eis nõ ſoluit᷑ ſtatuto tꝑe ex eo ꝙ came⸗ rarius pecuniã cõitatis vł dñi in alijs tenet occu patam.tũc tenet᷑ illis de omni damno.⁊ peccqt g uiter ↄ̊ volũtatẽ eoꝝ differẽdo ſolutionẽ Si aut „ Zð in vſuris exercet talẽ pecuniã peccãt guiter talia nvmittentes ad q̊ͥs ſpectat cũ ꝑticeps ſint pecca ti. cõſentiẽdo.xi:.q.iij.qui ↄſentit ⁊ tenet᷑ ipe ad reſti tutiõem.⁊ cõitas ſeu dns ſi inde aliqd lucri hr̃et q̊ ad illã ꝑcem. De fraudibo aũt qᷓ̃s ibi faciũt dan do diminutas monetas ⁊ de excoꝛſionibo qꝛ cõit᷑ multe ⁊ q̃ſi innumere minutie ſunt⁊ difficile en; inuenire pñt ea pauꝑib dari.ar.xuij.q.v.nõ ſane De iniuiticia in locato.ꝭ.x ne ⁊ ↄductione facta videndũ eſt.Dicit᷑ aute; loca toꝛ qͥ rei ſue vſum alteri ꝓ pᷣcio ↄcedit.vt cum lo⸗ co tibi domũ meãa ego ſum locatoꝛ.tu voↄductoꝛ Etẽt qnq; ðꝛ qͥs locare oꝑas ſuas qñ offert ſe ad faciendũ aliqͥd ꝓ pᷣcio.vel etiã qñ accipit rẽ vt faci at in ea aliqͥd qð ðꝛ innoiatus ↄctus.Et põt i hu d . iuſmodi ↄmittipctm̃ multipliciter. pmo ſi locat clamidẽ vt boneſte iret ad ecciam vel vt inde ad,/ mniee P 3 rem vitioſam ſciẽter puta domũ ruinoſam.vel e⸗ quũ claudicãtem vel als defectuoſũ peccauit moꝛ taliter ſi inde ſecutũ eſt ł veriſilr ſeqͥ poterat nota bile damnũ ↄductoꝛi.⁊ tenet᷑ ad ſatiſfactiõʒ dedã no ſubſecuto.⁊ h̊ qñ tale vitiũ vel talis defectus ignoꝛabat᷑a cõductoꝛe. Uñ ⁊ in libᷣ.qͥ ðꝛ Meredi ſi depoſito ſibi facto vſus eſt vel retinuit ſibivł al teri ↄceſſit ad vſum qꝛ tũc furtũ ↄmiſit niſi h̊ egit cũ volũtate deponẽtis.vel niſi erat res q̃ vſus eſt cõſiſtens in põderc.numcro.⁊mẽſura no obſigta qꝛ in hmõi nõ bʒ ꝓpꝛie locũ depoſitũ.tẽ cũ resde poſita apud eũ exns ꝑijt ſeu ablata e ſiqdẽ dolũ cõ miſit vel latã culpa tenet᷑.De leuiſſima culpa te netur ſi ſit in moꝛa ł aliqͥd accepit ꝓ cuſtodia.aut — .. 0 ana ſic ðꝛ. Si locaui tibi ↄuenta mercede meum equũ ad vecturã ducendu floꝛẽtie ⁊ reſtituendũ inde ad.viij.dies ⁊ equꝰ adeo vitioſus erat vt cõ⸗ mode eo vti nõ poſſes foꝛte qꝛ ceſpitabat vel cade bat vel ſeſſoꝛem ledebat cũ calearibovꝛgeretur nõ ambulabat vel male ⁊ ſiłia. Diſtinguendũ eſt.qᷣa ſi locaui certũ.puta hũc equũ ⁊ ſciebã vitioſuʒ. te neoꝛ ad omne damniũ ⁊ intereſſe tuũ Si neſciebã vitioſum nõ teneoꝛ. ſed ſi i locaui tibi incertũ.pu/ ta vnũ dc equis meis cum haberẽ plures bonos et malos ⁊ poſtea tibi pñtaui malum hoc ſciẽs te neoꝛ etiam ad omne intereſſe. Iteʒ teneoꝛ tibi ad oẽs impẽſas q̃s feciſti in equitatione.⁊ tu tener ſpãliter ad ea q mecũ cõueniſti.hec ibi Itẽ ſi locã do domũ vel agrũ plus exigat qᷓ; debuerat ↄſide⸗ *„ — ratis circũſtãtijs ↄcurrentib que multe ſunt pec 3 4* cauit plus vel minus ſᷣm ꝙ guat᷑ ↄductoꝛ. Iteʒ ſi grauauit ↄductoꝛem exigedo penſionẽ ſiue mer⸗ cedẽ rei locate ante tempus debitũ.qꝛ iniquũ eſt. ⁊ ſᷣm BGoff.in hoc ſeruari dʒ qð inter eos actũ eſt Si vo nõ agparerddacrg ſit ſeruandꝰeſt mos re gionis.qui ſi nõ apparet vel eſt varius ſeruanduzʒ eſt qð minimũ eſt vt ſcʒ ſoluat᷑ in fine anni.de re. iur.in obſcuris.in.vi.Idem Aʒo. Item ſi dũs ſi⸗ ue locatoꝛ expulit inqluinũ ſeu ↄductoꝛẽ de habi⸗ tatione vel vſu rei locate añ terminũ ↄuentũ ĩter cos in caſu nõ ↄceſſo peccauit ⁊ reneĩ ad ſaciſfacti onem ſi cõductoꝛ ex ̊ aliqð damnũ incurrit Ibi nota ꝙ in. uij.caſibo licite locatoꝛ põt expellere cõ ductoꝛẽ. Pꝛimꝰ eſt ſi domus locata neceiſaria fa cta ſit ſue habitationi.puta ſi domus in q̃ habita bat caſu deſtructa eſt. aut ſi poſtea duxit vrxoꝛem. aut ſiłis neceſſitas ſupuenit.qð intelligẽdũ ẽ ſᷣm Hoſti.qn tꝑe locatiõis illa nccitas nõ iminebat. Secũdus caſus eſt ſi domꝰhʒ nccitatem reꝑatio nis ⁊ intelligo de neceſſitaie oꝛta poſt locationẽ ⁊ in his duoby caſiby eſt remittẽda penſio ꝓ rata tẽ⸗ poꝛis.Tertius ſe ꝑuerſe ↄductoꝛ in domo ↄuerſe tur.vt ſi tenet poꝛcos in ano vl nõ eſt in ea ᷣm pactũ ↄductiõis.vel ſi deterioꝛem faciat rem.pu⸗ ta ſi oꝑa ruſtica ſuo tꝑe nõ exerceat.vł ſi malas fe minas ibi teneat.aut etiã ꝑuerſas ar. in auten.de leno..ſancimus.vel ꝓpter inimicicias culpa co⸗ loni oꝛtas damnũ detur agro.vt ſi inimicuſeius arboꝛẽ exciderit.que exempla ponit Hoſti. Et in boc tertio caſu dixerũt aliqͥ nõ eſſe remittẽdã ꝑtez penſionis ꝓ rata tꝑis. Sed ↄriũ vᷣm eſt. qꝛ domi nus tenet᷑ remittere ſed põt agere ↄtra inqlinũ de damno dato Quartus eſt qñ inqlinꝰpenſionẽ nõ ſoluit ꝑ bienniũ qꝛ põt expelli ſi ad qnquennium vel vltra ↄduxit.Et ſi locatoꝛ pmiſit ſi ub certa pe⸗ na nõ e ellerenducroꝛem. intelligal coditio ſi ſol uat penſiõem.ff.e ti l.quero. Hos q̃tuoꝛ caſꝰ po nit Goff. er. e.ti.pꝑ totũ. Item ſi ↄductoꝛ male tra crauit rem ſibi locatã.ſic plus vel minꝰ peccauit ſm leſionẽ ⁊ pᷣcipue qñ ex malicia vel craſſa negli gentia bᷣ egit. ⁊ tenet᷑ ad ſatiſfactiõem Itẽ ſi nõ ol ueret tꝑe debito cũ poſſet. peccauit. Item ſi exigit locatoꝛ a ↄductoꝛe ſatiſfactioeʒ damni de re loca ta in caſu etiã in qͥ nõ tenebat᷑ vel ecõuerſo. ſi con ductoꝛ nõ ſatiſfecit de damno ſecuto in re ſibi lo⸗ Cta cu tenebat. Pꝛo cuiusdeclarariõe nota pᷣm Hoſti. ꝙ ſi damnũ ↄtigerit culpa ↄductoꝛis vłil loꝝ quoꝝ opa vtitur tenet᷑ip̃e ↄductoꝛ. ⁊ in h etiã cõtractu venit culpa leuis cũ B tur. ;uis quida zriũ dixerint.vt inſtit ꝗͥ. mo. re Zhit obli. .. fi. Un ſi auriga vel carroterius dũ ce⸗ teros currus trãſire nõ ꝑmittit ↄtendẽdo ſi curꝝ euertit ⁊ ſeruũ vel bouẽ quẽ ↄdurerat quaſſauit. vel occidit tenet ↄnductoꝛ. debuit ſe tpare ⁊ diligẽ tius ſe habere.ff. e. ſ. Item qrit. Sed ſi fecit q qᷣ/ cunq; diliges eciſſet ſecurus erit ff. e ſi merces. F. „ . . .* . „— 2 gra vtriuſq; celebꝛe ——— inns Qui colũnam. De damno vero dato ab alio cui obuiari nõ potuit non tenetur.ff e.ſed dedamno Silr de caſu foꝛtuito nõ tencet᷑niſi fecerit ſpãle pa ctum Voſti. Idem ſi locundo oꝑas ſuas in faciẽ do aliquã rem intulit damnũ dno reideſtruendo in toto vel in ꝑte ipamxrẽ.ſi ſ̊ ↄtigit culpa ſua vcl illoꝝ quoꝝ oꝑa vtit᷑ tenetur de damno etiamvbi lcuis eſt culpa.vt ſi cõductoꝛ colũnam tranſteren dam ↄduxit vel dolia ⁊ ſilia ſi fracta fuerunt ſua culpa vel ſuoꝝ quoꝝ ſcʒ oꝑa vtitur.tenet᷑ Si aũt adhibuit diligẽtiam quã adhibuiſſet diligẽs pat familias nõ tcneẽ᷑ff. e.ſi merces.ꝭ.qͥ ⁊ colůnã. Et licet de damno dato ab alio nõ teneat᷑.tenettñ de cuſtodia. ff. c.l.q mercedẽ. Nam qui mercedẽ pꝛo ſola cuſtodia accipit tenet᷑ etiã de leuiſſima culpa ex de depo. bona fides.De caſu foꝛtuito nõ tenct᷑ niſi ex pacto. Itẽ ſi nõ laboꝛauit tm̃ qᷓtũ cõmode potuit.vel faciendo moꝛas vel pauſas nõ neceila rias.vel etiã nʒ faciẽdo opus diligẽter. It paſtoꝛ tenet᷑ de cuſtodia. ff.locati l.qͥ mercedẽ. Et ſi dñs dicat ꝙ perijt culpa vel dolo illius ⁊ paſtoꝛ negat ſim Hoſti. Paſtoꝛi incũbit onus ꝓbandi Naʒ cũ ipe rõne officij dẽat cuſtodiã hr̃e ſi dicit amiſſam ꝓbet abfuiſſe culpã ſiue dolũ.ſicut argẽtariꝰ pba⸗ re dʒ amiſiſſe rões.ff. de edẽ.l.ſiqs de argentarijs Eſ⸗Jrezi cuſtodie carceris.ff.de cuſto.⁊ exhi re. fi cũ alijs.qui dolũ allegat dolũ ꝓbare dz. ff. de ꝓba.Quot.ꝭ.qui dolũ Itẽ ſi tutoꝛ pueꝝ quẽↄdu⸗ xerat foꝛma calcei tam vehemẽter ꝑcuſſit vt ei o% culus effoderet᷑ tenetur qꝛ leuis tin caſtigatio eſt ei cõmiſſa.ff.e.l.Icẽ qritur.Item q recipit palliũ meũ ⁊ poſtea ꝑ erroꝛẽ dedit alteri.tenetur.qꝛ non tolerat᷑ erroꝛ in facto ꝓpꝛio.ff.e.l.Itẽ ſi palliũ. Itez ſi veſtimẽta pollienda accepit ⁊ mures roſerũtde culpa tenet. vt. ff. e.l. item qrit᷑...ſi fullo. Itẽ ſi ali uid ſartiendũ vel polliendũ vel gemmã culpen/ lam vel incdludendã accepit. tenet?. excepto ſi vitõ materie frangatur.nam tũcnõ tenet?᷑ niſi ꝑ ſpecia le pactũ.ff e.l.ſi qs fuudũ.Eodẽ mõ ſi vitulos pa ſcendo accepit. Itẽ ſi me inuito nauta ponat res meas in alia naui q; ↄduxerã ⁊ perijt.tenet᷑ aura ff. e. l. Item ſi qrit᷑. Et nota ꝙ in certis caſibo fit re miſſio cenſus ſiue pcij rei licite ᷣm GBoff. vt ſi cõ⸗ ductoꝛ expellitur fit remiſſio ꝓ rata tꝑis.vtõ. tẽ excuſał ꝓter vim maioꝛẽ cui reſiſti nõ potuit.ff.e l. ſi ex ↄducto.S.ij.⁊.iij. Itẽ ꝓpter ſterilitatẽ afficiẽ tem ↄductoꝛem in agro incòmodo niſi ſterilitas valeat openſari cũ vbercate pᷣcedẽtis vel ſequẽtis anni.Et fiat hec remiſſio ꝓ rata tꝑis ſterilitatis. er. e ꝓpter.ſed ᷣm Inno.⁊ Hoſti.ſialiqᷣs locat o/⸗ peras ſuas tm̃.vcllocat oꝑam ⁊ rem vel accipit ſpẽm ex innoĩato ↄctu vt aliqd faciat in ea.tota, mercedẽ recipit etiã ſi caſu foꝛtuito impeditus ſũu erit niſi moꝛa vel culpa poſſit ſibi ĩputari.puta ſi oꝑatus fuit alubi eo tꝑe qͥ inde poſſt ↄmode oꝑa ri.ff. de va. ⁊ er de oꝛ. cog i. .penul. Caſus vero foꝛtuitus nocet locatoꝛi coꝛpis ex mercede vtnõ habeat niſiꝓ rata. Item ↄductoꝛ agri vel domus vel alterius rei põt ipam rem alteri locare.C. c.l. nemo.⁊ tũc res poſterioꝛisↄductoꝛis ſunt obliga re pncipali dño vſq; ad iſtam q;titatem quã iſteſe cũdus ↄductoꝛ tenetur poꝛi.ff. el.ſi in lege. Itezʒ —.— 2— —.0dW—,,. —— — —— — — —2 — — — — no 11 e o wi ſ lui: id t l enct de la ſo dis ch b/ Ln ſoin tiſ Ulvn as 969 Kls nmt Gfür nſo⸗ . mift tinffot imles hins luats⸗ erof zcaht 1 to ltvan Nweß ſinn 0 4 Capitulũ x ſtconductoꝛ expendit aliqͥd in re cõducta neceſſa rie vel vtiliter agẽdo.edificãdo vel inſtituedo ſᷣm oſtilager g locatoꝛẽ vt expenſaʒ recipiat. ff. e.l. dñs als ſecus. Item nota ꝙ mgfr̃i vł ſcolares tra ctantes cũ aliq̊̃ ciue bonoñ.deↄductione hoſpitij irreqſitis inquilinis niſi tempus fuerit elapſum cõductionis ſunt excõicati.e de loca. ex ſcripto. De b habes in.uij.ꝑte ti.i.tẽ ſi aliqͥd poſſidet iu⸗ „ re pᷣſcripto nõ extantibo ↄditionib omnib⸗ q̃ reqᷣ trunt ad legitimã pᷣſcriptiõem tũc rem furtius hʒ vel raptam ⁊ ſic peccat moꝛtaliter ⁊ tenet᷑ reſtitue re ſᷣm Guil.⁊ alios theologos ⁊ canon iſtas Pꝛo cuius materie aliq̃li ſed bꝛeuiſſima declaratione eſt ſciendum ꝙ pᷣſcriptio vel vſucapio ſm Ray.ẽ acqᷣſitio dominij ꝑptinuatiõem poſſeſſionis tꝑis alege diffiniti.i.ꝑ ſpaciũ tꝑis diffinitũ a lege. ff. ð vſuca.l.iij. Differũt aũt pᷣſcriptio ⁊ vſucapio abin uicẽ in p̊.qꝛ pᷣſcriptio eſt circa ĩimobilia. vt agros domos ⁊ hmõi Uſucapio circa mobilia vt aialia 2⁊ bmõi.xvi.q.iij.placuit.s.q̃s acciones.Jtemvſu legitimã q̃ttuoꝛ requirũturm Ray. Goff.? ſtien. Pꝛimũ eſt cotinuatio pᷣſcriptiõis ꝑeũ ꝗͥ pꝛe capio cõpletur triennio.ſed ad pᷣſcriptiõem reqᷣrit plus tꝑis vt infra patebit. d pꝛeſcriptionem §. VI ſcribit ꝑtpᷣs a lege diffinitũ vt toto illo tꝑe ſine 1/ terruptione ſit poſſeſſa.xvi.q:iij.ꝭ.põt. Lempus aüt a lege ſuꝑ b̊ diffinitũ eſt in pᷣſcriptione lõgi tẽ⸗ poꝛis.tempus.xx.annoꝝ inter abñtes.⁊. x. int pᷣ/ ſentes. In pᷣſcriptione longi tpis eſt ſt paciũ · xxx. vł xl. annõ. xvi · q.iij. · põt. Et h intellige ʒ laicos 2 buatas ꝑſonas.lam ↄtra ecciam nò pot pᷣſcri⸗ bi neq; ab alia eccia neq; a laieo niſi ſpacio.xl.an nom. Lõtra ecciam vo romanã ſpacio.c an. xvi. q.iij.. q̃s actiones.⁊.c.nemo.Et intellige pñtes in eadem puincia exñces ſᷣm Hoſti.⁊ Guil.ſma lios in eadẽ ciuitate.Scom eſt bona fides.i.qꝙ re cipiẽs rem quã pᷣſcribit credit tradẽtem eſſe dĩũm vel hr̃e ius alienãdi ⁊ ſic erret in faccoꝛ⁊nõ in iure ff. de vbo. fig. l.bona fidei. Inno.⁊ Ray. ⁊ hec bo⸗ na fides reqᷣri? ꝑ totũ tpᷣs pſcriptiõis.et de pᷣſcri. vigilãti.xxxuij.q.ij.ſi vᷣgo.Et nota ꝙ ſᷣm leges nõ ſolũ exigebat᷑ bona fides in pᷣſcriptiõe longiſſimi tꝑis.ſ.xxx.vel.xl.annoꝝ.ſed etiã in pᷣſcriptiõe lõ⸗ gli tꝑis ſcʒ.x:vel.xx. annoꝝ.non requiri ᷣm leges bona fides niſi ab initio pᷣſcriptõis.vt.N.de pꝛc⸗ ſcrip.xxx.vel.xl.annoꝝ.l.cũ notiſſimi.⁊.l.ſi quis emp. xvi · q. iij. F. põt. ſed m canones requirit᷑ bo q; pᷣſeripſit· eẽ de re.iu.poſſeſſoꝛ.li.vi.Uñ in h̊ le⸗ ges ille ſunt abrogate ꝑ canones vt dicit Jo. an. qð põt facere papa ꝓpter ꝑiculũ aiaꝝ.vt.x.diſti.p totũ.2 er de pᷣſcrip.vigilati.Lertiũ qð requirit᷑ ẽ iuſtus titulus.⁊ ſᷣm Ul.⁊ Guil.ðꝛ iuſtus tituluſ hic omnis actus ꝑ quẽ ſolet acqri dominiũ. vt ſi verꝰ dñſ tradat rẽ:aut qꝛ ſolui ei vt debitũ.aut qꝛ emit.aut qꝛ eſt heres inſtitutus:aut intra res he/ reditarias habuit.aut donatũ eſt ei.aut ꝑ tranſa ctiõem recepit ſiue p derelicto habitã occupauit aut legatũ eſt ſibi.aut datũ eſt viro in dotẽ ex ꝑte vxoꝛis.aut ꝓ ſocio:i.qũ duoꝝ ſocietate ſoluta di⸗ niduntur bona.i.facta diuiſione cedit in prem ol teri aliqͥd eoꝝ q bona fide poſſidebãt alienũ aup ſuo vt cũ qͥs inter multa q habet ſua hʒ alid ai nũ qð credit ſuũ.Dicit Hoſti.ꝙ iſte vltimꝰ titu⸗ lus ſcʒ ꝓ ſuo nunqᷓ; dat cãm pᷣſcribendi niſi ali ſuꝑpioꝝ pᷣtendat᷑.L.du vſu.l.celſus. Sed cũ ex c pᷣſcrip.ad aures.⁊.c.vlti.nil dicat᷑ de titulo no vr ꝙ reqrat᷑ ed ſufficiat bona fides ſolũ.Jo.an.ſuꝑ rub.poſſeſſoꝛ. Bꝛeuiter dicit ꝙ ſi ius cõe vł pᷣſcr ptio nõ eſt ð̊ poſſeſſoꝛẽ ſufficit bona fides als nc/⸗ ceſſe eſt allegare titulũ ⁊ ꝓbare niſi alleget᷑ ſcriè/ tio tanti tꝑis cuius qrij nõ ſir memoꝛia ex de pꝛc ſcrip.c ij. In ſum.aũt cò.lib.ij.ti.v.q.vi.ðꝛ ſuf ficit hr̃e titulũ vᷣm vel pᷣſumptũ.⁊ iõ ſoluunt mu ta gria. er· e.ti.c.de q̃rta.Et ſubdit Guil.ꝙ pᷣſum ptionẽ de iuſto titulo ſꝑ hr̃epõt ſecura ↄoſcia qñ ei nihil ꝓbabilitatis innoteſcit de ↄrio.Quarcũ qðᷣ requirieſt ſm Rav.ꝙ res nõ ſit vitioſa.Et dici res vitioſa ſi eſt furtius vel vi poſſeſſa quam non ſolũ ſur vel raptoꝛ ſed nec vllus alius q;uis ab eiſ emerit vel als bona fide acceꝑit pᷣſcribere põt ve! vſucaꝑe.⁊ h̊ niſi vitiũ purgatũ fuerit loco iſtiꝰ qr ti. HVoſti. ⁊ Boff. dicñt q; optet ꝙ ſit res pᷣſcripti VHI bilis. Ponũt aũt Ray. Hoſti.⁊ Boff. in ſummis BGoff. ⁊ Ho multa eſſe qͥ pᷣſcribi nõ pñnt.et in criminib nullo tꝑe pᷣſcribi põt.ſʒ potius ex diuturnitate tꝑis aun gentur. ex de cõſue.c.fi.xxxiij.q.v qð deo. tem cõ tra obiam viſitatiõem ꝓcuratiõem q̃ debe?᷑ rõne viſitatiõis pᷣſcribere nõ põt ſubditus.e· de pᷣſcri. cũ non licet.ex de cenſi.c.cũ inſtantia.tem eccle ſie ⁊ cetera loca ſacra necnõ decime ⁊ mitie ⁊ ob lationes nullo iure pñt a laicis poſſideri vł pᷣſcri⸗ bi. qꝛ regulariter qð poſſideri nõ põt pᷣſcribi nõ pᷣt x vi.q.iij.S.põt. Item limes ꝑrochiaꝝ vel dioce⸗ ſum vel qð adheret limiti pᷣſcribi nõ põt.ſed bene limes pᷣdioꝝ.xvi.q.iij.licet.tem publice penſio⸗ nes ⁊ fruitiones agroꝝ nõ pᷣſcribuntur a colono Item liber bõ.xvi.q.iij..põt.treſpublice qͥ ſunt in vſu ꝓpłi romani vł aliaꝝ ciuitatũ vel platee põ tes aqueductus riui.⁊ hmõi.nec cni in toto nec ĩ pte hec pᷣſcribũtur.ff. de vſuca.l.vſucapio. His qᷓ tuoꝛ ↄditiõib cõcurrẽtiba rem alienam pᷣſcripta cũ bona ↄſcia qͥs põt poſſidere ſm Juno. Hoſti. ⁊ Jo.an.⁊ q̃ſi omnes.lam iure humano diſticte ſunt poſſeſſiones ⁊ res appꝛopꝛiate di.viij.qͥ iure. Et ius ſic diſponit qð illud pus crat alienũ effici atur ſuũ inre pᷣſcriptiõis.Si qͥs vero hʒ ſuꝑ h̊ cõ ſciam ſcrupuloſam ad cõſiliũ ſapiẽtj deponere dz ꝙ ſi nõ põt deponere reſtituat.⁊ nullo mõ teneat cõtra ↄſciam qꝛ edificat ad gehenã.xxviij.q.i.xex his oĩbj. De pᷣſcriptiõe qͥ ad ↄſciam.ſic diẽ Anto. de bu.i.c.qꝛ pleriq;. Pꝛeſcriptio aut ẽ mere odio ſa q̃ ſcʒ ſolũ eſt fundata ex negligẽtia nõ petentis. vt in pᷣſcriptione.xxx.annoꝝ ⁊ hmõi.⁊ tñ in pᷣſcri bente deeſt bona fides et ſic talis tenet᷑ reſtituerc in foꝛo ↄſcie.Aut pᷣſcriptio nõ eſt mere odioſa.qa ſcʒ nõ eſt fundata ſuꝑ pura negligẽtia eius ð quẽ pᷣſcribi?.ſed ſuꝑ terminis pᷣſcribẽtis ⁊ titulo ⁊ bo na fide.Et tũc qꝛ tales pᷣſcriptiones ſunt inducte cõtra naturalem eqᷣtatem.ſed ꝓpter bonũ ⁊ equuʒ publicũ ſic taliter pᷣſcripta nõ tenet᷑ pᷣſcribẽs reſti tuere ⁊ boc tenent cõiter canoniſte in.c.vigilanti — J 3 . Titulus Pꝛimus extra depᷣſcrip.Et in regula poſſeſſoꝛ.de re.iur.in vi. Theologi tenent griũ.⁊ ſic res eſt in dubio.ſa tis eque dici poſſet ꝙ ſi acquirit rem titulo lucra⸗ tiuo ↄſulendũ eſt ei ꝙ reſtituat vbi nullã fecit ex/⸗ pẽſam.ſed ſi titulo nõ lucratiuo.tũc ſi igndꝛau tem ⁊ nõ ſagacem.ↄſulat᷑ vt reſtituãt.ſi ↄᷓ ſagaceʒ cõſulat᷑ vt nõ reſtituat niſi reſarcito pᷣcio ⁊ cæxpen⸗ ſis melioꝛatiõis.qꝛ h̊ damnũ eſt paſſus ꝓpter ne/⸗ gligetiam eius cuius erat res in non recuꝑando. hec ille. Ray.aũt dicit ſimplr cali ↄſulendũ ꝙ re⸗ ſtituat.Qð ſi talis nollet acqeſcere.non audet illi dare ſecuritatem ꝙ ſit in ſtatu ſalutis nec audʒ pᷣ ciſe diffinire illũ eiſe in ſtaru damnãdoꝝ ꝓpter iu ra q; cõcedũt.⁊ ſic ſeruat᷑ vbiq;.Sed Inno.Ho ſti.⁊ Jo.an. Bern. Boff. Monal Ul. Guil. Be ral.Jo.de rip.⁊ Lau.ſimpliciter dicũt licite poſ/ ſe poſſidere taliter pᷣſcripta ſcʒ ↄcurrẽtibo dict cir cũſtãtijſ.⁊ ſic cõiter tenet᷑. Quot aũt modis inter rũpat᷑ pᷣſcriptio naturaliter vel ciuiliter ⁊ qũ reqde ſcit aut nõ currit.vide in ſum.cõ.li.ij.ti uij.q.cxx ij. ⁊ ſe. ibi ð ꝙ ᷣm Ray. interrũpi pᷣcriptio duo⸗/ bus modis ſcʒ ciuiliter ⁊ naturaliter. ⁊ ciuiliter rribꝛ modis.Pꝛimo ꝑ libellũ pncipi oblatũ.et hᷣ valet in annualibo actiõiba q ꝑ ſᷣ ꝑpetuaut.Et m glo. dicũtur annuales actiões q̃ vltra annũ ñ du rant. Scðo interrũpiĩ pᷣſcriptio ꝑ q̃relã iudici fa ctam ⁊ ſecutã rei ↄuentiõem ⁊ p̊ in oiba actiõibuſ Tertio ꝑ litis ↄteſtatiõem.⁊ hic modꝰin oibaacti onibo valet. C. de pᷣſcrip.xxx.an.vel vltra.l.fi.idẽ PRoia eſt in ꝗſi litis ↄteſtatiõe.Pone exemplũ.ex/⸗ tra vt lit. nõ ↄte.qm̃ vlcra mediũ.Extra iudiciuzʒ . . ctiam ciuiliter interrũpitpCᷣſcriptio.v.modis.pꝛi mo mõ ꝑ ſolutiõem vyſurarũ debite pecunie am ſolutio vſuraꝝ vt dic glo interrũpit᷑ pſcriptiõ ſuꝑ debito ꝑ qtqͥt annos creditoꝛ ceſſet a repetiti one debiti. Interrũpit᷑ ſcòo ꝑ ſcòam cautiõem fa ctã a debitoꝛe. C. de pᷣſcrip.xxx.an.l.cũ notiſſimi Tertio interrũpitꝑe pteſtatiõem cũ nõ põt pcede⸗ re aliq cã impeditus.er de offi.oꝛdi.c.paſtoꝛalis. ⁊.xvi.q.iij.ꝭ.põt.Iſta ꝓteſtatio ſᷣm gl.põt fieri co ram oꝛdinario iudice vel etiã coꝛã publicis ⁊ hõe ſtatis ꝑſonis. Interrũpit᷑ q̃ rto ꝑ denũciationẽ ſa ctam colono.i.ꝑ citationẽ fact de ꝑndo iuri co⸗ ram iudice ſuꝑ re quã poſſidet noĩe alieno. e vt li te nõ ↄteſt.qm. Quinto interrũpit᷑ꝑ ſinodaleʒ p⸗/ damationẽ. vel cũ ſacerdos in ſinddo vel cõcilio ꝓuintiali vel generali ꝓclamat ꝙ alius ſacerdos tenet rẽ ad ſua ecciam ꝑtinentẽ.vt er de pᷣſcrip.ſã ccoꝝ. Naturaliter aũt interrũpit pᷣſcriptio ꝑoccu pationẽ aq̃ ⁊ ꝑ violentã eiectiõem vel etiaʒ ſi res ſit furto ſublata. ff. de vſuc.l.naturaliter. cũ Ray. cõcoꝛ. Ul.in oib pᷣdictis.⁊ Inno.in glo. ſuꝑ.c.il⸗ lud.e.ti. Item notandũ qꝙ in ſeptẽ caſibo ñ cur rit pᷣſcriptio nec etiã iuterrũpit᷑ ſed qeſcit ſᷣm ray. Pꝛimus ẽ tꝑe pᷣlati male alienãtis q;diu viuit ⁊ tenet ecciam vt dic glo.xvi.q.iij.ſi ſacerdotes Se cũdus eſt tꝑe vacatiõis eccie. Tertius eſt q;diu pᷣ latus ẽ hereticus.⁊ intelligẽdũ ſᷣm glo. de pᷣlato eccie cuiꝰres ab alio poſſidebat᷑ er de pᷣſcrip. audi ris. Quartus eſt tꝑe iciſmaris.er de pᷣſcrip.cũ vob Quintus tꝑe excoicatiõis qð intelligo ſi nõ ſit ne gliges in abſolutione. eẽ vt litnõ ↄte .qm̃.Cuius rõ eſt.qꝛ excõicatus nõ põt agerę ad interrũpẽdũ pᷣſcriptiõem Sextus eſt tꝑe etatis pupillaris Se ptimus eſt in tꝑe q̊ qͥ legitima cã impeditus nõ põt agere.ex᷑ de apei.ex rõne.de his Inno.ex.e.ei. ſup.c.cx traſmiſſa.vbi etiã ſpecificaũit de tꝑe ho⸗ ſtilitatis ⁊ captiuitatis.Item nota ꝙ vt dꝛ ingl. x.qui.ſuꝑ.c.qꝛ.aliqᷣs põt ꝓpꝛia auẽte retinere qð ð iure nõ pſſtitit licet illud diu ſoluerit vt. C. de ag. ⁊ cenſi.l.litib.Lempus enĩ non inducit obliga⸗ tionẽ et de cenſi.ꝑuenit.nec in talibo currit pᷣſcri⸗ ptio ſine cã etiã ſi aliqd gtis longiſſimo tꝑe ſit pᷣ ⸗ ſtitũ nõ currit in bᷣ pᷣſcriptio.xvi:q.iij.clerici Sci endum etiam ẽ de tꝑe qn incipit currere pᷣſcriptõ Circa qð dicit Ray.⁊ Guil.ꝙ nõ incipit currere pᷣſcriptio in actione rcali vel ꝑſonali niſi exqͥ qs põt agere nõ impediẽte eũ iure.Et ðꝛ actio realis ſᷣm Guil.qñ quis rẽ ſuã pſequit᷑ apud quẽcuuq decentoꝛẽ vt eſt rei vendicatio.Actio ꝑſonalis eſt ꝑ quã cõtra ꝑſonã agit᷑ ex aliqͥ ↄctu vel q̃ſi.ex ma⸗ leficio vel q̃ſi vtẽ actio ex emptis.actio tutele.ac⸗ tio de furto actio de eiectis ⁊ effuſis.Et ex his ſeqᷣ tur ꝙ filiofamilias non currit pᷣſcriptio in rebus adueticijs niſi ecqͥ liberatus eſt a pria ptãte.necã mulierem currit pᷣſcriptio in dote niſi matrimo⸗ nio ſoluto vel marito ad inopiã vgente. qꝛ eniʒ ex tũc põt repetere dotem ſi nõ repetit currit pᷣſcrip tio ↄ eam. Itẽ nec creditoꝛi currit pꝛeſcriptio niſi „ 7„ „ Eltante debiti oditione vt ſi ꝓmiſi creditoꝛi cẽtuʒ ſi nauis m ea venerit de alemania ñ currit eũ pᷣ ſcriptio niſi cũ nauiſvenerit.nec currit ſcigeio niſi adueniẽte die ſolutõiſ.vñ ſi credidiſti mibi cẽ tum vſq; ad.x.annos.nõ incipit currere pᷣſcriptõ cõtra me niſi cõpletis.x.annis ꝓbat᷑.C. de pᷣſcrip. Exx.· an.l.cũ notiſſimi.Cõcoꝛ. UVlI. Item nota ſᷣm Rap ꝙ igꝛantia iuris nõ facit aliquẽ bone fidei poſſeſſoꝛ?.ff. de vſuc.l.nunq; in glo.⁊ ponit exem plum.puta ſi credo pupiliũ vel illũ qui curatoꝛeʒ habet poſſe rem ſuã alienare ſine auẽte tutoꝛis vł curatoꝛis.⁊ ſicab eoemo vel in domũ recipio nõ poſſum illud ꝑ tpᷣs ſtatutũ pᷣſcribere. Idem Ulf. aen etiam ſi emo rẽ quã ſcio furatã putans mi i licere q;totunq; tꝑe nõ pſeribo. Si aũt qͥs duß⸗ bitat an res ſit ſua ⁊ hʒ iuſtam cãm dubitãdi ſᷣm Poſti.⁊ Ber.talis adhuc dʒ br̃e bonaʒ fidẽ ⁊ vtet fructido ⁊ pᷣſcribit. deber tamen ab alijs inquire reveri vt ſ ñ pueniat. ar. di. xxxvij. . fie Capitulum.xvi.de fraudulentia ꝑ modumipᷣ⸗ icationis. ùMẽł fraudulentia ſequi⸗ tur que cõmitti?tn emptione ⁊ venditi one ſeu negociatione. Uñ ps.lxx.Quo⸗ tias dñi.dñe memoꝛaboꝛ iuſticie tue ſolius Sed cũ dñs dicat Lu.xix.ꝑ pabolam loquẽs. Negoci amini dũ venio trades ſeruis ſuis pecuniaʒ qua poſſent negociari.⁊ demũ exigẽs rõem ab eis ſier⸗/ uum quẽ reꝑit nõ fuiſſe negociatũ dure increpa⸗/ uit pecuniam ab eo abſtulit ⁊ ↄdemnauit.quõ er⸗ go dauid aſſerit ſe abſtinuiſſe a negociatõe vt do⸗ mino gtus eſſet ⁊ ſuum regnum intraret dicens. Am̃ non cognoui Sciendũ igitur ꝙ triplexẽge/ niam nõ cognoui negociatiõem introibo in potẽ s ne vni tin i; f Capitulũ nus negociationis.circa qð põ.docet nos recte habere ſui cxem. Pꝛima eſt mũ dialis ⁊ ſceleſta.⁊ ideo cauenda.·q̊ niam nõ cognoui negociatisem. SD Secunda eſt ſpũalis ⁊ honeſta.⁊ iõ cxercenda.in troibo ⁊c. 3 Tertia eſt tpalis ⁊ modeſta.⁊ideo ꝑmitteuda.do mine memoꝛaboꝛ ⁊c. Et a ſecũda inchoand ſcʒ negociatione ſpũ ali. Parabola ponitcirca h̊ ſaluatoꝛ dicẽs. Math.xiij. Sile eſt regnũ celoꝛũ homini negociatoꝛi querenti bonas margaritas Regnũ celoꝝ deſignat ecciam militanteʒ. ⁊ ẽ ſen ſus· Qõ fit in eccia a qͥlibet fideli eſt ſilłe ei qð nar rat᷑ in ꝑabola iſta de negociatoꝛe. Negociatoꝛ eni querẽs margaritas vna inuenta q videt᷑ ſibi pᷣcio ſioꝛ vnde ⁊ ditioꝛ fiat vendit oĩa que hʒ⁊ emit eã. AMNegociatoꝛ diſcurrit ꝑdiuerſas regiones pᷣcium poꝛtat vt merces accipiat.ſic negociatoꝛ ſpũal di ſcurrit nõ coꝛꝑe ſed mente ꝑ tres regiones q̃ iub⸗ ſunt dominio dñi ſui vbi manifeſtat potẽtias ſuaſ Pꝛima eſt regio celeſtis in qᷓ manifeſtat᷑ dei poten tiã ad remunerandũ. Secũda eſt terreſtris i qᷓ de claratur dei potentia ad creandũ ⁊ gubernandũ Tertia eſt in inferis vbi cõpꝛobatur potentiadei ad cruciandũ. Per iſtas regiones pſalmiſta oſte⸗ dit ſe diſcurrere dũ ait. Introibo in potẽtias dñi id eſt loca vbi manifeſtanĩ ſue potentie mẽte itel⸗ lectu ⁊ affectu. Merces q̃ reꝑitur in pᷣma regiõe la diuine intuitionis. Uiſio eni eſt tota mer⸗ eſt g Till ta mer ces inqͥt Zug Quãuis eni ibi ſint multe margari te iut᷑ illud qð canit eccia. Poꝛte nitent margari tis q ſũt varia gaudia btõꝝ.hec tñ pᷣcio ſioꝛ.vnde ps. Poſuiſti in capite eius.i.in mente ſeu in itel/ lectu iuſti ⁊ ſpalis negociatoꝛis coꝛonam.mer⸗ cedem q̃ finem nõ hʒ ſicut coꝛonam de lapide pᷣci oſo.ſ.clare viſionis dei.Emitur aũt hec ſi emi po teſt gra qͥ vciq; pecunia eſt ipᷣiꝰ dñi cõmen gata ſer uis ſuis ad negociandũ ſpũaliter. It aũt poſſic bre iſtam pecuniamꝗᷓ emat. vendat oĩa qͥ poſſidet oĩa.i.⁊ ſubam ⁊ coꝛpus ⁊ aiam ſupponit gr̃e ad eã habendam ↄſeruãdam ⁊ augmentandã.⁊ ea me/ diante recipit glam qꝛ gtiam ⁊ glam dabit dñs. ps. Uñ ⁊ ꝑuulus baptiz atꝰ⁊ ſi nulla hẽat oꝑa me ritoꝝ.tñ qꝛ hʒ grãm decedens recipit glam. Hic 2 Breg. Regnũ celoꝝ tm valet q;tũ hẽs ſcʒ vt oĩa ſubijciant᷑ volũtati dei ⁊ gre ſue.Nil viliꝰ cũ emit nil carius cũ poſſidet᷑ In ſcoa regione ſcʒ huiꝰmũ di ſunt multe mm argarite Multa ſunt genera bo noꝝ.qꝛ diuitie honoꝛes ſcia ⁊ hmõi.ſed pᷣcioſioꝛ oĩbus eſt ſapia. Uñn de ea diẽ ſapiẽs. Nec ↄꝑaui il li ſapie ſcʒ lapidẽ pᷣcioſum ⁊ oĩa q deſiderant᷑ huic nõ valent ↄꝑari ꝓuer.iij. Sapiẽtiaʒ aũt voco vᷣtu teminfuſam tm.⁊ ſic accipit᷑ cõiter in ſacra ſcrip⸗ tura. Ipa ↄpᷣbendit in ſe oẽs vᷣtutes moꝛales qᷣ in vita nil eſt vtilius hominib vt dicit ibi Sapi ens. Pecunia q̃ emitur eſt laboꝛ cohibendi ⁊ mo derandi ſuas ꝑaſſiones. Nã vt dicit phᷣus vtꝰ eſt ſcia circa difficilia.Et vᷣgilius Surſum attolle/ re gdũ ſcʒ ad vtutem.hic opus.hic laboꝛ eſt Et in li.ſapie ðꝛ.Si queſieris ſapientiam q̃ſi effodiẽs . — P õ thezauꝝ inueniet. In effoſione thezauri eſt laboꝛ in abijciẽdo terraʒ.i.terrena aff ectu deſpiciendo eſt et deſideriũ theſauri magnũ eſt ⁊ pfundatio q̃ innuit humiliatiõeʒ In tertia regione ſcʒ inferni merces que deſcendẽdo meditatione ad eam ĩ vi ta pñiti põt emi.eſt venia.i.remiſſio pene eterneĩ⸗ ferni val tꝑalis purgatoꝛij cuius quiſq; eſt debi⸗ toꝛ ꝓ peccatis ſuis.Nõ eni eſt hõ ſuꝑ terram qͥ nõ peccet.ait Salomon.iij. Reg.viij. Nulla pcioſi⸗ oꝛ margarita ex illa regione inde põt trabi ⁊ vti⸗ lioꝛ iſta ſcʒ venia Multa eni inde meditado poſ⸗ ſunt trahi vt cognitio diuine iuſticie.cõpaſſio ad illos ⁊ hmõi.ſed hec vtilioꝛ.Pecunia aũt q̃ emit᷑i/ ta margarita pᷣcioſa eſt pnia Uteni diẽ leo papa. Uenia nõ datur niſi coꝛrecto.de re.iu.in.vi.⁊ ple nius declarat Aug.de pe.di.iinquiens. Neini⸗ nem putes de erroꝛe ad veritatem de quocunq; magno vel puo vitio ad vᷣtutem tranſire poſſe ſi⸗ ne pnia. Per pniam eni pncipir coꝛdis ⁊ ↄtritio nem vam tollit᷑ culpa.⁊ de pena debita plus ⁊ mi nus ſᷣm ꝙtitatem doloꝛis.De iſta igitur negocia tione ſpũaliter intelligi᷑ qð dns pᷣcepit dicẽes Ne gociamini.Et ad hãc exercendã dicit ps.ſe intra turũ in potẽtiaſ dñi.i.in regiones ſue potẽtie.ſuo exemplo nos ad idem ꝓpuocis. Reuertendo ad pꝛimũ 16. I. genus negociationis ſe; qua rnceũ plena eſt multis vitijs.iõ cauenda inq; tũ vitioſa qð ipᷣe pſalmiſta nos docet ſuo exemplo dicens. Non cognoui negociatiõem ⁊ h̊ eſt rex ̃ᷣm aliam biblie tranſlatiõem In loco culus nr̃a tranſlatio hʒ Nõ cognoui litteraturã h̊ eſt exercitiũ iniquo⸗ rũ.De qͥbʒ ðꝛ Baruch. uij. Filij agar exquiſierunt pꝛudentiã ꝗᷓ de terra eſt negociatoꝛes teman ⁊c. Et iõ hãc dñs Jeſus ꝓhibet dicẽs Joh.ij. Nolite —— facere domũ patris mei domũ negociatiõis.Do mus pfis eſt nõ ſolũ eccia materialis ſed multo/ magis ſpũalis.i.collectio fideliũ qͥ tũc fit domus negociatiouis cũ fideles intendũt negociationi⸗ bus iniquis.vñn ¶riſ.de hmõi dicit ꝙ mercatoꝛ nunq; põt deo placere. Septẽpliciter aũt negoci atio eſt iniq̃ ⁊ cauenda large ſumendo. ꝛimo rõne finis cupidi. Secũdo rõne ꝑſonce clerici. Tertio rõne tꝑis feriati Quarto rõne ↄſoꝛtij iniuſti. Quinto rõne loci ſacrati. Serxto rõne medij iniqui. Septimo ratione materie mali. Quantũ ad pmũ clarũ eſt ꝙ cuius finis eſt ma lus ⁊ ipᷣm opus neceſſario ẽ malũ.Si g̊ finis ne⸗ gociandi fit pncipaliter cupiditas q̃ eſt radix om niũ maloꝝ negociatio erit iniq̃. Sed ꝓ hm õi de⸗ claratione ſciendũ ſᷣm.b.tho.ij.ij.q.lxxvij.ar.uij. qꝙ ad negociatoꝛes ꝑtinet ↄmutatioib reꝝ inſiſte re. Impoꝛtat enĩ negociatio in facto qᷓndam com mũtatiõem. Eſt aũt duplexomutatio reꝝ ſᷣm phi loſophũ.i.polliti.Una quidẽ q̃ſi naturalis ⁊ ne⸗ ceſſaria ꝑ quã vicʒ fit ↄmutatio rei ad rem vel reꝝ ⁊ denarioꝝ ꝓpter neceſſitatẽ vite.Et talis ↄmuta tio nõ ꝓpꝛie ꝑtinet ad mercatoꝛes ſʒ mag ad yco⸗ 3 4 nomos ⁊ policitos.i.his qui habent puidere do⸗ mib ⁊ familie ſue aut ciuitati de reb neceſſarijs vite. Hec igitur ↄmutatio f̃ᷣm phᷣm ð ſe eſt lauda bilis qꝛ hʒ finẽ honeſtũ qꝛ ſcʒ deſeruit neceſſitati vite humane. Poſſent tñ in ea ↄmitti diſa pctã. ſed illa ſunt vitia hoĩim nõ artis in ſe.Alia cõmu tatio eſt denarioꝝ ad denarios vt in cambiendo vel denarioꝝ ad merces vt in emptiõe ⁊ vẽditiõe vel reꝝ ad res vt in ꝑmutatiòe q dicũtur baratti nõ /ꝓpter res neceſſarias vite ſed oꝛdinata ad hũc finẽ.ſ.lucrũ ex ip̃a ↄmutatione ↄſequẽdũ.⁊ hecꝓ pꝛie ðꝛ negociatio.Etqꝛ qᷓ;tũ eſt de ſe deſeruit cuę/ piditati lucri ꝗ terminũ neſcit.ſed in infinitũ ten dit.iõ ſ̃ᷣm ſe ↄſiderata hʒ q̃ndã turpitudinẽ inq;/ tũ in ſui rõne nõ impoꝛtat aliquẽ finẽ honeſtũ vel neceſſariũ de ſui rõe lucrũ tñ qð inde qrit᷑ ꝛſi non iumpoꝛtet in ſui rõe finẽ honeſtũ vel neceſſariũ ni⸗ hil tñ ipoꝛtat in ſui rõne vctioſum vel rõni ↄriũ. Uñ oꝛdinari põt ad finẽ aliquẽ honeſtũ ⁊ neceſſa riũ.⁊ ſic efficerct᷑ negociatio licita.puta ſi negocia toꝛ lucrũ qð q̃rit moderatũ.tñ oꝛdinat ad hũc fi⸗ nem ſcʒ ad ſuſtẽtatiõem ſui ⁊ familie ſᷣm ſcʒ ſtatũ ſuũ decentẽ. aut etiã vt inde pauꝑibo ſubucniatvł etiã cũ negociationẽe intẽ datpter publicãvtilita tem ne ſcʒ res neceſſarie ad vitã pr̃ie deſint ⁊ lucꝝ inde expetit nõ q̃ſi finẽ ſʒ q̃ſi ſtipẽdiũ laboꝛis ſᷣua tis alijs debitis circũſtãtijs de quib dicet᷑.ſic nõ põt ↄdẽnari·Sed in finẽ ponat vltimũ in lucro ĩ tendẽs ſolũ diuitias augere in immenſum ⁊ ſibi reſeruare in ſtatu ꝑmanet damnatiõis.Et de hu iuſmodi negociatoꝛibo dicit.b.cho.eſſe intelligẽ⸗ dũ qð ait ri.ſuꝑ math̊.Quicũq; rẽ ↄꝑat vt ite⸗ gram imutatãq; vendẽdo lucret᷑ille ẽ qͥ de templo cijcit᷑ vt hetur di.lxxxviij. Qm̃ qð vᷣm ẽ qñ vltimũ finẽoſtituit in lucro.tũc eni eſt ex ecciam q̊ ad me ritũ. Nolite g̊ facere do.pa.m.do.ne.Hic autem large ſumim- negociatioem ⁊ in ſe.huiꝰ. J. Se⸗ cũdo negociatio eſt mala rõne ꝑſone cũ ſcʒ aliqui bus ꝑſonis ſpãliter aliq̃ iure phibet᷑ qð fit cũctis clericis ⁊ multomagis religioſis ex ne cle.ł mo. totũ.vbi nõ ſolũ negociatio. ſed plura negocia ibi ponũtur eis interdicta. Dicit eni Aug. ſlego⸗ clari aliqñ licet aliqñ nõ.añqᷓ; ſis cłicus licʒ poſt effectus es cłicus nõ licet di.lxxx viij.foꝛnicari Poõ eſt ᷣm b. cho. ij ij.q.lxxvij.ar.uij.qꝛ cłici abſti nere debẽt nõ ſolũ a malis ſed etiã àb his qͥ habẽt ſpem mali qð in negociatiõe ↄtingit.⁊ h̊ triplicit᷑. ꝛimo qꝛ negociatio ẽ oꝛdinata ad lucrũ cuius cłici debent eſſe ↄotemptoꝛes. Uñ Hiero.Negoci⸗ atoꝛẽ elericum ex inope diuitẽ tanqᷓ; quãdã peſteʒ deuita. di. lxxxviij. Secũdo ꝓpter frequentiã ne⸗ gociatoꝝ vicia.qꝛ difficulter exuitur negociatoꝛ a peccatie labioꝝ. vt ðꝛ Ecci.xxvij. Et Teo papa ODlifficile eſt inter vẽdent emẽtiſq; ↄmertiũ nõ in/ reruenire petm̃.de pe.di.v. Qualitas.Sed clicuſ multũ dʒ ſe cauere a peccat iur̃ illud. Ambulãs in via ĩmaculata.Tertio qꝛ negociatio nimis ĩ⸗/ plicat mentẽ curis ſecularibo ⁊ pꝑ ↄns ſpũ alibo re trahit Vñ apłus.ij.ad Thi.ij. Nemo militãs ðo impli.ſe nego.ſccu.Ad idem di.lxxxviij.cõſequẽs Hnteni frequẽter vacare diuinis.licet tñ cleric vrti pma cõicatiõis ſpecie q̃ oꝛdinat᷑ad neceſſitat⸗ vite emendo vel vendendo. Et ſi emendo ad ſui vſum victualia vel libꝛos ⁊ hmõi.poſtea nõ indt gendo his vel alia qrẽdo empta charius vendãt clerici qͥꝛ tũc plus valent qᷓ; pus nõ peccãt clerici vel laici. Siłr licet eis eandẽ materiã emere ⁊ in⸗ de artificialia facere honeſta tñ q̃ cõgruant ſtatui ſuo.ſicut emert ferrũ rude.⁊ inde facere ligones⁊ vendere ⁊ alia honeſta exercitia nõ tñ ex h dimit⸗ tendo officia eccie ar.di.lxxxi.cłicus. Nolite ᷣ qͥ clici vel religioſi eſtis negociationibavacando fa. do. pa.m.do.nego Tertio negociatio eſt mala rõ tꝑis feſtiui.quilibet enĩ dʒ talib diebo abſtinere ab opibo ſeruilibo.iur illud Exo.xx. Omne opus ſeruile nõ facietis in eo.ſed negociari ↄputat᷑ iter opa ſeruilia niſi eineda nnnt neceſſaria victuiq̃ tidiano.⁊ de b̊ habet᷑ di t ſiue infra Per hmõi er negociatiõem nõ ſolũ violãtur feſta ſed frequent᷑ omittũtur diuina officia quibꝛ vacandũ eſtdiebꝰ feſtiuis.de ↄſe.di.iij.ðꝛ In illa ſancto die feſtiua. nil aliud agendũ niſi deo vacandũ Dicẽ tñ Pe.de pal.in.uij. In nũdinis negociado audit diuinis nõ quidẽ ca auaricie.i.ↄgregandi ad ſuꝑfluitatẽ. ſed aliqͥ fine honeſto ſcʒ ad ꝓuidendũ ex lucro ne⸗ ceſſitati ſue ⁊ familie vel dandũ pauꝑib vel qui⸗ dendũ bono cõitat de reb neceiſarijs ⁊ ſiłia pnt tales excuſari.exq̃ plati ecciaꝝ ſciũt ⁊ tolerãt Se cus ſi ſunt ꝓhibite ꝑ aliquã excõicatiõem ⁊ hmõi cõueniẽtiuſ tñ ꝓuideret᷑ ꝑ penas pecuniarias a re ctoꝛibo que magis timent᷑ſi exigatur. Quarto ne gociatio ẽ mala rõne loci cũ ſcqʒ exercet᷑ negociatõ in eccia. Fit eni ex h mag irreuerẽtia loco ſacro ⁊ oↄñs deo cuius eſt domus. Uñ ⁊ dñs vẽdentes⁊ emẽtes in templo eiecit dicẽs Nolite facere domũ pris ⁊c.ſed dignius ⁊ ſacratius ẽ in tꝑe gr̃e tẽplũ eccie qᷓ; tẽplũ ſalomonis. Ibi eni offerebant᷑ ania lia ⁊ ſanguis hircoꝝ ⁊ vituloꝝ.bic aũt offert᷑ coꝛ⸗ pus ⁊ ſanguis xpᷣi vᷣm.Et cũ plura pctã ꝑpetrent in emptiõe ⁊ vẽditione guioꝛa etiã fuit rõe loci ſa cri ſicut ⁊ alia ibi ꝑpetrata. Impedi? etiã deuotio oꝛantiũ ꝓpter tumultũ qͥ ſolet ↄtingere in hmõt. SDed qd de vendẽtib ibi candelas.dicendũ vr̃ ꝙ cłici vel religioſi qͥ hoc faciũt pncipaliter ad ſatiſ⸗ faciendũ deuotioni fideliũ qͥ ſolẽt eas accẽdere in honoꝛẽ dei excuſari pnt. Si aũt ad cupiditateʒ et lucrum pᷣncipaliter nõ vident᷑ excuſari poſſe a vi⸗ cio eis ꝓhibito nogociatiõis ⁊ pᷣcipue in tali loco ſicut nec ſacerdotes veteris teſti in his q̃ vẽdebãt in templo.Et in his q̃tuoꝛ caſibo pᷣdictis q;uiſ cõ ſulendũ ſit ꝙ lucra facta in hmõi pauꝑibo eroga⸗ rent᷑.nõ tñ vr̃ bᷣ eſſe de neceſſitate ſalutis.Et rõ eſt qꝛ datio ⁊ acceptio pecunie in hmõi de ſe nõ eſt p⸗ hibita:ſed actus negociandi nõ ſimpliciter ſʒ ĩ ta li loco tꝑe ⁊ ꝑſona vel fine.licet aliqͥ ↄriñdicãt.nõ tñ inueni aliqð ius vel doctoꝛẽ ſolennẽ h expꝛeſſe dicẽte.ſ.ꝙ de neceſſitate ſit pauꝑibo dandũ illud lucrũ. Qð aũt pᷣdiœt᷑ p pauꝑibo dandũ cautũ eſt abſq; alia declaratiõe eſſe.ſ.de neceſſitate vel cõſi⸗ lij honeſtate. Necenĩ oꝑtet oẽm vᷣitatem apire in pᷣdicatione ꝓpter ꝑiculũ abutentiũ ſentẽtijs vᷣita⸗ tis q pni ſunt ad ↄſciam dilatandã.qͥnimo ⁊ ĩ in⸗ terrogationibo decet aliqñ ſuꝑ hoc pꝛudenter elu dere. ar. di. xliij. in mandatis. Semper eni tutioꝛ — 3ss —— — — äl Capitulũ via cõſulenda ſed non imperanda.ar.xxvi.q. vij. alligant. Quinto negociatio redditur illicita rõ ne mali ↄſoꝛtij.puta ſi mercatoꝛes inter ſe conue niant ⁊ pactũ faciant ꝙ omnes vendãt tali pᷣcio tales merces. vel vnus ſolus vẽdat ⁊nõ alij certã reꝝ ſpẽm.tales ſi pactũ faciant ꝙ vendãat certo pᷣ⸗ cio ↄpetenti ⁊ nõ plus ſed etiam minus ſunt libe ri Juſtũ eſt imo ↄſulit Hoſti.ꝙ ad hſᷣ ꝙ mercato /⸗ res ſua officia exerceant bona fide de lnia ſui epᷣi dere in recõpenſatione laboꝛis induſtrie ⁊ expẽſa rum ⁊ ſᷣm pcium taxatam ab eo vẽdant ſine men⸗ dacijs ⁊ tuti erũt a peccato nego ciatõis.exẽ de ẽp. ⁊ ven.c.i.GBonũ ⁊ equũ ↄſiliũ eſt.ſed qꝛ cõſilium eſt nõ obligat cũ ↄſuetudovbiq; qͥſi ſit in griũ vbi tñ ſiue ꝑ epᷣm ſiue qð meliꝰfierec ꝓuideret᷑ꝑ recto res cinitatis ſcʒ ꝙ taxato pᷣcio ab eis vtnderertur victualia ⁊ alia q ſunt ad vſum necellaria nõ poſ/ ſent mercatoꝛes ſeu vendẽtes pᷣciuʒ augere abſq; peccato.ſed ſi pactũ faciũt mercatoꝛes inſił ꝙ cer to pᷣcio vendant merces ſuas ⁊ nõ minus.nõ tñ ſᷣ intẽdentes ſe cõſeruare indemnes cum iuſtuʒ pciũ ponũt mercibo ſᷣm valoꝛẽ illius cꝑis qᷓ; lucra immoderata querere ec nimietate pᷣcij peſſime fa ciũt Et dicũtur hi monopolite a monos quod ẽ vnus ⁊ polite qð eſt venditoꝛ vel polis qð eſt ciui tas q̃ſi vnus ſolus vendẽs in ciuitate.⁊ tale pa⸗ ctum monopolitaꝝ eſt illicitũ ⁊ a iure ꝓhibitum p̃m Hoſti.. Cde mono.il.i.⁊ cauet᷑ in dicta.l.ꝙ ex ercẽs tale officiũ ꝓpꝛijs bonis expoliatus exilio ꝑ petuo damne?᷑. Si qͥs etiã ſocietatẽ fac cũ eo que nouit eſſe male ↄſcie ⁊ ꝑ fas ⁊ nefas negociari li/ cet ipᷣe ab illicitis ↄmertijs caueat ⁊ ſociũ admo/⸗ neat ab illicitis abſtinere non excuſat᷑ niſi ꝓhibe⸗ at inq;tũ põt ⁊ ſocietatẽ cũ eo ſoluat ſi põt. velꝓ⸗ teſtetur ſi nõ põt de illicitis lucris ꝑticipare non velle nec illũ in ipᷣis ſe intromittere:ar.di.lxxxiij. erroꝛ. Et ſuꝑ h̊ dʒ inqrere ne laboꝛet craſſa igno/ rantia q̃ nõ excuſat. Sexto eſt illicita rõe medij. id eſt. cũ mediantibo ꝑiurijs ⁊ mẽdacijs ⁊ duplici tatibo negociat᷑.vñ Laſſi.Illi negociatoꝛes abho ⸗ minabiles ſunt coꝛam deõ qᷣ iuſticiã dei minime ↄſiderãtes ꝑ imoderatũ pecunie ambitũ polluũt᷑ merces ſuas plus ꝑiurijs onerãdo qᷓ; pᷣcijs. diſti. lxxxviij.qͥd eſt aliud. Et de ꝑiurijs qͥdẽ nõ eſt dubi um qꝙ qͥ vtunt᷑ eis etiã vnico ꝑiurio ſciẽter ſcʒ flm iurando ꝙ peccãt moꝛtaliter ym Ray.⁊ b. cho.ij ij.q.c. ar. uij.qꝛ expᷣſſe qͥ pᷣceptũ dei faciũt notabi⸗ 7 lem irreuerẽtiam ↄmittendo.De mẽdacijs auteʒ dicit Ray.qꝙ ſi h̊ faciunt vt decipiant etiam moꝛ taliter peccant.⁊ tenẽtur ad reſtitutiõem eius in quo deccꝑant.Et glo.dicit ibi ꝙ non diſtinguit. vtrũ in modico vel in magno decipiant. redo Ray.loqui de mendacio exqͥ q intendit nocere ſeu deciꝑe in multo ſi poſſet ſicut in modico cũ di cit eſſe moꝛtale Nam ſi in modico tm̃ intendatde cipere nõ eſt rõ qᷓre debeat eſſe moꝛtale. Et qð diẽ glo. vr referendũ ad factũ nõ ad intentõem qð ex moõ loquẽdi ptʒ. hoc eſt cum ⁊ ſi intendat decipere in multo actu tñ non decipit niſi in modico quia non poreſt, vel eciam poteſt referri ad actum reſti XVI tutionis. qꝛ ita in modico decipiens tenetur ad illud modicũ ſicut ad multũ qui in multo deci⸗ pit. Sed ſiqs mẽdacio vtitur in emendo ⁊ vẽden do vt ↄſeruet ſe indemnẽ.puta vt vendat iuſto p⸗, cio rem ſuam. dicit ↄſtitiſſe ſibi pluſq; ↄſticit ꝛbu iuſmodi.peccat talis venialiter m Ray.ſʒ Hoſ. dicit ꝙ ſi hoc facit aſſidue ⁊ex cõſuetudine moꝛta liter vr peccare. Arguit aſſili de ebꝛietate quã diẽ ,„ Aug. eiſe moꝛtale ſi ſit aſſidua vtʒ diſt.xxv.S. als ſciant q;tũ pnt lucrari in menſura bladi ⁊ vini 5 1. y. Kals. hmõi.vel qᷓ;tũ pñt p libꝛa vltra id qð emerũt ven Hoc tñ nõ credo vᷣm.qꝛ veniale de ſe q;Stũ cũq; cõ tinuet᷑ ⁊ multiplicetur nunqᷓ; fit moꝛtalerm tho. ij.ij.q.cl.art.ij.Et de h.S.in.i.ꝑte ti.vi.Sed bene diſponit ad moꝛtale.Nec eſt ſile de ebꝛietate vnð diccñ illud aug.exponit b. cho.ij.ij.q.e.Eſt igitur illud mẽdaciũ veniale niſi addatur ↄtempt/. Et idem dicendũ de duplicitatib q̃ ibi fiũt ⁊ fraudi bus ſcʒ ꝙ ſit moꝛtale vbi intendit᷑ notabilis dece ptio ꝓximi.alias veniale.de h̊ plenius.j. Se⸗ ptimo rõne materie mali.Quedam eni negocia ſt que de ſe ſunt mala de ſui natura.vt vſura ſymo⸗ nia ⁊ hmõi.vñ Amb. Reꝑiunt᷑q;plurimi negocia tione muneris mercari velle gram ſpũſſci.i.q.i. reꝑiunt᷑.⁊ hoꝝ negociatio.i.exercitatio oibphi⸗ betur clicis ⁊ laicis ſᷣm Ray.Quedã alia ſunt q nõ ſunt de ſui natura mala tñ eis vtũtur hoĩesvt in pluribo ad malũ.vt facere taxillos ⁊ cartas.lai bos ſucos ⁊ hmõi.⁊ oꝛnamẽta ſuꝑfluũ veſtiũ. Et ab hoꝝ emptione ⁊ venditione ⁊ factiõe dʒ qlibet abſtinere ⁊ ꝑmaxime ab his qᷓ̃ ſine pctõ moꝛtali fi eri non pñt.ſeu quoꝝ vſus cõiter eſt ad moꝛtale peccatũ.Et ſic intelligendũ qð diẽ Inno.in.c.fra tres.de pe.di.v.valet.Falſa pnia eſt cũ penitens ab officio.i. actu negociali nõ recedit qð ſine pec⸗ catis agi nõ põt.Et qð ait ait Greg. in omel. ſcxI negocia qͥ ad peccatũ iplicant neceſle eſt vt ad hec poſt ↄuerſionẽ animus nõ recurrat de pe.diſt.v. negociũ. Toquũtur enĩ de moꝛtalib peccatj.naʒ ſi de quibuſcunq; ctiã venialibo intelligatur nul⸗ lus poſſet etiam licita negocia exercere.De huiuſ modi aũt artiba quaꝝ artificia ſunt frequẽter ad peccata dicet᷑.ſ.in ſe. c. Quedam alia ſunt dubia vt emere pᷣſtantias ſolutas cõitati ab alijs ſeu de narios mõtis impᷣſtita venetoꝝ ⁊loca ianuenſis que quedam dicunt licita quidaʒ illicita ⁊ ab hu iuſmõi abſtinẽduũ.qꝛ in dubijs tutioꝛ via ẽ eligen da e de ſpon.iuuenis.⁊ de hac materia latius S. e.ti.c.viij.⁊.c.xvi. Ibi ponnntur rationes advtrã qʒ ꝑtem. et ideo de facili condemnanduʒ. et ſic qð tutius eſt cõſulendum vt dictũ eſt. Quantum ad tertium..II pꝛincipale ſcilicet de negociatione tempoꝛali mo deſta. Sciendum ꝙ tuncnegociatio eſt licita quando eam exercent ſᷣm iuſticlam quam exigit deus ab hominibus non ſ̃m iuſticiam hominuʒ et hoc eſt quod ait pᷣ. Memoꝛaboꝛ iu.tu. ſo. ſcʒ in negociando et alia opera faciendo. Judicia ho minum ſolum ſibi cauet a magnis exceſſibus de ceptionis.puta vltra dimidiam iuſti pꝛecij irri⸗ tans tales contractus.extra de empt.⁊ ven. cum dilecti. Sed iuſticia dei non permittit etiam ali⸗/ quam poruam deceptionem ſcienter factam. 5 5 — Qui aũt ſequũtur iuſticiam bominũ nõ memoꝛã tur iuſticie dei.de quo dicit pð. Memoꝛaboꝛ iu. tue.ſo. Illi aũt ſunt negociatoꝛes qͥ de templo ec⸗ cleſie militãtis qͥ ad meritũ eijciũtur ⁊ de templo triũphãtis eccie qͥ ad ↄſoꝛtiũ. Uñ Caſſi.ſuꝑdicto v.ps.Illi abomiabiles facti ſunt ſcʒ qͥ iuſticiã dei minime ↄſiderat ⁊ ꝑ nimium pecũie ambitũ mer ces ſuas polluũt.Sicut aũt ſeruat᷑ iuſticia dei.i. iuſticia ſᷣm deũ cũ in negociãdo datur iuſtũ pᷣciũ nõ exceſſiuũ.⁊ res integra debita nõ ſophiſticata. aut cũ eſt ꝑmutatio equa. Ita ecõtra negociantes largo ſumpto vocabalo ꝓ ementib ⁊ vedeutibus Tripliciter aũt faciũt ↄtra iuſticiam dei. Pꝛimo ex iniqua appꝛeciatione.: Secũdo ex varia ſophiſticatione. Tertio ex illicita ꝑmutationr.. Quantnm ad pmũ ſciendũ ̃m.b. tho.ij.ij.qõ. lxxvij.arti.i.ꝙ emptio ⁊ vẽditio vident᷑ introdu⸗ cta ꝓ cõi vtilitate vtriuſq; dũ ſcʒ vnus indiget re alterius ⁊ ecõuerſo ſicut ꝑ pvᷣm pmo polliti.patʒ Qð aũtꝓ cõi vtilitate introductũ eſt nõ dʒ magiſ eẽ vnius qᷓ; alterius.⁊ iõ dʒ inter eos ᷣm eq̃litatẽ cõtractus inſtitui.Quãatitas aũt reꝝ q in vſũ ho⸗ minũ veniunt menſurat᷑ ᷣm pᷣciũ datũ ad qð ẽ in⸗ uentũ nũmiſma.vt ðꝛ.i.echi.⁊ iõ ſi pᷣciũ exceditqᷓ; citatẽ valoꝛis rei vel ecõuerſo res excedat pᷣcium tolli᷑ iuſticie eq̃litas.hec tho.⁊ ↄmittit᷑ ↄñter ini⸗ quitas.Iniqtas eni ðꝛ q̃ſi ineqᷣtas.i.ineq̃litas ſʒ qui diligit iniqtatem odit aiam ſuã. Scðm aliaʒ tranſſatiõem inqt pſal.x.ps.⁊ loquit᷑ de aĩa dei ꝗᷓ eſt volũtas eius. Uñ ⁊.x.q.ij.ꝭ.hoc ius.ðꝛ ꝙ ſi in venditiõe rei ecciaſtice plus offerat᷑ qᷓ; res valeat eccia reciꝑe nõ dʒ.ſed tin iuſtũ pᷣciũ. Et rõ eſt ſᷣm archi. in dicto. . qꝛ eccia nõ dʒ dolũ facere in ↄcti bus ſuis. exc de dona.ꝑ tuas Sic igitur res ñ pñt licite vẽdi pluſqᷓ; valeãt.nec minus emi pẽſato ea rum valoꝛe in reſpectu ad vſum nr̃ m ⁊ pbabile iu diciũ humane eſtimatiõis mẽſurantis valoꝛẽ rei infra limites latitudinis ↄpetentis.Et ꝓ maioꝛi declaratioue huius materie tria videnda ſunt Pꝛimo vñ accipiẽdus ſit debitus valoꝛ rei. SBcðo q; ſit la titudo ↄpetens valoꝛis rer. Tertio qͥd dicendũ qñ fit exceſſus valoꝛis rei. Etꝓ declaratione pᷣmi oꝑtet tria ↄſideraredili gẽter. et pmũ eſt ꝙ ſᷣm Sco.in.uij.di.xv.duplexẽ valoꝛ reꝝ. Pꝛimus eſt valoꝛ naturalis. Secũdꝰ valoꝛ vſualis. Ualoꝛ naturalis rei ẽ jm bonitatẽ nature a deo in re creata.⁊ h̊ͥ mõ mus vel pulexvł foꝛmica plus valent qᷓ; panis.qꝛ illa hũt vitã.ani mam ſeu vſum.⁊ nõ panis vel etiãẽ margarita Se cũdus valoꝛ ðꝛvſualis ſᷣm qð aſſumi in reſpectu ad vſum nr̃m.⁊ h̊ mõ qᷓ;to aliq̃ ſunt vſiba nr̃is vti lioꝛa.tantoplus valent.⁊ ſᷣm h̊ panis plus valet qᷓ; mus.Quia igitur actus emendi ⁊ vendedi ad vſus humane vite merito oꝛdinat᷑.iõ reꝝ q̃ ſũt ad vſum humane vite veneliũ valoꝛ ſumẽdus eſt ſe/ cũdomõ nõ pᷣmo.Secũdũ cõſiderandũ circa va loꝛẽ rei eſt ꝙ ipᷣe valoꝛ reꝑ ſcðᷣo mõ acceptuſ.i.pᷣm ꝙ ſunt ad vſum nrm in re venali tripliciter pẽſat Pꝛimo ex eius vᷣtuoſitate.Scdo ex eius raritate ertio ex eius ↄplacibilitate. Et vᷣtuoſitas qͥdeʒ rei attẽditur ſᷣm ꝙ res ex ſuis realib vᷣtutiba ⁊ p⸗ Citnlus Pꝛimus pꝛietatiba eſt noſtris vtilitatibs virtuoſioꝛ ⁊ effi⸗ cacioꝛ.⁊ h̊ mõ bonus panis triticeus plus valet ad vſum nr̃m q; oꝛdeaceus.⁊ foꝛtis equus ad ve⸗ cturam plus valet qᷓ; aſinus. Scðo penſat rei ve⸗ nalis valoꝛ ex eius raritate.i.ſᷣm ꝙ res ex ſue iuẽ⸗ tionis raritate ⁊ difficultate magis neceſſarie ſũt ꝓ qto vicʒ ex eaꝝ penuria maioꝛẽ ipᷣaꝝ indigẽtiã ⁊ minoꝛẽ facultatẽ hñdi ⁊ vtendi habemus. ¶ ñ Hiero.Omne raꝝ carũ.diſt.rciij.legimus.Et ſe⸗ cũdũ h̊ bladũ plus valet tꝑe famis ⁊ cariſtie qᷓ; tẽ poꝛe q̊ multũ abundat apud omnes. Sic q̃ttuoꝛ elementa ignis aer aqua ⁊ terra.vilioꝛis pᷣcij apð hoies eſtiman᷑ ppter eoꝝ copiã qᷓ; balſamũ vel au rum.qᷓ;uis illa de ſe ſint magis neceſſaria qᷓ; vti⸗ lia vite nr̃e.Tertio penſat᷑in re venali eiꝰ cõplaci bilitas.i.ſm ꝙ magis vel minus bñ placet volũ⸗ tati noſtre habere talem rem ⁊ vti ea. ¶ti eni ꝓut hic ſumit᷑ eſt rem in facultate volũtatis aſſumere vel haberc.⁊ iõ nõ modica ꝑs valoꝛis venaliũ re rum ex bñplacito volũtatis penſat᷑ſiue plus ſiue minus cõplacentie in vſu huius rei vel ũlius m ꝙ vnus equus eſt gtioꝛ vni.⁊ alter alteri.⁊ vnuʒ oꝛnamẽtũ vni ⁊ aliðalteri.⁊ hoc mõ vnꝰ rein al/ teri vilioꝛem multũ appꝛeciat᷑ ⁊ ſibi reputat pᷣcio⸗ ſam ⁊ charam ⁊ ecõuerſo TLertiũ cõſiderandũ cir ca valoꝛem reꝝ eſt ꝙ valoꝛ reꝝ venaliũ vix aut nũ qᷓ; põt a nobis determinari niſi ꝑ ↄiecturalẽ 7,P4 babilem opinionẽe.⁊ h̊ nõ punctualiter ſub indi⸗ uiſibili rõne aut menſura in plus ⁊ minus ſʒ ſub aliqᷓ latitudine ↄpetenti reſpectu tempoꝝ locoꝛũ 7 ꝑſonaꝝ.circa quã latitudinẽ diuſi hoĩes in eſti⸗ mãdo differre ꝓbant᷑.⁊ h̊ etiaʒ dicit tbo.vbi.. q; valoꝛ reꝝ nõ ↄſiſtit in puncto indiuiſibili.vñ ali⸗ qᷓ;tulũ plus aliquãtulũ minus emere vel vendere nõ tollit eq̃litatẽ vel iuſticiã dũinõ nõ fiat exceſiꝰ notabilis ↄſciaam. Quantuʒ ad ſcom ſcʒ q ſit cõpetens latitudo valoꝛis rei infra cuius limites poſſit pᷣciũ extendi.Dicendũ ꝙ tripliciter h̊ inno⸗ teſcere põt ex iure.ex ↄſuetudine.ex diſcretiõe.Et pmo ex iure qꝛ ſi pᷣciũ qͥ vẽdit᷑ res excedat medic ⸗ tatẽ iuſti pᷣcij ſeu pᷣciũ qͥ emit᷑ deficiata medietate iuſti pᷣcij.puta valet res.x.floꝛe.put cõiter eſtima tur ⁊ tñ veẽditoꝛ petit ⁊ recipit.xvi.vel cũ valet.x. emptoꝛ emit ꝓ.uij.cũ dimidio.tũc ſᷣm iura ↄctuſ eſt nullus.ex de emp.⁊ ven.cũ dilecti.ꝑ iudicẽ irri tã dũ ł facer̃ ſuꝓplere defectũ ↄmiſſũ.vᷣm etiã ſi eẽt minoꝛ exceſſus qᷓ; medietas iuſti pcij ſi ſit notabi lis vtiq; ſᷣm tho.ij.ij.q.lxxvij.? Sco.in.uij.di.xv eſt ibi iniuſticia ⁊ ꝑ ↄnñs pctin moꝛtalc ⁊ reſtitutõ faciẽda qᷓ;tũ ad eũ ꝑ quẽ fit deceptio adutent᷑in pᷣ cio multũ exceſſiuo ł defectiuo.Sʒ ſi fiat deceptõ iꝛant.qꝛ ſcʒ emptoꝛ vł veditoꝛ eſtimat tm̃ valere tũc nõ eſt ibi moꝛtale exqͥ ip̃e decipit ꝑ erroꝛẽ. Sʒ tñ cũ ꝑpẽdit vł ſibi ondit.tenet᷑ ad ſatiſfactionem als tẽ peccaret moꝛtalłr ſi ñ vellet ſatiſfacere.Qð totũ itellige qñ defraudat᷑ iuſto pᷣcio ẽptoꝛvł vẽdi toꝛ ex erroꝛe ſeu igãtãtia.Nã ſi ſciẽs ⁊ adũtẽs q;ti⸗ tatem exceſſus vł defectus libere ↄſenſit in tale p cium ⁊ contractum in nullo tenetur alter cuʒ eo contrahens cum ſciat illum aduertere de exceſſu vel defectu pꝛecij.Et ratio eſt qꝛ ſcienti ⁊ cõſentiẽ t nõ fit iniuria neq; dolus vt de reg.iur.li.vi.Si 1 zi W w tion güc utni lig bind locnn . ts 3 Mh. WNW crccſ⸗ gaſt mires inno eC nediej ieeu 1chin wor. DV aim iſei otubi ſdtn teucd ntion Nec ſj gt cut enĩ põt rem ſuã abſq; omni pᷣcio dare ⁊ dona re.ita etiã põt ꝓ centeſime ꝑte iuſti pᷣcij rem ſuam vendere ad ſuũ bñplacitũ.⁊ alteri qͥnta ꝑte.⁊ al teri ꝓ iuſto pᷣcio tm̃i. Nec in bᷣ fit iniuſticia expar⸗ te alcerius niſi cogeret᷑ venditoꝛ ad vendendũu ali qua maſ neceſſitate ad h̊ inducẽte cũ non põt ali ter ſibi puidere.vellet tñ iuſtũ Fen. ſz inuenire nõ põt.vel etiã magna leuicate ad ̊ mouẽte vt ꝓdi⸗ gus ⁊ leuis tũc enĩ ſecus dicendũ. Secũdo ipſa latitudo pᷣcij põt innoteſcere ex ↄſuetudine. aʒ vt diẽ Sco.in.uij.vbi ſcʒ ꝙ exꝑientia ſatis patʒ ꝙ; cõſuetudinarie relinqui? ipis ꝑmutantib vt pen ſata mutua neceſſitate reputent ſe mutuo dare eqᷣ ualẽs.⁊ hincinde acciꝑe.ODuxꝝ quippe vr inter ho mines ↄctus eſſe in quibo ↄhẽtes nõ intendãt ali quid de rigoꝛe iudiciali qᷣ eſt vt tm̃ res ematur vł vendat᷑ qᷓ;tum valet ſibi mutuo relaxare vt ſi cõezs cõtractũ comitetaliq̃ datio vera. Et hic modꝰ cõ mutantiũ fundat᷑q̃ſi ſuꝑ lege nature dicente Fac alteri qð tibi vis fieri. Satis ꝗ̊ eſt pbabile ꝙ quã do ↄᷣhẽtes mutuo ſunt cõtenti mutuo ſibi remit⸗ terevelint ſi aliq̊ mõ.dũ tñ nõ enoꝛmi deficiunt a ꝓfecta iuſticia Tertio innoteſcit latitudo pᷣcij re rum ex diſcretione.Dictat eni diſcretio ꝙ cũ res ĩ ſe valens x.tñ habẽti eſt chara ⁊vtilis vt.xij.ſivo lo eam hr̃e dem ſibi nõ tm̃.x.ſed qᷓ;tũ ſibi valet.ex quo ipᷣe retinere volebat qꝛ vtilis vt.xij. Uñ ⁊.b. Tho.ij.ij.q.lxxvij.dicit ꝙ vẽdere rem pluſq; vale at eſt iniuſtũ niſi in detrumentũ cederet venditorꝭ vẽdere ſcʒ q;tũ valet.puta qꝛ ſibi multũ eſt vtilis illa res vel neceſſaria, tũc eni vendere poterit plꝰ qᷓ; res in ſe valeat qᷓ;tũ ſcʒ valet ipᷣi vẽditoꝛi.Sed q;uis emptoꝛ multũ iuuetur ex re quãvult emere ſi vẽditoꝛ inde nõ damnifica?᷑ ex carentia ipᷣiuſ rei nõ ꝓpterea põt plus vẽdere rem qᷓ; valeat in ſe.qa vtilitas q̃ ſuꝑuenit emptoꝛi nõ eſt ex ↄditiõe ven dentis nec ex cõditione rei in ſe.ſed ex ↄditõe emẽ tis.vñ nõ dʒ vendere illi qð nõ eſt ſuũ.Idẽ Sco. in.uij.Si tñ ſua liberalitate emptoꝛ vult aliquid plus dare qᷓ; valeat res qꝛ inde multũ iuuat᷑. põt recipi ar.i.q.ij.ſicut eßᷣm. Quantũ ad tertium pꝛime ꝑtis ſcʒ qñ fit exceſſus in pᷣcio.quid iuris. Ad h̊ dicendũ ꝙ tripliciter põt fieri exceſſus in pᷣ⸗ cio reꝝ venaliũ vel defectus.Pꝛimo quidẽ vltra dimidiũ iuſti pᷣcij.⁊ ſic õctum põt reſcindere dece ptus vel reſtaurationẽ damni ſui petere vt dictũ eſt. Nec obſtat ſi dicat᷑ ꝙ vnuſqͥſq; in re ſua ẽ mo deratoꝛ ⁊ iudex ſᷣm iura.ꝗ̊ rei mee poſſum ipone⸗ re pᷣciũ qð volo.nec aliqͥs põt me cogere ad pᷣtaxa tum pᷣciũ ſicut nec etiam ad vendendũ.ſicutc etiã emptoꝛ non cogitur ad emendũ niſi pᷣcio ſibi bñ⸗ placito.Sicut igitur õctus emptionis ⁊ venditi onis eſt mere volũtarius.ſic etiam taxatio pꝛecij venaliũ reꝝ debet eſſe volũtaria ᷣm voluntatem vendentis ⁊ ementis.iuxta illud ꝓuerbiũ legale. Res tm̃ valet qᷓ;tum vendi põt.Ad illud enim re⸗ ſpondeo.Quãuis qͥs nõ cogatur ad vendendum rem ſuã tamen in actu ⁊ ↄctu vendẽdi.ſivendere vult foꝛmam iuris ⁊ regulam iuſticie ſeruare de⸗ bet ⁊ equitatis.Et iõ in actu vendendi nõ licet ſi bi rei ſue ſtatuere iniuſtuʒ pꝛeciũ ⁊ accipere.quia tũc nõ unponit rei vt ſimpliciter ſue pᷣciũ ſed vei — tiue includit acceptiõem pcij pᷣualentis.Accipere autem pꝛeualens pᷣcium eſt iniuſtũ ⁊ 3 eqtatem alterũ cõmutande. Hmoi aũt impoſitio ↄmura: Inſuꝑ ſm Hoſti. q;uis nõ poſſet qͥs cogi ab ini⸗ tio rem ſuam vendere vel alienare.vts. E. de Zhẽ. emp.l.dudum.ſi tamen expoſuerit venalẽ ⸗ pciũ offeratur ſi ꝓ iuſto pᷣcio vẽdere nõ vult cogi põt ꝑ iudicem ꝙ iuſto pᷣcio vendat.ff. de offi.pſi.l.i. Et cũ dicit᷑.res tm̃ valer q;tum vẽdi põt.intelligit᷑ de iure nõ de facto ſ̃ᷣm eſtimatiõem cõem ſᷣm Kanto. de bu. Secũdus exceſſus eſt in ↄctu hmõi qñ vti F notabilis eſt nõ tñ gtingens ad medietateʒ iu⸗ pꝛecij. Et tũ caliqui dicùt licitũ eſſe nec ad re/⸗ ſtitutiõem teneri.qꝛ iura boc ꝑmittũt.vt indicto c.cũ dilecti.de emp.⁊ ven.Quã opinionẽ ſeqͥ vide tur.Duran.oꝛdi.mi.in ſum.ſua.Sed hãc opini⸗ onem tanq; erroneam⁊ ꝑiculoſam ſaluti aiaꝝ re ꝓbant.b.tho.ij.ij.q.lxxvij.Et Sco.in.uij.diſ.xv. dicẽtes.ꝙ talis ſcienter decipiẽs iniuſticiaʒ facit ⁊ ꝑ ↄñs moꝛtaliter peccat.⁊ tenet᷑ ad reſtitutionẽ eius in qͥ decepit. Si aũt ignoꝛãter et ex erroꝛe.ſ. eſtimans tm̃ illã valere ⁊ hmõi tũc nõ peccat.ſed cũ aduertit erroꝛẽ tenet᷑ ad ſatiſſactiõsem damni leſo ſeu decepto.alłs tũc peccaret ſi nõ diſponeret ſe ad emendam. Ad rõem ab illis deductã in lege Rũñdet b.tho.vbi.õ.ꝙ hec lex dat᷑ plo ĩ quo ſunt multi deficiẽtes a vᷣtute.vñ ſolũ pbibet ea mala qᷓ habẽt deſtruere humanũ ↄuictũ pacificũ ea puniẽ do vt furta.adulteria.notabilesdeceptiões in cõ tractibo.vt deceptio vltra dimidiũ iuſti.⁊hᷣ cũ pu nue pot abſq; maioꝛi ſcandalo.als eciaʒ illa tole⸗ rat.vt.i.q.vij.quotiens.xxiij.q.uij.ca.ipᷣa pietas diſt. l. vt cõſtitueret᷑. Alia nit eminit n ae licita ſed inq;tũ nõ punit ea ⁊ ne puniendo ſequerent᷑ maioꝛa mala. Sed lex diuina q̃ datur oibo nil di mittit impunitũ in hac vita vel aliqd qð ſit vᷣtuti cõtrariũ. Uñ ſᷣm diuinã legẽ illicitũ reputat᷑ ſi in cõtractibo eq̃litas nõ ſeruaret᷑.qð fit plus vendẽ⸗ do rem q; valuerit.vel miuus emendo cũ fit pᷣci⸗ fue notabilis exceſſuſ in h̊.cũ.b.tho.ↄcoꝛ. Jo.de ig. ⁊ Jo.cal.⁊ plures alij canoniſte dicẽtes illam decrecalẽ hr̃e locũ iure foꝛi nõ iure poli.⁊ h̊ ad vi tanda multa litigia q̃ de leui poſſent qͥtidie ficri. Tertius exceſſus eſt qñ in hmõi ↄctibo paꝝ fit dã nificatio.vt qꝛ pᷣauloplus vendit᷑ res vet paulo/⸗ minus emit᷑ iuſto pᷣcio.⁊ tũc qᷓ;uis qͥdã dicãt idi⸗ ſtincte nõ ↄmitti pctm̃ nec teneri ad reſtitntiõem eo ꝙ pᷣcia reꝝ nõ ↄſiſtãt in puncto indiuiſibili.ſʒ habcãt quãdã latitudinẽ in plus ⁊ minꝰ Nerius tamẽvr̃ dicẽdũ . qꝛ latitudo illa dʒ eſſe ↄpetens ⁊ ſic hʒ limites ſuos qͥ tñ difficulter ſcire pñt.iðo ſi qs in emẽdo vł vendẽdo excedat aliquãtuluʒ li mites ñ agẽs ᷣoſciaʒ qꝛ ſcʒ credit illð eẽ ſatꝭ iuſtũ pᷣciũ.⁊ ſi rigidũ nõ peccat nectenct᷑ ad reſtitutio /⸗ nem. qᷓ;uis aliq;tulũ excedat limites iuſti pᷣcij ⁊ t hʒ locuũ illud qð illi dicũt ſcʒ cõem ↄctũ ↄcomita⸗ ri aliq̃lẽ donatiõem ⁊ ſibijnuicem ꝑtes remittere modicũ plꝰłminꝰ iuſto pᷣcio.ſʒ ſiqs ð ↄſciam ven dat plꝰvł emat minꝰiuſto pᷣcio.i.credẽs excedere ſupꝛemum gdum latitudinis pᷣcij.⁊ ſi in modico nõ poteſt excuſari a peccato ſaltem veniali cũ oĩs deceptio ⁊ fraus ſit peccatũ.⁊ etiã teneat᷑ adſatiſ⸗ Cirnlus Pꝛumnus factiõem.ſed exq̊ minuciętales ſunt in numere.⁊ parũ inde etiã leditur pximus ðebet illud ſic iniu ſte acqᷣſitũ pauꝑibo erogaruũixuij.q:v.qͥ hẽt.decla rant᷑ pᷣdicta⁊ Geral.oꝛdi.here.et Jo.de rip.ꝙ ſi fi at diminutio vel erceſſus iuſti i in ↄᷣctib ĩ mo 4 dico nõ ẽncce reſtõem facere Ad qð ꝓpbandũ indu cunt triplicẽ rõem.· Pꝛimo qͥdem rõne pac ⁊ ſal uationis. Qõ eniʒ ex cõſenſu ⁊ ſtatuto cõi ⁊ ꝓ cõi oim vtilitate pcedit eoipᷣo obtinet equitatẽ ⁊ ro⸗ bur iuris cõis.ſed cõis cõſenſus ac recta ⁊ diſcre totaliter tranſferẽdo.Et ſi in aliquo pᷣter intenti ovnem ⁊ ꝓpꝛiam eſtimatõem defraudat᷑ citra tam̃ exceſſum enoꝛmẽ lege diuina vł humana ꝓhibitũ re.Certio h̊ ꝓbatur rõne humane eſtimatiois. quidem incerta eſt ad mere iuſts pᷣcia pᷣtaxanda ?⁊ ad pciſe diſcernendũ exceſſus ⁊ defectus iuſti pꝛe cij. ꝓpter qð licet pᷣciũ in aliq̊ minuaturvel exceda tur.nihilominus nulli ꝓꝛio vel cõi iudicio cenſe „ itui ſit neceſſe.⁊ hoc iõ.qꝛ expedit tꝑali paci et ſaluti ſpũalr. Expedit quidẽ temꝑali paci · qꝛ als raßn uetudo vult ꝙ non omnis exceſſus in talibo ref infinite querimonie ⁊ litigia ex oꝛiẽtur. Spũa/ li etiam ſaluti hoc expedit ſcʒ cõitatis ⁊ ꝑtiũ eius qꝛ cũ difficilimũ ſit ab hmõi ↄᷣctuũ exceſſibo ſe co⸗ taoliter deputare.⁊ maxime in hominib imꝑfecc qu ſiue emptoꝛ omnẽ talem exceſſum reſtituere.⁊ ſic oẽs qui hic nõ reſtituerẽt damnarẽt᷑.qð quidẽ ne⸗ quiſſimũ ⁊ duriſſimũ eſt penſare.Uerũ ꝓpter pꝛa⸗ inhiantib lucris.ex quib ⁊ in quibo maioꝛ pars cõmunitatis hoĩm cõſiſtit. Periculoſiſſimũ om/ nibus eſſet hmõi exceſſum ſibi vẽdicare⁊ retinere non liceret. Secũdo hoc idem ꝓbatnr rõe mutue cõcoꝛdationis. Pꝛopꝛia nanq; foꝛma ⁊ ratio cõ⸗ inutatiui ↄctuſ ⁊ vtriuſq; ꝑtis libero ac pleno cõ ſenſu inchoatur ⁊ rectificat᷑.ita ꝙ emptoꝛ vult ſi⸗ bi rem emptam potius q; pᷣcium eius.⁊ venditoꝛ ecõuerſo.vterq; etiaʒ ex pleno cõſenſu ⁊ a ſe aliẽa xe intendit ꝓpꝛiumdominiũ rei ſue illud in aliud vult nihilominus ↄctum initum ratum eſſe ⁊ fir mum.ac ſi libere ⁊ expᷣſſe omni tali legi renuncia ret in ↄriũ facientiꝓ qᷓ;to ꝓ ſua temꝑali indemni, Capitulum.xvij.de varijs fraudib que cõmit⸗ tate id faciat alter ſibi nihil inde reddere obligat᷑. q ibi iam nõ eſt enoꝛmis.ĩmo foꝛte nec vllus ex/ ceſſus.qꝛ ſicut potuit totũ abſq; omni pᷣcio dona re.ſic potuit ꝓ minoꝛi pꝛecio iuſte vendere vel da⸗ tur aut cenſeri dʒ ꝓ enoꝛmi.ſec ſic reſpectu iudi cij noſtri recedit a moderãtia iuſti pᷣcij ſub ↄpetẽ⸗ ti latitudine menſurandi qn ipᷣm oliqualiter iclu dater ſicut muſtũ vel vinũ acerbũ vel aliqualit᷑a cetoſum nõ ſic recedit a ſpecievini qͥn includatur ab ipᷣa.Et ſᷣm Scotũ in.uij.di.xv.eq̃litas cõmu⸗ tationũ ⁊ Zctuũ nõoſiſtit indiuiſibili medio.ĩmo in medio illo ꝙ iuſticia cõmutatiua reſpicit ma/ gna ẽ latitudo.⁊ intra illã latitudinẽ nõ attinge⸗ re indiuiſibilẽ punctũ equalẽtie rei in qͥcũq; gdu citra extrema fiat.iuſte fit. Si qͥs autẽ obſtaret ⁊ diceret ꝙ qnicqᷣd in cõtractib ẽ illicitũ ⁊ peccatũ cõtra ius diuinũ eſſevidet᷑.⁊ ſic nullũ robur ab eo obtinere videt᷑ imo potius oppoſitũ ꝓpter qð nul⸗ lus illicitꝰ exceſſus pꝛecij põt a iure diuino acqui ri peccãti in illo. Rñ Dicendũ ꝙ in huiuſmodi cõ tractibꝰ ſunt duo pꝛecipue attendẽda.ſ.ĩtrinſeca affectio.et excrinſeca operatio. Et q;tũ ad pꝛimũ ſeʒ intrinſecã affectionẽ ſciendũ ꝙ pꝛo quãto vult in ꝓximũ ſciẽter aliquã in eq̃licatevt.ſ.ihuiuſmo⸗/ gliqͥd de iniuſticia habet.que ſi nõ ẽ moꝛtale.qꝛ.ſ. nõ notabilis ſufficit.aut ꝑ cotritionẽ ⁊ penitẽtia⸗ di cõtractibo melioꝛẽ paꝛtẽ habeat qᷓ ille pꝛo tãto lem ſatiſſactionẽ aut per purgatorij ignem ſicut ⁊ cetera venialia expiari. Quatum ad ſcom ſcilicet operationẽ extrinſecã ⁊ cõmutationem licet ſcoòm veridicã eſtimationẽ pꝛecij ſui cõtineat aliquâtu⸗ lam ineqlitatẽ. reſpectu tamè ad cõmune ſtatutũ ct ad cõdeſcẽſiuã legem dei que pmittit zis mih noꝛes defectꝰ.ita ſcilc; ꝙ ꝑ eos nõ punit: moꝛ?⸗ tem eternã ⁊ ad liberũ cõſenſũ cõtrahentiũ.nõ ha bet inequalitatẽ.imo potiꝰbenignã ⁊ cõfeſſoꝛiã ⁊ ſalutiferã equitatẽ.⁊ ideo q;tum ad b̊ tam diuino iure qᷓ; humano robur obtinet firmitatis Aliter omnes huiuſmodi exceſſus pꝛecij illiciti erũt in a quirẽtib moꝛtalis culpa.qꝛ eſſetvſurpatio rei al i ne inquãtũ alienc.Teneret᷑ etiã quilibetvenditoꝛ. uitatẽ humani effectus ad talia tempoꝛalia incli nati.ac ꝓpter inequalitatem talium ↄmutationũ ſecurius ⁊ iuſtius eſſet omnem talẽ exceſſum ſciẽ ter factum ſi alicuius qᷓ;tiatis appꝛeciabilis foꝛet ſatiſfacere.aut ſi pꝛaui valoꝛis ſunt pꝑ animab il⸗ loꝝ pauꝑiberogare.qꝛ in hoc plus pficeret frau⸗ dato niſi ⁊ ipᷣe graui inopia laboꝛaret. Heetamẽ p̃dicanda cum magna diſcretione.cuʒ populi ad dilatandam ↄſciam ſint pꝛoni.⁊ ideo que tutioꝛa ſũt dicẽda ſunt. Quãtũ ad fraudes quas faciunt homines in negociando et illicitas ꝑmutatõnes dicetur in ſequentibus ſub alio ſermone tuntur in negociando. C varia fraudatione loquitur ꝓpheta dicẽs.ps.li.Lota die iniuſticiaʒ cogitauit lingua tua. ſicut nouacula acuta feciſti dolum. Ubi vltra frequen tiam mali opis quã ſignat dicens.Tota die ⁊ ſen tentiam damnatiõis inſinuat dicẽs. Pꝛopterea deus deſtruet te in finem ⁊ euellet te ⁊c. Uñ ⁊ apo ſtolus.i.ad theſſał.uij. Neq; qͥs circũueniat.i.de cipiat in negocio frẽm ſuũ.qꝛ vindex eſt deꝰ de oĩ bus his.Et de beſtia quã vidit Johaãnes apocal. xuij.ðꝛ ꝙ faciet ne quis poſſet vẽdere vel emere ni ſi qͥ hahuerit caracterẽ ac nomẽ beſtie. Beſtia qᷣ ðꝛa vaſtãdo diabolus ẽ.caracter eiꝰ qͥ eſt imago eius eſt fraus ⁊ dolus.nomen eius eſt falſitas.qꝛ mendax eſt. Abſq; iſta imagine ſcq; fraudisdicunt mercatoꝛes nõ poſſe vendere vel emere. Sed ibi ſubdit᷑ qͥacceꝑit hũc caracterẽ bibet de vinoire dei.Et nota tria mala q fac doloſꝰſeu deceptoꝛ in negociãdo ſeu vẽdẽdo.pᷣmũ eſt aſtucia in modos ad decipiendũ ⁊exquirẽdũ ibi.Tota die iniuſtici am cogitauit lingua tua.ſcðm eſt fraudulentia ĩ excogitatos exequendo ibi.Feciſti dolũ. tertiũ ẽ malicia ĩ ðcipiẽdoſ liniẽdo.ibi.ſic nouacła acuta Muantum ad pꝛmum .. Sciendum ꝙ licet aſtucia fraus ⁊ dolus poſſint in. actib alioꝝ peccatoꝝ reꝑiri.cõmunius tñ ĩ vi ☛=- = — — —mm·˖r v 6 44N4“4 — — ho⸗ Capitulũ xVII cio auaricie circa acqᷣſitiõem tꝑaliũ ↄſueuerũrex erceri.⁊ vt dic̃.b.tho.ij.ij.q.luij.arti.iij. Aſtucia ꝓpꝛie eſt cũ qͥs ad ↄſequẽdum aliquẽ finem bonuʒ vel malũ vcitur nõ veris vijs ſeu medijs.ſed ſiła⸗ tis ⁊ apparẽtibi.hoc eſt aũt peccatũ.qꝛ cõtra rõeʒ rectam.vñ ⁊ pꝛudentiã. leq; eni etiã ad bonũ finem oꝑtet falſis vjs ⁊ ſimulatis ꝑuenire ſed ve ris ⁊ realibo.qð facit pꝛudẽtia Et qꝛ ſimilitudinẽ babet cum ea in eo ſc; ꝙ vcitur ad gueniendũ ad finem intentũ illis medijs que ↄducũt ad ipſum Sed pꝑꝛudencia debitis ⁊ iuſtis medijs ⁊ vtit᷑ ad bonũ finem.aſtucia indebitis medijs vel ad ma⸗ lum finem idęeo ipᷣa aſtucia aliqñ dicit᷑ pꝛudentia ꝓpter dictam ſiłitudinem ſed impꝛopꝛie. Uñ ⁊ p⸗ uerbᷣ.i.dꝛ. ¶t ꝑuulis detur aſtucia.i pꝛudẽtia.et ꝓuerb.xiij. Aſtutus.i.pꝛudens omnia facit cum conſilio.Si ergo aſtucia cõſiſtit in excogitatione dictarũ viaꝝ ſimulataꝝ ad aliquẽ finemoſequen dum.puta vt in ꝓpoſito ad decipiendũ ꝓximuʒ in tꝑalibi.Et hoc eſt qð dicit pſalmiſta de iniq̊. To tadie iniuſticiam cogitauit lingua tua.lingua ſci licet coꝛdis exquirendo ⁊ inueſtigãdo mente quo modo iniuſta poſſit facere ⁊ primũ deciꝑe.Sʒ di cit dñs ꝑ ꝓpbᷣam Job.v.c.qð recitat aplłus.i.coꝝ. iij. Comphendam ſapiẽtes ſcʒ mũdi in aſtucia eo rũ.qꝛ frequẽter cũ intendãt deciꝑe ipi decipiũtur Muantum ad ſecundu.. I Notan dum ſᷣm bea.cho.ij.ij.q.luij.ꝙ dolus ẽ exe cutio aſtucie.vñ cõſiſtit in executione dictaꝝ via rum falſarum que excogitantur ꝑ aſtuciam.⁊ pᷣn cipaliter fit ꝑ verba ad decipiendũ.iuxillud Ps. Lingua tua concinnabat.i.multiplicabat dolos uis ⁊ ad malicias coꝛdis excogitatas ad decipi endum extendatur etiam dolus.iuxta illud Ec⸗ cle.i.Coꝛ tuũ plenũ eſt dolo.⁊ ad oꝑa deceptoꝛia. ſcom illud Hiere.vi.uncti faciunt dolũ. fit er⸗ go dolus ꝑ vᷣba ⁊ facca deceptoꝛia.fraus autem ꝓ pꝛie ꝑ facta ⁊ ſic habes differentiam inter fraudẽ ⁊ dolum ⁊ ſic ſumitur cũ dicitur.extra de reſcri. Ex tenoꝛe.ꝙ fraus ⁊ dolus nemini debent patro cinari.vt fraus referatur ad facta deceptoꝛia.ad verba añt dolus.Et nota ᷣm Pe.de palu.in.uij. Boff. ⁊ Bern. ꝙ ſi dolus dat cãm cõtractui.pu⸗ ta quis celat vitium equi quem exponit venalem vel laudat ipᷣm vt indefectuoſum.quem defectuʒ ſi ſciret emptoꝛ nullo mõ emeret vt equum caden tem ꝑiculoſum.tũc res illa q;uis valeret pꝛeciuʒ tñ qꝛ venditoꝛ celando viciũ occultũ rei illius vł laudando vt nõ habentem defectũ cũ ſciret tene⸗ tur ad reſtitutiõem pᷣcij emptoꝛi ⁊ reofferenti rẽ. qꝛ ꝓpter talem dolũ põt reſcindi Zᷣctus ſᷣm iura Si aũt dolus ꝑ verba vel facta incidit in ctum qꝛ ſcʒ emptoꝛ emiſſet illam rem cuius defectũ ne/ ſciebat.ſed non tm̃ pᷣcium tũc ſi res illa tm̃ valet. non tenetur ei venditoꝛ in aliquo.qꝛ ex quo vole bat emere dẽat emere iuſto pᷣcio.ſʒ ſi ñ im valebat dz reſtituere illud plus. Hos dolos dũ facit iu ſtus auarus ꝑ verba adulatoꝛia plena fallacijs al liciendo verbis humanis ⁊ reuerentibo oſtenden do ſe amicum emptoꝛis ⁊ꝛhmõi.Uñ ps. Pꝛopter hoc aſſimilat eum barbitonſoꝛi.et linguam ſuaʒ nouacule cum qua radit pilos qui anteq; radat acuit nouaculam ſuꝑ lapidem oleolitum ita aua rus ⁊ fraudulentus oleo adulacionis linguã acu it ad radendum pilos.i.auferendũ temꝑalia. Di cit ergo.ſicut nouacula acuta ſq; lingua tua fuit. Contra hos impcatur ps.dicẽs Linguis ſuis do loſe agebat iudica illos deus.i,.ↄdemna cos deꝰ. Mora in tertio frandu J. II. lentia que conſiſtit in faccis ⁊ compᷣbenditin do/ lo dum dicit᷑. Feciſti dolum.i.oꝑatus es fraudeʒ Sed vt dicitur ꝓuerv.i. Jpſi moliũtur fraudes cõtra animas ſuas.Eſt enim fraudulentia aliqn moꝛtale peccatum ⁊ ad reſtitutiõem obligat ·ſi ſit notabilis deceptio.fit ̊ͥ fraudulentia. H Pꝛimo in rei quidditate. ðèBUMU Secundo in ſui quantitate. Tertio in eius qualitate. Quarto in ſoluendi tarditate. Quinto in pcij ad res mutabilitate. Sexto in bone intentionis pꝛauitate. Dꝛimus ergo defe .F. I ctus fraudis eſt in quidditare ſeu ſpecie ⁊ ſubſtã/ tia rei.vt ſi vendatur auricalcũ ꝓ auro.vnus la⸗ pis pᷣcioſus ꝓ altero.vinũ limphatum p puro.et hmõi.De qua fraude cõtra eam faciẽtes inuehit deus ꝑ Eſa.diccs.i.c. Argentum tuum verſum ẽ in ſcoꝛiam.vinũ tuũ mixtũ eſt aqua.vbi alia trãſ lacio habet.caupones tui vinũ aqͥ miſcent Hanc fraudem cõmitrũt in ſpecie rei macellarij venden tes carnes hircinas vel capꝛinas p caſtratinis. Aromatarij vendentes vnũ aroma mixtum cum alio ꝓ puro.ceram mixtam oleo ꝓ pura cera.vnũ medicinale ꝓ alio.Et multi alij artificijs ſuis fa⸗ ciunt multas ſophiſticatiões. Si qᷣs ergo ſciẽter aliquã fraudem facit in hmõi decipiẽs vel inten⸗ dens deciꝑe ꝓximũ peccat. et ad reſtõem tenetur ſi notabiliter ledit ſᷣm.b.tho.ij.ij.q.lxxvij Sed ſi ignoꝛanter fieret talis deceptio ſcʒ vendẽdo vnãꝗ rem ꝓ alia cum ſqʒ credat talem eſſe nõ peccat. ſʒ tñ tenetur ad ſatiſfactiõem cũ ꝑcipit de erroꝛe.pu ta vendit qͥs anulũ auricalceũ ꝓ aureo credẽs cẽ aureum.tenetur cuʒ ꝑpendit de erroꝛc illi empto ri ſatiſſacere. Sicut ctiam ſi qͥs daret alicui vnu groſſum argenteũ deauratũ ꝓ vno floꝛe io tene dare floꝛenum. Et ex his ptʒ vt dicit.b Tho. vbi ſupᷣ.ꝙ illicitũ eſt vendere aurum ⁊ argentũ alchi micũ ꝓ vero.tum qꝛ nõ eſt adeo purũ ſicut verũ. tum etiam qꝛ nõ habet eaſdẽ ꝓpꝛietates.ſicut pꝛo pꝛietatẽ letificandi aut ꝙ nõ valet ↄtra certas in firmitates. Si aũt ꝑ alchimiã fieret ven auꝝ nõ eſſet illicitũ vendere p vero.qꝛ nihil ꝓhibet arteʒ „ e vti aliquibo nacuralibo cãis ad pducendũ veros et naturales effectus ſicut Aug diẽ in li.de trini. de his q̃ fit arte demonũ.Et qð dictũ eſt de ven ditoꝛe idẽ intelligendũ de emptoꝛe cãũ ſcʒ vẽditoꝛ crederet rem ſuam minꝰpcioſam puta auricalcũ)–n8 qð eſt auꝝ.⁊ lapidẽ vitreũ qͥ eſt pᷣcioſus.Emptoꝛ eni cum hoc ꝑcipit peccat grauiter ſi nõ dat ſibi pᷣ cium competes valoꝛi rei.iſed ſᷣm eſtimationem vendentis.et tenecur ad ſatiſfactiõein. Uerũ cuʒ aliqui fophiſticant ea que vendũt vt ſe ſeruent in daem nes ⁊ cũ aliqͥ luero cõgruo.qꝛ ſi vẽderẽt pu⸗ ras res ⁊ emptoꝛes nõ vellent dare iuſtũ pᷣciũ.qᷣa alij vendũt talia ſic ſophiſticata ⁊ mixta minoꝛi pᷣcio vident᷑ poſſe excuſari dũmõ nõ fiant tłes mi xture ꝙ noceant humanis coꝛꝑib qð accidere pᷣt in his q̃ vẽdũtur in cibũ ⁊ potũ hoim pᷣcipue me- dicinalibi.Silłr nõ vjr illicitũ cũ ꝑ talẽ mixturaʒ res reddunt᷑ magis amabiles ⁊ nõ nociue.ſiẽ au⸗ diui cõtingere de vino greco qð aliqñ qñ eſt puꝝ qꝛ nimis fumoſum minus placet cũ vᷣo aq̃ miſce tur amabilius reddit᷑ ⁊ libẽtius emũt hoĩes cre/ dꝗtes tñ eſſe purũ debẽt tñ vẽditoꝛes in hmõi ca⸗ ſib minus vendere q; ſi eſſet purũ als venderent aquã ꝓ vino.⁊ ſic de alijs ſiſibus. Becundo fit faus . V. in q;titate.pondere.numero.⁊ mẽſura. Uñ dũs Deu.xxv.dicet.Nõ habebis i ſacculo diuerſa põ⸗ dera maius ⁊ minus.Et Teuit.xix. Nolite face/⸗ re iniqnũ aliqd in iudicio.in regula.in põdere.⁊ in mẽſura.Et Oſee.xij.Canaan in manu eiꝰ ſta tera doloſa. Canaan interpᷣta᷑ negociatoꝛ. NHi eĩ coõmittũt dolus ⁊ fraudes in mẽſuris.qꝛ ſi habe⸗ aunt iuſtas mẽſuras ⁊ põdera,.tñ fraudulẽter vtũ rur eis ad decipiendũ.Et in pondere qͥdẽ fraus ẽ cũ dat qs.xi.vncias ꝓ vna libꝛa carniũ.aromatũ piſciũ.lane lini.⁊ aliaꝝ rerũ põderabiliũ.In mẽ⸗ ſura cũ datur de panno laneo vel lineo vel.x.bꝛa⸗ chia vel vlnas cũ dimidio panni.p.xi.vł ſextariũ vel minam victualiũ diminutã.vel metretã vini olei vel alteriꝰliq̊ꝛis nõ plenã. In numero cũ qͥs Dz aliqᷓs res in certo numero dare numerũdimi⸗ nutũ tribuit.Omnes hi qͥ has ſciẽter faciũt frau des iniq̃ agũt ⁊ ð dñm.de qͥ ðdꝛ Sapᷣ.xi.Oiadiſpo ſuiſti in põdere numero ⁊ mẽſura.ſ.debitis.⁊ te⸗ nentur ad ſatiſfactiõem dãnificatis.vel ſi paꝝ eſt Dare pauꝑibi. Nota tñ ꝙ vbi eſt de moꝛe pꝛie.ꝙ qͥ dat lanã vel linũ ad nendũ ſeu filandũ accipiec et cõputet filatum ad rõem tredecim vnciar p libꝛa qñ h̊ ſcit qͥ laboꝛat illa filando ſi nõ ſoluit᷑ ſibi de tredecim vncijs niſiꝓ vna libꝛa.non ꝓpꝛie eſt ibi fraus.qꝛ nõ decipit᷑ cũ ſciat ſic ſibi debere ſolui.et ſic intellgi pactũ cũ a pᷣncipio ſibi datur opus. Scienti eni ⁊ ↄſentiẽti nõ fit iniuria neq; dolus. de re.iu.in.vi.q;uis turpis videdt᷑ mos.Nõ autẽ ſic excuſant-ftabernarij dantes mẽſuras vini dimi nutas ſcʒ vſq; ad collũ metrete.vel alteriꝰmenſu re cũ ſit de moꝛe.Nam emẽtes decipiũtur cuʒ in tendant hahere pleng menſurã ⁊ 3 volũtatẽ eoꝝ dim nuit᷑ nec ↄſuetudo excuſat q̃dicẽda eſt coꝛru prela niſi h̊ͥ facerẽt vt ſe ↄſeruẽt indemnes vel cuʒ aliqͥ lucro rõnabili.qui alias nõ lucrarent᷑ ſi ple⸗/ nas mẽſuras darent.qꝛ oꝑteret pᷣcium augere in quo nõ inueniret emptoꝛes vel paucos. Itẽ lani fices qͥ faciũt trahere pãnos ad tractoꝛiũ vltrade bitũ artis vñ poſtea madefactus ⁊ tonſus vt mo ris eſt retrahitur ad longe minoꝛẽ mẽſuram quã dz fraudẽ faciũt.Et multomagis qͥ ᷣm rõem art vendũt caligas cũ faciũt pannũ ex q̊ eas foꝛmant minus debito madefieri.ita ꝙ poſtea ipᷣis ſut cũ vtcitur emptoꝛ multũ reſtringũtur ⁊ decurtantur — peccant nõ parũ ⁊ fraudatis tenent᷑ ad ſatiſfactio nem cũ cito lacerent᷑ ⁊ male deſeruiant eis. Item lanini.i.deferentes lanam vel linũ ad filandum quib pecunia datur a magiſtris ſuis vt ſoluant ad rõem tm̃ꝓ libꝛa.puta.v.ſolidos minus ſol⸗ uunt ⁊ illud ſibi retinẽt fraudẽ faciũt.Et ſia fila tricibꝛ auferũt minꝰcõuentoveldebito pᷣcio ſoluẽ tes.illdñt ſatiſfacere ĩ futurũ ſupplẽdo illð minuſ datum eiſdẽ vel pauꝑib erogando ſi parũ eſtp q̃ libet. vel non bene ſciũtur ꝑſone.Si vero eis ſo uunt cõuentũ ⁊ ↄgruũ pᷣciũ qð eis remanet o pe⸗ cunia tanent magiſtris reſtiture. Lertio in qualitate rerũ fit fraus ca ſcqʒ vendũtur carnes infecte p ſa- nis aromata antiquata ⁊ ſic virtute debilitata ꝓ recentibo.liber coꝛruptus ⁊ falſus ꝓ ſideli.⁊ coꝛi um fragile ꝓ durabili.vinum coꝛruptum ꝓ ſano. domus ruitura ꝓ ſtabili ⁊ firma.animal infirmũ ꝓ ſano.pannus defectuoſus ꝓ indefectuoſo ⁊ hu⸗ iuſmodi.De his ðꝛ Eſa.xxxij Uaſa fraudulẽti peiſ ſima ſunt.i.artificiata.Et cum queritur ſi tenea tur venditoꝛ ſemꝑ dicere defectum rei quã expõit venalem. Rñdet.b.tho.ij.ij.q.lxxvij.ꝙ defectus rei aut eſt occultus aut manifeſtus Si occultus tũc aut talis defectꝰ reddit vſum illiꝰrei venalis impeditũ vel noxiũ aut non.Et ſiquides talis de fectus reddit vſum rei impeditũ vel noxiũ.puta cum quis vendit equum claudicantem p veloci. vel domũ ruinoſam ꝓ firma.vel cibum coꝛruptũ ꝓ ſano peccat grauiter iniuſticiã ↄmittende i do⸗ loſa ⁊ fraulenta venditione ⁊ ꝓxrimũ damniſican do ex hoc vñ tenetur ad damni recompenſatioeʒ ꝑ regulam illam. Qui occaſionem damni datdo⸗ num quoq; dediſſe videtur.cẽ de iniur.⁊ dã.da. ſi culpa. Lenecur ergo manifeſtare viciũ rei nec poteſt celare. Si aũt defectus rei non impedit to taliter vſum eius nec reddit noxiũ ſed minꝰ red/ dit rem vtilem ſi demat de pᷣcio q;dtum impoꝛtat ille defectus cclando defectũ nõ peccat. dũ tñ nõ dicat mẽdaciũ nec tenet᷑ manifeſtare vitinʒ rei ſi tũc nec iuſtã pᷣciũ inueniret vel etiã emptoꝛẽ. o teſt enĩ adhuc talis res eſſe vtilis ad plura ⁊ ſi nõ ad oiĩa ad q; valeret exñs ſine defectu.? DHultoma⸗/ gis ſi deſectus ſit de ſe manifeſtus. puta qꝛ equꝰẽ monoculus nõ tenet᷑ manifeſtare ſʒ tenet peũ di⸗ minuere ꝓ illo defectu quẽ emptoꝛ ignoꝛat niſiv/⸗ ſus eius eſſet ꝑiculoſus vel noxius tunc eni tenet᷑ dicere emptoꝛi illud ignoꝛanti.iĩmo nec deberʒ ex ponere venditioni pᷣcipue ſi eſtimet emptoꝛẽ ex le⸗ uitate ⁊ pᷣumptione nõ curare ſe ꝑiculo ꝑſone ex ponere vel aliũ in vẽdendo rem defectuoſam de ⸗ ceptuꝝ Nec ex h̊ ꝙ aliqs fuit deceptus in emẽdo rem defectuoſam credes bonã.põt ipe ſilr aliũ de ciꝑe vendendo iniuſto pcio ac ſi nullũ defectũ ha beret poſtq; defectũ nouit.ſicut nec licet furari al teri vel ledere.puta petro ex eo ꝙ martinus fura⸗ tug eſt ſibi. Pena eni tenere debet ſuos auctoꝛes et non alios.vnde vendendo plus iuſto pꝛecio ſci enter ꝓpter defectum tenetur vltra peccatum ſa⸗ tiſfacere emptoꝛi ignoꝛanti defectum illum. Quigd de lanificibus vendentibo pannos lacera — —. — — —. — — ʒNʒ ̊ʒ—— — Ca —õ ——r pituli xvI tos ad tractoꝛiũ.ſed remẽdatos ac ſi nõ hr̃ent di pſoꝛ velmercato: penſionis exercentiũ arte; p o ctum defectũ.aut etiã pãnos intextos vel tinctos Ractio eni expẽſaꝝ ⁊ laboꝛis habẽda eſt ar.c:ma⸗ malep bonis.vel veſtes vetercs renouatas ⁊ car gne.de voto.Et nullus cogitur ſuis ſtipedijs mi datas ac ſi eſſent q̃ſi noui vt rigatterij ⁊ ritaglia ſitare.xiij.q.i.S.i.Si ãt vltra ↄſuctũ acciꝑet frau toꝛes faciũt. Rñ.dicẽdũ.ſi tales nõ diminuat de dem ↄmitteret.vel etis ſi creditoꝛ h̊ neſciẽs ʒͥ vo · pᷣcio qᷓtũ ipoꝛtat ille deſectus fraudẽ ⁊ dolũ ꝑpe⸗ luntatem ſuam ⁊ intẽtiõem recipit illã diminuti gj rrant.⁊ tenen? ad ſatiſfactiõem. Mediatoꝛes q̊ʒ onem.nam tũc mercedẽ laboꝛis ſui ſi vult cãpſoꝛ 8l ſcu fenſales qͥ ſciũt tales defectus ⁊ ꝓ bouis ⁊ in; abeo.ſcʒ Pe.cuius noie ſoluit recipiat nõ a credi ir defectuoſis vẽdere faciũt. ꝑticipes ſunt peccati ec toꝛe Jo.qui integre dʒ reciꝑe ius ſuũ.Sed qͥd de ſunt obligati ad reſtõem.vt de iniur.⁊ dam.da.ſi camerarijs vel depoſitarijs cõitatis in diuerſris culpa. Idẽ de faciẽtibo fieri pãnos lineos vł de ſe officijs vt montis vel gabellaꝝ ⁊ bmõi hñtibo vel⸗ S rico intextos cũ cucniũt notabiles defectꝰ in eis. reciꝑe pecunias a ꝑſonis vel tradere eas variſ 1 geibi deſacili puͦt ab emptoꝛid. Sccus aut dicen eis exigüt aliquid puta vnũ deuariũ p floꝛenovel a dũ in oĩb, pᷣdicc caſibo qñ emptoꝛ pcipiẽs tłes de libꝛa.nunqd ſ̊ eſt licitũ ſi hochʒ cõſuetudo a diu . fectus vel nõ ꝑcipiẽs volũtarie emit rẽ ⁊illo pᷣeio ſeruata Rn.dicendũ ſaluo melioꝛi iudicio hᷣ vide mi ꝑitus in negociãdo qꝛ intẽdit inde bñ lucrari.pu tur diſtinguendũ.qꝛ aut tales ſunt ſalariati a cos w ra in alio loco vbi care vẽdutur ẽt cũ talib deſe/ tate ⁊ ſufficiẽter ſᷣm laboꝛem officij er qualitatem an ctido. Sciẽti eni ⁊ ↄſentiti nõ ſit i nuria neq; do auc nõ ſunt ſalariati vel diminute ⁊ inſufficiẽter * lus.de re.iu.li.vi Sed qͥd deipᷣis recmedato: i ſalariati.In pᷣmo caſu non credo poſſe exigere y½ ini pannoꝝ qᷣ vident᷑ex oꝑe ſue artis eſe occaſio ůnꝰ recipere.quia ibi non videtur habere locum con fraudis.qꝛ ita ſubtiliter agãt qð nõ ꝑcipi deraci⸗ ſuecudo cum irrõnabił ſit introducta ex mera et nn li pnñt ſciſſure pannoꝝ. Rn ꝙ cũ ars illa ſit publi immenia cupiditate.vñ potius dicenda eſt coꝛu ⸗ ca in ciuitate ⁊ toleret᷑ ⁊ rõnabiliter.qꝛ et ſi nõ fie prela diſt. viij. conſuetudo Et ſic credo talia ſicex * ret illa reemendatio nec etiq iuſtũ pᷣcii vellẽt em, toꝛta ſeu acquiſita ex debito pauꝑibo erogãda.vt ptoꝛes dare.vel etiã foꝛte nõ icadefacili inuenirét xuij.q.v.c.non ſane.In ſecundo caſu videtur eosz cmptoꝛes.vñ ⁊ hoĩes pñt intelligere pãnos aliqãᷓ polſe exigere etiã cõſuetudinem eos excuſare due ſen bre tales defeccus.Lanifices inſuꝑ pñt iuſte ven rationadilis eſt cum ſeruiat illis ꝑſonis.?⁊ nemo n dere diminuẽdo de pcio m qtitatẽ defectus.qð de ſuo cogitur facere beneficiũ ar.xiij. q.i.ꝭ.i.ſed uch vtrũ kclant 31 nLrläe H ußi HR udicare.ideo dignus eſt mercẽnaris mercedeQ ſua. mn nõ vidctur poſſe ↄdemnari ſed tolerari. e e ne , S. AIn rto in ſolutionis. 5. AII Onimto fit fraus in. .II: ming mRto 44 2222 utabilitate. ꝛex hoc viminuitur R diminutõe ⁊carditate fit fraus ſeu dãnũ qũ non pᷣcium debitũ ꝓmiſſum:qꝛ non indigentes aliq; . iſa n ſolui᷑ laboꝛantiꝓ oꝑe ſuo termio debito.qð faci⸗ ntCalib rebus còducti in aliquo oꝑe cum vendunt at unt multi nõ tam ex impotẽtia q; ex auaricia.qa arn B ex au da minus pᷣcium q; id qð cõſtitit eis.Et contra hos ned/ cũ illa pecunia debita ſolui merccẽnarijs vel alys ait Jacob aplus.v.c. Ecce merces oꝑarioꝝ qui nponea volunt aliqͥ tꝑe negociari q lucrari.ſed h̊ eſt exvſj/ meſſuerũt regiones veſtras que fraudata eſt a vo ünnn ſe ↄtra dñi madatu dicẽtis.Leuit.xix.Nõ moꝛa⸗ bis clamat cotra vos. Sciendum igitur ꝙ cum nkal bitur opus mercẽnarij tui apud te vſq; mane.Et pacta debeant ſeruari.exc de pact.antigonus. Et —Zð ꝓuerb.iij. Ne dicas amico tno. vade reuͦtere cras pacta ex couentione legem accipiũt. ideo cum unſi⸗ cũ ſtatim poſſis dare.cũ eni tales idigẽt.ſuſtinet cõducitur ad aliqð opus ſiↄmittit ſibi dare pecu wen inde plura incõmoda q̃ꝝ illi ſunt cã. Et h̊ niſi nõ niam non debet illi dare victualia vel pannũ vel M qũ terminꝰ adueniſſet ſolutiõis fiende m pactũ alias res niſi inq;tum velit ipᷣe cõductus ſua ſpõ iin ⁊ conuentionẽ.vñ ⁊ dñs vinee dicit in fine diei ꝓ te. vel niſi alio mõ non poſſit ſibi ſoluere ex deſe⸗ uſn, curatoꝛi ſuo. Uoca oꝑarios ⁊ da illis mercedem ccu pecunie.ſʒ tũc ſi ille nõ indiget vſus illius rei mi ſᷣm ↄuẽtionẽ factã.Aliqñ etiã dat eis falſas mo/ puta pãani.ſed optet vẽdere vt heat pecuuiã ꝓ ali⸗ ocze netas ꝓ bonis.aliqn ẽt eis ſubtrahũt de dcbirodi is rebemẽdis.illud damnũ qð inde ſuſtinec i mi mind uerſis vijs. Sʒ qᷣd cũ Pe. volẽs ſoluere credito nus vẽdendo dʒ cõductoꝛ reſarcire.ex quo pactũ lent ri.puta Jo.ꝓ re einpta vel oꝑe facto ſibi vel vectu fuit de pecunia ⁊ inuolũtariꝰals res recepit. Sʒ uann ra reꝝ vel alia cã mittit eũ ad campſoꝛẽvel merca ſi a pncipio oꝑis paccum in ſoluendo ſibi delabo gin toꝛẽ qͥ hʒ ſuas pecunias vel ſibi eas mutuatvt ii re ſuo certo pꝛecio in reb.puta panni. victualiũ. S ſoluat᷑.⁊ campſerius vel alius gerẽs negocia ipiꝰ ct partim in pecunia.tũc ſi lllas res quas ſibidat re, mercatoꝛis ꝓ eo ſoluit Johan.ad inſtantiam?vo ꝓparte ſolutionis ſᷣm cõuentiõemvendit iuſto 5 in lntatem ipſius petri retinet tamen duos denari/ cio ſᷣm ꝓalijs vendit.qᷓ;uis ipᷣe nõ indigẽs eis re unn os ꝓ libꝛaꝓ mercatoꝛe campſerius eius.nunqͥd ẽ nẽdẽdo multum perdat.qꝛ qð ſibi datum fuit ꝓ licitũ.Rñ.Si h̊ hʒ ↄſuetudo ciuicatis in hmòi ⁊ xx.ſolidis non poteſt vendere niſi ꝓ.xv.vel minꝰ in creditoꝛ h ſciẽs nõ gdicit vr poiſe tolerari ⁊ exeu in nullo cõmittit fraudem cõductoꝛ.quia ſcienti e, ſari rõne ↄſuetudinis q legẽ facit cũ ẽ rõnabilis. et conſentienti non fit iniuria neq; dolus.de re. , yt di.i.cõſuetudo.Nõ aũt vĩ irrõnabił dicta con iur. li.vi. Ded ſi ipᷣe vel alius pꝛo eo.puta ritagli „, 4 4 ſuetudo cũ introducta ſit reſpectu laboꝛis nume. aroꝛ pꝛo ſetariolo dat pannum textoꝛiſconducto rantis pecuniam ⁊ ſcribẽtis⁊ expẽſaꝝ q̃s faẽ cam a ſetariolo maioꝛi pꝛecio qᷓ; glijs vendatur. De Citnlus Pꝛimgs ulo plu ri certe tenetur.puta ritagliatoꝛ vẽdit pã/ num alijs ad rõeʒ.xxx ſolidoꝝ bꝛachio.ſʒ texto⸗ ri ſerici ad rõem.xxxiij.vel plus.quẽ pannũ reueu dẽs reꝑit.xxv.ſolið.cere ſetariolus tenet᷑ textoꝛi ð trib ſolidisp qlibet bꝛachio panni.qꝛ plus iuſto Spcio tm̃ vendidit ſibi ritagliatoꝛ ad petitionẽ ſe⸗ tarioli.ſed de illis qͥnq; qͥb minꝰ vẽdidit qᷓ; emit nõ tenex᷑ ei ex q̊ iuſto pᷣcio venditũ fuit.⁊ cõuẽtio inter illos talis fuit vt ſcʒ in pãno ſibi ſolueret ĩ totũ vel in ꝑtẽ ꝓ ſuo laboꝛe.Sed ⁊ ſi ipᷣe textoꝛ ſe⸗ rici ab initio cũ pactũ fecit cũ ſetariolo de panno ſibi dando ꝓ laboꝛe ſuo ſcit ꝙ ritagliatoꝛ vẽdet ſi⸗ bi plus iuſto pᷣcio.qꝛ ſic cõiter fit ⁊ als exꝑtꝰ ẽ.nõ vr̃ ſibi ſetariolꝰteneri.qꝛ in idẽ reuertit᷑ ac ſi ſeta⸗ riolus a pncipio faceret pactũ cũ textoꝛe dãdo ſi⸗ꝭ bi tm̃ qᷓ;tũ vẽdet pãnũ ſibi datũ.puta dʒ ſibidare x.floꝛe.ꝓ ſuo laboꝛe.ſed in pãno de qͥ ſcit textoꝛ ꝙ nõ inueniet de ipᷣo pãnovẽdens ipᷣm niſi ſex floꝛe. vñ ita ẽ ſicut faceret pactũ cũ eodare ſibi ſex floꝛe. nõ obſtãte ꝙ dicat de. x. floꝛe. qꝛ nõ ĩ pecunia dect ꝓmiſit ſed i pãno ſibi ↄputãdo talr ꝙ ſex floꝛenos debit. vñ ⁊ ſi textoꝛ peteret tm̃ ſex floꝛenos a ſeta⸗ riolo qꝛ ſic credit habituꝝ ꝑ pannũ ſic vẽditũ.nõ vr̃ ſetariolus malefacere.Eſt tñ ſatis turpiſtalis modꝰvtriq; ⁊ ſetariolo ⁊ ritagliatoꝛi ⁊ potiꝰ ẽ re ꝓbãdus vt iniuſtꝰ Nota tñ ꝙ ſi ex ̊ nõ accipit te xcoꝛ debitũ lucrũ de laboꝛe ſuo ſᷣm cõem eſtuma⸗ tionẽ ſʒ diminutũ.putat᷑aũt debitũ lucrũ illud ĩ quo ↄueniũt ĩ pecunia puta.x.floꝛe.ſed qꝛ pauꝑẽ ⁊ oʒ eũ acciꝑe ẽt mulcominꝰ vt ſe et familiã ſuſtẽ tet.tũc vtiq; ſetariolus ſibi teneretdare ſuplemẽ tũ vſq; ad decẽ vel circa ſi dat ſibi panũ quẽ ñven dit niſi ſex.qꝛ ſiẽ dignꝰẽ oꝑariꝰmercede ſua ex de⸗ bito iuſticie.ita ⁊ ↄueniẽti mercede.als eſſʒ j eq̃/ litatẽ iuſticie.ſic in ↄᷣctu emptiõis⁊ vẽditiõis ẽ in iuſticia ⁊ pctm̃ cũ res emit᷑ minꝰiuſto pᷣcio ex ncẽi tatevẽditoꝛis.ſed ſi qᷓ;titas ſex floꝛ.veputat᷑ ogrua merces ſui laboꝛis vr poſſe illud ⁊ſi turpiter inuẽ tũ admitti.Ueꝝ qꝛ talia cõiter inuẽta ſunt ad de cipiendũ ⁊ oppꝛimendũ pauꝑes.iõ inducẽdi ſunt ſetarioli ⁊ ritagliatoꝛes ꝙ abſtineãt a talibo⁊ ex factis hmõi fraudibo ſatiſfaciãt leſis.vel pauꝑib⸗ erogẽt ſi nõ gᷓuauer᷑̃t notabiliter textoꝛes ar.xuij. q.v.c.q hẽtis.⁊.c.nõ ſane.Et idẽ dicẽdũ de alijs cõducẽtibo laboꝛãtes ad alia artificia ⁊ exercitia. Sed de ſetariolis ⁊ textoꝛibdictum eſt.quia bu iuſmodi multum floꝛentie pꝛacticatur. Berto fraus eſt etin J. X. —— glam dei. iuẽ illud apłi.Oia in glam dei facite. pu ta remunerationẽ i mũdo ꝓpt qðdiẽ Hiere.xlviij Maledictꝰoĩs qͥ facit opꝰdei fraudulẽter ⁊ deſi dioſe.qð exponẽs Greg.ix.li.morabł.diẽ ꝙ triplex fraus ↄmittũ ĩ bono oꝑe qð ẽ opusdei.ſ.cũ itẽdit remũeratio er eo ab hoie Et h̊ pᷣmo a coꝛde ſcʒ vt hẽat amiciciã ⁊ gtiaʒ hoĩm.iõ aliqͥd boni oꝑatur ſed fallax gra ðꝛ ꝓuer.vl.qui eni bᷣ q̃rit ſepe.vt ait Zug. ab eo offendit deꝰne offendat amicꝰ. Deꝰ ãt ait ps.Diſſipauit oſſa eoꝝ.i.oꝑa ĩ gie vᷣtuoſa qui bĩob placẽt. Scðo ab oꝛecũ ſq; ex bono opꝑe qrit laus hüana qð ꝓhibuit xpᷣs dicẽs. Cũ fac elynaʒ opib de genere bonoꝝ cũ ſcʒ qs ĩ eis qͥrit alið q; noli tuba canere ante te. Mat.v.i.noli publica⸗ re vt lauder.qᷓ;uis eni dicat᷑ ꝙ memoꝛia iuſti cuʒ laudibo ñ tñ ipᷣe reqᷣrit eã.ſʒ deꝰilli eã tribuit vt ñ ſolũ a deo ſʒ ẽt ab hoiboviuẽs ⁊ moꝛtuꝰlaudetur. Tertio ab oꝑe cñ ſcʒ qͥs aliqð bonũ facvt a deo re muneret᷑ tꝑalr.i.vt ꝓſꝑet᷑.ieiunat ſeu oꝛat ⁊ hmõi facit vt ↄſeq̃tur elynam ł ecciaſticã dignitatẽ.vel glios ↄfidẽtes de ſua bonitate decipiat tꝑalr ł ſpi ritualit᷑ tal hypocrita cẽ.Et de hmõi dñs dit᷑. Ve vob bypocrite qͥ ſiłes eſtj ſepulchꝛis dealbat q̃ ap parẽt hoibo ſpecioſa. Mat.xxiij. Oẽs ̊ tales qui fraudes faciũt ĩ oꝑe dei.i.de genere bonoꝝ male⸗ dictiõʒ dei incurrũt.E cõtra ð viro iuſto ðꝛ.xxxiij Beatꝰq excutit manꝰſuas.i.oꝑa ab oĩ muncre.i. coꝛdis oꝛis ⁊oꝑis nil.ſ.qrẽs ab hoĩbsvt finẽ ipoꝝ opeꝝ nec gr̃am hoim nec laudẽ nec tranſitoꝛia. reꝝ ad res in negociãdo q̃ vulgariter dicutur ba⸗ rattci.puta dat lanifex ſetariolo duos pannos la neos eſtimatoſ ab co.c.floꝛe ꝓ his ſetariolꝰdat la nifici pannũ ſericũ eſtimatũ ab ipᷣo.c.floꝛe. Siue mercatoꝛ dat lanifici lanam ⁊ ſetariolo ſericũ⁊ ꝓ his laniferdat ſibi nõ pecuniã ſed pannos laneos ⁊ ſetariolus dat pannos ſericos in tali eſtimatõe in qᷓ;ta receperũt lanã ł ſericũ.nunqͥd ẽ licitũ.m̃. Si pure ⁊ abſq; fraude ꝑtiũ fiat ꝑmutatio qᷓ;tita tis pᷣcij vel q̃litatis reꝝ ẽ ↄctus ꝑmutatiõis ⁊lici tus.qꝛ a iure apꝛobatꝰſimplicit in tꝑalib.extra de re.ꝑmu.ꝑ totũ. Si aũt fiat fraus.aut bᷣ ẽ in ip ſis mercimonijs q̊ͥ ad q̃litatẽ.aut in eſttmationẽ pᷣcij· ſi in qlitate reꝝʒ ꝑmutaꝝ.tũc ſi eſt fraus ex ꝑ⸗ te vniꝰtm̃.qꝛ.ſ.dat alteri pannũ laneũ vel ſericuʒ ſeu lanã vel ſericũ multũ.defectuoſa ʒ intentiõeʒ eius cũ cñ ipᷣe recipiat res ab eo nõ viciatas vtiq; peccat moꝛtaliter ⁊ tenet᷑ ſatiſfacere notabiliter le dens.ex de iniure⁊ dam.da.ſi culpa.Et ſilr medi atoꝛ ſeu ſenſalis ꝗͥ nouit hmõi fraudeʒ qꝛ cooꝑat fraudi.ij.q.i.notũ.Si aũtvterq; intẽdit alterum deciꝑe et ab vtroq; datur alteri res defectuoſa pꝛo bona vtroq; ignoꝛãte fraudẽ alterius vterq; pec/⸗ cat moꝛtaliter ꝓpter malã intentionem.xxij.q.v.qͥ ꝑiurare.Quantũ aũt ad ſatiſfactiõem põt hic hꝛe locũ ↄpẽſatio vt vnꝰalteri nõ teneat᷑ ſi in tãto dece ptus ẽ vnꝰ ʒ intẽtiõeʒ ſuã qᷓ;tũ alter Sivo vterq; ⁊ pᷣctici ſcirẽt defectꝰreꝝ ꝑmutãdaꝝ non vf ibi eẽ fraus.qꝛ ſciẽti ⁊ ↄſentieti ñ fit iniuria.de re.iu.li. vi.⁊ alteri ñ tenet.Si ãt fit deceptio ĩ pᷣcio.qꝛ ex⸗ ceſſiuũ ponit᷑ſuis mercimonijs.tẽ ſi vnꝰeoꝝ exce⸗ dit ĩ pᷣcio ⁊ ñ alt᷑.qͥ excedit peccat ⁊ obligat᷑ ſatiſfſaẽ ſi ẽ notabil exceſſꝰ niſi b alt ꝑpẽdat ⁊ tñ ſic velit ſa cere ꝑmutationc.tẽ vr ñ teneri ꝑ regulã ſciẽti.i vi. SDi at ſciẽter vłq; excedit ĩ pꝛecio ĩ eſtimãdo ſuas res.qꝛ alt de altero b credit ⁊ ↄᷣſcit cũ qᷣtidie hᷣ pᷣ⸗ cticẽt.puta mercatoꝛ de lana quã dat lanificivalẽ tẽ tẽ.xc.floꝛ.ſᷣm currẽs pᷣciũ exigit:c.ł circa.Et la nifex de pãnis laneis qͥ̊ſ dat mercatoꝛiꝓ ſua lana exigit.c.cũ ñ valeãt niſixc.ł circa.cũ alt᷑ ꝓbabilit ſciat de altero ꝙ iiuſtũ pᷣciũ exigũt de ſua re. vr h hẽe locũ ↄpẽſatio.nec ibi ꝓpꝛie eẽ fraudẽ cũ ĩtẽdãt Ieↄſeruare idẽnes ñ alteꝝ guare tles tñ adinuẽti ones ſunt ex cupiditate inuẽte⁊ iõ vitande. De permutationibus FK. X. 8 hi mi tii nn Capitulũ .xVII. ¶ Tapkm. xvid.de multiplici falſiſicatõe ⁊ ibi agit de falſificatõe in meſuris.in põderibo.in monetis. in cripturis. in bullis.in inſtrumẽtis.⁊ in fetibo filioꝝ. — —NY „ =— induci illud põ.lxi. Mendaces ſilij hoiʒ in ſtateris vt decipiãt ipſi de vanitate ĩ id ipᷣm. Ubi tria pñt notari. Pꝛĩo defectio veritatis.ibi. Mendaces filij hoĩm in ſtaterꝭ. Scðo intẽtio noci bilitatis.ibi.vt decipiãt ipᷣi.Tertio conſecutio penali tatis.ibi.de vanitate in idipſum. Eta ſecundo inchoãdo ·F. I. piãt ⁊ fallãt.qð patʒ ex diffinitiõe eius.Nam diffini tur a mgj̃o ſen.in.iij.qð eſt falſa vocis ſignificatio cũ intentiõe fallendi.Et qꝛ fallereꝛ deciꝑe aliũ eſt contra vel pᷣter charitatẽ ⁊ legem naturalẽ.qꝛ nullꝰ vellet ab alio decipi iõ om̃e mendaciũ pctm̃ eſt ⁊ vitandũ Uñ Iſið in ſinonimis.Om̃e mendaciũ fuge.qꝛ ome mẽ dqaciũ pctm̃ eſt. Decipit aũt aliqñ ſeipᷣm qͥs coꝛde cũ facit ſibi erroneam conſcientiaʒ de aliquo. vel male iudicat de alijs. Oꝛe.cũ dicit qð ſcit vel eſtimat non ſie eſſe. Oꝑe:cũ ſilat.vnũ actũ pꝛo alio.Et vtait am bꝛo.xxij.q.v.cauete.Oẽs qui dicũt mẽdaciũ filij ſũt dyaboli. De ipo eĩ dicit᷑ Jo.viij. Mendax eſt pat᷑ eꝰ id eſt mẽdacij pᷣmꝰinuẽtoꝛ ⁊ coꝛde quidẽ mendaciuʒ dixit. cũ ait in coꝛde ſuo.vt ðꝛ Eſa.xiiij. Silis ero al tiſſimo.exiſtimãs puenire ad gloꝛiã ꝑ vinutẽ ꝓpꝛia,ʒ Oꝛe vſus eſt mendacio cũ dixit ꝑ ſerpentẽ pmis pa⸗ rentib.Nequaq; moꝛiemĩ ⁊c. Geñ.iij.Ope aũt cuʒ ſm apłm ipᷣe ſatbanas trãſſigurat ſe in angim lucis MQuantum ad pꝛamum S. II —..— Certũ eſt ꝙ in omni mẽdac io deſicit vᷣitas.⁊ cũ xpᷣs ſit Hitas diſcoꝛdet ab eo.vñ cũ xpᷣo nõ põt eſſe aliqᷣs cũ mendacio.Dicit᷑ eĩ apoc.xiiij.de ſanctis ꝙ non eſt inuentũ mẽdaciũ in eis. Sũt aũt mẽdaces fil.ho.in ſta. Statera aũt eſt quedã regula recte menſurandi res cũ eſt iuſta ſtatera.ſed mẽdaces filij hoĩm in ſta. In ſtatera quidẽ conſciẽtie vel opinionis internalis. In ſtatera ſnĩe iudicialis. In ſtatera menſure mate⸗ rialis. Pꝛima eſt cũ qͥs iudicat de aliq̊ͥ ſm ſuam cõ⸗ ſcĩam in q frequẽter fallit᷑ nõ recte eſtimãdo. UVñ hie ro.Mõ afferamꝰ ſtateras doloſas vbi appendamus qð volumꝰ ꝓ arbitrio nr̃o dicẽtes hoc que hoc leue. Sed afferamꝰ diuinã ſtarerã de ſcripturis ſctĩs tãqᷓ detheſauris dominicꝭ ⁊ in illa qͥd ſit grauiꝰ appẽda⸗ mꝰ. xxiiij.q;:i. Sed mẽdaces filij hoĩm in ſta.faciẽtes ſibi leuẽ ↄſcĩiam vel nulla de guibo pctis ſeu mat. vt de adulterio ꝓpter qð ſequit᷑ falſus ꝑtus aliqñ ⁊ ſup⸗ poſitio alieni partꝰ ⁊c. Scða eſt in iudicio vbi ſentẽ tia eſt qſi ſtatera.Uñ greg.xlv.di Om̃is q iuſte iudi cat ſtaterã in manu geſtat. Sed men.ſi.ho. in ſtate. ꝑ iniuſtas ſentẽtias.Tertia ẽ ſtatera mẽſure materia lis.de q ꝓuer.xi.ðꝛ. Statera doloſa abomĩablilis eſt ante dñm. Sed men.fi. ho. in ſta.qꝛ faciũt aliqñ fal ſas menſuras.et põdera.vel eis vtunt᷑. Numiſma ẽt ſm phᷣm ðꝛ meſura rera venalli. qꝛ tĩ monete dat tũ eſtimat res eſſe valoꝛis. Sed men.ſi.ho.in ſta. Ruik do monetas. vel falſis vtẽdo.Scnipture etia falſificatione poteſt —————————-—DW darig Yquiy:unt mendac ad hoc faciũt vt deci hoĩm pñt dici ſtatere.qꝛꝑ eas quaſi mẽſurat᷑ ſeu de clarat᷑ qͥd alicui ſit cõcedẽdũ. Sed mẽda,fi.ho.ĩ ſta. ſqʒ bullas falſificãdo inſtra ⁊ alias ſcripturas.Et de his omnibꝰ in ſequenti,S.declarabit᷑. Quantum ad tertiũ J. II. pncipale oſtẽdit᷑ qd demũ eueniat iſtis medacibo in ſtatens ⁊ falſificantibo.ᷣ videlʒ qꝛ cũ ipſi decipiant. ipſi tãdẽ decipiunt᷑. Sed vbi in modico decipiũt qꝛ in terrenis.ipſi in multo qꝛ in eternis a dyabolo de⸗ cipiunt᷑.nõ perpendẽtes ſe inde puari gloꝛia ⁊ eterno igue puniri.Et ſic intelligit᷑ illud pð.De vanitate in idipſum ꝓcedentes.ſemẽèdaces.de vanitate.i.falſita⸗ te ꝗqᷓ vtunt᷑ ad decipiẽdũ.in idipſum incidũt.ſ.in de⸗ ceptionẽ. Magna enĩ deceptio ẽ q̃ decipiunt᷑ a dya⸗ bolo.qꝛ dũ intendũt⁊ ſperant ex ſuis deceptõnibus ditari ⁊ gaudere inde ſumme depauperantur ⁊ cõtri⸗ ſtantur cum demũ in puncto ad inferna deſcendũt. pꝛopter hoc igne eterno cruciandi.vbi nec guttã ha⸗ bere aquevalent in refrigerium.ſicut de diuite epulo ne poſtulantevt laʒarus deſcenderet ad eum ⁊ aque gntta refrigeraret linguam eius. nete.Abb. ſy. ſuꝑ ca. Quãto.de iureiur.. ſt lẽ dicitm glo. in dicto.c. Non licʒ ſine conceſſu pꝛicipis ſeu im patoꝛis cudere monetã.vt in.l.ij.⁊.iij.de fal.mo. ſᷣm Bar. ⁊ Cy. ibi.⁊ hocveꝝ nili ciuitas vel pꝛinceps in ferioꝛ pᷣſcripſiſſet hoc ꝑ tm tꝑs de cuius initio non exi ſtat memoꝛia. vt in:c.ſuꝑ quibuſdã de ver.ſig.vlł niſi eſſet talis qui pᷣſcripſiſſet iura imperij.vt hyſpanie re ges qui vt dicit glo.diſt. lciij. valentinianꝰ.nõ ſubia cent imꝑio.qꝛ de hoſtiũ faucibo regnũ cruerũt.Falſa tur aũt monera multipliciter. vt in glo. dicti. c. Quã⸗ to.⁊ ſicvarie punit᷑. Uno mõ falſat᷑ moneta pꝛinopis de nouo cudendo.⁊ talis debet cõburi.vt.l.ij. C. de fal.mo. Scõdðo falſat qͥs cudẽdo monetã ciuitatis vel inferioꝛis a pꝛincipe.et talis capite punitur.vt..de fal.mo.l.i. Tertio cũ quis nõ fabꝛicat ð nouo mone tam.ſed fabꝛicatã cudit.ſ.minuendo.vel tingit puto monetà ereã vt appareat aurea.⁊ talis punit᷑ vltimo ſupplicio.vel dat᷑ ad beſtias ſᷣm conditionẽ penſone. vt in.l.quicũq; ff. de falimo. Item notandũ ſcðᷣo ꝙ habẽs ius cudendi monetã dicit fraudare eã tnbo modis. Pꝛimo ſᷣm Inno.qñ certũ pondꝰa pꝛincipio ꝓ quolibet denario demitur de mandato pꝛĩcipis.⁊ illam ſic diminutã mandat poſtea recipi ac ſi pᷣmi põ deris eſſet. Scðo mõ ſᷣm Inno.qñ abiectioꝛ cuditur moneta młtominoꝛis ponderis velvaloꝛis q; eſſet ð ductis tñ expenſis factis pꝛo ea fienda.Et ſicvult In no. ꝙ tm̃ debetvalere moneta in foꝛma q;tũ in mate⸗ ria valet. deductis tñ expẽſis.quas autoꝛitatẽ pᷣſtãs de ſuo facere nõ tenetur.ĩmo ſi nceps indiget potit inde hr̃e aliqð lucrũ vt ſic minꝰvaleat q; materia etiã deductis expẽſis.Et hoc veꝝ ſi extra regnũ nõ ſparge ret᷑ moneta talis.qꝛ tũc.ſ.extra regnũ ſpargẽdo ſeqre tur dãnũ etiã nõ ſubditoꝝ. In pᷣmo ãt caſu credit jn no. ꝙ poſſit pꝛĩceps minuere monetã cũ ↄſenſu ppli. qꝛ qdet põt renũciare iuri ſno.vij.qel. cc q;ᷓ periculo ſuz. ſz öt eſſe piculoſum. ⁊ ðᷣt ſufficere ↄſenſum mag⸗ tũ regni.qꝛ negociũ putat᷑ negociũ vniũſitatis. ſrc Titulus Pꝛimns etiã. Inno licentiã ꝓplłi nõ ſufficere qñ moneta illa ẽ expẽdeda extra regnuù. Tertio mõ fraudat᷑ ſᷣm hoſti. extrinſecꝰ.vt qꝛ pꝛinceps bonã monetã repꝛobat vel equalẽ vel minꝰ valentẽ ſubijcit ad h̊ vt de repꝛoba⸗ — ta bonũ foꝝ hẽat.⁊ illã cõflari faciat ⁊ cudi. Muantu ad vſum fal- Av ſe monete.lõ ꝙ ſcient᷑ expendẽs fallam monetã vi⸗ det᷑ ꝙteneat᷑ pena.l.coꝛneł.de fal.q̃ regulariter ẽ de⸗ poꝛtatio ⁊ om bonoꝝ publicatio.ſeruus vᷣo vltimo ſupplicio punit᷑. Sed bar.dicit h̊ pcedere qñ expen⸗ dit nũmos plũ beos vel ſtanneos.qꝛ de illis tm̃ facit mentionẽ illa lex.als punit᷑ pena exoꝛdĩaria.hec oĩa Abb. ſy. Mõ tñ ꝙ vbi qs in aliq̃ loco vbi mone⸗ te diminuti ponderis minꝰ valet ſᷣm illã diminuno⸗ nẽ emit debito pᷣcio. ⁊ poſtea illas poꝛtat ad locum aliũ.vbi tantũ valent qntũ integre monete. ⁊ ita in⸗ different᷑ expẽdunt᷑ ⁊ accipiunt᷑ ⁊ intm̃ eas cõputant qntũ integras vt in qbuſqda ciuitatibo regni exq̊ plꝰ vẽdit eas q; emerit nõ videt᷑ in peccare cũ nulli dã nũ inferat ⁊ ſibi ex ſua induſtria ⁊ laboꝛe lucrũ q̃rit. ſicut accidit de alijs mercimonijs q̃ plꝰ minꝰ ue va⸗ lent in vno loco q;ᷓ in alio ꝑ regulã ſcienti.dere.iuris in. vi. Sed qͥ bonas ⁊ integras monetas diminue⸗ ret ⁊ ſic diminutas poꝛtaret ad talẽ locũ.vtiq; frau⸗ dẽ faceret ⁊ legẽ.⁊ tenet᷑ talis lucrũ pauperibo ero⸗ gare. xiiij.q.v.c.nõ ſane. Sicut etiã nõ excuſarent᷑a pctõ qͥ monetas malas ⁊ diminutas ſcient᷑ dant pꝛo bonis. etiã ſi ſibi date eſſent ꝓ boms.⁊ poſtea perpẽ⸗ dit de diminutiõe valoꝛis. nõ enĩ põt abſq; peccato fraudes alteri dare ꝓ bona ⁊ integra.qꝛ culpa alteriꝰ ⁊ erroꝛ ſuus nõ dʒ alteri nocere.ulpa enĩ dʒ ſuos te nere actoꝛes ⁊ nõ alioo. 11 De falſificationibus J. V. in ponderibo ⁊ mẽſuris. Ex cocilio maguntiñ, dicit᷑. Vt mẽſure ⁊ pondera iuſta fiãt ſupple ſtatuimꝰ.⁊ j Si qͥs iuſtas mẽeſuras ⁊iuſta pondera lucri cã mu tare pᷣſumpſerit.xxx.dies in pane⁊ aq̃ peniteat.ex᷑ de emp.⁊ ven.c.ij.in glo.Inſuꝑ punitſm leges.ſ.ciui⸗ les.l.coꝛneł.de fal.Hec pnĩa hic taxata foꝛte locũ hʒ cũ cõuincereł᷑in iudicio eccłiaſtico ↄtẽtioſo. Nã ĩ foꝰ ro pnie idẽ iudiciũ ẽ de iſta ſicut ⁊ de alijs faxatis in canonibꝰ. vt.ſ.ſit arbitraria.ar.de pe.di.i. menſuraʒ ⁊.xxvi.q.vij.cꝑa.Et dubiũ nõ ẽqn talis peccet moꝛ talit᷑ cũ agat ð iuſticiã ⁊ in dãnũ ꝓximoꝝ. ⁊ tenet᷑ ð oĩ dãno inde ſecuto ſatiſfacere.er de iniur ⁊ dã.da.ſi culpa. Oõ ſiſcire nõ poſſet pter multitudinẽ pſona⸗ rũ ⁊ varietatẽ.tene?᷑ pauperibo erogare pcipue ſi in p⸗ uo ũlos leſit. Tenet᷑ ctiã ad remediadũ inq;tũ põt ſi⸗ ne piculo ſue ꝑſone vel maioꝛis ſcãdali.vr.ſ.auferãt de medtio dicte mẽſure vel põdera falſiſicata. vel ade quen᷑ ⁊ idẽ dicendũ de eo qͥ eis.ſ.falſificatns ſcienter vſus fuit.ſ.ꝙ peccat grauit᷑⁊ de eo in quo aliꝰ dam nificat᷑ per h ſibi obligat᷑. De falſificatõe in ſcri..j. ptis. Fit aũt h̊ vel in bullis papalibo vel incffis. vel in ir̃is ⁊ alijs ſcripturis.Et in bullis papalibo ſeu re ðꝛ falſa bulla vel reſcptũ ſeu carta. cũ.l. in petitõegre ſeu bñficij de q̊ ibi fit mẽtio aliqͥd tacitũ ẽ qð ſi fuiſ⸗ ſet expꝛeſſum nõ eẽt cõceſſum.cũ ẽ ſuggeſtũ fłm q ta cito foꝛte nõ fuiſſet ↄceſſũ.⁊ tał ðꝛ fallanꝰ ff. de fali l. ſi qͥs obꝛepſerit.Et cũ h ſtudioſe fit ⁊ adutent᷑ nõ eſt dubiũ ꝙ moꝛtale ⁊ gue cõmittit. Nõ tñ tał incidit in excõicationẽ latã ↄ falſanios bullaꝝ ſᷣm nchar.in.iiij de qꝗᷓꝗ· dicit. caret tñ cõmodo illiꝰ gre.puta ſupplica⸗ tũ ẽ pape ꝙ det bñficiũ curatũ alicui cũ hẽat etatem ltĩmã.i.xxv.ãnos.⁊ ̊ᷣ eſt frm.qꝛ ſcit illũ nõ bre.xxij. vł cũ ſupplicat᷑ p bũficio ↄſerendo illegittimo tacito ꝙ ſit illegittimꝰ. tał gra ſic ſurrepticie obtẽta nil va⸗ let ac ſi nihil obtinuiſſet. Ueꝝ in.c.ſuꝑ lñis.de reſcp. fit diſtinctio vt videlʒ qñ ꝑ maliciã vᷣitas tacet ⁊ fal ſitas ſuggerit᷑nullũ cõmodũ ex lris impetrãs ↄleqͥt Qui aũt ̊ facit ꝑ ignoꝛantiã ⁊ ſimplicitatẽ ſi tacuit talẽ veritatẽ vel ex ett alẽ falſitatẽ q expᷣſſa vel taci⸗ ta nõ iĩpetraſſet illas lras alicuiꝰ gre ideʒ iunis videt eẽ. Sed ſi etiã vᷣitate illa expᷣſſa vel falſitate nõ dicta etiã lr̃as gre alicuiꝰ impetraſſet ſaltẽ in foꝛma cõi tũc nõ caret cõ modo earũ totalit᷑ſed tm̃ ſᷣm rigoꝛẽ iuris iudicat᷑ ex eis non ſᷣm foꝛmã eaꝝ.vt ibi ðꝛ. Uñ dicit glo. ꝙ ad bᷣ vt reſcptũ teneat nihil dʒ ſuppꝛimi ex his q̃ mouere aĩm pncipis pñt ad dandũ reſcptũ vel de negandũ. Qut aũt ſalſa cartã fabꝛicat de nouo ſi E bulla papal vel reſcptũ tał deponit᷑ ⁊ degradatus tradit᷑ curie ſeculari:ſi ẽ clericꝰ pumiendꝰ.ſ.moꝛte. ex de criefal:ad falſarioꝝ.⁊ ẽ excõicatꝰ ipſo facto.er.e.ad falſarioꝝ:Et ponunt᷑ in.cilʒ.e.ti.ſeptẽ modi falſita⸗ tis cognoſcẽde. De hac excõicatiõe hẽs in.iiij.xte ti. i. Scðm aũt leges pẽa falſarij hec ẽ.depoſitio ⁊ oim bonoꝝ cõfiſcatio in libero.in ſeruo pena ẽ moꝛs.ff.ð fal.l.i.Et h̊ veꝝ in falſante ꝑ ſe reſcptũ pꝛincipis/fal ſantes alias lr̃as ecclłie excõicant᷑. Quo autẽ ad foꝛũ ↄſcĩe vlcra moꝛtale que cõmiſſum tenet᷑ falſari ſiue teſtĩ ſiue inſtri cuiuſcũq; ſiue ſcpture vt in libꝛis mer catox.vel ſcient᷑ vtens talibo de oĩ dãno qð inde ali cuiſequit᷑.ſiue ſit notanꝰ ſiue teſtis ſiue cooꝑstoꝛ vel faciẽs h̊ fieri er de iniur̃.⁊ dã.da.ſi culpa.toẽ emo lumentũ qð inde recipit tenet᷑ reſtituere. qꝛ fur ẽ ⁊la tro.xiiij.q.vi.ſi res.⁊ in mulcis locis ẽ excoicatꝰ aſß⸗ nodales. Qui etiã ſcient᷑ vtit᷑ falſis bullis ĩcidit in il/ lũ canonẽ ⁊ vltra moꝛtale tenet᷑ ad reſtitutionẽ ſi in⸗ de aliqͥd vtilitatis ꝑcipit. Itẽ nõ m gio.ſuꝑ/cein memoꝛiã.di.xix.ꝙ carta falſa ꝑ iurnis dełminationeʒ vel interpᷣtationẽ ðꝛ cũ ſcribit᷑ maioꝛẽ Parte vel oẽs fuiſſe pñtes q tñ non fuit pñs vt er de his q fa pla. ſine ↄſen.ca. Quarto ⁊ tal falſariꝰ ſuſſ ẽdit᷑ officio et bñficio.vt ex deteſti.tã lris. Itẽ ðꝛ falſa carta q non hʒ teſtes inſcriptos.vt er de ꝓcura.c.i. Nota ſᷣm bo⸗ ſtien. ꝓteſtes dicunt᷑ inſcriptiqñ ꝑ alium ſenbunt᷑. Sed ſſubſcpti dicũt᷑ qũ pꝛis manu ſubſcpᷣſerũt. Et qñ qͥs ſcit ſcnbere per ſe opoꝛtet ſubſcnbere in inſtro Sed ſi neſcit ſcribere tũc põt ꝑ aliũ ſubſenbere.e ð ſen. ⁊ re iudicũ int᷑. Itẽ dicit᷑ carta falſa q hʒ ſubſen⸗ ptiones ſed varijs manibo nõtas ⁊ q nõ ẽ perſecta ea dẽ manu. vt er̃ de pᷣuibł.cũ olim. niſi ex bᷣ ſitibi diuſi⸗ tas ꝙ ſit ibicalami vel atramẽti mutatio.vt t auten. de fl. inſtru.⁊ cauteii pn. Jeẽs dicit᷑ falſa ſi ẽ alieno ſt ſchtis ðꝛ falſa eſſe ꝑ ſurreptionẽ ⁊ ꝑ nouã fabꝛicatio⸗ gillo ſignata dũmodo habuit ꝓpꝛiuʒ. vter deappel. nẽ eiꝰ ⁊ ꝑ iuris interpᷣtationẽ. Per ſurreptionẽ qͥd ez lignificauit. Itẽ dicit falſa pter fallam gramngieamn. —— — — ———+0ß —— — — e Capitulũ .XIX. ». vt eẽ de reſcb.ad audientiã.Itẽ dicunt᷑ falſeſi ſũt ſu⸗ ſpecte ⁊ eis nõ impõit᷑ fides.vt.C.de ꝓba.l.iubemꝰ Item dicit᷑ flim ſi ſigillũ eſt fractũ.vel ſi nõ eſt annus indictiõis appoſitus.vt et de fi.inſtru.int᷑ dilectos. Itẽ ſi ſunt impetrate lite pẽdente.vt et᷑ de teſti.cãm. Itẽ ſi flum ẽ ruptũ.vt er de cri.fal.lʒ.Itẽ ſi ſunt im⸗ petrate ſine mãdato dñi:.ex de reſcrip.nõnulli. Item dicunt᷑ lre falſe ſi ep̃s appellat?᷑ filiꝰ vel ſi papa vni lo⸗ quit᷑ in plurali.vt ex̃ decri.fal.qᷓ;tuʒ graui. Itẽ dicit carta ſeu bulla falſa ſi apparet eã fuiſſe raſaʒ vel mu tatã ⁊ tał deponit᷑ex de cri.fal.ad audiẽtiã. Hec oĩa in glo.in.c.ĩ memoꝛia.di.xix.Sed q;tũ ad iſtud vl timũ.ſ.de raſura.⁊ illud alið.ſ.de falſa grãmatica di cit Durã.oꝛdi.mino.in ſũma.ꝙ H̊ intelligit᷑ in reſcri⸗ ptis pape.e de reſcip.ad audientiam. Alia aũt inꝰ ſtrumenta nõ viciant᷑ ꝑ falſam grãmaticã. Uñ in b⸗ uuegijs ⁊ teſtamẽtis falſa latinitas nõ nocet dũ con ſtet de volũtate teſtaroꝛis.vt.C.de teſta.l.enoꝛe · Et h iõ.qꝛ lr̃e papales trãſeũt per multas manꝰ.Nã le⸗ gunt᷑ pᷣrmo in petitiõe.ſcðᷣo in notula.tertio ĩ lr̃a groſ ſa.hec guił.⁊ iohᷣ.xxxv.q.ix.c.apłice.Sed ſi hʒ defe/ ctũ lr̃e velſillabe nõ viciat᷑ ꝓpter h.c.ex ꝑte.ex defi.in ſtru.niſi ſubtractio lr̃e aliũ ſenſum inducat qᷓ; dictio integra.ca.int᷑ dilectos.e de fi.inſtru. Itẽ inſtrm vi⸗ ciat᷑ ſi hʒ ſcripturã interlinearẽ vel raſurã in loco ſu⸗ ſpecto qñ lr̃e ſunt aꝑte.ſecꝰ ſi ſunt clauſe.hec ille. Itẽ dicit᷑ inſtrm flm ſi eſt Zꝛiũ alteri ex eadem ꝑte ꝓlato. vt e de ſi.inſtru imputari.Sed nõ ꝙ inſtra vel atte ſtationes cũ inueniũt᷑ falſe ꝓ ꝑte.vtꝝ in toto repꝛobẽ tur. Glo.io.ſuꝑ.c.ſi ad ſcripturas.di.ix.arguitꝓ ⁊3 tandẽ ſoluit dicẽs.ꝙ ſi plura capła ibi ↄnexa ſunt vel vnũ eſt acceſſoꝛiũ alteri.vno caſſo ſeu falſo ꝓbato.cõ nexa ⁊ acceſſoꝛia caſſant᷑. Secus ſi diuerſa ⁊ ſeꝑata ſunt. Hec diſtinctio ꝓbat᷑.ff.de nego.ge.l.cũ ad eum 2.ij.q.vi.ſi qñ..diffinitiua. Sʒ bar.bꝛix.dicit. Ego credo ꝙ ſi aliqͥd falſitatis repiet᷑ in inſtro totũ reddit ſuſpectũ.vt.ff. de fi.inſtru.l.ij.hecibi. Muarto fit falſifica⸗J.vVIII. tio in ꝑtibꝰ cũ.ſ.ſupponit᷑ alienꝰ ꝑtus.exde pe.⁊ re. officij. ⁊.ff.ad.l.coꝛneł.de fal.l.qͥ falſum. Et idẽ dicẽ dũ qñ mulier ↄiugata habuit filiũ ꝑ adultenũ queʒ maritꝰ eſtimat ſuũ. Mõ ſi mulier cõcepit ꝑ adulte riũ.vel ſupponit ſibi alienũ ꝑtum qͥᷣcqͥd expẽderet ꝓ nutritiõe ⁊ gubernatiõe illiꝰ creature ⁊ ad id in q̊ͥ ſuc cederet putatiuo pr̃itenet᷑ totũ ad reſtituendũ qꝛ fur tũ cõmiſit qᷓ;tũ poſſibile eſt. De hm̃ ſic dicit in ſum ma ray.LTał mulier dʒ laboꝛare qͥbuſcũq; modis pᷣt vt legittimi heredes nõ fraudent᷑ de hereditare pr̃na caute tñ. Reuelare enĩ ſimpłr marito vel etiã ipᷣi ſpu rio vel ſuppoſito nõ expedit abſolute.ſ.⁊ ſine diſtin⸗ ctione vt dicit ibi glo.tũ qꝛ foꝛte inde ꝓuenirẽt homi cidia ⁊ adulteria.tũ qꝛ maritus foꝛte dimitteret eã ⁊ nõ valẽtes ſoꝛſitã ↄtinere vterq; adulteraret᷑.tũ ſoꝛte qꝛ nõ crederẽt ſibi ita ̊ pcedat. Reuelet factũ ſuũ in pnĩa ſacerdoti ꝑꝛochialivel alteri mag pito.⁊ poſtea cũ ipſo vel ſine ipſo reuelet ep̃o in pnia.Et tunc epᷣs vel etiã ſacerdos ſi tante diſcretiõis vel maturitatis ſit. vel qð tutiꝰ eſt. ambo diligent᷑ inärant ſil ⁊ caute Quo inuẽto vocent eũ ſecreto coꝛã muliere ⁊ ſi vide⸗ bit᷑ expedire recepto pꝛiꝰ ſacramento a muliere ꝙ nõ calũnioſe ꝓcedat.⁊ etiã ab illo ꝙ factũ ſecretũ teneat poterũt reuelare ſibi ⁊ inde conſulere ꝙ ingrediat᷑ reli gionẽ vel ꝙ trãſſferat ſe ad longinquã regionẽ ⁊ ſic ni hil ꝑcipiat de bonis illiꝰ quẽ credebat eſſe patrẽ. hec ray. Idem guił.⁊ hoſti. Et addit hoſti.ꝙ etiam ipſa mulier põt marito reuelare ſi nõ timet ſibi periculuʒ. ſicut ſunt aliq mulieres qᷓ domiuan:᷑ viris.⁊ etiã ali⸗ que ſcientibo viris adulterant᷑ ⁊ filios ab alijs ſuſce⸗ ptos ſcient᷑ ipſi viri nutriũt tãq; ſuos.Et in hmõica ſu ↄſulendũ ẽ ꝙ reuelet marito ⁊ ſic eo aſſentiente ab ſoluta ẽ mulier q;tũ ad reſtõem.qꝛ cõceſſum ẽ mari⸗ to diſponere de ſuo ſicut placet.hec hoſti. Si vo illi ſpurio vel ſuppoſito nõ põt reuelari ſine penculo.vł etiã maxito.aut etiã ſi facta reuelatiõe tali filio ſ̃m di cta foꝛmã nõ vult acqͥeſcere ↄſilio tũc iniũgatt mulie ri ꝙ de ſponſalicio ſuo ⁊ alijs rebo q̃s hʒ vł in futuꝝ habere poterit ſatiſfaciat iu poſſe dolens ſꝑ de pctõ ⁊ ſi nõ põt plene ſatiſſacere ꝓponat firmiterin aĩo ꝙ ſa tiſfaciet q;ᷓ cito poterit.⁊ ſic erit in bono ſtatu.ar.xxij. q.v. videt᷑.⁊ er de pe.⁊ re.officij. vbi ponit᷑talis ca ſus.Dicta aũt ſatiſfacio fiat mediãte ꝑſona diſcreta ſecrete ⁊ caute ⁊ ſub hmõi vᷣbis.Quedã ꝑſona tenet vobis in hᷣ accipite.Idẽ guil.⁊ hoſtieñ. qͥ etiaʒ addit 2 ſatiſfaciat etiã heredibꝰ ab inteſtato vel etiã ſcriptꝭ. qʒ in teſtõ. Satiſfaciet etiã vt dicit inno.illis qͥbo ve riſilłr credit ꝙ ſua reliqſſet.vel ſi H̊ neſcit᷑ det᷑ pauperi bus. ſi mulier nõ haberet qͥd daret tũc ᷣm inno. ſihʒ ꝓbaniões ꝑ quas releuare poſſet ſucceſſoꝛes pꝛe dictos a dãno qð hñtſua occaſione dʒ eas adducere niſi inde eſſet gue malũ ꝓuenturũ.tũc enĩ nõ dʒ facẽ qꝛ minꝰ malũ ẽ dãnũ reꝝ qᷓ; coꝛpoꝝ ⁊ aĩaꝝ.Et ides⸗ eſt in ſilib.Si vᷣo nõ hʒ ꝓbatiões ſileat.ij.q.vij.ple rũq;. Filiꝰ aũt hmõi ſpurꝰ vel ſuppoſitꝰ. vt ðt guil. nõ tenet᷑ ſoli mulieri credere pᷣcipue cũ multe ſint ma licie ⁊ fallacie mulierũ.vñ ſi in ſana conſcia pſeuerat credo in toto ꝙ excuſat᷑ ꝑ ignoꝛãtiã inuincibilẽ facte deceptiõis de pcipiẽdis. Si vᷣo honeſtas feie ⁊ alie pꝓbabiles circũ ſtatie faciũt ei ꝓbabilẽ ↄſciam de ve⸗ ntate facti. ⁊ vult tutioꝛẽ viã tenere nil vlten pcipiat De pceptis aũt etiã ↄſumptis q;diu habuit bona⸗ fidẽ.cõſulit ray.ꝙ eſtituat vel cõponat vel remiſſio⸗ nẽ petat ꝑ aliquã aliã perſonã tacito negocio. Dicit mñ ad h̊ nõ eẽ talẽ cogendũ ſi defacili nõ põt ad hocẽł duci.ſed de ↄſumptis. Ul.ſimplr dicit talẽ nõ tene⸗ ri. Satis cõcoꝛ.iohᷣ.neapol.in q̃libet.Et addit non ſolũ ſi ꝑiculũ ꝑſone ĩmineret.ſed etiã amiſſiões fame ⁊ ſine periculo vite nõ videt᷑ ꝙ teneat᷑ mãifeſtare ſi hᷣ pꝓbare non põt. Oninto fit falſificatio ꝗ. X in iudicio vt qñ iuder ↄ leges ⁊ iura ꝓnuncilat. ſiaut· iudex in ſentẽtiando iniuſte.ff.eo.l.i.vel qͥ falſam le⸗ gẽ vel cannnẽ cuiꝰ auctoꝛ ignoꝛa?᷑ allegat.ſicut ſaci⸗ unt interdũ aduocati iniuſtã cãm defendẽdo ff. ad l. coꝛneł. de fal.l.i.vel etiã coꝛrũ pẽtes teſtes.aduoca⸗ tos ⁊ iudices.ff. eo. S.i. Sed de ̊ ponet᷑ ſpeciale ca⸗ undar⸗ pitulum ſeuensss.. ſiſpunꝰ vel ſuppoſit ſit ho ſpũalis ⁊ timens deum. ¶Laplmm. xip.de iniuſticia que ſitin iudicijs quo Cutulus Pꝛimns ad iudict᷑.⁊ quo ad accuſatoꝛẽ.⁊ qͥ ad reũ.⁊ qͥ ad te⸗ Qſtes⁊ quo ad aduocatũ.⁊ qͥ ad ꝓcumtoꝛem. ſm illud Iſið.li.ſenten.Cito violat᷑ iuſti⸗ cia auro.xi.q:iij.pauꝑ.Vñ ⁊ dñs in veteri lege mã dauit iudices inſtitui qͥ oderint auariciã. Cõtra aũt iniuſte iudicantes inuehit ps.dicẽs aleerl aſch iudicatis iniquitatẽ. ⁊ facies pcrõꝝ ſumitis iudicat egeno ⁊ pupillo. Ubi tna notant᷑. Pꝛimo repᷣhendit᷑ ꝓlatio iniuſta ſmiaꝝ ibi. Uſq;quo iudicatis iniqͥtatẽ Scõðo arguit᷑ acceptio indebita perſonaꝝ.ibi.⁊ fa ci es peccatoꝝ ſumitis.Tenio pᷣcipit᷑ ſubuẽtio miſera⸗ biliũ ⁊ oppꝛeſſoꝝ.ibi.iudicate egeno ⁊ pupillo. Sciendũ ꝙ iniqtatẽ iudicare ẽ iniuſte ⁊ iniq iudica re.Dicit᷑ eni iniqᷣtas q̃ſi ineqᷣtas.Eqtas aũtad quaʒ intendere ſꝑ dʒ iudex ſᷣm iura ẽ ſeueritas iuſticie dul coꝛe miſcðie tꝑata. Iiniq g iudicat qui ↄ equitatẽ et iuſticiã iudicat.⁊ H̊ multipłr. Pꝛimo iudicãdo euʒ qͥ nsõ eſt ſibi ſubiectꝰ vt laicꝰ clencũ.⁊ pᷣlatꝰ nõ ſubditũ ſibi.Cõtra cuiꝰ pᷣſumptionẽ inuehit apłs Ro.xiiij. Tu aũt qs es o hõ qͥ iudicas alienũ ſeruũ. Uñ ⁊in figurã dñs pᷣcepit ꝙ tranſiẽs ꝑ alienũ agrũ nõ mitte ret falcẽ in meſſem alienã ſ.falcẽ iudicij in nõ ſubdi⸗ tos.vt exponit grego.vi.q.iij.ſcriptũ.Scðo iniq iu dicat qͥ de his q deo ſunt reſeruata iudicat.vt de oc⸗ cultꝭ.vñ apłs.i.Coꝝ.iiij. Nolite añ tꝑs iudicare q̃⸗ uſq; veniet dñs.Et vꝛbanꝰ papa.De manikfeſtis ᷣ/ dẽ loquimur.ſecretoꝝ enim cognitoꝛ ⁊ iudex eſt deꝰ. xxxij.di.erubeſcãt.Tertio inique iudicat qͥ poſtpoſi to oꝛdine iudiciario iudicat. UVñ poſt multa.c.ij.q.i. cõcludit gratianꝰ.ꝭ.his oĩbus.ꝙ nullꝰ ẽ cõdẽnandꝰ niſi iudicio oꝛdinabilit᷑ hĩto. aut cõuincat᷑ aut ſe reũ ↄfiueat᷑.Et Job.xxix.ðt de ſe.Cãm quã neſciebã di ligentiſſime examinabã. Quarto inique iudicãt qͥ ꝑ pccuniã ſnĩas ꝓferũt.cũ dicat angꝰ.Nõ lʒ iudici vẽ gere iuſtũ iudiciũ.xi.q.iij. Ad h̊ etiã facit ⁊ optime qð hr.q:ea.q recte. Uñ ↄtales inuehit Mich/ꝓpha iij.c.dicẽs. Judices eiꝰ in mũeribo iudicabãt ⁊c.Et paulopoſt in punitionẽ tał crimĩs ðꝛ.idcirco ſyon q̃ ſi ager arabit᷑. Quinto iniq iudicat qͥ ex leuibo ſuſpi⸗ tionibo nõ ſufficiẽtibus ꝓbatiõibo ſnĩam ꝓfert.qð fi⸗ endũ nõ eſſe dicit melchiades papa dicẽs. Pꝛimo ſꝑ oĩa diligent᷑ inqͥrite.vt cũ iuſticia ⁊ claritate diffinia tis. Neminẽ ↄdẽenetis añ veꝝ ⁊ iuſtũ iudiciũ nulluʒ iudicenis ſuſpuiõis arbitrio.In cuiꝰ figurã ⁊ exẽplũ dñs cũ audiſſet clamoꝛẽ ſodomoꝝ de eoꝝ vitio nolu it iudicare ſeu ꝓferre ſnĩam cũ oĩa ſciret niſi pꝛiꝰ ocuł vigeret ꝑ angelos inqͥrens.vt pʒ Geñ.xix. Sexto ini q̃ iudicat qͥ ad iudicandũ nõ zelo iuſticie vel rone. ſʒ poſſiõe mouet᷑ odij.amoꝛis.timoꝛis.vel ambitiõis. ſicut iudei ex odio.pylatꝰ ex timoꝛe iniuſte xpᷣm p⸗ ceſſerũt. Uñ.i.pe.ij.c.ðꝛ. Tradebat aũt iudicãti ſeĩ iuſte. vt greg.ðt ꝙ qtuoꝛ modis pueri᷑ humanũ iu diciũ. Timoꝛe.dũ metu ptãtis alicuiꝰ loqͥ ꝑtimeſci⸗ mus.upiditate,dũ pᷣmio aĩm alicuiꝰ coꝛrũpimꝰ. Einiuſticia ge fuit in iudicijs q̃ frequentius ex auaricia pcedit rimum 6. 1 dũ amico vel ꝓpinqͥ pᷣſtare aliqͥd intendimꝰ.xi:q.iij. ꝗqtuoꝛ.Septimo iniq iudicat qͥ exñs in ſiłibo peccatꝭ vel guioꝛibo ⁊ pᷣcipue notoꝛijs reos ↄdẽnat. Aa qð facit qð ait apłs Ro.ij.In qͥ aliũ iudicas teipᷣm cõ⸗ dẽnas.i.ꝰdẽnabilẽ oñdis. Hoc enĩ aliũ ſcandaliʒat ßfm. b. tho. ſe.ſc.q.xxxiij.qꝛ nõ videt᷑ facere ex iuſticia. ſed ex ſuꝑbia ⁊ oſtentatiõe. Uñ ⁊ dñs de adultera di xit Joh̊.viij. Qui ſine pctõ ẽ vrjm pꝛimꝰin ullã lapidẽ mittat.Nõ tñ dʒ cnimina dimittere impunim. ſed ꝓ ponere emend ationẽ in ſe.⁊ cũ humilitate cõdẽnare ⁊ nõ peccabit.Hinc ⁊ amb.ſuꝑ btĩ ĩmaculati ait. Ju dicette alteriꝰ erroꝛe qͥ nõ hʒ qð in ſeipſo cõdenet. Ju dicetille qͥ nõ agit eadẽ qͥ putauerit in alio punienda ne cũ aliũ iudicat in ſe ferat ſnñũam. Judicet ille qͥ ad ꝓnunciandũ nullo odio.nulla offenſione. nulla leni tate ducatł᷑.Et ᷓ. Diſcite iudices ſeculi quẽ nõ iudicã do tenere debetis affectũ ſobꝛietatẽ inquã ⁊ ſincerita tẽ.iij.q.vij. iudicet. De ꝓceſſu autem iudiciario ⁊ de pluribo pctĩs q̃ fũt iudicando.hẽs j· mn. iij. pte ti. ix. Muantum ad ſecundu.ꝭ. i bpncipale acceptio pſonaꝝ repbendit cũ dicit. facies pctõꝝ ſumitis.q.d.male facitis ſumẽdo facies pec⸗ catoꝝ. Sumere facies pctõꝝ eſt reſpicere ad ꝑſonas potẽtes ⁊ diuites ⁊ nobiles.qꝛ cõiter ſunt pctõꝛeset ſic nõ ſᷣm merita cauſe ſʒ intuitu potẽtie.diuitiaꝝx·cõ ſanguinitatis.amicicie ⁊ hmõi.ꝓ talibo iudicare qð ꝑtinet ad acceptionẽ ꝑſonaꝝ.Sed vt ðꝛ ex de re.iu⸗ ris li.vi.Acciꝑe ꝑſonã in iudicio nõ ẽ bonũ.ĩmo ꝓ⸗ hibitũ dicẽte dño. Ut magnum ita ⁊ ꝑuũ audietis. Debent enĩ iudices dñm oĩm ⁊ ſuᷣmũ iudicẽ imita ri.de q̊ ait pe.apłs Act᷑ x. In veritate comꝑi ꝙ nõ ẽ acceptoꝛ ꝑſonaꝝ deꝰ.vel etiã qꝛ facies ſignificat ↄſci entiã.ſᷣm illud Treñn.iiij. Denigrata ẽ ſuꝑ carbones facies eoꝝ.i.ↄſcĩa pctõꝝ turpis effecta ſoꝛdibo vitioꝝ Sumere facies pctõꝝ in iudicio ẽ iudicare ſᷣm ↄſciẽ tiã quã ſibi faciũt pctoꝛes qͥ nõ curãt agere ð iuſticiã dumõ ſeruãt ⁊ cõplaceãt amicis. ⁊ diuitias ⁊ gloꝛiã ↄſequant᷑. Refert pe.de pałan.iiij. ꝙ in fraãcia dum quidã foderet in agro ſuo ĩuenit humanã linguã vi⸗ uã loquentẽ.Et interrogatꝰqͥs eſſer. Rñdit fuiſſe lin guã hols pagani qͥ iudex fuerst diu in paganiſmo moꝛtuꝰ ⁊ ſepultꝰ.⁊ qꝛ nũq; dederat ſnĩiam iniquam iõ deꝰ reſeruaret illã alam in ulo mẽbꝛo ſue lingue q uſq; baptiſmũ recipet. Uñ rogauit ꝙ ſignificaret b epᷣo loci vt veniret ad baptiʒandũ eũ.⁊ hᷣ eſſet ſignuʒ veritatis pᷣdictoꝝ ſi ipſa lingua baptiʒata ſubito in puluerẽ reuerteret. Aduocat᷑ itaq; eps cũ clero ⁊ po⸗ pulo. Et pꝰ locutionẽ ipſiꝰ lingue de pᷣdictis coꝛã oĩ bus baptizata ſubito reſoluta ẽ in puluerẽ. Uel etiã ſumere facies peccatoꝝ.ẽ iudicare de rebo ſ̃m appa⸗ rentiã pꝓut faciũt peccatoꝛes non ſm exiſtentiã ⁊ pbut ſunt. Contra q́s alit ſaluatoꝛ.·olite iudicare m fa⸗ ciem ſed iuſtũ ⁊c. Joh.vy. MQuantum ad tertiũ F. . Mandat᷑ iudicibo vt debeant ſubuenire paupibꝰ ⁊ pupillis. di. Judicate egeno ⁊ pupillo. tales enĩ cõit᷑ güE . . oppꝛimunt᷑ ab alijs. Uñ iſido.in li.ſen.· Paup dum Odio.dũ õ̊ quẽlibet aduſarium molimur. Amoꝛe.: nõ habet q offerat noõ ſolum nõ audiẽt. ſed etiãẽ ræ 6 non iudicãt.⁊ cãvidue non ingredit᷑ ad eos· Non ſic dicat ſine aſſeſſoꝛe.aut de ↄſilio aſſeſſorꝭ ⁊ ſi pmo mõ 6 egit traianꝰimpatoꝛ ⁊ ſi ethnicꝰ ſed cauſam vidue ſi⸗ ſcqʒ ex ſe.⁊ ignoꝛãtia illa eſt craſſa ⁊ ſupina.qꝛ nec ꝑ ſe bi querelã ponẽtis de filio occiſo a filio ipius imꝑato ſclebat qð cõiter debebat ſcire.nec ab alijs curauitĩ⸗ ris patienter audiuitꝛ iuſtiſſime iudicãdo ſententia? ueſtigare.tũc ſᷣm ray.⁊ vl.⁊ guil.io ſᷣm leges renetKle u. uit. Sic filie ſalphaat.quinq; oꝛphanein petitõe ſuas ſo inq;tũ bonũ ⁊ equũ videbit᷑ religioni iudicantis. R iuſte fuerũt a iudice moyſe ppłi iſrt audite exaudite C., de va.⁊ exoꝛ.cogni.l.fi. In iudicio autẽ aĩe credo N Sic ſanctꝰ Juo bꝛitanꝰ cauſas oꝛphanoꝝ ⁊ pupillo indt ray.ꝙ tenet᷑ ad reſtitutioneʒ vt in pᷣmo caſu. Rõ ſ rũ contra potẽtes efficaciter defendebat. Et ſanctus huiꝰ cẽ̃.qꝛ in culpa fuit cũ ſciuit vel ſcire debuit ſe in⸗ n ludouicꝰrex frãcoꝝ ipoꝝ qᷓuamĩa diligẽtiſſime ſuble ſufficientẽ.⁊ tñ iudicare pᷣſũpſerit.ex ð iiur. ⁊ dã.da. 4 uabat.tenent᷑ enĩ iudices ad hoc ex officio. De ipis ei ſiculpa.Si aũt fuiſſet ignoꝛãtia ꝓbabilł in eo. vt qꝛ a1 ðꝛ. Ueritas cũ minime defenſat᷑ oppꝛimit᷑ Neglige facta debita diligẽtia ad inueſtigandũ a ꝑitis de cõ ic re quippe cũ poſſis ꝑturbare ꝑuerſos nihil ẽ alið q;ſilio ęoꝝ tulit iniuſtã ſnĩam ꝓ iuſta ſiue ſcent᷑ male ? zu fouere. Nec caret ſcrupulo ſocietatis occulte qui ma iuiuſte ↄſulentibo.ſiue qꝛ erat materia variarũ opi.⁊ lhi nifeſto facinoꝛi deſinit obuiare.di.lxxxiij. erroꝛ. Sed illi ſm ſuã opi.quã rectã putabãt ↄſuluerunt excuſa li et Bꝛa. ꝓbat ꝓviduis ⁊ oꝛphanis tenent epᷣi auxiliũ tus ẽ iudex pꝛecipue delegatus Fm vl.⁊ etiã vt vide RM pᷣſtare.et ð ĩpꝛoboꝝ violentias ꝓtectiõis patrociniũ oꝛdinaniꝰ nil omittendo de ↄtingẽtibo ad inueſtigan nõ negare. di. lxxxvij.ꝑ totũ. Ubi dicit glo. ꝙ viduis. dũ ventatẽrei.Si vᷣo iudex h̊ fecerit de ↄſilio aſſeſſo RK pupillis.libertis.⁊ oppꝛeſſis.tenet᷑ pᷣlatꝰ procinium rnis q aſſerebat talẽ ſnĩam iuſtã excuſat᷑ qꝛ ĩ eo ẽi no pᷣſtare.Et ſuꝑ.c.licʒ.di.ea.ðt glo.q; paupeꝝ ⁊ oppᷣſ/ rãtia ꝓbabilis q excuſat.ar.di.xxxvij.S.ſi.Dant᷑ enĩ AI ſoꝝ cauſe ⁊ ꝑegrinoꝝ ſpectãt ad ecclam extra de ver. aſſeſſoꝛes iudicibo ꝓpterſcẽam eoꝝ vt ↄſulãt ignoꝛan ie ſig. ſuꝑ quibuſdã.Spectãt etiã ad iudiciũ regis. vt tibo iura. Quãuis enĩ nõ poſſit eẽ iudex eccliaſticus M xxxiij.q.v.regũ eſt. Itẽ tutelã miſerabiliũ ꝑſonarum niſi hẽat mediocrẽ ſaltẽ ſclam.vt ex de elec. cũ nobis ens pupilloꝝ.oꝛphanoꝝ.⁊viduaꝝ.oẽs pñt ſuſciꝑe cleriꝰ ⁊ di.xx.c.iin glo. Cñ in ſeculari iudicio ſi hʒ cõſuetu tün ciꝛ monachi.vt ðꝛ.di.lxxxvi.c.ꝑuenit.cũ glo. Mo⸗ dinẽ cãꝝ ſiue peritiã iudicãdi pᷣt cõmitti cã iura igno n nachi tñ nõſſine licẽtia ſuoꝝ ſuꝑioꝝ. Dñs deus etiã ranti ⁊ põt eẽoꝛdinariꝰ. C.de iudi.l.certi:iur vbi ðꝛ ad ꝓmittit eas iuuare.ps.Uiduã eiꝰ benedicẽs benedi ꝙ milites pñt eẽ iudices.De iudice etiã delegato di⸗ uu cam ⁊c.Et pð.Oꝛphano tu eris adiutoꝛł: ieg ſepe or uf g etiã noutt dele anslech —O XTIIVSI röne bonitatis delegat ſibi cãm.⁊ talis ſi tulit iniuſtã . Motandum autem „J.III. ſnĩam bona ſade Rſtio ꝑitoꝝ.nõ tenet᷑ ad ſadiſfactö, uing ꝓin iudicijs concumũt quinq; genera ꝑſonaꝝ.ſ.iu⸗ Et idẽvidet᷑ dicẽdũ de arbitris q̃ ad ſnĩas iniuſtas. dand dex ad ſentẽtiandũ. Actoꝛ ad accuſanduʒ Reus ad Sivero tulit iudex iniquã ſnĩaʒ ſiue oꝛdinariꝰ ſiue ð nen rñdendũ.Ceſtis ad pꝛobãdũ.⁊ aduocatꝰſeu ꝓcura/⸗ legatꝰſiue arbiter.qꝛ.ſ.⁊ ſi erat ſciẽs tñ neglexit reuol N toꝛ ad defendendũ.⁊quẽlibet hoꝝ ex auaricia ↄtĩigit uere libꝛos ⁊ ſtudere materiã.vel ſi neſciebatꝑ ſe ne⸗ td ꝑpetrare petm̃ quod cõi noĩe iniuſticia nũcupatur· glexit qrere conſilia peritoꝝ etiam ſi eſſet delegatꝰ nõ pnmd⸗ Vñ de ſingulis hoꝝ videndũ eſt. Et pꝛĩo iudex com excuſaret᷑ ab obligatõe reſtitutõis ꝑti leſe ꝑ ſuã ſiquã mittit iniuſticiã cũ ꝓfert iniuſtã ſnĩam. ⁊ hoc põt eſſe ſniam.etiã ſi credebat iuſta foꝛte ſᷣm ray.⁊ vl. Item ſi uſtici ꝑ certã ſcĩam. aut ꝑ ignoꝛantiã.aut ꝑ negligentiam. fuit negligẽs iudex ad aſſi umendũ idoneũ aſſeſſoꝛem ig Et cũ hoc facit pꝛĩo mõ.ſ.aduertenter peccat moꝛtalr qꝛ elegit ignoꝛantem.aut hoĩem male ↄſcie ſᷣm cõem da dn ⁊multũ grauit᷑.qꝛ agit contra deũ cuiꝰofficio fungiX᷑. opinionem.ſiue hoc fecerit ex auaricia vt minꝰ expedi giſ Dicitk᷑ eĩ dei eſt iudiciũ.⁊ contra bonũ cõe quod conꝰ retin ſalario dãdo.ſiue ex amicicia vt ſeruiret amico dien ſeruat᷑ ⁊ pꝛomouet᷑ ꝑ iuſticie executõem.⁊ contra cari pꝛo illo rogati.ſiue ex incuria vel alia cꝗ non excuſaret *R tate⁊ iuſticiã erga illũ contra quẽ pꝛofert ſnĩiam.⁊gra a reſtitutone.qꝛ in culpa fuit. er de iniur.⁊ dã.da.ſi⸗ u uiꝰ ẽ rapina.vñ teneł᷑ ei de omni intereſſe in caſu ꝓl culpa. Siaũt aſfumpſit qͥ cõitertenebat᷑ bonꝰ ⁊ ſuf n leꝓ quo dedit ſnĩam iniquã nõvelletvel nõ poſſet ſa ficiens.vel dat᷑ ſibi a ſuꝑioꝛe.ita ꝙ de eiꝰ ↄſilio babet tiſfacere.Rõ eſt.qꝛ occaſionẽ ſeu cãʒ efficacẽ dedit dã iudicare.tũc excuſat᷑ iudex a pctõ ⁊ reſtitutõe ferendo ig no illiꝰ.⁊ qͥ occaſionẽ dat dãni dãnũ quoq; ðᷣdiſſe v iniquã ſnĩam quã credebatiuſta ex cõſilio aſſeſſoꝛis oi det᷑.er de iniur ⁊ dã.da.ſi culpa.Uñ glo.ſuper.ca. ipᷣiꝰ.Sed ipᷣe aſſeſſoꝛ tenet᷑ inſolidũ ꝑti leſe ↄſulendo ed etiã placuit.⁊.q.vi.dicit ꝙ ſi iudex ꝑ dolũ vel gratia,z ſeu oñdendo ſnĩam foꝛe iuſtã ſi hoc facit mala fide et 6d vel odiũ vel pꝛo pecunia male iudicauit.puni?᷑ ĩ verã contra ↄſciam.vel etiã bona fide ſed ex craſſa ignoꝛa/ ds litis eſtimationẽ.⁊ infamis efficit. C. de pe.iudi.qui naa aut negligẽtia.ff.ꝙ qͥſq; iur.l.ij.⁊ hoc ſ̃m ray. ho⸗ nip ma.iudi.l.ij.Et vltra reſtitutiõem ſᷣm leges multas ſti.⁊vl.Itẽ nota ꝙ iudices ſeu officiales iudicãtes in mmitn alias penas ſuſtinere debet Et quis in foꝛo iudiciali cauſis vſuraꝝ.vt Floꝛẽtie officiales mercãtie ſiꝑ ſuaʒ R nõ cogat᷑ ad reſtitutõem vel alias penas niſi cõuictꝰ ſnĩam cogũt ad ſoluendũ aliquas vſuras.vel nõ ad Capitulü.XIX. iuſticiã oppꝛimit᷑ xi. qiij Etꝑ eſa. dñs ait. Pupillo Si vᷣo ꝑ ignoꝛantiã iniuſte iudicat.tũc aut et ſe iu⸗ vel cõfeſſus.tñ in foꝛo penitẽtiali ſeu ↄſcĩe abſq; con⸗ uictõe tenet᷑ ad reſtiuutõem oĩs dani leſo vt dictũ eſt ſᷣm Ray.⁊ hoſti.⁊ vl.Et debet ei imponi pnĩa tanq; ꝓ grauiſſimo crimiĩe.xi.q:iij.c.quicũq;. Si autẽ eſſet / repetendũ ſolutas peccãt moꝛtali ⁊ tenent᷑ ad reſtõeʒ qꝛ pᷣſtant cãm efficacem dãni:ex de iniur.⁊ dã. da.ſi culpa.et ſi hoc facerẽt ex ſtatuto vel cõſuetudine tales et officiales ſunt eccõmunicati.vt ĩ cle.ex graui.ðvſur. talis iudex eccleſiaſtic? incuneret etiã penã ſuſpẽſiõis ab executõe officij ꝑ ãnũ:Deq̃ᷓ vide ĩfra ĩiiij.ꝑ: tilx· Item iudex ſi accipit pecuniã vt iudicet ſiue vt nõ iudicet. ſiue vt iudicet male ſiue iudicet hann, hercat 3 2 Citulus lꝛimus eüi. di. xxxvij. S.fi. Sed ſi poſtea ceriſicatur de enoꝛe moꝛtalr cum teneat᷑ gratis officium ſuũ exercere. ar. xuij.q.v.nõ ſane. Pecuniã autem illã retinere non põt. Sed qͥd debeat facere de tali pecunia. habes · in. iij. ꝑte ti.ix: Ubi etiamhẽs vtu poſſit penas debi tas reo relaxare vel augere vel minuere. quinit᷑ in iudicio.qꝛ vt dicit ambᷣ. Judicis non ẽ ſine accuſatoꝛe dãnare.ij.q.i.de manifeſta. Et h niſi cni⸗ men ſit notoꝛiũ.Euidẽtia enĩ patrati ſceleris clamo re nõ indiget accuſatoꝛis.ij.q.ide manifeſta. Fama enĩ publica eũ accuſat. Sed qꝛ is qͥ vocat aliquẽ ad iudiciũ q̃relã ponit.aliqñ de cã criminali ſeu crunie aliqñ de ciuili ſeu de rebo tꝑalibo. In cnmiali ðꝛ ac⸗ cuſatoꝛ.in ciuili ↄſueuit dici actoꝛ.q;uis etiam in cri minali etiã actoꝛ dicat᷑. Cripłr aũt contingit talẽ pec care.Pꝛimo calũnioſe agẽdo.ſ.imponẽdo alicuifłm crimẽ ex malicia.vel petẽdo aliqᷓ bona tãq; ſibi debi⸗ ta q̃ nouit ꝑ ſe vel ex ↄſilio ꝑitoꝝ ſibi nõ debere.⁊ tat in vtroq; caſu peccat moꝛtalit᷑.agẽs ↄ chantatẽ ꝓxĩ 23 iuſticiã.⁊ piurꝰ ẽ cõiter ⁊ deoĩ dãno inde ſecuto tenet᷑ leſo mõ ſibi poſſibili.er̃ de iniur̃.⁊ dã.da.ſi cul pa. 2. xiiij:q.v.nõ ſane.in fi.⁊.q.vi.ſi res.qꝛ ſi dãnifi⸗ cat in bonis tꝑalibo illa dʒ reſtituere Si in fama vel ꝑſona:.qꝛ accuſatꝰ de crimine iniuſte ⁊ ↄuictus falſo infamat᷑ de facto ⁊ occidit᷑ vel mutilat᷑ vel als ledit᷑ ĩ ꝑſona.dʒ ſibi ſatiſfacere ꝓut põt.ad arbitriũ boni vi ri.nõ tñ tenet᷑ ſe manifeſtare pꝰ factũ ſi inde ſibi per/⸗ culũ vite ĩmineret. Sed ſi ẽ in pꝛogreſſu cauſe.dʒ di mittere ⁊ nõ ꝓſequi. Scðo peccat actoꝛ inoꝛdĩate de ſiſtẽdo a pſecutõe cauſe inchoate.ſ.pᷣuaricãdo.i.aliã ptẽ. videlʒ accuſatũ adiuuãdo colludẽdo cũ eo diſſi⸗ milando vel nõ inducẽdo ltimas ꝓbationes qᷓs hʒ ʒ reũ.⁊ acceptando falſas excuſatões rei qð hʒ locũ in criminibo.aut etiã ex toto deſiſtit a ꝑſecutione cauſe ſine debito oꝛdine iuris qð ðꝛ tergiuerſari.Et h̊ facit coꝛruptꝰ pecunia a reo ⁊ amicis eiꝰ aut pᷣcibo eoꝝ in ductꝰ.⁊ tũc peccat moꝛtalr.qꝛ facit ↄ rẽpublicã cuiꝰ bonũ ꝓcurat᷑ ꝑ punitionẽ criminũ qð ulle ĩpedit ſᷣm b. tho. ſe.ſe.qlxviij. In cã autẽ ciuili ſeu vbi agit᷑ de tꝑalibo.qꝛ ibi nõ intẽdit᷑ niſi indẽnitas actoꝛis ſeu ac qſitio iuris ipſius actoꝛis.⁊ qᷣlibet renũciare põt iuri ſuo.vij.q.i.q;periculoſũ.iõ abſq; pctõ põt deſiſtere a ꝑſecutõne cauſe ſue.ſiue concoꝛdãdo cũ eo.ſiue ad vitandũ expenſas ⁊ grauamina litigioꝝ.Tertio mõ actoꝛ offendit cũ ⁊ ſi hẽat iuſtã cãm criminalẽ ſiue ci⸗ uilẽ ꝑ indebita media cãm pſeqͥ᷑ vtendo mendacijs in iudicio.vel falſis inſtris ⁊ teſtibo ⁊ ꝓbatiõibo alijs ne amittat iuſtã cãm.qð etiã moꝛtaleẽ ſᷣm.b.tho.ſe. ſe. q.lxviij. vñ nullo mõ łʒ.xxij.q.ij. faciat. Uerꝝ ſi in⸗ de obtinet victoꝛiam cauſe exqͥ certꝰ ẽ de ſua iuſticia cauſe nõ tenet᷑ ad ſatiſfactionẽ alteri parti.nec etiã in expenſis placiti cũ ille iniuſte verauerit euʒ. Si autẽ acctoꝛ in cã ciluili eſtimatſe ius hre.qꝛ ⁊ ſic ſibi dicitur ab aduocatis ⁊ ꝑitis vel etiã dubitat deiure ſuo nec in ꝓceſſu cauſe ognoſl Zꝛiũ.etiã ſi cam haberet in⸗ iuſtã nõ peccat placitãdo.q;uis meliꝰfaceret ↄcoꝛdã do vel dimittẽdo. emini enĩ facit iniuriã qͥ vtit᷑ iu⸗ re ſuo dicit lex. Et ſi obtinet victoꝛiã cauſe nõ tenet᷑ ſa tiſſacere dũ hᷣ ignoꝛat qꝛ ꝓbabilis ignoꝛãtia excuſat * 0 —– R * appellationẽ vl alit᷑ ſubter tẽ tacere.aliud ẽ falſitatẽ pponere. Hoꝝ pꝛimũ i ſuo.tũc tenet ad reſtitutionẽ illoꝝ bonoꝝ. ⁊ ̊ niſi iã bona fide pᷣſcripſerit.ex de pᷣſcrip.ꝑ totũ. In cã aut criminali niſi ſit bñ certꝰ de cnmine. ⁊ poſſet legutie ꝓbare nõ excuſaretur a pctõ moꝛtali accuſando.qꝛ ex ponit ſe periculo magno ſui vel ꝓximi ſine cã ſumiciẽ ti. Itẽ nõ ſᷣm antho.de bu.ſuꝑ.c.qꝛ pleriq;.ꝙ cũ qͥs ſiue actoꝛ ſiue reꝰ aliq tenet.ex iuſta ſnĩia data ꝓ coa iudice q;uis lex poſitiua ei aſſiſtat.tñ qꝛ lex naturaliſ reſiſtit.qꝛ non dʒ qͥs locupletari cũ aliena iactura vł dono. de reg . iu. li. vi. locupletari. Jõ tenet talis reſti tuere ſic hĩta.etiã ſi nõ ꝓcuratione ipſiꝰ obtinẽtis cãʒ ſed ſola indicis ignoꝛãtia obtinuiſſʒ. ⁊ille qͥ ſuccum bit non appellaſſet.q̃ſi videat᷑ ule acqeuiſſe exq a ſen tẽtia nõ appellauit leſus.qꝛ talis nõ ẽ verꝰ ſed pᷣſum⸗ ptus ↄſenſus.vt nõ.de ſen.⁊ reiudi.qð nõ ſufficitĩ foꝛo ↄſcie.hec ille.Qð ĩtelligedũ viðꝛ qñ tał ſufficiẽt᷑ nouit ſnĩaʒ ĩiuſtã fuiſſe data ꝓ ſe.ſiue tũc ſiue poſtea eus cocurrit in iudi/J. xI cio. Dicit᷑ enĩ reꝰ is qui accuſat᷑ ſeu impedit᷑uꝑ aliq̃ re ſiue iuſte ſiueiniuſte.Et talis tripłr põt peccare et moꝛtalr. Pꝛimo dicẽdo falſitatẽ vel tacẽdo verita⸗ tẽ.vt cũ iudex exqrit ab eo veritatẽ ſᷣm oꝛdinẽ iunis.ſi ue in cã ciuili.ſ.cũ agit᷑ de aliqᷓ re tꝑali.vt cũ interro⸗ gat᷑ ſi pecuniã mutuo accepit ab actoꝛe.vel ſi nõ reſti tuit mutuataʒ.ſciẽs ſe accepiſſe hͥ negat. vel reſtituta aſſerit.vel etiã in cã criminali cuʒ accuſat᷑ ⁊ ſunt ſemi ꝓbationes.vel cũ infamia exoꝛta erga aliquẽ fit inH; ſitio ſuꝑ hᷣ etiã in caſu moꝛis negat ſe comiſiſſe male ficiũ ꝑpetratũ peccat moꝛtalr tał. Et rõ ẽ ᷣm.b.tho. ſe.ſe. q. lxix. qꝛ facit ↄ debituʒ iuſticie ⁊ B eſt moꝛtale. Pertinet aũt ad debitũ iuſticie vt qs obediat ſuo ſu pioꝛi in his ad q ius ſue pᷣlatiõis ſe extendit. Supe⸗ rioꝛ aũt ẽ iudex reſpectu eiꝰ qͥ iudicat᷑.⁊ ideo ex debi⸗ to tenet᷑ accuſatꝰ iudici exponere veritateʒ quã ab eo ſm'foꝛmã iuris exigit.hec tho.Si aũt nõ eſſet legitri mus iudex.puta qꝛ bʒ dominiũ vſurpatũ cũ non ſit ſuꝑioꝛ eiꝰ.nõ videt᷑ facere Siuſticiã ſi non obediatei in dicẽdo veritatẽ. peccat tũ dicẽdo mendacium.Ex moꝛtalit᷑ ſi peieraret vel nocumentũ nõbile ꝓxĩo in⸗ ferret. Silłr etiã ſi eſſet legittimꝰ iudex ⁊ non inqreret ſm foꝛmã iuris. puta qꝛ imperitꝰde debito pecunie ſine aliq infamia exoꝛta vel occaſioneinqrit ab eo de homicidio vel furto.tũc nõ tenet᷑ rñdere. ſed põt per ere iudicium eiꝰ.nõ tñ dz mendaciũ dicere ſᷣm tho. Accuſatꝰ auũt vel inqſi⸗ tus iuridice de vno maleficio ⁊ cõuictꝰ põtinqͥri ⁊ de alijs. ⁊ tenet᷑ veritatẽ dicere ßm pe.de pal. in. ilij. De cũdo reꝰ põt peccare moꝛtalr calũnioſe ſe defendẽdo. nã iſto mõ etiã ſi hret iuſtã cãm peieraret.qð ſemꝑ ẽ moꝛtale. nã in cã etiã cniminali iuramẽtũ de calum⸗ „ nia pꝛeſtãdũ ẽ.et᷑ de iura.ca.cinherentes. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe dicit. b. tho. ſe. ſe. q lxix. ꝙ aliud ẽ verita⸗ 7 nali caſu lʒ. lõ enĩ quis tenet᷑ oẽm veritatẽ dicere. ſed il⸗ lã quã ab eo põt ⁊ dʒ exigere iudex ſm iuris oꝛdinem puta cũ pceſſit infamia ſupꝑ aliq crimine.vel aliq iu⸗ dicia apparuerũt.vel cum pᷣceſſit ꝓbatio ſemiplena. Scõm auũtiſifalſitatẽ pponere nullo mo lʒ. Ad id au tn i⸗ ſn 4 n 8 ſſi n tind A no nere⸗ Eiol 10 iehen wwntt odiat un int⸗ Nvi 9N niſ⸗ gi nis Capitulum tẽ qð licitũ eſt põtqͥs ꝓcedere vel ꝑ vias licitas ⁊ fini intẽto accõmodas. qdðᷣ ꝑtinerad pꝛudẽtiã. vel h vias illicitas ⁊ ꝓpoſito fini cogruas qð pꝑtinet ad aſtutiaʒ q exercet᷑ ꝑ fraudẽ ⁊ dol.⁊ pᷣmũ quidẽ laudabile.ſe/ cundũ vᷣo vicioſum. Reo igit᷑ lʒ ſe defendere occultã/⸗ do veritatẽ quã ↄfiteri nõ tenet᷑ ꝑaliqs ↄuenientes modos.puta ꝙ nõ reſpondeat ad q repondere nõ te nek. ⁊ non ẽ calũ uioſe ſe defendere ſed pꝛudent᷑ eua dere.Nõ autẽ lʒ vel falſitatẽ dicere vel veritatẽ tacere quã dicere tenet nec aliquã faudẽ adhibere.qʒ fraul ⁊ dolus vim hñt mẽdacij qð ẽ calũnioſe ſe defende⸗ re. hec tho. Quãtũcũq; ̊ quis haberet iuſtaʒ cam ſʒ qꝛ nõ hʒ pbatões ſufficietes amitteret in notabile de trimentũ ſube vel pſone.nõ ꝓpterea ſʒ ſibi dicere mẽ⸗ daciũ vel inducere fem teſtẽ vel fm inſtrm vel aliqd hmõi.als nõ excuſaret᷑a moꝛtali.Tertio peccat reus ꝑ appellation? iniuſtã. videlicʒ cũ q appellata ſnia cã afferẽde moꝛe ne ᷓ eũ iuſta ſnĩa ſerat᷑. peccat moꝛ⸗ talit.qꝛ hoc ẽ calũ nioſe ſe defendere. Talis enĩ agit Ʒ iuſticiã qꝛ officiũ iudicis ĩpedit vñ ei iniuria facit. ⁊ etiã aduerſario ſuo cuiꝰ iuſticiã inq;tum põt ꝑtur⸗ bat. Et iõ ſicut ðꝛ.ij.q:vi.Oĩno puniendꝰ ẽ cuiꝰ in⸗ iuſta appellatio pnunciat᷑.⁊ tenet᷑ etiã ad ſatiſfacien dũ dedãmis ⁊ expẽſis. Secꝰ ſi appellat ex ↄfidentia iuſte cauſe.qꝛ.ſ.credit ſe hr̃e iuſtam cãm. hec.b.tho. vbi.. Itẽ ↄdẽnato ad moꝛtẽ ſi ſuſte hoc fit nõ lʒ ei ſe defendere ꝑ violentiã ⁊ hmõi.als eſſet moꝛtale. non tñ tenet᷑ facere vñ ſequat᷑ ei moꝛs.puta manere in lo⸗ co carceris ſi inuenit aꝑtũ.vel non comedere ↄdẽna to ad moꝛtẽ p famẽ ſi cibꝰ ei occulte offerat᷑. Sed cõ dẽnato iniuſte ad moꝛtẽ łʒ reſiſtere cõdẽnanti.iudici ſicut ⁊ latronibo ⁊ ſe defendere niſi foꝛte ꝓprer ſcanda lã vitandũ cũ ex h̊ aliqua grauis turbatio timeretur hec. b. tho. ſe. ſe/q. lxix· ar. iiij. Inducitur etiã teſtis.J. in iudicio. Et tripir põt peccare. Pꝛimo diceẽdo falſi tatẽ ſcient᷑. ⁊ talis peccat moꝛtalit bm. b. tho. ſe. ſe.q. lex.tũ qꝛ facit ð iuſticiã ledẽs bonũ cõe vel ꝓxim.tuʒ qꝛ facit ↄ octauũ pceptũ expᷣſſe q̊ dicit᷑. Nõ loqueris Hpꝓrxĩm ruũ ſim teſtimoniũ. E xo.xx.tum qꝛ ꝑiurat. Tã teſtis iurat. als nõ crederet᷑ ſibi q̃ntecũq; religio nis ſit. ex. e.nuper. Et iurare dʒ jm ray. ⁊ hoſti. di cet totã vᷣitatẽ quã nouit dere illa.iij.q.ix.hoꝛtamur ⁊nõ admiſceatſłm. nec aliqͥd ð ſuo adij ciet.iij.q. ix. pura. Itẽ de qrũdã ↄſuetudine addit᷑.⁊ bñ.ꝙ nul li pandet teſtimoniũ.iiij.q.iij.S.itẽ in criminali.Põt tñ remitti iuramentũ de ↄſenſu ptiũ.exe.tuis.niſi ĩ cã mrimoniali.Teſtiſicando inſuꝑ fim aduertent᷑te net᷑ ad reſtitutionẽ oĩm q exinde ꝓximꝰ amiſit ppt eiꝰ teſtimoniũ.xiiij.q/vi.ſi res.⁊.ij.q/i.notũ. Scðo pec cat in teſtificando cũ id qð eſt ſibi dubiuʒ aſſerir ſibi certũ.⁊ talis peccat moꝛtałr. qꝛ exponit ſe ꝑiculo pec cati.⁊ dãnificatiõis altenꝰ. cum poſſit contrariũ eſſe eiꝰ quod dicit.⁊ etiã peterat cũ iuret ſe ſcire illud qðᷣ neſcit. Mã non admitteret᷑ e teſtimonium ſi nõ dice ret ſe ſcire.quinimo ſolent teſtes interrogari. vnde et qũo ſciant.Et ſi interrogati decã ſcie nõ dicãt nõ va let teſtimoniũ.iiij.q.iij.F.itẽ ſolã.⁊ in auten.de teſti. Seꝛ lz dudũ. Et tenent᷑ ad reſtitutionem ſi inde pꝛoxi — — XIN. ‚BBW— musſiniuſte dãnificaret᷑. Debet & hõ in ferendo teſti moniũ ſᷣm.b.tho.ſe.ſe.q.lxx.id de quo ẽ cert ꝓ certo aſſerere. ⁊ id de qͥ ẽ dubiſub dubio pꝛoferre. Ueꝝ qꝛ ex labilitate humane memoꝛie cõtingit ꝙ quis repʒu tat ſe quandoq; certuʒ de eo.quod falſum eſt. ideo ſi quis cũ debita ſollicitudine recogitans eſtimat ſe eẽ certũ de eo qð falſum ẽ non peccat moꝛtalit᷑ hoc aſſe⸗ rens.qꝛ nõ dicit falſum teſtimoniũ ꝑ ſe ⁊ ex intentõe ſed p accidẽs contra id qð intẽdit. hec tho. Sed nec tenet᷑ ad reſtitutionem damnũ paſſo.ar.xxiij.q:v. de occidẽdis.lõ autem excuſaret᷑ a peccato ſi ex impꝛe meditatiõe ⁊ negligentia ⁊ ſi nõ ex malicia diceret ſal ſum nec etiã vt videt᷑ ob reſtitutionẽ ſi mnde pximus damnũ incurreret. ex de iniur. ⁊ dã.da. ſi culpa.Tex tio peccatũ cõmittit᷑ ⁊ nioꝛtale cũ pecunia accipit᷑ pꝛo teſtimonio ferendo etiã ſi ꝓ teſtimonio veritatis. Et rõ huius eſt. qꝛ expꝛeſſe facit contra iura.cũ hoc pꝛo⸗ bibeant ⁊ valde iuſte ad vitandũ coꝛruptionẽ verita tis ꝓpter pccuniã. Uñ dicit augꝰ.ꝙ non lʒ teſti vẽde⸗ re veꝝ teſtimoniũ.xiij/q.v.non ſane.⁊ multomagis peccat cũ accipit teſtis pecuniã ad falſitatẽ dicenda. vel occultandã veritate. Põt tñ teſtis acciꝑe expeſas tĩ ab eo qui eũ pꝛoducit.puta ſi ex teſtimonio feren do dietam facit. vel etiã oꝑam ſuã ⁊ lucrum dimittit ⁊ huiuſmodi.iiij.q.iij.ventunis. Accipiendo autẽ pecuniã ꝓ teſtimonio reſtituat ei a quo accepit.niſi il le dediſſet ad coꝛrumpendũ teſtem.nã tunc ei debet dari in cui iniuriã accepit.vel pauperibus erogari· Quarto peccat᷑ in omiſſione teſtimonij cũ ferri dʒ in vtiliratem ꝓximi. Pꝛo cuiꝰ declaratione diſtinguen⸗ dũ eſt m. b. tho. le.ſe.q.lxx.lã teſtimonuũ ſuper ali qua re quã quis nouitaut ab eo requiri aut non re quin? Si requuit᷑ tũc ſubdiſtinguedum. qꝛ aub re⸗/ quirit᷑ aucte ſui ſuperions. Et ſi pꝛimo modo. ideſt auctoꝛitate ſui ſuperioꝛis cum ei teneat᷑ obedire. aut non auẽte ſui ſuperioꝛis cũ ei obedire teneat᷑ in his q ptinent ad iuſticiam. tunc ſine dubio tenek ferre teſti moniũ in his dũtaxat in quibo exigit᷑ ab eo teſtimo⸗ niũ pᷣm oꝛdinẽ iuris.puta in manifeſtis.⁊ de qͥ bo pᷣ⸗ ceſſit infamia. Et in bmõi omittẽdo teſtimoniũ ferre peccaret qꝛ cõtro obedientiã ageret ⁊ chantatẽ non iuuãdo ꝓxĩm vel bonũ cũ dʒ. Sed ſi exigat᷑ teſtimo nü ab eo ĩ nõ mãatfeſtis ⁊ de qbo nõ pceſſit infamia. nõ tenet᷑ ferre teſtjoniũ. Si t reqrat teſtioniũ elꝰ nõ auẽte ſuꝑiorꝭ.tũc ad liberãdũ hoĩeʒ ab ĩiuſta moꝛe ſeu quecũq; pena vel falſa infamia vel aliquo dam⸗ no tenetur nihilominus ferre teſtimoniũ. Ad quod facit dictum põ. Eripite pauperem ⁊ egenum dema „ nu peccatoꝛis liberate.Et illud Inno. Negligere cũ poſſis perturbare peruerſos. nihil aliud ẽ q; fouere. Nlec caret ſcrupulo ſocietatis occulte qui manifeſto crimini deſinit obuiare. lxxxiij.di. erroꝛ. Si non re⸗ quiritur ſuper hoc. ⁊ inde videt ſequi iniuſticiam et damnum pꝛorimo notabile in perſona. fama. vel ſubſtantia.tenetur facere quod in ſe eſt vt veritatem denunciet ei qui poteſt ad hoc pꝛodeſſe. Juxta illud Pꝛouerbioꝛum. xxiiij. Erue eos qui ducutur ad moꝛtem.Et Romanoꝛum.i.Digni ſunt moꝛte. non ſolum qui faciunt ſed etiam qui conſentiunt facienti bus. El. xxiij. qeiij oñdit cũ plunbo glijs coplis. 5* Titulus Pꝛimus in pᷣdicto caſu ſᷣm ray.de dãno etiã ſacerdotes ⁊ alij clerici ⁊ religioſi tenent᷑xxiiij.q.ij quãq;. niſi ſit talis cã in qᷓ nõ liceat eis ferre teſtimoniũ.vt in cᷓ ſangui⸗ nis.Idẽ vl.Supꝑ his aũt q̃ ad cõdẽnationẽ alicuiꝰ ꝑtinẽt nõ tenet᷑ ̃m tho.hõ ad teſtificandũ niſi cum a ſuꝑioꝛe cõpellat᷑ ſ̃m oꝛdinem iuris. qꝛ ſi circa h̊ ver tas occultat᷑ nulli ex H ſpãle dãnũ naicit᷑. ⁊ ſi ĩimine/⸗ at periculũ accuſatoꝛi nõ ẽ curandũ.qꝛ ipſe ſe in hoc periculũ ſpõte ingeſſit. Alia aũt rõ ẽ de reo cui peri — culũ ĩminet eo nolẽte. Guił. etiã dicit ꝙ in odioſis ex ceptionibo vel criminibo nõ ↄſueuerũt teſtes cõpelli poſſe. lʒ qñq; compellant᷑ vt in indqſitionib. De his vo q in ſecreto cõmiſſa ſũt alicui vtxꝝ debeat qͥs teſti ficari etiã reqͥſitꝰ. dicit. b. tho.ſe.ſe.q.lxx. ꝙ ſi qͥs b ha bet in ſecreto ꝑ afeſſionẽ.ſ.auditãnullo mõ põt teſti ſicari.qꝛ nõ ſcit Svr hõ.⁊ maiꝰ ẽ vinculũ ſacri qᷓ; pᷣce⸗ ptum hoĩs.Sed ſi ex ↄfeſſionem ei cõmiſſa ſunt ſub certo.diſtinguendũ.qꝛ ſi ſunt talia q̃ ſtatim cũ veni⸗ unt ad noticiã hoĩs debẽt manifeſtari.puta ſi ꝑtinẽt ad coꝛruptionẽ multitudĩs coꝛpoꝛalẽ vel ſpiritualeʒ vel gue danũ alicuiꝰ ꝑſone.vel ſi ꝙ aliud ẽ qð ꝓpala te tenet. dʒ manifeſtare teſtificando vel manifeſtãdo yel denũciando.qꝛ ↄ hoc debitũ non põt obligari ꝑ ſecreti cõmiſſum. Jur illud. In mał pꝛomiſſis reſcin de fidẽ.xxij.q.iiij. Si aũt ſunt talia q quis ꝓderete⸗ net. vñ pũt ex hoc obligari ꝙ ſibi ſub ſecreto cõmit⸗ tunt᷑ ⁊ tũc nullo mõ tenet᷑ ea pdere.etiã ex pᷣcepto ſu perioꝛis teſtificãdo.Et rõ ẽ.qꝛ ſeruare ſecretũ ẽ de ius re naturali.nec põt hoĩ pcipig illð qð ẽ de iure nãli Aduocatus pꝛocura. . VIII toꝛ ⁊ iuriſcoſultꝰ peccare pñt multipliciter. Et pᷣmo aduocatꝰ ſi ſcient᷑ defendit cãm qua nouit iniuſtam ſm.b.tho.ſe.ſe.qłlxxi.peccat grauiter.i.moꝛtalit᷑.Et rõ eſt.qꝛ illicitũ ẽ cooꝑarialicui ad malũ faciendum oↄſulendo.adiuuãdo.vel alit ↄſentiendo. UVñ dicit an Digal ſunt moꝛte nõ ſolũ qͥ faciuut ſed etiã qͥ ↄſentiũt facientibo. Silłr etiã cũ a pncipio cauſe cre⸗ dit iuſtã ⁊ in ꝓceſſu videat eã iniuſtaʒ peccat grauit᷑ defendẽdo eã.non tñ dʒ eã ꝓdere.vt.iſ.iuuet aliã par tẽ vel ſecreta ſue cauſe alteri parti reuelet.qꝛ male fa⸗ ceret ⁊ 3Z ſidelitatẽ. Sed dʒ eã deſerere dicendo clien tulo ꝙ nõ hʒ iuſticiã vel eu ad cedendũ inducere.vel ad cõponendũ cũ aduſario ſine ſui tñ dãno. Ettene tur talis ad oẽ dãnũ qð altera ꝑs er eius auxilio in⸗ currit. hec tho. Idẽ ray. ⁊ allegat.l.rẽ. C. de iudi. Et idẽ ſtatuit gregꝰ x. De reſtitutiõe videt intelligen dũ in caſu in q clientulꝰ ſuꝰ qͥ obtinuit victoꝛiã cau⸗ ſe nõ vellet vel non poſſet reſtituere. NIã ille cũ rece perit vtilitatẽ cauſe iniuſte pncipałr tenet᷑ cũ h̊ nouit Sed ſi ignoꝛaret puta qꝛ aduocatꝰ vel titi dicũt eñ ius hĩe viðꝛ excuſari cũ laboꝛat hac igratia. di.xxx⸗ vij. F.fit Inſuꝑ ſi dixerit clientulo iuſtam eũ hre cam 4 ugꝗ nouit iniuſtã.ſi cãm ꝑdit tenet᷑ei de expẽſis fact⸗ lbi⁊ alijs in litigãdo. Secꝰ aũt ſi ipᷣe clientulus co gnoſcẽs cãʒ iniuſtã voluit eã defendere.er de iniuñ. ⁊ dã.da.ſi culpa. Scðo peccat aduocatꝰin defen dendo cãs cũ ẽ ignoꝛãs vel negligẽs. Mã ſi aſſumit ſuſtã cãm ⁊ ex igrantia nõbili vel negligentia ſua. qꝛ nõ laboꝛat in reuoluẽdo libꝛos vt inueniat venitateʒ ⁊ clientulꝰ amittit cãm.peccat moꝛtalłr.Et rõ ẽ qꝛ nõ bilit᷑ nocet ꝓxio cũ poſſit ⁊ debeat iuuare.nec debuit ſe ponere ad illud officiũ vel ad actũ ad qð non erat idoneꝰ.ex de iniur ⁊ dã.da.ſi culpa.Et tenet᷑ ad re ſtitutionẽ dani inde ſecuti clientulo ſuo pm ray.⁊ bo „ ſti. Si vo defendit cãm iniuſtã quã credit i ponit ſe periculo grauis dãni ꝓxi.vñ ⁊ periculo pcti moꝛtalł. Et ſi obtineret victoꝛiã cauſe teneret᷑ ad ſatiſ faciendũ pti leſe· Tertio peccat moꝛtalr aduocatꝰ ſi allegat falſa Z ↄſcĩam. vel inſtruit fłim teſtẽ. vel in⸗ ducit clientulũ ſuũ ad negandũ veritatẽ etiã ſi defen deret iuſtã cãm.⁊ alit᷑ obtinẽ nõ poſſet victoꝛiam. Et rõ ẽqꝛ jm aplim Ro.iije õ ſũt faciẽda mala vt eue⸗ niant bona.nec vti lʒ indebitis medijs vt veniat᷑ ad bonũ finẽ. Ad reſtitutionẽ aũt nõ videt᷑ teneri. Sed ſi abſtulit bonã cãm ⁊iuſtã aduerſario ꝑ dictos mo dos vel ꝑ cauillationẽ ſuã.vel ipᷣm guauit in peten⸗ do dilatiões ſuꝑfluas. vel faciẽdo poſitionẽ dupliceʒ vel cauilloſam.tenet᷑ talis inſolidũ ad veꝝ ĩtereſſe.i. oẽ danũ ᷣm hoſti.gregꝰ.x.etiã ſtatuit in ſupᷣdicta cõ ſtitutiõe.ꝙ id qð aduocatus recipit iniqᷓ aduocatioe vel ↄſilio.tenet᷑ duplũ reſtitutere.⁊ nihlominꝰde dã nis tenet᷑ ſatiſtacere leſis. Et idẽ ſtatuit de ꝓcuratoꝛe Et iuriſcõſultꝰ in dãdo ↄſiliũ ſcient᷑ in cã quã nouit iniuſtã.ſi oꝑatur victoꝛiã cauſe illud ↄſiliũ.ſiłiter ad oĩa dãna. lõ aũt ſi credit iuſtã ⁊ hʒ cãm credẽdi. ex de re iu. Null' ex ↄſilio tenet᷑ niſi fuerit fraudulentũ in vi. Si aũt cã ẽ dubia vtꝝ.ſ.contineat iuſticiãnec nedũ ſi remanet dubia vſq; ad diffinitionẽ cauſe licʒ aduocato. ꝓcuratoꝛi.⁊ iuriſcõſulto iuuare ſᷣm.b.tho. vbiið.⁊ guił. Quarto peccataduocatꝭ ⁊ ꝓcuratoæz⸗ nibo ⁊ iuriſcõſultis circa receptionẽ ĩmoderatã ſalarij vb indebito mõ ſᷣm.btho. Quãuis enĩ licite poſſint petere ſalariũ vt mercedẽ ſui laboꝛis. Uñ ⁊ augꝰ.ðt ꝙ aduocato vendere iuſtũ prociniũ ⁊ iuriſꝑito ve⸗ rũ ↄſiliũ.xiiij.q.v.nõ ſane.nõ tñ debẽt petere ĩmode ratũ.Attẽdit᷑aũt moderamẽ ſalarij ſ̃m my. circa q,/ tuoꝛ. Pꝛĩo ſᷣm qntitatẽ cauſe. Scðo ſᷣm laboꝛẽ aduo cationis.Tertio ſᷣm ſciam ⁊ fſacũdiam aduocantis. Quanto ſᷣm ↄſuetudinẽ regionis. Scoõm hoꝝ ↄſide⸗ rationẽ põt maiꝰ⁊ minꝰ taxari ſalariũ.vt.iij.q.vij. . apub vꝛbẽ.⁊ ar.xij.q.ij.conceſſo.⁊.c.vulterane.⁊ ex dep̈ben. de multa. Cõcoꝛ. tho. ⁊ vl. Uñ in h̊ non pot dari certa regula de qntitate ſalarij. Et ſubditrapg exqͥ cã ẽ incepta nullũ dʒ facere pactũ cum litigatoꝛꝛe qjuẽ in ꝓpꝛiã recipit fidẽ:qꝛ poſſ eẽ occaſio magni pe riculiiiij.q.vij. .pᷣterea.qꝛ ſᷣm glo.qũñ videret cãʒ iu periculo tũc cogeret cliẽtulũ ſuũ inire pactũ cũ eo da re ſibi ſalanũ ad libitũ.dẽ vl. Petere g põt ſalariu, moderatũ ab initio litis vel pꝰ factũ. Et ſi a pncipio non ẽ factũ pactum determĩatũ ſalarij põt ſᷣm hoſti. aduocatꝰ cogere clientulũ ꝑ iudicis officiũ ad dãdũ debitũ. Dicit etiã hoſtii nõ lʒ paciſci de certa ꝑte li tis.ſ.q̃ta.puta decima vel centeſima. als debet ei in terdici ſoꝛꝰ i.exercitiũ aduocãdi.C.de poſtu.l. ſi qui aduocatoꝛum. Sed de quanta licet paciſci.id eſt cer ta quantitate pecunie dũmodo nõ excedat debitum Oð dicit augꝰ.ꝙ licet vẽdere rectũ conſiliũ vt ſupꝛa dictũ eſt. intelligit ray.⁊ vl.qñ laboꝛat in voluẽdoli — erOO Seienairc uſtaz ex ignoꝛatia nõbili vtiq; peccat moꝛtalr. Et rõ eſt.qꝛ ex bꝛos ⁊ ſtudendo ⁊ diſputando foꝛte cũ alijs peritis. Als ſi ſine laboꝛe poſſet rũdere credũt ꝙ nil debeãt recipere ſed qtis rũdere. Sed hoſti. reſtningit hanc ſnĩam qñ petẽs cõſiliũ ẽ pauꝑ.Nã ſiẽ diues põt pe⸗ tere ſalariũ.ar.xiiij.q.v.nõ ſane. Si enĩ non laboꝛat tũc laboꝛanti in pᷣteritũ ſtudẽdo ⁊ diſcendo. Itẽ ad/ uocantes vel ꝓcurantes ſcient᷑ in cã vſuraria peccãt moꝛtaliter. Et ſi ex eoꝝ aduocatione vel ꝓcuratõe qͥs ſententiat᷑ ad ſoluendũ vſuras vident᷑teneri ad reſti tutionẽ.ex de iur̃iu.⁊ dam.da.ſi culpa. Poſſunt etiã peccare in mõ aduocãdi.cũ.ſ.dicũt obpꝛobꝛia.⁊ de⸗ riſiones ⁊ hmõi q̃ pꝛohibentur.vt.v.q:.iiij.in loco. et iij.q.vij.infames.S.ſi s adeo ꝓcax. Sed de hoc et plunibo alijs baberin.iij. ꝑte ti.vi. Et qũo debent ent . itate. aquocare pꝑ Capitulũxx. de acceptiõe perſonarum · Via in iudicijs de qui ne ꝓpt quã id qð ei ↄfert᷑ ẽ ei debitũ nõ ẽ acceptio ꝑſo naꝝ. Sed ſi qs ↄſideret ĩ eo cui ofert᷑ nõ ilð qð dak ſit ei poꝛtionatũ vel debitũ ſʒ ſolũ ᷣ ꝗ eiſte ho perꝰ vel martinꝰ puta amicꝰ vel ↄſanguineꝰ vel ſibi vtilis pᷣ erit acceptio ꝑſonaꝝ.Sʒ ob ↄditionẽ nõ ↄgruẽtezʒ ad ipſaʒ rẽ. ̊ ðꝛ.qꝛ ſᷣm.b.tho.vbi.s.ↄtingit aliquꝗã ↄditionẽ ꝑſone facere eã dignã reſpectu vniꝰ rei ⁊ nõ reſpectu alteriꝰ. Sicut hec cõditio.ſ.ↄſanguſtas ad vnã ꝑſonã facit eã dignã vt ſibi plꝰ dimittat de pri⸗ monialibo bonis q;ᷓ exnee pſone. Sed ipᷣa ↄditio nõ facit eã dignã vt ꝑ hᷣ ↄferat᷑ ſibi ob eã de bonis eccle ſiaſticis ſeu officijs ⁊ bñſicijs q;tũ alij ꝑſone aptioꝛi vel plꝰqᷓ alij. qꝛ nõ ẽ pꝑntela ↄditio ↄgruẽs ad talẽ re. ſcʒ bñficia vel officia eccłiaſtica. Et pperrat᷑ ̊ vitiu—z in officijs ⁊ bñficijs ↄferẽdis in iudicijs exercendis ⁊ in honoꝛibo exhibendis. Et quantu ad collationẽ.j. buũs tractatu eſt. S. reperit᷑ frequent᷑ vitiuʒ acceꝑtionis ꝑſonaꝝ.qð notauit ps. in eo qð inductũ eſt.õ.in aucte ula.Uſq;quo iudicatꝭ ini quitatẽ.⁊ facies peccatoꝝ ſunricidend vitiũ eſt Z iu⸗ ſticiã diſtributiuã.⁊ frequent᷑ ꝑpetrat᷑.qñq; ex auari cia.qnq; ex affectu ſenſuall amicicie vel parẽtele. Jõ nũc agendũ de hᷣ hic eſt.qꝛ peccatũ ⁊ multũ nocens bono cõi. Pꝛohibek in lege diuina dũ dicit Deut.i. Nõ accipietis cuiuſq;ᷓ perſonã. Ab h̊ vicio xpᷣm fuiſ ſe ĩmunem teſtati ſũt diſcipuli phariſeoꝝ cum hero⸗ dianis dicentes. Nõ reſpicis ꝑionã hoĩm Mat.xxij Et poſſet ſic deſcribi ꝙ acceptio ꝑſonaꝝ ẽ viciũ quo id qð ex debito iuſticie eſt alteri ↄferendũ exhibetur ꝓſone nõ ob meritũ eiꝰ ad ipſam rẽ.ſed ob cõditionẽ ipſiꝰ non ↄgruentẽ ad ipᷣam rẽ. Pꝛopterea autem ðꝛ ex debito iuſticie conferendũ. qꝛ in his q̃ dant᷑ mere ex liberalitate nõ ex debito nõ hʒ locum acceptio ꝑſo narum ſi dat᷑ magis vni ꝑſone qᷓ; alteri.puta.donat qͥs de bonis ſuis centũ amico vel ↄſanguineo rõne amicicie vel parentele qͥ nõ donat erneo q;uis ſit me lioꝛ vel magis egeat.hic nõ eſt acceptio ꝑſonaꝝ ſi da tur magis vni pſone.qꝛ ſuũ eſt qdᷣ dat.⁊ nemini dʒ. ⁊ in re ſua vnuſqͥſq; eſt moderatoꝛ ⁊ iudex.Et ex hoc ꝓbat.b.tho.ſuꝑ epłam ad Ro.vt ait apks.ij. c. Nõ eſt pſonaꝝ acceptio apud deũ. in eo videlʒ ꝙ pecca⸗ toꝝ q̃ſdã relinqt in ſuis pcts.quoſdam ad ſe vocat dando eis gram ſuã quã nõ dat repꝛobis. ã acce⸗ ptio pſonaꝝ vt dictũ ẽ opponit᷑ iuſticie. vt locũ hʒ in his ꝗᷓ dant ex debito qð attẽdit iuſticia. Deꝰ aũt nõ ex debito ſed ex gra vocat pctõꝛes ad pniam. Uñ ad Ro.xi.Si ex opibo iã nõ ex gra.Et ad titũ.iij·Nõ ex oꝑiby iuſticie q fecimꝰ nos.lſed ſᷣm ſuã miſcðiam ſal uos nos fecit. In talibo aũt bñficijs gratis datis li⸗ beꝝ ẽ nõ ſolũ deo ſed etiã hoĩ dare cui volnark Juf illud MHath. xx. An nõ lʒ miht qð volo facere. i5 gnant᷑ aũt ſubdit᷑ Nõ ob meritũ ꝑſone ⁊c. lam ad eũ qͥ hʒ diſtribuere vel dare aliqᷓ ex debito diſtribuẽ⸗ da ptinet ꝙ det illa ᷣm ꝙꝙ repit meritũ ſeu aptitudinẽ in pſonis ↄgruentẽ rei q dat᷑. Nã ſᷣm.b.tho.ſe.ſe.q. lxiij · Ad iuſticiã diſtributiuã ſpectat diũſis ꝑſonis diuſa tribuere ſᷣm ꝓpoꝛtionẽ ad dignitates ꝑſonaruʒ vt. ſ.vnicuiq; det᷑ ñm ꝓeſt ĩ eo ꝓpꝛietas digna ad idq qð dak. Si ige qs in dãdo ↄſideret ꝓpꝛietatẽ illã ꝑſo bñficioꝝ qri᷑.vtꝝ platꝰ peccet in cõferedo bñſiclum bono pᷣtermiſſo melioꝛi. Uel etiã vtꝝ peccet eligentes aliquẽ in pᷣlatũ minꝰ bonũ pᷣtermiſſo melioꝛi. Et vi⸗ det᷑ ꝙ ſic.qꝛ ðᷣt hieroꝙ qꝗᷣ pᷣſtãtioꝛ ẽ ex oi pplo qui do ctioꝛ:ͥ ſanctioꝛ. qͥ in oĩ Stute eminẽtioꝛ ille eligat᷑ ad ſacerdotiũ. viij.q.i.lʒ . Lũc tpis cõit᷑ ſacerdotes ha⸗ bebãt curã alaꝝ.& nõ eligendo talẽ peccat᷑. Et rñdit b. tho. in qdã qõe de q̊libet.ꝙ qͥs põt dici melioꝛ du plicit. Uno mõo ſimptr. Alio mõ ßm qͥd. Simpr at Sꝛ melioꝛ qͥ ẽ ſanctioꝛ ⁊ płꝰ hñs de charitate. Scðm q̃d ðꝛ melioꝛ qͥ ẽ melioꝛ ſm aliquẽ reſpectũ. LContin git aũt aliquem eſſe melioꝛẽ ſunplicit.i.maioꝛis ſctĩ⸗ tat ͥ nõ ẽ melioꝛ qᷓtũ ad ꝙ p̃ficiat in ecclia. ſʒ ali? minoꝛis ſctĩtatis erit melioꝛ eo ĩ regimĩe:qꝛ foꝛte ma⸗ gis ecckiam iuuare poterit.vł ꝑ ↄſiliũ ſapĩe.vel ꝑ au xiliũ potẽtie. vel qꝛ deſeruiuit in eccłia. lõ gͤtenet᷑ p⸗ latus dare bñficium vel officiuʒ melioꝛi ſimpłr. ſed melioꝛi qᷓ ad S.nõ põt eẽ ꝓpᷣerat vnũ alteri niſi pcé aliquã cãm q ſi ꝑtĩeat ad honoꝛẽ dei ⁊ vtilitatẽ eccłie iã q;ᷓtũ ad b̊ iſte ẽ melioꝛ. Si aũt illa cã nõ ptieat ad ßᷣ erit acceptio ꝑſonaꝝ·q̃ tãto ẽ quioꝛ qnto in rebo di ninis cõmittit. hec tho. Et qꝛ qð ẽ directe iuſticiaʒ 7 moꝛtale. ⁊ acceptio ꝑſonaꝝ directe ẽ ð iuſticiã diſtri butiuã.iõ ẽ moꝛtale. Nõndũ etiã ꝙ q;uis minus bonꝰ ſimpkłr poſſit pᷣferri magis bono in regimine ec cleſie.qꝛvtilioꝛ.nõ tñ ſi ſciatt malus eẽ qᷓ;uis poſſit iu uare eccliam ꝑ ſcĩam vel potẽnãqꝛ in hmõi ꝑmatiĩe reqͥrit᷑ bonitas vite.als ſine pctõ cura exerceri nõ põt ßᷣ enĩ nõ eẽt pferre minꝰ bonũ ſʒ ſimptr malum.⁊ꝑ ↄñs qͥ nõ ẽ idoneꝰ nõ dʒ pfeni ei qẽ ali̊ mõ idoneꝰ. Vnñ ⁊ alb.magnꝰ ðᷣt expᷣſſe ꝙ ꝓmouẽs ad oꝛdinẽ vel curã paſtoꝛalẽ vel aliqð bñficiũ ecchiaſticũ ſcient in dignũ abſq; dubio peccat moꝛtalr· Nec nobilitas ex cuſare pᷣt vt ꝓmoueat᷑ malłꝰ.qꝛ qnto nobilioꝛ tãto no ciuioꝛ. Et ſi dicat᷑ ꝙ aliꝰ nõ ſit ita vtił.oĩo iſta rõ non xzʒ. qꝛvtilitas ſi pũałtꝑali pponẽda ẽ nec excuſat pauu citas miſtroꝝ ecchie hec alb. Ad argumetu rũdet᷑ ꝙ vtiq; ceterꝭ paribo dʒ eligi aſſumi ad pᷣlaturam do ctioꝛ ⁊ ſanctioꝛ. cũ.ſ.aliꝰ ita vtil ecclłieſic ceteni. Secd vbi ali eſſet vnlioꝛ in gubernatõelz min doct'a ſan ctus tamen bonꝰcum in hmõi dẽat intendi vtilitas ecckie.ule potiꝰ dʒ pꝛefici .· Glo. tñ ſuꝑ. d. c,. lz · dicit ꝙ hugitempat dicta comꝑanus que ponit hleroꝰ. viih —— — — er⸗ Titulns ſ* q.l. ꝙ debet eſſe ſanctus ⁊ doctus. ſufficit enim ꝙ ſit bonꝰ. Et ẽ aliq eoipſo bonꝰ ꝙ nõ eſt malꝰ.ex de pᷣ⸗ ſump.dudũ. Alij tñ dicũt ſꝑ melioꝛẽ eſſe pᷣferendũ lxi.di.nec emeritis.⁊.lxxv.di.c.fi. Et q;uis iob.ad⸗ hereat opioni hug.tñ.b.tho.ſe.ſe.q.lxiij.ar.ij.tenet aliã opinionẽ dicẽs.ꝙ q;tũ ad ↄſciam neceſſe ẽ elige re ſꝑ melioꝛẽ.vel ſimplxr vel in cõꝑatiõe ad bonũ cõe. qꝛ aliꝰ haberi nõ põt magis idoneꝰ.veꝝ q;tũ ad hoc ꝙ electio nõ poſſit ĩpugnani in foꝛo iudiciali ſufficit eligere bonũ. nec tenet eligere melioꝛem.qꝛ ſic oĩs ele ctio poſſet inpugnari.Oy etiã aliqͥs debeat eligi de gremio ecclie de iure cõi ꝓpterea ſtatutũ ẽ.qꝛ pᷣſumit᷑ ꝙ talis debeat eẽ vtilioꝛ qtü ad bonũ cõe.qꝛ.l.magꝭ Diliget eccleſiam in qᷓ nutritꝰẽ ᷣm.b.tho. lon tñ per bᷣ tollit᷑ qͥn de alia ecchia poſſit aſſumi ſi vtilioꝛ hẽat᷑ Mueritur ſecũdo vtru.ꝭ.II. pꝛelatꝰ ecclie poſſit cõmittere ↄſanguineo ſuo curaʒ ſue eccłie poſtpoſito mekoꝛi⸗ Et videt᷑ ꝙ nõ. Nam di cit hiero. loquẽs de moyſe ꝙ inſtituit ſucceſſoꝛẽ ſibi ĩ regimine ieſum naue non filios ſuos vel ↄſanguine os. Mulla ↄſanguiuitatis rõ nulla hĩta eſt ↄtẽplatio ꝓpinquitatis.ꝓpinqs agroꝝ ⁊ pdioꝝ relinquat᷑ here⸗ ditas. Gubernatio populi illitradat᷑ quẽ deꝰ clegit. q.ſ.heat ſom̃ dei.viij.q.i.ſi ergo. Et ſic videt᷑ ppin⸗ ds nõ ſint danda bñficia eccłiaſtica. Rñdet.b.tho.ĩ quadã qõne de q̃libet ꝙ alit᷑ dicendũ eſt de ↄſangui neo eque idoneo.alit᷑ de ↄſanguineo minus idonee. Si eni ↄſanguineꝰ ſit eque idoneꝰ.põt pꝛelatꝰ pᷣfer⸗ re ↄſanguineũ.niſi foꝛte ex ͥ ſcandalũ oꝛiat᷑ vel aliq exinde malũ exemplũ accipiãt vt qñ ꝓbabilit᷑ timet᷑ ꝙ alij pᷣlati inducent᷑ ̊ exemplo ad dandũ ſuis con⸗ ſanguineis minꝰ dignis. Rõ huiꝰ ẽ qꝛ in hᷣ ꝙ det cõ ſanguineo eque digno nil deperit vtilitatis ecclie. vñ in hᷣ lʒ ſatiſſacere amoꝛi naturali.qͥ charitati Sꝛiꝰ nõ eſt ſed magis charitate infoꝛmat᷑. et h figurat᷑ Geñ. xlvij.vbilpharao dixit ioſeph de fribus ſuis. Si no⸗ ſti in eis viros induſtrioſos ĩſtitue eos magiſtros pe coꝝ meoꝝ. Si vᷣo ſit minꝰ idoneꝰ cõſanguineꝰ plati nõ dʒ eum pſicere ad curã ecclie poſtpoſito melioꝛ.⁊ H duplici roe. Pꝛimo qꝛ infideliter agit diſpẽſatoꝛ qᷣ negociũ dñi ſui gerẽs rem eius nõ melioꝛat cũ poſſit Scðo qꝛ h̊ videt᷑ ꝑtinere ad acceptioneʒ pſonaxꝝ.q; ↄditio ↄſanguinitatis nõ eſt ↄditio ꝑtinẽs ad curaʒ ecclie que nõ obtinet᷑iure ſanguinis ſʒ dino munere Eſſet aũt cõditio faciẽs ad negociũ circa diſpenſatõ nes primonialiũ bonoꝝ. UVñ ſi ep̃s de patrimonia⸗ libo bonis magis puideat ſuo ↄſanguineo minꝰ ido neo nõ ẽ acceptio ꝑſonaꝝ.ſed ſi rõne ↄſanguinitatis magis ꝓuideat de primonio crucifixi nõ caret vitio acceptiõis ꝑſonaꝝ.Con.idem tho.ſe.ſe.q.lxlij.ar.ij. Idẽ tho, dicit.q.e.ar.iiq ꝑtinetad acceptionẽ ꝑſona rũ ſi qͥ ꝑmoueat ad pᷣlationẽ vel miniſteriũ aliquez qꝛ diues ẽ.vel qꝛ cõſanguineꝰ vel amicꝰ ẽ. qꝛ diuitie vel paretela nõ eſt nditio faciẽs ad cam ꝗpter quã il⸗ le dignꝰ ſittali dono.ſ. plationis vel miniſterij. ʒ ſuf ſiciẽs ſcia cũ bõitate ꝑtlet ad acceptionẽ ꝑſonarũ ſᷣm io. neapol. in qᷓlibet. Diſpẽſare Z iura cõia vel pticu⸗ laria ſine cã rõnabili magis circa vnã ꝑſonã q; aliã puta qꝛ ẽ amicꝰ vel ↄſanguineus del diues ⁊ hmõi. imns vt ſi diſpẽſat añ legittimã etatẽ. vel ꝓmoueat᷑ vel ha⸗ beat curã aĩaꝝ vel dignitatẽ aliqͥs.qꝛ amicꝰ vel con⸗ ſanguineꝰ vel diues vel potẽs ⁊ hmõi:non autẽ pau ꝑ ⁊ ecneus etiã ſi ſit pꝛioꝛi aptioꝛ vel ſi abbas vel pꝛi oꝛ diſpenſat cũ ſubditis aliquibo in eſu carniũ. in ie/ iunijs.in vigilijs ⁊ laboꝛibo.nõ qꝛ magis indigeant velalia rõnabili ca.ſed qꝛ magis ſunt cũ eo aſtricti. Di qᷣs etiã hñs diſtribuere aliquã elemoſinam colle gij vel cõitatis vel teſtatoꝛis non dat illis q̃s credit magis indigere.ſed amicis vicinis vel ↄſanguineis minꝰ egentibo etiam ꝑtinet ad acceprionẽ ꝑſonarum Silr in ↄſeruãdis officijs ſecularibo ꝑ viã ſcrutinij vel aliter ſi qs admittat pbendo fabã ſeu aſſenſuʒ nõ his q̊s idoneꝰ iudicat.ſed eis qͥ ſunt amici vel con⸗ ſanguinei.vel vt ſeruiat amico in hmõi.ad acceptio ne perſonarum videt᷑ pertinere ⁊ grauiter peccat. ar. dielxiemiramur. In honoꝛibus etiam.ꝗ. III. poc vitiũ repenit cũ.ſialiquis honoꝛat᷑ nõ rone virtu tis quã in ſe bʒ.vel ſaltem repñtat.ſed rõne diuitiaꝝ vel alicuiꝰ vanitatis. Pꝛo cuius declaratiõe dicit.b. tho.ſe.ſe.q.lxiij.ar.iij. ꝙ cũ honoꝛ ſit qðdã teſtimo⸗ niũ de vᷣtute eiꝰ qui honoꝛat᷑ ſola virtꝰ eſt debita cã honoꝛis.Sed ſciendũ ꝙ aliqs põt honoꝛani nõ ſolũ ꝓpter virtutẽ ꝓpꝛiã ſed etiã ꝓptervirtutẽ alteriꝰ. Sicut bncipes et pꝛelati honoꝛant᷑ etiã ſi ſint mali inq;tum gerũt ꝑſonam dei ⁊ cõitatis cui pꝛeficiunt᷑.ſᷣm illud Pꝛouerb.xxvi.Sicut qͥ mittit lapidẽ in aceruũ mer⸗ curij:ita ⁊ qͥ tribuit honoꝛẽ inſipienti. Quia enĩ gen tiles rõem vel rõcinationem attribuebant mercurio. Aceruꝰ mercurij dicit᷑ tumulꝰ ratiocinij in q̃ merca toꝛ mittit aliqñ vnũ lapillũ loco centũ marcarũ. Ita etiã honoꝛat᷑ inſipiẽs qͥ ponit᷑ loco dei ⁊ loco totiꝰ cõ munitatis.Et eadẽrone parẽtes ⁊ dñi ſunthonoꝛã⸗ di ꝓpter participationẽ diuine conditionis.qꝛ deꝰeſt oĩm pater ⁊ dñs. Senes aũt honoꝛãdi ſunt ꝓpter ſi⸗ gnũ virtutis qð eſt ſenectꝰ. Sed h̊ ſignũ qñq; deſic Diuites aũt honoꝛãdi ſunt qꝛ maioꝛẽ locũ in cõitati bus obtinẽt ⁊ non ꝓpt᷑ diuitias ſuas. Vñ idẽ.b.tho mas in.xi.qlibet.vbi ponit ⁊ qrit. Utꝝ honoꝛari di uites magis qᷓ; alios ꝑtineat ad acceptionẽ perſona rũ.Reſpodet dicẽs ꝙ duplex eſt honoꝛ.Pꝛimꝰ.ſ.qui debet alicui rõne ſuupſiꝰ ꝓpter pꝛopꝛiã virtutẽ ſicutẽ cõmendatio.reuerẽtia ⁊ hmõi ⁊ ad hũc honoꝛẽ diui⸗ tie nihil faciũt.vñ ſi talis honoꝛ alicuiexhibeat᷑ enit acceptio ꝑſonaꝝ. Vñ dicit valenꝰ maximꝰ ꝙ hono⸗ res qͥ virtutibo debent᷑ ſicut tnũphi ⁊ alij hmõi.apð romanos antiquos nulla pecunia emi poterãt. Ailiꝰ eſt qui debet᷑ alicui ᷣm ſtatũ quẽ habet in republica Sic enim in pſona reſpublica honoꝛat᷑.Et ꝓpter hoc reges ⁊ pncipes honoꝛant᷑ſᷣm illud.ietrni.ij. Re⸗ gem honoꝛate.Et qꝛ in republica terrena diuites ſta tum obtinent altioꝛem ideo ciues celeſtis hieruſalem quaſi in babylonia peregrinantes debent eoꝛum in⸗ ter quos conuerſantur moꝛem gerere. vt dicit augu⸗ ſtin? in libꝛo deciui.dei.Et ſic diuites honoꝛare illis dũtaxat honoꝛibꝰ quiad exterioꝛẽ cõuictũ pertinent non eſt malũ.Sed in his que ꝑtinent ad fidem xpᷣi. peccatũ eſt pᷣferre diuites pauperibo.ſicut ſunt mini⸗ „ —— — — — —, — V= – – — — 4 en drdune nita ücne mͦhi Qudig ndnen umi urbon⸗ 640e npaſe Giß i Cn iibt 44 mu R i 4 ſwong i i onnni en deniſ ndosß In iudicijs quoq; J. . —— — Capitulum XXI. ſtratoꝛes ſacramẽtoꝝ.hec tho. Uñ ſi qͥs vellet audi⸗ re ↄfeſſionẽ diuitũ ⁊ nõ paupeꝝ vel nõ ita diligenter aut tradere euchariſtiã aut oꝛdines.aut alia diuitibo ⁊ non pauperibo eſſet ꝑſonaꝝ acceptoꝛ. Si qᷣs autẽ pꝛiꝰ audixet vel potiꝰ diuites.qꝛ credit eos mage in⸗ digere vel maioꝛẽ fructũ inde ſeqͥ. vel non ita patient expectare ſicut pauꝑes.nõ ꝑtinet h̊ ad acceptionẽ ꝑ⸗ ſonax. ſed ad debitã diſcretionem. Et binc ẽ m. b. tho.ſe.ſe.vbi.S.ꝙ facili diſpenſat᷑in mr̃imõio in gra dibꝰ ↄſanguinitatis ⁊ affinitatis phibitis circa excel lentes ꝑſonas q;ᷓ circa alias.Fit enĩ hoc ꝓpter fedꝰ pa cis firmandũ qð magis ẽ nccriũ cõi vtilitati circa ex cellentes pſonas ; circa alias. 1 — 2 . „ pꝓhibet᷑ acceptio p onaꝝ. Uñ ⁊ Pꝛouᷣ.xviij. dicitur. Acciꝑe pſonã in iudicio nõ eſt bonũ. Huiꝰ ro eſt. qꝛ boc coꝛrũ pit᷑ iudiciũ.⁊ ꝑ ↄus iuſticia. laʒ ßm. b. tho.ſe.ſe.q.lxiij.ar.iiij.iudiciũ ẽ act⸗ iu ſticie. put ſcʒ iudex reducit ad eqlitatẽ iuſticie ea q inequalitatẽ ſa cere pñt oppoſitã.Perſonaꝝ autẽ acceptio ineqlita⸗ tẽ quandã bʒ inq;tũ atttib uit᷑ alicui ꝑſone pᷣter pꝛo⸗ poꝛtionẽ ſuã in ꝗᷓ ↄſiſtit eq̃litas iuſticie.⁊ ſic coꝛrũpi tur iudiciũ ꝑ acceptionẽ perſonaꝝ. Uñ ⁊ regula iurꝭ dicit. In iudicijs nõ eſt ꝑſonarũ acceptio habẽda de re.iuri.in.vi. Uñ ⁊ nico.pa.dicit. Neceſſe ẽ ſ̃m ſacra rũ ſcripturarũ documẽta ac ſᷣm iuſticie tramite.⁊ ac cuſatũ ſił ⁊ accuſatoꝛẽ adeſſe. Et vnã ꝑtẽ q̃ntacũq; ⁊qlicũq; pdita ſit auẽreſic pꝛſus audiii vt alteri ꝑti nulli pᷣiudiciũ irroget᷑. iij. q.ix. neceſſe. Uidẽt᷑ nõꝛi cõ craria. xlv. di. cũ beatꝰ. vbi ðꝛ. ꝙ leuite ⁊ ſacerdotes nõ ſunt miſi ꝓ grauiby exceſſibo coꝛpoꝛalit flagellãdi. cũ tñ minoꝛes clerici etiã ꝓ leuibo verberibo ſubijci⸗ ant᷑.ar.ad hoc di.xl.c.i. ⁊ de offi. dele. ſane. Jo. an. in glo. ſup dicta rubꝛica ſic ſoluit. In penis differt? di⸗ anitati 2 ꝑſone. vt in.d. c. cũ beatꝰ. 2 de trãſact᷑.c.fi. Atẽ in ſedẽdo ⁊ aſſurgẽdo.vt di.xciij.cenon opoꝛtet. Sed in iudicijs vel ima nõ ẽ habenda acceptio ꝑſo⸗ naꝝ.ſed in eis ẽ eqlitas ſeruada.vt dicit rubꝛica. In pnĩie exhib itione. vt. xxvi .q vij. ſacerdos. J tẽ in fide xpᷣi ſuſcipienda.de ↄſe.di.iiij.nec quech Et in alijs ſacramentis.vt de ↄiu.ſeruo.c.il.Et in paupeꝝ rece/⸗ ptione cũ ſufficere poſſumꝰ.xlij. di.cqeſcamꝰ.⁊ hu⸗ luſmodi.Et nõ ꝙ lʒ iudex nõ debeat vti acceptiõe ꝑ⸗ ſonarũ vt hic. tñ vtile ẽ in arbitrarijs iudicẽ qtioſuʒ babere. vt de offi . dele. cõſuluit. Laueat tñ in facien da gra ne incurrat penã cõſtitutõis. de ſen. ⁊ re iudi. de cetero. Jot an. —,— — pitulum.xi. de ſacrilegio inqtuʒ pentinet ad ponit inter ſpẽs lururie. vttñ opꝰ camis exercet᷑ a clericis vel religioſis ⁊ moniali⸗ bus ſeu a laicis cũ eis.Aliqñ ex ira vel odio pcedit. vt cũ ꝑcutit᷑ urioſe clericꝰ. Aliqñ aũt ꝓuenitex aua ricia.vt cuʒ qͥs rapit ſacras res vel de ſacro loco. Et ſm bũc reſpectũ int᷑ vicia ad auaricia ꝑtinẽtis H vo⸗ nik. Sic aut diffinik ſeu deſcribit ſacrilegiun⸗. leceſt ſacrerei leſio ſeu violatio. Iſido.tñ dicit gſacrilegiuz dicit ab eo ꝓ legit ⁊ furat qs ſacrũcꝛel põt plenius ꝙ oꝛdinatur ad dei cultnm. Et ex hoc ꝙ aliqui hil noceat ei cui irreuerenti ſic deſcribi ꝙẽ vitiũ quo irreuerentia exhibek pſonis vel locis vel rebo ſacris. Et qꝛ ſacrũ dicit᷑ aliqᷣd 4 eo id re⸗ putatur ad cultum diuinũ effici᷑ quoddã diuinum ſicut ⁊ illud qð oꝛdinat᷑ ad finẽ bonũ ſoꝛii᷑ riem bo ni.⁊ ſic ad illud tale ſacrũ debet᷑ qdã reuerentia q̃ re/ fert in deũ.Et hinc ſequit᷑ ꝙ oẽ illud qð ptinet ad in luriã dei. ⁊ BH eſt pctm̃ ⁊ hʒ rõeʒ ſacrilegij.hec.b. tho. ſe.ſe. q. cix. arti.i. Eſt aũt ſpãle peccatũ ſacrilegiũ di ſtinctũ ab alijs.qꝛ in eo reperit᷑ ſpãlis rõ defoꝛmitatꝭ * qꝛ.ſ.violat᷑ res ſacra ꝑ aliquã irreuerentiã ⁊ opponi tur virtuti religionis.ita ꝙ ipſa irreuerẽtia dehono ratio ꝗᷓ fit rei ſacre dicit᷑ violatio. Sicut aũt honoꝛ ẽ in honoꝛate nõ in eo qͥ honoꝛat᷑. vt dicit᷑i:ethi.ita ir⸗ reuerẽtia ẽ in eo ͥ irreuerent᷑ ſe habet q;uis etiam ni lã pᷣbet. vñ ſi res ſacra in ſe nõ violet᷑ tñ ;tũ eſt in ipſo ſacrilego violat eã. Si cut ⁊ purpura regale indumẽètũ facta bonoꝛat᷑ glo⸗ rificat᷑. aſi quis banc pfoꝛauerit moꝛti danat᷑ quaſi gregẽ agens q;uis nihil agat in pſonã regis ſᷣm da — maſce. Ia ſi s rẽ ſacram violet ex hipſo Z dei reue/ rentiã agit. Reperit᷑ aũt ſacrilegiũ in pluribo generi⸗ bus peccatoꝝ ſeu materijs.ſcʒ in luxuria.in homici⸗ dio.in rixa. in furto.in rapina ⁊ hinõi. Iec tñ ex bᷣ ſe quit᷑ quin ſit ſpãle peccatũ. Nõ enĩ eſt incõu eniens vnã ſpãlẽ rõem pct reꝑiri in plurib generib petõꝝ ſᷣm ꝙ diuerſa pctã ad finẽ vniꝰ peccati oꝛdinant᷑.ſi⸗ cut etiã ⁊ ſpãlis rõ alicuius virtuts põt repiri in plu ribo materijs vel generibo virtutũ a quibo imperat᷑ ſi cut ieiuniũ aliqñ imꝑat᷑ ab abſtinentia.aliqñ a caſti tate.aliqñ a religione. Quocũq; ̊ genere peccati 4 faciat contra reuerentiã ſacris in rebo debitaʒ. ſacrile⸗ giũ foꝛmalit cõmittit.lʒ materia liter ſint ibi alia gene ra peccatoꝝ. Interdũ tñ reperit᷑ ſacrilegiũ ſeꝑatũ ab alijs peccatis. eo ꝙact? nõ habet aliam defoꝛmitatẽ niſi qꝛ res ſacra violat᷑.vt cũ iudex rapit aliquẽ male factoꝛem de loco ſacro quẽè in alijs locis licite capere poſſet. hec. b. tho. vbi./ar· i · HM Diuiditur autem ſacri⸗/ F.. legliũ in diuſas ptes vl ſpẽs ſm diu as roes ſctitatt rerum ſacrarũ quibus irreuerentia expibet᷑. Tanto autem aliqð ſacrilegiũ eſt maius quato res ſacra in quam peccatur maioꝛẽ obtinet ſanctitateʒ.attribuit᷑ autem ſanctitas ⁊ perſonis ſacris.i.diuino cultui de dicatis. vt ſunt clerici ⁊ religioſi.⁊ locis ſacris.vt ſũt eccleſie.⁊ rebꝰ quibuſſlibet ſacris.vt ſacramenta. reli quie.vaſa ſacra ⁊ buiuſmodi.Et qꝛſi anctitas loci o⸗ dinatur ad ſanctitatem hominis. ideo graur? eſt ⸗ crilegium cõmiſſum in perſon ſacram q; locum ſa⸗ crum. Sunt tamen in vtraq; ſpecie diuerſi gadus ſacrilegij öm diuerſitatem locoꝝ ⁊ perſonanin ſacra rũ.Gꝛauiꝰ ẽ enĩ ſacrilegiũ cõmiſſum in ſwerdote vl per ſacerdotem q; in ſubdiaconũ vel duconu⸗? gra uius in epiſcopũ q;ᷓ in ſacerdotẽ. Siulliter grauius eſt ſacrilegiũ comiſſum in choꝛo va circa altare ; in altero loco eccleſiaſtico. Similier etia tertig ſpecies ſacrilegij que cõmittit᷑ circa reſacras · habet diuer⸗ ſos gradus pᷣu diuerſitaten qraduũ rer um ſacraruʒ inter quas ſummũ gradpobtinent ſacramẽta quib? homo ſanctificat᷑⁊ inta ea euchariſtis que conuner Titnlus xv. xpᷣm.Etiõ ſacrilegiũ qð cõmittit᷑ circa euchariſtiam grauiſſimũ inter ea pꝰ ſacra ſm locũ tenẽt vaſa ſa⸗ crata ad ſacramẽtoꝝ ſuſceptionẽ. E cinde imagiĩes ſa cre ⁊ reliqͥe ſctõꝝ in quibꝰ venerant᷑ vel honoꝛant᷑ q̃⸗ dãmodo ipſe ꝑſone ſctõꝝ. Deinde alia q̃ ad oꝛnatuʒ ecclie ꝑtinẽti? mĩſtroꝝ.Demũ q̃ ſunt deputata ad ſi u ſtentationẽ mĩſtroꝝ ſiue mobilia ſiue ĩmobilia.Qui cuq; ↄ aliqð pᷣdictoꝝ peccat.ſacrilegiũ cõmittit. hec tho. vbi. S. ar.iij. Uñ ⁊ piꝰ papa dicit. Sicut qͥ eccle ſiã dei vaſtat ⁊ eiꝰ pᷣdia ⁊ donaria ſpoliat ⁊ inuadit. fit ſacrilegꝰ. ſic ille ͥ ſacerdotes eiꝰ inſequit᷑ ſacnilegꝰ iudicat᷑Ilõ ̊ grauiꝰ pctm̃ ẽfoꝛnicatio qᷓ; ſacnlegiũ. Ded ſicut grauiꝰẽ peccatũ qð cõmittit᷑ in deum qᷓ qð in hoĩem.ſic grauiꝰ ẽ ſacrilegiũ agere qᷓ foꝛnica⸗ ni. xvij.q.ũiij.ſicut.Qy pctm̃ camnale comiſſum a reli⸗ gioſis ſit ſacrilegiũ.hr. xꝓxvij.q.i.ĩpudicas.Itẽoẽ pec catũ qð pſona ſacra cõmittit materialit et qſi ꝑ acci⸗ dens ẽ ſacrilegiũ.qꝛ aliqͥ mõ eſt ↄ ſanctitate eiꝰ. Uñ hiero. dicit. ꝙ nuge in oꝛe ſacerdotis ſũt ſacrilegium vel blaſphemie. Foꝛmalr aũt ⁊ ppꝛie illud ſolũ petm̃ ſacre pſone ẽ ſacnlegiũ qð agit᷑ directe j eiꝰ ſanctita⸗ tẽ. vt ſi virgo deo dicata foꝛnicek. Dicit᷑ etiã. xvij.q. iiij. qðᷣ qͥ diſputãt de iudicio pᷣncipis dubitantes an honoꝛe ſit dignꝰ quẽ pnceps elegerit ẽ ſacnilegiuz qð intelligit large ſm qndã noĩs extenſionẽ.llã cũ bo/ nũ cõe gẽtis ſit qd dã diuinũ.vt ðꝛ in.i.ethi.UVnde ⁊ antiquitꝰ rectoꝛes reipublice diui vel diuini dicebãt᷑ qſi diuine ꝓuidẽtie miniſtri.iõ qð ꝑtinet ad irreuerẽ tiaʒ pncipis.ſ.diſputare de eius iudicio an opoꝛteat ipm ſeqͥ ꝑ q̃ndã ſiłitudineʒ ðꝛ ſacnilegiũ ſᷣm tho. vbi B. ar.i. Idẽ de papa.⁊ ̊ niſi ↄſtaret ũlud eẽ ↄ⁊ deum Guił aũt cũ diſputat de iudicio intelligit.ſ.de iudi⸗ cio pncipis reuocãdo in dubiũ qð determĩauit.Cõ⸗ mittũt etiã ſacrilegiũ q̃ Z diuine legis ſctitatẽ aut ne ſciẽdo cõmittũt.aut negligẽdo violant ⁊ offendunt. vt dicit. xvij.q.iiij.ſi qͥs ſuadente.ꝭ.qᷣ autem. Oy lar ge ðꝛ ſacrilegiũ ſᷣm tho. Et intelligit qñ legẽ dei qs ĩ pugnat vt hereticꝰ ⁊2 blaſphemus. qͥ ex ̊ ꝙ nõ credit deo incunit infidelitatẽ.⁊ ex H̊ diuine legis verba ipugnat ſacnilegiũ eſt. De pena contra ſacrile.J. i gos. ota ꝙ tnplex ẽ pena. Pꝛima ẽ ̃m Ray. excoi⸗ catio aliqũ maioꝛ.vt in ſacrilegio cõmiſſo ꝑ iniectio⸗ nẽ manuũ violẽtã in clericũ.xvt.xvij.q.iiij.ſi qs ſua⸗ dente.⁊ ꝓpter incẽdiũ.vel ppter effractionẽ ecclie vel — loci ſacri. Aliqñ incurnit᷑ minoꝛ vt in erhente ꝑ vim Gfugientẽ ad eccleſiã vel locũ ſacrũ de ea. vt xvij.q. ſiij miroꝛ.⁊ alijs.c.Et h̊ recte ſtatutũ eſt.vt ꝑ q̃ peci⸗ cat e ⁊ hec toꝛqueat᷑. vt ðꝛ Sap.xi.Peccat enim talis zoſonas vel loca ſacranſt iõ iuſtũ eſt vt arceat a ſachs vecclia m tho. Scðᷣa pẽa ẽ pecuniania etiaʒ ab ecclia intituta ⁊ H̊ etiã recte.lã ᷣm tho.cũ pene ſint qdã meccine multi ſunt qͥ parũ curãt de penis ſpũalibo. magidqũt timent dedin mundo penas pe cuniarias. ⁊ ſõ adcita ẽ talis pena vt magis arceant᷑ a ſacnilegijs timoꝛe nſcẽ hmõi. Quał autẽ ⁊ qnta ſit iſta pena ⁊ cui ꝑſoluẽta p ſacnlegio cõmiſſo ĩ ꝑſonã yel loca ſacra vel reb.hi xvij.qeiiij.ſi ds in atrio. et ſi qs cotumax.2 ſi qs deineps. vbi ponunt᷑ diuerſe bene pecunianie:aliq ꝑſoni leſis, aliqn locis ſacrx violatis applicãdę. Et dicit guit. ꝙille diuerſe pene ſunt poſite ſ̃m diuſas cõſuetudines eccłiaꝝ. Et ideʒ dicit vl. vel ꝓꝙ arbitrio ludicis puniant᷑. Sed 7.xij. q.ij. de viro nefando ꝓ ſacrilegio cõmiſſo circa res ſa cras ĩponit᷑ pnĩa ſeptẽnis cũ certa foꝛma ibi deſeßta Hogie tñ arbitraria ẽ ſicut ⁊ alie.er de pe.⁊ re.de 4. Tertia ẽ pena pſonał.laʒ ſᷣm leges ſi atrox iniuria fiat ꝑſone ecchaſtice.dicit Ray.ꝙ pena ẽ decapitatõ C.de epi.⁊ cle.liſi qͥs. Als iudicis reſeruat᷑ arbitrio moderãda ꝓ qualitate ꝑſone.rei.loci.⁊ tꝑis varieta⸗ te.f. ad.l.iułpecu.l.ſacrilegij. Gꝛatianꝰ etiam dicit Fvij.q/iiij.ſi qs ſuadente.ꝭ.ſe.Qui de eccleſia vi ali⸗ quẽ exemerit.vel in ipſa ecclia locovel cultui ſacerdo tibꝰ vel mĩſtris aliqͥd iniurie impoꝛtauerit.ad inſtar publici crimis ⁊ leſe maieſtatis accuſabit᷑. ⁊ cuictꝰ ſiue cõfeſſus capitali ſnĩa a rectoꝛibo puincie ferietſi cut in li. Q.legit tl. de eni.ꝛ cle.l. ſi qs in Pᷣ genꝰ ſacni Mui detinẽt lega S. &α. ta facta eccleſijs vel alijs pijs locis ⁊ non ſoluũt. ſa⸗ crilegiũ cõmitrũtlarge tũ ſumẽdo.UVñ hiero.Amij co aliqd ſubtrahere furũ ẽ. Eccliam vᷣo defraudare ſacrilegiũ.xij.q.ij. gloꝛia.Et tales multũ differendo vtiq; peccãt.Quãuis enĩ nõ noceat hoc aĩabꝰdefun ctoꝝ qᷣ illa legauerũt q;tũ ad meritũ dignũ pᷣmio glo rie. quia ex ipſa oꝛdinationeeccleſie fiende conſecuti ſunt meritũ.nocettñ qᷓ;tũ ad expiationẽ penaꝝ qui⸗ bus ẽ debitoꝛ.qꝛ nõ ita cito euadetvł ſubleuabit᷑. vm dicunt᷑ necatoꝛes aĩaꝝ.xiij.q.ij.qͥ oblationes. Si tñ fieret ꝑua dilatio ex cã rõnabili.puta vtres venden da multo maioꝛi pcio vẽderet᷑ q;ᷓ tũc.⁊ ſic inde maiꝰ ſuffragiũ elemoſinarũ ↄſequeret᷑. tunc laudabilit fie ret. bec tho. in qlið. Itẽ nõ ſᷣm Jo. neapołin quo lib. ꝙ heredes vel executoꝛes teſtõꝝ qͥ differũt nõbi⸗ liter exeqͥ legata ad pias cãs ex negligẽtia vel auari⸗ cia qꝛ ẽ eis incõmodũ.peccãt moꝛtalit᷑.qð pbat du⸗ plici rõne. Pꝛima eſt qꝛ inferãt notabile nocumentũ aĩabo defunctoꝝ qᷓ;tũ ad expiationẽ a pena.qð non minꝰ videt᷑ qᷓ infene nocumentũ magnũ coꝛpoꝛibꝰ 0 H autẽ vtiq; moꝛtale.qꝛ ↄ chanitatẽ ſeu pietat᷑. Se⸗ cũda ẽ q; tales mandant᷑ excõicari.vt pʒ.xiij.qij. q coblatiões.ſed nullꝰ dʒ excõicari niſi ꝓ moꝛtali.⁊ in qͥ buſdã dyoceſibo ẽ excõicatio lata ꝑ ſinodaleʒ.vñ ſuꝑ hᷣ inueſtigandũ. Itẽ qᷣ alienat vel emitſcient᷑ bõa ecclie ĩmobilia vel mobilia ptinẽtia ad cultũ diuinũ vt paramẽta.calices.⁊ hmõi. in caſu nõ licito vel in caoſu licito.ſed non ſm foꝛmã ecclłie.que Enaſ. ius.⁊.c.ſi quis eps.⁊ exdereeccle.nõ alie. nulli lice at.⁊.c.monaſtenoꝝ.in clemẽ.peccat moꝛtalit.Quia agit ᷣ oꝛdinationẽ eccleſie ⁊ in dãnũ eccleſiaꝝ.etiã ſi ſuſto pᷣcio emeret ſacrilegiũ cõmittit. ⁊ non tenet alie natio.Etde hmõi alienationibo eccleſiaſtic ⁊ modo enꝝ hẽs infra in tertia pte. Itẽ faciẽtes ſtatuta ʒ eccle ſiaſticã libertatẽ ſacrilegiũ cõmittũt. Et ĩponẽtes cle ricis ⁊ ꝑſonis ecchiaſticis tallias ſine lnĩa pape.exigẽ tes pedagia ⁊ gabellas ab eis.⁊ ſeculares trabentes eos ad iudicia ſua ⁊ capiẽtes ⁊ hmõi Et qũo vel qũ ſint excõicati pꝛopt᷑ hmõi hẽs in.iiij.pteti.i. De ſacilegiio coõmii.. nin o mltiplicit einerſas getes 2tra ſacra populi dei mnen N li no⸗ haut eiſe Kgt lverun ſalen Piin funt Sce luen ti. ſedi legka⸗ Duig lat⸗ fagit hoſſe er de henüir Sn (uſni nec ſene erbe⸗ (hio f⸗ lsve Dole ſeplos⸗ cdi mayi giq ſc Capitulũ. XxI. — — loquit᷑ põ dicẽs. Deꝰ venerũt gẽtes in bereditatem tuã.polluerũt templũ ſctm̃ tuũ.poſuerunt hierim in pomoꝝ cuſtodiã. Scðm glo.cõtinuã q;tũ ad lſam deploꝛat põ.ſacrilegia cõmittenda circa tẽplũ dei et deuaſtationẽ hierim ꝑ ꝓplłm gentilẽ. Scðm aũt ſen⸗ ſum ſpũalẽ ſacrilegia q fiũt.⁊ alia mala in tẽplo ſpiri tuali eccłie ꝑ male viuẽtes. ⁊ pie petit liberationẽ ab ipſis malis.Ter aũt fuit illud templũ ſalomonis ꝓ⸗ phanatũ ⁊ ciuitas hiern depopulata. Pꝛimo ꝑ nabuchodonoſoꝛ ſub ſedechia rege iuda. qͥ cũ exerci tu caldeoꝝ capta cuuitate hierm muris deſtruct in cẽdit templũ ⁊ abſtu lit vala eiꝰ. vt habet᷑.iiij Regũ vl. Scðo ꝑ anthiochũ regẽ machabeoꝝ qñ idolũ poſuit in tẽplo adoꝛandũ.qð tẽplũ iã fuerat reedifi⸗ catũ ſub eſdra ⁊ ʒoꝛobabel. Sed de eo dicit᷑.tẽplum plenũ erat ullicitis ⁊ ſcoꝛtãtiũ cũ meretricibo.ij. Ma chab.iij. Tertio ꝑ titum ⁊ veſpaſianũ pᷣncipes ro manoꝝ pꝰ moꝛtẽ xpᷣi inde ad.xl.annos. qͥ euerſa fun ditꝰciuitate tẽplũ etiã diruerũt ſᷣm ꝙ xpᷣs pᷣnunciaue rat dicẽs. VUidetis has magnas edificatioes.ſ.tẽpli. NTlõ relinquet᷑ lapis ſuꝑ lapidẽ qͥ nõ deſtruat᷑.Et qᷓ; nis tꝑe dauid nõdũ eſſet templũ edificatũ hieroſoly⸗ mis.vñ ⁊ nec ꝓphanatũ ſed pꝰ multa tpa.tñ vtit᷑ in locutiõe tꝑe pᷣterito ꝓ futuro ꝓpter infallibilltatẽ diui ne pᷣſcie.in cuiꝰ libꝛo ꝓphᷣe legũt ꝓphetando.Senſus eſt &̊ O de. gẽtes i. geẽtiles venerũt.i. veniẽt ⁊c. pol⸗ luerũt i polluẽt.Spũalit᷑ aũt de tẽplo eccłie ⁊ hieru ſalẽ militãti nõri pñt tria genera ſacrilegioꝝ deflẽda. Pꝛimũ ppetratũ in abuſioe ſacroxꝝ.ibi. Deus vene⸗ runt gẽtes in hereditatẽ tuã. Scðm operatũ in violatione ſacroꝝ locoꝝ.ibi. pol⸗/ luerũt tem plũ ſanctũ tuũu. “ Tertiũ exercitatũ in vſurpatiõe bonoꝝ eccleſiaſtico rũ ihi.poſuerũt hierlin in pomoꝝ cuſtodiam. Quantumad p ſciendũ ẽ hereditas dei ðꝛ ꝓplus fidelis. eo ꝙ poſſi deat᷑a deo pꝑ fidẽ ⁊ gr̃am ſicut hereditas ab herede. Vñ ipſe dicit ꝑ ezʒechielem. Hereditas mea iſt rk. ſ. eſt. Iſtłinterpᷣtat᷑ñ videns deũ.⁊ ſiẽt populũ ſideleʒ qͥ vi⸗ et deũ p nidẽ. Uel etiã hereditas dei dicit clerꝰ depu fatꝰ diuinis officijs.vñ cleros grece latĩe ſoꝛs vel he reditas ðꝛ ſᷣm Iſið di.xci.c.i.Qui clerꝰ ðꝛ hereditas dñi.qꝛ tales ſicviuere dñt vt ſpãli pꝛog atiua ſccĩtatꝭ poſſideanta deo. Sed de vtriſq;.i fideli bo ⁊ clericis ↄſiderãs pp.multiplłr ſacrilegiũ eoꝝ gemendo dicit O dey gẽtes . i. gẽrilit viuẽtes.vñ ⁊ gehẽne dediti. ve nerũt in bereditateʒ tuã.i.in chꝛiſtianiſmũ ⁊ clerum Sicut enĩ gẽtes.i.pagani nullã reuerẽniã hñt ad ſa⸗ cramẽta vel ſacra eccłie.q; nõ credũt eſſe ſacra vel ſa cra nec alicuiꝰ vᷣtutis. Sicclerꝰ ⁊ populꝰ xpᷣian nul⸗ lã reuerentiã verã oſtẽdũt hr̃e ad ſacr̃a ⁊ ſacra ecclie. ex h cõmittẽtes ſacrilegia mlta.Nerte getiles ſuis ſa⸗/ cris falſiſq; erhibebãt mito maioꝛẽ reuerẽciã qᷓ fide⸗ les veris ſacris.Qð oñdit diffuſe p multa exempla. Caleriꝰ maximꝰ in.i.li:c.i. Uñ ⁊ ibi narrat.ꝙ cũ in teplo dee veſte qdã virgines eſſent ded:cate ad nuin eudũ ianẽ.vna ex eis ſuꝑ h̊ noſita.qꝛ pnuiſit ignẽ ex⸗ tingui ex negligentia occiſa fuit.⁊ alia plura ibi. Et S̃tũ qͥdẽ ad ſacr̃a maximũ ſacrilegiũ ẽ circa abuſum —— — maxĩ ſechi. coꝛpis ti. Os qdã ꝑpetrãt vtendo ipᷣo in maleſicijs ⁊ vencficijs. Uñ ⁊ in cronicis legit᷑qn⸗ dã ſũmũ pontificẽ in ſanguine xpᷣi fuiſſe venenatum Ad ſacrilegiũ etiã pertinet ſumere indigne.i.in pctõ moꝛtali q̊cũq; odio.foꝛnicatiõe.vſura ⁊ hmõieucha⸗ riſtiã. Talis enĩ ſᷣm apłm.i.Coꝝ.xi.iudiciũ ſibi mã ducat ⁊ bibit.cũ moꝛtale ſacrilegiũ cõmittat. Judas ex indigna cõicatione ↄſecutꝰ eſt hũc fructũ.vt iniqͥ⸗ tatẽ ꝓditionis cõceptã executiõi ſubito mãdaret.in⸗ deq; ex magnitudine mali deſperatꝰ laqueo vitã fi⸗ niret. Sacrilegiũ etiã incurrit ſacerdos cũ moꝛta⸗ li tractãs ⁊ adminiſtrans eccliaſtica ſacr̃a ⁊alia. Uñ in figurã pcepit dñs in veteri lege in applicatione le uitaꝝ ⁊ filioꝝ Aaron ad miniſteriũ ſacerdotij ꝙ ra⸗ derẽt pꝛiꝰ oẽs pilos coꝛpis ſui ⁊ lauarẽt᷑.ad delignã dũ ꝙ etiã a pcũs cogitationũ criminaliuʒ q̃ ſignant᷑ ꝑ püũos debẽt ſe purgare per nouaculã contritiõis ⁊ aquã ↄfeſſiõis. Pꝛopterea enĩ vt dicũt hebꝛei. Sʒza qꝛ tetigit archã dñi q euchariſtiã ſigniſica bat cũ in⸗ clinaret᷑ de plauſtro bobo recalcitrantibo ſubito moꝛ te coꝛreptꝰ ẽ ꝓpter irreuerentiã.qꝛ nocte pᷣcedẽti vxoꝛẽ cognouerat. Uidet᷑etiã magna irreuerẽtia ⁊ q̃ſi ſacni legiũ ſtare añ altare in faciẽ ſacerdotis ⁊ curioſe ⁊ fire aſpicere in ſacẽjm⁊ q̃ facit ſacerdos. In buius figurã mãdauit dñs in lege ſua veteri ꝙ archa nõ nuda ſed veſtita.i.coopta traderet᷑ leuitis depoꝛtanda. ita vt nullꝰ de populo eã videre nudã poſſet.Et qꝛ bethſa mite eã nudã aſpexerũt.cũ.ſ.in terris philiſtinoꝝ in terminos iſrael a bobo reducta ẽ.moꝛtcui ſunt.lxx. vi ri.⁊.l.milia plebis.vt hr.i/ Reg.vi. Inſuꝑ vti aq̃ ba ptiſmali vel aqᷓ bñdicta vel criſmate vel oleo ſctõ in ſoꝛtilegijs vel in incãtationibo ⁊ bmõi eſt magnũ ſa⸗ crilegiũ. Et ſilr iterare ſacr̃a nõ iterãda. vt baptiſmũ ↄfirmationẽ.⁊ oꝛdinationẽ.vel etiaʒ in ipſis vł alijs iterare foꝛmas ſacroꝝ ſine cã rõabili.vł mat᷑ias coꝝ ineptas pᷣpare.vt vinũ q̃ſi marcidũ ⁊ farinã non bñ purgatã vel q̃ſi coꝛruptã vel hmõi.nõ abſq; ſacrile⸗ gio ẽ graui. Silr ex incunia dimiticre euchariſtiam coꝛrũ pi. Uaſa q̊ʒ ſacra ⁊ veſtes ſacras ⁊ alia oꝛnamẽ ta eccłie ⁊ mulromagis rel qͥas ſctõꝝ irreuerent᷑ tra⸗ ctare vel ĩmũdas tenere ⁊ laicos vtiĩ ſuis repñtatio nibo his q̃ ſacrata ſunt magnũ ſacrilegiũ cẽ. Etq;tuʒ hmõti deo diſpliceãt oſtendit᷑ Dañ.v. vbi legił.ꝙ cũ balthaſar feciſſet appoꝛtari vaſa aurea q̃ aſpoꝛtaũat pr̃ ſuus vel auꝰ nabuchodonoſoꝛ de tẽplo dei de hie ruſalẽ ⁊ eis vteret᷑. vidit digitos ſcribẽtes in pariete ʒ eũ. Mane Thetel Phares.ꝑ que vᷣba fuit ſibi ſi⸗ gniticatũ vt daniel expoſuit ꝙ ei auferẽdũ erat regnũ qð nocteſequẽti euenit. Nã ingreſſo dario cũ exerci⸗ tu ſuo in ciuitatẽ capta ẽ.⁊ ipſe balthaſar interfectus Quã hiſtoꝛiã recitat canon de ↄſe.di.i.veſtimẽta.ad terro ẽ vt caueãt ſibi laici ab vſu ⁊ ractu taliuʒ. Oqᷓ; deteſtabilis ẽ incuria qrũdã clericoꝝ qͥ calices ꝑmit tũt rubigine deſtrui tobaleas ⁊ pallas altaris ⁊ coꝛ⸗ poꝛalia turpiſſima remanere caſulas ⁊ alla paramẽ⸗ ta totalit᷑ dilacerari.Et tñ ipſi miſerrimi nõ paterent talibo veſtibo indui.aut talibo tobaleis menſam ſuaʒ parari. Et qͥd ſunt iſta niſi ſacrilegia ⁊ magna irreue rẽtia ad ſacr̃a ⁊ ſacra.⁊ iõ magna punitiõe digna di⸗ uina ⁊ bumana· Pꝛo iſtis g ingemiſcẽs. po/ ens Titulus Rꝛimns venerunt gẽtes in hereditatẽ tuam. qui in eo oſtẽdũt cũ adultero.multomagis credenduʒ ẽ ꝑpᷣm guiſſims ſe gentiles ⁊ infideles ꝙ ita ineuerẽter ſe habẽt ad ſas indignariꝙ ſponſa ſua.ſ.aĩa clerici vel religioſialtert . cramẽta ⁊ ſacra tua.Et hoc de pmo. Oadhereat.⁊ ꝑ carnalia o ꝑa ſidẽ ei frangdt.Et h̊ ẽ qð Muantum ad ſecũdũ VI edhon lele garsnagie vollare⸗ N N dei ↄctus nulla rõne diſſolui.qntomagis pollicita⸗ . ſcʒ ſacrilegiũ cõmiſſum circa loca ſacra dicit. Pollue tio iſta quã cũ deo pepegit.ſ.per votũ ſolui ſine vin⸗ . runt templũ ſctm̃ tuũ. Templũ dicit᷑ a contemplan dicta nõ poterit.xxvij.q/i.viduas.Et ad h̊ plunmũ . do.qꝛ ad h̊ inſtitutum ẽ vtcõtemplet᷑ ibi deꝰ oꝛado. inducũt acceſſus ad monaſteria monialiũ cum vani ⁊ contẽplando ⁊ meditãdo. UVñ psõ. Adoꝛabo ad tẽ catibo mulieꝝ.⁊ tripudia q̃ fiunt ibi ⁊ cõuiuia.⁊ cõfa P plum ſctm̃ tuũ.Etxpᷣs Lu.xix.ait. Scriptũ eſt.ſcilyʒ bulationes reꝝ mundanaꝝ.vt clericoꝝ ⁊ religioſoꝛũ Eſa.lvi.Domꝰ mea domꝰ oꝛationis vocabit᷑ uã nimia familiaritate cũ eis. Uñ in decre.cauet᷑ ꝙ rarꝰ uls enĩ deꝰ cum ſpũs ſit nõ capiat᷑ loco nec locũ ec ſe dʒ eſſe ad eas acceſſus ⁊ cũ magna cautela ⁊ bꝛeuis requirit vt exaudiat qͥ vbiq; ẽ. tñ in veteri ⁊ nouo te cino locutio.xviij.q.ij.in decima. Gñ ergo dici põt. ſta mẽto voluit hre ſpeciale tabernaculũ vel templuz Polluerũt tẽplũ ſctm̃ tuũ. Scõo polluit᷑ ſeu vio⸗ 3 ſeu ecclias ad cultũ ſuũ ꝓpter ipſos adoꝛantes hoies lat᷑templũ dei materiale ꝑ ſanguinis effuſionẽ violẽ “ qᷣ ſunt coꝛpoꝛales.vt.ſ.accedentes ad ipſum locũ cũ terr ibi factã.⁊ indiget tũc recõciliatione.de ↄſe.di.i. hac cogitatiõe ꝙ locꝰ ille deputatꝰ eſt ad colendũ et veſtumẽta. In h̊ ſacrilegiũ incidit ioas rex iuda qͥ fe⸗ udo:andũ deũ cũ maioꝛi reuerẽtia? affectu accederẽét cit lapidarẽ ʒachariã filiũ barachie.i:ioiade ſũmi ſa⸗ ⁊ manerent in eo.⁊ inde ↄñter efficaciꝰ orĩones hoim ceerdotis int᷑ templũ ⁊ altare.vt hr.ij. Parał.xxiiij.pꝰ exaudirent᷑.vt dicit.b.tho.pᷣma ſe.q.cij. Ex benediꝰ qð male foꝛtunatꝰeſt.Ad ſacrilegiũ etiã ꝑtinet erhe ctione aũt ⁊ multomagis ex cõſecratione ipſiꝰ tẽpli re re de tẽplo ꝑ vim cõfugientẽ ad ipſum ſiue ꝓpter de⸗ cipit locꝰ quandã virtutem vt diabolꝰnon tm̃ poſſit bitũ ſiue ꝓpter maleficiũ qðᷣcũq;.Talis eni ibi dʒ eſ⸗ — imaginatiõibo vitioꝝ hoĩes infeſtare.vt dicit.b.tho. ſe ſecurꝰ.nec põt per vim exhi niſi eſſet publicꝰ latro. i ſe.ſe. Sed iſtud templũ materiale polluit᷑ ſeu viola? xvij.q.iiij.ſicut.vel nocturnꝰdepopulatoꝛ agroꝝ.vł no ꝑ mulnplex ſacrilegiũ.⁊ multomagis templũ rõnale iniuriã feciſſet loco ſacro.et᷑ ð imun.ec.inter. Tẽpli· e Dõ quideʒ ꝑmaxie dicunt᷑ templũ dei hi qͥ ſunt di rõnale polluit ⁊ violat ꝑ ſacrilegiũ qͥ manꝰ inijcit vio e uino obſequio mãcipati.vt clerici ⁊ religioſi cõſecra?⸗ lentas in clericũ vel religioſum vel religioſam. ⁊talis d ti. vel per ſolẽnẽ pꝛofeſſionẽ. vel per oꝛdinationẽ. Cñ noõ ſolũ peccat moꝛtalit᷑.ſed etiã incidit in excõicatio⸗ le ⁊ religio dicit᷑ ſacra ⁊ oꝛdines ſacri.⁊ caſte viuẽtes ad nẽ maioꝛẽ.nec põt abſolui citra ſedẽ aplicã ſi iniuria ſi að illi tenent ex voto.templũ ſuntſpũſſancti. inquit fuerit enoꝛmis.puta vulnerationẽ.incarceranonẽ.nõ de lucia vᷣgo ⁊ martyr. Et pᷣmo quidẽ violat᷑ ⁊ pollu bilẽ percuſſionẽ.xvij.qiiijſi qͥs ſuadente. Idẽ ſi bo 4 tur tẽplũ materiale ꝑ opꝰ carnale ibi ꝑpetratũ. ita ꝙ ſtiliter qͥs inſequit᷑ cardinales. Idẽ ſi facit bãnini vel ſe indiget recõciliatone pᷣcipue ſᷣm hoſti cũ eſt manife exilio tradere epʒʒ loci:de pe.ſi qͥ.in cle. Sed de bio i ſtum. Et ſic ꝓphanatũ ſuit tẽplũ dei ab antiocho re· excõicationibo declarationẽ hẽs diffuſe in. iiij. pte ti. in ge. de qͥ dicit ij. Machab.iij. ꝙ templũ erat luturia l.c.ij.⁊.iij. Tertio ſacrilegiũ cõmitti᷑ ⁊ polluit᷑ dei ſe plenũ ⁊ cõmeſſationibo ⁊ ſcoꝛtantiũ cũ meretricihus templũ ꝑ incẽdiũ vel effractionẽ ipſiꝰ vł religioſi.qð ſe vtroq; ſe mulieres ingerebãt faciẽtes intꝰ q̃ non lice- factũ ẽ a nabuchodonoſoꝛ circa templũ dei.vt pᷣdixe . bat.ſed nõ inuaſit ĩpunitꝰ impiꝰ rex de tanto ſacrile? rat ps.di. Incenderũt igni ſanctuariũ tuũ.ſed in bo n gio. Nã in itinere ↄſtitutus cecidit in curru ſuoꝛ ver uẽ ex hoĩe ↄuerſus.vt dicit augꝰ ꝓpterſuꝑbid ſuam. mibꝰ ſcaturientibo coꝛpꝰ erꝰ intolerabili fetoꝛe exerci xvij.q.iiij.miroꝛ. ichanoꝛ ſtrenuꝰ in armis dux et S tũ grauãs coꝛpoꝛalit᷑ ⁊ eternalitermoꝛtuꝰ eſt in mas excitꝰ antiochi.qꝛ minatꝰ ẽ deſtruere tẽplũ dei. victꝰ rimis doloꝛibo.O etiã ibi reſideãt mulieres parate ¶⁊ occiſus in bello cũ exercitu ſuo a iuda machabeo ⁊ in habitu meretniceo ad capiendas aĩas iuueneſq; dextra quã extẽderat ↄtemplũ cõminãdo ſuſpẽſa eſf? hi Diſcurrẽtes ad ꝓuocandum eas mnõne magnũ ſacnj 3 teplũ.⁊ lingua eiꝰper ꝑticulas au ibo tradita eſt.vt 4 legiũ videtf᷑.⁊ domũ oꝛõnis fieri ſpeluncã latronũ.vt hjr.ij. Mach.Pꝛopt hoc etiã incumt excõicatio ma verificet᷑ illud ꝓphᷣe. Oculus meꝰ depᷣdatꝰ eſt aaam ioꝛ. vt er de ſen.ex. tua.⁊.c.cõqueſti.Et de h̊ hẽs dilſj⸗ R meã.qꝛ vt ait.veritas ipſa mẽtiri nõ põt. Qui viderit fuſe in/iiij.pte ti.i.De multiplici etiã pena hoꝝ ſacii mulierẽ ad cõcu. eã.iã mecha.eſt eã in coꝛ.ſuo.Ma⸗ legioꝝ.hẽs.s.in eo.c.S.xij. õmittit᷑inſuꝑ irreueren nd thei. v. Sed ꝙ etiã ibi tripudient vel ludant multo tia locis ſacris ꝑ alios modos vt ſaclendo de eis ſta⸗ egn magis ſacntlegid. male põt excuſari a pctõ moꝛtali. bulũ ꝓ iument.aut tabernã ad comedẽdũ vel biben Templũ aũt humonale coꝛpis clericoꝝ ⁊ religioſo-; dũ vel lectiſternia ponẽdo. vł victualia ⁊ ſuppellecti p cũ violat ꝑ opera carnalia ſacrilegiũ eſt tanto ſcelera lia er̃ caſum ncctis.⁊ emẽdo ⁊ vendẽdo in eis.qð tã tun tius qnto ꝑpꝛopuꝰ eſt tẽplũ dei q; domꝰ materialis ᷓ; ſacrilegiũ deteſtãdo xpᷣs eiecit flagellis ementes ⁊ dd cũ ibi eſſentialit᷑ inbabitet.⁊ per gram in creatura rõ vendẽtes nõ quidẽ in tẽplo ſed in atrijs tẽpli.qð mi iul nali. Quicũqʒ violauerit tẽplũ dei ait apłs.i. Coꝝ. nus ẽ. Refert mgrj in hiſtoꝛijs ſcolaſticꝭ ꝙ poſtq; ma⸗ 4 iij. Diſpdet illũ des. i. in diuerſas ptes ꝑdet aĩam.ſ. gnꝰ pompeiꝰ deuicta iudea ⁊ facta tributaria roms e ad inferos iudicãdo.ſamã ſubtrabẽdo. ⁊ ſubam di⸗ nis, ſtabulari fecit eq́s in temple dei hieroſolymis. minuedo. Coõiter en tales male foꝛtunant᷑⁊ efficiũt ſp poſtea fuit deuictꝰ.⁊ demũ decapitat qͥ pꝛ fuen infames. Si enĩ ſpõſus tenenꝰ ſuffene nõ põt ſpon rat foꝛtunatiſſimꝰ. Theodoꝛicꝰ etiã nanat. ꝙ quidã de ſam ſus adulterare ſeq repudiataliqñ enam occidir iulianꝰ pfect oꝛientis apud antiochiã inttas ecchaa 1 ui⸗ gay inan Aen . m⸗ len⸗ ti 164 NA nn Capitulũ. XXI. min tit coͤtra altare dei· Sed paucis diebꝰ interiect· viſceribꝰ putrefactis interijt emictens ſtercoꝛa ꝑ os. Per iſtos ergo modos fideles polluerũt templũ ſan ctum tuũ dñe. Sed ecõtra ſtatuit eccłia extra de im⸗ mu.ec.decet domũ.li.vi:ꝙ ad eccleſiã ſit humilis et deuoiꝰ acceſſus.nec ibi fiãt parlamenta nec iudicia vel vaniloquia. ſed auditio ⁊ meditatio attenta diui noꝛum. Muantum ad textiũ.. vI. bpncipale. Sacrilegiũ perpetrat᷑ circa res ipſas eccle⸗ ſiaꝝ eas auferẽdo vel etiã eis abutẽdo. Uñ dicit pp. Poſuerũt hieruſalem.i:.eccleſiã.in pomoꝝ cuſtodiã. Onñ fructꝰ ſunt in agro fit aliqñ aliquod tuguriũ ad habitandũ pꝛo cuſtodiendis illis.ſed ipſis recollectꝭ deſerit᷑ tuguriũ.⁊ ſic ex ſe paulatim ruit. Locꝰ etiam vbi cuſtodiunt᷑ poma in domo ẽ cõiter locus vilis et deſolatꝰ. Sic pꝛelati vel ſeculares oſtẽdũt habere ali quã curã de eccleſijs qñ eſt tempꝰ meſſiũ.vel vinde⸗ miarũ.vt decimas ⁊ oblatiões recipiãt ⁊ fructꝰ poſ⸗ ſeſſionũ.ſed his ꝑceptis nõ amplius curãt de eis ꝑ⸗ mittentes deſtrui ⁊ ruere.cũ tñ ſᷣm iura vna ex qua⸗ tuoꝛ partibo reddituũ eccleſie debet conuerti in repa rationẽ fabꝛice vt.xij.q.ij.quatuoꝛ.Locꝰ etiã pomo rum ſatis patulus ẽ.⁊ plures accipiũt de familia vł domo. ⁊ mures etiã rodunt. Sic bona eccleſie fami⸗ liares ↄſanguinei ⁊ qꝛ ea ꝓcurãt furant᷑ ⁊ boĩes be⸗ ſtiales etiã ↄſumunt.Sed vt dicit hiero.Eccleſiam defraudare ſacrilegiũ ẽ.xij.q.ij.gloꝛia. Hinc ⁊ boni⸗ faciꝰpapa ait. Nullilʒ ignoꝛare ꝙ oẽ quod dño con⸗ ſecrat᷑.i:dat᷑ ſᷣm glo.ſiue fuerit ho.ſiue aĩalſiue ager. vel quicqͥd fueri dño ſeł cõſecratũ.i. datũ ſanctum ſanctoꝝ erit dño.i.ad vſum ſacerdotũ qui debẽt ſciĩ eſſe pertinebit ⁊ ad ius ꝑtinet ſacerdotũ.Pꝛopter qð inexcuſabilis erit oĩs qui a dño ⁊ eccleſia cui cõpetũt aufert. vaſtat. ⁊ inuadit vel rapit.⁊ vſq; ad emenda tionẽ eccleſieq; ſatiſſactionẽ vt ſacrilegus iudicet᷑⁊ ſi emendare noluerit excõice?.xij.q.ij.nulli. — —— Muantũ autẽ diſpli.S. Vn ceat deo auferre res ecclłie. vel deteplo res alias ma⸗ nifeſte oſtendit᷑ per exemplũ heliodoꝛi. Hinc enĩ cuʒ fuiſſet miſſus a rege hieroſolymaʒ vt acciꝑet multas pecunias ꝗqᷓs audiuerat eſſe in tẽplo dei. cuʒ intraſſet in templũ vt eas auferret. apparuerũt ei tres angeli in foꝛma humana. Unꝰ quidẽ equeſter armatꝰ cuiꝰ equꝰ pedibus anterioꝛibo percutiẽs pectꝰ heliodoꝛi in terrã pꝛoſtrauit. Alij vo duo ſequentes pedeſtreſ ipſum accipientes flagellauerũt acerrimc.ita vt moꝛ tuus fuiſſet niſi onias ſummꝰ põtifex pꝛo eius vua oꝛaſſet.qð ⁊ obtinuit.vt habet᷑.ij. Mach. Nanat et iuſtinꝰ ꝙ bꝛẽmis dux galloꝝ venit cũ.lx. milibo con tra grecos.⁊ ſpolijs hoĩm ſatiatꝰ ad deoꝝ templa an helabat volẽs rapere q̃ in templo appollinis pᷣcioſa erant. Ueniẽs igi᷑ ſuperbꝰ habuit obuiã qᷓtuoꝛmilia boĩm qui nihil potuerũt ð tantũ exercitũ. ſed potuit des q ſuã iniquã intentionẽ cognouit. ã ſubito fa⸗ cto tetremotu pmaximo ⁊ cadente ꝑte mõtis parna⸗ ſi vbi templũ erat.oppꝛeſſit magna pantẽ exercitꝰ.de inde grando ⁊ pluuia cadens de celo exterruit. ⁊ ipſe bꝛẽmis ex doloꝛe ſeipᷣm occidit.ſicq; reliqui fugiẽtes moꝛtui ſunt vt vnꝰ non remaneret.Dioniſiꝰ q̃ʒ dñs magnꝰ⁊ tyranꝰ in ſicilia ex potentiſſimo dñio ad tã⸗ tã deuenit miſeriã vt in ſenectute ſua mgr fieret pue⸗ roꝝ ad quã miſeriam credit᷑ deueniſſe.qꝛ culturam deoxꝝ contẽpſit vt dicit valertꝰ. Dicit᷑ etiã ſacrile⸗ giũ nõ ſolum cũ aufert᷑ ſacrũ de loco ſacro vt calices paramẽta ⁊ hmõi de ecclia. ſed etiã cũ tollit᷑ ſacrũ de nõ ſacro.vt pᷣdicta exiſtentia ex eccłliam vel locum ſa crũ.Et inſuꝑ cum aufert᷑ nõ ſacrũ de ſacro.vt qui fu rat᷑in eccłia que nõ ſunt ſacra vt pecuniaʒ.ſiue eccłie ſiue ſeculariũ ꝑſonarum.vt.xvij.q.iiij.quiſqͥs. Hie⸗ ro.etiã dicit ꝙ clerici qui pñt ſuſtẽtari de bonis parẽ tũ.⁊ de bonis ecchievolũt numiri.ſacrilegiũ incurrũt ⁊ cõmittunt.⁊ ꝑ abuſum taliũ iudiciũ ſibi mãducãt ⁊ bibũt.xvi.q.i.qm.Qõð intelligit᷑qñ non deſeruiũt ecckłie ipſi ſᷣm glo.vel etiã ſi deſcruiunt eccłie.q̃ ab ec cleſia recipiũt in malos vſus ↄuertãt.vt ludis.foca⸗ ris ⁊ bmõi. Uſurpantes patronatũ. aut bona vacã tiũ eccleſiarũ vltra ſacrilegiũ ſunt excõicati.vt hẽs in iiij.ꝑre ti.ii Nõ ſoluẽtes legata facta pijs locis.faciẽ/ tes ſtatuta ↄ ecclaſticã libertatẽ.vel iudicantes ſᷣm ea alienãtes bona eccleſiaꝝ vel monaſterioꝝ contra debitã foꝛmã.trahentes clericos ad iudicia ſecularia ſacrilegiũ cõmittũt.de quibo vide.S.e.c.S.iijt qui in⸗ cipit:qui detinent. ððU Capłm.xxij. de pditione. Hoditio ponitura gre goꝛio in li.xxxi.moꝛał.int᷑ filias auaricie . qꝛ cõiter ꝓcedit ab ea.Et põt deſcribi ſic ꝙ ſu quedã deceptio facta ↄ dñm vl familiares ſuos in dãnũ re ũ vel ꝑſone.aut manifeſtationẽ ſecretoꝝ eoꝝ.Et de ac phetans põ. ↄ xpᷣm ꝑ iudam patrata in ꝑpſona ipſiꝰ xpᷣi ſic ait. Hõ pacis mee in q̊ ſperaui.qͥ edebat panes meos magnificauit ſuꝑ me ſupplantationeʒ. Vbi tria videnda ſunt. Pꝛimo cõiunctio familiaris.ibi. Hõ pacis mee in q̃ ſpe.quiede.pa.meos. R⸗ . Scðdo pꝛoditio criminalis ibi.magnificauit ſupplã. Tertio offenſio ꝑlea onalis. ibi. ſup me MDuantum ad pꝛimũ §. I. — Sciẽdũ ẽ vt ðt boetiꝰ ꝙ nlla peioꝛ peſtis ad nocẽdũ q;ᷓ fomiliarꝭ iimicꝰ. Et rõ ẽ᷑.qꝛ cũ ab eo qͥs ſibi nõ ca⸗ uet multipłr põt nocere. Habuit aũt xpᷣs ſamiliarita tẽ cum iuda.qꝛ cũ eo ↄtinue ↄuerſabat᷑.⁊ familiari⸗ tas eiꝰ oſtendit᷑ in dicto vᷣſu ex tribo.ſ.ex beniuolẽtia ex ↄfidentia.⁊ ex benificẽtia. Beniuolentiã ad eũ no tat cũ ait. Hõ pacis mee.i.cũ quo habebã paceʒ. vt pote qꝛ meũ ipſum feci diſcipulũ.⁊ ex ſpãli amoꝛe et beniuolentia in apłm elegerã vt eſſet ex ſacrato duo⸗ denario numero ſenatoꝝ vnꝰ quibo ſecreta ſunt reſer uata. Uos inquitipſe eis.dixi amicos.qꝛ vobis nõ feci. Joh.xv. Conſidentiã inſinuat cũ addit᷑. in q̃ ſperaui.i.cõfidi. Sʒ qrit aliqs qũo xpᷣs ſperauit ſeu cõfidit in iuda cũ ſcriptuʒ ſit Hiere xvij. Maledictꝰ vir qui cõfidit in hoĩe.Cui citiꝰ reſpõdet᷑ ꝙ cõfidẽtia q inducit maledictionẽ diuinaʒ ſeu repꝛobationẽ eſt cõfidentia inherentie finalis/cũ/ſ/quis ita cga in 8 o1la „ Cunlus Deimis aliquo vt totum ſuũ adiutoꝛiuʒ ab eo expectet. Sic autem chꝛiſtus in nulla confidit creatura nec etiã ele cii eius.eſt autẽ cõſidentia ſuffra gãtie inſtrumentał Ziſta ẽe licita ⁊ neceſſaria humane cõucrſationi. Nlul lus enĩ ſibiipſi ſufficit vñ indigens alteriꝰ ope opoꝛ⸗ tet ꝓ confidat de eo ꝓ. ſ. inſtrumentaliter eü iuuabit in eo ꝙ requirit.Sic xpᷣs ſperauit in iuda.i.cõfidit.i. oſtendit ſe con fidere de eo inq;tũ ſibi cõmuſit ſeruare loculos vbi cõſeruabant᷑ pecunie xpᷣo elemoſinaliter date ad ꝓuidendũ neceſſitatibo ſuis ⁊ ſuoꝝ. vt dicit augꝰ.ac ſi eſſet fidelis.cum tñ ſcuet eũ furẽ.vel vt di⸗ cit glo.conſidit non perſe ſed ꝑ membꝛa ſua.i.apłos qui credebãt iudam ipᷣm eſſe ſidelcm ⁊ bonũ vt cete⸗ ni. Benceficentiq ad eu declarat dicẽs. qui edebat pa nes meosꝭLriplicẽ autem panẽ ei xpᷣs dedit ad eſuʒ pꝛo maximo bñficio.ſ.panẽ doctrinale.panem ſacra mentalem.panẽ matenialẽ. Dams doctrinaliseſt K. lucra doctrina veritatis.de qua Ecci xv. dicit· Eiba uit illũ pance vite. ⁊ intellectꝰ. Er ecccs.xi. Mitte pa nẽé tuu ſuper tranſeũtes aquas.i.poꝛrige docttinam eis qͥ ſunt in aquis tribulationũ vt roboꝛent᷑.vel in 9ꝗs cõpunctõis peccatoꝝ vt ſpe conſulent᷑ vel eis qͥ caleqt ⁊ deſerũt delicias delectationũ vt in ſpũalib Delectent᷑. Iſtũ paneʒ edebat iudas qͥ f equentiſſime Imo cõtinue qudiebat doctrinã x pᷣi inducente ad cõ temptũ terrenoꝝ. Etlipſe etiã cũ ceteris apoſtolis ad pꝛedicandũ ea miſſus fuit vt expꝛeſſe dicit augꝰ.i.q. 1. eps. Sed tãte beneficentie oblitꝰ veritatem ꝑdidi. Ibſum autẽ imitant᷑ pᷣdicatoꝛes qui veritate in mẽ⸗ dacium mutat falſa populis pdicando vt placennt. vVl venitates neceſſarias cũ expedit reticẽdo ne diſpli ceant. Uñ cryſoꝰ. Nõ ſolum ille ꝓditoꝛ eſt veritatis qui traſgrediens veritatẽ palã pꝛo vertate medaciuʒ loquit᷑ ſed etiã ille qͥ non libere ꝓnũciat veritatẽ quã libere ꝓnunciare opoꝛtet aut nõ libere veritatẽ defen⸗ dit.quã libere defendere cõuenit ꝓditoꝛ eſt veritatis Nã ſicut ſacerdos debitoꝛ ẽ vt veritatem quã audi⸗ ult a deo in ſcnpturis ſacris libere pᷣdicet.ſic laicꝰ de bitoꝛ ẽ vt veritatẽ quã audiuit a ſacerdotibꝰ ꝓbataʒ quidẽ in ſcripturis deſendat fiducialiter. qð ſi nõ fe⸗ cerit pꝛodidit veritatẽ.hec ille.xi q.iij.nolite.C hꝛiſtꝰ autẽ eſt. veritas.⁊ ſic ꝑ ſitudinem dicit ꝓdere xp̃m. Et hoc quo ad nccria ad ſalutẽ.⁊ cũ extat neceſſariũ. õ enim ſemper opoꝛtet nec decet oẽm veritatẽ dice re vel populis pᷣdicare.⁊ ſi nũq; debeat mẽdaciũ di⸗ ci etiã ad ꝓfectam audientiũ.qꝛ vt ait apłs. Deꝰnon indiget nr̃o mendacio. NPanis ſacramentalis.J. III — —— Joh. vi. alt. Panis quẽego dabo caro mea ẽ p mũdi vita Et po. Panẽ ãgeloꝝ mãducauit hõ⁊ cibaria mi ſit eis in abundatia. Unt᷑ pꝛereriro ꝓ futuro moꝛe ꝓj phetico.i.maducabit.⁊ mittit. panis autẽ angeloꝝ ẽ deꝰ. Cibaria aũt dicit in plurali.qꝛ nõ ſolum in ſacra mẽtali pane ẽ deꝰ ſed ⁊ caro xpᷣi:⁊ ſanguis.⁊ anima. DHiũc panẽ comedit iudas in vltima cena. ſ. euchari⸗ ſtie cũ alijs. Uñ augꝰ ſuꝑ põ.Chꝛiſtus qᷣd fecitno⸗ N bis.i.quale exemplũ tribuit qͥ tanta patiẽtia ſuũ pꝛo ditoꝛẽ vſq; ad moꝛtẽ ſuſtinuit vt ei pᷣmã euchariſtiaʒ ꝓpꝛio oꝛe confectam ſuis manibo traderet.i.q.i.xpᷣs. Sed tãti bñficij ingratiſſimꝰ mox ipᷣm ꝓdidit oſcu lo.qð nũc dat᷑ in miſſa in ſignũ cõionis.qꝛ eſt ſacra⸗ mentũ vnitatis ⁊ pacis.cui aſſilant᷑ ſumentes ſacra⸗ mentũ ↄſcia moꝛtalis peccati.⁊ incontriti accedẽtes vt amici ⁊ oſculãtes ⁊ ſibi viuentes ꝑ cõionẽ. ſed tra dentes eũ in manꝰ inimicoꝝ ꝑ mala diſpoſitioneʒ.i. demonũ ⁊ peccatoꝝ quibo ſunt pleni q;tũ in eis eſt. Vñ hieroꝰ.Dic mihi ſacerdos.dic mihi clerice.qũo eildẽ labijs quibo oſculatus es labia meretnicũ oſcu laris filiũ virginis. O iuda.oſculo filiũ hoĩs traduis. Et aſſiłat tales iude ꝓditoꝛi.Et idẽ de acced ẽtibꝰcũ glijs criminibo. Danis materialis .F. I noĩe in ſcriptura ſacra cõpꝛehendit᷑ oẽ neceſſariũ ad vitã humanã.Et hoc mõ debemꝰ intendere cũ po⸗ ſtulamꝰ in oꝛõne dnicali. Paneʒ noſtrũ quotidianũ da nobis hodie id eſt in pñti temꝑe. hec ſunt nobis neceſſa ria ad vitã panis.⁊ vinũ ⁊ oleum ⁊ veſtimen tũ.⁊ alia nccria.Hunxc panẽ edebat iudas ſibi a dñno ꝓcuratũ.Et vide mirabilẽ dñi clementiã ⁊ beneficen tiã.qꝛ eum ſciebat inclinatũ ad cupiditateʒ vt poſſet ſatiſfacere ſue auaricie aliqualiter ne oĩno carens pe⸗ cunia induceret᷑ ad faciendũ pꝛoditionẽ cõmilſit ſibi loculos vt inde poſſet auferre aliq̃ permittẽs minus malũ.ſ.furti.vt ceſſaret a grauioꝛi.ſ.pditiõis ex ipſa rei diſpoſitiõe. Sed ignis auaricie nũqᷓ; dicit ſufficit Pꝛouerb.xxx. Ad tatũ eum nephas auaricia duxit vt mgr̃m benefactoꝛẽ ⁊ dũm ſummũ vẽdẽdo pꝛode ret pꝛo viliſſmo pᷣcio. Huic aũt peſſimo pꝛoduoꝛi cõ parari oſtẽdit beda ꝓ pecunia dicẽtes falſa reſtimo⸗ nia in iudicijs ⁊ hmoi.⁊ diſcoꝛdãtes a veritate ꝓ ſua cõmoditate.Uñ ſuꝑ mar.ſic ait tractãs illud Mar. xiiij. Abijt iudas ad ſũmos ſacerdotes ⁊ ↄſtituerũt ei pecuniã ſe daturos vteũ ꝓderet. Multi hodie iu⸗ de ſcelus.q; dũm ⁊ mgrm ſuũ deũq; per pecuniam vendidit velut ĩmane ⁊ nephaniũ exhoꝝẽt nec m̃ ca⸗ uent. Nã cum ꝓ munerib falſum Z quemllibet teſti moniũ dicũt.pꝛofecto qꝛ veritatẽ pꝛe pecunia negat deũ pꝛo pecunia vendũt. Ipſe enĩ dixit. Ego ſuʒ ve ritas. Cũ ſocietatẽ fraternitatis aliqua diſcoꝛdie pe/⸗ ſte cõmsculant.deũ ꝓdunt.qꝛ de chanitos eſt. Qui &̊ veritatis ⁊ charitatis iuſſa ſpernũt.deum qui veri tas ⁊ charitas ẽ pꝛodũt. Maxime enĩ cũ nõ infirmi tate vel ignoꝛãtia peccant. ſed in ſiltudinẽ iude que rũt opoꝛtunitatẽ ⁊c xi.q.iij.abijt Non tñ intelligen⸗ dum eſt vt pꝛedicti ita grauiter peccent vt iudas etſi dönabiliter. — d ſecundũ.ꝭ. v. 4 Notatur ꝓditio criminalis. cũ dict᷑. ¶ Dagnificauit .i.magnũ ſecit.ſupplãtationẽ.i.deceptionẽ. Ineuã⸗ gelio dicit Joh. xiij. vbi hᷣ dictũ allegat᷑. Qui mãdu cat panẽ meũ leuabit me calcaneum ſuũ.qð eſt aſ⸗ ſumptũ ex alia trãſlatione.⁊ in idem ſonat. Leuabit calcaneũ qͥ res multũ pꝛemit᷑i.exiget᷑ ð me ad cõcuł candũ me in moꝛtẽ ꝑ pꝛodinonẽ ſuã.Eſt autẽ pꝛo di ig ſen ee ls ſan mngl ͤck. ai⸗ l . wä ün näpg mai Ncſhne biadi bcnein K r Wi n rylt . tnci unß h inc ahum blec Grig, ticcnd Capitulũ XXII. tio magnũ ſcelꝰ ſumme odioſum deo T bolbo. Nil el ita nocet bũane quieti ⁊ bono cõi.hinc oꝛiũtur maxi⸗ ma odia.ſcandala.homicidia. latrocinia. ciuitatũ et regnoꝝ exterminia.Fit aũt pꝛoditio tibo modis. Pꝛi „ mo in rebo⁊ dominijs. Scðo in capiẽdis vel occidẽ⸗ dis pſonis.Tertio in reuelãdis ſecretis. Pꝛĩo fit ꝓ ditio qñ qͥs mãifeſtat res occultas dñi ſui.amici vł noti ſui.malicioſe alijs vt eas auferãt.⁊ pᷣcipue ĩimi⸗ ci ſui.vel etiaʒ cũ ciuitatẽ vel caſtrũ dñi ſui vel amici opꝑatur vt amitrat.⁊ ipᷣevel aliꝰ iniuſte accipiat.Et in vtroq; caſu vltra graue moꝛtale ꝑpetratũ tenet᷑ talis ad reſtitutõem omis damni.tã ipis dñis ⁊ amic ſu⸗ is q; alijs inde dãnificatis.etiaʒ ſi ipᷣe nullã vtilitateʒ inde ſequat᷑ ꝑ regnlã illã. Qui occaſionẽ damni dat dãnũ inferrevidetur.ex᷑ de iniur̃.⁊ dã.da.ſi culpa. et xi.q:iij.Qui ↄſentit.cũ glo.Talis fuit pꝛoditio.Ab ſalonis qui ſub ſpecievoti implendi traxit ad ſe pplz Etcõgregauit in ebꝛon.⁊ facta cõiuratõe contra pfeʒ ꝓditoꝛie abſtulit regnũ patri ſuo dauid Sʒ q;citius recepit qð meruit.nã remanẽte ſuſpẽſo ĩ quercu ꝑ ca pillos ſub qua equeſter trãſibat. Joad hoc audiens tribo lanceis eũ interfecit. Hiſtoꝛiã habes diffuſe.ij. regxviij. Scõðo ſit pꝛoditio circa ꝑſonas vt capiã tur ab inimicis vel occidant᷑ Sic dalua pꝛodidit ſam pſonẽ.Nã cũ ad impoꝛtunã eiꝰ requiſitõem manife ſtaſſet ei in quo erat foꝛtitudo eiꝰ.vocatis ad ſe phili ſteis.eiꝰinimicis a quibo acceꝑat pecuntã.pꝛoditoꝛie cuput ipᷣiꝰſampſonis doꝛmiẽtis in genibo eiꝰabradi fecit. ⁊ excitatum tradidit philiſteis.vt ſcribi Judi. xvi.Sic ioab oſculãs Amaſa ſibi obuiãte vt amico gladio ꝓditoꝛie occidit eũ.ij reg.xx.Et dauid ꝑ lrãs. ꝓditoꝛie fecit vꝛiam occidi.ij.re.xi.Sic iudas oſcu⸗ lo filiũ hoĩs tradẽs iudeis vt caperẽt ⁊ occiderent.ma gnã fecit ſupplãtationẽ.i.deceptionẽ magniticauit. Tertio mõ ſit pꝛoditio circa ſecreta reuelata. vt cũ qͥs conſilia⁊ ſecretos tractatus dũi ſui.vł ciuitatis ſue re uelat inimicis vel aljs quibo nõ debet.ꝓuer.xi. Qui ambulat fraudulent᷑ reuelat archana. qui aũt fidelis eſt celat amici cõmiſſuʒ. Si qui tñ aliqᷓ illicita tracta rẽt in nocumentũ alicuiꝰ vel aliquoꝝ cõtra iuſticiam nõ malefaceret reuelãdo eis talia ſecreta ve ſibi poſſẽt cauere ab iniuſtis nocumẽtis.mõ tñ debito ⁊ q;tum fieri põt ſine ſcãdalo ar.xxiij.q.iij.Oſtẽdit ⁊ di.lłxxxi⸗ hj. ꝑ totũ.⁊.xxij.q.v.boc videt᷑. Exemplũ in chuſiqͥ ſimilans ſe amicũ abſalonis vocatꝰad ↄſiliũ diſſipa uit conſiliũ achitophel.qð eratcontra dauid. ac reue lauit ei que tractata fuerũt in ↄſilio ꝑ filios abiathar vt ſibi pꝛouideret.vt hẽt᷑.ij.regꝗ.xvij.Heliſeus etiam ꝓpheta reuelauit regi iſrael conſilia ſecreta regis ſyrie De his in quibo iniuſte qrebat illi nocere.hoc tñ habe bat ex reuelatõe ſpũſſctĩ.iiij.reg.vi. Sed ⁊ cũ quis pctm̃ alicuiꝰnotabile occultũ manieſtat alijs publi⸗ ce coꝛripiendo ſiue ſociꝰſiue pꝛelatꝰ dicit pditoꝛ. Uñ aug. Si eũ.ſ.occultũ peccatoꝛẽ vis publice arguere nõ eris coꝛreptoꝛ ſed pꝛoditoꝛ.ij.q.i.ſi peccauerit.Si militer ſi ſacerdos occulto peccatoꝛi etiã excõicato de neget in publico ſacramenta vel abſtineat a cõione eiꝰ. publice pꝛoditoꝛ eſt criminis. Et hoc phibet᷑.· vi. q.ij.ſi tm̃.⁊ multomagis que habet in confeſſiõe ma nifeſtans/pꝛoditoꝛ eſt.⁊ punit᷑ ſi conuincit eĩ de pe.⁊ re.omnis.Si quis etiam lr̃as clauſas alicuius legat aduertent᷑vt ſciat ſecreta eiꝰ. pꝛoditoꝛ eſt ⁊ moꝛtaliter peccat.niſi foꝛte ex quadã ſubita leuitate vel ignoꝛan tia faciat.cũ illi notabilẽ iniuriã faciat. ⁊ ſcãdala mul ta pñt euenire.Et hoc niſi legẽs eſſet pᷣlatus eius vel aliꝰſpem ponẽs in ratihabitione.vel niſi eſſet manite ſtus aduerſarius ei dubitãs ne ibi aliqͥd tractet᷑ ↄ eũ Debuit enĩ ſcribẽs ſibi pꝛouidere ne deuenirent ad manꝰ aduerſarij. Z Quantum ad tertium . V pꝛincipale notat᷑ offenſio ꝑſone xpi:ibi ſuꝑ me. Ma xima pena eſt homini cũ videt ſe pꝛoditũ ab amico ⁊ bñficiato. Ut ergo nullũ genꝰ pene deeſſet xpᷣi paſſio⸗ ni.ideo ꝑmiſit ſe pꝛodi ab amico.vñ vt ſingularẽ pe⸗ nã ſuã expꝛimẽs ipᷣam pꝛoditõem ieſus in vltima ce na turbatus eſt ſpiritu.i alteratꝰ⁊ multũ afflictꝰ con ſiderans penã ipᷣiꝰ pꝛoditionis fiende ꝑ iudã.Siẽ g̊ patiẽter tulit ꝓditionẽ ſuã.ſic ⁊ nos debemꝰſerre de/ ceptiones ⁊ aditões patiẽter. OQueritur Cum quis 5. VII poſſidet iuſte aliquã ciuitatẽ vel caſtrũ.qꝛ.l.vſurpa⸗ uita vero ⁊ legittimo dño.ſi ciuis vel ſubditꝰ talis in⸗ iuſti poſſeſſoꝛis vel aliꝰocculteoꝑet᷑ vt amittat talem ciuitatẽvel caſtrũ ⁊ recuꝑet verꝰdñs ei ſi peccat.Ad qð rñdet᷑ ꝙ aut hoc agit ex cupiditate vel odio aut ex ʒelo iuſticie. Si pꝛio mõ puta qꝛ inde cõſequit᷑ pᷣmiũ tꝑale vt fieri ↄſueuit in hmõi.nulli dubiũ quin pec⸗ cet moꝛtalr. Radice enĩ infecta intentiõis peſte cupi⸗ ditatis que eſt radix oĩm maloꝝ non põt ſequi indeę niſi fructꝰ moꝛtiferꝰ damnatiõis.ar.i:q.i.fert᷑. Nõ tñ tenebit᷑ ei qui iniuſte poſſidebat ⁊ ſi amiſit.qꝛ rẽ ſuasꝭ pꝛopꝛio dñno reſtituit et ſi nõ debito mõ. Uñ ⁊ Ab⸗ ner capitaneꝰ exercitꝰ yſboſeth.q; ex indignatiõe con cepta contra eũ pꝛo iuſta repꝛehẽſione ac etiã ſpe tem palis remuneratiõis qſiuit tradere dñium regni iſrł qð iniuſte tenebat yſboſeth filiꝰ ſaul.Dauid ad queʒ de iure ſpectabat dño illi ↄcedente.iuſto dei iudicõ ꝓ ditoꝛie a ioab occiſus eſt.vt hẽł.ij.reiij . Si autẽ ex ʒelo iuſticie mouet᷑ totalrvel etiã pꝛincipalr. qꝛ ſperat etiã ſcᷣario inde conſequi aliquã remunerationẽ tꝑa lem q;uis pꝛincidałr inducat᷑ ex iuſticia nõ videt᷑ pec care.qꝛ quiliber debet ꝓtim iuuare ex charitate ſicut in ꝑſona ita in rebꝰ. Et ad h̊ videt᷑ facere quod ait da maſus papa. Qui põt obuiare ⁊ ꝑturbare pũᷣſos et nõ facit.nihil ẽ aliud qᷓ; fauere ĩpietati eoꝝ Nec caret ſcrupulo ſocietatis occulte qͥ maniteſto facinoꝛi deſi⸗ nit obuiare.xxiij.q.iij.qui põt. Etqᷓ;uis pᷣncipalit᷑ B intelligat᷑ de his qͥ bt publicã ptãteʒ qͥ ad b tenent᷑ nccrio ex eoꝝ officio.tñ etiã alij pñt facere b ex q̃dam charitate.ex H̊ qñ verꝰ ⁊ legittimus dñs nõ põt alio mõ recuꝑare ſuã ciuitatẽ vł caſtrũ ꝑ ſupioꝛẽ vel aliũ Et ex tali pꝛoditione veriſiliter credit᷑ nõ ſequi moꝛs vel ſcandalũ alicuiꝰ. Uñ ⁊ ioiada ſummꝰ ſacerdos ⁊ iuſtꝰ dñiũ regni inda qð ſibi vſurpauerat athalia tyrannice ab ea abſtulit facta ↄiuratione eã ſancte ⁊ iuſte.⁊ reſtituit ioas filio ochoʒie qͥ erat tũc ſeptem annoxꝝ ad quẽde lureſpectabat. vt hr.iiij. Re.xi. Sʒ ſi hec fieri nõ pñtſine moꝛtibo hoim 1Rurbotignc. 5 2 Titulus ꝛimus ⁊ ſcandalis alioꝝ.nullo mõ hoc attemptãdũ. Vnde ambᷣ. Si non põt alter ſubuenini niſi alt᷑ ledat᷑. com modiꝰ ẽ neutrũ iuuare qᷓ; grauare alteꝑꝝ.xiiij.q.v.de niq;.Et qꝛ raro ⁊ quaſi nũqᷓ; iſta fieri pñt ſine moꝛte hoĩm ⁊ multis ſcãdalis.iõ nemini ↄſulendũ nec pꝛe dicandũ hoc agere cuʒ ſꝑ abſtinere opoꝛteat clericos a cõſilijs ⁊ cooꝑatione vbi moꝛs hoĩm põt accidere etiã ꝓ iuſta cã.tũ ꝓpter vitandã inegularitatẽ. tũ ꝓpt᷑ ſcandalũ hominũ qð inde ſequit᷑tũ pꝛopter hoꝛroꝛẽ effuſiõis humani ſanguinis. Uñ grego. Si in moꝛ⸗ te longobardoꝝ me miſcere voluiſſem hodie longo⸗ bardoꝝ gens ne regẽ nec ducẽ haberet.ſed qꝛ deũ ti⸗ meo.in moꝛte cuiuſſibet hoĩs me miſcere foꝛmido. Fxiij.q:viij.ſi in moꝛte. . — — ueritur vtrũ hoſtẽ. vIII capitalem alicuiiꝰ dñi vel cõitatis iniuſte agẽtis vel bellantis Z ipᷣm dñm vel ciuitateʒ ſit licitũ ꝓditoꝛie occidere.puta ꝑ venenũ ⁊ hmõi ꝓpinatũ a ſuis fami/ liaribo. Ad qð videt᷑ dicendũ ꝙ nulli licʒ pꝛiuate ꝑ ſone aliũ occidere quocũq; mõ etiã q;tũcũq; malum ⁊ nociuũ.niſi in bello iuſto. vel ſe defendẽdo ſi H̊ nõ fit ꝓditoꝛie.Et rõ eſt.qꝛ ↄ dñi pꝛeceptũ eſt. ar.xxiij. q.v.de occidẽdis.⁊.c.ſi nõ lʒ.Sed nec etiã inducere aliquẽ ad ꝓpinandũ venenũ.Hoſti.ꝙ nõ fit cõiter ni ſi ꝑ familiares ⁊ amicos.qꝛ nulli lʒ inducere aliũ ad moꝛtale cũ ſit ↄ charitatẽ. ec facienda ſunt malavt eueniãt bona ᷣm apim.Oõ fieret ſi aliq̃ ſuaſione vel ꝓmiſſione qᷣs inſtigaret᷑ ad hmõi. ſicut nec lʒ induce re alũũ ad mutuandũ ad vſurã qui ad h̊ paratꝰ non ſit ſᷣm.vb.tho.in ſũma.Offerẽte aũt ſe aliquo ad ̊ fa ciendũ cũ iã peccatũ ſit in eo.nõ videt᷑ illicitũ vti ma la volũtate eiꝰ in bonũ ſuũ el aliquid ꝓmitttendo ob liberationẽ ſuã ab hoſte iniuſte grauante ipᷣm. Habẽ ti enĩ iuſtũ bellum ð aliquẽ lʒ occidere eũ ᷣm aug.x⸗ xiij.q.i.qͥd culpat᷑ ac etiã vti inſidijs.xxiij.qij.c.do⸗ minꝰ.Sicut ̊ parato ad fenerandũ lʒ ab eo accipe⸗ re mutuũ ad vſurã ex cã aliqua honeſta ſᷣm tho. Et fideli q;uis nõ liceat infidelẽ inducere ad iurandũ ꝑ falſos deos.tñ ad firmandũ pactũ ſecuʒ ſuꝑ negocio iuſto lIʒ vti iuramẽto tali eiꝰ.qꝛ H̊ nõ eſt inducere illũ ad malũ ſed malo eiꝰ vti ad bonũ ſuũ.õ enĩ pecca to eiꝰ ſe ſociat qui ꝑ demõia iurat ſed bono pacto eiꝰ uofidẽ ſeruat.i fideliatem ſᷣm aug.xxij.qa. mouet ſiłitudinẽ dei qui vtitnalis hoĩm ⁊ bonuʒ glie ſue inde bona eliciens. Sic ad illiꝰ familian ſead H̊ offerẽtis ad hmõi licitũ ſitvti ad liberationẽ ſui iuſtã ſic audiui a peritise lec iſtud pᷣdicandũ vel ↄſulen⸗ dum ne paret᷑ via pꝛoditioõibo ⁊ homicidijs.qͥnĩmo ⁊ pꝰfactũ imponẽda eſſet pnĩa aliqua ad terroꝛem ⁊ cautelã.ar.xxxiiij.q:ij.in lectũ. Sed vbi talis hoſtis haberet iuſticiã ⁊ iuſte grauat vł bellat g talẽ.vel du biũ eſt s habeat iuſticiã nullo mõ liceret. Si auteʒ alicui aliquid dicitur ſub ſigillo ſecreti ſeu ↄfeſſionis extra tñ ↄfeſſionẽ. vel exactiòeiuramẽti ſuꝑ hoc vt h̊ ſecretũ teneat,.ſi illud reuelet ſine cã vꝛgente ⁊ ronabi li peccat moꝛtalit᷑ faciẽs ↄlus naturale. Sed ſi tenẽ do illud ſecretũ inde ſequi venſiłr põt nocumentum notabile reipublice coꝛpoꝛaliter vel in tractatu pꝛodi „ touis cluitatis vel ſpualiter vel in diſſeminatiõe gli cuiꝰ erroꝛis ſidei ⁊ moꝝ vel etiã nocumẽti ꝑticularis ꝑſone.vt cũ querit᷑ moꝛs alicuiꝰ. tũc ſubeſt cã vꝛgis ⁊ rõnabilis reuelandi ſecretũ. Et iõ non obſtante q̃⸗ cũq; pꝛomiſſione vel iuramẽto manifeſtare debet vt obuiet᷑ malo.non tñ ꝑ accuſationẽ ſi ꝓbare nõ poteſt „ ij.q.vij.plerũq; Sed ꝑ denũciationẽ eo mõ quo fie ri põt meliꝰ. nec in hᷣ peccat nec ꝑiurus eſt.qꝛ vt dicix regula iuris in.vi·Nõ eſt obligatoꝛium cõtra bonos moꝛes pᷣſtitũ turamentũ.nec tenent᷑ in hmõi caſu ſer uare oꝛdinẽ fraterne coꝛrectõis.vt.ſ.pmo moneat᷑ ꝛc. ſm.b.tho.ſe.ſe.qilxxxix.niſi certꝰ eſſet de emendatio ne ꝑ ſecretã admonitionẽ. De hoc pleniꝰ vide j.in ti. ix.in.c.vi.de negligẽtia fraterne coꝛrectiõis.De reue⸗ latione ↄfeſſiõis habes j· iniij parte. Sed quid ſi qs litteras alicui directas ⁊ ab eo poſtlectionẽ ea⸗ rũ dilaceratas ⁊ pꝛoiectas recolligat iunctas ꝑtes in ſimul ⁊legat.Rñ.Si vt ſciat ſecreta eiꝰ faciat curioſi tas eſt. Si vt ſibi ꝓuideat ꝓuidentia humana ẽnec peccatũ. Cuilibet eni ſibi licitũ eſt accipere rẽ que ha bet᷑ pꝛo derelicta.cuiꝰ eſt talis lr̃a.UVñ dicit᷑ venetijs contigiſſe.Nũ quidam magnꝰ mercatoꝛ lr̃as accepii ſet a partibꝰ oꝛientis vt emeret aromata multa aui⸗ tatis.qꝛ fututũ erat vt pᷣciũ multũ creſceret eoꝝ qꝛin de trãſmiutti nõ poterãt illis tempoꝛibo. Ale ꝑlectam litterã dilacerauit ⁊ in terrã fruſta pꝛoieat. nil alicui dixit intend ẽs illud facere de q̊ cautꝰ reddebat᷑. Sed aliꝰ tenuis mercatoꝛ lre illius fruſta collegit ⁊ ſimuł ſuis ꝑtibo coaptauit ⁊ legi. Quo facto cũ hoc anul⸗ lo ſciret᷑.acceſſit ad oẽs apothecas que habebant hu iuſmodi in groſſo venalia ⁊ cerio pᷣcio currẽte dato to tum emit.ũq; mercatoꝛ magnꝰ cui lre directe fue⸗ rãt iret ad emendũ.inuenit oĩa venditaſ. Interrogat de perſona emptoꝛ. Mirat᷑ neſcins factũ/ſed demũ ꝑcepit. Sicq; lucrũ magnũ qð ille ſperabat ex huiꝰ emptione alius ſua induſtria ſibi ꝓcurauit ſine iniu ria eiꝰ. nec ſibi in aliq̃ tenebat᷑. Sed verte caſum. Quid ſi qͥs malicioſe intendens nocere alteri ſcribit lram dirigendã alicui vt ſuo amico admonẽs euʒ vt emat multũ de aliquo mercimonio.lana.ſerico.aro⸗ matibus ⁊ hmõi:qꝛ erũt cara in futurum. qð nouit falſum eſſe.⁊ ꝑmittit ſibi cadere in aliq̃ loco publico vbifrequentat aliqͥs quẽ odio habet vt eã inuentam legat.⁊ talia emat vt inde multuʒ perdat.⁊ totũ hoc ſequit᷑ Rñ.Talis vtiq; grauiter ⁊ moꝛtalit᷑ pecat in tendẽs ꝓximo nocere cõtra charitatẽ ages. de pe. di. i.nũquid/cũ.ciſe. Non tñ tenet᷑ ſanſfacere de dano qꝛ nõ dedit occaſionẽ efficacẽ dãni.extra de iniur.et dã. da. ſi culpa. Mon enĩ ita leuiter debuit credere.ſi bi ergo imputet ſuã leuitatey. Sed qͥd cum ciuis vnꝰ vnius ciuitatis ⁊ fidelis iuratus cuiuſdã pꝛinci pis ſciuit machinationẽ ciuitatis ↄtra puncipẽ ⁊ ecõ uerſo. pncipis ciuitatẽ cui debet ctiꝰ reuelare pꝛin cipi vel ciuitati.Rñ.ſᷣm Jo.neapoł.in q̃libet.x. Sci endũ pꝛimũ eſt ꝙ machinatio ſtricte ⁊ ꝓpꝛie accepta ſonat in malũ.Eſt enĩ malum ſeu iniqua excogitato ʒ aliquẽ. Sed large ⁊ cõiter accepta ẽ idein ꝓ excogi tatio alicuiꝰ mali iuſte vel iniuſte inferendialicui. et᷑ ſic accipiendũ eſt in pꝛopoſito vt qõ pᷣpoſita latiꝰde/ terminet᷑. Que quidem queſtio pot diſtingui in.vije caſus/qꝛ aut vtraq; machinatioeſipꝛincipis Z ciui⸗ — —. .000 =☛ — += ☛ — 4 R lri 406 min Aiu t eud nogr dam thu⸗ einiu tum. bt at ⅓. ur niin ii,4 c⸗ — „. 9 — „* „ — — % . — „ . tatẽ ⁊ ciuitatis ↄ pꝛincipẽ ẽ iuſta.aut pᷣmaẽ iuſta ⁊ ſe cũda iniuſta aut ecõuerſo. pꝛima ẽ iniuſta ⁊ ſcðᷣa iu⸗ ſta.aut ẽ dubiũ de vtraq; an ſit iuſta vel iniuſta.aut ẽ dubiũ de pᷣma ſola.ſ.ſi ẽ iuſta vel iniuſta.aut de ſe⸗ cunda ſola.Pꝛimo igi᷑ cum.ſ.vtraq; machinatio eſt iuſta.dicendũ ꝙ neutrã talis debet reuelare. Rõ eſt. qꝛ bonũ bono nõ eſt ↄꝛiũ.qð ergo ẽ impeditiuũ bo ni tãqᷓ; ei ↄꝛium ẽ malũ ⁊ulllicitũ.ſʒ talis reuelatio in Iᷓtum ex natura ſui ẽ impeditiua talis machinatio⸗ nis iuſte ̊ ẽ mala ⁊ illicita.Et ſi diceret᷑ ꝙ talis qͥ iu⸗ rauit pᷣncipi reuelare oẽ conſiliũ ⁊ tractatũ ↄ ſe factu Zlideo exvi pꝛeſtiti iuramẽti tenet᷑ reuelare talẽ machi nationẽcReſpondet᷑ ꝙ iuramentũ nõ eſt vinculũ ini qtatis.vñ ex nullo iuramẽto aliqͥs obligat᷑ad aliqͥd illicitũ. Talis aũt reuelatio illicita eſſet.qꝛ ĩpeditiua iuſticie.⁊ iõ nõ tenet᷑ ad talẽ reuelationẽ rone iuramẽ ti.Scðõo vᷣo caſu cũ.ſ.vtraq; machinatio iniuſta eſt dicendũ ꝙ vtrãq; talis dʒ reuelare. Rõ eſt.qꝛ qlibet dʒz impedure malũ iniuſte inferẽdũ ei quẽ dʒ diligere cũ diligere aliquẽ h̊ includat.ſ.velle ⁊ ꝓcurare eiꝰ bo nũ.⁊ impedire eiꝰ malũ.Sed bonꝰ ciuis dʒ diligere ſuã ciuitatẽ.⁊ ↄſiliarꝰ iuratꝰ pncipis dʒ diligere talẽ pᷣncipẽ.q̊ dʒ malũ vtnuſq; ĩpedire reuelando machi nationẽ iniuſtã ↄ vtrũq; factaʒ. Et ſi diceret᷑ ꝙ talis iurauit nõ reuelare ſecreta ipſiꝰpncipis. Rñdet᷑vt ſu pꝛa in pᷣcedenti caſu.ſiꝙ nõ tenet᷑ ad tale iuramentũ niſi qñ nõ reuelare eſſet liciiũ. In caſu autẽ nr̃o eſt il⸗ licitũ.vñ non tenet ad obſeruantiã iuramẽti. Sci endũ ꝙ cũ ciulati ⁊ pnceipi ẽ reuelãda machinatio ⸗ ſe facta. Si qrit᷑ cui citi?. Rñdet᷑ ꝙ ſi pnceps peſt ta li ciuitati· citiꝰ dʒ reuelare ciuitati qꝙ; pncipi. Cuiꝰrõ =.qꝛ illi plus obligat᷑ quẽ dʒ magis diligere. ſed talis magis dʒ diligere talẽ ciuitatẽ q; talẽ pꝛincipẽ.Rõ ẽ Pꝛopter qð vnũquodq; ⁊ illud mag;.ſed hõ dʒ ma gis diligere pncipẽ q;ᷓ aliã ſingularẽ ꝑſonam. qꝛ pᷣn⸗ ceps gerit ꝑſonã ciuitatis ergo magi dʒ diligere cõi tatẽ ſuc ciuitatis qᷓ; talẽ pncipẽ. Sed ſi pnceps pᷣeſt nõ ſolũ tali ciuitati ſed toti regno vel regioni in qᷓ eſt tał ciuitas.citiꝰ debet reuelare tali pꝛincipi qᷓ; tali ci⸗ uitati.Luiꝰ rõ eſt.qꝛ illi plus obligat᷑ reuelare queʒ tenet᷑ mag diligere. ſed talis magis tenet᷑ diligere ta lẽ pꝛincipẽ.& ⁊c. GBonũ enĩ totiꝰ ẽ magis diligenduʒ q;ᷓ; bonũ ꝑtis.ſed bonũ talis pᷣncipis cũ ſit eſtiman⸗ dũ bonũ totiꝰ regni ſe bʒ ad bonũ talis ciuitatꝭ vt bo nũ totiꝰ ad bonũ ꝑtis. In caſu aũt dubio an ſit iuſta vel ũuſta vtraq; vel altera machinatio ſupponere dʒ talis ꝙ ſit iuſta.Cuiꝰ rõ eſt.qꝛ qtũ ad bonitatẽ ⁊ ma liciã idẽ iudiciũ ẽ de actu elicito ĩterioꝛi.⁊ de actu im perato exterioꝛi.quia actꝰ interioꝛ habet bonitatem ⁊ maliciam ab exterioꝛi.vt ab obiecto. ⁊ exterioꝛ ab interioꝛi vta pncipio. Idẽ g̊ iudiciũ qᷓ;tũ ad bonita⸗ tẽ ⁊ maliciciã ẽ de machinatiõe interioꝛi ⁊ de bello ex terioꝛ· Sed in caſu dubio an bellũ inductũ a pᷣnci⸗ peſit iuſtũ vel iniuſtũ.ſubditꝰ dʒ bellare pᷣupponẽ/ do bellũ eſſe iuſtũ.Et ſileẽ de ciue reſpectu cuitatis Su⸗ dicendũ ẽ de machinatiõe. Et ꝙ in caſu dubio ubditꝰ debeat bellare ad reqͥ ſitonẽ dñi ſui. ðtaugꝰ. ⁊ hr.xxiij.q.i.quid culpat᷑. Cũ enĩ dubia ſintſemꝑ ĩ melioꝛẽ partẽ interpᷣtanda.vtdicit beda. ⁊ habet᷑ ex de re/iureeſtote. Potiſſime H̊ obſeruandũ ẽ in factis Capitulum XXIII. natũ.hiſtrionatũ turpẽ.⁊ ꝑ toꝛneame latoꝝ.qꝛ interioꝛis nõ ẽ de factis ſupioꝛis ſuiqᷓ ei in cũbunt ex officio ſuo iudicare. Itẽ nota ꝙ no e ſile de machinatiõe ſua 5 pꝛincipẽ.⁊ de machinatione ct uitatis reuelanda pꝛincipi.Et h̊ pꝛopt᷑ duo.qꝛ nullꝰ dõt licite eſſe ſibiipſi cã moꝛtis.ſed alteriꝰ. ſic ⁊ reuei/ ando ſuã machinationẽ de ꝗᷓ nõ accuſat᷑ necdeuin⸗ cat᷑ eſſet ſibi cã moꝛtis ſue. Scðo qꝛ in ptãte ſua eſt veriſiłr a ꝛia machinatõe deſiſtere. ⁊ reſildo impe diret malu pncipis.ſed nõ eſt in ptãte ſua ꝙ talis ci⸗ uitas reſiliata tali machinatõe. Ad alios caſus qui ſupꝛa ſũt poſi ſ dictᷣ põt ſumi rñſio apkłm. xxiij. de turpi lucro.⁊ ibi de ludo alearuj· ꝛa ſũt poſiti tracti de pmo. ⁊ de alijs ludis.per modũ pꝛedicationis. — EK turpi lucro de quo Thi.iij Quãuis apls loquat bi de ꝓꝑ⸗ mouendis ad oꝛdines ſacros. ⁊ oẽs fi⸗ deles debent h̊ ſeruare ne ſint ſectantes turpe lucrũ⸗ cũ h̊ ſit ſpẽs auaricie qᷓ oĩibus ꝓhibet᷑. Dĩ autẽ turpe lucꝝ ſtricte lucꝝ qdð fit ex oꝑe aliqͥ ꝓhibito a lege diui na vel humana ipſa tñ datiõe vel acceptiõe pecunie nõ vetita.vt ↄtingit in acqͥſitis ꝑ meretriciũ. coõcubi⸗ lia enĩ oꝑa ꝓhibita ſunt.nõ autẽ acciꝑe vel dare pꝛo hmõi pecuniã niſi inq;tũ fouet᷑ s in pctõ. argius tñ dicitur turpe lucrum.lucrũ quodcũq; ulicitum ſi ue competat reſtitutio.aut erogatio pauperibus.ſiue nõ competat reſtitutio.Et ſic turpe lucrũ eſt nõ ſolũ quod ſupꝛadictũ eſt.ſed etiã acceptũ ꝑ ſimomiã. per vſuram.ac etiam acceptum pꝛo iudicando bene vel male.aut pꝛo teſtificaudo.⁊ acquiſitũ per mercimo⸗ nia illicita. ꝛper ludum alee. Etſᷣm hanc acceptionẽ xiiij.q.iiij.quoniã multi cum duobo ſequẽ.ca.Sed de acquiſitis per vſurã dictũ eſt ſupꝛa.De acquiſito per ſimoniã quid feeri debeat patet.S.c.i.Et de acqᷣ⸗ ſitis pꝛo iudicãdo in.c.de iuſncia. Hic pᷣmo de ludo Sed pꝛimo notandũ eſt ꝙ cũ ludus impoꝛtat quäa- dam feſtiuã actionẽ triplex eſt ludus. Pꝛimus pꝛoueniens ex magna deuotione. blt per⸗ amandus. MM , Secundus contingens ex humana recreatiõe.⁊ hic tolerandus. Tertius pꝛocedens ex dyabolica ſuggeſtione . ⁊ hic euitandus. Duantum ad pꝛtimn §. I. inultat pſalmiſta dicens Oẽs gentes plaudiema⸗ nibus.iubilate deo in voce exultatiõis. Quem ludũ exemplo ſuo facere docebat cuʒ luderet ipſe ⁊ omnis iſrahel coꝛam archa domini. vt habet᷑.i. Paral. xij. Saltans nudus ⁊ pſallens ob deuotionem ⁊affe⸗ ctum eximiũ ad chꝛiſtum quem intellexit figurari n illa archa domini in qua erant virga. mãns.⁊ lex mo ſayca. deſignantia deitatem potentiſſimam, carnem puriſſima animam ſapientiſſimã chꝛiſti . Michol vxoꝛi eius que iſta vidẽs deſpecit ſignãti ſynagogã olĩ dei ſponſam deſpiciẽti xpᷣi humilitatẽꝛ veritatem miſterioꝝ eiꝰ dixit ipſe dauid. Ludã⁊ vilioꝛ fiã pluſ qᷓ; factꝰ ſum.⁊ humilis ero in oculis meiseh⸗ He 2 — dicit apłs. Neq; turpe lucrũ ſectares.i. tũ ⁊ bmõi.Ta irnlus Pꝛimus Vnñ ⁊ ipſa michol olim multũ dilecta a dauid puni⸗ ta ẽ a deo ⁊ facta ſterilis vſq; in finẽ ſuũ. Sic ſinago ga ꝓpter ſuã ꝑfidiã ſtenilis facta ẽ bonis operibovſq; in finẽ mũdi. Secundꝰ ludus ẽ cũ qͥs vtit᷑ aliqui bus verbis vel factis ſolacioſis ob recreationeʒ ſui et alioꝝ.ita tñ ꝙ nil turpe ibi miſceat᷑.vel deo iniurioſũ aut ꝓximo nec grauitas aĩ totaliter reſoluat᷑.Et talis ludus ꝑtinet ad virtutẽ eutrapelie.Cũ enĩ animꝰ la⸗ boꝛat interioꝛibo cuns ⁊ cogitationibo ſicut coꝛpꝰ ex⸗ terioꝛibo exercitijs qꝛ virtuuis eſt finite.indiget aliqñ quiete ſicut coꝛpꝰ refectiõe ſua.Qð pꝛocuratur ꝑ ta⸗ lia dicta vel facta ſolacioſa q̃ dicunt᷑ ludus.· His er⸗ vtendũ eſt ſed paꝝ.ſicut ſal ꝓ cõdimento ſᷣm phi oſophũ.Hinc ⁊ ſapiẽs. Interpone tuis interdũ gau dia curis. Sic legimꝰ beatũ iohannẽ euangeliſtam aliqñ ludentẽ cũ auicula.⁊ btm̃ anthoniũ gaudentẽ cũ fratribꝰ ſuis.⁊ ꝑ exemplũ cõtinui tractatꝰ baliſte inde frangẽte ſi non relaxaret᷑ coꝛrigentẽ ſuꝑ h̊ facto ſcãdaliʒantes.De h̊ ludo dicit᷑ Zacha.viij.Ciuitas replebit᷑ hoĩbus ludentibo.Et Math.xi. Silis ẽ ge neratio hec pueris in foꝛo ludentibo. Ludi pueroꝛũ ad recreationẽ eoꝝ ſunt inuẽti.ꝓpter quod pueris di⸗ cit ſapiẽs.Ludetroco. Ad huiꝰ.ſ.recreationẽ ſũt in/ uenti aliqͥ ludi ꝓ adoleſcẽtibovt ludus pile.Alij ꝓ iu uenibo.vt iactꝰ pali.curſitatio.⁊ hmõi.Alij ꝓ viris vt ludꝰſcachoꝝ.qui ludus nec etiã clericis ẽ pꝛohibi tus ſᷣm lau.tñ ad tollendũ ſcandalũ laicoꝝ coꝛã lai⸗ cis nõ debent hmõi agere. Hiſtrionatꝰ honeſtꝰ ꝓ do minis pᷣcipue tꝑalibo pꝛo pᷣlatis catuli ⁊ ſymie. lʒ po tiꝰ ſolacia ſua in ſcriptunis deberẽt querere. Jur illð i.Mach.xij. Hñtes ſolacio libꝛos ſcõs in manibus nr̃is. Tertiꝰ ludꝰ ꝓcedens ex diabolica ſuggeſtio ne eſt ludꝰvbi fiũt turpes repꝛeſentatões.vt mimoꝝ vel periculoſa ⁊ nociua exercitia.vt toꝛneamẽta.pale ſtra.⁊ ludꝰalee ⁊ hmõi.Et qꝛ hec ſũt plena pctĩs. di cit augꝰ. de penitente. ꝙ cohibeat ſe a ludis.de pe.di. vi.⁊ ſctĩ viri iſta euitauerũt. vñ thobᷣ.iij. Dixit ſara. cũ ludentibo nõ me miſcui.nec cũ his qui ambulãt in lechere ⁊c̃. Et hiere. In medio ludentium nõ ſedi Et ad hᷣ pertinet pijcere adinuicẽ ſaxa. ſicut in qbuſ⸗ dꝗ locis in camiſpꝛiuio vel alijs feſtis qð nõ eſt du⸗ biũ eſſe moꝛtale ppter pencula ſequentia. „ . De ludo alee vidénda §. I. ſunt tria.Pꝛimo vtꝝ ſit peccatũ.⁊ an moꝛtale vel ve niale. Scðo vtꝝ qð acquinit᷑ ꝑ ludũ talem ſit reſtitu endũ eia quo acquiſitũ ẽ. Tertio vtꝝ cũ non ſit reſti tuendũ an ſit de neceſſitate ſalutis pauperibo erogã⸗ dũ.vel de honeſtate ↄſilij. Q, autẽ ſit peccatũ patet ex hqꝛ; ꝓhibet᷑ ꝑ legẽ canonicã ⁊ ciuilẽ.vt.ff. de alea to.ꝑ totũ.in auten.de ſan.epi.ꝭ.interdicimꝰ. ⁊ er de vi. ⁊ ho.cle.cleri.vbi dicit᷑ ꝙ clerici ad aleas vel taxil los nõ ludant nec hmõi ludis interſint. Et quis.c. loquat᷑ de clericis.tñ ⁊ laicis ꝓhibet᷑ vñ ibi vacat ar gumentũ a ꝛio ſenſu.Et h̊ qꝛ alubi nõ ſolũ clericis ſed eriã laicis phibet᷑vtdi.xxxv.c.i.vbi dicitur.Epᷣs aut pꝛeſ byter autdyaconus alee ſeu ebꝛietati deſerui ens aut deſinat aut certe dãuet᷑. Subdyaconus vᷣo aut lectoꝛ aut cantoꝛ ſilia faciẽs aut deſinat aut colio ne pꝛiuet᷑ Siliter ⁊ laicꝰ ex canonibo aploꝝ. CLir⸗ H capłm notandũ pᷣmo ꝓꝙ ludus aleeſᷣm guit intelli git᷑ ois ludus qͥ innitimr foꝛtune.vt ludus taxilloꝝ. Et idẽ videt᷑ de cartis vel naibis q;uis ſit ibi aliqd induſtrie pᷣncpalit᷑ tñ ẽ fotune.Ludus aũtſcachoꝝ nõ eſt foꝛtune ſed induſtrie.⁊ ob recreationẽ inuentꝰ Vñ nõ pꝛohibitꝰ ſm rich.nec etiã clericꝭ ᷣm lau.Lu dus etiã pili nõ eſt foꝛtune ſed exercitij Nota ſecun- do ꝙ ludꝰ alee ẽ peccatum moꝛtale ſᷣm ray.qð ꝓban põt ex pena.Nullꝰ enĩ debet deponi vel excõicari ni ſiꝓ moꝛtali vᷣo vel pᷣſumpto.ſed ludens ad aleas de bet depoui vel excõicari.ym illũ canonẽ.Ep̃s. qᷓ ⁊c. Qð credo veꝝ qñ ex cupiditate quis ludit.ſ.pneipa liter motꝰ nõ ob recreationẽ. ſed ad acquirendũ et ꝙ nõbile ꝑ ludũ.Nã ludere qͥd modicũ vt pueri faciũt vel ob recreationẽ ⁊ moderate nõ videt᷑ moꝛtale.Uñ ff. de alea. l.fi.dicit ꝙ in cõuiuio veſcẽdi cã ponit᷑ in eã rẽ familie ludere ꝑmittit᷑. Et h̊ etiã videt᷑ inuuere textꝰ.c.illiꝰ ex mõ loquẽdi.Dicit᷑ enĩ deſeruiẽs.illud denotat frequentiã.i.valde ⁊ frequenter deditꝰludo. qð fit cõiter ex cupiditate.Et qᷓ;uis guil.dicat ꝙ tũc eſt moꝛtale qñ ducit᷑ in cõſuetudinẽ.iſtud de ſe nõ vi det᷑ veꝝ.qꝛ conſuetudo etſi aggrauat peccatũ non tñ mutat ſpẽm peccati vel genꝰ vt de veniali fiat moꝛ⸗ tale ſᷣm.b.tho.ſicut etiã vitium ebꝛietatis cui ludus equiparat᷑ in pena etiã ꝓ ſemel cõmiſſum aduertent᷑ eſt moꝛtale.ſed frequent᷑ hoc faciens videt᷑ hoc agere excupiditate-Nõ tertio ꝙ illã penam non ſuſtinebit ſqʒ depoſitiõis vel excõicatiõis niſi ducat h̊ in cõſue⸗ tudinẽ ſᷣm ray.ĩmo etſi ſit aſſuetꝰ ad hmõi debet pꝛi us admoneri.etſi admonitꝰ nõ ceſſauerit tũc puniẽ⸗ dus iila pena Neq; enĩ pꝛo moꝛtali qͥs eſt excõican⸗ dus niſi fuerit contumax̃ᷣm.b.ſtho.in.uij. Nota quarto ꝙ hodie idẽ videtur in ſubdyacono ſicut ⁊ in dyacono dicendũ qͥ ad penam illã ſᷣm hoſti.extra de ſer.nõ oꝛdin:miramur. Ouantum ad ſecundũ. qmImn Nõ ᷣm.b.cho.le.le.qᷓ.xxxij.ar.vij.ꝙin de net᷑ qͥs reſtituere qð acqͥſiuit ꝑ ludum ex iure diuino ita ꝙ nõ debet pauperibo erogart ſed reſtitui niſi cuzʒ nelcirent᷑ vel nõ ĩuenirent᷑ gſone ſicut acciditin alijs reſtitutionibo.Et pꝛimꝰ eſt cũ acqͥrit qͥs ab his qui rẽ ſuã alienare nõ poſſunt.Et qui ſint illi ray.ponit exempla.vt furioſi ꝓdigi.minoꝛes.xxv/annis.⁊ ma xime pupilli.⁊ mẽte capti.ſurdi ⁊ muti.⁊ ceci.⁊ qᷣ per petuo moꝛbo laboꝛãt. qꝛ eĩ tales reb ſuis ſuꝑeſſe.i. ꝓuidere nõ poſſunt.dandi ſunt ei tutoꝛes vel curato res.inſti.de cura.ꝭ.furioſi.Et qð dictũ eſt de ꝓdigis videt᷑ intelligendũ de his quibo rõe ꝓdigalitatis da ti ſũt eis curatoꝛes a iudice ⁊ nõ de alijs.Serui etiã cũ quicquid hñt ſit dñoꝝ alienarenõ poſſunt. Sed ⁊ religioſiſiqua haberent ad vſum ſuũ vel ꝑ admini ſtrationem.illa tamẽ donare vel alienare nõ poſſunt illicite. vt in ludis.vñ qͥ eis vincerẽt etiã pꝛelatis ad reſtitutionem tenerent᷑ monaſterijs vel pꝛelatis. le rici q;tum ad res eccleſie cũ pauperum ſint.xvi .q· i quoniam. alienare illicite non poſſunt vt in ludis. Filijfamilie qui emancipati non ſunt a panre alie⸗ nare non poſſunt perludum vel alios modos niſi peculium caſtrenſe vel quaſi caſtrenſe. in quo vt 7 Ca dñi eiꝰ cenſen?. Et qͥd ſit peculium caſtrẽſe vel quaſi vide ſupꝛa. Siliter ⁊ vxoꝛes ſi nõ habent paraferna⸗ lia alienare nõ poſſunt. Qui ergo acqͥrit ab his ꝑ lu⸗ dũ reſtituere tenet᷑ tutoꝛbo vel curatoꝛibo vel pᷣlatis au dñis eoꝝ. ſᷣm tho.ray.pe.de pał.⁊ alios niſi ſoꝛte ſit qd modicũ de q̊ pꝛeſumi poſſet ꝓ eoꝝ ſuperioꝛes vt patres tutoꝛes ⁊ huiuſmodi nõ curarét. Secũ⸗ dus caſus ẽcum acqͥrit ꝑ fraudes.puta vtẽdo falſis taxillis vel alio mõ decipiendo.Nã hoc reſtituendũ eſt ei qui amiſit vel hñti curaʒ eiꝰ.reputat᷑ enĩ hoc vt furtũ.ar.ad h.xiiij:q.v.non ſane.in fſᷣm tho.⁊ ray. Terti eſt cũ quis attraxit aliquẽ ad ludũ ꝑ vim vel nimiã impoꝛtunitatẽ ſiue in pncipio ludi ſiue in medio cũ alius vellet dimittere ⁊ nõ ſinit. tũc etlã re/ net reſtituere ſᷣm tho.⁊ray.qui ad hoc inducũt.c.nõ ſane. Quartꝰ caſus eſt qñn.iſ.ludit voluntanꝰ cum voluntario ex cupiditate nõ per fraudem ⁊ vincitab eo qui alienare nõ põt ſuas res. Sed vbi viuit᷑ legi⸗ bus ĩperialibo vel municipalibo pꝛohibentibo huluſ modiludũ ⁊ mandantibo poſſe fien repetitonẽ amiſ ſoꝝ in ludo.vt.ff. de alea.l.ꝑſi. nec hmõi leges ſunt ꝑ diſſuetudinẽ abꝛogate qͥ ad reſtitutionẽ. ⁊ tunc circa hoc ſunt varie opiniones· Aliqui eni dicunt ꝗte net᷑ quis reſtituere ſic acquiſitũ ꝑ ludum ſi videlʒ per ſniĩam iudicis ad hoc fuerit artatꝰſeu condenatꝰ.als nõ tenetur.⁊ rõ eſt.qꝛ talis reſtitutio eſt pᷣcepta in pe nã lucrantiũ ex tali lucro. Nec iura q de hoc loquũt᷑ dicuũt ꝓ talis teneat ip ſo iure ſed ꝙ poſſit repeti.OQñ q eni licite põt retinere aliquid anteq; ꝑ ſentennã iu dicis reddere cõpellat᷑.quod tñ per ſnĩam iuſte lataʒ reddere neceſſe ẽ.ſicut patet de penis alioꝝ iuriũ. Et addit pe.de pał.in.iiij.ad h̊ ꝙ talis retinere non põt ſed dʒ paupenbo erogare añ ſniam iudicis.⁊ tũc nõ tenebit᷑ ſi in iudicio repetat᷑ſi põt ꝓbare erogationeʒ factã pauperibo.ſed p' ſnĩam opoꝛtʒ ꝙ reſtituat᷑. nee ſufficeret pouperibo erogare. Aij dicunt ſimplicit᷑ 2 indiſtincte nõ eſſe reſtituẽdũ,ſed de neceſſitate pau peribo erogandum.Et hoc 'm placen.⁊ hugo. Aſſi⸗ gnãt pꝛo rone.cum turpitudo vertit᷑ ex parte vtriuſ⸗ q;.melioꝛ ẽ conditio poſſidentis.ff.de condi.ob tur. cau.l.iij.⁊ iiij. Sed aʒo dicit bᷣ foꝛte habere locũ cuʒ Dedi aliqͥd vt turpe qͥd faceres. Secꝰ ſi dedi ↄhendo vbi lex Zctũ ꝓhibet Zuum eſt. vt. C. deagri ⁊ cẽſi. l. quẽadmodũ.Etidẽ dicit hoſti· Tertij dicũt ꝙ ta li iure durãte ſic acquiſitũ ẽ ſimpłr reſtitueduʒ ei a qͥ acquiſitũ ẽ ex iure poſitiuo.qꝛ iura ꝓhibent nõ ſoluʒ ludũu.ſed ⁊ acquiſitiõeʒ ꝑ . E malefidei poſſeſſoꝛ *D= Dicit qͥ Z legũ iura mercat᷑..de agri.⁊ ceſi.łi quẽad modũ.Hec ẽ opĩo aʒo.⁊ glo.ſup.c.epᷣs.di.xxxv.et.c. clerici.ij.de vi.⁊ ho.cle.Et hoſti.dic ꝙ vere oẽs do⸗ ctoꝛes hoc ſentiũt. Pãc opinionẽ firmat ⁊ ſequit᷑.b. tho.vbi.5S. ⁊ in.lijj.ſentẽ.di.xv.Et rich.in.iiij.ſ.ꝙ eſt reſtituendũ ab illis qͥ ſunt talibo legibo aſtricti eis a quibo acquiſitũ ẽ.ſi ſciunt᷑ durante tali iure in ſuo ro boꝛe ⁊ nõ abꝛogato ꝑ diſſuetudinẽ.⁊ H̊ niſi qͥs lucra tus fuerit ab eo qͥ eũ attraxit ad ludũ in qͥ caſu nõ te net illi reſtituere qui amiſit.ſed erogare pauperibus. Idẽ ray. Quanti dicũt vniũſalit᷑ reſtitutionẽ fien⸗ ã. ſ. etiã in locis vbi hoĩes nõ ſi ubijciunt legibo ĩpe⸗ rialibo. Et roem aſſignãt:qꝛ ſcʒ talis reſtitutio in iure * ca hoc due ſunt opiniones. pitulum XXHII. canonico implicite ẽ poſita. Nã leges imperiales no cotrarias diuino iuri.aut ꝑ Ziam rõnabilẽ ↄſuetu⸗ dinẽ appꝛobatas obſeruandas eſſe iura canõica de⸗ creuerũt. vt pʒ di.x.de caplis.⁊ in alijs. c. Sed lus perlale phibet talẽ acquiſitioneʒ. ergo ⁊c. Sed ad hᷣ poſſet reſponderi ꝙ q;uis ius canonicũ ↄfirmet iura ciuila iuri diuino vel canonico non contraria.nõ tñ extendit obligationẽ illoꝝ iuriũ ad eos qͥ cis nõ ſunt ſubiecti de iure vel antiqua cõſuetuditne. Hec etiam ita firmat qͥn poſſint per cõſuetudinẽ abꝛogari.ſicut ⁊ ius canonicũ. Aliqũ etiam abꝛogat᷑.vt di.iiij.c.ſta tuimꝰ.cum.S.ſe. VUnde hac opinione omiſſa magis placet ⁊ opuiio.b.tho.ſupꝛadicta. Quantum ad tertiũ & Im ſcʒ cũ quis lucrat᷑ in buiuſmodi ludis cũ volũtanio valente alienare ⁊ ſine fraude.⁊ qui legibo imperiali bus nõ ſnnt aſtricti vel aljs municipalibus parifoꝛ miter pꝛohibẽtibo buiuſmodi ludũ.velſi ſunt huiuſ⸗ modi legibꝰ aſtricti tñ ſunt ꝑ diſſuetudinẽ abꝛogate q̊ ad factũ reſtitutiõis d agend de tali lucro. Cir⸗ liqui enim dicũt üluc — „ pauperibo erogandũ de neceſſicate ⁊ nõ poſſe ſibi re⸗ rinere. Alij vo dicũt hoc de honeſtate oſilij nõ de ne ceſſitate fiendũ.Et q;uis pꝛima opinio ſit ſecurioꝛ.⁊ iõ potiꝰ ↄſulenda.non tñ videt᷑ de neceſſitate impo⸗ nenda vt ꝓpter hoc deneget᷑ abſolutio nolenti h face⸗ re. qꝛ nõ credit ſibi neceſſariũ eſſe ad ſalutem. ⁊ hec fa ciunt dicta doc.lã.b.tho.⁊ rich.in.iiij.nil dicũt de erogatiõe pauperibus fiẽda qͥ ad eos qᷣ nõ ſunt aſtri „ cti legibo imperialibus.vel etiã cũ eſſent pꝑ diſſuetudi nẽ abꝛogate.Etio.an.⁊ io.cal.ſuꝑ ca.clerici.de vi.⁊ ho.cle.dicũt tutũ eſſe talia pauperibo erogare.nõ tſtᷣ dicũt foꝛe neceſſariũ. Idem monal.⁊ aſca.⁊ alex.an⸗ gli. fran. de zamb. dicũt poſſe defendi talẽ opinioneʒ ſcʒ ꝙ non teneat᷑ omnino talia pauperibꝰ erogare.qꝛ cõſuetudo potuit dñium perdẽns in vincente tranſ⸗ ferre. Jo. de imo ł.iſta allegat ⁊ ñ repꝛobat. Ray.etiã in ſũma ſua dicit.ꝙlʒ multi ſapientes dixerũt acqᷣſi⸗ ta per ludos alee no reſtituẽda ſed paupenbo eroga⸗ da.tñ modo ſic ſeruat᷑ ꝙ nec ad erogandũ paupenbo ſunt cogẽdi ſed fieri pot de huiuſmodi elemoſina vt de acqᷣſito ꝑ meretriciũ.qð vtiq; conſulit᷑ nõ impera „ tur. Pe. de pal. in. liij. dicit aliquos tenere ꝙ qͥ nunc nõ eſt locupletioꝛ ampliꝰ non tenetł qui.ſ. ꝑdidit qð er lucrũ fuerat lucratꝰ ꝓhibitũ lege humana.qꝛ ta⸗ is nõ erat obligatꝰ pauperibo rõne alicu recepti ab eis vel cõmiſſi in eos. Igit᷑ ne paret᷑ via ludis ⁊ turpt bus lucnis in huiuſmodicaſu conſulendũ ẽ⁊ perſua dendum ad erogandũ pauperibo. ⁊ pꝛecipue q;tum ad illud qð remanet in lucro vltra ꝑdita in eo. ⁊ alia ſaltim paulatim ⁊ ꝑ interualla tempoꝝ nõ tñ cogen⸗ dus.⁊ multo minꝰhoc pᷣdicandũ.ſed ꝙ paupenbus ſit erogandũ.De acqͥſito ꝑ toꝛneamẽtũ dicit richar⸗ in. iiij. ꝙ nõ tenet᷑ quis reſtituere. qꝛ eccłia etſi ꝓbibet toꝛneamẽtũ nõ tñ acqͥſitionẽ ꝑ iᷣm. Uñ dʒ paupen⸗ bus efude cõſilio tñ magis q;ᷓ ex pꝛecepto. De ludo alee per mo J. V du pdicatois ptiduci il p xr. Audiuivitugatoʒ — — Citulus Pꝛimus multoꝝ cõmoꝛãtiũ in circũitu. Cõmoꝛãt᷑ in circũitu nõ ſolum hominũ aſtantiũ luſoꝛes firmi ipſi manen tes.ſed ex ipſo actu ludi.Fit enim ibi quaſi circũitus cũ fit quidã diſcurſus ꝓijciendi ⁊ reſumendi eoſdem taxillos.⁊ tũc finit᷑ vnus ludꝰ quando pũcta illa ex ipſis iactatis apparẽt q̃ pꝛimo viſa ſunt. Sicut enĩ ſigura circularis fini᷑ cũ ad pꝛimũ punctũ a quo in choata eſt poſt diſcurſum quendã reditur. Fit etiam circũitus quidã in lucro ipſi? dum qð vnus amittit aliꝰ vincit.⁊ poſt diſcurſum plurimũ qui pᷣmo ami⸗ ſit qð perdiderat reuincit.gaudet cũ vincit.triſtatur cũ perdit. Et iteꝝ letat᷑ cum vincit. Et apte dicit᷑ cõ⸗ moꝛant᷑. Non eni contenti ſunt per hoꝛã moꝛari in lu do ſed cõmoꝛant᷑ totaliter.i.moꝛant᷑ tota die:⁊ quod peiꝰeſt toto tẽpoꝛe vite ſue.Qui enĩ huic aſſueſcũt di mutere neſciunt. GBñ ergo dicit põ de H. Augiui vi⸗ tuperationẽ ⁊c̃. Ubi tria notari pñt de hoc vitio. Pꝛimo ꝓeſt in mũdo abominabile.ibi. Audiui vi⸗ tuperationẽ. Scðo ꝓ eſt in ſeipſo inſepabile.ibi.cõmoꝛantiũ. Tertio ꝓꝙ eſt dya bolo aſſociabile. ibi. circuitu. Muantum ad pꝛimũ. §. VI. Mon eſt quaſi aliq ð vitiũ qð reddat hoĩes ita infa⸗ mes ⁊ abominabiles ſicut ludus. Nullus cõfidit de luſoꝛe.nec vult eũ in ſociũ alicuiꝰ artis. qꝛ ſemꝑ ha⸗ beret timere ne furaret᷑ ſibi vt poſſet ludere.Tales er go luſoꝛes ⁊ vituperãt ex ſuis peſſimis moꝛibo chꝛi⸗ ſtianitatẽ ⁊ vituperant᷑ ab hominibus.Et h̊ pꝛopter multa ſcelera enoꝛmia q reperiunt᷑ in ludo ⁊ ex ludo Vere vituperabilis eſt luſoꝛ ⁊ ſtultꝰ cũ viliſſime ſer⸗ uituti ſe ſubijcit.dũ taxillũ quaſi deum ſuũ cõſtitu⸗ it. ⁊ ad h̊ aſtringens ſevt faciat quod ille iuſſerit. Si viderꝭ inqt Señ. murẽ velle dnari alij muri.nũqͥd tenes riſũ.qᷓnto magis nidiculũ eſt qñ os caninũ do minatur hoĩ.Nã de oſſibus canis fiũt taxilli.q os ẽ minoꝛis valoꝛis ⁊ cõditiõis q; ꝙæmus dominat᷑ ho mini.Sed ⁊ luſoꝛ largit᷑ ad pᷣceptũ taxilli qð nõ lar⸗ giret᷑ ad pᷣceptũ dei.⁊ plus etiã qᷓ; fuerit Beatꝰmar⸗ tinꝰ largitꝰ ad conſiliũ dei.qꝛ nõ ſolum dat medieta tem clamidis ſed etiã tunicã.coꝛrigiaʒ ⁊ camiſiã.ad mandatũ taxilli ⁊ nudus ſequit᷑ dðqĩim ſuum mundũ vel dyabolũ.⁊ quod peiꝰ eſt qꝛ cũ deberet abnegare deũ illũ.ſ.taxi llũ poſtq; cognouit ⁊ exꝑtꝰ eſt maliciã ei, potiꝰ ecõtra abnegat deũ veꝝ vituperabiliter qͥ ei nil nocuit ſed oĩa bona fecit ⁊ vindicat ſe de eo qͥ ẽ abſq; culpa.O q;tũ vtiq; vituperandꝰeſt qͥ manibo ſuis ſe ꝑdit quẽ dei filiꝰ manibo cruci afficis acquiſi uit. Uñ bern.in pſona xpᷣi loquens ait luſoꝛi. Ego te acq; ſiui manibo cruci affixis.⁊ tu cõſumis te mamibo decijs dedicatꝭ· Uñ maxima ingratitudo.lix ẽ da⸗ re actũ in quo cõcurrãt tot mala quot ex ludo.Quot enĩ in taxillis ſunt pũcta tot ſcelera ex eo ꝓcedũt vnũ grauiꝰ altero.⁊ iõ non miꝝ ſi vituperant᷑ a deo ⁊ to⸗ to mũdo. Nã pꝛimũ peccatũ quaſi pꝛimꝰ punctꝰ ſi⸗ ne quo nũqᷓ; reperi᷑ ludus eſt amiſſio tꝑis.Et qᷓ;uis lſtud multis leue videat᷑ tñ ſapientibo etiam ethnicꝭ graue reputat᷑. ¶ñ Señ.nlla maioꝛ iactura qᷓ; tẽ⸗ poꝛis amiſſio.nã recuꝑani non põt. O qᷓ;male pote⸗ rut reddere rõnem deo de tꝑe qui toto die ⁊ aliquan — R do etiã noctẽ adiungũt,.circa ludũ ĩmoꝛant᷑. Omne tempꝰ tibi impenſum requiret᷑ a te qualiter ſit expen ſum.inquit Berñ.Et nõ ſolum amittũt ipſi ludẽtes tempꝰ ſed ⁊ alios amittere faciũt qui.ſ.talia aſpiciũt Nec enĩ tales ſunt ſine pctõ.Et ex hoc dimittunt᷑ di uins ⁊ alia ſpinitualia opera.Et qͥd interim cogitant ludentes reſpictentes niſi vana.Sed ve qui cogita⸗ tis inutile dici’k. Scðm vicium pꝛocedẽs ex ludo eſt blaſphemia. In nullo exercitio ita frequenter blaſ phemat᷑ deus⁊ tota curia celeſtis. Qð vicium nõ ſo lum eſt moꝛtale ſed valde graue.adeo ꝙ dñs in lege ſua mandauit. Quicũq; blaſphemauerit nomẽ dñi moꝛte moꝛiat᷑.Et coꝛpꝰ quidem moꝛte coꝛpoꝛali.ani ma aũt moꝛte niſi penituerit infernali.Et aliqñ terri bilia iudicia facit deꝰ cõtra tales. Aliqñ etiam oculi taliũ ceciderunt ſuꝑ menſam luſoꝛiam. Aliqñ vexa⸗ ti ſunt foꝛtit᷑ a demonibus. Aliquando os inuerſuʒ eſt hoꝛribiliter ⁊ hmõi.⁊ tñ vt ipſe ait ſomen meuz lugiter blaſphemat᷑. Tertiũ eſt contumelia. Naʒ cõtumelias ſibiinuicẽ dicũt.Et qꝛ iſta ⁊ multa alia mala ibi fiũt ꝓpter quod a legibus puniunt᷑ ⁊ pꝛohi bent᷑ ludi.Rectoꝛes qui iſta diſſimilant ⁊ nõ puniũt qᷓ;tum in eis eſt grauiter offendũt.Nã vt dieit᷑ du lx⸗ xxiijcNegligere quippe cum poſſis perturbare ꝑuer ſos nihil aliud ẽ qᷓ; fouere.Et pꝛemittit᷑ ibierroꝛ cui nõ reſiſtit᷑.appꝛobat᷑. Quartũ ẽ diſſipatio ſubſtã⸗ tie tempoꝛalis.vñ merito figurat᷑ ꝑ adoleſcentioꝛem illum ꝓdigũ qui recedẽs a domo paterna diſſipauit ſubſtantiã ſuam.Lu.xv.Frequent᷑ videmꝰ hoc con⸗ ringene inuenes emãcipati vel defunct parẽtibo. ⁊ aliqñ cetiã viuentibo magnas diuitias parentũ ꝑ ludũ cito cõſumunt.⁊ ad magnã miſeriã deueniunt Nã ſi aliquando vincũt partẽ acquiſitoꝛũ ꝑ ludum dant eis qui mutuant mẽſam luſoꝛiaʒ ⁊ taxillos vel ſocjs ludi.partẽ expẽdũt in tabernis ⁊ luxurijs ⁊ cõ uiuijs. Et cõiter oẽs luſoꝛes ĩ pꝛoceſſu tempoꝛis di⸗ cunt ſe plus amiſiſſiſſe q; acquiſiuiſſe.Sed ⁊ ea que vincũt ſibi retinere nõ poſſunt. ſed vel reſtituere velł pauperibꝰ dare. Puiꝰ aũt declarationẽ vide hic ſupᷣ ĩimediate. Quintũ eſt a ei contemptꝰ ſeu. inobe dientia Nã eccleſia ꝓhibet ludũ alearum.nõ ſolum clericis ſed etiã laicis.adeo ꝙ niſi coꝛrectꝰ ſe emenda uerit debeat excõicari.vt habet᷑ di.xxxv.epᷣs.Et etiaʒ ꝑ ius ciuile.vt.ff.de alea.ꝑ totum. Et põt dici ludꝰ alee oĩs ludus qui innitit᷑ foꝛtune pᷣncipaliter etiam ſi fiat ibi aliquid de induſtnia.ſicut ludus taxilloꝝ . cartarũ.⁊ alia hmõi.Dicit aũt chꝛiſtus Luce.x.Qui vos ſpemit.ſ.pꝛelatos ecclie in ſuis oꝛdinatiõibs me ſpernit. Sextum eſt furtũ. Nã qui ſunt dediti lu⸗ do cum nõ habent ad ludendum furant᷑.vel a parẽ/ tibus occulta accipiendo ⁊ furtũ eſt. vel avicinis vel a magiſtris ſi in exercitijs ſunt antiũ mechanicarum ludendo autem ſi perdũt tenent᷑ reſtituere furata qᷓ; uis amiſerint. Si vincũt augent furtum.vnde ⁊ fu⸗ rata tenent᷑ reſtituere a quibus acceperũt.⁊ lucrata ꝑ ludum ab bis qui nõ poſſunt alienare vt filiuſfami⸗ lias ⁊ alie certe perſone. ⁊ furata reſtituere tenentur his qui habent curam eoꝛum.Mon funtum facies in quit dominꝰ.qꝛ talis dignus eſt ſuſpẽdio. Septi⸗ mum eſt gula criminalis, Qui enim vincunt ſicut =☛ã —— „———— — — — — dfwbct dN n) CeN uonn los is:5 s di⸗ nagu moef lebali ſa , 10 e. v hn Z n, e/ Capitulum xXIII. — male acquiſierunt pecuniam.ita male ełpendunt.qꝛ vadunt ad tabernas vel faciũt cõuiuia.⁊ in vitio gu le plurima conſumunt ⁊ in crapulis.Sed ſocij ⁊ fa⸗ milie ⁊ vxoꝛes luſoꝝ nõ niſi cũ mala conſciẽtia poſ⸗ ſunt comedere ⁊ bibere ⁊ veſtire de acquiſitis ꝑ ludũ cũ debeant reſtitui vel pauperibo erogari: Attendite vobis a crapula ⁊ ebuetate:ait xps Lu.xxi· Octa uum ẽ homicidiũ.Nã luſoꝛes aliqñ de verbis veni unt ad verbera,de verberibꝰad ulaa de vulneri bus ad homicſdia.De multis etiã diebus nr̃is au⸗ ditũ eſt ꝙ occiſi ſunt in ludis. Sed qui effuderit ſan inẽ humanũ effundet᷑ ſanguis illiꝰ.vt dicit᷑ Geñ. ix.Talis enĩ captꝰ a iudice occidit᷑ ⁊ ipſe.vel etiam a ↄſanguineis illiꝰ vindictã de hoc faciẽtibo q;uis ma le.qꝛ mihi vindictã ⁊ ego retribuã ait dñs. Uere ma ledicta res ludus vñ tantũ ſcelus oꝛi᷑. Nonũ ẽ in uidẽtia frnalis.Nã qͥ ꝑditcũ videt burſã ſuã vacuã ⁊ eiꝰ qui ſibt vicit plenã ⁊ alioꝝ etiam ludẽtiũ ĩuidet de pecunia illiꝰ tanta ⁊ cupit ꝙ ipſam ꝑdat. Lũ etiã videt vicinos vel alios abundare diuitijs inuidet ?⁊ dolet ꝙ ipſe non habeat ꝙ ludere poſſit. Sed fugia⸗ mus inqt baſilius inuidiam que pignꝰ eſt gehenne Job.v.dicit᷑: Paruulũ occidit inuidia. Decimũ ẽ xariſtia reꝝ que ſequitur in domo ſua. Ilã modo de ficit panis:modo vinũ.modo lectꝰ.modo veſtimen⸗ tum vxoꝛi que pignoꝛat vt ludat. Inde ↄquerit᷑ vxoꝛ ⁊ familia iraſci᷑. Ipſe maledicit ſe ⁊ alios.⁊ ſequunt multa mala.Et ſic nlła pax vel quies põt eſſe in do⸗ mo iülla.õ eſt pax impijs:. dicit dñs Eſa.xlviij. Vndecimũ ẽ laudatio mala. Nam qui vicit laudat ſe de malo.⁊ aliqñ de eo ꝙ decipiat ſociũ ⁊ ipſe nõ ꝑ pendat.laudat᷑ etii a mundanis taq; ſtrenuus luſoꝛ 2 bonꝰ? magiſter. Sed qᷓ;ᷓpꝛaua ⁊ beſtialis iſta laus. cũ ſe laudat de re diabolica.Laudat᷑ pctõꝛ in deſide rijs aĩe ſue inqt põ. Sʒ ex hoc vt ſubdit.Exacerba⸗ uit dñm peccatoꝛ.i.puocauit ad irã cõtra ſe ad puni endũ ſepſum. Duodecimũ eſt mẽdaciũ.O quot mendacia dicunt᷑ ibia ludentibo ⁊ ab aſpicientibus Sed vt dicit ambᷣ. Oẽs qui dicũt mendacium filij ſunt dyaboli.xxij.q/v.cauete. Et qð per mendaciuʒ acquinit᷑ cũ ibi ſit fraus reſtituere tenet᷑.⁊ vt eis magꝭ⸗ credat᷑ mendacium addunt iuramentũ ⁊ fit periuniũ qð eſt ſemper moꝛtale ⁊ grauiſſimũ peccatum cũ ſit aduerteut᷑ in ludo ſiue extra ludũ ſm tho. in ſũma. Tertiumdecimũ eſt neglectus. lã luſoꝛes ꝓpter hoc vt habeant magis tempꝰ ad ludendũ negligunt di uina.⁊ miſſas ⁊ veſperas.oꝛatiões ⁊ pꝛedicationes· niſi foꝛte oꝛent vt deꝰ faciat eos vincere. Sed neſcit diuina iuſticia patrociniũ dare facinoꝛi ſeu crimini⸗ bus. vt dicit criſoꝰ.Negligũt feſta ſeruare.qꝛ in illis permaxime ludunt. ⁊ plura peccata ⁊ grauioꝛa com/ mittũt qᷓ;ᷓ ſi terrã colerent qð eſt feſta violare.Opus ſeruile nõ facietis in eo Exo.xx. Peccatũ ẽ opus ma⸗ xime ſeruile. Quartũdecimũ eſt odium. Na odi/ unt cos qͥ eis vincunt.aliqñ odiũt ſeipſos ſe aliquan do verberantes odiũt quod pei eſt deum qͥ non fa⸗ cit eos vincere.Et intantũ inſurgit odiũ vt quod nõ poſſunt ſceleſti hoĩes facere in pſona ſua. in figuris faciũt pcutientes.expuẽtes ⁊ huiuſmodi.Sed deus oſtedit ſuper hoc pluries magna miracula: qꝛ debu iuſmodi figuris aliquãdo etiuit ſanguis.aliqusndo tales a demonijs arrepti ſũt ⁊ hoꝛribilit᷑ vexati.Odi unt ⁊ hoĩes repꝛehẽdentes eos de tãto ſcelere. iuxta illud. Odio habuerũt loquentẽ.Et ps. Poſuerũt ad uerſum me odiũ pꝛo dilectione mea. Quintumde cimũ ẽ participatio ſceleris. Iſtud enĩ petm̃ a multꝭ participat᷑Nã qui dant eis pecunias ad ludenduʒ ꝓ parte lucri.vtiq; moꝛtaliter peccant.⁊ tenent᷑ de eo qð ꝑuenit ad eos qui mutuant eis etiã ſine parte lu⸗ cri malefaciunt.etſi nũq; rehabẽt licʒ iuſte merentur cũ ſint cauſa mali.Qui aſpiciunt ludentes non ſunt lĩmunes a peccatis multis cunioſitatis ⁊ vanitatis. Sed ⁊ parẽtes qui nõ caſtigant ſilios ludẽtes graui ter peccant.Digni ſunt moꝛte nõ ſoluʒ qui faciũt ſed etiam qui cõſentiũt facientibus.Ro.i.Qui mutuãt taxillos vel qͥ in domo ad ludendũ locum pꝛeſtãtꝑ⸗ ticipes etiam ſunt mali. Sextũdecimũ eſt queſtio litigioſa ſeu cõtentioſa verbalis.dum.i.vnꝰdicit ſua puncta apparuiſſe.aliꝰnegat.vnꝰ dicit vnum. alius contrariũ.⁊ ex cõtentione inſurgũt contumelie ⁊ ver ba inoꝛdinata.Cõtra verboſos noli ↄtendere verbis ait catho. Multũ ergo aͤlibet debet ſibi cauere a cõ⸗ tentionibo que pꝛoducũt tot mala. Decimũſepti⸗ mũ eſt rapina. Aliquãdo en quaſi violenter trahit vnus aliũ ad ludũ vel volenteʒ recedere inuitũ tenet vel falſos taxillos ſubmittit.⁊ tũc eſt tãq; rapina ⁊ re ſtituere tenet᷑ qð ſic acquiſiuit ei cui vicit ſᷣm legẽ oẽʒ diuinã ⁊ mũdanã.ſed cõiter hoc accidit qui vna die vincit alia die perdit.vt merito poſſit de eo dici. ve qᷣ pꝛedaris.nonne ⁊ tu pᷣdaberis ipſe.q.d.ſic.Ei tamẽ qui ſic attraxit inuitũ vel ſic decepit.nõ eſt reſtituen⸗ dum quod ꝑdidit.ſed paupenibꝰ erogandũ. De⸗ cumũoctauũ eſt ſcandalũ.ã hoc videt᷑ vitiũ infecti uum. Cũ enĩ quis videt alium luderevbi nibiron tabat de ludo inclinat᷑ ad ſimile.Et pᷣcipue cum filij ſint inclinati ⁊ apti ad imitandũ moꝛes parentũ vi⸗ dendo patrẽ ludere.blaſphemare.clamare ⁊ alia ma la facere qui ꝓducit ludꝰ.ſine freno ad talia aſſueſcit 2 ſic ſcandaliʒat filios ⁊ alios ſuo exemplo ludendo. Sed dicit xp:s Mat.xviij.Qui ſcãdaliʒauerit nnũ de puſillis iſtis qui in me credũt expedit el.imelius eſt ei vt ſuſpendat᷑ mola aſinana in collo eiꝰ ⁊ demer gat᷑ in pfunduʒ mans. Decimũnonũ eſt triſticia que in eo eſt tata ſi pdit ꝙ nil boni liber ei agere. qn⸗ Imo aliqui intrãt deſperationẽ ⁊ occidũt ſeipos.Tn ſticiã etiam non modicã afferunt oĩbus diligentibꝰ eos ðᷣ actu ita turpi ⁊ periculoſo aĩe ⁊ coꝛpoꝛi inſami coꝛã deo ⁊ mðo.Et dicit augꝰ. de pe. di. vec.l peco catoꝛ reuerſus ad penitẽciã inter cetera deber hoc de⸗ flere de triſticia magna quã dedit bonis de ſuis ma lis operib. Uigeſimũ eſtvſura maxima. Si emm quis pꝛo centũ que exponit mutuo recipiendo.x. vel v.pꝛo.c.dicit᷑ vſurariꝰ.qð dicendum ẽ de eo qui po — nit ſe ad ludum cũ decem floꝛenis.⁊ in eadem die lu crabit᷑ per luduʒ centũ floꝛenos. certe videt᷑ maxima vſura.vnde ⁊ pꝛo ſe retinere non poteſt. ſed vel reſti⸗ tuere in certis caſibus.vel pauperibꝰerogarein alijs Si autẽ perdit ſibi imputet ⁊ ſue fatuitati. Uſura⸗ rius dicit LCriſoꝰ ſuper omnes eſt maledictus Vigeſimumpꝛimum eſt chꝛiſtianitatis vuuperatio⸗ Citulus Lontra illud qð ait apłs.ij. Coꝝ.vi.õ vituperet᷑ miniſteriũ nrm.i.ſeruitiũ qͥ ſeruimꝰ xpᷣo. Sed ꝑ lu⸗ dũ ſeruitur diabolo.Sicut enĩ deꝰ inuenit.xxi.lras. pꝛimo. nã alie poſtea ſunt ſuꝑaddite.ad cõponendã bibliã vbi eſt oĩs ſapientia reuelata. Ita inuenit dia bolus taxillũ bibliã ſuã vbi poſuit xxi. pũcta tanqᷓ; lras ſuas nigras vbi in vſu ciꝰ reperituroĩs malicia pcti.Qð eniĩ eſt malũ qð inde nõ ſequat᷑. Nõ deſicit ibi qð eſt ſũme abominabule.ſ.ſodomia.Nã adole⸗ ſcẽtuli miſeri vt hẽantad ludendũ aſſentiũt oĩ turpi⸗ tudini dantibo eis pecunias ꝓ ludo.Nõ g̊ᷓ debet di⸗ 5 eiſlian qui deditꝰ eſt ludo cũ vituperet nomen chꝛuti· Muantũ ad ſecundũ.ꝭ. VI. ſcʒ ꝙ eſt inſepabile tale vitiũ ab hoĩe. notat᷑ ex ̊ qð dicit. cõmoꝛantiũ·lõ enim tales tranſeũt ſicut faci⸗ unt electi tranſeũtes de terrena ad celeſtia. euntes de virtute in virtutẽ.q̃ ſurſum ſunt querẽtes.ſed q̃ ſunt ſuꝑ terrã querũt cõmoꝛãtes in terrenis.i.ſił coꝛde et oꝛe ⁊ oꝑe moꝛãtes in eis. Coꝛde quidẽ.iur illud ps. Oculos ſuos ſtatuerũt declinare in terrã ꝑ coꝛdis.ſ. inextinguibile deſideriũ ⁊ ſitim. Oꝛe inſuꝑ.iu illud Eſa.xix.De tra muſitat eoꝝ eloquiũ.Et Joh.i.Qui de terra ẽ de terra loquit᷑ Opere aũt.qꝛ oĩa faciũt vt ditent᷑ ſuſtinentes multa pericula ⁊ laboꝛes.vt in eis iullud verificet᷑ pe. Tabeſcere feciſti ſicutareneã aĩaʒ eiꝰ.feciſti tu deꝰ.i.ꝑmiſiſti aĩam auari.ex qua auan⸗ cia ꝓcedit ludus.tabeſcere.i.deficere.ſicut aranea q̃ ſe euiſcerat ad faciendũ telas quibo capiat muſcas. Sic auarꝰ⁊ luſoꝛ cõſumit ſe ad excogitãadũ malicias ⁊2 operandũ qũo poſſet alios decipere ⁊ ſibi acqͥrere. ec miꝝ ſiluſoꝛ cõmoꝛat᷑ in vitio nõ recedẽs ab eo. Mã ſᷣm phm in li.ethicoꝝ.ex multis actibovitioſis ſi cut ⁊ virtuoſis generat᷑ habitꝰqui ẽ de difficili mobi lis a ſubiecto.⁊ generatus habitꝰ adhuc ex iteratis actibo dilatat᷑ ⁊ firmat᷑ magis ⁊ dilatatꝰ habitcꝰ in eiꝰ actibo magie ac magis delectat. ⁊ delectatio perfſicit opꝰ. Sic R totã qᷓſi ſuam felicitatẽ videat᷑ ibi ponere. Etqꝛ ↄſue tudo eſt q̃ſi altera natura.ſicut naturalia tolli nõ pñt ita que in ↄſuetudinem ducta vt ludi.vix pñt hoĩes auelli ab hmõi quantũcũq; perpẽdat ex huiuſmodi vituperari ⁊ ↄſumi.Conſuetudo aũt in malũ nõ mi nuit peccatũ ſed auget.vt dicił.xxiiij.q.i. pudenda. Tãto eni ſunt grauioꝛa peccata quãto aĩam infelicẽ diutiꝰ detinẽt alligatã.ex de conſue.c.fi. Et rõ ẽ ᷣm tho.pma ſe.⁊ alios doctoꝛes.qꝛ cũ peccatũ conſiſtat in voluntate.quãto quis cũ volũtate magis effrena ta ⁊ firmata in malo peccat.tãto grauiꝰ peccat in eo⸗ dẽ ener⸗ peccati. Sed ludens cõiter ex ↄſuetudine aciũt luſoꝛes ſunt e ffrenatiſſimi ⁊ firmatiſſimi in auaricia ⁊ alijs malis que comitant ludo vñ grauiſ⸗ ſime peccant. Et his demũ euenit qð ps.impꝛecat᷑ dicẽs. Fiat cõmoꝛatio eoꝝ deſerta.⁊ in tabernaculis Vt eoꝝ non ſit qͥ inhabitet. Cõmoꝛatio luſoꝝ eſt in ba/ raterie loco.ſed illa ẽ deſerta ab hoĩbus.i.rõne vtenti busMã nullus q ſit bonꝰ ciuis vel rõnalis perſona ib i cõuerſat᷑ verecundaret᷑ enim ibi videri. Solũ be ſtie ibi ſunt. i. beſtialiter viuentes ſicut beſtie habitãt libent᷑ in deſerto. Cõmoꝛatio etiã vbi babitant ſ.in domo fit deſerta. Bene hoc ſciũt pauꝑcule vxoꝛes ta liũ ⁊ familie.qꝛ tales vt habeãt ad ludendũ ecpoliãt domũ veſtimentis ⁊ vtenſilibo ⁊ oĩbus bonis vt nõ ſit qͥ inhabirare ibi poſſit. Mirabile ẽ ⁊ hoꝛribile cõ ſiderare qᷓ ſit iſtud vitiũ inſeꝑabile ab hoĩe cum ẽ in eo habituatus.Et ideo caueat ſibi quiſq; ne talibus miſceat᷑. Uñ inqͥt. Uidi vituperationẽ multoꝝ com⸗ moꝛantiũ vſq; ad moꝛtẽtoto tꝑe moꝛantiũ in hmõi. MDuantum K. VIII uſoꝛ frequẽtãs ludos ita delectat᷑in eo. vt facit illud vitiũ aſſociani demonijs.qð innuit᷑ cũ di citur.in circũitu. Opꝰdyaboli eſt circũire. Uñ Petiꝰ in pma cano.c.v.inqͥt. Aduerſariꝰ veſter dyabolus tãq;ᷓ leo rugiẽs circũit. Sicut ergo luſoꝛes reperiunt ſe in via dyaboli q eſt circũitus.ita ⁊ in termino cuʒ eo.ſ.in inferno. Unde Eſa.lxv.Qui ponitis ſoꝛtune menſam ⁊ libatis ſuꝑ eã. ꝓpterea dinumerabovos in gladio. Ponũt menſam foꝛtuneqͥ ludũt exponentes ſe foꝛtune ſiue ꝑ taxillos ludendo ſiue per cartas.Et iſti feriunt᷑ gladio dĩne vltiõis in inferno. UVñ in car⸗ tis ſiue naibis ſunt figure non ſolum baculoꝝ.dena rioꝝ.cupparũ.ſed ⁊ gladioꝝ.ad innuẽdũ ꝙ ex ludo ſequunt᷑ cupiditates.potatões vſq; ad ebꝛietatẽ. ver berationes ⁊ vulnera.⁊ demũ gladiꝰ moꝛtis eterue Ducũt in bonis dies ſuos.inqᷣt Job.xxi in pũcto. ad inſerna deſcẽdũt. Uident᷑ luſoꝛibo bona ⁊ magna bona iſta tpalia comedere.bibere ꝑ ludos acqͥrere.et iſte eſt circũitus vite eoꝝ.ſed in pũcto ad inferna de⸗ ſcendũt. Ipſi querũt decipere alios in puncto taxilli ⁊ dyabolꝰ decipit eos in pũcto tꝑis.qð expectãtad penitendũ ſed eis deficit. Uũñ ⁊ ꝓuerbialit dicit. Pꝛo vno puncto ꝑde martino la cappa.⁊ ibiĩ inferno fa⸗ ciunt circũitũ cum dyabolo.quẽ dicitipſe Joh.xxiiij Tranſibunt ab aquis niuiũ ad caloꝛẽ nimiũ.⁊ econ uerſo intelligendũ eſt a caloꝛe intenſo ad frigꝰ nimiũ d iuris F. I Queriturqui P ino ſuper aliquo rei euentu pꝛeterito vel futuro.puta moꝛte ali cuius pᷣncipis.vnꝰ vt petrus aſſerit moꝛtuũ talẽ do minũ.vel venturũ talem pꝛincipem ad talem ciuita tẽ in fra certũ tempꝰ.qð ſi ſecꝰ fuerit obligat ſe marti⸗ no daturum centũ. ita tñ ꝙ ſi ita eſt vt aſſeruit mar⸗ tinus qͥ tenebat ↄꝛiuʒ viceuerſa teneat᷑ dare petro cẽ⸗ tum.vel minꝰ ſᷣm cõuentionẽ adinuicẽ factam.vtruʒ tale lucrũ ſit licitũ.Rñ.non.ſed turpe lucrũ dici põt ꝓcedens ex auanicia ⁊ nulli deſeruiens vtilitati.ſʒ va nitati ⁊ pdigalitati. lõ tñ reſtituere opoꝛtet de necei ſitate.ſed pauperibo erogandum vt audiui a peritis Et hoc magis ex cõſilio qᷓ ex pᷣcepto/ar.xiiij.q.v.ca. nõ ſanc.⁊.c.qui habetis.Et videt᷑ habere ſiłitudineʒ aliquam ad ludũ q;tum ad futurũ euentum. ulla enĩ lex mandat reſtitutionẽ in huiuſmodi. ⁊ ſilex ol⸗ uina ⁊ naturulis ꝓhibeat omnè actũ auaricie ⁊ illici te acquiſitionis.vt meretricij ⁊ toꝛneamenti ⁊ pmõi. De acquiſito per mere/ S. tũ tho:ſe.ſeiq.xxxij.? Riche in iiij/2 Pe. ð galiln · liij . SSe frreee ming s Capitulũ .XxXlII. ⁊ glo.ſãmaria.xiiij.q.v.in pᷣn· ꝙ nõ dʒ reſtit uere ſed pot de eo fieri elemoſina. ⁊ ↄſulendũ ẽ illud paupen bus erogari nõ tñ tenet᷑ de nccte.qꝛ etſi lex diuina v canonica pꝓhibeat actũ ꝑ quẽ lucrat᷑.nõ tñ ipſam ac ceptionẽ vel dationẽ.Qð oũt eccleſia ꝓhibeat recipi oblatiões taliũ ⁊ in veteri lege intelligit᷑ h̊ de oblatiõi bus ad altare.qð fit in deteſtationẽ criminis vt illa magis erubeſcat ⁊ deſiſtat.⁊ ne ecclia videat᷑ appꝛo bare talia ſcelera.Etidẽ dicẽdũ ð acqſito ꝑ ⁊cubina tũ ⁊ ſodomiã ⁊ adult eriũ eadeʒ rõne.tñ qꝛ ſũme ola iura deteſtant᷑ ſodomiã.iõ magis inducendũ adldã dũ iüllud pauperibo. Quidã tñ dicũt ꝙ acquiſitũ per adulteriũ ẽ dandũ ei in cuiꝰ iniuriã ẽ factũ.ſ.viro cũ ipſe ẽ innocẽs.ſed occulto mõ dandũ ẽ ei ne ei inno⸗ teſcat adulteriũ.vel niſi etiã ecõtrav xoꝛi ſidẽ fregiſſet tũc enĩ pauperib ẽ erogandũ.Sed videt᷑ idẽ dicen dũ qð de alijs turpibus lucris.ſ.meretricio ⁊ hmõi. Si qͥs tñ velſi qua accepiſſent aliqᷓ bona in nõbili Antitate ab his qͥ alienare non pñt.ſia religioſis.ſer⸗ uis.pupillis.⁊ clericis qͥ ad bona eccliaſtica.reſtitue retenent his q̊ hñt curã de eis vel eccłlijs vel mona⸗ ſterijs eoꝝ. QOue etiã in hmõi turpitudine vt cõtin⸗ git ꝑ fraudes ⁊ ĩpoꝛtunss extoꝛſiones habuiſſet tene tur reſtituere ei a q̊ habuit etiã laico vel hũti curam ciꝰ ſi nõ eſt ſui iuris.ar.xiiij.q.vi.c.ſi res. dentibo gladios.lanceas. baliſtas. venena ⁊ hmõiꝗ bus hoies velledunt᷑ vel moꝛunt᷑ vtxꝝ ſit licitũ eoꝛũ opꝰ vel lucrũ.Lõ ſᷣm ray.diſtinctionẽ pmo q ad in tentionẽ eoꝝ.ſcðo qͥ ad ipᷣſa oꝑa. Quantũ ad pꝛi⸗ mũ ſciendũ eſt ꝙ ſi tales hec ſaciãt vel vẽdant ꝓpter EH vt hoĩes talibo abutant᷑.vel ſi ſcient᷑ vẽdãt ⁊ donẽt talibꝰ q́s ſciunt vel credãt abuſuros moꝛtalr peccãt ⁊grauiſſime.⁊ oĩla pctã que occaſiõe illax rerum ab alijs ꝑpetranf ſibi iputant᷑ ⁊ rei ſunt apud deũ oĩim aĩaꝝ que ꝓpter bᷣ pereũt. xi.q ij . c. pcipue . xxvij. q. ij. c.ſi tu abſtines. Itẽ cũ ſint cooꝑatoꝛes oĩm ſcelcꝝ in decõmiſſoꝝ.iõ debent ꝓ oĩbus penã ſuſtinere .ij.q. i.c.notũ.in fi.Si aũt dicãt ſe habuiſſe intentiõeʒ.qꝛ ſcʒ credebãt aliũ emere talia ꝓpt᷑ aliquẽ licitũ vſum. vel bñs aĩm indifferenteʒ nihil ſuꝑ h̊ cogitabat. vel ignoꝛabat ꝙ eẽt illicitũ talia facerevel vẽdere.tũc ſub diſtinguendũ.qꝛ aut ille res ſunt qᷓ ad humanũvſuʒ pñt eſſe vtiles. vt arma in bello iuſto. cultellꝰ ad inci dendũ panẽ.Quedã etiã venena apponunt᷑a medi cis in q buſdã medicinis vel etiã in coloꝛib aptan⸗ dis ⁊ bmõi.aut ad nullũ vſũ vtiles ſunt niſi ad pec candũ.ſicut q̃dã venena moꝛtifera ad nullum bonũ vſuʒ vtilia.Et in pᷣmo caſu nõ dico ipᷣm peccare dũ⸗ modo nõ hẽat intentionẽ coꝛuptã vt dictũ ẽ. niſi foꝛ te ex qᷓlitate ꝑſone vel tꝑis cognoſceretvel ꝓbabiliter ſibi dictaret ↄſcĩa ꝙ ille nõ qrit illã rẽ niſi ad malum ppetrandũ.tũc eni nõ dʒ ſibi vendere talẽ ↄſciam. Friij.q.v.c.de occidendis.⁊.v.q.v.non oĩs. In ſcðo añßit caſu peccat faciẽdo vel tenẽdo vendẽdo vł alias alienãdo res tales.xxi.q.i.c.i.de ↄſe.di.v.fucare. ar. de libello famoſo quẽ nõ dʒ quis oſtẽdere ſed deſtrue re als hercaret ulrer vecl.b totũ, ⁊ ẽ optima.l.ad boc./ff. de ᷣben:emp.l. ꝙ lepe,. vbi ponit᷑ talis regia. De facietibus vel ven .. XI ꝙ flagitioſe rei.i.q nullo mõ ꝑ additionẽ alteri rei po teſt eſſe vtił vſui humano.nec emptio. nec mandatũ nec ſocietas valere põt. Et oĩa mala q inde ſequunt᷑ pñt iſti ĩputari.Cõcoꝛdat in pᷣdic tho.hoſti.⁊ inno- De baliſtarijs Mota.J.XII. wars ſagittarioꝝ ſeu exercitiũ ꝓhibet᷑ ſub pena excꝰ municatiõis.ex de ſagit.ca.vnico.qð cõlter intelligit᷑ de hello iniuſto ⁊ 3 catholicos. Nam infideles vel etiã fideles in iuſto bello licitũ reputat᷑ aʒ in bello luſto nõ refert ᷓtũ attinet ad iuſticiã vtꝝ aperte vel ex inſidijs qs pugnet krii q.ij.dñs.Et pugnare cũ baliſtis videt᷑eſſe pugna ex inſidijs. Sed q;tũ ad ex cõicatiõis penã tenẽt cõiter doctoꝛes ꝙ ſit canon ferẽ de nõ late ſnĩe ſiue bellũ ſit iuſtũ ſiue iniuſtũ:cõi⸗ cationes epłas.l.i. De factoꝛibus ⁊ vc⸗ J.xXII ditoꝛibo aleaꝝ ⁊ tatilloꝝ ⁊ cartaꝝ ſcu naiboꝝ.fucoꝛũ ſertoꝝ. ſeu coꝛonarũ mulierũ.capilloꝝ capitis:ſtãpa toꝛibo pannoꝝ,⁊ hmõi oꝛnamẽtoꝝ.quid iurꝭ. Uide dicendũ de factoꝛibo vel venditoꝛibo aleaꝝ.taxilloꝝ cartaꝑꝝ.ꝙ qꝛ vt in pluribo hoĩes vtunt᷑ his ad pctĩ moꝛtale ꝓpter auariciã.iõ non videt᷑ tales poſſe excu ſart a moꝛtali.vñ nec abſoluendi miſi talia dimittãt. de pe.di, v.falſas.⁊.c.frẽs.⁊.c.negociũ.Guiłetiam dicit ꝙ nõ ẽſecurũ detalibo viuere qrũ vſus ẽ vt fre quentiꝰ ad peccatũ qð intelligo de moꝛtali.⁊ ẽ turpe lucrã. Sed de factoꝛibo ⁊ venditoꝛibo fucoꝝ ⁊ alioꝝ oꝛnamentoꝝ videt᷑ dicendũ ꝙ vẽdẽdo his de quibo ſcit vel credit ꝙ vtant᷑ ad pꝛouocandũ ad laſciuiã eſt moꝛtale.qꝛ caoperant᷑ tali in crimine.ij.qic.notuʒ. Quod tũñ nõ dʒ defacili credere niſi appareant ſigna manifeſta vt in meretricibo. Nemo enĩ eſt iudicandꝰ Imemoꝛ ſalutis eterne,de ↄſe,di:i.iubemꝰ. Ubi autẽ H ignoꝛat vel ↄſiderat ſed ſolũ de vanitate adütit cũ talibo poſſint mulieres vti cum peccato ⁊ ſine pctõ.⁊ cñ moꝛtali ⁊ cũ veniali ſᷣm intentionẽ eaꝝ ⁊ q̃ntitatẽ exceſſus. Et ꝙ intẽtio eaꝝ vt in pluribo ſit laſciua velł moꝛtalis ſuꝑbia aut ianis gloꝛia.duꝝ eſt dicere ⁊ te⸗ merariũ iudicarel. Qñ etiã ſit tantꝰ exceſſus ꝙ faciat moꝛtale difficile eſt diſcernere. vñ non videt 7 in bu⸗ iuſmodi peccẽt moꝛtalit᷑. Minꝰ enim ẽ iſta facere vł vendere ꝙ; poꝛtare.ſed iſta poꝛtarevel vti vt ſfud qðᷣ vigdet᷑ pꝛecipueint᷑ oꝛna mẽta ꝓuocantia ad laſciuiaxʒ de ſe nõ eſt moꝛtale ſm.b.tho.ſe.ſe.q:clxix. Ubi etiã dicit ꝙ qꝛ mulieres licite pñt ſe oꝛnare. vel vt pſeruẽt decentiã ſui ſtatꝰ. vel aliqd etiã addere vt placeãt vi⸗ ris ſuis.ideo artifices taliũ oꝛnamẽtoꝝ nõ peccãt in vſu artis hmõi.niſi foꝛte adinueniẽdo aliqua ſuper⸗ flua ⁊ curioſa.qlec rñ hoc faciẽdo dicit eſſe moꝛtale. Sel ſi dicat᷑ ꝙquerũt alijs viris placere vt in pluti bus ſaltim ad inanẽ gloꝛiã. Dicendũ ꝙ inanis glo⸗ ria ex genere ſuo ẽ veniale ſm. b.tho. ſele: q/ cxxxij. Iʒ aliqñ poſſit eſſe moꝛtale. Perſuadẽdi ſunt igit tales ad dimittendũ opera ⁊ venditionẽ taliũ venitatum non tamen cogendi per negationem abſolutionis Dubia enim in melioꝛem partem ſunt interpꝛetan⸗ eers de re.iuris ceſtote. De ipſo autẽ vſu oꝛna⸗ tus dicek ti· vis Citulus BDe atte hiſtriona/ .GS. III tus.⁊ de factione inſtrumentoꝝ muſicoꝝ ⁊ vſu eoꝛũ Sciendũ ſᷣm.b.tho.ſe.ſe.ꝙ ars biſtrionatꝰ de ſe nõ eſt ũlicita.qꝛ oꝛdinat᷑ ad recreationẽ ⁊ ſolaciũ hoĩbꝰ exhibendũ qð neceſſariũ eſt vite humane.ſicut ſal ci bo ꝓ codimento.dũmodo fiat locis tꝑibus ⁊ modis opoꝛtunis ⁊ a ꝑſonis laicis als peccatũ eſſet.vt ſi tẽ⸗ poꝛe pnĩe in loco eccłie a perſona eccliaſtica.vel cum iniuria dei vel ꝓximi Qð ſi fieret cũ verbis turpibo vel actibo turpia repñtantibo.vel cuʒ incantationibo ⁊tüc eſt illicitũ ⁊ moꝛtale.Et talia exercentes nõ ſunt abſoluẽdi necxõicandi.Et de talibo loquit᷑ cypꝛianꝰ in.c./ꝓ dilectione. de ↄle.di.ij. ⁊ augꝰ. di. lxxx vi.qͥ ve⸗ neratoꝛibo donãt.vbi dicit ꝙ dando talibo pecuniaʒ ꝓ opere ſuo ẽ magnũ peccatũ.qꝛ fouent᷑ in ſcelere ſuo ⁊ ptinet h̊ ad turpe lucrũ. vñ ⁊ paupenbo erogandũ de cõſilio tñ.ſicut etiã acquiſitũ per artem mathema tic.i.diuinatoꝛiã.vt.xiiij.q:v.c.qͥ habetꝭ.cũ.c. ſeq. Muantũ ad facien- . X tes inſtrumẽta muſica.Cũ vſus eoꝝ de ſe ſit licitus. ſta ⁊ foꝛmatio ⁊ venditio. Põt tñ multiplicit᷑ eſſe pec catũ in vſum eox.vt ſi ad laſciuiã puocandã vel ni⸗ miã cõplacentià ſenſualẽ. ꝑmaxime autẽ in diuinis officijs pulſare in oꝛganis ballatas ⁊ cantiões laica les videt᷑ magna dei irreuerentia. Necita dʒ placere clerus populo ad aures qð diſoliceat deo miſcendo carnalia diuinis officijs Que enĩ cõuẽtio xpᷣi ad be⸗ lial.Et ſi multi nõ ꝑpendunt de cantionibo. aliqͥ tñ mundani ⁊ vani ꝑcipiũt.vñ trabunt᷑ magis ad car⸗ nalia qᷓ; ad ſpiritualia.Et cypꝛianꝰ dicit. Cogitatio camalis et ſecularis hoĩs abſcedat.ſ.tꝑe oꝛationis et Diuini officij.de conſe.di.i.qñ. Vtꝝ aũt moꝛtale vel veniale ſit ipſi viderint qͥ H̊ faci=t. De ementibus tem. ſ.xVI. poꝛe meſſiũ blada ⁊ tꝑe vindemiaꝝ vinũ ⁊ alios fru ctus vt poſtea canꝰ vendãt in futurũ. Dicit canon h̊ eſſe turpe lucrũ cũ fit ob cupiditatẽ nõ ob neceſſitatẽ xiiij.q;iiij. quicũq;. Sed vl.in tractatu ſuo pleniꝰ di ſtinguit. Dicit enim ꝙ B fit aut ꝓter bonũ cõmune. aut pꝛopter bonũ pꝛiuatum. Si pꝛopter bonũ com mune.ſicut ioſeph emit frumentũ tpe abundãtie vt poſſet ꝓuidere patrie tꝑe infamis. Geñ.xli.hoc meri toꝛiũ eſt. Idẽ ray. Si aũt ꝓpter pꝛiuatũ cõmodũ tũc tripliciter. q? aut hᷣ fit ex pꝛouidentia timẽès ne poſtea hab eat in futuꝝ emere ſi indiguerit cum canꝰ ent.⁊ tñ poſtea cũ nõ indigeat ſicut credebat vendidit ca⸗ rius q; emerit ſed nõ cariꝰq; vendat in foꝛo.⁊ h̊ licitũ eſt. Jdẽ ray.⁊ guil.⁊ inno.Et multofoꝛtiꝰ ſi ̊ facit ex pietate.vt.ſ.ex lucro vẽdinõis inde ꝓuideat pauperi bus.dũ tñ moderate h faciat ita ꝙ p cariſtiaʒ cõſtas non ledat᷑. Scðo põt b̊ᷣ fieri ᷣm iuſticiã cõmutatiuã vt faciũt mercatoꝛes.⁊ licite pñt ꝓ opera ſua recipere lucrũ vt ſuſtentent᷑ dũmodo nõ intendãt canſtiã in⸗ ducere. Idẽ dicit guił.⁊ addit maxime ſi aliud genꝰ negociatõis nõ nouit.nec alias hʒ vnde viuat vel ſu ſtentet᷑ cũ familia ſua.Tertio mõ fieni põt hᷣex auani cia lts ꝓᷣ vnꝰtĩ emit de huiuſmodi ⁊ ↄgregat po ſtea cõpellunt᷑ hoĩes emere ab eo ad placitũ ſuũ.⁊ig vendit care vt vult.⁊ iſti enoꝛmiter peccant 2 pcimũ ⁊ cõitatẽ.⁊ tales qͥ victualia vel alias res.aut etiam monetas emũt vt cariſti inducãt. vocat ray. nephã das beluas ⁊ moꝛtale ẽ ſᷣm guił.ſiue a clericis ſiuea laicis fiat.ſed grauiꝰ in clericis. Inno.⁊ hoſti.dicunt ꝓ qui emũt victualia ⁊ canꝰ vendãt tꝑe indigẽtie qᷓ; icʒ emerũt nulla vtilitate pẽſata.ſ.puiſiõis ſue ꝑſone ⁊ familie vel ſubuentiõis pauperũ. ſed ex cupiditate vtiq; peccãt.nõ tñ tenent᷑ huiuſmodi lucra reſtituere certis ꝑſonis.ſed debent pauperibo erogari ſ̃m ray. vt. xiiij q.v.qui habetis cũ.c.ſea e⸗Sed R L rũ eſt de honeſtate conſilij nõ de neceſſitate ſicut de Bunt⸗ lucris dictũ eſt. 8 turpia lucra vt in mittendo vel poꝛtãd oarma vel li⸗ gnamina.vel quecũq; mercimonia ad teras ſolda⸗ no ſubiectas.⁊ tales vltra peccatũ turpis lucri incur runt excõicationẽ cuiꝰabſolutio pape reſeruatł᷑ ⁊ de H̊ ₰ℳ ucru quod quis.i. xVIII. ↄſequit᷑in ſeruiendo vſuranio in arte illa. pſoneta ca eſt mediatoꝛ in malis ↄctibus. Miles in ſeruiendo in bello miuſto q;tũ ad ſtipendiũ ſuũ. Notariꝰ in fa⸗ ciendo inſtrumẽta vſuraria.⁊ bꝛeuit᷑ quodcũq; lucx qð quis recipit ꝓ oꝑe quo ſeruit alijs in illicitis.Lu crũ etiam qð quis facit in opando vel vendẽdo die/ bus feſtiuis vel in eccleſijs vel alijs locis indebitis. Recipiendo etiã pecuniã ob electionem alicuiꝰin ali quã dignitatem tem poꝛalẽ.dicit guil. ꝙ eſt turpe lu⸗ crũ.⁊ conſulendũ ꝙ pauperibus det. q;uis hoſti. di cat bᷣ ſimonia edll. . . Capłm. xxiiij.de inhumanitate. itcoꝛdiã ſeu inbumanitas ponit᷑ pꝛo filia auaricie a.b.grego.in li.moꝛal.⁊ ab yſið.⁊a.b.tho. ſe. ſe. Et cõſiſtit viciuʒ iſtud in h̊ ꝙ quis nõ ſubuenit pꝓximo in neceſſarijs vite cuʒ põt.quod cõiter ꝓcedit ex auaricia ex eo ꝙ amat plꝰ ſubſtantiam tꝑalem qᷓ; ꝓximũ ſuũ. Et talis deficit a ſaciẽdo elemoſinas coꝛ⸗ poꝛales q cõtinent᷑in hoc verſu.videlʒ. Uiſito.poto. cibo.redimotego.colligo.cõdo.Loquẽs pð.de ſub uentione pximi ꝑ quã excluditnr vitiũ iſtud obdum tionis ↄ miſericoꝛdiam.ſic ait põ.xl. Geatꝰ qͥ intelli⸗ git ſuꝑ egenũ ⁊ pauperẽ in die mala liberabit eũ do⸗ minꝰ.Dominꝰ conſeruet eũ ⁊ viuiſicet eũ ⁊ beatum faciet eũ in tena.⁊ nõ tradat eũ in manibo inimicozꝝ eiꝰ. Naturale eſt enĩ cuilibet appetere beatitudinem ⁊ vitare miſeniã que eſt ei contrarnia. Sed cũ ꝑ obdu rationẽ contra miſcðᷣiam efficiat᷑ quis miſerimꝰ. qꝛ dãnatus. Dicit᷑ enĩ Math.xxv. ꝙ ibũt hi.l.q imiſeni⸗ coꝛdes in ſuppliciũ eternũ ⁊ ꝑ miſerationes.⁊ elemo ſinas debite factas cõſequant᷑ beatitudinẽ. qꝛ miſert coꝛdibo dicek Math.xxv. Uenite bñdicti patrꝭ mei percipite regnũ. Eſuriui enĩ ⁊ dediſtis mibi mandu care ⁊c. Ideo extirpãdũ ẽ iſtud vitiũ.⁊ elemoſina de⸗ bito mõ ſacienda ẽ vt perueniat᷑ ad beatitudiuẽ.qð vym guil. ve⸗ unt/ alia plura J. XVII. Gaduratio contra miſe — — %v — —— — — —☛ - ————UN —,— — — — — — — — Ri tnß d nc Nii d id nis⸗ . uin⸗ ien u g* Nu znirin lcnm Giun mmin⸗ amam Capitulũ „XXIIII. innuit põ., dicens. Beatus qui intelligit. vbi tria noranttur. . Pꝛimũ ꝙ inhumanitas eſt eradicanda ꝑ rõnabilis elemoſine erogatõnẽ ibi. GBeatus qui intelligit ſuper egenũ et pauperem. J Scðm ꝓcrudelitas hec eſt eliminãda pꝛopter hoꝛri bilis ſententie euaſionẽibi.in die mala liberabit euzʒ dominus. Teniũ ꝙ iniquitas hec eſt effugãda pꝛopter pꝛeſen⸗ tis vite fructificationẽ.ibi.dñs cõſeruet eum. Quantum ad pꝛimum §. oſtenditur ꝙvitiũ hoc eſt eradicandũ.ꝑ hoc ꝙ cotra/ riũ ſuadetur.ſ.ſubuenire pauperibo.Quõ eni põt ali quid efficacius ſuaderi.qᷓ; cũ oſtenditur ex eo beati⸗ tudinẽ adipiſci. Beatꝰ inqt qui intelligit. Contraria eĩ mutuo ſe expellunt. Sed non ſufficit dare elemoſi⸗ nam.niſi detur debito modo. Vnde Ecci.vij ðꝛ.Et facere elemoſinã ne deſpicias.donec inuenias iuſtuz id eſt teneas eaʒ qͥuſq; debite poſſit erogari.Et h̊ no tat pp.cũ ait. Beatus qui intelligit.i cu ĩtellectu⁊ ra tione pꝛouidet pauꝑibo ⁊ egenis.Oꝛdinẽ nouit ray. ponẽs circa hoc diſtinctionẽ.dicẽs eſſe diſcernenduʒ inter petẽtes elimoſinã. Aut petũt quaſi ex debito v pꝛedicatoꝛes⁊ pᷣlati. Aut ſimpliciter pꝛo coꝛꝑis ſuſtẽ tatione. In pꝛimo caſu diſtingue.qꝛ aut ſũt noti aut non. Si ſunt noti ⁊ conſtat eos miſſos vel ↄſtitutos ad pꝛelaturã recipiendi ſunt.i.Coꝝ.ix. Qui altari ð ſeruiũt cũ altari ꝑticipant᷑. Et non alligabis os bo/ uis triturantis ⁊c. Si vero ſunt incogniti et dubitat᷑ an eis tale officiũ ſit conceſſum. pꝛimo debent exami „ „ nari an ita ſit.qꝛ circa maioꝛa maius ꝑiculũ vertitur Mon eni eis tm̃ dat tꝑalia ſed ſpũalia accipit.in qbo vertit᷑ periculũ magnũ.di.xlij quieſcamꝰ. Poſſent eĩ falſa diſſeminare vt heretici qui ſimulãt ſanctitatem vt cerretani qui multa mẽdacia fingũt. In ſcðᷣo caſu cũ.ſ.petũt ſimpliciter pꝛo ſuſtentatiõe coꝛꝑis iterum ſubdiſtingue.qꝛ aut potes abũdare ſeu ꝓuidere om̃i bus.aut non. Si omnibo ſufficis. omnibo indiſticte ſubuenire debes hũtibo indigentiã. Inuitãt nos ad hec exempla abꝛae ⁊ loth.qꝛ omnes indifferẽter reci⸗ nendo inter pauperẽꝛ pauperẽ. Mon eni ex vita eoꝛũ quos recipis mercedẽ tibi retributurꝰeſt deus.ſed ex volũtate⁊ honoꝛificentia multa⁊ miſericoꝛdia ⁊ boni tate.diſt. xlij.c.quieſcamꝰ.Et qð dictũ eſt de dando oĩbus indiſtincte ad ſuſtentationẽvbi quis ſufficiat. intelligendum niſi recipiens elemoſinsʒ abuteret. vt puta vel male expẽdendo. vel pꝛopter hoc traderet ſe negligẽtie cõfiſus de ꝓuiſione ſibifacta.ar.v.q.v.ca. non omnis. Indigentibo aũt ad moꝛtẽ quãtũcunq; malis.obſtinatis.excõicatis.hereticis.iudeis.⁊ infi⸗ delibo alijs ſemꝑ ſubueniendũ eſt. ⁊ ab oĩb etiam ſi opꝛteret furto occiꝑecũ non inueniref aliterad ſubue niendũ.diſt.lxxvi:paſce. In ſcðo vero caſu cũ.ſ. qͥ non põt oĩbo ſufficere dicit Ambᷣ.nouem eſſe ↄſiderã da.ſ.fidem.qꝛ fidelis pꝛeferẽdus eſt infideli.qdð intel ligendũ videt cetenis panboꝛ pcipue equalitate indi magis eſſent deſerendi filij q; parentes. gentie. Cauſam. qꝛ illi qͥ tenent᷑ captiui ab hoſtibus ſunt alijs pᷣferendi.Locũvt ſi captus pꝛopterdebitũ iuſtũ excrucietur in carcere. Nam ſi omnibo debetur miſericoꝛdia.iuſto ampliꝰ illis. Cempus. nam ſi tꝑe afflictõnis ſue nil a te impetret ⁊c/ſi tꝑequo duc ad moꝛtẽ. S non totũ necvni ſimul oẽs opes eſ fundant᷑.ſed diſcrete diſpenſent᷑.⁊ hoc niſi aliquis ex toto vellet mundũ deſerere. vt religioſi. Exemplũ in heliſeo.Et ſipõt pluribo ſufficiẽter tra dere.meliꝰ eſt qᷓ; vni tm̃ dare.ſed non meliꝰeſtvnivel paucis ad ſuſ ficientiam q; mulus ad ĩſufficientiã ⁊ quaſi nihil ſᷣm tho.vbi ſupꝛa. Meceſſitudinẽ.vt ꝓpinqui ſanguinis extraneis pꝛeferant᷑. Henlegccea: latcecter ſu⸗ litudinarij alijs pꝛeferẽdi ſunt.lobilitatẽ.i. verecũ⸗ diã ue⸗ ingenuos ꝓdit natales.Etatem.qꝛ ſenes iu ulenibo nibo. cerer pa ribo. p̃ferendi ſunt. hoc plene babes di. lxxxvi.non ſatis.Tho.ij.ij.q.xxxi.ðt.Exhibitõ ca „ iItatis ⁊ beneficioꝝ ad magis gopinquos 2 attinen tes magis eſt extendẽda. Sed ꝓpinquitas vniꝰ ho minis ad alteꝝ poteſt attendi diuerſimode ſᷣm diuer ſa in quibo ſibi homĩes ad inuicẽ cõmunicant. vt cõ ſanguineiĩ naturali cõiũctõe.cõciues in ciuili.⁊ fide⸗ les in ſpũali.⁊ ſic de alijs.⁊ ſᷣm diuerſas cõiũctiones ſunt diuerſa beneſicia impẽdenda.Nam vnicuiq; eſt magis impendendũ beneſiciũ ꝑtinẽs ad illã rem ſᷣm quã eſt nobis magis cõiunctꝰ ſimplir loquẽdo tñ pᷣt vaniarl ᷣm diuerſitatẽ locoꝝ⁊ tꝑm ⁊ negocõꝝ. Nã in aliquo caſu magis ſubueniendũ eſt extraneo, puta ẽ extrema neceſſitate qᷓ; patri non patieti illam neceſſi⸗ tatẽ. Itẽ dicit tho.vbi.S.q; nullũ bene actoꝛis eſt be⸗ neticiũ ſicut parẽtũ. Ideo parẽtes in recõpeſandis be neficijs ſunt oĩbo alijs pᷣferẽdi. hiſi neceſſitas ex alia pte pponderet.vel aliq alia conditio, puta cõis vtili⸗ tas eccleſie vel reipublice. Uñ in extrema neceſſita Sciendũ ꝙ per miſciam elemoſina euadit ientẽ tia hoꝛribilis dãnationis qua dicet᷑. Ite maledicti in ignem eternũ. Deelemoſina eni ðꝛ. Tho. xij. Elemo e ſina a moꝛte liberat.⁊ ipſa eſt que purgat peccata.Et piebant. inter alios etiã angelos reciꝑe meruert. Be ne. xix. Et in hoc caſu dicit Criſ. Quieſcamꝰ ab hac abſurda⁊ dyabolica ⁊ pꝑemptoꝛia cunioſitate.ſ.diſcer Hᷣ ẽ qð ait po. In die mala libabit eũ dñs.ſ.apenis. Dies mala ðꝛ dies indicij ꝑticulanis ⁊ vniuerſalis q̃ mala eſt repꝛobis/ꝓpter damnatiõis ſnĩam durã cõ⸗ tra eos publice latam. Ecõtra aũt vt ðꝛ. Ja.ij. Judi⸗ ciũ ſine miſericoꝛdia.ſ.liberante. fiet illi quinon fecit miſericoꝛdiã inhumanus exiſtens. Uñ ps.xlviij. de diuite auaro ait. õ dabit deo placationẽ ſuã.⁊ pᷣci⸗ um redemptionis anime ſue laboꝛabit⁊c̃. Ubi tria ð eo noranrr. Pꝛimũ ꝙ deo extat irrecõciliatus.quia nõ dabit deo placationem ſuuam. Scõðm ꝙa pcrõ extat inełpiatus. quia nec pꝛecium redemptionis animeſuaeu. F Tertiũ ꝙ in eternũ durat cruciatus.quia laboꝛabit in eternum⁊ viuet adhuc in ſinem· Ouantum ad pꝛimũ dicit Oꝛeg.in oꝛatione ð eo Deus qui culpa offenderis penitẽtia placoris. Sed medicamentum foꝛtiꝰ quod oꝑatur in penitentia eſt miſericoꝛdia elemoſine:inquit AImb/de be din cele Citulus Pꝛimus medicamentũ. Unde in figurã huius dicit iacob de eſau.quem timebat ꝓpter offenſam. Placabo eũ mu neribus. GBeñ.xxxij. Oñs enim placat᷑ muneribo ele moſinarũ. Sed inhumanꝰ cum nõ det elemoſinas ex auaricia ipᷣm placare nõ poteſt.⁊ per cõſequens re manet inimicꝰ ⁊ nil qð facit boni põt deo eſſe gratũ. Quantũ ad ſcoᷣm dixit nabuchodonoſoꝛ peccato ri daniel. Peccata tua elemoſinis redime. Dañ.iiij. Etambᷣ.Peccatis tuis venundatꝰ es.ſ.dyabolo. re dimete pecunia tua.ſ.ꝑ elemoſinas.de pe.di.i.medi cina.Sicutigit᷑ peccatoꝛ ꝑ elemoſinam contritiõis quã dat aĩe ſue liberat ſea ſeruitute dyaboli ⁊ pctĩ q̃ ad culpã. Ita ꝑ elemoſinã quaʒ dat pauperi liberat ſe a pena debita ſupplicij. Sed ĩmiſericoꝛs non dat elemoſinã interioꝛẽ nec exterioꝛẽ.Et ideo qꝛ nõ dabit pꝛeciũ redemptõis ale ſue remanet ſub ſeruitute dya boli in peccatis: Ex his ſequit᷑ tertiũ. Naʒ exq̊ nõ placat hic deũ quẽ offendit.ſed cum peccatis accedit ad diẽ malam iudicij in fine vite ſue.i.poſtea in fine mundi.Ideo in die mala nõ liberabit eum dñs.ſed dicet ei cũ alijs. Ite maledicti in ignẽeternũ in qͥ ᷣm ps.laboꝛabit in eternũ cruciatibo.Et quare non libe reła dãnatione in illa die aſſignat pꝛo cã inbumani tatẽ dicens.Eſuriui ⁊ nõ dediſtis mihi manducare Math.xxv. Uilſ itari debet infirmꝰ ⁊ tribulatꝰ vt conſulet᷑ verbis.adiuuet᷑ in coꝛpoꝛalibus obſequijs. ſubleuet᷑ ſi indigeat tꝑalibus ſubſtantijs ꝓ medicis ⁊ medicinis.Etſicut dici᷑ Job.v. Uiſitans ſpecieʒ tuã.i/ꝓximũ.nõ peccabis ſed pꝛemiũ mereberis.di⸗ cente xpᷣo. Infirmꝰfui ⁊ viſitaſtis me.Sic amici iob viſitauerũt eũ depauperatũ ⁊ infirmatũ vt non cõſo larẽt᷑ eũ. Sed qꝛ repᷣhẽderũt eũ dicẽtes ꝓpt᷑ hypocri⸗ ſim percuſſum ⁊ humiliatũ.deo diſplicuerũt. Po tari debet ſitibundus ⁊ qͥ indiget. iu illud Ro.xij. Si ſuit inimicꝰ tuus potũ da uli.⁊ multomagis be⸗ niuolis. Math.x. Qui potũ dederit vni ex mĩmis tm̃ in noiĩe diſcipuli nõ perdet mercedẽ ſuam Rebec ca que potũ dedit elieʒer ꝓcuratoꝛi abꝛae poſtulanti meruit magniſice matrimonio copulari. Cibꝰ de⸗ bet pauperi miniſtrari.ſᷣm illud Eſa Aviij. Frãge eſu rienti panẽ tuũ. Noĩe enim panie intelligitur cibus VSBignãter dicit᷑ frãge.i.partẽ da.vt videlʒ ſᷣm ambᷣ. Di. lxxvi.c.nõ ſatis. Nõ totũ quis ſibi eripiat.ſed qðᷣ habetcũ paupere partiat᷑. Uel etiaʒ frange.ſ.plures ptes faciẽdo da pluribo. Meliꝰ eſt enĩ dare multis ad ſufficientiã q; vni ad ſuperabundantiã. Panem dicit qͥ eſt cõis cibꝰ.qꝛ nõ debẽt pauperibo fieri lau⸗ ta cõuiuia. Uñ augꝰ dicit. Dent paupenbo vilia di⸗ uites.⁊ ipſi vtant᷑ delicatis.di.xlieNõ cogant᷑. Tuũ dicit nõ alienũ.i.de male acquiſitꝭ que debẽt reſtitui Mã vt dicit᷑ Ecci.xxxiiij. Qui offert ſacrificiũ.ſ.ecclie de ſubſtantia pauperũ quaſi qui victimat filiũ ante patrẽ ſuũ.xiiij.q.v.ĩmolans.Diues epulo qꝛ micas Panis laʒaro nõ dedit in inferno ſepultꝰ guttã aque abere nõ potuit Lu.xvi. Tegere.i.veſtire nudũ. ſub q̊ compꝛehendit᷑ oẽ cooperimentũ coꝛpoꝛi neceſ ſariũ ⁊ vſui aptũ.Eſa.lviij. Cũ videris nudũ operi eũ.Qð oſtendit iob optime ſe ſeruaſſe dicẽs. Si de⸗ ſpexi pꝛetereuntẽ eo ꝙ nõ habuit veſtimẽtũ.⁊ abſq; operimento pauperẽiſi nõ benedixerunt mihi latera eiꝰ.⁊ de velleribo ouiũ mearum calefactꝰẽ.humerus meꝰ a iunctura ſua cadat.Job.xxxi. Et de thabita qᷓ erat plena operibo bonis ex elemoſinis dicit᷑ Act. ix ꝙ vidue flentes oſtenderũt petro tunicas ⁊ veſtes q eis ipſa faciebat.ex quaꝝ cõpaſſionepetrꝰ moꝛtuam ſuſcitauit. Sic iohanes baptiſta admonebat turbã dicẽs. Qui habet duas tunicas det ñ habẽti.Lu.iij Pꝛo vna enĩ tunica vt exponit hieroꝰ. intelligit᷑ veſti mentũ ſibi neceſſariũ ⁊ familie ſue. pꝛo alia intelligũ tur alie ſuperflue veſtes q̃ ſunt pauperibꝰdande.UIt enĩ ait ambeMHudoꝝ eſt veſtimentũ qð recludis.ſcʒ ſuperfluũ.di.xlvij.ſicut hi.Nõ ſubuenientibo enim de veſtimento dicet in iudicio xpᷣs Math.xxv.ſju⸗ dus fui ⁊ nõ cooperuiſtꝭ me.⁊ ideo. Ite maledicti in ignẽ ⁊c. Lolugere in domũ pꝑegrinos. ad Heb. vl⸗ ti.MHoſpitalitatẽ nolite obliuiſci.Per hanc enĩ quidã placuerũt deo angelis hoſpitio receptis. ſicut ptʒ de abꝛaam ⁊ loth. Beñ. xix. Job etiã oſtedit ſe huic va⸗ caſſe operi dicẽs.foꝛis nõ manſit peregrinꝰ.⁊ hoſtiũ meũ viatoꝛi patuit Job.xxxi.Et hoc fieri dʒ hilariter i. Petri.iiij. Hoſpitales inuicem ſine murmuratiõe⸗ PHiero.Oẽs hoſpites aduenientes leta frõte ſuſcipi⸗ mus.⁊ eis pedes abluimꝰ pꝛeter hereticos. Similit qꝛ multi diſcurrũt trutanni ⁊ cerretani ⁊ latrũculi:et ideo caute in hmõi agendũ ẽne daniticet᷑. Dicit᷑ enĩ xiij q.i.Sad hec. Mus in pera. ignis in ſinu. ſᷣpẽs in gremio.male remuncrãt hoſpites ſuos. Econtra domos hoſpitibo clauſas in ſodomis ignis celeſtis cõſũpſit.di:xlij.S.i.Sic ⁊ ignis inferni inbumanos hoſpites deuoꝛabit.quibodicet᷑. Hoſpes fui ⁊ nõ col legiſtis me. Math. xxv . Er ſextũ opꝰ miſcdᷣie coꝛ poꝛalis redimere captiuos. ⁊ eos qui detinenapud infideles redimere maxima miſcðia eſt.cũ ibi pericli⸗ tet᷑ nõ ſolum coꝛpus ſed etiã aĩa.pꝛo quo etiã calices conflari ⁊ vẽdi ſuadet ambꝛo,.dicẽs. Oꝛnatꝰ ſacroꝝ eſt redẽptio captiuoꝝ.Et vere iſta ſunt vaſa pꝛecioſa que redimũt aĩas a moꝛte. Ille verus eſt theſaurus qͥ operat᷑ quod ſanguis xpᷣt operatꝰeſt.xij.q.ij.c.au⸗ rũ. Et idẽ etiã dicit᷑ ex ſnia ſexte ſinodi vniuerialis qᷓ habet᷑.e.q.c.apłicos. Paulinꝰepᷣs: Nolanus vir ſan ctiſſimꝰ. vt refert grego.in li.dyał.qꝛ pꝛo redemptiõe filij vidue ſe ſeruituti ſubiecit infideli.Oẽs captiuos xpᷣianos qͥ detinebant᷑ ab infidelibo longobardis pe⸗ tijta rege ⁊ obtinuit liberari ⁊ remitti ad ꝓpꝛia. Eos quoq; qͥ detinent᷑ in carceribo pꝛo debitis ⁊ pᷣcipue ſi ne culpa ſua redimere ꝓ eis ſoluendo creditoꝛibo vel mutuando magna elemoſina ẽᷣ. Et multomagis qᷣs debet debitoꝛes ſuos qͥs nouit impotẽtes ad ſoluen dũ ex miſcðᷣa relaxare.quod dñs pᷣcepit dicẽs.Eſa. lviij. Dimittite eos qͥ cõfracti ſunt liberos.illos etiã qͥ iniuſte ponunt᷑ ad carceres iuuare vt abſoluant᷑qͥ libet ꝓ poſſe debet laboꝛare.ſic fecit abdemelech eu⸗ nuchꝰ regis ſedechie pcurãs pꝛecibo ſuis ⁊ obtinẽs a rege hieremiã ꝓphetam miſſum in lacũ.i.puteũ ſi⸗ ne aqua ad inſtantiã ſacerdotũ ꝓpter veritatem qua pꝛenuũciabat future captionis hieroſolymoꝝ inde ex⸗ trahi ⁊ ſibi pꝛouideri exqͥ multũ deo placuit. vt ha? bet hiere. xxxviij. Inſupera ſeruitute liberare ſeruos p̃cipue poſtq; effecti ſunt xpᷣiani. ⁊ credi põt eos be⸗ ne vſuros ſus libertate ẽ magna miſcdia.ſicut ⁊ lipſa — — — A w Ai nlc uun⸗ than nl ng haͤ igii mi wle Dake ſnn fho Eannen nis ⸗ iinig Pni R mln ccunns gican imisi — Capitulũ ſeruitus ẽ magua miſeria. Uñ ⁊ greg.dicit ꝙ ſalubꝛi ter agit᷑ ſi hoĩes quos liberos ab initio natura ꝓtulit ⁊ iuſgentiũ iugo ſubſtituit ſeruitutis.in ea qua nati fuerat manumittẽtis beneficio libertati reddant᷑.xij q:ij.cũ redẽptoꝛ.vbi põit exemplũ ad h̊ inuitãs nr̃i redẽptoꝛis 4 nos dyaboli captiuos libertate dona⸗ uit. AVltimũ opꝰ miſericoꝛdie coꝛpoꝛalis eſt cõde⸗ re.i.ſepelire moꝛtuos.Thobias ſepeliẽs etiã cõtra pᷣ ceptũ regꝭ ſennacherib moꝛtuos de populo ſuo.⁊ ali qñ dimittens pꝛandiũ vt h̊ exequeret᷑.nec timens mi nas vel pericula moꝛtis.ꝓpter hoc multũ deo placu it vt ſibi dixit raphael angelus Thob.xij.Et ex ma⸗ gna miſeria cecitatis ⁊ pauꝑtatis deuenit ad illumi⸗ nationẽ ⁊ magnã pꝛoſperitatẽ cũ filio ſuo.Filij iacob cũ magna diligentia fecerũt officiũ ſepulture ipſius vt habet᷑ Geñ. vl. Et in penã dictũ fuit de iniqͥ ioa⸗ chim. Sepultura aʒini ſepeliet᷑. Hiere.xxij. Aʒinus manet inſepultꝰ. Deuote etiã mulieres marie cũ ni⸗ chodemo ⁊ ioſeph multuʒ cõmendant᷑ de ſepultura pie ⁊ gloꝛioſe exhibita xpᷣo. Math.penul.Ad h̊ etiãẽ facit qð habet᷑ xiij.q.ij.c.ebꝛon.⁊.S.ſe.Et qᷓ;uis ſei pultura moꝛtui nõ cõferat moꝛtuo q;tum ad ſenſum quẽ coꝛpꝰ non hʒ poſt moꝛtẽ ꝓpter qð ſaluatoꝛ nõ po nit inter oꝑa miſcðie in iudicio rerends. Illa enim tm̃ ponit que ſubueniũt vite humane.tũ enã nõ me⸗ moꝛat ea.qꝛ hoĩes ex ſe ad hoc inclinant᷑ ecx humani⸗ tate ⁊ vtilitate ne coꝛpoꝛa infecta aerẽ inficiãt.tũ ſᷣm b. tho.ſe.ſe.q.xxxij.ꝑtinetad defunctũ. qͥd de eiꝰ coꝛ poꝛe agat᷑. tũ q;tũ ad hoc ꝙ viuit in memoꝛijs hoĩim cuiꝰ honoꝛ dehoneſtat᷑ ſi maneat inſepultꝰ.tũ q;tuʒ ad affectũ quẽ adhuc viuens habebat de ſuo coꝛpo⸗ re cui pioꝝ affectꝰ cõfoꝛmari debet pꝰ moꝛtem eius. 2 ideo lauda bile opꝰ eius ẽ. Ouantum ad tertiũ J. Ij. — pꝛincipale oſtendit fructꝰ magnꝰ miſericoꝛdie in vi⸗ ta pñti.Uñ.i.thi.iiij.dicit᷑. Pletas ad oĩs valet pꝛo⸗ miſſionẽ vite que nũc eſt hñs.ſ.ſpiritualis.coꝛpoꝛal ⁊ future.Et h̊ declarat pð.ponens q̃druplicẽ fructũ Pꝛimus eſt. Dñs cõſeruet eum.iſ.in vita gratie ⁊ in ꝓſperitate tpali.Scðs eſt.vt viuiſicet eũ ſpiritualit᷑ qꝛ vt dicit᷑ Tho.uij.lemoſina ab oĩ pctõ ⁊a moꝛte liberat. Uñ ⁊ filiꝰ vidue ſareptene ꝓpter elemoſinã ſu ſcitatꝰ fuit.iijc.Reg.xviij.Lertiꝰ fructꝰ eſt.beatũ euʒ faciat in terra.i.felicẽ ⁊ famoſum. Dicit enĩ boeti. ꝙ largitas homines claros facit. auaricia voodioſos. Quartꝰ nõ tradet eũ in manꝰ inimicoꝝ eiꝰ.ſpiritua⸗ liter.ſ.demonũ. Uñ cõtra iob qui fuicelemoſinis de⸗ ditꝰ nõ potuit pᷣualere dyabolꝰ cũ ſuis malicijs ⁊ fla gellis. Sed vtꝝ dare elemoſinã ſit ex pᷣcepto ita peccet moꝛtaliter qͥ nõ dat eã. Rñ.ſᷣm.b.tho.ſe.ſe.q. h ſic a omittẽdo eam punitcternalit᷑. vt patet Maih.xxv. Ite maledicti in ignẽ eternũ ⁊c.qð pꝛo cã dãnationis ponit᷑ omiſſio elemoſine.Eſuriui enĩ ⁊ nõ dediſtis mihi ⁊c̃. Sed nullus punit᷑ igne etxerna⸗ liter niſi ꝓ moꝛtali.Rõ huiꝰ eſt.qꝛ cũ ꝓximi ſit dile/ ctio ſub pᷣcepto ſᷣm illud Jo.xv. Hoc eſt pᷣceptũ meũ vt diligatis inuicẽ. Neceſſe eſt oĩa illa cadere ſub pᷣ⸗ cepto ſine quib dilectio ꝓximi nõ conſeruat᷑. Ad di lectonẽ autẽ ꝑtinet vt nõ ſolũ velimꝰei bonũ ſed etiã 4 XXIIII. — opemurad hoc.ſm illud.i. Jo.iqjelõ diligamꝰ ver⸗ bo neq; lingua.ſed oꝑe ⁊ veritate. Ad hoc autẽ ꝙ ve limus ⁊ oꝑemur bonũ alicui requirit᷑ ꝙ eꝰ neceſſita⸗ ti ſubueniamꝰ. Uñ.i.Jo.iij.dicit᷑. Qui viderit frim ſuũ neceſſe habere ⁊ clauſerit viſcera ſua ab eo. qũo charitas dei manet in illo.Et ideo elemoſinaꝝ largi⸗ tio ẽ in pᷣcepto. Sed qꝛ pᷣcepta dant de actibꝰ virtu⸗ tũ neceſſe ẽ ꝙ hoc bonũ elemoſine cadat ſub pᷣcepto ſim ꝙ actꝰ virtutis.i.ᷣm ꝙ recta rõ requirit.m quaʒ gliquid ẽ cõſiderandũ ex parte dãns clemoſinã.⁊ ali quid ex ꝑte recipiẽtis.Ex ꝑte dãtis eſt cõſiderãdũ ꝙ iſllud qð eſt in eiemoſinas erogandũ ſit et ſuperfluuũ nõ ſolum reſpectu ſuüpſiꝰqð eſt vltra illud qð eſt ne ceſſariũ nature ſiuevite ſue ꝓpꝛie.ſed ⁊ reſpectu alioꝝ quoꝝ cura ſibi incũbit.qꝛ pꝛiꝰ opoꝛtet ꝙ vnuſquiſq; ſibi ꝓuideat⁊ his quoꝝ cura ſibi incũbit.⁊ poſtea de reſiduo alioꝝ ſubueniat neceſſitatibo.rõne quoꝝ dici tur neceſſariũ ꝑſone ſᷣm ꝙ ꝑſona dignitatẽ impoꝛtat ſicut ⁊ natura.pmo acceipit ſibi ad ſuſtentationẽ ꝓpꝛij coꝛpoꝛis qð eſt neceſſariũ miniſterio virtutis nutriti ue. Superfluũ autẽ erogat ad generatiõeʒ altenꝰ per virtutẽ generatiua.Et ad hoc facit qð dicit xpᷣs Lu. xi.Quod ſuꝑeſt date elemoſinã ⁊ ecce olĩa mũda ſũt vobis.i.nullã ĩmundiciã auanicie ex tẽpoꝛalibo con⸗ trahetis ſic diſpenſando.Et hiero. Aliena raꝑe con uincit᷑ qͥ ſibi vltra neceſſaria retinere ꝓbat᷑.di.xlij..i Ex ꝑte autẽ recipientis requirit᷑ ꝙ neceſſitatẽ habeat alioquin nõ eſt rõ q̃re ei elemoſina det᷑. Sed cũ non poſſit ab aliq̃ vno oĩbus neceſſitatẽ habentibo ſub⸗ ueniri.nõ oĩs neceſſitas obligat ad pᷣceptũ.ſed ſoluʒ illa ſine qua qͥs ſuſtẽtari non põt. Et in hmõi haber locũ qð aitambꝛo.Paſce fame moꝛientẽ. ſi nõ paui⸗ ſti occidiſti.di.lxxxvi.c.paſce.Sic g̊ dare elemoſinã de ſupfluo eſt de pꝛecepto.⁊ ſilłi dare elemoſinã ei qͥ eſt in extrema nccte.als dare elemoſinã eſt de cõ ſilio ſicut de quolibet melioꝛi bono dant᷑ cõſilia. Sũtau⸗ tẽ ſuperflua nature ⁊ pſone de neceſſitate pᷣcepti ero⸗ ganda.qꝛ Iz ſint iſtiꝰ q;tũ ad ꝓꝛietatẽ.tñ ſunt ⁊ alio⸗ rũ habentiũ poteſtatem qui inde ſuſtentari poſſent qᷓ;tũ ad vſum. Uñ ambꝛo.diixlvij.ſicut hi.inquit. Nemo ppꝛũ dicat qð cõmune eſt.i.alijs cõicanduʒ tꝑe neceſſitatis ſᷣm glo.⁊ ſequitur.plꝰqᷓ; ſufficeret ad ſumptum ⁊ violenter obtentũ eſt. Eſurientiũ eſt pa⸗ nis quẽ tu detines: Nudoꝝ veſtimentũ quod tu re⸗ cludis. Miſeroꝝ ſeu captiuoꝝ redẽptio eſt ⁊ abſolu tio pecunia quã in terra defodis. Tantoꝝ ergo te ſet as inuadere bona quãtis poſſis pꝛeſtare qð velis.i. debes velle. hec ibi. Item nota qð dictũ eſt de ne ceſſitate nature ⁊ perſone hoc iudicandũ eſt ſᷣm ꝙ; ò⸗ babiliter eſtimari põt. lec opoꝛtet cõſiderare ad oẽs caſus qͥ poſſunt contingere in futurũ.hoc eni eſſet de craſtino cogitare qð dñs pꝛohibet. Sed debet iudi⸗ cari ſuperfluũ ⁊ neceſſariũ ſᷣm en que ꝓbabiliter ⁊ vt in pluribo occurrũt. Idem ipſe tho.in.liij.di xv. vbi dicit ⁊ addit.ꝙ caſus extreme neceſſitatis iudicandꝰ eſt qñ apparẽt ſigna ꝓbabilia future neceſſitatis ex⸗ treme niſi eis ſubneniat᷑.vt cum quis videt pa uperẽ indigentẽ cibo vel potu vel alijs neceſſea arijs 2 honu⸗ nes impotẽtes vẽl pigros ad ſubueniendum illi nec pauperẽ poſſe ſibi ꝓuidere Nec en cpertane eſt 3 Citulus Dꝛimus vltima ⁊ etrema neceſſitas. qꝛ tũc foꝛte non poſſet natura iuuani iam defecta. Dicit etiã beatꝰ tho.ꝙ nõ tenet᷑ quis querere quis habeat neceſſitatẽ. ſed ſuffi⸗ cit vt his qui veniũt ad noticiã ſuam ſubueniat. Itẽ quod tenet᷑ indigentibus ſubuenire vt dictũ eſt qui⸗ libet de arte ſua.medicꝰ in medendo infirmis pau⸗ peribus ⁊ ꝓcurando medicinas.aduocatꝰ in aduo cando.iuriſcõſultꝰ in cõſulendo ⁊ ſic de alijs. Dꝛo maioꝛi declara⸗.ꝭJ.IIII. tione buiꝰ materie. Nota que bꝛeuiter dicit Duran. in. iiij. di. xv. Dicit enĩ ꝙ cũ vſus bonoꝛuʒ exterioꝛũ ſit oꝛdinatus ad ſubueniendũ neceſſitanbus vite pᷣ⸗ ſentis.ſubuenientia iſta debet eſſe oꝛdinata ſᷣm cha⸗ ritatem qua quis tenet᷑.pꝛimo ſibi.ſecundo ꝓximo.i. cõiũctis.tertio extraneis. Neceſſitas autẽ quam qͥs patit᷑ in neceſſitatibo ⁊ bonis exterioꝛibns poteſt eſſe duplex. abſoluta ⁊ ↄditionata. Abſoluta qñ omnia bona tꝑalia que quis habet ei ſunt adeo neceſſana ꝓꝙ ſine eis non poteſt viuere. Et hec vocat᷑ neceſſitas nature. onditionata vᷣo quando ſunt ei neceſſaria ad ſui ſtatus decentiã ⁊ cõſeruationẽ.⁊ hec dicit᷑ ne⸗ ceſſitas perſone. inq;tũ perſona nominat dignitateʒ ⁊ ſtatũ. Oicendum ergo ꝓꝙ illud qð eſt neceſſanum nature neceſſitate abſoluta nõ eſt pꝛeceptũ dare ĩmo illicitum.qꝛ plus tenet᷑ ſibi qᷓ; alij. Illud auteʒ quod eſt neceſſariũ ad decentiã ſtatus ſolũ ex pꝛecepto da ri debet per releuationẽ ſtatus alterius.qꝛ nullus te⸗ net᷑ verecunde viuere in ſtatu ſuo vt releuet aliuʒ ad decentem ſtatũ.Quod autẽ eſt ſuperfluũ vtriq; ne⸗ ceſſitati nature.ſ.⁊ ſtatꝰ debet dari ex pꝛecepto.ſᷣm il lud Lu.xi.Qõð ſupereſt date clemoſinã. Nec eſt du⸗ biũ quin ſit pꝛeceptum reſpectu illoꝝ qui ſunt in ex⸗ trema neceſſitate.qꝛ ſi illud ex pᷣcepto dandum ẽ qð ẽ neceſſariũ pꝛopꝛio ſtatui a foꝛtioꝛi ⁊ omne illud qð ſuperfluit. De illis autẽ qui nõ ſunt in extrema neceſ ſitate lʒ ſint in magna verecũdia non audeo diffini⸗ re nec plene cõdemnare maioꝛẽ partem diuitum,ſed ſm auctem Jo.ſupꝛa allegataʒ que nõ ſolum loquit᷑ de neceſſitate extrema ſed notabili ⁊ verecũda videt ſonare hoc. ctis.pꝛimo ꝙ nõ dare elemoſinaʒ qð pertinet ad hoc vitiũ inhumanitatis tũc eſt moꝛtale qñ quis ſuper⸗ flua vltra.ſ.neceſſaria nature ⁊ ꝑſone habẽs nõ ſub⸗ uenit patienti extremam neceſſitatẽ quam nouit ᷣm tho.nch.⁊ duran.in.iiij.di.xv.⁊ herueñ.in quolibet Scðo cum quis ſciens extremã neceſſitatẽ pꝛoximi nõ ſubuenit ei de eo. qð eſt ſibi neceſſariũ perſone.i. ad decentiam ſtatꝰ ſui ⁊ familie ſed ſuperfluũ natu⸗ re.⁊ hoc ᷣm duran.⁊richar.in.iiij. Sed.b.tho.ſe.ſe. q.xxxij. dicit hoc eſſe ſub ↄſilio.vñ nõ peccaret iſtud omittens ſaltim moꝛtaliter. Qð foꝛte intelligit᷑ de ta⸗ li neceſſario perſone.i.quo ad decentiã.pꝛopter cuiꝰ carentiam ſuſtineret magna pericula vel dãna eoꝛpo ris vel aĩe. Quãdo etiam nõ pꝛouidet ſibi⁊ ſuis pᷣm ſtatum ſuũ ⁊ indigentias ex auaricia hoc agẽs vtiq; peccat. Tertio cum quis de ſuperfluo vtriuſq; ne geſſitatis nature ſ.⁊ ꝑſone non ſubuenit magnas ne ceſſitates ⁊ miſerias patientibo.etſi nõ extremas ſibi notas.2 Hᷓ videt᷑ eſſe quaſi moꝛtale ᷣm duran.ſed nõ Fßm tho. Quarto dare elemoſinã de neceſſario na ture.ſ.ſibi ⁊ familie eſſe peccatũ. qꝛ contra chanitatez ſm tho.richar.⁊ duran.⁊ hoc niſi vt dicit tho.ſe.ſe. q.xxxij.vbi.S.quis daret perſone alicui.qꝛ cõſiderat vtilioꝛem illã reipublice vel eccleſie quã ſe vel fami⸗ liam.⁊ ideo pꝛefert cõſeruationẽ vite illius ſue ſubue niendo ei de neceſſario vite ad qð tamen tenet᷑ ex pꝛe cepto.ſed ꝑtinet ad magnã perfectionẽ. Laudabili⸗ ter enĩ quis daret elemoſinã de neceſſario perſone in igenibyen i nõ extreme cũ vellet religionẽ ingredi. vel in pꝛomptu per induſtriã poſſet ſibi cito ſuo de⸗ cẽti ſtatu pꝛouidere.ſᷣm.b.tho.vbi.sð. Quinto qñ indiſcrete daret vel nõ indigentibus vel male vtenti bus.v.q.v.non omnis. Nota ꝙ ſi pater filiũ.vel pa tronus libertũ.vel dñs ſeruũ infantem vel etiã adul tum languidũ exponit.vel ei alimenta negat ipſo fo⸗ cto filiꝰ eſt a patria poteſtate liberatꝰ⁊ in genuitateʒ libertꝰ.⁊ ſeruus in libertates capit᷑. Illi quoq; qͥ eos ſuſcipiũt nõ poſſunt pꝛopter hoc in eoꝝ perſonis ſi⸗ bi ius aliqðᷣ vendicare.hec in decretał.de infanti. et lan.expo.c.ſi a patre.Idem ray.Et addit ꝙ qui talia pꝛeſumit.in foꝛo penitẽtiali eſt tãq; patricida vel ho⸗ micida iudicandus ꝓ eo ꝙ hoĩem cui in tanta neceſ ſitate tenet᷑.periculo moꝛtis exponit. Inſpectis tñ cir cũſtantijs.⁊ vtꝝ moꝛs inde fuerit ſubſecuta vel non erit penitentia moderanda. Si autẽ hoc facerent pᷣ⸗ dicti parẽtes vel dñi.qꝛ foꝛte nec elemoſinas dando aut querendo nec eos aliter alere pñt.tũc ᷣm guił.in nullo peccãt ſi nil omiſerint de cõtingẽtibo.Oui etiã filios ꝑ adulteriũ vel foꝛnicationem acquirũt.ſed ad occultationem peccani ⁊ tollendũ ſcandalum mittãt ad hoſpitalia tenent᷑ illos alere expenſis ſuis. ⁊ eis ꝓ uidere ſi poſſunt. nitur a grego.⁊ yſið.ſilia auaricie.ad quã pertinet inoꝛdinata ſollicitudo circa tem⸗ poꝛalia que a chꝛiſto pꝛohibet᷑ cũ dicitur Math. vi Nolite ſolliciti eſſe. A quã etiã remouendam exhoꝛ tat᷑ pꝛinceps apoſtoloꝝ dicens.Omnẽ ſollicitudinẽ veſtram pꝛoij ciẽtes in eũ.qm ipſi eſt cura de vobis. i.Pe.v. Quod veꝝ eſſe aſſerit põ.dicens in perſona xpᷣi ⁊ eum pfecte imitantiũ.Ego mendicꝰ ſum ⁊ pau per. dñs ſollicitus eſt mei. Fuit eni xpᷣs mendicus.qꝛ ex alioꝝ elemoſinis ſuſtentabat᷑. Uñn augꝰ. Habebat dñs loculos oblata a fidelibo cõſeruans.vt ſuoꝛum ⁊ alioꝝ neceſſitatibus ꝑꝛouideret.xij.q.i.c.habebat Dicit᷑ enim mendicus q̃ſi manu dicẽs.qꝛ tales petẽ do elemoſinã cõmuniter extendũt manũ.Pauper di citur quaſi parũ habens. Nã multi ſunt mẽdid qui multũ habent.ſed xpᷣs etiam mendicãs parũ habuit Vñ ipſe dicebat.Uuloes foueas habent.⁊volucres celi nidos.flliꝰ autem hois nõ habet vbi caput ſuuʒ reclinet. Math. viij. Et cũ eſſet ita pauꝑ ⁊ multi alij ꝑfecte eum imitates tñ dñs vt ſollicitus de ipſis eis ꝓuidit, Sed qꝛ apts exboꝛtatur ad ſollicitudinẽ d aplm. xv. de inq ine mentis.i.nimia ſol⸗ uietudo mẽtis po S ☛ = — „% z nn ſhe an ⸗ Capitulum.xxvN· cens. Ro. x. Sollicitudine nõ pigri ne videat᷑ diſcoꝛ dare in ſententijs diſcipulꝰ a mgro veritatis. Scien dum ꝙ triplex ẽ ſollicitudo. Pꝛa crimialis ⁊ repudiãda.qꝛ inimicũ dei ↄſtituit Scða tꝑalis ⁊ moderanda.qꝛ nimiũ timoꝛẽ oñdit. ZTercia ſpiritualis ⁊ amplexanda.qꝛ multũ deĩ amo rem accendit. De pꝛima dicit apoſto/ .. I. lus ad hił.iiij. Nihil ſolliciti ſitis.ſ.tali ſollicitudi⸗ ne criminali.Eſt autẽ ſollicitudo criminalis ſeu moꝛ talis tripliciter. Uno mõ circa tꝑalia querendo mul tum laboꝛãdo ⁊ mente ⁊ coꝛpoꝛe in eis cõſtituens ſi⸗ nẽ vltumũ.ſ.ipſa tꝑalia plus amando q; ſaluteʒ pꝛo⸗ pꝛiam. Sollicitudo enĩ impoꝛtat quoddã ſtudium Studiũ autem eſt vehemẽs animi applicatio circa aliquid. Et de hac intelligi᷑ illud Eccs.iij. Peccato ri dedit deꝰafflictionem ⁊ curã ſuperfluam vt addat ⁊ cõgreget.ſ.tempoꝛalia.⁊ tradat ei qui placet in con ſpectu ſuo.vt religioſis bonis ⁊ hoſpitalibo.quibus tandẽ talia teſtãdo dimittũt plurimi.Et ſubdit. Et bec vana ⁊ caſſa ſollicitudo ẽ. Cafſa eſt.qꝛ non quie tat animũ ipſius diuitis pꝛout eſtimabat.ſed valde inquietat eũ.vnde inquietudo mentis dicit. Simik enĩ eſt aranee que ſe euiſcerat ad faciendũ ſubtiles te las quibꝰmuſcas capiot.ſed defacili cũ ſuis telis ab alijs anumalibꝰ deſtruitur. Sictalis mentẽ euacu⸗ at omni vigoꝛe ſapiẽtie ⁊ iuſticie ad cogirandũ ſubti les vias ad decipiendũ incautos.ſed ipſe ab homi⸗ nibus vel ſaltẽ diuino iudicio atterit᷑. vana eſt ſollici rudo ſua qꝛ nõ affert ſibi illum fructũ quem credit.ſ. vitã eternam etiã pauperibus dimittẽdo.niſi ipſum vere peniteat.⁊ quibo debet ſatiſfaciat. Alio mõ ſolli citudo tempoꝛaliũ eſt crimin alis ſᷣm.b.tho. ſe. le.q. lv.qñ eſt tanta ⁊ tãinoꝛdinata ꝙa ſpintualis ſalutis ſue neceſſarijs retrahit᷑ am omittendo vt lucret᷑. pu ta ſi ira inſiſtit occupationibo. negociationibo artiſi⸗ cij. recollectioni meſſiũ ⁊ vindemie.ꝙ omittit ſeru are feſta. ieiunare diebus pᷣceptis.audire miſſam diebꝰ feſtiuis. conſiteri. cõicare.⁊ huiuſmodi.De hac dicit xpᷣs Lu. viij. Sollicitudo huiꝰſeculi ſuffocat verbuʒ ſcʒ auditũ vel inſpiratũ ne fructificet in mente. Ad hᷣ̊ etiã facit qð ait grego.in.xix.li.moꝛal. Es huius ſe culi dilectiões in terrenis rebus foꝛtes ſunt.ſ.ad ſolli cite laboꝛanduʒ pꝛo eis.in celeſtibo debiles. Mã p:o tꝑali gloꝛia vſq; ad moꝛtẽ deſudare appetũt. ⁊ p ſpe perpetua nec parũ in laboꝛe ſubſiſtunt ⁊c. in decretꝭ di exlvij. oẽs. Si quis aũt ex nimia ſollicitudine quã gerit ad tꝑalia nõ omittitſ pũalia ad ſalutem neceſſa ria. ſed diminuit de deuotõe ⁊ tepeſcit a feruoꝛe debi to. veniale erit. Tettio mõ eſt moꝛtalis talis ſollicitu do.qñ etiã in alijs criminibus apponit diligentẽ cu ram ⁊ feſtinã ad perpetrandum. Dicitur eni ſollicitꝰ m yſido. quaſi ſolers citꝰ. Et ſic mulieres ſunt ſolli⸗ cite ad oꝛnandũ ſe multũ ponentes de tempoꝛe ⁊ di/ ligetia.Et guloſi ad pꝛeparanduʒ cibos.⁊ ambitioſi ad honoꝛes pꝛocurãdos ⁊ buiuſmodi.Et de hac in⸗ telligit illud Pꝛouerb. xi. Expectatio ſollicitoꝝ.ſ.ad malum peribit. Hec autẽ ſollicitudo cni minalis ideo — lepellenda:q; facit hoĩem deo inimicũ:cũ per hac ſer oꝛdinatum. quo ſci . cliendo quod in ſe eſt nõ omittendo curã ſalutis ani⸗ uiat mũdo ſeu dyabolo. ſed nemo põt duobo dſis ſeruire.ſ. ſibi cõtrarijs ⁊ contraria iubentibo. vt ſun xpᷣs ⁊ dyabolus.ſpiricus ⁊ mu ndꝰ. Seruit qͥs mũ⸗ do ⁊ dyabolo ⁊ amicus ei eſt dũ acquieſcit tẽptatio⸗ nibus eiꝰ.⁊ amoꝛ tẽpoꝛaliũ rerũ ſuperat amoꝛẽ dei. Si enĩ deum diligeret. odiret mundũ ⁊ dyabolum. nõ q;tum ad naturã ſed ad vitia ipſiusl mundi que in eo reperiunt᷑ ⁊ ᷓtum ad ma liciã dyaboli deteſtã⸗ do ipſa vitia. Sed qui ſeruit mũdo ⁊2 ðyabolo nõ di ligit quidẽ ipſum naturalit᷑ ſed ſuſtinet tyrannidẽ eiꝰ ⁊ alteꝝ.ſ.chuſtum cõtẽnit in eo ꝙ non ſeruat manda ta eius. Nolite ergo ſollicitt eſſe de hmooii. Becunda ſollicitudoẽ . . II. humanalis. Auia enim homo multis indiget. hinc ab humanitate ſua inſtigatur vt ſollicitet᷑ circa tem⸗ poꝛalia quibus ſuſtentatur timens ne ſibi deficiant. ſed iſta eſt moderanda remouendo illum timoꝛ? in⸗ cilz timet ne etiam laboꝛando ⁊ fa⸗ me ſue deus non pꝛouideat ſibi.qð ꝑtinet ad quan⸗ dam diffidentiam bonitatis ſeu pꝛouidentie diuin? ⁊ hoc vtiq; peccatum eſt. Unde hiero. Laboꝛ exercẽ dus eſt. ſollicitudo vitanda que ſcilʒ pꝛouenit ex iſta diffidentis ad hanc moderandam. ⁊? cũ eſtvitioſa re ſecanda. admonet aplus dicens. Uolo vos ſine ſol⸗/ licitudine eſſe. ſ.tali ĩmoderata.pꝛecipit chꝛiſtus di⸗ cẽs. Nath.vi. olite ſolliciti eſſe in craſtinum. In⸗ telligit autem pꝛo craſtino tempus futurum ſᷣm hie⸗ ro. Pꝛo cuius de loratiõe dicit beatꝰ tho.ſe.ſe. q. ly · ꝙ nullum poteſt eſſe virtuoſum opꝰ niſi debitis cir⸗ cũſtantijs veſtiatur. inter quas vna eſt debitũ tem⸗ pus.ſ̃m illud Ecẽs.viij. mni negocio tempus eſt ⁊ opoꝛtunitas.quod non in exterioꝛibo tm̃ openbus ſed etiam in interionbus locum habet ſollicitudineʒ Vnicuiq; enim tempoꝛi cõgruit pꝛopꝛia ſollicitudo ſicut tempoꝛi eſtacis cõpetit ſollicitudo metendi.⁊tẽ poꝛi autũni ſollicitudo vindemie. Si qͥs ergo in tꝑe eſtatꝭ iã de vindemia eẽt ſollicitꝰ ſuꝑflue poccuparer futuri tꝑis ſollicitudinẽ. vñ hmõi ſollicitudinẽ tãqᷓ ſuꝑſuã dñs ꝓhibʒ di·Nolite ſolliciti eẽ icraſtinũ.⁊ qſi rõeʒ aſſignat dicẽs Eraſtinꝰ enim dies ſollicitus erit ſibupſi.i ꝓpꝛiam ſollicitudinẽ. habebit qᷓ ſufficiet ad affligendũ aĩam. Et boc eſt qð ſubait. Diei ſuffi cit malicia ſua.i.afflictio ſollicitudinis. Sumit᷑ eni ibi malicia nõ p pctõ ſed pꝛo malo pene ſollicitudĩis que affligit mentẽ. Excludit autẽ ępᷣs hanc ſllicitu⸗ dinem pꝛocedentẽ ex nimio timoꝛe defecttriplici ra⸗ tione. vñ ter dicit. Tolite ſolliemt eſſe. que ſentialit ponit.b. tho. ſe. ſe. q. lv. arti vi. Rꝛimo ranone maio ris influentie. ibi. lonne anima plus eſt q; eſca ꝛ20. ⁊ eſt talis ratio. Qui maioꝛa pꝛeſtitit vtiq; ex amoꝛe nõ ex debito ⁊ miinoꝛa pꝛeſtabit. ſed deus dedit no⸗ bis animam ⁊ coꝛpus ⁊ vitam ſine noſtra ſollicitudi ne que vtiq; ſine comparatione ſunt maioꝛa ⁊ perfe⸗ ctioꝛa eſca ⁊ veſtimentis.vt patet ex ſe. Et etiã ex rõe qꝛ finis nobilioꝛ eſt his que ſunt ad finẽ ſed ad bunc ſinem ſunt oꝛdinata eſca ad vitã ſ uſtentanda. ⁊ veſti mentum ad coꝛpꝰ cooperiendũ ⁊ conſeruandaʒ. ᷣ pꝛouidet de maloꝛiiſidando coꝛpus enim rae ilij Titulus debit.⁊ de cibis ⁊ de veſtimẽtis faciẽdo qð in vobis eſt licite. ⁊ ſi nõ q;tum appetitꝰ tamen q;tum iudica bit vobis expedire.Et ideo nolite ſolliciti eẽ. Secun do hoc facit ratiõe vberioꝛis pꝛouidentie.ibi. Reſpi⸗ cite volatilia ⁊ cõſideratelilia ⁊c. Eteſt talis rõ.Sa⸗ piens qui gubemat ſapiẽter domũ ſuam omnibꝰ ꝓ uidet.etſi pꝛouidet minimis animalibo.vt canibus. auibus ⁊ equis.pꝛobabile eſt ꝙ pꝛouidebitcreaturꝭ rõnalibus. Sapientiſſimꝰ eſt deus ⁊ optime guber nat domũ ſuam vniuerſi.vñ ſi pꝛouidet vt manife⸗ ſte patet auibus de victu:ita ꝙ abſq; ſollicitudine ea rum ⁊ ope ſeminandi ⁊ congregãdi habent vnde vi uant. Et herbis ⁊ virgultis pꝛouidet de tã nobili ve ſtimẽto vt ſunt floꝛes ꝗͥ dicunt᷑ lilia babentia ita pul crum coloꝛẽ ⁊ viuacem.ꝙ ſalomon nũqᷓ; fuit indutꝰ veſte talis coloꝛis.Nec tñ herba ſeu virgulta que hic fenũ dicunt᷑ ſollicitant᷑ ad facicndũ ſibi tale iudumẽ tum, quantomagis credendũ eſt ꝙ deꝰpꝛouideat de ſufficienti cibo ⁊ veſtitu his quos ad imaginẽ ſuam fecit cũctis nobilioꝛes.Tertio hoc excludit rõne cre⸗ dentie ⁊ ſpecialis beniuolentie.ibi. Nolite ſolliciti ꝛc hec igit᷑ oĩa gentes.i.infideles inquirũt.ſcit enĩ pater veſter ⁊c. Et eſt talis rõ. Gentes.i. infideles.nõ cre⸗ dũt diuinã pꝛouidẽtiã curã habere de actip huma⸗ nis. ⁊ ideo nõ miꝝ ſi ſollicitant᷑ad iſta tpalia inqui⸗ rẽda eſtunantes ſua induſtria poſſe ea habere. Sed vos ſideles cũ credatis deũ gubernatoꝛẽ oĩm.⁊ mo⸗ do ſpecialioꝛi oĩm.nõ opoꝛtet ita ſollicitari. ſed labo rãdo ⁊ moderate ꝓuidendo cõfidere in deo. Inſuper pater aliqs eſt pius ⁊ ſcit ſilios ſuos indigere qũo ſe poterit cõtinere quin neceſſitatibus eoꝝ pꝛouideat. Sed pat celeſtis eſt pijſſimꝰ ⁊ ſcit qꝛ his oĩbus in⸗ digetis. Nõ opoꝛtet ergo dubitare de puilione. ⁊ iõ nolite ſolliciti eſſe. Reſpicite filij natiões hoĩm. dicik Ecci:ij.⁊ ſcitote qꝛ nullꝰ ſperauit in dño ⁊ confuſus „ eſt permãſit i antu m. F. II ollicitudinẽ.ſ.ſpũalẽ hoꝛtat᷑ dicens. Quente pꝛimũ regnũ dei ⁊c̃. Ut eni dicit hiero. in omet. de cibo 2 ve ſtimento ſpũali debemꝰ ſemp eſſe ſolliciti. Cibꝰ ſpiri tualis q ala reficit᷑ eſt ſa piẽtia ſeu. verbũ dei. qꝛ vt di cit᷑ Math.iiij.Nõ in ſolo pane viuit hõ ſed in omni verbo qð ꝓcedit de oꝛe dei: Ueſtimẽta varia ſunt ba bitus vintutũ quibo aĩa oꝛnaf᷑. Uñ ambꝛo. Dec ſunt intema mentis velamĩa.i.indumẽra. Circa hec igit ſpũalia dʒ hõ ſollicitari erga deũ. erga ſeipm. ⁊ erga ꝓximũ. Pꝛwmo erga deue Iam boc eſt vnũ ⁊ vlti⸗ mu ꝙÿde requirit ab homine vt veꝝ bonũ. vt dicik Mich.vl. l. ſollicitũ te ambulare cuʒ deo tuo.qõð ſit ꝓpter feruentẽ dilectionẽ ad quã quis ꝑducit᷑ ſollicite oꝛando ⁊ meditãdo. Uñ aplus Ro. xij. Sollicitudi ne nõ pigri.ſpũ feruentes. dño ſeruetes. ⁊ ſic quent᷑ regnũ dei pꝛimũ.ſ.potiſſimũ regnũ gloue. Scðo debet hõ eſſe licltgerg ſeipᷣm ĩ cauẽdo ab inſidijs dyaboli cuſtodiendo ſenſus ſuos tps nõ perdẽdo. Vññ dicik Deut.iiij. Nuſtodi temetipᷣm ⁊ aiam tuã ſollicite. Ad qð faciedũ Salomon inducit exẽpluz ſoꝛmice dicẽs. Pꝛouerb. vi. Uade ad foꝛmicã piger 9 *„ ⁊ cõſidcra vi as elꝰ ⁊ diſce ab ea ſapientiã/i/puidẽtiã Becñũdus n mãdatis eius ⁊derelictꝰ Eᷣq.d. nullꝰ⸗ ius mundli oſtend — ⁊ ſollicitudinẽ.que cũ nõ habeat ducem nec p̃cepto⸗ rẽ neq; pꝛincipem cõgregat ſibi in eſtate 2 parat ſibi in melſe cibũ. Sic ho in tꝑe vite pñtis non debet pꝛ⸗ griari ſed ſollicitari dũ pot ſibi cõgregare merita bo noꝝ operum ⁊ ſapientiã.⁊ ſic querit hõ luſticlam re⸗ gni.i.vittutes ⁊ bona oꝑa quibo venit᷑ad regnũ. Tertio debet quis eſſe ſollicitꝰ quo ad ꝓximum. ad Ephe.iiij. Solliciti ſeruare vnitatẽ ſpũs in vinculo pacis.Et ponit ab bᷣ exemplum in coꝛpoꝛe humano dicẽs.i.Cox.xij.Pꝛoinuicẽ ſibi ſollicita ſunt mẽbꝛa ſcʒ ad iuuandũ alteꝝ aliud ⁊ ſubueniendũ.Erꝑma xime ſpectat ad pᷣlatos ſollicitan erga ſubditos in ſpi ritualibo ⁊ tꝑahbus. Uñ Ro.xij. Qui peſt in ſollici⸗ tudine ⁊ pater erga filios. Uñ de thobia dicit᷑ gcuz moꝛã faceret.ſ.filius in redeũdo ſollicitꝰ erat pat᷑ pꝛio ſilio.Et cõiuges alter ꝓ altero.i. Coꝝ.vij. Quiautẽ cũ vxoꝛe eſt. ſollicitꝰ eſt qũo placeat vxoꝛi ⁊ ecõuerſo. Et matrona de ꝓuiſione neceſſarioꝝ. UVñ marthe qᷓ ſatagebat circa frequẽs miniſteriũ.dixit xp̃ᷣs. Mar⸗ tha martha ſollicita es. In quo non de ſollicitudine repꝛehendit᷑ ſed de turbatiõe ⁊ murmuratiõe.Lu.x. Et ſic querẽdo regnũ deiꝛ iuſticiã eius ſollicitudine ſpinitus.hec oĩa adijcient tꝑalia. vt nõ opoꝛteatſolli C 1 irulus ſecundꝰ de reſtitutionibo. capim pꝛimũ de reſtitutiõe in genere vbi ponunt᷑ viginti manꝰ ra⸗ plentiũ quoꝝ quelibet habet quinq; digitos.i. mo⸗ dos.⁊ ſic centũ modi in quibe fit reſtitutio vel eroga tio.⁊ hoc ꝑ modũ pꝛedicatiõis.in qͥ etiam de multi⸗ plici naui.ſ.pnie eccleſie ⁊ religionis.vbi enã ponun 7 tur ĩpeditiua reſtitutiõis ⁊ vtilitas eius. Memare magnũ ?7 ſpacioſuz manibus illic reptilia qrũ nõ eſt numerꝰ. Animalia puſilla cũ magnis illic naues pertrãſibunt.põ ij. Loquẽs pꝛopheta de mari hu⸗ it pericula eiꝰ ⁊ conſequenter eua ⸗/ ſionem. Nam plenꝰ eſt mundus manibus raptoꝛus ⁊ illicite acquiſitoꝝ.de quibo dicit augꝰ. Non dimit tit᷑ peccatum niſi reſtituat ablatuʒ. xiiij. q.vi.ſi res.⁊ de re. lurs. peccatũ.li.vi.vnde ⁊ ath. xviij. dicit Redde qð debes.⁊ apłs Ro.xiij. Reddite omnibo debita. Quog eni debek etſi benigne remitti non ta men iniuſte repetitur. peccat aute qui vltra debituʒ exigit. Ait augꝰ. xiiij.q.i.Et qꝛ opena noſtri ſaluato⸗ ris vltra veniatem biſtoꝛie rei geſte aliquid nobis in ſinuant moꝛaliter agendum in quoeuʒ imitemur ex hoc ꝙ ipſe abijt trans mare vtſcribit᷑ Jo.vi. Etiterũ aſcendens in nauiculã tranſfretauit. vt hab ek Ma⸗ thei.xix. figurauit ꝙ debemꝰ iſtud mare iſtius mun di tranſire ad qð eſt neceſſania nauicula.qꝛ ipſe vſus eſt ea vt perueniamꝰ ad patriam ⁊ ciuitatẽ noſtram ⁊ in montẽ dei.Tna ergo notat pſalmiſta in pꝛedi⸗ ctis verbis. ,B ?U . .. Pumũ qualitas mundialis ſiguraliter deſignata. ibi. Hoc mare magnũ. . Scðm malignitas criminalis generalit᷑ demonſtra ta.ibi.Et ſpacioſum manibo illic reptilia ⁊c̃. Tertium ſuffragabilitas ſaluatoꝛis pluraliter pꝛe⸗ — Cb— C , „„ —— = =– — 72— i nſo deg nen ſunn mn.4 nyna rhenn rnd Chnt wnſi n Nkge; wnü ni d. Uw nei arln Nic . rluchi unniluci nbomos demaibe Cummgau .Drme nu Capitulum Dꝛimũ parata. ibi.Illic naues pertraſibũt. ⁊ per aliquã ha⸗ rũ nauium opoꝛtet trãſire. HD cõis lententia eſt ſctõꝝ grego.ber.⁊ alioꝝ.mare mun dũ ſignificare per multas ſiles ꝓpꝛietates ſed pꝛonũ ſufficiat tres expᷣmere. Et pꝛimo per amaricationẽ. Scõdo per fluctuanionẽ. Tertio ꝑ periclitationem.,. Pꝛumo enĩ mare dicit᷑ quaſi amaxꝝ.qꝛ.ſ.eius aqua eſt amara.i.ſalſa.⁊ ibi amara vita.ſic mund? iſte ple⸗ nus ẽ amantudinibo.E ccs.ij. Cũcti dies eiꝰ laboꝛi bus ⁊ erũnis pleni ſunt.nec ꝑ noctẽ quieſcit. Berñ. Felicitas huiꝰ ſeculi multis amaritudinibꝰ repſa eſt. Et grego. Oẽ qð hic eminet plus meroꝛibo affici? q; honoꝛibo gaudet.di.xiij.c.nerui.Quis poſſet replica re eiꝰ amaritudines.Nũc amaricat᷑ cõtumelia ⁊ deri ſione. Nũc infirmitate ⁊ ꝑſecutione.Aliqñ pauꝑta⸗ te ⁊ alioꝝ deceptione.Et tñ tanta c humana cccitas ꝙ ſe vellet hõ in mũdo iſto eſſe. Nñ hiere. Treñ.iij. in pſona peccatoꝛis inqᷣt. Inebꝛiauit me abſinthio. id eſt inebꝛian pmiſit dns adſinthio.qð eſt amanſſi mũ.i.amoꝛe huiꝰ ſeculiita amari. In huiꝰ figurã legit. ꝙ filij iſrael veniẽtes ad locũ qui dicit᷑ marath. inuenerũt aqs amariſſimas quas bibere nõ poterãt Scõo mare cõtinuo fluctuat. plus tñ ⁊ minꝰ ſᷣm tꝑa varia. ꝓpter qð dicit pᷣ. Mirabiles elatiões ma ris. Sic hoĩes mundi fluctuãt cõtinuo diuerũs affe ctibus ⁊ paſſionibo aliqñ in altũ aſcẽdũt pᷣſumptio⸗ nis ⁊ dignitatis.aliqñ deſcendũt in pfundum deie ctionis ⁊ vilitatis. Fluctuãt plus tñ ⁊ minus varijs ctiã deſiderijs q implere nõ pñt Eſa. lvij. oꝛ impij q̃ſi mare feruẽs qð quieſcere nõ põt. demũ ad littus frangit vndas ſuas. Hiere.v. Eui poſt. uit horenam terminũ mari.2 dixit. Illic confringes tumentes flu ctus tuos.ſic demũ ſuperbia ⁊ altitudo mũdana in moꝛte ad terrã pſternit᷑. Tertio mare ẽ plenũ peri culis Uñ Ecci xliij. dicit᷑. Qui nauigant mare enar rãt pericula eiꝰ. Sed maioꝛa ſunt ꝑicula mũdi.Nã vt dicit. xxviij.q:i.ſepe maloꝝ ↄuerſatio etiaʒ bonos coꝛrũ pit.qᷓntomagis eos d ad vitia pꝛoni ſunt. HNi⸗ mis enĩ exepla trahũt mala. Vñ.b.anthoniꝰ vidẽs mũdũ in viſiõe plenũ laqueis clamauit.O qͥs iſtos euadet. Pericula huiꝰ mũdi terribilia fuerũt oſtẽſa⸗ Dañ.vij.c.qñ vidit in mare magno q̃tuoꝛvẽtos pu gnare. qtuo⸗ beſtias inde aſcẽdẽ ternbiles.hoc ma re mundꝰ ẽ.q̃tuoꝛ venti pugnãtes ſunt qtuoꝛ pa ſſio nes. Amoꝛ mimiꝰ ſui. Odiu ꝓximi. Timoꝛ deficien di ana ſpes diu viuẽdi.Poſt hoc exurgunt qtuoꝛ beſtie vaſtantes hoĩes. Una vaſtat aĩam mals exẽ plis pſi uaſionibo. Scðᷣa coꝛpoꝛa vulneratiõe ꝑcuſ⸗ ſionibo ⁊ occiſiõibo. Tertia famã detractionibo ⁊ cõ⸗ tumelijs. Quarta ſubam in iniuſtis vſurpationibo Tranſeũdũ eſt nobis H̊ mare magnũ.qꝛ q amat pe nculũ in illo peribit Ecci.ij. Ouantu ad ſecundum. §. i dicit i. Jo. v. Lot?mund⸗ in maligno poſitus eſt. i. malo igne vicioꝝ qͥ vꝛunt mentẽ inoꝛdinatis deſide rijs. ⁊ dignũ faciũt ea ppetrantẽ igne etemo. Uñ ad amant. Ignis alienꝰ libido.auaricia.⁊ oĩis pꝛaua cupiditas eſt. bic ignis exurit nõ mundat. de pe. di. iij.c. int hec. Et augꝰ. Quicũq; autẽ aliqð de pctis ſſtis in ſe dñari cognouerit niſi digne ſe emẽdauerir eterna illũ fläms trucidabit.di.xxv.multi ſũt. In cu ius figurã legit᷑ Exo.xiiij.ꝙ pharao cuʒ exercitu ſuo tranſies ꝑ mare rubꝝ ſubmerſus ẽ deſcẽdẽs in ꝓjfſun dũ.ſed filj irᷣ coluna nubis eos pccdẽte exierũt ileſi Ad ſignificandũ ꝙ dediti mũdo demergüũt᷑ in ꝓfun dũ vitioꝝ.ſed ppłs dei vides deũ per viuã fidẽ trãſe unt mundũ liberati adiutoꝛio dĩne gfe. Et qũo mũ⸗ dus iſte ſit poſitꝰin maligno totus.ipſe iohes in ſua bma cano. declarãs ðt. ij. c. Oẽ qðᷣ eſt in mũdo.aut cõcupiſcẽtia carnis.aut cõcupiſcẽtia oculoꝝ/aut ſu pbia vite. Mundũ vocat amatoꝛes mũdia pctõꝛes in qͥbus tria ðt eſſe.q ſunt radices oĩm maloꝝ. Que tria ponit põeſſe in mari de qͥ loquit᷑ ſed ſub figura Nã cõcupiſcentia carnis.i luxuria innuit dicẽs Illic reptilia qrũ nõ eſt numerꝰ. Reptilia q coꝛpꝰtrahunt ꝑ terrã apte ſignificãt luxurioſos vt anguille in mart qᷓ in luto figunt᷑ ⁊ lubꝛice ſunt. ⁊ hi innumeri ſunt in oĩ ſexu.ſtatu.etate ⁊ cõditione.⁊ natiõe. vt merito di ci poſſit. Sĩs caro coꝛruꝑat viã ſuã. BGBeñ.vi. Sed nõ eſt diſcurrẽdũ ꝑ iſta.qꝛ ad alia tendimꝰ. Supꝑbiã vite oſtendit ps.eſſe in mari mundi cũ ſubdit.aĩalia puſilla cũ magnis.ſ.ibi ſunt.Et hH mõ.qꝛ piſces pu⸗ ſillſunt pᷣda magnoꝝ. ⁊ ex eis nutriunt᷑.ſic in mũdo paupes oppꝛimunt᷑a diuiuibo ⁊ pli ſunt pᷣda poten tũ ⁊ dñoꝝ.⁊ ex eis dnñant᷑. Uñ Abachuc.i.ðꝛ. Faciꝰ es hoĩes vt piſces maris.ſ.pꝑmittendo vt ſuperbi do minent infirmis hoĩbo. Cõcupiſcentiꝗ autẽ oculo. id ẽ auariciã inſinuat dicẽs. Spacioſũ manibo.i. de monibo. Manes enĩ in plurali dicu nt᷑ demones vł manibo. ſ. hoĩm vſurpantiũ aliena ꝑ auariciã. Uere ſpacioſum.i.valde latũ iſtud ſeculi mare hmõi ma nibo. Nã vt dicit᷑ Diere.vi. Amaioꝛi vſq; ad mino rẽ. a ſlacerdote vſq; ad leuitã oẽs auancie ſtudet.⁊ eE hoc hñt manꝰ adunchatas. ſed mundꝰ peribit. ⁊ cõ cupiſcẽtia eiꝰ.i.qꝛ ⁊ ſuba reꝝ q diligunt᷑ ⁊ rapiuntux Sicut autẽ boni manibo ſanctoꝝ angeloꝝ·i.operibo tenent᷑ ne offendant. ita mali manibo demonũ.i. ope ribus pꝛecipuc vſt urpationũ quas ſuggerunt poꝛtã⸗ tur ad inferos. Sed vt ait p. Dominus nõ derelm quet eum. ſcʒ electum ſuũ in manibus. ſ. demonis⸗ quia ſi incurnit peccatũ aliquod rapine vel aliud ma lum habet nauem paratam.ſ. penitentiam. qua poſ ſit exire de manibus demonis. Unde ſequit᷑.· illic na ues pertranſibũt. Et ideo cũ xpᷣo qui abijt tranſma renauim tranſeundũ nobis eſt/ et cauendum de his manibus. Eſtenĩ. Manus feneratoꝛia,.· Manus raptona. Manus furatoꝛia. Manus bellatoꝛia · Manus dãnificatoꝛia. Manus participatoꝛia⸗ Manus ſacrilegsgs. Manus iniuſte iudicatoꝛnia⸗ Manꝰ in iudicio inique aſſiſtoꝛiar —ITõ Citulus Becũdus epꝛima manu. ſc; §. II. feneratoꝛia põt intelligi illud qð habet Apoc. xvij. Uidi mulierẽ ſedentẽ ſuper beſtiã coccineã.i.dyabo lum habentẽ in manu eiꝰ poculũ aureum.hec muli⸗ er eſt cupiditas que in manu.i.opere vſure habet di uitias quas ſitit.ſed nõ extinguit᷑ eiꝰ ſitis.ſed ſolum delectat᷑ in vidẽdo. Hʒ aũt qͥnq; modos ſicut manꝰ bʒ qnq; digitos.Et pᷣmꝰẽ in pignibꝰ.q.ſ.qͥs ꝓmu tuo alti facto recipit pignꝰab eo rei mobili veſtimẽti eq et hõmi. aut ĩmobilis vt poſſeſſiõis ex qua capit fructũ ſiue lucrum nõ computãs in ſoꝛtẽ.quod vſu⸗ ra ẽ.niſi in caſu cũ gener a ſocero quouſq; habeat ab eo dotè ſuſtinens onera matrimonij accipit poſſeſſio nem ab eo in pignꝰ.extra de vſuris.c.ſalubꝛiter. Et de hoc diffuſe ſupꝛa ti.i.c.vii⁊ ix. Secundꝰ digi⸗ tus ſeu modus eſt in depoſitionibo.cũ.ſ.quis depo⸗ nit pecuniã apud mercatoꝛem vel campſoꝛẽ. vt vtat᷑ ea.ſaluo tñ capitali ſuo.⁊ cũ intentiõe pꝛincipalit᷑ ali quid percipiendi vltra ſoꝛtem. nulla tñ facta pactiõe ſupet hoc.⁊ vſura eſt.tiiij.q.iij.ſi feneraueris. Et de hoc.ð.ti.i.c.vij. Tertiꝰ digitus in emptionibo et venditionibo.cũ.ſ.vendit᷑ merces vltra iuſtũ pꝛeciuʒ rõne dilatiõis tempoꝛis in ſoluendo pꝛeciũ ⁊ hoc ni⸗ ſirẽillam intendebat ſeruare in futurũ quando tan⸗ tũ quantũ vendit vel plus ſperabat valituram. Si militer qñ emit reʒ minꝰ iuſto pꝛecio. eo ꝙ anticipat tempꝰ ſolutionis pꝛecij anteq; recipiat mercẽ.vt tem poꝛe vens triticũ recolligendũ.⁊ hoc niſi dubiũ eſſet vtꝝ plus minꝰue ſit res illa valitura. ar. de hoc er de vſuris.in ciuitate.⁊.c.nauigãti.Et de hoc diffuſe õ. ti.i.c. xiij. Quartꝰ digitus in campſionibo ⁊ affi⸗ ctis aſſecuratioõibo yt in cambijs que dicuntꝑ vene⸗ ris. ⁊ cabijs que fiũt in cunia ronmana ꝓ bullis que ſunr vere mutuecũ vſura. ⁊ cũ ipſemet ſit ſatiſdatoꝛ ſimulatus ⁊ verus mutuatoꝛ. ar.xiiij.q.iij.pleriq;.⁊ de hoc. z. ti. i.c. vij. Quintꝰdigitus in mutuis cũ expꝛeſſis lucri pactionibo ſiue in pecunia. ſiue in ope ribus.ſiue in alijs quepᷣcio poſſüũt extimari:ar.xiiij. q.lij.c.putant. Et de hoc.s.ti.c.vi.⁊=. viij. Becunda eſt manus.d.II. raptoꝛia. que manitfeſte rapitaliena. Demanu vio⸗ lenti.iiraptoꝛis eripit pauperẽ.ſ deus. Eʒe. xxij. Et hec habet quinq; digitos ſeu modos. Pꝛimꝰ con ſiſtit in vſurpatis dominijs ciuitatũ caſtroꝝ 2 villa⸗ rũ. ex quibo oẽ emolumentũ qð inde percipit rapina eſt. Scos ẽin tallijs inuſtis. qñ.ſx dñ ciuitatis imponit collectas vltra debitũ cõſuetudinis vel ſta —¶— —MN tuti.ſeruitia indebita operaruʒ exigit. ⁊ nõ ſoluit eis de laboꝛe. vel ſi ciuitas eſt libera qñ non pꝛo rata im ponit ciuib.ſed grauat aliquos nimis. Tertius eſt in pedagijs ⁊ gabellis iliicitꝭ.qñ.ſ.imponũt dñi terrarũ vel ciues noua pedagia ſine licentia ncipis vel etiam ſi antiqua vel noua cũ licenna nõ ſeruãt vi as tutas.cũ tñ poſſent. Quartin latrocinijs ter⸗ reſtribus vel maritimis. vel pyratis diſcurruut per mare p:edando. Et naufragio etiã in mare piecta ſi⸗ bi accipere ad rapinã pentinet. vel etiã de repſalijs it licitis.de quibo in.iij. ꝑte.tiiij. Quintus in perſo nis capiendis ⁊ vendendis q libere ſunt ſeu chꝛiſtia ne. Mã etſi pagani vel ſamceni capti in bello iuſto e ficiant᷑ ſerui capientiũ.vñ ⁊ vendi poſſu nt vt ſerui et emi.nõ tñ xpᷣiani.Debent giſta reſtitui ſi pñt.vt di⸗ cit augꝰ.xiiij:q.vi.ſi res. De his habes..tiii. Lertia eſt manus fura. g. vV. — — ₰ toꝛia.cũ qͥs accipit occulte aliena neſciẽte dño. apłs ad Ephe.iiij.Qui furabat᷑iã non furetur.ſed magis opereł manibo ſuis.Fur videt᷑ operari manibus alie nis inq;tũ accipit lucrũ operis alioꝝ.Et bec manus bʒ quinq; digitos ſeu modos. Pꝛimeſt de inuẽ⸗ toꝝ retentione qñ.ſ.quis res alteriꝰ inuentas q̃ non hahentur pꝛo derelicto. ſibi retinet.xuij.q.v.multi. Et de hoc habes.S.ti.iic.xv. Secundus in illici ta pᷣſcriptiõe.q.ſ.quis pᷣſcribit aliena mala fide. ſci ens.ſ. illa eſſe aliena. nec aliquo iuſto titulo habuiſſe, de re. lur.c. poſſeſſoꝛ.li.vi.Et de hoc.5.ti.i.c.xv. Terti eſt in rei pignoꝛate cõmodate vl depoſite vſu qñ dñs rei nõ cõſentit.⁊ tenet᷑ de vtilitate inde habi⸗/ ta etſi amitteret ex culpa ſua tenet᷑ reddere.ray.⁊ de ᷣ Sitilc. xv. Quan? in occulta rerũ vſurpatione.ſi⸗ ue hoc fiat a filijs de rebo parentũ ſiue ab vxoꝛe de re bus viri ipſo neſciente. ſiue a ſeruis de rebus dñoꝝ ſuoꝝ.ſiuea diſpenſatoꝛibo de rebo ſuoꝝ patronoꝝ.ſi ue a diſcipulis derebo magiſtroꝝ ſuoꝝ.ſiue ab extra neis de rebo alioꝝ.etiã ſi hocfacerẽt dando inde cle⸗ moſinas pauperibo niſi in extrema ncẽte cõſtitutis. kiiij.q.v.c.foꝛte.Et de h.s.ti.i. Quintꝰ in religio⸗ ſa appꝛopꝛiatione.qn.ſ.religioſus recipit aliquid vł neſciente pᷣlato ſuo.vel alteri dat ppinquo vel extra⸗ neo. vel cũ occultat ⁊ vt pꝛia retinet acquiſita p euʒ vel data.nõ paratꝰ ſupenioꝛi libere aſſignare.xij/q. i⸗ Non dicatis.· Et de hᷣ habes in.iij. ꝑte.ti. xvi. Auarta ẽ manus bel⸗ J. V latoꝛia.vbi repiunt᷑ furta.⁊ rapine.⁊ ſacnlegia.a nũ ſuã miſit hoſtisſ.bellando ad oĩa deſiderabilia. Treñ.i.Deſiderabilia autẽ ſunt blada.pecunie.edi⸗ ſicia:vaſa aurea tẽpli.⁊ alia oꝛnamẽta oꝛnãtia ipᷣm tẽ plũ ad q̃ miſit manũ exercitus nabuchodonoſoꝛ bel lans hieroſolymã rapiẽdo.incẽdẽdo.⁊ deſtruẽdo. Et hec manꝰ hʒ qͥnq; digitos ſeu modos. Pꝛimꝰ eſt cũ dñs vel cõitas aliqua aſſumit iniuſtũ bellum Nam qui ab hoc cõcurrunt adiuuando. cõſulendo ⁊ cooperando de oĩbus dã nis illatis aduſarijs.etiã ſi nihil ꝑuẽiret ad eos tenent᷑ ſatiſfacẽ.xiiij.q.vc.nõ ſane. f.i· Scðs ẽ ꝓtenet᷑ de oibo danis ⁊ expeſis quas patiuntur ſubditi ſui:qui iuuoluntarij ſunt et Ann Niwe gänen nu, zialc⸗ aſaet onn 1 h mure⸗ wdi mr hamn ocren GKons⸗ Hanlc⸗ ige Cen . Capitnulum coactieNã vltra expenſas quas faciunt aliqũ abad uerſarijs debellant ꝛ⁊ capiunt ipſi bona eoꝝ. variꝰ eſt enĩ euentus belli extra de iniur.⁊ dã. da. ſi culpa Tertiꝰ eſt.qꝛ qui habet iniuſtũ bellum ea que ca pit ⁊ deſtruit vel hboc facere permittit ſuis ſicut cõiter faciũt ſatiſfacere tenet᷑.xxiij.q.i.c.militare. Gona aũt capta ab inimicis iuſte que debẽt cõdiuidi occultan do ⁊ retinẽdo ſibi.furant᷑.xxiij.q.v.c.dicat. Quar tus ẽ, cum iuſte bellãs rapit bona ecclłiarũ non iuca ſtellatarũ. aut bona clericoꝝ cõtrarie partis. vel etiaʒ viatoꝛes.peregrinos:mercatoꝛes.⁊ alios innocẽtes. di. lxxxvi/ in ſingulis. Quint? eſt qñ habens iuſtũ bellum ex ſua inertia ⁊ craſſa negligetia nõ defendit ſuos cũ poſſit.⁊ pꝛecipue cum eſt cductus mercede ad bellandũ. Et ſiłr cum poſſz debellare inimicos.x ſic cito guerre facere finẽ vt plus lucret᷑ er duratiõe pᷣ lij. vel qꝛ coꝛuptꝰ ab aduerſarijs nõ fideliter negociũ gerit. tenet᷑ etra de iniur. ⁊ dã.da.ca.ſi culpa.Et de bis oĩbus habes in.iij.ꝑte.ti.iiij.c.i.per totum. dãnificatoꝛiã. Dici Pꝛouerb.cvi.Si manꝰ ad ma⸗ nũ fuerit nõ ent innocens. Et qñ vna manꝰ nõ ſuffi citad vnũ opꝰ alia iuuat. Sic ⁊ aliqñ ſi vnus nõ ſuſ ficeret ad rapiendũ vel ad furandũ vel dãniſicandũ aliũ.⁊ tunc adhibet adiutoꝛiũ alter. ⁊ hoc ẽ manꝰ ad manũ adiuncta.⁊ talis q;uis non ſit pꝛincipalis.vel nil pueniat de rapina vel dãno ad eum.tñ tenet᷑. qꝛ nõ ẽ innocẽs ſed in cauſa.Et hec habet quinq; digi⸗ tos qui continent᷑ in verſu. Juſſio conſiliuʒ cõſenſus palpo recurſus. Pꝛim? ergo eſt. cuz quis mandat ſieri rapinã furtum vſurã vel aliud dãnũ. ⁊ ex hoc ſe quit᷑ effectus dãni:qð als non fuiſſet factũ.talis te/ net᷑ inſolidum etiã ſi nil peruenit ad eũ. Sic ⁊ tutoꝛ. curatoꝛ. pcuratoꝛ. ⁊ factoꝛ.qui ꝓ pupillis vel ꝓ alijs faciũt contractꝰ vſurarios ſi illi pꝛo quibo fecerũt nõ ſatiſfaciãt. tenent᷑ cum ſint pncipalioꝛes. Secun⸗ dus qñ conſulit. ita ꝙ ex illo ſequit᷑ dãnũ qð alłs nõ fuiſſet factũ. talis etia tenetur inſolidum.etiã ſi nil ꝑ⸗ uenit ad eũ.ſi autẽ fuiſſet factum eti ſine illo cõſilio ſed aliquid plꝰ factum eſt ad illud plꝰ tenet. Inno.⁊ hoſti.· Tertiꝰ eſt conſenſus. ſ.cooperatiões nõ men tis tm̃.puta qñ duo vel plures kaciunt aliqð furtuʒ vel dãnũ ſimul.ita ꝙ vnꝰ non faceret ſine altero.tene tur quilibet inſolidũ.ſecus cũ etiam ſine illo factum fuiſſet.tñ cũ alijs ſe repperit ad dãnificandũ. tũc enĩ tenetur ſolum de dãno illato ꝑ eum. Qui etiã eſt me diatoꝛ ſcienter alicuiꝰ ↄtractꝰ fraudulenti vt ſenſales tenẽtur de dãnis. Quartus eſt palpo.iſ.cum quis adulando ſeu laudãdo aliquẽ de ſurto vel de daãno. ſcʒ ꝙ ſit ſtrenuꝰ. ⁊ ex hͥ inducit eũ ad faciendũ maluʒ. qð als non feciſſet. ⁊ idẽ detrahẽdo ad ̊ inducit.vt puta tu es puſillanimis. vel nibil vales.⁊ timidus ⁊ uiuſmodi. Quintꝰ eſt recurſus.i:cum quis rece⸗ ptat fures ⁊ dãnificãtes.⁊ ex hoc ſequunt᷑ dãna. vel etiã rem raptã cum querit᷑ ⁊ ipſe occultat. ꝓpter quod non põt recuperare. Officialis aut qͥ pot ſine peri culo ſue perſone obſtare ne ſiat dãnũ vel rapina. vel manifeſtare fures ⁊ ablata ⁊ non facit.tenet᷑. hec bea⸗ tus tho. al. pernichardus iniiiij di/xvije Innocenti raya gull. Et de bis ð. t.ic. . — — — Berxtaẽ manus par·F. VIII. ticipatoꝛia.l. de rapta.furata. vel vſurania. teſt intelligiillud Jone.iij. Recedat vnuſqᷣſq; ab ini quitate que iu manu ſua eſt. Et hec bʒ quinq; digi⸗ tos. Pumꝰ eſt parucipando de hmõi per donatio nem. TZalis enim cui donat᷑ cũ hoc ſcit debet redde⸗ re dño eius rem ablatã. donũ autem datũ ab vſu⸗ rario cum oĩa bona ſua ſunt obnoxia reſtitutioni. te netur etiã reddere vel ſibi vel potyꝰ his quibus vſu⸗ rariꝰ habet reſtituere. Secundus ẽ victitationẽ Familia enĩ raptoꝛis vel vſurarij vel vxoꝛ filij. ali qui nõ babent niſi de rapinis vel vſuris tenent᷑ ſatil⸗ facere de conſumptis. ſed habendo etiã alia bona co medendo vel vtendo res male ablatas in pꝛla ſpecie tenent deeo quod cõſumũt.ray. Lertij eſt per da tionem. Filia enim qᷓ dotat᷑ per eum qui nõ habet ni ſi de vyſuns vel alias male ablatis. maritꝰ qui b no uit nõ poteſt recipere dotẽ. ⁊ receptam tenet reſtitue⸗ re creditoꝛibo ſoceri. ⁊ ipſa etiaʒ filia moꝛtuo maritaæ tenet᷑ reſtituere dotes: ray. De hoc habes. . ti.i.c. xij Quarteſt participando dere rapta vł furata per emptionẽ. Qui enĩ emit talia ſcient᷑ vel ignoꝛantia fa cti craſſa.tenet᷑ reſtituere cũ ĩuenerit dñm rei vel ero? Pa pauperibo ſi illum ignoꝛat. Si etiã talis emitꝓ babulit᷑ extunans eſſe venditoꝛis. poſtea ſciens fuiſſe ablata. tenek nihilomin? dño reddere ſi cognoſcic. vxł pauperibꝰrem vel pꝛeciũ erogare ſi non inuenit. ray Et de hoc.S.ti·l. c viij. Quintꝰ per legatũ vel he⸗ reditationẽ. Intelligitur enim hereditas deducto ere alieno. Heres ergo vel legatariꝰ eius cuiꝰ bona ſunt obnoxia reſtitutioni vel ex cõtractu.vel quaſi ex ma⸗ leficio furti. fraudis. vſure ⁊ buiuſmodi.vtł quaſi oĩa tenet reſtituere que recepit de tali bereditate vel lega to, extra de vſurisc,.michael. Beptima eſt manus §. IX ſacrilega vide ob. icz vſurpatio circa ſacra ⁊ eccleſiaſticræ xv. Tetendit enim aduerſus deũ manũ ſuam. id eſt ſacrilegam. Hec eſt manꝰ ſacrilega Nichanoꝛ⸗ quã extendit cõtra templũ dei cõminatus ipᷣm fun. ditus deſtruere. ſed ipſo occiſo ſuſpẽſa eſt manus et lingua eiꝰ a iuda machabeo cõtra teplumij. Ma⸗ cha/xv. Et bec habet quinq; digitos vel modos. Pꝛimus ẽcum auferunt᷑ ſacra ⁊ calices. pa ramenta⸗ cruces.reliquie⁊ alia hmõi. Secũdus eſt qũ au⸗ ferunf aliqua etſi nõ ſacratũ de loco ſacro.vt in eccle 72 ſia. 2 de vtroq;. xvij. q uiij. cquiſquis . ertiꝰ eſt. qñ fit incendiũ vel effractio in loco ſacro iniurioſe.te net᷑ etiam ſatiſfacere vel etiã inferunt talia dãna ecllæ ſijs vel perſonis eccleſiaſticis vt exigendo gabellas 1 pedagia.de cenſi.c. q;c; li. vi. Aut imponẽdo col⸗ lectas. deĩmu.eccle,c:aduerſus. aut facendo repꝛe⸗ ſalias cõtra perſonas eccleſia ſticas.extra de iniuĩr.et dam. da. ceetſi pignoꝛationes. li. vi· Quarr eſt cũ clerici male tractant bona eccleſiarum dilapidando. indebite allenando. in pompas ⁊ laſctuias expendẽ do conſanguineos ditãdo. xij. q i. c. nulli. Et bona debita pauperibus . vel clericls vel reparationi ec⸗ „ 2. — Titalus cleſie ſubtrahẽdo.debẽt reſtituere. Quint cũ ſub trahunt᷑ legata facta eccłijs.xiij.q.ij.c. Quü oblatio nes defunctoꝝ. vel nõ ſoluuntur decime vbi cõſueue runt ſolui.vel cũ nõ eſt legittime in bñficijs ↄſtitutꝰ ſed ꝑ intruſionẽvel ſimoniã. vel aliq impedimentũ inegulanttatis hʒ.tenet᷑ enĩ fructus pceptos reſtirue/ re. de re. lurj li. vi.beneliciũ. Et de his oĩbus .S.ti.ii Mctaua eſt manus in- J. x. iuſte iudicatoꝛia. ⁊ beat qᷓ excutit manus ſuas ab oĩ munere.dicit Eſa.xxxiij.ſcʒ obſequij.pecunie. ⁊ lau⸗ dis.per munera enĩ frequent᷑ ꝑutit᷑ iudiciuʒ. Et hec manꝰ bʒ quinq; digitos. Pꝛimꝰ eſt. qñ iudex ſeu quxũq; officialis dat iniuſte ſnĩam ex certa ſcia qua cũq; decã.ſiue odio.ſiueiamoꝛe.ſiue coꝛruptione pe⸗ cunie.⁊ talis tenet᷑ de oĩ dãno ⁊ inteſſe ꝑti leſe. Ray. xi.q.iij.qtuoꝛ. Scõs eſt.qñ ex ignoꝛãtia craſſa ꝓ kert iniuſtã ſniaʒ.lõ enĩ debebat ſe ponere ad id qð nõ erat idoneꝰ cum ꝑiculo alteriꝰ. ſecꝰ ſi deceptꝰ con ſilio aſſeſſoꝛis. qͥ putabat᷑ idoneꝰ ex malicia vel igno ratia craſſa male cõſulẽtis.tũc tenebit᷑ aſſeſſoꝛ:. Ray. CTertꝰ eſt qñ ex nõbili negligẽtia ptulit iniuſtam ſnĩam·qꝛ noluit laboꝛare ad legendũ in libꝛis qð po tuiſſet inuenire.⁊ videt᷑ teneri.e de iniur⁊ ⁊ dã.da. c.ſi culpa. Quantꝰ eſt qñ accipit pecuniã pꝛo iudi cando vel nõ iudicãdo. aut male vel bene iudicãdo Ray. CTalẽ enĩ pecuniã ſibi retinere non põt ſed pau peribo dare vel reddere dãn.· Quintꝰ cũ non vult iudicare ⁊ dare ſnĩam ꝓut põt ⁊ debet ne diſpliceat habẽti iniuſticiã.aut vt dãniſicet ius habẽtẽ. ⁊ talis tenet᷑ ſi ꝑs poſtea amittat iuſtã cãʒ.vel ſi remittat pe nas vel diminuat iniuſte cũ non poſſet tenet᷑ cõitati ſi auxerit penã ĩiuſte.tenet ei qui ſoluit.· Tho.⁊ my. de his. ð.ti. lac. xix. Mona eſt manus in F. XI. iudicio mmiũſte vt ꝓ imꝑio dica Eruiute oppꝛeſſum de manu calũniãtꝭ.Et hec habet qnq; digitos ſᷣm ꝙ ſunt qͥnq; genera hoĩm q̃ ibi cõ⸗ currũt.ſ.aduocatꝰ.iuriſcõſultꝰ actoꝛ.aut ꝓcuratoꝛ. teſtis ⁊ reꝰ. Pꝛimꝰ gᷓ eſt aduocatus qͥ ſi ſcient᷑ aſſu mit ad defenſandã iniuſtã cãʒ obtinẽs victoꝛiã cau⸗ ſe.de oĩ dãno tenet᷑ aduerſario ſi clientulus nõ ſatiſte cit. Tho. ſſe.ſe.q.lxxi.ar.iij. Si nõ obtinet tenet᷑ clien tulo de expẽſis.qñ videlʒ dixit ſibi cãm eſſe iuſtam aliquẽ de falſo crimine vel petit indebitũ ſcient᷑ tene als ille nõ litigaſſet. Si aſſumit cãm iuſtãꝛ ex craſſa ſgnoꝛãtia vl negligẽtia notabili ꝑdit. videt᷑teneri cli entulo de dãno ſuo.er de iniur ⁊ dã.da. ca.ſi eulpa. iuz Scõs eſt iuriſcõſultꝰ ſiſcient᷑ pꝛeſtat malũ conſili vel fraudulentũ vñ ius hñs ꝑdit cãm.ſiue ſit ille cui cõſulit ſiue alter tenet᷑ de dãnis inde ſecutis. St fide lter cõſulẽs ꝓut ſcit. nõ tenet᷑ er de re.iurꝭ.nullꝰex cõ Tertiꝰ eſt actoꝛ aut pcuratoꝛ qͥ accuſat tur de oĩ dano qð inde recepit aduenſanꝰ ctiã de ex⸗ penſis. Beatꝰ tho. ſe.ſe.q.lxviij. ar. iiij. Si autẽ vere accuſat ⁊ poſtea pᷣce vel pᷣcio deſiſtit vel puaricat᷑ te⸗ net cõitati. Quart?ꝰ e ſi reꝰ negat veritatẽ dequa lurldice interrogat᷑ negãdo indebitum pecunie tenet lltotla. Dern. e unges 1111 nãᷓ s8 teſtimoniũ.Exo.xxiij. ⁊ Diere.xxi. actoꝛi· egãdo aũt cnimen vñ ſeqͥ kaccuſatoꝛi moꝛa vel mutilatio.vel alia pena. vel fatigãdo ſcient᷑ appel lationibo vel dilationibo.tenet᷑ ſatiſtacere ad arburriũã boni viri.· Quintꝰ ẽ teſtis ſi ex falſo teſtimonio eiꝰ ſcient᷑ facto actoꝛ vel reꝰ incurrũt damnũ aliq ð inuu ſte. tenet᷑ teſtis inſolidũ.ær de iniur.⁊ dã.da.c. ſi cul⸗ pa.Et ſi accipit pecuniã ꝓ teſtimonio ferendo etiam vero tenet illã pauperibo erogare. xxiiij.q. v. nõ ſane. Et de his oĩbus.S.tiiic.xix. Decima eſt manus.S. XII. fraudatoꝛia. Job.xxi. In maib meis no adheſit ma cula.ſ.fraudis.Et hec hʒ qͥnq; digitos ſiuemodos. Pꝛimꝰ eſt in reꝝ quidditate dũ.ſ. vna ſubſtantia vendit᷑ ꝓ alia.vt vinũ lymphatũ ꝓ puro.ivnum aro ma pꝛo alio.auꝑx alchimiatũ ꝓ puro.⁊ hmõi. Se cundus ẽ in quatitate.vt cum dat᷑ diminuta meſura vel in ponderibo.vt.xi.vncis ꝓ libꝛa.vel in vaſis de vino.oleo.tritico.⁊ hmõi.vel in cannis de panno la⸗ neo. lineo ⁊ hmõi. Terti eſt in qlitate, vt cũ vẽdit᷑ res defectuoſa. vt vinũ vel cames coꝛmipte p bonis aial vicioſum ⁊ claudicãs ꝓ ſano.nõ minuẽdo de pᷣ⸗ cio ⁊ multograuiꝰ eſſet vendẽdo rẽ periculoſam ⁊ no ciuã hoi. Quartꝰ ẽ in pꝛecij ineqlirate.vt cũ vẽdit res plꝰ iuſto pᷣcio qᷓ valeat ſcient᷑. vel cũ multomino ri pᷣcio emit᷑ q; valeat.qꝛ vẽditoꝛnõ cognoſcit reʒ.velł q; ducit maxima ncẽte. Quintꝰ eſt in gabelle de⸗ bite vel pedagij ſubtractiõe vtqꝛ occulte introducit rẽ ad ciuitateʒ.velaſſerit vnũ eſſe ꝓ alio.vel minoꝛis ntitatis vt minꝰ ſoluat.hi oẽs tenent᷑ ſatiſſacere ſm ho. le. ſeq.lv. ⁊ ray. Et de his.S.tii c. xxii· gnox ne poſſint man?ꝰ eoꝝ implere q ceperũt.mani feſtando.ſ.falſitates eoꝝ. Et hec hʒ quinq; digitos ſeu modos.· Pꝛimꝰẽ in ponderib ⁊ menſuris faci endo.vel vtendo falſis.i.diminutis meſunis in ven⸗ dendo.⁊ mẽſuris exceſſiuis in emẽdo.tenet᷑ etiã talis de dãnis inde ſecutis. Scõs ẽ in falſis monetis fabꝛicãdo falſas monetas vł incidẽdo eas aut falſa⸗ tis aut diminutis ꝓ ltĩmis ſcient᷑ vtẽdo.vltra pecca⸗ tũ tenet᷑ de danis leſis· Tertiꝰ eſt in bullis aplicꝭ falſatis vel ꝑ ſurreptionẽ obtẽtis.cũ.ſ.expꝛeſſum eſt falſum in ſupplicatiõe vel omiſſũ illud expmendo q́ᷓ nanæato nõ obtinuiſſet. bñficiũ enĩ vel gra ſic obtẽta nõ valet. vñ tenet᷑ ſatiſſacere de emolumento ꝑ ipſas obtento. Quartꝰ eſt in inſtrumẽtis vel ſcripturis falſiſicatis.vt teſtamẽtis in quibo ſcnibunt᷑ legata ali ter qᷓ; diſponat᷑ a teſtatoꝛe.vel ſcpᷣturis vbi apparent debita ⁊ caſſant᷑ ꝛ hmõi. Quintꝰ ẽ in falſis ꝑtubo vt cũ mulier cõcipit ꝑ adulteriũ vel ſuppõit ſibi alie⸗ nũ partũ.q̃ tenet᷑ de oĩbus que ↄſumit putatiuꝰfiliꝰ de donis mariti. ⁊ de his q̃ vt legittimo ſilio ſibi de hereditate relinqueret.ex de iniu.⁊ dã:da.c:ſi culpa. Et de his.ð.ti.ic. xviij. Duodecima eſt maꝗ.XIIIj nus pditoꝛia. De qua xp̃s Lu. xrij. Ei. Ecce mman nn⸗ dentis me mecũ eſt in inenſa.lð eni ſt pꝛoditio niſi decima emanus. . XIII ob. v. Qui diſſipat cogitatiões malis E =☛ „ — ſa £ locũ vbi ſpoliet᷑. Capitulũ Pꝛimũ perfamiliares. Et hec habet qnc di itos. Pꝛim?eſt in caſtns ⁊ pplis ⁊ terris.qñ.ſ.qͥ auferta ltimo dño dat ꝓditoꝛie alteri qͥ ibi ius nõ habet tenet᷑ talis de oĩbus dãnis inde ſecutis. Scðs eſt in ꝑſonis qñ tradit dñũm ſuũ vel amicũ in manꝰ inimici occidẽdũ vel redimendũ. vel impediendũ a negocijs ſuis.⁊ te g net᷑ ad oẽ intereſſe. in rebꝰqñ peeunias vel alia bona ſui dñi vel amici pꝛocurat deuenire ad ma nus inimicoꝝ aut cuʒ aſſociat ſe cũ aliq̃ vt ducat ad Quartꝰ ẽ qñ ſecreta reuelat dni ſui vt dãnificet. vel aduocatꝰ ſecreta cauſe quam de fendit aduſario pandit.vt ſe poſſit deſendere.⁊ tenek ad dãna:er᷑ de iniu.⁊ dã. da.c.ſi culpa.Et de bis oĩ⸗ bus. S. ti. ic. xxij. Quintꝰ eſt cũ quis vtit᷑ inſidijs nõ ſeruãdo ꝓmiſſa pacta etiã ſi eſſet hoſtis dũ ⁊ ipſe ei ſeruat fidẽ ⁊ nõ als.xxiij.q.iinolil. Decimatertia ma⸗ F. XV. nus eſt ſimoniaca. Et de hac.iij. Reg. ri. Quicũq; volebat implebat manũ ſuã.ſ.pecunia quã dabat. 2 fiebat ſacerdos.Et hec habet qͥnq; digitos ſeu mo dos. Pꝛimꝰ eſt accipe pecuniã vel alia tꝑalia pꝛo ſacramẽtis aut beneficijs ↄferendis vel collatis per modũ pꝛecij nõ ꝑ modũ lemoſine.⁊ talẽ pecuniã re⸗ tinere non põt. ſed pauperibo dʒ erogare. vel ecclle in cup miuriã data ẽ tho. ſe. ſe. q. . Scðs eſt accipe pecuniã appꝛeciatiue ꝓ alijs rebus ſacris.vt eccłijs — altaribo conſecratis.aq baptiſmali ↄſecrata.oleo ſan cto.reliquijs ſctõꝝ.ſepulturis loci ſacri iurepatrona tus. ingreſſu religionis ⁊ bmõi.talis pecunia retine n nõ põt ſed pauperibo ero ari opoꝛtet. vel ecclie pꝛo ꝗ cõmiſſa eſt ſinonia. Teni⸗ eſt p ſpiritualibo ex⸗ acitijs. vt p pꝛedicando. oꝛando. viſitando. eligẽdo. ↄſirmãdo.a coꝛrectiõe deſiſtendo. curã aĩaꝝ exercen do.cõſecrando.⁊ hmõi alia. recipiendo pecuniã exa⸗ ctiue vel pactionalit᷑ vel appꝛeciatiue.tenet᷑ pauperi⸗ bus erogare. vel ecclie in cuiꝰ iniuriã data eſt. Sed ſi ꝑ modũ elemoſine retinere põt ſibi. Quartꝰẽ qñ accipit bñſiciũ ſimplex vel curatũ aut dignitatem ſi moniace.qꝛ tenet᷑ reſignare.ꝛ fructꝰ inde pꝑceptos re⸗ ſtituere. etiã cõſumptos deductis expenſis factis in vtilitatẽ beneficij ill.⁊ ꝓ fructibus colligendis. Quintꝰ eſt de mediatoꝛibo ad ꝓcurandũ bñſficiũ vł officiũ ecchaſticũ vel aliqð ſpinituale. bi tenent᷑ pecu niã ꝓpter hoc receptã pau peribus erogare. hec ola. b. tho.le.ſe. q:c.⁊ ray. ⁊ inno. De his.ð.ti.i.c.v. ꝑ totũ: Decima nus impeditoꝛla. Ecc. ij. Ue duplici coꝛde ⁊ manibo mele facientibꝰ.i.ĩpedientibo bona alioꝝ. Et hec ha bet qnq; digitos. Pꝛimꝰ ẽ qñ quis ĩpedit aliquẽ? a ↄſecutiõe alicuiꝰ bñficij vel officij. Et ſi iam illud erat cõſecutꝰ ⁊ poſſidebat.⁊ iniuſte ꝓcurauit ſibi au ferri: tenet᷑ ſatiſfacere totũ. Si nondũ crat cõſecutus ſz in via hñdi tenet᷑ ad arbitriũ boni viri.tho. ⁊ rich. in.lij. Scðs eſt qñ ĩpedit fructꝰ ꝓuenturos alicu ius agri vel vinee vel effodiendo ſemina. deſtruẽdo vineas. arboꝛes ⁊ bmõi:qui tenebit᷑ ad qntũ extima bunt᷑ fructꝰ in illo dubio valituri. tho. in. iiij. Tenen do etiã colũbarias ⁊ nõ ſufficient᷑ paſcendo vñ dã⸗ quarta ẽ ma.. XVI — — nũ inferũt ſeminibo vel frueribo. tenenk de dãnis. pe trus de pak.in. uij. LTertiꝰ eſt de bis qͥ faciũt ſtatu ta vel capla ne vſure ſolute poſſint repeti.vel ꝙ poſ- ſint hoĩes cogi ad ſoluendũ.⁊ qui iudicãt m ea. vel etiã ſine ſtatutis dãt ſnĩam ꝙ ſoluant᷑ vſure. vel ſolu te nõ repetant᷑ hi tenent᷑ ad eas reſtituendũ ſi vſura⸗ rij nõ reſtituãt.impediũt enĩ reſtitutionẽ.xi.q.iij.c.qͥᷓ lſentit. Quart? eſt de bis q dant las emunitoꝛi⸗ as debitoꝛibo iniuſte ne poſſint cogia creditoꝛib ad ſoluendũ eis cũ poſſint.hi tenent᷑ illis deulis danis. Quintꝰ eſt de iniuſte ĩpedientibo ne s poſſit exeq negocia ſua honeſta.occultãdo inſtra vel ſcripturas ꝑ que maniteſtat᷑ us ſuũ.velĩpediẽtes ne quis acce dat ad iudicẽ eccłiaſticũ in cã qua põt vbi ſibi fieret iuſticia.vel alit᷑ iniuſte ⁊ malicioſe ĩpediens iter ſuũ ad iudicuũ vel ad negocia ſua vnde recipit dãnũ.Et Decimaquinta eſt. J. XI. manꝰ luſoꝛia deqꝗ põt intelligi Sbl. me intelligi llug J05. nõ oſculatꝰ ſum manũ meã in abſcodito.Luſoꝛ eni cũ vincit attribuit manꝰ induſtnie.vñ aliqñ oſculat eã vt cãm lucni.Et hec hʒ quinc; digitos⸗ Pꝛimꝰ cũ decipit in ludo.vt ꝑ falſios taxillos. aut chartas!a aut dicẽdo mendaciũ.⁊ ſic vincit. tenet᷑ enĩ reſtituere decepto. Scõs ẽ qñ vincit ab his q̃ alienare nõ pñt.vt ſunt ſᷣuifilij famit.pᷣcipue pupilli.vxoꝛes.re⸗ ligioſi ⁊ hmõi.⁊ bec opoꝛtet reſtituere eis qᷣ hñt curã illoꝝ. Tertiꝰ eſt qñ vincit ei quẽ induxit vel traxit ad ludendũ multa ipoꝛtunitate cũ non vellet ludere vel volentẽ a ludo recedere inuitũ detinet. ⁊ tenet res⸗ ſtituere. Quanꝰ qñ vincit in locis vbi phib et᷑ lu dus.⁊ ꝑ leges mandat᷑ fieri reſtitutio.q necꝑ diſſue? tudinẽ ſunt abꝛogate.⁊ tũc etiã tenet᷑ reſtituere ꝑden „ tiiſm tho. ſe. ſe.q.lxij. rich.in.iiij.ray.⁊ inno. ⁊ alios. Quintꝰ qñ vincit in locis vbi nõ phibet᷑ ludus. vel ſi phibek. leges ſunt abꝛogate ꝑ Zꝛiam ↄſuetudinẽ.⁊ tũc dz pauperibo erogare vtꝝ de necte velde hone⸗ ſtate vide.S.ti.i.c.xxiij.vbi plene ẽ iſta materia. Decimaſerta ẽma.. XVII xxxij. Uidebit ꝙ infirmata ſit man?ꝰ.i.deſiciens opꝰ in locando ⁊ ↄducendo.⁊ hec bʒ quinq; digtoos. Pꝛimꝰ qñ quis locat alten rẽ quã nouit vitioioſam ⁊ equũ claudicantẽ vel domũ ruiturã.qui tenet᷑ de dãno inde ſecuto. Scõs qñ nimis notabilit᷑ exi⸗ t pꝛeciũ dere locata.domo.agro.vel veſte hmõi vel qñ aufert ab eo rẽ locatã ſine cã rõnabili añ tem⸗ us cõuentũ.tenet᷑ enĩ ei de dãno.ray. ñ cõducit qͥs aliũ ad oꝑandũ nimis puo pᷣcio notabi⸗ liter vel debitã mercedẽ nimis tardat dare cũ poteſt. vñ ille recipit dãnũ. vel loco pecume debute dat ſibi —.— mnus locatiõis ⁊ cõductõis viciaroꝛiã. De hac Deut᷑.· „ Tertꝰ qñn res quas opoꝛtet cũ vendere minoꝛi pcio q; dz babe re. Quartꝰ ſi cõductꝰ ad operã ex feſtinãtia vel ne gligẽtia non fidelit᷑ eſt operatꝰ. bñ. vñ ſequit᷑ dãnũ ei. Quintꝰ qñ maleractauit rem ſibi locatã vt do mũ vel agrũ pmittendo deſtruere. vel equũ vel bo⸗ ues uimis fatigando ⁊ hmõi.tenet᷑ talis de bmõi dã nis ad arbitniũ boni vin. ray in ſũma. Ualall⸗ 5 Tuulus Gecundus qui bõa que habet in feudum a dño maletractat ex malicia vel negligentia. tenet᷑ de damnis. Et de his ſupꝛa ti:i.c.x-xxy.· 7 Decmaſeptima eſt . & manus turpite lucratoꝛia. De qua Eſa.i.dñs. a nus veſtre plene ſunt ſanguine.i.turpibus lucns.et pec babet quinq; digitos. Pꝛimꝰ eſt lucrũ ex ope re carnali vt meremcio.lenocinio.cõcubinatu.adul⸗ tero.⁊ buiuſmodi. Scõs eſt ex arte vel actu pꝛo hibito lucrori. Ut ex arte mutuãdi vel faciendi taxil los.carthas.fucos.toꝛneamenta. Uel ex hiſtnonatu turpi.ſeruiendo vſurario. in numerãdo pecuniã ad vlur.⁊ ſenbẽdo huiuſmodi. in faciẽdo indiuinatio nes incantationes ⁊ huiuſmodi. in ſcribendo inſtru menta in fraudẽ vſuroarũ. Tentus eſt lucrado tẽ⸗ poꝛe ꝓhibito.vt diebo feſtiuis emẽdo ⁊ vendendo. ſi ne neceſſitate ſenbendo val alia oꝑa ad lucrũ facienꝰ do. CQuartꝰeſt negociari in locis pꝓhibitis. vt in cc cleſijs vendẽdo vel emẽdo. vel enã mit endo ad ter⸗/ ras ſaracenoꝝ. vel poꝛtando arma vel lignamina vł . victualia. ⁊ quecũq; mercimonia ſine licetia pape. te net᷑ illlud quod lucratus ẽ. ⁊ tantũdẽ de ſuo mittere in ſubſidiũ tere ſancte. Quintus ẽ intentiõe mere cupiditatis vacare negociatiõi.vel intentõe introdu cendi caniſtiã hi oẽs debent acqu ſi a pau penibo ero gare. magis tñ ex honeſtate ⁊ conſilio qᷓ; neceſſitate. 2 kiiij.q:v.c.qui habetis.Et de his.ð.xi.i.c.xxiij. Decimaoctauacéma.5. XX. nus detractoꝛla. ps. Erue.lſ.deus de manu cams. i. detractoꝛis animaʒ meam.i.vitam. Pꝛouerdᷣ.xviij. Moꝛs ⁊ vita in manibꝰ linguc.ſcilʒ detractoꝛie.Et bec ha bet quinq; digitos. Pꝛimꝰeſt cũ quis ſcien ter accuſat alique de falſo.⁊ conuictꝰ de crimine con⸗ denat.ralis eitenct᷑ ſatiſfacere nõ quidem deregendo falſiarẽ poſtq; eſt punitꝰ reus.qꝛ ſibi imineret pen⸗/ culum perſone.⁊ illi iã punito nõ ſanſfaceret ſed alic᷑ ad arbitriũ boꝝi viri añ punitionẽ autez debet dere⸗ gere falſitatẽ vel deſiſtere ab accuſattöe. Scõðs eſt qñ extra iudiciũ infamat aliqueʒ de crimine ſciẽs nõ eſſe veꝛ·: vel neſciẽs ſi eſt vex. qꝛ tenet᷑illis quibus di Fkit declarare ſe falſũ dixiſſe niſi ex ſibi imineret ma gnũ perculum vite ⁊ hmõi. lam tũc alił᷑ pꝛout po teſt debet ſatiſacere.vel cũ libellos famoſos ſuꝑ cri⸗ mine de eo cõponit vel cannlenas qdð peius eſt. Lertiꝰ eſt qñ ad aliqð crimẽ cõmiſſum vere ab alio auget aliquid aliud norabile qð eſt falſum. vt cũ di⸗ cit le vel aliũ turpia colloquia vel geſtꝰ habuiſſe cuʒ aliqua ſed etia camnalẽ copulã vel cum aiij dicunt de co turpitudinẽ cũ aliqua agere tacet ſtudioſe. vel ali qus ſigna facit vt credãt veꝝ eſſe quod non eſt. 2 ta⸗ lis tenet ad declarandũ falſum eſſe. Quanꝰẽ cu 3 dicit aliqð cnimẽ altenꝰ referes ſe audiuiſſe qð occul⸗ 2 tũ eſt ⁊ ignoꝛat ſi eſt veꝝ. ⁊ tolis qũo debeat ſatriſfa⸗ cere habes in. c. ſe. Fiij. Quint?cum dicit cnimen altenꝰ vere perpetratũ ſed occultatũ. 2 talis dʒ etiã famã reſtiuuere put põt.vel etiam cũ dicit cõtumeliã in pnᷣtla aliox. ⁊ talis debet petere veniã vel alit ſe re concillare cũ eis. endũ deo aliquis reuocat.v do educit. tenex hic illũ reducere qᷓntũ in eo eſt. velſe vel aliũ ponere in religione 'm Pe. de pal. Scðs eſt qñ quis pſuadet alicui aliqð crinunale blãdièdo vt decipiat.Et multomagis qñ qͥs aufert alicui vir⸗ 2 mulcopl Decimanona eſt ma.ſ. xX nus pſoneleſoꝛ a. Mich. vij. Uir fatremn ſuũ vena — tur ad moꝛtẽ.malũ manuũ ſuaꝝ dicunt bonũ. Et habet qnq; digitos ſeu modos. Pꝛim? eſt auferẽ⸗ do vilã occidendo aliũ iniuſte.i.extra iudicium oꝛdi nanm. ⁊talis tenet᷑ put dicetur in.c ſe.d.i.ð dano in⸗ de ſecuto. Scðõs eſt mutilãdo membꝝ iniunioſe. ⁊tencet᷑ de expenſis in medicis ⁊ medicims.⁊ de lu⸗ „ co pdito ſi ex mutilatione nõ poteſt laboꝛare. Ter nyeſt in vulnerando vel percutiedo imiuſte ſicut tol⸗ lendo ſoſpitatẽ.⁊ tenef̃ad damna inde ei ſecura. Quartꝰ incarcerado ꝛ⁊ ſic tollendo ei libertate qð fa ciendo abſq; cã ronabili tenet de dano qð inde ſeq tur.ſecꝰ ſ facit.qꝛ eſt ei debitoꝛ vt ſibi citiꝰ ſoluat. Quintꝰ cũ mutit in exiliũ vel cõſiniũ iniuſte.⁊ per H̊ ai fert ei patrã. Et oẽ damnũ qð inde recipit qð cõi⸗ ter eſt multũ tenet᷑ ei ſati facere. nus aorum pᷣdatoia ⁊ de bac Sapᷣ.i. Impij mani bus ⁊ verbis moꝛtẽ accerſiunt. Et habet qnq; digi⸗ tos. Pꝛimꝰ eſt qñ volentẽ nreg relafone 30 ſerui⸗ iĩ ingreſſum ꝑſuaden ginitarẽ erẽ mamimoniũ.⁊ debet ducere in vxoꝛeʒ vel detareſi põt ⁊ indiget. Tertiꝰ eſt qñ qͥs ſuo ſermo ne trahit ad erroꝛẽ fidei vt faciũt heretci diſſeminan⸗ tes falſam doctrinã.⁊ hi tenentreuocare. Quartꝰ eſt cũ pꝛelaci vel patreſfamil. ex ſua negligentia per⸗ mirtüt gregeſt uũ perire nõ coꝛrigentes ⁊ admonẽetes vel mulieres ſuis oꝛnatibo ⁊ tripudijs alijs ludis n ſibus.blaſphemijs.⁊ hi debẽt ſati facere pnĩa ⁊ bo⸗ nmis actibo ed ficando q̃s pꝛiꝰ ſcandaliʒauerant. Bequitur tertia.S. X XIII. pars pᷣncipalis diuiſiõis facte vbi pomtremediũ ad euadendũ de manibo iſtis vſurpatoꝛijs quibo dya⸗ bolus in mare pcipitat in pfundũ infemni:⁊ hec ẽ na uis.vñ dicit. Illic naues perrãſibũt. In plurali di⸗ cit naues.qꝛ triplex eſt nauis. Eſt nauis eccleſie vniuerſalis. Eg nauis ie negulane Eſtnauis pnĩe virtualis. Etdepmo intelligit llud Pꝛouerb. vlti Facta eſt ſcʒ ula mulier foꝛtis de q̃ ibi loquit᷑ figurate ecclia qᷓ⸗ ſi nauis inſtitoꝛis.i.mercatoꝛis de longe poꝛtans pa nẽ ſuũ.ſ.doctrinevel eucharie.qꝛ de celeſtibo q paſcũ tur hoĩes fideles.Et cry oꝰ. tracrãs illud Math.ix. Aſcẽdens xpᷣs in nauiculã tranſfretauit. dicitxpᷣs na uim ecclie fluctus ſꝑ mingaturꝰ aſcendit.hec ẽ naui⸗ cula petni que q̃tit᷑ magnis fluctibo pſecunionũ a ty rannis erroꝝ.ab hereticis pꝛauoꝝ operũ.ab ypocritꝭ vt aliqñ videaut᷑ ſubmergi:ſed ſubmergi non põt ppo l'cum ſuis malis exeplis eos ad mals p- uocãt.tenent᷑ enĩ eos coꝛrigere ij.q.i.c.ſcelus.Quin tus cũ hoĩes ſuis pꝛauis actibo alios ſcondaliʒant. npinn u giude N . raſt N , 4 Sent mMut . Capitulũ Pꝛimũ tã gubernante. ſed pꝰ tempeſtatẽ tranquulũ facit.vt diciẽ Tho. iij. Et figuratũ fuit Math. viij. qn ipſe ſurgẽs a ſomno ĩperauit ventis ⁊ mari.⁊ facta ẽ tran quillitas. doꝛmire vᷣo videt᷑ cũ tribulatiões ſurgere ſi nit. vt dicik di. xxiij. c. in noĩe. Hec per petꝝ ⁊ alios pᷣ latos ⁊ pᷣdicatoꝛes rhetibo pꝛedicatõis capit multos piſces ad fidẽ.vt impleat᷑ non ſolũ nauicula petri i. ecclie occidentalis ſed etiã iohis euangeliſte.i. eccłie oꝛientalis.i:grecie.vbi iohãnes pᷣdicauit dũ.ſ.ſocia ta fuit cũ nauicula petri.i.vnitati ecclie humane. vt ſigurate babet᷑ Lu.v. Petro qʒ añ capturã piſciũ di ctum fuit. Duc in altũ marꝗ.i.nauicula.⁊ laxaterhe⸗ tia vr̃a in capturã.Qð exponens amb.ait.in altum ſcʒ in ꝑfundũſdiſputationũ. Quid enĩ tam altum qᷓ; altitudinẽ diuitiaꝝ videre.i.ſcire dei filiũ.⁊ pfeſſionẽ diuine generatiõis aſſumere.xxiiij.q.i.nõ turbatur. Apte autẽ ecclia militãs ſignat᷑ ꝑ nauim.qꝛ quẽad⸗ modũ nauis in pᷣncipio ⁊ fine ẽ arta ⁊ paucos ↄtinet hoĩes.in medio ẽ lata ⁊ multos cõtinet.ita ecclia mi⸗ litans fuit arta in pᷣncipio.qꝛ in multis ꝑſecutionibꝰ 2 pauci erat in ea. Uñ ⁊ marcellus qᷣ erat papa pꝰ fu ſtigationẽ fuit deputatꝰ a diocleciano impatoꝛe peſ⸗ ſimo multis annis ad cuſtodiã animaliũ in ſtabulo ⁊ vꝛban papa in ſepulchꝛis latitabat ꝓterĩmanita⸗ tẽ perſequentiũ. In ſine etiã.ſ.tpe antichꝛiſti erit arta Erit enĩ tũc tribulatio qlis nõ fuit ab oꝛigine mũdi vt dicik Math.xxiiij. VUIñ ⁊ pauci firmii fide eccle ſie pmanebunt. In medio autem tꝑe.i.nũc.lata eſt ⁊ multi in ea repenuntur clerici ⁊ laici. vt dicit cryſoꝰ. Multi ſacerdotes pauct ſũt ſacerdotes.multi in no mine.pauci in opere.di.xl.Et patrimonium ieſu xpᷣi latũ ẽ ⁊ exaltatũ.Et ppᷣncipes ⁊ magnates.ciues ⁊ po pulares.oẽs querũt de altari ꝑticipare ꝓcurãtes ſu⸗ os filios vel coſanguineos vei amicos cõſtitui in di⸗ gnitatibo ⁊ bñficijs vt eos diuites faciãt ⁊ bona pau peribo erogãda in pphanos vſus ↄſumant. Sed nilſi male ablata eccłiarũ reſtituãt ſi ipñt.ↄdẽnant. Et bmo nõ ꝙ m regulã iuns in. vi.bñficiũ eccliaſticũ nõ põt licite ſine canonica inſtitutione poſſideri. Si qs ꝑ ſimoniã recipit bñficiũ ſeu intruſionẽ ſeu vſur⸗ panonẽ.i ꝑ laicos vel alios de facto qͥ non poterant oferre.vel hñs aliqð impedimentũ irregularitatis vel nõ canonice electꝰ vel poſitus. tenet᷑ oẽs fructus ſuſceptos reſtituere deductis expenſis rõnabilr factꝭ in vtilitatẽ bñficij ſᷣm doc· Scðo nota ꝙ etiã ſi ri te aſſumptꝰ nõ officiat vel officiare facit ſeculanit vi ueas nõ intẽdit demũ clericari ſed vxoꝛari ⁊ ſequi ſo rũ ſeculare cũ defraudet eccliaʒ ⁊ intẽtionẽ eoꝝ qͥ de⸗ derũt ecclie poſſeſſionẽ.videt᷑ ꝙ tenet᷑ ad reſtitutionẽ xij.q.ij.c.gloꝛia. Silłr quedeputata ſuut determina te ꝓ clericis ſeruiẽtibo.vel ꝓ fabꝛicis eccleſiax. vel ꝓ pauperibo dãs alijs tenet᷑ reſtituere. Mota tertio. ꝙ ſi ſus negli gẽtia amittant᷑ bona ecclie mobilia. vt libꝛi.paramenta ⁊ hmõi.vel deſtruunt᷑ ĩmobilia vel ruũt tenent᷑ ad ſatiſfactionẽ de oĩbus.vt e de iniuj. 2 dã. da.c. ſi culpa.de his poſſet ĩtelligi illud Job.xij Abundãt tabernacula pᷣdonũ.ſ.clericoꝛũ.⁊ audact᷑ puocãt dñm.ſ.ad irã ꝓpter malã vit.cũ oĩa dederit eis in manꝰ. vt. xij.q.ij.ſi pꝛiuatũ.De hac naui eccle ſie ſic ait cryſoꝰ. anuigat ecclia inſtructa fidei guber naculo felici curſu ꝑ hui ſeculi mare. hñs deum gu bernatoꝛcẽ.angelos remiges.pouãs choꝛos oĩm ſan ctoꝝ erecta ipia ſalutari arboꝛe crucis in qᷓ euangeli ce fidei vela ſuſpendẽs flante ſpirituſctõ ad poꝛtũ pa radiſi ⁊ qͥetẽ ſccuritatꝭ eterne deducit. Ubi cryſoꝰ ſe⸗ ptem dicit de hac naui ecclie. Pꝛimů eſt. qꝛ p H ſe culũ qð ẽ mare tẽpeſtuoſum hʒ nauigare.vñ etiã ele cti periclitant᷑. Exem plũ ione ꝓphe.qᷣ exiſtes cũ alijs ſuſtinebat periculũ ſubmerſiois quantũcũq; laboꝛa rẽt ad exonerandũ nauim.vt habet᷑ Jone. l1io val⸗ de timendũ. Beatꝰ vir qͥ ſꝑ ẽ pauidꝰ.ait ſa piẽs Ber. INuſq; ẽ ſecuritas o frẽs. lec in celo nec in paradiſo ⁊ multominꝰ in mũdo.In celo angelꝰ cecidit ſub po tẽtia diuinitatis. Adã in paradiſo de loco volupta⸗ tis. Judas in mũde ſub ſchola veritatis. Scoõm qð dicit cryſoꝰ. de naui ecclie eſt ꝙ bʒ deũ guberna toꝛẽ habitatoꝛẽ cui vẽti ⁊ mare obediunt.⁊iõ multũ cõfidendũ.qꝛ etſi cõcuti ꝑmittit nõ tñ perire. Uñ in huiꝰ figurã cũ eſſent diſcipuli in naui cũ eo ⁊ io doꝛ miente periclitarent᷑. ſurrexit xpᷣs ⁊ impauit ventis ⁊ mani.⁊ facta ẽ anqllitas magna.Matb.⸗ vlij. Etiã vicẽ dei tenẽt p̃lati in gubernado nauim ecclle.vñ et dij vocant᷑. Sicut autẽ qͥ gubnat nauẽ nuq; deſerit neq; in tẽpeſtate neq; in trãquillitate.alioqn ſibi im putaret᷑ ſubmerſio nauis ſi cõtingeret ex ſui neglige⸗ tia etiã ſi nõ intenderet. Ita etiã pᷣlati debẽt intende⸗ re cure ecclie oĩ tꝑe. Uñ nico. papa. Si pnitioſuz eſt pꝛetã.i.directoꝛẽ nauis iu tr quillitate nauẽ delerere qntomagis in fluctibo. paulopoſt. los qᷣ taq; arie tes gregibo ducatũ pᷣbentes.ĩmo qꝛ ⁊ paſtoꝛes hoꝝ ſumꝰ deo auctoꝛe cũ eis in periculis ꝓ viribꝰ pſiſtere cõuenit, ⁊ cũ tranqͥlliras reddita fuerit diuina pieta⸗ te. mox gregrẽ requirere ⁊ in vnũ colligere.⁊ eiꝰ aias celeſtis patrie pace ſurſum engere debemꝰ. vij. q. l. ſci ſcitaris. Tertiũ eſt.qꝛ hʒ angelos remiges qͥ eam int᷑ fluerꝰ huiꝰ ſeculi cuſtodiũt ⁊ deducũt. iux illud. Angelis ſuis deꝰ mandauit de te vt cuſtodiãt te in oĩbus vijs tuis.⁊ iõ gaudendum de tali adiutoꝛio. Sacerdotes etiã angeli appellant᷑.̃ᷣm ulud Mala. ij. Labia ſacerdotis cuſtodiũt ſciam ⁊ legẽ reqͥrũt ex oꝛe eiꝰ qꝛ angelꝰ dñi exercituũ eſt. Et hi femigando miniſtratiõe ſacramẽtoꝝ nauẽ mouẽt.i.eccliam fide liũ ad poꝛtũ in qͥ nõ parũ hũt laboꝛare in miniſtran do debite. Uñ in figura ðꝛ Math. vlij. de diſcipul. ꝙ erãt laboꝛõtes in remigãdo. Erat eni eis ventꝰ ⸗ rius.ſ.tẽptationũ. Quartũ qð dicit cryſoꝰ. de na ni ecclie eſt. qꝛ hʒ choꝛos ſerod ſunt ol vᷣtute pleni. Vññ de petro ⁊ pluribo diſcipul dicit᷑ Jo.xxi. Aſcẽde rũt in nauim. ⁊ iõ libent intrandũ.qꝛ ſᷣm psð.Cũ ſcõ ſanctꝰ eris. Uñ ſigurat᷑ ꝑ nauem ſalomonis q ſeł in tribus annis adducebat.ij. Parał. aurum ⁊ argen⸗ tũ nimis ebur. ſymias ⁊ pauones.nã ecclia xpi in fi⸗ de trinitatis pꝑſonarꝝ ⁊ vnitatis eſſentie diuine ad ſu ꝑnã bieroſymã inducit ſctõs apłos ⁊ manyres .⁊ 5 aurũ.doctoꝛes ſapiẽtia ⁊ doctrina plenos.⁊ hoc ẽ argentu. 2 ↄfeſſoꝛes. ⁊ bi ſunt ebur.q; albi ꝑ vite mũ diciã.⁊ foꝛtes ꝑ donũ foꝛtitudinis.⁊ q̃ſi ſymie imi⸗ tantes actꝰ hoĩm.i. ſapientiũ inberẽtes exemplis.Et pncipes qͥ cũ apparatu viuunt.⁊ hi ſunt pauones. Wultũ iuuat talis ſocietas ſanctoꝝ ſicut aonpaſ ”ðõ Citnulus Secundus multũ nocẽt opera maloꝝ. Uñ ambꝛo.in figurã hu ius ait. Non turbat᷑ nauis que habet petrũ. de qua ſcʒ habet᷑ Lu.v. Aſcendens xpᷣs in vnã nauim que erat lymonis.rogauit eũ a terra reducere puſillum. Turbatr᷑ ula qͥ iudam habet.de qᷓ.ſ.habet᷑ Mathei viij.Et ſi multa illic diſcipuloꝝ merita nauigabãt. tñ adhuc ꝓditoꝛis eã perfidia agitabat.in vtraq; pe trus.ſed qͥ ſuis meritis erat firmꝰ turbat᷑ alienis.Ca ueamꝰ ergo peifidũ.caueamꝰ pꝛoditoꝛẽ.ne per vnuʒ multi fluctuemꝰ.ergo nõ turbat᷑ hec nauis in q̃ pꝛo uidẽtia nauigat.abeſt perſidia.ſuꝑat fides.xxiiij.q.i nõ turbat᷑. Quintũ eſt ꝙ in hac nauiẽ arboꝛ ere⸗ cta ſalutifere crucis.⁊ in ea antẽna xpᷣs ad ꝓtegendũ ⁊ideo ſub ipſa manendũ.qꝛ ſub ea nullus põt ledi. extra iſtã nauim eccleſie.i.ſidẽ crucifixi nemini põt eẽ ſalus.ad qð facit qð dicit Act᷑.xxvij Miſi manſeri/ tis in naui nõ poteritis ſalui fieri. Uñ ꝑ archã noe q̃ tãq; nauis in aquis diluuij continuit ⁊ ſaluauit oĩa aĩalia ibi exiſtẽtia.vt habet᷑ Geñ. vij. recte ſiguratur ipſa eccłia ⁊ crux pᷣi ᷣm grego.⁊ aug.Sicut enĩ oẽs qui ex archam reperti ſunt diluuio perierũt.ita oẽs q ſunt er eccliam pereũt. Eratula archa tricamerata ad denotandũ tres ſtatꝰ eccleſie.ſ.ↄiugatoꝝ.ↄtinen tium. ⁊ pꝛelatoꝝ.Cõpacta erat ex lignis leuigatꝭ ⁊ bi tumine linitis.qꝛ reſultat ex fidel bo liberis a ſuꝑflui tate vitioꝝ ⁊ charitate glutinatis ⁊ vnitis. Sextũ eſt. qꝛ habet vela euãgelice doctrine q̃ ſunt plena ver bis xp̃i. Sicut enĩ vela ſunt plena aere ⁊ vento.ſic et verba nõ ſunt aliud qᷓ; aer ſoꝛmatꝰ in gutture lo quẽ tis. Iſta ̊ vela ſuntplena ffatu⁊ verbis xpᷣi que nos Docẽt qñ.qũo.qua via.⁊ q̃ͥ eundũ ſit.⁊ ideo attentiꝰ audiendũ Lu.xi. Btĩ qui audiũt verbũ dei ⁊ cuſto diũt illud. Uñ ⁊ Jaco.iij.dicit᷑. Ecce ⁊ naues cũ ma gne ſint.⁊ a ventis validis minent᷑. circũferunt᷑ autẽ a modico gubernaculo.ſ.temonis.Ecclia eſt vna et multe. Una vnitate fidei ⁊ dilectiõis. multa variera te locoꝝ ⁊ rituũ.⁊ he mouentur a ventis verboꝝ xpᷣi gubernacula ſunt oꝛdinatiões pꝛelatoꝝ.qui tñ atten dere debent ad ſtellã maris.i.xpᷣm ⁊ etꝰ matrem vir⸗ ginẽ. vrerq; enĩ dicit᷑ ſtella. Uñ fulbertus in ſermone Dicit. Opoꝛtet oẽs chꝛiſticolas per huiꝰ ſeculi pelagꝰ nauigantes reſpicere ad ſtellã maris. Si qͥs enĩ hoc egerit nõ lactabit᷑ inanis gloꝛie vẽto.nec ſcopulis tri bulationũ franget᷑ nec abſoꝛbebit᷑ ſcylle voluptatum voꝛagine. Septimũ eſt.ꝙ ducit ad poꝛtũ quictis pðs.Deduxit eos in poꝛtũ voluntatis eoꝝ.ſ.ad quie⸗ tẽ ⁊ locũ ſecurũ ⁊ plenũ oĩ bono. UVñ dicere poſſunt Veri ſideles qʒᷣ ſcribitur de paulo ⁊ ſocijs Act.xxvñ Nauigauimꝰ ⁊ venimꝰad locũ qui dicit boni poꝛtꝰ DVec ẽ nauis de qua dicit᷑ Joh.xxi diſcipuli naui ſo venerũt ad littꝰ vbi apparuit cpᷣs reſuſcitatꝰ tra entes ſhere magnis piſciby centũ quinqgintatribꝰ ſine ſciſſura rhetiũ i. ſine ↄdictione veritatis doctri⸗ ne pꝛedicate.vt habet᷑ ſigurate Jo.xxi.UVñ conuiuiũ ſequit᷑ xpᷣs cũ ſanetis de gloꝛificatiõe eoꝝ igne chari⸗ tatis decoquente illos.⁊ patres veteris teſtamẽti ad refectionẽ fruitiõis.Ex numero autẽ illoꝝ cõpꝛehen⸗ dit᷑ ſaluandoꝝ qualiras. lã ad illum numerũ per⸗ nenit᷑ ꝑ numerũ decẽ ⁊ ſepteʒ. incipiendo numerare ab vno ⁊ addẽdo ſequentẽ numerũ ad pᷣcedẽtes vſ⸗ q; ad numex.xvij incluſiue. Tlerbi gra. vni addẽdo duo ſunt tria.ternario numero addedo ternanũ fiũt ſex. ſenario numero addẽdo quaternariũ qͥ ſequitur fiũt decẽ.·⁊ ſic vlcer ꝓcedẽdo vſq; ad denariũſepte nariũ reſultãt. cliij. opoꝛtet ̊ ſaluandos habere. xvij numeꝝ moꝛalit᷑.i.obſ. Zua onee⸗ pꝛeceptoꝝ que fi⸗ unt de actibv virtutũ. Uirtutes ſũ charitas.pꝛudẽtia.iuſticia foꝛtitudo.tẽperantia. In trat᷑ aurem iſtã nauim ecche ꝑ innocentiã baptiſma lem. Dicit aũt hiero.ꝙ poſt naufragiũ.iſ.de iſta naui eccłie ꝑ amiſſionẽ innocentie baptiſmalis.ſcðᷣa tabu la eſt pnĩa quaſiſcðᷣa nauis.de pe.dii. Mauis etiam di- ꝭ. X XIIII. t ſeptẽ.fides.ſpes. cit᷑ religio. de ꝗ põt intelligi dete ieſu in nauiculã ſecuti ſũt eũ diſcipuli eiꝰ. Apte aute religio ſignat᷑ ꝑ nauim. qꝛ ſubſtantialia religio⸗ nis multũ repeniunt᷑ in his qͥ ſuntin naui. In nullo ſtatu vel cõuerſatione mũdi repenit᷑ tanta õbedietia ſicut in naui.Nã oẽs ad ſimplicẽ nutũ obediũt nau clero ſeu gubernatoꝛi nauis ⁊ rex ⁊ ponufex cuiuſcũ⸗ q; cõditiois exiſtat in eũdo.ſtando ⁊ operando. put mãdauenit ipſe.Caſtitas etiã ibi ſatis ſeruat᷑ etia ab incõtinentibo. ad qð facit ⁊ vita auſtera que ibi cõi⸗ ter tenet᷑.⁊ excluſio occaſionũ.paupertas q̃ʒ qꝛ nibil eſt in es niſi defoꝛis poꝛtetur. ⁊ ea queibi ſunt cõiter ſunt alioꝝ.⁊ paꝝ ipſi nauigãtes ibi hñt.Aſcendit ̊ pps in hac nauim.i.hũc ſtatum religionis.lã obe⸗ ientiã ſummaã exhibuit patri factus obediens vſq; ad moꝛtẽ.moꝛtẽ autẽ crucis.ad CPhił.ij. Memento te frẽs qꝛ chꝛiſtꝰ vt nõ perderet obedientiã ꝑdidit vi⸗ tam.ait Ber. Continentiã in ſũmo gradu tenuit. qꝛ virgo puriſſimꝰ.ĩmonec vnq; ſtimulũ camis habu it vel lenſit.vel cogitationẽ turpe.⁊ ita caſtos moꝛes habuit in ſua cõuerſatione ꝙ cũ fuerit dealijs cimi⸗ nibus infamatꝰ lʒ falſiſſime. de turpirtudine aliqua nũqᷓ; ab aduerſarijs ſuis fuit accuſatꝰ notatꝰ vel in famatus.vel in ſuſpitiõe habitꝰ q;uis cũ mulieribo fuerit aliqñ cõuerſatus. Nã vt dicit᷑ Lu.viij. Mu⸗ lieres iuſte ſequebant᷑eũ.⁊ ſepe in hoſpitiũ marche. ⁊ marie declinauit.⁊ a maria peccatrice oſculari pe⸗ des ⁊ vngi pedes ⁊ caput ꝑmiſit.Pauꝑtatẽ quantã ſuſcepit.vt dicẽt Mach.viij.⁊ Lu.ix. Uulpes ſoue as hñnt.⁊ volucres celi nidos filꝰꝰ autẽ hoĩs non ha bet vbi caput ſuũ rechnet. De elemoſinis viuens. et moꝛtuꝰexpenſis alienis ſepi lturã accepit.fuitq;ʒ na zareꝰ i. deo dicat? qð in veteni teſtamẽto erat quidaʒ nouꝰ modus religionis. vñ barba ⁊ capillis inton/ ſus erat. Inſtuutoꝛ ſuit pᷣmꝰ ⁊ ſummꝰ oĩs perſectios nis ⁊ religionis ad quã diretit ⁊ perduxit apłos ſu⸗ os.hnec pꝛiꝰ nec poſtea poruit aliqð collegium eis in ſanctitate ⁊ ꝑfectione equari ad quam peruenerut in die penthecoſtes. Pꝛius in iſtã nauim aſcenderũt ve nouitij. cũ omnia dimiſerũt nauim ſ. Apꝛie volutat ⁊ cupiditatis. Nã de eis dicit᷑ ꝙ vocati a xpo relictis rhetibo ⁊ naui ſecuti ſunt eũ.Math.iuij.Et dicit cu piditas nauis.qꝛ ſicut nauis ſtat ſuꝑ aquã ⁊ nõ im plet᷑ita cupiditas ſuꝑ aquas fluxibiles diuitiaꝝ vel concupiſcẽtiaꝝ impleri nõ poteſt. Et ſicut nauis cuʒ laboꝛe magno fabꝛicat᷑ cũ timoꝛe cuſtodit᷑⁊ cũ dolo illud WMath. viij. Alce — — —.— — i⸗ ſü in aß⸗ ain m) n Gien I N Anage P Ai aün mcN wlai⸗ pebbt chennt iſamrd Ma nislic⸗ Neiat We nigtrn A mleh vs nas lsund frnis win iman tünmmt Notn, gaien un 4 Capitulu NPꝛimũ xe amittitur ita ⁊ res tẽpoꝛales acquirunt cum labo⸗ re.⁊ opera carnis ⁊ pꝛopꝛie volũtatis perficiunt.⁊ cũ timoꝛe nõ perdendi poſſidentur.⁊ cũ doloꝛe cuſtodi unt᷑ ⁊ amittun.Et ſicut in naui quãdo exonerat᷑ de toto lucro ⁊ mercibus non remanẽt niſi feces in ſenti na. ita anaris.fomicatoꝛibꝰ ⁊ huiuſmodi non rema⸗ net eis ꝑs niſi ſtagnũ ignis ⁊ ſulphuris. Apoc.xxi. Et de his põt intelligi illud põ. In ſpiritu vebemẽ/ ti dure ſentetie damnationis cõteres naues tharſis. Tharſis interpꝛetat᷑ exploꝛatio gaudij tnaues ergo thanſis ſunt ille cs rgorlges religioſoꝛũ que volunt udere in mũdo ſe aciãt ſpiritu vebementis cõtritionis conterent᷑. Tri⸗ lex eni furtum ſeu rapinã ſolẽt facere religioſi in na⸗ ni.ſ.religionis. Pꝛimũu eſt coꝛdis cum.ſ.ſequũtur /⸗ pꝛiam voluntatem tranſgrediẽdo pᷣcepta ſue religio⸗ ₰ nis. fratres nõ ſolum facultatibus. ſed etiã ꝓpꝛijs vo luntatibus abꝛenũciauerũt.xij.q.i.nõ dicatis.Se⸗ cundum eſt coꝛpoꝛis per fractionẽ caſtitatis quod ſe mel deo obtulerũt.Tertiũ eſt ſubſtantialitatis tẽpo ralis.⁊ hoc cũ recipiũt aliquid ⁊ occultant pᷣlato. vel cum quod tenẽt de licentia pꝛelatoꝝ nõ ſunt parati ad ponendũ in manibꝰ eoꝛum.vel cũ ea que habent ſiue cũ licentia vel ſine:male expendũt ludendo.tur⸗ piter cõſumẽdo.vel amicis ⁊ coſanguineis alijs dã/⸗ do indebite. Comꝑatur autẽ religio naui in ſeptẽ Pꝛimo qꝛ ſicut nauis ẽ clauſa verſus terrã zaße a ta verſus celũ. ita ⁊ religioſus ad terrena dʒ eſſe c ſus de eis nõ ſe intromittendo.ſed apert celũ verſus id eſt deditꝰ contẽplationi celeſtiũ vt dicere valeat il lud apoſtoli Noſtra cõuerſatio in celis eſt. hinc ⁊ hie ro.Eſt vnũ genꝰ chbꝛiſtianoꝝ quod mancipatũ diui⸗ no officio ⁊ dedicatũ contemplatiõi ab omni ſtrepi⸗ tu tempoꝛaliũ ceſſare cõuenit.vt ſunt clerici. cõuerſi. 2 deo deuoti.⁊ religioſi. xi. q.i.duo. Ideo verſus ter rã debet eſſe clauſa ⁊ ſtricta nau is religionis.Naʒ ex terra reſoluunt᷑ vapoꝛes.iimala deſideria que coꝛru⸗ punt affectũ,⁊ nebule que obnubilãt intellectũ. ⁊ fri gus qð cõſtringit effectũ boni operis. Scðdðᷣo na⸗ nis nõ poteſt diu ſuſtinere ſeu poꝛtare coꝛpꝰmoꝛtuũ qꝛ periclitaret᷑.⁊ inficerent᷑ etiã alij vnde in mareꝓij citur.ſic qui in religiõe incidit in peccatũ moꝛtale ni⸗ ſi cito reſipiſcat alios inficit.⁊ deſtruit religionẽ. Ijq a pctĩs occultꝭ ꝓcedit ad manifeſta. ⁊ qridie niſi cito en⸗ eat peioꝛ effici᷑. Uñ Jo.caſſio.Nulla peioꝛ be⸗ ia malo monacho.⁊ ideo ſi ſe nõ coꝛigit ſeꝑandus eſt. Uñ hiero. Reſecãde ſunt carnes putride. ſcabio ſa ouis a caulis repellenda ẽ ne tota domus maſſa ⁊ coꝛpꝰ ⁊ pecoꝛa ardeat,.coꝛrñ pat᷑.putreſcat ⁊ intereat. xxiiij.q.lij:c.reſecande. Tertio nauis in aquis in⸗ tegra manet ⁊ conſeruat᷑.cũ autem terrã tangic fran⸗ – diſſuit ſeu aꝑitur. ſic religioſa cõgregatio dũ equeſtratła terra.i.a conuerſatione ſeculariũ ⁊ nego cijs terrenoꝝ conſeruat᷑ ⁊ rectitudinem regularẽ ler⸗ nat ⁊ vigoꝛẽ ſpiritus.ſed ſi inheret vel infigit᷑ in terre na cõſeruatione er̃ caſum neceſſitatis ⁊ exigẽtis cha⸗ ritatis a quietis pꝛopoſito reſoluit᷑ ⁊ relaxat᷑. Uñ eu⸗ genius papa dicit. ꝙ monachꝰ nõ debet ſe qualiſcũ⸗ q; negocijs implicare.ſit clauſtro ſuo contentꝰ.qꝛ ſi⸗ cht piſcis ſine aqua caret vita:ita ⁊ monacb ſine mo culariter viuẽtes.⁊ hoc niſi ſati/ naſterio.ſedeatq; ita ſolitarius ⁊ tacet.qꝛ moꝛtuꝰ eſt mundo,deo autem viuit.agnoſcat nomẽ ſuũ. Mo⸗ nos enim grece latine dicit vnus. ⁊ achos grece la⸗/ tine dicitur triſtis.xvi.q.i.c.placuit. Triſtis autem dicitur.id eſt dolens ⁊ lugens. in aquis ergo cõpun ctionis debet moꝛari. Chaſtꝰ poſtq; turbas docue⸗ rat ⁊ miracula fecerat ibat in deſertum locum. vel in montẽ cum diſcipulis turbas dimittens Lu.itij.ex⸗ emplum nobis in hoc pꝛebẽs· Quorto nauis qᷓn tumcũq; ſit clauſa ⁊ ſtupata ⁊ omnia foꝛamina cir⸗ cũquaq; obtruſa.tamen impꝑceptibili modo paula⸗ tim ⁊ guttatim aqua ſubintrat.ita ꝙ niſi ſepe ſentina euacuetaquis tantum creſceret aqua ꝙ ſubmerge⸗ ret᷑ita in cõuerſatiõe religionis quãtumcũq; omnia que ſeruentur ⁊ dilgentiã quis adhibeat ad claudẽ⸗ dum viam peccatis ⁊ vitandum occaſiones.tãra eſt bumana fragilitas ꝙ imperceptibilit᷑ homo frequen ter cadit in veniale. Septies enĩ in die cadit iuſtus⁊ reſurgit.inquit ſalomon Pꝛouerb.xxiiij.Et apoſto⸗ li perfectiſſimi religioſi dicũt.in multis enim offendi mus omnes Jacobi.iij. Pec autem quotidiana pec cata etiã ſi leuia ſunt.tamen diminuunt vigoꝛẽ ſpiri tus ⁊ diſponũt ad moꝛtalia.⁊ ideo per oꝛationẽ ⁊ cõ⸗ punctionem ⁊ alios modos remouenda ſunt de ani ma ne ſubmergat᷑nauis mentis. Unde auguſtinꝰ. QOue humane fragilitati q;uis parua tñ crebꝛa ſurre puut.que ſi collecta cõtra nos fuerintita nos graua⸗ bunt ⁊ oppꝛiment ſicut aliquod vnũ peccatum gra⸗ ue.Quid enim intereſt ad naufragiũ vtrũ vno gran di fluctu nauis operiatur ⁊ obꝛuat᷑an paulatim ſur repens aqua in ſentinam ⁊ pernegligentium culpas derelicta atq; cõtempta impleat nauem atq; ſubmer gat. de peni. diil tres ſunt actiones. Quod autem di cit auguſtinꝰ ꝙ multa venialia ita grauãt ſicut vnũ moꝛale.nõ ẽ ſic intelligedũ tãq; venialia ſint moꝛta lia. boc enĩ nũqᷓ; accidit ſed in diſpoſitiõe.qꝛ incidũt ad moꝛtale. Quinto nauis non debet eſſe nimis onerata.qꝛ nimium pondus demergeret. nec nimis vacuata vel alleuiata.qꝛ vacillarer. ſic in religiõe ad hoc vt quis bene pꝛoſiciat non debet nimis onerari occupationibus exterioꝛibꝰ.qꝛ mentem ſubmergũt. Vnde berñ.in libꝛo de conſideratione.Uexatio da⸗ bit intellectum. jnquit pꝛopheta. Uerum eſt ſi non ſit nimia. alioquin ſubꝛuit intellectuʒ. Tec etiam de bet eſſe vacuus ab operibus ocioſus. vnde Hieroꝰ. Semper aliquid boni facito vt dyabolus inueniat re occupatum. Apoſtoli hñtes poteſtatem de euon⸗ gelio viuere laboꝛabant manibus ſuis ne quẽqᷓ; gra uarent.⁊ infra. Egyptioꝛum monaſtenia hunc moꝛ? tenent.vt nullũ aSrs opere ⁊ laboꝛe ſuſcipiant. õ tam pꝛopter victꝰ neceſſaria quantuʒ pꝛopter anime ſalutem.de conſe.di.vc.nũqᷓ;. Nauis etiam non in vna parte tm̃ oneratur ⁊ in alia nõ.ſed pꝛopoꝛtiona biliter. ſic in religione nõ vnus debet nimis oneſaſl.· ⁊ alius nil facereſed quilibet ᷣm condiuionem ſuam debet applicari ad opem. Sexto in naui exiſten⸗ tes intentionem ſuam ⁊ iter dirigũt ad poꝛtum fina⸗ liter. Et ad hoc ſuntvnanimes pꝛopter quod omnes in vnũ concoꝛdant ad ea que valent ad conſeruatio⸗ nem nanis ad laboꝛandum ꝛ operandum cvien dum peniulis ⁊ pꝛoijciendũ merces in mari cũ exx pedit:ad adiuuanqũ ⁊ ſuppoꝛtandum alter alterius graua ma. ſic in religione debet eſſe ſũma vnitas ad cõſeruotionẽ vite regularis.⁊ intentionem ſuã ⁊ oꝑpa ad poꝛtum quietis eterne dirigere.ſicut ſcribit᷑ de pꝛi mitiuis chꝛiſticolis qui religioſe viuebant. Act?᷑.liij. Multitudinis credentiũ erat coꝛ vnũ ⁊ anima vna in dño ⁊c̃. Unde ⁊ clemens inqͥt. Cõis vita omnibo eſt neceſſaria fratres ⁊ maxime is qui eo irrepꝛehenſi biliter militare cupiunt.⁊ vitam apłoꝝ eoꝛũ q; diſci⸗ puloꝝ imitari volũt.xij.q/i.dilectiſſimi. Et ſicut na⸗ uis nõ relinquit veſtigiũ ſui pꝛoceſſus poſt ſe.vt di⸗ citur Sapᷣ.⁊ experiẽtia docet. ita ⁊ religioſus debet cauere ne opera ſua ſaciat vt videat᷑ ab hominibo in ſui laudem ſed occultare ea.ſicut chꝛiſtus exẽplo ſuo nos docuit ꝑꝛecipiens aliquando turbis ne cui dice rent miracula ſua Marci.viij. In naui ergo exiſten tes ſine comedãt ſiue bibant vel doꝛmiãt ſemper ad poꝛtũ appꝛopinquant niſi ſtudioſe ſe firmẽt. vel tem bpeſtate deuicti.ita in religioneꝑ omnia opera ipſius „ quis meret᷑.qꝛ omnia in obediẽtia ſunt fundata.In omnibus operibus meret.ſi eſt in gratia. ⁊ bonã ha bet intentionẽ. Septimo nauis continet multas ⁊ varias merces.⁊ viles ⁊ pꝛecioſas.ſicut aurum.ar⸗ gentü,oꝛnamentum.frumentũ.vinũ ⁊ oleu m. 2 po⸗ ma.vñ dicitur Job. ix. Quaſi naues poma poꝛtan⸗ tes.ſicut aquila volans ad eſcam. Ita religio ↄtinet multa exeneitia. ſaplentie. eloquentie. ⁊ doetrine. ſpi⸗ ntualis leticie.miſericoꝛdie. odoꝛifera exẽpla. coꝛpo⸗ ralia exercitia. Et ſicut ex mercibus nauiũ ſi perueni ant ad poꝛtũ ſalue.homines multũ ditantur etiã de mercibus vilibus. multum autẽ perdunt ſiſubmer gant᷑ magis q; per alia exercitia. Ita in ſtatu religio⸗ nis ſi quis perſeueret vſq; in ſi ẽ.magnã coꝛonã me ritoꝛũ ſibi acquirit. Sed ſi deficit in maius iudiciuʒ iIncidit qᷓ; in alio ſtatu.ſ.ſeculari. UVñ hieroc Rectiꝰfu ſſſet hominẽ ſubiſſe coniugiũ ⁊ ambulaſſe per plana ; ad altioꝛa tendentẽ.ſcʒ religionis in pꝛofundũ in kferni demergi.xxxij.q.v.c.ſi paulus. Item augꝰ. Si cut difficile ſum expertus melioꝛes qᷓ; quiin mona⸗ ſterijs ꝓfecerũt.ita nec deterioꝛes q; qui in monaſte⸗ rijs defecerũt. di. xlvij. c. quantüũlibet. Venti varij tẽ ptationũ ſaciũt naues religionis ſubmergi ⁊ deficere Z ideo inuocare opoꝛtet diuinũ auxilium. De tertia nani. ſc;. F. XNV. penitẽtie põt intelligi illud Sap.xũiij. Eriguo ligno ſcʒ nauicule cõmittunt bomines aĩas ſuas.⁊ tranſe⸗ untes mare per ratẽ liberati ſunt. Exiguũ dicitur il,⸗ lud lignũ.qꝛ in humilitate fundatur penitentia. Cò mittunt autẽ animas ſuas hoies el. qꝛ ſperãt ꝑ ipſuʒ ſaluani gratia dei. Nemo enim põt digne agere peni tentis niſi qui ſperauerit veniam inquit ambᷣ. de pe. di.l. Et permanendo in ea peruenitad poꝛtum ſalu tis cũ mercibus meritoꝝ.ſed ad verq penitentiã pꝛe exigitur vt pꝛeambulum eiꝰ reſtitutio ſeu ſatiſfactio debitoꝝ. Iam yt dicit augꝰ. xiiij.q. vi. Si res que ablata eſt nõ reſtituitur ſi poteſt reſtitui. penitẽtia nõ agur, ſed ſimulat. Sciendum igit gẽ triplex dil erentia reſtitutiõis.ſdeceptiua: danatiua/2 retribu tiua. Et hec vltima ptinet ad nauim penitẽtie ꝑ quã fit ſalus.Deceptiua reſtitutio habet ſeptẽ deceptões ſcʒ pꝛolongatiua:.infſatiuã.placatiuã.excecatiuq. di minutiuã.diſtnbutiuam.defraudatiuã. Eſt igik pꝛima deceptiua reſtitutio pꝛolongatiua.lam qui⸗ dam ⁊ ſi reſtituere intendũt aliena. reſtitutionem tñ illam differunt quantũ poſſunt auctoꝛitate ppꝛia di⸗ lationem ſibi accipiẽtes.ſed vbi ĩminet periculũ vi⸗ tanda eſt moꝛa. vt dicitur di.v.cũ enixa. Minr certe ignoꝛantia volũt tales abſq; moꝛa gratiã eis ablat; ſibi reddi.⁊ tñ pauꝑi reſtituere nolunt illud pter qðᷣ gratia ſunt pꝛiuati.cum tñ pauperem pꝛiꝰ ſpoliaue runt tempoꝛali ſubſtãtia qᷓ; pꝛiuati ſuenint ſpintuali gratia· Secunda deceptiua reſtitutio dicit᷑ inflati ua. Nã qͥ ꝑ illicitos cõtractus atq; vſuras aliena oc cupauerũt vbi de culpa ſua debuerunt humiliari.⁊ de iniuria illata creditoꝛibꝰ veniã poſtulare. Ecõtra „ no ipſi debitoꝛes quadã inflata anrogantia dũ iacẽt in lecto inſirmitate grauati dicũt ipſis creditoꝛibus. Si ego nõ fuiſſeʒ perijſſes tu ⁊ familia tua fame. ſʒ ſi deo placuerit cito cõualeſcam.quaſi dicere velint· Otr deo me liberare placuerit.faciaʒ quod ei grauiter 1 diſplicebit.qꝛ nũqᷓ; reſtituam ĩmo quidam mente in flati ad iniunã ſibi deputant ꝙ creditoꝛes eoꝝ in vi⸗/ ta velin moꝛte petunt ſibi reſtitui ſua, quibꝰ gratias agere deberent ĩmenſas tãq; adiutoꝛibus ſue ſalutis repetendo ſua. cum aliter vere penitere nõ poſſint. vt de pe. di. v. c. fallus · Tertia deceptio dicit᷑ placati ua.hac fallacia decipiũt᷑ qui cum debeant reſtituere aliena paciſicãt ſolum clamoꝛes exterioꝛes.puta dãO / tes bonas reſponſioes ſi qui reperãt debita. nil faciẽ tes vel pꝛouidentes de reſtitutiõe. vel qꝛ contractus ſunt palliati cũ nil repetat᷑ a creditoꝛibus vſurarum qꝛ erubeſcerẽt.ipſi nõ curant de reſtitutione clamoꝝ conſciẽtie qui eos ſequitur vſq; ad ſempiternũ iudi⸗ cium nõ audientes.qꝛ et ſi remoꝛdet cõſcientia nolũt tamen reſtituere. Sed vermis eoꝝ.ſ.conſcientienõ moꝛiet.⁊ ignis eoꝝ non extinguet᷑ Eſa.vl. Quar ta eſt excecatiua.Gunt nanq; plunmi qui cũ grauit᷑ infirmant᷑ pꝛoponũt reſtituere aliena ſi cõtingat eos moꝛi.nõ autem ſi moꝛtem euadãt.hi taliter pacẽ cuʒ deo volunt inire ꝙ ſi eos moꝛi cõtingat ampliꝰ eum moleſtare nõ intendunt,.ſecus ſi euadũt. Sed tales pꝛo certo ſciant ꝙ ſiue viuant ſiue moꝛiant᷑ deꝰ mi⸗ nime cum eis facit pacem.ſicut Eſa.xlviij. teſtatur. Non eſt paximpijs dicit dñs.Peccata enĩ te dimiſe runt. nõ tu illa dicitaugꝰ.de penitẽdo cauſa moꝛtis de pe.di. vij.ſiquis. Quinta reſtitutio deceptoꝛia nũcupari poteſt diminutiua.Nam ſunt quidaʒ qui iuxta poſſe nõ reſtituũt integraliter creditoꝛibꝰquod debent. ſed certã poꝛtionem cum cõditione ꝙ remit⸗ tant reſiduũ cxeditoꝛes.que remiſſio nõ valet. qꝛ co⸗ acte ſit.vult enĩ potius creditoꝛ aliquid habere qᷓ; ni hil vñ remittit. Certe nõ ſic egit ʒache pᷣnceps pub⸗ licanoꝝ.ſed ait pᷣo.ſi quid aliquem delraugaui rec do quadruplum. Oia reddã tibi dixit ſeuus dño. Math.viij. Sexta decepno diſtributiua dicẽda da eſt. Magna inſania quoꝛũdã eſt quibus nõ ſuf/ ficit ꝙ aliena rapuerint cũ młtitudine peccatoꝝ. ſech cñ multis alijs culpis illa relinquũt ſanctiſſimum — — –☛ — — —M ☚ — b Poy na gg len nil ne nz Nünd en. agen en grüſt . nns ſclu⸗ Wt wnd s oaan: miid mu i iantan . Lun iagu gs ln i⸗ um ide⸗ u utnit —RLZ Capitulũ Pꝛimũ opꝰ ⁊ piſſimũ arbitrant:.dũ illa que certe pſonis re⸗ ſtituere obligantvolũt in pias cãs diſpenſare.vel eri gendo capellas vel altaria.aut dotãdo eccleſias ⁊ fa bꝛicando.faciẽdo calices ⁊ paramenta tradendo nu ptui puellas. dando pauperibo.veſtiẽdo nudos.⁊ fa ciendo hoſpitalia cũ armis ſuis.Et qͥd eſt aliud hoc q; culpis ꝑpetratis in vita addere alia in moꝛte.duʒ debita certis ꝑſonis diſtribuũt ad pompã ⁊ oſtenta tionẽ. tales nõ excuſant᷑ pauperibo dando qð ẽ certa rũ perſonarũ vt dicit᷑ e de homi.c. ſicut dignũ.⁊.i. q.i.c.nõ eſt putãda. Septima ẽ que dicit᷑ defrau⸗ datiua cũ.ſ.quis cõmittit alteri reſtitutionẽ cum ipſe põt facere.Et bᷣ pertinet ⁊ cõcurrit ad ſcðᷣam reſtitu⸗ tionis differentiã que dicit᷑ dãnatiua.ſ.ſui ⁊ ſuoꝝ he redũ.qñ.ſ.dimittit heredibo vt poſt mo:tem ſua re⸗ ſtituant ⁊ nõ facit cũ ipſe põt.talis enĩ ſubſtantia ſic legata nec ipᷣm ſaluat ⁊ heredes dãnat. qꝛ cõiter ipſi nõ reſtituũt.Oſee enĩ.ix.dicit᷑. Effraim qͥ interpꝛeta tur creſcẽs ducit ad interfectionẽ filios. Exemplum narrat pe.damianꝰ.ꝓut recitat vincen.in ſpe.hiſto. de quodã nobili viro qͥ ſucceſſit cuidã in hereditate. ⁊ inter cetera bona hereditatis deuenit ad eũ quedã poſſeſſio cuiuſdã eccleſie.quã ille per hereditatem di muſerat illi nobili vt ſchteneVarlegnam ſibi a pᷣde⸗ ceſſoꝛibo ſuis.Erat autẽ nobilis ille als vir bone cõ ditionis modeſtus ⁊ piꝰ eccleſias viſitans. Conti⸗ git autẽ ipſum moꝛi.⁊ poſt moꝛtẽ indead paucos di es cuʒ quidam notꝰ eius oꝛaret pꝛo ipſo in ſpũ vidit terrã apertam.⁊ flammã infernalem. ⁊ in ea ſcalam quandam octo gradus habentẽ.⁊ in pᷣmo gradu ſu perioꝛi vidit illũ nobilem defunctũ pauloante.In ſe cundo gradu vidit ſedere euʒ qui legauerat ſibi. ⁊ ſic deinceps alios vſq; ad vltimũ gradumoẽs illi octo iniuſte poſſederãt ⁊ iniuſtũ alijs legauerãt. Erat au tẽ talis oꝛdo cõſtitutus. ꝙqñ vnus de pꝛeſidentib moꝛiebat᷑ deſcendebat ad pꝛimũ gradum. ⁊ qui pꝛi mus erat ille deſcẽdebat ad ſecundũ.⁊ ſecundusad tertiũ.⁊ ſic alij.vbi oſtenſum ẽ ꝙ ꝓpter illam iniuſtaʒ detentionẽ poſſeſſionis oẽs illi danati erãt. Ex deſcẽ ſione ꝑ gradus notabit augmentũ pene per iniuſtaʒ legationẽ factam nõ ſuerũt excuſati ex ignoꝛantia.qꝛ aut fuit in eis iuris que nõ excuſat.aut facti.ſ.craſſa ⁊ſupina que nõ excuſat.vt.i.q.i.per totũ. Et ꝙ non ſufficit ad ſalutẽ altericõmutere reſtitutionẽ ei qͥ vult ſatiſſacere eã quod pꝛobari põt ſeptẽplici rõne. Pꝛimo ꝓpter impꝛopꝛietatẽ Scðdo ꝓpter inutilitatem. Tertio ꝓptertepiditatem. Quarto ꝓpter infidelitatem· Quinto ꝓpter doloſitatem. Sexto ꝓpter impoſſibilitatem. Septimo ꝓpter cupiditatem. Pꝛimo inquã ꝓpter ĩpꝛopꝛietatẽ.qꝛ ſicut dicit tho. ſe.ſe.q.lxij.⁊ ſupꝛa dictũ eſt ille ꝑ ſe ad reſtitutionem tenet᷑ qui intulit dãõnũ. Scðo pꝛopter inutilitatẽ. q⁊ cũ reſtitutio ad ſatiſfactionẽ pꝛeambula ſit.nõ eſt vere ⁊ ſufficienter penitẽs.nec abſolutus qͥ põt eã ſa cere ⁊ nõ ſacit. Tertio ꝓpter tepiditatẽ.qꝛ quod al⸗ teri cõmittit cũ faccre ꝑ ſe poſſit. aut eſt ex ficta ⁊ fal⸗ ſa voluntate reſtituẽdi.aut ex delectu ⁊ imperfectiõe — atq; voluntatis tepiditate cũ quando exire poſſit in actũ ſibi debitũ ⁊ neceſſariũ non exit.Lalis ergo nõ habet verã voluntateʒ reſtituendi.ĩmo aꝑte clareſcit ſi plꝰ viueret adhuc eſſet in habituali pꝛopoſito re⸗ tinendi rẽ illã.als ſtatim ſe expediret. Quarto ꝓ⸗ pter infidelitatẽ.qꝛ conſtat heredes ⁊ executoꝛes eſſe ad hoc cõiter vt plunimũ infideles, nec curãt de hoc pꝛopter teſtatoꝛis moꝛtẽ.ãmo plus longe ʒelãt vario ex reſpectu viuentiũ ⁊ remanentiũ pꝛoſperitatẽ pꝛo⸗ lis velſui.aut etiã alioꝝ quibus illa bona remanere debent q; aiam ipſius defuncti.ex quo patet ꝙ talis ſe exponit periculo manifeſto ꝙ nũ qᷓ; reſtitutio fiet. Quinto ꝓpter doloſitatẽ.qꝛ multi modi doloſitatum ꝑ quos talis aliena acqͥ ſiuit iniuſte.⁊ multe ꝑſone qᷓ hoc pꝛobare nõ poſſunt.ſibi ſoli pleniꝰ noti ſunt. de quibꝰ certus eſt ꝙ per executoꝛes ⁊ heredes nũqᷓ; ad elucidationem veniet᷑ cũ ta les querãt teſtificationes 2 pꝛobatiões quas in hmõ i fraudibus frequenter ẽ ſimpoſſibile dari.ergo talis ſcient᷑ videns hoc pericu lum manifeſte contẽnit ſalutẽ aĩe ſue. Sexto ꝓpter ĩpoſſibilitatẽ.qꝛ multi ſunt pauperes qui ꝓbare nõ poſſent.nec crederet᷑ eis.&̊ᷓ infideliter cõtra aĩiam ſuã facit.qui reſtitutionẽ ſus heredi vel executoꝛi dimit⸗ tit qñ eam põt facere ꝑ ſeipſum. nõ enĩ credibile ẽ ꝙ alius ſit ei fidelioꝛ q; iößemet. Septimo ꝓpter cupi ditatẽ.qꝛ tales executoꝛes ſunt qñũq; valde cupidi et auani ad ſibi talia retinenda vel leuiter aliquo ſuper ficiali mõ cũ his quibus reſtitutio ſceri debet ꝑtran ſeundũ vel ſaltim pꝛotelandũ ⁊ differendũ. ⁊ ad exa ſperandũ ⁊ ad repellendũ qui reſtitutionẽ petũt. Jõ cogitẽt inſenſati parentes quã incompaſſionẽ ⁊ duni cia ha bituri ſunt ſilij erga eos poſt moꝛtẽ. vix enĩ ſet in anno illoꝝ memoꝛes erũt ad anniuerſariũ celebꝛã dum,penſent itaq; in ſeipſis qᷓ; pauca bona faciãt ꝓ parentibo ſuis.⁊ ſitr nõ dubitent ſibi ſien/ſicut Cu. vi.dñs ait. Meẽſura q̃̊ menſi fueritis remetiet᷑ ⁊ voꝰ bis ĩmo recipiẽt multominꝰ. qꝛ teſte dño Mathei xxiiij.Om̃ abundauit iniquitas refrigeſcet charitas multoꝝ. Tertia ẽ retributiua multoꝝ bonoꝝ. Ui dende ſunt igit᷑ ſuaſiones ſeu rõnes ⁊ inductiones.ſ. ad faciendũ ipſam reſtitutionẽ. Septẽ nempe re⸗ ſtituunt᷑ hoĩ aliena iniuſte detenta reſtituẽti q̃ indu⸗ cere debentad aliena reſtituendũ. Pꝛimo reſtuuit᷑ ſibi deus. Scðo aĩa ſua ſibi. Tertio reſtituunt᷑ ſibi merita ſua. Quarto oẽs ſpũales fratres. Quinto eccleſiaſtica bona. Sexto reſtituit᷑ ei bona fama:⸗ Septimo acqͥnit᷑ ab eo regnũ głie ſempiternũ. Pꝛimo eni tali debite reſtituẽti reſtituu ſibi deus ꝓpterea dyabolice ꝑpſuaſioni minime dʒ credere q ſug gerit ſibi dicẽs. Si aliena reſtitues eris pauꝑ ⁊ men dicus. Qũo cnĩ pauper eſſe põt cui reſtituſt᷑ deꝰ. vel deũ babet. ⁊ vere nimis auarꝰ ẽ cui nõ ſuffidt deus Augꝰ enĩ ait. Satis diues ẽ xpᷣiana religio.q in poſ ſeſſione oĩm oĩa poſſidet.qꝛ ſicut ꝓphᷣa at. Dñie ter⸗ ra ⁊ plenitudo eius. Qui enĩ bʒ deum.hʒ ola q ſunt dei · Scðdo reſtituitſibi ſua aĩa.ĩmo totꝰ ipſe.pꝛo⸗ pteres ſaltẽ reſtituere dʒ. Ruãtũ dimitteret ſi captꝰ N uüij Titulaus Secundus eiſet a ſuis capitalibo inimicꝭ.cũ etiã in neqoꝛibw ma nibo cõpꝛeheſus ſit.qꝛ in vnguł demonioꝝ. Ter⸗ tio reſtituunt᷑ ſibi merita ſua q ante vſurã vel rapinãz lucrat eſt. Nã bõa ſacta in gra moꝛtificant᷑ ꝑ ſequẽ⸗ tem culpã:ſed reuiuiſcũt ꝑ recuꝑatã gratiã.ſicut ſcri ptũ ẽ.Sepe reuiuiſcũt q̃ moꝛtificata fuerũt.Uiuere nõ pñtq̃ moꝛtua nata fuerunt. Quarto reſtituunt᷑ ei oẽs frẽs ſpũales qͥs quidẽ amiſerat dũ iniuſte reti nuit alieua.vñ Ecci.xiij.q cõicatio ſctĩ ad canẽ. e⸗ re canis vtiq; ẽ ĩiuſte rapiẽs ⁊ retinẽs aliena.ꝓpterea nõ hʒ cõionẽ cũ aliquo viro dei.ſed cũ iniuſte detẽta reſtituit.amici deifiũt illiꝰ dulciſſimi fres. Quin⸗ to reſtituunt᷑ ſibi eccłiaſtica bona.qꝛ ꝑticeps fit oĩim bonoꝝ q in ecclia dei fiunt.ſicut in ꝑſona talis ꝓhᷣa ait. Paniceps ego ſum oĩm tumentiũ te.⁊ cuſtodien tiũ mandata tua. Sexto reſtituit᷑ ſibi bona fama q ſupꝛa multas diuitias eſtimanda ẽ.ſicut ſalomon Pꝛouerb.xxij.teſtat᷑. Meliꝰ ẽ nomẽ bonũ qᷓ; diuitie mulrxte.⁊ ſic aꝑta ⁊ clara facie abſq; ruboꝛe poſtq; re⸗ ſtituit aliena põt nõ tm̃ coꝛã dño.ſed coꝛã hoĩbus oĩi vus apparere. Septimo aũt reqͥrit᷑ ab eo regnum gloꝛie ſempiternũ.vbi ſũt diuitie multe infinite.i.et᷑/⸗ naliter durature. Diuitie enĩ tꝑales ⁊ ſi nõ reſtituun tur in pnci.pꝰ moꝛtẽ ſaltim ſeł relinquẽde ſunt. ⁊ tũc verificat᷑ illud E cci.x. Cũ moꝛiet᷑ hõ.hereduabit ſer pẽtes.beſtias ⁊ vᷣmes.Iſta enĩ tria diuidunt ſibi oc cupãtes ĩpie aliena. Pꝛimo ſerpẽtes ſũt malicioſi ho mines.i,.ↄſanguinei ſeu amici qͥ ſerpẽtina amicicia⁊ malicia bona tꝑalia iniuſte acquiſita ſibi mulripłr ?z maxiĩie in moꝛte diuitis occupare conant᷑⁊ hi ſerpen⸗ tes merito nũcupant᷑.qꝛ ſicut ſerpẽs ⁊ comedit terrã 2 malicioſum alal ẽ. Geñ.iij. Serpẽs erat callidioꝛ cũctis aĩantibo terre ſic tales ꝑ malicioſam amiciciã incoꝛpoꝛãt ſibi talia bona tꝑalia.Scðo aũt beſtie q̃ æ vaſtãdo dicte ſunt dicunt᷑ demones infernales.ſic pðs.ait ad dñm. Non tradas beſtias aĩas ↄfitentiũ tibi. Et iſte beſtie rapiũt illiꝰ mali diuitis aiam. Ter . tio vo vermes rodũt atq; oſi ſtituendum ⁊ quantũ. . . am aute reſti tutionẽ vidẽda ſunt octo q in h̊ verſu cõ⸗ Vrtinent᷑. Quis.qͥd.vbi.ꝑ q̃ͥs.cui.cur.qũo. qñ.Et qꝛ de pᷣmo dictũ eſt.S.in.i.c.S.ij.⁊. .ſe. ideo ibi videndũ.Quãtũ ad ſcᷣm.ſ. qͥd ſit reſtituendũ et Intũ.Sciendũ ꝙ ablatũ ſi põt.xuij.q.vi.ſi res.⁊ ſi ẽ qd fructificãs.etiã fructꝰ eiꝰ vel aliter ſatiſfaciẽdũ qñ reſtitui nõ põt illud. Sed ꝓ huiꝰdeclaratiõe ſciendũ ꝙ dãnũ põt alteri q̃drupliciter inferri. Pumo qͥ ad aiam auſeredo ei vᷣtutes infuſas ⁊ mo⸗ Scðo quo ad coꝛpꝰ inferendo ei leſio⸗ crales. nes coꝛpoꝛales· Tertio qͥ ad honoꝛẽ ⁊ famã ꝑ vituꝑatiões vᷣbales. Quarto q̃̊ ad ſubam ꝑ acceptatioes criminales. Duantum ad pꝛeimum.5. I. notandũ ꝙ q;uis qͥs nõ poſſit eſſe cã ſufficiens pcti alteriꝰ.nec ꝑ ↄñs eiauferre vᷣtutes directe ⁊ efficacit᷑ volũtas cogi nõ põt vbi ſiſtit pctm̃ ꝓpter qð diẽ Eapłm. ij. dereſtitutionibo vbi oſtẽdit᷑ quid ſit re ””õä ambꝛo. Non eſt ꝙ cuiq;ᷓ nram aſcribamꝰ erũnã. Ne mo enĩ tenet᷑ ad culpã niſi ꝓpꝛia voluntate deflexernit. xv.q.i.nõ ẽ.põt iñ aliqͥs eẽ alteri magna occaſio pec cati.⁊ decre/dicit. Qui occaſionẽ dani dat. dãnũ qʒ dediſſe videt᷑er de imniur.⁊ dã.da.c.ſi culpa. ⁊.liqͥ oc cidit.S.in hac.ff.ad.l.acqᷣli.⁊ ex de homi.c.decetero. põt aũt eſſe aliqͥs occaſio dãni alteri qdruptr. Pu mo vᷣbo ſuo inducẽdo aliũ ad peccatũ.Et ſic qͥ indu cit aliũ ad malũ ſuadẽdo.ↄſulendo.pᷣcipiẽdo.qð eſt moꝛtale ẽ occaſio ꝑditionis illꝰ.qꝛ ꝑ hec auferunt᷑ ei gra ⁊ vᷣtutes ab ala. Uñ augꝰ.Si fratn tuo maleꝑ ſuades.occidis.ſ.illũ.qͥ ad aiam.de pe.di.i.lloli.et talis dãnificãs ſᷣm ſcotũ in.iiijtenet᷑ reſtituere dam nũ mõ ſuo poſſibili.ſ.ĩducẽdo eũ efficacit᷑ ad pnĩaʒ. ⁊ ad actꝰ tuoſos. Et ſi ſola inductio ꝑ vᷣba nõ ſuffi cit.qꝛ faciliꝰ ẽ ꝑuertere qᷓ; ↄuertere.tenet᷑ qntum põt ꝑ oꝛõnes ſuas ⁊ ab alijs ꝓcuratas.⁊ ꝑ alioꝝ ſuaſio/ nes efficaces.dũ tñ nõ ꝓdat illis pctm̃ occultũ pᷣdi⸗ cti. Qudatũ ad ſcᷣm.ſ.reuocando aliquẽ a melio⸗ ri bono ̊ᷣ fit dãnũ alteri cũ reuocat eũ a religionein q̃ perfectiꝰ viuit᷑ qᷓ; in ſeculo.⁊ taliter dãniſicãs tene tur ipᷣm reuocatũ ab eo reducere ad ingreſſum vel re uerſionẽ ad religionẽ Nã ſᷣm pe.de pal.in. iũij. Non ſolũ ille qͥ inducit ꝓfeſſum ad egreſſum religionis te netł ipᷣm inducere ad reuertẽdũ ad religione.ſed etiã qͥ retrahit eũ qͥ volebat ingredi.nec tñ intrauerat. te⸗ net᷑ illũ inducerc ad ingrediendũ ꝙ ſi ule nolit intra⸗ re.tenet᷑ aliũ eque idoneũ ꝓcurare.qð ſi nõ poſſit.te⸗ net ipſe intrareqð intelligẽs mgr ray. Mgf poſtea oꝛdi.p̃di.ͥ auerterat quendã ab ingreſſu religionis — B fecit intentõe ↄſulendi pꝛie vtilitati ſue ſiuefrande poſtea ꝓ eo intrauit.rõ eſt.qꝛ abſtulit dño ſeruũ ſuũ nouitiũ vel intraturũ.hec pe. Sed ſcotus dicit h eſſe veꝝ de obligato ad religionẽ obligatiõe ꝓfeſſiõis.⁊ ſi ſit ꝑſona idonea ⁊ habilis ad intrandũ.nõ aũt deeo qͥ nõ erat diſpoſitꝰ ad intrãdũ necdũ intrauerat.Rõ diüſitatis ẽ. qꝛ intereſt int hre ⁊ ꝓpe eſſe hre. Uñ non tenet᷑ ad tantã reſtõem religiom ad quantã teneret ſi ingreſſus fuiſſet in religionẽ. ſed tenet᷑ ad aliqlẽ reſti ,/ tutionẽ.ſ.aliqlẽ inductionẽ illiꝰ vel alteriꝰ equiualen tis ad ingreſſum religionis.hec ſco. Idẽ videt᷑ dicen dũ de eo qͥ auertit nouitiũ iã religionẽ ingreſſuʒ aĩo ꝑmanẽdi ſicut ⁊ de ꝓfeſſo Nã talis obligatf rel gioni ſaltẽ in genere. ⁊ H̊ intelligendũ ſi retraxit illũ intẽtõe dãnificandi religionẽ tũc enĩ tenet᷑ religioni.Si autẽ q̊ ad eũ qͥ nonduʒ intrauit nõ tenet᷑ religioni.ſed ipſi ꝑſone quã retraxit ꝑſuaſionibo ⁊ alijs bonts ſpũali/ bus ad eqͥualentiã eoꝝ in quibꝰ danificauit. Si an tẽ qͥs aᷣteret aliquẽ a religionis ingreſſu nõ ſimpłr ſed ab ea vbi diſſolute viuit intendes ꝓuidere ſaluti illiꝰ in nullo tenet᷑.ar. xxiij q.v. de occidendis.Et ex his ptʒ m io.de nipolł.in qͥdã tractatu de ctiby. ad dicendũ ſit de his qͥ ſcholares retrahũt ⁊ ſubtrabunt doctoꝛibo cũ quibꝰ audiũt.qꝛ aut hᷣ faciũt in odium doctoꝝ. vel volentes ſibi ꝓuidere.vel alijs ꝓuidere⸗ vel volẽtes ſcholanibus pꝛouidere. Si pmo mõant ſubtrabit ſcholarẽ qͥ iã intrabat ſcholas. ⁊ tunc tenet doctoꝛi ad reſtitutionẽ ſcholaris ⁊ bonoꝛis ſibi ſubj⸗ tracti.ſi etiã doctoꝛ cui talis ſubtrahitſit melioꝛ q; il lecui eũ ꝓcurat.tenet᷑teli quanto vtilitateʒ ſcie ſix tue⸗ Ade uun i⸗ Alx umt Wnue; hae Ndn mis mn nuis iniin Nnr niheh⸗ neſetch mu R irii mvi : iin Gndt rd n Dicit᷑ Exo.xxij.Qui ſeducit vi ſponebat. nõ tm̃ tenet᷑.lʒ obliget᷑ ſcholarem inducere vt redeat ad pᷣmũ. Si aũt h̊ facit volendo ſibi ꝓuide re.puta eſt doctoꝛ ⁊ vult ſibi de ſcholis puidere. ſi H ſine fraude facit ⁊ ſcholaris nondũ ſe dederat alicui doctoꝛi:nõ credo eũ in aliquo obligari.cum cuilibet ſit licuũ mõ licito ⁊ debito ꝓcurare vtilitatẽ ſuam. ali ter nõ credo ſibi licere. Si aũt hoc facit volens alij ꝓ uid ere.ſicut qñ ſcholaris alicuiꝰ doctoꝛis ſubtrahe⸗ re conat᷑ ſcholares alijs doctoꝛibo vt intrẽt cũ docto⸗ re ſuo.in ̊ ſolum honoꝛẽ ⁊ vtilitatẽ ſui doctoꝛis intẽ dens ſi ſubtrahatiã intrantẽ cum alio doctoꝛe.credo ipᷣm obligari.niſi foꝛte illiꝰ doctoꝛis cui eñ ſubtra hit inſufficientia ⁊ ſcholaris aliqᷓ ſpecialis cura q̃ ſibi te net excuſet. Si autẽ retrahat intrare volenteʒ cũ ex nulli ius doctoꝛi ſit acqͥſitũ.⁊ facit ſine fraude nõ credo eũ doctoꝛi in aliquo obligari. obligat᷑ aũt ſcho lari ſi eũ rerrahat ne audiat meli vtilitati ſcholaris volẽs cõſulere.⁊ ſuꝑ hoc a ſcholari requiſitꝰ ↄſulit ꝙ audiat aliũ doctoꝛẽ melioꝛẽ bñ fa⸗ cir. Et dicta in his caſibo ſunt ceteris panbo intelligẽ da. Iſte eni caſus ẽ ita varijs modis circũſtantialis ꝙ vix põt dari certa regula.hec ille. Quatũ ad ter tiũ.i. dãnificãdo alios ſuo malo exemplo.ſicut ſcan⸗ daliʒãt pᷣlati ſubditos põpis ⁊ laſciuijs ⁊alijs moꝛi bus ſuis. Mulieres ſuis ſuꝑfluis oꝛnatibo⁊ ſucis 2 tripudijs ⁊ alij maniteſte peccãtes ⁊ pelpueqn hoc intendũt vel ↄtẽnunt ſeu ꝑuipendũt ſcandalũ eoꝛu. ꝓpter qð alij ruũt in diueria vitia. tales tenent ad ſa⸗- tiſſactendũ bonis exẽplis manifeſtis non aũt tenent ꝓpter hoc ad aliquã publicã pnĩam.vt dicit al. Sed d cdificandũ alios bonis moꝛibo manileſtis · ſicut ſcãdaliʒauerũt ꝑ mala manifeſta. Quantũ ad ꝗr tũ.ſ.de ſeducente virginẽ.⁊ coꝛtũpente ex mnmoniu rginẽ ⁊ doꝛmit cum ea dotabit eã ⁊ babebit eã vxoꝛeʒ. aut reddet ei iux mo⸗ dũ dotis quã virgines ſolẽt accipe. Daͤnificauit eni talis illã in caſtirate virginali auferẽdo theſaurũ irre cuꝑabilẽ. vñ tenet᷑ ei ſaltem ad reſtitutionem caſtita⸗ tis ↄiugalis accipiendo eã in vxoꝛem vel dotando. Et ſi quidẽ pꝛomiſiſſet eã ducere in vxoꝛẽ. tenet᷑ etiã rõne pꝛomiſſionis niſi eſſet nimis diſparis conditio nis. vñ fraus potuit dep̃hẽdi.⁊ tũc ſatiſfaciat ad ar⸗ bitriũ boni viri.Et idẽ ⁊ ſoꝛt qñ violentauit. Quã nis aũt pꝛeceptũ allegatũ legis moſayce ſit iudicial- 2 intũ ad h̊ nõ obliget.tñ inq;tum ẽ ſumptũ ſta tuto ab eccłia velaliquo ciuitate obligat. ſicut patet e de iniur. ⁊ dã. da c. ſi culpa · — De ſecunda danifica K.l. catione ã.l.fit coꝛpoꝝ pꝑ leſionẽ. Aduertendũ ꝙ qua tuoꝛ modis ↄtingit.ſ. occiſionẽ. mutilattonẽ. vulne ration ẽ.aut verberationt.⁊ ꝑ incantationẽ.aut vio⸗ lentã derentionẽ.ſi ergo ſiat danũ nür ꝛnimo mõ.m ſco tũ põt ſatiſfacere ſuſtinẽdo penã talionis a iudicenõ a ſe, nec etiã tenet᷑ iudici ſe offerre. ſed captꝰnõ h ſe de fendere aut carcerẽ infringere.ſed inuenta opoꝛtuni⸗ tate !ʒ fugere m tho. ⁊ henricũ. cõdẽnatꝰ debet pa⸗ tienter moꝛtẽ fere. Eſt ⁊ alꝰ modꝰ ſm ſcotũ.ſibi vti⸗ lis ad ſatiſſaciendũ q;uis ad hnõ teneat᷑ neceſſanio oꝛeʒ. ſi autẽ hoc facit vt dantes conit ſubtrax̃it.ſi aũt nõdũ ſcholas intrauit.ſed intrare di 6 ſeʒ vt erponat vitam in cã iuſti belli. vt contra inimi cos fidei vel eccleſie. pꝛo reſtitutione ſeu ſatiſfactione fienda illi cu vitã abſtulu. Quod ſi nec hoc vult fa⸗ cere, tenetur ad ſatiſfactionẽ ſpecialem pꝛo aĩa occiſi vt ad faciendum elemoſinã pꝛo eo.vel aſſumẽdo ali quam peregnnanonẽ ad limina apoſtoloꝝ. vel ſan⸗ cti iacobi ⁊ buiuſmodi pꝛo anima eiꝰ.⁊ pꝛocurando alioꝝ oꝛationes inquãtũ poteſt. Nec boc ſufficit.ſed ſi inte fectus ſuſtẽrabat aliquas perſonas vt patrem flios ⁊ buiuſmodi:operibus manuũ ſuaxꝝ. tenet᷑ int fectoꝛ omnibus illis ad tantũ quantum illis abſtu⸗ lit ſubſidij pꝛopter occiſionẽ eius. Inſuper tenet᷑ oc⸗ ciſoꝛ placare leios quantũ poteſt. hecſ. cot?. Quan tum ad ſecundũ.ſ.de mutilationeidicit idem ſcotꝰ.ꝙ pꝛo buiuſmodi nõ eſt ſtatuta pena in eccleſia niſi pe cuniaria, ⁊ iſta debet reſpondere nõ ſolum dãno qðᷣ quis intulit per mutilationeʒ pꝛo toto tempoꝛe futu⸗ ro quo vſurꝰ quis eſſet membꝛo abſcilo. led etiã ex⸗ penſis edor itis in curatiõe. vt hr eẽ de iniur. ⁊ dã⸗ da. c. ſi culpa. Et vltra hoc tenet᷑ ad placationem leſi inquantũ in ipſo eſt. ⁊ conſolarionẽ ipſius afflicti. qᷓ afflictio perpetua eſt. Plus autem ponderada é mu tilatio pauꝑis ;ᷓ diuitis ſi magis egebat parte abſci ſa ad victum neceſſariũ.puta ſi abiciſa eſt manꝰ de⸗ tra ſcriptoꝛi.qui de illa arteviuebatlũc enim mags a tenekx. Quantũ ad tertiũ videt᷑ deũ optune ſan ctionẽ impoſuiſſe.ſcʒ in leſione vel percu ſſtõe coꝛpo⸗ rali.Exo.xxi.vbi dicit. Si rixati fuenint vini ⁊ percuſ ſerit alter pꝛoximũ ſuũ lapide vel pugno. ⁊ ille moꝛ⸗ ruꝰ nõ fuerit ſed iacuerit in lecto.ſi ſumexenit ⁊ ambu lauerit ſuꝑ baculum ſuũ.innocens enit qui percuſſe⸗ rit. ſcilʒ a moꝛtis penã ſuſtinendam ita tñ ꝙ operas ſuas quas. ſ interim neglexerit imped itꝰ percuſſura. ⁊ impenſas in medicos reſtituat.cui pene addenda eſt reconciliatio ⁊ placatio quatũ in eo eſt. Quan⸗ tũ ad ſatiſfactionem de quarta leſione Sciendũ eſt. ꝙ vltra leſionem. reconciliationem ⁊ venlã petitã le⸗ ſo fiet ſatiſfactio iniurie pꝛout ſapiens determinabit 2 ſileſus plus vellet exigere q;ᷓ deberet ad illud plus nõ tenet᷑ ledens vtillum reconciliet. hec ſco.⁊ qꝛ exi⸗ lium reputatur vt quidam carcer iniunie.ideo mittit aliquem in exiliũ vel confinium qð eſt exiliũ ad tem pus iniuſte tã e qᷓ; omnes qui ſunt buiuſmodicã ſiliã vel auxilium efficax ad hoc.tenen tur exulanti de omni dano inde ſecuto.⁊ boc ad ſatil faciendum. argextra de bomi.c. ſicut dignum. ⁊. xi. q. iij.c.qui cõſentit ſed beat tho.in ſum. ⁊ in. iiij.di⸗ cit. ꝙ in omnibꝰ danis vbi nec in ſe nec in equiualen ti pot fieri reſtitutio. vt in ſtupꝛo.mutilatione mebꝛi ⁊ bmõi ſatiſfactio fiet per recõpenſationẽ ad arburiũ boni viri. idem gull.· De tertia dãnificatio⸗S. i. ne q in fama ⁊ bonoꝛe Sciendum ꝙ quatuo? mo; dis põt contingereccʒz per contumelle ſlarlont. de tractionẽ. vel per detractionis ab alijs facte recitatio „ nem. ⁊ cum quis accuſatur iuſte per venitatis nega⸗ tionem. Quantũ ad pꝛimũ dicitur quis contume liari alteri ſeu contumeliam inferre cum er pꝛiuatim vel coʒam alijs in ſaciez dicit yerba ĩpotans defehũ Titulus Becũdus notabilẽ culpe.vt vocãdo eũ latronẽ. pditoꝛẽ adulte rũ ⁊ hmõi.vel etiã cũ dicit verba expᷣmentia defectũ nature intendẽs inde iniurian..vt vocãdo eũ ſtrabo⸗ nẽ, vel illegittimũ 2 hmõi.qð ꝓpꝛius dicit᷑ conuitiũ. EOñ igit᷑ s hoc facit aĩo ſiuriadi.vltra offenſaz moꝛ talẽ tenet᷑ ſatiſfacere pximo ſic leſo. ⁊ placare ipᷣm le⸗ ſum qntũ For petendo veniã. vel alio mõ ⁊ ̊ in pua to vel publico m ꝙ ipſe puatim vel publice contu⸗ meliã intulit.Nã ſi in publico cõtumeliã intulit ⁊ cõ tumeliatꝰ hoc exigit vt in publico vemiã petat. tenet᷑ ad b. Et ſi in ipſa cõtumelia aliqͥd criminale falſo ex pꝛeſſit.tenet᷑ cor illis qͥ audierũt expꝛimere ſe ſalſu, Oitriſſe. Aug. Ubi peccatũ oꝛtu fuent ibi moꝛiatur ij.q.i.ſi peccauerit. Ueꝝ ſi pꝛelatus ſubdito.pr filio. Vir vxoꝛi.mgr diſcipulo.dñs ſeruo. dicit vᷣba contu . melioſa h̊ faciens ex coꝛreptioe nõ tenet petere veniã a tali m aug. in regula dicẽs de platis. Si eniã ipſi modũ vos exxeſſiſſe ſentitis non a vobis exigik vt a vobis ſubditis veniã poſtuletis ⁊c. Sed ſi pᷣ facerẽt multũ iniunioſe ⁊ liuoꝛe vindicte.tunc tenerent plati ſubdito petere veniã ⁊ recõciliare leſu m. m ray. Qe rũ ſi tumelia recipiẽs in verbis pꝰ contumelio ſi do meſtice cõuerſat᷑ cũ cõtumeliante.⁊ fa miliariter vide tur oſtendere remiſiſſe iniuriã ⁊ recõciliatũ foꝛe.⁊ cõ⸗ ſequent᷑ nõ teneri alias ad petẽdũ veniã ſᷣm duren. in ſum. Quantũ ad ſcdᷣm dãnũ.ſ.ꝑ detractioneʒ. 9 Bↄtingit bncigallter fieri duobo modis. Pꝛioim 1 ponẽèdo alicui falſũ crimẽ verbo cantilena.vel famo ſo libello.⁊ talis tenet᷑ illis coꝛã quibo detraxit decla⸗ rare ſe falſũ dixiſſe.qᷓntũcunq; ei inde exurgat erube ſcẽtia ⁊ ofuſio.niſi ex ̊ ĩmineret eimagnũ periculuʒ vite. vel aliud magnũ incõueniẽs ſequeret᷑.Et ſi no⸗ uerit ꝙ is cuiꝰ famã abſtulit ſciuit detractoꝛẽ ipᷣm. te net᷑ detrabens ſecõponere cũ infamato ꝑ eũ deiniu — ra ſibi facta.vt veniã poſtulare in ꝓpꝛia ꝑſona ſi au⸗ det vel ꝑ aliũ ſiꝑ ſe apte nõ põt.ſʒ ſi ignoꝛat infama⸗ us detrahẽtẽ reconciliet᷑ ei tacito noĩe ſuo. Scðo mõ ꝛtingit fieni detractio dicẽdo aliqð criminale de alio.ſed vere ꝑpetratũ. occultũ tñ.ſed ) debitũ oꝛdi⸗ nẽ infamie inductiuũ. Talis tenet᷑ famã reſtituere ĩ⸗ famato qᷓntũ põt.ſine mẽdacio tñ.ſ.vt nõ dicat men dacioſe ſe illũ infamaſſe. ſed dicat ſe male dixiſſe vel iniuſte diffamaſſe. vel alio cõgruo mõ. vt nõ credatꝭ em eẽ tale. male dixi ⁊ ſtulte locutꝰ ſũ.⁊ hmõi.Ad⸗ it hoſti.⁊ ðt h̊ ſeruandũ niſi ex tali publica recogni tione ille infamatꝰ ampliꝰ infamaret Et guil. adclit ad h̊ enã nõ reneni qñ peniculũ ſibi imineat ex poten na aduſarij. Viðꝛ inſuꝑꝛ Hgᷣ ſeruãdũ ꝙ qñ cnimè qð pꝛiꝰ erat occultũ pꝰ detractionẽ ẽ factũ manifeſtũ per aliũ modũ qᷓ; ꝑ verba illiꝰ nõ tenead hmõi reſtöem — an etiã qͥs nõ põt famã reſtituere m thoen ſũ. dz p aliũ modũ recõpenſare dãnũ illud. Ueꝝ ſi quis cri⸗ mẽ alicuiꝰ reuelat nõ ex odio vel loq̃citate.ſed ex cha⸗ ritare vel iuſticla vel ex nccte.puta dicit ecclie p̃m 0oꝛ0 dinẽ coꝛrectiõis fraterne. vel accuſat eũ coꝛam iudice vel ↄfeſſoꝛi ðᷣt.cũ nõ poſſet alit᷑ peccatũ ſuũ ſufficien ter declarare. vel etiã vt ↄfeſſoꝛ oꝛet.⁊ admoneatillũ vel pᷣlato vt puideat meliꝰſibi ⁊ gregi ſuo.tał nõ tene tur ad fame reſtõcm. ſm pe. de taran my. 2 vmber. Quãtũ ad tertiũ dãnũ.iſ.recitãdo detractiões au in v* ditas coꝛã alijs nõ expſſe aſſerẽdo nec tanq; certũ di cẽdo.ſed ꝓut audiuit tale ⁊ tale crimẽ de aliqᷓ qðᷣ ne⸗ ſcitt ab auditoꝛibo. dicit ſcotꝰ in.iiij. ꝓtal ſic incaute loquens de alio falſum crimẽ dicẽdo.foꝛte ille h fecit certe põt eſſe ꝙ fecerit.aut dicẽdo. ego audiui ꝙ ille H fecit.niſi ille oſtedat aliquã certitudinẽ maioꝛe qᷓ; ex relatõe cõi.nõ auferet ex natura actꝰ illi famã in opi⸗ nione audientiũ.qꝛ ſi illi frmit᷑ concipiũt ⁊ credũt ex bulum de 4 e ſermo eẽ cniminoſũ leues ſunt. qꝛ qͥ e⸗ to credit leuis eſt coꝛde.vt ſcribitur Ecci.xix. verum qꝛ a ſcandalo puſilloꝛum cauere opoꝛtet. iuxta illud Math. xviij. Qui ſcãdaliʒsuerit vnum de puſillis his q in me credũt: expeditei vt ſuſpendat᷑ mola aſi⸗ naria in collo erꝰ ⁊ demerget in pfundum mans. et muln ſunt tales puſilli ⁊ leues ⁊ iõ ꝑiculoſum ẽ coꝛã eis talia audita referre.Et ſi ̊ fiat intẽtione mala. ſcʒ ledẽdi famã eiꝰ.non facile põt excuſaria moꝛtali. Si aũt fiat coꝛã puſillis ⁊ leuibo ex incõſideranõe. durũ ẽ dicere ꝙ ſit moꝛtale.Et dicũt aliq ꝙ ſi as ex tali re⸗ latione alicuiꝰ notã incurriſſet infamie.tenet᷑ famã re ſtituere coꝛã illis coꝛã quibo locutꝰ eſt de eo.ſed ſi nõ ẽſecuta infamia nõ tene?. Quantü ad quartũ dã nũ ↄtingit hoc qñ qͥs accuſatꝰ in iudicio de crimine qð cõmiſit ſed occulto ⁊ nõ ſufficient᷑ phabili. negat ſe cõmiſiſſe.⁊ ſic indirecte crimen imponit accuſatoꝛi oſtendẽs in hᷣ eũ eſſe mendacẽ. ⁊ notat eũ de calũnia Albi dicit ſcotꝰ in.liij ꝙ ſic negans nõ tencł retracta re negationẽ ſuã q̃ negauit in publico veꝝ crimen. te net᷑ tñ per qdã verba ſobꝛia reſtituere famã illi accu⸗ ſanti quã indirecte nõuit de calũnia dicẽdo. Nõ ha beatis eũ calũniatoꝛe.credo ꝙ habuit intentioneʒ bonã in accuſando ⁊ hmõi.Ecõtra cũ qͥs accuſatus ab alio falſo dealiq̃ cnmineex doloꝛe toꝛture cõfeſſꝰ ẽcrimen qð nõ cõmiſerit.cũ ſe infamauerit. tenet᷑in q;tũ põt declarare ſe falſum dixiſſe. magis en tenet᷑ qͥs ſe diligere ↄñter vite ſue ꝛ fame ꝓuid ere q; alios Et ſi ex h̊ ſequeret᷑ infꝛmia.ĩmo etiã moꝛs accuſato⸗ ris.nõ ei imputat᷑.ſed malicie ipſiꝰaccuſatoꝛis ſi ad⸗ uertent᷑ hoc ſacit.vł inſipientie ſi ex emoꝛe h̊ agit.ſibi ergo ĩputet qͥ ad h̊ indebite ſe poſuit cũ periculo alte ni. Itẽ nõ ym pe. de taran. eex iniurijs illatis qᷣ⸗ buſcũq; modis ſolẽt tria oꝛiri ꝑ oꝛdinem in leſo. Pꝛi mus ẽ rancoꝛ in affectu. Scðᷣm ẽ ſignũ rancoꝛis in affectu. Tertiũ ẽ actio ↄ iniuniantẽ. Pꝛimũ.ſ.rãcoꝛeʒ ſtatim dʒ dimittere iniuriãti.i.nũqᷓ; habere. Scoðm dz dimittere cũ iniunans petit veniã.⁊ iſta dimiſſio exterioꝛ nõ eſt aliud niſi quedã acceptano ſatiſfactio nis. vel indicatio recõciliatiõis vᷣbo vel facto expᷣſſa. vt cũ offenſus offendẽtẽ releuat genuflexũ añ eü. vel cũ ðᷣt.dñs ꝑcat vobᷣ̊ ⁊c̃. Tertiũ aut. icactionẽ ĩiuriax nõ tenek dimitrere niſi facta ſatiſſactiõe. Sed aduten dũ circa ſigna rãcoꝛis ꝙ qdã remota ſunt.⁊ q̃dã que Ferir vbobi⸗ ſuſpitionẽ de rãcoꝛe. vt cũ aliqͥs nõ ult vnq; iniuniãti loqͥ vel obuiãs ei diũtit ab eoaut toꝛtuoſo vltu ſꝑ eũ reſpicit.⁊ hmõi.Et iſta ſigna nul li lʒ retinẽ nec añ nec pꝰ ſatiſfactionẽ ſibi factã qꝛ ab oi, pẽ mali abſtinidũ ẽ p̃m apłin. Uñ rał nõ dʒtalia ſigna facẽ ꝑ q̃ ꝓbabiłr credat᷑ eẽ in odio. Sig vore⸗ mota ſũt q ñ ingerũt de odio argumẽtũ hʒ odiũ ſeq/ ret᷑.vt ſunt fubtractio familianitatꝭ ⁊ uitioꝝ aliquo⸗ 2 — — eeð l ri⸗ en M i me e mßs S ur RHR ucln rcii it wein bain rijnos ulo, isle in mis ncſ⸗ i goapitulum .I. tũ ſilia. Etilla e retinere oĩbus ſiue ante ſatiſfactio nẽ ſiue poſt.dũmodo nõ fiat malo aĩo.ſed pꝛo maio riſui ⁊ alteriꝰ pace.non tñ tenet᷑ iniuriatus querere reconciliationeʒ iniuriantis ipſo nõ penitente.niſi in caſu.ſ.ꝙ crederet pbabibiliter ꝙ ꝓpter hoc liberaret aĩam eius a moꝛtali odio.⁊ nõ eflet occaſio mali: pu ta qꝛ ex hoc iniuriãs ſuperbiret vel audaciã ſumeret ſilia faciendi.vñ oſtederet ex H̊ alijs iniuriatũ offen⸗ diſſe ⁊ huiuſmodi. Hec oĩa vmber.in expoſitõe regu le beati augꝭ.Debet autẽ fieri ſatiſfactio vel reſtitutio infamie vel fame q;citiꝰpõt ⁊ adeſt opoꝛtunitas ſine TJ”êS alijs periculis. De quarta dãnifica⸗ J. mI. tione.l.reꝝ ecterioꝝ. Notandũ pmo ꝙ reſtituenda ẽ res rapta vel furata vel alio modo vſurpatiuo babi⸗ ta in ꝓpꝛia ſpecie ĩmo indiuiduo ſi ipſa habet᷑ nec po teſt dari alia ꝓ ea eiuſdẽ bonitatis.niſi foꝛte pecunia cõtra voluntatẽ dñi ipſius rei.iij.q/i.Reintegranda ſunt oĩa ſpoliatis.⁊ hoc veꝝ niſi in caſu cum vſurpa tio rei aliene eſſet occulta.⁊ ex reſtitutiõe eiꝰ in ſua ſpe cie detegeret᷑ raptoꝛ.vel aliud incõueniens ſequeret᷑. runc enĩ ſufficeret dare pꝛeciũ eius: Scðo notan dũ ꝙ ſi ipſa res male ablata perijt moꝛte vt aĩal.vel ſibi auferret᷑.nihilominꝰ reſtituere tenet᷑ m ray. ⁊ ali os. Si autẽ deterioꝛata eſt in bonitate. vel diminu⸗ ta in pꝛecio:.ſupplendũ eſt pꝛecium.qꝛ debet reſtitui eiuſdem bonitatis ſᷣm rap. Nam ſi equꝰ vel bos ab⸗ latus penes raptoꝛẽ eſt debilitatus ita ꝙ extimet᷑ va lere.v.floꝛenos qui pꝛiꝰ valebat.x.reſtituet.x.non.v. Similit᷑ ſi furatꝰ eſt ſextarium frumenti tunc.xl. ſo⸗ lidos cum reſtituit valet.xx.duo ſextaria tene᷑redde re vel.xl.ſolidos.nec ſufficeret reſtituere ſextariũ.ſᷣm ray.⁊ alb.ĩmo ⁊ ſi illo intermedio int᷑ vſurpationẽ et reſtitutionem plꝰ valuit q; tꝑe vſurpatiõis illo pluri pꝛecio reſtituet ſm aliq̃s. Tenet᷑ etia raptoꝛ ꝓ reſtitu tione dãni petere remiſſionẽ de iniuria ſaltẽ per inter poſitã ꝑſonã vel per ſe expꝛeſſo noĩe furis vel ſuppꝛeſ ſo ſᷣm ꝙ qualitas negocij reqrit ſi ẽ manifeſtũ vel oc⸗ cultũ. Tertio nõ ꝙ ſi eſt res fructificãs tenet᷑ reſti⸗ tuere rẽ cũ oĩbus fructibo inde ꝑceptis.⁊ qͥ ꝑcipi po⸗ tuiſſent a diligẽte poſſeſſoꝛe.puta agrũ vſurpauit al⸗ teri exq̃ nõ percepit de fructibo niſi.xx. ſextaria frumẽ ti.qꝛ male ſecit cultiuare vbi.xxx.ꝑcepiſſʒ diliges cul tiuatoꝛ annuatim.tabł reſtituere tenebit᷑ non ſolũ.xx. ꝑcepta.ſed:.xxx.Silr ſi equũ furatꝰeſt.cũ qͥ lucratus ẽ menſatim vnũ floꝛenũ.vbi dñs lucratꝰ fuiſſet vnũ cũ dimidio tenebit᷑ reſtituere ad rõnem vnius floꝛeni cũ dimidio ꝑ menſem.Et intelligit᷑ ̊ deductis expẽ ſis factis in vtilitatẽ ⁊ ↄſeruationẽ ipſiꝰrei ncẽrijs.tñ nõ ſuꝑfluis.⁊ expenſis factꝭ cã colligendoꝝ fructuũ hmõi enĩ deducunt᷑ tã a male fidei q; bone fidei poſ⸗ ſeſſoꝛe.ray.⁊ tho.Dana etiã q̃ paſſus dñs eſt ex carẽ tia rei ſue tenet᷑ ſatiſfacere.er̃ de iniur. ⁊ dam. da.c.ſi culpa.tho.⁊ ray. Itẽ q̃rto nota qñ plures concur rũt ad furtũ vel dãnũ faciendũ.ita ꝙ vnꝰ non faceret ſine altero.q libet tenet᷑ inſolidũ.i.ad totũ dãnũ reſti tuendũ ⁊ reſtaurandũ q̃uſq; ſit ſatiſfactũ integralit᷑. Illo autẽ reſtaurato ad plenũ ꝑ vnũ illoꝝ. tenet᷑ po⸗ ſtea qlubet alioꝝ ꝓ pante ſua ſatiſtacere ei qͥ totũ reſti tuit. ſm tho. ray. inno. ho ſti. ꝛ alios.ex de homi c. ſi⸗ cut dignũ.puta cũ duo vel plures vadũt ad furan⸗ dſt aliqͥd. ita ꝙ vnꝰ nõ iret vel faceret ſine altero.ſiue cũ multi ſtipedarij bellãt iniuſte.ita ꝙ vnꝰnõ facerer ſine alio pᷣcipue pᷣncipalibus multi ↄſiliũ pꝛeſtãt ac faciendũ extoꝛſiões.vel expellẽdo iniuſte aliquẽ ciuẽ ita ꝙ ſine aſſenſu eoꝝ nõ poſſet fieri.tenent es inſoliꝝ dum. De his tñ plene habes,.õ.ti.i.· Quinto nota ꝓꝙcũ duobꝰ vel pluribus exiſtentiby heredibꝰ vſura⸗ rij vel raptoꝛis ſi alit᷑ factꝰeſt nõ ſoluẽdo aliꝰ ſic.vnꝰ tenet᷑ inſolidũ. Si plures ſunt qlibet tenet᷑ p ꝑteſua ad reſtituendũ q̃ vſurarie ⁊ vſurpatiue accepta ſunt ab illo.ſ. vſq; ad qᷓntitatẽ qᷓ peruenit ad eos heredita rie. Nã oẽs hereditarie obligate ſunt.ex de vſuris.c. cũ tu.HPoſti.ber.goff.⁊ io.an.ad vltra aũt qᷓ; ꝑcepit de hereditate p̃dicti vſurarij vel raptoꝛis. non tenet̃ qᷓ;uis nõ eſſet ꝓ illa ſatiſfactũ.in totũ creditoꝛibo vſu rarũ vel rapine. Sed qͥd ſi beredũ vſurarij alter fa⸗ ctus eẽt nõ ſoluendo.nũqͥd alt᷑ tene᷑ inſolidum. Re⸗ ſpondit ad h glo.de vſurꝭ.in.c.tua nos. ⁊ dicit ꝙ ſie q;tũ ad ipſum ſaltẽ de hereditate ꝑuenit. lã ⁊ here⸗ ditaria res obligari videt᷑ eẽneo.Cũ iſta opinione vi det᷑ concoꝛ.ioh.an.⁊ car.· Sexto nõ.ꝙ reciplens a religioſo ↄ voluntatẽ ſuꝑioꝛis ſui tenet᷑ illud reſtitue re niſi illud extrema nccte recepiſſet.ar.xij.q.i.nõ di⸗ catis.⁊ recipiẽs ab ipſo pᷣlato religioſo.ſine cã rõabili ſed ex parẽtela vel turpitudine tenet᷑ ad reſtitueuduzʒ monaſterio. Filia religioſi vel abbatꝭ dotata notabi⸗ liter ð bonis mõſteri tenet᷑ reſtituere dotes. ⁊vir eꝰ ſi ᷣ ſcit. niſi ſoꝛte ꝑ modũ elẽoſine moderate dotaſſet. Hed queritur vtrum S. Y. oẽ lucrũ qð qs fecit ex rerapta.furata vel p fenꝰ acqᷣ ſita teneat᷑ reſtituere vel Zen ꝑibo erogare. Ad qð re⸗ ſpondet᷑ ꝑ diſtinctionẽ. Aut enĩ tal res ẽ ex ſe fructiſi cãs q in ſui vſus nõ conſumit᷑ nec diſtrahit᷑. vxt ager R — vinea.domꝰ. iumentũ ⁊ hmõi.Et dehmoõi debet re⸗ ſtitui oẽ lucrũ inde ꝑceptũ,ſm tho.⁊ oẽs alios. Aut talis res nõ ẽ fructiſicãs ex ſe ⁊ eiꝰ vſus ẽ coſumptio. vt granũ.vinũ:oleũ ⁊ hmõi,aut diſtractõ. vt pecũis numerata. Et circa hmõi res ẽ triplex modꝰ dicendi. Nã qͥdã dicũt ꝙ oẽ lucrũ iã ꝑceptũ debet reſtitui vel pauꝑibo erogari:qꝛ radice infecta nullꝰ bonꝰ fuctꝰ ſeqͥ põt.vt dicitiq.i.c.fer᷑. Cũ q̊ radix illiꝰ lucri ſit vſura vł rapina.videt᷑ etiã ꝙ fructꝰ.ſ.lucrũ exinde ſit infectũ ⁊ obnoxiũ reſtitutioi vel erogationi. Alij vᷣo dicunt ꝙ ⁊ ſi pecuniã raptã vel fenebꝛẽ teneał in du bio reſtituere.ac etiã dãna q paſſus ẽ is qͥ ſoluit vſu rã ex carẽtia ipſiꝰ pecunie ſolute puta qꝛ opoꝛtuit eir acciꝑe ad vſuram ꝓ ſuis ncctibo vel vẽdere res ſuas multo mĩoꝛi pᷣcio q; valerẽt.lucrũ tñ pceptũ ex pecu⸗ nia fenebꝛi p licita negocia non tenent᷑ reſtituere vel erogare pauꝑibo. ⁊ Btenẽt. b.tho. ſe.ſeiq. lxviij.n⸗ char.⁊ pe.de pał.in.iiij:io.an.⁊ io.cal. Erad rönem alioꝝ dici põt ꝙ radix iuſti lucri nõ ẽ rapina vel fenꝰ· ſed induſtna vtetis ea. Exſeeni illa pecunia nihil lu cri attuliſſet. Et ſi non eſt radix infecta. q;ꝛ induſtria de ſe eſt bõa. Sed ſi illa pecunia male acquiſita vſus fuiſſet in fraudibus. ⁊ in alijs illicitis acquiſitioni/⸗ bus tunc radice infecta teneretur. Alij dicunt. vt lau. de ridol. in ſupꝛadicto tractatu de vſuris ꝙ lu crum ex tali pecunia acquiſituʒ tripbarie diuidetur. Et vna m quidem partem habebit vſuranꝰ ipſe. vi⸗ delʒ tantum quantum debetur expenſe. laboꝛi ⁊ in⸗ duſtrie:.quod boni viri dirimet᷑ arbitrio partẽq; aliã reſtituet crcditoꝛi ſuo.qui ſcʒ ſibi dedit vſuras babi⸗ to reſpectu ad damnum qð ille ſuſtinuit in bonis ex carentia illius pecunie.vt dicũt tho.⁊ ſequaces. Re⸗ ſiduũ tãq; incenum dabitur pauperibꝰ. quod ſic ꝓ⸗ bat.penes vſuranum nõ debet remanere, ne ſcilʒ ex hoc paretur via vſuris.⁊ inuitentur homines ad pec candum nec debet creditoꝛi reſtitui.qꝛ tunc recipere- vſuras de ſoꝛte ſua.ergo pauperibus eſt eroganduʒ. qꝛ regula eſt ꝙ quando eſt aliquid erogandum ⁊ nõ apparet cui.illud eſt paupenbus dandum. ar.xiiij. q.v.nõ ſane.Ray.etiam conſulit ꝙ poſt reſtitutionẽ ſolum vſure recepte petat vſurarius abſolutioneʒ ab co de alijs ſi teneretur ad cautelam. Magne equita ti videtur inniti iſti vltima opinio.tunc ſufficere vi⸗ detur abſolutio que dicitura beato tho. cum alijs in ſua opinione. S . VItem queritur vtrum.ſ.vV. manifeſto vſurario pꝛeſtate cautionem de reſtituen⸗ dis vſuris ſi ad pꝛeces eius aliquis pꝛo eo fideiube⸗ at teneatur ipſe fideiuſſoꝛ creditoꝛibus vſurarum.vł cpiſcopo vel pauperibus ad reſtitutionem omnium vſurarum extoꝛtarum certarum⁊ incertarumad qð reſpondet lau.vbi ſupꝛa dicẽs ꝙ Lapus de caſti.cũ pluribus alijs determinauit talem fideiuſſoꝛẽ nõ te⸗ neri vltra vires hereditatis pꝛincipalis.etiam ſi pꝛin cipalem ſe cõſtituiſſet. Et addit.hanc enã queſtioneʒ diſputauit paulꝰ de eleaʒa.⁊ determinauit ꝙ nõ ob⸗ ligatur fideiuſſoꝛ vltra facultates vſurarij habito re⸗ Ivectu ad tempꝰ cautionis. qꝛ ſi tempoꝛe cautionis pꝛincipalis erat ſoluendo dato ꝙ facultates poſtea ſint exhauſte nõ reſtitutione vſurarum ⁊ eris alieni. ſed per alios modos fideiuſſoꝛ remanebit ad omnia obligatus.licet enim exceptio inopie pꝛoſit pꝛincipa⸗ li non tñ fideiuſſoꝛi.Sed ſitempo:e cautionis pꝛin⸗ cipalis nõ erat ſoluendo.non tenetur vltra vires pn⸗ cipalis.Idem tamen paulus diſtunguit inter fideiu⸗ bentem pꝛecauentẽ ⁊ ſe obligantem ad reſtitutionẽ vſurarum ex alia cauſa.In pꝛimo enim caſu nõ tene tur fideiuſſoꝛ vltra vires.qꝛ nec etiam vltra vires re⸗ ſtituere vel cauere tenebatur pꝛincipalis. In ſecũdo caſu ſecus.qꝛ pꝛincipalis eſt obligatus inſolidum.lʒ enim babeat exceptionem inopie vel ſimilem.queex ceptio vtpute perſonalis non dinigitur ad fideiuſſoꝛẽ Zien ſm richar.in.iiij.di.xvi:qui dãnificat aliqueʒ niuſte in ſua libertate:ſcʒ iniuſte pꝛocurando ipſum redigi in ſeruitutem. tenet᷑ ſe facere ſeruũ pꝛo eo ſi nõ poteſt eũ aliter reſtituere libertati.niſi foꝛte talis eſſet conditio perſone que hoc damnũ intulit quod nota biliter redũdaret in pꝛeiudicium boni cõmunis. in quo caſu non tenet᷑ ſe facere ſeruũ.ſed tenet ad omne aliud intereſſe ad arbittrium bonoꝝ. Quantumcũq; gutem aliquis damnificaret aliquem in alijs poſſeſ⸗ ſionibus. nũqᷓ; tenetur pꝛo reſtitutiõe ſe facere ſeruũ eius vel alterius.q; vt dicitur.ff de regu.iurisliber Becũdus tas inextimabilis res eſt. Quod autem dicit Exod. xxij. Si autem non babet fur vnde reddat venundi tur.iudiciale pꝛeceptum ſuit vnde modo nõ obligat hec ille. Item qui emit in ſeruũ vel ancillam ꝗ ab initio cum fait captus in bello iuſte crat chꝛiſtianus vel chꝛiſtiana:.qᷓ;uis heretica liberũ dimittere debet. nec poteſt petere pꝛecium ab ipᷣo ſeruo. ſed ab eo aqͥ emit ſi inuenit.alłs ſibi imputet.ſicut ⁊ qui emit rem alienam ignoꝛanter comperta veritate debet reſtitue re domino eius.vel ſi ignoꝛat dominũ pauperibus erogare nõ ſibi retinere. Si autem nõ erat chꝛiſtianꝰ ſed ſaracenus. turcus vel tartarus ⁊ huiuſmodi.ta⸗ lem in ſeruũ emptum vẽdere poteſt. ⁊ poſtea bapti⸗ ſatum pium eſt certo tempoꝛe cõuenienti ex ſeruitio habito eum libere dimittere.ſi tamen bene vtitur li⸗ bertate nõ tamen neceſſarium. Item ſi quis impe dit iniuſte aliquem ab officio vel beneficio iam obtẽe⸗/ to. puta pꝛocurans ſibi auferri ex aliqua ſiniſtra cau ſa ⁊ falſa.tenetur ad ſatiſſaciendum de toro.ſᷣm tho⸗ mam ⁊ richar.in quarto di.xv.Secus ſi iuſte hoc ꝓ curat.puta meretur pᷣuari ex defectu ſuo. Sed ſi im pedit a beneſicio conſequẽdo.non tenetur ad tantuʒ quantum eſt beneficium. ſed ad arbitriũ boni viri. ſmthomam ⁊ richar. Quod intelligendum videtur quando hoc facit ex odioꝛ malicia. Nam ſi faceret vt ſibi vel amico ſuo magis ptouid eret᷑ q;ᷓ illi.puta te⸗ ſtatoꝛ aliquis vult legare ticio cẽtũ.⁊ ego rogo ꝙ po⸗ tius leget mihi vel cuidam perſone mihi magis dile cte.⁊ ille facit ſic.talis ſᷣm pe.de palu.in.iiij.nulli te⸗ netur,qꝛ nulli aufert ius ſuum. Nam ulli nulluʒ ius erat acqieitum ⁊ nemini facit iniuriam qui vtit᷑ iu⸗ re ſuo. Cuilibet enim licet ſe recomendare alteri vt ſi bi donet vel leget pꝛecipue cum indiget. Item queritur vtru.F. VII. Cclernici teneantur reſtituere illos fructus quos volu⸗ ptuoſe conſumunt nõ facientes ſeruitium in eccleſia ſcʒ officiando. Reſpon.ſᷣm archi.di.xliiij.vtiq; tenẽ tur.⁊ hoc tripliciter. Pꝛimo ratiõe dati. Nam uũlla bo na tali eccleſſe ideo data ſunt vt offerantur pꝛeces et ſacrificia pꝛo ipſis qui dederũt ⁊ ex reſiduo alantur pauperes. Ad quod facit verbũ hiero. dicentis. Ti bi o ſacerdos de altario viuere.non luxuriari ꝑmitti tur.di.xliiij.i.Et qui boc non facit infideliter agit. Secundo ratiõe Prlegij n defraudant totam ec⸗ cleſiam quam ſuis pꝛecibus ⁊ officijs iuuare debent 2 ei pꝛodeſſe. Unde alexan.papa. Ipſi ſacerdotes ꝓ populo interpellant.⁊ peccata populi comedunt.qꝛ pꝛecibus ſuis ea delent.i/qei. ipſi. Certio ratiõe odij qꝛ pꝛouocant iram dei cõra populum. Gꝛego. Cuʒ his qui diſplicet ad intercedendum mittit.irati ani⸗ mus pꝛoculdubio ad deterioꝛa pꝛouocatur. dixlix. Re⸗Kbod verum eſt quando Panulus eſt cauſa ma icie ſacerdotis. Sed quid ſi facit ſeruitiũ eccleſie. ſed in moꝛtali perſeuerat. Rñ.non videtur tenen de fructibꝰ. ⁊ rõ eſt.qꝛ mali miniſtri oꝛatiões cões vt oſ⸗ ficia miſſe pſunt viuis ⁊ defunctꝭ ſᷣm tho.in qito Sed quid de hoꝛis omiſſis.nunqͥd tenet᷑ reſtaurane totum. Rñ.ſm archi.ex eqtate deberet ſibi iniũgi in pnĩa. ſi poſſet:ſed tñ non eſt neceſſariũ. ſʒ in bᷣ pnis eſt arbitroria ſicut in alijs. Et idem ſentire videt᷑ pe. Caplm.iij. Tbi ſit fienda reſtitutio. Wantum ad tertium pꝛncipalẽ.ſ. vbi ſenda ſit reſtitutio. Cir⸗ ca h̊ diſtinguendũ.qꝛ aut ꝑſona cui fien da eſt reſtitutio ſcit᷑ aut inquirẽdo ſciri põt.aut oĩno ignoꝛat᷑. aut ſcitur vel inquirendo inueniri põt ipſe vel eiꝰ heres ipſo moꝛtuo.in loco vbi facta ẽ rapina. vſura vel dãnũ ſi vterq; ibi eſt.vel vbicũq; ad inui⸗ cem conueniũt creditoꝛ ⁊ debitoꝛ.ſi antẽ alter eſt ab/ ſens a loco vbi facta ẽ vſurpatio vel dãnificatio. mit tet᷑ expenſis eiꝰ qui ſeabſentauit de loco. Si igit᷑ is cui facienda ẽ reſtitutio eſt abſens.puta qꝛ mutauit domiciliũ mittet ſibi rẽ ablatã ſeu pecuniaʒ ipſe qui abſtulit expenſis illiꝰ cui habet reſtituere.ſi vo ſe ab ſentauit a dicto loco is qui reʒ vſurpauit.ſuis ꝓpꝛijs expenſis trãſmittet rẽ vel pecuniã.ſᷣm hoſti.⁊ ioian. Ert hoc ꝑ talem modũ ꝙ nõ detegat᷑ peccatũ ſi pecca tũ eſt occultũ.arg.ij.q.i/ſi peccauerit. vel etiã põt cre ditoꝛi ſignificari pᷣcipue qñ eſt multũ remotus a de⸗ bitoꝛe occulte vel manifeſte ſᷣm ꝙ expedit.⁊ ſᷣm ꝙcre ditoꝛ oꝛdinat vel de mittenda illa re.vel alicui dãda ſic agar debitoꝛ ⁊ liber erit. Si aũt ſuo ꝓpꝛio motu rẽ illam deſtinaret ſeu pecuniã debitoꝛ. ⁊ in via periret vel auferret᷑.ſibi periret.⁊ adhuc teneretur ad ſatiſſa⸗ ctionẽ ſᷣm iohᷣ.in glo. ¶lel etiam non ſperat᷑ ciuurꝰad locũ poteſt rem ſibi ſeruare.⁊ ſᷣm tho.⁊ hoſti.⁊ io: in edẽ ſacram deponere vel alio tuto loco. Aut ſi res eſt pui valoꝛis ⁊ creditoꝛ multũ diſtans ⁊ abundãs põt Fᷣm guil.pꝛo aĩa eiꝰ pauperibus erogari. Si ignoꝛa tur nec perquirẽdo inueniri põt cui reſtitutio fieti de⸗ bet tũc eroganda ẽres ablata vel pꝛecium eius pau peribo pꝛo aĩa illiꝰ in loco illo vbi facta ẽrapina.vſu⸗ ra.vel dãnũ.vel in loco in quo inhabitat is cui fien⸗ da eſt reſtitutio.⁊ hoc ideo.qꝛ meliꝰ eſt ꝙ vicini ſen⸗ tiant cõmodũ inde q; extranei.Tũ etiã qꝛveriſimiliꝰ eſt ibi reperiri danũ paſſum vel heredem eiꝰ. Ita no tat hoſti.io.an.⁊ io.de ligna. vel fiat ſaltẽ hec eroga⸗ tio ad arbitriũ dioceſani vbi factũ eſt damnũ vel ra ina.ſᷣm ray.Si tñ non cõmode fieri poſſu in dicto oco cũ hoc nõ ſit neceſſarium.põttunc ⁊ debet alu⸗ bi fieri ᷣm guil.Sed ⁊.b.tho.in huiuſmodi caſu ni⸗ hil dicit de loco determinato.ſed ꝙ; pꝛo anima illius cuiꝰres erat debet pauperibꝰerogan. Uñ ⁊ magiſter hugo peritꝰ in vtroq; inre.⁊ frater clarꝰ dicebãt.ꝙ cũ pauperes ſint ⁊ vnũ membꝝ in coꝛpoꝛe ecclie nec ab hac vnitate ſequeſtrent᷑ ꝓpter locoꝛũ diſtãtiã. ſufficit ſi reſtitutio incenoꝝ det᷑ q buſcũq; pauperibo etiam alteriꝰ pꝛouincie quã vbi facta ẽ rapina vel damnũ. ⁊ maxime qui ſunt magis paupꝑes xpᷣi ⁊ vtilioꝛes ec⸗ cleſie dei ⁊ ſaluti aĩaꝝ. Et ex hoc apparet ꝙ locꝰ non eſt de neceſſitate reſtitutõis ſed de cõgruentia.Idem tenet fede.de ſenis.c.xxxij.opis ſui. Vſuretñ incerte extoꝛte ꝑ vſurarios manilſeſtos qũo debeant reſtitui in quo loco ⁊ per quẽ dioceſanũ habes.õ.titii· Ouuis quod habea/ l. Capitulum tur in iſto. 5. nõ ptineat ad vbiſ mag ad qd tñ hic notabit᷑ Queni᷑ vtrum fideiuſſoꝛ poſſit repetere a de bitoꝛe vſuras quas ꝓ eo ſoluit creditoꝛi penes ques pꝛo ipſo debitoꝛe interceſſit ad qð rũdet dñs lau.de ridol.qꝙ io.an.in queſtionibo mercurialis.ſuꝑ regu⸗ la dãnũ.de regu.iuris.li:vi.hãc qõem explanat no⸗ tabiliter.⁊ ex eiꝰ dicns elicit.xi.concluſiões. Quarũ pꝛima ẽ talis. lõ recipit fideiuſſoꝛ a debitoꝛe obli gationem ſciẽte ⁊ cõtradicẽte vſuras debitoꝛi ſuo ſo⸗ lutas.nec etiã ſoꝛtem.nec quid aliud inutiliter impẽ ſum. Plus enĩ ẽ cõtradicere q; non ↄſentire.extra de ſimo.c.ſicuit tuis. Scõða ↄcluſio cẽ.nõ repetita de bitoꝛe ſciẽte ⁊ patiẽte ſed nõ mandãte obligationẽ ſi⸗ deiuſſoꝛ vſuras vel indebitũ ſolutas. vel ſolutũ cre⸗ ditoꝛi ⁊ ſibi imputet ꝙ ſe obtulit.extra de regu.iurꝭ. bona fides.li.vi. Repetit tñ ſoꝛtem ⁊ indebitũ quod ſoluit. Tertia cõcluſio eſt nõ repetit a debitoꝛe ſci ente ⁊ mandante ipſum obligari ꝓ ſoꝛtetm̃ fideiuſſoꝛ ſoluens vſuras.tũ qꝛ fines mandati exceſſit.tũ qꝛ ad illas obligatꝰ nõ erat· Quarta cõcluſio ẽ non repe tit a debitoꝛe fideiuſſoꝛ vſuras ſciẽte ⁊ mandãte ipᷣm in oẽm caſum.vel ſimplicit᷑ obligari ſine ſideiubere. patet qꝛ in generali maãdato nõ incluſit indebitũ.de quo veriſitłr in ſpecie nõ mandaſſet.de regu.iu.in ge nerali.li. vi. Quinta cõcluſio eſt. repetita debitoꝛe ſciente ⁊ mandãte ipſum pꝛo vſuns cũ ſub nomine ſoꝛtis incluſit eas vt eſt moꝛis obligari ſeu fideiube⸗ re. ipſe fideiuſſoꝛ vſuras.qm̃ iuſte credere potuit illã ſoꝛtẽ totũ debitũ nec pꝛeſumere debuit illud indebt tũ ſub noĩe ſoꝛtis ꝓmittere.extra de pᷣſump. qꝛ veri⸗ ſile. Sexta cõcluſio eſt.repetit a debitoꝛe ſciente ⁊ mandãte noĩatim ꝓ vſuris fideiubere fideiuſſoꝛ cre⸗ ditoꝛi ſolutas ſi iurauit illas ſoluere.⁊ iſta ẽ cõis opi⸗ nio.extra de fideiuſſo.c.ij.Et iſtã opinionem appꝛo⸗ bat io.an.ha bet tñ fideiuſſoꝛ optionem ſoluendi vel. ab ſolutionẽ petẽdi ſicut habet debitoꝛꝛ. Septima concluſio ẽ.repenit a debitoꝛe etiã noꝛatim mandante pꝛo vſuris fideiuberi ipſe fideiuſſoꝛ vſuras creditoꝛt᷑ ſolutas etiã ſi nõ iurauit creditoꝛi illas ſoluẽ ſi ipſi fi deiuſſoꝛi debitoꝛ indẽnitateʒ iurauit dũ als pꝛopter pignoꝛa data vel aliã cãm debitoꝛi fuerit expediens vſuras ſolui:extra de fideiuſſo.cuenit· Octaua cõcluſio eſt.nõ repᷣetit a debitoꝛe ſciẽte ⁊ mandate no minatim ꝓ vſuns fideiuberiipſe fideiuſſoꝛ creditoꝛi ſpõte ſolutas ſi nõ iurauit creditoꝛi illas ſoluere. nec debitoꝛ iurauit fideiuſſoꝛi indẽnitatem.nec expediat creditoꝛi pꝛopter pignoꝛa data vel aliam cãm ipſas vſuras ſolui.⁊ ̊ deiure foꝛi. Sed opinio theologo⸗ rum que ſᷣm io.an.multum ſauet equitati eſt. ꝙ vꝛ⸗ geatur debitoꝛ ad ſoluendum in foꝛo conſcientie.ex⸗ rra de regu.iuris.ſcienti.li.vi. Mona concluſio eſt nõ repetit a debitoꝛe ſciente ⁊ mandãte nominaim ꝓ vſuris fideiuberi ipſe fideiuſſoꝛ vſuras ipſi creditoꝛi coacte ſolutas ſi nõ lurauerit ſideiuſſoꝛi indẽnitatem nec expediebat creditoꝛi ꝓpter pignoꝛa data vel aliã cauſam vſuras ſolui ſi fuit ipᷣe fideiuſſoꝛ in culpa.vt quia non excepit.ſecus ſi non fuit in culpa. Deci⸗ ma ↄcluſio ẽ.ꝙ in oĩ caſu q̃ põt a debitoꝛe fideiuſſoꝛ vſuras repetere debet intelligi ſi nõ interuenit ſraus „½ » * B . „ 8 s perſone ad perſonam cõſtituẽtis ob ̊ fideiuſſoꝛem. de pꝛiuile.c.q;dto. Undecima cõcluſio ẽꝙ in omni caſu quo fideiuſſoꝛ a debitoꝛevſuras repetere poteſt doren: illa repetere a creditoꝛe cui ſoluit.ff. manda l,ſi fideiuſſoꝛ.S.in olbOuũ. n ber qᷓs debet ſieri reſtitutio. ſcʒ ꝑ quos dʒ ſieri reſtitutio. pꝛimo dicen gdiñũ de incertis.poſtea de certis. Quen tur & vtꝝpiſpenſatio incertoꝝ debeat fieri ꝑ eũ qui bʒ reſtituere vel aliũ cui cõmiſerit aut ſolũ ꝑ dioceſa nũ.Rñ.Circa h̊ ſunt varie opiniones ⁊ 2ꝛie.Hoſti. ſuꝑ.c.cũ tu:ex᷑ de vſuris.⁊ in.c.cũ ſit.ex de iudeis.et in ſũma ſua de peni.iifi.iuxta fi.tenet ꝙ vnꝰ de caſi⸗ bus ꝑtinentibo ad epᷣm ẽ reſtitutio male ablatoꝝ in⸗ certoꝝ. Qðõ etiã tenet io.an.de peñ.⁊ re.c.ſi epᷣs.li.vi. in glo. Et de reg.iurꝭ.peccatũ.li.vi.Ad qð videt᷑ fa cere qð habet᷑xij.qi.pᷣcipimꝰ. Adducit etiaʒ aliq̃s Q tenẽt hanc rõem.Cũu hmõi bona incerta ſint ꝓ ala bus eoꝑ quoꝝ fuerũt fidelit᷑ diſpẽſanda. ac per ↄñs eoipſo ſint ad diuinũ cultñ ⁊ ſubuentionẽ pauperuʒ oꝛdinata.ſolꝰ autẽ ecchiaſticꝰpꝛelatꝰ ſit rectoꝛ ⁊ mode mtoꝛ diuini cultꝰ.⁊ pater pauperũ,. ⁊ diſpẽſatoꝛ rerũ Diuino cultui oꝛdinataꝑ.vt pʒ.lxxxvij. di. c. diuine.ꝛ in mulns alijs ca.iõ ſᷣm iudiciũ eiꝰ incerta debita ꝑ eũ diſpẽſanda ſunt.Archidia.autẽ in qdã qõne di⸗ ſputata ꝑ eum in roſario.xiiij.q.v.nõ ſane.tenet con trariũ.Et dicit ſnĩam hoſti.ſ.circa h̊ ſupꝛadictã eſſe verã in caſu vbi nullꝰ deputatꝰ eſt a teſtatoꝛe qͥ hoc exequat᷑.vt.xij.q.ij.de laicis. Ubi vo ceria ꝑſona de putata ẽ a teſtatoꝛe illa ꝑſona dʒ exeqͥ in pꝛedicto ca. de laicis. ⁊ er̃ de teſta.c.tua nobis ĩmo credo ꝙ ipſe raptoꝛ incerta q̃ debẽt pauperibo erogari poteſt ipſa auperibo erogare abſq; Inĩa ⁊ auẽte ep̃i vel alterius iudicis eccliaſtici.vt ſatis colligit᷑ e de vſuris.c.cuʒ tu.Et h etiaʒ innuit clare glo.ex de homic. ſicut di⸗ gnũ.S.eos. ec ob.illa decre.ex de iudeis.cũ ſit.per quã ꝓbat hoſtien.ſuã opĩionẽ.nam illa decre.loquit᷑ de iudeo non xpᷣiano cuiꝰ actꝰvel diſpenſatio merito habet᷑ ſuſpecta ab ecchia qͥ ad xpᷣianos.iõ iuſte ⁊ bñ dicit ibi ſᷣm ꝓuidentiã dioceſani.q ſuſpitio ceſſat in xpᷣiano.⁊ ſic nõ dubito ꝙepᷣs nõ habet ſe intromitte re de talibo. hec archi. Jo. de lig. idez ſentit ⁊ ad ducit hãc rõeʒ. Qui indebitũ extoꝛſit obligatꝰ ex maleficio vel q̃ſi llis quibo extoꝛſit ſi extãtals pau ꝑibꝰ. Et re⸗ ula hʒ ꝙ debitoꝛ põt ꝑ ſolutionẽ ſe liberare. inſti.q⸗ us mo. tol. obli. ꝑ totũ. Tu qͥ dicis ↄꝛium da mibi caſum expᷣſſuʒ Z regulã. Nec ẽ veꝝ ꝙ ſit in dicto.c. cũ ſit.qꝛ nõ loquit᷑in xpᷣiano ſed in iudeo.vt dixit ar⸗ chi.hãc opinionẽ ſequunt᷑ paulꝰ ⁊ ge.ſuꝑ cle.i.de b9 uile. hoc etiã cõſulerũt Jo.cal.⁊ ruptus. Sed ⁊ dũs bugo vtnuſq; iuns peritꝰ.⁊ frat ciarꝰ. vt hr in qdaʒ ſũmula.cõcoꝛdauerũt in h̊ ꝙ nullũ ius expꝛeſſum Hᷣ dicit. nec in decretis nec alubi niſi ꝙ ep̃ᷣs ẽ pcuratoꝛ paupeꝝ. Illud vᷣo adaptat᷑ ꝙ põt pcumtoꝛ de ſuo ꝓp pꝛio ſi hʒ vel de bonis ecclie.i:fructibo.vel alijs mo⸗ dis. Sed qꝛ ſacerdotes ſimplices ſunt imꝑiti ꝓ ma loꝛl pte. ei vo reputant᷑ ſufficientes. hinc inolcuit ꝙ bmoireſtoes remittantad epos. Uñ ſi cõfeſſoꝛ peri⸗ .ê tus ſit ⁊ ſciat in h̊ ſufficient᷑ ⸗ſulere nõ eſt ncce remid tere ad epos.hec ibi: Huius etiã ſnĩe eſt Jo. mo hoc eris innuit inno.e de ĩmu.eccle.c.qꝛ pleriq;.ar. xxiiij qiiij.c.ſi ds romipetas.ad rõem auũt ſuperi inductã ꝓ alia opĩone poſſetrũderi ꝙ q;uis epi ⁊ platiſint di ſpenſatoꝛes reꝝ datarũ eccleſijs non tñ ſequit᷑ Tſint diſpẽſatoꝛes olĩm q̃ ᷣm deũ ſunt in diuinũ cultũ ⁊ in pauꝑes erogãda. ſed ſolũ in diuinũ cultũ iã oꝛdina ta vt reddit eccłiaꝝ ⁊ hmõi. Nã ſi eſſent diſpenſato res erogandoꝝ oĩm ſ̃m bᷣ eſſent diſpẽſatoꝛes oĩm ſu pfluoꝝ q diuites ex diuino pᷣcepto deberent pauperi bus erogare 5e nullo cõcedit᷑.ſed ⁊.b.tho.ſe.ſe.q. 1 lex. dicit ꝙ ſi ille cui ſieni dʒ reſtitutio oĩno ignotꝰ eſt dz reſtitui ei ſicut põt.ſ.dando in elemoſinas ꝓ ſalu te eiꝰ ſiue ſit moꝛtuꝰ ſiue viuꝰ.pᷣmiſſa tñ diligẽti inqͥ⸗ ſitione eius.Et de auctoꝛitate epᷣi nihil dicit Scotꝰ in. iiij.di.xv.dicit.ſi qras per cuiꝰ manus debeãt ta lia.ſ.incerta diſpẽſari. Rñ.ꝙ nõ inuenio qͥs neceſſa⸗ rio ſit determinatꝰ mediatoꝛ in iſta pauperibo diſpẽ⸗ ſanda.videt᷑ autẽ mihi ꝙ per ſeipſum.cõſilio tñ boni viri põt pauperibo erogare hec qꝛ tali mediatoꝛi ad diſpenſandũ tribui.poſſet de cuiꝰ fidelitate pᷣſume⸗ ret.⁊ tñ ſibiappꝛopꝛiaret vel in alios vſus ↄuenteret qm deberet. Uñ vbi lex diuina vel ecclaſtica non li⸗ gat.ſequẽda eſt rõ naturalis. Illa autẽ dictat ꝙ qui tenet᷑ reſtituere magis hoc faciat per ſe qᷓ; ꝑ alios. nõ excludendo tñ per hoc conſiliũ boni viri.ſed includẽ do. hec ſcotꝰ. Quidã alij faciũt circa h̊ diſtinctionẽvt videlʒ quantũ eoꝝ in quibꝰcõpetit repetitio.vt funto rapina.vſura.fraude.⁊ hmõi diſpenſatio incertoꝝ ꝑ tinẽt ad epᷣm.ſed alioꝝ vbinõ cõpetit repetio.⁊ ſi er gatio fienda ſit paupenbovt in ludo.iniuſte acceptis a iudice ꝓ iudicãdo.vela teſte pꝓ teſtimonio.meretri⸗ cio ⁊ huiuſmodi.quilibet ꝑ ſe poteſt diſpẽſare,. vel cõ ſilio cõfeſſoꝛs.Ego credo ſententiã ⁊ opinionem ar⸗ chi.⁊ ſequẽtiũ omnino verã ⁊ ſimplicit᷑ excepto vno caſu.videlʒ incertis publicoꝝ vſurarioꝝ.quẽ caſum nõ dubito omnes alios excepiſſe intendere. qꝛ ibi ex pꝛeſſe ⁊ clare ius pꝛouidit.vt.ſ.per diſpenſationẽ dio eeſani ralia incerta derermiuent᷑ ⁊ diſpẽſentł. vt extra de reg. iuris.qᷓ;ᷓ.li.vi.tradit᷑ foꝛma de huiuſmodi. de qua habes ð.ti.iic.ix. In hoc ergo caſu tm̃ poteſt intelligi quod dicit᷑ per tertiam opinionẽ. ſcʒ in vſu⸗ ris publicis incertis.Et ſi queritur vtrum epiſcopꝰ poſſit per ſua ſinodalia hoc ſtatuere.vt.ſ.ſibi retine at diſpenſationem incertoꝛum ⁊ aliꝰ non poſſit ſe in tromittere.Dicit in hoc caſu Jo.delig.ᷣſuper.c.cum ſit. de vſuris.ꝙ quicquid dicat Jo.an: dubiũ eſtan poſſit.Et Jo.cal.in quodã conſilio ſuo dicit cxpꝛeſſe ꝓ nõ poteſt. Hugo ⁊ frater clarus dicũt ꝙ nõ poteſt epiſcopꝰde iure excõicare ſacerdotes qui ſe intromit⸗ tunt de diſpenſatione incertox. Muantu ad ſecundum.F. I. ſcilicet per quos debet ſieni reſtiturio cerroꝛum. Ad quod reſpondetur.ꝙ per euʒ qui abſtulit ſeu recepit vſuras ⁊ male ablata poteſt etiam per aliaʒ penſonã quamcunq; facere. In hoc enim vera eſt regula iuns Qui per alium facit perinde eſt ac ſi per ſe facere vi⸗ deatur. de regulis iunis. in: vii ſi tamen vitium vſuꝗ⸗ 2— —— — — = eehe⸗ igiun ang wiunin Capitulum re vel furti vel alteriꝰ dãni eſt occultũ. ⁊ reſtitutio oc culto mõ per ſe vel ꝑ aliũ fienda eſt vt nõ detegar ꝑ⸗ ſona.ar.ij.qii.ciſi peccauerit. Caueat etiã diligenter ꝙ cũ per aliũ facit.ita faciat caute ꝙ is recipiat cui dʒ ⁊Z nõ ille ſibi retineat.qꝛ nõ eſſet ꝓpter hoc liberatꝰ nec querunt pecunias non aĩarũ ſalutem.Et ſi is qui ra pinã vel vſuram vel fraudẽ fecit nõ reſtituit cum be⸗ res teneat᷑ ad oĩa onera defuncti inq;tũ ſufficiat here Qitas.tenet᷑ ⁊ ipſe facere dictã reſtõnem.ex᷑ de vſuris C.michael. Et eadẽ rõne heres heredis ⁊ ſic in infini⸗ — den ſcit᷑ ab eis hereditas obligata ad reſtitutiones pꝛ pt vſuras ⁊ rapinas ⁊ dãna a pꝛioꝛibo facta. Et vbi nõ ſufficeret hereditas ad ſatiſfaciendum tenent᷑ legatarij ⁊ donatarij.qꝛ legari non poteſt nec donari alienũ. Nec excuſarent᷑ heredes ſcientes vel dubitan tes vel merito dubitare debẽtes ex publica fama vel ſcripturis vel ex fideli relatu teſtatoꝛẽ illicitos contra ctus lfeciſſe vel vſuranos ex h̊ ꝙ nullus ponit quere⸗ lã ſuper G.vel poſtulat aliqͥd ab eis vt debitũ.ſed de bent diligent᷑ inquirere veritatẽ q;tum pñt.Et ſi in⸗ ueniũt ſic eſſe notificẽt vel notifican faciãt illis quibo Debẽt ſe offerẽtes ad reſtõem. Et ſi nõ inuenirent᷑ ali qui pauperibo ẽ erogandũ.als eſſet in eis ignoꝛãtia craſſa q̃ nõ excuſat,di.xxxvij.ꝭ. fi. Et qᷓ;uis defunctꝭ nõ pꝛoſit dicta reſtitutio ſi deceſſerũt impenitẽtes ꝓ⸗ deſt tñ ĩmo neceſſaria ẽ ipſis heredibo ſi volũt ſalua⸗ n.qꝛ nõ dimittit᷑ peccatũ niſi reſtituat᷑ ablatũ. dere. iu.li.vi. Si autẽ licitã artem exercebat. vel patrimo⸗ nialia t̃ hẽbat teſtatoꝛ.nec apparet ex fama vel ſcri⸗ pturis de illicitis ↄctibo ſeu alieno pᷣſumere debẽt eun iuſte acqͥſiuiſſe.qꝛ nemo iudicandꝰeſt imemoꝛ ſue ſa lutis pꝛopꝛie ⁊ diuini timoꝛis.i.q:.vij:ſancimꝰ.⁊ pᷣ⸗ cipue in moꝛtis anticulo. Itẽ nota qð dicit hoſti.in ſũma ti.de vſuris. ſi aliq honeſta perſona puta ſa cerdos vel eps tractei int᷑ debitoꝛẽ ⁊ creditoꝛẽ de ſa⸗ tiſfaciendo.⁊ dicat creditoꝛi talis mediatoꝛ. tantũ fa ciam tibi reddi ſi ex coꝛde reſiduũ dimittas.nõ deci⸗ pias me.qꝛ mediatoꝛ ſum.nec debitoꝛẽ cuiꝰ aĩe ſalu⸗ tẽ quero.⁊ creditoꝛ rñdet ſe ex toto coꝛde libare ipſuʒ Debitoꝛẽ.q̃re nõ dicã ipſum liberatum nõ video.nec curo qualitercũq; ſit ſatiſfactũ dũmodo ſit ei ſatiſfa⸗ ctũ.Si qͥ moueant᷑ in Zium h̊ faciũt in odiũ vſura⸗ rioꝑ. Si qͥs enĩ ex alia cã alij ſiuriet equidẽ H admit tit quilibet theologꝰ ꝙcõcoꝛdia int᷑ pantes poſſit tra ctari.⁊ ꝑs eiꝰqð deberet᷑ ex pacto remitti:als titulus detranſactionibꝰ inutilis eſſet.Et quare non idẽ de vſura. Dicendũ ;̊ ⁊ tenendũ ꝙ pᷣcib poſſit vel iuſ⸗ ſu iudicis vel pactiõe partiũ remiſſio fieri.⁊ ſic dicaʒ vſurariũ abſolutum.hec hoſti. Que quidẽ intelligo vera eſſe in foꝛo ↄtẽtioſo, nõ in foꝛo ↄſcĩe. vel etiaʒ in foꝛo ↄſcie qᷓ;tum ad ea que dubia eſſent vtꝝ deberẽt dari an nõ.qꝛ rõnes ſunt ad vtrãq; partẽ. vel cũ du biũ eſt q;tũ debeat ſatiſſieri ꝓ aliquo dãno dato.Et ad hoc facinnt rõnes q̃s inducit ipſe hoſti.Sed vbi certũ ⁊ clarũ eſt debitum ⁊ rõne vſurarũ vel alterius vſurpationis niſi creditoꝛ liberalit᷑ remittat illud qdᷣ remittit. etiã ſi de mille decem tm̃ remitteret ſi h facit qꝛ putat ſe aliter nõ poſſe reſiduũ habere nil valet il⸗ la remiſſio ſacta ex publico pacto q̊ͥ ad aiam. Uñ cũ mercato: infoꝛtunia paſſus fallit. ⁊ occultsꝭs multa ex bonis ſuis mobilibo vt nõ perueniãtad manꝰ cre ditoꝝ querit cõpoſitionem cũ eis de minoꝛi qntuate qᷓp debeat.puta ꝓmittit reſpondere ſingulis credicoꝛi * Arennestiht ter h bus ad rõem.xv.ſolidoꝝ pꝛo libꝛa.cũ tñ poſſet totuʒ cõſidat de pᷣdicatoꝛibo ⁊ confeſſoꝛibo⁊ queſtuarijs q dare vel cedere bonis.cui cõpoſitioni aſſentiũt credi toꝛes. ⁊ ita recipiẽtes liberãt eũ de reſiduo. Certũ eſt qꝛq̃ͥ ad deum adhuc tenet᷑ de reſiduo cũ illi nõ ſpon te ſed coacte fecerũt illã remiſſionẽ volentes potiꝰ il⸗ la ꝑte carere qᷓ; toto.qͥnimo ⁊ ſi decederet bonis tota⸗ liter nil ſibi reſeruãdo,⁊ nõ ſufficiũt bona illa ad ſa⸗ tiſfaciendũ ſi poſtea ꝑuenerit ad pinguioꝛẽ foꝛtunaʒ tenet᷑ de reſiduo.er de ſolu.ciodoarad· De danis datis ad in-.ꝭꝗ.II. uicẽ inter ciuitates tꝑe guerre qũo ⁊ per qͥs poſſit fie ri remiſſio qñ faciunt pacẽ cũ certis pactis ⁊ caplis. Mota ꝙ in quadã ſũmula dicit᷑ ſic ꝙ q;uis ſint mul⸗ ti pupilli ⁊ abſentes qͥ non aſſentiũt.⁊ foꝛte etiã alidqᷣ dicunt ex ꝓuectꝭ.qꝛ receperũt dãna inuuſte nec eis eſt ſatiſfactũ nihilominꝰ tantũ ẽ bonũ pacis ꝙq ha bent rẽpublicã gerere pñt cũ conſenſu maioꝛis ꝑtis ſubiectoꝝ ſibi pactis pacis ſubdere licite ⁊ relaxare ĩ uicẽ dãna data. Et ſi fiat relaxatio pᷣdicta tenet ⁊ va- let. Nã ⁊ hoc mõ pñt pꝛo bono reipublice ſibi tallias ĩponere ⁊ hmõi.quas gabellas vocãt. De bonis vᷣo clericoꝝ ⁊ religioſoꝝ nõ pñt relaxationem facere laici qꝛ nõ ſunt eoꝝ foꝛo ſubditi.nec de bonis eccłiaſticis pꝓnpittit᷑ aliqua diſpoſitio eis.vt di.xcvi.bene.pñt tñ hoc facere pᷣlati ſpuũa les terraꝝ ad inuicẽ de ↄſenſu ⁊ ↄuenientia clericoꝝ ⁊ religioſoꝝ qui dãna receperũt in guerra. Hanc autẽ relaxationẽ q̃ͥ ad laicos vel cle ricos intelligas de dãnis datis de rebb conſumptis. Nã res extantes vt eqͥs.pãnos ⁊ hmõti. qͥ habent et ſciunt ſua nõ eſſe.vtputa qꝛ bellũ iniuſtuʒ fuit ex ꝑtẽe ſuoꝝ.vel ſi iuſtũ.ab his acceperũt a quibo non pote rãt.ipſa tenere nõ pñt. Vñ ſi dños pꝛopꝛios inueni⸗ re pñt.eis reddere tenent᷑.als ſi nõ iueniũt pauperi⸗ bus erogare. Idem videt᷑ dicendũ ſi de iuſticia belli dubitat᷑ lã vbi clare bellũ iuſtũ eſt res accepte efft ciunt᷑ capientiũ.di.i.ius militare. que tñ debent int᷑ eos pꝛopoꝛtionalis diſtribui ꝑ duces belli vt.xxiij.q; y,. dicat.niſi ꝑ publicũ edictũ datum ſit vnicuiq; qðᷣ capit.pauperum autẽ ⁊ innocentum non videt᷑ tu⸗ tum bona auferre cum ſine culpa niſi ſubſit cã nõ ſit aliquis puniendus.de reuuris.li.vi.pena tñ tẽpoꝛa li frequent᷑ punitur vnus pꝛo altero diuerſis de cau⸗ ſis. vt.i. q.iij.ꝑ totum. De tutoꝛibus ⁊ cura⸗ꝭ... toꝛbus negocioꝛum alioꝛum geſtoꝛibus flijſfamit. ⁊ huiuſmodi.qui ex toꝛſerunt vel fecerunt rapinas. fraudes ⁊ damna nomine alieno.ſcilʒ pꝛo pupillis/ patronis vel patnbus ſuis.nil tamen eoꝛum perue⸗ nit ad eos ſed ad pupillos. dominos. patronos.vel patres eoꝛum.quenitur vtrum per eos debeat ⁊ poſ⸗ ſit fieri reſtitutio ipſis pupillis.dominis. vel patri⸗ bus. vel neſcientibus inuitis de bonis eoꝛum ad quos peruenerunt taliter exoꝛta. Reſpondeo. Qui⸗ dam dicunt indiſtincte ꝙ ſicut in ſoꝛo conſcientie⸗ Citulus Becũdus ———— dũmodo nõ immineat inde periculum vite.conſcien tie vel fame ſi depꝛehenderenturaut ſcandalum ſe⸗ quatur.puta quia aliquis creditur eſſe furatus illa qui innocens eſt ⁊ huiuſmodi.Tales vt dicũt illi nõ cõmittũt furtũ occulte illa accipiẽtes.cũ pecunia fe⸗ nebꝛis vel ꝑ rapinas vel fraudes habita non ſit eoꝝ ⁊ rõ eſt.qꝛ cũ efficacẽ cãm pᷣdictoꝝ.iſ.tutoꝝ curatoꝛi ⁊ hmõi.⁊ ꝑ intermediũ illoꝝ tale iniuſte lucrũ deue⸗ nerit ad manꝰ pupilloꝝ patronoꝝ vel patrũ ⁊ ad re ſtitutionẽ ſint obligati iſti mediatoꝛes iuſtũ eſſe vide tur vt q̃ cã illoꝝ iniuſte ablata ſunt nũc iuſte lniam habeant ea ſatiſfacere ne ipſi de ꝓppꝛio ſatiſfacere tene/ ant᷑. ar. ad ̊ de re.iurꝭ.oĩs res.li.vi: vbi dicit cryſoꝰ. Dis res ꝑ quaſcũq; cãs naſcit᷑ ꝑ eaſdẽ diſſoluirur. Pꝛopterea ad hoc agendũ pᷣdicti tenent᷑ ⁊ in h̊ gerũt vtilem curã ſui ⁊ eoꝝ qͥ iniuſte detinent aliena. Alij aũt perfectius ⁊ eque rñdẽt ꝑ diſtinctionẽ videlʒ.qꝛ aut tales adhuc hñt in manibo adminiſtrationẽ reꝝ llloꝝ aut nõ. In pᷣmo caſu pñt ⁊ debent reſtituere de bonis illoꝝ ad qͥs ꝑuenit lucrũ qð hnñt in manibus ſi nolũt remanere ipſi obligati ad ſatiſſaciendum de ſuo.⁊ h̊ ſiue occulte ſiue manifeſte.cũ ſufficienti cau⸗ tela ꝙ nõ poſſint poſtea ab eis reperi. Etad h̊ videt facere rõ pᷣme opinionis cũ regula illa.oĩs.Si auteʒ nõ habent ampliꝰadmiſtrationẽ tũc ſubdiſtinguen⸗ dũ.qꝛ aut pᷣdicti tutoꝛes.curatoꝛes ⁊ hmõi. non pñt illa reſtituere de ſuo.puta qꝛ pauperes aut pñt.Et ſi nõ pñt ſufficit ꝙ denuncient pncipalibo.ſ.ꝓ quibo fe cerũt vſuras ⁊ hmõi.ſi ignoꝛãt qũo ꝓ eis ſecerũttalia illicita lucra q̃ ad eos deuenerunt.vñ ⁊ obligati ſunt ad reſtõeʒ. Et ſi nõ ſatiſfaciãt ipſi pᷣncipales.habeãt ꝓpoſitũ ſatiſfaciendiſde ſuo:cũ poterũt.Ad faciendũ autẽ occulte a pᷣdictis ad h̊ nõ tenent᷑nec debẽt.it rõ Seſt. qꝛ qͥ ad ſe excuſati ſunt a reſtitutõe rõne impoten⸗ tie.vt.xiiij.q.vi.ſi res. Quo ad illos ꝓ quibo fecerũt vſuras vel fraudes auferẽdo ab eis occulte.ꝑ h̊ non ꝓuidet᷑ ſaluti coꝝ cũ remaneãt obligati in ↄſcĩa exqͥ ſciũt talia foꝛe facta nec velint ſatiſfacere.⁊ ſic nõ diſ⸗ ſoluit᷑ peccatũ vel obligatio qͥ ad eſtimationem eoꝝ. Sed nec põt quis a puata ꝑiona cogiad reſtitutio⸗ nẽ male ablatoꝝ niſi ꝑ iudicẽeccleſiaſticũ vel ciuileʒ. nec videt᷑ bñ poſſe excuſaria furto cũ contractet rem alienã inuito dño cũ in vſu trãſferat᷑ dñium.per hoc etiã ſe exponit pluribo periculis. Si aũt tales media toꝛes de quibo dictũ eſt pñt reſtituere cũ illiad quos extoꝛta ꝑuenerũt nolũt reſtituere q̃ pꝛincipaliter ob⸗ ligant᷑ pnt petere humilit᷑ non per coactionẽ vel frau dẽ a creditoꝛibo vſurarũ ⁊ fraudũ remiſſionẽ.cum pe nes eos nõ remanſerit pecunia fenebꝛis. ⁊ illi qui eã habuerũt remaneãt pncipalit᷑ obligati.qua remiſſio ne obtẽta libere ⁊ ſpoteampliꝰ non tenebunt᷑.ſed tm̃ pncipales.niſi ⁊ eis fieret remiſſio.Qð ſi remiſſioneʒ facere nõ vellent tenent᷑ de ſuo ſatiſfacere. ⁊ tũc vſq; ad qᷓntitatẽ ſolutã ꝓ illis poterũt occulte recipere de bonis eoꝝ.ſed alłs ꝑ viam iudicij retrahere non pñt. ita tñ ꝙ nõ ſequat᷑ ſcãdalũ vel periculũ.que ſemꝑ vi tanda ſunt. Ubiautẽ mediatoꝛ talis ſic ſatiſfecit dʒ . aliquẽ modum cautũ declarare illi qͥ ſciebat ſe ob⸗ igatũ ad ula nõ ampliꝰretineri.vtputa ſi dicatſe nõ curare ab eo illa reciꝑe q̃ſi ac ſi donaſſet.vel declara⸗ re ſuis heredibo nõ reœipit a tali pſona aliquid vt debitũ ꝓ tali c ⁊ hmõi. Gona enĩ fides nõ patit vt ſet exactũ iteꝝ exigat᷑de re.iu.li.vi. Capłm quintũ cui ſienda ſit reſtitutio. Kantum ad quintuʒ vel als i icite acquiſite. Pꝛo fundamento notandaẽ plicit᷑ pt eẽ aliqͥd illicite acqſitũ. ¶Vno mõ qꝛ qð acqͥ rit illicite debet ci a q̊ eſtacquiſitũ. Et ſiue non trãſſe ra᷑ dñium illiꝰ rei in accipientẽ.vt in furto.rapins · ſiuetranſferat᷑ vt in vſura.tñ competit repetitio.Se cũdo mõ eſt aliquid illiciteacquiſitũ ita gille qͥ acqͥ ſiuit nõ p̃t illud retinere.nec m debet eia qͥ acqᷣſiuit. qꝛ ille ↄ iuſticiã dedit.⁊ ille ↄ iuſticiã accepit.vt in ſi mõia ⁊ĩ ſilibo in qͥbꝰipſa datio ⁊ acceptio ẽ ↄ legẽ dei Tertio mõ dicit᷑ illicite acquiſitũ.inõ ꝙ ipſa acquiſi⸗ tio ſit illicita.ſed illud ex q̃ acquirit᷑ eſt illicitũ exquo tranſrfert᷑ dñium.nec cõpetit repetio vt in meretncibo ⁊ hmõi.Nã meretrixturpit᷑ agit ⁊ contra legẽ dei foꝛ nicando.ſed ipſa acceptio vel datio pecunie pꝛo hu⸗ iuſmodi illicito nõ eſt illicita nec cõtra legẽ dei.⁊ hoc ꝓpꝛie dicit᷑ turpe lucrum. Deillicitis ̊ iſto tertio mõ m tho.⁊ ray.põt dari elemoſina ⁊ ut etiaʒ retineri. niſi ſuperfluũ ꝑ fraudẽ ⁊ doluʒ mulier extoꝛſiſſet.qꝛ illud eſſet reſtituendũ.⁊ ad hoc ptinent lucra facta ex hiſtrionatu illicito.ex duello.ex toꝛneamẽto.ex ſertis factis de floꝛibo.⁊ alijs hmõi.quoꝝ vſus cõmuniter cẽ ad laſciuiã ex decijs factis ex arte mathematica ſeu diuinatoꝛia.ex lucro negociatiõis.aduocatiõis.vel medicine in caſu nõ cõceſſo quo ad clenicos. In his dixerũt aliqui nõ poſſe fieri eiemoſinã.qꝛ dici Pꝛo⸗ uerbᷣ.iij.c. Honoꝛa dñm de tua ſubſtantia.Etiterũ. HPHonoꝛa deũ de tuis iuſtis laboꝛibo.vt.xiiij.q.v.ele moſina.⁊.iiq.i.non eſt putanda.ſed hoc nõ eſt verũ ſm tho.⁊ ray.⁊ alios cõmuniter pꝛedicta autẽ capła allegata hoc intendũt ꝙ nõ lʒ dare elemoſinã dema⸗ le acquiſitꝭ.que.ſ.debent certis ꝑſonis reſtitui.vel ꝓ nõ debet qᷣs facerealiqð illicitũ vt det elemoſinã.Et qᷓ;uis quidã diſtinguant vt dicit guił. ꝙ in bis que ſunt phibita qꝛ mala.⁊ nõ puniuntur a iur niſi infa mia.vt meretriciũ.duellum ⁊ huiuſmodi. talia reti⸗ nere poſſunt. Sed que mala ſunt qꝛ phibita a iure. vt toꝛneamẽta negociatio qͥ ad clericos⁊ huiuſmodi ⁊ talia nõ pñt retineri ad vſum ſuũ ſed debẽt paupe⸗ ribus erogari. Licet hec diſtinctio videat᷑ eſſe pꝛoba bilis. tñ qꝛ pene ſunt reſtringende nõ ampliãde.Et qui nimis emũgit elici ſanguinẽ.credo ꝙ in pᷣdictis omnibo caſibus ⁊ ſimilibꝰ bonũ eſt ⁊ ſolubꝛe ꝙ peni tens inducat᷑ ad erogandũ pauperibus.non tamen cogendus ad hoc.nec ſi nõ velit.ex hoc iudicandus eſt nõ eſſe in ſtatu ſalutis ſi nõ velit huiuſmodi peni tentiã accipere.ſ.ꝙ huiuſmodi lucra pauperibus ero get. niſi in caſibꝰ a iure expꝛeſſis. vt in ſimonia. ⁊ides de eo quod datur iudici ad coꝛtrumpendũ eum.⁊ hu iuſmodi.vt infra dicet᷑. ᷣm ergo tbomam. ray.guil. inno. de huiuſmodi debet dare elemoſina debito ho neſtatis ⁊ conſilij.non debito neceſſitatis ſalutis .· et ſic intelligitur illud,/ xiiij. qõne.v. qui habetis. lon cui fienda ſit reſtitutio ſeun datio rei ablate diſtinctio quã ponit.b. tho.ſe.ſe.q.xxxij.dicẽs.Lri ß — —— — Ven⸗ nii. con non te⸗ ſi qui? ten. aug. niun fin Wir . n. vau cape⸗ N/ eſt ergo illud ſic acceptũ reſtituendũ ei a quo ac ceptũ ẽ.qꝛ in turpi ca melioꝛ eſt ↄditio poſſidẽt vr. ff. de condi. ob tur.cau.l.inne. De illicite acquiſitis .l. ſcòo mõ vicʒ cũ illud ſic acqſitũ non debere eſt acqͥſitũ.nec tñ acqrens põt retinere ſe illu põt ⁊ dʒ ꝓ nccitate ſalut nõ ſolũ de ↄſilio ⁊ hõe⸗/ ſtate pauꝑibo erogari.⁊ hꝰ rõ eſt m tho. ſe.ſe. q. lxij. Quia tłpſa datio ⁊ acceptio Elege ꝓhibita vt ſimonia. quidã tñ extendũt iſtũ ſcom moduʒ ad om̃e lucꝝ in qͥ cõmitti ꝑctm̃ in dante ⁊ accipie⸗ te nõ ſolũ in ſymonia ſʒ ẽt in pecũia accepta ae adulterio ⁊ ꝓ vſura cũ quis accipit mutuu ſine cauſa rõabili· puta vt ampliꝰditet ⁊ inde ſoluit vſurã.illã vſurã vt dicũt qͥ accepit retinere ñ pᷣt. nec tñ eireddere dʒ qui dedit. qꝛ turpit oꝑat eſt dãdo mutuũ ei quẽ nouerat nõ indigere.Sʒ.b. tho. nõ diẽ h.ſed cũ datio eſt legẽ.in dicto autẽ cãu datio pecũieꝓ mutuo nõ eſt pctm. ſed acciꝑe illo mõ vſurario mutuũ eſt pctm.qꝛ dat illi oc/⸗ caſionẽ mali. vñ licʒ peccet moꝛtatr.ſic mutuuʒ accipiẽdo. dz tñ potius ĩddere illia qͥ accepit qᷓ pauꝑiby erogare niſi vbi nõ inuẽiret᷑ ille a q̊ ac/ cepit. vel ẽt ſi vellʒ illam vſurã reddere nõ vſura rio.ſʒ his a qͥbꝰextoꝛſit ipᷣe vſurariꝰ vſuras.ꝓ eo ſatiſtaciendo ꝓ illa ꝑte.et tũc dʒ vſurario ſignifi care. ne iülli iten reſtituat. ⁊ pᷣcipue hoc dʒ facere cũ licentia epᷣi vt ſi dictꝰvſurariꝰ vellet ab eo re petere ep̃ᷣus cohella ipᷣm deſiſtere a repetitõe. et exqᷓ vtiliter geſtũ eſt negociũ eiꝰ ratũ hre. tñ non tenet ad h̊ ſq inqᷣrere vl dare his qͥb eſt debitoꝛ vſurariꝰ.ſʒ ſufficit ꝙ reſtituat a q̊ accepit.paupꝑi bus tñ erogare nõ dz cũ nouit euʒ a q̊ accepit.et põt ei dare. qdð expſſe oñdit Aug.o. No lite face⸗ re elẽoſinas de fenoꝛe ⁊ vſuris.xuij.q.v· nolite. MNam cũ dat᷑ pauꝑibiqð debet᷑ certe ꝑſone nõ li⸗ berat a reſtitutiõis obligatõe ad illã pſonã vt h‚ extra de homi.ſicut dignũ. circa finẽ. Sed in ſi/ monia ipᷣa datio ⁊ acceptio pecuieꝓ ſpualib⸗ eſt ꝓphibita. Uñ ðꝛ.i.q.i.Anathema danti anathe⸗/ ma accipiẽti. ⁊ ideo nec ſibi retinere valʒ nec illi reddere qᷣ dedit.ſed dʒ de nccitate ſalutis pauꝑi bus erogare ſi pᷣt. vk illi eccklie ĩ cuiꝰ iniuriã data eſt applicari. vel aliter ꝓuideriꝓut hẽs..tituei. c. v. Simitłr in iudicio ꝓhibitũ ẽ iudici ł alſeſſo / ri cũ pñt certũ ſalariũ accipe aliqᷣd a ꝑtibo p iudi cando vel ñ iudicando bñ ł! male.⁊ teſti ꝓhibitũ eſt acciꝑe p teſtimonio ferẽdo Uñ aug. Jõ nõ dz vendere iudex iuſtũ iudiciũ aut teſtis ven teſtio niũ.qꝛ vendit aduocatꝰ iuſtũ patro ciniũ ⁊ iuriſ conſultꝰ ver ↄſiliũ. Ili eni int vtrãq; ꝑtem ad ex amen adhibent᷑.iſti cxvna ꝑte conſiſtũt.xiiij q.v. non ſane. Quod ergo iudex recipit pꝛo bmõt vel teſtis p ſe retinere nõ põt ſed debet illi reſtituere qui dedit ſi iuſte dedit. puta vt iuſte iudicaret in/ tendens quodãmõ redimere vexationẽ ſuã· Un aug. in dicto. c. Nõ ſane. Ille ſolet ſibi male abla tam pecuniã repetere.qꝛ inſtũ iudiciũ emit. quo niam venale eſſe nõ debuit. Sed ſi pecunia da⸗ ta fuit iudici ad eũ coꝛrũpendũ. vel teſti ad falſũ teſtimoniũ dicendũ vel alicui ad falſo accuſan/⸗ dum vel aduocato ad iniuſte aduocandũ. illi da toꝛi reddi nõ debʒ.qꝛ turpiter dedit.nec ſibi reti nere põt.ſed paupiby elargiri vel illi in cuius da⸗ num ſiue iniuriaʒ data eſt.⁊ pꝛecipue ſi amiſiſſer ex hoc iuſtã cauſã hñtur hecin.d.c.Non ſane.ꝓ⸗ ut no. ibi Jo.an.⁊ Archið.⁊.xi.q.iij. Qui recte.⁊ Inno. extra de ĩmu:eccle.qꝛ pleriq;. Rav.⁊ boſti. in ſũmis.Silr inferioꝛes officiales vt nũcij miſ ſi.⁊ hmõi.ſi aliqͥd extoꝛquẽt ꝑ impbitatẽvt dena rium.⁊ hmõi ꝑ vim. tenent᷑ paupibo erogare. ⁊ B vbi certũ ſalariũ recipiãt.vt diẽ geo.in.d. c. Non ſane. Nam cũ ſalariũ ſufficiẽs recipiũt ſi qua ex/⸗ toꝛquent debent reſtituere ſi qͥd eſt notabile. Et idem videt᷑ dicendũ de notarijs.camerarijs ⁊ hu iuſmodi qͥᷣ ꝓ officio ſuo exercendo exigũt aliqᷣda ꝑſonis. Di eni hñt ſufficiẽs ſalariũ tenent᷑ ad re/ itutionẽ eoꝝ que accipiũt illis a qb accipiunt. Nec videt᷑ excuſare ↄſuetudo cũ ſit irrationabitł᷑. ar. xxiij.q.i.Militare.vel pauꝑib erogare ſi diſß ficile pnt inueniri. Si ſalariũ nõ haberẽt vel nõ ſufficiens. ↄſuetudo credo ꝙ excuſaret. qꝛ nemo cogitur ſuis ſtipendijs militare. Inſupꝑ de his qᷣ — accipiunt pecuniã ab accuſatis aut incarceratis anteq; pferat᷑ ſententia cõtra eos vt intercedãt ꝓ eis et liberent Sciendũ ꝙ ſi accuſati ł incarcera⸗ ti ſũt culpabiles vnde ⁊ merito cõdemnãdi illaʒ pecuniã nec reddere debent datoꝛibo. qꝛ turpiter dederũt. nec retinere pñt ſibi.qꝛ turpiter accepe runt impedientes iuſticiã. ſed paupꝑibo debet ero gari.ar. xuij.q.v.Qui habetis.Si vo ſũt innocẽ tes ad redimendũ vexationẽ ſuã dederũt eiꝓcu⸗ rando ſui liberationẽ ſi interceſſoꝛes ꝓ eis ſunt officiales ſalariati. alias pecuniã receptaʒ ꝓ hoc reddere debẽt vel pauꝑibo erogare niſi data fuiſ⸗ ſet ꝑ modũ doni et liberalitatis.⁊ pᷣcipue poſt li berationẽ.qꝛ tũc retineri poſſet.ar.i.q.ij. Sicut epᷣm.Et ſilr ſi interceſſoꝛes nõ ſunt officiales ſa⸗ lariati.ſed pᷣuate ꝑſone laboꝛãdo ꝓ hmõi iuſta li⸗ beratione iuſte faciũt.⁊ qð eis dat᷑ retineri valẽt Item de pecunia data p adulterio ↄmiſſo vel cõ⸗ mittendo qᷓ;uis quidã dicãt ꝙ debet dari nõ ei qͥ dedit nec ſibi retineri.ſed ei dari in cuiꝰ iniuriaʒ data eſt.i.marito ſi vxoꝛ eius ↄmiſit adulteriũ ex quo pecuniã habuitviðꝛ ꝙ; potiꝰdebeat dari pau peribo.niſi ille maritus eſſet pauꝑ.qꝛ ꝓpter pauꝑ tatem poſſet etia cõfeſſoꝛ ipᷣi mulieri tanqᷓ; pau⸗ peri dimittere. Et ſilr de viro cõmi ttẽte adulteri um qͥ ad vxoꝛẽ caſte viuẽtẽ. Et videt᷑ eſſe in hmõi q̃ſi idem ius. Sicut de turpi lucro ⁊ meretricio. qð etiã poteſt retineri ſic acquiſitũ.niſi ꝙ leges ꝓ — — hibent adulteria ⁊ puniũt.nõ aũt ſimplicẽ foꝛni cationẽ ⁊ meretricia. Nihilominus de pecũia da ta pꝛo adulterio nihil ſtatuunt ſiẽ de pecunia ſi⸗ moniaca ⁊ alijs hmõi.vnð pauꝑiby erogari poti us inducendi ſunt.xuij.q.v. Non ſane. De acquiſito per lu· A. I dos foꝛtunełerxtra caſus in quib deber acquiſitũ ꝑ hmõi reſtitui. debet pauꝑib erogari. qñq; etio oſſet ſibi retineri. Sed de hoc plene bẽs ſup eo. l.ti.i.c.xxiij. De illicite acquiſitis pᷣmo modo .i. cũ devet illud acquiſitũ ei à quo acquiſitũ eſte 0 Titulus Bechndũs vt in furto.vſura. rapina.⁊ hmõi regulare eſt hmoi reſtituẽda ſunt ſpoliatis. ſiue fint dñi illa rũ reꝝ.ſiue ad eos ſpectet dũmõ ↄſtet rem nõ fu⸗ iſſe ſubtractã ſeu oblatã vt accidit in pignoꝛe.de poſito.cõmodato ⁊ hmõi. Licʒ eniʒ tales qͥ hñt pignoꝛa depoſita ⁊ bmõi nõ ſunt dñi ipᷣaꝝ reꝝ tñ ex honeſta cã illa tenent. iõ eis dñt reſtitui ta⸗ lia ablata vt dominis ipᷣaꝝ reꝝ.⁊ ſic intelligit ii lud.iij.q.i.reintegranda ſunt oia ſpoliatis.⁊ de reſti.ſpo.ꝑ totũ Braut res ablata ẽ ab eo qͥ iniu ſte habuerat puta ꝑ furtum vlł rapinã reſtituen⸗ da eſt dno rei nõ illi furoni.Quãuis aũt male fa ceret talis reſtituendo furoni a qͥ ipſe acceꝑat. et no dño rei ipſius quẽ nouit.tamẽ ſᷣm Guil.libe ratꝰ ẽa reſtònis obligatiõe.qꝛ repoſuit rem in priſtinũ ſtatũ.Quida tñ dicunt ꝙ illud qð acq/ ritur ex vſura mẽtali tantũ nõ debet illi reſtitui q dedit.qꝛ ida ſe volũtarie abdicauit.nec tamẽ ſibi dʒ retinere.qꝛ q legẽ accepit.extra de vſu. cõ ſuluit. Sʒ debz panpibo erogari.ar.ad hocextra de homici. c. ſit dignũ. de vſu. cũ tu. Szʒ iſta iura inducta vident᷑ eſſe ↄ talẽ opinionẽ. Nam ibi ð2 ꝙdebent ablata reſtitui eis quoꝛum fuerũt ſi re periunt᷑ vel heredibo eoꝝ.ec aliqð ius nec ali⸗ quis doctoꝛ ſolenis facit iſtam diſtinctiõem int᷑ vſuram mẽtalẽ ⁊ pactionalẽ. vt oͤma debeat re⸗ ſtitui eiqͥ dedit. Scða nõ ſʒ pauꝑibo erogari.ſed ſicut indiſtincte dic Aug. de acceptisꝑ furtuʒvel rapinã ꝙ dñt reſtitui nõ dari pauꝑib.ſic inqui ene Quiõ ius ſocietatis hũane furtis.rapine.ĩ uaſionibi.oppᷣſſionibo aliqua abſtulef̃t reddẽda potius qᷓ; donãda cenſemꝰ exẽplo zachei xuij.q. v.non ſane.ita ⁊ indiſtincte diẽ idem de vſuris. Nolite facere elemoſinã de vſuris. q. ea/q.d.hec reddenda ſunt nõ pauꝑibo danda. cũ ſcʒ inueni⸗ untur qͥ deder̃t ip̃as vſuras.⁊ cũ ðꝛ ꝙ qui dedit vſurã volũtarie illud a ſe ab dicauit. Rñ.ꝙ ſi de dit ex libalitate ⁊ ꝑ modũ doni veꝝ eſſet ⁊ tũc re incipiẽs hoc ſciens nõ tenetur teſtituere nec etiã aupꝑib dare. Sed ſi dedit rõne mutui pᷣncipa⸗/ liter nõ illud abdicauit voluntarie. ſupple ſed cõ ditionate ne mutuas r̃putaret ſe grauatũ ⁊ iſtũ ingratũ.⁊ ſic alia vice nõ inueniret mutuum.et ideo ſibi debet reſtitui vſura. Si aũt nil accepit vltra ſoꝛtẽ qᷓ;uis boc intẽderet in nullo tenetur. nec illi nec pauꝑibi.ad hoc facit qð ðꝛ in directo rio iuris. Ibi enĩ dicit ꝙvſurarius mental indu cendus eſt in foꝛo penitẽtiali vt reſtituat.ꝑ.c.cõ ſuluit.de vſurj.Et ſubdit᷑infra ꝙ in foꝛo eccleſie vſurarius mentalł iudicãdꝰeſt male agere. ⁊ eſt inducẽdus nõ cõpellendꝰ. vt ſic accepta reſtitu⸗ at.nec tanq; vſurariꝰ eſt puniẽdꝰiĩ foꝛo iudiciali ſed qͥ ad deu reuera vſurariꝰ ẽ. ⁊ tenet reſtituere ſic accepta.et ſic intentio cũ affectu faẽ vſurariũ vt in dicto caplo Conſuluit.⁊.xuij.q.iij c.ſi fe⸗ Nerauerj. Et hoc notat GBer. Inno.hoſti. ⁊ goff. Deꝛo huiuſmodi aute G. III. maioꝛi declaratõe ſciendñ ꝙ ĩ req dʒ reſtitui tri plici᷑ aliqs ſe põt hĩe qꝛ aut ẽverꝰdñs.aut heres eius aut ſolũ diſpenſatoꝛ eſt circa ip̃am rem In peimo caſu ſcʒ cũ eſt verus dñs rei ablate debet ſibi reſtitui ſi pᷣt.iij.q.i. reintegrãda.⁊ fere ꝑ totã queſtionẽ. Et hoc niſi in iuſto bello vł iuſto edi⸗ cto imꝑiali vel eccleſiaſtico ille cui res ablata eſt pꝛiuaret᷑ iure rehñdi ſimplłr ⁊ ad tꝑs. Nam cum cõtingeret hoc puta qꝛ tanq; hereticꝰ cõdẽnatꝰẽ dominus rei.vel de crimine leſe maieſtat conui ctus in qbᷣus caſibo omia confiſcantur pꝰ ſniam ſuꝑ hoc nõ ſibi ſʒ fiſco dñt omia ſua applicari.ex tra de he heret.excõmunicamꝰ. Inſup ſi dñs rei ablate nõ hʒ adminiſtratõem bonoꝝ ſuoꝛum vt pupillis debet illud reddi tutoꝛi vł curatoꝛi.In ſecũdo vo caſu cũ ſcilʒ eſt legitimꝰheres ſibi dñt abiara reſtitui.ſed cũ diſtinctõe talibm Rap. qꝛ ſi heredes ſũt plłes vnicuiq; ſᷣm ꝓpoꝛtionẽ ſue he reditarie ꝑtis reſtituendũ eſt. S autẽ heres in aliq̃ determinata ꝑte ⁊ q̃ntitate cõſtitutꝰ ſi it. pu ta in centũ vel etia in domo ⁊ nõ plus.tũc reſtõ nõ fiet heredi.ſed illi vel illis qͥb teſtatoꝛ ↄmiſit diſpenſationẽ bonoꝝ ſuoꝝ. Si vᷣo defunctꝰ in moꝛte omiĩa bona ſua legauit pauꝑibo ⁊ pijs lo⸗ cis quibo illa legata ſunt acqri ius in bonis de functi pñtiba ⁊ chrunoange eis debz reſtitui. in rertio caſu cũ ſcʒ eſt diſpenſatoꝛ reu vt epiſcopi et alij eccliax pᷣlati.⁊ gubnatoꝛes hoſpitalium. diſtinguendũ qꝛ cũ dant aliq̃ alijs aut dant de bonis ſuis pprijs.ideſt patrimonialibo vel ꝑ in duſtriã acqſitis.ſcʒ ſcture.doctrine ⁊ hmõt. et de buiuſmodi dando qᷣbuſcunq; etiã mal vt me retriciba ⁊ hiſtrionib qᷓ;uis guitpeccent.vt illð diſt. lxxx vi.c. tonare. Lamen nõ tenẽturad reſti tutionẽ᷑. necilli qui hmõi rcipiũt ab eis ſm rax mundũ ⁊ Guil.aut dant de fructibi eccliaꝝ ſi u/ arum ⁊ locoꝝ pioꝝ ad menſaʒ eoꝝ ſeu vſu m ſpe cialiter deputatis.⁊ tũcẽt male vten do ⁊ dãdo male faciũt.nõ tñ tenent᷑ ad reſtõem.ipſi nec illi ui recipiũt ab eis. niſi reciꝑent ꝑ extoꝛſiones. audes ⁊ violẽtias.tũctenerẽtur.⁊ boc ſm be. tho. ſe.ſe. q. lxij.⁊ 'm Guil. Aut dãt de bonis ec/ cleſie deputatad cultũ diuinũ.vel caplo diſtri⸗ buendis.aut pauꝑibuſ erogandis ſpẽalit᷑.vel ẽt cum ſimpłr còmittũtur ſue diſpenſatiõi ſine di⸗ ſtinctione ſibi deputatoꝝ ad vitam ab alijs. Et tuncſi dãt cauſa neceſſitatis ſeu elemoſine bñfa ciunt.nec ipᷣi tenẽtur nec q̃ recipiũ tad reſtituen dum niſi darent de his que ſunt diſtincte depu⸗ tata cleric.qꝛ tunc tenerent᷑eis de eo qð abſtule runt ab eis.qꝛ nõ eſt danda elemot ſina de alieno xuij.q.v.Neq;. Si dant ꝑſonis hõeſtis ꝓ patro⸗ cinio ⁊ laboꝛe quẽ impẽdunt eccleſijs etiã lauda biliter faciũt.⁊ hoc ſᷣm qᷓntitatẽ laboris ⁊ indu ſtrię. Eccleſiaſticis enĩ vtilitatibo depuienteʒ ec⸗ cleſiaſtica optet remun eratõe Gudere⸗ ⸗ uircunq;. ec ergo pᷣlati dantes nec recip ſeo bman tenent᷑ in aliquo reſtituere. ſed ſi dant ratione ꝑentele cũ tñ non indigeãt.vel cauſa faz- uoꝛis hũanierga pᷣncipes.niſi faceretad redimẽ dam verationẽe ſusʒ quo ad tyrãnos vel ſimiles vel dãt cauſa turpitudis vt meretricib ⁊ hnõi. tenent᷑ ad reſtituendũ qðᷣſic male dec erũt. no q dem de bonis eccleſie ſed de ſuis pꝛimonialibꝰ. ſi habẽt vel ꝑ induſtriã acquiſitis. Illi etiaʒ qui ſic talia que alijs debebant᷑male accipiũt.debẽt —,— — — -— in Capitulum VI. reſtituere niſi ipᷣe qui ſatiſfeciſſʒ. Hec tho.vbi.i Debent aũt dare vel ſucceſſoꝛi eius qͥ dedit.vel ĩ vtilitatẽ eccie ↄuertere cũ licentia ſuꝑiorj.łpau ꝑibus erogare ſi illa pauꝑibo debebant᷑. Qui aũt recipiũt a religioſᷣ pꝓpt᷑ iiuſtã cãʒ vel ſine lniia ſu perioꝛis dñt reſtituere pᷣlato ipᷣiꝰmõaſterij vł cõ uuentu.vel alias in vtilitatẽ eccie ⁊ monaſterij expendere.pᷣcipue ſi ipᷣe pᷣlatus fuit qui male de⸗ dit. In oĩ aũt caſu ex ſupꝛadict dʒ ita fieri ꝙ pec catũ cum eſt occultũ nõ mãifeſtet᷑.⁊ ita qð nõ ſe/⸗ quat᷑ maiꝰſcandalũ.ar.di.xiij.duo.Qui autem tenent᷑ alicui eccie vel loco pio.dñt id dare gub⸗ natoꝛi ſeu rectoꝛi loci.niſi ille rectoꝛ non hẽet iu ſtum titulũ ſed vſurpatũ.vel ꝓbabilit᷑ credatur male vſuꝝ.tunc enim poſſet in virilitateʒ illius loci conuerti vel ſucceſſoꝛi reſerare. Capłm ſextũ cur fienda ſit reſtitutõ. Vantum ad ſextũ ſqʒ Tho. ſe.ſe q.lxij.aſſigt rõnẽ videlʒqꝛ reſtõ ẽ actꝰ iuſticie. ad iuſticiã aũt hñdã ⁊ exercendam quili bet tenet?᷑. Conſiſtit aũt iuſticia in q̃dã eq̃litate q tollitur ꝑ vſurpatõem ⁊ detentioneẽ rei aliene.et repꝛobari nõ pᷣt niſi ꝑ iteratã datiõeʒ ſeu aſſigna tionẽ rei ci cuiꝰ erat ſi põt.et iõ tenet᷑ reſtituere. Sʒ nota ꝓ ſiẽ quilibet qui eſt ſui iuris pᷣt do nare rem ſuã ita pᷣt etiã remittere reʒ ſibi debitã gratis ⁊ relaxare ſuo debitoꝛi.Que remiſſio ſiue donatio libere fcã ſinc fraude.⁊ coactiõe poſtq̃ʒ facta ẽ ex pnia nõ reuocatur.vt diẽ Rax ar.vij. q.i.qᷓ; piculoſum Sʒ ſciendũ illi qͥ ponunt ſe in mãib creditoꝝ ꝓmittẽdo ſeu offerẽdo ſe ad dandũ qð peterent.rogãtes tñ vt totũ vel ꝑtem dimittant.ſʒ nõ intẽduut reſtituere imo ſperant ꝙ pꝛo modico quietabunt᷑ alias ſe nõ ponerent in manib eoꝝ.a pctõ quidẽ rapine.vſure ⁊ hu⸗ iuſmodi.vel alteriꝰmale vſurpatõis nõ ſunt ab ſoluti.qꝛ pctm̃ ꝑ pnĩiam ⁊ ↄfeſſionẽ dimittit᷑ quã illi verã nõ habent. Sʒ vtꝝ ſint abſoluti a ðbi to vel obligatõe reſtituẽdi diſtinguẽdum eſt ᷣm Egidiũ oꝛ.here.in qðlibeto.qꝛ ſi creditoꝛ ꝓpꝛia volũtate ⁊ liberalitate dimiſit ⁊ donauit nõ cu⸗ rans quicqd debitoꝛ intẽderet nõ tenet᷑ ipᷣe debi toꝛ ampliꝰreſtituere ſi hoc ei clare cõſtat.Secus aũt ſi credicoꝛ deceptꝰvel coactus.vel deſꝑatꝰ.i. quia nunq; eſtimabat ſe ab eo illud debitũ poſſe hꝛe.vel nõ poſſe hr̃e totũ.et iõ potius voluit hĩc ꝑtem qᷓ; nihil.dubitãs ne nihil hꝛẽt ſi totũ vellʒ LTalis ei remiſſio nõ valʒ.⁊ adhuc obligat᷑ ad re ſtituendũ. Sed qꝛ hec mat᷑ia multũ vtilis ẽ ⁊ ne ceſſaria ſciri.⁊ in freq̃nti pꝛactica.iõ ſerioſius et pleniꝰ tractãda.et quid ſentiãt docto.in hocre/ ferendũ.Cuʒ ̊ qrit᷑ vtꝝ vſurario vel cuicũq; al teri qui hʒ aliena ſufficiat in foꝛo conſcientie re mi ſſio ſibi fcã ab his a quibo extoꝛſit vſuras vel alia male ablata.vel heredib eoꝝ ſi illi nõvxinũt Rñdet᷑ diuerſimode a diuerſis.vt ptʒ in.ꝭ.ſeq̃n tibo Gerardꝰde ſenis oꝛdi.hereaſſerit ꝙ habẽs male ablata niſi reddat aut ſufficictẽ faciat cau tionẽ.nõ pᷣt liberari a ſua obligatõne ꝑ aliũĩ mo dum cũ pᷣt aliq̊ͥ mõ reſtituere ec eĩ pot deobli⸗ cur ſit fien da reſtitutio. Ad h̊ btuis ——TWr — gari. Pꝛimo ꝑ remiſſiõis Scðo necꝑ viã ſatiſ⸗ factiõis.Tertio nec ꝑ viã liberationis.Quarto nec ꝑ viã tranſlatiõis.Quiĩto nõ ꝑ viã donatõis Sexto nõ ꝑ viã renũciatõis.Septio nõ ꝑ viam cõueniẽtie ⁊ diſcretiõis. Induẽ ad hec has rões que nõ vidẽtur multũ vꝛgere ſʒ ſine multa diffi⸗ cultate ſolui pñt ꝑ eos qui tenẽt ꝙ abſq; actuali reſtõne põt tolli obligatio male ablatoꝛuʒ ab eo cui obligat᷑ per quẽlibʒ hoꝝ modoꝝ dũmõ nil fi at ꝑ fraudẽ vel metũ vel ꝑ deſꝑatõnem.ſ.non re habendi ſʒ libere.ſpõte.gratis ⁊ ſcient᷑. Si eniʒ fraudulẽter vel coacte fieret talis deobligatio locũ hʒ qð diẽ ⁊ ñ aliter.Qð nõ poſſit tolli talis obligatio ꝑ viã remiſſiõis niſi reſtituat.ꝓbat ſic Nullꝰremiſſionis eſt capax niſi a pctõ pꝛiꝰ deſi⸗ ſtat. ſʒ hñs rem male oblatã qᷓ;diu remanet obli gatꝰad reddendũ nõ ðꝛ deſiſtere a pctõ.q̊ nõ ẽ ca pax remiſſiõis.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns obligatõ talis tolliñ põt ꝑ viã rᷣmiſſiõis.ad qð facit regula. Peccatũ de regu.iut᷑.li.vi. Reſtitutio eni ꝑ quã obligano tollitur eſt pᷣuia remiſſioni. vñ nõ viðꝛ remiſſio fieri niſi ꝑ reſtõem pᷣus tolla?᷑ obligatio.Sed ad hoc rñdet᷑. Maioꝛ duplicit᷑intelligi pᷣt Uno mõ vt intelligatur ð remiſſiõe debiti rei ablate.⁊ ſic viðꝛ falſa.Nõ pᷣt alicui remitti debitũ ſi vult cre ditoꝛ libere ⁊ ſpõte qᷓ;uis ille debitoꝛ nõ intẽdat dare ⁊ nõ ſibi ãpliꝰobligabitur ſᷣm E gidiũ.Se cundo mõ vt intelligatur de remiſſiõe pcti.⁊tũc eſt va.ſed minoꝛ falſa.Na hñs male ablata ſi nõ pᷣt rſtituere vllo mõ remanet obligatꝰ ad reſtitu endũ cũ potit.vt et̃᷑ ð ſolu.c.Odoardꝰ.Et tamẽ deſiſtit a pctõ ſi penitzʒ et pponit reſtituere in fu tux.ſʒ ⁊ ſi pᷣt reſtituere ſʒ male.⁊ h̊ intẽdit facere ſi creditoꝛ ñ remittat.talis ẽt remanet obligatꝰ ad reſtituendũ et tamen deſiſtit a peccato peni⸗ tendo.Et qð ſubdit ex regula Aug. Peccatũ.de = reg.iutr.li.vi.qꝛ reſtitutio eſt pꝛeuia remiſſioni. veꝝ ẽ non ſolũ de reſtõne actuali ſʒ ẽt mentali.⁊ in ꝓpoſito ⁊ in equalenti. Qð aũt ñ tollatur ꝑ viã ſatiſfactõis ꝓbat ſic.ſatiſfacere eſt pctõꝛum cauſas excidere ⁊ eoꝝ ſuggeſtionibo aditũ nõ in⸗ dulgere.de pe.di.iij.ſatiſfactio.Cum q̊ oblatio⁊ detentio rei aliene ſit cã pcti niſi ipᷣa cã pcti exci datur.qð fit ꝑ oppoſitũ ſuum.ſ.reſtõnem.&̊ niſi reſtituatur nõ viðꝛ poſſe ſatiſfacere qᷓntũcũqʒ ac ceptet creditoꝛ. Inſuꝑ cũ ꝑ ſatiſfactionẽ nõ ſoluʒ reparetur amicicia ſʒ ẽt eq̃litas iuſticie q̃ͥ ablata erat ꝑ vſurpationem ⁊ detẽtionem ⁊ alienatio⸗ nem alienoꝝ niſi tollatur cã iniuſticie et ineq̃/ litatis q̃ fit ꝑ reſtõem ſubtractoꝝ dum creditoꝛi redditur qð minus hẽbat q; öbebat ab eo vſur patoꝛe qui plꝰ hẽbat qᷓ; debebat non reꝑabitur iuſticie cq̃litas.et ſic nõ fiet ſatiſfſactio niſi red/⸗ dat ablata.ſatiſfactõ eni fieri dʒ ꝑ ipᷣm debitoꝛẽ qui violauit iuſticiãvſurpãdo aliena.nõ ꝑ credi toꝛcẽ̃. Ad hoc pᷣt rñderi ꝙ vtiq; pcti cã excidi ñ pᷣt niſi ꝑ reſtõnẽ.ſed r̃ſtitutio fieri pᷣt non ſolũ actu ſed etiã mente ⁊ ꝓpoſito alłs qui nõ pᷣt reſtituere cũ nihil habeat.ſeq̃retur ꝙ nõ poſſet ſatiſfacere pꝛo pctis qð ẽ falſuʒ.ſimiliter etiã equalitas iu⸗ ſti cie reparari poteſt nõ ſolũ ꝑ actualeʒreſtönem ſed eciã ꝑ alium modũ per quem ſibi creclio⸗ VE 2 Citulus Bechndũs vniuriã paſſus.reputat ſibi ſatiſfactũ Fit quoqʒ in huiꝰremiſſione ſatiſfactio ꝑ debitoꝛẽ qui vio lauit iuſticia dũ hʒ animũ ꝑatuʒ.⁊ ſe offert ad re ſtituendũ ſi nõ remittit. Tertio pꝛobat ꝙ nõ tollat᷑ ꝑ viam libationis.ſic Criſoſto.dicit extra de reg. iur̃.Omis res ꝑ q̃ſcũqʒ cauſas naſcit᷑ pr caſdẽ diſſoluit᷑.ſʒ obligatio tał iniuſti detẽtoꝛis naſcitur ꝑ eius ſolã depꝛauatã intentiõem ⁊ vo luntatẽ.ſ.rapiendo łretinẽdo alienã rẽ.qᷓ diſſol ui nõ poteri tniſi ꝑ volũ tatẽ ſʒ rectificatam ſcʒ ĩ reſtituẽdo ablata.Et ſicvidet᷑ ꝙ non ſuſſiciat vo luntas eius cui fieri dʒ reſtitutio ad tollendam obligatõem cũ nõ fuerit cauſa ipſius. Ad quod rñderi pᷣt ꝙ voluntas depꝛauata vſurpator re/⸗ ctiſicari poteſt non ſolũ ꝑ actualẽ reſtõnem ſʒ ꝑ intentionẽ voluntariaʒ reſtituendi ſi ille ſponte noluerit remittere.Et ſic nõ ſolũ volũtas credi toꝛis ſʒ ⁊ debitoꝛis voluntas q̃ cꝗ ſuit obligatõ nis ↄcurrit ad liberandũ obligatoꝛẽ dum ſe of/ fert ad ſatiſſaciendũ creditoꝛi ad placitum. Quantũ ad quartũ.ſ.ꝑ viam trãſlatiõis ⁊ acqͥ ſitiõis dominij ꝓbat ꝙ nõ poſſit tolli obligatio ſic pᷣſuppoſito ꝙ in vſura nõ tranſferat᷑ dominiũ ſm q̊ſdam.tñc aſſumit᷑ talis regula Nullꝰpoteſt in re detinẽda iuſtus titulꝰaduenire niſi pꝛiꝰ in iuſtus titulꝰauferat᷑. Nam iniuſtꝰtitulus aufer ri nõ pᷣt abſqʒ hoc ꝙ iuſtꝰtitulꝰacqratur ⁊ ecõ⸗ uerſo.Et idcirco erit alia actio ꝑ quã iniuſtꝰ ti⸗ tulus tollitur.et per quam iniuſtus titulus acqritur. nulli ergo aduenire poterit iuſtus ti tulꝰp aliquã actionẽ niſi ei auferatiniuſtꝰtitulꝰ Paliã actiõeʒ.ſed illi qui acquirit dominiũ in re Detinẽda adueit iuſtus titulꝰ ꝑ dominij acqᷣſitõ nem.q̊ᷓ ſi pꝛius hũit iniuſtũ titulnm ꝑ rei aliene vſurpationẽ ⁊ detentionẽ oꝑtʒ ꝙ dictꝰ titulus ĩ iuſtus auferat᷑ ꝑ eiuſdẽ rei reſtitutionẽ añ domi nij acquiſitionẽ.⁊ ſic non ẽ capax domiuij añ re reſtõem. Et multo foꝛtiꝰ in furtis et rapinis in quibo ᷣm oẽs nõ trãſfertur dñium.ſʒ ad hoc re⸗ ſpondet᷑ ꝙ vt dẽm ẽ reſtitutio ꝑ quã aufert᷑ iniu ſtus titulꝰin foꝛo ↄſciĩe fieri pᷣt nò ſolũ manualr ſed ẽt mẽtalit᷑ dum ſcʒ eſt ꝑatus realiter reddere ſi nõ vult dimittere.et ſic oblato iniuſto titulo ꝑ ſpontaneã ⁊ liberã remiſſionẽ creditoꝛis acqᷣ/ ritur dominiũ. Quiĩto qð nõ poſſit tolli ꝑ viaʒ donationis pbat ſic ꝑhas ꝓpoſitiones. illi cui reſtitutio fieri dʒ donare nõ pᷣt pusq; ſit reſtitu tus.⁊ ipſe iniuſte detinẽs aliena añ qᷓ; reſtituat. ablata certificari nõ poteſt. de tali donatõe vtꝝ. ſit vera donatio.pꝛimã ſicꝓbat Donatio niſi ſit libera nõ eſt donatio vera vt.ff. ð adimen. lega. I. rem legatã.iſte aũt qͥ talit donat. ſ.anteq; ſit re ſtitutus nõ libere donat.quia non libere illud habet cuʒ non actualiter illud habeat. Et ſi di⸗ catur quod reſtituẽdus libere põt habere.⁊ per ↄſeqns ⁊ donare libere pᷣt.qꝛ detentoꝛ bonoꝛuʒ ſuoꝝ ꝑatus eſt reddere.talis inſtãtia nibil valet q⁊ reſtituẽdꝰcertificari nõ pᷣt ꝙ talis habẽs ſua male ablata ſit ꝑatus ad ea reſtituendũ. niſi ea ſtatim cũ p̃t reddat.vł p eis reddẽdis ſufficiẽtẽ faciat cautionẽ.qð ꝑtinet ad ſcdam ꝓpoſitõnem Nam ſi videãtur aliq̃ ſigna qbus ꝑatum ſe oſtẽ⸗ dat ad ſatiſfaciẽdum nõ pꝛobankteſie ſufficiẽtia. cum illis vti poſſit ita qͥ nõ habʒ intẽtionẽ reſti⸗ tuendi ſicut ille qui habet.Et tal alienoꝝ deten toꝛ iniuſtus cui donatio fit añ reſtõem.nõ pᷣt eã vt verã donatõem acceptare cum bona conſciẽ⸗ tia.Ad qð rñdet ꝙ nõ ſolũ donari pñt res habi⸗ te.ſʒ iura ⁊ actiones ⁊ q ſpantur haberi.nec ꝓpte rea pt dici nõ eẽ donatio libera.quia res ñ actu habet᷑. Et cum negociũ agatur ⁊ diſcutiat᷑ ſcõm foꝝ conſ ciẽtie vbi credendũ ẽ cuilibʒ pꝛo ſe.⁊ ẽt cõtra ſe.⁊ nemo ſit arbitrandꝰ ĩmemoꝛ ſue ſalu⸗ tis.vt ðꝛ.i.q.vij.c.ſanctimꝰ.Exq̃ debitoꝛ offert ſe patũ ad reſtituẽdum ſi vult.rogat tñ vt donet nõ coactus.nõ deceptꝰ ſed ſpontaneꝰ.põt ſibiꝑ ſuadere ⁊ credere libere donaſſe.pᷣcipue cum nõ egeat multuʒ. Nec pᷣſumit᷑ quis defacili iactare ſua et donare. Serxto ꝙ nõ poſſit tolli ꝑ viam renũciationis ꝓbat ſic. Ubi renũciatio nõ habʒ locum.obligatio tolli nõ pᷣt ꝑ viã renunciatõis. ſed anteq; fiat male ablatoꝝ reſtitutio nõ pᷣt ille cui fieri dʒ reſtitutio renũciare.q̊ nõ pᷣt tolli ob⸗ ligatio detinẽtis iniuſte aliena ꝑ viã renũ ciatio nis. Maioꝛ eſt nota. Minoꝛ ꝓbatur.Nã renũ⸗ ciatio illa q̃ fit a ſpoliato anteq; reſtituat᷑ ißa de cernitur nlla eſſe ſic.iij.q.iiepᷣis.⁊ extra de reſti. ſpo. c.ſollicite.Et hoch qꝛ nõ pᷣſumit᷑ libere fie⸗ ri.qꝛ non ẽ veriſiłe ꝙ ſponte iuri ſuo renũciaue⸗ rit qui renũciat ſpoliatus.ſic in ꝓpoſito videtur dicendũ ꝙ renũciãs creditoꝛ nõ reſtitutꝰ ñ viðꝛ ſponte renũciare ſed vt coactus.⁊ hmõi. Ad qdð rñdeĩ ꝙ ea qͥ ↄtinẽtur in dictj.c.hñt locũ in foꝛo contẽtioſo vbiꝓccdiꝑ pᷣſumptionẽ. ſed in foꝛo ſcie etiã ſpoliatꝰ pᷣt renũciare iuri ſuovt in ꝓpo ſito. Pꝛeterea eoipᷣo ꝙoffert ſe ei ad reſtõnemſi vult iam reueſtit ⁊ reſtituit eũ iuri ſuo Septi mo ꝙ nõ poſſit tolli ꝑ viã ↄueniẽtie aut diſcre⸗ tiõis ꝓbat ſic. Suppoſito dicto regule.peccatũ li.vi.Obligatio illa qua iniuſtus detentoꝛ alie⸗ noꝛũ ẽ obligatus ad reſtituẽdum.neceſſarie ẽꝓ tollatur ꝑ viã reſtõnis vł aliam viã equipollẽtẽ? Et q̃rendo q̃ ſit via equipollẽs reſtitutioni ſi di catur ꝙ ſit via remiſſionis l donatõis ſequitur int alia iſtð incõueniẽs ꝙ pᷣt dici reſtitutio.et tñ in poſſeſſiõe mime poſitꝰ.qð patet eẽ falſum per qð hꝛ. ff. de vᷣboꝛꝝ ſig. l.plꝰeſt Dict᷑ eni ibi ꝙ reſti tuereẽ nõ ſolũ pᷣſentiã rei pᷣbere ſʒ ẽt poſſeſſoꝛem facere.fructuſqʒ reddere.quapꝛopt nullus pᷣt di ci reſtitutꝰniſi in poſſeſſiõe fuerit conſtitutꝰ Si ergo remiſſio q̃ fit añ reſtõnẽ equipolleat reſtitu tioni ipᷣi ſeqᷣturii̊ incõueniẽs.qẽt nõ poſitus in poſſeſſione dicet᷑ reſtitutꝰ Sʒ ad hoc rñdeĩ q in foꝛo ↄſcie ⁊ ab Aug.nõ ſumi ita ſtricte rſtitutõ ſiẽ in foꝛo ↄtentioſo ſᷣm iura.Nã q̊mõcunqʒ im pleat᷑ volũtas creditor a dobitoꝛeſðꝛ reſtitutio facta.Et cũ qͥs cedit bonis etiã añqᷓ; ponat cos i poſſeſſionẽ reſtituit q̊ad ↄſciam. Qð q̊ dicit pfa tus GBerardꝰ.ſ.ꝙ nõ ſufficit remiſſio nec põt li⸗ berari niſi reſtituat ſi pᷣt videt᷑ hꝛe locũ qñ remiſ ſio fieret nõ libere ⁊ fincere.ſʒ remittẽs inducere tur ad hoc vi. fraude ł timoꝛe ſeu deſpꝑatiõe.ſ.nil inde ↄſeq̃ndi. Hanc eandẽ qõnẽ foꝛmãs Lau. de ridol:in tractatu ð vſu:pꝛius recitat opinio — — — — —— — — N l⸗ fan onet dig mno⸗ e da; niſs elle lob cuna i⸗ jade WG. eſe Gcne gute rrig⸗ Pneni Sn n eatu Nile ntig nholit oiſd gven ao un⸗ eni in l S rchins ſis bon rſfin⸗ d We , Capitulum V. nẽ docto. Diẽ ; glo. ſcda in regla.peccatũ. tenet ꝙ ſic. Sed dyoni:ibidẽ ↄ.ſcʒ ꝙ non ſufficit niſi Perunia ſit ꝑata reſtitutioni.Quoꝛũdã vᷣo theo oꝝ opinio fuit ꝙẽt nõ ſufficit ꝙ res ſit gata reſtõni ſʒ oꝑtʒ ꝙ offerat᷑. Jo.an.ibidẽ ſuꝑ gloſa demũ aſſumit viã mediã dicẽs.q aut gerit i mẽ/ te vſurarius reſtituere.⁊ tũc remiſſio ſufficẽ aut nõ.⁊ tunc ſecus ſed Fede.de ſenis in oꝑe ſuo fir mat indiſticte opinionẽ glo.ſupꝛadite ſic dicẽs. Si is cui reſtitui dñt pecũie vel male oblata.nõ coactꝰ ł deceptus.nõ circũuentꝰ⁊ oĩ dolo.vi:et calliditate ⁊ metu.ceſſantibo ẽt pᷣcibꝰvł ̃uitioꝝ exhibitõe inductꝰpecũiaʒ ſibi debitã nõ oblataʒ nec reſtitutioni paratã vſurario dimittat.libe⸗ ratus ẽ vſurariꝰa reſtõne nõ tñ a peccato qð cõ traxit exercẽdo vſuras niſi ⁊ de illo pctõ penitẽ⸗ tiam agat. Põt etiã dici ꝙ ꝑlꝰ ẽ qð ſi vſurario ꝑ* ſeuerãte ĩ crimic ⁊ ñ diſpoſito ad aliq̃m reſtõeʒ is qͥ dʒ reciꝑe vſuras rmittat illas ꝓprio motu vel ad petitionẽ vſurarij.liberatus ẽ vſurariꝰ a reſtõne rei.⁊ ſi nõ a peccato.qꝛ de hoc oꝑtʒ ſatiſ⸗ facere deo ꝑ pniam. Hec ille Hac opinionem mũ inde lauren ſic ↄdludit.vt tollat᷑ oino omis dubitatio an ſit vł non ſit liber animꝰ remitten tis.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns clara ↄſcia vſurarij.⁊ vt facilius inducant᷑ hoĩes ad ↄtritionẽ.⁊ de cetero a talib⸗ facta q;uis ſe diſponat ad ſatiſfaciẽdũ ſi non re⸗ mitteret creditoꝛ ⁊ cautiꝰ qð oꝑtʒ ꝙ pecunia ſit reſtitutioni ꝑata.⁊ cautiſſime qð offerat᷑ pecũia vel qꝙ plꝰ ẽ qð ponat᷑ in mãib creditoꝛis.Sʒ de iure etiꝗ in foꝛo ↄſcie pato illã glo.cuiꝰopiniõeʒ ſequit᷑ Fede.vt dictũ eſt eẽ veriſimã.⁊ ad hoc in ducit ipᷣe Fede.plures rõnes.et pᷣma ẽ talis. In maioꝛibꝰ crimibo ſiẽ eſt in crimine furti vł rapi ne vel violentie.refurtiua vel rapta remanente apud furẽ vel raptoꝛẽ de volũtate dñi purgatur vitiñ furti vel rapine ſinc aliq̃ reſtitutõe. vt.l.ſi fur.devſur̃.ĩ pᷣn.vt.ff.de pᷣca l.ſi certe.Ergo pur gatur vitiũ vſure remanẽte vſura apð vſurariũ de volũtate dñi.et ꝙ illa ſint maioꝛa crimia pa tet ex maioꝛitate pene ſiue agat᷑ ciuilit᷑ ſiue cri⸗ minalit᷑ guiꝰ autẽ pctĩ ẽ qð guius punit᷑.vt.xx iiij.q.i.nõ afferamꝰ. SGcða ratio ẽ qꝛ in crimine vſuraꝝ ⁊ in alijs maioꝛibi ſuffiẽ ↄdignaʒ facere ſatiſfactionẽ.ex ð rap.c.i.vt qͥs ſit liberatꝰ a pec cato.extra de vſu.quãto.Sed ſatiſfactũ intelli gitur quõcunqʒ deſideriũ creditoꝛis impleatur ctiã ſi n ſoluat᷑.vt.ff.qui ſatiſda.cog.l.i.Lertia rõ eſt q viðꝛ ſᷣm eũ inſolubilis eſſe.ſunt qͥdã ſpe ciales caſus in qͥb obligat ad reſtõem nõ ſuffic remiſſio.vt de cenſi.exigit.li.vi.⁊ ibi de hoc ꝗ̊in alijs caſibo ſtabit regulꝗ.ſ.ꝙ ſuffiẽ remiſſio ideʒ tenet Pe. de palu. in. iiij. di. xv. qͥ diẽ ꝙ obligatꝰ reſtitutioni excuſat᷑ ꝑ rmiſſionẽ creditor qꝛ ꝑac ceptilationẽ tollit᷑. Et p̊ niſi ſit tałꝑſõa q̃ nõ ha beat admiſtratõeʒ vel qͥ nõ pᷣt dare nec ꝑ ↄns re mittere qꝛ remitter̃ ẽ donare Itẽ qñ ĩ iure ẽ cau — tum ꝙ remiſſio nõ valeat.tũc nõ excuſat ſicutt iudice delegato qͥ mũ era et expẽſas recipiẽs vel extoꝛq̃ns tenet᷑ reddere nulla ꝑtiũ remiſſiõe ſibi ꝓfutura extra de reſcp.c.ſtatutũ.li.vi.Et de vi⸗ ſitante iure oꝛdinario recipiẽte munꝰad cuiꝰ du plũ reſtituẽdũ tenet᷑.de cẽſi.exigit.li.vi. Hec pe. Oð ſi quis obijceret regulãa. Non dimittit᷑ pctm̃ niſi fſtitua?᷑ ablatũ.qð ẽ vbũ Aug. Et reſtituere eſt rẽ in pᷣſtinũ ſtatũ reponere. n nõ viðꝛ ſuffi⸗ cere remiſſio. Ad hoc rñũdet pᷣdictꝰ Pe.⁊ lau.pꝰ Fede.de ſenis.ꝙ Aug.in pᷣdicta regula nõ huit reſpectũ ad ſtrictã ſignificatõem vbi.ſʒ mente,zʒ eius q vᷣbis pᷣferenda ẽ. extra de vbo.ſig.c.intel ligentia. Intelligẽtia fuit ꝙ ſi offendiſti ꝓximuʒ tuũ rapiẽdo.furado.vſuras extoꝛqndo.reconci lias te cũ ipᷣo.⁊ cõiter qꝛ hoies nõ iactãt pecuni⸗ as ſuas.ſʒ volũt ſibi reſtitui res ablatas.ptea aug ſe retulit ad vbũ reſtõnis. Et ꝙ ſic itellexit oñdit multipłr. Hec ille.Qð aũt diẽ lau.ſupᷣ eẽ pᷣdicandũ nõ ſufficere remiſſiõeʒ niſi fiãt ea q̃ di cunt diuerſi.nõ viðꝛ tutũ vel cautũ.nã ex tali m. Jet . dicatiõe pᷣt ſequi ita ꝑicłm aĩaꝝ ſic cautela.ſic ei firmare viðꝛ hoſtic̃.in ſũma.⁊ arch.de vſu.in.c. quãq;.li.vi.ſuꝑ vᷣbo ſatiſfactũ dicẽſ.Satiſſactũ accipimꝰ quomodocũqʒ volũtati creditor:ſatii fiat. Itẽ Tapus de eaſti.idem goffre.⁊ guil. de⸗/ pᷣdicatoꝛ dʒ ſibi cauere a pᷣdicando ea q̃ hñt ho mines induccre ad malũ.⁊ alleuiãdo mala. Itẽ? debz ſibi cauere a pᷣdicãdo ſcruploſa ⁊ ardua qñ cõis opiuio ẽ in riũ.hoc eni eſſʒ inijcere laqum aniabo qð fieri ñ dʒ. xxvij.q/i.viduas. Audiẽdo eni talia ⁊ ñ ſuãdo cũ ex auditfoꝛmet ſibioſciaʒ hoc ſibi nccario ficendũ qͥ huit hmõi remiſſioneʒ de cetero a taliby et ex difficultate nolit ſe ponere ad facieudũ erit abſtineãt.cautũ eſt pᷣdicare ꝙ ñ ſufficit remiſſio in malo ſtatu rõe ↄſcie ſibi facte ſuꝑ eo in qͥ bene poterat trãſire cũ bona ↄſcia Pꝛetea ſi pᷣdicatoꝛ in pᷣdicatõe hoc dicat.ſ.non ſufficere remiſſionẽ niſi ⁊c.⁊ poſtea in audiẽtia ↄfeſſiõis faciat ↄriũ ⁊ dicat illi ſufficere nõneex h̊ pᷣt ſeqͥ magnũ ſcan dalum ʒ doctrinã pᷣdicatõis. Ex hoc eni poterta homies credere ſic eẽ ð młtis alijs q̃ pᷣdicatoꝛes dicunt.ſ.qð nõ ſt ſimpłr va ſed ad terroꝛẽ dicta. ⁊ ſic ꝑiclitabit doctrina fidei.Nõ video ẽt qð cũ bona ↄſcia aſq; ſui mag̊ pctõ poſſit hoc dicere in p̃dicatõe ſi ſentiat rium.qꝛ hoc cõiter tenẽt do ctoꝛes.ſed ⁊ ſi teneret aliquã aliaꝝ opinionũ cũ ille ſiut ſcupuloſe.nõ debʒ velle oes inducere ad ſcrupulos ſuos.leq; ̊ pᷣdicando dicat ꝙ ſuffi⸗ cit remiſſio ne inducat occaſionẽ mali aꝑiatur via vſuris.neq; dicat qð ñ ſuffiẽ ne dicat mẽda⸗ ciũ vel ſcrupulos ⁊ laqos inijciat auditoꝛibo ſed dicat qð dic̃ Aug.qð oꝑtʒ qð reſtituat ſi pᷣt.xuij. vi.c ſi res Et in reſtõne includitur remiſſio. Sed quid ſi pꝰ remiſſionẽ libere factã ⁊ ve vſu⸗ rario ipᷣe vſurariꝰmãdat in teſtamẽto ſuo reddi vſuras.nunqͥd qð ſeł remiſſum ẽ dʒ reſtitui his quib tenebat᷑pꝛius.Dicẽdum ſᷣm Fede.qð in H̊ diſtinguẽdũ eſt.qꝛ aut talis teſtatoꝛ locutꝰ ẽ per verba tranſferẽtia ſe ad factum.vt puta qꝛ iubet vſuras reſtitui his qͥb debebat eas reſtituere.et qui ꝓbarẽt eas ſoluiſſe.⁊ tũcñ obſtate remiſſiõe tenebit᷑ ſatiſfacere heres.⁊ hoc caſu loquit᷑.c.ad noſtrã.de iur̃iur. Aut loquit᷑ ꝑ vᷣba traſterentia ſe ad ius.nõ ad factũ.vt puta qꝛ iubet ea reſtitui quibo debet.⁊ tũc ſecꝰ dicendũ ẽ. Hec ille. Item ſciẽdũ qð cũ alicui fit rᷣmiſſio libere ⁊ ſiñũ fraude △D 3 non tenet ralis ilind qꝗð ſibi remiſſum ẽ pauꝑib- Dare. ſibi eni acqrit᷑llð ius ſeu debitũ nõ pauꝑi bus.ſiẽn qͥs tenet᷑ pauꝑibo dare qð ſibi donatũ eſt. Hoſtiẽ.in ſum.ti.de vſu.dic ꝙ ſi feneratoꝛ ꝑ tẽ pecunie fenebr reſtituat ei a q̊ habuerat vł he redi ſuo.⁊ de volũtate eiꝰꝑteʒ reſtituat. Dicunt theologi indiſtincte qð no eſt liberatꝰ niſi totuʒ offerat. Lu dicas qð ſi ex pacto fit eſt liberatus. extra de ſimo.c.veniẽs.ſi aũt vſurariꝰꝑtẽ libera liter ⁊ ſine pacto ſoluat ⁊ offerat.⁊ de aliena ꝑte miſcdᷣiã petat ei creditoꝛ ei libᷣalit᷑ dimittat liba tus ẽ debitoꝛ.nec vlteriꝰad reſtõnẽ tenet᷑.ſic nec tenet᷑ ſi gratis accepiſſet gtis oblatũ ſᷣm goff.tñ bonus iuderx hic ex certis ↄiecturj modũ ſui ani mi infoꝛmabit.ã ſi creditoꝛ eſt pauꝑ ⁊ inops⁊ vſurariꝰẽ diues⁊ potẽs nõ pᷣſumo ꝙ creditoꝛ ip ſum vſurariũ ſponte ex coꝛde liberet. ſʒ h̊ faciat qꝛ vltra recuꝑare nõ pᷣt.⁊ vt illud tantillũ quod offert recuꝑet ⁊ nõ amitteret.Si vo creditoꝛ ſit diues ⁊ potẽs qͥ etiãi ↄſueuit mimis ⁊ ioculato⸗ ribus tantũdẽ de ſuo donare. vel plus freqnter plumi põt ꝙ' ex coꝛee bᷣ faciat.hec ille. Itẽ nora vm 49 dã ꝙ qnq; ſunt modi ſatiſfaciẽdi: Primꝰ modꝰ ẽ cũ pecuia libere offert᷑. Scos modꝰ ẽ cũ pecuniã nõ hẽt ⁊ offert pignoꝛa. Tertiꝰ ẽ cũ nec pecuniã hʒ nec pignoꝛa ↄgruẽtia.facit tñ inſtru⸗ mentũu vt heres copellatad reſtõem.et ẽt ipemet Quartus moaꝰ ẽ cũ mediãte ſacerdote ł aliq̊ re ligioſo fit volũtaria ⁊ liba ↄcoꝛdia.iſte tů modꝰ ſp dʒ oñdere creditoꝛi velle ⁊ poſſe libeꝝ debito ris. Quitꝰmodꝰẽ cũ cõſenſu ⁊ miſcðia creditor ponit debitoꝛ aliqᷓm poſſeſſionẽ in manꝰalicuiꝰ oneſti viri ex cuiꝰfructib ſoluãt ꝑ tꝑus debita Deinde poſſeſſio ad heredes trãſit ⁊ reuertat᷑.vel ita dʒ ꝑmanere ꝓ incertj. Hec ibi. Itẽ arch. in roſa.xuij.q.v.Nõ ſane.dicit ꝙ hoſti.dicebat ꝙ i is in qᷣb ẽ pctm̃ moꝛtale ſᷣm legẽ diuinaʒ.vt in furto vel rapina.diſpẽſareñ põt epᷣs.ĩmo nec ẽt Papa vt aliq dicũt q̊ͥ minꝰpniaʒ agat ⁊ reſtitutõ fiat ſi pᷣt.extra de vſu.cũ tu. In hisvo in qᷣbus ẽ pctm̃ moꝛtale ſᷣm ius poſitiuũ.⁊ cũ epᷣis ſiue in ferioꝛiba pape intdicta diſpẽſatõ.nullꝰ diſpẽſare vel dilatõem pᷣſtare pᷣt.niſi ſolꝰpapa.iij.q.i.Re⸗ integrãda.vel hi qᷣb ſpẽalit᷑ cõmifit. Sivo nõ ẽ intditca pont. Hec ibi.Sʒ ꝙ ðꝛ papã non poſſe diſpẽſare in his reſtõibi vbi c pctm̃ moꝛtale per petratũ in vſurpatõe ) legẽ diuinã facta.vt fur⸗ to.rapina.vſura ⁊ hmõi.qͥ minꝰ reſtitutio fiat ſi põt.viðꝛ intelligendũ q̊ ad reſtõem certoꝛum cũ ſcʒ ſciunt᷑ pſonẽ vel qͥ ad incerta cũ diſpẽſaret abſaʒ ca rõnabili.vł ſalte dubia ꝓ libito volũta⸗ tis. Non eni pᷣt tollere q ſunt ppꝛia boĩm.⁊ dare alijs ſine cã.ſʒ cũ cã rõnabili pᷣtputa ꝑ modũ pe ne. vt cũ auferret imꝑiũ vel regnũ alicui pptde/ merita ſua.qꝛ eẽt inimicꝰecelie.vel hereticꝰ. vel ſciſmaticꝰ.nec ſe vellet coꝛrigere.łcũ faceret mo uere bellũ p aliquẽ dñm vel ciuitatẽ ꝑſeqntẽ ec⸗ cleſiã vel fauentẽ heretic.vel detinentẽ bona ec deſie.⁊ traderet alijs dignitatẽ iura ⁊ bõa illoꝝ ſicut facrũ ẽ pluries.ec papa pᷣt cũ bona ↄſcia que pauꝑibo dehbẽtur diſpeſare ⁊ dare diuitibus ſine rõnabili cãʒ. Sʒ cũ cã rõnabili pᷣt talitbo ob Citulus Secundus ligatis remittere ſeu vt paupiby dare ea qᷣ acqſte rũt ꝑ furta.rapias.⁊ vſuras cũ ſi certa ſuꝑ om̃o alios cũ ſit ſupᷣmꝰ et vniũſal pr̃ pauꝑm magq; epᷣi qͥ in hmõi diſpẽſare ſolẽt.vt.lxxxiij.di.c.epᷣs Quia ẽt hʒ plẽitudinẽ ptãt ĩ diſpẽſatõʒ bonoꝝ eccłiaſticoꝝ.⁊ plenã iuriſdictiõem in tris eccłie foꝛte ð hmõi bonis.ſ.ecciaꝝ ⁊ eoꝝ qͥ hitãt in ter ris eccie poſſet remittere debita ex furto⁊ rapia et vſura ẽet cũ ſciũtur ꝑſone ſine coꝝ oſenſu ex ali qua cã rõnabili.Nã qͥtidie hoc fit vt iuravnius eccie ⁊ fruct? auferat ⁊ det alti qᷓ; curato illiꝰ ec cleſie cũ cã tñ vt credit᷑rõnabili. Et ſic mlto ma gis pᷣt in hmõi dare dilatõem. qꝛ plꝰ ẽ dimitteĩr debitũ qᷓ; dilatõem dare ad ſoluẽdũ. Querit᷑ ẽt vtxꝝ ſuꝑ incert cũ epo qͥ eſt p paupeꝝ.poſſit fie⸗ ri cõpoſitio vel tranſactio. Rndet lau.de ridol. Sciendũ ꝙ pau.in cle.ij.de pe ⁊ re.hũc paſſum examinat ⁊ finalr determiat ꝙ nõ ꝑſũllũ tex.⁊ ꝑ c. Licet de offi.vica.li.vi. Uult eni ꝙ ſine man/ — dato apłico id facere neqant ep̃i niſi cõponerẽt de tanta qᷓntitate q̃nta eſt illa ad quã aſcẽdunt. ⁊ nõ de minoꝛi.Cõtrariũ ſᷣuat᷑.lʒ fcã cõputatõe ferat᷑ demũ ſnia taxatiua ipᷣoꝝ incertoꝝ Et ſi ve ra ſunt q̃ dit᷑ pau.qð videt᷑ de iure.nec viðꝛ oria uetudo valere. multoꝝ aie illaqarent᷑.Lex.tñ uli videre meo nõ ꝓbant ita clare.vñ foꝛte poſſʒ rñderi ꝙ nõ ẽ credendũ ꝙ papa qͥ pfecit ẽos pa tres paupeꝝ indiſtincte ñ ↄceſſiſſet eis in ſpecie ꝙ ex cauſa poſſent cũ talib traſigere. Et iſti hnt maioꝛẽ ptatem q; illi qb liba admiſtratio eſt cõ ceſſa.itẽ nõ ſimplłr donãt.Itẽ papa ſcit talẽ ↄſue tucdieʒ ⁊ diu tolerauit Fiũt tñ taxatiões ꝑ ſniaʒ Hec lau.Foꝛte poſſz dici ꝙ qͥ ad ecciaʒ militãtẽ valet dictũ laurẽ.et etiã qͥ ad deũ ⁊ eccliaʒ triũ⸗ phantẽ cũ ex cã rõnabili facit cõpoſitõem de mi noꝛi q̃ntitate qᷓ; ſint incerta.puta qꝛ reſiduũ di⸗ mittit ei vt pauꝑi.cũ ala nõ poſſet viuere ſine in decentia ſui ſtatꝰ multũ notabili. Sʒ vbi abſqʒ hac cã ep̃s ſcient᷑ ↄponat de minoꝛi qᷓntitate no⸗ tabiłr valʒ dictũ pau.in foꝛo dei.Non eni credẽ dũ eſt papã feciſſe ep̃os diſpenſatoꝛes bonoꝛum paupeꝝ vt poſſent ꝓ libito volũtat remittere vł componere ſuꝑ incert vt ð his homies poſtmo dũ pompoſe viuãt.Nec ipᷣe papa pᷣt cũ bona con ſcientia abſq; aliq̃ cã rõnabili facere hmõi tcaxa ⸗ tiones longemin?ꝰq; ſit debitum incertoꝛum. er reſiduũ illius ſcienter debitoribus dare cũ oia plene ⁊ bene poſſint reſtituere. Secus aũt cuʒ dubitatur vtrũ reſtituere poſſit debitoꝛ pꝛo in⸗ certis. Nam in ubis ſemꝑ interpᷣtanduʒ eſt fa ctum pape hmaxime ir vt dil. xl. Nõ cum glo. Papa eni ⁊ ſi habeat plenitudinẽ pote ſtatis errare poteſt vt homo. Et inter cctera ſue poteſtatis.nõ aufertur ſibi iſta cõmunis hoim conditõ.qͥn poſſit peccare moꝛtalr ⁊ deſcendere ad inferos.et grauiꝰ ceteris puniẽdus ſi deliq/ rit.vt dicit diſt. xl. ſi papa. in glo. Inſuꝑ cũ reſti⸗ tutio certoꝝ debeat pᷣcede reſtõnem incertoꝛum ꝙ ep̃ᷣi circa vſurarios publicos vt licentient ad ſacramẽta eccleſie ⁊ ſepulturam pꝛiꝰ compo nãt ſup certa quãtitate pꝛo incertis quã ſibi ſolent imburſare magiſq; pauꝑibo dare.⁊ de certis nõ n bonũ.vt diſ. xl. Nõ nos — — — =S= — n. ne ie na ñ d6 G gſin pltii lin deni hüͤdi⸗ inein cbſz neno ni oronn m Nn N ſ — Coapitulũ VI ꝓuideant ſufficenter vt reddatur integralr. mi⸗ nus bene faciũt.Quinĩimo ſi nõ ſufficerẽt bona que remanẽt vſurarijs vel beredib eoꝛuʒ.tenen tur que acceperũt ꝓ incertis cõtribuere pꝛo reſti tutione incertoꝝ.alias fures ſuntet latrões au ferentes q̃ deben? cert ꝑſonis.extra de vſu.cum tu ruij.q.vi.ſi res.ſed cõſuetudo ĩ h̊ ñ excuſat qͥ potius dicenda eſt coꝛruptela.quia contra ius diuinũ.diſ.viij.que ↄᷣmoꝛes.xxx.q.vij:flagicia. apłm. vij. de modo ⁊ oꝛ. ſ ituendi. Aantum ad ſeptimũ vde modo reſtituẽdi ſeu oꝛdine. Circa gquod ↄſideranda ſunt tria. Pꝛimũ ẽ reſtitutio certoꝝ pᷣponẽda ẽ reſtitutiõi incer⸗ oꝛum. Sciendũ igitur ꝙ certa omia obligata eſtõni.i.cũ ſciũtur ꝑſonc qͥbus facicnda eſt.pri 8 integraliter ſoluẽda ſunt qᷓ; reſtituãt᷑ incerta qñ ſc; ſcitur vel dubitat᷑ bona reſtituẽtis ñ ſuſſi ere ad vtrũ q;.Nam tunc reſtituẽda ſunt plene zius ⁊ integraliter certa.⁊ hoc triplici rõne. Pꝛimo ratione ſucceſſionis. Secundo rõne obligationis. Tertio ratione ſimilitudinis. Quantũ igit᷑ ad pᷣmã rõnem.ſcʒ ſucceſſionis.ad uertendũ diligent᷑ ꝙ nõ ſuccedit in pauperibus pſe xps niſi qñ nõ reꝑiunt᷑ ꝑſone certe qͥᷣb reſti⸗ iſer e. eren de qᷓi gſ ibſtituriöem ſuccedere vi⸗ deat᷑ ac ſi diceret teſtatoꝛ. dimitto meos heredeſ tales ⁊ tales qbus debeo. vel ẽt ſi nõ debeo. ſʒ ſi eos nõ reꝑiri cõtingat ſubſtituo mibixpᷣm cum paugibus. Qu⸗ tu ad ſcdam rõnẽ.ſ.obligatõ nis pbathoc ſic. ã pauꝑibus nõ tenẽkheredes dare ſcz p reſtõne incertoꝝ. niſi vnica rõne.ſ. in foꝛo dei. Sed creditoꝛiby cert tenẽt᷑ duplici rõe in foꝛo dei ⁊ in foꝛo mũdi qꝛ heredes poſſunt Kern,e Qustum ad a creditoꝛibꝰ in iudicio ↄueniri. Quatum tertiã rõneʒ.ſ.ſiłitudinis ꝓba?᷑ idem a ſimili de voto ſimplici ⁊ ſolẽni Nam votũ ſimpłx nõ ita obligat ſiẽ id qð eſt ſolẽne Nam ſimplex obligat deũ ſolẽne q̊ ad deũ ⁊ foꝝ mði.vñ ⁊ ſim⸗ er 34 unpedit mmi imoniũ 5 endũ ſʒ nõ diri mit cõtractũ. Solenne aũt ⁊ impedit ⁊ ↄctũ di⸗ rimit.vt ptzʒ di.xxvij ꝑ totũ. Et rõ hꝰ eſt. qꝛ i vo to ſimplici eſt vnũ vinculum ligãs in ſoleni du plex. De reſtitutiõe vero cer⸗ dam oꝛdine. Pꝛo cuiꝰ declaratõe notãdũ ꝙ ᷣm ſimplicẽ volũtatẽ creditoꝛis ↄtingit debitoꝛem habere ſubſtantiam eius. Et pꝛima eſt violentata. Secunda conditionata. LTertia confoꝛmata. Pꝛima repi?᷑ in rapina. furto ⁊ ſilib. Scda in vſura.LZertia in ↄtractibꝰiuſt Et ſᷣm hũc tripli cẽ volũtatgdũ.varie pus ⁊ poſteriꝰ hõ reſtitue re obligat. Cum igr pꝛima volũratc.ſ.violenta ta. debitoꝛ tenet᷑ vt puta qꝛ abſtulit ꝑ furtũ ⁊ ra pinas ⁊ hmõi violentias.talia prius reſtiruen/⸗ da ſunt qᷓ; vſura ⁊ alia debita.⁊ hoc pt cria. ſez I — oꝛum ſciendũ eſt ꝙ reſtitutio etiã fieri dz cuʒ j Pꝛopter offenſionen. 7 Pꝛopter ex pꝛopꝛiationem. Pꝛopter compulſionem. Pꝛopf offenſionẽ qͥdẽ.nã maioꝛ in eis inferk H iniuria.qꝛ illa penitꝰ ſunt inuolũtaria.ſ.rapia. furtũ ⁊ hmõi.Uſura vo aliq̊ mõ ẽ volũtaria.ſ. volũtate ↄditionata ꝓpterea de ſui na?a minoꝛe iniuriã ſapit in ꝓximij. Alia vᷣo debita ſine iniu ria fiũt qꝛ volũtaria ſunt.puta illò qð debet᷑ ra/⸗ rione emptiõis facte alicꝰ rei.vł rõne murui lici ti. ⁊ hmòi.Et ideo rapina ⁊ furtũ pꝛius reſtitui dñt qᷓ; ipſa vſura.⁊ alia debita licito mõ ↄcta. et eadẽ rõne pꝛiꝰ rapina: qꝛ guioꝛ in ea violeneia⁊ iniuria qᷓ; in furto. Scðdo dʒ tał oꝛdo ſᷣuari p. pter expꝛopꝛiationẽ Nam in rapina et furto m om̃s dominiũ nõ tranſfer? et is talia nũ qᷓ; fiüid taliter poſſidẽtis.in vſura vo dfiium traſſerri vi de?᷑. Tertio ſuandꝰeſt tał oꝛdo/ꝓp: cõpulſioneʒ Magjeni debitoꝛ cõpellit ⁊ artat᷑ a iure reſtitue re q̃ extoꝛſit ꝑ furtũ ⁊ rapinã qᷓ; non hũit ꝑ vſura Nam ad reſtõem vſure ↄpellit᷑ diuĩo ⁊ ecciaſtico iure.ſʒ ad vᷣſtituẽdũ rapinã artat᷑ iure diuino. ecc cleſiaſtico ⁊ ciuili.Ex de ſeq? ꝙ debitoꝛ ſi ñ pᷣt i ⸗2 ſoſidũ r̃ſtituere qð extoꝛſit ꝑ rapinã ⁊ furtũ.⁊ ẽt qð hũit ꝑ vſurã.tenet᷑ inſolidũ reſtituere pꝛiꝰ qð habuit ꝑ rapinã ⁊ furtũ qᷓ; qð hũit ꝑ vſuraʒ.et h̊ᷣ cũ rõne volũtat ↄcurrẽtis.qꝛ in ſoluẽte vſuram aliq̊ mõ volũtas eiꝰↄcurrit ad illam expoliatõʒ vſure.Sʒ expoliatꝰ ꝑ furtũ ſeu rapinam ð om ſuã voluntatẽ ſpoliat.tum etſã rõe iur coartan⸗ tis. Nam a iure ciuili ↄpelli hõ ad reſtonem ra pine ⁊ furti inſolidũ. et ſi nõ hẽat ad reſtituduũ vſuras. Hui ſnie eſt Gerar.oꝛ.here.Que vidẽt᷑ rõnabilr dicta.hoc excepto.ſ.ꝙ dẽat pꝛiꝰ ſtitui rapina,furtũ ⁊ vſura qᷓ; debita licito mõ contra cta.hoceni eẽt offer re holocauſta de rapia.Sic. eni iiuſte acciꝑet᷑ ab aliqͥ diuite vt daret᷑ elẽoſina pauꝑi.vt dic aug.xuij.q.v.foꝛte.Ita ẽt iiuſtũ vr vt ð co qð iuſte debet᷑ alteri.puta honeſti mutui vel emptõis vel alicꝰ liciti cõtract? reſtituat alie nũ.hoceni eſſet ragꝑe alienũ vt reddat alienum. ⁊ nõ ſunt faciẽda mala vt veniãt bõa.vt ait ape ſtolus ad Ro.Ad hoc arg.xuij.q.v. Neq; enim: Muantũ ad ſecunda J. II. volũcat? q s ↄditionata ꝗ.ſ. cadit i vſuira. dielt Alexãder lomber.q; pꝛius tenet᷑ teſtituere q huit ꝑ alios Iᷣtractꝰvolũtarie factos.⁊ hꝰ rò c.qꝛ i re ſtitutõe debitoꝝ ſolũ ſᷣuat᷑ iuſticia ſʒ ĩ reſtõe vſu re ⁊ male ablatoꝝ.ñ ſolũ iuſticia ſᷣuat᷑.ſʒ ẽt iniu⸗ ria deo ⁊ ꝓxio fca ãmouet᷑ Et iõ reſtõ vſure pᷣferẽ daẽ ſi tñ ↄriũ ſᷣuel.qꝛ.ſ.talia debita iuſta ĩ ſatiſ⸗ factione pᷣponant᷑ male ablat Aduertẽdũ ꝙ' i du plici cãau h̊ fieri pᷣt.ſ.qñ debita ſũt clare marfeſta ⁊ reſtitutio male ablatoꝝ nõ ſic ſʒ obſcure ſic in quirende.Scðo quãdo res q̃ debet᷑ eſt determi⸗ nata, puta.l.vel:ci ⁊ male ablata indetermiata. nam clarũ ſemꝑ pꝛecedit obſcuꝝ in iure.⁊ deter minata rem indeterminatã.ſed illud communi ter nõ pᷣuatur.etiã extra pꝛediccos duos caſus. qð etiã viðꝛ rõnabilr ficri.qꝛ indecens videtur vſurã debere reſtitui de re iuſte alteri is , Nam ꝑ hoc nõ tollit᷑iniuria fcã pxio ⁊ deo.ſʒ ad ditur noua.qꝛ alienũ aufert᷑.nec eni tenet᷑ deo et ꝓximo rõne vſure ꝑpetrate vel alteriꝰ male abla ti niſiinq;tum p̃ᷣt de iure.ar.de re.iu. Nemo ad impoſſibile obligat. Si ig᷑ nõ pᷣt reſtituere vſu ram niſi ſubtrahẽdo ius alteriꝰ ꝓtũc accuſatur a reſtõne. ꝓpterea nan boceet violẽtu; ſeu 3 vo luntatẽ eiꝰcui debet᷑aliqᷣd rõe iuſti ↄctus.ſcʒ ſub trahere ſuũ creditum q; fuerit reciꝑe vſuram ab alio.pꝓpterea ñ viðꝛ rõnabile vt ð iuſto obſequio qð fecit ꝓxio.ſ.ĩ mutuãdo ſeu in erpectãdo pᷣciũ rei vendite repoꝛtet incõmodũ ⁊ damnũ qð con tingeret hoc ſuãdo cũ qui dedit vſurã iam rece⸗ perit cõmodũ magnũ ex mutuo ſibi facto. ⁊ iðo Debet ſibi ſnfficere vt vſurariꝰ reſtituat ſibi vſu⸗ ram cũ poſfjit.de ſuo ⁊ nõ de alieno.qꝛ ſm reglaʒ locupletari nõ dʒ aliqs cũ aliuꝰ iiuria ł iactura de reg. iur̃.li.vi.Et hoc niſi iura cõmunia h mu nicipalia alitd ſponerẽt.qꝛ hmõi ſeruãda ſunt. Nam iure hũano poſſeſſiones⁊ alia ꝓpria poſſi dentur.vt patet diſt.vi.quo iure⸗ Lertia volũtas que S. III. 2 * „ dicit᷑ cõfoꝛmata.reꝑitur in ↄctib licitis vbi vo⸗ luntates ↄtrahen tiũ in ſimul ↄfoꝛmãtur.In re⸗ ſtitutiõe aũt taliũ aliq̃ pꝛius reſtituẽda ſunt.nã pꝛius reſtitui dñt q̃cunq; certa debita qᷓ; q̃cunq; ad pias cauſas relicta atz donata. Cuiꝰ ratio ẽ qꝛ donatio ad pias cauſas largitio ſunt ex ſuꝑe⸗ rogatõis ↄſilio vel ſunt foꝛte bona incerta.reſti tutio aũt male ablatoꝝ ſeu alioꝝ debitoꝝ certo rũ ſunt ex obligatõe ⁊ pᷣcepto.pꝛiꝰeni reſtitui de hent q̃ ſunt ſᷣm neceſſitatẽ pᷣcepti qᷓ; que ſunt ſᷣm „ ſuꝑcrogationẽ ↄſilij huic ſentẽtie ↄcoꝛ archi.in c.nõ ſane.xuij.q v.hinc ẽt. Ray.ait ꝙ ſi credito res vel legatarij ſil venerint ad heredẽ pꝛimo eſt ſatiſfaciendũ creditoꝛibi.ſʒ ſi veniũt ſeꝑatim. li beratur heres ſoluẽdo ꝑ oꝛdinẽ cuilibet veniẽti ſiue creditoꝛũ legatario.dum tñ nil in dolo vel fraude oꝑet᷑ verũtũ ſi legatarij pᷣueniũt credito⸗ res et excipiunt vel poſterioꝛes creditoꝛes pꝛio res et potioꝛes in iure pꝛeueniunt.creditoꝛes poſtmodũ veniẽtes heredẽ inqetare nõ dñt niſi de hereditate remãſerit ei. Uñ poſſit adhuc ſatiſ facere illis ſʒ hñt tãqᷓ; potioꝛes ius ſuũ ſaluũ ⸗ʒ legatarios qᷣ pꝛio acceper̃t.ſilr ⁊ creditoꝛes ante nioꝛes ) poſterioꝛes qͥ acceper̃t pᷣmo.idẽ q̊ʒ guil. ait ⁊ addit ꝙ ſi heres ſcit vel credit hereditatem yltra debita nõ extendi.ſiue ex ↄctu vł q̃i ex ma leficio vel q̃ſi nihil legatarijs dʒ dare Si vo q̃n titatem debitoꝝ neſcit dʒ ſatiſfacere pꝛio credi⸗ toꝛibꝰ.Et ſi legatarij pꝛius vel ſimul cum credi toꝛibꝰ legata petãt.eſt creditoꝛibo potioꝛibo pꝛi⸗ mo ſoluedũ.Si aũt de hereditate nihil remanʒ pꝛio ſolutis debit legatarijs nõ tenet᷑ Si vero hũc oꝛdinẽ mutauerit heres pꝛio.ſ.ſoluẽdo lega tarijs ſeu ſecũdarijs creditoꝛibo poribo ĩ foꝛo cõ ſciẽtie mime liberat᷑ niſi hoc faciat ig oꝛãter re⸗ putãs heditatẽ ſ.ſufficere ad oia ſoluẽda.vel ne ſciẽs hunc creditoꝛẽ eẽ potioꝛẽ.his ↄcoꝛ.hoſtic. Itẽ nota ꝙ ceterparib ruãda eſt regula Qui pꝛioꝛ eſt tꝑe potioꝛ eſt in iure.de re.iu.li.vi. Ubi cũdus aũt ſunt bᷣuilegia paria.ſ.ꝑſonaꝝ ⁊ axtionum in ſimł eqlit᷑ ſatiſſacendũ eſt. niſi de aliqͥ illoꝛũ pꝛobet᷑ qalteri pᷣferẽdus ſit.ſᷣm legẽ pacti vlłicri pti ſeu vſus appꝛobati.hecaũt notari ſolent.C. bo.auc.in poſſ ꝓ debito.Cum ꝗ̊ᷓ mercatoꝛ vł ali us frangit.vł vt vulgariter ðꝛ fallit.nõ ſufficiẽs ſatiſfacere creditoꝛibo oĩib ex integrovenientib cũctis vt ſibi ſatiſſiat. Hic oꝛdo ᷣuat᷑ m Bald. de peruſio.C. ꝓ debito.ð bo.acto.iudi.poſ.Pꝛi mo dʒ ſatiſfieri dñis reꝝ. vbi gra deponentib ſi depoſita erat ſibi facta.vt.ff.de pᷣuile.credi.l.fi. et.l.veteri.Scðo ſatiſfit merciu venditoꝛi ſi ex⸗ tant merces hoc eſt ipᷣe merces reſtituunt᷑ tanqᷓ; ſingularit pᷣcio obligate.Si aũt plꝰvalerẽt.iljꝗ⸗ lud płꝰreddi? ad cõmodũ creditoꝝ.vt.ff. de act. — vendi.l.iulianꝰ. Si aũt ipᷣe merces nõ extãt ſed vẽdite ſunt.⁊ loco eaꝝ alie ſubꝛogate tales ſub⸗ rogate nõ reddun?᷑ loco eaꝝ.qꝛ ñ ſunt ꝓ pᷣcio ob⸗ ligate. vt. ff. de in rẽ vᷣſo.l. quidã. Huiꝰrõ aſſiẽt quia pᷣciũ ex re illa redactũ obligatũ non erat. necẽt res q emit᷑.vt hr̃ extra.e.Idẽ q̊ʒ in ꝑmuta tione dicẽdum ẽ.qꝛ vbi ſpẽs in obligatõeẽ.non ſuccedit loco alteriꝰ altera.vt notat᷑.ff. de ver. ſi⸗ gnifi.l. labeo.Aertio ceterj paribo pᷣfert᷑ vxoꝛ.qꝛ hipothecam cenſet᷑ hre.⁊ iõ pᷣfertur ne dum pᷣten dentibo ꝑſonalẽ obligatõem ſed ẽt pᷣtendẽtib ta citam hipothecã.vt.l aſſiduꝰ.C. qui po. in pig. ha.Non tñ pᷣfer᷑ creditoꝛibo hñtibus anterioꝛes hypothecas ⁊ expᷣſſas Fiſcꝰ qͥqʒ ſile hʒ pᷣuilegiũ cum muliere. C.de pᷣuile.fiſc. Quãuis. Et deb etiã hẽs extra ðᷣ pigno.ex litteri.in glo.quoniaʒ Quarto poſt hipothecas veniũt deponẽtes.ſ.ſi nõ extat depoſitñn.ff. de po.l.Si hominem.ſ. fi. Voc enim pꝛiuilegiũ cauſe depoſiti datur pꝛo⸗ pter frequẽtiam contractuũ depoſitoꝛuʒ.tamẽ ſicut in l.pᷣdicta patet.tali pꝛiuilegio non gau⸗ dent qui ſub nomine depoſiti mutuant ad vſu⸗ ras.hypotheca autẽ potioꝛ eſt.quia pertinet ad rem ipam.ff. de pac. Reſcriptum.Quito veniũt ſimplices pꝛiuilegiati.id eſt habẽtes/ pꝛiuilegia perſonalia nõ realia. Sexto ⁊ vltimo veniũt cyrographarij pꝛo rata nõ obtenta pꝛioꝛitate cõ tractuum.quia licitum eſt debitoꝛi pꝛo cumulo creditoꝛum facere deterioꝛem cauſam creditoꝝ pꝛioꝛum non dominiũ nec hypothecam nec pꝛi uilegium habẽtium.yt.ſf. de ſepara.bo l.i.O.cõ⸗ trario.Et iſta eſt ratõ q̃re in cyrographarijs cre ditoꝛihus non attẽditur tempus Mcc ille. Ue⸗ rum vbi lex municipalis ſeu ſtatutum ciuitatis aliter diſponeret illi eſt ſtandum etiam in foꝛo conſcientie ſi nõ ſit expꝛeſſe contra deum.quod non defacili iudicandũ eſt.quia nemo arbitran dus eſt immemoꝛ diuini timor ⁊ ſue ſalut.i.q. vij.ſanctimus.Niſi euidenter appareat oᷣrium. ide in aliquib ciuitatibus vt Floꝛentie fal⸗ lente mercatoꝛe.per ſindicos inſtitutos a com/⸗ munitate ſuꝑ huinſmodi.vbi nõ ſufficiũt bona mercatoꝛis fallentis ad plene reſtituẽdum omi bus.ſatiſfit vnicuiq; pꝛo rata ſcom facultatem bonoꝛum illius et non pꝛius vni qᷓ; alteri. niſi aliqbo pſonis pᷣuilegiaris in h̊ vt in mulierib ꝓ dotibus rehabendis ⁊ hmõi qbus plene ſati:irit ſe pon cab ſibi neſ⸗ ſtn lllis 658 uls ſan ſa i A. e i⸗ m w ee CAEGS 7 cn n ſn cur n , n n AAr nned oni niwlea⸗ vommi eund von ist e nins inſo 1 wwon c in hnnc, oℳ In Capitulii vlI anteq; euiq; alion. Item pᷣmo nota ꝙ hiqte⸗ nent?᷑ reſtituere ſi oino non poſſunt ſoluere vł re/ ſtituere.ſufficit contritõ ⁊ pꝛopoſitũ reſtituendi quãdo cõmode poterunt.xuij.q.vi.Si res. Qð veꝝ eſt cum nota ſit pauꝑtas.talis enim non dʒ excõmunicari.vt dicit᷑ extra de ſolu.c. Odoardꝰ nec aliqua pena mulctari.vt extra de vſu. cuʒ tu Et dicit᷑ nota pauꝑtas quãdo cedit bonis. Ideo q; tali debʒ conſulere ſacerdos ſi ð pauꝑtate du bitat qð cedat bonis Nota tamẽ qð non ſufficit bec ceſſio ita ꝙ nõ ſit ei aliqᷓ pñia iniñgẽda.quia nec ſolutio nec ſatiſfactio plenaria ſufficeret. Nã licʒ ceſſio ſiue ſolutio quo ſatiſfactionẽ bomini fufficiat adhuc tñ eccłie ſatiſfactũ nõ eſt.ᷓ iudex eccłiaſticꝰ.ſcʒ ſacerdos ꝓ vſurpatione rei aliene iniũgat ſibi pnĩam.Et in hoc oñdunt ⁊ ſacerdo⸗ tes delinqᷓntes qui putãt ſufficere ꝙ ſatiſtaciant nec tranſgreſſionẽ quã fecerunt poſtmodũ con/⸗ fitentur. Hec hoſti.in ſum.ti.de pe.⁊ re.Sccun do nota ꝙ ſi talis poſtea ꝑuenerit ad pinguioꝛeʒ foꝛtunã.tenet᷑ ſatiſfacere.etiam ſi cederet bonis. quia ꝑ hocnõ ſunt liberati.ſʒ talis ceſſio ad hoc eis pꝛodeſt ne iudicati trahãtur in carcerem.C. qui bo.ce.poſſ.l.qui bonis.vbi etiaʒ dicit gloſa ꝙ ceſſio in hoc etiã ꝓdeſt.quia poſtea nõ poter̃t. ↄueniri niſi inq̃ntũ facere poſſunt.et ſic habetur ratio ne egeat.et ꝓpterea conueniri nõ debet niſi ſit tantũ illud qð acquiſiuit ꝙ merito videatur debere cõueniri. Hec in glo. Sed qui hñt reſti⸗ tuere ſi cõueniãtur ex maleficio ſi nõ ſunt ſoluen do verberandi ſunt ꝓ debito.ſed ſi nõ cõueniun tur ex maleficio nõ dñt tales verberari.ſed ſuffi cit ꝙ cedant bonis.Archið.xuij.q.vi. Si res. Nota tertio ꝙ ſi is qui aliena abſtulit põt reſti tuere ⁊ nõ reſtituit.nõ eſt in ſtatu ſalutis.xuij.q. v.ſi res.Dicit aũt Rax.in ſumma ꝙ dñs alicu⸗ ius terre tenet᷑ reſtituere in debite exacta a ſe vła ſuis directe vel indirecte. Glo.ſupꝛa indirete vt quãdo denegat eis iuſticiã vel non defendit eos vt ſic extoꝛqueat aliqua vt debet.Si tali domi⸗ no ex aliquibo circũſtantijs appareat młtũ diffi lis vł impoſſibilis talis reſtitutio.ſatis videtur ꝙ poſſit conſuli hmõi.ꝙ in compẽſatione.vel re mittat eis cõmuniter cũ eoꝝ ↄſenſu ⁊ libera vo luntate aliquã ſeruitutẽ vel annuã pꝛeſtantiam imperpetuũ vel ad tẽpus.ita ꝙ pleniſſimevidea tur eis ſatiſfactum.vel etiã faciat in remiſſionẽ petõꝝ illoꝝ.qͥbo tenetur ad aliqð hoſpitale vł ſi⸗ mile opꝰ⁊ pietatis.cũ ↄſenſu tñ eoꝛũdẽ ſi poteſt requiri. Hecibi. MNota q̃ꝛto ꝙ is qui habʒ alie na reſtituere ⁊ cert ꝑſonis ſi pᷣt in totũ vel in ꝑte ſed nõ cõmode ſʒ cũ multa ſui incõmoditate cõ ponat vel cõueniat cũ ipᷣo leſo vel ſpoliato ami⸗ cabiliter de redditib ſuis moderate. ita ꝙ vita ſibi remaneat aſſignãdo ſibi q̊uſqʒ fuerit plena⸗ rie ſatiſfactũ.vel paulatim ſingulł annis vel mẽ/ ſibo vel alijs tpibo cmẽdet qð pᷣt.⁊ h̊ cũ volũtate illiꝰcui dʒ ſatiſfacere ꝙ ſi nullã inuẽiret miſcðᷣiã apð eũ.tũc abſqʒ dilatõe tenet᷑ ſatiſfacere vel bo nis cedere.qꝛ talis pctõꝛ ſꝑẽ in moꝛa. Hoſtiẽ. ⁊ raymũdꝰ Sed hoc melius ðclarabit᷑ in vltio.j. ſequen. Si aũt pᷣdictus inuẽit miſcòiã apð cre ditoꝛes ſuos facientibo ſibi dilatõem kremiſſio⸗ nẽ. tuncpᷣt ea vti ⁊ eſt in bono ſtatu aime ſi tñ hʒ in ꝓppoſito faciẽdi qð debuiſſet ſi nõ potuiſſet ob⸗ tinere ipᷣam remiſſionẽ vel dilationẽ. Quĩto no ta ꝙ vbi plures eẽnt creditoꝛes alicꝰ.⁊ debitoꝛi petenti dilatõem aliqͥ creditoꝛes volũt dare ali⸗ qui nõ.ſed ꝙ cedat bõis.ſtabi in hoc maioꝛi ꝑti creditoꝛũ.⁊ intellige maioꝛẽ ꝑtẽ vbi eſt maiꝰ et foꝛtius debitũ.etia ſi vnus eſſʒ cui plus qᷓ; omi/ bus debeat᷑. Si vo par ſit debitũ.ſtandũ eſt ma⸗ ioꝛi numero creditoꝝ.Si vo oĩa ſunt paria eli⸗ genda eſt clementioꝛ ſnĩa.ſ.ꝙ dilatio detur. C. de ceſſio.bo.l.finali. Rap. Nota vltimo hᷣꝙ Jo. an.ſuꝑ.c.quanq;. de vſu.lib.vi.mouet qõnẽ.An heres vſurarij qñ hereditas nõ ſufficit omnibꝰ debeat ſatiſfacere pᷣmo veniẽtibo. Guil.duran.⁊ arch. dicũt ꝙ nõmo fiet eis ⁊ alijs ſatiſſactio. ꝓ rata vnũquẽqʒ contingẽte.arg.ſupꝛa de teſta. c.relatũ.in fi. Sʒ dic io.an Satis viðꝛ in h̊ cãu baberi debere ↄſideratõ tꝑis.vt ille qͥ pꝛiꝰſoluit vſuras.recipiat qð ſuũ eſt integliter.⁊ ſic de ſin gulis.ſᷣm regulã infra de reg. iur̃.qui pꝛioꝛ.cum iſtoꝝ par ſit cã vt ibi dixi.⁊ in hypotheca hoc ↄſi deramꝰ.C.qͥ po.inpig.ha.l. Sʒ ſi fundꝰ.⁊ bona vſurarij vident᷑eẽ bypothecata.ſupꝛa eo.cuʒ tu. Multi tñ doctoꝛes dicũt ↄꝛiũ in hoc.ſ.ꝙ bona vſurarioꝝ ſint hipothecata.vt hoſti.arch. Fede. goffre. Et ipᷣe cũ Jo.an.dicit ꝙ de hac hipothe⸗ ca nõ hẽmꝰ tex.expᷣſſum. Sexto ꝙ vbi aliquiſ eſt inſtitutꝰ heres ⁊ ũ ſuãicit hereditas ad ſoluẽ dũ legata omia ⁊ debita.dicẽ Ray.ꝙ credit in iu dicio anime ſue ꝙ ñ teneat᷑ niſi inqᷓ;tũ hereditas ſufficit.etiã ſi nõ fecit inuẽtariũ.Idẽ io.an.⁊ Fe de.de ſenis.ſecꝰ in iudicio ↄtentioſo ſi nõ ſeciſſi inuẽtariũ ſʒ ſi feciſſet nõ tenet᷑ niſi durãte heredi tate. Oiſtinguit tñ int᷑ legata ⁊ debita.qꝛ debita. ſine diminutõe dʒ pſoluere durante. ſcz ad bᷣ he⸗ reditate.delegati vo ſi tot ſunt quot nõ remane at legitimꝰpᷣt retrahere ſuã legitimã.⁊ iteꝝ q̃ꝛtã ſßn quoſdã ſi fuit inſtitutꝰheres.Et nota ꝙ he⸗ res põt deducere añ omiĩa expẽſas funeris ⁊ ali⸗ as neceſſarias quas fecit cauſa hereditatꝭ vt in teſtamẽto ⁊ hmõi.Expenſas tamen quas feciſſʒ ſupfluas ad honoꝛæz ⁊ pompam mũdi.nõ poſſe cum tuta conſciẽtia trahere de ere alieno ſed fa⸗ cere intelligerecur ð ſuo.Petrꝰde palu.in qᷓꝛto Si autẽ plures ſunt heredes ad debita vel lega taregulariter tenetur quilibet pꝛo hereditaria parte.Excipiuntur quinqʒ caſus. Pꝛimus eſt ſi aliquod opus indiuiduum eſt in obligatione tunc enim quilibet tanetur inſolidum.ſff.de ver boꝝ obliga. in executoꝛibus..ij.in gloſa.ponit hic cxemplum vt ſi teſtatoꝛ pꝛ omiſit ſe ad aliqð opus facturũ.vel pꝛomiſit per ſe vel heredem ſu um nõ fieri quo minus per fundũ ſuum tibi ire liceat.ad boc gunliber bhereaum erit obligatus inſolidum. Secundus caſus eſt ſi res q debʒ reſtitui ab vno inſolidum. poſſideatur.C,. de he re.vel ac.ven.il.ij. Lertius eſt in alimẽtis legatꝭ que ex voluntate deſuncti vel iudicis vel ab vno inſolidum vl a pluribus ꝓ partibus deſignatis petuntur.ff. de alie.let iij.Quartus ſi teſtatoꝛab CTitulus ſecũdus vno heredũ legauerit creditoꝛi hereditario cõpẽ ſandi anio.tũc enim heres ille vſq; ad q̃ntitatẽ legati onus ðᷣbiti illiꝰ ſuſtinebit.ff. de lega.ij.cũ ab vno. Quintus eſt in expẽſis vxoꝛis qͥ non tin ſtrinxit heredes ꝓ heredicarijs poꝛtiouibo. ſʒ ẽt virum ꝓpoꝛtione que ꝑuenit ad euʒ de dote vxo ris ſue.vt puta ſi ad eũ puenerũt.c.et in heredi tate ſint cc.ipᷣe vir tenebitur tertia.ct heredes pꝛo duabus ꝑtibo. ff. de reli. ⁊ ſi ump.fu. quot.⁊. l. veluti. Hec omnia hoſti. Quomo debeat fieri reſtitutio vxoꝛe ↄcipiente filiũ ꝑ adulteriũ queʒ vir reputat eſſe ſuũ.de his q ↄſumit ipſe filiꝰſpu⸗ rius de bonis patris putatiui.⁊ ð hereditate to ta ve ꝑte ad eũ ꝑueniẽte.Et pᷣmo videndum eſt de ipa vxoꝛe adultera quomõ teneat᷑ ⁊ ad qͥd Se cundo deipᷣo filio ſpurio ſi tenetur. ⁊ quomodo Tertio de ipᷣo vero pꝛe qui ex adulterio talem fi lium hũit.quõ ⁊ ad qᷓntnm teneat᷑. Siłis caſus viðꝛ qui ponitur extra ð pe.⁊ remiſ.c.officij.vbi ðꝛ Significaſti de muliere ſupponente ſibi alie num partũ.quẽ vir eius reputãs ſuum nutrit. et heredẽ inſtituit.vñ idem dicendũ videt᷑ q;tum ad reſtõneʒ de ipa muliere ⁊ de filio ſuppoſito. et huic fraudi dantibo operã efficacẽ.Et ð muliere adulta q̃titur pᷣmo ſi debeat b̊ reuelare marito. Ad qð dicendũ ꝙ aliqñ nõ ⁊ aliquãdo ſic ſſlam vbi immineat aliqð hoꝝ ꝑiculoꝝ nõ debet reue lare marito.Pꝛimũ ꝑiculũ eſt infamie.ſ.mulie ris.Scom periculũ eſt ſcandali.Tertiũ ꝑicłm eſt moꝛtis.Quartũ periculũ eſt ipꝛobabilitatis. Pꝛimũ periculũ eſt infamie.ſ.mulier.qꝛ hoc talit᷑ reuelando cum eſſet antea bone fame ſeip⸗ ſam peſſime ⁊ turpiſſime diffamaret qð quidem magnũ ꝑiculum eſt młieri. Na m quod dicitur Pꝛouer.xxij.ſcptum eſt.⁊ Helius eſt nomen bo num q; diuitie multe.licʒ intelligatur de viris. tñ turpiꝰ ac periculoſiꝰ in honeſtis infamia mu lieribus ingetit notã. Secundũ eſt periculuʒ ſcandali.ſ.viri ⁊ conſanguineoꝝ atʒ amicoꝛum eius ſi illis hoc innoteſceret malum, nam nõ ſo⸗ lum apð ſe turbarent᷑ ex eo.ſʒ vix extunc poſſent cum ea amiciciã ⁊ pacẽ ac concoꝛdẽ ſocietatẽ ha bere.ĩmo foꝛte maritꝰdimitteret eam.et nõ valẽ tes foꝛſitan cõtinere vtriq; adulteriũ ꝑpetrarẽt. et ſic innũerabilia mala et irrecuꝑabilia int eos oꝛirentur. Tertiũ eſt periculũ moꝛtis ſcʒ vxo ris ⁊ ſue ſpurie ꝓlis atʒ adulteri ſui. Naʒ pꝛoba biliter timere poſſet quod eiuſ maritus ſiue qui cunq; alius dũ occidere alium q̃reret necaretur ſᷣm Sco.in quarto concurrẽtibus dictis tribꝰ periculis q̃ vidẽtur valde pbabilia ⁊ in pluribꝰ euenientia nõ debʒ talis mulier ſuo coniugi re⸗ uelare.⁊ pꝛopbonũ incertũ reſtituendũ heredi tatibus talibo giculis ſe exponere manifeſte. Quarto pꝛopfꝑiculũ impꝛobabilitatis Nã nec vir nec filius nec etiã publicus iudex mulieri h reuelanti credere obligat᷑.niſi ꝓbet dicta ſua per infallibilia ſigna.aut ꝑ violentas ꝓbatiões ſue pydoneos teſtes. Nam ex ſolo ei dicto ñ poteſt exheredare filiũ talem. marime in fris in quibꝰ F. I. pꝛimogenita ex ↄſuetudĩe in toto vel in ꝑte ſucꝰ leaunt. Inſunym Sco. vbi. s in talibus terrie ſi pꝛ crederet vxoꝛi ſue in hoc nõ poſſet tñ in hoc ſpurio auferre hereditatẽ niſi in publico foꝛo eũ pꝛobaret talẽ.⁊ tunc opoꝛteretmulierẽ nõ tantũ apð maritũ.ſʒ apð totã patriã diffamari.⁊ iſto⸗ pꝛeſuppoſito ſcʒ qð nõ debeat reuelare rõne ma⸗ loꝝ grauioꝝ exinde ↄtingentiũ.quõ debeat tał mulier ſatiſfacere dicetur infra: bi tamen non immineret ꝑiculũ aliud vł malũ niſi infamie ip ius adultere.vel moꝛtis ſue.videtur qð ſi pᷣmo riatur viro ſuo debeat ante moꝛtẽ oꝛdinare cuʒ confeſſoꝛe ſuo vł alia ꝑſona matura qð ſi moꝛia tur poſtea reuelet ex ꝑte ſuaviro.qñ ſcʒ ex hoc pᷣt obuiari ne putatiuus filiꝰ habeat hereditatẽ to⸗ tam vł ꝑtein. Aliquãdo vᷣo hoc marito łalijs extra confeſſionẽ tenet᷑ mulier reuelare videlicet lſi hec tria cõcurrũt ſimul. Pꝛimo ſi apud mari tum ⁊ alios ſuꝑ hoc foꝛt ⁊ guis ſuſpicio impᷣſſa eſſet ⁊ occaſio dubitandi totaliter. Secũdo ſi ex eertis ac ſufficientiba cauſis põt ⁊ debʒ vebemẽ ter ⁊ valde pꝛobabilitcredi quod nil de pꝛimis pericuł ſupꝛadictis hic ſubſeqreret᷑ aut creſcerz ſed potius minueret᷑. Tertio ſi firmiter pᷣſumat quod filius boni maritivolũtarie cedet.ſʒ ſi par uulus eſt filius ceſſat iſta ratio.quia mittere pᷣt maritus ad hoſpitale illum cum nõ teneax⁊ alere alienos.niſi in extrema neceſſitate cũ alij deſũt quiꝓuideant.his aũt tribus concurrentib re⸗ uelari deberet ⁊ poſſet ſed vix iſta concurruntet rariſſime pᷣſumẽdum eſt qð concurrãt.Inſuꝑ di ci poſſet ſᷣm Guilhelmũqꝙ etiam reuelare poſſet ſi non tünet maritum.vel aliud imminetet pe⸗ riculum. Sunt vtiq; quidam viri ſcient᷑ vxo ⸗ rum adulteriũ ſuſtinentes vł etiam conſentien⸗ tes.imo quãdoq; vxoꝛes ſuas ad hoc artantes. vel qꝛ pꝛopꝛios filios nõ poſſunt habere vł alia q̃cũq; pudẽda occaſiõe. cã aũt notificatõe ãte⸗ ᷓ; vir eiꝰp educatõe talł filij expẽdat.viðꝛ dobli⸗ gari a reſtõne aliqᷓ fiẽda.qꝛ fec qð in ſe fuit vt dã nũ euitaret viri expẽſaꝝ ĩ educãdo ⁊ heditatõis q̊ͥ ad alios.ar.ex᷑ de iniur.⁊ dam. da. Si culpa. Nec tñ dʒ mãiſeſtare adulteriũ pꝓptꝑicim ꝑſone ⁊ infamie detrim̃tũ.⁊ odiũ ad eũ euitãdũ.Et ſi gñmaifeſtatõcʒ iã aliq̃ ↄſũpſiſſet hmõi putatiuꝰ filiꝰtenebit᷑ ĩa mr̃ inq;tũ poñft ſatiſfacereę. ſi ali⸗ qd vt ſuũ poſſidet.Et ſi magnꝰexñs qñ h notifi cat᷑.nõ vellet ipᷣe filiꝰcredere h.nec credere bonis putatiui pꝛis.petẽs ſaltẽ legitimã qͥ ſine cauſ ex pᷣſſis a iure auferri nõ pᷣtvt ltimꝰfiliꝰ.nec ↄꝛiuʒ pt ꝓbari:tenebit᷑ nibhilom inꝰ ipᷣa mir hedibꝰ de poꝛtione illa ablata ſibi ð eo tñ qð pᷣt ⁊ nõ plus er̃ de re.iu in li.vi.nemo.Et hᷣ qꝛ fuit ĩ moꝛano⸗ tificandi quãdo potnit ꝓuideri Sed nunqᷣd mu lier talis debʒ reuelare crimen ſuum filio ſpurio ⁊ inducere eum ad dimittẽdum hereditatem ve ro heredi.Ad hoc dicendũ ſᷣm Scotũ vbi ſupᷣ. ꝙ aut filius crederet matri aut nõ. Si autẽ cre⸗ dercet nõ aũt ꝓbabile eſt ꝙpꝛopt᷑ hoc dimitteret dictã hereditatẽ. Nam paucos reꝑire contingit qui ita perfecti ſint ꝙ pꝛopter ſeruandaʒiuſticiã in foꝛo dei dimittãt magnas poſſeſſiones quas —.— — —— — — — — le⸗ o uboe fwii mi te enr barn nn unt l ec worir eſt neto⸗ luis Gen A cei nin ſund ißt Kin men n W mi e N Nkali Rin nnnn i iöuuf weo guuft hein ek NeH ,.34 retinere poſſunt iure exterioꝛi.et velint ſpurij re putari.nec hoc mr̃ pᷣſumere pᷣt niſi antea multũ fuiſſʒ exꝑta de bõa volũtatc filij ſui.nõ q̊ dʒ ſe ex ponere certo ꝑiculo defamatõis apð filiũ ꝓpter Capitulũ vVIII incertã coꝛrectõem illiꝰ. Si vo nõ crederet tũc ſeq ret᷑ nde dupłx malũ Primo qꝛ ipᷣa defama⸗ re?᷑.ſcðo qꝛ ab illo hereditas ſicut antea poſſide⸗ retur.Si qͥs aũt obſtet q; tali filio debeat reue/ lari.ne ſcʒ ignoꝛãter copularet᷑ t matrimonium ſue ſoꝛoꝛi aut alteri ſue pꝛopinque.ſeu alia face⸗ ret q̃ a iure ſpurijs phibita ſunt.Dicendũ ꝙ tał ignoꝛãtia dum ꝑſeuerat omĩo excuſat cũ ſit ig⸗ rantia facti.Si qñ tñ factũ veniret ad luceʒ tale inr̃imoniũ eſſet dirimendũ. Si tñ querat᷑ an da to ꝙ tał filius ex vᷣbis matris ſe ſpuriũ credat te neatur reſtituere bona q̃ habuit marito matris ceteris filijs alijs heredibo pᷣdicti mariti. Dicen dum ꝙ ſi hoc indubitãter credit ⁊ ratõne illð il lud credẽdi habʒ tenet᷑ ᷣm deũ nõ tñ iure hũano Si tamẽ nõ habet ſufficientẽ cãm ⁊ rõneʒ credẽ di.tũc reddere nõ tenet᷑ exq̊ͥ per ſe vel ꝑ alteꝝ ſibi daret ꝙ nõ hʒ ſufficientẽ ſeu ↄdignam rõnẽ cre⸗ dendi. Sunt aũt intcetera q̃tuoꝛ ſigna que red⸗ dunt ſuſpectam talẽ mr̃eʒ ita ꝙ ei nõ debet defa cili credi. Primum eſt amoꝛ. Secundum eſt odium, Lertium ſtulcia. Quartũ incertitudo. Pꝛimum eſt amor.id eſt pꝛediligit aliã plem vi⸗ ri ſui. Scom eſt odium videlicʒ ſi pᷣſumit᷑ipᷣm vel eius vxoꝛẽ odire. Tertiũ eſt ſtutilcia.quia ſcʒ mulier fatua ⁊ leuis eſt vel ꝑtinacis ſenſus. Quartũ eſt incertitudo cũ nõ ↄſtet eã eẽ vł fuiſſe certã ꝙ hunc ↄcepit de adulterio nõ de viro Nõ eni hoc om̃i põt adultere eſſe certũ. Sʒ qð reme diũ tali mulieri dʒ exhiberi.Dicendũ ꝙ ei ſcom Scotũ vbi ſupꝛa triplex remediũ dari poteſt. Primũ remediũ ẽ ꝙ inducat filiũ intrare reli gionẽ. ⁊ tñ talẽ ꝙ poſſit ꝓfeſſionẽ ſuã ſuare ne ſcʒ incidat in ſcullã cupiẽs vitare caribdim. Se⸗/ cundũ eſt ꝙ fiat dericꝰ.vnde valeat tñ ſᷣm deuʒ eccliaſtica bñficia acceptare.⁊ his q̃ſi ſufficien⸗ tibus merito iam ↄtentus dimittat hereditatẽ alteri fratri laico in ſeculo remanẽti. Si tamẽ nullã ꝑſuaſionẽ honeſtaʒ coꝛ talis filij mr̃ flect re põt vt hereditatẽ dimittat.nõ videt᷑ ꝙ debeat ſe pꝛodere illi cũ certa nõ ſit ꝙ tał ab ea imꝑſua ſibilis in alijs tam licit ⁊ honeſtis flecteretur ex illo.ĩmo foꝛte tenaciꝰretineret ne ſpuriꝰputaret cũ talẽ notã multũ caueant male nati. Tunc demũ tertiũ remediũ addendũ ẽ ſcʒ ꝙ ſaluo iure bũano ⁊ abſq; in famia ſua pᷣt ⁊ debʒ de ſua dote cũ eã hẽbit in ptãte vel ð ꝑaſernalibꝰſi hʒ.⁊ cete ris bonis et laboꝛibo ⁊ ſudoꝛiba ſuis indemnem facere viꝝ ⁊ legitimã eius pꝛolẽ. Obligat᷑ eni vi⸗ ro ſatiſfacere de ↄſumpt ab illegitimo filio.ſʒ ta lis filiꝰ ſatiſfacere nõ tenet᷑ qͥ ↄſumpſit qᷓ;diu in bona fide fuit.de hereditate aũt mir obligaur heredibo viri ab inteſtato vel heredibo ſcripi vel quibo veriſimilr credit᷑ ꝙ eliau berralegten O ſi neſcit᷑ dʒ pauꝑib erogari. Lenet᷑ inq;; ſᷣm –— * .ſ coꝛreſpõdentiam iuſtide. Non enim dico ꝙ te neat᷑ ad reſtõnem equalẽtis hereditati.qꝛ vt ſu⸗ pius dẽm ẽ płimũ qdẽ differt inter hꝛe ⁊ ꝓpe eẽ ſʒ qꝛ iſte legitimꝰheres nũqᷓ; hũit hereditatẽ lʒ ſᷣm iuſticiã fuerit ꝓpe ꝓpterea minuſq; equalẽs here ditati ſibi ſu lcity hereditate fienda Illud aũt minꝰ determine?᷑ im arbitriũ bõi viri Qõ ſi nec hoc fieri põt nũc nõ obligat᷑.tenebit᷑ tñ cũ ꝑueiet ad pinguioꝛẽ foꝛtunã.et de ſolu. Odoardꝰ. ſi vo talis młr nunq; bzʒ vñ reſtituere poſſit.tũc ex im potẽtia excuſat᷑ ſi hẽat ſatiſtaciendi ꝓpoſitũ.xuij q·vi.ſi res. De adultio aũt cuiꝰẽ filiꝰ.dicendũ viðꝛ ꝙ ſi ſcit vel credit veriſimiłr illũ eẽ ſuũ vbi mff ipſa ſatiſfacere nõ valeat vr ꝙ teneat᷑ de expẽ⸗ ſis educatõis pr̃i pucatiuo.qꝛ cm efficacẽ dedit tali dãno.ex᷑ de iniur̃ ⁊ dã.da.ſi culpa.ſᷣm tamẽ poſſibilitatẽ ſuã.Et ſi mitteret ipᷣa adultera ad hoſpitale vł finxiſſʒ moꝛtuũ peꝑiſſe.vel qꝛ notifi cauit ſine ſui ꝑiculo tenebit᷑ hoſpitali de nutri⸗ mẽto ⁊ alijs expẽſis.niſi notabił pauꝑtas excu⸗ ſet eã cũ de iure natali ad h̊ teneat᷑.ðdiſt.i. Jus na turale Et hoſpitalia ꝓpt pauꝑes nutriẽdos ſint fcã nõ ꝓpter diuites. Sʒ de hereditate vel dote ſi dotaret a pꝛe putatiuo teneri videtad arbitri um boni viri attẽta ſua facultate. Que tñ ſatiſ⸗ factio occulte fieri dʒ cũ ſine ꝑiculo manifeſtari nõ poſſit.ar ij.q.i.ſi peccauerit.Si aũt dubitat adult᷑ ex eo ꝙ leuis ẽ mulier ⁊ cũ alijs adulterat᷑ vel ẽt qꝛ ipa adultera dubitat vtꝝ ſit eius vłma riti relinqᷓtur, iudicio dei cui omia nuda ſunt et aꝑta.et qᷓuari nõ viðꝛ de reſtõne. Indecẽs ẽ eniʒ vt in re dubia certa detur ſnia ait᷑ Gꝛe.di.xxxiij. habuiſſe.In nullo tñ cãu ad obuiandũ hmõi pe riculis vẽl malł debet adultera vel adulter que⸗ rere aboꝛſum vel moꝛtẽ paruuli.ar.xxij.q.ij. Fa⸗ Kapli n. viij. ſcʒ quãdo fienda ſit reſtitutio. antum ad octauum ſcz qᷓñ dic.b. Tho.ſe.ſe.q lxij.ꝙ ſtati.qꝛ ſic acciꝑe rem alienã eſt ↄ iuſticiã. ita et detinere eã qꝛ ꝑ ̊ ꝙ aliqᷣs detinet rẽ alienã inui to dño ipedit eũ ab vſu rei ſue.⁊ ſic fac ei iniuriã Maanifeſtũ ẽ aũt ꝙ nec ꝑ modicũ tꝑis lʒ alicui ĩ pctõ moꝛari.ſʒ qͥlibet tenet᷑ pctm̃ ſtati deſerere. Uñ ðꝛ q̃i a facie colubꝛi fuge pctm̃.⁊ iõ tenet᷑ qͥli bet ſtati reſtituere.vł dilatoeʒ petere ab eo qͥ põt vſum rei ↄcedere.Et ſiqͥdẽ teneant de incertcuʒ llud eſſʒ exrogandũ in pias cauſas cũ ↄſilio cccie ſi hmõi ꝑſone hñtes reſtituere rmaneãt.ita pau ꝑes cũ ↄſilijs ⁊ ſfamilia ꝙ nõ hẽant vñ vinuãt.ſiat dicit Ray.vt dixi in cau ↄſilij.S.in titu.de deci. ibi ãt ſic diẽ Si qͥs retinuit decimas lõgo tꝑe.⁊ nũc venit ad ſatiſſactõeʒ.et poſtulat intuitu dei ct ecclie maxime qꝛ hʒ ꝑua; ſubiam ſibi remitti qð accepit tꝑe pᷣterito cuʒ aliter oꝑteret cuʒ ſua familia mendicare.qᷓ;uis ecdleſia decimas om̃s poſſit petere.ſi viderit iſtum contritum. et pᷣces eius inuiti veritati debet ei tanq; pauperi dimit terre vnde v uat cũ hoc eſſet datura poſtea. xvi. ꝗqi.quoniã. Hec ray.Qñ iutelligendñ viðꝛ vbi dant᷑ decime ð moꝛe ꝓut ẽ de iure cõi. Na vbi de — Titulus ſecũdus mo:e nõ dant᷑ decime vel valde diminute viden sur excuſari ꝓut plene hẽs in.i.ꝑte ti.i.et diẽ ibi glo. Buil. ꝙ illi qͥ reaſſignãt ĩ mau pũiarij qͥ boc nõ facerẽt niſi pẽitẽtiarij reſtituerẽt eis ꝓ ꝑte vł ꝓ toto qñ neſci?᷑ cui faciẽda ẽ reſtõ.ꝙ n credit eoſ eſſe ĩ ſtatu ſalutis.dicit ẽt paulopoſt ꝙ n eſt ncc̃e ꝓꝙfiat hmõi reaſſignatõ ĩ mãibo pñarij dũ mõ ta lis ꝑatꝰſit ad arbitriũ eiꝰl alteriꝰboni viri ſatiſ faccre.diẽ ẽt ꝙ in hoc cãu epᷣs qͥ ẽ diſꝑẽſatoꝛ pau peꝝ pᷣt dilatõem dare vel ꝑtẽ dimittere. ac etiaz totũ ſi viderit expedire ad neceſſariã ſuſtentatõʒ illius tãq; alicꝰalteriꝰpauꝑis.ita tñ ꝙ qto vti⸗ lius pᷣt gerat negociũ illiꝰcui fiẽda ẽ reſtõ ſi ꝑſo⸗ na eiꝰfuiſſʒ nota vt pʒ exponẽdo illa q eẽnt ei re ſtituẽda in vſus falee pñt ei mag ꝓficere q̊ ad deũ. Hec ibi. Si tenet᷑ cert ꝑſonis q nolũt dare certã dilatõem dʒ ad petitiõem ipᷣoꝝ abſq; dila tione ſatiſfacere vel cedere bõis.qꝛ fur ł raptoꝛ ſꝑ ſunt in moꝛa.⁊ iõ ſꝑ augẽt pctm̃.ff.de ↄdi.fur l.in re furtiua vbi leſi egẽt ⁊ ſame pereũt ne int/ ueniẽte paululũ moꝛa iueniri nõ valeãt qui redi mant?᷑.ſꝑ vitãda ẽ moꝛa vbi ẽ ꝑicłm. di.xxviij.de ſyracuſane.Et hocẽt ſi oꝑtz ipᷣm mẽdicare.vnð nõ dico hito reſpectu ne egeat.nã ↄ hoc notat᷑ ex de vſu. cum tu.tñ Ul.addit ſine culpa pᷣt acciꝑe vite nccria.ſcʒ extreme. Ray.moderate ſibi vita retẽta q̊uſq; plene ſatiſfaciat. Hoſtiẽ.vo ſic dicit Sʒ qd ſi noͤ imineat talr ꝑicim nccitatꝭ.⁊ his qᷣ reſtituere tenet᷑ nõ põt induci ad teſtõem ſtati fa ciendã.puto ꝙ diſcretꝰſacerdos pᷣt ſuã ↄſciaʒ in foꝛmarce ex eo ꝙ intẽdit gerere vtilr negociũ cre⸗ ditor Mã ſi videt qꝛ aliter nõ pᷣt recuꝑare in per petuũ.vel ñ ita cito ł nõ ita cõmode.põt recepto iuram̃to vłalia ſufficiẽti cautõe ſi hre pᷣt cautio nẽ.dilatõem cõcedere ⁊ ſub hac ↄditõe ſi adim/ pleuerit hoc ĩfra taleʒ diẽ pctõꝛẽ abſoluere vt ſic creditoꝛ ꝙ ei debet᷑ recuꝑet ⁊ pctõꝛñ recedat a p⸗/ abloluat ſub ↄditõe vriũ aſſenſerit Ul.dices.q; abſolutõ a pctis nũq; fieri dʒ ſub ↄditõe.et iõ di ci pᷣt ꝙ abſoluat ſimplxr ſi eſt abſoluẽdꝰſed decla raret qð nõ valebat abſolutio nili adimpleat ꝓ⸗ miſſum. Ul arch.ſuꝑ.c.Si res.xuij.q.vi.q̃rit. Utrũ hñti reſtituere dẽat hĩi reſpectꝰ ne egeat ⁊ diẽ. viðꝛ ꝙ ſic. ff. de iur̃iur.l.in ↄdẽnationc.ff.de ceſſio.bo.l.is qͥ. Et ſic notat᷑ʒ ber.ec ð ſolu.Odo ardus.et facit ad hoc qꝗð hr̃.xvi.q.vij.quicunq; Sʒ ĩnocẽ in.c.cũ tu er ð vſu. Secus credit ſᷣm cmonesvt ibi notat.Ala.ber.⁊ hoſti.ꝙinſolidũ Bea deſpatꝰ. Hec ille. Sʒ ꝙ in fine hꝰ. F. ſ. ꝙ tenent?᷑ detẽtoꝛes vſuraꝝ ⁊ nõ ſolũ inq;tũ facere pnñt.q hoſti.in ſũma dic ꝙ qͥ hñt reſtituere paula tim ſinguł mẽſib ſoluãt creditoꝛib ſi alit᷑ ñ pñt ſine maꝗ detrimẽto ꝓut potuer̃t vł cõponant ſe cũ ſpoliatis Oõ ſi nullã potuerint inuenire miti coꝛdiã apð eos.tñc abſq; dilatõe tenent᷑ ſatiſface re vł bonis cedere.quia peccatoꝛ ſemꝑ eſt in mo ra ff.de cõdi.fur.l.in re furtiua.extra de ſimo.c. cum in eccłie Multi tenent dictũ pꝛecedẽs tan⸗ q; equũ.ſcʒ ꝙ tenent᷑ ſoluere q̃ ntum poſſunt re/ tenta ſibi vite cõmoda.arg de conſe.di. v. diſci pulos.extra de furt᷑ſi quis.Sed arg.ↄriũ ſuper vbo reddere eiuſdẽ.c.et ibi dicit arch. ꝙ ſtatim debet reddere totũ quod poteſt.allegans beatñ Thomã ſcða ſcðe.q.lxij.qui dic̃ ꝙ ſtatim fienda reſtitutio eſt dñũs Johaànes dñici in glo quada. dictũ tamẽ beati Tho.pᷣt dici nõ eſle cõtra ſi ſa⸗ ne intelligat᷑.vt infra dicet᷑. Sed in quadã ſũma dicit᷑ ꝙ lli qui reſtituere vſuras ⁊ male ablata ⁊ pꝛoponũt firmiter reddere ſed nõ poſſunt ſtatizʒ quia nolũt cum familia ſua egere vel mẽdicare. tamẽ incipiut iuxta poſſe ſatiſtacere.vtruʒ tales poſſint abſolui ⁊ cõmunicari. Reſpon.aut ſciũt ipſi male ablata.⁊ etiaʒ ipᷣi quibꝛ debẽtur hmõi volũt.tutũ ẽ ꝙ de conſcietia eoꝛũ ſtent ad termi nũ ipᷣoꝝ ⁊ volũtatẽ.Si vo neſciũt tales damna data ſibi.⁊ reuelatio poſſet eẽ ꝑiculoſa illis qͥ vo lunt reſtituere.tũc n eſt reuelãdum illis.ſed pᷣ⸗ ſumendũ ꝙ confeſſoꝛ vtiliter illoꝛum negociuʒ gerat.et confitens intẽdat ⁊ pꝛomittat ſatiſface re qᷓ; cito poteſt.qꝛ hic habʒ locũ ratibabitio de bono ⁊ equo.et tunc ↄfitens abſolui et cõmuni cari põt.qꝛ eſt in via ſalutis Si vero omio neſci antur ꝑſone quibo reſtitutio eſt fiẽda.tunc eſt li⸗ bere in poteſtate pᷣlati.vel diſcreti cõfeſſoris da⸗ re ⁊ conſtituere terminũ confitenti ſicut viderit neceſſitatẽ ⁊ cõtritionẽ eius et voluntateʒ eius paratã ⁊ pꝛomptã reſtituendi.⁊ infra iſtũ termi num talis põt abſolui et cõmunicari.Quid aũt debeat facere vxoꝛ ⁊ familia raptoꝛis qui nõ ha bent niſi de obligatis reſtitutioni. habes ſupꝛa titu.i.c.xij.de rapina.S.xviij.⁊.xix. Nota ꝙ ray. et hoſti · circa iſtam materiã reſtitutiõis dicunt hoc notent ⁊ teneãt ſacerdotes ꝙ ſᷣmꝙ maioꝛ vł minoꝛ fuerit fraus el dolus vel violentia.ina⸗ ioꝛ vel minoꝛ debet eſſe diſcre io iudicantis.es et ſᷣm hoc in vſuris que fiũt in depoſit vt dictũ eſt ſupꝛa in.c.de vſura.que omio ſunt reſtituen⸗ da.tamẽ quia minoꝛ eſt ibi violentia qᷓ; in cete⸗ ris.poterit confeſſoꝛ etiã cum ſcit᷑ ꝑſona cui fien da eſt reſtitutio magis moderare tepus reſtituę di retenta ſibi vite cõmoda ⁊ familie ſue.Quidã circa iſtã materiã dicũt ⁊ meo iudicio ſatj rõna biliter ꝙ in certis caſiba ñ tenet᷑ qͥs ad ſtatim re⸗ ſtituẽdũ actualłr.etiã ſi hẽat modũ aliquẽ ad re ſtituendũ ⁊ ab eo cui tenet᷑ inueireñ poſſit necre miſſionẽ nec dilatiõʒ.ſed ſubitã velit ſibi fieri re ſtitutõem qñ vicʒ ex reſtituendo ſtati inde ſeqret᷑ euidẽs vel ꝓbabile dãnũ ſpũale vł tꝑale notabi⸗ le ipᷣius reitituẽtis.vel alioꝝ qð pꝛeponderaret dãno eius q debet hꝛe ex caretia illius rei.· Põt autem danuũ eſſe txiplex.ſc; ꝑiculũ moꝛtis.infa mia guis ſeu ſcandalũ notabile vel dãnũ et pe⸗ riculũ ꝓbabile moꝛtalis culpe.ratio buiꝰeſt.i ꝙ tał reſtitutio poſſit ðᷣferri.qꝛ ſᷣm Sco.oꝛ.mi.creę ditoꝛ.i.qͥ dʒ hᷣe mag dʒ velle in hmõi caſibus vt maximũ incõmodu ſeu dãnũ eius q hʒ reſtitue re cuitet᷑ in modica reſtõnis dilatõe q; ſuũ incõ modũ modicũ łᷣ dãnũ ex carẽtia ad tꝑs ſue rei. Et ſi obijciat᷑ ꝙ reſtituere ẽ actꝰnegatiui pcepti. qꝛ reducit᷑ ſeu explicatꝑ hoc qð ẽ no retinere alie nũ.ſʒ pᷣceptũ negatiuũ obligat ſꝑ ⁊ ad ſo. Rnde tur ſᷣm Sco.qꝙ alienũ iniuſte ⁊ inuito dño reti⸗/ nere ſimplłr phibe? ꝓpterea ſꝑ ⁊ p ſꝑ iſto mõ nece eſt ſaluti alienũ nõ recinere.ſed qn qs bʒ/ poſitũ CLeapitulum VII. et voluntatẽ reſtituẽdi alienũ p tꝑe opoꝛtuno ex tũc tenet᷑ dño rei volente.i velle debẽte vult aut hoc dñs rei ⁊ ſi nõ actu illicito.tñ actu debito ?z hõeſto.qꝛ dʒ velle ꝙ qͥ ſuũ hʒ ftineat qͥuſq; potit opoꝛtune.Et ſi dicat dñs rei.hoc agite inuite.⁊ qꝛ nõ vult ꝙ ꝑ q̃̊ntũ eunq; tꝑs ſuũ retineat᷑.Dicẽ dũ ſᷣm ſcotũ ꝙ dño inoꝛdiatevolẽte ſtati rehabe re ſuũ.⁊ ꝑ ↄſeq̃ns recta rõem nolẽte ꝓxim reti nere ſuũ.tũc nõ eſt detentoꝛ iniuſtꝰ Nã ⁊ depoſi tũ dʒ redditiõe ſtrictiſſima cũ repetit᷑ reddi.vt C. depo.l.fi.⁊ tñ iuito dño volũtate inoꝛdiata cũ repetit ⁊ cũ eo malũ faciat ſibi ł altipᷣt tineri et Aug.dic ꝙ multa bona ſũt pᷣſtanda iiuitꝭ dũ eoꝝ potiꝰ vtilitati qᷓ; volũtati ↄſulũ ⁊ cetera.di. xlv.Et qͥ emẽdat, ⁊ exemplũ ponit.xxiij.q.uij.c. ipᷣa pietas.de eo.ſ.qui ↄ volũtatẽ extrahit᷑ de do mo ruitura qð laudabilr fit.Eſt ̊ vnꝰ caſus cũ umminet ex hmõi reſtõe ſubita ꝑiclm dani incõ⸗ ꝑabiliter pᷣualentis dãno qð in hʒ creditoꝛ ex ca rentia rei ſue.puta cũ ipᷣe creditoꝛ bñdo illã reʒ ſeu pecuniã quã qᷣs de ſuo retinet mag poſſet re tuSmore ⁊ pᷣualere ↄ bonũ cõmũe. Nam tũc m Ricar. in. iiij. Non tene? illud reſtituere illi.ſʒ fi⸗ deliter repuare vt reſtituat ſibi vel heredibo ſuis qñ hoc fieri poterit ſiñ pᷣiudicio boni cõis.vł de poſitare illud ita oꝛdinãdo et puidẽdo ꝙ tꝑe ſuo reſtituat᷑ Idẽ videt᷑ dicendũ cũ qͥs male vteretur re ſua rehabita.puta gladio ad occidendum ſe vel aliũ hmõi Idẽ vidðꝛ dicendũ cũ ex ſubita reſti tutiõe ille qͥ reſtitueret rẽ ablatã ꝑ furtũ vlł aliud viciñ. detegeret ⁊ inde infamaret᷑ cũ fama ſit qͥd nobiliꝰ qᷓ; fubia tẽpalis.vñ grauiꝰ reputat᷑ pec/ catũ detractõis qᷓ; furtũ ceter paribꝰᷣm tho. ſe. ſe. q.lxxiij. ⁊.vi.q.i.deterioꝛes.Cum & quilibʒde beat puidere ↄſᷣuationi fame ſue.ar.xij·iq.i.nolo Poteſt talis differre reſtõemvſq; ad tꝑs q̃ͥ nõ de phendat᷑ in crimine ⁊ diffamet᷑ ſi aliter ꝓuideriñ põt. Idem dicendũ cum id quod dʒ reſtituinõ poſſit illi rſtitui niſi faciẽdo magnas expẽſas ad mittendũ ſibi qꝛ in remotis ẽ creditoꝛ. Lüc eni quid agendũ ẽ hẽs.s.in eo.ti c.iij.Et idẽ dicẽdũ qñ młr hũit filiũ ꝑ adulteriũ neſciente viro łſup oſuit ſibi alienũ pꝑtũ qui nutri᷑ de bonisviri.vł᷑ eres ẽt dimittit᷑ vt filiꝰ ppriꝰ.cũ teneat᷑ mĩ talis de oĩbus q̃ ꝑcepit filiꝰ ille.ſ.putatiui pr̃is.nõ tñ debet reuelare factũ qñ ex hoc ſeq̃ret᷑ ſeu ſeq ꝓba⸗ biliter poſſet moꝛs ſua.vel ꝓlis talis vel ẽt nota bilis infamia vel alia grauia ſcãdala ᷣm Ray.⁊ Jo. neapol in qdlibet.de qͥ hẽs. S.plene eo.li.ti. I.c. de furto.ibi vide. Alius caſus ẽ qñ ex hmõi reſtõne ſubita ſequi poſſʒ moꝛs ſpũalis ſeu herm̃ moꝛtale ꝓbabilłr in reſtituẽdo vel familie ei.pu ta rſtituẽdo q̃ hʒ aliena ad tantã venit pauꝑtate vel miſeriã ꝙ nõ pᷣt viuere vel ꝓuidere filijs ð vi ctu ⁊ veſtitu.⁊ cũ ſint alicuiꝰ nobilis ↄditionis mẽdicare nimis erubeſcũt ab amic ad ſufficien tiam nõ inueniũt.laboꝛare neſciũt.vel non pñt quia paruuli vł infirmi.⁊ ſi ic reſtituẽdo exponit᷑ piculo ipſe cũ familia ſua furãdi vel ꝓſtituandi filias vel deſpationis vbi retinẽdo alienũ ci ip ſo er iduſtria ſua puidet.⁊ ꝑce ſibi ⁊ familie.et di ſponitur ad ſatiſtacienduʒ paulatim boc ſentire videtur Sco.in.iiij. Henri.in.vi.quodlibet.q xxuij.Et idem videt᷑ dicendũ cũ qͥs habet inſtru⸗ mẽta artis ſue.vnde ex laboꝛe ſuo gubernat ſe et ſuos et vendẽdo vel tradẽdo ea vt reſtituat ſuis creditoꝛibo. poterit laboꝛare ⁊ inde lucrari.puta libꝛos q̃ ad iuriſꝑitos ⁊ medicos.inſtrum̃ta q̊ ad artifices. Laboꝛãdo aũt cũ pᷣdictis vltra ſuſtẽta tionẽ ſuã poterit interim paulati ſatiſfacere. Nee credo eẽ ↄtra hoc ꝙ diẽ b.Tho.ij.ij.q lxij.ſ.ꝙ ſta tim reſtituendũ eſt alienũ ſimpliciter. Nõ eni ita amare vᷣba accipiẽda ſũt dicit lex.ſʒ ciuiliter ⁊ in ſacra ſcptura ſtati dicit᷑ fieri 4 in ꝓlixo tꝑe vt pʒ malach.iij. Statim veniet ad templũ ⁊c.Et pᷣci⸗ pue cũ ex cã ita vꝛgenti differtur.vt dictũ eſt. Po teſt etiã młtipłr accipi in iure.⁊ nõ ſolũ ꝓ potetia facti.ſʒ ⁊ iuris ⁊ cõmoditatis.vt ptʒ.xxij.q.ij.Ja ciat. in glo. Hec nõ ſũt pᷣdicanda ne paret᷑ via de tentõi alioꝝ ad qð nimis pꝑſone ſũt inclinate.ſed cũ magna diſcretiõe in ↄfeinõe ⁊ cõſilijs tractan/⸗ qa ⁊ cu mitis circũſtantijs ↄſiderada qͥ honeſter factũ.Ad ſᷣ etiã facit qð dicit Jo.neapoł.in qu.- libet.ix.q.xxij.⁊ Ry.in.uij.⁊ Pe.de palu. Que ritur eni vtrũ potẽti reſtituere male ablata ſtatiʒ ſufficiat ad ſalutẽ relinquere in teſtamẽèto ꝙ here des reſtituãt. Rndet ad h̊ ipᷣe Jo. neapoł.ꝙ H̊ ſuf/ ficit in duobo caſibo tm̃. Pꝛimus eſt qñ hñs male ablata ereditvere ⁊ ꝓ certo ꝙ talis retentio nõ ſit vtra volũtatẽ dñi.Lalis eni retentio nõ eſt iniu⸗ rioſa ſeu intuſta. Nltłus eni pati? niuſtici vols vt ðꝛ in. v. ethicoꝛ. Scõs caſus eſt qñ talis re tentio rei aliene eſt cõtravolũtatẽ dñi.ſed inoꝛdi nata puta cũ nõ redditgladius furioſo cũ repetit ipʒʒin furia hoc eni iuſte fit. vt.xxij.q.ij.Ne quis. Et ſiłr hocẽ qñ aliqs vult rem ſua ſtatim habere quã retinẽs nõ põt dare ſine notabili dãno ſuo ⁊ ecõtra ille cuiꝰ eſt põt ſine damno ſuo ⁊ incõmo⸗ do carere ad tꝑs.xtra iſtos caſus nõ ſufficit a⸗ ſalutẽ niſi ſtatim reſtituat Ratio eſt qꝛ de neceſſi tate ſalutis ẽ vitare pctm̃ moꝛtale.ſed nõ ſolũ au ferre alienũ ſed etia retinere extra pᷣdictos caſus. eſt moꝛtale qꝛ cõtra iuſticia cũ faciat iniuriã ꝓxio ⁊ hoc cũ põt reſtituere.vñ nõ ſufficit ad ſalutẽ ta/⸗ li relinquere ꝑ teſtamẽtũ ꝙ heredes reſtituãt.ſed de neceiſitate ſalutis eſt ſtatim reſtituere ſi põt. Sʒ ſi ille cuiꝰ ẽ res ſeu cui obligat᷑ nõ pᷣt ſlla re ca rere ſine incõmodo ſuo etia ad tꝑus.tũc opoꝛtet ꝙ reſtituat etiã cũ magno incõmodo ſuo.nec ſuf⸗ ficeret dimittere ꝑ teſtamentũ. Tertius caſus excuſans a reſtitutõe ſubita eſt cũ ex hoc immine ret ꝑiculũ moꝛtis coꝛꝑalis.Et ꝓ huiꝰmaioꝛi de⸗ claratiõe nota ſm Ricar.in.nij.diſt.xv.ꝙ ſi illeh damnñ intulit habet aliqͥd vltra neceſſitatẽ ſuſte tatõis nature qᷓ;ᷓuis ſibi neceſſariũ ad victuʒ pᷣm decentiã ſue gſone reſtituere tenet᷑.Nõ eni licituʒ eſt de alieno viuere cũ ſeculari honoꝛe. Si aũt nõ habʒ niſi neceſſaria ad ſuſtentatõeʒ nature.tunc diſtinguendũ eſt.qꝛ aut iſte qͥ damnũ paſſus eſt ñ iidiget ad ſuſtẽtationẽ nature eo qð ab eo ablatũ eſt ⁊ tũc ille qͥ abſtulit reſtituere nõ tenet᷑.qꝛ ex iu re nature licitus eſt vnicuiq; vſus poſſeſſiõis ne⸗/ ceſſarie ad ſuſtentationẽ nature.Extrema auteʒ neceſſitas omia facit cõia/ff. de lege rodi.i.ij. Citulus Becundus CTum in eadẽ in tex.⁊ glo. Aut indiget ad ſuſten tationẽ nat᷑̃e eo ꝙ ablatuʒ ẽ.⁊ tũc ſubdiſtinguo. ꝛ aut pᷣmꝰ. ideſt dñs ipᷣius rei indiget iſta re ad ſuſtentationẽ ſue nature priuſqᷓ; nccria ad ſuſtẽi tationẽ ſit nat᷑e illiꝰqͥ abſtulit. Aut vterq; eode⸗ tꝑe factꝰ ẽ indigẽs iſta re ad ſuſtẽtationẽ ſue na⸗ cure.Aut iſte q̃ abſtulit factꝰẽ indigens iſta read ſuſtetationẽ ſue nature priuſqᷓ; iſte a q̊ ablata eſt Pꝛimo mõ ⁊ ſcdo pt dici ſine pᷣiudicio ꝙ iſte qui abſtulit rem iſtã tenetur reſtituere illi a quo abſtulit.qꝛ nunqᷓ; fuit illiꝰ q eã abſtulit.ſed ſꝑ re manſit iſtiꝰde iure.poſtqᷓ; eni ſũ in ſtatu in q̊ͥ res mea res ẽ mihi nccria ad ſuſtẽtationẽ nature nõ põt fieri alteriꝰme dicente.Si tertio mõ.tunc ille q abſtulit reſtituere ñ tenet᷑ qꝛ ab iſto tꝑe q̊ͥ fa cta eſt ſibi ncẽriaad ſuſtẽtatõʒ nature cũ tũc illi a qͥ ablata ẽ non eẽt ncẽria.acqᷣſiuit ius in illa re illi qui abſtulit. Et iõ q;uis dãnũ paſſus veniat poſtea ad ſtatũ in q̊ res ſibi ablata eẽt ſibi neceſ⸗ ſaria ad ſuſtentationẽ nature nõ ꝓpter hũc babʒ maiꝰ ius in iſta re q; iſte qͥ e abſtulit.niſi iſte qui eam abſtulit deueniſſz ad ſtatuʒ in q̊ ampliꝰ iſta res ñ eẽt ſibi nccaria ad ſuſtẽtationẽ nate.IJdeʒ ꝑ totum Pe. de palu.in.iiij.et Sco. Ex dict ho rum ꝓꝙ tales q hñt reſtituere ⁊ ſi retineãt ſibi qͥ⸗ dãmodo nccria p ſuſtẽtatione ſui ⁊ familie ad vitandũ multa pꝑicula anime ⁊ coꝛꝑis q veriſilłr ſequi poſſent bonis ſuis cedẽdo ⁊ oiĩb ſe ſ poliã/ dopꝓ reſtõne fiẽda.qð foꝛte tutiꝰeẽt.ſ.reſtituere ⁊ in deo ofidere etiam ſi opoꝛteret mendicare.ſᷣm Ray. Id hᷣ nõ viðꝛ teneri de nccitate ſalucj. Zñ non dñt tales ita laute viuere ⁊ pompoſe veſtiri cũ ſamilijs ſuis ⁊ filias ſuas cũ magnis dotibꝰ nuptui tradere ſiẽ ſi nõ entoblicatt ad reſtöneʒ qĩʒ parce viuere ⁊ ꝑuas dotes tradere.et ſi nõ pñt nobili vel mercatoꝛi nuptui dare artifici et ple/⸗ beo dñt tradere ⁊ alia ſuꝑflua reſecare.Cũ młta ergo pꝛudẽtia hoc negociũ agẽdum ẽ.cũ efficaci ter vident᷑ facere qð pñnt ad reſtituẽdũ.⁊ ĩ alijs ſe bñ hẽc.⁊ cũ tioꝛe dei.credo pñt abſolui ⁊ cõicari Qui autez ⁊ de eo qð pñt ſꝑ ꝓcraſtinãt ⁊ annua tim repiũ? pmittere ↄfeſſoꝛi reſtituere. et poſtea nõ faciũt.nõ vidẽtur abſolui niſi pᷣus faciant.vł diſponãt efficaciter negociũ vt hẽat executionẽ et multo minꝰei ꝑmitti dʒ cõmunio ſumi q̃ntuʒ dico ſpectat ad ↄſiliũ ↄſeſſorj. Nam q̃ntũ ad ſa⸗ cerdotè qͥ hʒ cõmunicarc.cum ille ſe in mãifeſto ingerit ad hoc qͥd iuris hẽs ĩfra ĩi.iij.ꝑte.de vſu rarijs aũt maiſeſt/ quõ ſit augendũ cũ eis in reſti tutiõe ⁊ collatõe ſacroꝝ.bhẽs.õ.eodẽ ti.c.de vſu. Poſſent ẽt tales petere remiſſionẽ a creditoꝛib⸗ quã ſi ſponte ⁊ ſine fraude obtinẽt nõ ampliꝰipᷣi obligant᷑.nec ẽt pauꝑibo illa remiſſa eis dare te⸗ nẽtur Non tamẽ decẽs eẽt vt diues a paupe ⁊ in digẽs parum a multo indlgente peteret riniſſio nem Queritur vtꝝ eps elapſis trib vel q̃tuoꝛ annis poſſit agere 3 heredes.vel poſſeſſoꝛes bo⸗ noꝝ quondã illiꝰqͥ in teſtamto reliqnit mille li⸗ bꝛas ſoluẽdas nomie vſuraꝝ incertaꝝ cũ deer/ toꝛſione dictaꝝ vſuraꝝ non appareat niſ ꝑ con feſnonẽ dicti teſtatoꝛis Rñder laur.de ridol. in tractatu ð vſuris poſt Fede.ꝙ cũ actio q cõpetit er teſtamẽto. vel ↄdictio que cõpetit epo per l. Nulli ſint ꝑſonales.⁊ ꝑ ſpaciũ triũ aunoꝝ dau dãtur ꝑↄſeqᷓns.C. de pſcrip.triũ vł q̃tuoꝛ znoꝝ ideo ↄtra heredes bona fide poſſidẽtes q̃ ſp pᷣiu mit᷑ nõ cõpetit actio ad dictas mille niſi pbaret malã fidem heredẽ habuiſſe ⁊ ſciuiſſe vitiu ⁊ cri⸗ men defuncti.q̊ caſu debʒ intelligi.ZLua nos cũ ſi. Et idẽ ſi de extoꝛſione appareat ꝑ aliud qᷓ; te⸗ ſtamentũ. Qũo aũt ad poſſeſſoꝛes bonoꝝ per q̊s Eteſtatoꝛẽvel eius heredẽ bona alienata ſunt nõ eſt aliqð dubiũ ſi poſſider̃t ſpacio decẽ annoꝛuʒ qꝛ actio ꝑſonalis nõ cõpetit ↄ ſucceſſoꝛẽ ſingula rem.vt.l.i.ꝭ.ſi heres.ff.ad trebel. Nec obſtãt pꝛi mo dicta.ſ. ꝙ actões cpᷣo cõpetẽtes durant q̃tu⸗ oꝛ annis.qꝛ intelligit᷑ hoc de actõibo competẽti⸗ bus epiſcopatui vel ecclijs. Sʒ hic nõ competit actio epᷣo vt epᷣo.ſed vt yconomo ⁊ admiſtratoꝛi bonoꝝ paupeꝝ. Querit᷑ ꝙ ſi pᷣmiſſo generali edi⸗ cto ꝙ qᷣcũq; dederit vſuraꝝ nomie aliqͥd tali ve- niat infra tot dies ⁊c. Si nemo venit nec aliq̃s certas ꝓbauit vſurarius ifra terminũ ad id ſibi atutũ lataq; eſt ſnĩia ꝑ epᷣm declarãs illas eẽ in certas. Utrꝝ vſurariꝰ ſit tutꝰſi poſtea appareãt pſone certe bo reſtitutio eſt faciéda. Fede.i oꝑe ſuo ſentit ꝙ ſic. etiam qͥ ad ũlos qͥ tũcerat extra dyoceſim.Fatet᷑ tñ ꝙ talibo competit remedium Scd cogita diẽ lau.an ſit veꝝ ⁊ ↄriuʒ pꝛacticat quãdo non ẽ determinatũ ꝙ oia veniant ſub no mine incertoꝝhoceſt qñ non fit taxatio vere.et ſm qᷓntitateʒ ad quã aſcẽdunt ſʒ minoꝛ.et ſᷣm ꝙ inter eos conuẽtumẽ.Et ð hoc iudici pꝛo cuius ſentẽtia alio nõ dato pᷣſumitur.cõſtat legitime. An aũt tal na tuupſe vi pꝛompti ſunt ep̃i ad eius ob uantiã.quia ꝓ ſeip ſis incerta imburſant nec ad illoꝝ volũt reſtitu tionẽ venire vel teneri ſed fit certa taxatio ſcoðᷣm conuentionẽ cſom ꝙ moꝛis eſt.que tamen an de iure poſſit fieri videda eſt. Notandũ etiaʒ ſᷣm ar chidiaconũ ꝙ ſi aliqs decedẽs relinq̃t ſibi here⸗ dem ex teſtamẽto vel ab inteſtato.⁊ oꝛdiauit q̃n dam executoꝛẽ tantũ ad emẽdam ſuoꝝ foꝛis fſa/ ctoꝝ qui decedens tꝑe moꝛtis ſue creditoꝛibite nebatur.⁊ iaʒ tetmini ſolutõis ſue fluxerãt. Iſte executoꝛ debitũ hmõi ſoluere tenet᷑.⁊ poteſt con⸗ ueniri.qꝛ elapſis termĩs ſolutõis cepit iniuriari creditoꝛib in non ſoluẽdo defuuctus. Ex pꝛece pto autẽ dñi ſolutio ẽ faciẽda.ar.xi.q.i.magnũ. xxiij.q.fi.c.tributũ.Quarce peccat i termino ſol⸗ uendo.tum qꝛ frangit ꝓmiſſum.extra de pac.c.i et. ij. tum qꝛ illo elapſo iuito dño detinet alienũ ff de excep. doli. l.ij. F. circa. Et hoc tenẽt quidaʒ vt ſcʒ nomine foꝛis factoꝝ hoc cãu veniãt ðbita quoꝝ terminꝰſolutiõis tpꝑe moꝛtis lapſus erat, etp illis agi poſſit. Secꝰ de debitis q terminꝰ noõ aduenerat.⁊ ita notat᷑in ſpe. Rubꝛi.qualiter in iudicio ſcriptura ꝓferri. .nunc vo. Oceo demũ cui datum eſt alidqd ꝑ erroꝛem dicit Jo de rip. in tractatu de ↄctibo ꝙ in tali datione aut eſt erroꝛ ꝑſone vel erroꝛ foꝛtune vel alterius cõ⸗ ditionis appoſite. Si pmo modo.puta inten do dare petro ⁊ do martino.tũc martinus tene tur acceptũ reſtituere vel danti vel illi cui inten E pꝛactica ſit iuris conſona tuupſe viðö deba puta iſic paun Gi⸗ teſc lept no: adr plen ſt. vult feot falis errat göpt teeſe ne. fitca amie tutie Nclal llis ſßzen tipee diſee faor Vvid⸗ hab lecu vel⸗ mpl NA deſo Pportit ioe tama Ndium cicd nriabo N wN . nuch id debar dare.ar.xxix.q.i..i. Si vo erroꝛ foꝛtune puta intẽdo tibi dare vt pauꝑi.et tu es diues ꝛ ꝙ; ſic acceptuʒ tenetur reſtituere danti vel alicui paupꝑi niſi recipiens interim eẽt effectꝰ pauper. Si vo ſit erroꝛ alicuiꝰalterius ↄditõis puta qꝛ te ſctm̃ credo cuʒ nõ ſis.⁊ iõ dono tibi.vel credo celebꝛatuꝝ te miſſas.⁊ ideo do tibi.dicit᷑ ꝙ ſi re ceptoꝛi cõſtat de pᷣciſa intẽtione dantis.ſ.qꝛ ali nõ daret niſi cõditio ſubeſſi.talis erroꝛ obligat ad reſtituendũ receptũ.aut ad ſufficicnter ſup⸗ plendũ ꝑ ſe vel ꝑ aliũ intentionẽ dãtis q̊ꝝn ratio eſt.qꝛ cũ res in iſtũ nõ tranſeat niſi eo mò q dãs vult tranſferre niſi nõ exiſtat conditio.in ipſum res nõ trãſfertur. Alij vᷣo dicunt ꝙ ad reſtöònem talis erroꝛ nõ obligat niſi ipᷣa conditõ circa qus erratur eſſet cauſa motiua ⁊ finał dationis ta qð ꝓbant ꝑ ſimile do tibi centuʒ libꝛas qꝛ credo te eſſe amicũ meũ.dato ꝙ accipiẽs non ſit amicꝰ mev. nõ obligatur ad reſtõnẽ. Si autẽ amicicia fit cauſa ꝓpter quã do tibi centũ libras.ſcʒ ſi ſis amicꝰmeus.niſi amicus fueris obligarad reſti tutionẽ. Ex his pʒ ꝙ queſtoꝛes ſuncti Anthonij vel alij qcunqʒ nullo mõ pñt ſibi retinere ea que iüllis pauꝑibo vel loc p quib dant᷑ petũt quia hic eſſʒ erroꝛ ꝑſone. Uerũtamẽ qꝛ nullꝰ tene ppꝛijs ſtipẽdijs militare nec cauſas alioꝛũ agere ad ex pẽſas ſuas.dico ꝙ pñt tales viuere ſuꝑ qſtus q̃s faciunt.et pᷣt eis moderatũ ſalariũ dare.hec ille Illa vo q̃ dant᷑ eis ex mendacijs eoꝝ queſtoꝝ.qꝛ videlʒ aſſerũt ꝙ dicentẽ᷑ multe miſſe ꝓ dantibꝰ. vł pbabebũt talẽ vel talem indulgentis.vel abſoluẽ tur a votis eoꝝ vel a caſibꝰrepuatis.vel ꝙ fient lectiſternia ⁊ hoſpitalia ⁊ hmõiꝙ q̃bus illi dant vel nõ daturi.nec talia fiũt.nec vᷣa ſunt.totumẽ rapina.⁊ reſtitui dñt dantib ea vel pauꝑibꝰero . itulus tertius de Suꝑbia Caplm pᷣmum ꝑentũ et eius punitione. xpeditis bis que de ſuꝑbia pᷣmoꝛ ſpeciebus ⁊ filiabs ⁊ remedijs reſtitutiõis. Nũc de ſuperbia agendũ eſt que cum ſit vitiuz . ſpuale minꝰ ab homibo cogno⸗ ſcitur. Sicaũt de diabolo a q̊ͥ oꝛtũ hũit dicitur Job penul.ꝙ eſt rex ſuꝑ om̃s ſilios ſuꝑbie. ita et ſuꝑbia ipᷣa regina ⁊ mi eſt oĩm vitioꝝ.ſᷣm Gꝛe. et ſicut de ipᷣa maxie diabolꝰↄdemnat᷑.ita xpus cũ elect ſuis de eiꝰ jrio.ſ.hũilitate maxime com mendat᷑. Uñ aug.in.xuij.ð ciui.dei.c.xiij.ſic ait. Tiuitati dei in ̊ ſeculo ꝑegrinanti maxie cõmẽ datur hũilitas.⁊ in rege eiꝰ q eſt xpᷣs maxie pᷣdi⸗ catur. Contrariũ huic vᷣtuti elatõis vitiũ in eiꝰ aduerſario qͥ diabolꝰeſt maxie dñari ſacris lris edocet᷑. Pꝛofecto iſta ẽ magna differentia q̃ ciui tas vñ loquimur vtraqʒ diſcernit᷑.vna ſcʒ ſocie⸗ tas pioꝝ hominũ.alia impioꝛum. ſingla queqʒ 9 cum angelis ad ſe pertinentibus in quibo pceſſit hac amoꝛ dei.hac amoꝛ ſui. Hec ille De hac pſal mi. Suꝑbi inique agebant vſqʒquaqʒ a lege au tẽ tua non declinaui.Ubi de ea tria notantur. coanda.quia vſqʒ quaqʒ. pertinent ad auariciam cum ꝛimũ ẽ vitiũ.⁊ ideo ꝓpulſanda.ibi. Suꝑbi ini Scõm eſt maximũ.⁊ lõ eradi/ (que agebant. Tertium eius remediũ.⁊ ideo regula ſernanda Buoc ſnpe non declinai. uod ſuperbia ſit pec/J. I. catum ptʒ ex eo quod dicit ſplalmiſta Superbi iniqueagebant. ſſcilicq;ʒ ſuperbiendo. Iniquitas autem pctũm eſt. Unde ⁊ iocobi.iiij.dicitur.ſu⸗ perbis ðs reſiſtit.⁊ hoc ideo.quia ſibi contrarij ſunt ꝑ peccatũ.ſed de ipſo ſuꝑbie vitio videnda ſunt tria. . Primo quid ſit. Secundo qñ ſit moꝛtiferum · TLertio quomodo pꝛimi. L t quantũ ad pᷣmum dicit Augꝰ. in. xuij.de ci. dei. ꝙ ſuꝑbia eſt ꝑuerſe celſitudinis appetitus. Ubi pmo notandũ ꝙ ſuꝑbie pctũm conſiſtit in appetitu ſeu volũtate ſicut ⁊ alia peccata.nõ in eſtimatione. Uñ quando Gꝛego. dicit in libꝛo moꝛaliũ.qꝙ ſuꝑbia eſt cum qͥs eſtimat bona que bʒ.a ſe hr̃e non a deo vel merit ſuis eſtimat obti nuiſſe ⁊ hmõi.nõ ſic eſt intelligẽdũ tanq; in ipſa eſtimatõe conſiſtat ſuꝑbia ipᷣa ſed conſiſtit in ap petitu excellẽtie inoꝛdinato.Sʒ quia ꝙ qͥs mul⸗ tũ appetit facile credit ex ipᷣo appetitu nimio ex⸗ cellentie quẽ habʒ ſuꝑbus.inde inclinatur de fa cili ad eſtunandũ.de ſe vltra id qð eſt.ita ꝙ eſti⸗ matio illa ſequitur appetitũ illum inoꝛdinatuʒ Secundo eſt cõſiderandũ ꝙ quia appetitꝰ ſu ꝑbi eſt ꝑuerſus ſeu inoꝛdinatꝰ.qꝛ ↄtra regulam rationis.ideovicioſus. Pꝛo cuiꝰ declaratione eſt dicendũ ꝙ appetitus in omni eo qð appetit. aut ſequit᷑ regulã rationis.id ſcʒ qð ratio natu⸗ ralis dictat aut excedit ipᷣam aut deficit ab ea.⁊ cũ ſequitur regulã rationis eſt actus virtuoſus cum autem excedit vel deficit a regula rõnis. eſt vicioſus.Exemplũ de appetitu ſiciẽtie qui de ſe eſt homini naturalł.Si enim quis appetat ſcien tiam ⁊ intẽdat ei ſᷣm ꝙ ratõ dictat puta ad debi tum finẽ ⁊ debito modo ꝑtinet hoc ad virtutem ſtudioſitatis.ſi vᷣo excedit regulã rõnis vt quia nõ intẽdit ſcientie ꝓpt᷑ deũ.vel qꝛ q̃rit ſcrire q nõ ꝑtinent ad deũ ⁊ hmõi.ꝑtinebit hoc ad vitiũ cu rioſitatis.ſi aũt deficist a regula rõnis vt qꝛ nõ vacat ſentire vt dʒ ꝑtinebit ad negligẽtie vitiuʒ. ſic ad ꝓpoſitũ de ſuꝑbia. Cũ eni cõſiſtatĩ appeti tu excellentie?⁊ honoꝛis q̃ naturałr hõ deſiderat et ratio huiꝰ ẽ qꝛ bomo naturalxr deſiderat per⸗ fectionẽ boni qð conſiſtit in quadã excellentia. Hancerxcellentiam pᷣt qs tribꝰ mõis deſiderare Nazʒ ſi h faciat ſ̃m reglam rõis.ſcʒ ad debitum finem ⁊ debitis medijs.pertinebit ad virtutem magnanimitat.ſi deficiat a regula rõnis.tota⸗ liter retrahẽs ſe ab oꝑe magno ⁊ honoꝛe ſibi pꝛo poꝛtionato timoꝛe deficiẽdi.ꝑtinet ad vitiũ pu⸗ ſillanimitatis.ſi aũt excedit regulã rõnis qreno honoꝛẽ ⁊ excellentiã nõ ad debitũ finẽ vel ſibi in ꝓpoꝛtionatũ.ſʒ ſupᷣ ſuã ↄditionẽ ꝑtinet ad vitiuʒ ſuꝑbie.Non eniʒ ẽ aliud ſuꝑbia q; excedere men ſurã ꝓpꝛiã in excellentie appetitu. Un ſuꝑbus ðꝛ ẽ — quaſi ſuꝑ id qꝗð eſt valẽs.Et qꝛ nõ eſt eadeʒ men/ ſura oim hoim qð vni nõ imputabitad ſuꝑbiaʒ faciẽdo qᷓdam multũ honoꝛabilia ſic epᷣs exercc⸗ do auẽtẽ epiſcopalẽ alteri imputaret᷑ ad ſuꝑbiaz vt ſi ſacerdos eadẽ agere vellʒ.Tho.ſe.ſe q.clxij. et in qõnibo ð malo. Tertio ſciendũ ꝙ materia huiꝰvitij ꝑ quã differt ab alijs ẽ excellẽtia. ſicut matia auaricie ẽ pecũia ⁊ matia luxurie eſt dele⸗ ctatio venerea.⁊ q;uis videat᷑ idẽ ſuꝑbia cũ ina,/ ni gloꝛia.pr qð aliq doctoꝛes ponũt vtrũq; pꝛo vno.tñ ſᷣm Bꝛe.in.xxx.li.moꝛa ⁊ be.Tho.ſe.ſe. vbi.S. ſũt diuerſa ⁊ realiter diſtincta in h̊ dꝛñtia quia ſupbie materia eſt ꝓpꝛia excellẽtia.ſʒ matia inanis glie eſt mãifeſtatio ipᷣius excellẽtie. Appe tit enĩ ſuꝑbus excellentiã ⁊ honoꝛẽ ſupᷣ ſuã vᷣtu/ tem.ſʒ vane gloꝛioſus appetit inoꝛdinate ꝙ mãi feſtetur alijs ſua excellẽtia.Et q 2 ad excellentiaʒ ꝑtinet ꝙ mãifeſtet᷑ qͥs alijs.iõ q̃i imediate a ſuꝑ⸗ bia ꝓcedit inanis gloꝛia vt pma filia ſeu ↄſequit ad eam ↄtinuo vt germana.Qð pulcre oſtendit Oꝛigenes ſr pentatheuc.xix. Ubi moꝛalr exxo nens inebꝛiatõem Lochꝑ filias eiꝰ. dicit ꝙ ille due filie maioꝛ ⁊ minoꝛ Toth que ſecute eumin monte inebꝛiauer᷑̃t ⁊ cũ eo copulate filios genue runt.ſ.moab ⁊ amon.q̊ͥꝛuʒ deſcẽdentes inimici ſuert płi dei phitiq;in templũ intrare in tertiaʒ et qᷓrtam gñationẽ.Figurãt hec duo vicia ſuꝑbi am ⁊ inanẽ gloꝛiã.que ex mẽte oꝛiun⁊᷑ viri iuſti ? ſancti. Supꝑbia eni ait aug.etiã bonis oꝑibo in⸗ ſidiat᷑ vt pereant. Cũ igr̃ qui mði vitia deſerit.ſ. cupiditatẽ ⁊ luxuriã tanq; ignẽ ⁊ ſulphureũ ſo⸗ domam mũdane ↄuerſatõis ↄſumẽtem.montẽ gloꝛia q etiã nõ ſibi cauentẽ dulcedine cõplacen tie ip̃ius honor⁊ laudis inebꝛiãt vt ñ diſcernat bonũ a malo in oꝑe fiendo.ex qͥb generãt᷑ tanq; filij oꝑa facta et ſuꝑbia ⁊ inani gloꝛia.q qꝛ legiti ma ⁊ dei pplo inimica.ñ pñt in templũ ſuperne Yloꝛie intrare vel hoĩem introducere ſiue ipᷣa ſu perbia ſit coꝛde ſiue locutõe ſiue oꝑe ſiue ↄſuetu dine perpetrata tanqᷓ; quatuoꝛ gñationes eius. Quãuis autẽ ſuꝑbia videat᷑ hre ſimitudinẽ cum magnanimitate inqᷓntũ vtrũq; tendit ĩ magnuʒ differt tñ ab ea plurimũ ſic virtꝰ⁊ vitiũ.Naʒ ſu perbia tendit in mas q̃rendo excellentiã ⁊ hono rem.ſed exceſſiue vt dictũ ẽ. Magnanimitas ve ro mediocriter q̃ mediocritaſ nõ attenditur ſᷣm Intitatẽ eiꝰin qð tendit.qꝛ tẽdit in maxim q;tũ fleri pᷣt.ſʒ attẽdit᷑ iſta mediocritas in duobo.ſcʒ. Pꝛio ꝓpoꝛtiõe ſui ad magnũ qꝛ tẽdit ĩ magnũ qð põt ſibi eſſe poꝛtionat ⁊ cõueniẽs.⁊ iõ nul⸗ lus põt eſſe magnanimus niſi virtuoſus Scðo attẽditur iſta mediocritas in elcõne. qꝛ ſc; non tendit in magnũ pᷣm qᷣd.ſicut ſunt bona exterio⸗ ra intq̃ magnũ pᷣcipue ẽ honoꝛ.qð ptʒ qꝛ magna nimus nõ reqrit honoꝛẽ tanq; fineʒ voluntatis ſue.qꝛ hoc nimis parũ reputat ſibi.cũ honoꝛ ſit vanũ ⁊ tranſitoꝛiũ bonũ UVnñ nõ curat nec eligit honoꝛari ſʒ fieri honoꝛe dignũ.ſᷣm qð honoꝛ eſt teſtimoniũ virtutis. Suꝑbus aũt in his duob deſicit a magnanimo. Pꝛio qꝛ exceſſiue ⁊ ſupꝛa regulã rõnis,: iiſupꝛa pꝛopoꝛtionẽ ſue virtut bo q; ꝑfectõis appꝛchedit.ſequũtur ſuꝑbia ⁊ ĩianis itnlus .I. .. noꝛem ⁊ excellentia appetit. Scðo qꝛ honoꝛẽ ex⸗ terioꝛẽ eligit tanqᷓ; finẽ volũtatis ſue.de virtute cui debet honoꝛ nil curas.Tho.ſt.ij.ſniaꝝ.diſt. xlij.Sic ̊ᷓ ſuꝑbi iniq̃ agũt qꝛ peccãt ſuperbiẽdo. Neceſt ̊ qð repꝛomittit ſᷣuãtibus legem ſuã in pꝛemiũ dicens. Ponã te in ſuꝑbiam populoꝛuʒ Sumitur eni ibi impꝛopꝛie ſuperbiaꝓ quadam excellentia ſuper alios. Quantũ ad ſecunduʒ notandũ ꝙ ſuperbia ſᷣm genus ſuuʒ ẽ moꝛtifeꝝ gquãdo eſt ſᷣm ratiõis deliberationc᷑. Ratio hbu⸗ ius cſt.qꝛ velle nõ ſubijci deo ð liberate ſeu regu lis eius eſt moꝛtale.qꝛ hoc eſt auerti a deo qð eſt pꝛecipuũ ĩ omi moꝛtali.ſed ſuꝑbus h̊ agit.& ⁊c̃. Signaͤter dictuʒ eſt delibtate quia ſicut omnia alia moꝛtalia ex genere ſuo.vt homicidiũ furtuʒ adulteriũ ⁊ hmõi.ꝓpter imꝑfectionẽ qnia ſcilicʒ pꝛeueniũt iudiciũ ronis ⁊ ſunt pᷣter rationis cõ ſenſum ſunt venialia.ita circa ſuꝑbiaʒ accidit quia ſcʒ ſunt aliq motus ſuꝑbie qͥ ſunt venialia dum eis ratio nõ aſſentit. Hec tho.ſe.ſe.q.clxij. Vñ ⁊ thobias admonẽs filiũ ſuũ dixit.Suꝑbi⸗ am nunq; in tuo ſenſu aut vᷣbo dominari ꝑmit⸗ tas.Thob.iiij. Non dixit tangi vel ſimulari ſed dominari.qð impoꝛtat rõnis cõſenſuʒ.Oſtendi tur idem autoꝛitate pſalmi dicẽtis in ꝑſona do mini Pſalmo.c.Non habitabit ĩ medio domꝰ mee qui facit ſuꝑbiam. Nullus autẽ excluditur a domo dei ſiue militãtis ſiue triumphantis ec cleſie niſi ꝓpter moꝛtale.ſed hoc agit ſuꝑbia ſᷣm dictũ Aug. ergo ⁊c̃.Dicit etiam dñs per ꝓpham Deteſtoꝛ ego omnẽ ſuꝑbiam.quod nõ fit niſi pꝛo pter moꝛtale.Ad quod ẽt facit dictum Gꝛegoꝛij in.xxxuij.moꝛaliũ.dicent Euidentiſſimũ ſignũ repꝛoboꝝ eſt ſuperbia ſicut electoꝝ eſt hũilitas. ſed nullus fit repꝛobus niſi ꝓpter moꝛtale.̊ ⁊c. Sciendũ tamẽ ꝙ ſuꝑbia dupliciter poteſt cõ ſiderari ̃m ho.vbi ſupꝛa. Uno mõ t᷑ᷣm ꝙ ha⸗ bet quãdam redundãtiam in omnia vitia.Om⸗ nia enim peccata poſſunt oꝛiri ex ſuꝑbia duplici ratione.Uno modo ꝑ ſe.inquãtum ſcʒ alia pec⸗ cata oꝛdinãtur ad finẽ ſuꝑbie que eſt appetitus inoꝛdinatus ꝓpꝛie excellentie.ad quod põt oꝛdi⸗ nari iüllud qð quis inoꝛdinate appetit. Alio mõ indirecte ⁊ quaſi ꝑ accidẽs.ſcʒ remouẽdo pꝛohi bens vt timoꝛẽ et reuerentiã ad deum inquãtuʒz ſcʒ per ſuꝑbiam contẽnit homo diuinam legem per quã ꝓhibetur a peccato.et ſic ſuperbia eſt vi⸗ cium q̃ſi generale.et habʒ quãdam generalitatẽ ſuꝑ omnia vitia.Ad hanc tamẽ generalitatẽ ſu⸗ ꝑbie ꝑtinet ꝙ omnia vicia poſſunt ex ea oꝛiri nõ ꝙ ſemꝑ omnia ex ea oꝛiant᷑. Nam ⁊ ſi poſſit quis tranſgredi quodcũq; pᷣceptuʒ ex contẽptu quod ꝑtinet ad ſuꝑbiam non tamè ex cõtemptu tranſ greditur.ſed aliquãdo ex paſſione vł ignoꝛãtia ⁊ uiuſmõi Alio mõ poteſt conſiderari ſuperbia ſ̃m ſpeciẽ ꝓpriam quã habet et ratiõe pꝛopꝛij ob lecti.⁊ ſic ſugbia eſt ſpeciale peccatũ. eſt enim ap petitus inoꝛdinatꝰ ppꝛie exeellentie.Et quãuis quidã cõnumerẽt int᷑ capitalia vicia inqntuʒ ex ea multa genera pctõꝛuʒz oꝛiũtur. Gꝛegoꝛius tñ quem ſequibtũs Tho.ſcòa ſcðe.q.exxxij.ponit᷑ eam matrẽ ⁊ radicẽ capitaliũ dicens.xxxi.moꝛ. ant hacx frat cehea thol dit ece mi bie, apo fme in ee cͤue tabi cau ſnco nüi. ſuſia ſoin int lctee fitat tas eir i! ri in 71 all — 2– — — —. — mn — em ,d. — m„ — — e — niaß Mnre N. N i fſan Nold rommg ifumn vſalis onls Kodie Wid Kacti Snn nungen mualnt 1plomn gio don acaͤ whanrer tſogdes Ner gin öſenip⸗ l r oth i,ng nun M iadopii u Mor odittn nt. M mi nu, me rnit⸗ zoinn⸗ lſtcn ihvl S n Radix quippe cũcti mali eſt ſupbia. Pꝛime au⸗ tem huiꝰ ſoboles ſeptẽ nimiꝝ pꝛicipalia vitia de hacvirulẽta radice pꝛoferũ t᷑ ianis gloꝛia.ĩuidia. ira triſticia.auaricia.vẽtris ingluuies.⁊ luxuria Quantũ ad tertiũ.ſ.ꝙ eſt pꝛimũ peccatũ.patʒ ex hoc qð ðꝛ Ecci.x. Initiũ oĩs peccati ſuꝑbia.et thob. iij. Ab ipſa.ſ. ſuꝑbia ſnmpſit initiũ om̃is ꝑditio.⁊ Iſið.dicit ꝙ ſicut ſupbia ẽ oꝛigo omniũ ciminũ ita? ruina oim vtutũ.pʒ hoc. qꝛ pꝛimũ peccatũ luciteri fuit ſuꝑbia. Vñ de eo ðꝛ Eſa.xii⸗ ij. Detracta eſt ad inferos ſuꝑbia tua.⁊ ſimilr pꝛi mũ peccatũ.ade⁊ eue fuit ſuꝑbiayti nfra declara bit᷑. Qð etiã aliq̃ pctã ẽt dicant᷑ pꝛiavt cupiditas. apoſtaſia.⁊ iuidia.hoc nõ eſt ſimpkr vt ſuꝑbia.ſʒ ſᷣm quid.i.ſᷣm aliquẽ reſpectũ.Nã cupiditas ðꝛ pꝛima ſeu pꝛimũ pctõꝝ ſᷣm illð.i.thimo.vi. Ra dix oĩm maloꝝ eſt cupiditas.qð eſtverũ ex parte cõuerſiõis.eo qð conuerſio inoꝛdinata ad cõmu tabile bonũ eſt c oim peccatoꝝ. Sed ſi upbia eſt cauſa ex ꝑte auerſionis a deo.pꝛiꝰ aüũt ẽ auerti ab incõmutabili bono q; cõuerti ad cõmutabile bo nũ.⁊ iõ ſuꝑbia eſt pꝛioꝛ cupiditate.⁊ cã eiꝰ. Apo⸗ ſtaſia.i. recedere a mãdatis dei ⁊volũtate ðꝛ cau ſa oĩm peccatoꝝ ſᷣm illð ecci.x. Initiũ peccati ho minis apoſtatare a deo.ſed hoc intelligit᷑ pꝛioꝛi⸗ tate executõis nõ pꝛioꝛitate intẽtiõis.ita ꝙ pꝛio/ ritate executiõis eſt apoſtaſia a deo · que eſt volũ tas nõ ſubijciendi ſe volũtati diuine.ſed pꝛioꝛita te intẽtiõis eſt pꝛiꝰ ſuꝑbia que eſt volũtas pᷣſiden di tho.i.ij.q.lxxxiiij. Inuidia ðꝛ initiũ oĩim malo rũ.ſ.in hũ ano genere inuidia.ſ.dyaboli.pꝛius tñ in ipſo fuit ſupꝑbia Sap̃· ij. inuidia.ſcilʒ dyaboli moꝛs introiuit in oꝛbẽ terraꝝ Ex ſuꝑbia eni dya boli ſecutũ eſt odiũ ipſiꝰ ad deũ iuſte punientem ⁊ reſiſtentẽ ſupbie ſue.⁊ inuidia ad hoiem⁊ mlta tꝝ⸗ alia.Tho. in.iij.cõtra gentiles. c. cviij . Duantu ad ſecundun J. II. ipſo ꝙ nõvult ſi ubijci deo. ⁊ eiꝰ pᷣceptis pptered Jaco.iiij.ðꝛ Deus ſi uꝑbis reſiſtit.pᷣterea q;to pec catũ magis auertit a deo tãto eſt maius.ſed pec⸗ catũ ex coͤtemptu qð eſt ſuꝑbia mag auertita ðo qᷓ; peccatũ ex ignoꝛãtia.in potẽtia vcl cõcupiſcen tia. ergo ſuꝑbia eſt maius. Cõtemnit eni deũ ſu⸗ perby eo ꝙ nõ vult ſubijci ei? pᷣceptis eiꝰ. Se cũdo ꝓbat᷑ ſupbiã eſſe maximũ petm̃ rõe opatõis ſic. Illud ꝙ omib peccat guitatẽ donat ⁊ cau⸗ ſat eſt Fuiꝰ alijs p regulã illaã Areſt. Pꝛopter qð vnũquodq; ⁊ illð mag.Si eni qᷣcũq; ſt calida ſt calida inq;tũ ꝑticipãt naturã ignis.g̊ ꝑmaxime ignis eſt calidꝰ.ſed ſupꝑbia hoc facit avnũqðqʒ peccatũ eſt grauiꝰ ſi fiat ex ſuꝑbia q; ſi ex ignoꝛa⸗ tia vel infirmitate etis ſi ſit petm̃ infidelitatꝭ qðᷣ grauiꝰ redditer contẽptn ſuꝑbie.̊ ipᷣm eſt maxi⸗ mũ vm ꝗ põt expõi illð pẽ. Supbia eoꝝ qꝗte ode rũt.ſ.deũ vt punientẽ ⁊ ꝓhibentẽ cõſecutõʒ ſuox maloꝝ deſiderioꝝ aſcẽdit ſemꝑ.ſ.ſuꝑ alia vitia. Tertio ꝓbat᷑ idẽ rõe ꝓmiſſiõis ſic. Apud deum et apud mundũ pmittit᷑ minꝰmalũ vt cuiteturvł extirpetur maius.ſicut ⁊ medicꝰſapies in reme/ diũ maior moꝛbi patit᷑ infirmũ i leuioꝛẽ moꝛbũ incidere. ⁊ deus ꝑinittebat in veteri lege libelluʒ dari repudijvt vitaret᷑ vxroꝛicidiũ.⁊ leges humãe ꝑmittũt merctriciũ ne ſequat᷑ adulteriũ.qꝛ gfuio ra ſunt hmõi. Scd in remediũ peccati ſuperbie t mittit deus hominẽ ruere in peccata guia ⁊ tur⸗ pia tho. vbi ſupꝛa. Unde Iſido in li.de ſũmo bo. dicit. Qui detinetur ſupbia ⁊ nõ ſentit. labitur 1 carnis lururiã vt ꝑ hanc humiliatus confuſione exurgat.idem grego.in moꝛ.tractans illud iob. xij. Qui.ſ.deus diſſoluit baltheuʒ re⸗ u.i. pmittit frangi caſtitatẽ ſctõꝝ ·. vt.ſ.recognoſcant ſupbiã Exemplũ in vitaſpatrũ de vno qui cũ ex magna puritate ⁊ ſanctitate paſceretur ab angelo lapſus in ſuꝑbiã ita fuit deuictus ſtimulo carnis ꝙ de/ relicto heremo ibat ad ſeculũ ad implendã cõcu⸗ pꝛincipale. ſupbia oñdi?᷑ eſſe maxim peccatoꝝ cu diẽ põ. vſq; quaq;.i.maxime iniq agebant ſuꝑbi. vñ glo.ibi dicit.maxim peccatũ in hoie ẽ ſn bia. Et ad idẽ facit qð dicit glo.ſuꝑ illud pð.Et muũ daboꝛ a delicto maximo. hoc eſt a delicto ſuꝑbie qð eſt vltimũ redeũtib⸗ ad deũ.⁊ pꝛimũ recedẽti/ bus a deo. Iſið. etiã in li.ð ſummo bo. dicit. Om ni vitio deterioꝛẽ ſcito eſſe ſuꝑbiã ſeu pꝛopter qð a ſummis ꝑſonis vel a pꝛimis aſſumit᷑ ſeu ꝓpter qð ex bonis oꝛit᷑. Qð aũt ſupbia ſit grauiſſimum omniũ peccatoꝝ octo rõniba ꝓbax.ſ. rõe auerſio⸗ — * , nis. opꝑatiõis.pmiſſiõis.vitatiõis.oppoſt itiõis aſ ſimilatiõis.adheſionis ⁊ iniuriatõis. Et pꝛio auerſiõis ꝓbat᷑ ſic In peccato moꝛta li attendunt᷑ duo.ſ.auerſio ab incõmutabili bono. ⁊ cõuerſio ad cõmutabile bonũ.licʒ aũt ex ꝑte cõuerſionis ad cõmutabile bonũ ſuꝑbia non ſit grauiſſimuʒ peccatoꝝ eo ꝙ excellẽtia quã ſupb ioꝛdinatcap/ petit nõ habet maximã repugnantis ad bonũ vir tutis tñ ex ꝑte auerſiõis ſapbia habet marimam grauitatẽ cuiꝰ rõ eſt qꝛ in alijs peccatis hõ auer/ titur a deo. vel pꝛopter ignoꝛãtiã.vel pꝛopter in⸗ firmitatẽ aliquã. vel ꝓpter concupiſcẽtia alicuiꝰ alterius boni. ſed ppter ſuꝑbiã auertit᷑ a deo exhᷣ 6 piſcentfã ſuam.ſed in via hoſpitatus apud duos germanos religioſos. dum ad eoꝝ inſtantiã eos inſtrueret in ſe reuerſus penitẽtiaʒ egit. Quar to pꝛobatur idem rõne facilioris vitationis ſic. Peccatum tanto eſt grauius quanto faciliꝰ põt vitari ⁊ nõvitatur. Sed peccatum ſuperbie faci lius poteſt vitari alijs peccatis.ſ.ipſo cognito. ergo ſi ñvitet᷑ grauius erit. Signãter aute dictũ eſt ipſo cognito. ſlam motus ſupbie occulte ſub repens anteqᷓ; depꝛehendatur per iudiciũ rõnis noò hahet maximã grauitatẽ.⁊ difficult᷑ tales mo tus vitantur pꝛopter eoꝝ latentiam. Unõð in põ. In via hac qua ambulabã.ſ.bonoꝝ operũ abſcõ derũt ſuperbi laqueũ mihi.ſed depꝛehenſi ꝑ rõez facilitervitantur ⁊ hoc ex triplici co nſideratione Pꝛimo ex conſideratione infirmitatis ꝓpꝛie. m illud Ecẽi· x. quid ſuperbis terra ⁊ cinis. Secundo ex conſideratione magnitudis diuie. Job.xv.Quid tumet.i.ſuperbit contra deũ ſpũs tuus. Zertio er conſideratione paruitatꝭ bo noꝝ noſtroꝛum. Nam quo ad bona nature vel foꝛtune dicitur Eſa.xl.Omnis caro fenũ ⁊ omis gloꝛia eius quaſi flos feni. Quo ad ſplritualia di — citeſa. lxiiij. Oms iuſticie vre qſi panꝰ merunte Kum ergo ex hmoi oſideratiõe ſuperbia compꝑta Defacili poſſit vitari ſi ñ fit erit ꝗuiſſimuʒ.Tho. vhi ſupꝛa. Quinto ꝓbatur idem rõ ne oppoſitõ nis ſic. Illud eſt grauiſſimũ ⁊ maximũ peccatuʒ quod marime opponit ſe deo.ſed ſuperbia eſt hu luſmodi. ergo ⁊c. lam boecius dicit ꝙ cũ omia Vicia fugiant a deo ſola ſuperbia opponit ſe deo ſicut fecerunt deſcendẽtes ex noe nemroch cum ſuis cum voluerunt edificare turrim ꝑtingentẽ ylſqʒ ad celũ.vt ſi foꝛte inũdaret diluuiũ poſſent ſe a deo ðfendere in illa turri ⁊ nõ ſi ubmergi. ſed deus confudit ſupbiam eoꝝ.quia cũ moniti per angelos noluer̃t deſiſtere. cõfuſe ſunt ibi ⁊ diuer ſificate lingue eoꝝ vt nõ poſſent ſe mutuo intel⸗ ligere. et ſic opoꝛtuit eos dimittere ĩichoata. Uñ ⁊ ipſa Sapia ait. Superboꝝ ⁊ ſublimiũ colla ꝓp Pria virtute calcaui.confundẽdo et conculcãdo eos multiplr.· Sexto ꝓbatur rõne firmioꝛis adheſionis ſic. Quanto peccatũ firmius eſt ⁊ mi nus ſepabile tanto ẽ grauius.ſed ſuꝑbia eſt hu⸗ iuſmodi.q̊ ⁊c̃. Qð ꝓbatur multipliciter. Nam ſi ſeparetanima ſenſibilis ab homie nuuquid crit concupiſcẽtia oculoꝝ in homie.certe non ⁊ tam̃ eſſet ſuꝑbia. Item q̃ntum ad pctũm ire. Nam ſi tollatur vt nõ fiat alicui iniuria.nunqᷣd iſtõ crit apꝓppetibile quod eſt vindicta. conſtat qð non. et ꝑ ablationẽ iniurie remouebit᷑ vindicta. ct tainen erit ſuꝑbia.i.appetitus inoꝛdinatꝰexcellẽtie. Itẽ cuʒ motiuũ inuidie ſit odium aliene felicitatis. ſi ſit vnus homo ſolus in mundo. nunquid erit rriſticia aliene fel citatis. certe non. et tamen poterit eſſe ſuperbia. Superbia igitur quia mi⸗ nus ſeparabile rõne iam dicta.iõ grauiſſimum. Scptimo rõne aſſimilatõis ſic. Sicut ma ioꝛ virtus eſt illa que nos magis aſſimilat chꝛiſto. ita ⁊ maius eſt vitiũ illud qð magis nos aſſimi⸗ lat diabolo. ſed ſuꝑbia eſt hmõi. Uñ dicitur iob ↄ xli.de diabolo. Ipſe eſt rex ſuꝑ oẽs filios ſuꝑbie ergo ⁊c. Octauo rõne iniuriatiõis. Illð eſt gra uiſſimũ ⁊ maximũ pctm̃ qð maxime iniuriatur deo ⁊ auertit ⁊ derogat deo ſed ſuꝑbia eſt hmõi. crgo ⁊c̃. quod ptz ꝑ alig diſcurrendo. Nã ꝑ blaſ/ phemia homo iniuriat᷑ bonitati diuine. quia eſt Poccari in ſptritũ ſanctũ. ꝑ mẽdaciũ iniuriatur homo veritati diuine ſed per ſuꝑbiam iniuriat ercellentiſſime iuaieſtati diuine. qð ptʒz. quia ſu perbire eſt q̃i ſuꝑ ſtatum homis ire hoceſt quaſi quandã eqlitate dei appetere.⁊ ſic iniuriari ma⸗ ieſtati diuinc. Hec alexander.ij. parte. q.xxx viij. Raxy. um g ſupbia ſit maximũ ideo deteſtãda et euitãda.⁊ remediũ ad hoc notat᷑in.ꝭ.ſehn. Muagti ad tertiũ pꝛin.. . cipale.ſcʒ de remedio hoc eſt qðᷣ ait po.A lege at tua nõ declinaui.q̃ dicat. Superbiideo in ique agunt ſuꝑbiendo quia declinãta lege tua nolen tes ſubijci ei. Ego aũt nõ declinaui ab ea.ſʒ ſi ubij cio me ei fuãs eam ⁊ ſic vito ſuꝑbiã ſicergo qui vult vitare ſupbiam non declinet. ⁊ nᷣ recedat a lege dei eterna ꝑ affectum queẽ volõras ſua oꝛ dinans cuncta ad fines ſi uos. ſubijciẽs ſe volun Cati ſue.Qui eni eſſe vult vt deus. ait Aug. ſuper ps.viij.ſcʒ ſacere volũ tatẽ ſuaʒ nõ dei ꝑuerſe vlt ſimilis eſſe deo.ſicut diabolus ⁊ pꝛimus homo qͥ noluit diuino teneri pᷣcepto. Item nõ decliner a lege naturali ꝑ effectũ que docʒ inferioꝛẽ ſubij⸗ ci ſuꝑioꝛi ꝑmaxie ⁊ ei nõ velle equari.Unð dixit antiochus. Et ſi peſſimus tñ inſtinctu naturali ductꝰ. Juſtũ cſt hominẽ ſubditũ eſſe deo ⁊ nõ pa ria ſentire de co.ij. Machab. ix. Decʒ etiã hoiem vilem ſe reputare.cum clare videat ſe eſſe vermẽ et cinerem. Uñ michee.vi. Humiliatio tua ĩ me dio tui.Item nõ declinet a lege diuiali ſcripture per intellectũ frequẽter meditando ruinas ſuꝑ⸗ boꝛꝝ.que ibi referũtur.vnde ab ea ſibi caueat ne ſimilia patiatur. Hinc vᷣgo beatiſſima in canti cis Luce.i.Diſperſit ſuꝑbos mente coꝛdis ſui. ideſt eos qui ſunt ſupꝑbi nõ primo motu. ſʒ men⸗ te.i.deliberatõe.coꝛdis ſui.i.voluntate ipᷣoꝛũ ſu perboꝝ ſic exponit dominꝰ Jo. dñici fuꝑ magni ficat. Uel ſic vt refaratur illud ſui ad deuz. et eſt ſenſus. Deus diſpſit ſupbos. non ſententia com minatoꝛia velad tempus ſicut aliqͥs peccatoꝛel ſed mẽte coꝛdis ſui.ideſt deliberatione ſue volũ tatis immutabilis. Uel ſic. Diſpſit ſi uperbos in mentce ⁊ volũtcate. vt vbi pꝛius erant vniti cum deo ⁊ ꝓximis ⁊ in ſeipᷣis ſint ꝑ ſupbiã in ꝑtes di ſeparati a deo et angelis ſuis bonis.⁊ in ſe uiſi in diuerſa vitia diſtractiſicut patʒ de ſuperbia luciferi hominis primi.⁊ nabuchodonoſoꝛ qui fuerũt diſpſi lucifer de celo in inſernũ ⁊ dem 6es binc inde ꝓ aera. homo de paradiſo in mundũ ꝑ diuerſos ritus idiomata ⁊ loca.Nab uchdono⸗ ſoꝛ de regno in deßtum cum diuerſis feris. oms mentc diſpſi ⁊ intellectu ⁊ affectu. Vñ gre.ĩ mo ralibo. onſideret homo elatus qͥd in terra me⸗ reatur ſi angelꝰ pᷣlatus in celo ꝓſternitur.de pe. diſt. ij. F. pꝛincipiũ.De ruina luciſeri ſcribit Zu. x. Ubi chꝛiſtus dixit diſcipułſuis admonẽs eoſ cauere ſibia ſuꝑbio. Uidebam ſathanã ſicut ful gur de celo cadẽtem. ⁊ per quod vitiũ ceciderit onñndit Iaias dices. xuij.c. Quomoõ cecidiſti luci fer de celo ⁊c̃.qui dicebas in coꝛde tuo.in cclum aſcendam ⁊c.ſimilis ero altiſſimo.qð di cere ſc; deliberate cogitatõis ⁊ affectionis fuiſſe ſuꝑbia ondit ſubdens. detracta cad inferos ſuꝑbia tua vbi dicit Aug. de qonib veter teſtamẽti ꝙ dya⸗ bolus elatione conflatus voluit eẽ vt deus abſo lute ſeʒ in nullo ſubeſſe. Pꝛo decla ratõe ſcien/ qum ꝙ triplexeſt eq̃litas ſeu ſilitudovna omni mode equiparãtie.alia eminẽtie tertia eſt excel⸗ lencie in conſecutõe gloꝛie virtute ſue nature. Prima eq̃litas vel ſimilitudo eſt in ꝑſonis diut uinis.Unde amb.tractans illð põᷓ. Deus qͥs ſi⸗ milis erit tibi.dicit.vtiqʒ filius qͥ eſt ymago pa tris. Hancequalitatẽ vel ſilitudinẽ licʒ quidaʒ dicant angelũ appetiſſe.ſcʒ eſſe vt deus qꝛ q;uiſ hoc ſit inpoſſibile.tamẽ vt dicit Aug hoc habz ceca ambitio vt ſemꝑ pᷣſumat q; poſſit Sed hoc omino eẽ impoſſibile ꝙ iſto mõ appetierit dei ſi⸗ militudinẽ pᷣm oiĩmoda eqparantiã pbat᷑ triplici rõne. Pꝛima ẽ qꝛ qᷓ;uis s poſſit piꝰ deſiderare qᷓ; poſiit hẽe:nõ tñ põt plꝰvelle qᷓ poſſit eſtimare qꝛ intellectũ voluntas ſequitur nõ excedit. hoc autẽ nõ poterat angelꝰeſtimare. Scða rõ eſt qꝛ certiſſimum eſt creaturam non poſſe adequari done Mlbi deie Mnnn drſen nähoien feci othuſne pnr nsſe her on lisſui. Snen poi ſ gni Hack wac nnd Nw Nrhen man an iiis Uine mptande ninn . ſebi onise iſutni acen cciilv vincnn dng iſein ipun nin uit/ nitn Gofm uc Nn. nis neizr hcgi⸗ r᷑atoꝛi.neè etiam ipᷣa natura humana que erat in chꝛiſto. Unde yſaie.xl.dicitur Cui ſimilẽ feci ſti eum. Hoc autẽ ſciuit angelus cum hꝛet intel lectum perſpicaciſſimũ.ergo nõ appetijt Tertia ratio eſt ex parte angeli.quia impoſſibileẽ ꝙ an elus appetat aliquod bonũ quo exiſtẽte iam ip e idem nõ eſſet Nulla eni natura que eſt inferio ris gradus appetere poteſt ſuꝑioꝛis nature gra dum ſine ſuiipſius coꝛruptõe.q̃ non cadit in in tellectu.nec ꝑ cõſequẽs in appetitu.ſicut canis non appetit eſſeleo.quia ſi tranſfertur in dum ſuꝑioꝛis nature iam non eſſʒ. Secunda equali tas eſt pᷣeminentie.ſcilicꝭ in nõ ſubeſſe alicui.ſʒ pꝛeeſſe omniby angelis ⁊ cunctis inferioꝛibo qð eſt pꝛopꝛiũ dei Et quãtum ad hoc licet angelus potuerit appetere omibus pꝛeeſſe angelis ⁊ cre/ aturis inferioꝛibo.non tamẽ potuit apere ꝙ ab ſolute nõ eſſet ſub deo.Et hoc ꝓpter tres ratões. Prima quia eſt hoc impoſſibile angelũ ⁊ omnẽ creaturã nõ eſſe ſubiectam creatoꝛi.nec eniʒ hoc eadme potuit in eius appᷣhenſione quaſi poſſibi le. Secunda ratio eſt quia ipᷣe angelus deſine reteſſe ſi totaliter deo ſubiectus nõ eſſet. Ter tia rat o eſt quia tota eius ꝑfectio eſt eſſe ſub ðo quia torũ bonum angeli eſt in hoc.ꝙ ſcilicʒ deg ſubeſt. ſicut tota claritas aeris eſt ex hoc ꝙ ſubij citur radijs ſolis. Tertia equalitas eminentie ſeu excellẽtie eſt habere beatitudinẽ ex nullo me/ rito ſuo vel alieno.⁊ hec eſt eminentia quam ap petijt ãgelus cũ dixit Silis ero altiſſimo.Fuit ergo peccatũ ſuꝑbie ſue in hoc ꝙ ad ↄſequẽdam ſuꝑnalem beatitudinẽ ſuam que in plena dei vi ſione conſiſtit.nõ ſe erexit in deũ tanqᷓ; in finale: ꝑpfectõem ex eius gra deſiderãs cum alijs ſanct⸗ ſed eũ ↄſequi voluit ꝑ virtutẽ ſue nature.non tñ ſine deo in nata oꝑgante.ſed ſine deo g'am ↄferen te.Et qꝛ hẽe finalẽ beatitudinẽ ꝑ vᷣtutẽ ſue natu re oĩno abſqʒ gra alicuiꝰſuꝑioꝛis.eſt pꝛium deo manifeſtũ eſt ꝙ qᷓntuʒ ad hͥ appetijt angelus dei equalitatẽ. Uñ q̃ntũ ad bᷣ appetijt etiã deo non ſubijci.vt ſcʒ eius gratia ſupᷣ ſue nature virtutẽ indigeret. Hec tho · ij. ſent di. v. Et pᷣma parte.q. lxiij.Non ſolũ aũt in lucifero fuit ſuꝑbia. ſed ẽt in alijs angeł qui cecider̃t cũ eo. Un ðꝛ Apoc̃.ꝙ dꝛaco cauda ſua i.exẽplo traxit tertiã ꝑtem ſtel⸗ laꝝ.i.angeloꝝ in trã.ſ.infernalẽ.Sʒ qꝛ incertꝰ ẽ nobis nũerꝰ angeloꝝ qᷣ cccider̃t.ponit᷑ ibi nũerꝰ determĩatꝰ aliq̊ mõ.i.tertia ꝑs ꝓ indetermiato. Quõ aũt alij angeli peccauer̃t exemplo pᷣmi dak tale exemplũ Siẽ miles oꝛdinatꝰ ſub rege ⁊ ſub ouce exercitꝰ.hʒ bonã volũ tatẽ ſequẽs volũtatẽ ducis dirigẽtis volũtate ſuã in regẽ.⁊ malam ſe quẽs voluntatẽ duc ᷓ volũtateʒ reg/.ſic qͥdã de inferioꝛibo angeł ſequẽtes volũ tatẽ pᷣmi angeli cõtra volũcatẽ dei peccauer̃t. alij diſſentiẽtes a volñntate pᷣmi angeli peccãtis.⁊ ſequẽtes volũta tẽ diuinã deo imobilr adheſer̃t. Uñ iob.iiij.Ec⸗ ce qͥ uiũt ei.ſ.deo nõ ſunt ſtabiles.ſ.in bñ eẽ gr̃e quo ad malos.Et in angeł ſuis·i.a ſe creatſinue nit pꝛauitatẽ.ſ.ſuꝑbie.ingel dic in plurali Sʒ diſpſit ſuꝑbos mẽte coꝛdis ſui ꝑ aerẽ caliginoſũ vbi hincinde hitant. Mulca aüt magna ⁊ mira ſcðam ſimili bilia dicũtur in lege diuia. i. in ſcptura de angel pꝛimi excellentia ꝑmaxime Eʒech.xxviij. Tu ſi⸗ gnaculũ ſilitudinis ⁊c. Hec aũt tam mira inqᷣt BGꝛeg.illa exponẽs.xxxij.moꝛaliũ. Idcirco deeo ſcribuntur vt homi oñdat᷑ quid ipᷣẽ ſuperbiat de elationis ſue culpa paſſurus ſit. ſi ferien do illi parcere noluit queʒ creando in tanta gloꝛia cla⸗ ritatis eleuauit.de pe.di.ij ca.finali. De luperbia pꝛi⸗ §. n. moꝝ ꝑentũ dit Aug.ad Hoꝛoſium̃. Ho mo ela tus ſuꝑbia ſuaſioni ſᷣpent obediens dei manda ta ↄtempſit:ſ.de ñ comedẽdo ð ligno ſcientie bo ni ⁊ mali. Suꝑbia &̊ pꝛeceſſit appeti tũ ſcientie boni ⁊ mali ⁊ viciũ gule.ſʒ ſecuta ẽ ſuaſiõeʒ ſpen tis.Fuit autẽ ſuꝑbia pꝛimi homis in hoc ꝙ ap⸗ petijt immoderate.ſiłitudinẽ dei q;tũ ad ſien/ tiam boni ⁊ mali pncipałr. Secũdario aũt appe tijt ſimilitudinẽ dei qᷓntũ ad potetiã.vt ſcʒ vtu⸗ te nature ꝓpꝛie oꝑaretad btitudinẽ ↄſequẽdam. Pꝛo qͥꝝ declaratõe ſciendũ ꝙ ſimilitudo dei ẽ triplex.ſ.eſſe noticie ⁊ potẽtie. Prima ſiłlitudd ſcʒ in eſſe fuit impᷣſſa homi a pncipio ſᷣm illð ge2- neß.i.Fec ðs hoĩem ad ymaginẽ ⁊ ſilitudieʒ ſuã Et angelo Eʒech xxviij.Lu ſigculũ ſiłitudi nis Scxa eſt ſiłitudo noticie ſeu ſcie.⁊ hanc ſimili tudinẽ angelꝰaccepit ĩ ſua creatõe.Uñ ſubditur in auẽte Eʒech.pᷣdicta.Plenꝰſapia. Sʒ hõ hanc ſiłitudinẽ in ſui creatõe nõ accepit in actu ſed in potẽtia ſolũ. Tertiaẽ potentie ſimilitudo.ſcx opꝑandi aliqͥd qͥ ad beatitudinẽ ꝑ ſe ꝑueniret. an Sulg ⁊ hõ nõ peccauit appetedo pmã ſimilitu Hinẽ. ſ.nature. peccauit aut homo in appetendo tudinẽ pꝛincipalłr.ſ.ſciam bõi ⁊ ma li. ſicut ſpens ei ſuggeſſit. vt ſcʒ ꝑ vᷣtutẽ nat᷑e pꝛo pꝛie ſciret.vel ꝑ ſeipᷣm cogſeceret qͥd ſibi boni vel mali futuꝝ eẽt. Scðario appetijt diuinã ſiliiᷣᷣ⸗ dqinẽ qͥ ad potentiã.vt ſcʒ vᷣtute ppꝛie nat᷑e oꝑare tur ad beatitudinẽ ↄſeq̃ndã ¶Un aug. de va reli⸗ gione diẽ ꝙ mag voluit ſua potentia frui qᷓ; dei⸗ Notandũu aũt ꝙ pctm̃ pᷣmoꝝ pntũ.ſ.ſuꝑbia nõ fuit ſimpłr ſ̃uiꝰalijs pctis hoim qð patʒ.qꝛ ma ioꝛ eſt ſupbia q̃ qͥs deũ negat łblaſphemat łodit qᷓ; ſuꝑbia qᷓ qs iuoꝛdiate appetit diuina ſilitudiꝗ nẽ.qlis fuit ſuꝑbia pᷣmoꝝ ꝑntũ.Sed fuit graui us illud pctm̃ ceter ſᷣm quid.i.ſᷣm aliquẽ modũ id eſt m ↄditionẽ ꝑſonaꝝ peccãtiũ.pctm̃ eĩ illõ habʒ maxim guitatẽ ppter pfectõem ſtatꝰ eoꝛũ qꝛ erant in ꝑfectiſſimo ⁊ ſũmo ſtatu.⁊ ex h̊ fuiſſi mepeccauerũt.Tho.ſe.ſe.⁊ ſuꝑ.ij.ſent᷑. Et q;uis ambo equalr peccauer̃t.i.in genere.qꝛ ambo ſu⸗ hbier̃t cõꝑando ad inuicẽ pctm̃ eoꝝ habent ſe ſiẽ excedẽtia ⁊ exceſſa. Supbia mulier fuit ãuiꝰ tri plici rõne.ſ.elatõis.ſuggeſtiõis ⁊ inclinationis. Pꝛio rõne elatiõis.q; maioꝛ fuit elatio mulie ris credẽtis ſuaſioni ſerpent/qᷓ;ᷓ viri nõ credent Scoo rõe ſuggeſtiõis.qꝛ mir nõ ſolũ peccauit ſed ẽt viro pctm ſuggeſſit. vñ peccauit in deũ ⁊ ĩ ꝓxim. Tertio rõne inclinatiõis.pctm̃ eni viri ex h diminutũ eſt. qꝛ ↄſenſit in peccatum amica bili quadã heneuolentia q̃ plerũq; fit vt offẽdat deus ne ex amico ꝗs fiat inimicus. Sed ex ia CTitulus II ꝑte pctm̃ ſuꝑbie ade fuit gᷓuiꝰtriplici alia rõne. Pꝛimo pꝛopter maioꝛẽ ingratitudinẽ magis eniz fuit ingratus adam eo ꝙ plus cerat mẽte ſpi rituali pᷣditꝰ ꝓptmagnitudinẽ ſciẽtie ſibi d ate. Scðo pꝛopt᷑ maioꝛẽ rebellionẽ. Maioꝛ eni fuit inobedientia ade.eo ꝙ pᷣceptũ pꝛimo fuit ſibi da tũ.exinde eue ꝑ eũ. Tertio ꝓpt᷑ maior dãni icur ſionẽ.Nã maiꝰ dãnũ ſecutũ ẽ ex pctõ adeqᷓ; eue. nã qꝛ in adã erat hũanũ genꝰ vtualr ſeu ſemialit᷑ vt in pᷣncipio actiuo.iõ ex pctõ ipᷣiꝰ coꝛruptũ eſt. et trãſfuſum pccm̃ ĩ hũanũ genꝰ.non aũut ex pctõ eue.Nã ſi ſola peccaſſʒ nõ fuiſſʒ hũanũ genꝰ infe ctũ.Alexander in ſe ecunda ꝑte.et tho. uperbia qᷣ cã fuit trãſgreſſois diuini mãdati ſũt multiplices.Et pmo q̊ ad totũ genꝰ hũanũ ẽ tri plex.Et prima qͥdẽ infectio aĩaꝝ cũ coꝛꝑibo infũ/⸗ ditur.ſc; pctõ oꝛigĩali.ppt᷑ qð niſi purificent᷑.dei viſiõe ⁊ glia ꝑpetuo pᷣuant᷑. Scðm ẽ quia ex illo oꝛiginali ẽt purgato remanẽt anie vulnerate i. noꝛantia.malicia.cõcupiſcẽtia.⁊ difficultas a bonũ. Tertiũ eſt.qꝛ ex illo oẽs ſunt ſubditi moꝛ ti coꝛpali ⁊ omib penalitatib q̃s ſuſtinemꝰ.fa⸗ mis.ſitis.eſtꝰ⁊ frigorꝭ.iĩnumerabiliũ ĩfirmitatũ coꝛꝑis. Uñ apłs. ad Ro.v.ꝑ vnũ hominẽ pecca tum.ſ.oꝛiginale intrauit in mũdũ.⁊ ꝑ peccatum moꝛs.Quãuis enĩ eua pᷣus ſuꝑbiẽdo peccauerit ꝓpter qð dicit Ecci.xxv. Rmutiere initiũ factuʒ eſt peccati.⁊ ꝑ eã̊ oẽs moꝛimur.tñ qꝛ młr nõ fuit vniuerſale pᷣncipiũ totius hũane nature.qꝛ non tota hũ ana natura fuit in eua ſʒ in adam. ſcʒ vt in pᷣncipio actiuo ſeu ꝑfectiuo. Jõ totum pctũm fuit in adã ↄſumatũ qn mulieri ↄſenſit. Si eniʒ adam nõ enf iſſet peccãti mulieri.ꝑuuli deſcen dentes ab eis nõ ↄtraxiſſent pctm̃ oꝛiginale.nec pe ↄſeq̃ns moꝛtẽ neceſſario incurriſſent.herueꝰ Et iõ ſignãter aplłs dixit ꝑ vnũ hoiem ſcʒ Adam Et qᷓ;uis illa die q̃ peccauer̃t pꝛimi parẽtes non fuerit moꝛtui actu. tñ fuer̃t imediate moꝛti coꝛ⸗ poꝛis obnoxij. Et ſic inrelligikilld eis a dño di⸗ ctũ.In q̃cũq; die comederitꝭ ex eo moꝛte moꝛic/ 2 minĩ. Geñ.ij.ideſt moꝛti eritis obnoxij.ſᷣm tho mã.⁊? auguſtinuum. . Hecundo pena in⸗ . flicta cõmuniter pmis ꝑentib ex ſuꝑbia ẽ tripłx Prima eſt gre ⁊ oim vᷣtutũ amiſſio.Uñ auguſt. Pꝛiceps vitioꝝ dũ vidit adam ex limo terre ad vmaginẽ e?ꝰ factũ pudicicia oꝛnatũ.tẽperãtia cõ poſitũ.caritate ſplẽdidũ illos primos ꝑentes ilł donis ac tant bonis ſpoliauit.ꝑiterqʒ peremit. ſ.ſpũalr pᷣuãdo gra.de pe.di.ij.pᷣnceps.Et h̊ in⸗ nuit᷑ cũ dẽm fuit a deo.E cce ada factꝰ ẽ q̃i vnꝰex nob ſciẽs bonũ ⁊ malũ.Etẽ locutio ſctẽ trinita tis.et iõ dicit q̃i vnꝰex nob.ſ.ꝑſonis diuis.⁊ ſũt verba inc: epãtis.q̃i diceret.ad b̊ factꝰerat vt bñ⸗ ficio gre dei eſſz ſit ðs ꝑ adoptionẽ ſʒ p ſuperbiaʒ et inobediẽtiã miſer hò ꝑdidit ⁊ factꝰeſt ſilis be/⸗ ſtijs.vñ fec eis ðs tũicas pelliceas vt ſe cog̊ſcerẽt Uel ſunt verba deterrẽtis taʒ eos qᷓ; ceteros ho mines a vitjs ſuꝑbie ſᷣm aug.qd. Ecce quõ pu nitur ſuꝑbia homĩs Sca pena inflicta vtriqʒ fuit rebellio carnis ſeu ſenſualitat ad ſpm̃ q̃ pꝛi⸗ mo apparuit in mẽbr genitalib. Uñ aug.in li.ðᷣ ciui.dei diẽ ꝙ ſenſert motũ carnis ſue.i.ſtimu/⸗ los carnis ꝓpt᷑ qð erubeſcẽtes ad iuicẽ fecer̃t ſibi periſomata de folijs.i.cooꝑimẽta vt ſerabolas. et ſic ſecuta ẽ recognitio verecũdie ł ↄcupie. Uñ ð Geñ.iij. Et aꝑti ſunt oculi eoꝝ. Uñ augꝰ.ſuꝑ Geñ.Nõ ẽ credẽdũ ꝙ pᷣmi ꝑntes eẽnt pꝛoducti clauſis oculis pᷣcipue cuʒ de muliere dicat᷑ ꝙ vi⸗ dit lignũ qð eſſet pulcꝝ viſu.ſʒ aꝑti ſtad aliqd in tuẽdu ⁊ cogitãdũ qð nũqᷓ; an aduerterãt.i.ad in uicẽ ſe ↄcupiſcẽdũ qð añ nõ fuerat.ſpũalr ãt atꝑi/⸗ ti ſtocłi eoꝝ; vnus.ſ.difficultatis in bono alius facilitati malo.ł ad malũ aꝑti ſt᷑.i.coguer̃t vtrũ Yortia ↄoſp C X/II in eis. Zertia pena eſt S.ci vincis excluſio reſidẽtie ðᷣ loco ta ameno Nã poſt pctm̃ excluſus ẽ eadẽ die de ꝑadiſo.Dicit᷑ eniʒ geñ.iij. Emiſit eũ dñs de ꝑadiſo voluptatꝭ. Unð grego. Quid ꝑadiſo iocũdiꝰ.qͥd celo ſecuriꝰ.⁊ tñ hõ de ꝑadiſo.⁊ ãgelꝰ ð celo peccãdo cecidit dẽ adam Pmꝰhõ ꝙ pctõ ð padiſo eiectꝰ c. hẽ qꝛ nobilitatẽ dei a ſe eiecit nobilitate loci puat᷑.diſt.xl.q̃libet. DPic locꝰꝑadiſi qᷓ;uis nũcñ deſuiat hoim ad vſũ qꝛ inacciſſibił eſt.tñ ſᷣuit ei ad documtũ:Primo e dũ cognoſcit ſe ppter petm̃ illo fuiſſe puatũ. co qꝛ ꝑ ea ꝗᷓ coꝛpalr in illo padiſo ſt inſtruit᷑ ſpũalr de his qᷓ ꝑtinẽt ad ꝑadiſum celeſtẽ q̊ pᷣpat nobiſ aditꝰꝑxpᷣm.Tho.ſe.ſe.q.lxij.Et ne bomo poſſit ad placitũ ſuũ illuc redire poſita ſunt ibii pedimẽta.ſ.cherub.⁊ gladiꝰ flãmeꝰ atʒ vᷣſatil ad cuſtodiendã viã ligni vite. Geñ.iij. Hocãt ſic in telligit᷑ fim lrãm.Locꝰeni illiꝰpadiſi viðꝛ eſſe in⸗ acceſſibił pᷣcipue ppt᷑ vehemẽtiã eſtꝰin loc intine dijs ex ꝓpiuqᷣtcate ſoł.⁊ b̊ ſigficatʒ flãmeũ gladiũ qui vᷣſatilł ðʒ ppe ppꝛietate motꝰ circularj hmõi eſtũ cauſant.Et fit ꝑ cherubin qꝛ ꝑ angelicũ mi niſteriũ credit᷑ ibi eẽ aliq̃ ignea cuſtodia.tho.vbi 5.poſt Aug. Spũalr aũt duplex reatꝰqͥ ꝑpctũm incurrit᷑ deſignat᷑. Primꝰẽ amiſſiõis glłie qͥ cõſi⸗ ſtit in viſiõe dei.i.plena cognitõne.⁊ iõ collocat᷑ añ ꝑadiſum.cherub qͥ inipꝛetat᷑ plenitudo ſcie.q̃ excludat ab ipᷣa viſiõe. Scõðs reatꝰ ſeu pena ẽ ignis gehẽne ⁊ iõ ponit gladiꝰflämeus. ſlam ꝑ gladiũ vltio diuie iuſticie deſignat᷑ q vt ðꝛ vſatił ideſt ex vtraqʒ parte incidens.quia animam erx coꝛpꝰcruciabit Deſignãt ẽt iſta tria ꝑ q̃qs ex pec catis redit ad deum.ſcilʒ per cherubin.ideſt per ſciam ⁊ cognitõem dei gignẽ dilcõnis.ꝑ gladiũ verſatilẽ.i.tolerãtie paſſeʒ ſᷣm mgrm i.ij.ſent. , pue fuit inflicta triplex pẽa ex ꝑte coꝛpis Pꝛima fuit terre ſterilitas.cum dictũ fuit. Maledicta terra in opere tuo.⁊ exponitur multis modis vi delicet terra non gratis paſcet te ſicut feciſſet in ſtatu innoctẽie ſed nec ſemper ex equo reſponde bit laboꝛibus tuis.quia aliquando multum la boꝛat ⁊ parum vel nihil recolligit.quod cſt in pe nam Et ſic maledicit᷑ terra nò in ſe ſed in ope⸗ re. inquantum punitux homo ex terra non — — — —— — ni hmn ſb dols. edi Gi ocan ien lgdin lagin itag⸗ As i nas. n . mhde RKn le Minlti ri trdi gfinin iſcn dei Cütre ni hnot ümi ho Hedc cloe hole ſN Capitulũ eipiens fructũ quẽ deberet m laboꝛem ſuum. Al ſic maledicta tra.i.qꝛ peccaſti ꝓpt᷑ vxoꝛẽ q ti/⸗ bi debuit eẽ ſubiecta.iõ ⁊ male dicta erit tra ſub⸗ dita tibi 2 n rãdẽs ad deſideriũ tu. Et qꝛ pecca ſti ꝑmulierẽ q̃ tibi debuit eẽ in adiutoꝛiũ.ideo ?æ3 terra q̃ tibi eẽ debuit in ſᷣuitiũ erit maledica. qꝛ in tediũ ⁊ laboꝛẽ.vel ꝓpterea terra maledicit᷑ nõ adam ad terrenaũ homies ne ſimilia faciẽtes ſi milr maledictõe ferian?ꝭ Scðda pẽa ẽ culturean xietas. UVñ ðᷣꝛ ei. In laboꝛe ⁊ anxiecate comedes ex ea ⁊c̃. Geñ.iij.i.laboꝛando victũ qres.Et hec pena laboꝛis ẽ cõmunis. Nullꝰei er tra comedit niſi pᷣcedente laboꝛe vel in ſe ł in alio. Nam ⁊ cõ templaciui ſi nõ laboꝛãt ĩ vita actiua.tñ ex labo rib alioꝝ de terra comedũt.Ante aũt pccm̃ ⁊ ſi oꝑatus eſſʒ hõ terrã nõ fuiſſʒ ad laboꝛẽ ſed ad ſo latiũ ⁊ delicias ſᷣm auguſtinũ q̃ntũ placuiſſʒ. Tertia pena ẽ anguſtie acerbitas.ibilſſpinas et tribulos germiabit tibi.ſᷣm Rabbanũ.ſpine au tem pctm̃ erãt.ſʒ nõ vt homi laloꝛẽ inferẽt.ſicut ſerpẽtes ⁊ alia noxia q̃ añ homini crant innoxia ſᷣm ctho.vbi.S.poſt aug.Spũ aliter ſpine ſũt pũ/⸗ ctiones ſeu ſtimuli pctõꝝ q̃ ex carne pueniũt ve lutiex terra.vel pũctiões toꝛtuoſaꝝ qſtionũ ⁊ tri bulos cogitationũ q̃ de nimia ſolicitudie pꝛoui ſionis vite pueniunt m gloſam. W Oulieri aut in ſpeali &X& tres pene er ꝑte coꝛꝑis ſunt ex ſupbia inflicte. Pꝛima ẽ labo in poꝛtando ꝓlem conceptam. Vñ diccũ ei Geñ.iij.Multiplicabo erumnas tuas ⁊ cõceptꝰ⁊c. Multitudo ↄceptuũ inducit᷑ in penã młieri nõ ꝓpter ꝓcreatõem ⁊ multiplica tionẽ plis q̃ fuiſſet ẽt in ſtatu innocẽtie.ſʒ ꝓpter mltiplicationẽ afflictionũ q̃s mulier patit᷑ ex h ꝙ diu poꝛtat fetuʒ vñ ⁊ młxr fetoſa citius ſeneſcit et moꝛitur. Scða penaẽ doloꝛ in ꝑtu. Uñ dðꝛ In doloꝛe paries. Omis eni mir q̃ cõcipit i pctõ ð nccẽitate parit cũ doloꝛe. Sola eni vᷣgo maria ſine coꝛruptiõe ↄcepit.ſine laboꝛe poꝛtauit. ſine doloꝛe peꝑit.qꝛ eius conceptꝰnõ fuit ſᷣm legẽ na ture a pᷣmis pentibo deriuatã.Si aũt młxr nõ cõ cipit neq; parit.patit᷑ ſterilitat ðfectũ qui pᷣpon derat pᷣdicij penis. Uñ ⁊ amb. Pudoꝛ eſt femis nuptiaꝝ pᷣmia nõ hr̃eqͥb ſolaẽ hec cã nubẽdi.ſ. pncipalis.idem. Cõiugij pᷣmiũ ⁊ gra nuptiaruʒ part eſt femiaꝝ xxxij.q.ij.pudoꝛ. Tertia pena inflicta młieri ẽ uitus in obſeqndo.ibi.ſubviri ptãte etla⸗ q intelligit᷑ ex ꝑte coꝛꝑis. ã ex ꝑte anime deo r. Z. ubie . troducta in penã nõ ſolũ qᷓ;tũ ad regimẽ.quia ẽt añ pctm̃ vir fuiſſet caput mulierꝭ ⁊ gubnatoꝛ eiꝰ ſʒ ꝓut młr ↄ ꝓpꝛiã volũtatẽ nccc hʒ volũtati viri parere Ita ꝙ añ petm erat ſubiectõ mulier ad vi rum ex reuerẽtia ⁊ dilcõne poſt pctin eſt ex timo re.⁊ ſic eſt ſubiectio Ai ᷣuilis ei inflicta in penaʒ peccati. Hinc aug. Satis apparet quẽadmodũ femias viris ſubditas eẽ ⁊ pene famulas lex vo/⸗ luerit eẽ vxoꝛes.xxxiij.qv.hec unago. Ecce quot mala ex ſuꝑbia. Uñ ðꝛ adam exemplũ meum ab adoleſcentia ma.— LCapitulũ.ij. de quatuoꝛ ſpẽbus ſuꝑbie. B ubijcitſi ⁊ vir. Hecẽt ſubiectio ẽ in Eſpeciebus ſuperbie dicit Bꝛe. in. nij:li. moꝛa. ꝙ qtuoꝛ ſut eꝑ ſpẽs ſupbie qᷣb ois timoꝛ arrogantiũ demöſtrat᷑. ſ cũ bonan ſemetipſis hfe crhmar. aut ſibi datũ ðſuꝑ ꝓ ſuis meri putãt. aut certe cũ iactat ſe hze ꝗð nõ hnt. aut deſpectis ceterę ſin gulariter videri appetũt. Et ð his pᷣt exponi lõ pſal.cxxx.Dñe nõ ẽ exaltatũ coꝛ meũ.ſ.affeccãdo excelletiã inoꝛdinate ſup ꝓpriam mẽſurã.⁊ ſicbo na mihi collata mihi attribuẽdo nõ a deo reco⸗ gnoſcendo.q̊ ad pmã ſpẽm Neq; elati ſunt oculi mei.o culi ſq; eſtimatois ⁊ affectõis nõ ſũt vlcra debitũ in altũ leuati.bona q̃ͥ a deo agnoſco meri tis meis aſcribẽdo pᷣncipałr.qͥ ad ſcdᷣam ſpecie,ʒ ſſeq; ambulaui in magnis.magnifſicãdo in me: vel apð alios bona mea ſpũalia ł! cꝑalia ea poſſi⸗ dendo vel minꝰhñdo. q̊ ad tertiã ſpim Neq; in mirabilib ſuꝑ me.ſ.ãbulaui eſtimatõe.mirabi⸗ lia ⁊ q ſi ſingularia ſuꝑ me exiſtẽtia p̃ ceteris in⸗ tuendo ⁊ alios ex h̊ deſpiciẽdo. Jõ aũt nõ me ex altaui aliq̊ iſtoꝝ modoꝝ.qꝛ vt ðic ſaluatoꝛ mat thei.xxiij.? Lu.xuij.Qui ſe exaltat hũiliabit᷑. Et pꝓuer. Añ ruinã exlcabit᷑ ciuitas.Exaltare ẽ rẽ ex imo in altũ leuare.quod facit ſuperbia.vt patet ex eius ethimologia. Uñ apte figuratur per ven tũ de quo ðꝛ Mar.vi.q erat eis ventꝰ orius ſcʒ diſcipulis nauigãtibo in mari. Erat eis ventus contrarius vbi tria notatur. RPii oꝓpꝛietas ⁊ multiplicitas elatiõis.ibi.erat Scðo nocibilitas ſeu maligni, (ventus. tas huiuſmodi infectionis.ibi:contrarius· Tertõ irremediabilitaſ eiꝰmalignatõis.ibi:eis Nã in mari hꝰ ſecli nauigãtibo vẽtꝰ ſuꝑbie ↄꝛiat qꝛ bõis oꝑibo inſidiat᷑ vt pereãt.vt diẽ Aug.Eſt eni matia vẽti ſᷣm Al.vapoꝛ terreꝰ.frigidꝰ ⁊ ſic⸗ cus q elenat᷑ vtute radij ſolarj.⁊ cleuatꝰ⁊ igroſſa tus in aere ipellit aerẽ faciẽdo aliqñ rumoꝛẽ q eſt magnꝰ.ſic ſuꝑbia ẽ qdã cogitatõ ſubtiłq̃ ð fra coꝛdis egredit᷑ ſicca humoꝛe gre.frigida caritate qꝛ caritas ñ inflat.i.Coꝝ xiij.iq cogitatio calo⸗ re.iinoꝛdiato amoꝛe excellẽtie trahit᷑ ſnp ĩ altuʒ p eſtimatõem ſupᷣ ſe.⁊ rumoꝛẽ fac ſe magnifican do.Hicẽ ille vetꝰfigurate qͥ veniẽs a regiõe de⸗ ſerti.pcutiẽs domũ in q̃tuoꝛ angulł vbi ſeptẽ fi⸗ lij iob cũ trib ſoꝛoꝛibꝰ ↄuiuabãt deiecit ea.om̃s oppᷣmẽs itra exiſtẽtes. Job.i.qꝛ vicʒ vẽtꝰ ſuꝑbie imiſſus a diabolo ꝑ tẽptatõʒ ꝗ deptũ ðꝛ.qꝛ om̃i gra ðrclictꝰ?pcutiẽs domũ mẽt ſeu oſcie iuſti in qtuoꝛ ãgulł.i.vᷣtutibo cardialiboſi ei aſſentiat᷑rue re fac.⁊ ſeptẽ dõa ſpũſſci cũ tribꝛvᷣtutibi theolo⸗ giꝗ figurat ꝑ filios ⁊ filias extiguit.vt nulla ibi virtꝰ vel gra vina reimaneat vbi ſuꝑbia regõt. Si gnãt᷑ aũt pdicte qᷓtuoꝛ ecaltatães ſeu ſpẽs ſuꝑbie E q̃tuoꝛ vẽtos q̊s vidit daniel i mari magno pu gnare.vt hẽ Dañ.vij.ſ.oꝛiẽtalẽ.auſtralẽ.occidẽ⸗ Eſt ergopꝛi⸗ S. I. alem ? adionare. ma exltatõ ſeu ſpẽs ſuꝑbie cũ qᷣs ex ioꝛdiato aꝑpe titu ꝓpe excellẽtie bonũ hirũ nat᷑alłẽ vt igeniũ . in tellectũ.mẽoꝛiã.foꝛtitudieʒ coꝛpꝑis.pulcritudieʒ vel bonü tꝑale vt diuicias.gloꝛis honoꝛc.pote⸗ DUĩÿ Citulus II tiam.vel ſpũale vt grãm.ſciam.ſapĩam.pᷣdicatõ nẽ.ꝓphetiã ⁊ hmõi.ſibi attrihuit q̃i a ſe bꝛẽt non a deo. Ubi nota ꝙ ſuꝑbia cõſiſtit nõ ſolũ ĩ cogi⸗ tatione ſʒ ẽt in affectõe.ſuꝑb ei nõ credit h.ſ. ñ ſit aliqd bonũ in ſe vł alio qð ñ ſit a deo.ſʒ de bo no qð hʒ ſeipᷣm ita magniſicat ac ſi ab alio nõ ha beret ſz a ſe. Pꝛo cꝰ declaratõc ſciẽdũ ſᷣm.b.tho. ſe. ſe. q.lxij. ⁊ in.ij. ſent᷑.diſt. xlij. ꝙ eſtimatio rõlis de aliqᷓ bono pᷣt coꝛrũpi dupłr.vno mõ in vniũ⸗ ſali.Et ſic coꝛrüpit᷑ eſtimatio rõnis.ſ.in vniuer⸗ ſali q qͥs eſtimat vniuerſalr bonũ qð hʒ nõ hr̃e a deo ſʒ a ſeipᷣo.⁊ h̊ ꝑtinet ad infidelitatẽ cũ recta fides hẽat ꝙ ðs ẽ actoꝛ oim bonoꝝ. Scðdo coꝛ⸗ rũpitur eſtimatio rõnis in ꝑticulari ꝓptaliquaʒ paſſiõʒ ſᷣm ꝙ errãt qͥ ogant᷑ malũ vt ðꝛ Pꝛouer. liij. ſicut vᷣbi gra.ſi aliqͥs ſentiret in vniuſali foꝛ⸗ nicatõeʒ nõ e& pctm eẽt infideł.nõ ãt infideł cen/ ſet᷑ foꝛnicatoꝛ ꝗᷣ foꝛnicatiõeʒ elegit tãqᷓ; bonũ ꝓpt᷑ Hõ Paſſionẽ Ita a ſili ſi qͥs exiſtimaret vniu/⸗ alr ⁊ abſolute deũ ñ eẽ oĩm creatoꝛẽ łhomi grãz Pieritis dare.eſſz hereſis vel infidelitati pctm̃ Sʒ ꝙ aliqs ꝓpt᷑ inoꝛdinatũ amoꝛẽ ꝓprie excellen tie. ita de bonis ſuis gliet᷑ ac ſi ea a ſeipᷣo hꝛẽt. ꝑ⸗ cinet ad ſuꝑbiã non ad infidelitatẽ. Iſta ſpẽs pᷣma ſuꝑbiept figurari ꝑ ventũ oꝛiẽtalẽ qꝛ ſicẽ ab oꝛiente oꝛit᷑ nob lux.ita a deo oꝛit᷑ nob oẽ bonuz gre ⁊ nat᷑e. de qͥ ſuꝑbo ſc eraltat ſibi attribuendo de bᷣ p⸗t illð intelligi. onager aſſuetꝰ in ſolitudie attraxit vẽtũ amorſui. Hec viðꝛ fuiſſe exaltatõ ſuꝑbie luciferi.ſcʒ appetẽdo ⁊ eſtimãdo ꝓpꝛia vᷣtu te ſine deo ꝑ gram oꝑante ad głam ꝑuenire vt di ctũ eſt. S. Et de bᷣ yſa. xuij.ðꝛ. Quõ cecidiſti de ce lo lucifer qͥ mane oꝛiebar coꝛruiſti in trã.qͥ vłne⸗ rabas gẽtes.ꝗ dicebas i coꝛde tuo Aſcẽdã ĩ celũ ſupꝑ aſtra dei exaltabo ſoliũ meũ.ſedebo in mõte teſtam̃ti.i laterib aqlonis. Aſcẽdã ſr̃altitudieʒ nubiũ.ſilis ero altiſſimo. Uerũtñ ad infernũ de aher in ꝓfundũ laci.Et q̃ſi cãm ſubdit.detra⸗ cta ẽ ad inferos ſuꝑbia tua.qua ſciliq; vſus ẽ in ſermõe pᷣdicto. Ubi nota ꝙ dicta pꝛophetia ſᷣm Nxycolaũ delyra ⁊ alios.habʒ duplicem intelle⸗ ctum litteralæ. Exponitur eni ⁊ de Nabuchodo ſoꝛ cuiꝰ reguũ emicuit vt lucifer ſuꝑ alia regna. et mane oꝛtum dicit᷑ quia fuit ᷣma monarchia mundi ſcʒ aſſirioꝝ.qui ⁊ gentes multas vulne/ rauit ⁊ debilitauit.ſubiugans ĩmꝑio ſuo ⁊ ſub/⸗ miſit ſibi populũ dei.ſcʒ populnʒ iudeoꝝ.quod notat᷑ in ſequẽtibus. am aſcendit in celuz.id eſt in populũ dei celeſtẽ.ſuꝑ aſtra.i.ſi uꝑ ſanctos viros.ſedebo in mõte.id eſt in templo dei quod erat in monte.in lateribus.i.cũ magno extermi nio.ſuꝑ altitudinẽ nubiuʒ.i.ſi uꝑ ꝓphas dñando eis ⁊ captiuãdo.ſilis ero altiſſimo ñ recogſcẽdo hoc a deo ſʒ ꝓpꝛie vᷣtuti aſcribẽdo.ſʒ qꝛ a deo ñ re cognouit ſʒ ſuꝑbiuit.ad ifernũ ðᷣductꝰc.⁊ ad ni⸗ hilũ redactũ ẽ regnũ eiꝰin balthaſar filio vel ne poteſuo. Sʒ exponitẽt ad lr̃am ⁊ cõmuniꝰð an gelo pᷣmo Et ibi notãtur plła expimẽtia guitateʒ pcti illiꝰ. Et pᷣmo b̊ ondit᷑ exnate dignitate cuz ð lucifer qͥi lucẽ ferẽs ꝑ excellentiã Fuit enĩ ſi upß̃ mus intoes angelos creatos. ſᷣm illð Gꝛeg. de Pe. di.ij. l. fi. Et iõ maglingratꝰ⁊ rephẽſibilis.qꝛ R pla bõa ceterjrecepat nate ⁊ gre. Aliqᷣ tñ dicũt ñ fuiſſe ſupᷣmũ ſimplr. ſʒ ſᷣm qᷣd.i.i aliqͥ oꝛdie pᷣnci patuũ vel angeloꝝ łarchangeloꝝ. Scdo ondit᷑ guitas qͥ ad oꝛigis pꝛioꝛitatẽ cũ ðꝛ.q mane oꝛie baris.i.in pᷣncipio añ oẽm creaturã ita.ſ.q nlła añ eũ ſʒ ples poſt eũ.ſᷣm narratiõeʒ lr̃e geneſ ſũt create. Qui potuit videre ſe nihil creaſie. ſed deꝰ totũ feciſſe. Tertio ex crimis oꝛiginalitate cũ dicit᷑ coꝛruiſti in trã.Auertit eni ſe a diuia a ↄtẽ⸗ platõe ⁊ cõuertit ſe ad ſui ↄſideratõem. ⁊ ſic coʒ ruit. Pꝛimũ eni oĩm bcroin mũdo fuit ſuũ. Quarto ex pcti ſocietate.ibi.qvłnerabas gẽtes i.ſpũs qͥs ſecũ trahebat ſuo exẽplo ꝑnicioſe ſu⸗ ꝑbie ·guiꝰvtiqʒ peccat ⁊ tãto ples inficit ſuo exẽ plo iniq̊. Quito ex pcti firmitate.ibi.qͥ diccbas in coꝛð tuo.Non eni fuit qͥdẽ motꝰa nata ł alio ꝑſuaſus pᷣmoꝝ ꝑntũ.ſʒ cũ malicia et aſſiduitate exſe ꝓcuratꝰ. Sexto ex ſugbie immẽſitate.ibi. aſcendã in celũ nõ empyrreũ.qꝛ ibi erat vbi crea tus fuerat.ſʒ in celũ ſanctiſſime trinitatj.vt ſci 15 ſic ipe eſt glioſus ex ſe.ita ipᷣe aſcẽderet ⁊ ꝑuẽiret ad gliam quã nõ nõdñ adeptꝰfuerat ꝑ ꝓpꝛiã vix tutẽ ſine adiutoꝛio gr̃e. Septio ex pncipatꝰ ſin gularitate. ibi. ſuꝑ aſtra dei eraltabo ſoliũ meuz ideſt ſuꝑ angelos ceteros vt mibi ſᷣuiãt. Octa⸗ uo ex ſapie ſublimitate quã appetijt.ibi. ſedebo in mõte teſtamẽti.appetijt.ſᷣm Berñ. eſſe ſi imileʒ dei filio quẽ vidit incarnandũ.⁊ ꝙ daturꝰ erati mõte ſion legẽ teſtamẽti noui.Appetebat ̊ ⁊ ipſe eẽ legiſlatoꝛ Nono ex malicie nocibilitate ibi.ĩ lateribo aqlonis.vñ ꝓcedit vẽtus frigidꝰ ⁊ affli⸗ ctiuꝰ.i.ſuggerã ⁊ flabo in pᷣmis ꝑntib vẽtuz ſuꝑ bie vñ frigidi fiant amoꝛe dei.qð fecit ex inuidia ſua. Decimo ĩ cognitiõis naturalitate ibi aſcẽ dam ſuꝑ altitudinẽ nubiñ.i.ſuꝑ ſubtilẽ cognitõ nẽ ꝓpharuʒ.i.oia erũt mihi pᷣuia ſine dei adiuto rio. UVltimo in dei eqlitate.ibi.ſilłis ero altiſſi mo,qrẽdo adoꝛari vt deus.qð freq̃nt᷑ faẽ qᷣrẽdo adoꝛariꝓ deo.ſicut apð gẽtiles adoꝛantes in ſta tuis demões.⁊ cuʒ xpo dixit Math.uij.hec oĩa tibi dabo ſi cadens adoꝛaueris me. dicitur autẽ tunc dixiſſe hoc.quia ex ſuꝑbia ſua quã tunc in/ currit omia mala fac in contẽptũ dei.Et ꝑhanc ſuꝑbiã iniuriat᷑ hõ deo in ſeipᷣo.qꝛ faẽ ſe totalem cãm. boni ꝙ hʒ a deo.Cõtra quẽ apłs.i.ad Coꝝ iiij. Quid hẽs qð ñ accepiſti ab alio ſaltẽ a deo a quo bona cũcta ꝓcedũt imediate łmediate. Ja⸗ cobi.i.Om̃e datũ optim ⁊ oẽ donũ pᷣfectũ deſur ſumẽ deſcendẽs.Et.i.ꝑalipo.xxix.TLua ſunt oĩa et q de mau tua accepimꝰdedimꝰtibi.Et ſubdit apoſt. Si aũt accepiſti qͥd gloꝛiar].ſ.in teipᷣo vel apð alios qᷓi nõ accepis.ſ.ab alio ſed a teipſo ha beas qð pꝑtinet ad ingtitudinẽ. Unð gregoꝛius Accoꝛis ſui grãm negare ↄuincitur.quiſibi tri buit bonũ quod oꝑatur.Et inde ex ſua ingrati⸗ tudine meretur amittere.quia ſᷣm Auguſti.Qð deus dederat gratis abſtulit ingratis.ſicut nar ratur in libꝛo de ſeptẽ donis de q̊daʒ magno do ctoꝛe legẽte ſolẽniter epiſtolas Pauli.et cũ qua dam die laudaretur a quodam qꝙita bene legerʒ dixit ex ſuperbia ꝙ melius intelligebat qᷓ; ipſe apoſtolus.pꝛopter quaʒ ſuperbiã immediate eſt ſ⸗ Nis nge gn de lmi iſe Ueſan. ggi goſeſu⸗ ſuoge dicchas Alalo utue ebi. Wie Kſc; 1ir prüän apareſn liünen LDau .ſecche ümi wari Körpe itneihi t pingl Cimidn bia i luto Daiſt ijio inſta o wreue wncin robn etotnen l⸗ i1 idchr unton tſubt chor en ſhhru⸗ Giſcin ſncn, f Hecida ſpẽs exaltatõisꝭ.I 5 hab 0 meritoꝛ ſuperbice oblit? penit? olĩm vt nec vn lr̃am ſci ret ↄſcere. ſt cu qs bonu qad bz a deo meritoꝛieé ſibi aſcribit credendo aliqᷓm excellentiaʒ in nat᷑a vel gra vel foꝛtuna.i.in tꝑalib ſuis merit ⁊ vir — „ . tute hrc pᷣncipałr quã nõ pt niſi ꝑ dei gram obti nerc. Cũ g̊ ſuꝑbus inoꝛdiate appetat excellẽtiaʒ vltra ſibi pᷣfixã a deo.qꝛ ad maioꝛẽ excellentiam ptinet alics qð bonũ qð bʒ aſe bẽat nõ ab alio. Vli ab alio hẽat maior ercellẽtie ẽ ꝙ merit ſuis illud acqſierit q; ex gra ſiñ ſufficiẽti merito.iõ ſu perb eſtimat bre bona a ſe vel merit ſuis a deo Ivᷣm tho. Sʒ merita nrᷣa ſunt inſufficietia ad ea qͥ ꝓ meritreddunt᷑. Et ipoꝝ meritoꝝ ñ ſola cauſa nos ſumꝰ.ſj pᷣncipalis cã eſt gra q̃ ẽ tm̃ a deo.vñ apłs.Nõ ex oꝑib iuſticie q̃ fecimꝰnos.ſed ſᷣm ſu am miam ſaluos nos fec.inqᷣt ad Titũ. Non ex oꝑibo inq; pᷣteritis q̃ nulla erãt.qꝛ vt ðꝛ. Cuʒ nõ duũ nati eent aut aliqd boni vel mali egiſſẽt dixit deꝰ Jacob dilexi.eſau odio habui.nõ tñ impar/⸗ tiendo maliciã odiſſe ðꝛ Eſau.ſed nõ dãdo graʒ ſiẽ iacob.nec ex oꝑibo pñtib a nobᷣ facqꝛ no ſũt ↄdigne paſſiones hꝰ tpis q̃.ſ.ſunt in tribulatio⸗ nib ⁊ oꝑibo bonis in qᷣb hõ patit᷑ laboꝛẽ ad futu rã gloꝛiã. Ro.viij Neq; ex futurqꝛ ſi ns kuige rit aliquẽ bonũ futurũ ⁊ bñ vſuꝝ gr̃a iðo ſibi de dit qꝛ tũc tꝑale vt eſt oꝑatio hũana cẽt cã eterni ſcʒ pᷣdeſtinatõis ꝗᷓ eſt ab eterno. qð ait apłs ad Ephᷣ.i.Elegit nos añ ↄſtitutõeʒ mòi vt ſimꝰſcti ct imaculati nõ qꝛ eramꝰ futuri ſʒ vt ſimꝰ ꝑ eius electõem. Scðm qꝗ̊ ſuã miam ſaluos nos feẽ pᷣn/ cipaliter ñ ex meritis niſi ſecũdario. Sʒ in nat᷑a lib q̊ʒ cũ ðs ſit actoꝛ ᷣmꝰ oĩm accionũ ⁊ motoꝛ omniũ motionũ.nec intelligere nec velle nec ſen tire. nec viuere nec oꝑari poſſumꝰ ſine eiꝰ iſluxu Et in libꝛo de caus ðꝛ ꝙ oĩis pꝛima cã plꝰ influit in cauſatũ ſcòe cauſe q; ipa cã ſcõa. Uñn vſa.xxvi. Omia oꝑa nr̃a oꝑatus es in nob dñe.Et apłs.ij ad Coꝛi.iij. Nõ ſumꝰ ſufficiẽtes cogitare a nobiſ aliqͥd qᷓi er nobᷣ.ſ.pᷣncipali vᷣtute nr̃a Quãuis eni Ss ꝓpter bõa q̃ qs facit multiplicet ei ſpũalia.cõ ſeruet naturalia augmẽtet tꝑalia.nõ tñ dʒ eſti⸗ mare qꝙ os b̊ faciat qᷓi ex debito tãq; ſua oꝑa ſint cã pncipał hmõi ↄceſſiõis ſʒ ſua libalitas. Mul tos ẽt videmꝰ mag iduſtrios ⁊ laboꝛioſos ⁊ ſan ctius viuẽtes.⁊ tn nõ ſtt ita abũdãtes in tꝑalib. Figuxrat᷑ iſta ſpẽs ſuꝑbie ꝑ ventũ auſtralẽ q eſt ca lidus ⁊ venit a regiõe multũ calida.qꝛ de merit ſq; eximie bonitat nimis ↄfidit. de qͥvento dicit᷑ Danieł. vij. Huiꝰ ſuꝑbie vento fuit ꝑcuſſus ſla buchodonoſoꝛ qñ dixit in palacio ſuo conſiſtẽs Noõne hec babilon mag quã ego edificaui et aimn/⸗ pliaui in roboꝛe meo ⁊c.ideſt vᷣtutemea.⁊ ſic ex/ ſupꝑbia attribuit vᷣtuti ſue nõ dei libalitati domi niũ illð.ſʒ punitꝰ ẽimediate ſic fuerat ſibi pꝛiꝰꝑ annũ in viſiõe ſub figura alti ſNimi alboꝛis demo ſtratũ. Naʒ in beſtiã mutatꝰeſt ꝗͥ tñ mutatio jm epyphaniũ fuit ſᷣm fantaſiam ipᷣiꝰ⁊ alioꝝ aſpici entiũ nõ ſᷣm nature ſpẽm vel ſubiaʒ.iõ aug. xvij. qeiiij. miroꝛ. vbi dicit Si deptãte pᷣſumi nabu/⸗/ chodoſoꝛ regẽ intẽde qͥ cauſa ſuꝑbie ex hoie mu⸗ tatus ẽ in bouẽ.Et vt ðꝛ in hiſtoꝛijs ſcolaſtic vi debatur ex ꝑte capitis vſq; ad mediũ coꝛꝑis bos ex reſiduo ſic leo.qꝛ ſcʒ tyrani i pncipio dominij ſunt laſciui ⁊ ceruicoſi.⁊ poſtea fiunt rapaces vt leo ppłos deuoꝛãtes.ſicq; amiſit regn p ſeptez tꝑa i.ãnos quib ſapiẽtes cũ filio ei s . no6 edgpiere eldregebant. 7 ipe cũ feris in deſertũ hĩtabat deo ſic diſponẽte. vt ñ lederet᷑ a feris.Et vt diẽ mꝗr̃ in hᷣiſtoꝛijs ſe⸗ ptẽ anni mutati ſunt in.vij.mẽſes qͥb paſſus eſt iſtã alienatõem mẽtis.⁊ in capite.xl.dieꝝ reuer tebat᷑ ad ſenſuzʒ ꝓpꝛiũ ⁊ flebat pctĩ ſuũ ꝑ alioſ.xl. dies. ⁊ exinde reuertebat᷑ ad iſtã alienatõem. vij. tams annis ſtetit ſine vſu regni. Uide hiſtoꝛiam que pulcra ẽ.Dañ.iiij. Sic ⁊ ꝓheta ſcũs qui fuit miſſus a deo de iudea i ſamariã.vt hr̃.iij. Re. xij ad repᷣhendendũ hieroboã de ydolatria.⁊ fuit ſi bi pceptũ ne ibi mãducaret ł biberet.poſtqᷓ; hoc fecit ſcʒ rehendẽdo hieroboã regeʒnõ timendo minas eiꝰ.ac ẽt bꝛachiũ reg ipᷣiꝰ a refactũ ſana uit ⁊ mũcra eiꝰↄtẽpſit.vt diẽ gre.in moꝛa.q̃daʒ occulta ſupbia mẽtẽ eiꝰ appᷣhendit merit ſuisail la maꝗ oꝑa eiꝰ aſcribẽs ĩ mẽti s obſcuritatẽ in ci dat tantã vt ĩ uitatꝰab alio ꝓphᷣa.ſ.falſo ad cõe dendũ ſecũ ex ꝑte dei ↄ mãdatum dei aſſenſit cre dens a deo illi fuiſſe pᷣceptũ.ſed ab eo repᷣhenſus in via. poſtea ſtrangulatꝰ ẽ a leone.ſed ⁊ Paulo aplo datus fuit ſtimulꝰ carnis ſue ſiue tẽptatio carnalis ſᷣm Gꝛeg.in moꝛalib.ſiue infirmitas coꝛꝑalis ſᷣm Auguſtinũ.ne incideret in hant ſu pbiam vt meritis ſuis aſcriberet illas magnifi⸗ cas dei reuelationes ꝓut ipſemet fatetur dicẽs. Ne magnitudo reuelationũ extollat me. dat? ẽ mihi ſtimulus carnis ⁊c. Zertia ſpes exaltatõis..III ſupbie ? cuʒ ſe iactat habere apud alios loqndo vel apud ſe exiſtimando hĩe quod non habet.vt cum quis reputat ſe habere acutum intellectũꝰ vel magnã memoꝛiã vel magnã induſtriã ĩ agen dis.vel peritiam in arte.vel pꝛudentiam in regi mine.vł pulcritudiuẽ in perſona.vel ſcientiam in mente. vel perfectionẽ in vita ſpirituali.et de hoc in ſe gloꝛiatur cum tamẽ reuera iſta non ha beat vel non tantũ ſicut eſtimat. Unde yſa. xvi. dicitur Audiuimus ſuꝑbiam moab. ſuꝑbus eſt enĩ valde ſuꝑbia ⁊ arrogantia eiꝰpluſq; virtꝰeiꝰ Hieronimꝰ. Nos pulices ⁊ vermiculi noſtram debemus ſciẽtiam in ſcientiã pꝛofiteri.et ex hoc perſectus eſt homo.Unð : Pꝛouerhioꝝ penul,/ðꝛ Vir cui locutus eſt deꝰper intimã cognitionem et gram.ſtultiſſimus ſum viroꝛũ.ſapientia non eſt mecuʒ. Seneca.Scio me aliqd pꝛofeciſſe.qꝛ hoc ſcio quod neſcio. Et ſi de ſcientia ſua debet quis humilia ſentire.paruaʒ ⁊ quaſi nullam re⸗ putando cum quaſi nil perfecte ⁊ complete ſciat᷑ etiam natura vnius muſce.multo magis de gra tia ⁊ virtutibus debet quis de ſe infima eſtima⸗ re.Nam de ſcientia vel ſapientia ſua poteſt ali/⸗ quam certitudinẽ habere.ſed de gratia ⁊ virtu⸗ tibus infuſis nullam. Et ideo apłus poſtq; dixe rat.Nibil mihi conſciꝰſum.i.ad Coꝛint.iiij.ſub dit.ſed nõ in boc iuſtiſicatꝰ ſum. Periculoſa eſt . Titulus I talis ſuꝑba exiſtimatõ ⁊ vanã confidẽtiã inducit de bonitate ſua. Uñ poſtea de facili ruit. Hac vi detur ſibi pulſatꝰ.petrꝰ aplła qñ xpᷣo ſibi dicẽte de ſcaãdalo ſui⁊ alioꝝ ⁊ poſtea de ſua negatiõc trina ipſe eſtimãs ſe habere illã cõſtatiam ꝑfectã.ſ.pꝛo eo tolerandi moꝛtẽ quã nondũ hẽbat.dixit. Etiã ſi opoꝛtuerit me moꝛi tecũ te nõ negabo.Lu.xxij. ſuꝑ quoverbo ambꝛo.ait. Heciõ dicta ſuntvt ſci amꝰ neminẽ ſe iactare debere. Nã ſi petrꝰ lapſus eſt qui dixerat.Et ſi alij ſcandaliſati fuerint in te. ſed nõ ego.quis aliꝰ de ſe iure pᷣſumat.deniq; da uid qui diterat.Ego dixi in abũdantia mea.ſ. de uotiõis ⁊ feruoꝛis non moueboꝛ ineternũ eã ſibi iactantiã obfuiſſe teſtat᷑ dicit.Auertiſti faciẽ tuã a me ⁊ factꝰ ſuʒ ↄturbatꝰ.hec ille.vi.q.i.imitare. Talis de ſe ſuꝑba exiſtimatio excecat intellectũ vt nec ſe nec agẽda nec deũ deü bñ ↄgnoſcat. Uñ figurat᷑ꝑ albuginẽ oculi q impedit viſum. Unde Bꝛeg.in paſtoali Pupilla nanq; oculi nigra vi/ det albuginẽ tolcrãs nihil videt.qꝛ videlicʒ ſen⸗ ſus hũane cogitatõis ſi ſtultum ſe pctõꝛemq; in telligit cognitiõem intime claritatis appᷣhendit ſi aũt candoꝛẽ ſapientie ſeu iuſticie appꝛehẽdiſſe exiſtimat a luce ſe ſuꝑne cogntiõis excludit.⁊ eo claritatem veri lumis non appᷣhendit qͥ ſc apð ſe ꝑ arrogantiã exaltat.diſt.xlix. Hinc eteni mira biliter hoies pene om̃s decipiunt.de ſe exiſtimã⸗ tes maioꝛa q; hẽant. Hac ſuꝑbia ſʒ occulta viðꝛ fuiſſe ductꝰ Joſias optimꝰ rex iuda qñ bellũ mo uit ſine cã ↄtra regem egypti.vt diẽ Jo.caſſianꝰ ĩ tractatu de vicijs.ſed in punitionẽ in bello occi ſus ẽ.vt hẽtur.iiij Reg.ſed iſta eſt differentia int electos ⁊ repbos.qꝛ ſi electi aliqñ ſuꝑbiunt cito redeũt ad humilitatẽ.ſed repꝛobi nunqᷓ;. Uñ io. xv. dicit᷑. Cunctis dieba ſuis ſuꝑbit impiꝰ. Ubi greg.in.xij.moꝛa.inquit.ſolent etiã electi in qui buſdã ſuis cogitatõibo ⁊ actibus ſuꝑbire.ſʒ quia Aecti ſunt cũctis dleb ſuꝑbire nõ poſſunt.quia pꝛiuſqᷓ; vitã finiãt ab elatõne ad hũilitatẽ coꝛda cõmutant.Impiꝰ vᷣo cunctis dieb ſuꝑbit.qꝛ ſic vitã terminat vt tamèẽ ab clatiõe nõ recedat. Cir cumſpicit ꝙ temꝑalr floꝛet in vita. carnis fidu⸗ ciam ponit.eamq; diu ꝑmanere eſtimat quã ad pſens tenet.ſolidatur in elatiõeanimꝰ in deſpe⸗ ctu adducit᷑ĩs ꝓpiquus q; repẽtina moꝛs ſurri piat nunq; ↄſiderat.Et ſubdit Joh. Et numerꝰ annoꝝ incertꝰeſttyrannidis eius. Ubi gregoꝛiꝰ Tyrannꝰpꝛopꝛie ðꝛ qui in cõmuni re publica ñ iure pncipatur.bñ ergo ſuꝑbiam tyranndidẽ vo cat.qꝛ qð nõnunq; alius in republica ab hocꝑ accepta dignitatis potẽtiam aliꝰ in ꝓuincia.ali us in ciuitate.alius in domo ꝓpꝛia.aliꝰ ꝑ laten⸗ tem nequiciã hoc exercet apð ſe in ſua cogitatiõe Nec intuetur deus qᷓntũ quiſqʒ valeat facere.ſʒ quantũ velit ſed cũ ſit incertꝰterminꝰ vite eius. cur extollicur q̃ſi de certo.q̃i dicat.de h̊ deberet eũ humiliare incertitudo vite.Ad bãc ſpẽm ſuꝑ bie prinet excuſare ſuos defectꝰ qꝛ ex h̊ ᷣm Tho. vxbi ſupᷣ homo ſibi arrogat innocẽtiam quaʒ nõ habet.ad quã ſuꝑbiam etiam multũ cõmuniter homies labũtur vt merito poſſit dici illuàů Hie remie viij.Nullus ẽ qui agat penitẽtiam de pec cato ſuo dicens qd feci.oẽs eni ſe exauſant. ſʒ v· diẽ Aug. Si te excuſas deꝰ accuſat.ſi te accuſas deus excuſat.i.parcit Uñ ⁊ pᷣmi ꝑntes requiſiti de traſgreſſione qꝛ non ſe accuſauerũt.ſed excu⸗ ſauer̃t.vir toꝛqndo ĩ ſociã veli deũ qͥ ðſiderat ſi⸗ bi talẽ ſocietatẽ.⁊ młr in ſpentẽ qꝛ deceꝑat.ideo ſubito de padiſo expulſi ſt. Uñ ⁊ gratianꝰ dic ꝙᷓ ſpes ſuꝑbie ẽ velle videri iuſtũ qͥ pctõꝛ eſt. atʒ hy⸗ pocrita ↄuincii qͥ ad imitatiõeʒ pᷣmoꝝ ꝑentũ ter giuen atiõe vᷣboꝝ pctã ſua leuigare ↄtẽdunt.ł liẽ cayn petm reticẽdo penitꝰ ſuppꝛimere q̃runt. vbi ſuꝑpbia regnat.hũilitas locũ nõ hʒ ſine q̃ nõ põt eẽ ſalꝰ. de pe.di.i.O.taciturnitas.c.qͥ demuʒ circa fi. Ad ̊ at.ſ.ad excuſandos ſuos defectus inducũtur multi ex h̊.ſ.ꝙ conſiderant defectus alioꝝ.⁊ ſic maioꝛes reputãtes.ſuos ꝑuipẽdunt Signat᷑ aũt hec ſuꝑbia ꝑ ventũ occidentalẽ. In occidente enĩ occidit lux.ſic hõ ſuꝑbit de bonis que non habz. ” 2 Muarta ſpẽs ſuper⸗ JS. I. bie eſt qᷓ ꝗqs eſtimãs ſe melioꝛẽ vł ſapiẽtioꝛẽ ceter alios deſpicit ⁊ ↄtcẽnit affectãs alijs dñari.de põt intelligi illð Job.xi. Uir vanꝰ erigi᷑ ĩ ſupbiã et qᷓi pullũ onagri libeꝝ ſe natũ eſtimat. Uereva nus ẽ tal.qꝛ leuis ⁊ nullo põdere timorjfirmatꝰ erigit.ſ.ſuꝑ alios qrẽs dñari ⁊ leges imponere. ſilis ẽ onagro.i.aſino ſilueſtri qͥ ꝑ ſiluãſi uaꝝ pꝛa „ uaꝝ voluptatũ diſcurrẽs nullis oneribo vł vin/ culis mãdatoꝝ teputat ſe ſubditũ ſʒ libe ad no cendũ cuicũq; deſpiciendũ ⁊ ↄuinciendũ Talłfu ir phariſeus ille q aſcendẽs cũ publicano ad ado rendũ in tẽplũ dicebat ſtãs. ſ.rigidꝰ i ſuꝑbia.ðs gras ago tibi.qꝛ ñ ſuʒ ſicẽ ceti hoĩm. adulteni.ra⸗ Et ſic ex ſuꝑbia ſe exaltado ⁊ ꝓxim publicanum deſpiciẽdo fuit repbatꝰ Qui at phariſeiexemplo ꝓxio ↄuinciat᷑ qð accidit freqnt᷑ ex ſuꝑbia. ſibi et alijs plura mala fac ᷣm Cribvᷣ. ſolũ eũ ꝗͥ peccauit.ſʒ ritui xpiano ↄtũelias inne⸗ ctũt. Tertõ deigliam blaſphemare faẽ. Siẽ eĩ nob recta agẽtib nomẽ dei glificatur.ſicnob pec cantibo blaſphemat᷑. Quarto eũ q audiuit obp. bꝛia.ↄfundit impꝛudẽtioꝛẽ ⁊ aduſarium facies. Quito ſtatuit ſe pene obnoxiũ reb ꝓlat qͥ ſibi nõ ↄueniũt.ptinet q̊ ad ſupꝑbiã ſe alijs pᷣponere alios deſpicere. Un ⁊ Amb.in libꝛo de offi. inqᷣt Si qs vo nõ obediat ep ſeſe extollere atʒ exal. tare ðᷣſiderãs q̃rẽs ẽt obũbꝛare merita epᷣi ſimu⸗- lata affectõe doctrine aut hũilitatis aut miſcoie is a vero deuiat ſuꝑbus.qꝛ vᷣitatꝭ ea regla eſt vt nihil faciat qs ↄmendãdi ſui gra q̊ minoꝛ alijs ſfi at. ne ſi qͥd boni oꝑis hñs id ad deſoꝛmationem alterius ⁊ vituꝑatõem exerceas.xi.q.iij.ſi quis. Exemplũ ponit Gꝛe.in dyalogo Tales ſuperbi nullũ timẽt.ſimiles diabolo.de quo ðꝛ Job.xli. Factus eſt vt nullũ timeret. Om̃e ſublime videt ptoꝛes.iiuſti vel ẽt hic publicanꝰ.ieiuno bis in ſabbato. decimas do oim q poſſideo Lucexviij. gmalaf. Pꝛio qͥdẽ audiẽ tem reddit peioꝛc.qꝛ ſi ſit pctõꝛ fit letioꝛ crimis inuẽto collega.Si ſit iubꝰextollit᷑ꝑ aliq̃ crimia inductꝰ de ſe mag putare. Scðo tal cõmunita tem eccie ledit.Non eni oẽs audiẽtes vituperäat Petunr ti Ws nohon/ eni. anun aongo⸗ ae dliut uee . jtuen e G ſoohee uto⸗ Infactn tin zoret! ſe cii, Capitulũ. I. De hac etiã Gꝛe.xxxuij.moꝛaliũ. circa finẽ ſic ait Quaſi tyrannꝰ qͥdam obſeſſam ciuitatẽ int̃cipit cũ mentẽ ſuperbia irrumpit.Et q̊ͥ ditioꝛẽ quẽq; ceperit eo in dominio durioꝛ exurgit.qꝛ qͥ ãplio res virtutes ſine hũilitate agũtur eo latius iſta dñant᷑. Quiſ quis vo eius in ſe tyrãnidẽ captiua mente ſuſceꝑit hoc pᷣmũ dãnũ patit᷑ ꝙ clauſo coꝛ dis oculo iudicij equitatẽ ꝑdit.Nam cũcta q̃ ab alijs bñ gerunt᷑ diſplicent.⁊ ſola ei q̃ ipſe vel pꝛa ue egerit placent. Semꝑ aliena oꝑa deſpicit. ſꝑ miratur qð facit.qꝛ quicqͥd egerit egiſſe ſe ſingu lariter credit.⁊ cum ſe in cũctis traſcendere ce⸗ teros eſtimat ꝑ lata cogitationũ ſpacia ſecuʒ de ambulãs laudes ſuas tacitꝰclamat Nõnunq̃m ad tantã elatõem mens ducit᷑ vt in eo qdð tumet etiã pꝰ oſtentationẽ locutõis effrenet᷑. Hec ille. ſicut feẽ phariſeꝰille ⁊c̃. Sʒ mirabiłr eos ðs hũi liat. Uñ ðꝛ Ecci.x.Sedes ducũ ſuꝑboꝝ euertit et ſedere fecit mites ꝓ eis. Uñ legit᷑ de qͥdã tyrã/⸗ no ſuperbo. ꝙ cum audiſſʒ pluries decãtari in ecẽia illud Diſperſit ſuꝑbos mẽte coꝛdis ſui.De poſuit potẽtes ð ſede.⁊ exaltauit hũiles. Uocat clericos ⁊ mãdauit eis vt deberẽt radere ð libr ſuis illos vᷣſus qꝛ falſi erãt dicens de ſede ſui do minij a nulio poſſe deponi.cui cũ ecõtra diceret᷑ nõ acquieſcebat.ſʒ ſic hũiliatus fuit Accidit vt quadã die iret ad balneandũ ſe cum magna co/ mitiua.cunq; dimiſſis veſtibſolꝰfuiſſet balneũ ingreſſus inde ad modicuʒ angelꝰ dñi appuit in effigie ülius dñi quaſi exiens de balneis nudus Cunq; oẽs eſtimarẽt illũ dũm eẽ ſuũ reindutuʒ aſſociantes oẽs cũ eo redeũt ad ciuitatẽ ⁊ ad do mũ.vero domino remanẽte in balneis trãſacta q; aliq̃ moꝛula exiens de balneis nuduſ nemin? inuenit.nec ẽt ſuos pãnos ſʒ q̃ſdam miſeros et conſciſſos.cunq; alios ñ hꝛẽt in ꝓmptu illos in dutus furoꝛe repletꝰ ʒ familiã ſuã.qꝛ eam dimi⸗ ſerant.reuertitad ciuitatẽ ⁊ incipit incrogare ia nitoꝛes de familia ſua nominãdo.nũc vnuʒ nũc aliũ ↄq̃rẽdo quõ eũ fuerãt auſi ita dimittere ſo⸗ lum. Illi vo quividerãt angelũ in foꝛma eius re uerſum domũ cũ comitiua quẽ dominũ crede⸗ bant videntes hũc male indutũ reputãt eũ vnũ fatuũ qui faceret ſe dñũm ex fatuitate.⁊ ſic deri⸗ dendo loq̃bant᷑ cum eo.ſicfit cũ fatuis.Lurbat᷑ iſte mag ⁊ mirat᷑ vadit ad palaciũ ⁊ multi cũ eo deridendo. Cunq; ab aliqbus maturioꝛib dice retur ꝙ dñs ciuitaterat in palacio ⁊ ꝙ ipᷣe erra bat.⁊ iõ nõ diceret talia.ille attonitus ⁊ pꝛe ad/ miratõe q̃i alienatꝰ dicit Quid eſt qð dicitis.nõ cognoſcitis me dñʒ veſtꝝ qͥ egreſſus paulo ante de ciuitate iui ad balnea.quõ ergo dicitis dñũm eſſe ĩ palacio.quis eſt iſte dñs alius qᷓ; ego.Fiũt hec nota angelo qͥ dñs putabat᷑. Qui ad ſui hũi⸗ liationẽ maioꝛẽ fecit eum vocari vt ſic loquẽdo coꝛã alijſ irredeat᷑ Et ille dñs male indutꝰvidẽs angelũ ab omibo haberi vt dñm.⁊ ſe contẽni.di cit quõ ipſe ẽ dñs ciuitatis.⁊ quõ dimiſſus fue⸗ rat in balneis.necẽt ſuas veſtes inuenerat.⁊ qð miratur quõ ipſe teneat dominiuʒ ciuitatis qð ſuũ erat.omneſq; in riſum ↄuertebat. Demum angelus vocauit eũ ſolũ in camerã.⁊ reduxit ſi⸗ ———— bi ad mentẽ ſuꝑbiaʒ ſuam q̃ vyſus pluries fuit in verb dicẽs ſe ð ſede nõ poſſe deponi.⁊ ideo illos verſus debere abꝛadi.ondens ſibi manifeſte per exꝑientiã quõ in bꝛeui imꝑceptibiliter fuat ſede nõ ſolũ pꝛiuatus.ſed fatuus a cũctis reputatus ⁊ iõ diſceret hũiliari ⁊ ñ ſuꝑbire.Qui reco q̊ſcẽs pctm̃ ſuũ indutus ab angelo veſtiboſuis.ipᷣo diſ parẽte greſſus de camera receptus ẽ a ſuis vt do minus narrans geſta ꝑ angelum. Dicitur autem ventus . contrarius q̃ntũ ad ſcᷣam ꝑtẽ qꝛ nociuꝰ ẽ. Siẽ eni a vento mat᷑iali młca nocumẽta ꝓcedunt.ita a vento ſuꝑbie młta nocumẽta ſpũalia. Sic enĩ ventꝰ vt pʒ ad ſenſũ ẽ aerj obſcuratiuꝰſeu ſpiſſa⸗ tiuꝰ ↄcitatiuꝰ ⁊ turbatiuꝰ.ita ſuꝑbia itelligẽtiã obſeurae Pue rI. ilt fuerit ſuꝑbia ⁊ ↄtumelia coꝛ ad malũ incitat. Uñ ⁊ gre.Obſtaculũ veꝛita ti ẽ ſuꝑbia ⁊ hoim pacẽ ꝑturbat.E zech.i. Uentꝰ turbinisveniebat ab aqlone.i.ſuꝑbia ꝑturbans venit ⁊ oꝛta eſt a demõe. Scðo ventꝰeſt ĩ mari tẽpeſtatis generatiuꝰ.⁊ hoc qꝛ vndaꝝ eleuatiuꝰ et ꝑ ↄſequẽs maris inflatiuꝰ⁊ in ꝑtes zrias extẽ ſiuus.vñ ⁊ nauigantiũ ſubmerſiuus Sic ſuper bia in mũdo bella ⁊ rixas cõcitat.dũ quiſq; vult eſſe maioꝛ ⁊ alteri dñari.vndas i.affectiões hu⸗ manas eleuat extollẽdo ſe? iactãdo mare coꝛdiſ inflat ⁊ in ꝑtes orias ſeꝑat. donec nauigãtes in naui ſuꝑbie ſubmergat.Math.xuij. Nauicula in medio marliactabat᷑ fluctibo.ſ.a vẽto.puerbᷣ. xiij. Inter ſuꝑbos ſꝑ ſunt iurgia. Teꝛtio ventꝰ eſt in tra mõtiũ ↄcuſſiuꝰ.domoꝝ ſubmerſiuusꝰ arboꝝ eradicatiuus qꝛ ſcʒ ſuꝑbia ẽtviros ſpũa⸗ les ſpiritu eminẽtis teptãdo pulſat ⁊ ſubuertit aſſentiẽdo.iij. Re.xix. Spũs grãdis ⁊ foꝛt.i.vẽ tus ſubuertẽs mõtes nõ in ſpũ dñs domus di⸗ ruit ⁊ collegia diuidẽdo Mach.vij. Flauer̃t vẽ ti ⁊ irruert in domũ illam ⁊ cecidit.puer.xv.Do mos ſuꝑboꝝ demoliet᷑ dñs.arboꝛes.i homineſ fructuoſos ⁊ gratijs multis dotatos aliqñ era⸗ dicat deſtruendo vt ſaulẽ Sap.iiij. Animietate ventoꝝ eradicabunt᷑.ſ.arboꝛes.Confringentur enĩ rami incõſumati ⁊ fructꝰ illoꝝ inutiles. Ec cleſiaſti.xxi.Subſtãtia ſuꝑbi eradicabit Quar to ventꝰẽ ſpume in aq̃ generatiuꝰ.veſice inflati⸗ uus ⁊ extẽſiuꝰ.paleaꝝ ⁊ pulueꝝ eleuatiuꝰ.qꝛ ſu ꝑbia quẽ adũſitate nõ deijcit in ſpumã vanitat ſi pᷣt adducit.⁊ ꝑ vanã glłiã inflãdo ⁊ eleuãdo ſb⸗ mergit. Sap̃. v. Spes ipij qᷓi lanugo q̃ a vento tollit᷑. ⁊ tanq; ſpuma gcilis q a ꝓcella diſpargit. Apls.ij.ad Coʒ.xij.Limeo ei ne foꝛte cũ venero nõ q̃les vos volo iueniã vos.⁊ ego iueniar a vo bis q̃lẽ nõ vultj.ne foꝛte ↄtentões ⁊ emulatiões ne inflatões ⁊ ſeditões ⁊c.ſint intyos.Deuto.i. Tumẽtes ſuꝑbia aſcẽ diſtj⁊c ioh.xxi.Erũt ſicut palee añ faciẽ venti.Sic ſuꝑbi qrentes honoꝛes et ſic ſe eleuãtes deijciũtur in miſeriã.ſiẽ ſuꝑbus antiochus de q̊.ij. Machab. ix. Qninto ven⸗ tus ẽ in coꝛꝑe humano multaꝝ egritudinũ cau ſatiuus.qñ ſcʒ in coꝛꝑe generat᷑ vel ibi clauditur vt infirmitas ylionum.toꝛſiones vẽtris. colica et hmõi.Sic ꝑ ſuperbiã multe infirmitates ſpi Q Ti 6 III. rituales Ecci.iij. Synagoge ſupꝑboꝝ non erit ſa nitas.Et q̃ infirmitates pctõꝝ oꝛiant᷑ ex ſuꝑbia oñdit Gꝛe.in. xxxuij.li.moꝛa.i fi. Cunctis nãq ſupba apð ſe cogitatõe tumẽtibus ineſt clamoꝛ in locutõe.amaritudo in ſilentio.diſſolutio ĩ hi loritate.furoꝛ in triſticia. inhõeſtas ĩ actõe. bõe ſtas ĩ ymagie.erectio ĩ inceſſu.rancoꝛ ĩ reſpõſt ise boꝝ mẽs ſꝑ eſt ad irrogãdas ↄtumelias valida ad tolerãdas infirma. ad obedienduʒ pigra.ad laſceſcendã alios impoꝛtũa.ad ea q̃ facere ⁊ debʒ et pᷣualet ignaua.ad ea aũt q̃ facere nec ðbet nec pᷣualet ⁊ ꝑata hecĩ eo qð ſpõte nõ appetit nullis exhoꝛtatõibo flectit Ad b̊ aũt qð lateter ðſiderat Irit vt cogat᷑.qꝛ dũ metuit ex deſiderio ſuo vile⸗ ſcere.optat vim in ipᷣa ſua volũtate tolerare hec ille. Sexto ẽ vẽtus lumis ⁊ ignis extinctiuꝰvt ptʒ ad ſenſum.ſic ſuꝑbia extiguit lumẽ gre⁊ ignẽ caritat ⁊ oim vᷣtutũ.Ecci.xxi.Domꝰq̃ nimis.i. valde locuplex eſt.ſ. vᷣtutibo.anihilat᷑ſ uꝑbia. vñ gre. Siẽ oĩavicia eneruat hũilitas.oẽſq; vtutes colligat ⁊ roboꝛat.ſic ſuꝑbia oẽs vᷣtutes oſtruit et eneruat. Idẽ greg.paulo ſupᷣ inqᷣt. Alia vitia eas ſolas vtutes impetũt qͥb ipᷣa deſtruũt᷑. vt vi delicʒ ira.patiẽtiã. caſtrimargia abſtinẽtiã. libi do ↄtin entiã expugnat Suꝑbia ãt ncq̃qᷓ; ẽ vniꝰ vᷣtutis extinctõne ↄtenta.ſʒ ↄ cũcta aĩe mẽbꝛa ſe erigit. ⁊ qᷓi generalis ac peſtiter moꝛbꝰcoꝛpꝰom̃e coꝛrũpit. Impedit q̊ʒ ſuꝑbia inuaſionẽ gre ⁊ vir tutũ Sic̃ ei ↄcauũ ẽ receptiuũ nõ ↄuexũ vt mõ⸗ tes.ita ſuꝑbia q̃ faẽ mentes eleuatas vltra cõem ↄditionẽ ĩpedit receptõem gr̃e. UVñ in figuraʒ ðꝛ ij. re.i. Motes gelboe qͥ ſignificãt ſuꝑbi.nec roſ nec pluuie.ſ.gre veniãt ſr̃ vos ⁊c. Tumẽ et ve co gnitõis ĩpedit. Uñ apłs ðt ad Ro.i.de phᷣis ſuꝑ bis ꝙ dicẽtes ſe eẽ ſapiẽtes ſtulti facti ſt ⁊ tradi dit eos ðs in repꝛobũ ſenſum.i.tradi ꝑmiſit. . „ V * ertio ſuperbie reme/. diabilitas inſinuat? ibi cis.ſ.diſcipuł ↄtrariaba tur vẽtus.qͥ laboꝛãdo ↄ ventũ ĩ nauigando ⁊ de mũ xpᷣo ad eosveniẽte.libati ſta vẽto.⁊ facta eſt cranqllitas Opoꝛtʒ g̊ ad remediandũ ſi uꝑbie ne dñet?᷑.xpᷣi diſcipulũ eiꝰ vitã ⁊ doctrinã ſeq ⁊ labo rare diuerſis ↄſideratõibi. Ipę ſiqdem xpᷣs hũi⸗ limfuit in oi vita ſua ⁊ ↄuſatõe hũ ilit᷑ ↄuerſatꝰ cũ ſimplicibo ⁊ pauꝑibi.nõ cũ doctoꝛiby ⁊ mũdi ſapientiboꝛ diuitibo q cõiter ſüt ſi uꝑpbi. Hũuiliter indutꝰ ẽ nõ põpoſe.docuit nõ ꝓfunda ⁊ curioſa ſz vtilia ⁊ hũ ilia. fugiẽs honoꝛes. vr cũ vellẽt eũ turbe Rockerege 0. vraliqn pᷣcipiẽs occultari eiꝰ miracula.vt Marci.vij.de muto ⁊ ſurdo in his qᷓ agebat gras deo fferes ⁊ nõ ſibi attribuẽs vt Jo.vij. A meipo ſacio nihil Et illð.mea doc⸗ trina nõ ẽ mea.ſʒ eiꝰ qͥ miſit me in ſuiendo diſci pulis vt abluẽdo pedes eoꝝ o xiij Ut dimitta mus humiliũ eiꝰad nos deſcẽſuʒ. de lumie celi ad tenebꝛas mũdi.de ſede regali ad officinã pcti de ↄſeſſu pꝛis ad ꝓfũdũ laci.foꝛmã ſᷣui accipiẽs et ſilitudinẽ carnis pcti vicʒ coꝛpꝰſubditũ peniſ peccati vt famẽ.ſiti.frigꝰ ⁊ alia.etiã ipam moꝛiẽ nõ tm hñtem pctm. Uñ augꝰ. Erubeſcat hõ fieri ſuꝑbe poſtq; hũ iliatꝰẽ dᷣus qui ẽt ſi uꝑbiã repᷣhen dens hũilitatẽ docẽs.vt illð Math.xriij. ſoli te vocari rabbi.Et illð Recũbe in nouiſſimo lo co Lu.xuij.diſcipulos cũ ↄtẽderẽt de pᷣmatu ſu ꝑbia tẽptatos repᷣhendẽs dicẽdo. qꝛ niſi cõuerſi fuerit ⁊ efficiami ſic ꝑuuli nõ intrabitj in reg. ce. Math.x viij.Et cũ apłi reũſi a pᷣdicatiõe gaude rent ⁊ demões expuliſſent aliq̃li ſuꝑbia ꝓpꝛie re/ putatõnis ſtimulati:terruit eos exẽplo ſathane dicẽs. Uidebã ſathanã ſic ſuigur de celo cadẽteʒ⸗ ſczʒ ſuꝑbiã.Et iteꝝ. Cũ feceritoĩa q̃ pcepta ſt vo bis dicite ſerui inutiles ſumꝰ.⁊ qð debuimꝰ fa⸗ cere fecimꝰ. Lu.xvij. Ipᷣe ẽt ait ad prem. Conſi⸗ teoꝛ tibi dñe pr̃ celi⁊ tre qͥ abſcõdiſti heca ſapien tibus ⁊ pꝛudẽtibi⁊c.i.ſuꝑbis Math.xi.⁊ ſubdit Diſcite a me qꝛ mitis ſum ⁊ hũilis coꝛde. Eſt ergo pᷣmũ remediũ 5 vẽtũ ſuꝑpie.exẽplũ vite xpᷣi Scõm doctrina eiꝰipᷣam deteſtãs ⁊ ad ↄriũ exj⸗ hoꝛtans. et bᷣ eſt xpᷣm ſecũ hẽe in naui mentis. Tertiũ eſt laboꝛaf in exercitijs vtilibo ſe occupi do. Uñ ðꝛ de pe. di. ij. Si qᷣs ſemel notatus fůit muidie vel cõtentõis vitio.⁊ rurſum in h̊ idqẽ in ciderit ſciat ſe ᷣmã cãm ex q̃ inuidia Htẽtio na⸗ ſcit᷑ interioꝛib medullis hr̃e reconditã.opoꝛtʒq̊ eũ ꝑ oria atʒ aduerſa curari.i.ꝑ hũilitatj exerci⸗ tium. Exercitiavᷣo hũilitatis ſunt ſi ſevilioꝛibꝰ officijs ſubdat.⁊ miniſterijs indignioꝛibus tra dat.Ita eni arrbgãtia q̃ eſt huane gloꝛie vitium curari poterit vt in cõſuetudine hũilitatſaffectꝰ Vltra iam nõ incidat in arrogãtie ⁊ vane glie de lictum. ſed in ſinguł huiuſcemodi vitijs ſimilis adhibet᷑ c. Quartũ remediũ ẽ conſideratio vi⸗ litatis ꝓprie atʒ miſerie anie ⁊ coꝛꝑis. Job.xuij Replet᷑ hõ multis miſerijs.natꝰð muliere bꝛeui viuẽs tẽꝑc.qͥ q̃ſi flos egredit᷑ ⁊ ↄterit⁊ꝛc̃. Quid ei eſt homo niſi ſperma vetidũ in pᷣncipio ſui vas ſtercoꝝ in medio.eſcavermiũ in fine qͥ ad coꝛpꝰ. quo ad aiam in pctis natꝰ.ſiñ pctis nõ viuẽs.te nebꝛis inuolutꝰ.ignoꝛãs finẽ ſuũ a ſupꝑno iudi,/ ce de oibo iudicãdꝰ⁊ puniẽdꝰ.⁊ pᷣcipue de ſuꝑbia Jur illud ps. Retribuet dñs abũdant᷑.ſ.penam facientibo ſuꝑbiã.⁊ hoc recte.qꝛ ſuꝑbi directe pu gnant deũ . Eſa.ij. Dies dñi ſuꝑ oẽm ſuperbũ et arrogantẽ. Adeo infirmi ſumꝰ animo vt necle ui cogitatõi poſſumꝰꝑ nos reſiſtere.nec leue ver bũ ſufferre.nec leuẽ flatũ temptatiõis ſuſtinere Coꝛꝑis infirmitas tãta vt ꝑuꝰ vᷣmis vt ſcoꝛpio et aranea ipʒʒ pſternat.ipᷣm moleſtet.Quid infla ris inqᷣt aug. ſanies fetida.qͥd tenderj pellis moꝛ ticina. Quitũ ẽ cõſideratio meliorvite. Grege Siẽ incẽtiuũ elatõis ẽ ↄſideratio deteriorꝭ.ita cautela hũ ilitatẽ cõſideratio melioꝛis. Coᷣſide rata eni vitã ſctoꝝ q̊t ⁊ qᷓnta fecer̃t ⁊ ſuſtinuerũt p deo enerrma⸗ dit᷑ vita nra. Sextũ reme diũ eſt ↄſideratio iudicioꝝ dei.⁊ pᷣcipue ᷓ ſuper bos ps.QLu humiliaſti ſicut vulneſatũ ſuꝑpum Et iltud Oculos ſuꝑboꝝ humiliabis. Erepla habes plura §. WI. in ſcbtura quõ ðᷣs hũiliat ſubbos. Pꝛimũ erẽ⸗ plum luciferi ⁊ pᷣmoꝝ ꝑntũ ð eoꝝ ſuꝑbia bñilia ta.de qb ſupᷣ. Habet᷑ geñ.xi.de edificare volenti bus turrim ꝑtingentẽ vſq; ad celũ vt ſic ſe ðᷣſfen lato lotu lino⸗ gog lden mrde och iod chie eeh ſcatt tug deh clan deü ſolie man fuſin Polo lut fecp nßy d e u. ne llͤ S= pen oſee lool nſn dut 1Lor taſtgin tſübat . K . — = inſterzi niͤg mrs⸗ Kocau⸗ tmsfit ubidie. Ninone con⸗ Fama lonb? boss KWo Wafe meger one Nloch u Var. nis vii, cupvia Nnum neen⸗ niemi vornr Nlorn Mfr enm Sin ile⸗ R ut. nagi ichin Capitulũ .II. derent a deo ſi ampliꝰ aquas diluu ĩduceret ſu per terrã vbi confuſis linguis eoꝝ compulſi ſunt opus dimittere imꝑfectũ. Scðo de pharaone qui ex magna ſuꝑbia nolẽs parere dñi iuſſionib⸗ ſibi per moyſen⁊ aaron factis de dimiſſione ppłi demũ poſt multa flagella humiliatũ demerſit in fundũ.Exo.xiiij. Tertõ de datan⁊ abyron q rebellantes moiſi ⁊ ex ſuꝑbia cõtẽnẽtes pncipa⸗ tũ eiꝰ.aꝑta eſt terra ⁊ deglutiuit eosviuos. lu⸗ meri.xvi. Quarto de ſaule rege qͥ nõ erat meli oꝛ in iſfrael.cui dñs dixit Re.xv.Cum eſſca ꝑuu⸗ lus in oculis tuis caput in tribubo cõſtitui te in iſracl.nũcaũt qꝛ eleuaris abieci te. Quinto de roboam filio ſalomonis.de cuiꝰſuꝑbia legit᷑iij. Re. xij. cuʒ dixit pplo iſrael. Miniꝰ digit? meꝰ groſſioꝛ eſt doꝛſo patris mei.⁊c̃. Sed humiliatꝰ eſt. qꝛ occiſo Adurã qui erat ſuꝑ tributa.decem tribo receſſerũt ab eo⁊ fecerũt ſibi aliũ regẽ.ſ. Je⸗ roboam. Serxto de ſennacherib de culꝰ ſupbia ðᷣt dñs Eſa.xxxvij. Supꝑbia tua deſcẽdit in aures meas.ponã igit᷑ circulũ in narib tuis·⁊ frenum in labijs tuis.⁊ reducã te ꝑviã quaveniſti de eius humiliatiõe ſubdit᷑.qꝛ angelꝰdni invna nocte oc cidit.clxxxv.milia exercitus ſui.ſicq; ipᷣe rex aſſiri oꝛũ ſennacherib. euadẽs reuerſus in terrã ſuam a filio ſuo occiſus ẽ in templo dei ſui de nabucho donoſoꝛ.De quo daniel.iiij.dictum eſt.õ. Se ptimo de holoferne ⁊ exercitu eiꝰ cui pᷣerat innũe rabili.qui et ſuꝑbia dixit.poſtq; achioꝛ locutꝰ eſt collaudãs illũ ppłm ⁊ deũ ſuũvt oñdatur.qꝛ nõ S aliꝰ deus niſi nabuchodonoſoꝛ.poſtqᷓ; ꝑcuſſeri mus eos quaſi vnũ hoĩem.tu etiaʒ cũ eis gladio interib. Judith.vi. Sed humiliatꝰ eſt qꝛ ampu tato capite eius a Judith.exercitꝰ fugit.⁊ debel⸗ latus eſt. Judith.xvv. Octauo de aman qui pꝛo pter ſuꝑbiã ſuã pati nõ poterat ꝙ Mardocheus eũ nõ adoꝛaret ſic ceteri hoĩes qð ille nõ faciebat qꝛ cognoſcebat illũ abuti honoꝛe.ſed hũiliatꝰ eſt qꝛ demũ ſuſpenſus ẽ in lingno illo qð parauerat mardocheo ꝓ patibulo.⁊ oẽs inimici populi iu⸗ deoꝝ occiſi ſunt illa die a iudeis data licentia ſu⸗ per hec a rege aſſuero.qꝛ ipᷣiñ debebãt oclidi.vt hẽt᷑ VHeſter ꝑ totũ. Nono de antiocho rege.ij. Ma chabeoꝝ·ix.de quo ðꝛ qð locutꝰ ẽ ſuꝑbe.Anthi⸗ ochꝰ auditu ꝙ excrcitꝰ eius fuerat deuictꝰ a iude is dicẽs ſeventurũ hieroſolimã ⁊ congeriẽ ſepul cri ej̊ factuꝝ.Sed ĩmediate hũiliatus fuit.qꝛ ap pꝛehẽdit eũ doloꝛ viſceꝝ ⁊ tantꝰ fetoꝛ de coꝛꝑe eiꝰ ſcaturientevermibo exibat ꝙ nõ poterat cũ exerci tus tolerare.ibivide de eiꝰ hũiliatiõe Decimo de herode qui decollauit iacobũ.qꝛ cũ ppłs ei ac clamaret laudes dei⁊ nõ hoĩs.i.laudaret eum vt deũ indutũ veſte aurea reuerberãte ſuꝑ eũ radio ſolis.⁊ ex hoc ſuꝑbientem ⁊ ſupꝛa hoĩem de ſe eſti mantẽ ꝑcuſſit eũ angelꝰdñi.vt het᷑ Act᷑.xij.ſed dif fuſius in hiſtoꝛia eccłiaſticra Undecimo de po⸗ pulo iudeoꝝ.qui cũ fuerat a dño mirabiliter ad/ iutꝰ⁊ exaltatꝰ.qꝛ ſuꝑbe egit cõtra dñm nolẽs euʒ reciꝑe⁊ doctrinã eius.huũiliatꝰ ẽꝛ diſpſus ꝑ oꝛbẽ in uitutẽ⁊ obpꝛobꝛiũ5. Duodecimo in vitaſpa trũ de quodã anachoꝛita qui ad magnũ apicẽ cõ tẽplatõis aſcẽderat.ſed ſuꝑbia elatus hũiliatꝰ ẽ eius nubes te 2—— Nam dyabolꝰ aſſumẽs ſpeciẽ młieris oberratis in deſerto venit ad cellã eiꝰrogãs recipi de nocte ne a feris deuoꝛare?᷑ quo facto ⁊ accẽſo ei igne ad calefaciendũ aſpiciẽs in eã ⁊ ſtimulatꝰ libidie cũ opus nephariũ attẽtaret illavt fumꝰ euanuit in aerẽ clamitãs O anachoꝛita qui te vſq; in celum exaltabas.ecceqꝛ ĩ infernũ demerſus es inducẽs eum ad deſperationem apitulu rertiu de gradibo ſupbie.xij. gradibus ſuperbie xij. de qbo be. Berñ.in quodã libello.⁊ be cho. iiij.q.clxij.de his põt expõi il lud ps. Suꝑbia eoꝝ qui te oderũt aſcendit ſem per. ¶bi ſciendũ ꝙ eſt duplex aſcenſus mentalis Unus eſt vᷣtualis.ſ.de bono ope in melius. et de actuvniꝰ vtutis in aliũ.De quo Eſa.ij. Uenite a⸗ ſcedamꝰad montẽ dñi.i.xpᷣm vel celũ.ſ.ꝑ hũilita tẽ⁊ bona oꝑa.Alter crimialis.ſ.devno actu pecj cati ad aliũ.⁊ ꝓcipue qꝛ ſuꝑbia impoꝛtat aſcẽeſum quẽdã falſe eſtiatiõis ⁊ inoꝛdinate affectionis ad magna.aſceditur crimialiter cũ quis devno gra du ſuꝑbie aſcẽdit ad aliũ.de quo põt intelligi illð Exo.xij.Nõ aſcẽdes.ſ.ꝑ gradus ſuꝑbie ad altare meũ.i.xpᷣm ſeu diuie maieſtatis. ſed ꝑ hũilitateʒ opoꝛtet aſcendere.qꝛvt ðꝛ Job.xx. Si aſcẽderit ĩ celũ.ſ.meritoꝝ eſtimatione ſuꝑbia eius.⁊ caput gerit quaſi ſterquiliniũ in fine ꝑ⸗ detur.De hoc aſcẽſu ſuꝑbie ðt ps.lxxiij. Su perbia eoꝝ⁊c̃. Ubi tria poſſumꝰ notare. Pꝛio viciũ deteſtabile ibi. Supbia. Scðo malũ iſu perabile.ibi qui te oderunt. Tertio ꝓgreſſum execrabilem ibi.aſcendit ſemper. Muantum ad pꝛimum K.l. ita eſt deteſtabilis ſuꝑbia put ö Ecci.x. Odibilis coꝛã deo ſuꝑbia eſt ⁊ hoibus. Suꝑbia eni deo as uerſat᷑t: ꝓximo ac ppꝛio ſubiecto. Aduerſat᷑ quip⸗ pe deo quaſivolẽs ab eo auferri qð ſuũ eſt. Dicit eni dñs Apoc.i.Ego ſum alpha⁊ o.pꝛincipium ⁊ finis.ſ.omnis creature.Sed ſuꝑbo cũ eſtimet bo na ſua que habet.a ſe habere⁊ eſſe pꝛincipiũ eoꝛũ ⁊ ad hũc finẽ faciat oꝑa ſua vt honoꝛet᷑ ⁊ magnifi cetur.ſic facit ſe pꝛincipiũ ⁊ finẽ qð dei eſt. Uñ ðᷣt Boetiꝰ.ꝙ cetera vicia fugiũt deũ ſed ſuꝑbia reſi ſtit deo.ꝑ luxuriã eni hõ ad creaturã cõuertit᷑ que rẽs inoꝛdinatã delectatõem ꝑ auariciã ad pecu⸗ niã.⁊ ſic de alijs.ſed ꝑ ſuꝑbiã cõtradicit deo qua ſi volẽs dominiũ eiꝰ. Sed ſivideris inquit.Se⸗ neca murevelle dnari alijs muribo. nũquid riſuʒ teneas. ⁊ iõ ſpecialr dicit᷑ de ſuꝑbia. Jaco iiij. Dẽ us ſuꝑbis reſiſtit. ⁊ merito.nam nõ ſolũ ſuꝑbus vult deo equari ſed ſuꝑioꝛ eſſe. Uñ⁊ de ſi upbo an⸗/ tixpᷣo dicit apłs.ij.ad theſſał.ij. Extolliturz adu⸗ ſatur ſuꝑ oẽ qð dicit᷑ deus aut qð colit᷑. vbi Ber. Hoꝛret hũanus intellectus verbũ.vtinã hoꝛreat ſimul cogitatñ malignũ pariter ⁊ affectũ dico eĩ vobis ꝙ nõ ille tin ſed omnis ſuꝑb extollit᷑ ſupꝛa deñ. Uult ei deꝰfierivolũtatẽ ſua.vult⁊ ſupbo fie⸗ ri ſuã. Jam videtcq̃litas. Sʒ vide male cõgruam ꝓpoꝛtocm.Deꝰei in his q rõne appꝛobatvult fie⸗ rivolũtatẽ ſuã.ſuꝑbo vᷣo cu rõne⁊ cõtra ratonen 2 Titulus AIII. Supꝑpbia deũ impugnat ſemꝑ in omi tꝑe.in oĩ lo co ⁊ in omi ꝑſona. Multa pccã ſunt q cauent᷑ in ſolẽnitatibo.ſʒ ſuꝑbia tũc maglexercct᷑ in pompo ſis veſtibo ⁊ oꝛnatibavñ homies ſuꝑbiũt in cõui uijs.in ᷣmõiba ⁊ bhmõi.Pctã carnis gule ⁊ frau⸗ dulẽtie ⁊ hmõi.raro cõmittũt᷑ in locis ſacrj. Sʒ ſuꝑbia ibi ꝑmaxime. Multe ẽt ſuut ꝑſone q̃ de⸗ dignãtur foꝛnicari.fraudare.mendacia dicere q̃ tñ ſibi nõ cauẽt a ſuꝑbia. Suꝑbia ẽt bonis oꝑi⸗ bus inſidiat᷑ vt pareant ait Aug.Quinimo niła cõtumelia ſcu offenſio fit deo vbi nõ ſit aliq̊ mõ ſuꝑbia ꝓpterea ðꝛ Ecci.x. Initiũ oĩs pcti ſuꝑbia ex eo vicʒ.qꝛ pᷣmũ pctm̃ qð fuit luciferi fuit ſuper bia. Sʒvt ðꝛ Judith.ix.Superbi ñ tibi dñe pla cuer̃t a pncipio. Uel ðꝛ initiũ pcti.qꝛ ſuꝑbia pꝛi⸗ moꝝ ꝑntũ ẽ cã in nob oꝛiginalis pcti.vñ in nob eſt inclinatio in om̃e pctm.vel qꝛ in oĩ pctõ ẽ ali⸗ quo mõ ſuperbia dũ quis ſe rebellat mãdat/ dei. Unñ aduẽtꝰxpᷣi in carne fuit.⁊ ad iudiciũ )ᷣ ſuper biã erit.Sʒ pmus ad medendũ.ſcòðs ad punien⸗ dum eã. Un aug ꝓpter magnũ peccatũ ſuꝑbie de us hũilisvenit.Iſte ingens moꝛbus animaꝝ oĩ⸗ potentẽ medicũ de celo deduxit.vſq; ad foꝛmam ſerui bũiliauit cõtumelijs. eũ ligno ſi uſpendit vt ſalute tãte medicine curet᷑ hic timoꝛ.Scõðs ad/ uentꝰ erit ↄð ſuꝑbiã puniẽdũ. Uñ vſa.ij.Dies dñi . 1 exercituũ ſuꝑ oẽm ſuꝑbuʒ ⁊ excelſum ⁊ arrogan tem ⁊ hũiliabũ.Eſt etiã ſuꝑbia pximo iniurioſa SDuꝑbus eĩ ꝓximũ coꝛde ↄtẽnit verb ↄtumeliat᷑ factis moleſtat. Coꝛde eni ↄtemnit ſᷣm illð E cci xiij. Sicut abomiatio eſt ſuꝑbo hũilitas.ſ c exe crabilis eſt diuiti pauꝑ.Et nõ ſolũ hũiles.ſʒ ⁊ ſu perbos ſuꝑbus ↄtẽnit ⁊ eis ↄriat᷑. Non eni in eo verificatlud Om̃e aĩal diligit ſibi ſimile ⁊ indli nat᷑ ad illð. Et rõ eſt.qꝛ ſuꝑb appetit ſuꝑ alios pᷣ eſſe vel reputari vel honoꝛari.et iõ cũ iſta cõmu⸗ Aia eſſe nõ poſſint.cũ videt aliũ ſuꝑbũ iſta q̃rere tanq; impediẽtẽ ſuũ ↄſequi deſideriũ eũ deteſtat Uerbisẽt ſuꝑb moleſtat pximuʒ multiplicit᷑ et ſeiactãdo ⁊ cũ eo litigando ⁊ cõtumelias inferẽ⸗ do.Uñ amos.vi.Nunqd ĩ foꝛtitudie nr̃a aſſum pſimꝰ nobis coꝛnua.ſ.faciẽdo magnifica oꝑa et apparentia.Et ecci.xi.Siẽ̃ eructãt pᷣcoꝛdia vetẽ tium.ita ⁊ coꝛ ſuꝑboꝝ Ad lr̃am. Stomachꝰ ven toſitate inflatꝰeructat qð abomiĩabile ẽ audien/ tibꝰ. Sic ſuꝑbo vba ventoſa ⁊ diſplicibilia pfert t illð ꝓuer.xi. Ubi fuit ſuꝑbia.ibi ⁊ ↄtumelia. Factis ẽt moleſtat eũ affligẽdo ⁊ bonis ſpolian⸗ do. ᷣm illð ꝓuer.xxij. Arma ⁊ gladij in via fuꝑbi cuſtos aũt aie ſue lõge recedit ab eis. Et ecci.xxv Effuſio ſanguĩs in rixa ſuꝑboꝝ.Qnñ eni non pñt obtinere qð volũt nõ curat ꝑ ſe vel alios ſangui nẽ funderc vt poſſint ad dominia aſcẽdere.Et qꝛ moleſti ſũt alijs ſuꝑbi.iõ cõiter egreferũt᷑. Uñ ⁊ ecci.xxv.Tres ſpẽs odiuit anima mea.⁊ aggra⸗ uoꝛ valde anime illoꝝ.pauperẽ ſuꝑbũ. diuitem mendacẽ.⁊ ſenẽ fatuũ ⁊ inſenſatũ.ad lr̃am. Hoc iõ ẽ.iqꝛ talib tollit᷑ occaſio illoꝝ maloꝝ.Suꝑbi am eni inducit opulẽtia vel magna aliq excellen tia quã nõ hʒ pauꝑ Erx pauꝑtate vt ꝓuideat ne/ ceſſitati ſue qͥs aliqn dicit mẽdacia Et expiẽtia longa debuit ſenẽ ſapietẽ efficere. Moꝛalit᷑ totũ 1 “ implet᷑ de ſuꝑbo quolibet. Ex ꝑte ſiqdem coꝛpis eſt homovalde pauꝑ imo pauꝑrimꝰ adeovt men dicare eũ opoꝛteat victũ ⁊ veſtitũ ab herbis vt pã⸗ num lineũ.⁊ animalibs bꝛutisvt lanã.Diues mẽ dacioſus qui bona q̃ habet magna dicit a ſe habe re.vel ſe nõ poſſe cõtinere velvicia vincere.cuʒ tñ poſſit cũ adiutoꝛio gratie. Senex fatuꝰeſt qui cũ pluries fuerit exꝑtus ſuas fragilitates⁊ caſꝰ po⸗ tentiũ tñ cõfidit iu ſe exponès ſe ꝑiclłis ⁊ regimia querẽs. Demũ ſuꝑbia ꝓpꝛio ſubiecto nocʒ. Nã bona de ſe cõuertit in mala inq;tũ de bonis ſuꝑ⸗ bit oꝑib.⁊ ſic malũ culpe incurrit.vñ devita mo ritur.de ſanitate egrotat.de medicina interficit᷑. a moꝛtuo occidi Sicut in figurã eleaʒar occidẽs elephãtẽ ſub eo occubuit.i.math.vi. It᷑ ſuperbia in erroꝛẽ inducit.vñ ſuꝑ illud Hiere.xlix. Arro⸗ gantia tua decepit teꝛ ſuꝑbia coꝛdis tui. ðt gloſ. qꝙ omnis hereticꝰ arrogas.qꝛ ſuꝑbia hereticũ fa⸗ cit⁊ vere ignoꝛantẽ. Itẽ ſuꝑbia mentẽ inebꝛiat vt ſe nõ cog̊ſcat.Albac.xx.Quo vinũ potantẽ ðcipit ſic eritvir ſupbj. Uinũ hoc mõ decipit potantem qꝛ ingredit᷑ blande ſua ſuauitate:poſtqᷓ; vero rece ptũ eſt incõmẽſurate.ipᷣm dñatur in hoĩe.⁊ facit eũfatue credere.⁊ fatue loqͥ. ⁊ oꝑari nociua.Sic poſtq; ſuꝑb recepit ſuꝑbiã in affectu tũc de facili recepit eãò in intellectu vt alta de ſe credat.alta lo quat᷑.⁊ eſt ſicut ebꝛius: ⁊ q de ſe dicunt᷑ bona que in ſe nõ eſſevidet.credit.Uñ accidit ei ſicut cuidã ruſtico qui cũ poꝛtaret agnũ advendendũ.quidã truffatoꝛes cõdixerũt ſibivt quilibet interrogarʒ pꝑ ſe quidvellet de illo cane dicẽtes canẽ eſſe agnũ illũ.Cum ergo pꝛimꝰ qreret a ruſtico quid pꝛecij vellet de cane illo. Rñdit rnſticꝰ.agnus ẽ iſte nõ canis.cui ille irridendo inqt. Erras qꝛ canis ẽ⁊ nõ agnꝰ. Interrogat ſecũdꝰquãti pꝛecij eẽt canis ille.Qui ecõtra ille dixit.agnus eſt nõ canis.⁊ ſic ſucceſſine plures fecerũt ꝓpter qð demũ ĩmutatꝰ a vera cerdulitate ſua imo ſciẽtia. verbis illoꝛuz canẽ eſtimauit ⁊ pꝛo canevili pᷣciovendidit. ſic ſu perboyꝛc̃. Item ſuꝑbia inducit infirmitatẽ que de facile incurrit᷑ difficulter curatur ⁊ ſepe in ea recidiuatur curata. Zriplici aũt rõe incurrit᷑ fa⸗ ciliter. Pꝛima ratio eſt. quia nõ putatur tan tainfirmixas quãta eſt.⁊ ideo nõ vitat᷑ ſicut vitan da eſt.vñ Gꝛe. Cum nimis turpis ſuꝑbia credit᷑. minusvitatur.luxuriã eo magis erubeſcũt hoĩeſ quia oẽs turpẽ nouerũt. Secũda eſt.qꝛ mani⸗ feſtioꝛa reꝑiunt᷑exempla ſuꝑbie qᷓ; alioꝝ peccato⸗ rũ. foꝛnicatoꝛes eni⁊ alij vicioſi occultant pecca ta ſua.ſed ſuꝑbia manifeſte cõmittitur. ꝛ auteʒ quis gloꝛict᷑ de laſciuijs ⁊ alijs ſcelerib iam ꝓce⸗ dit ex ſuꝑbia.alias occultat. Tertia ratõ ẽ pꝛo pter multiplicẽ materiã quia de quocunq; malo tẽ de difficili curatur vñ Job. xv. Cunctis die/ ⸗ ſuis ſupꝑbit ipius Quãdo eni alids infirmat᷑ aliq̊ alio peccato. odij homicidij.vel foꝛnicatiol⸗ cognoſcẽs cõfitetur.coteritur⁊ dimittit illd Sz ſuꝑbus nec vult ſubire hũilitatẽ cõtritionis nec erubeſcentiã confeſſionis. vitans miſerias ſuas ſciri. Ut eni dicit Gꝛa.de pe.di.i.c qui domum. circa fi. Otaciturnitas confeſſionis ex fonte ſuꝑ⸗ bie naſcitur duzʒ quis nõ vult cognoſci quaſi ſit· nod ro⸗ ſen que ů ne? tene opib U win ſſp e N New Nunr tnehte Roni ☚ nabe 1ſegn og ſi onssſen iume nmmict ongis pefbis B⸗ dEo. mdin MWin midan . 4 „ gan jcdetel N. aln idone⸗ lſcres micei gpln siſen eanisi! Icitns nis. Ginorr⸗ dollorn it ſ nmuni⸗ ri . ſan 3n Gnhutt. il Epnn lo antha Hiam e ſntmdie Nungt ſenin ſonta⸗ COapitulũ. II. Ex ſimilitndine enĩ patet nõ de facili curabilis. Nam aſſimilat᷑ luciferi pecca to.qð ſuꝑbia fuit et inſanabilis.Ad hoc etià facit hmõi rõ.quiu infir mitas q̃ ignoꝛat᷑ nõ pᷣt curari. Hiero.Difficile ad ſanitatẽ venimus.quia nos egrotare neſcimus quod maxime accidit ex ſuperdia. Hecundo malũ inſupe d.i rabile notat᷑ c dꝛ. Qui te odeft. Odiu autẽ hoĩs ad deũ eſt maximũ pctm̃ qð ſuꝑat oĩa alia. et ad hoc demũ ꝑducit ſuperbia.Sciendũ tñ ſ̃m tho. ſe. ſe. q. clxij. ꝙ ðdus in natura ſua nõ ſolum nõ pᷣt odiri.E ſt eni ipᷣa cẽntia bonitatis.bonitas aũt in ſe inqᷓntũ bonitas nõ pᷣt odiri.qꝛ bonũ eſt qð omia appetũt inqᷣt phus in.i.echi.Sʒ ẽt inqntũ creatoꝛ vel bñ factoꝛ nõ pᷣt odiri.Nuliꝰ eniʒ odit eũ qui ſibi bñ facit inq̃nrũ aꝓpꝛehendit illð vt be neficiũ.Sʒ ſi reputaret illud qð ſibi impẽdit bo⸗ nũ vt malũ ⁊ ſibi nociuũ ſic poſſʒodire.vłẽt hito reſpectu ad aliud.puta qꝛ ⁊ ſi ſibi aliqð bonũ feẽ eſt ſibi ↄrius in aliqͥ.vt ſi filius odiat pꝛẽʒ nõ qꝛ eü genuit. ſʒ qꝛ verberauit. Sic ðs odit᷑ vel inq̃u tum punitoꝛ maloꝝ.⁊ ſic odi a demõijs⁊ aiab dãnatis.vnde ðꝛ Apoc̃.xvi.de dãnatis.Et man ducauer̃t liguas ſuas p doloꝛe.⁊ blaſphemaue/⸗ rũt deũ qͥ hʒ ptãtem ſuꝑ has plagas.neq; egerũt gninen vt darẽt illi gloꝛiã.vel qꝛ impedit ðs ali⸗ 8 ne inpleãt ſuas volũtates malas diũſis mo⸗ dis.vel qꝛ ꝓhibet pctã ꝓpt᷑ qð pꝛaui nõ ita libere peccant vt cuperẽt.tum quis momoꝛdet ↄſcia. tum quia nõ aſſentitur ab alijs ex timoꝛe. ALertio pꝛogreſſus exe⸗ ꝗ.j. crabilis ſuꝑbie notat cuʒ ð: Aſcendit ſempꝑ. Ubi notandũ ꝙ. xij.ſunt gdus ſuꝑbie qͥbo aſcenditur ad ſummũ eiꝰ.ſ.curioſitas.leuitas.inepta leti⸗ cia.ſingularitas iactãtia.arrogãtia.pᷣſumptio. ſimulata confeſſio.defenſio pcti.rebellio.liber⸗ tas ſui.aſſuefactio mali.Et berñ.in qͥdaʒ libello eius explanat qͥ ad ſtatũ religioſuʒ. Sʒ vt cõmu nioꝛ ſit matia etiam ad alios excendemꝰ. Eſt ergo ptimius C.. gradꝰ Curioſitas.que in h̊ ↄſiſtit duʒ qͥs nõ con tentꝰterminis cognitõis ſibi ↄueniet q̃rit ſcire viderc.audire.vel alijs ſenſibo apꝛehendere que nõ decʒ. Multiplir hoc vitio infectũ ẽ genꝰhüa⸗ nũ.⁊ tãto magis qᷓnto minꝰde eo nõ fac ſibi con ſciam. Ut eni ðꝛ eccẽs.i. Nõ ſatiat᷑ oculꝰ viſu.nec aurauditu. Freqnt quis qrit q̃cũqʒ ocuł occur⸗ rũt videre ⁊ audire ola q̃ dicũtur. Et bꝛeuit᷑ qᷓn⸗ docũq; qͥs vtitur aliq̊ ſenſu nõ ꝓpter aliquã cam rõnabilẽ.ſʒ ſolũ vt noticiã hẽat de ipᷣa re obiecta ſenſui ꝑtinet ad curioſitatẽ Cũ ẽt intellectꝰ ſcire querit q ſibi ꝓhibita ſunt vel noxia vel q ſũt ſuᷣ capacitatẽ ſuã vt de myſterijs fidei ⁊ pᷣdeſtinatõ ne ⁊ hmõi.curioſitas eſt. Uñ ðꝛ ecci.iij. Altioꝛa te ne q̃ſieris.⁊ foꝛtioꝛa te nõ ſcruter⁊ in plurib opibo eiꝰ ne fuer curioſus. Berñ.aũt ſic ait de h gradu. Si viden monachũ de q̊ pꝛius ↄfidebas vbi ſtat.ambulat.ſ.diſcurrẽdo hincinde ⁊ oclis inſipiẽter vagari.caput erectij.aures poꝛtare di — ſtẽtas.⁊ moꝛibo exteriorthomis interio rſimmu⸗ tatum agnoſcas, dũ eni aia ſui circũſpectiõe toꝛ peſcit incuria ſui.in alioꝝ curioſam eq facit. Ut quid aũt audes oculos leuare in celũ qᷣ peccaſti ĩ celũ.terrã intuere vt cognoſcas tcipᷣm. Pecille. Dyna filia iacob qꝛ curioſa fuit in egrediẽdo do⸗ mũ vt videret femias regionis illius conſtu pꝛa ta fuit a ſychen. Geñ. xxxiiij. Becundus gradus eſt.J. v leuitas.ſ.ad iudicãdũ facta alion. ad loquendnai ad ꝓferendũ ſentẽtias.ad oꝛdinãdũ noua.ad do cendũ alios.⁊ ſi ↄdici᷑ ↄtentiões multiplicat.qᷓ omia ꝓcedũt cõiter ex nimia ſui eſtimatõe quaſi euãgeliũ ſit ome qð dixerit vel ſenſerit. ⁊ alij nil ſciant.ſiẽ cayphas cũ dixit in ↄcilio Uos neſ citꝭ quicq; nec cogitatis.expedit vob vt vnꝰ hõ mo⸗ riat᷑.et helyu iuuenis qͥ cũ vidiſſet tres amicos iob qui euʒ viſitauerãt.ſ.heliphac.baldach.⁊ ſa⸗ phar diſputãtes cũ eo ſuꝑatos.ductus leuitate et arrogantia illos ↄtẽpſit tanqᷓ; ignaros.⁊ ipſe iob aggreſſus ẽ diſputatiõe eũ arguẽs.S 3 repꝛe henſus a dño fuit ⁊ ei dictũ.ca. xxxviij. Quis eſt iſte inuoluẽs ſentẽtias ᷣmonib imꝑitis. Berñ. vero ſic ait de h̊ gdu.Sic oꝛit᷑ iſte ex du pᷣcedẽti Monachꝰqui ſui negligẽs alios curioſe circũ/⸗ ſpicit dũ qͥſdam ſuſpicit ſuꝑioꝛes q̊ſdã deſi picit ĩ ferioꝛes.in alijs qͥdẽ videt qð inuidet.in alijs qð irridet.vñ animꝰ nulla ſui cura guatꝰꝑſi upbiaʒ ⁊ alta ſe erigẽs.mõ ꝑ inuidiã tabeſcit.mõ ꝑ excel lentiã puerilr hilareſcit.⁊ qð ſuꝑari dolet.⁊ ſu erare ſe gaudet.amoꝛ ꝓprie excellẽtie facit. Ta⸗ es aut nunc pauca et moꝛdacia verba nũc mul⸗ ta in amarius verſa.nunc luctu plena.ſe emꝑ au tem irrationabilia indicit verba. Hec ille. ertius gradus eſt §. vr. mepta leticia. Tidens eĩi ſũ libus.ab homib laudari.honoꝛibo exaltari. di⸗ gnitatibo ſublimari.⁊ q̊s vult poſſe debmere. in de mundialr hilareſcit.hoc hns ꝓ magna felici tate ⁊ induſtria ſua.etiã de aꝑtis malis exultãs hbm illo ꝓuer.ij. Lexant᷑ cũ malefecerint⁊ exutlãt tant in rebo peſſimis. deridentes⁊ ſvᷣſannãtes vł ↄtẽnẽtes pauꝑes⁊ miſeros.ſiẽ diues epulo in in ferno ſepłtꝰ. ꝓpterea qꝛ ↄuiuijs gandẽs mẽdicuʒ laʒaꝝ ↄtempſit Lu.xvi. Pꝛocurant aliqñ tales tripudia.choꝛeas.haſtiludia.ludos ⁊ alia vana ad augendã ſua ineptã leticij. Sʒvt ait Job. xxi Tenent tympanũ ⁊ lyrã ⁊ gaudẽt ad ſomtũ buc cine.⁊ in pũcto ad iferna deſcẽdũt. Berñ.vo de hoc ſic ait. Monachos qͥ duos ſuꝑbie gdꝰ aſcẽ⸗ dit cũ gaudiũ videt intpellari triſticia quã ð bo nis alteriꝰghit impaties ſi ue hũilitat ꝑgit ad cõ ſiliũ falſe cõſolatiõis ex illa ꝑte q̃ ſui ſibi vilitas et aliena excellẽtia mõſtrat aſtringit curioſitatẽ. vt in qᷣ ipᷣe videtexcellere notet. in q̊ alter pcellat ſemꝑ diſſimulet.vt du euitat qð triſte putat᷑ leti cia ↄtinct᷑. His itaq; indicijs hic gdus dep̃hen⸗ dit᷑.rari vel nulli gemitꝰ vt putes ſi attẽdas.aur ſui oblitũ aut ablutũ a culpis.in ſignis ſcurrili tas.in frõte hilaritas.vanitas apparet i inceſſu △ 3 eꝓſpꝑpari in a Titulus II. pꝛonus ad iocũ facilis et pmptus in riſu.ſimił yeſice turgenti vento.puncto foꝛate exigno que ſi ſtringit᷑ crepitat ⁊c᷑. Onartus gradus eſt KVII Jactantia.ſcq; laudare ſeipᷣm ſupᷣ debitũ moduʒ diuerſis rebo.vel de pulcritudiĩie. vel foꝛtitudine vel nobilitate generꝭ.aut ð diuitijs potẽtia⁊ glo ria: de induſtria artis ſue.intellectꝰ acumie. ſcia ſapientia eloqᷓntia.virtutib ⁊ gr̃a. Sed vt dicit᷑ ꝓuer. Laus i ꝓpꝛio oꝛe ſoꝛdeſcit. Uñ catho. Nec te collaudes.⁊ ſeqᷣtur. Hoc faciũt ſtultiq̊s głia vexat ianis. Ad iactantiãẽt ⁊ ſuꝑbiã ꝑtinetpoꝛ⸗ tare ſuꝑfluas veſtes ⁊ alios oꝛnatos ſupᷣ ſtatum ſuũ pompas in cõuiuijs.edificijs ⁊ eq tatur ⁊ in alijs apparatibo q̃ oĩa dcmũ ad inferos deducũt WUnñ dicũt ipᷣi ſuꝑbi in inferno poſiti Quid ꝓfuit nob ſuꝑbia nr̃a ⁊ iactantia diuitiarũ.ecce omia tranſier̃t velut vmbꝛa. Sap.v. Sic ſymõ magꝰ qui iactabat ſe poſſe mutare naturas reꝝ.⁊ moꝛ tuos ſuſcitare ⁊ in celũ aſcendere cadẽs in tram dimiſſus a demonũ multitudie qͥ eũ ferebãt per gerẽ.oꝛõne petri colliſus ⁊ ↄfractꝰ in ꝓfundũ de ſcendit. Berñ.aũt ſic ait de ̊ gradu ibi ex pᷣcedẽ ti gradu ſic oꝛit. Poſtqᷓ; vanitas in veſica creſce⸗ re⁊ groſſeſcere inceꝑit neceſſe ẽ vt amplioꝛi foꝛa mine laſſato ſinu ventoſitas eructet᷑alioqͥn rum pet᷑. Depᷣhendit᷑ ãt hic gradꝰ his indicijs. Eſurit et ſitit qbo omne qð ſentit oñdat.pᷣuenit interro gantẽ.nõ q̃renti rñdet.ipſe q̃rit.ipᷣe diſſoluit ver ba collocutoꝛis pᷣſcidit imꝑfecta.Si de religiõe agitur ſtati viſionis ⁊ ſomnia pferunt᷑ laudat ie iunia.cõmẽdat vigilias ſuꝑ oia oꝛõnes exaltat. ſuad ludicra ſᷣmo cõuertit᷑.in his q̃nto aſſuetioꝛ tãto loquacioꝛ ita vt ſeueros animos ⁊ graues In leuitatem concitet ⁊ in riſum. uin g §. VII. ſuperbie eſt Singularitas.facere ſq; aliqͥd vltra cõmunia ⁊ ↄſueta vt pᷣ ceteris reputet᷑ ⁊ honoꝛe tur vt circa veſtitũ.inuenire nouitateʒ veſtium mag apparentiũ.noua oꝛnam̃ta.in ſᷣmonibo vti verbis ꝑegrinis ⁊ obſcuris.in diſputatiõibo ſeqͥ nouas opiniões vltra cõmuhes.in tractatibus cñ alijs de aliq̃ mat᷑ia.diſcrepare a cõmuni iudi cio alioꝝ vt videat᷑ magis intelligere factũ.in p⸗ uiſionibo grauaminiby. ⁊ pmotièiby vult ſin ſ riter pᷣ ceterꝭ tractari meliꝰ.de q̊ põt exponi illð pſal. Singularis ferus depaſtꝰ ẽ eam.ſ. vineã ec cleſie. Ferini eni hoĩes ſunt bmõi qͥ volũt eſſe ſin gulares. Nam hõ inq̃ntũ bõ eſt aĩal ſocialeñ ſin gulare. ⁊ hi ↄſumũt vineã ecciaꝝ ⁊ ciuitatũ totũ ꝓ ſeqrentes de alijs nõ curãtes. In ſtatu vo ſpi⸗ rituali recedere a cõivita regule.a cõmunibo con ſtitutõibo patꝝ a cõmunibo cerimo nijs ⁊ obuã tijs ſine cauſa vꝛgente.vel ſpãli reuelatõe ad ſin⸗ gularitatẽ ꝑtinet.⁊ eſt valde ꝑiculoſum. Contra bos inuehit Berñ in ᷣmone dicẽs.Quid diq tu amatoꝛ ſingularitatis.cõmunia loca. cõmuneʒ vitã cõmunẽ reglłaʒ. cõmunes obbuantias quid fa.ſtidis. Ideo thomas nõ vidit xpᷣm cũ ceteris. quia nõ erat cũ eis qñ vẽit ieſus Qð ſit ꝑiculoſũ — oſtendit Jo.caſſianꝰin pᷣma colł.de qͥdam q dice batur herro qui cũ eſſet ſingularis in auſteritate vite ⁊ admoneret᷑ in ↄꝛium ex ſuꝑbia ꝑmanẽs in illa ſingularitate cũ appareret ei diabolꝰ i ſpecie angeli lucis.⁊ eius verbᷣ acquieſceret.demum ex ſuaſione diaboli ꝓiecit ſe in puteũ. Nõ tñ ꝑtinet ad ſingularitatẽ hoc ſʒ animi firmitatẽ vt decli nantibo alijs q̃ſi oibus a mandat ⁊ debit reglis uaſi ſolꝰ vel cũ pauciſſimis mãdata ⁊ regulam eruet.ſic in laudẽ ðꝛ de thobia ꝙ cũ oẽs ex filijs iſrł irent ad adoꝛandũ idola q̃ fecerat ieroboam rex iſrł.iſte ſolꝰ ibat in hierm ad templũ ad.ado randũ.iij Re.xij.deũ ⁊ offerendũ ſacrificia et de cimas.⁊ cũ duceretad captiuitatem in niniuen cũ alijs cõtribulibi ſuis.⁊ oẽs alij ð populo ſuo cõtaminarẽtur in eſcis gentiliñ.ſcʒ comedendo cibos eis ꝓhibitos ĩ lege.ipᷣe ſolꝰnõ eſt ↄtamiatꝰ in eſcis eoꝝ abſtinẽs.ſ.ab eſu illoꝝ ciboꝝ.Zbo bie.i.c.Berũ.ſic ait. Singłaritas a pᷣcedẽti gra du ſic oꝛit᷑. Lurpe eſt ei qͥ ſe ſupᷣ ceteros iactat ſiñ plꝰ ceterj agat aliqd.vt vltraſceteros appareat. Perpenditat his indicijs gradꝰ iſte.plꝰſibi ta lis blandit᷑ de vno ieiunio qð ceteris pꝛãdentib⸗ facit qᷓ; ſi ceteri ſeptẽ dies iciunauerit cõmodioꝛ ſibi videt᷑ vna oꝛatiuncula peculiarqᷓ; toto pſal⸗ modia totiꝰnoctis dolet aliquẽ ſe pallidioꝛem⁊ minꝰcomedentẽ ad oĩa ſua ſtrẽnuus et ad cõmu nia piger.vigilat in lecto.doꝛmit in choꝛo. Bextus gradus ſuper IX bie eſt Arrogantia.cũ ſcʒ qͥs attribuic ſidi illam ſciam ⁊ virtutẽ quã nõ hʒ.ex h̊ q̃rens alijs poſſe pꝛeeſſe.ſubeſſe rennuẽs.eq̃ri ceterſnõ ſufferrens. adulatõibo acqeſcẽs ſi aliqs eũ nõ vererat᷑ impa⸗ tiẽs. Hiere.xlviij.Sublimitatẽ ⁊ arrogãtiã⁊ ſu perbiã ⁊ altitudinẽ coꝛd is illiꝰ ego ſcio dic dñs ſcʒ ad puniẽdũ. Hac arrogãtia ductꝰmarius ci⸗ uis romanꝰ nõ ↄtentus ꝓꝙſexies fuerat cõſul ro manoꝝ.voluit tyrãnice ⁊violẽtia eſſe ⁊ ſeptimo ꝓpter qð intfectio fcã ẽ multoꝝ ciuiũ bello inte⸗ ſtino facto int᷑ mariũ ⁊ ſillam q voluit eũ impe⸗ dire in hoc. vt narrat Tytus liuiꝰ.Sic⁊ iulius ceſar reuerſus victoꝛ de gallia voluit fieri cõſul. vñ ſecuta ſunt młta mala.Qðò ẽt qͥs credat poſſe vel velit malos q̃ſcũq; ſepari a bonis ꝑtinere ad arrogãtiã oñdit Aug.dicẽs.Quãtꝰ arrogãtie ti⸗ moꝛ eſt q̃nta hũilitatcꝭ ⁊ lenitatis obliuio.⁊ arro gantie qᷓnta erectio vt ſe qͥs poſſe facere credat ꝙ; nec aplis cõceſſit ðs.ziʒania vicʒ a frumto puter ſe poſſe diſcernere.xxiij.q.uij.c q̃ntus. Pertiner etiã ad arrogãtiã imperioſe deſpectiue docere vł regereſubditos.⁊ ꝗ alios inuehere vt videãt᷑ plꝰ ipſis ſape vt qͥdã faciũt.etiã in ſᷣmõibo.ẽt ſcriptꝭ ſuis.Cõtra q̊s gtianꝰ poſt Jero..Nibil impnde tius arrogãtia ruſticoꝝ qͥ garrulitatẽ aucteʒ pu tãt ⁊ ꝑati ad lites in ſubditos tumidi intonant. di. xlvi. S.i.Ad idẽ Gꝛe.xxiij.moꝛa.ait. Habʒ hᷣ ꝓpꝛiũ doctrina arrogãtiũ vt hũilłr neſciat inferre docẽt ⁊ recta q̃ ſapiũt.miſtrare recteñ poſſunt In verbis eoꝝ ꝓditur ꝙ cũ docẽt q̃i in qͥdaʒ ſibi vidẽt᷑ ſũmitat/culmie reſidere.eoſq; quos docet vt lõge infra ſe poſitos velut ĩ imo reſpiciũt.qᷣb N saſs obon ideh õl unpan loſo⸗ t. mi w D zaleg SMr. melicer RWNN — 1 ae⸗ Wh ee a W Asſ. ifmmns. niimw Gir hedis nns (Gſalro ſceino Woin tiü ine ctins iniß. nunt n in 1 aidug So nn Rdocet af⸗ nälen mi enonfn Himmnnt, ciſn Gt „ ⸗ uh R 1640 M, Capitulũ tertium . nõ ↄſulendo loqͥ ſed vix dñando dignant᷑. DHis ꝑ ꝓpbam. ſſ. Eʒechielẽ xrxuij Bð8ꝛ. Uos ãt cũ auſteri * tate impabit eis ⁊ cũ potẽtia · di. xlvi.c.hoc habz Berũ.vo ſic ait de hac arrogãtia.ſic oꝛitur ex p⸗ cedẽti Cũ ex his tał q̃ ſingularitagit apð ſimpli cioꝛes eiꝰopinio excreuerit.qͥ oꝑa q cernũ t. ſʒ vũ ꝓdeant ñ diſcernũt.dũ miſeꝝ beatificãt ĩ erroꝛ-· mouẽt.credit qð audit.obliuiſcitur intẽtionem dũ amplectitur opinionẽ quiq;ʒ de oĩ re alia plꝰ ſibi q; alijs credit.de ſe vo płꝰalijs q; ſibi.vt non ſolũ vᷣbo aut opeꝝ oſtẽtatiõe ſuã pᷣferat religiõeʒ ſed intimo coꝛdis affectu ſe credat oĩbo ſanctioꝛX et quicqᷣ ð ſe laudãt hoĩes.nõ igrantie aut beni uolętie laudatoriſed ſuis meritis aſi. cribit. Heptimus gradus ſu/g. X ie ðꝛ Pꝛeſumptio cũ.ſ. dũt facultatẽ ſuã.cõditionẽ ſuã ⁊ ſtatũ.Ad pᷣſũ⸗ beione ꝑtinet ꝙ qͥs poneret ſead diſputãaͤſñß cuzʒ eretic/ vel alijs infidelibo ignarꝰſcripturarumꝰ ratõnũ ad argumẽta eoꝝ. Un quidã religioſus vt reputabatur deuotꝰ⁊ ſciolꝰ ſed pᷣſumptuoſus audiẽs erroꝛẽ fraticelloꝝ q̃ſiuit hr̃e libꝝ in quo erãt erroꝛes illoꝝ vt poſſet cũ cis diſputare⁊ con nincere Sʒ qꝛ ignarꝰ erat in üllis captꝰẽ ⁊ hereti cus factꝰ. Pertinet ad pᷣſumptionẽ ꝙ qᷣs dũ pᷣt ſe iuuare invictu⁊ neceſſarijs expectet cibũ de celo. Sicut acciditvni ex duobo heremitis invitaſpa⸗ trũ qͥ recedẽtes ab alijs cõmiſerũt ſe gubernatio „ ni diuine. Et itinerãtes cũ iam cepiſſent eſurire? pꝛe debilitate deficere obuiauerũt qᷣbuſdã barba ris qͥ diuina inſtigatõe cõmotippᷣter ſolitũ obtule rũt eis ad comedẽdũ.qͥb aſſenſit ⁊ acceptauit v⸗ nus eoꝝ intelligẽs a deo diſpoſitũ vt hoies ita fe ri eis obtuliſſent? comedit. Alter ꝑmanẽs in ſua ꝓteruia⁊ pᷣſumptiõe noluit.ſed expectauit cihbum ſibi a deo mitti ꝑ angelũ.vñ⁊ pᷣ fame moꝛtuꝰẽ ſui bomicida.Ad pᷣſumptionẽ ꝑtinet agere q̃ ſpectãt ad officia alioꝝ.vt ſi ſubditꝰ velit pᷣlatũ regere. ſi „ „ laicꝰde clericis velit iudicare.caꝑe ⁊ punire etiã malos dericos.ſi mulier velit viro imꝑare. ſi qͥs velit facere officiũ qͥð ad eũ ñ ꝑtinet.Sicut Oʒi⸗ as rer iuda qui ingreſſus ẽ tẽpiũ deivt offerret in cenſum.ſj ꝓpter ſuã pᷣſumptionẽ hãc effectꝰ ẽ lep⸗ — ſus.ij parał. Berñ.de hoc gradu ſic ait. Hec ex 5 cadẽti gradu ſic oꝛit᷑ Qui alijs pꝛeeſſe putat quõ plꝰde ſe qᷓ; alijs nõ pᷣſumat.pꝛimꝰ in cõuentibo re reſidet in cõſilijs pꝛimꝰ rñdet.nõ vocat? accedit. ſi iuſſus ſe intromitrit.dcoꝛdinat oꝛdiata reficit refecta qͥcqͥd ipᷣe nõ fecerit aut oꝛdinauerit.nec re cte factũ.nec pulcre oꝛdinatũ eſtimat.iudicat iu⸗ dicãtes.pᷣiudicat iudicatis.ſi cuʒ tꝑs aduenerit nõ ꝓmoueat᷑ ad poꝛatũ.ſuũ abbatẽ aut inuidum iudicat.aut deceptũ.ꝙ ſi mediocris aliq̃ obediẽ tia ei iniũcta fuerit.indignat᷑ arbitrãs nõ mino riba ſeſe occupãdũ.qui ad maioꝛa ſeſe ſentit ido⸗ neum. ꝑbie ẽ Defenſio pcti. Mltũ hoc reꝑit᷑ in boĩby vt vicia cõmilſſa excuſent alleuiẽt. alijs attribuãt.e ponit ſe ad ea q excx aliqñ tanq;ᷓ bencfacta defendãt. Sʒ ſi te ercuſas ait augꝰ?. deꝰ accuſat. Alleuiat qñq; pctm̃ ſuũ cõ⸗/ ꝑatiõe peccatoꝝ alioꝝ⁊ pᷣcipue ſuꝑioꝝ.iuxta illð. Stultꝰ vitabit coꝛrectionẽ᷑.⁊ iuxvolũtatẽ ſuã in⸗ ueniet cõꝑatõʒ.i.ſimilẽ ſibivt ſic alleuiet factũ ſu um.Aliqñ vero alijs attribuit cam peccatoꝝ ſuo rũ vt dyabolo vel ſocio ⁊ hmõi ſicut pᷣmi parẽtes quoꝝ adã reqſitꝰ de culpa attribuit ſocie eue. ⸗⸗ pſa reqſita attribuit ſerpẽti dicẽs. Serpens dece pit me.ꝓpter qð imediate de paradiſo eiecti ſunt. Grñ.iij. Aliqñ etiã qͥs defendit peccatũ ſuũ puta rõnibo oñdẽs ſe bene feciſſe.Et in his que ſunt de termĩata ab eccłia.vtvelle defenderevſurã qᷓ com mittit᷑ ſub noie depoſiti vel diſcretiõis nõ eſſe pec catõ.aut foꝛnicatõem ſimplicẽ.⁊ hmõi. ꝑtineret ad hereſim Defendere etia culpã alioꝝ.grauis ſu ꝑbia ẽ. Uñ Iſi. Qui cõſentit peccãtib ⁊ defendit aliquẽ delinquẽtẽ maledictꝰerit apud ðũ ⁊ bomi nes.⁊ coꝛripiet᷑ increpatõe ſeueriſſima.xi.q.iij.c. qͥ cõſentit. Un⁊ Anaſtaſiꝰ.ijiqꝛ voluit defendere Fotinũ hereticũ.diuino iudicio ꝑcuſſus ẽ.vt het᷑ di. xix. anaſtaſiꝰ. Scðm berñ.ſicoꝛit᷑iſte ex pᷣcedẽ ti.Qui ꝓmptꝰ ad oia ſe cõſueuit ingerere.iĩpoſſibi le eſt aliqñ nõ errare. Ad pᷣlatũ aũt ꝑtinet crrateʒ arguere. ſz quo culpã ſuã cõfitebi qui neceſſe pu tat ꝓpter ea cũ culpa nõ putat᷑ creſcit.nõ ãputat᷑. Multis mõisfiũt excuſatões in peccatis.Aut ei dicit qͥ ſe excuſat.aut nõ feci.aut feci qͥdẽ ⁊ bene fe ci.aut ſi male nõ multũ.aut ſi multũ nõ mala in tentione.Si aũt⁊ de illa ↄuincit᷑.aliẽa ſe nitit᷑ ex⸗ cuſare ſuaſiõe. Sʒ qͥ aꝑtas defendit quõ occul⸗ tas ⁊ malas cogitatões coꝛdi ſuo adueniẽtes bu militer reuelaret abbati. MN Monus gradus ſu⸗ F. XII pbie ẽ. Simulata ↄfeſſio.cũ.ſ.qͥs ↄuictꝰ⁊ maniſe ſtatꝰ de aliq̊ exceſſu cñvidet locũ nõ eẽ excuſateis fatet᷑ et onñdit ſigna magne hũilitatis ⁊ emẽdatis qð ficte agitvt reputetvere cõpũctus⁊ coꝛrectus ad qð facit qð ait Criſ.Quis aliqñ vidit clericuʒ cito pniam agetẽ.⁊ ſi depᷣhẽſus hũiliauerit ſe.ſcʒ ↄfitẽdo culpa nõ dolet qꝛ peccauit ſʒ ↄfundit.qꝛ ꝑdidit glam ſuã.de pe di i.mẽſurã.S.qͥs aliquan do.Ad ſimulatã etiã ↄfeſſionẽ ꝑtinet ꝙ qᷣs in ↄfeſ ſiõe ſacrali rticeat aliqð moꝛtle pᷣ vecũdia qð mte occurrit.in q̊ moꝛtłr peccat ꝓpter irreuerentiã ſa⸗ cramenti.⁊ ex ſuꝑbia pcedit.dum vult videri iu⸗ ſtus in eo ꝙ tacet malo.qui peccatoꝛ eſt vt dicit Bꝛatianus de peniten. diſt. i. J. Laciturnitas. De quadam muliere legitur que erat magne ſapi entie.conſilij ⁊ ſan ctitatꝭ. Hec lapſa in peccatuʒ carnis q;uis h̊ toto tꝑevite ſue ðᷣfieret⁊ penitẽtiã ageret aſperrimã. tamẽ qꝛ noluit cõfiteri defun⸗ cta apparuit cuidã ſibi nocte reuelãs ſe ꝓpter hoc damnatã ad gehẽnã. Berñ.vero ſic ait.ondens quomõ ex pᷣcedenti hic oꝛiatur. Nõnulli c a pe ritoꝛibus arguũtur conſiderãtes ꝙ ſi ſe defende rent nõ crederetur eis ſubtilius inueniũt argu⸗ mentũ defenſiõis.verba reſpondẽtes doloſe co/ feſſionis.vultus demittitur.pꝛoſternitur coꝛpꝰ. aliquas lacbꝛymas ſi polſunt ſibi gtozaluent. Citulus . „ vocem ſuſpirijs verba gemitibo interrũpũt.ec ſolũ tał obiecta nõ excuſat.ſed ipᷣe culpã q̃ʒ exag, Erer. SOerant ſimulatio ſic ꝑpendit᷑inqᷣt Bern. Uaſa figuli ꝓbat foꝛnax.et tribulatio vere peni⸗ tẽtes diſcernit Qui veracit᷑ penitẽt.laboꝛes pnie nõ abhoꝛrent.Cuiꝰſimulata ẽ ↄfeſſio.vna vel le ui ↄtũelia aut exigua pena interrogatũ.iã humi litate ſimulare nõ põt.murmurat frẽdit iraſcit᷑ Decim tus parẽtibo⁊ alijs.cõtemnereq; mãdata ſuꝑioꝝ ꝓuer.xviij. Impiꝰcũ in ꝓfundũ venerit pecctoꝛũ cõtemnit. Ubi ſciendũ ꝙ nõ ſolũ in maioꝛibo oꝛ⸗ dinatõibo ſed etiã in mimis qͥbuſcũq; ↄtemptus moꝛtale eſt. Un Berñ.in li.de diſpenſatõe et pᷣce⸗ ptione dicit. Neglectꝰ vbiqʒ culpabilis.neglectꝰ vbiq; dãnabilis.Et anteriꝰ papa ait.In legevete ri habet᷑ ꝙ qᷣcũq; ſacerdotibo non obtemperaſſet. aut extra caſtra poſitꝰa pplo lapidabat᷑.aut ð gla dio ſubiecta ceruice contemptũu expiabat cruoꝛe Nũcvero inobediẽs ſpũali animaduerſione trũ⸗ catur.i.pene dãnatiõis eterne.aut eiectus de ec⸗ cleſia rahido demonũ oꝛe decerpit᷑ xi.q.iij.abſit Pharao rex egypti qꝛ ↄtempſit mãdatũ dñi per⸗ manẽs in ſua ꝑtinẽtia ⁊ duricia demũ ſubmerſꝰ eſt in mari rubꝛo.vt hẽt᷑ Exo.xiiij. Ber. de hoc ſic ait Qui pꝛiꝰarrogãs factꝰſociꝰ contẽpſerat.iam patẽter inobediẽs.ingrm etiã contẽnit. Sciẽdũ tñ ꝙ gradꝰ.xij.in tres tm̃ colligi pñt.vt in ſex pꝛi mis ſit contẽptꝰ fratrũ.in q̃tuoꝛ ſequẽtibo ↄtem⸗ ptus męgr̃i.⁊ in duob qui reſtãt cõtemptꝰdei.De niq; vbi fratrũ concoꝛdia.aut mgfr̃i ſentetiã ſemꝑ monachos ſpernit.quid vltra in monaſterio niſi ſcandalum facit. Undecimus gra⸗ F. XIIII. dus ſupbie eſt Libertas peccãdi.talis vult eſſe ſi mul deo. vt.ſ. libeat ei facere qd vult. Uñ ðᷣt Anſ⸗ helmꝰ in li. de ſilitudinibi.qꝙ quivult eſſe lib ſuiꝛ nulli legi ſubijci.vult auferre coꝛonã de capite ði qꝛ ſolũ ei eſt hoc ppꝛiũvt nulli ſi ubijciat.⁊ ſi impe⸗ dit᷑ a deo aliquib tribulatõibsvel obſtaculisvt ñ poſſit libere implerevolũtatẽ ſnõ malã. iraſcit᷑ cõ tra deũ, blaſphemat⁊ iniuriat᷑. Huic aũt accidit qð legi᷑ parabolice de ꝓdigo filio. Luc̃.xvQui pe cita a patre poꝛtõne ſubſtatie ſue. ⁊accepta.i.liber tate ſue volũtatis. abijt in regionẽ longinquã in ſtatũ.ſeruens malicie. remotũ a deo. vbi diſſipat rotã ſubſtãtiã.ſ.vᷣtutis ⁊ gre a deo habite.⁊ bona etia naturalia debilitatviuendo laſciue.⁊ ſᷣuicẽdo demonijs. Berñ. de hocꝑ hãc libertatẽ monachꝰ cu is monachꝰ nec mgr̃mvidet quem timeat.nec fratres quos fuereat᷑ q́ᷓto ſecuriꝰtãto liberiꝰſua deſideria implere de ectat᷑.a qͥb in monaſterio tã pudoꝛe qᷓ; timoꝛe ꝓhibeat᷑. Sed ⁊ ſi frẽs et abba⸗ te nõ ia timet.nõdũ tñ penitꝰði foꝛmidie carebit Duogdecimus gra⸗ §. XV. dus ſuũpbie ceſt Cõſuctudo peccãdi. ⁊ hoce val/ de piculoſum. qꝛ cõſuetudo. vt dicit ſapiẽs.ẽ q̃ſi altera natura. Uñ ſicut naturalia tolli nõ poſſũt „AIIII. ſupbie ẽ Rebellio.nolle obedire ſuꝑioꝛib vt pᷣla,⸗/ —N—M——— ita⁊ cõſuetudovalde difficulter tollit᷑. veꝝ qꝛ na⸗ tura nõ eſt ſed quaſi.iõ reijci pᷣt.⁊ ſi cũ dificulta⸗ te.inducit eni habitũ qui ẽ diſpoſitio de difficili mobilis a ſubiecto.tñ remoueri põt. Uñ ⁊ laʒarꝰ moꝛtuꝰ⁊ ſepultus cũ difficultate fuit ſuſcicatꝰ.i. cõcurrẽtiba pluribo actibi.qᷓ; in reſuſcitatõe alio⸗ rũ moꝛtuoꝝ a xpᷣo. Nam ⁊ fleuerũt ſoꝛoꝛes ⁊ oꝛa nificat aũt laʒarꝰ moꝛtuꝰ ⁊ ſepultꝰpeccãtẽ ex cõ uerũtꝓ ipᷣo.⁊ turba⁊ xpᷣs fleuit ac Srak ⸗Si uetudine ſᷣm augꝰ. dũ.ſ.male cõſuetudinis qua⸗ ſi mole pᷣmitur animꝰ.de pe.di.ij.ꝭ.ſicut in trib Uec tñ talis cõſuetudo excuſatvel minuit pecca⸗ tũ.ſed potiꝰ aggrauat. Uñ greg. Tãto ſunt guio ra peccata qᷓ;to diutiꝰ aĩam infelicẽ detinent alli gatã. ex de ↄſue.c.cũ tãto.Berñ.vero ſic ait Poſt ꝙ; terribili dei iudicio pꝛima flagicia impunitas ſequũ.exꝑtavoluptas libẽter repetitur. repetita blandit᷑ cõcupiſcetia reuiuiſcit ſopit᷑ rõ.ligat cõ⸗ ſuetudo.trahit᷑ miſer in ꝓfundũ maloꝝ.trahitur captiuꝰ tyrãnidi vicioꝝ ita vt earnaliũ voꝛagine deſiderioꝝ abſoꝛptꝰ ſue rõnis diuiniq; timoꝛſob litus dicat inſipiẽs i 0. Non eſt deus. Capitulũ quartũ de ſuꝑbia in q̃druplici gene ehoĩm.ſ.in pᷣlatis in religioſis in clericis ⁊ in la icis.⁊ in ſingulis hoꝝ eſt qͥdruplex ſuꝑbia. 6 Domꝰ dei ecclia ſancta eſt vt ðt Hie⸗ ro.xxiiij.q.i.oib. Mediũ eiꝰ ẽ vnitas⁊ charitas tideliũ.qꝛ in medio cõſiſtit vtus. In domo ergo ẽ ſed nõ in medio.qꝛ in ecclia eſt numero ⁊ nõ meri to.ſed in medio qui in caritate ⁊ omni vtute per quã poſtmodũ hitat in domo gloꝛie celeſtis de q̃ Jo.xxiiij.In domo pr̃is mei mãſiones multe ſũt Suꝑb aut qꝛ nõ hitat in medio domꝰ.i.in cari⸗ tate nõ põt ꝑuenire ad celeſtẽ gloꝛiã.ſuꝑbiã auteʒ facit.i.oꝑat᷑ qdrupłx genꝰ hoim Et hi a regno ex/ ems eſt ſuꝑbia pᷣlatoꝝ. (cduduntur. ecunda eſt ſuꝑbia religioſoꝝ. Tertia eſt ſuꝑbia clericoꝝ. Quarta eſt ſuꝑbia laicoꝝ. On habitabit in me⸗ lo domꝰmee qui facit ſuꝑbiã inqᷣt pᷣ. Ouantum ad pꝛimum c. I. de ſupbia pᷣlatoꝝ.· In qtuoꝛ at repit᷑ ſupbia iñ pᷣla⸗ tis. Pꝛimo in hoc ꝙ eſtimãtes meritis ſuis fuiſ/⸗ ſe adeptos.⁊ ſubditis ſuis melioꝛes ſe eẽ arbitrãt Vñ gre.in.xxxiiij.moꝛal.circa fi.ſic ait. Pꝛelato in cogitatõiba ſuꝑbia ſugerit.quia ſolo vite me/ rito ſuper ceteros excreuit.⁊ ſi qᷓ ab co aliquan⸗ do bene geſta ſunt hec ipoꝛtũe eiꝰaio obijcit.⁊ cũ hãic ſinglarit᷑ deo placuiſſe inſinuat. qͥ facile ſug⸗ geſta ſuadeat.ipʒʒ ad teſtimoniũ ptãtis tradite re tributõʒ vocat dicẽs.qꝛ niſi ompᷣs deus te his oĩ bus melioꝛẽ cerneret oẽs hos ſub tuo regimie nõ dediſſet.eiꝰq; mẽtẽ morx erigit. viles atq; iutiles eos qͥ ſubiecti ſt᷑ ondit.ita vt q̃i nullũ dignũ reſpꝛi ciat cui ẽnimũ loq̃t.vñn⁊ moximẽtis traqllitasi irã vertit᷑.qꝛ dum cũctos deſpicit ſenſuʒ vitamqq omniũ ſine moderatione repꝛehendit. Hec ibi. Sed quantũ cunq; quis ſit certus ꝙ de volun/⸗ tate domini ſit pꝛepoſitꝰ alijs ⁊ videat᷑ſibi bene ln ſ. Kienle . nneer Eint eNeg ma nali tpo mins en man m wugn amarch ckds gliag dstinl 19. zincrs tie 1c cpi tinn ſe s dei leſüt lud iautez oe uarur⸗ adminiſtrare nunq; tñ poteſt eẽ bene ſe ecurus ſi W debitũ ſuũ faciet. nec alijs ſe dʒ pᷣferre. qtidie co tingit młtos ſubditos melioꝛes ſimpkłr eẽ pᷣlatj.⸗ Nec ſanctioꝛẽ dicimꝰ ſyxtum laurentio.quia ſy xtus papa ille dyaconꝰ eiꝰ. Aut ꝑfectõeʒ valeriũ epᷣm vincẽtio dyacono eiꝰ. Et q;uis apłs dicat ad Ro. xiij.Nõ eſt ptãs niſi a deo.verũ ẽ ſz opãte q̊ ad bonos.ſinẽte ſeu ꝑmittẽte ̊ ad malos. Uñ hiero. Audaccter foꝛte aliqͥd dicimꝰ ſʒ tñ qð ſcri⸗ tũ ẽ dicimꝰ. nõ ſꝑ onceps pplło ⁊ iudex ecclie ꝑ arbitriũ dei. i. bñplacituʒ dat᷑.ſʒ put merita nia depoſcũt.viij.q.i.audacter.Et ponit exẽpluʒ; de ſaule qͥ deo oꝛdinãte fuit factꝰrex ppli iſracl.⁊ bo nus erat ⁊ tñ poſtea repbus factꝰc.vt hr i. Reg. HW xv. Sic ⁊ Plen inunctꝰ ẽ rex iirłꝑ diſcipulũ heli ſei dño iubẽte. ⁊quis ipleuerit madatũ dei in ex terminãdo domũ achab ⁊ oẽm ꝓgeniẽ eiꝰ phe tas baal tñ ydolatrie deditꝰ repbatꝰẽ.vt br.uij. Reg x. ꝓpt qð vt ðꝛ Job. xxvi Bigigãtes gemut ſub aqs.i.viri foꝛtes. ⁊ magni ſctitate ſub cura ploꝝ ingemiſcũt. timẽtes ſꝑ deſicere vt exponit greg. Scodo ſupbia pᷣlatos iuadit in pᷣ ꝙ tanqᷓ; dñi volũt in omibo a ſubditis obediri ⁊ reucrer mag dolẽtes de traſgreſſiõe ſuaꝝ oꝛdinationum etiâ circa leuia q; ð trãſgreſſiõe diuioꝝ pceptoꝝ Loõtra bos diẽ apł's Non q̃i dñantes in dero ſe foꝛma facti greg ex animo.nec pietatevlla monẽ tur in defectibo ſlubditoꝝ ſʒ ſeueritate. Oe qby ðt Gꝛe.in ome. Hi qͥ de falſa iuſticia ſupbire ſolẽt —— ceteros qᷣſ; deſpiciũt nulla infirmaͤrib⸗ miſcðia cõdeſcendũt.⁊ qͥ ſe pctõꝛes eẽ ñ credũt eo deteriꝰ pctõꝛes fiũt.di· xlv. vera iuſticia. Intm aũt ali qñ tales ſuꝑbia vexat vt ⁊1 malis ſi ibi velint ob⸗ tẽperari.alłs ipᷣos ſubditos ꝑſ equũt᷑. Hi figura tur ꝑ balaã ariolũ qᷣ iter faciens ad malũ ꝑagen/ 2 dã i. intẽdens maledicere pplm dei. aʒins cui in ſidebat pgredi noletẽ calcarib⸗ vꝛgebat ad eũ dũ ct moꝛtè minabat᷑. Sʒ diuio miraculo azina lo⸗ quẽs arguẽs veſaniã illiꝰdixit ſe non poſſe quia añ eã erat gladio euaginato.vt hĩ Nũe.xxij. Pa laã ſignificat pᷣlatos.aʒina ſubditos. Cũ ãt pᷣla⸗ ti volũt inducere ſbᷣditos ſuos pᷣcipiẽdo. ſuadẽ⸗ do. cõminãdo ad aliqð maluʒ.nõ dñt obedire ſʒ bũilr ſe excuſare ñ poſſe. qꝛ gladiꝰ vbi dñi qð oge .qi. pᷣdicatoꝛ ꝓponit.ſ.diuie nie phibz. vt exponit l gtianꝰ.ij. q. vij. S. Itẽ cũ balaã. Tertio pᷣſidẽ⸗ tes ſuꝑbia ducũt᷑ q cũcta diſponere volüt de ca pite ſuo dedignãtes audire ab alijs q̃ ipᷣi neſciũt vel ſeqͥ ↄſilia alioꝝ ne minꝰeis ſaꝑevideant᷑.cum tñ ſcriptũ ſit puer.iij. Ne innitaris pꝛudẽtie tue Paulꝰapłs vas elcõnis edo ctꝰ euãgeliũ a xpᷣo pꝰ viſionẽ claram dei ⁊ miracula fcã poſt tres ãnoſ a ſua cõnerſione venit hieroſolymã ad ↄferendũ cũ apłis de his q̃ ipſe pꝛedicabat.vt ipᷣe refert ad BGal. Ut eni dicit gre. Si qͥd bonipʒ quecuq; ec cleſia. ego etiã minoꝛes meos q̊s ab illicitis ꝓhi beo in dono imitare ꝑatus ſum. Stult?eſt eniʒ qui ĩ eo ſe pᷣmũ eſtimat vt bõa qviderit diſcere cõ tenat. di. xxij. ð ↄſtãtinopolitana. Clemẽs ẽt diẽ Nullꝰepᷣs ꝓpt obpꝛobꝛiũ ſenectutis vel nobilita tem gener a puul vel mimis eruditis.ſi qͥd foꝛte eſt vtilitatis vel ſalutinqrere uegligat. qͥ eniʒ re ſeckares eti — belliter viuit ⁊ diſcere atz agere boͤa fchſ. at, mag⸗ diaboli qᷓ; xpᷣwi membꝝ eẽ oñdit᷑.di.xxxix.c.nullꝰ. de rege aſſuero monarcha legit Veſter. i. ꝙ habe bat ſeptẽ ſapiẽtiſſimos ſcientes leges ⁊ iura ma ioꝛũ quoꝝ conſilio cuncta agebat. Quarto re⸗ ctoꝛes ſuꝑbia detinentur cũ nõ patiunt᷑ ab alijs ean in his q̃ minꝰ bñ faciũt. vt enĩ ðꝛ Eccs vij. Non ẽ hõ ſuꝑ trã qͥ faciat bonũ ⁊ nõ peccet.? ꝑmarxie eura reifamiliar ſine pctõ exercereñ pᷣt etiã ab his qui nouer̃t pctm ſᷣm Bꝛe. Oculꝰq; ꝓ pius qᷓntũcũq; acutus.⁊ ſi oĩa alia videat ſeiſᷣm nõ videt. Non ſic egit petrꝰ pᷣnceps aploꝝ ſed re pꝛehẽſus a paulo ð nimia ↄdeſcenſiõe erga iude os in obſuatiõe legaliũ eũ audiuit.vt ðꝛ ad gal. ij.⁊ diſt. viij.veritate. Dauid ẽt rex repᷣhenſus a nathan ꝓpha de adultio ⁊ hõicidio occulto ſubi⸗/ to acquieſcẽs penituit.theodoſiꝰ imꝑatoꝛ repᷣhẽ ſus ab ambꝛoſio de occſſione pluriũ ꝓcurata in vindictã vniꝰſui milit intfecti ⁊ phibitꝰ ab eo ec cleſiã ingredi añ publicã pniam.acqeuit ⁊ patie⸗ ter tulit. Econtra hieroboã qui manũ extẽdit ꝓpham q eũ repᷣhendebat de ydolatria innuẽs vt capetur aruit bꝛachiũ.iij. Re.xiij. Joas rex iuda qꝛ lapidare fec ʒachariã filiũ ioiadẽ ex eo ꝙ vitia eius rephẽdebat.in mala multa incidit.Cũ hũi litate tñ ⁊ reuerẽtia ⁊ pꝛudẽtia.vt fecit nathã er ga dauid.dñt ſuꝑioꝛes argui.Sʒ ⁊ ſi iniuſte ar⸗ guerent᷑ cũ mãſuetudie non cũ indignatõe ⁊ vin dicatõe dñt oñdere inocẽtiã ſua ſic feẽxpᷣs dices iudeis euʒ in multis calũniantib. Quis ex vobᷣ arguet me de pctõ. Jo. viij. ⁊ hẽtur.ij. q. vij. ca. te ſtes. S. ecce oſtenſum eſt· In religioſis quadru⸗ S. Il. plex inuenit᷑ ſupbia Pꝛeima eſt eoꝝ qui deſpiciut ã pctõꝛes credẽtes ſe inquinari ex cõ ſoꝛtio eoꝝ. Similes bi ſũt iudeis qui yt 52 Jo. xviij.nolebat introire in pᷣtoꝛiũ Pilati ne cõsa⸗ minarẽtur. timẽtes coinqnari cohitatiõe infide lium.nec ſibi ↄſciam facietes de ꝓcuratõe moꝛtꝭ⸗ xpᷣi innocẽtis. Cõtra q̊s dicẽ dñs Deut᷑xxiij Non abominaber egyptiũ qꝛ ⁊ ipᷣe aduena fuiſti ĩter ra eius. Egyptiꝰ interpᷣtat᷑ tenebꝛe.⁊ ſignificat ſe cularẽ. Ad qð ẽt valʒ illud hbiero.Diſcidite inqui unt ſcʒ illi qͥ pſumũt de ſua bonitate ad pctõꝛes polluti. recedite a nobis.nolite nos tangere.no ſite nob cõmunicare. Hec locutio nõ illuiat ce⸗ cũ.nõ ſanat egrotũ.nõ curat infirmũ. ſed mag occidit et in deſperationem deijcit. diſtinc. xliij. recedite. Debent quoq; religioſi cõſiderare ꝙ a i quando in ſeculo ſunt aliqui habentes merituz et perfectionẽ religioſoꝛum. et econtrario in re⸗ ligione aliqui deſides ⁊ mali tenẽtes vitam ma loꝛum et mudanoꝛum. In cuius figuram legi Joſue uij ꝙ dominꝰ tranſito ioꝛdane voluit ꝙ; duodecim lapides de ipᷣo fluuio ſumerẽtur ⁊ po nerentur in terra ſicca in medio caſtroꝛũ.⁊ econ tra duodecim alij. de tra extra fluuiũ ſumpti po⸗ nerent?᷑ in medio fluuij ioꝛdanis. Joꝛdanis fluui us ſignificat ſtatum fluidũ ſecularẽ.et terra ari⸗ da ſtatum religioſum.ſed in examie recti iudicij cbꝛiſti. mutat merita oꝛdinũ qualitas actionũ. Kitulus II AQAuidã in ſeculo faciũt oꝑa religioſoꝝ⁊ ecõtraEx emplũ in vitaſpatrũ quo ad pꝛimũ de pannutio ui cñ oꝛaret ſibi reuelare cui aſſociaret᷑ in celł.au cuen dño ꝙ qͥdã ſimphoniaco qͥ qrebat ſibi vi⸗ ccũ ex arte cantãdi quẽ cũ qſiſſet Pãnutiꝰ⁊ i aue niſſet interrogauit qͥq boni egiſſet in mũdo iſto. Rñdit ꝙ ſmel eũ eſſet latro et quedam mulier fu⸗ iſſet rapta quã ſocij eiꝰ volebãt oppꝛime ipe defen dit eam ⁊ liberauit de mãib eoꝝ.Et aliavice cuʒ inueniſſet ꝑ heremũ diſcurrente lamẽtantẽ q̃n⸗ dam mulierẽ eo ꝙ maritꝰeiꝰ?⁊ filij tenerent᷑ ex de/⸗ bito captiui.ipᷣe errantẽ reduxit⁊ refectiõeʒ dedit et.ccc.ſolidos qͥbo redimeret maritũ⁊ filios. Cũ aũt pannutiꝰ hoꝛtaret᷑ eũ ad deſerendũ mũdum acqᷣeuit⁊ factus religioſus ſanctevixit⁊ obij t. Itẽ poſt hoc rogauit pannutiꝰ cui ſimilis haberetur ſanctoꝝ. ⁊ fuit ei dictũ ꝙ ſimilis crat pᷣmario cu⸗ iuſdã vici q erat in ꝓximo. ⁊ cũ veniſſet pãnutiꝰ ad eũ ⁊ diligenter inqſiſſet de vite eius dixit ſe eẽ cõiugatũ⁊ vxoꝛẽ nõ cognoſcere niſi cã pꝛolis.nõ raptoꝛẽ.nõ ledentẽ ꝑ famulos ſuos gregesvł fru ges alioꝝ.lites ſedantẽ⁊ hoſpitalẽ.q demũ hoꝛta tu Pannutij intrauit heremũ ⁊ ſanctevitam fini uit. Iteꝝ tertõ oꝛauit pannutiꝰ cui aſſimilaret in ſanctis.Et rñſum fuit ꝙ quidã mercatoꝛi qui iuſte lucrãs pauꝑibo ſubueniebat. ⁊ hoꝛtatu eius omnibo pauꝑib elargitis intrãs heremuʒ ſancte deceſſit poſtmodũ reuelatũ eſtei ꝙ aſſumendus eſſet in celo.Et ne in ſuꝑbiã eleuaret᷑ ꝓpterea pꝛiꝰ illa ſibi oſtenſa ſunt. Econtra legit᷑in vitaſi patrũ de quodã religioſo ſolitario qꝗ erat tãte opiniõis ĩ populo.vt eſtimaret᷑ patria illa meritis cõſerua⸗ ri ſuis⁊ tñ in moꝛte eiꝰfuit aĩa eiꝰviolẽter a ðᷣmo nibs de coꝛꝑe educta ⁊ ad infernũ ðᷣlata.qꝛ fuerat hypocrita ⁊ ſuꝑba.q;uis aũt religioſi us nõ ð beat deſpicere ſecularẽ vitã vel abhoꝛrere cõſoꝛtiũ cuʒ expedit.nõ tñ debet extra neceſſitatẽ multuʒ ſecu lanb familiaris exiſtere. vel cõuerſ. ari. qꝛ nimia familiaritas cõtemptũ parit.ait Sene. ⁊ qes eti am mẽtis reſoluitex boc vt dicit anthoniꝰ.. Se cundo ſuꝑbiũt religioſi aliqñ ex ſua religiõe ⁊ pa tribo ſe iactãtes.alijs oib pᷣferetes ſtatũ ſuũ.qui imoꝰ alios deſpicientes ?⁊ multa mendacia fingẽ tes ad exaltãdã ſuã religionẽ.⁊ alios depꝛimẽdnʒ Et monachi quidẽ gloꝛiant ſe patrẽ habere. Be⸗ nedictũ patrẽ oĩm religioſoꝝ in occidẽte multoſ qʒ ſanctos ac ſummos põtifices ex monachis ex titiſſe. vt Oꝛego.magnuũ. Eugeniũ. Urbanũ. et multos alioſq; doctoꝛes optimãq; ꝑtẽ elegiſſevt ſcʒ cũ maria ſedeant ſecꝰpedes dñi ad audiendũ verbũ illius ⁊ cõtempladũ.ſʒvtinã tales vt bona Martha ſatagerẽt circa frequẽs miniſteriũ dñi Eet nõ ocio toꝛperẽt ⁊ ignauia.neq; eni qs valʒ eſſe bonꝰ iſraelita.i.vidẽs deũ ꝑ cõ tẽplationẽ. niſi pᷣ⸗ us fuerit iacobita.i/ſupplãtatoꝛ vicioꝝ ſuꝑatoꝛ paſſionũ. UVñ iu figurã dictũ fuit exo.xix. Beſtia q̃ tetigerit mõtẽ.ſ.cõtẽplatõis lapidabit᷑.ſ.erroꝛi bus ꝑcutietur. qꝛ aĩał hõ.i.paſſioniba ſubditꝰnõ ꝑcipit ea q̃ dei ſt.i.Coꝝ.ij c. Pꝛedicatoꝛes vᷣo et mioꝛes ⁊ auguſtinẽſes iactãt ſe vroꝛes habere ſił Avam fecũdã ⁊ Rachelẽ ꝑ pulcrã immixtaq; ex⸗ gctione pᷣdicatõis⁊ doctrine.⁊ cõtẽplatiõe oꝛatõ nis.⁊ meditatipis.xpᷣm imitari cũ apłis eiꝰ ſicqs ceteros pᷣcellere.Et pᷣdicatoꝛes qͥdã dominicum qᷓ̃ſi dũo ieſu ſimilumũ ſuꝑ ceteros pᷣdieãt.Mino res ſeraphicũ Frãciſcũ extollũt ſedẽ luciferi amiſ ſam replentẽ. Mẽtiũtur equidẽ ipᷣm omni anno purgatoꝛiũ expoliare ſuis deuotis. Auguſtinum ſumme venerantheremitani vt gẽmã doctoꝝ in duentes eũ habitu ſuo. Canonice etiã regulares ⁊ ſuite. Nam carmelite a mõte carmelo ſub He⸗ lia initiũ habuiſſe ſuſpicant᷑ ꝑtẽ reguli Baſilij ſu ſpiciẽtes. Sʒ attẽdat oẽs qð Petrꝰ dixit Acłx. In vᷣitate cõperi qm̃ nõ eſt acceptoꝛ ꝑſonaꝝ de. ſed in omni gẽte qui timet deũ acceptꝰẽ illi. Re/ cogitet illud Hiero. Nõ ſunt filijſanctoꝝ qui te nẽt loca eoꝝ.ſed qui exercẽt oꝑa eoꝝ.di.xl.c. non eſt facile. Notẽt dictũ Gꝛego. Nõ locavł᷑ oꝛdies nos creatoꝛi nr̃o reddũt acceptos ſʒ nos aut me rita nr̃a coniũgũt aut mala diſiũgũt di.xi.c non loca. Quãto qͥs hũ erit nobilioꝛẽ pꝛẽm ꝑfectioꝛẽ ſtatũ ⁊ degeneret tãto ſibi maioꝛ cõfuſio⁊ iudiciũ Ita ̊ quis afficiatad patres ſuos ⁊ religioneʒ alios nõ cõtẽnat vł alijs ſe pferat. Tertio ſuꝑ⸗ biũt aliq religioſi eo ꝙ ſe ſapiẽtes eſtimãtes ſen⸗ ſu ſuo ſe regere? ſequivolũt ppꝛiã volũtatẽ. Ber. Suꝑbia qᷓ;tauis pꝛudẽs videat᷑ dimittẽda ẽ⁊ abi ciẽda.Si eiĩ admitti ſuꝑbo pma die q̃ incipit hi⸗ tare vult leges dare. Pꝛouer.xxvi. Uidiſti hoĩeʒ ſapiẽtẽ ſibivideri.magis illo ſpem hẽbit ſtultus. Tales nolũt facere qð eis ðꝛ. etiã ſi pꝛiꝰhẽbãt vo lũtatẽ faciẽdi illð ꝑmaxie hocẽ repᷣhẽſibileꝛ ꝑicu loſum nouellis in religione.vñ erñ. Nouitiuz pꝛudẽtẽ inſipiẽter ſapiẽtẽ in cella diu poſſe conſi⸗ ſtere ipoſſibile ẽ. Stultꝰfiatvt ſit ſapies. ⁊ hec ſit oĩs diſcretio eiꝰvt in hoc nulla ſit ei diſcretio. hec oĩs eiꝰ ſapiẽtia vt in hac ꝑte nulla ſit hec ppꝛiavo lũtas.vt ðᷣt.b.bñdictꝰ in regula.Eſt illa vla de q̃ dicit puer.xiiij. Eſt dis yiae boĩ recta ⁊ nouiſſi ma eiꝰ ducũt ad moꝛtẽ. Hec figurat᷑ ꝑ arboꝛẽ ſciẽ tie boni⁊? mali in paradiſo voluptatis.i.religiõiſ cfructũ interdicrũ a dño qui comedit.ſ.ſedndo ſuũ velle.qð nõ dʒ hr̃e.moꝛtẽ aie incurrit. Geñ.i ij. Narrat Gꝛego.in ſcòo dyalog. deſctõ bñdicto cñ cellerariꝰnõ dediſſet paꝝ olei qð erat imo⸗ naſterio pauꝑivt mãdauerat ductꝰcõpaſſiõe fra⸗ trũ ne ipᷣi eo carerẽt.pᷣcepitvtvas illð cũ oleo pij⸗ ceret er feneſtrã de ſummo in terrã ne remaneret aliquid cõtra inobediẽtiã in monaſterio Quar to ſuꝑbia religioſoꝝ ẽ eoꝝ qui in clauſtro ſuꝑbi⸗ unt de dinitijs qs hũerũt in ſeculo.vel nobilita⸗ te generis.vl de his que ſtrẽnue geſſerunt in ſecu lo. aut ꝙ multa dederint monaſterio. velquia multa acquirãt. q̃ſi om̃es ſint ſibi obligati⁊? de⸗ beãt eü reuereri. Uũ aug.in reglła. Nec extollant ſi cõmunivite aliqͥd de ſuis faculcatibo ↄtulerũt nec de ſuis diuitijs magis ſuꝑbiãt ſi eas i mona⸗ ſterio pciut qᷓᷓ ſi eio in ſclo frueret᷑ Quid ei ꝓdeſt diſygedo dare paunib ſi aia miſera ſuꝑbioꝛ effici rur diuitias cõtẽnedo q; fuerat poſſidedo Sʒ cer te de his ſupbire nõ hʒ.qꝛ bona q ſua dicebat ſua nõ erãt. Uñ Dauid Paralł.dicebat dno. Lua ſüt oia dñe ⁊ q de manu tua accepimꝰ tibi dedimꝰ. Señ. ſNibilẽ oino bonũ ſiñ ſebono/amb.q bũc gu ge alc glie hoi neg⸗ Jom gbis. do Pbi arbe (is P mil ſine Lo; firm fcol deg eeſu Pr xte kali Nrt N. ☚ vogeite Nctor kocis enetne A Mci Riohä nngg mängt itri N ncein ſinahti lchſtineg nai iibtan Nis M imahe e tMouiſt haiſai igid nd⸗ . daͤl ic 1 Nlet NN nd NWc wde . RR . , iin „ — 72 — P gi. — . boimñ ſc.qꝛ nõ hñt artes facere.⁊ cũ hoibo ñ fla⸗ . 7 G Ingreſſus es lucẽ qñ de ventre mĩis exiſti qbus quęſo facultatib.qbuſq; ſpendͤiſe oſtipat? in/ greſſus es.di.xlvij.ſicut.⁊ ex h̊ viðꝛ eis ad placi⸗ tuũ poſſe ſibi aliq̃ retinere.ſʒ accidit eis ſpũalłr 5 accidit Ananie ⁊ ſaphire coꝛꝑalr q̃ retinẽtes ſibi aliqͥd ex ſuis occulte moꝛtui ſunt.Act.v. n clericis ſimiliter J. nI. munpbia repit. de ꝗ ps. nlabo gellabũt?.qꝛ ñ verant᷑ impoſitõibi ⁊ ᷣu tuthoĩm ſicʒ dominoꝝ⁊ cõmunitatũ ſᷣm iura.ſecꝰẽ de fcõ. ideo tenuit eos ſuꝑbia.Et bᷣ q̃drupłr. Pꝛĩo ĩ ſu erfluo oꝛnatu veſtiũ. Amictꝰhoĩs enunciat de homie.Ecci.xix.qꝛ ſuꝑbus hitus ſuꝑbũ animuʒ indicat. Baſuiꝰ.Ois oꝛnatꝰ pᷣter nccitatẽ.i.cõ⸗ gruitatè elatõis hʒ calũniã. Uñ de Aug.legiũ ꝙ dicere ſolitꝰerat.fateoꝛ de pᷣcioſa veſte erubeſco. et iõ cũ mihi offert᷑ vendo eã.vt cũ ipᷣa cõis eẽ nõ poſſit pᷣciũ ſit cõmune.Hinc ⁊ berñ.ad eugeniũ papã ait.Lu paſtoꝛ incedis ðᷣauratꝰ tã młta cir datꝰ varietate.Oues qͥd capiũt.ſi auderẽ dicere demonũ mag hec paſcua q; ouiũ ſunt hec. Sic faciebat petr?.ſic paulꝰ ludebat. Petrꝰ neſcitur pꝓceſſiſſe aliqũñ vel gẽmis oꝛnatꝰ.vel ſericis.nõ te xtus auro.nec vectꝰ eqͥ albo.nec ſtipatus milite. nec circũſtrepẽtib ſeptꝰ miſtrj.abſq; h̊ tñ credit ſat poſſe ipleri ſalutare mãdatũ.paſce oues me⸗ as. Sacdotes eiꝰinqᷣt ðs ꝑ ps.induant᷑ iuſticia Et iteꝝ. Sacerdotes eiꝰ induã ſalutari.i.ſalua⸗ cʒ oꝛnãdo eos ↄuerſatõe xpᷣi qͥ fuit hůilis toꝛe.vi 4 in veſtitu ⁊ in oiba actibbſuis.Solẽt aũt ſeqͥdaʒ excuſare tripłr videlicʒ quia dominus intuetur coꝛ.⁊ hũilitatẽ coꝛdis reſpicit.⁊ magiſtrũ hũili⸗ tatis interioꝛis ſe fatet᷑ dicẽs math.xi.Diſcite a me qꝛ mitis ſuʒ ⁊ hũil coꝛde. Scðo qꝛ dʒ qſq; ſe ↄformare moꝛiby eo cũ qͥbviuitvt ðꝛ di.xli.qͥſ/ quis.Tertio qꝛ ex ̊ honoꝛ ecclic querit. Quãtũ nd pᷣmũ rñderi pᷣt ꝙ a coꝛð vere hũili exterioꝛ ſu ꝑbia nõ ꝓcedit. Ex fructu inqͥt ſaluatoꝛ copᷣſcit arboꝛ Matb. vij. Pꝛeterea ñ viðꝛ ſufficere cleri cis lHalijs hũilitas ſola interioꝛ exterioꝛi omiſſa Philt uij.apłs.⁊: Nodeſtia vꝛa nota ſit oibo ho⸗ mibo. Rephẽdit idẽ apłs comedẽtẽ ydoloticũ.et ſi non inveueratõe ydoli coꝛã infirmis mente i. Coĩ viij ⁊ ad Ro xuij.ex eo vicʒ ꝙ ſcadaliʒat in firmũ cũ ille eſtimet ſapiẽtẽ h̊ facere ĩ veneratõʒ vdoli.UVñ ad ſilia trahit᷑ ꝑ exẽplũ. Sic ꝓpłus vi⸗ dẽs clericos deferre põpoſas veſtes cogitat eos ex ſuꝑbia ⁊ inani gla agere.vel ĩhmõi n eẽ pctm̃ Pꝛecea xps ñ ſolũ hũilitatẽ hũuit interiꝰ ſed ẽt exterioꝛẽ exhibuit vt ĩ ablutõe pedũ diſcipuloꝛũ ⁊ alijs multſin exẽplũ.Ex eo aũt qð dixit Diſcite a me ⁊c̃.voluit oñdere hũ ilitatẽ coꝛdis nccriam qꝛ ſine ea nihil valeret exterioꝛ quã pᷣtendũt vpo crite.nõ ꝑ ſ̊ excludẽdo exterioꝛẽ. Itẽ ab oi ſpecie mali abſtinete vos ait aplłs.qð ꝑmarxrie dñt ſᷣua⸗ re clerici.vt ec de vi.⁊ ho.cle.cũ ab omĩi. Sʒ poꝛ tare veſtes põpoſas hʒ ſpẽm mali ſuꝑbie.ꝗ̊ abſti nere dñt ab hmõi. Ad ſcoòm rñdet ꝙ qͥs dʒ ↄfoꝛ mare ſe moꝛibo eoꝝ cũ qboviuit qñ tales moꝛes ſunt. i.actꝰmoꝛigerati ⁊ bõcſti.⁊ hi ꝓpꝛie dicũt᷑ Capitulũ moꝛes nõ ãt qñ ſtabuſiones. Uñ ? aug. dit. QS nec fidẽ nec bonos moꝛes e ↄuicit.indiffer ter hñdũ c᷑.⁊ p eoꝝ int q̊s viuit᷑ſocietate ſpuãdũ ẽ diſt. xij illa. Nõ dic ſimpł'r moꝛes ſʒ bonos mo⸗ res Sʒ quõ pñt dici boni moꝛes qͥ a iure repbãt ⁊ a ſetis vᷣbo ⁊ exeplo.Dici᷑ eni di.xli. Clericꝰ p⸗ feſſionẽ in hitu ⁊ inceſſu ꝓbet. Et iõ neci veſtib⸗ nec in calciamẽtis decoꝛẽ querat.Inſuꝑ conclu o totiꝰ.xxi.q ui. cauſe bec eſt.ꝙ derici nec ful⸗ gidis nec clar/ veſtibo dñt oꝛnari. ⁊ in pluribo ca pitulis dicte qõnis ðᷣꝛ ꝙ bſcis tẽꝑib oĩs ſacratꝰ vir cũ mediocri aut vili veſte ↄuerſabat᷑. Audie rant ei qꝛ qͥ mollibsveſtiũ in domib regũ ſunt. Math xi.Gloſa tñ ſummaria dic ibi.repᷣhendi iactantiã ⁊ abuſuʒ ⁊ voluptatẽ in hmõi.ñ ipᷣm vſum pᷣcio ſaꝝ veſtiũ qui pᷣt fieri ᷣm ↄſuetudineʒ regiõis.veꝝ qꝛ i bis cõiter reꝑit᷑ ⁊ iaccãtia ⁊ vo⸗ luptas ⁊ ſuꝑbia Pagalteas ⁊ ſcandalũ ꝓxioꝛũ videt᷑ ſimplicitinherẽdũ littere cũ ſcti h̊ dixerint et fuauerint.Nec ꝑ hmõi apparatũ honoꝛat᷑ ec⸗ cleſia vt tangebat᷑ in tertia excuſatõe ſʒ potiꝰ de⸗ honoꝛat᷑. Uerus eni ciꝰhonoꝛ ꝓcurat᷑ꝑ virtuteʒ miſtroꝝ ſuoꝝ ⁊ pᷣcipue ꝑ actũ hũilitat et mode ſtie.qð intelligẽtes ſci egerũt vt Aug.⁊ martinꝰ et alij. Uñ gre.Nihil in epiſcopali ceruice ſplẽdi diꝰ fulget qᷓ; hũilitas.diſt.c ca cõtra moꝛcẽ. Se cũdo ſuꝑbiũt ⁊ gloꝛiant᷑ clerici ſeculares ⁊ regu⸗ lares ſʒ vani i ãplitudie eccłlaꝝ ſuaꝝ⁊ iłtitudie miniſtroꝝ in pictur et ſculpturis ⁊ marmoꝛibꝰ et in oꝛnamentis multiplicat paramentoꝛum. et deauratis varietatis vel polimitis.⁊ in vaſis argenteis ⁊ coꝛtinis. ſuꝑbia exterioꝛ ⁊ laicalis hec eſt ⁊ vana. Sʒ oia iſta licʒ ad dei honoꝛẽ fiãt et diuino cultui applicent᷑ cui ↄuenitomne decꝰ et eminens. tñ quo ad ſuꝑfluitates multas que ibi ↄcurrũt meliꝰ⁊ gratius deo vt in paupeꝝ ali monias cõuerterent᷑ qð ⁊ ſancti fecer̃t.vt aug.et᷑ ambꝛo. qui ait in li.de offi. Nõne dicturꝰeſt dñs ur paſſus es tot inopes fame moꝛi.⁊ certe ha⸗ bebas auꝝ vnde mimiſtraſſes alemoniã.ſ.ſctõꝛũ vaſoꝝ.cur tot captiui in captiuitateʒ ducti.nec redempti ab hoſte occiſi ſunt meliꝰfuiſſʒ vt vaſa viuentiũ ſᷣu arces q; metalloꝝ. Quid enim dices Timui ne templo dei oꝛnatꝰdeeſſet. Rñdet. Au rum ſacra nõ querũt.nec placẽt auro que auro non cmũtur.Oꝛnatus ſacroꝝ eſt redẽptio capti uoꝛum. Augꝰ.xij.qijiaurum Nec aliquis mihi opponat inqᷣt Hieroñ diues fuiſſe in bieroſoly⸗ mis templũ.menſam.lucernã.churibula.patel las.ciphos.moꝛtariola.⁊ cetera ex auro fabꝛica ta. Lunc hec ꝓbantur s domino quãdo ſacerdo tes hoſtias immolabant᷑ ⁊ ſanguis pecudũ erat remiſſio peccatoꝝ.quanq; hec omnia in figurazʒ pꝛeceſſerint. Nunc vᷣo cum pauꝑtatem domns ſue dñs dedicauerit poꝛtemꝰ crucem. ⁊ delitias lutum putemus.xij.q.ij.c.gloꝛia. Tertip ſu⸗ pebiunt derici tam ſeculares qᷓ; regulares de au dientia confeſſionũ cum habent magnum con⸗ curſum.⁊ pᷣcecipue de nobilibus et potentibus eſtimantes ad eos perſonas accedere ex bonita⸗ te ſua ⁊ ſcientia ⁊ doctrina ſua.cum tamẽ ahqñ tales ſunt imp eritiſſimi.nec ccterjmelioꝛes.et ſi . „ . WE Citulus II loquacioꝛes.ſed ſi hꝛẽnt ʒelũ aĩaꝝ nõ ꝑſonaꝝ.ñ ſe extollerẽt ꝓpt᷑qð aliqñ emulant᷑ phibentes ne ad alios accedãt.⁊ ſine cã rõnabili nõ ſe extolle/ rent cũ reqrat magnã pꝛudentiã et nõ modicaʒ ſciam ⁊ caſtimonia verã que in ſe cognoſcere pꝛe ſumptuoſuʒ viðꝛ.multũ hñt timere ne cecus ce co ducatũ pᷣſtans ambo in foueã cadãt. aueat ſpualis iudex inqᷣt Aug.de ↄfeſſoꝛe vt ſiẽ non cõ miſit crimẽ neqᷣcie.ita ñ careat munere ſcientie. de pe. di. vi.qui vult.Cognoſcat ſe igit᷑ ait idẽ in eo.ca.et purget in ſe qð videt alios ſibi offerre.i. peccata.Qõ ſi ab elatõe nõ cauerit de ſe pᷣſumẽs ⁊ ſua puritate ⁊ ʒelo ſine timoꝛe ↄfidẽs.ſi nimiã familiaritatẽ cũ mulierib ẽt ſpũalib ſumpſerit et cupiditati intẽderit vel curioſitati.q̃rẽs q̃ nõ oꝑtʒ.ðs hũiliabit eũ.⁊ ĩ magnos incidet laqos diaboli cũ ſcãdalo ⁊ ꝑditiõe płimoꝝ q̃s ruinas freqᷓnter auribo nr̃is vbiq; audiuumꝰ. Quarto ſuꝑbiũt derici magis regulares qᷓ; ſeculares.qꝛ mageeis officiũ exercent de actu pᷣdicatiõis cum videt eccłiaʒ ipleri.⁊ pᷣcipue cũ nõ ſolũ aures de mulcẽt pplłoꝝ ſʒ mouẽt ⁊ flectũt vſq; ad ↄuerſio nẽ moꝝ qᷓi meritis ſuis hoc aſcribenteſ.aut inge nio ⁊ eloqntie.ex hoc ſuꝑ ceteros teneri cupiẽteſ et honoꝛari.⁊ dictis ſuis nõ ↄdici patientes.in his ẽt q̃ minꝰbñ vel falſo dicta ſt Neſciũt hi ↄſi⸗ derare ꝙ gra ſ̃ᷣmõis ẽt cũ fructu cõis eſt bonis⁊ mał.Qð oñdit apłs.i.Coꝛ.xiij.Si liguis hoĩm ſcʒ placendo loq̃r.⁊ angeloꝝ intꝰ.ſ.mouẽdo vel illũinãdo inqᷣt.caritatẽ nõ hẽam.factꝰſum ſicut cs ſonãs.me ↄſumẽs.⁊ alios ad bonũ inducẽs. ꝓprer qð ipᷣe aplłs pᷣdicatoꝛ vniuerſi raptꝰ ad ter tiũ celũ caſtigaret coꝛpꝰſuũ ⁊ in ſᷣuitutẽ redegit nõ in delitijs nutriret.ne foꝛte cũ alijs pᷣdicaret ipᷣe repbus iueniret᷑.timẽs ſi nõ egerit q̃ docue/⸗ rit. In iudicio ſedes ait Crib. Si eni bñ docue⸗ is ⁊ male vixerj.deũ inſtruis quõ te debeat cõ⸗ denare.di.xl.multi.Solẽt hi gliari de filijs ſu⸗ is.i.ↄuerſis.ſʒ eos extiguũt malo exẽplo vite ſue Inſuꝑ aduertẽdũ ẽ ꝙ ſᷣm Bꝛeg.in moꝛa.ſermo dat᷑ pꝛedicãti freqᷓnt ex merito nõ ſuo ſʒ audiẽt ſi cut etiã ⁊ aufert᷑.vñ ⁊ dñs aʒinam cũ voluit loqͥ fec ad coꝛripiẽdã veſaniã pphbᷣe balaã. Nũc.xxij. De ſuperbia laicoꝛũ.ꝭ.II. — poteſt intelligi illõ Iſa. xxviij. Pedibo ↄculcabit᷑ coꝛona ſuꝑbie.i.illð ð q̊ maxie ſuꝑbiũt. ⁊ hec eſt quadruplex Pꝛima eſt de diuitijs.i. Lhimo. vi. Diuitibo pᷣcipe.nõ altũ ſaꝑe.i.nõ ſuꝑbire.diẽ eni Aug. Uermis diuitũ ſuꝑbia.viðꝛ enĩ eis ra tione diuitiaꝝ oib eẽ ſuꝑioꝛes.⁊ ꝙ oĩa diuitijs poſſent hr̃e. Sʒ attẽdant qꝛ vt dicẽ Job.xxvij.Di ues cũ doꝛmierit nihil ſecũ affert. Scða ẽ ð no bilitate generſ. Uñ ſaluſt. Cõmune malũ nobi⸗ litatis ẽ ſuꝑbia.videt᷑ eni eis qꝛa nolioꝛib deſcẽ derũt pᷣ alijs debere honoꝛari ⁊ reputari.vñ da⸗/ than ⁊ abyron de nobilioꝛi tribu exoꝛti ſuꝑbia eleuati ↄ moyſen de ducatu ppłi. Nũe.vi.Sʒ ri⸗ diculoſa ẽ iſta nobilitas q̃ attẽdit᷑ ex ꝑte coꝛporꝭ rõne gener.Oẽs eni de luto oꝛiginẽ trahimꝰ. et coꝛpꝰcuiuſſibet f̃ᷣuꝰẽ aie. Non aũt ðꝛ mag nobił vynus ſᷣuꝰq; aliꝰcũ ſᷣuitusnõ ſpectet ad nobilita tem. Unũ tantũ bonũ eſt qð hʒ nobilitas q̃ car⸗ nis ðꝛ.quod q̃i quoddã frenũ eſt qð dʒ cohibere homies ne malefaciãt. Uñ hiero.Nihil aliud vi deo in nobilitate appetendũ niſi ꝙ nobiles q̃dã nccite aſtringũtur.ne ab antiqͥꝝ ꝓbitate degene rent.Uñ cũ quidã vituꝑaret aliuʒ de genere ſuo dicẽs. Lu es caput tui gener.Ille rñdit.⁊ tu es cauda tui generj. Sʒ vt ait qdam. Nobilitas ſo la eſt animũ q̃ moꝛib oꝛnat. Tertõ ſuꝑbiũt de oꝑibus ex genere bonis.Nã cũ faciant quedã ſu perficialia bona vt aliqñ ieiunare. dicere aliqs oꝛões.darc elẽoſinas.audire pᷣdicatões.laboꝛa re ad gubernãdũ familiã.⁊ foꝛte ad regenduʒ ci⸗ uitatẽ ꝑ diuerſa officia.reputãt ſe dei amicos.et in glia recipiẽdos.pᷣferendo ſtatũ ſuũ cleriq⁊ re ligioſis.cũ nõ hẽant tot laboꝛes ⁊ vexatões. Sʒ cum his oꝑibo ĩmiſceãt multa mala ⁊ moꝛtalia⁊ in eis ꝑmaneãt ꝑ totũ annũ.ĩmo ⁊ aliqñ ꝑ ãnos dñt aduerterce nulliꝰvaloꝛis ſeu meriti eẽ illa bo na que eis vident᷑ tã magna. qꝛ extra caritatẽ fa cta.vt odiũ.foꝛnicatio.ꝑiuriũ.fraudulẽtia.⁊ hu iuſmõi q̃ freq̃ntãt. Uñ de eis verificat᷑illð Aggei i.Congregauer᷑̃t mercedes ⁊ miſer̃t eas in ſaccũ ꝑtuſum.in qͥ ſcʒ nil remanet miſſum.laboꝛes q̊ʒ eoꝝ ꝓ mðo ſũt nõ ꝓ deo.⁊ cũ modica patientia et tioꝛe dei. Quarto ſuꝑbiũt erubeſcẽdo de ope ribo bonis cis incõſuetis.ſ.ſic dimittẽdo. Ecci. iiij.Eſt ↄfuſio adducẽs pctm̃.ſ.qñ qͥs ꝓpt᷑ verecũ⸗ diã timęæs irrideri ab alijs dimittit bona facere qð videt᷑ ꝓcedere ex ſuꝑbia carnali.qꝛ dũ appetit honoꝛra ab alijs timet faciẽdo illa bona que nõ ſint eis grata nõ eſſe in honoꝛe coꝛã eis ſʒ in ob/⸗ pꝛobꝛio. Ni certe vt ait ps.Timuerjrt tioꝛe vbiñ erat tioꝛ.i.cã timoꝛis.vñ ſũt q̃ſi ꝑuuli qͥ exterrẽt latratu catuloꝝ q moꝛdere neſciũt. Sene.Au⸗ toꝛitateʒ habemꝰ ſenũ.ſed vitia pueroꝝ nec pue roꝝ tantũ ſʒ infantiũ.illi leuia foꝛmidãt.hi fal⸗ ſa.nos vtraq;. Hec ille. Ille leuia foꝛmidat qui verba irriſiõis foꝛmidat.falſa foꝛmidat qͥ repu⸗ tat dedecꝰqð in vᷣitate eſt honoꝛ. Mũdꝰ iſte eſt vt catulꝰirriſionibo latrãs q̊ eos qͥ bñ faciũt.ſed moꝛdere neſcit qꝛ eos ñ ꝑcutit.⁊ cuʒ ſatis latra uerit.tacebit.O qᷓ; ſtrẽnui milites ſtqͥ ꝓpter ſolũ latratũ derelinquũt dñm ſuũ.bñ relinqrẽt eum ſi armati milites inſeq̃ren?᷑ Si aliqᷣs de militib⸗ alicꝰ reg ipſo petente ab eo debitũ puitiũ. dicerʒ ſe nõ audere ei ſuire.qꝛ hoĩes obloquerent᷑ de eo friuola ⁊ ridiculoſa reputaret᷑ eiꝰ excuſatio Sic eſt friuola illoꝝ q ꝓter vba hoim dimittũt face re que ꝑtinẽt ad ſᷣuitiũ ⁊ honoꝛẽ dei ⁊ ſalutẽ ani maꝝn. vt ↄfiteri.audire diuia.facẽ elẽoſinas. viſi tare ifirmos⁊ ſᷣuire eis·acciꝑe euchariſtiã publi ce.cũ alijs frequentare pᷣdicatões.dimittere ve⸗ ſtes põpoſas.cauere a mẽdacijs.ingredi religio nẽ ⁊ hmõi Hi ſt ſiles lepoꝛi qͥ eſt aial valde timi . —— — — dũ.vtinã tñ eẽnt ſiłes ei in alijs.de eo ei ſcribi ꝓucr.xxx. Lepuſculꝰ plebs inualida qͥ collocat in petra cubile ſuũ. Lepuſulus labia habeti mo tu aures longas.pedes veloces.timoꝛ eni addit alas pedib. Sic facere dʒ qͥ debilẽ ſe cognoſcit i petra fiduciã hʒ.⁊ cubile collocat qͥ in xpo fidu⸗ ciã hʒ. Petra eni erat xp̃s.ait apłs.ſ.ſigficatiue ſbiuh ures o. debete ccup ces. cendil ſienss. ineot bolan⸗ iñti crubeſ mitcit incere ſes l eilic codegn undo riabh bonoe fetwid teo. n. uleh conti egꝛe nbeſc tx ſoſuwm malca beſcüt N ſtent tede alrer 9 tibyye chrata peſtil. emm cathe poꝛ Polu rap reate beca crqſi ine nulle null⸗ et vt tent⸗ ghar dooſu nß⸗ ghol Rce 4 ſitrng ſohliee⸗ ldiün Mmautit Mnili; ies. laben wnde anlcgt icencen mormin Uaßdins mnälube mannin litutn nlabors; n atien ſco den mnido.6 nbon Gbonrad fninmmi Nfaumd Se N nec ie tuhit⸗ nien er dibſe iſcin ncru nli amide⸗ ino mminütfie iaſawrinn kolnnns , virlrie dinimnn gettch Anlin detoüſin ianctg nnd labia habet in motu din freqnter oꝛat. lõgas hẽt aures qͥvelox ẽ ad audiẽdũ tardꝰad loquendum. Jaco.i.id cẽ ad rñ dendũ obpꝛobꝛijs q ſibi dicun debet eni tacere.pedes veloces bʒ. quẽ timoꝛ dei occupat.qꝛ qni timet deũ nihil negligit. vt dicit. Eccs.vij.Cauſa aũt huiꝰtimoꝛis eẽ pᷣt amoꝛ pla cendi mũdo. Seneca. Deſines timere ſi ſpare de/ ſieris. vel qꝛ foꝛſitã deꝰ receſſit ab eo.vix poſſet eẽ in eo tãta timiditas in qͥ deꝰ eſſet.vñ põ. Si am/⸗ bulauero in medio tribulatõis nõ timebo mala. qm̃ tu mecũ es. Oſtẽditur aũt fatuitas eoꝝ qui erubeſcũt bene facere tripkr. Pꝛimo qꝛupᷣi per⸗ mittũt fevinci ab irriſoꝛibo qͥs magna facilitate vincere pñt.ſola eni taciturnitatevincunt᷑ irriſo⸗ res.Eſa.xxx. n ſulẽtio⁊ ſpe erit foꝛtitudovta.Si eni illi qͥ irrident᷑ tacerẽt? animũ haberẽt ad mer cedẽ quã expectãt.ↄfuſi remanerẽt irriſoꝛes Se cundo oñditur hec fatuitas ex eo qꝛ timẽt irride ri ab his qͥ irriſiõe digni ſũt.OQñ enĩ mali irridẽt bonos de bõis oꝑiby ſuis. inde ẽ ac ſi ceci irride rẽt vidẽtes de hoc ꝙvidẽt.⁊ claudi recte inceden⸗ tes. ⁊ iõ ipᷣa irriſio irridẽda ẽ.Señ.Equo animo andiẽdaſunt cõuicia imꝑitoꝝ⁊ ad honeſta tẽden ti contẽnẽdꝰẽ ipſe contẽptꝰ. hoc.qꝛ erubeſcũt de hoc vñ gloꝛiari deberẽt. vnð erubeſcũt bene agere eo ꝙ coͤſueuerũt male agere vel qꝛvidẽt eos male agẽtes. Hoc enĩ valde glo⸗ rioſum ẽ cũ aliqs bene agit inter male agẽtes vbi malce agere cõſueuit. Lales ſunt ſi ikłes illis qͥ eru⸗ beſcũt ꝙde naufragio euaſerũt. vel de h ꝙ nõ fece rint qð ſoliti ſunt.vel de hoc ꝙ ſanꝰ eſſet alijs exi⸗ ſtentibo lepꝛoſis. Señ. Nõdũ es felix ſi turba nõ te deridet. Chꝛiſtꝰ math.v. Beati eritis dũ male dixerint vobis hoĩes ⁊c. Scñ. Nunq; multis ſed uibs placeas cogites· Tertio oñdũ per apitulu quintu de ambitoõne. ⁊ lbi de appete tibovel ꝓcurantib⸗ dignitatẽ. vel officia.łbñnficia curata.vel magiſteriũ in theologia · vtx ſit licitũ Evicis deſcederibus a ſuperbia magis q; ab alijs. Et pꝛi⸗ mo de ambitièe que dicitur cathedra peſtilentie. ſm illð pſalmi. Beatus vir qꝗᷣ nõ abi it in cõſilio ĩpioꝝ. ⁊ in via peccatoꝝ nõ ſtetit.et t cathedra peſtilẽtie nõ ſedit. Quod intelligitur de xpᷣo⁊ de qͥcunq; iuſto eũ imitãte.vñ aug⸗ ſuꝑ ps. Noluit xp̃s regnũ terrenũ cũ ſuꝑbia. que cathe/ dra peſtilẽtie recte dicit. qꝛ nõ feꝛe quiſqᷓ ẽ qui ca reat amoꝛe dñandi.⁊ hbumana nõ appetat gloꝛiã. bec augꝰ. Peſtilẽtia eni dicik moꝛbo late vagans et q̃ſi oẽs inuoluẽs. Amoꝛ dñandi ad ambitionẽ tinet. Amb.quoq; ſuꝑ lucã inqᷣt.Sepe qꝗs vicia nulla delectant. q̊s nulla potuit mouere luxuria nulla auaricia ſubuertit.facit ambitõ crimioſos et vt dñetur qᷣs pꝛiꝰ ſeruit. Et ꝓpterea dyabelus tentãs dixit xpᷣo in mõte. hecoia tibi dabo . ſ. re/ gna mũ di q oſtenderat ſi cadens adoꝛaueris me. Math.iiij. Adoꝛat enĩ⁊ honoꝛat et ſeruit ambi⸗ tioſus indebite eũ a q̊ bonoꝛẽ? dignitatẽ ſperat. In pᷣfato aũt vᷣſu pg.notat᷑ triplex ꝓceſſus qͥ põt i ☛ 7 quolibet reꝑiri peccato. Tres eni ſunt differẽtie peccati.ſ.moꝛtalis.ait Aug.tanq; tres moꝛtes. ð’, Una iu coꝛde cũ.ſ.rõne aſſentit᷑ libidinivel cuicec’i q; peccato moꝛtali.tãq; huella in domo moꝛtuas.· math.ix.Altera in oꝑe.cũ in factũ ꝓcedit aſſenſꝰ vt adoleſcẽs er poꝛtã delatꝰ.Lu.vij.Tertia cum molc male ↄſuetudis pᷣmitanimꝰ tanq; Laʒarꝰ fetẽs in monumẽto. Jo. xi. de pe. di. ij. ſicut trib. Denotank iſte differẽtie ſeu grad?ꝰ phos termios abire. ſtare.⁊ ſedere.Et ſicut in abeũdo.i.receden do de loco impoꝛtat᷑ pꝛicipiũ motꝰ.in ſtãdo invia pſecutio motꝰ. in ſedẽdo terminꝰ motus. Ita in mali aſſuefactiõe ẽ grauiꝰ pccm̃ q; in oꝑatõe. ⁊ in opatõe.ſ.exterioꝛi magiſq; in cogitatõe tm̃. Bea⸗ * tus ergo in re fuit xpᷣs ⁊ erit in futuro ois iuſtus. Nũc aũt in ſpevir viriliter agẽs⁊ vᷣtuoſeqͥ ſñ abit in cõſilio.i.nõ receſſit a deo in regionẽ diſſimili/ tudis ꝑ peccatũ deliberate cogitatõis. Ab ea eni quis incipit a deo recedere.inſoſilio ĩpioꝝ reperi ens ſe.i.demonũ tractantiũ ⁊ ꝑſnadẽtiũ ambitõ nẽ. eis acquieſcẽs vt pꝛimi paretes.Et invia pec⸗ catoꝝnõ ſtetit.i.nõ peccauit opꝑe erectꝰ cõtra deũ eſt via q̊ itur ad inferos ſicut ipᷣi pꝛimi parẽtes ope trãſgrediẽtes dei mãdatũ.Et in cathedra pe ſtilẽtie nõ ſedit.in ↄſuetudinẽ ducẽs actũ ambi⸗ tionis vel alteriꝰpeccati.⁊ frequẽter iterãs ac de⸗ fendẽs vt licitũ peccatũ ſuũvt ipᷣi pꝛimi parentes qui ſe excuſauerũt.⁊ ſic ibi quieſcẽs. Sicut in ca thedra quis exaltat᷑ ſe ſuꝑ alios.ita ꝑ ambitõeʒ q rit᷑ dignitas ⁊ platio ad quã ſequit honoꝛ. Et ſiẽ in cathedra docet. .ita talis ſuo exẽplo malo indu⸗ cit alios ad viciũ.qdð inficit?⁊ occidit aiam ſic peſti lẽtia coꝛpꝰ. Ber.in ſermõe. Poteſtaris ãbitõ age⸗ lũ ſelicitate angelica ad quã erat creatꝰ pꝛiuauit. Sciẽtie appetitꝰ hoĩem imoꝛtalitatis gła ſpolia uit.nõ euã cibo deſlexerat.nõ mandatoꝝ obliuio deſtituerat.ſʒ ꝓmiſſio honoꝛis.ãbitio illecebꝛoſa decepit Põt ergo oſi iderari ãbitio ꝓut ẽ in delibe rata interiꝰ eiꝰ affectõe.⁊ hic abijt in ↄſilio ĩpioꝝ. In geurara rrer aoparse hic ſtetit invia pcto⸗ vu. In continuata vberiꝰ exercitatiõe.⁊ hic in ca ſe dn veanene nõ ſedit. reretarloe 1bie m ca De pꝛima ſq; ambitiöe F. putẽ in mẽte.öt ſaluatoꝛ in repheſionẽ ſcriban ? phariſeoꝝ. mach. xxiij. Amãt pᷣmas cathedras in ſynagogis.i.pᷣcipuas dignitates.ad qᷓs ſequet?=ho noꝛ.Eſt aut ambitõ ꝓut diffinika be. tho. le. ſe q. cxxxi.inoꝛdiatꝰ appetitꝰhonoꝛis. Et qꝛ ad digni tatẽ potẽtiãꝛpᷣſidẽtias ſequit᷑ honoꝛ.iõ inoꝛdiatꝰ appetit? haꝝ ꝑtinet ad ãbitõem. ꝙ aũt ãbitio ſit pctm ꝓbat᷑ tripłr. Pꝛio qꝛ a mala radice ppagat᷑. Scðᷣo qꝛ caritati aduerſa? Lertõ qꝛ magnanita ti ↄtrariat. Pꝛim ſic ptʒ: Sic fruct?c infectꝰ. qꝛ ex infecta radice generat᷑ Ita⁊ act?hũanꝰ qni ꝓce dit ex pctõ oꝑtet ꝙſit pccm.ſʒ ãbitõ q ẽ appetitus inoꝛdiatꝰhonoꝛis. ꝓcedit ex pctõ. Nã ðt aug.ĩli. deva religiõe ꝙ abitio ꝓcedit ex ſuꝑbia⁊ ex ↄcupi ſcẽtia ſeu cupiditate. Sʒ ſupbia⁊ cupiditas ſunt pctãvt ptʒ. S. ⁊ abitio pctm.ꝓut enĩ ꝑ potẽtiaz vel dignitatẽ intẽdit quis acquirere aparẽtẽ⁊ ex⸗ cellentẽ honoꝛificẽtiã. ſicãbitio oꝛit᷑ex ſupbia Sʒ ꝓut incẽdit ꝗͥs acqᷣrere ꝑ bmõi ſufficiẽtiã apparẽ⸗/ tẽ ſeu reꝝ abudãtiã.ſica cupiditate oꝛitur ulro. Timlus et. Alexã.n.ij.pte. Scðᷣo ambitio pbatur eẽ pctm̃ qꝛ aduſat᷑ caritati Nihil eĩ repugnat caritati q̃ eſt vita aĩie niſi pctm̃.ſʒ ambitio repugt caritati.Di cit eni apłs.i.ad Coꝛ.xi.Caritas nõ eſt ãbitioſa. vbi diẽ glo. i. vult alijs pᷣponi.Caritas ei diligit ꝓxim ſic ſeipᷣm.⁊ iõ nõ vlłt eũ ſhᷣij cere ſibi ſz ſociũ eſſe. Appetit pᷣuire pxio ⁊ nõ ſibi fuiri Siẽ filius hois n vẽit miſtrari ſʒ miſtrare. Mat.xx. Ambi 9. tio igir̃ pcrm̃ ẽ.Tertio oñditeẽ pctm̃ ex eo ꝙ ma⸗ gnanimitati griat᷑ Nã qð qriatur vᷣtuti moꝛali eſt pctm̃ q vtus moꝛal eſt ſᷣm regulã rõnis.ſʒ ma gnanimitati q eſt virtꝰmoꝛal.ſm phᷣm.uij.ethi. cõtrariat᷑ ambitio. Ambitiõ enĩ eſt inoꝛdiatꝰ ap petitꝰhonorj.⁊ magnimitas ẽ oꝛdinatꝰ appetitꝰ magni honor Inoꝛdinatũ aũt opponit᷑oꝛdiato. igit᷑ ambitio ẽ pctm̃. Pꝛo declaratõe aũt huiꝰ imoꝛdinatõis appetitꝰ q repit᷑in ambitõe. Nota ſm Tho. ſe.ſe.q.crxxi.ar.i.ꝙ honoꝛ ĩpoꝛtat q̃n/ dã reuerẽtiã exhibitã alicui in teſtioniũ excellen tie eiꝰ vel vᷣtut Circa aũt exccllentiã homis duo attẽdenda ſt. Pꝛimũ ẽ qð id in q̊ͥ hõ excellit non hʒ hõ in ſeipo. ſ. a ſe ſed eſt q̃i q̊ͥddã diuinũ in eo. et iõ nõ debet᷑ ſibi ncipaliter er ̊ honoꝛ ſz deo. Scðom oſiderandũ ẽ id in q̊ͥ hõ excedit dat homĩ a deo yt ex eo alijs pſit vñ intm dʒ hoi placere te ſtimoniũ ſue excellẽtieqð ab alijs exhibet inqn/ tũ ꝑat᷑ ſibi via ex h̊ vt alijs ꝓpſit. Triplr g̊ ↄtingit peritũ honorſeẽ inoꝛdiatũ Vno mõ qꝛ aꝓpetit honoꝛẽ ſeu teſtion:ũ de ercellẽtia quã nõ bʒ. qo ẽ Apetere honoꝛẽ ſupꝛa ſuã poꝛtionẽ vt ſi malꝰ de * 2 . et pᷣſidentiã q̃ nõ debe? niſi vtuoſis vel curãs de Virtute. Uñ ecci. vij. ðꝛ Moli velle fieri iuderx niſi valeas vᷣtutce dirũꝑe iniqtates ſcʒ aliop. ſ. recte iudicando nec declinãdo a vitate. timoꝛe lamo⸗ re cuiuſcũq; qð ñ fac malꝰ. Refert aug.in.v. ð ci „ 77 VYita. dei.c.xij.antiq̊s romanos cum dediti eẽnt Fdolatrie duo in vrbe oſtruxiſſe tẽpla int᷑ cetera. vnũ dee virtuti.aliud deo honoꝛi.⁊= cõtigua.ita tñ oꝛdinata ꝙ ad tẽplũ dei honorjñ potat eſſe ac ceſſus niſi ꝑ tẽplũ dee vtutj.Qui qᷓ;uis errarẽt vt infideles in fcò ⁊ opinione. lã nec vᷣtus dea eſt. nec honoꝛ ðs.ſʒ dona dei qͥ ſolꝰ colendꝰ. In ſig m quo ad oꝛdinẽ ↄſtructõis temploꝝ ñ errabãt volebãt eni cũctis oñdere ꝙ ad honoꝛẽ qͥ młtuʒ Appetitur recte ꝑueniri nõ pᷣt niſi ꝑ opa virtutis Scõdoᷣ inoꝛdinate appetit honoꝛ inq̃ntũ hono rẽ de excellẽtia ſua quã hʒ a deo ñ refert in deum cupiẽs ipᷣm deũ vt actoꝛẽ ſue excellẽtie ⁊ virtutꝭ pncipalr honoꝛari. Jux illud apli. Soli deo ho noꝛ ł głia.ſʒ ſibi cupit ilũ honoꝛẽ vt qͥddã bonũ Oõ ſi qs obiceret ꝙ abſq; vitio pᷣt vtiq; appeti a quocũq; ꝙ ſibi debe? p pᷣmio. Sʒ honoꝛ eſt pᷣmi um virtutc vt dic phs in. uñ.ethi. ergo ſibi appete re honoꝛẽ nõ ẽ pctm̃. Rñdet tho. vbi.S.ꝙ honoꝛ nõ ðꝛ pꝛemiũ vᷣtutis ex ꝑte ipᷣiꝰ vtuoſi.vt b ſcʒ ꝓp pꝛemio expetere debeat. ſz p pᷣmio expetit btituci nẽ q eſt finis vᷣtutis.Sʒ ðꝛ eẽ hono: pᷣmiũ vᷣtut ex ꝑte alioꝝ qͥ ſcʒ nõ hñt aliqð maius qð retribu⸗ ant virtuoſo qᷓ; honoꝛẽc.qui ex hipſo magnitudi⸗ — nẽ bʒ qð ꝑhibet teſtioniũ virtuti.nõ tñ eſt luffici iderat honoꝛẽ acſi eẽt bonꝰ ⁊ deſideret regimen petitur honoꝛ inq;tũ appetitꝰin ipo bonoꝛe nie ⸗ ſcit.nõ referẽs honoꝛẽ ad vtilitatẽ alioꝝ.⁊ talp⸗ pter ↄſeqᷓndũ honoꝛẽ in multa mala incidit. vñ Teo papa. Mens potẽtie auida nec abſtiere no⸗ uit a vetitis.nec gaudere ↄceſſis.nec pietati ad/ hibere ↄſenſuʒ.di.xlvij.c.vi SDiẽ auiditas po⸗ tentie ad ambitõeʒ betner Ifee obſtat ſi qs dicat ꝙ honoꝛ de ſe eſt qodã bonũ ⁊ maximũ int exte⸗ rioꝛa. Inſuꝑ ⁊ ꝑ honoꝛẽ hoĩes reuocant᷑ a mi lc malis faciẽdis.ne.iſ.ꝑdant honoꝛẽ ⁊ puocant᷑a bona. Uñ ⁊ tulliꝰdic in li.de tuſ. cul.aſtionibo bo nos alit artes quiq; ſtudia accendũt᷑glia.ᷓ viðꝛ licitũ ipᷣm appetere. Naʒ vt rñdet tho. vbi. S. ho⸗ noꝛ ⁊ ſi ſit bonũ.appetitus tñ boni dʒ eẽ reglatꝰ ſm rõnẽ.Si aũt traſcendat regulã rõnis iꝭ non erit bonꝰ ille apetitꝰboni.Sic q̊ appetere hono⸗ rẽ inoꝛdiate vt ſcʒ qeſcat in eo vel alio mõ qð fac ambicioſus ẽ ↄtra regulã rõnis vñ ⁊ malũ. Sic etiã ꝑ aꝓpetitũ oꝛdinatũ honoris ſcʒ ꝑ debita me dia aliqui reuocant᷑ a malis ⁊ puocantad bonũ nõ aũt ꝑ aꝓpetitũ inoꝛdinatuʒ.qͥnĩmo ꝑb̊ dat᷑oc caſio młtoꝝ maloꝝ.cũ ſq; ñ curãt qͥd mali agãt vt honoꝛẽ ꝓſeq̃ntur. Unð ſaluſtiꝰ in catilinario diẽ ꝙ gloꝛiã honoꝛẽ ⁊ imgꝑiũ bonꝰ ⁊ ignauus.i. malꝰ eque ſibi exoptãt. Sʒ iſte.ſ.bonꝰ recta via nititur huic.ſ.ignauo qꝛ bone artes deſunt dok et fallacijs intẽdit. Qð etiã illi qͥ nõ curãt de ho⸗ noꝛe vituꝑant᷑.ſᷣm phᷣi intelligit᷑ de his qui non curãt de honoꝛe ſᷣm ꝙ ratio dictat.i. ꝙ nõ curãt yitare ea q ſunt oria honoꝛi vt mala oꝑa. õ ãt intelligẽdũ ꝙ debeat qrere honoꝛẽ. vel facere bo na vt honoꝛet᷑.Qui eni ſolũ ꝓpthonoꝛẽ vitãt ma la vel faciũt bona nõ ſunt vᷣtuoſi. vt patʒ ꝑphbm iij. ethi.vbi dicit ꝙ nõ ſunt vere foꝛtes q ꝓprho⸗ „ noꝛes faciũt foꝛtia.Appetitꝰ igr honorj ambicio ſi.qꝛ inoꝛdinatus aliqͥ pᷣdictoꝝ triũ modoꝝ.iðo peccatãꝗ eſt. Aug.etiã dic ꝙ locus ſuꝑioꝛ ſin quo ꝓlus regi nõ pr.et ſi admiſtret᷑ vt decʒ indeceter tamẽ appecitur. viij. q .qui epatuz. Uñ ⁊ ibi pec catum.Et talis appetitus ad abitionẽ ꝑtinet. NDuantiu ad ſecundu g. II. ſcilicet put honoꝛ ⁊ diguitas ꝓcurar̃ phibeturß ꝑtinẽs ad ambitionẽ.Ecci.vij.ðꝛ. Noli q̃rere ab hoĩe ducatũ nec a rege cathedrã honor.i.digni⸗ tatẽ. Sic aũt ad regẽ ſ pẽaliter ꝑtinet ponere ali⸗ quẽ in regno ſuo qui loco eius ſit.⁊ regi iniuriã faceret qui ab alio qᷓ;a rege ſine eiꝰcõſenſu h ob⸗ rinere vellet. Sic deo ĩuriã fac qui ab alio qᷓ; ab ipſo dignitatẽ qrit. Qnilibet aũt rectoꝛ tenet vi⸗ ces dei:pcipue eccliaſticus.Lüc aũt putat᷑a deo pꝛefici ſeu de volu tate cs a ie ſeu electoꝛiby ui affectu vel q̃ſi⸗ tu ponit᷑. Uñ ad hebꝛe.v. Nec quiſq; ſibi ſumit ſeu ſuꝑioꝛib in dignitate ſine honoꝛẽ. ſed qui vocata deo tanq; aaron. Querit aũt quis cathedrã honor.⁊ ſic ſtat in via pctõꝝ am bitioſoꝝ qui ꝑ pᷣeamina vel obſequia hmune ra ꝓcurat dignitates. officia vel bñficia pᷣcipbue curata qð ptinet ad ſymoniã vt di ctũ eſt. S. ti i. cap.v. quod fecit impiꝰ Jaſon qui ambiebat ad ſummũ ſacerdotiũ.vt dicitur.ij.Mach.uij. vñ —=ẽ — „ ⸗̃ ens pmiũ.vt ðʒ. uij. ethi· Tertio inoꝛdiate aop cmiſit regi antiocho trecentaſexaginta talenta negrie Rap, hadt D uneen 1 ſigsdec ſne ange vocanin konibobe Bin en e regſac ls änon nebono moͤgfe rali. Si⸗ Rdebitane ntasboni opbdetee inalior Uulinaro Nauus,/,. recra vis cunt dol rärdebof iscginur Cnoan o. i viü mon c Ptb ambico cor. b0 ſii go indeciter zriipe ewene. bhenß glömmen⸗ jiglans ſob lioien tcer utatadeo deaer⸗ rcdi⸗ on Ou ri goi⸗ Guul nne ſouſehi⸗ ick5 argenti vt obtineret ſummũ ſacerdotiũ.qð ⁊ fecẽ ita ꝑuerſe agẽs vt ↄſtitucret ephebiã.i.ꝓſtibulũ iuuenũ.⁊ iudeos tranſire faceret ad ritꝰgẽtiliuʒ et poſtea cũ mitteret pecuuiã ꝑ menelaũ ipſe ad/ didit ad pᷣdictã ſummã multa ꝓmittẽs.⁊ ſibiꝓ⸗ curauit ſũmũ ſacerdotiũ.Debet aũt quilibʒ ſibi cauere ab hmõi q̃ſitu ⁊ ꝓcuratione triplici ex cã. Pꝛio qꝛ multa crimia inducit.ſcðo qꝛ quilibet iuſtꝰhmõi fugit honoꝛeʒ.tertõ qꝛ quietẽ mentis tollit.De pᷣmo dicẽ̃ quidã pᷣs Hoc maximũ ma lum habet ambitioſus.qꝛ nõ reſpicit deũ vel ſe ł alios.ſed ꝑ fas ⁊ nephas ⁊ mille ꝑicula ad digni tatem tendit quã appetit. Ambitioſus ſꝑ eſt pa⸗ uidꝰ.Limet enim ne quid dicat vel faciat qð in ocuł hoĩm diſpliceat. honeſtatẽ mẽtit᷑. hũ ilitatẽ ſimulat.cunct adulatur.⁊ cunctis inclinat.oim eſt ſᷣuꝰ ⁊ tributariꝰ.grauẽ pugnã hʒ in ſe dũ iniqᷣ tas pulſat animũ.⁊ ambitio ↄtinet animũ. Am bitioſus nulli ꝑcit vt regnet, dominũ enĩ nõ pa⸗ titur ſociũ. Pꝛopt᷑ h̊ romulꝰoccidit frem remu⸗ lum vt ſolꝰregnaret.Juliꝰceſar plła bella ciuilia in quib occiſi ſunt innumeri.fec vt imꝑiũ vſur⸗ parzʒ Ambitioſiſſimꝰabſalõ pfi ñ peꝑcit vt reſe⸗ ret ipᷣe ſed ꝑ adulatões ꝓpłm ad ſe traxit.⁊ fcã cõ iuratiõe õᷓ patrẽ dauid eũ de regno expulit.vxo⸗ reſq; eius publice coduit vt firmiꝰ poiſʒ regnare ipſumq; pꝛẽʒ cũ exercitu ſuo extermiare curauit ſed impunitꝰnõ tranſijt. Nã fugiens de bello in mula cũ tranſiret ſubtꝰ quercũ.ꝑ capillos capi⸗ tis ad ramũ quercꝰremãſit ſuſpenſus quẽ Joab lanccis trãſfixit.ij. Re.xviij. Athalia moꝛtũo fi⸗ lio Joꝛam vt ſola regnaret peſſima femia omnẽ de ſemĩe regio maſculũ occidi feẽ niſi vnũ Joas ſcʒ ꝑuulũ qui abſcõditꝰfuit.ſed ipᷣa demũ occiſa fuit.uij.Re.xi.Hieroboã rex iſrł ne amitteret re gnũ qð ſibi a deo traditũ fuit vitulos aureos fe cit in dan ⁊ berſabee vt eos ꝓpłlus adoꝛaret.⁊ in hierym nõ accederet.ſʒ tꝑalr ⁊ eternalr punitus eſt.iij. Re.xij. Abimelech vt pncipatũ acciꝑet in ſychen occidere feẽ ſeptẽ frẽs legitimos ipe illegi timus.ſʒ male finiuit faciẽs ſe occidere poſtqm fuit ꝑcuſſus a muliere ꝑ fragmẽ mole iactatum de muro ciuitatis ab eo obſeſſe. Judicũ ix. Tegi tur in vitaſpatꝝ ꝙ dũ quidã frater incederet per viã lutoſam ſecũ mẽte reuoluẽs ꝙ ſi eẽt eᷣs face ret multa bõa ⁊ mala extirparet.cecidit i denſũ lutũ vñ totꝰ deturpatꝰeſt qui ex hmõi cã ad ſe re uerſus ad intelligendũ pctm̃ ambitiõis qð eum ſub ſpecie boni pulſabat ſibipſi dixit. Surgite dñe epiſcope. Animadũtit exinde ꝙ in maiꝰ lu⸗ tum vitioꝝ cecidiſſz ſi ad ilð ꝓmotus fuiſſʒ Se cũdo oñditur magnitudo vitij ambitiõis ſeu ⸗/ uitas erx hᷣ ꝙ oẽs ſacti ſugictt dignitgres Thono res.ↄſiderates mala inde ſeq̃ntia. Qð ẽr figura tũ eſt in ꝑabola quã dixit Joas õᷣ ſychimitas.ſ. qui intfecerãt.lxix.frẽs ſuos vt ambitioſuʒ aby melech hꝛẽnt in pᷣncipẽ. Judicũ.ix.Nò ſeł ligna voluer̃t regẽ ſibi ↄſtituere ſuꝑ ſe ⁊ inungere.Di⸗ xeruntq; oliue JImpera nob. Rñdit oliua.nun/⸗ q̃d poſſum deſerere pinguidinẽ meã q̃ vtũtur dij et homies vt ꝓmouear int᷑ ligna.Dixer̃t exinde ad arboꝛẽ ficu.Ueni ⁊ accipe regnuʒ ſuper nos. ta ambitio. ⁊ qᷓ; ꝑiculoſa in illis qᷣ bomolones Que rñũdit Nunqͥd poſſum dimittere dulcedie⸗ meã ⁊ fructꝰſuauiſſimos ⁊ ire vt intligna ꝓmo⸗ uear. Locutaq; ſunt ligna ad vitẽ. VUeni ⁊ imꝑa nob.Que rñdit Nunqͥd poſſum deſerere vinum dʒõð letificat deũ ⁊ hoĩes vt ꝓmouear inter ligna ⁊ noluer̃t.Demũ dixer̃t ad ramnũ Imꝑa nobis Qui rñdit.ſi me ↄſtituitis regẽ venite ⁊ ſub vm/⸗ bꝛa mea reqͥeſcite. Si aũt nõ vultis egrediatur ignis de ramno ⁊ cõburat vos. Moꝛaliter. ligna ſunt hoĩes.iu illud ps.Erit tanq; lignuʒ. ⁊c. Regẽ qrũt ſibi inũgere.qꝛ rectoꝛẽ q̃runt qui eos maſuete ⁊ leniter regat.⁊ nõ tyrãnice. Pꝛo⸗ curãt hr̃e oliuã ſʒ rẽnuit.qꝛ dediti oꝑibo mie ſig⸗ nati ꝑ oleũ nolũt dimittere opꝰmie qð ipinguat lucẽ in ſe gre dinĩe.⁊ ꝓximis ſubuẽit vt ꝓficiant᷑ timentes ex h̊ amittete bonuʒ qð faciunt.Ficos deſigt ↄtẽplatiuũ qui vocatus ad regimẽ nõ ac⸗ quieſcit timẽs amittere ſuauitatẽ odor cõtẽpla tionis ex ſolicitudine ⁊ occupatõe pꝛelatõis. Ui tis ſignificat dilectiõem feruẽtem q etiã recuſat plationẽ timẽs ne ex officio regimis tepeſcat fer uoꝛ dilcõnis qui letificat deũ ⁊ hoiem. Ramnꝰ eſt genꝰrubi aſpeꝝ nimis ⁊ aculeatũ ad moduʒ ſentis.qð ad impetũ venti ſᷣm Joſephũ emittit ignẽ.⁊ in pᷣmo molle ẽ poſtea obdureſcit.⁊ ſigni ficat tyrãnũ vel ambitioſum qͥ ſpinis vicioꝛum acutꝰ ſubditos ſpoliat.ſiẽ ſpine lanã ouiũ.q ex ſe mittit ignẽ ꝑuerſe ⁊ furioſe ↄuᷣſatõis qͥ̊ ſe ⁊ alios cõburat incedio tribulatõis pñtis ⁊ infernalis. Sic igr ſcti recuſant maliꝓcurant ⁊ auide ace ptãt honoꝛes ⁊ dignitates. Unð⁊ ipᷣe ſccõn oim ſanctificatoꝛ xpᷣus Ihᷣs cũ facto miraculo ex qͥn q; panibo multiplicat turbe voluer᷑̃t eũ ſibi face, re regẽ aufugit.vt hr̃᷑ Jo.vi.Mo vſes.lxxxiij.an noꝛũ cum mitteret᷑ a dno vt eẽt dux ꝓpli hebꝛeo⸗ rum.imulcũ reſtitit excuſans ſe ꝙ eſſʒ impeditio ris lingue.Exo.uij. Saul qͥ melioꝛ nõ erat ĩi i nõ qrẽs dignitates ſʒ aſinas patris.cũ a ſamue⸗ le eſſet ſibi nunciatũ ex ꝑte dei ⁊ ꝑ miracula oſtẽ⸗ ſum ꝙ futurꝰerat rex populi.vocato omni ppło vt maifeſtaretur.ipᷣe in domo abſcõdito.ne aſſu meretur.i.Reg.ix. Hicremias cuʒ mitteretur a dño ⁊ ↄſtitueret᷑ ſuꝑ gentes ⁊ regna ⁊ ãnũciãduʒ verbũ dei ſubtrahebat ſe dicẽs A. a.a, dñe deus ecce neſcio loqͥ. Hiere.i.arcꝰ euãgeliſta vt ſa cerdotio repbus haberet᷑ amputauit ſibi pollicẽ vt ait Hiero.⁊ greg.magnꝰab om̃i populo ⁊ cle ro acclamatꝰin papã occulte fugit vt vitaret di⸗ gnitatẽ. Hiero. cardinalatum rome dimiſit vt litteris ſacrii bethleẽ inſudarct.Et petrꝰdamia nus tanto honoꝛi iã exercito vt ſibi vacaret.va⸗ lefecit Ambꝛo.ne ꝓmoueret᷑ in archiepᷣm electꝰ a cũctis meretriceſ ad domũ ſuã ire fcc nõvt eas cogſceret.ſʒ vt populũ ab hmõi reuocaret.Gꝛe. naʒanzenꝰ epᷣatum dimiſitvt ſapie vacaret.⁊ au guſtinũ ſummũ doctoꝛẽ.lʒ inuitũ. Ualeriꝰ epᷣs ſuus phbrĩm oꝛdinauit ſibi pcauens ne ad vꝛbem carentẽ epo deueniret vt paſtoꝛalẽ curã vitaret. NMartinꝰ aũt nec diaconatũ a ſcõ hilario picta uien.epᷣo voluit impoſitũ acceptare.indignũ ſe clamitãs tanto officio. Quãta igr pᷣſumptio.qqn 2 4 bꝰꝛẽ mittit uos a q̊ͥ ſubditos Tiünlus m. merito ⁊ actõe puſilli hũeros offerunt ad hmõi onera guia qꝗ gigantes ſapiĩa ⁊ ſanctitate vite.ſi bi arbitrati ſunt impoꝛtabilia.Conſiderabãt hi qð ait angꝰ Mihil in hac vita.⁊ maxime h̊ in tꝑe difficiliꝰ.nihil laboꝛioſiꝰ.nihilq; piculoſiꝰ epᷣi⁊ pbr̃i aut diaconi officio.ſʒ apð deũ nihil beatiꝰ. ſi eo mõ militet᷑ q̊ nr̃ imꝑatoꝛ pᷣcipit.nihilq; tri⸗ ſtius.mipabiliꝰ⁊ dãnabiliꝰhmõi dignitate ſi ꝑ⸗ functoꝛie res agar⸗ di. xl. ante oĩia. Honoꝛes q̊ʒ ⁊ dignitates tꝑales plene ſũt hicul⸗ vitijs malis Vn hiero.Egregie de ceſare Tulliꝰait. Ceſar cũ quoſdã honoꝛare voluit nõ ipᷣos hõeſtauit ſʒ oꝛ nainẽta deturpauit.Et boetiꝰ. Quãto maioꝛeſt dignitas.tanto deſpectioꝛes impbos facẽ Lollit demũ ambitio ⁊ pᷣſidentia vel dignitas qᷣetẽ mẽ ris. inducẽs multas amaritudies ꝑmaxime qñ querit᷑ vel q̃ſita poſſidet᷑. In cuiꝰ figurã lya dicit lippos oclos habuiſſe.qꝛ cũ martha ſi ollicitatur et turbatur erga plłlima.inde oculꝰ obſcuratur ⁊ quies tollitur quieſcẽdo aũt aia fit ſapiẽs. Hic ſes. Oce qð hic emiet plꝰ meroꝛibo afficitur qᷓ; honoꝛibo gandet. ⁊ dũ coꝛ in tribulatõe ponitur ad mẽoꝛià culpa reuocatur.ſ.ambitõis.diſ.xriij. Nerui. Bermn.q̊ʒ ſic ait.O ambitio ambiẽtium crux.quõ oẽs toꝛques.omiby places. nil acerb cruclat.nil moleſtiꝰinqᷣetat.nil tñ apud miſeros moꝛtales celebriꝰnegocijs eiꝰ. Apte figurãtur pᷣ ſident ꝑ oꝑimentũ ſuꝑiꝰtabnaculi dñi factuʒ de pellibo arietũ rubricatis.qð cooꝑiebat aliud co oꝑimẽtũ pᷣcioſuʒ ipᷣiꝰtabnaculi.vt hr Erxo. xxvi Tabernaculũ dei ecclia .cooꝑimẽtũ ſuperiꝰ de fendqẽs.aliud inferiꝰab eſtu ⁊ vmbꝛibo⸗ pluuijsſi gnificat pᷣſidentes in eccłia q cuſtodiũt filios ði kios tenere diligit ꝑfectõe ſuꝑioꝛes.ab incõmo la ⁊ vexatõibo multis q̃s ipi ſuſtinẽt. Uñ greg. Mibicoꝛs ðs qᷣs tenere diligit ab exterioꝛibus actiõibo abſcõdit. Nam ⁊ prfamilias ad eum la⸗ tti⸗ filios ſuſpendit.⁊ inde filij ſine veratõe decoꝛi ſunt.vñ pui i pulue⸗ re deturpatur. Idẽ in moꝛalibo. Ceſſationẽ a la⸗ boꝛibe moi dñs imꝑat.Sʒ veſana mẽos plꝰ aſſeqͥ aſpꝑa carnalr qᷓ; tenere blãda ſpũalłr gaudet. Da bentes eni mãna faſtidiũt ⁊ ſepe deſiderãt q̃ non ſine lacrimis comedũt.i.honoꝛes et dignitates figuratas ꝑ allias ⁊ cepas q́s in depᷣto q dam ap petebãt. Nue xi. Et ſic tales ambitioſi hic amit⸗ tunt quietẽ ↄſcie.ita in futuro quietẽ głie. ¶nð et xpᷣs Jahãni ⁊ iacobo q ꝑ matrẽ vxoꝛẽ ſ. cqʒz zebe deipetierat ſedere vnꝰad derxterã ⁊ alius ad ſiini⸗ ſtra in regno ſuo.i.pᷣmos eriſtere in regno quod tꝑale tũc eſtimabãt ambitõe ducti. Rnditxpᷣus Segere ad dexrerã vel ad ſiniſtrã nõ eſt meũ da⸗ re vobis. Math. xx. ideſt nõ gruit.ſiẽ nec alijs . ꝙ cñ fuiſſʒ elect' in epᷣm toꝛnacẽſem ⁊ ab Euge⸗/ nio papa ⁊ ſccõ Bernardo cogeretur ſubire onꝰ ꝓſtrat? in tra dixit. Monachꝰfugitiuꝰ eẽ potero ſi hinc me eijcitis.epᷣs aũt nunqᷓ; ero.⁊ ſic dimiſ ſus fuit.Cũ aũt pᷣdictꝰ Goffredꝰmoꝛtuus apa ruiſſet cuidã charo ſibi.interrogatꝰab eo de illo cFocto epatus ꝙ nõ acqeuerit iuſſus ſi ſuiſſet il ambitioſis. Legit de goffredo boꝛe clarcualleñ. deo placitũ. Rñdit. Reuelatũ eſt mibi a ſan de ſacerdote Qui ꝑ ſingulos gdus ctiſſima trinitate.ꝙ ſi fuiſſem de nũ ero epoꝛum fuiſſem de nůero repꝛoboꝝ. Buantü ad tertium &m. ſcʒ ꝑmanẽtiaʒ in vitio ambitõis. Hocnotat ibi in ſedendo in cathedra peſtilẽtie.qð nõ faẽ vtuo — — — * 5 ſus. Cathedra dignitatẽ ſigt pᷣſidentie. Uñ ma 8 F thei.xxiij.dixit xpᷣs. Suꝑ cathedrã moyſi ſedert ſcibe ⁊ phariſei.i.dignitatẽ ⁊ off iciũ regẽdi ⁊ do cendi vopula qð faciebat moyſes.tenerũt ſcribe et phariſei. Sʒ cacthedra peſtilẽtie ðꝛ qñ ꝑ ambi tionẽ ⁊ pᷣumptionẽ ꝑuenitur ad cã ⁊ indigne re tinetur. Nã tal pꝛelatio vt moꝛbo ↄtagioſus oc⸗ cidit hñtem.⁊ alios inficit ſuo exeplo. Sedet ãt in ea q ꝑſeuerat ⁊ qeſcit in tali ambitõeexcuſans ſe.⁊ defendes hᷣ vt licitum vt mgr̃ in catbedra. Szʒ vt ait xpᷣs. Ue vobis phariſeis q diligit pꝛi mas cathedras.Lu.xi.Ue anñt dãnatõeʒ impoꝛ tat. Ubi diẽ riſo. Qui male ſederit ſr cathedrã iniuriã cathedre facit. Malꝰ ei ſacdos de ſacer dotio ſuo ñ dignitatẽ ſʒ crimẽ acqrit. di.xl.miti Male ãt ſedet qͥ ambitioſe ⁊ vicioſe hʒ talẽ dig⸗ nitatẽ vlł officioſũ.et hmõi.Sanguiſſuge due ſt filie dicentes. affer affer. Pꝛouer.penul. He ſũt ambitio ⁊ cupiditas q̃ ſemꝑ appetunt honoꝛabi lioꝛa ⁊ ditioꝛa bñficia ⁊ dignitates. et ſic ſedent habituati in hmõi. Sʒ qritur vtꝝ appetere epi ſcopatũ ſit illicitũ.⁊ ſi eſt moꝛtale pctin Et vide qꝙ; non.Quieni epᷣatũ deſiderat ait apłs.i.thi.iij bonum opus deſiderat. ſʒ deſiderare bonũ opꝰ nõ eſt illicitũ.necꝑ ↄſeq̃ns pctim̃ ergo ⁊c. ꝛete rea qð licet ſꝑare licʒ; ⁊ appetere.cum actꝰ ſpei in cludat appetitũ in rẽ ſperatã. ſed lʒ ſacerdoti ſpe rare epatũ. ⁊ appetere. Dic eni ʒzoʒymus papa oꝛdinatuſ debite uatis interſticijs congruis tempoꝝ ꝙ ſi eũ ad bonos moꝛes exactioꝛ vita ꝑduxerit exinðᷣ ſummũ pontiſicatũ ſpare debebit. i. epiſcopatũ. di lxxvij.in ſinguł. Et idem di. lix.ſi officia.& ⁊c. Ad hanc q̃ſtioeʒ rñdet.b.Lho.ſe.ſe. q. elxxxv. di cens ꝙ in epᷣatu pñt tria conſiderari. q̊ꝝ vnũ eſt pᷣncipale ⁊ finale.ſ.epiſcopal oꝑatio ꝑ quã vcili⸗ tatiꝓximoꝝ intẽditur.ſᷣm illud Jo.vlti. Paſce oues meas.Aliud eſt altitudo gdus.qꝛ eps ſuꝑ alios cõſtituitur.ſᷣm illð Mat.xxv.Fidełſᷣuue et pꝛudẽs quẽ conſtituit dñs ſuꝑ familiã ſuam. Tertiũ eſt ꝙ cõſeqᷓ̃nter ſe hʒ ad iſtas.ſ.reuerẽtia et honoꝛ ⁊ ſufficiẽtia tꝑaliũ.ſᷣm illð.i. thi. v. Qut bñ pᷣſunt pbr̃i duplici honoꝛe digni habeantur. Appetere igr epᷣatũ rõne hmõi circũſtantiarum manifeſtũ eſt ꝙ illicitũ eſt ꝑtinẽs ad cupiditateʒ 7 ambitionẽ. Uñ cõtra phariſeos dñs dicit ma chei.xxiij. Amant pᷣmas cathedras in ſynagogj. Quantũ ad ſcm ſcʒ ad celſitudinẽ gradꝰ axpe⸗ cere eßatum pᷣſumptionis ẽ. Uñ dñs arguit di⸗ ſcipulos pmatũ qrentes diceng. Pꝛinapes gen tium dominãtur eoꝝ. Ubi criſo. diẽ ꝙ gentileẽ pꝛimatũ cuꝑe.et ſic gentiũ cõꝑatione animã eo⸗ rum eſtuantẽ cõuertit. Sʒ aoppetere pximis pꝛo deſſe ſ̃m ſe laudabilce eſt ⁊ virtuoſuʒ. Ueꝝ qꝛ ꝓut epiſcopalis actꝰ hʒ annexã gradus celſitudine Pieſumptuoſuʒ videt᷑ ꝙ aliqᷣs p̃eſſe appetat ad A — £ — — ———. — — — — 3—— — —— Nbcheng * ſeri Möſet Nofſſete Uſegidir menitſai nganni ꝛincgner Wolusor⸗ Gectir Niſans hecre. innen wieno⸗ sf Kowinan npryg unmtan mii ſicn . ANN nie onann n is 6 GtN Capitulũ V. vt ſubditis pſit niſi mãifeſta nccitate imminẽte ſicut dicit Gꝛe.in paſtoꝛali.qð tũcerat laudabi le epiſcopatũ appetere qn dubiũ non erat ꝑ bunc quenq; ad maioꝛa ſupplicia ꝑuenire. UVñ de faci li nõ inueniebat᷑qui hmõi onus aſſumeret.pᷣſer tim cũ ad hoc aliqͥs caritat zelo diuinitꝰ incitat Sicut yſaias appetẽs ꝓximis ꝓdeſſe ad pᷣdican/⸗ dũ ſe mitti petit.qui tñ vt dicit Gꝛe.pus ſe pur gatũ a vitijs audiuit.põt tñ quilibʒ abſq; vitio pſumptõis appetere alia oꝑa facere ſi eũ cõtinge ret in tali officio eſſe.vel ẽt eſſe ſe dignũ ad talia opa exercenda.ita ꝙ opꝰbonũ cadat ſub deſide/ rio.nõ tñ pꝛimatũ dignitatis.⁊ ſic viðꝛ dicẽduʒ ſimpkr eſſe illicitũ.qð ꝓbatur ꝑ Aug.dicentez in xix. de ciuitate dei. Locus ſuꝑioꝛ ſi me q̊ ppls dei regi nõ p̃t.Et ſi adminiſtret᷑vt decet.indecentur tñ appetit᷑ qð ẽt hr̃.viij.qi.qui epᷣatuʒ. Et q;uis cxpᷣſſe hic nõ dicat b eẽ moꝛtale.videtur tñ ex di/ ctis eiꝰ hoc elici poſſe.in.q.c.ar.v.⁊ in ſcriptꝭ in iiij. Dicit enĩ ibi ꝙ pᷣces ꝓ ſe poꝛrecte ꝓ dignita⸗ te vel bñficio hñte curã aian ſymonia inducunt Ray. Hu. hoſti. ⁊ goffre. et qͥdaʒ alij idẽ ſentiũt Et rõ eoꝝ eſt.qꝛ reputaturꝓ indigno roe pᷣſum⸗/ ptionis. etiã ſi als eẽt dignus. Sʒ nullꝰreputat᷑ indignꝰbñficio eccłiaſtico in dignitate culpe ni ſi ꝓpter moꝛtale.ꝗᷓ tał pꝛeſumptio ẽ moꝛtalis.tũc ſic arguit᷑. Appetitus delib eratꝰ alicuiꝰ rei cuius ꝓcuratio vel actio exterioꝛ eſt moꝛtaleſt moꝛtk. quia ad eandẽ ſpẽm ꝑtinet.ſicut ptʒ ꝑ exemplað appetitu ðᷣliberato ⁊ oꝑe foꝛnicatõis furti ⁊ alijs et hr̃ de pe. di · iiſi cui.cũ alijs cap. Sed ꝓcurareæ p p̃ces bñficiũ curatũ eſt moꝛtale vt ꝓbatũ eſt. ct appetere. cũ ⁊ ẽatus ꝑmaxie bʒ curã animaꝝ ergo ⁊c. Si dicatur ꝙ appetit?⁊ opꝰ non ſt circa idẽ. qꝛ opus eſt ꝑ pᷣces.ſz appetitus ẽſi impłr ñ ad opus pᷣcũ. Reſponſio ꝙ; bᷣ nõ obſtante firma ma net cõcluſio. Nam ⁊ ille qͥ delectatnr ĩ cogitatoe moꝛoſa foꝛnicatõis.eſto ꝙ expᷣſſe nõ appetat opꝰ foꝛnicatõis.nõ ꝓpterea euadit moꝛtale qꝛ ⁊ ſi nõ expᷣſſe tñ tacite aſſentit ad opꝰ. exq̊ volũtarie de/⸗ lectõem cogitatõis hʒ.Sic in ꝓpoſito q;uis nõ appetat fundere pces.appetit tñ illud cuiꝰ ꝓcura tio eſt moꝛtale niſi ̊ appeteret ſub cõditione in qntũ.ſ.hoceſſet licitũ ⁊ nõ pctm̃.tũcnõ cẽt ꝓpꝛie volũtas q̃ reqritur ad pctm̃.ſʒ potius vellcitas queda. Pꝛeterea ꝑ totã illa queſtionẽ᷑.b.cho. de ſymonia nil dicit de moꝛtali.⁊ tamen certũ ẽ ſymoniã eſſe pctm̃ moꝛtale.Et ſi qs diceret hoc conſtare ꝑ penas infflictas ⁊ młta q ibi dicũtur et ſimilr pᷣt h̊ elici ex his q in iſto arti.ponit.diẽ enĩ allegans Criſoſtomũ. Primatũ eccie cõcu⸗ piſcere nec iuſtũ ẽ nec vtile.Quis enĩ ſapiẽs vult ſe ſubijcere ᷣuituti ⁊ ꝑiculo tali vt det rõnez ꝓ oi ecẽie niſi foꝛte qͥ nõ timet dei iudiciũ abutẽs pri matu eccie ſecularit᷑ſ.vt cõuertat eũ in ſecularẽ Hec ille Sʒ ̊ agere.ſ.ð iuſticiã vel abuti pꝛima tu eccie ſeculariter.moꝛtale viðꝛ.Et ſuꝑius etiã dixit hᷣ aſpetere eẽ vitiũ gẽtile.i.paganoꝝ.quod viðꝛ eẽ moꝛtale. Suꝑ epiſtolã.i.ad Thi.iij.ſuꝑ illud Qui epatum deſiderat.idẽ thomas ſic dic Augꝰ.dic ꝙ locꝰ ſuꝑioꝛ indecẽter appetitur Et ratio ẽ. qꝛ nullꝰdʒ appetere aliqd vitra vires ſu⸗ cum vterq; dicatu cit btũs Tho.vbi.s.alio mõ ⁊ reſpẽu ðꝛ ſtatꝰ ꝑ⸗ as nõ ſibi ꝓpoꝛtionatũ.alias eſſet ſtultus. Ille ꝭ bene poſſet deſiderare cuiꝰopus eẽt epicopatui ꝓpoꝛtionatñ.Ad hmõi autẽ nullꝰeſt idoneus platus ſᷣm gradũ ⁊ cõnenientiã debet om̃es ali os excedere in cõuerſatiõe ⁊ cõtemplatõne ite vrt ſui reſpectu alij ſint grex. Et hãc idoneitatẽ de ſe pᷣſumere eſt maxie ſuꝑbire.̊ vel appetit circũſtã tias.i.ꝙ pᷣſit.⁊ honoꝛet᷑.⁊ hẽat ptãtem ⁊ diuiti⸗ as.⁊ tũc neſcit qͥd appetat qꝛ nõ ẽ hic epᷣatꝰ. vel ipᷣm opus.et b̊ eſt ſuꝑbire.⁊ iõ nõ accipiendũ ni ſi impoſitũ. Hec ille. Suꝑbia aũt ex genere ſuo eſt moꝛtale.Exq̃ͥ onditur magnũ eẽ pctm. Ad argumentũ rñũderur Ad illud Qui epᷣatũ deſide rat ⁊c. Dicit ibi btũs Tho.ſr epłas multiex ſ textu male intelligentes ſumpſer̃t ſibi occaſionẽ ambitionis. Non vult ᷓ dicere ibi apoſtolꝰ ꝙ qͥ deſiderat dignitatẽ epiſcopatꝰ.deſiderat bonuʒ opus. Sed qui deſiderat hocopꝰ qðẽ intendere ſaluti populi qð opꝰimpoꝛtat᷑ nomie epi.interpᷣ tatur eni ſuꝑintẽdens.ſ.ſaluti alioꝝ.iſte deſide rat bonũ opus.qꝛ hocẽ opus caritat quod põt fieri etiã ſine dignitate epᷣali.q;uis hñs illam di gnitatẽ ad hoc ex debito teneat᷑. nõ attẽdens ad gradũ ? diuitias que illã circũſtant nũc digni⸗ tatem epiſcopalẽ q̃ tunc nõ erant.qꝛ epᷣi erãt pau peres nec in honoꝛe ſp pᷣmi ducti ad toꝛmenta. Vn aug. dicit ibi ꝙ apls exponere voluit qͥd ſit epiſcopus.qꝛ ſcilicʒ eſt nomẽ operis non hono⸗/ ris.grecũ eſt eni nomẽ.viij.q.i.qui epatum. Uñ et glo. Jo.que arguit ex iſto capᷣ.ꝙ poſſumꝰ appe tere epatum ad ꝓdeſſealijs non peſſe.multũ ſuꝑ ficialłr arguit.cũ in ipo cap.Aug.dicat ↄrium.ſ. ꝙlocus ſuꝑioꝛ indecẽter appetitur.etia ſi bñ ad miniſtretur. Ad ſcom rñdetur ꝙ ſpes ſumitur dupkr. Uno mõ ꝓprie.et ſic includit appetitũ rei ſperate.Alio mõ impꝛopꝛie ⁊ largeꝓ qᷓ̃dam expe ccatiõe q̃i certa ſeu credulitate auc?futuri eueg/ tus qui poteſt ⁊ amari ⁊ non amari.ſicut dicere poſſumꝰ reum cauictũ ſꝑare moꝛtẽ quaʒ tñ odit non amat. et ſic ſumitur ſpes a ʒoʒymo in dicto capᷣ. in ſingulis.di.lxxvij. Sic⁊ Bꝛe. cũ videret populũ ⁊ cleꝝ acclamare in eũ poterat ſpare pa⸗ patũ ex illis circũſtantijs.i.expectare fienduʒ.et tñ fugiebat ⁊ hoꝛrebat.vel vt exponit q̃daʒ glo. ſuꝑ capᷣ.Si officia. ſperare debebit. i. dignus ha bebit᷑ epiſcopatu. Necobſtat ſi dicatur. Appete⸗ tere religionẽ eſt licitũ.q̊ ⁊ appetere epiſcopatuʒ 7 catur ſtatus ꝑfectiõis.Nam vt di fectionis epiſcopatus.⁊ alio mõ religio. Epiſco patus enim ð: ſtatus pfectionis actiue.quia ſc,ʒ habet alios pficere ſ& ſubditos. vnde ſupponir iam ꝑfectõem babitã quam nullus de ſe debʒ pe⸗ ſumere.⁊ habet etiã gradum ⁊ ptaãtem ſupᷣ alios Seld religio eſt ſtatus pfectõis paſſiue.vt ſcilicʒ via tendendi in ꝑfectõem.vñ nõ oꝑtet ꝙ ſit perfe ctus.ſed ꝙ tendat ad eam.et in ea nõ pficitur ſʒ ſubijcitur alijs.qð ꝑtinet nõ ad honoꝛem ſz hül liationẽ. Ad ſupꝛadictam cõcluſionẽ facere vi detur qð ait Gꝛe loquens de dignitate epali. ſ. Locus regiminis ſicut deſiderantib⸗ eſt negan⸗ dus.ita fugientibs eſt offerẽdus.Et ſicut Eiuz xiij.q.ij. Ebꝛon. Sed iſta nullo iure ꝓhibẽtur.& Vt licita ↄcedũt. Contrariũ hꝰ viðꝛ eſſe rei vitas eſt ſcilʒ ad Hebꝛeos.v. ſec quiſq; ſibi ſumit ho noꝛt᷑.ſed ꝗͥ vocat a dño ſicut aarõ.viij.q.i.in ſcri pturis.Non aũt viðꝛ denegãdꝰhmõi alio impe⸗ dimẽto nõ ↄcurrẽte niſi ꝓ moꝛtali.g illð deſide⸗ riũ viðꝛ moꝛtale.Glo.tñ ibi diẽ ꝙ intelligitur ð deſiderãtibo ambitioſe.ſ.vt pᷣſint nõ vt ꝓſint.et de impoꝛtune ſe ingerẽtiby. Et ſm hãc glo. ⁊ opi nionẽ eoꝝ qui dicũt licitũ eſſe pᷣces ꝓ ſe vorige⸗ re ꝓ beneficio curato ſi als ſit dignꝰ.de qᷣbus ba bes in.S.ſeq̃nti licitũ eſſʒ deſiderare epiſcopatũ . vt ꝓſit.qð tamẽ vnꝰde mille nõ facẽ de modernis . Seld ex ſupꝛadictis etiã hoc licitũ ⁊ ambitioſuʒ er pᷣſumptuoſumeft. Nueritur etiã ytrũ oppetere alias dignitates ſeu officia vel bñficia curata ifra dignitatẽ ep̃alem. vt abbatiam pꝛio rarũ.dechanatũ.ppoſiturã vel archidiaconatuʒ vel eccliam curatã·ſit moꝛtale.Et videtur ꝙqnõ dq2 dqð nõ eſt ꝓhibitũ aliqͥ iure intelligit᷑ eẽ ↄceſſũ Et ratio ẽ.qꝛ vbi eſt eadẽ ratio.ibi ⁊idem ius. Nam de ſimilibo idẽ eſt indiciũ.ar.di.v. ad eius Sʒz ratio qᷓre eſt ũlicitꝰ⁊ moꝛtalis appetitꝰ epi⸗ ſcopartus ẽ ꝓtcurã quã hʒ annexã.qꝛ pſumptuo ſum nimis eſt vr s ſe reputet idoneũ ad regẽdũ animas alioꝝ. Sʒ eadem rõ eſt in q̃ibet pᷣdicto rum.qꝛ ſcʒin omib eſt cura annexa.nec differũt ab epatu niſi ſ̃m mag ⁊ minus.qꝛ viqʒ; epᷣs habz curã vniuerſalẽ ſue dio ceb. ſed in pᷣdict officijs conſtituti hñt curã partialem. vicʒ vniꝰ pꝛochie vel vnius collegij.talia aũt nõ diuerſificãt ſpem ſed qᷓntitatẽ pcti. Sic appetere furari vnũ floꝛe/ nũ eſt eiuſdem ſpeciei cũ apetitu furãdi mille li⸗/ cet ſecundũ ſit guis pctm̃ ꝓpter maius nocumẽ/⸗ rem intentũ. Sic in ꝓpoſito maioꝛ vtiq; pꝛeſum ptio ⁊ ambitio tm̃ eſt qᷓntũ maioꝛ cura et maioꝛ gradus eſt ẽnexus dignitati vel bñficio qð appe titur tñ vtrobiq; appetitꝰmoꝛtalis. Pꝛeterea ſi aliqͥd pᷣdictoꝝ petere eſt moꝛtale.⁊ illud appetere erit moꝛtale. Iam ſᷣm Tho. Ray:hoſti. ⁊ goffr. . petere pꝛo ſe aliqd eom etiaʒ ſi als ſit dignꝰinduẽ ſvymoniã.qꝛ ſunt pᷣces p indigno rõnc pᷣſumptio nis.i⁊ appetere erit moꝛtale.cũ ſimonia ſit moꝛ tale.Et ad ↄfirmatõem hꝰ ↄcdluſiõis vident᷑ face re plura dicta ſctõꝝ.Dic eni rib.Qui deſidera⸗ uerit pmatũ.i.dignitatẽ vel platurã in terra.in⸗ ueniet ↄfuſionẽ in celo.nec intuos xpᷣi cõputa biturq de pᷣmatu tractauerint. di. xl. c. multi.. qui deſiderauit. Nullꝰ aũt iuenit ↄfuſionẽ in ce lo aut ſepatura conſoꝛtio ſuoꝝ xpᷣſ niſi ꝓpt᷑ moꝛ tale.ergo ⁊c̃. Item leo pa. Principatus quẽ aut ſeditio extoꝛſit aut ambitus occupauit etiam ſi actibusſuis vel moꝛibusnon offendat Ipſius tamen initij ſui eſt pernicioſus ex ſe.i.q.i:pꝛinci patus Sed non ðꝛ ꝑnitioſum niſi moꝛtale. ergo ⁊c. Item greg. Sicut is qui inuitatꝰ rẽnuit reqᷣ ſitus refugit eſt ſacris altaribꝛ admonẽdus.ita qui vltro ambit ⁊ ſponte ſe ingerit eſt remouen/ dus,i.q.v. ſicut. Sed nullꝰ eſt remouẽd⸗ aꝓpmo cione niſi ꝓpter moꝛtale. ⁊c. Iteʒ cura animaꝝ nõ põt eterceri licite ⁊ abſq; moꝛtali ſine gẽa ſcʒ in celebꝛando.adminiſtrãdo ſ acramẽta.officiã⸗ do eccliam ſolennit᷑.nullꝰ aũt poteſt eſſe certꝰ ex ſehre graãm Cum ̊ freq̃nter ⁊ q̃i ↄtinue hẽat iſta facere. viðꝛ ſponte ſe ꝑiculo moꝛtalł pcti exponer᷑. Hanc rõnẽ viðꝛ tangere brũs tho.in quolibet. Si aũt ꝑ ſuꝑioꝛẽ ponat᷑ ad pᷣdicta videt᷑ ſatis ex cuſlari.qꝛ neceſſe habet obedire. Sciendũ aũt id qð dictũ eſt. S. ſcʒ ꝙ non licet petere benefi⸗ ciũ curatũ abſq; vitio ſymonie.ſᷣm tho.⁊ alios aliqui nõ tenẽt.vt Bern.in glo.Guil.glo. Rax. et Ul.in oꝑe ſuo.Dicũt eniʒ b eſſe licitũ ſi alłs ſit dignus. Oð ſi vep eſſet certe etiã licitũ eſſet axpe tere.et idem de epatu.Ad autoꝛitates autẽ foꝛte rñderent ꝙ intelligunt qñ hocappetit vt pꝛeſit. non vt ꝓſit.vel qñ hoc q̃rit ꝑ indebita media vt per porentiã ſecularẽ.vel munera ⁊ hmõi.vel qñ als eſt indignꝰ Nec reqͥrit certitudo ſcĩe.ſʒ ſuffiẽ certitudo ꝓbabilis cõiecture de bᷣ ꝙ ſit in gratia ſicut exigi? in ſuſceptiõe ſacroꝝ debita. Hac opi nionẽ ſequi vident᷑ curiales Sʒ qꝛ doctoꝛes qui contrariũ dicũt ſanctitate et ſccẽtia theologie et iuris ſunt longe pᷣͤſtantioꝛes.iõ nõ viðꝛ tuta pꝛe dicta opinio.necſeq̃nda.Dici tñ foꝛte poſſet ꝙ qͥ intenderet deo ſᷣuire in clero non ꝓpter honoꝛes maioꝛes ↄſeq̃ndos ⁊ diuitias q; in ſeculo.ſed qꝛ ſtat? iſte melioꝛ eſt qᷓ; ſecularis ⁊ diuinis applica tus ⁊ magis ſibi gtus.⁊ in eo poſitus appetit ſi⸗ bi ꝓuideri de bñficio a ſupioꝛiby.vel eti petit vt poſſit ſᷣm ↄditõem ſuam ſuſtentari nõ ad pomd⸗ pam ſʒ ad decentiã nõ hñs intentõem ad curam nec ad honoꝛẽ ⁊ gdus⁊ bpingui⸗ bñficium. ſʒ ad ſui gubernatõem.ita cõtentꝰ de ſimpliciibñficio ſicut de curato.dũmodo ſibi ſufficies eſſʒ ñ pecj caret. Apetit eni ⁊ q̃rit qð eſt de iure diuio debi tum. videlʒ Qui altare deſuit ð altari viuere dʒ vt ait opls.i.ad Coꝛintbᷣ.ix.Oð licitũ eſt cuilibʒ Et q;uis cura annexa ſit ei qð ſibi ↄfert᷑ oculꝰtñ eius nõ eſt ad h̊ pncipatr ſed ad ſuſtentationem ſibi debitã ex ᷣuitio ecclie.Illud aũt ſcʒ ꝙ ſit cu⸗ ratum eſt acceſſoꝛiũ ⁊ ꝑaccidẽs.Et acceſſoꝛium naturã ſequi ↄgruit pncipal.de reg.iur᷑.li.vi.ca. acceſſoꝛiũ.Sʒ Snctpole intentũ.ſ.ſuſtentatõ ſui videtur licitũ.ꝗ ⁊ qð inde ſeqtur nõ aliqd licitũ adiungẽdo. Ad argumentu rñdet q negando illud ſcʒ ꝙ h apetere nullo iure ꝓhibeat ꝓhibet eni illo mâdato diuie legis. Juſte qð iuſtũ eſt exe queris.quo madato intelligitur ꝓhiberi indebi ta ꝓcuratio vel miniſtratio ſaẽmentoꝝ vel execu tio ſpualium ⁊ hmõi. Item z illud ad Hebꝛ.v. Nec ſibi quiſq; aſſumit honoꝛẽc̃. ſed qͥ vocatur a dñno ⁊c. Uidet᷑tiã hoc eſſe ↄ ius naturale ꝙ alig quis qrat onus ſupꝛa vires ſuas. Ueꝝ circa pn apale queſitũ huiꝰ qſtionis ⁊ pᷣcedẽtis.ſ.de epi⸗ ſcopatu vtrũ ſit moꝛtale illa appetere.q; vt dicit Tho.in quodã qͥqlibet.queſtio ð moꝛtli vbi nõ reperi?᷑ expꝛeſſe aut vᷣitas ſcpᷣture vel determina tio eccłie.nõ niſi ꝑiculoſe diffinit᷑ determinatio iudicio ſapientũ relinqᷓtur. Ad argumentum autẽ factũ in oriũ poſſet rñderi dupłr. Uno mõ ſᷣm opinionẽ illoꝝ qui dicũt nõ eſſe illicituʒ poꝛ rigere pꝛeces ꝓ ſep bñficio curato.ſi als ẽ dignꝰ ni uder nch, lbe, 7 niiit eban ho uis iſiasf⸗ cſege reſre Nrhaeſt. nelis dd Mro kuge thons H enſ⸗ citt Pto inn vß ine⸗ vio n ſnuar 3 ctal; toabn, memionen gſt/ cccſimn ulinu. truit ie miindt „Ac Gnn. Pwon rneg 00 vldels ꝙ nõ eſt moꝛtale pcurare ep̃atũ ꝑ pꝛeces. Vnge nec etiã appetere.Alio mõ tenẽdo opinio nẽ beati Thome⁊ ſequac ũ.ſ.ꝙ illud ſit illicituʒ et ſymoniacũ.⁊ ſᷣm hãc opinionẽ rñdebit᷑ p appe titus ðliberatꝰeius cuiꝰpcuratio ⁊ actꝰexterioꝛ eſt moꝛtal eſt moꝛtale.hoc eſt veꝝ qñ appetitꝰ et ꝓcuratio ſunt circa idẽ.qð nõ eſt in ꝓoſito. Nã ꝓcuratõ eſt ꝑ pᷣces.appetitus aũt eſt ſimpłr.vñ ⁊ ſine pᷣciba ꝓpꝛijs põt eẽ. Sed ſi qͥ ita appeteret ꝙ etiam pᷣces eſt ꝑatꝰpoꝛrigere ꝓ ſe.tũc appetitꝰ et ꝓcuratio eẽnt circa idẽ.⁊ tũc ᷣm illũ opiniõeʒ vi detur moꝛtale. Ad illud aliud.ſ.cũ ðꝛ ꝙ ſi in pe titione eſt moꝛtale.rñderi põt ꝙ nõ eſt ſʒ verum Nam licʒ mihi appetere qð petrꝰ gtis ⁊ libaliter det mihi duo ꝓ mutuo facto ſibi gtis ⁊ liberalr ⁊ tñ h̊ petere vſurã ſaperet.Ad auctes iam reſpo ſum eſſeviðꝛ.vel poſſz dici etiaʒ qð dicte ſunt ad exaggeratõem.tn mihi adhuc remanet materia dubia.⁊ iõ cauenduʒ. Querere g aut appetere hmõi curata pncipaliter ꝓpter honoꝛẽ ⁊ diuitiaſ que inde ſequũtur homib viðꝛ eſſe moꝛtłe.⁊ rõ eſt. qꝛ eſt ↄ oꝛdinẽ caritatis.Nã nõ ſolũ dilectio dei ⁊ ꝓximi ẽ in pᷣcepto.ſed etiã ipe oꝛdo dilectio nis ſᷣm Tho.ſcðòa ſcdᷣe.q.xxvi.Eſt aũt de oꝛdine dilcõnis vt diligat᷑pꝛius ſalꝰaĩaꝝ qᷓ; coꝛpoꝝ.ſed bunc oꝛdinẽ talis ꝑuertit pᷣferẽs tẽꝑalia q̃ oꝛdi/ nant᷑ ad coꝛpus.ſ.diuitias ⁊ honoꝛt᷑.ſaluti aiaꝰ que exercetur ꝑ curã. Pꝛeterea diſt. li ca· qui in aliquo crimie. Ponit conciliũ tolletanũ plła vi/ cia ⁊ impedimẽta canonica a qᷣb debʒ eſſe imu/⸗ nis ꝓmouẽdꝰ in epiſcopatu. Et inter cetera hboc ponit. Qui ambitu honorẽ querũt.cõcludẽs ꝙ oꝛdiatoꝛ eoꝝ qͥ hñt talia vitia dʒ puniri cũ oꝛdi ſalutis animarũ viðꝛ eſſe moꝛtale qꝛ ᷓ caritateʒ Sed hmõi qrere vel appetere mõ dicto eſt abu⸗ ti illa re.ſ dignitat vel bñficij qꝛ illa pᷣncipalilit᷑ ſunt oꝛdinata ad ꝓcurandũ ſalutẽ animaꝝ non ad tꝑalia Et ex hoc abuſu veriſimilit᷑ ſequi peri clitatio animaꝝ ⁊ iõ viðꝛ eſſe moꝛtale. Nam ne diſpliceat ſubditis vel dñis tempalium.⁊ ꝑↄñs amittat talia bũ ficia.vł ↄſeqᷓtur alia incõmoda mõi nõ curabit de coꝛrectõe ſubditoꝝ vel admo nitiõe eoꝝ vel ſubtractõe ſacramentoꝝ cũ expe⸗ diret.Talis vt mercẽnariꝰ cum viderit lupum inuadentẽ gregem fugiet tacendo.⁊ lupus rapi⸗ cet ⁊ diſperget oues. vt dicit᷑ Yo.x.Et bᷣ eſt ſal in⸗ fatuatũ ᷣm Aug.ſ.cum querũtur teꝑalia ĩ cura populoꝝ pᷣncipaliter.qð ad nihiluʒ valet niſi vt mittatur foꝛas ⁊ cõculcetur ab homibo.vt habe tur Mat. v. ergo ⁊c̃. Pꝛeterea in repentinis hõ oꝑatur ſᷣm ſinẽ pꝛeſtitutũ ⁊ habitũ pꝛecõceptuʒ Zal autẽ freq̃nter occurrũt ea quibus reꝑente 7 – opoꝛtet ꝓuiderei ſit habituatꝰſᷣm illud iudicabit ⁊ male.et ſic ex/ ponit ſe ꝑiculis pctõꝝ moꝛtaliũ. Pꝛeterea cum quis pᷣcipua oꝑa ſpiritualia oꝛdinat ad tpalem vtilitatem. videtur cõmuniter ibi ↄſtituere finẽ et ꝑ cõſequens eſt moꝛtale.qꝛ auertitur ab incõ⸗ mutabili bono. ⁊ cõuertit᷑ ad cõmutabile bonũ . ia umr ca.cum in cunctis. natis.qð nõ eſſet niſi moꝛtale eẽt.ergo⁊c. Pꝛete rea abuti re exq̊ abuſu veriſimilit᷑ pᷣt ſequi ꝑicim idere in foꝛo conſciẽtie ratõe cure:cũ autẽ finis pᷣſtitutus in eo ſit tẽpoꝛalitas et in eo Sicut cũ quis opera de genere bonoꝝ cõmuni ter vt iciuuia.elemoſinas ⁊ huiuſmodi. facit ad hunc finẽ pꝛincipaliter vt laudet᷑ ab hominibus Sed hoc talis facere videt᷑ ſlam q̃ marime ſunt ſpũalia ſcʒ exercere curã intendit ⁊ oꝛdiat ad ho noꝛem ⁊ diuitias.ergo conſtituit ſibi finẽ.⁊ per conſequẽs peccat moꝛtałr. Ad quod facit quod ait Aug.ad Ualeriũ.videlʒ ꝙ nihil in hoc mun/⸗ do triſtius mipᷣabiliꝰ ⁊ damnabiliꝰ epiſcopi vel pꝛeibyteri vel diaconi dignitate ſi perfunctoꝛie id eſt negligenter et adulatoꝛie res agatur.diſti. xl.c. Ante omia. Pꝛedicti om̃es tunc ponebant᷑ in cura vel adiutoꝛio cure vt diaconi.vt cũ tem poꝛalitas queri pꝛincipalit᷑. ꝑfunctoꝛie ⁊ adula toꝛie agitur cura.ergo ⁊c. Multo magᷣm om̃s peccat moꝛtaliter.qui indignꝰ vel ꝓpter ignoꝛan tiam craſſam. vel pꝛopter malã vitam vel ꝓpter impedimẽtum aliquod canonicũ.vt etatis vł ir regularitatis ⁊ hmõti.appetit vel qrit talia. Ca enim facit cõtra iura diuina ⁊ canonica. Facit eni contra regulam apoſtolicã.i. Thymoth.iij. Opoꝛtet epiſcopũ eſſe irrepꝛehẽſibilem ⁊c̃. que regula extenditun ad omnes pꝛomouẽdos pꝛeci pue ad curam.vt dicit᷑ diſt.lxxxi.c.apoſtolus.Et in figurã Leuitici.xxi.pꝛeceptũ fuit Homo qui habet maculã nõ offerat panem deo ſuo.ne acce dat ad miniſteriũ eius.Et ille macule ſignificãt peccata moꝛtalia vt exponit Gꝛego. diſt. xlix. c. inc etenim A quib maculis debent eſſe liberi pꝛomouendi.quibus maculis pleni ſunt tales qui appetunt et querũt huiuſmodi ꝓmotiones. Ad hoc etiam facit quod habetur extra de elec. Bed quid de officiis . V. et dignitatibus ſecularibi ſi appetant᷑ et petãtur et pꝛocurẽtur per pꝛeces ⁊ obſequia.vt officium poteſtatis.ſenatoꝛis.capitanei.vexilliferi.pꝛio⸗ rgtus ciuitatis.⁊ alijs bmõi uunquid ceſt pctm̃ Reſponſio.ꝙ ſi quis hmõi appetat vel q̃rat ma Fis cnrane de honoꝛe ⁊ lucro qᷓ; de iuſticia ſ̃uã⸗ da. vñ et paratꝰp̃uire amiin licitis ⁊ in illicitꝭ et lucrari ꝑfas⁊ nefas.⁊ deuiare a iure ne diſpli ceat magnis.nec punire crimia vt debet. vtiq; moꝛtaliter peccat faciens. cõtra illud Sapie.i. Diligite iuſticiã qui iudicatis terrã. Similiter ſi ignoꝛat ea que ſpectant ad executionẽ debitaʒ dicti officij.nec ꝑ alium iuuari põt.vt per aſſeſſo rem· In laicis eni intolerabilis videt᷑ ignoꝛan⸗ tia dicit Leo diſ.xxxviij.ca.ſi in laicis.Et loqui tur de rectoꝛibo. Simiiliter ſi paratus ẽ ſe intro⸗ mittere de his ad que ſua poteſtas nõ ſe extẽdit qᷓ;uis ibi conſueuit fieri.puta ſi laicꝰ velit ð cle ricis iudicarevel de eccleſiaſticus diſponere qð eis ꝓhibetur.diſt.xcvi.ꝑ totum Si autẽ intẽdit ſeruare in omibo ⁊ adminiſtrare iuſticiã in agen dis.ſaltem ꝑ pꝛacticã cõpetenter eductus.⁊ i du bijs intẽdens ↄſilia querere.illa tñ querit et ꝓpt honoꝛẽ mũdi.⁊ ne deſpicabił habeat᷑ nõ ꝑticipã do officia ciuitatis vt ceteri.vel vt inde lucꝝ cõ⸗ ſequat᷑ quo ſe ⁊ familiã valeat ſuſtetare.ct hocꝑ ſalariũ ðputatũ.⁊ alia ↄſuetavt de pẽis lechia Tüunlus eIII. rijs et licigijs nil extoꝛquẽdo a ſubditis vltra cõ ſtitutũ ſq; appoꝛtatõem lignoꝝ ⁊ victualiũ ⁊ bu iuſmodi.hũana tẽptatio ẽ.nõ tñ ↄdẽnandꝰ. Et multo mag cũ iſta qrunt nepuatt his ↄculcẽtur a ceteris.⁊ imponãtur ei onera guia ⁊ impoꝛta⸗ bilia. Si quis aũt hoc faceret ad obuiandũ ma lis zelo iuſticie deũ nõ hoĩes timẽs. quis eſt hic ct laudabimꝰeuʒ Tutiꝰtamẽ eſſet extra hmõi eẽ qu difficile eſt in hmõi officijs que ibi ponunt malis mlta fſiſtere ⁊ oponere ſe toꝛrenti. ad qð tramẽ tenet᷑ qntũ in eo eſt. qꝛ vt dicit Innocẽtiꝰ. Non caret ſcrupulo ſocietatis occulte qui mani eſto crimini deſinit obuiare. diſt. lxxxiij.Erroꝛ. Ad mentẽ etiã reducendũ qꝛ iudiciũ duriſſimũ fiet his qui pᷣſunt. vt Sap. vi. ðꝛ. Qui aũt ſunt male vite piculoſe ſe ingerũt ad talia.⁊ mito ma gls qui etiã male fame. Difficile eſt eniʒ vt habi⸗ tuati in malis nõ deficiãt in młcis. Vñ et Leo Papa dicit ꝙ ad honoꝛes mũdi ſine ſuffragio tẽ⸗ poꝛis ſiue merito laborſindignũ eſt gꝑueniri. Et notari ambitꝰſolent.i.ambitõis vitio q̃̊s ꝓbita lis documẽta nõ adiuuãt.diſt.lxi.miramur.di cit enun oz ymus papa. Officia ſecularia pᷣnci palem locũ non veſtibulũ actiõis ingreſſis ideſt nouis in hmõi. ſed ꝑ ſinglos gdus examinatis deferũt. diſt. lix. ſi officia. Et licet mali iuſte iu⸗ dicarẽt. hoc tamẽ eſt ſcandaluʒz ꝓpłis. Unde Am bꝛoſius. Judicet iſte de alteriꝰ erroꝛe qͥ non hʒ qð in ſeipſo condemnet. Judicet ille qui non agit eadem. iij.q.vij.c. Judicet.et per toram queſtio⸗ em ilamm. De magiſterio ĩtheo⸗5 V. logia vtꝝ liceat appetere.petere ? peurare. Et vi getur ꝙ nõ. Quia xpᷣus dirit macth. xxiij. Nec vo cemini magiſtri.qꝛ mgr̃ veſter vnus eſt chꝛiſtus Etiaco.iij.dicit. Nolite pluꝛes mgfi fieri ⁊c. In contrariũ eſt.quia nullo iure phibetur.⁊ nullaz curaim habʒ annexã vnde ſit ꝑiculũ. Reſponſio. NHanc queſtionẽ foꝛmat btũs Tho.in q̊dlibetis ſub alijs verbis.videlʒ vtrñ liceat alicui ꝓ ſeipſo petere licentiã docendi in theologia. Et reſpodʒ wVſic. Et ratio eſt qꝛ nullam petit᷑ excellentiã po teſtatis qð turpe eſſet.ſed petit ſolũ opoꝛtunita⸗ tem cõmunicandi id ꝗð habet eõmunicare. Cög municare autẽ ſcientiã quam quis habet laund bile eſt ⁊ ad caritatẽ ꝑtinens.ſcòm illud Sapie xij. Quam ſine fictione didici.⁊ ſine inuidia cõ⸗ munico. Et.i. Petri.uij. Unuſquiſq; put acce⸗ pit gratiã in alterutrũ illã adminiſtrantes. Po tcecſt tamẽ turpitudinẽ cõtinele rõne pᷣſumptio9is vt ſi ille qui nõ eſſet idoneus peteret officiũ docẽ di. Het ille.Ex his igitur duo pᷣſi upponũturad hoc vt ſitlicitũ. Primũ ꝙſit ydoneus ad docen dum. Scpvᷣm ꝙ intendat nõ excellentiq bncipa⸗ liter.ſed cõmunicare doctrinã Si ergo aliquod hoꝝ defuerit non licitũ ſed peccatuʒ erit ꝑ argu mentũ a contrarijs.vt.di.xxv.qualis.Si g non ſit ydoneus necetiam cõpetenter pᷣſumptuoſus erit ⁊ videteſſe moꝛtle.qꝛ q intentõʒ oꝛdinatõis eccleſie. Eb ecclia enim credit᷑ inſtitutũ tale offi u mogiſterij. vt ex de magiſtr.ꝑto.et ad defen/ .êò ſionẽ ⁊ ðᷣclarationẽ catholice doctrine vt ſciant homies sd quos in dubijs de iure debeant hbfe recurſuʒ.⁊ vt doctrina catholica publice docea tur.Et ꝙ ſit intentionis ecclie ꝙ non admittat᷑ „— ad tale magiſteriũ non ydoneus ptʒ exhoc.quia iurant cõmuniter magiſtrãdi ꝙ non admittent ineptos ad ilud. Juramentũ auteʒ nõ exigitur extra oꝛdinatõeʒ eccleſie niſi in arduis quẽ vult omino ſeruari.quod videt᷑ in hmõi eſſe verum. Nam ex contrario ſequit᷑ deriſio catholice doſj ctrine ⁊ periculũ animaꝝ.lam ſimplices audi to nomie magiſtri ad illum accedent pꝛo cõſilio in dubijs conſcientie.vel pꝛo declaratõe ſcriptu re.ſuꝑ quo queſitus erubeſcẽs tacere ne ignarꝰ videatur.reſpondebit ſcõm ignoꝛantiam fuam Unge et Innocẽtius dicit. Miſerum eſt eü fie⸗ ri magiſtꝝ qui nunq; fuit diſcipulus.diſtin.lxi. Et ʒoſymus papa.Quis tam arrogans taʒ im/ pudens inuenit᷑ qui in celeſti militia que pꝛopẽ⸗ ſius ponderanda eſt. ⁊ ſicut aurum repetitis ig⸗ nibus explicaanda eſt. ſtatim dux eſſe deſiderat. cum tyro ante nõ fuerit.pꝛins velit dicere q; dit⸗/ ſcere.diſt.lix.Si officia. Merito autẽ poteſt di ci huiuſmodi magiſteriũ militia. quia docendo et diſputando debent vſq; ad moꝛtẽ pꝛo veritate certare.Aceidit autẽ de huiuſmodi iperitis ma giſtris quod dicit Leo papa.videlicet exiſtũ t er⸗ roꝛis qui veritatis diſcipuli nõ fuerunt.xxnij.q. iij.ca.quid autem. on videt᷑ igitur talis dam/ nationẽ euadere qui manifeſte ineptus ⁊ inſuffi ciens illud querit ⁊ appetit. nec eos qui illum ad mittũt cum periuri inueniãtur. Quanta autem ſcientia requiratur ad hoc vt poſſit ydoneus iu autem ydoneus quo ad ſcientiaʒ exiſtat.ſed hoc querat non ad cõmunicandũ ſcientiã.ſed pꝛinci paliter ad honoꝛẽ ſui et nõ dei.et magis ad tem⸗ poꝛalia acquirẽdum et exemptiones habendas et libertatem. Uidetur enim grauiter et moꝛta 7 liter peccare. quia officiũ ſpirituale facit venale Ad qð optime facit quod dicit Beda. videlicet. Qenditoꝛes columbaꝝ ſunt.hi etiã qui graduʒ vel gram in eccleſia ſpiritualẽ quaʒ dno largien⸗ te ꝑceperũt nõ ſimplici intentõe ſed cuiuſlibʒ hu mane cauſa retributõis exercent cõtra illud Pe tri apoſtoli.Ani loqtur q̃i ſermões dei ⁊ qui mi niſtrat tanq; ex virtute quã adminiſtrat deuſ ex ei vt ĩ omibus honoꝛificet deꝰ. Quicũ q; ergo ta les ſunt ſi veniente dño nolunt de ecclia auferri dqauſerãt iſta ð actib ſuis.i.q.iij.c.non ſolũ.Non aufertur autẽ quis de eccleſia niſi pꝛo moꝛtali.q̊ᷓ ⁊c.exquo intẽdunt talem gradum pꝛopter tem⸗/ poꝛalia exercere.Et ꝑtinere videtur huiuſmodi vitium ad ambitionẽ et cupiditatẽ que maxime debenteſſe remota a clericis.⁊ młto magis a re ligioſis. Unde ſymachus papa.lullus per am bitionem ad honoꝛẽ ꝑmittatur accedere. Nã cũ hic acceſſus in laica ↄuerſatione culpetur. quis dubitat qn in religioſis ⁊ deo ſeruiẽtibo iniciat. obpꝛobꝛiũ.i.q.i.nullus. Vñ ⁊ ſaluatoꝛ dure in⸗ uehit contra ſcribas ⁊ phariſeos de hoc inter ce cera ꝙ amant vocari ab homibus rabbi quod dicari. arbitrio ipſoꝝ peritoꝛum relinq̃tnur. Si Gnf e ſüſi 14 nn lens hoe na das ona ice, 31e jch 66 . bitione multa.i Capitulũ YI. interptatur magiñet Matbei xxiij et non viðꝛ veriſimiliłr hoc egiſſe de venialibus culpis.Ce⸗ terum attempta ambitõe moderni temporqua omnes currũt ad magiſteriũ.docti pariter ⁊ in docti.⁊ nõ recta intentione. credo laudabilius foꝛe huiuſmodi fugere qui docti ſunt ad ſufficiẽ tiam.⁊ abſtinere qᷓ; querere.ad repꝛimendam te ineritatẽ eoꝛum qui per fas ⁊ nefas ad taleʒ gra/ dum aſcendũt.et tollendum ſubterfugiũ excuſa tionis eoꝛũ cum viderent pꝛobos talia querere ſicut plures fecerũt vita ⁊ ſciẽtia clari. Et hoc ni ſi obedientia eos cogat. cunt eniʒ cum Jere.i.ſe excuſante demũ parẽdum eſt.viij.q.i.in ſcriptu⸗ ris.vt beatus Tho. feciſſe legitur.Ad argumen ta reſpondet᷑ Pꝛobibuit chꝛiſtus aliquem voca xi magiſtꝝ ea intẽtione ne quis eſtimaret illumi nationem mentis quã quis percipit ex doctria magiſtri.ſibiipſi tanq; magiſtro pꝛicipaliter at tribuere.cum ipᷣe chꝛiſtus ſolus deus ſit magi⸗ ſter qui ulumiat omnẽ hominẽ venientẽ in hũc mundum. Johãnis.i.id eſt ſiñ quo nullꝰ ilumi natur. Ad illud Jacobi reſpondetur ꝙ intelligit de his qui ex ambitiõe hoc querunt ⁊ pᷣſumptõ ne. Unde ibi gloſa. Niſi diſcreti et in ſcripturis doctt. Bceciendum etiam .§. VI vicium ambitiõis reperiri cixca exterioꝛem cul ⸗ tum. ſcilicet oꝛnatus coꝛpoꝛis et apparatꝰ Unð dicitur Actuũ ꝙ agrippa ⁊ bernice cuʒ am ilca. ideſt apparatu introierunt in pꝛe toꝛiũ.Et.ij. Paralipomenon.xvi.dicit᷑ ꝙ ſuper coꝛpus Aʒa regis iuda moꝛtui combuſſer̃t aro⸗ mata et vguẽta ambitione nimia. Sed vt dicit chomas ſcda ſe cõc.q.cxxx.ar.ij.hoc nõ eſt niſi ᷣm ꝙ cultus exterioꝛ ꝑtinet ad honoꝛem. Pꝛeſum/⸗ ptuoſus eni ambitioſus ⁊ arrogans. Pꝛimo quidem ignoꝛant ſeipos inquãtum digniſicant ebonis pluſqᷓ; ſint digni. Secundo ſunt inſi ientes vel pᷣſumentes inquãtum conantur ad honoꝛabilioꝛa ⁊ alta qͥ ſunt ſupꝛa ipſos. Ter⸗ cio indebite vtũtur eis.Demũ qᷓndo nõ poſſunt perficere redarguũtur.et ab alijs ⁊ aꝓpꝛia cõſci⸗ entia. Et cum nõ poſſunt habere honoꝛeʒ in vir tutibus ⁊ in magnis factis.volunt honoꝛari ꝑ foꝛtunas. Unde oꝛnant ſe veſtibus⁊ componũt figuras coꝛpis ſui vt decentes videstur. et vo⸗ lunt ꝙbone foꝛtune eoꝝ ſicut diuitie ⁊ huiuſmo di ſint manifeſte alijs.ynde et ipᷣi dicũt ⁊ narrat foꝛtunas ſuas vt inde honoꝛẽtur. Nõ tamẽ am/ bitio eſt circa exterioꝛc oꝛnatum vel foꝛtuns ni ſi ſcᷣm ꝙ hoc ꝑtiuet ad honoꝛẽ. Tho.⁊ Alber in cõmen.ſuꝑ libꝛo etceic. Capłm.vi.de pᷣſumptione. Reſumptio ſumitur . ſemiplena in iure. et ſic ðꝛ in reglis iurꝙ ſemel malꝰſꝑ pᷣſumit᷑ malꝰ de reg.iuĩ.i vi. multiplr. Aliqñ eni poni p ꝓbatõe cũ ſuis ↄcoꝛdantijs. Aliqn ſumit p qdam bona confidentia.⁊ ſic accipit᷑ Judit.vi. Bñdictus es dñe qui nõ derelinquis pᷣſumentes de teEt dil. liij.c. deniq;. Diẽ grego. ꝙ mulier que fluxũ fan⸗ guinis patiebatur. chꝛiſtũ pꝛeſumpſittangere.i. deuote confidit ꝓpter ſanitatem habenda. Ali⸗ quando ſumit pꝛo vna ex ſpeciebus blaſphemie in ſpiritũſanctum qua quis indebite ſperat dei miſcðiam conſequi ꝑmanendo in peccatis. Ali quãdo ſumitur put opponit᷑ magnanimitati et cſt ſpecies ſuperbie.⁊ ð hac alijs modis acceptio nis omiſſis nũc hic agicur. Et poteſt deſcribi ſic ypᷣſumptio eſt vitiũ quo qͥs aggredit᷑ vel exequi tur ea q̃ ſupꝛa facultatẽ ſuã ſunt et conditionem Pꝛo cuiꝰdeclaratione ſciendũ eſt ꝙ magnani mitas eſt virtus moꝛalis tendẽs ad magna opa et magnos honoꝛes.ſeb ſeòm rõnẽ ⁊ ſcom virtu tem ſuã ⁊ dignitateʒ.huic aũt virtuti opponitur aliquod viriũ ſᷣm defectũ. ⁊ aliqð m exceſſum. ſicut ⁊ in alsstruri⸗ moꝛalibus. Et ſcm de fectum quidẽ opponitur vitium puſillanimita⸗ tis quo quis retrahit ſe ab his bonis qᷣbo eſt di⸗ gnus vel aptꝰ dum.ſ non conat᷑ ad oꝑanduʒ ea. que ſibi cõpeterent ſcom ſtatũ ſuũ. ⁊ hoc ꝓhibeẽ Ecci.vij. Noli eſe puſillanimis in animo tuo. Seld ꝑexceſſum opponit᷑ magnanimitati pᷣſum/⸗ ptio ⁊ ambitio.ſʒ diuerſis modis.lec eſt incon ueniens vni virtuti opponi plura vitia m diu⸗ ſos reſpectus. Citium eni ainbitionis opponit᷑ magnanimiatati inq̃ᷓntuʒ inoꝛdinate tendit ad masgnos honoꝛes ⁊ indebitevtit᷑ eis.quia necad debitũ finẽ nec debito mõ. Sʒ magnanimitas tendit ad illa oꝛdinate ⁊ debito mõ . Uitiũ autẽ pꝛeſumptõis attẽptat magnũ opus excedens ta men ſuã facultatẽ. Hunc Areſto. ventoſum vo⸗ cat.ij ⁊.uij.ethicoꝝ. Sʒ magnimitas aggredit᷑ opus ſibiꝓpoꝛtionatũ. Qðò aut aliqs attemnptet opus facere ſuã facultatẽ excedẽs vitioſum eſt ⁊ pctm̃ q̃i ↄtra oꝛdinẽ naturalłẽ exiſtens.qð fac pꝛe ſumptuoſus. Tho. ſe.ſe.q.cxxx. Et de h̊ Judęghb vi. De ſc ⁊ ð ſua vᷣtute pᷣſuinẽtes hũilias.i.tu ðs. Circa hoc tamen tria .. I. ſunt notada. Primũ eſt ꝙ ſiẽ exiſtens ĩ ſtatu eta tis imꝑfecte.ſ.puerilis.pᷣſumptuoſus eet ſi attẽ ptaret facere ea ad ſtatũ ꝑfecte etatis.ſ.viriis ꝑtinent vt iterãdo facere magna dieta. poꝛtado maximũ pondꝰ fꝗciendo ſermonẽ lad popiilũ et hmõi.Non aũt eſſʒ pᷣſumptuoſus ſi ad h̊ tendat puer vt ad oꝑa etat ꝑfecte pficiat.puta ſi ambu⸗ let ꝑ aliqð miliare.ſi poꝛtet puũ põdus ſi aliqᷣd menti reticet coꝛã aliquibo ⁊ hmõi Sic exiſtens in ſtatu virtutis imperfecte eſſet pᷣſumꝑtuoſus ſi ſtatim attẽptaret facere ea que ſunt virtutis ꝑ fecte. vt exponere ſe operi vbi eſtet periculũ mar txrij.vel tradere ſe vite contemplariue.vel expo⸗ nere ſe alioꝛum regimini.vł facere exceſſiuas pe⸗ nitentias et huiuſmõi.eon autẽ ẽſſet pᷣumptuo ſus ſi ad hoc tendat vt in virtutem perfectã pꝛo⸗ ficiat vt faciebat apłus ad Philipᷣ.ii.Que rerro ſum oblitus in anterioꝛa neexter des ad bꝛaui/ um ſequoꝛ ſuperne vocationig. qualſi per conti nuum pꝛofectum. Nemo enim repente fit ſum⸗ mus. ſed a minimis euiſqʒ inchoat vt ad maio⸗ rs ꝑueniat, diẽ gratianꝰ de pe. di. ij dum En cta. Titulus .III. Secundo notandũ eſt ꝙ ſi hõ vłt ſe trahere et cõuertere ad diuia ꝑ oꝑatoem. contẽplationem et hmõi. vniendo ſe eis ꝑ intellectũ ⁊ voluntatẽ Inis diuina ſint ſupꝛa hoĩem non tñ dicetur p ſumptuoſus ſi debito mõ.i.ſᷣm capacitatẽ ſuaʒ ſe applièet eis.et rõ eſt.qꝛ in hoĩe ſunt quedã po⸗ tentie naturales.vt intellectꝰ ⁊ volũtas per qᷓs poteſt homo cõiungi immoꝛtalib ⁊ diuis.Eſlet autẽ pꝛeſumptuoſus ſi intellectũ applicaret ad ea que ſunt ſupꝛa capacitatẽ ſuã adappᷣhendẽdũ pꝛopter qð ðᷣꝛ ecci.iij. Altioꝛa te ne queſier.⁊ foꝛ tioꝛa te ne ſcrutatꝰfueris. Tertio notandũ eſt ꝙ ſi quis intẽdat aliqð virtuoſum opꝰfacere vir tute ſua excedens facultatẽ ſuam.talis dicit ven toſus ⁊ pᷣſumptuoſus.Et hoc mõ ſumꝰ ſufficiẽ/ tes cogitarealiqͥd boni. vł facere ex nobis. vt di citur.ij. Coꝝ.iij.ideſt in virtute ꝓpria. Sʒ ſi ali quis attendat magnũ opus facere nõ ex ſe.ſʒ vir tute diuini auxilij.boc iam nõ erit pᷣumptuoſũ cuiꝰ rõ eſt.qꝛ magnũ opus de ſe cum fiducia di⸗ uini auxilij facultatẽ nrãm nõ excedit tho.ſe.ſe. aut pᷣdicare indoctus ſub fiducia diuini auxilij magua pᷣſumptio eſſet. Sed atcẽptando celebꝛa tionẽ.cõmunionẽ.religionis ingreſſum regimẽ impoſitũ ⁊ hmõi cum debitis circũſtantijs.hec cum diuino auxilio fiũt,et ſi non ꝓpria virtute. vnde nõ eſſet pꝛeſumptio. NquUeraturanoc t. §. 4 auius peccatũ pꝛeſumptõ aut puſillanimitas ibi contraria. Rñdetur. Iſta poſſunt ꝓſiderari cripliciter.ſ.ſᷣm ſuã ſpẽm. ſᷣm ſuam radicẽ ⁊ ᷣm effectũ inde ſequẽtẽ. Scðm pᷣmã ↄſideratõem ſix puſillanimitas eſt deteriꝰ ⁊ freq̃ntiꝰ deteriꝰ. qdẽ eſt et Suiꝰ pctm̃.eo ꝙ ꝑ puſillanimitateʒ hõ reccdit a bonis qð eſt peſſimũ.vt dicit᷑.iiij.ethic. Pꝛeſumptuoſus aũt habet actũ ſimilioꝛẽ actui magnanimi inqᷓntum conatur in magnũ.Etiõ puſillanimitas magis opponitur magnanimi⸗ tati q; pꝛeſumptio.vñ et Guius peccatuʒ eſt. Eſt etiã freqntiꝰpctm̃ puſillanimitas. Maniteſtuʒ eſt enĩ ꝙ pluries accidit eſſe puſillanimes aliqͥs. qꝛ ſcʒ omittũt facere bonũ qð pñt qᷓ; qui ſe exten dant ad faciẽdũ bonũ qð nõ pñt. iõ freq̃ntius. Scõðm h̊ igitur beatus Tho.dicit puſillanimi⸗ tatem ſimpliciter eſſe maiꝰ qᷓ; pꝛeſũptuoſuʒ. Se cundũ aũt conſideratõem ſcõᷣam ſcʒ; qᷓntum ad radicem eaꝝ.tũc pᷣſumptio eſt grauiꝰ qᷓ; puſilla⸗ nimitaſ. Nã radix pᷣſumptõis ẽ ſuꝑbia.radix pu ſillanimitat ẽ ignoꝛãtia ſue poſſibilitat⁊ pigri tia.guiꝰ ãt ẽ ſupbia q; pigritia. imo ſuꝑbia ðꝛ de lictũ maximũ a ps.ſcòm glo.ibi.etr̃m ↄſidera⸗ tioneʒ hãc ðꝛ Ecci.xxxvij.O pᷣſumptio neqͥſſima vñ creata es. Ubi rñdet glo.ꝙ de mala volũtate creature.ſcʒ de ſuꝑbia.Et hiero.ad Paulam et euſtochiũ. De nulla re ita iraſcit᷑ ᷣus qᷓ; ſi pctõꝛ pᷣſumptuoſe ſuꝑbiat. Scdm tertiã ↄſideratõem viðꝛ guiꝰ pᷣſũptio.nã ex pᷣumptiõe hoim ſequũt᷑ inũera mala ſibi ⁊ alijs. Ponũt eniʒ ex ea hboies abñdantia mea nõ mo.in etnũ tio.ibi Auertiſti faciẽ tuã a me. Tertio mali cõ excedit tho ſecutio.ibi.factꝰſum ↄbatus. Loqᷣtur pᷣſumẽs q:cxxx.quod intelligo cũ illud eſt pꝛopoꝛtiona/ tum ᷣm ↄditõeʒ ſuã pᷣſuppoſito auxilio cõmuni gratie.Nam ſi qs attemptaret facerc miracula. — ſead honoꝛes ⁊ dignitateſ ⁊ officia indigniſſimi et imꝑitiſſimi.volũt facere młta indebite de ſen ſu ſuo pᷣſumẽtes.neq; hoĩes neq; deuʒ timentes ea attẽptãtes ſub qᷣbus deficiũt.Et alia magna ſcãdala faciũt. Uñ ðꝛ ſap.xvi.Semꝑ pᷣſumit ſe⸗ ua conturbata ↄſcia Puſillanimitas nocet ſibi puando ſe illis bõis q facere poſſet.alios ꝑ acci⸗ dens nõ iuuãdo vt poſſe. Ertendedo huiuſmõi II materiã pᷣſumptõis diẽ Ambꝛo. ꝙ dauid qᷣ dixe rat.Ego dixi in abũdantia mea.i.bonoꝝ ſpũali um.nõ moueboꝛ in etnũ.ſ.recedẽdo a rectitudie vite ꝑ petm̃ ſciens ſibi nocuiſſe illa iactantiaʒ et pᷣſumptionẽ. Subdit Auertiſti faciẽ tuã a me.ſ. ſubtrahendo gram ⁊ factꝰſũ ↄtbatus in pctã va ria lapſus.vi.q.i.imitare.In qͥb vbis pial.tria ondunt᷑. Pꝛimo ſui pᷣſumptio.ibi.Ego dixi in Scꝰo dei puni de ſe in coꝛde ſuo ↄfidens de abũdãtia bonoꝛuzʒ ſpũaliuzʒ ſuoꝝ.nõ moueboꝛ ſ.recedendo a deo ꝑ petm̃ in etnũ nunqᷓ;. Sic petrus apłs de ſe pꝛeſu mens inqᷣt. Et ſi oms ſcandaliʒati fuerint.ſʒ nõ ego.qui tñ ceteris deteriꝰ cecidit negãs xpᷣm ad vocem ancille Math. xxvi. Sciendũ tamen eſt ꝙ triplex eſt pᷣſumptio. Prima eſt pᷣumptio de ꝓpria iunſticia Scða eſt pᷣſumptio de ſua ↄſcia Tertia eſt pᷣumptio de iniuſta potẽtia.De pᷣma dicit Hiero.Nulla pᷣumptio ꝑnicioſioꝛ qᷓ; de p⸗ pꝛia iuſticia ⁊ ſcia ſuꝑbire. Pꝛeſumit autẽ qͥs de ꝓꝛia iuſticis qñ ꝓpt᷑ oꝑa pᷣcedentia ſua bona mul tiplicia ita ↄfidit de virtute ⁊ ↄſtãtia ſua ꝙ amii ſo timoꝛe exponit ſe ꝑicul pctõꝝ tanq; ſit certus de nõ peccãdo.Sʒ vt ait leo papa in ſermone.xl Nemo de ſui coꝛdis puritate ↄfidat.ſ.pᷣſumen⸗ do:quia ꝑuigil ille hoſtj acrioꝛibo pulſat inſidijs quos inaxie nouit abſtinere a pctis Et per bunc modũ diabolꝰaliquãdo decipit homies vt cum ꝑplura tꝑa nõ fuerint tẽptati vel inclinati ad ali qð genꝰ peccati ⁊ pᷣcipue carnis ⁊ habuerit opoꝛ tunitatẽ peccãdi ſic reddat eos ſecuros.i.incau tos ⁊ demũ trahat ad malũ. Uñn legit᷑ in vitaſpa trũ ꝙ cum quidã eſſet infirmatꝰ guit᷑ ⁊ iam ſenex ꝓpter qð erat guis ↄgregationi.petijt ille lniam ab abbate eũdi ad ciuitatẽ ad locũ vbi ab aliqua mulicre gubnaret᷑ ⁊ ñ eſſʒ oneroſus fribo cui cus abbas Zdiceret ne foꝛte in foꝛnicatiõem caderet ille ↄtriſtatꝰ ait.Ego ſuʒ moꝛtuꝰcoꝛꝑe.⁊ quõ pᷣt iſtud mihi ↄtingere.Cui ille.Et ſi tu moꝛtuꝰ es nõ eſt moꝛtuus diabolꝰ tẽptatoꝛ.qui cũ iuiſſet ĩ ciuitatẽ quedã virgo ob deuotiõeʒ ſe obtulit ad ſeruiendu ei.Et cum aliqntulũ ↄualuiſſet ex ni⸗ mia ſumpta familiaritate ⁊ fiducia eam coqᷓuit. et ex ea filiũ ſuſcepit.ð q̊ͥ tñ publice pẽituit exhoꝛ tans alios ſui exemplo ne de ſe pᷣſumerẽt.Et vᷣe hõ hz timere et nõ pᷣſumere. cõſiderata hoĩm in. ualitudie.ðᷣ monũ foꝛtitudie ⁊ lapſoꝝ inłtitudie tãta ẽ ibecillitas nr̃a vt vnũ vᷣbũ bladũ haſpeꝝ nos flectat ad malũ.⁊ cogitãti ð diuis ſbito ſu ripait peſſima temptatio, Niſi qꝛ dñs adiuui — t 4 . —. nos locuſte reputemur et ipſi gygantes reſpectu nfi ſiẽ figurate dixert exploꝛatoꝛes ſre ꝓmiſſiõis de inhitatoꝛibo eius. Lapſus innũeri ⁊ taliuʒ qͥ videbant᷑ impeccabiles.vt dauid ſalomõis.E ʒe chie et Joſue ⁊ alioꝝ. Unde Hiero.ad euſtochi um. Si paulꝰ aplsvas elcõnis ẽ pꝛeꝑatꝰ ĩi eudu geliũ xpᷣi. ob carnis aculeos⁊ incetiua vitioꝝ re pꝛimit coꝛpꝰſuũ ⁊ in ſᷣuitutẽ ſubijcit.⁊ tñ videt alis legem in mẽbrſuis repugntẽ legi mẽtis ſue ſi poſt nuditatẽ.ieiunia.famẽ.carceres. flagella ſupplicia.in ſe reuerſus exclamat. Infelix ego hõ quis me libabit de coꝛꝑe moꝛc huiꝰ.tu te putas ſecuꝝ eſſe debere.xxxij.q.v.ſi paulꝰ. Et vbi quis ita de ſe pᷣſumerʒ ꝙ exponeret ſe ſciẽter ꝑiculł pec tatoꝝ moꝛtaliter peccaret.iut̃ illð Eccitiij. Qui amat ꝑiculũ incidet in iũlð.vt ſi qͥs ex aſpectu fi⸗ xo in aliquã ꝑſonã vel familiari colloquio ł tur pi ſocietate.vel loco.iam exꝑtus ẽ lapſum. ⁊ re⸗ cent᷑ ⁊ adutenter ad iſta ſe poit.male ſe poſſetiiſte a moꝛtali excuſare.Btũs ꝗ̊ vir qͥ ſꝑ eſt pauidus Dicit᷑ ecci Qui vo ment ẽ dure nimis pꝛeſumẽ do coꝛruẽt in maluʒ.Nullꝰ g̊ in qᷓntacunq; abũ B dãtia meritoꝝ dicat.Nõ moueboꝛ ĩ etnũ. Gene 8 3 dz ꝓonere nõ mouere ſe a deo ⁊ vᷣtute rece dẽdo vnq;. ſʒ cogſcat ſe fragilẽ ⁊ aptũ ad ꝑpetrã dũ omia mala niſi cuſtodiat eũ ðᷣs.⁊ ipᷣe etiaʒ ſe cuſtodiat vitãdo occaſiões maloꝝ ⁊ ſic obſuet. ſcʒ fugiendo ꝑicula. Scðo pᷣſumit aliqs ð ſua ſcia qñ in his q ſapientes dubitãt ipᷣe audet pᷣci⸗ pitare ſniam.ſiẽ faciũt hodie multi pᷣdicatoꝛes mas.Qð ineptce faciens heliu iuuenis repᷣhedẽs ſcʒ Job ⁊ amicos eius repᷣhenſus fuit a dño Ad magnã aũt pᷣſumptionẽ de ſua ſcia ꝑtinet qͥ ſine cauſa vꝛgente mutãt leges ⁊ ſtatuta maioꝝ tãqᷓ; ipᷣi melius cogſcant qᷓ; anteceſſoꝛes fundatoꝛes legũ ⁊ religionũ pleni ſapientia. Sʒ vt diẽ nyco laus papa. Ridiculũ ẽ ⁊ ſatis abomiabile dede/ cus vt traditões q̃s a pr̃ibb accepimꝰinfringi pa tiamur.di.xij. In cuiꝰ figurã pᷣceptũ fuit a dño ĩ vet̃i lege.le tranſgrediar terminos qͥs pꝛẽs tui poſueft. ideſt oꝛdinatões. Nec ex b ꝙ alubi ſᷣuat contrariũ debʒ qͥs mutare de leui moꝛes q̊s iue nit in loco antiquatos in reb indifferentib niſi ſit ratio multũ vꝛgẽs ⁊ ſiñ ſcandalo.alłs pᷣſũptio eſſet. Uñ hieroñ. Illud bꝛeuiter admonendũ pu to vt traditiões ecciaſticas pᷣtim q̃ fidei nõ offi ciunt ita obuandas vt a maioꝛibus tradite ſũt nec alioꝝ ↄſuetudinẽ ↄꝛio moꝛe ſubuerti. di.xij. c.illud. Et dicit ibi glo.ſuꝑ vbo fidei.vel ẽt mo⸗ ribus bonis. Ad magnã vtiq; pᷣumptõem ꝑ⸗ tinet vt ponat ſe qͥs ad audiendã confeſſionẽ qui ignarꝰeſt etiã cõmuniũ pᷣſumẽs h̊ ex ſua bona cõ ſcientia ⁊ intẽtiõe aliq̃li pꝛactica et bonitate ſeu ſubtilitate naturali intellectꝰ. nec pᷣt tal excuſari a pctõ moꝛtali de hmõi pᷣumptõe qñ ẽ ita rudis vt nec caſus a qͥb ipᷣe põt abſoluere vel nõ abſol me ait ps anlomiſtbitalſls in iferno aia mea. Hoſtes aũt tartarei ita robuſti ſunt ⁊ callidi vt eæt confeſſoꝛes. vel qui etiã qð peius ẽ repbant di cta magnoꝝ doctoꝝ ⁊ ſctõꝝ quoꝝ coꝛigiam cal ciamẽtoꝝ nõ ſunt digni ſoluere.Aontra hos di tit Ecci.xxxij. In medio magnatoꝝ loq nõ pᷣſu/ minoꝛi.nec pctã cõmunia moꝛtalia.puta neſci⸗ ens foꝛnicatõem ſimplicẽ eẽ moꝛtale. vel cogita tionem ðᷣliberatã alicuiꝰmoꝛtał.eſtimãs omnẽ iram eẽ moꝛtale.? ſic de gula ⁊ inuidia.⁊ q non teneat᷑ quis ad cõfitendu ⁊ cõmunicãduʒ niſi in moꝛte ⁊ hmõi.contractꝰvarios nec intelligens nec ſciens ſaltem ſuꝑ his dubitare. Ratio hꝰ eſt qꝛ pᷣſtat cam efficacẽ ruine pximi ſui.⁊ ſi non di⸗ rectxe,ſ hoc intẽdens.tcñ in directe. ſ. nõ faciẽs de⸗ bite id ad qð tenetur.qꝛ nõ debuit ſe ponere ad illud ad qð aptus ñ erat in dãnũ alteriꝰ ꝑ regłaʒ Qui occaſioneʒ damni dat.dãnũ quoq; dediſſe videtur.extra ðᷣ iniur.⁊ dam.da.ſi culpa.Ad qð facit optime qð ait Aug.de pe.di.vi.Qui vlłt cõ fiteri pctã vt inueniat gẽam.ſacerdotem querat ſcientẽ ſoluere ⁊ ligare. ne cũ circa ſe negligẽs ex titerit ſcʒ ex ignoꝛatia inſtruẽdi.negligat᷑ ab illo qui ſalubꝛiter monet eũ vt vitet cecũ ne ambo in foueã cadant.ſcʒ ↄfeſſoꝛ ⁊ ↄfitens.⁊ loqᷣtur de fo uea eterne dãnationis in quã nullus cadit.niſi per moꝛtale.Nec excuſat᷑ a toto ex h ꝙ ponit᷑ adh̊ a pᷣlato ſuo.qnimo ⁊ ipſe pᷣlatꝰcũ eo in foueã ca dit ſᷣm eandẽ.Al.quia nec debuit cecum expone re.nec ille debuit omino ineptus obedire. Poſſ- tamen excuſari talis in his trib caſib.Pꝛio qñ periculũ moꝛtis confitẽti immineret.nec alius efficaciam ſacramẽti ne ea puetur. Scòo qndo confitẽs eſt peritꝰſufficiẽter ita ꝙ ipᷣm ↄfeſſoreʒ docet.⁊ oñdit guitatẽ ſuoꝝ pctõꝝ.⁊ credit᷑ bone conſciẽtie.Tertio qñ ↄfitẽtes ſunt ꝑſone ſpũalłr viuẽtes ⁊ freqᷓnt᷑ ↄfitentes q̃ nõ ↄſueuerũt hr̃e ni ſi venialia. Ad magnã pꝛeſumptiõeʒ ꝑtinet et piculoſa ingerere ſe ad regendũ alios qͥᷣ ſe igno⸗ rat Et ſimilr ad pᷣdicandu cum nõ eſt ſufficiẽteer aptus.vel cũ nõ ẽ miſſus. Ad magnã pꝛeſum ptionẽ imputãdum ẽ ꝙ ponat ſe quis ad exerci⸗ tium aduocandi.ↄſulendi.in iure iudicãdi. me dicãdi.ſi nõ ſtuduit vt cõpetẽter ſit in huiuſmõi edoctus.Et videt᷑p regula poſſe ſumi illð.ꝙ qui cunq; ponit ſe ad aliqð exercitiũ publicũ exqͥ põt alijs exinde ſequi notabule dãnũ veriſimilr in ꝑ⸗ ſona vel re bus ꝓprer ignoꝛantiã magnam illius circa illð exer citiũ ꝙ peccet moꝛtaliter.arg.ec ðᷣ iniur.⁊ de dam.da.c.ſi culpa. Tertio pᷣumit quis de potentia.et hoc cũ vtitur poteſtate quz nõ bhʒ ad aliquid faciendũ.de q̃ pᷣſumptõe pᷣt illð exponi Ecci.vi. Hec vanitas ⁊ pᷣſumptio ſpũs ẽ vanitas eſt. quia nil veri effectꝰ agit᷑. pᷣſumptio eſt.quia ſibi attribuit ptãtem quam non habet. Unde gratianus de pe.di.vi.Sꝗ.finali.dicit. Ne⸗ mo videlicʒ alterius parrochlanũ iudicare pᷣſu⸗ mat.In huiꝰfigurã mandauit in veteri lege Te⸗ uitici.xix. vt tranſiẽs ꝑ alienũ agrum falcem in alienam meſſem nullus mitteret.videlicet vt ex ponit Gꝛego.in eum qui nõ eſt ſibi cõmiſſus fal cem iudicij nõ mittat.vi.q.iij.c.ſcriptũ. Et hoc ſcienter agendo vtiq; moꝛtalr peccat. Ratio eſt quia facit contra iuſticiã expᷣſie vſurpans pote⸗ ſtatem alterius ⁊ ꝑuertit oꝛdinẽ iuri.Et hoc ha bet locũ ⁊ in foꝛo penitẽtiali ⁊ in foꝛo cõtentiofo poſſet haberi.tũc enĩ q̃libʒ põt ⁊ dʒ audire ppter unere ſciat diſcernere nec excõicationẽ maioꝛez a Titulus nI. eccleſiaſtico ⁊ ciuili. Nam qui abſoluit audiẽdo cõfeſſionẽ ſi nõ hʒ auctem.vel ſi hʒ auctem audiẽ di nõ hʒ ptãtem abſoluẽdi a tali caſu ſi ſciẽter fa cit ꝗqs dubitat moꝛtalẽ eẽ talẽ pᷣſumptiõeʒ.⁊ ſiłr abſoluit ab excõi catiõe a q̃ nõ pᷣt.incideret ẽt ta lis pᷣſumptoꝛ in excõicatõem papalẽ.ſi eẽt religi oſus.vt hẽs in.iiij.ꝑte.ti.i.ibi vide ð h. Similit᷑ diſpẽſando ł cõmutãdo vota q̃ non põt ſcienter peccat moꝛtłr in tali pᷣſumptõe. In foꝛo ẽt ↄten⸗ tioſo ſi qͥs iudicaret aliquẽ nõ ſibi ſubditũ ſcien ter.peccaret mortabłr.ẽt in foꝛo ſeculari:vt ſi evi ſcopus ꝓferret ſniam ↄ totalit᷑exemptos· vel re⸗ ligioſi ↄ clericos ⁊ hmõi ſnie ſunt nulle.Simili ter ad magnã pᷣſumptõeʒ ⁊ moꝛtalẽ ꝑtinet recto rum ſeculariũ ſi volũt iudicare clericos ⁊ ad iu dicia ſua trahere ſiue p debitis ſiue ꝓ tallijs im⸗ poſitis ab ipᷣis laicis.qꝛ nullã ptãtem hñt ſr̃ eos xi.q.i.ꝑ totũ. Siłr ſi clericus exerceret officiuʒ oꝛdinis quẽ non hꝛẽt.puta ſubdiaconꝰ cantaret euãgeliũ.diaconꝰ diceret miſſam ⁊ hmõi.vel lai cus faceret officia q̃ nullo mõ pñt fieri niſi ꝑ cle/ ricos.eẽt moꝛtalis pᷣſumptio. Uñ ⁊ oʒias rex iu da.qꝛ pᷣſumpſit tẽpliũ dei ingredi ad dandũ incẽ ſum dño qð officiũ erat ſacerdotũ.a ðᷣo ꝑcuſſus 22 totus factꝰẽ lepꝛoſus.vt hꝛ.ij.ꝑalipo.xxvi.· Ad magnã pᷣſumptionẽ ⁊ moꝛtiferã ſpectat mutare nõ ſolũ materias ⁊ foꝛmas.ſed ẽt ⁊ ritus.⁊ q ꝑti neut ad ſolennitate ſacr̃oꝝ ⁊ officioꝝ eccłiaſtico oꝛ ſuꝑioꝛẽ velit iudicare ⁊ ſentẽtiare ↄ eũ cũ non poſſit. Uñ ðꝛ in decre.di.xxi. Intantũ.hanc pꝛe⸗ ſumptõem ſcti pꝛẽs apud calcedonẽ in generali concilio deteſtati ſũt.qꝛ ſcʒ quidã dioſcoꝛus no mine pᷣſumpſit ſniam excõicationis leoneʒ pa⸗ pam dictare. vt eũ ſine aliq̃ audientia ſubito cõ⸗ demnarent.Nec vacat a pᷣſumptiõe ſubditꝰ qui et ſein iudicio ſnie.tñ temerarie ↄ2demnat facta pꝛelatoꝝ dubia.q̃ pñt bñ ⁊ male fieri.qð deo di⸗ vi.cum archa dñi dauid oꝛdinante reduceret᷑ in hierłm cũ in itinere bobus ducentibo eã recalci⸗ trantibo archa aliq̃ntulũ inclinata fuiſſet qdam nomie Oʒa qui eã cũ bobus ducebat temerarie tetigit eã quaſi retinens ne caderet ꝓpt᷑qð a dño ſubito ꝑcuſſus ẽ moꝛte.Et vt exponit Gꝛatianꝰ ij.q.vij.plerũq;..his ita.⁊ Gꝛe.in moꝛ. Archa deſigt pᷣlatũ qui ⁊ in ſe dʒ hre mãna dulcedis et virgã auſteritatis.⁊ legẽ iur ⁊ ſcie.boues recal⸗ citrãtes ſunt ſubditi diſcoli:quib qꝛ pᷣlatꝰ incli natur ↄdeſcendẽs aliqñ impfectiõi eoꝝ.aliqᷣs pᷣ ſumptuoſus qᷓi retinet archa ne cadat.dũ pᷣſum ptuoſe iudicat ⁊ repᷣhendit pᷣlatum de nimia re⸗ miſſiõe. Unñ Oʒa interpᷣtat᷑ robuſtꝰ ꝗ.ſ.pᷣſumit ðᷣ ſua virtute. Poſſet aũteẽ ita inoꝛdinata tał pꝛe ſumptio ꝙ moꝛtẽ incurreret aĩe. Itẽ ꝑtinet ad pᷣ⸗ ſumptõem ꝙ aliqs ſe intromittat ð officijs alio rum.⁊ de his q̃ nõ ſpectãt ad eũ niſi nccitate ł ca ritate moueret᷑ ad ſupplendũ defectũ alteriꝰ ñ dicitur in regula iurꝭ ꝙ non eſt ſine culpa q rei q̃ ad eum nõ ꝑtinet ſe immiſcet.et᷑ de re.iut li. vi. — ant vauitatem. deus contra pᷣſumptõem.ibi nota ſecundo cN dicit᷑ Auertiſti faciẽ tuam a me. Auertit aũt deꝰ faciẽ ſuaʒ a creatura rõnali dupliciter. Ino mõ ſubtrahendo grãm ſiẽ cum aliqs offenditur ab aliquo ſubtrahit faciẽ ſeu aſpectum ſuum abeod nolens videre eũ.Et hoc facit ðdus pᷣumptuoe/ſe qñ eſt moꝛtalis eiꝰ pᷣumptio.Deutero.xxxij. Ab — deuote. videlicet cũ ſentit ſe pꝛiuatã conſolatio⸗ pᷣſumeret ⁊ ne⸗ cilicet conſecutiõem mali certũ eſt ꝙ amũſa gr̃a dei ꝑ pᷣſumptõem nõ poteſt ſe qui niſi malũ de . off conturbatur mens Unde in verſu pᷣdicto ſubdi rum. Ad pᷣſumptõem maximã ſpettat vt inferi tur.factus ſum cõturbatus.id eſt totus turba⸗ tus.Coꝛ enĩ impij quaſi mare feruẽs quodque ſcere non poteſt. nunc eſtuans per vnam paſſio⸗ imiã triſticiam.⁊ hmöi,. tur de ſpectaculis ⁊ vitijs que pꝛocedũt ex vano ſit licitum. dus ſuperbie ſupꝛa ponitur.⁊ ab ea pꝛocedere videt᷑. Uitiũ eſt pene oẽs inuoluens ⁊ parũ cognitũ.ſed muł ſcondam eni faciẽ meã ab eis.generatio ening uerſa c.Alio mõ ðꝛ deus auertere faciẽ ſuaʒ ſlub trahendo feruoꝛẽ ⁊ actualẽ deuotiõem ⁊ ſpũale,z guſtũ qð facit aliquãdo ſponſus erga ſponſaʒ erx paruo defectu vt magis ſit circũſpecta ⁊ timoꝛo ſa.⁊ de hoc in ps.Ego dixi in exceſſu mẽtis mee. Et ſcðᷣm aliam litterã In pauoꝛe meo piectꝰ ſu,z a facie oculoꝝ tuoꝛum.quod eſt verbum anime nibus ſpũ alibus ⁊ guſtu dei timens ſe derelicta a deo. ſed ideo deus hoc agit ad tempuſ ad exclu gendã pᷣſumptiõem. Nam ſi ad placitũ ſuũ ania ſentiret conſolatõem nimis deſt n gligentie ſe daret. ⁊ parum a defectibo paruis ſe caueret. ſicut ſi vir ſemꝑ aſpiceret ⁊ rideret in a ciẽ ſponſe:efficeretur nimis irreuerens ⁊ leuis. D gra nem nũc per aliam. quandoq; ꝑ vanã leticiam. 5 uãdo — 4 apitulũ ſeptimũ de curioſitate.in quo agi aſpectu.et etiã de ſtudio ſeculariũ litterarũ vtx Arioſitas inter gra⸗ tum nociuũ.qnod a ſe remoueri exoptat põ.diꝗ cens. Auerte oculos meos ne videãt vanitatez in via tua viuifica me.Ubi tria ponit. Pꝛimo aſtendit ſui debilitatem.ibi Auerte oz los meors. Secundo petit exdudi curioſitarẽ, ibi. ne videj Tertio appetit dirigicirca vniᷣſitatem. ibi.ii via tua viuifica me. Mſtendit pꝛimo er hoc.·F. . ſui debilitatem. qꝛ poſtulat a deo hocfieri qð vi det ꝑ ſe facere nõ poſſe ſcʒ Auertere oculos ſuog a vanitate ad quã curioſitas inducit ad inſpiciẽ dum. Multũ eni homo inclinatur ad ſcienduzʒ Nam vt diẽ pbᷣs.Omnegs homines natura ſcire deſiderant.Et ecci.i.dicit᷑ Non ſatiatur oculus viſu necauris auditu. Multo eni magis appe⸗ titur ſcientia ⁊ veritatis coguitio qᷓ; diuitie qriũ gppetitus eſt inſatiabił.ec merito qꝛ ſcia ꝑcine e g a. ter⸗a n i wn nc ce Pdoe cning ſd hiia nſnt nimoro omnee. ſu; nimme blatio; ralci crcu nüanis vtne wisſe Nin laus 7 1 ſaga dz ſod zwrde, odee ac a an N racha un py iß; e Capitulũ YVII. dd pfectõeʒ aĩe.nõ aũt diuicie. Et iõ oꝛare dẽmꝰ vt ꝑficiat qð ꝑ nos nõ valemꝰ.ſ.auerterc occos a vanitate.i.inoꝛdiata ⁊ inutili cognitõe. Ipᷣe eĩ deus ait apłs ad philipᷣ.ij.oꝑat᷑ in nob ⁊ velle ꝑfi cerep bõa volũtate.Adeo aũt nociuũ ẽ vt exclu dat aliqñ a reguo celoꝝ. ñ curioſus figuratur Qillũ qͥ ſe excuſauit nõ poſſe accedere ad quã fue rat cenã inuitatꝰ dicẽs. Juga boũ emi qͥnq; ⁊ eo ꝓbare illa.Lu.ruij. Bos ꝓpt coꝛnua q̃ bʒ eminẽ⸗/ tiã in capite D ſuꝑbũ.q in ſe hʒ eminẽtia eſti matiõis de ſe ſuꝑ ceteros.Et ꝓpter ruminatiõeʒ deſignat ↄſideratõnem inoꝛdinatã qua diſcutit rite ſingula. Quinq; paria ſunt qnq; ſenſus exte⸗/ rioꝛes a qͥbo oꝛtũ habet oĩs nr̃a cognitio Paria vero ſunt nõ ſingularia.qꝛ ipᷣoꝝ ſenſuux oꝛgana exterioꝛa ſunt duplicata vt duo oculi du?æ aureſ due nares duo labia due manꝰ.in qᷓ; pulpis pᷣ⸗ cipue viget tactus. Pꝛobare vadit q curioſe vti tur eis vt exꝑiatur qͥd delectatõis in h̊ reperiat. hic aũt ſi emit hmõi paria boum dans ꝓ pᷣcio ſa lutũ anie ſue.eam.ſ.pᷣponẽs vt delectet᷑ in cogni tione inutili ⁊ vana reꝝ m ſenſum vel itellectũ vtiq; ſeipᷣm pᷣuat cena glie.De q̃ ðꝛ Apoc.xix. Be ati q ad cenã nuptiaꝝ agni vocati ſũt. Sʒ videt in hmõi cognitõe intellectiua vel ſenſitiua ñ poſ ſe eſſe pctm̃. Nam ſenſitiua deuit intellectiue. Cognitõ aũt intellectiua ſᷣm ſe eſt bona. In hbo eniĩ viðꝛ conſiſtere pfectio hoĩs vt intellectꝰeius de potentia reducatad actũ qð fit ꝑ cognitiõem veritat Pꝛeterea illud qð qͥs ↄſequita deo nõ pᷣt eſſe maln.qꝛ ðs nõ eſt actoꝛ mali. Sʒ quecunq; abũdãtia cognitõis eſt a ðo. Jur illð ecci.i.Ois ſapia a dño do eſt. Et ſapᷣ.vij. ðꝛ. Ipſe dedit mibi hoꝝ q̃ ſunt ſciam verã vt ſciam diſpoſitõem oꝛ⸗ bis terraꝝ ⁊ virtutes elemẽtoꝝ. ergo ⁊c. Pꝛeĩea illud ꝑ qð quis aſſimilat᷑ deo nõ põt eſſe malũ ſʒ homo aſſimilat᷑ deo ꝑ h̊ ꝙ veritateʒ cognoſcit.et qꝛ oĩa nuda ⁊ aꝑta ſunt ocuł eiꝰ. Ad heb.uij.t pmi Re.ij.ðꝛ.Deus ſcientiaꝝ dñs cẽ. Ergo qntũ cnnq; abũdet cognitio veritat nõ eſt mala ſʒ bo na. Appetitꝰaũt boni ñ eſt vicioſus.̊ circa cogni tionẽ veritatnõ viðꝛ eẽvitiũ curioſitat vł aliud Rñdet btũs ZLbo.ſe.ſe.q.clxvij.arci.i.q cogni⸗ tio veritatis qᷓ;uis de ſe ſit bona.pᷣt tñ ꝑ accidẽs alicui eſſe mala inq̃ntũ.vel ſuꝑbit ex ea vł vtitur ea ad malũ. Uitiũ aũt curioſitatis non eſt circa ipᷣam cognitõem vᷣitatis diꝛecte.ſʒ circa appeti⸗ tum ⁊ ſtudiũ cognoſcende veritat qñ ſcʒ eſt inoꝛ dinatus.Quãuis dbann homis conſiſtat in co gnitione veri.tñ ꝑfectũ homis nõ ↄſiſtit ĩ cogni tione cuiuſcũq; veri.ſed in cognitõe ſumme ve⸗ ritatis ꝑfecta.vt ꝑ phm in.x.ethi.patʒ.Et iõ põt eſſe vitiũ in cognitõe aliq̊ꝝ veroꝝ ſᷣm ꝙ tal appe titꝰcirca illa nò debito mo oꝛdinat᷑ ad cognitiõʒ ſumme veritatin q̃ cõſiſtit ſumma felicitas. Et ſic ſoluitur pᷣmũ.Ad ſcðm et tertiũ rñdeo ꝙ qᷓ; uis ↄgnitio veritatis quã hẽmus a deo.⁊ ꝑ quã aſſimilamur deo. de ſe ſit bona.nõ ꝑ h̊ excludit quin hõ poſſit cognitiõe veritatſabuti in maluʒ vel etiã inoꝛdinate cognitõem veritat appeterc. Non ei ſufficit ad virtutẽ bonũ appetcre.ſʒ oꝑtʒ criam ipᷣm appetitũ boni eſſe regulatũ ſᷣ̃m rõneʒ n ᷣ ergo ↄſiſtit vitiũ curioſitatis inlappetitu? tudio inoꝛdiato circa cognitõʒ reꝝ de òͥoꝛãdꝰ ẽ deusvt amoueat dicẽdo Auerte ocłos meos ⁊c̃ ſcʒ de ipſo vitio curioſitatis. Sciendũ q; ſic ði plex eſt oculꝰ.ſ.coꝛꝑis qͥ dici᷑ ſenſus.et anie qͥᷣ ðꝛ intellectꝰ.ita duplex eſt curioſitas.ſ.itellectiua et ſenſitiua.et iõ in plurali diẽ oculos meos ne vigdeant vanitatẽ. Et qᷓ;uis curioſitas ſenſitiuꝰ exerceate alios qᷓ̃tuoꝛ ſenſus ſicut ⁊ ꝑ viſum. tñ nomie viſus intelligitur oĩs ſenſatõ.vñ ↄſueuit dici Uide q; bonũ ſonũ habʒ campana.i.audi. vide qᷓ;bonũ odoꝛẽ hʒ iſte flos.i.odoꝛa.Et xpᷣus dixit diſcipłis ſuis. Uidete manꝰ meas ⁊ pedes ideſt palpate. Luẽ.vlti.Et põ. Guſtate ⁊ videte Vanũ aũt ðꝛ res inutił.vel q̃ nõ conſeqͥtur finẽ ad quẽ oꝛdinat᷑.ſic medicina ðꝛ vana q̃ nõ indu cit ſanitatẽ ad quã oꝛdinatur.Cognotio in hoĩe oꝛdinari debet ad aliquã vtilitatem ᷣm rõnem ſicut ⁊ omnis actꝰ hũanꝰ.als vana eſt ⁊ curioſi tatis vitium. Uñ ſapic.xiij.ðꝛ. VUani ſunt om̃es homies in quibo non ſubeſt ſcientia dei.i.qͥ non oꝛdinãt ſciam ſuã ⁊ cognitõem ad deum ſaltẽ vt vltimũ finẽ.Ct biero.ait de qbuſdã curioſ.Nõ ne vidẽtur vobᷣ in vanitate ſenſus ⁊ obſcuritate mentis ingredi.q diebo ac noctib dialetica arte toꝛqntur.qui phiſicꝰꝑſcrutatoꝛ oculos trans ce lum leuat.⁊ vltra ꝓfundũ terraꝝ ⁊ abiſſi in qð⸗ gam inane demergit. qui is hñ feruet qͥ tatã me/ troꝝ ſiluam in ſuo ſtudioſus coꝛð diſtinguit.vt hr̃.xxxvi.d.nonne. Uident ergo oculi vanitateʒ cũ quis ſeqtur curioſitatẽ intellectiuã vł ſenſiti uam Et qntũ ad intellectiuã notandũ ſᷣm btm̃ Tho.ſc.ſe.q.clxvij.art᷑.i.ꝙ qͥnq; mõis ipᷣa curio ſitas exerceł· Pꝛimo inqᷓntũ quis intẽdit ſuo ſtudio in cognitòibo veritatis put ꝑ accidens es iungit᷑ ei malũ ſiẽ illi q ſtudẽt ad ſciam veritatis vt inde ſuꝑbiant.UVñ aug.in li.de moꝛibo eccłie. Sũt qui deſertis virtutib ⁊ neſciẽtes qͥd ſit ðs et qᷓnta ſit maieſtas ſꝑ eiuſdẽ manẽtis nate ma⸗ gnũ ſe aliqͥd agere putãt ſi vniũſam iſtã copoꝛis molem quã mũdũ nuncupamꝰ curioſiſſime in⸗ tentiſſimeq; ꝑquirãt. UVñ ⁊ ẽt tanta ſuꝑbia ĩ eis gignitur vt in ipᷣo celo de qͥ ſepe diſputãt inhabi tare videan?t Simiixr illi qui ſtudẽt addiſcere ali quid ad peccandũ.vicioſum ſtudiuʒ hñt ſᷣm illð Hiere.ix.Docuer᷑̃t linguã loq mẽdaciũ.Et qui addiſcũt incantatões.ſoꝛtilegia ⁊ maleficia ⁊ ve neficia.⁊ hmõi.vł exꝑiunt᷑ ea ſi habent effectum. Iſidoꝛus etiam in libꝛo ſententiarũ dicit. Ideo pꝛobibetur chꝛiſtianis figmenta legere poetaꝝ. quia nimiũ excitant mentẽ ad incentiua libidi⸗ num. diſt. xxxvij. Ideo.Qð pᷣcipue videtur habe re locũ in Ouidio methamoꝛpho.⁊ ð arte amã di.et iuuenali ⁊ ſimilibus. Ambꝛo.quoq; dicit aſtrologia.⁊ hmõi ſcientijs ꝙ deſpecte ſunt. Et qui his ſtudent curam anime nõ habent.diſ.ea. §. ij. Secũdo modo cũ quis ſtudet addiſcere ab eo a quo nõ debet. ſicut illi qͥ ꝑquirũt aliqua futura vel occulta a demõibo. in quo reꝑitur cu rioſitas ſuꝑſtitioſa. Uñ auguſtinꝰ de va religõe du sðsð Tirlung II. neſcio an philoſophi impedirent a fide vitio cu rioſitatis in ꝑſcrutãdis demõibo ꝓptea aũt xpᷣs demonẽ ↄfitẽtẽ ipᷣm dũ clamabat.Scio teqͥ ſis ſcũs dei.increpabat vt taceret Lu.uij.vt ſcʒnos doceret nõ eſſe qrendũ a demõibo ẽt cognitiõem veritat.qꝛ ꝓptea aliq̃ va aliqñ dicũt vt hoĩes hiſ allecti eis credãt Et tãdẽ ad aliqð malũ deducãt Ad hãcẽt ſuꝑſtitioſam curioſitatẽ ⁊ peſtiferã ꝑti net ars notoꝛia q̃ᷓ qꝗs qrit acqrere cũ certis obſer uãtijs diuerſas ſcias.Et de hac infra in ti.de ſu ꝑſtitõibo. Diẽ etiã aug.in ti.de diuiatiõibo ⁊ ma leficijs q̃ ft in iuocatõibo ðmonũ.his poꝛtẽtis ꝑ domonũ fallaciã illudit᷑ curioſitas huana.dñ id impudẽter appetũt ſcire qð nulla eis rõe ↄue/ nit inueſtigare.xxvi.q.v.nec miꝝ.Debẽt aũt qui hñt hmõi libꝛos induci ad cõburẽdũ tłes libꝛoſ et ſcripta ne alij abutãtur exẽplo eoꝛũ qð ſcribit᷑ Acxt.xix.ſcʒ ꝙ qͥdã qui fuerãt curioſi ſectati cõtu lerũt libꝛos ⁊ cõbuſſert coꝛã hoĩb. Tertio mõ ct alijs ſeq̃ntibo pᷣt eẽ vitiũ ex ipᷣa inoꝛdinatõe ap petitꝰ⁊ ſtudij addiſcẽdi vitatẽ.Et hͥ pᷣmo inq;tũ ꝑ ſtudiũ minꝰvtile retrahita ſtudio qð ex nccita te ſibi incũbit vt ſi hñs curã aiaꝝ vel audire con feſſionẽ neſciẽs qͥd ſpectet ad tale ufficiũ. inſiſtat ſtudio phᷣie.vel aſtrologie vl poeſi ⁊ hmõi qð hie ronumꝰrepᷣhẽdẽs inqᷣt. Sacerdotes dei omiſſis euãgelijs ⁊ ꝓphetijs vidẽꝰ comedias legere.ama toꝛia bucholicoꝝ vᷣſuũ verba cantare.tenere vir giliũ in mãibo.⁊ id qð in puereſt cã nccẽitati.cri⸗ ſtulerant eam in bethſames. moꝛtui ſunt ſeptes milia viroꝝ ⁊ qngenta milia pleb de bethſamit vt hr.i. Re.vi. Permaxime ſimplices dñt caue ab hmoõi curioſis qõnib. Uñ augꝰ.diẽ ꝙ cum qᷓ runt aliqͥ quid ðs faciebat añ mði creatiõeʒ. Re ſpõdendũ ẽ ꝙ etnã gehennã curioſis pᷣʒabat. Qulito mõ qñ hõ appetit cognoſcere veritatẽ cir⸗ ca creaturas nõ rferendo ad debitũ finẽ.ſ.ad co gnitionẽ dei.ſʒ in ipᷣa cognitõe ſola delectat. Uñ aug. de vera religiõe dicit ꝙ in cõſideratiõe crea turaꝝ nõ eſt vana ⁊ ꝑitura curioſitas exercẽda. ſed gdus ad iĩmoꝛtalia ⁊ ſʒ manẽetia faciẽdꝰ Sa men in ſe facere voluptatc.di.xxxvij.ſacerdotes. Hinc ⁊ oꝛigenes dic Scinifes ⁊ ranas qͥbus ꝑ⸗ cuſſa fuit egyptus ſignificare vanã gliam diale⸗ ticoꝝ garrulitateʒ ⁊ſophiſtica argumenta. Si⸗ lique qͥʒ poꝛcoꝝ qͥb ꝓdigꝰſaturari cupiebat ſed nei ei “ ahad figurãt gentiliũ.ſᷣm Hiero.ſed et ipᷣe hiero.verberatꝰfuit acriter i infirinitcate ? ſisi dictũ ꝙ Cyceronianꝰ erat non xpᷣianꝰ. eo ꝙ nimis vacabat ſtudio platõis ⁊ cyceronis dele⸗/ ctatꝰſuauitate eloquij.Et ſi qñ ꝓphᷣas legere inci piebat.ſᷣmo hoꝛrebat incultꝰ.ait ipᷣe.dilſ.xxxvij. legimꝰ.cũ.S.ſe.Sicq; ex curioſitate retrahebat᷑ a ſtudio ſcdᷣture mag vtili ⁊ neceſſario.Unñn ⁊ reli gioſis ⁊ clericis in ſacerdotio łh dignitate cõſtitu tis ꝓhibet᷑ ſub pẽa excõicatõig ſtudiũ legũ ⁊ phi⸗ ſice.i.medicie vt mag poſſint᷑ vacare ſtudio the⸗ ologie ⁊ canonũ.ex ne.cle.vel mo.c.fi.⁊.c.nõ ma gno.Quarto mõ inq;tũ aliqᷣs ſtudet ad cogᷓſcen dũ vᷣitatẽ ſupꝛa ꝓpꝛij ingenij facultatẽ.qꝛ ꝑ ðᷣ ho⸗ mines defacili labũt᷑ i erroꝛes. Uñ ðꝛ ecci.iij. Al tioꝛa te ne qſierj vt foꝛtioꝛa te ne ſcrutꝰfuerj.⁊ in pluribo oꝑibo eiꝰne fueris curioſus.⁊ poſtea ſeqᷣꝛ Multos eni ſupplãtauit ſuſpitio illoꝝ⁊ in vani tate detinuit ſenſus eoꝝ Ad quã curioſitatẽ ꝑti net ꝙ aliqͥ inueſtigẽt de myſterio trinitat vłicar natõis vel ſacramẽti euchariſtie ⁊ pᷣdeſtinatiõis et hmõi rõnibo naturalibus,.de quibo diẽ Amb. Tu q̊ʒ digitũ oꝛi admoue.ſcrutari nõ lʒ diuina myſteria.ſ.curioſe. Uñn ⁊ ĩ figurã Nũe.iiij.fuit pᷣ ceptũ.Alij nulla curioſitate videãt q̃ ſt in ſctũa⸗ rio.i.occulta myſteria xpᷣi puſq; induãtur.i.niſi velata.⁊ qꝛ curioſitate ducti filij iſrł videft arcã dei reductam ꝑ boues a philiſteis qͥ in bello ab/ lomon q diẽ ſe curioſe multa inueſtigaſſe ppt᷑ni⸗ miã curioſitatẽ quã hũit ad inueſtigadũ de opi⸗ niõibo hoĩm circa ſcibilia.infatuatꝰ legi᷑ nimio amoꝛe mulieꝝ qð oꝛigenes ĩtelligit ꝓ doctrinis gentiliũ varijs ⁊ multis qᷓn amoꝛe delectatus a veritate errauit.poſtea tñ emẽdatꝰ.Señ.iĩ epła. Demens meritovideret ſi cũ ſaxa in monumẽtũ ſenes femineq; ↄgererẽt. cũ iuuẽtꝰ intra poꝛtas expectaret armata.ſederẽocioſus ⁊ hmõi qᷓſtiin culas ponerẽ.Oð nõ hẽs ꝑdidiſti coꝛnua nõ per didiſti.qᷣ coꝛnua hẽs. Nõ vacat ad iſtas inepti⸗ as. Ingẽs negociũ in manib ẽ. Moꝛs me ſeqt. Fugit vita. Aduſus hec doce me. Hec ille. Mculus quoqʒ; coꝛ S.I. — poꝛalis put includit oẽm ſenſuʒ exterioꝛẽ videt vanitatẽ cum curioſus ẽ. q̃ curioſitas ſenſitiua cauſa multoꝝ pctõꝝ eſt ⁊ oẽs pene inuoluẽs.cõ ſiſtit in appetitu ⁊ ſtudio inoꝛdinato cognoſcẽdi ꝑaliquẽ ſenſum exterioꝛẽ. Pꝛo cuiꝰdeclaratiõe diẽ btũs Tho. ſſe.ſe.q.clłxvij.ꝙ ↄgnitio ſenſitiua oꝛdinatad duo.Uno mõ ta in hoĩbi qᷓ; in bꝛut oꝛdinat᷑ ad coꝛꝑis ſuſtẽtationẽ inqᷓntũ ſ.ꝑ hmõi cognitõem hoies ⁊ alia aĩlalia vitãt nociua.⁊ cõ quirũt ſibi nccẽria ad ſuſtentatõem.ſicut ouis vi dens lupũ fugit.⁊ hõ vidẽs inimicũ.qð facere ñ poſſet ſi nõ videret.⁊ vidẽs cibũ ſumit illũ. Alio mõ cognitio ſenſitiua ſpeciałr in hoĩe oꝛdiatur ad cognitionẽ pꝛacticam vel ſpeculatiuã viden eniherbã medicinalẽ medicꝰoꝛdinat eam ad me dicinã. Uidens exercitia alicuiꝰartis quõ fiunt addiſcit vt ᷣm eam opetur.Conſiderãs ꝑ viſuʒ. auditũ ł alios ſenſus pulcritudinẽ ⁊ vᷣtutẽ crea turaꝝ exurgit inde in cognitiõem creatoꝛis.QOñ igitur nõ appõitur ſtudiũ circa ſenſibilia cogno ſcenda pᷣdictis modis⁊ cauſis ſc; ꝓpter neceſſita tem ſuſtentãde nature.vel pꝛopt᷑ ſtudiũ veritac/ intelligende.tũc oculus videt vanitatẽ et peccafß curioſitate vel alio vitio.am etiã ſi nõ oꝛdinek ad male ↄcupiſcendũ vl decrahendũ. aſpiciẽdo ſcʒ facta alioꝛũ.ſolum ex hoc ꝙ nõ oꝛdinatur ad gliqð vtile.ſed potiꝰ auertit hoĩem ab aliq̃ᷓ vtili conſideratõe.curioſitas ⁊ vanitas eſt. Uñ ?⁊ Au guſtinꝰ in li.ↄfeſ.fatetur ſe peccare in aſpiciẽdo a caſu canẽ currentẽ poſt lepoꝛẽ eo ꝙ hic aſpectꝰ auertit aliquando ab aliq̃ vtili conſideratiõeet vanus inquit ebeſco.Et quãuis luxuria ⁊ gula ſint circa tangibilia et guſtagilia.ſicut ⁊ vitium curioſitatis. eſt tñ iſta differentia inter iſta ſjm btm̃ Tho.vbi.õ.Nam luxuria ⁊ gula ſe circa de d mi 8 N. gic, A⸗ en rics 6G dni⸗ oi/ nio ns. SA hong iitu Gni 7 . F . ifi ſnicu bisd lit cumi ſhitne nbu Pbmil rl io creñ Bo Wianr zwn masre⸗ vöfut 60 1o fis⸗ ritns eete irc Bcid⸗ urn län Nid teccatões q̃ ſunt i vſum reꝝ tangibiliũ ⁊ guſtabi liũ.et curioſitas ẽ circa deleccatõʒ cognitonis et tactꝰ⁊ guſtꝰ.⁊ alioꝝ ſenſuũ ſʒ inoꝛdinate.⁊ voca tur ↄcupia oculoꝝ hec curioſitas.rõne iaʒ dicta qꝛ ſcʒ noie oculi intelligit᷑ ois ſenſus. Uñ ⁊ Aug. in.x.ↄfeſſ.oñdens dꝛam hmõi dicit.Ex h̊ euidẽ⸗ tius diſcerni? qͥd curioſitatis qͥd voluptat agat ꝑſenſus ꝙ voluptas pulcra.ſuauia.canoꝛa.ſapi da.leuia ſeccat᷑. Curioſitas aũt ẽt õria tẽptandi cã ad ſubeundã moleſtiã ſʒ ermiencht nocẽdiq; li⸗ bidinẽ. Hec ille.Sic ̊ luxuria q̃rit delectatiõeʒ inoꝛdinatã tactus.ſʒ curioſitas q̃rit delectatõʒ inoꝛdinatã cognitõnis q̃ hr ꝑ tactũ de re.⁊ ſic de alijs ſenſat Unð ⁊ virgines tẽptant᷑ de vitio car⸗ nis ꝑ modũ curioſitat.ſ.vt exꝑiant᷑ q̃litatẽ illiꝰ delectatõis veneree ⁊ cogᷓſcãt.magiqᷓ; alie ꝑſone nõ vgines 'm Pe. de palu. Sʒ ⁊ q exꝑti ſũt dele ctatòem venereã aliqn incitant᷑. ⁊ ſtimulant᷑ ad turpia mag aliqñ ex curioſitate.ſ.ad expiendum nouos modos turpitudinũ qᷓ; ex luxuria. Et iõ oꝛandꝰẽ ðs ne oculi videant vanitatẽ.Dicit etiã Beda ꝙ viciũ curioſitatẽ in dinoſcẽdis carpen diſq; vitijs ꝓximoꝝ qð fit ꝑ ꝑticularia ſenſibilia Oð tñ intelligẽdũ ſᷣm.Tho.vbi.S.nõ qñ hoc fit aio.ſ.oſiderãdo fcã alioꝝ ad vtilitatẽ ſuã.vt ſcʒ inde ꝓficiat puocatꝰexẽplo bono alteriꝰ.vłẽt ad vtilitatẽ alteriꝰ vt.ſ.coꝛrigat᷑ ab eo regla caritat⸗ fᷣuatis debit circũſtãtijs. Sʒ cũ qͥs ↄſiderat fca alioꝝ ad deſpiciẽdũ vel detrahẽdũ vł ſaltẽ inuti liter inqrendũ.hoc eni curioſuʒ ẽ ⁊ vitioſũ. Uñ ꝓuerb.xxuij.ðꝛ Non inſidernec q̃ras impietateʒ in domo iuſti nec vaſtes requiè eiꝰ. Ad qð facit qð ðꝛ.vi.q.i.Ex merito.Officiũ ſinguloꝝ ſit ca riſſimi nõ ſolũ ocłos hĩe caſtos ſʒ ⁊ liguã.nec au res pꝛuriẽtes qͥs hẽat ideſt curioſas. ec qͥd ĩ do mo cuiuſqᷓ; agat᷑ alia domꝰ ꝑ cos vnqᷓ; nouerit. De qᷣbuſdã mulieribovanis dic aplłs.i.Thi.inue ctiue.ꝙ circuerint domos.⁊ nõ ſolũ ocioſe ⁊ ver boſe ⁊ curioſe.Dyna filia iacob quia egreſſa c do mũ pꝛis vt videret femias regionis curioſitate ducta. oppꝛeſſa ⁊ violata fuit a ſychẽ.geñ.xxxuij. Nec de mãibo eiꝰeruta niſi q̃dã vi fratꝝ.ad figu randũ ſᷣm Hug ꝙ aia egrediẽs ꝑ curioſitatẽ de domo ꝓpꝛie ↄſcie timoꝛate vt curioſe intueatur creaturas ꝑ aliqm ſenſatõem inde violat᷑ a dya/ bolo ꝑ ↄſenſum in aliqð malũ quã diabolꝰ vio/⸗ latã detinet blãdicijs dũ remoꝛdentẽ ↄoſciam de malo vane ↄſolat᷑.vł ſpe venie vel emẽdatõis.vel cõꝑatiõis pcti alioꝝ.ſʒ fres.i.affectꝰ viriles anie ſenſualitati vim faciẽtes⁊ occidẽtes ꝑ pẽitentiã vitia cripiunt de manibo diaboli Ouantu ad tertium § vbi appctit ꝓpbᷣa dirigi circa vniuerſitàtẽ crcatu rarũ.ibi In via tua viuifica me.Nota ꝙ via dei eſt vniũſitas creaturaꝝ / qꝛ ꝑ ↄſideratiõem eaꝝ mẽs vadit ad deũ.⁊ tũc viuificat᷑ mẽs cũ deueni endo ĩ cognitõʒ ðᷣi ꝑ creatas.iux᷑ illð. Ro.i.Jnui ſibilia dei a creata mði ꝑ ea qͥ fcã ſt intellecta cõ⸗ ſpiciũtur.Cogꝗſcendo deũ diligit euʒ.⁊ ois boni cõtentiuũ.ꝑ dilectiõʒ eĩ dei aia viuificat᷑.ex pul critudine eni creaturaꝝ ꝑcipitur pulcritudo dei erentoroim. Er magnitudie eap magnitudo v8S½ pberultare dei etnitas. Ex virtute L ꝑfectio De ſpectaculis etiam dicit Beda.ꝙ nõ ſolũ in addiſcedis artibo magi cis.ſjʒ ẽt in ↄteplandis ſpectacuł ↄſiſtit in ↄcupi⸗ ſe centia oculoꝝ q fm Aug.fac hoies curioſos. de hmoõt at dic. b. Tho. ſe. lſe. q. clxvij. ar. ij. q; inſpe cxio ſpectaculoꝝ reddit᷑ vicioſa inqᷣntũ ꝑ h̊ hõ fit ꝓnus ad vitia vel laſciuie vł crudelitat ꝑea que ſibi repntant. Uñ ⁊ criſo.dic q adulteras ⁊ inue recudas mẽtes ↄſtituũt tales inſpectöões. Sʒ qrit᷑ vtꝝ ſit moꝛtal talis inſpectõ.⁊ viðꝛ ꝙ ſic. qꝛ dicit de ↄſe. di. i. Qui die loleni pᷣtermiſſo eccleſie cõuentu ad ſpectacula vadit excõmunicet᷑ſʒ nul lus excõmunicari dʒ niſi ꝓ moꝛtali. g viðꝛ moꝛ⸗ tale. Pꝛeterea diẽ aug.ſuꝑ pſal. Uidẽt boies ve natoꝛẽ ⁊ delectantur. Ue miſeris ſi ſenon coꝛre xerint. videbũt eni ſaluatoꝛẽ.ſ.in iudicio ⁊ cõtri ſtabunt᷑ di. lxxxvi.qᷓ vẽditoꝛibo. Sʒ veſimpoꝛtat danatõem etnã.ſᷣm hiero.Contriſtari ẽt in aduẽ tu ſaluatoꝛis nõ ẽ niſi repboꝝ.ergo⁊c. In Zriũ ẽ quia Al. ſup.iiij.diẽ ꝙ ſpectacła ſiue ſint inuẽta ri ad tedin remouẽdũ ⁊ ſolatiũ moꝛtalitat:hu⸗ mane. ſiueẽt ſint talia ꝙ bẽant qnexã vcilitatem ;uis imiſceat᷑ vanitas vt aucupia. venatiões et hmõi in pſonis ſecłarib ſunt tolerãda exercitia eoꝝ dumõ nõ fiãt tꝑe intdicto vłloco ſacro.ãᷓ nõ eſt moꝛtale. Etiã. b. Tho. ſupꝛa nõ dic ſimpłr eẽ vicioſam.ſʒ inq;tũ puocat ad malũ. Poſſ ſic di ſtingui. Aut ſpectacula ſunt talia q̃t ſunt repſen tatiua piuꝝ reꝝ. vt adoꝛatio magoꝝ.occiſio ino centũ.paſſio xpᷣi.aſcenſio.miſſio ſpũſicti ⁊ umoi Et hoꝝ exercitia de ſe ſunt licita.⁊ ſiir inſpectio coꝝ. Uana rñ que aliqñ ibi miſcentur.ſunt reſe⸗ canda.et multo magis ſi qua turpia committe⸗ rentur a iuuenibus qui talia reparant. Aut nõj lure vt roꝛneamẽta ⁊ duella. extra de toꝛ. perto. et.ij.q.uij.monomachiam. Tlel etiam ibi pꝛoba biliter imminet piculum vite. vł notabilis leſio nis. exercitium hoꝛũ moꝛ tale eſt. Inſpectio an⸗ rem hoꝛum nõ videtar moꝛtale.niſi quis ita inꝰ oꝛdinate afficeret᷑ ad aſpecrũ huiuſmodi.qetia,ʒ accederet ad inſpiciendũ ſi pꝛeciperctur ↄtratiũ vel miſi quis pꝛopter hoc dimittat diuina in die bus feſtiuis. Et de hoc intelligitur caplm indu⸗ ctum ſupꝛa Qui die ſolenni. Uel darct operam efficacem ad huiuſmodi facienda.ſ icut qui ꝓuo⸗ cant ad iſta.vel ſoluũt facientibo.quia als nõ fa⸗ ccret. Aut nõ ſunt expꝛeſſe pꝛohibita.⁊ tunc ſi re⸗ bꝛeſentant multũ turpia ⁊ laſciua ea exercentes moꝛtaliter peccãt.Et de hoc de cõſe. diſt. ij. c. pꝛo dilectione. Et inſpectio voluntaria taliuʒ moꝛ/ tale cſt. quia nil aliud eſt qᷓ; delectari de turpib⸗ ⁊ de ſeuis.tum etiã quia periculo temptationis ſponte ſe exponit.⁊ de hoc intelligitur.c.ſupꝛadi ctum Aug Qui venatoꝛibus. Loquitur eni ibi de hiſtrioniby ⁊ venatoꝛibus cũ beſtia dentata. Si a caſu reſpicit talia neſciẽs fieri hmõi repᷣien tatcioues nõ viðꝛ de facili ↄdemnandus pꝛo leui et incauto aſpectu.Si ãt alia vana ⁊ ſolatioſa re pᷣſentẽt ob ſolatiũ.qð tñ nõ fit in obpꝛobꝛiũ eccĩie vel cleri łreligiõis.de ſeñ viðꝛ moꝛtale.nec exer⸗ citatio nec aſpectio vt facere laruas.dꝛacones re ges ⁊ hmõi.Silłr aſpicere coꝛeiʒantes.ſaltãtes. currẽtes ad bꝛauiũ.i paleſtra ſe exercẽtes.łhaſti ludijs.łalijs ludis ð ſeñ viðꝛ moꝛtłe.qᷓ;uis vani tas ſit ⁊ amiſſio tꝑis. Poſſʒ tñ ibi eẽ moꝛtale per accidẽs ꝓpt᷑ aliqð malũ ſuꝑueniẽs.ł malã intẽtõ nẽ in hmõi.vt ſi qͥs ex aſpectu młieꝝ coꝛiʒantiũ trahat᷑ in ↄcupiam eaꝝ.Clericẽt ⁊ religioſ talia aſpicere magnũ pctm̃ viðꝛ ꝓpt᷑ ſcandalũ ꝓpłi. In ðꝛ de oſe. di. v. Nõ oꝑtʒ.i.nõ ↄgruit miſtros alta ris ł ſlibet cłicos ſpectaculł aliqb inteſſe. Et in ca.pᷣcedẽti ðᷣꝛ ꝙ laruas demonũ añ ſe fieri ñ oſen tiãt.Et qꝛ młta mala ↄtingit ĩ hmõi fieri.iõ dete ſtanda ⁊ repᷣhẽdẽda ſt᷑ in pᷣdicatgiba ⁊ alia hmõi. aſpectn vano oculoꝝq;tũ ẽ giculoſus plꝰqᷓ; alio rũ fenſuſj abuſus.Cõmitti pᷣt petm̃ ꝑ viſum ma gis qᷓ; ꝑ aliũ ſenſũ multipłr.iceſſant᷑ ⁊ faciłr.bᷣm mgrjm Umb.i expoſitõe reglłe aug.Induẽ ĩcautꝰ aſpectꝰ ad qdᷣlibʒ capitaliũ vicioꝝ. Pꝛio ei ir⸗ ritat gulã. geñ.iij. Uidit młr lignñ qð eẽt bonuʒ ad veſcẽdũ ⁊ pulcꝝ ocuł aſpectuq; delectabile.et tulit de fructu eiꝰ⁊ cõedit Scðo incitat cupidi tatẽ ⁊ auariciã. Mat.uij.Oñdit ei.i.xpᷣo.diabo lus oĩa reẽᷓ mðoi.vt.ſ.incitaret ad aꝓpetitũ eoꝛuʒ Ambꝛ. Iens auari ſꝑ auꝝ ſꝑ argẽtñũvidet.Ler tio ꝓuocat ad ſuꝑbiã.Unð berñ.dic̃ ꝙ lucifer vi / dens filiũ dei eqlem pr̃i voluit aſſimilari ſibi vt eſſz eq̃lis ⁊ ipᷣe pꝛi.Uñ i coꝛð ſuo dixit Silis ero altiſſimo.vſa.xuij.Eti fabula ðꝛ ꝙ bufo ſe ꝓptea ĩflauit ĩ pꝛato.qꝛ ibi vidit bouẽ magnũ paſceteʒ. et wluit ei aſſimilari i magnitudie.ſʒ crepuit. Quarto cõmouet irã Mat.xviij. Uidẽtes ↄſᷣui eius q̃ fiebãt ↄtriſtati ſt valde. Sic ⁊ frẽs ioſepꝑh videntes ꝙ a pĩe plꝰceterlamaret᷑oderãt eũ nec poterãt ei qᷣcqᷓ; pacifice loqͥ. Geñ.xxxvij. Quito cõcitat inuidii.Re.ij. ideb emulũ tuũ ĩ cun ctis ꝓſpis in iſrł.⁊ paulo pꝰ.vt deficiãt oculi tui et tabeſcat aĩa tua.ſ.inuidia becvidẽdo. Soctes VUtinã oculi ĩuidoꝝ ĩ oib citatibo eẽnt vt ð oĩm felicitate toꝛqrent. Sexto vouet accidiã.Acci⸗ dioſus eniĩ viſa intẽperie tꝑis non audet exiread opꝰ ſed toꝛpeſcit in domo Ecci.xi.Qui cõſiderat nubet nũq; metet.Septimo inflãmat ad libidi⸗ nem Ecci.ix. Pꝛopt᷑ ſpẽm muliermulti ꝑierunt et ex h̊ ↄcupiſcẽtia qᷓi ignis exardeſcit. SGeneſ.vi Uigentes filij dei filias hoĩmqꝙ eẽnt pulcre.acce perũt vxoꝛes ex oib q̃s elegerãt ꝓpt᷑ qð poſtea ſe cutũ eſt diluuiũ. Sicegypen vidẽtes ſarãl vxoꝛẽ abꝛae ꝙ eẽt pulcra nimis nũciauer᷑̃ſt pharaoni et ſublata ẽ młr.Geñ.xij. Sic ſamſon vidẽs mulie rem dalidam de philiſteis adamauit qͥ tandẽ fu⸗ it cã moꝛt ſue. Judic̃.xuij.Sic dauid vidẽs ber⸗ ſabee lauantẽ ſe miſit ꝓ ea ⁊ adulteriũ ꝑpetratꝰ ẽ ij. R. xi. Senes iudices ppli vidẽtes ſuſannã ex⸗ arſerũt in ↄcupiam ciꝰ.Dañ.xiij Om̃e igr pctõ rum gen/ poculos generax. Et iõ xpᷣus dixit Si oculꝰtuꝰneq; fuerit.totũ coꝛpꝰtuũ tenebꝛoſum liceat in erit. qꝛ ſc om̃es tenebꝛe pctõg ꝑ malos oculos inducunt᷑.Et iõ ſi oculꝰtuꝰſcadaliʒat te erue euʒ ſcʒ nõ aſpiciẽdo illñ vñ ſcãdalizarꝭ.⁊ pijce abs te ait ſaluatoꝛ mat.xviij. Scðo oculꝰpᷣt inceſſant inducere ad malũ qð nõ ſicẽ de alijs ſenſib. Nã alij ſenſus ñ ſꝑ hñt obiecta in ꝓmptu.vt pʒ inlau actꝰ ocłi velocioꝛ eſt q; alioꝝ ſenſuũ. Uñ apls cõ iõ ðꝛ Ecci.xxxi.Nequiꝰoculo qͥd creatũ e q̃i dice ret nihil.ſi qs male vta᷑ Itẽ q;uis impudicicia poſſit vigere in oĩb ſenſib.ꝑmaxiĩe tñ in viſu.Et in olfactu qͥdẽ cũ in odoꝛibo meretric delectatur ditu guſtu.odoꝛatu ⁊ tactu.ſʒ oculꝰ ſꝑbʒ qð pot inſpicere ⁊ inde peccare ſi velit.ij. Pe.ij. Oculos hbnñtes plenos adulterij ⁊ inceſſabil delicti. Ites cõiungit eũ cũ momẽèto dicẽs In momẽto ĩ ictu oculi. ⁊ i facilr hipm peccat vñ Judic x.dꝛ ᷓ ci intraſſʒz añ faciẽ eiꝰſtatim captꝰè in oclłis eiꝰ.Et· iu⁊ ũlud Aſperſi cubile meũ mirra ⁊ aloe ⁊ cina, momo.pꝓuer.vij.Itẽ in auditu.cũ vox eiꝰ vł can tus audit᷑ Ecci.ix. Colloquiũ eꝰ q̃i ignis exarde ſcit. Uñ berñ.diẽ ꝙ eſt ſicẽ ſibulꝰſpend.ſ.toxicãs In guſtu cõuiuãdo cũ ea ꝓpt᷑ qð ðꝛ Ecci.ix. Cuzʒ muliere aliẽa ñ ſedeas nec accũbas cũ ea.nec al⸗ tercaris in vino cũ ea.In tactu ꝓuer.vi.Qui in⸗ gredit᷑ ad vxoꝛẽ ꝓxi ſui nõ erit mũdꝰcuʒ tetigerit eam. In oculis.ij. Pe.ij.Oculos plenos adulte⸗ rij. Licet ergo vigeat coꝛruptio impudicicie in omib ſenſibo.plꝰtñ in ocuł.Tactꝰeni ſimplex ſo lam ſuauitatẽ carnis ſuſcipit. Auditꝰ dulcedi⸗ nem eloquij.Odoꝛat? fragrãtiã odorl. Guſtꝰni,/ hil ꝓpꝛie de ea ꝑcipit.ſed viſus coloꝛexs.figurã.ge2- ſtus.oꝛnatũ.mẽbꝛa.⁊ totiꝰ coꝛꝑis diſpoſitioneʒ paoapit. Et qᷓnto pla ſunt tãto maioꝛẽ ignẽ accen,/ duũt.Itẽ freqntiꝰpõt videri ꝑſona qᷓ; fangi vł au diri vel cũ ea comedere.Põt quis videre oẽs mua lieres vnius ciuitatis et om̃es concupiſcere. ſed nõ ſic tangere.audire ⁊ hmõi. Vñ trenoꝝ. iij.ðꝛ Oculus meꝰ depꝛedatus eſt animã meã in cun⸗ ctis filiabus vꝛbis mee. Item audacius oculus peccat ĩ mulieres q; alij ſenſus. Audet enĩ quis videre multas mulieres cũ quib nõ auderet lo qui.Itẽ nõ poteſt ita dephendi impudicicia occi ſicut alioꝝ ſenſuũ.Itẽ inſatiabilioꝛ eſt alijs ſen⸗ ſibus Eccs.i.Non ſatiatur oculꝰviſu.Et iõ Au guſtinꝰin regla. Nec dicatis vos hr̃e animos pu dicos.ſi habeatis oculos impudicos.qꝛ impu⸗ nec ſolo. Cauencdũ eſt igr a curioſitate oculoꝛuʒ De quin q;ſenſibus habes ſupꝛa in prima parte citulo ſecundo. 8 ſecularibus ſtudere vel eis vti. Et gratianus quidem hanc queſtionẽ mouet de Bec queritur vnũ II. viris eccleſiaſticis.diſt.xxxvij per to.Et arguit pꝛo et contra.Demũ ſic ſoluit in.S.cur ergo Se culares litteras quidam leguut ad voluptatem poetarum figmentis ⁊ verboꝛum oꝛnatum dele ctati.Et tales rephendũtur a ſanctis. Unde hie dicus oculꝰimpudici coꝛdiseſt nũcius.xxiij.q.v ronimꝰ. Uino inebꝛiãtur qui ſcripturas ſacras male intelligñũt atq; peruertũt. Sicera qui abu⸗ tuntur ſecłari ſapia ⁊ dialeticoꝝ tendiculis que ⸗R „ — — — — — — — —NN— ͦ”ͦ”ZM Capitulũ Beptimũ non tã vincuia ſunt appellanda q; fantaſmata id eſt vmbꝛe quedã ⁊ imagines quecito pereũt ⁊ reſoluũt diſtinctõe ea. Et in pꝛio c. ðꝛ. Eps libꝛos gentilium nõ legat.hereticoꝝ autẽlegat pꝛo neceſſitate ⁊ temꝑe Quidã vero literas ſeculares ad eruditiõem eas ad materia huius qſtionis. Querit enĩ argumẽtiue p⸗ iſcunt vt erroꝛes gentiliũ legendo deteſtent?.⁊ vtilia que in eis inuenerint advſum ſacre eruditõis deuoti cõuertant. Ettales lauda bilr litteras ſeculares addi ſcũt.Pꝛo qua cõcluſionefirmãda inducit exempla fi guras ⁊ autoꝛitates ſanctoꝝ.Exẽplavidelʒ Moiſi Danielis qͥ in omni ſcientia egiptioꝛũ⁊ chaldeoꝛum fuerũt eruditi.de quibo dicit hiero.d.ea.Qui de mẽ ſa⁊ vino regis nolũt comedere ne polluant᷑ſcʒ Dani el cũ ſocijs vtiq; ſi ſapiam atq; doctrinã babilonio⸗ rũ ſcirent eſſe peccatũ nunq; acquieſcerẽt diſcere qð noõ licebat.diſcũt autẽ nõvt ſequant᷑.ſed vt iudicent atq; cõuincant.Figuras hmõi habemꝰin hoc ꝙ pᷣce⸗ pit dñs ſilijs iſrael vt ſpoliarẽt egiptios auro⁊ꝛ argẽ⸗ to. moꝛaliter inſtruẽs inquit Gꝛatianꝰ. vt ſiue aurũ ſapientie ſiue argentũ eloquentie apud poetas inue⸗ nerimus in vſum ſalutiferũ eruditõis vertamꝰ. In le uitico vero pᷣmitias mellis.i.dulcedinẽ humane elo quẽtie dño iubemur offerre.i.ad honoꝛẽvti.¶ DMagi quoq; dñno tna munera obtulerũt in quibo nõnulli tres ꝑtes philoſophie intelligivolũt.Deniq; in expo ſitõe pſalterij Caſſiodoꝛꝰ ait. Oiĩs ſplẽdoꝛ rhitoꝛice eloquẽtie.oẽs modi poetice locutõis.quelibetvarie⸗ tas decoꝛe ꝓnũciationis a diuinis ſcriptoꝛibo ſum/ pſit exoꝛdiũ.diſt.ea. Se contra legit᷑. Confirmakł Moypſes ⁊ daniel ſapientia⁊ literis egiptioꝝ⁊ caldeo rum nõ paterẽtur erudiri.nec ipᷣe magiſter gentiũ ali quos verſus poetaꝝ ſuis ſcripturis indidiſſer vel di ctis. Et gloſa ibi ponit illa dicta poetarum.ſ.in epła ad Titũ ilð Pigmenidis. Cretẽſes ma le beſtie ſem ꝑ mendaces.vetris pigri.Et in epiſtola.i.Pauli xv. ad Coꝛinth.illud Terẽtij Coꝛrũpunt bonos moꝛes colloquia multa. Illõ autẽ quod addit ibi glo. Ode ro ſi potero ſi nõ inuitus amabo.quod dicit eẽ in di ctis apoſtolis nõ eſt verum.quia ibi nõ habet᷑.ſʒ be⸗ ne in actibo apoſtoloꝝ illud Genus quidẽ cum ſimꝰ dei in ipſo viuimus.mouemur et ſumus. Itẽ hiero/⸗ nimꝰſuꝑ epiſtolã ad Cuũ.Si quis grãmaticã arteʒ nouitvel dialeticã vt recte loquẽdi ranonẽ habeat. et inter vera⁊ falſa diiudicet nõ impꝛobamus. Sed ex ſinodo eugenij pape hoc habet᷑ ſtatutũ vt ab vniuer ſis epiſcopis ſubiectis plebibus ⁊ alijs locis in qui⸗ bus neceiſitas occurrit oĩa cura⁊ diligẽtia habeatur vt magiſtri⁊ doctoꝛes cõſtituant᷑ qui ſtudia literarũ liberaliũ q; artiũ dogmata doceãt.quia in his maxi me diuina manifeſtãtur atq; declarãtur mãdata.d. ea. De quibuſdã b. tho.ij.ij.clxvij. dicit ꝙ ſtudium philoſophie ſm ſe eſt licitũ ⁊ laudabile pꝛopter veri⸗ tatẽ quã philoſophi ꝑceperũt deo illis reuelate.vt ðꝛ Ro.i.Sed quia quidã philoſophi abutũtur ad fiði impugnatõem.ideo apłs dicit ad Coł.ij. Uidete ne quis vos decipiat ꝑ philoſophiã⁊ inanẽ ſcientiã ſᷣm tfraditionẽ hoĩm? nõ m xp̃ᷣm. Sed vir venerandus in ſanctitate dignitate ⁊ ſciẽtia pᷣclarus dñs Jo.dñi⸗ ci hanc materia plenius diſcutit ⁊ declarat.quendaʒ eni libꝛũ edidit intitulatũ lucula noctis qͥ totus eſt cedens vtrũ ſit licitũ xpᷣianis ſecularibo literis vti Et in coꝛpoꝛe queſtiõis vbi poſt argumenta ad partẽ ne gatiuã determinat queſtionẽ in ca.qð incipit.Eam dico philoſophiã.declarat ſe philophiã ſeu ſecłares literas nũcupare quas ethnici ſeu ſeculares homĩes vt cõiter inueniſſe credũtur. Hanc ſcilʒ philoſophiã inquit ipᷣe auctoꝛe Carrone quadrifariã diuiſerũt.vi delʒ in ronalem. moꝛalẽ.naruralẽ.⁊ diuinã. Ad ro⸗ nalem ptinerevoluerũt dialeticã ceteraſq; artes libe rales Moꝛalẽvero deſcripſerũt ethicam.⁊ poeſis nõ modicã poꝛtionẽ cum hiſtoꝛijs.qͥ eo ad moꝛes cõue niunt quoviroꝝ mulierũq; actus recitãtes bñ viuen di⁊ timẽdi in malis tradũtexẽpla. Huic riuulo om nẽ ciuilem tractatũ placuit applicare. Sequit᷑ pin⸗ de naturalis ſeu ab idiomate greco phiſica dicta qᷓ de rebus ſenſibilibo inueſtigatoe ſua a centro terre vſ q; ad ſummũ celũ de quocũ q; potuit opinari pᷣum ptione ſolerti voluit habere ſermonẽ. Tandẽ diuina lis ſeu methaphiſicalis quã theologiã vocamus, de magicis ſacris demonibo.ſeꝑatis ſubſtantijs ⁊ natu ra diuina ꝑtractans.futurũ ſeculũ cum ciuibo ſuis opinatis ⁊ actionibo credẽda nõ autẽ ſcienda multi⸗ pliciter diffiniuit. Sicq; ex hocvno fonte quẽ philo ſophiã ſeu amoꝛẽ ſapientie vnde plantãte Pictago⸗ idem autoꝛitate. Bede dicẽtis. Turbat acumẽlegen tuum ⁊ deficere cogit.qui eos a legendis ſecularibo li bꝛis omnibo modis eſtimat ꝓhibendos in quibo ſi 8 qua inuenta ſuntvtilia quaſi ſua ſumere licet.alion ra philoſophi nomẽ eſt oꝑũ.quatuoꝛ fluia nata aĩe ꝑadiſum humectat in riuulos multos diuiſa. hinc pꝛodeũt grãmatica.rhetoꝛica.hiſtoꝛia.⁊ cetera mła. Et poſt mlta in eo.c.dicit ad queſtionẽ ꝓpoſitã poſ⸗ ſe ꝑticulaniter reſpõderi videlicʒ ꝙ naturalis philoſo phia que reꝝ creatõem nõ nouit⁊ eternitatẽ. ſed ꝑpe⸗ tuitatẽ mundi aut ꝓbare nitit᷑ aut ſupponit.⁊ ꝑvᷣu⸗ iuſmodi eſtventati cõtraria in ſuꝑficie tantũ vt credo Theologica etiã que metris currit vł pꝛoſa ſincerita n fidei in ſuoveſtimẽto rebellis neqq; ſunt legẽde ni ſi a paucis in fide bene fundatis qꝝeſt infideles⁊ he reticos expugnare. DHi eĩ ſi ſciũt triticũ a ʒiʒania ſepa re.debẽt mixtũ migma in aeravẽtilare.⁊ puꝝ ⁊ defe⸗ catũ cibũ ⁊ potũ non cõpactũ pplis miniſtrare Du as vero alias humane philoſophie ptes xpᷣianꝰpote rit diſcurrẽdo videre cũ ad eiꝰ officiũ ptinuerit. aut finis pietatis id petierit.ſiue vtvitet᷑ ociũ vicioꝝ ſen⸗ tina cũ melioꝛa ſe nõ pñtauerint. Sit hec ↄcluſio ſcĩ Hiero.dicẽtis ſuꝑ epła ad Titũ.Si qͥs grãmaticaʒ artẽ nouitvel dialeticã.vt recteloqndi rõem habeat ⁊ intervera falſaq; dijudicet nõ impꝛobamus. Geo metria autẽ⁊ Areſmetrica⁊ muſica hñt in ſua ſcien⸗ tia veritatẽ.ſed nõ eſt illa ſciẽtia pietatis. Sciẽtia pie tatis eſt noſſe legere ſcnpturas⁊ intelligere ꝓphetas ⁊ euãgelio credere.Et aplos nõ ignoꝛare.di.xxxvij. Si qs. Accedit ad idẽ Anticus in epła dicẽs. Tã diu liberalibo aribo immoꝛãdũ eſt q;diu animꝰ me lioꝛa agere nõ pᷣt. Rudimẽta ſunt nra nõ oꝑa.Et idẽ in epla.xxxv.Quẽadmodũ ſtudere oĩbo ãnis hone⸗ ſtũ eſt.ita nõ oĩbo inſtitui turpis⁊ rediculoſa res eſt. Senex clemetariꝰ Juueni parendũ eſt. ſenlvtiag eſt hec omnia ille. Cui addi p̃t qd ait Hiero.de daniele ⁊ ſocijs ſcʒ diſcunt autẽnõvt ſequãtur.ſed vt iudicet atq; cõuincant. Quõ ſi qͥpiã aduerſus mathemati cos volẽs ſcribere imꝑitus matheſeos riſui pateat.? aduerſus philoſophos diſputãs ſi ignoꝛct dogma⸗ ta phõꝝ.di.xxxvij.qͥ de meſa Hincꝛ Amb.ſup luẽ LZegimꝰ aliq ne negligat. legimus neignoꝛem? legl⸗ mus nõvt teneamꝰ.ſedvt repudiemꝰ. Itẽ aug. SBi quid veri de deo Sibilla vel oꝛphe? alique gentiu va tes aut philoſophi pdixiſſe noſcunt᷑ valet quidẽ ali⸗ quid ad paganoꝝ vanitatẽ reuincendã.nõ tñ ad iſto „. — —☛ rũ.ſ.que ſunt fidei autoꝛitatẽ cõplectendã.di.xxxvij i quid veri. Ad pꝛedictã queſtionẽ pᷣfatus vir vey 4 3 Siquigvei. Ad 4 be cauſe tãgunk:.diſt.xxxvij.in.c.pᷣallegato. Uerũ qꝛ nerandꝰin ſe. c.qdð incipit.tertius terminus. Rñdet Pleniꝰ declarãs hos terminos.cõceſſum. cõſultum. mandatũ.pꝛeceptũ.phibitũ.⁊ vſum. Et q;tũ ad pꝛimũ dicit illð eſſe cõceſſum quicqͥd ꝑ indulgẽtiaʒ ab eo q id iundice põt eſt largitũ.vtraq; ꝑte in libe⸗ ra poteſtate beneficiati manete.Accipio autẽ magis ſtricte cõceſſum qᷓ; faciat lexvbi dicit qð nõ eſt pꝛobi bitũ videtur eſſe cõceſſum. Sicq; conceſſus eſt vſus camiũ humano generi poſt diluuiũ. Hoc modo re⸗ oꝛ dicendũ aliqᷣbus aptis⁊ ſolidatis in fide. ethnico rũ ſtudiũ eſſe cõceſſum. Et ad hoc facit ca. Deqᷣbuſ dam. diſt. xxxvij. Conſultũ addit ſupꝛa cõceſſum nõ ſolũ ꝑſuaſionẽ ſed etiã maioꝛis boni cõditionem Koõſiliamur enĩvt ex plunbo qð honeſtiꝰ fuerit eliga mus.Hinc dico ad dubiũ.ꝙ cum meliꝰſtudiũ pene omnis hõ poſſit frequẽtare ꝙ;ᷓ ſit ſtudiũ philoſopho⸗ trũ. on eni de pari pugnant lectio xpᷣianoꝝ ⁊ lectio grecoꝝ.Eſſet abſolute in cõi cuilibet ↄſulendũ ne le gat codices ethnicoꝝ eſto ꝙ in centis caſibo hodie ali cui foꝛet cõſulendũ pꝛefato ſtudio dare operã effica/ cem.vt in c. Qui de mẽſa.di.xxxvij. Mãdatũ vult iunſꝑitus maxime Alrchi.cũ Hugo.xiiij.qi.Qð de bet infra pꝛeceptũ foꝛe ⁊ cõſilium ſuꝑare in/eo ꝙ ob⸗ ligat ad penã cõtrariũ facientẽ. qð nõ facit conſiliũ. ſcd nõ obligat ad culpã qð eſt derõne pᷣcepti.Tunc dicit᷑ ad queſitũ ꝑ iudicẽ ſempiternũ foꝛe mãdatum ne qͥs in dictis gẽtiliũ debeat ꝑmanere.verberan ei iuſſit Hiero.vt Ciceronianũ.ipſo verberato teſte ad Euſtochiũ.qð ſactũ Gꝛatianꝰ aſſumit in canone ꝓ ſtabilimẽto ↄcluſionis eiuſdẽ di.xxxvi.c. legimus. Pꝛeceptũ autẽ eſt cuiꝰtrãſgreſſio moꝛtale crimẽ indu cit.xiiij.q.i.qð debet᷑. An vero ſub tali pᷣcepto libꝛi gentiliũ xpᷣianis intelligi debeant intdicti.temerarie nõ audeo affirmare licet multi textus id videant᷑ ſo⸗ nare.vt illecti eaꝝ doctrinaꝝ blandicijs reſipiſcant aliqui qͥ eaꝝ vinculis aſtrictivelut bos ad victimam Dducerẽtur.Tali ʒelo ĩpulſus vt credo nõ mediocrit᷑. tali facultate inſtructus beatiſſimꝰ Hiero.ſcripſit de filio ꝓdigo ad Damaſum papã.Demonũ cibus eſt carmina poetax.ſecularis ſcĩa rethoꝛicoꝝ pompad⸗ box. Nulla ibi ſaturitas veritatis. nulla ibi refectiſo iuſticie reꝑit᷑. Studioſi eaꝝ in fame veri ⁊ virtutũ pe nuria pſeuerãt.Pꝛohibitio nõ diſtinguit᷑ a pꝛecepto niſi qꝛ illð affirmatiuũ vt honoꝛa patrẽ ⁊ matrẽ.hoc negatiuũ.vt nõ occides.Et ſᷣm hoc credũła ſanctis Setok ſe nconambi r.ſicut ad ꝓpoſuũ Hieroni. cribit augꝰ. Pulcrioꝛ eſtveritas xpianoꝝ q; PHelena lectiones ethnicoꝝ codicũ phibite multis de cauſis ita tamẽ vt oĩs pꝛobibitio cõditionalis intelligat᷑ ⁊ ñ abſoluta. Cauie autẽ ſunt iſteꝛ ſimiles. Si qͥ foꝛent melioꝛibo obligativt ſacerdotes qͥ debẽt cure aĩarum vacare.vt c.ſacerdotes.di.ea. Itemvbi de ſumptibo de quibo debẽt pauꝑes ſuſtẽtari.tales litere emerenĩ ſoluẽdo doctoꝛibo vl libꝛos acqͥrendo.vt in c.Legãt di.ea. Itẽ cum pꝛoptet taliũ literarũ amoꝛẽ litere ſa⸗ crecõtemnerẽtur⁊ negligerent᷑.vt inc. UVino inebꝛiã tur.di.ea. Itẽ ſi cauſa vanitatis cõtingeret frequenta ri p̃dictas.vt in ca.nõne.di:ea. Item ſi ad inanẽ glo riavel qðuis viciũ inclinarẽt legentes. Idẽ ⁊ foꝛtiꝰ ſi deducerẽt ad erroꝛẽ. Ad qð facit.c.ideo.di.ea.Dẽs vt plurimũ bec mala ex pꝛefatis lecturis pꝛoueniũt ſicut exẽpla patiẽtia⁊ conſcie pꝛopꝛie clamãt.phibite pᷣſumũt᷑ in plunbo.Et ideo dñt deteſtari.ſennonibo vilipendi.carũq; ſectatoꝛes increpari.nõ quia in ſe male.ſed qꝛ media ſunt ad deuiandũ a deo. Undeꝛ Bꝛeg.ſidei ʒelatoꝛ deuotus Titi liuij viri maxie elo qjuẽtis libꝛos quotq̃t repire potuit cõbuſſit. Uſus autẽeſt ſm aug.⁊ magiſtrũ in pꝛio ſen.diii.id qð in vſum venerit inferrein id quod fruendũ eſt.i.in deũ mediatevel immediate. Sicq; oĩs vſus licitus eſt. ⁊ abuſus ulicitus Sic igit᷑ qui ſtudẽt in gẽtilibo doct᷑ nis pꝛopt᷑ deũ.hi illis vtant᷑ ⁊ licitũ eſt eis.ĩmoꝛ me⸗ ritoꝛiũ.qͥ vero obvanitatẽ vel aliquẽ aliũ finẽ. hi eis abutütur.⁊ illicite ſtudent in eis. Et qꝛ cõiter hoĩes abutũtur,ideo cõmuniter tales repbendũtur.· apitulũ octauũ. De temerario iudicio. FEmerarium iudicium ꝑbia ꝓcedit. Ubi ſciẽdũ ſᷣm b.tho.ij.ij.q tovocabulo extendit᷑ ad ſignificãdũ oẽm determiatõ nem in qᷣbuſcũq; ſiue in ſpeculatiuis ſiue pꝛacticis. Ungdeꝛ dicit᷑ ꝗ cecus nõ poteſt iudicare de coloꝛibo. nec infirmꝰ? ppter guſtũ infectũ de ſapoꝛibꝛ. Ipſum autẽ iudiciũ pꝛout eſt actus iuſticie tripłr reddit᷑ vi⸗ cioſum. Pꝛimo cũ qͥs iudicat de his in quibo nõ habet ptãtem.puta cũ quis in iudicio examiat cam eius qui nõ eſt ſibi ſubditus ⁊ cõdemnat vel abſol⸗ uit eũ per ſentẽtiã.vt laicus clericũ.vel qui nõ habet regimẽ condẽnat aliũ qui ſibi nõ ſubdit᷑. Et hoc di- cit᷑udiciũ vſurpatũ ꝑtinẽs ad pᷣſumptõem de qͥ ſu⸗ pꝛa in caplo de pᷣumptionib. Secundo reddit᷑ iudiciũ vicioſum cũ quis habens regimẽ ⁊ poteſtatẽ ſuꝑ eum quẽ iudicat nõ ſᷣm iura determinatreddẽs vnicuiq; quod debitũ eſt condẽnando.ſ.reum. ⁊ab ſoluendo innocẽtem.ſed iniuſticiã facit amoꝛevel ti-⸗ moꝛe ductus odiovel cupiditatevel ignoꝛãtia culpa bili.⁊ dicik iudiciũ puerſuʒ ſeu iniuſtũ.Et de hoc ſu pꝛa.ti.i.ca.xix.de iniuſticia. Tertio mõ cũ qͥs pę- cedit ad iudicandũ de alio ex leuibo ſignis⁊ cauſ⁊ ñ ſufficiẽtibo ad cognitõem facti.⁊ dicit᷑ iudiciũ ſuſpi⸗ cioſumvel temerariũ.⁊ de hoc nũc agit᷑ alis duobꝰ omiſſis.Quod qꝛvicioſum ꝓhibet aplłs.i.ad Coꝛĩ. iiijeNolite añ tꝑs iudicare quſq; veniat dñs. DHui⸗ quod eſt ſpeciale pctm̃.ex curioſitate ⁊ ſu lx/ꝙ iudicii ſᷣm ſuã pꝛima impoſitõem ĩpoꝛtat deter minatõem rectã iuſtoꝝ.i.eoꝝ q ſunt iuſta. Sʒ ãplia — = —, N ——— u —— — g4 hn is⸗ n N b Capitulũ Octaunñũ vicij.vt dicit ri.pene nullus reꝑitur ĩmunis.ſzj cle ricus religioſus.⁊ laicus.rectoꝛ ⁊ ſubditꝰ eo inuoluit Sed ꝑ hoc cũ eſt crimĩale cõdemnat᷑. Uñ xpᷣs Luce vi.Nolite iudicare.⁊ nõ iudicabimini. Nolite condẽ nareꝛ nõ cõdemnabimini.i.nolite iudicarevt condẽ⸗ netis.i.reputando dignum.hoĩem damnatõe de eo de quo nõ eſt certũ. Unde pſal.Feci iudiciũ ⁊ iuſtici⸗ am.i.iuſtũ iudiciũ⁊ rectũ.nõ tradas me calũnianti⸗ bus me ſuꝑbis ps.cx viij.id eſt nõ tradas me pꝛopt hoc demõibo ſuꝑbis. qͥ accuſant q̃tidie bonos falſo tñ⁊ hec dicit᷑ calumnia.ſicut diabolꝰ falſo accuſauit ob dño dicẽs. ꝙ pꝛopt᷑ pꝛoſꝑitatẽ ei ſeruiret. Job.i. bi ampliando materia. Nota ꝙ triplex eſt iudiciũ temerariũ. Pꝛimũ de pꝛoximo ſuo. Secunduʒ de domino deo. Tertium de ſeipſo. Muantũ ad pꝛimn de ... I. quo pꝛincipalłr intendit. Nlota iudiciũ temerariuz eſt cũ aliqͥs opus pꝛoximi de q̊ nõ habet ſufficientia indicia ad cognoſcendũ.vtrũ bonũ vel malũ ſit ĩ mẽ te ſua firmiter eſtimat ſeu determinat illð eſſe malũ. 2 ðꝛ eſſe iudiciũ ſuſpicioſum ſeu temerariũ Circa qð triavidẽda ſunt. Pꝛimo deeiꝰcauſa. Scõðo de eiꝰ malitia.ſ.quãta ſit. Tertio qᷓre ꝓhibita Quã⸗ tũ ad pꝛimũ.ſicut dicit Tullius,.ſuſpitio ĩpoꝛtat opi nionẽ mali q̃ ex leuibo indicijs pcedit. Et ↄtingit ex tribo.ſᷣm b. Tho.ij.ij.q.lx.arti.iij Uno mõ ex hoc ꝙ aliquis in ſeipſo malꝰeſt.Et ex hocipſo ꝙ cõſci ẽ ma licie ſue facilr de alijs male opinat᷑.ſᷣm illð Ecchaſ.x Stultus.i.pctõꝛ invia ambulãs cũ ipſe ſit inſipiẽs oẽs exiſtimar inſipiẽtes.Auarus cũ ſit aſſuetꝰfrau⸗ dibo⁊ mẽdacijs in emẽdovelvendẽdo oẽs emẽtes et vendẽtes credit ſilia facere. Luxurioſus qͥ reſpicit iu uenes⁊ loquit᷑ mala intẽtione laſciua.ita qͥs videt re ſpicerevel loqui cũ hmõi.malũ idẽ iudicat. Sʒ nõ ſe quit᷑ ꝙ ſi ipſe malꝰeſt alij ſint mali.⁊ ſi eſſent mãifeſte mali.nõ tñ ſꝑ malefaciũt ⁊ mala intẽtione Scðo mõ ꝓuenit hoc ex eo ꝙ quis male afficit᷑ ad alrerum Cũ eĩ quis ↄtẽnit aliũ vel odit.vel iraſcit᷑. vel ĩuidet eæx leuibo ſignis opinat᷑ male ð ipſo:qꝛvnꝰqͥſq; facilłr credit qð appetit.qꝛ igit᷑ male affectus ad aliũ appe tit ſibi malũ pꝛomptꝰ eſt ad cogitandũ malũ de eo. Ad hoc facit qðᷣ ait Hiero. O inuidia pᷣmũ tui moꝛ dax quidã ꝓ nefas noĩe xpᷣiani relicta trabe in oclo pꝑp Hais in alieno feſtucã q̃rũt.i. ex hoc qð ĩuidẽt alijs ð uibo defectibo iudicãt ⁊ condẽnant eos. Tertio mõ ꝓuenit hoc ex lõga exꝑientia. Uñ ðt phũs.in.ij. ethicoꝝ ꝙ ſenes ſunt maxime ſuſpitioſi.qꝛ multotiẽs ſunt exꝑti alioꝝ defectꝰ. Pꝛime due caule ſuſpitõnis manitfeſte ꝑunẽt ad ꝑuerſitatẽ affectꝰ. Terna vero di minuit rõem ſuſpitõis.vñ etiã pctm̃.De his ãt q̃ de ſe ſunt mala.vt blaſphemie.homicidia. adulteria.et hmõi.vt dicit Beda.licet nobᷣ ſuſpicari⁊ iudicare ma la.ĩmo ↄtrariũ facere.i.eſtimare ea vt bona⁊ꝛ licita eẽt pctm̃⁊ erroꝛ ꝑiculoſus.Uñ.xi.q.iij.ðꝛ.⁊ eſt ſniĩ Pie ro.Si qͥs dixerit iuſtũ.ſ.opꝰiniuſtũ⁊ iniuſtũ iuſtũ. vterq; abomĩabilis eſt apð deũ.ſed nullꝰ eſt aboĩa⸗ bilis apð deũ.niſi pꝛopt᷑ moꝛtle.ergo hoc ẽ moꝛtale. Vñ dicit ibi glo hoc intelligi᷑ vno mõ cũ qͥs dicit vicia eſſevirtutes:vel ecõuerſo.talis moꝛtalr peccat. Et ↄſonat hoc ei qð dicit Aug.ſuꝑ eplamad Coꝛĩ. ſcʒ ꝙ errare in rebus neceſſarijs eſt moꝛtale pctm̃ cũ quis.ſ.iudicat ſeu putat opꝰbonũ eſſe malũ⁊ ecõuer ſo. nam qlibet adultus tenet᷑ ſcire hoc bonũ illõ ma lü.hec in glo.qdð intelligide neceſſarijs ad ſalutem quoꝝ tranſgreſſio vel omiſſio eſt moꝛtale.ſecꝰde veni alibus. In ſũllis eĩ neceſſarijs ad ſalutẽ.vt dicit Hie⸗ ro.parũ diſtat a vicio deciꝑevel decipi poſſe xpᷣianũ Et ad eos dirigit᷑ illa impꝛecatio.Eſa.v. Ve qui di citis ſcʒ in coꝛdeveſtro bonũ malũ⁊ malũ bonum⁊c Non tamẽ cõtinue peccat moꝛtalr qui errat in neceſ⸗ ſarijs.ſed pꝛo illo tpe qͥ omittit vel negligit addiſcere illa m tho. Quantũ ad ſecundũ.i.de malicia q̃n ta ſit.ſ.vẽiale vel moꝛtale.ota ſᷣm b.tho.vbi ſupꝛa ꝙ triplex eſt gradus ſuſpitiõis. Pꝛimus eſt cũ qͥs ex leuibo indicijs incipit dubitare de bonitate alicꝰ. vt cũ videns pꝛobũ virũ⁊ religioſum ridere.vel dure loqui alicui.vel aliqð ſolaciũ dicere incipit cogitare illũ eſſe leuẽ⁊ nõ ita ſanctũ ſicut cõiter tenet᷑. ⁊ hoc eſt veniale⁊ leue peccatũ. Pertinet eĩ hoc ad tentationẽ humanã ſine qua vita iſta nõ ducit᷑ vt habet᷑ in glo. ſuꝑ illð.iiad Coꝛin.iiij. Nolite ante tempus iudica⸗ re. Secũdus gradus eſt cũ aliquis pꝛo certo ma liciã alrerius eſtimat ex leuibus indicijs. ⁊ hoc ſi ſit de aliq̊ graui.i.moꝛtali erit moꝛiale tale iudiciũ.qꝛ ñ eſt ſine ↄtẽptu ꝓximi int᷑ioꝛi.ſicut ſi qͥs ex hoc ꝙvidet hoĩem bone fame vel quẽ ignoꝛat cuiꝰcõditõis ſit.lo quentẽ cũ muliere quꝗ nõ cognoſcit.in loco honeſto ⁊ mõ modeſtoꝛ firmit᷑ in mẽte exiſtiat eos loqͥ de tur pibo vl intẽtõe pꝛauavt inducat ad malũ.cũ hoc age re ſit moꝛtale tale iudiciũ eritilli peccatũ moꝛtale Si mitłtr ſi qͥ videns hoĩem comedentẽ pluries. vł hoꝛa pꝛima in die q̃ eſt ieiuniũ eccłievt in quadrageſima ⁊ cũ nõ cognoſcat eũ nec ſciat motiuũ eiꝰ ad comedẽ dũ firmit᷑ in aĩo credit ꝓ peccet moꝛtalr.⁊ ꝙtrãſgre⸗ diat᷑ pᷣceptũ ecclhie.peccarʒ ipᷣe iudicãs moꝛtalraꝛ p̃ᷣt hr̃e legitimã cãm nõ ieiunadi.vt infirmitatẽ vel mul tũ laboꝛẽ neceſſariũ⁊ hmõi.in q̃ caſu nõ peccet nõ ie iunãdo nec trãſgredit᷑ mãdatũ ecclie. Secꝰãt eẽt cuʒ iudicaret ꝑ pᷣſumptõʒvidelʒ ꝙ ſi tal omittit ieiuniuz ſine cã legitima peccet moꝛtalr in trãſgrediẽdo pꝛece pta ecclie.de hoc tñ nõ iudicat vtꝝ hẽat caãm legiti⸗ mã vel nõ cũ neſciat. Sili cũ qͥs ex eo ꝙ aliqs nõ cõ uerſat᷑ domeſtice cũ aliquovt pus. vel oñt aliquam irã ad eũ.p eerto credit ꝙᷣ hẽat odiũ moꝛtale ad illũ. moꝛtalłr peccat.lõ enĩ oĩs ira vel indignatio ẽ odiũ Sʒ cũ qͥs hʒ ſigna ſatis vꝛgẽtia ſeu ꝓbabilia malicie alteriꝰ vtputa qꝛ ẽ male fame.depᷣhẽſus plies in tali vicio loqͥ ? ſuſpectꝰ cũ ſuſpecta in loco⁊ tẽpe ſuſpecto. nõ eẽt moꝛtale.Tñ cauendũ eſt etiã tũc a iudicio ni ſi ſit ſuſpicioviolẽta q̃ facit hoĩem ↄuictũ in foꝛo con tẽtioſo. Uñ glo.dicit ſuꝑ illud. Nolite iudicare Et ſi ſuſpitões vitare nõ poſſumꝰqꝛ hoĩnes ſumꝰ:iudicia tñ.i.diffinitiuas firmaſq; ſentẽtias ↄtinere debemꝰ. Si qͥs autẽ iudicat aliquẽ det᷑minateꝛ cenitudinali ter de pctõ veniali ſine ſufficiẽtibo ſignis veniali pec cat. Uñ ſaluatoꝛ ait Mathei:vij. In quo iudicio iu dicaueritis.ſ.de moꝛtalivel veniali iudicabimĩ.ſcʒ ⁊ vos a deo. Sʒ qd ſi qͥs ex aliq bo ſignis exterioꝛibus iudicat aliquẽ ſuꝑbũ:iracundũ.vel guloſuʒ. n⸗ -ð que ſuntvicia capitalia. Cidet᷑ dicendũ ꝙ ſi iudicat illã habere talia vicia ſecundũ paſſionẽ vbi frequent ⁊ cõiter eſtveniale.nõ ſᷣm rõem deliberatã in moꝛtali coiter eſtveniale. Tertiꝰ gradus ſuſpitiõis eſt cuʒ aliquis iudex ꝓcedit ex ſuſpinõſbo ad ↄdẽnandum aliquẽ et hoc directe eſt cõtra iuſticiã.vnde⁊ moꝛtle. E ſt enĩ iuſticia⁊ iniuſticia pꝛopꝛie circa oꝑatoes exte rioꝛes. ⁊ iõ tunc iudiciũ ſuſpicioſum ꝑtinʒ directe ad iniuſticiã quãdo ad actũ exterioꝛẽ pꝛocedit vt in foꝛo cauſarũ. Sed iudiciũ ſuſpicioſum interius in mente ꝑtinet ad iniuſticiã reductiue ſm qð cõparat᷑ ad exte rius iudiciũ ſicut actus interioꝛ ad exterioꝛẽ vt cocu⸗ piſcentia ad foꝛnicatoe.⁊ ira ad homiciũ. Pꝛohibet aurẽ in iure indicẽ iudicare ex ſuſpitiõibo. Unð dicit Melchiades papa. Pꝛio ſuꝑ oia diligẽt᷑ inqrite vt cũ iuſticia⁊ claritate diffiniatꝭ.nullũ iudicetis ſuſpi⸗ tionis arbitrio.ſed pꝛimũ ꝓbate.ij.q.i.pꝛio vbi dicit glo. ꝓg triplex eſt ſuſpitio. Pꝛi eſt temeraria q ſcilʒ oꝛit᷑ ex leʒibo indicijs vt cũ ex locutõe aliquaꝝ ꝑſona rũ leuiũ dicit᷑ malũ de aliq̊.⁊ de hac intelligit᷑ qd di⸗ ctũ eſt.vñ reſpuenda eſt.qꝛ nõ facit ppatöem. Se cunda eſt ꝓbabilis vt cũ oꝛi᷑infamia de aliq apð eti am graues ꝑſonas.hec etſi nõ facitſi ufficientẽ ꝓbatõ nem inducittñ purgatõem qua pᷣt pᷣlatus exigere. vt ij.q. v. Pꝛeſul. Tertia eſtviolenta.vt cũ reꝑitur ſu ſpectus cũ ſuſpecta.nudꝰ cũ nuda in eodẽ loco. hec quia cõuincit inducit condẽnatõem tanq; ſufficiẽter pꝛobatũ ſit.vt.xxxij.q.i.Dixit dñs. Qð iudicari nõ debeat ꝑ ſuſpitões ſed ꝑ ſufficietes ꝑbatões oſtendit Euariſius papa dicẽs.Si deꝰoĩm cõditoꝛ ſodomo⸗ rũ mala quoꝝclanioꝛvſq; ad celũ ꝑuenerat oĩa ſciẽs pꝛius nec crederenec iudicarevoluit qᷓ ipſe ea cũ fide libo teſtibo diligẽter inueſtigãs que audierat ope cõ⸗ pꝛobaret.os qᷣ ſumus hoĩes⁊ pctõꝛes quibo inco⸗ gnitꝗ ſunt occulto iudicia dei. hec pᷣcauentes nulluʒ ante derã iuſtãq; pꝛobatõem iudicare ⁊ dãnare debe mus. ij.q.l. Deus oĩpotẽs. Quãtũ ad tertiũ ſcʒ ꝗͥ re ſit phibitũ iudicare ex ſuſpitõe. Rñſio.qꝛ ex hoc ſe quit᷑ triplex malũ.Nãa cõtemnit pꝛoximũ.vſurpat ðᷣi pꝛopꝛiũ ledit ſeipʒ. Oð homo cõtemnat pꝛoximũ ex iudicio ſulpicioſo ſic declarat. be. tho. ij. ij. q lx. Ex hoc ꝙaliquis hʒ malã opinionẽ de aliq ⁊ abſq; ſuffi cienti cauſa iniuriat᷑ ei? cõtemnit ipʒʒ in mẽte ſua.nul lus autẽ dʒ contẽnere pꝛoximũ vel qðcũq; nocumen xũ inferre abſq; cauſa vꝛgẽte.qꝛ hoc eſt cõtra caritatẽ pꝛoximi. Etideovbi nõ appareãt manifeſta ſigna de malicia alterius debemꝰeũ vt bonũ hr̃e. Uñ aplus. Ro.xiiij.Qui nõ manducat manducãtẽ non ſpnat. ſcʒ iudicondo ipᷣm malũ⁊ guloſuʒ. vel idolatra q̊ad idolotica.⁊ q manducat nõ manducantẽ nõ iudicet vt ſuꝑſtitioſum ⁊ hmõi.Si qͥs obijceret ꝙ iudicium magis dʒz eſſe de eo qð in pluribo aecidit qᷓ; de eo qð in paucioꝛibo.ſed in plibo accidit ꝙ hoĩes male agũt Nã dicit᷑ Eccłs.i.Stulroꝝ infinitꝰ eſt nũerus.ꝓni enĩ ſunt ſenſus hoĩm⁊ cuncta cogitatio ad malũ ab adoleſcẽtia ſua.vt ðꝛ Beñ.vi.ergo potiꝰdʒ dubiũ fa⸗ ctũ hoĩs iudicari in malũ q; in bonũ.qꝛ ſic minꝰfal⸗ let᷑ cũ falli ſit malũ intelleciꝰpꝛopt᷑ falſitatẽ Rñt bea. Tho.vbi ſupꝛa ar.iiij. ꝙ q;uis hõ dubiũ factũ ĩ me lius interpᷣtando freqntius fallał tñ meliꝰẽ ꝙ frequẽ tius hõ fallat᷑ hñdo bonã opinionẽ de malo hoĩe qᷓ ꝙ rarius fallat᷑ habendo malã opinionẽ de bono ho mine.qð cõtingeret ſi dubia in partẽ peioꝛẽ interpᷣta rent᷑ Nam nulla iniuria fit alicui ex pꝛio.ſed ex ſcõᷣo vtiq;. Sʒ neq; etiã in hoc falli ꝑtinet ad malũ intel⸗ lectus iudicãtis bonũ de malo hoĩe in facto dubio. Alið eſt enĩ iudicare de rebo.alið de hoĩbo. Nã ĩ iu- dicio de rebo attendit᷑ ibi ſolũ bonũ iudicãtis ſi vere iudicet.ſ.put eſt.⁊ malũ ſi falſo iudicet.qꝛ bonũ ĩteł lectus eſtveꝝ.⁊ malũ eſtfalſum ſᷣm phũʒ in.vi.ethi⸗ coꝝ.Ipſi autẽ rei de q̃iudicamꝰ nil nocet q̃litercũq; iudicemur⁊ iõ dʒ hõ niti vt de rebo iudicet ꝓut ſunt. Sed in iudicio qͥ iudicamꝰde hoĩbo pᷣcipue attendit᷑ bonũ⁊ malũ ex pte eiꝰ de qͥ iudicat᷑.qͥ in hocipᷣo ho⸗ noꝛabił habet᷑ ꝙ bonus iudicat᷑: ↄtẽptibiłſi malus iudicet᷑. Et ideo debemꝰattendere in tali iudicio poti us ꝙ bonũ iudicemꝰ hoĩem niſi maniteſta rõ oñdat ↄtrariũ.Jpᷣm autẽ falſum iudiciũ hoĩs bene iudicã tis de malo hoĩe nõ ꝑtinet ad malũ intellect ipſi ſiẽ nec ad ꝑfectõem eiꝰꝑtinet cognoſcere veritatẽ ſingu⸗ lariũ cõtingentiũ.ſed magis ꝑtinet hocad bonũ effe ctũ hoĩs ſᷣm caritatẽ iuxta illð.uiad Coꝛi.xiij. Chari tas nõ cogitat malũ.ſ.de ꝓxtimo. Scðoex iudicõ hmõi ſuſpitioſo vſurpat᷑ dei pꝛopꝛiũ. Dicit᷑ enĩ diſt. xxxij. Erubeſcant. Occultoꝝ cognitoꝛ⁊ iudex eſt deꝰ ideo ſolus habet iudicare de occultis.qꝛ ſolus nouit occulta.ſm illð qð ait Salomõ.Tu ſołnoſti coꝛda filioꝝ boĩm.⁊ illð.ij.pał.vi. Hoĩes vident que ſoꝛis ſunt. deus autẽ intuet᷑ coꝛ Cum igit᷑ in his que deſe mala nõ ſunt ſed de genere bonoꝝvt elemoſine. ieiu⸗ niũ⁊ hmõi.vel indifferẽtia. vt comedere bibere loqͥ ⁊ hmõi.malicia eoꝛũ.i.ꝙ ſint male facta ꝓcedat hoc ex mala intentõe facientis.⁊ intẽtio ſit occulta.Jõ iudi⸗ cans male de aliquovſurpat deo iudiciũ ſuũ vñ val de ſuꝑbo⁊arrogans.Etideo dicit apłs Ro.xuij Tu autẽ qͥs es qͥ iudicas alienũ ſeruũ.i.qnõ pᷣſumis iu⸗ dicare coꝛ alteriꝰqð deo reſeruat᷑. Pertinet etiã ad te⸗ merariũ iudiciũ ꝙ aliquis qui eũ qͥ nunc malus eſt maniteſte velit iudicare dãnandũ niſi ꝑ pᷣſuppoſitõʒ ſcʒ ſi ꝑſeueret in malo.Põt enĩ qͥlibet q;tumcũq; ma lus cõuerti ad dñm. Uñꝛ leo papa dicit Nemo ẽ de ſperãdus dũ eſt in hoc coꝛꝑe cõſtitutus.hoc eni eſſet iudicare de futuris quoꝝ cognitio deo eſt nota Sʒ⁊ de pᷣteritis malis ꝓximi q̃ nouimꝰnõ debemꝰiudica re.ſ.ꝙ ꝑſeuerʒ in eis niſi hoc appareat.ſed eſtimare ꝙ penitueriĩt. Nã vt ðꝛ.i.q.vij.ſancimꝰ.Nemo iudica⸗ dus eſt immemoꝛ ſalutis ſue. Pꝛo regula igit᷑ iuris habet᷑ ꝙ dubia ſunt in melioꝛẽ ꝑtẽ interpᷣtãda.extra de re. iur.c.eſtote Ubi etiã nota ſᷣm b.cho.vbi ſupꝛa ꝙ interpᷣtari in melioꝛẽvel deterioꝛẽ ꝑtẽ ↄtigit duptr. Vno mõ ꝑ pᷣſuppoſitõʒ.alio mõ ꝑ determinatiõem. Scðm pꝛimũ modũ.ſ.pᷣſuppoſitõis tũc cũ debemꝰ aliquibo malis adhibere remediũ ſiue alienis ſiue no ſtris.ad hocvt ſecurius remediũ adhibeat᷑ dʒ pᷣſup⸗ poni qð detenꝰ ẽ.qꝛ remediũ qð eſt efficaxꝰ maius malũ multomagis erit cõtra minꝰ.Et ſic bonꝰ neſci ens ſi adhuc vere penituerit.decõmiſſis iudicãs ꝑ pᷣ ſuppoſitõʒ acſi nõ penituerit ſufficiẽter.iteꝝ Pie do let.iuxta illð Job.ix. Uerebaroĩa oꝑpa mea Etvidẽs ꝑſonã ignotã vel ꝓcliuẽ ad malũ tollã ante eũ.quod — — —2-——— „ mm om-— — — — — —.— —, —. — — — — 1 ℳ 49 poſſet furari vel vnde poſſet maleagerenõ iudicãdo illũ malũ determinate ſed pᷣupponendo ꝓꝙ eſſe poſſʒ ſibi et mibi pꝛouideo. Secundũ aliũ modũ.ſ.deter⸗ minatois ſic dubia in melioꝛẽ patẽ ſunt interpᷣtanda Quantũ ad tertũ ꝑ hmõi iudiciũ ledit homo ſeipᷣm Naʒ vt dicit aug.de occultis alieni coꝛdis temere iu⸗ dicare peccatũ eſt In quo eĩ aliũ iudicas ait apłs ad Ro.ij.teipᷣm condẽnas.iebi noces cõmittẽdo pctm̃ vnde punieris.Quãtũ eĩ hoc diſpliceat deo oñ ditur ꝑ punitionẽ.Legit᷑ enĩ in vitiſpatꝝ ꝙ cũ duo germãi ſimł in heremo habitarẽt ad ſeruiendũ deo,. ad tantã puritatẽ.mẽtiſq; ꝑfectõʒ venerãt vt ad placitũ ſuũ vi derẽt alter alteriꝰgrãm ꝑ ſplẽdoꝛẽ quendã extra reful gentẽ ſuꝑ eos. Acciditvt die qᷓdã irẽt ad viſitãdũ pa tres ꝑ heremũ⁊ cũ minoꝛ ex eis videret vnũ ex uł pa tribo comedentẽ ſexta feria in hoꝛa tertiaꝝ iudicauit illũ trãſgreſſoꝛem ieiunij.qð tũc habebat᷑ vt pᷣceptuʒ Reuerſus igit᷑ ad cellulã pꝛopꝛiã cũ maioꝛ oꝛãs opta ret videre ſplẽdoꝛẽ ſolitũ ſuꝑ frẽʒ minoꝛẽ nilvidere po tuit pꝛopt᷑ qð vocauit eũ⁊ ſciſcitatꝰeſt ſi in aliq̃ eũ cõ ſciẽtia remoꝛderet.nã mirabat᷑ ꝙ nõ videbat lucẽ ſuꝑ eũvt pᷣus.illevᷣo diligẽtiꝰ pſcrutas ↄſciam ſuã denul loſinqt recolo niſi ꝙ vidẽs talẽ prem comedere añ ho⸗ rã male ſuſpicatꝰſum de eo ꝙ intelligẽs maioꝛ illud temeraniũ iudiciũ fuiſſe cãm illiꝰſubtractõis gr̃e.iu⸗ ſtã eĩ cãm potuit habere ule ſoluendi ieiunium. ⁊ ſic non peccare.penitentiã egit cum eo.⁊ redijt ad luceʒ pꝛiſtinam. Item in vitaſpatrum cum duo fratres ſa tis iuuenes et apparentes diſcurrerent pꝛedicando verbum dei acceſſiſſentad quandam deuotiſſimam mulierẽ.audita fama ſanctitatis ſue. poſt diuina col loquia cõmendantes ſe oꝛatiõibus ſuis abierũt.Illa videns illos ita iuuenes cepit ſuſpicari et heſitare de puritate et bonitate illoꝛum quaſi nõ poſſent in tan⸗ to diſcurſu puritatem ſeruare. pꝛopter quod cũ oꝛa⸗ tioni ſe dediſſet per ſpacium tempoꝛis ſentiẽs ſe ari⸗ damꝛ⁊ non guſtare ſolitã dulcedinẽ cum miraretur ⁊ pie cõquereret᷑ de tanta aniditate. demum apparuit ſibi beata Maria dure arguẽs eam de temeraria ſu⸗ ſpitione contra fratres ſuos dicens ꝙ eſſet fufficiens in mundo ↄuerſantes conſeruare eos.⁊ ꝙ pꝛopterea ula dulcedine pꝛiuata fuerat. Suꝑ quo penirens de temerario iudicio eos in veneratiõe habuit. Exem⸗ plũ etiam de heremita qui iudicabat Gꝛegoꝛium in papatu delitiarni quõ fuit ſibi declaratũ. Duantu ad ſecundu ꝗF. I. pꝛincipale ſcilicʒ iudicium quo iudicat᷑ deus temera tie ab homine Sciendum quod temerarie iudicant de deo qui in paſſione poſiti arbitrantur deum non eſſe iuſtũ.vt illi qͥ dicebant pꝛouerbiũ illud Patres noſtricomedebant vuam acerbam. ⁊ dentes filioꝛũ obſtupeſcunt.id eſt ſunt alligati.vt vulganiter dicit᷑. id eſt patres noſtri peccauerunt⁊ nos poꝛtabimꝰ pe⸗ nam pꝛo eis Eʒechi.xviij. quod eſſe falſum oſtendit dominus dicens. Filius nõ poꝛtabit iniquitatẽ pa⸗ tris.id eſt non luet penam pꝛo eo. nec pater iniquita tem filij.ſed vnuſquiſq; in in iniquitate ſua moꝛietur quod verum eſt quo ad penam tangentem animam MU. ſeu in alia vita Nam pena tempoꝛali ſm iuſticiã di uinam et humanam punitur vnus pꝛo alio ec cauſa varia. Judicium autẽ temerarium eſt quo arbitranꝰ tur aliqui deum non parcere penitentibus quando graue eſt peccatũ.quod falſum eſſe oſtendit Ps.pſal mo.l.dicens.Tibi ſoli peccaui⁊ malum coꝛam te fe⸗ ci.vt iuſtificeris in ſermonibus tuis.⁊ vincas cuʒ iu dicaris.Que locutio obſcura eſt. ⁊ ideo exponenda. Eſt igitur vnus intellectus ſᷣm beatũ Thomã. poſt glo.ſuper epiſtolam Roma.iij.vbi ponitur hec auto ritas ſic.Ego peccaui tibi ſoli:.id eſt quia rex ſum nõ habens ſuperioꝛẽ hominẽ qui me puniat de adulte⸗ rio et homicidio cõmiſſo.id eſt tibi deo reſeruat᷑ pec⸗ catũ meum puniendũ malum coꝛam te feci:id eſt ſci enteret ſi alij ignoꝛauerintvł coꝛam te.id eſt cito a te reſpectus oculo miſericoꝛdietue ad te conuerſus.ab hoc ergo peccato munda me quia ↄgnoſco.id eſt do leo ⁊ peniteo quod ſupꝛa petierat.⁊ hocvt iuſtiſiceris in ſermonibus tuis ⁊ vincas cum iudicaris:ſcilicʒ ex hoc ſequetut hoc bonum eſt.quia iuſtificaberis. id ẽ luſtus manifeſtaberis.id eſt verax in ſermonibo tu⸗ is in quibo veniam pꝛomittis peccatoꝛibꝰconuerſis non ſolum illo ſermone Eʒech.xviij Peccatoꝛ in qua cũq; hoꝛa conuerſus fuerit⁊c.quia hmõiverba ps.ſpᷣ us fuerũt dicta anteverba Eʒech. Sʒ etiã illo ſermo ne quo dicit᷑ euit᷑.xxvi.Oꝛabũt pꝛo unpietatibo ſu is ⁊ recoꝛdaboꝛ federis mei.Et deut᷑.xxx.Si ductus penitudine reuerſus fueris ad deũ reducet te dñs de us tuus⁊ miſerebit᷑ tui.⁊ vincas.id eſt vinces opini onem hominũ falſo eſtimatiũ cum iudicaris ab eis. id ẽ eſtimaris ꝙ nõ parces peccatũ dauid łalijs pec catoꝛibo ita ꝙ lyvt hic tenet᷑ cõſecutiue nõ cauſatiue. Aliꝰſenſus eſt vt ly vt retferat᷑ nõ ad illð munda me ſed ad illð tibi ſoli peccaui cõſecutiue tamẽ non cau⸗ ſatiue.⁊ eſt ſenſus.ij.Regũ.xij Ego peccaui tibivt iu ſtificeris in ſermonibo tuis.id eſt ex peccato meo cõ⸗ ſecutum eſt.quia tu appares iuſtus.id eſt fidetis. et verax in tuis ſermonibo id eſt pꝛiomiſſionibo.nõ fran gens ipᷣa⁊ cõtrafaciẽs pꝛopter peccatũ meũvel alioꝛ Pꝛomiſerat enĩ deus dauid ꝙ regnũ ſuũ ſtabiliret ineternũ.ij.Regum.vij.que pꝛomiſſio erat implen⸗ da per incarnatõem chꝛiſti.ſed a quibuſdam diceba tur ꝙ pꝛopter peccatũ dauid non eſſet deus illã ob⸗ ſeruaturus.ſed quia talis pꝛophetia erat pꝛophetia nõ cõminationis que mutari poteſt ſi humana meri⸗ ta mutaãtur ſᷣm illud Piere.viij Repente loquar ad uerſus gentem.quia ad illa reſpicit.ſed erat pꝛophe⸗ tia pꝛedeſtinationis ſcᷣm quꝗ pꝛedicitur aliquid qᷓi omnibꝰmodis amolengum⸗A ideo ſi factum nõ fu iſſet quod pꝛomiſſum eſt. Dauid pꝛeiudicaret diui⸗ ne iuſticie.id eſt veritati.⁊ non appareret deus verax ⁊ fidelis in pꝛomiſſis omnimode implẽdis.Sed im plendo pꝛomiſſum illud etiã peccante.Dauid appa ret iuſtus.id eſtverax in ſuis ſermonibo pꝛomiſſoꝛijs ⁊ vincit opinionẽ falſam qua iudicatur mutabilis et non fſidelis in pꝛomiſſis. Et hec eſt expoſitio ſecunda ad pꝛopoſitũ apoſtoli ibi inducta Alic expoſitõcs di mutant᷑. Item iudicant alij deum temerarie eo ſcz affligat bonos ⁊ nõ pꝛemiet hic de quibus Bieur Malachie iij. Dixiſtis vanꝰ eſt qui ſeruit deo. 2 qð emolumentũ recepimꝰqꝛ mandatis e obediuimus Segd boc eſſe fallum temerariũ iudiciũ oſtendit ip ſe dicens laiere. Ouid vultis mecũ in iudicio conte/ dere. Oẽs dereliqᷣſtis mevñ qlibet meret᷑ gebennam ſolũ pꝛopt᷑ oꝛiginale.⁊ alias penas. ⁊ ideo nullꝰ põt cõqueri. Piere.xij. Juſtus quidẽ tu es.de peni.dliij Quid ergo. vbi ð; Quid ergo turbamur. nemovt dens malignos ꝓſpitatẽ habere turbet. Non eſt hic retributio malignitatis neq; virtutis.2 ſi aliquo mõ cõtingitvt aliq ſit retributio vel mallcievel virtutis ñi tñ ſᷣm qð dignũ eſt ſed ſimpłrveluti quidã guſtꝰiu⸗ ſticie vel iudicij. vt q reſurrectõeʒ nõ credũt talibo do ceon?. Ouãdo itaq; videmꝰmalignũ diteſcere. ñ ſub ruamur.⁊ qñ videmꝰ bonũ mala pati noõ turbemur. illic coꝛona illic ſupplicia.Eſt⁊ alia rõ qꝛ nõ pot ma⸗ lus in oĩbꝰ malus eſſe ſed hẽt aliq vona. Nec bon⸗ in oibo bonꝰeſſe ſed bʒ aliqua pctã. Quãdo ergo pꝛo ſperitatẽ hʒ homo malus malo capitis ſui eſt. Kum ergo ꝓ illis bonis paucis hic retributõeʒ accipit Ulic iã plenius puniet᷑. Potreſt etiã referri memoꝛia bo noꝝ ad mino:ẽ penã habendã.vt bona q inter mul ta mala fiũt ꝓficiant ad pntis vite vel future pᷣmium obtinendũ. ſed ad tolerabiliꝰextremi iudicij ſupplici um ſubeundũ. ſicut de fideꝛ ceteris que ſine charita te habentur. hec ibi. uatũ ad terti pꝛin S§. cipaſe.ſ.iudicando de ſeipᷣo temerarie.ðꝛ.i.Coꝛĩ.xi. Si noſmeripos iudicaremꝰnõ vtiq; a dño.iudicare mur. In iudicio hoc ꝓpꝛio pꝛimo opoꝛtet fieri diligẽ⸗ tem examinatõem.⁊ de hoc intelligit a utoꝛitas. Se cundo redargutõem⁊ punitõem in ſe de maniieſtis poc qͥlibet.iuxta illð ps. Feci iudiciũ⁊ iuſticiã. Tereõ poteſt fieri abſolutio vt ſcʒ qs pꝛo certo reputet ſe in⸗ nocetẽꝛ ſine moꝛtali.⁊ hoc nulli licet Et de hoc apo ſtoluð.i.ad oꝛin.iiij Mech meipᷣm iudico hec tho. ſuꝑ eplas: Sciendũ igit᷑ ꝙ tale iudiciũ eſt temera riũ. quãdo qͥs exiſtimat certuudinalreſſe ſe deo gra tumꝰ⁊ virtuoſum.qꝛ eũ nõ remoꝛdet cõſciẽtia de moꝛ tali. Unde ab hoc iudicio cauet ſibi apls dicẽs.i.ad Coꝛin.iiij Neq; meipᷣm iudico.i.innocentẽ pꝛo certo me nõ eſtimo. Cuius rõnem aſſignãs ſubdit. Nibil mihi cõſcius ſum.i.nõ habeo contcientiã alicuiꝰ pec cati moꝛtalis.ſed non in hoc iu ſtificans ſum.id eſt ñ ſufficit ad hoc ꝙ me iuſtũ vere pꝛonũciem.qꝛ pñt ali qua peccata in me eſſe que me latẽt iuxta illð põ. De licta qͥs intelligit. Sed hec.ſ.certitudo iudicij de coꝛ de alicuiꝰreſeruat᷑ ſoli deo.pꝛopterea ſubdit. Qui ãt iudicat me dñs eſt. ſᷣm illud pꝛou.xvi. Spirituũ põ deratoꝛ eſt dñs. Mam de hoie ðꝛ etiã quo ad ſeipᷣm. Nemo ſcit.ſ.ꝑ certitudinẽvtꝝ odiovł amoꝛe ſcilʒ dei ſit dignus.Eccłs.ix.qᷓ;uis enĩ quis videat ſe agerev tuoſa oꝑa⁊ frequẽter ⁊ delectabiliter ⁊ pꝛompte q ad debitum finẽ quod eſt ſignũ habitus generati.tamẽ quia actus virtutũ acquiſitaꝝ ſunt oĩno ſimiles acti bus virtutũ infuſarũ nõ poteſt qͥs ſcire vtꝝ talis actꝰ bonus pcedat a virtute pᷣciſe acqͥſita in ipo que non ſufficit ad ſalutẽ.aut virtute infuſa neceſſaria ed ſa⸗ lutẽ que eſt ex grã. Secundo eſt temerariũ iudicum de ſeipo cũ eſtimat ſibi licere iudicare de cũctis repu tans ſe ſpũ alem.pꝛo eo qð dicit apłs.iiad Coꝛi. ij. Spũalis oĩa iudicatꝛ ipſe a nemiĩe iudicat᷑ Temera riũ eſt enĩ⁊ pᷣumptuoſum vt qͥs reputet ſe ſpũalem. Nam ſᷣm tho.ſuꝑ dicta autoꝛitate dicit᷑ſpũalis cuiꝰ ſpiritus illuſtrat᷑ſᷣm intellectũ.⁊ inflãmat᷑ m affe⸗ ctũ a ſpirituſancto.qð ſciri pꝛo certo ñ poteſt. Nec in telligit᷑ illð apłi ꝙ ralis ſpũalis iudicet oĩa facta ho⸗ minũ etiã dubia.ſed ꝙ de ſingulis que ꝑtinẽt ad ſa lutem rectũ iudiciũ habet vtrũ ſculʒ hoc ſit bonũ vel malũ.Namvt dicit᷑iiethicoꝝ. Unuſſq; bene iudi- cat que cognoſcit.⁊ hoꝝ eſt optimus iudex.ſicut me dicꝰde medicinalibo.⁊ ſicutverevirtuoſus de moꝛibo qui ſint bonivel mali.Qui autẽ nõ eſt ſpũalis modo pdicto nõ poteſt bene iudicare de hmõt Et iõ ſubdit ꝙ ipe ſpũalis a nemine.i.ab hoĩe nõ ſpũali nõ iudi⸗ cat᷑.Non ãat intelligendũ eſt tanq; a ſuꝑioꝛi ſuo non poſſit iudicari ſicut alij. Tertio eſt iudiciũ temerari⸗ um qñ qs eſtimat nõ curandũ qᷣcqd iudicent vel ſu⸗ ſpicent hoĩes de eo bonũvel malũ ꝓ eo qð ait apłs iCoꝛin.iiij. Mihi autẽ pꝛo minimo eſt vt a vob iu⸗ dicer vtrũ ſcilʒ ſim fidelis ⁊ idoneus miniſter xpᷣi aut ab humano die. i. ab humano intellectu quocũq;.vł in pñti tpe ſᷣm glo.Lemeranũ eſt hoc.lam ðꝛEci⸗ cle. xli. Curã habe de bono noie.⁊ augꝰ. Qui negli⸗ git famã ſuã nimis crudelis eſt.xi.qiijNõ ſunt au diendi. Ut ergo dicit b.tho.ſuꝑ epłas.ĩ dicto paſſu. de iudicio alioꝝ hoĩm erga ſe dupir curari ↄtĩgit ſeu curã habere Uno mõ q;tum ad alios qͥ ex eoꝝ bono ope edificãtur ⁊ malo ſcandaliʒant᷑.⁊ ſic boni nõ pꝛo minimo ſed ꝓ magno habẽt ab hoĩbus ludicari. cũ dñs dicat Math.v. Uideant oꝑaveſtra bonaꝛ gli⸗ ficent patrẽ veſtrn. Alio mõ q;tum ad ſeipos. ⁊ ſic ſᷣ multũ curant. qꝛ nec gliam tꝑalem cõcupiſcũt.iuxta illud Eſa.li. Nolite timere obpꝛobꝛiũ hoĩm. Et hoc eſt qð ait apłs. Mihi autẽ.i.q;tum ad me ꝑtinexr ꝓ minimo dicit.qꝛ fama inter minima bona ↄputat.i. inter tꝑalia Quarto iudiciũ temerariũ eſtvtaliqᷣs eſtimet iudiciũ ſuũ in agẽdis infallibile.⁊ alios ide⸗ debere ſentire.cũ dicat aug.de cõſecra.d.iiij. In vns ⁊ eadẽ re tot fere ſentẽtie quot hoĩes.Etaplis ad Ro. xiij Alius iudicat inter diẽ ⁊ diẽ.i.aliqua die abſti⸗ nendũ ⁊ aliqua nõ ſᷣm cõtinentiã legis. Aliꝰ iudicat oẽm diem ſcilʒ habendũ indifferẽter ad abſtinendũ vel nõ abſtinendũ.Etintelligit᷑ de ulis legalibo pꝛo⸗ pꝛie de quoꝝ obſeruatõe eratvaria opinio int ſudos cõuerſos.vel etiã de illis abſtinẽtijs q licite pñt ſᷣua ri oĩ die. vt non comedere carnes ⁊ hmõiEt ſubdit apls. Unuſqͥſq; in ſuo ſenſu abundet.i.liber ſit ad ſe quẽdũ quod ſibividet᷑ qð intelligit᷑ ſjm Tho.ibideʒ de indifferentibo.nõ de his q̃ de ſe mala ſunt. Juſtũ ergo iudicium iudicate ait chꝛiſtus Johan.vij.ſcom quod fecit ps.dicens Feciiudicium ⁊ iuſticiam id ẽ iuſtum iudicium·½ è Capitulum nonũ.De ingratitu dine. ⁊ ibi de mul tis beneficijs nobis a deo conceſſis de quibo bomo debet eſſe gratus deo.· ſpecies ſuꝑbie quibo homo bona a ðo ac cepta ab co nõ recognoſcit ſʒ ſibi attribu⸗ it vł meritis ſuis aſcribit ad ingratitudinẽ ꝑtnet ſᷣm cho.lõ videndũ eſt de ipſa ingratitudine. Poteſt aũt ſic deſcribi. Ingrantudo eſt viciũ quo beneficiat nõ retribuit benefactoꝛi quo debʒ. Pꝛo cuiꝰ declaratõe ẽ ſciendũ ꝙ duplex eſt debitũ. Unũ.iſ.legale ad qð ſcʒ quis lege aſtringit᷑⁊ ad hoc reddendũ inducit iuſti cia virtus cardinalis. Aliud ẽ debitũ moꝛale ad qðᷣ ſcilʒ quis inducit᷑ ex honeſtate virtutis.⁊ hoc reddit gratia ſeu gratirudo rſpectu beneficij accepti ab alio que eſtvirtus ſpecialis pars annexa iuſticie Et qꝛ ex hoc aliqð eſt peccatũ qꝛ repugn i ſeu cõtrariat᷑ virtu ti.ideo ingratitudo que nõ reddit qð debet bñfacto⸗ ri cũ contranet᷑ gratitudini eſt peccatũ ſemꝑ ſm bea tũ tho.ij.ij.q.cvij.ar.i.Añ⁊ apłs.ij.ad thimo.iijĩ⸗ grasitudinẽ cõnũeratinter alia peccata cũ dicit. Erũt boĩes ſeipſos amãtes.parẽtibo nõ obediẽtes.ingra⸗ ti.⁊c. Mecp̃t ſe aliquis excuſare a vicio ingratitu⸗ dinis ex impotẽtia quia ſcʒ nõ poteſt recõpenſare bñ factoꝛi.quia ad debitũ gratitudinis reddendũ mag attendit᷑ voluntas qᷓ; opus. Un Señ.in.i.de benefi cijs dicit qð beneficiũ nõ in eo ꝙ fit aut dat᷑ conſiſtit ſed magis in dantis aut faclentis anĩo ⁊ ideo ſufficit voluntas recõpenſandi cum deeſt faculctus. Pꝛoce⸗ dit ſiquidẽ debuũ gratitudis ex ðbito amoꝛis a quo nullus debet velle abſolui. m ulð Roma.xiij. emĩ quicꝙᷓ; de beatis niſivt inuicẽ diligatis.⁊ attenditur ibi equalitas voluntatũ.vt.ſ.ſicut ex pꝛõptitudĩe vo luntatis beneſicus aliqͥd exhibuitad qð nõ tenebat᷑ ua⁊ iũlle qui ſuſcepit beneficiũ aliqͥd ſupꝛa debitũ re compenſat vel habeat voluntatẽ recompẽſandi ſi nõ põt effectu recõpenſare. Nec etiã ex obliuione poteſt qͥs excuſari ab ingratitudine niſiilla pcederet ex na⸗ turali defectu quenõ ſubiacetvolũtati.nõ autẽ exil⸗ la que ꝓuenit ex negligẽtia.Nã vt dicit Señ. ine iij. de beneficijs. Apparet illũ nõ ſepe de reddẽdo cogi⸗ taſſe cui oppᷣſſit obliuio. Unde de illo antiquo ppło ingrato dlcit᷑ in ps. cv. O bliti ſunt deũ qui ſaluauit . eos. qui fecit magnalia in egipto mirabilia in terra Cham.ternibilia in mari rubꝛo.⁊ dixitvt diſperderet eos. Vbi ponit pp illoꝝ ingratitudinẽ qꝛ obliti ſunt deũ nõ ſolum in hoc qꝛ nõ dilexerũt nec laudauerũt deũ benefactoꝛẽ nec aliqͥd in eius obſequiũ fecerũt ſʒ grauiter offenderut adoꝛantes vitulũ aureũ pꝛo vo et cõ querẽtes de eo.⁊ qꝛ ſunt indignati eũ⸗ Se⸗ cundo in bꝛeui deſcribit beneficioꝝ a dño collatoꝛuʒ multitudinẽ ibi qui ſaluauit eos ⁊c. Saluauit eoꝛuʒ fes tꝑe famis in egipto. poſtea fecit magnalia ĩ egi⸗ pto copioſiſſime multiplicãdo eos flagell iĩdo egipti⸗ os multipłr terribilia in mari rubꝛo eos ꝑ mediũ ſic ci maris pducendo.⁊ Pharaonẽ cũ exercitu ingreſ⸗ ſum in aqͥ ſubmergẽdo. mirabilia ĩ terra cham per Deſertũ. deducendo cũ paſtu manne de celo ⁊ terraʒ cham.i.trã ꝓmiſſiõis ipis habitatoꝛibo extictis eis in poſſeſſionẽ cõcedendo. Tertio ſubdit ingratitu ainis punitõem.ibi.dixit vt diſꝑderet eos voluit a⸗ WMia pꝛima et ſecunda dem eos delere ꝓ illa ingratitudine qua adoꝛauerũt vitulũ aureũ.ſed moiſe oꝛante placatus factus eſt er ſuſpendit ſententiã Gʒ cũ pluries idolatraſſent⁊ mł tis modis deũ offendiſſent.pꝛopter qð dati ſunt in ſeruitutẽ pluribo vicib ſub diuerſis tirannis in libꝛo Judicũ⁊ Reg.⁊ cũ clamantes ad dominũ cõpuncti ad deũ reuerteretur deꝰ liberaſſz eos de neceſſitatibꝰ ſuis.demũ addentes ſummã ingratitudinẽ videlicʒ in occiſione crudeliſſima vnigeniti filij dei diſꝑſit eos pervmueriſum in ſeruos ⁊ ancillas deſtructa vſq; ad fundamenta ciuitate hierlm innũ erabilibꝰ perſonis moꝛuis gladio peſte⁊ ſame.ex illis ab exerciibꝰ Ci⸗ ti? Ueſpaſiani.⁊ vicijs infidelitatis ⁊ alijs deditos ad eternã damnatoem deducit Et qꝛ oĩa in figuram cõtingebat illis. acta ſunt autẽ pꝛopter nos git apo ſtolus iiad Coꝛin.x. Fuit enĩ iſte populus figurati⸗ uus populi xpᷣiani. Ita demũ eueniet xpᷣianis.⁊ pe⸗ lvoꝛa ſi ingrati fuerint inuenti Saluauit enĩ eos a pec catis eoꝛũ per paſſionẽ ſuam. Fecit magnalia in egi⸗ pto tenebꝛoſa mũdi.qꝛ magna documenta doctoꝛũ magnas cõuerſiones ppłoꝝ.magna exepla ꝑfecte vi te ſanctoꝛũ.fecit mirabilia in terra cham. in terra ec⸗ cleſie mirabilia miraculoꝝ.mirabilia ſacramẽtoꝛũ. ⁊ inter ca pꝛecipuũ euchariſtie.terribilia ĩ mari rubꝛo. qꝛ pꝛoſtratões diaboli⁊ oĩm peccatoꝝ.⁊ iteꝝ in ma⸗ ri penitẽtie ⁊ lachꝛymarũ.⁊ in mari rubꝛo effuſionis ſanguĩs martiꝝ glioſoꝝ Unde timere habet ne ſi in ueniant᷑ ingrati diſpgantur⁊ tempoꝛaliter dati in ca ptiuitatẽ alioꝝ.⁊ ſpiritualr in cruciatũ demonioꝝ⁊c Eſt autem ingtatitudo .F.. ſpeciale peccatum. Quãuis enim m beatũ thoma ſe ſe.q.cvij.arri.ij.in quolibet.peccatũ ſit material ingratitudo ad deum inq;tum.ſcilicʒ facit homo ali quid quod poteſt ad ĩgratirudinẽ ꝑtinere quia ſum mus beneſactoꝛ eſt nobis:⁊tunc eſt circũſtantig og⸗ grauans peccatum. tamè foꝛmaliter ingratitudo eſt quando actualiter beneſiciũ cõtemnitur. Sicut enĩ gratitudo eſt ſpecialis virtus habens diuerſos gra⸗ dus.quoꝛũ pꝛimus eſt ꝙ beneficium recognoſcar.ſe cundus ꝙ gratias et laudes agat.tertius ꝙ retribu⸗ at pꝛo locoꝛ tempoꝛeſᷣm ſuam faculcatem Ita ingra titudo que ei opponitur vt patet ex ipſo nomine Ilã ingratitudo dicitun quaſi non gratitudo eſt ſi peciale peccatum habens diuerſos gradus. Et quia quod eſt vltimũ in ge neratione eſt pꝛimum in reſolutione Ideo pꝛimus gradus ingratitudinis eſt vt homio be neficium non retribuat ſecundũ quod recepit.ſecun dus eſt ꝙ diſſimuler. id eſt non laudet. nec gratias agot. tertius eſt ꝙ non recognoſcat ſiue per obliuio⸗ nem ſiue per quemcunq; alium modum. Et quia in negatione intelligitur affirmatio oppoſita. Ideo ad pꝛmum gradum ingratitudinis pertinet ꝙ aliquis retribuat mala pꝛo bonis. Ad ſecundum ꝙ beneki⸗ um vituperet. Ad tertium ꝙ quaſi maleficum repu tet in mente ſua ipſum beneficium. Unde Seneca in tertio de beneficijs. Ingratus eſt qui diſſimu⸗ lat, magis ingratus qui non reddit ingia ius aui eſt oblitus.Eſt autẽ m thomã. vbi ſupꝛa qũq; moꝛtale quãdoq; veniale ipᷣm peccatũ ingratitudis. Dicitur enĩ quis ingratus dupliciter.vt dictum eſt Vno modo ꝑ ſolã omiſſionẽ.puta quia nõ recogno ſcitvel nõ laudat.vel nõ retnbuitvices ꝓ beneficõ ac cepto.Et hoc non eſt ſemꝑ moꝛtale.quia debitũ gra titudinis eſtvt homo etia aliquid ſpecialiter tribuat ad quod nõ tenet᷑ Et ideo ſiillud pᷣtermuttit nõ pec⸗ cat moꝛtalr. Eſt tamẽ peccatũ veniale.quia:hoc nõ ꝓ uenit niſi ex negligẽtia quadã aut ex quadã indiſpo ſinone homĩs ad virtutẽ. Poteſt tñ contingere ꝙtal ingratitudo ſit etiã moꝛtale peccatũ vel pꝛopter inte⸗ rioꝛẽ cõtemptũ.vel pꝛopter conditõem eius qð ſub⸗ trabit᷑ benefactoꝛia beneficio qð ex neceſſitate debet ſiue ſimpliciter ſiue in aliquo caſu neceſſitatis.ſicut ſi quis patrẽ ſuũ qui poſt deũ ẽ maximus benefactoꝛ filij cum ab eo receperit eſſe. ↄtemneret recognoſcere vt patrẽ ſuum pꝛoptervilitatẽ conditiõis vel debilita tem ſenſus vel tenuitatẽ ſubſi ãtie⁊ hmõi.Aut etiam nõ ſubueniret ei in magnis neceſſitatibo ſuis cũ poſ⸗ ſet. vel nõ laudaret eum in quo laudãdus eſt pᷣcipue cum ex tali omiſſione laudatiois ſequit᷑ ei vituperiũ. vel infamia ipᷣius patris Et idemvidet᷑ de alijs qͥ ma gha beneficia contuliſſent.ſecundo mõ dicit᷑ aliquis ingratus.quia nõ ſolũ pᷣtermittit implere gratitudĩs debitũ.ſed etiam cõtrariũ agit.Et hoc etia ſᷣm condi tionẽ eius quod agit᷑ quãdoq; eſt pcccatum moꝛtale qñq;veniale.puta ſi quis deum ſummũ oĩm benefa ctoꝛem q̃ſi odiat ſeu pꝛo nihilo habeat vel cõdemnat ꝙ eũ fecerit in hbunc mũdũ venireꝛ eſſe.quod ſolet ac cidere cũ quis eſttribulatõiboꝛ anguſtijs.⁊ tentatiõi bus pꝛeſſus.vel nõ habet bona q in alijs cemir. vili lificans beneſicia dei ſibi cõceſſa.vtiq; hoc eſt pecca⸗ tũ moꝛtale qñ ſᷣm deliberatõem rõnis euenit. Secꝰ ſi ſcõᷣm motũ ſenſualitatis. Multomagis eſſet ſi ip⸗ ſa dei beneficia vituꝑaret ſibi collata.vel blaſphema ret es qui in mundũ fecit eũvenire.⁊ ꝓ nilab eo ha⸗ buit niſi mala ⁊ hmõi, adhuc autẽ grauius ſi aliqs faceret in iniuriã deivt perſequẽdo ſᷣuos dei ⁊ hmõi. Et ſimilr qui parẽtes expꝛobꝛaretꝛ cõtumelijs affice ret aut verberaret aut alias ꝑſonas multũ benefact᷑ ces. talis ingratitudo eſſet moꝛtale. alias veniale.de ingratitudine magna ppli dei loquẽs moiſes Deu. xxxij. ait. Incraſſat eſt dilectꝰ⁊ regalcitrauit.incraſſa tus.impinguatꝰ.dilatatꝰ,dereliqt deum factoꝛẽ ſuũ ⁊ receſſit a deo ſalutari ſuo.incraſſatꝰ ſcʒ in naturali⸗ bus bonis collatis ſibi.impinguatꝰin ſpũslibo. di⸗ latatus in tꝑalibus.recalcitrauit offendendo oꝑe de reliqͥt deũ nõ recognoſcendo beneficia.⁊ receſſit a ðo non agendo gratias ei.nõ laudãdo ip[ʒʒ ſed idola Cũ autẽ ingratitudo eſt veniale talis ingratitudo nõ eſt tra charitatẽ ſed pᷣter quia nõ tollit habitũ caritatis ſed excludit aliquẽ actũ eius.vt feruoꝛẽ.⁊ q;uis in q̊ libet veniali peccato.ſit ibi aliquid ingratitudinis in q;tum.ſ.peccatũ veniale tollit aliquẽ actum virtutis quẽ homo obſequit᷑ deo.nõ eſt tamẽ ibi ꝑfecta ratõ ingratitudĩs.um autẽ ingratitudo eſt moꝛtale dif ficulter pᷣt reꝑiri niſi mixta cum materijs alioꝝ pecca toꝛũelam ſi quis nõ recognoſcat vel cõtemnat dei beneficia in ſe.erit ibi cõmuniter accidia vel inuidia. Et ſi iniuriatur parentibovel alijs benefactoꝛibꝰ ver⸗ bo.erit ibi contumelia.vel blaſphemia vel aliqͥd alð Et ſi facto erit ibi furtum.vel impietas.vel leſio coꝛ⸗ poꝛalis ⁊ hmõi.um autẽ quis hoc ſolũ faciatvt ip ſum beneſiciũ notabilevituperet ⁊ vilificet vel conte⸗ nat.foꝛte ſolum ibi ingratitudo erit.Et vt dicit btũs tho. vbi ſupꝛa.nihil ꝓhibet foꝛmalẽ rõem alicꝰſpecia lis peccati in pluribo generibo peccatoꝝ matenalr in ueniri. Et m hoc in multis generibo pctõꝝ inuenit rato ingratitudis. Notandũ etiã ſᷣm tho. vbi ſupꝛa. ꝗ ille qui ignoꝛat beneficiũ nõ eſt ingratus ſi beneſi ciũ non recõpenſet dũmodo ſit ꝑatus recõpenſare ſi noſcet.Eſt autẽ laudabilevt ille cui pꝛouidet᷑ ſeu da tur beneficiũ ignoꝛet duplr.pꝛimo mõ pꝛopt᷑ inanis gloꝛie vitationẽ ſicut beatus Nlicolaus fecit cũ pꝛoij⸗ ciens occulte aurũ in domo cõuicini pauꝑis huma⸗ nũ fauoꝛem vitarevoluit Unð Señ.in.ij. de bñficijs cum dixiſſet ꝙ hoc beneficij lex eſt ꝙ alter. ſ. dans ſta tim debet obliuiſci dati. Alter.ſ.recipiens memoꝛ cẽ accepti quaſi ſe declarans in.vij.eiuſdẽ libꝛi dicit Er rat ſi qͥs eſtimat cũ dicimus eũ qui beneficiuʒ dedit obliuiſci excutere nos illi memoꝛiã rei pᷣſertim hone⸗ ſtiſſime. Cum ergo dicimus meminiſſe nõ debet. B volumꝰintelligi pᷣdicare nõ debet nec iactare. Secũ⸗ do eſt laudabile vt ignoꝛet beneficiũ.quia in hocipᷣo amplius benetficiũ facit ꝙ conſulit verecũdie eius qͥ beneficiũ accipit UInde Señ.dicit in eodẽlib.ꝙ int⸗ dũ fallendꝰeſt qͥ iuuatur vt hẽat.nec a qͥ acceꝑit ſaat auitas huius pecca .F. n Hualutas bung pecca f.. ad gratitudinẽ exhibendã dicens. Benedic aĩa mea dño. Secũdo ꝓuocat ſead ingratitudinẽ fugiendaz dicens. Noli obliuiſci oẽs retnibutões eius.i.benefi⸗ cia eiꝰ. Appellat autẽ beneſicia retributões qꝛ facien tibo nobis mala.ꝓ malis deus retribuit bona.iõ no⸗ li obliuiſci:qꝛ boc ꝑtiner ad ĩgratitudinẽ.⁊ vt magis euitet ingratitudinẽ enũerat beneficioꝝ reuerendam multitudinẽ ibi:qui pꝛopiciat᷑ oĩibus iniquitatibo tu is ⁊c. Ipſa autẽ grauitas huius peccati oſtendit᷑ ex tuoꝛ que exea ſequunt᷑ Pumo conceſſa bona auferunt. Secundo dimiſſa peccata reuertũtur. Tertio grauiſſima mala oꝛiũtur. „ Quarto pꝛomilſſa beneficia ſubtrahunk. = ntũ ad pꝛimũ di S. i cit Aug.Qõð de dederat gratis abſtulit ĩgratis Uñ ſaluatoꝛ dixit iudeis ingratis poſtq; poſuit parabo⸗ lãvinee plãtate ⁊ locate agricoł.vbi oſtẽdit᷑ ingratitu do illoꝝ.Jõ aufere᷑avob regnũ dei.pᷣter expoſitiõeʒ lrãlẽ ꝑabole videlʒ de illo ppło iudeoꝝ qui vt vinea plãtatus a deo.i.poſitꝰ in terra ꝓmiſſiois cũ toꝛcula⸗ ri legis q̃ timoꝛe pᷣmebat.i.retrahebat a matl.⁊ ſepe. ſcʒ cuſtodie angelice.⁊ turri templi nominatiſſimi in culto diuino locatus.id eſt deditus fuit in curã pꝛin cipibus ſacerdotum. vt deo faceret fructificare per bona opera. Et ad ſolicuãdum hoc miſit diuerſis 6 ie une n, ſe o nges dan in gi Capitulũ tꝑibus plures nũcios.i.pphetas.Sed illi vt ingra⸗ ti occiderũt pꝛophetas.⁊ demũ ſiliũ dei patris qͥ vi⸗ neã plantauerat ⁊ locauerat.pꝛopt᷑ quã ingratitudi⸗ nẽ ablatũ eſt regnũ dei.i.regimẽ fideł pplłi ab eis⁊ ĩ⸗ tellectus verus ſcripturaꝝ. Habet nihilominꝰpabo la ſenſum moꝛalẽ. Uinea enĩ deſignat aiam quãalibʒ que a deo plantat᷑ iu creatiõe.in q ponit᷑ toꝛcular re⸗ moꝛſus ↄſcientie.turris rõis ex qua poſſit vidẽdo di ſtinguere amicos ab inimicis.ſepe circũdat᷑ ſcʒ cuſto dia angelica q vndiq; cuſtodit.locat colonis ſcilʒ ap petitui intellectinoꝛ ſenſitiuo.vites in ea ſunt inclia⸗ tiones ad virtutes vł qð plus eſt habitꝰ virtutũ qͥ in fundũtur in baptiſmo.Lempꝰfructuũ appꝛopinqᷣt xũ incipit habere vſum liberi arbitrij quo debet ĩ ho noꝛẽ dei fruct ꝓducere bonoꝝ opex.tũc mitiit deus nũcios ſuos.i.bonas inſpiratões ⁊ inſtinctꝰmẽtales ad benefaciendũ vel documẽta pᷣdicatoꝝ⁊ alioꝝ.Sʒ vt ingratus iſtos moꝛtiſicatꝛ contẽnit.Demũ ipᷣe ði filius in ſacramẽto altaris venit ad eũ ſed vel nõ reci⸗ pitvel receptũ eijcit extra ſe ⁊ crucifigit malis oꝑibꝰ ſuis ſecundũ illð qð ait apłs ad Hebꝛeos.vi.ca. de pꝛauis xpᷣicolis Rurſus cruciſigẽtes ðᷣi filiũ in ſemet ipſis⁊ oſtentui hñtes. Quid ergo facit dñs his ing⸗ tis. Anfert ab eis regnũ der illð videlʒ de q̃ ait apłs Roma. xiiij. Regnũ dei nõ eſt eſca⁊ potꝰ. ſed iuſticia paxꝛ gaudiũ cum ſpũſancto. Juſticis autẽ eſt om̃is virtus ᷣm philoſophũ.De bac ingratitudine con⸗ rens dñs ſub noĩe vinee quomõ ꝑ ipᷣm auferunt᷑ bo na ſpũͦalia dicit Eſa.v. Uinea facta eſt dilecto meo. 2⁊ ſepiuit.⁊ lapides elegit ex ea ſcʒ ad faciendũ maceri amꝓ cuſtodiẽda ipſa.Lapides ſunt ꝑtes ſolidi vir⸗ tute qui cuſtodiũt animas.⁊ plãtauit vineam electrã id eſtvites pᷣcipuas.⁊ edificauit turrĩꝛ toꝛcular extru pit in ea.expolſita ſunt ſu pꝛa.Et expectauit vt faceret vuas⁊ fec iabꝛuſcas:.vue ſunt oꝑa vere vᷣtuoſa.labꝛu ſce ſunt oꝑa que hñt apparentiã boni. Et ſubdit de bac ingratitudine loquẽs⁊ cõquerẽs.Quid vltra de bui facere vinee mee⁊ nõ feci.Et nũc oſtendã qͥd fa⸗ ciam vinee. Auferã ſepem.i.ſubtrahã cuſtodiã ſcʒ ſo licitationẽ angeli cuſtodientis. diripiã maceriã.i.pa⸗ tres remouẽdo.ponã eam deſertã ſubtrahẽdo gram. nõ putabit᷑ a pꝛelatis ꝑ repꝛehenſionẽ ſuꝑfluoꝛũ.nec fodietur ꝑ ↄtritionẽ? confeſſionẽ Aſcendẽt ſpine ma loꝝ deſiderioꝛũ ſuꝑ eam.⁊ nubibo mandabo ne plu⸗ ant ſuꝑ eam.i.verbũ ſubtrahã cõpunctõis a pᷣdica⸗ tonbo ⁊c. Ad hoc etiã facit qð ait hiero.in li.iudi.De us qui videt in abſcondito pꝛoſpiciẽs mentẽ? anĩos vicijs a paſſionibo ſeruientes ⁊ in coꝛde eius ſenõ di⸗ ligi.ſed aut auariciã aut libidinẽ aut iactantiã. diſce dit a mẽte eius.ſ.ſubtrahedo grãm.⁊ reliquit domũ eius vacuã.ſ.virtutibo.xi.q.iij.audi. Pꝛimi parẽetes qꝛ repleti om̃ibus bonis naturalibo⁊ ſpũalibo oĩimꝰ tutũ⁊ tꝑalibo ingrati fuerũt deo adherẽtes aduerſa⸗ rio eiꝰ? mandatũ trãſgrediẽtes oĩbus virtutibo erpo lati ſunt. Ingratus enĩ extitit inquit aug.qͥ plenus virtutibo deum oĩno nõ timuit.de peni.vi. Mnantu ad ſecundu ·S. ij pꝛopter ingrotuudinẽ peccata dimiſſa redeũt Unde dñs in parabola de ſeruo debitoꝛe dece miliũ talen⸗ Honũ — toꝛũ qui vt ingratus noluit miſereri cõſeruo ſuo pꝛo paruo debito cẽtum denanoꝝ ob amoꝛẽ dñi ſui qᷣ ſi⸗ bi remiſerat decẽ milis talenta.iratꝰ ipᷣe dñs cõtra eũ tradidit eũ toꝛtoꝛibo quouſq; redderetvniuenſum de⸗ bitũ Math.xviij. Ubi dicit Rabanus.Conſiderã⸗ dum eſt. qꝛ dicit vniuerſum debitũ.quia nõ ſolũ pec cata que hõ egit poſt baptiſmũ imputabũt᷑ ci ad pe⸗ nam.ſzʒ etiã oꝛiginalia q̃ ei in baptiſmo dimiſſa erãt. Quõ aũt peccata dimiſſa ꝑ penitentiã vel baptiſmũ P recidiuũ ſequẽs dicant᷑ redire pꝛopter ingratitudi⸗ nẽ de beneficõ ꝑcepte remiſſionis.tractat᷑ diffuſe hec materia de pe.di.uij. in pᷣn. tam in tex. qᷓ; in glo.Er in iiij.ſentẽ.di.xxij.ꝑ to.⁊.be.tho.ibidẽ in ſcripto.qͥ de⸗ mũ poſt alias opiniones determinando dicit. ꝙ pec⸗ cata dimiſſa realiter nunq; redeunt ad animã. nec q̊ ad culpã.nec quoad penam.vt ſcʒ pꝛo oĩbo dimiſſis ſuſtineat penã ſicut nunq; fuſſſent dimiſſa. Nec etiã ſequens culpa recidiui eſt tãte grauitatis ſicut om̃ia dimiſſa peccata ſimul nec etiã digna tãta pena qntã merebant᷑ oĩa illa. Sed redire dicũturpᷣm quid non ſimplicuer.i.ſᷣm quenda effectũ aggrauatiois pꝛopt᷑ illam circũſtantia ingratitudĩs. Habʒ enĩ illa culpa recidiui quandã maioꝛẽ grauitatẽ pꝛopter illã ingra⸗ titudinẽ.quam grauitatẽ nõ haberet qui beneficiũ il lud nõ ꝑcepiſſʒ.ſicut etiã ille qui recepiſſet magnum benetficiũ a dño ſuo tẽꝑali ſuꝑ exceſſu ꝑpetrato cõtra eum ſibi relaxato vtiq; maioꝛi pena dignꝰ eſt q; ſinõ recepiſſet tantũ beneficiũ.Et hoc idẽ confirmat Gꝛa tia.de pe.diſt.iiij.S.verum dicẽs Illa peccata dimiſ ſa redire dicũtur.quia quiſq; poſt acceptã remiſſio⸗ nem ad vomitũ redierit tanto grauiꝰpumet᷑ q;to beni gnicate dei abuſus ſingu loꝛũ remiſſioni accepte in gratus extitit.hec ibi.Unde⁊ Guilhel. dicit ꝙ q;uis quis non reneat᷑ peccata debito modo ↄfeſſa iterum confiteri.debet tamen dicere ſe alias in ſimilia inci⸗ diſſe ſi recidiuauit vt depᷣhendatur maioꝛ grauiigs peccati pꝛopter illam ingratitudinẽ adiunctaʒ.Ser uus etiã liberatus a ſeruitute pꝛopter ingratitudinẽ cõmiſſam erga dominũ ſuum redigit᷑ in ſeruitutẽ ſᷣm iura. Dicit apoſtolꝰad Hebꝛeos.x. Detenioꝛa mereri ſupplicia qui filium dei cõculcauerit⁊ ſanguinẽ eius pollutum duxerit quemadmodñ iudeus.⁊ boc pꝛo⸗ pter ingratitudinẽ. Quanto enim quis recipit maio⸗ ra beneficia tanto faciens mala magis ingratus eſt. vnde ceteris paribus grauius peccat ⁊ grauius pu⸗ nitur. Ex quo ſeqͥtur ꝙ pꝛo eodem peccato ceterꝭ pa ribus grauius punietur fidelis q; infidelhis. religio⸗ ſus q; ſecularis. ⁊ pꝛelatus q; ſubditus.quia plus ingratus ᷣm beatũ homam. Ad quod facit quod dicit Urbanꝰpapa.xij.q.i.ſcimꝰ. Et exẽplũ in vitiſ⸗ patrum de illa caluaria que adiurata dirxit ſe in vita fuiſſe paganum et in inferno eſſe. Et ſub paganis gaͤeas Et ſub iudeis malos chꝛiſtianos in pꝛo⸗ undo HH Muantum ad tertium..x. pꝛopter ingratitudinẽ incurrit quis multa mala ⁊ tẽ palia ⁊ ſpnolia. Dicit eĩ apłs Ro.i.de antiqᷣs phis. ꝙ, quia cũ cognouiſſent deũ.nõ ſicut deũ glłiſicauert 9 — neq; gratias egerũt:ſed euanuaunt in cogitatonib? Citulus ——— ſuis ſibi attribuẽtes beneſiciũ eis a deo cõceſſum in tellectus.pꝛopter hocviciũ ingratitudinis tradidit il los deꝰin repꝛobũ ſenſum⁊ invicia idolatrie⁊ contra naturã.i.tradi ꝑmiſit. Et poſtea ponit młta alia pec cata grauia in qͥ incurrerũt.Repletos inqͥt oĩ iniqta/ te.malicia foꝛnicatõe auaricia ⁊c̃ibi vide.Eʒechias rex hierim poſtvictoꝛiã maximã⁊ liberatõem de mai bus Sennacherib.quia nõ ſufficienter gratias egit cantando canticũ dño ſᷣm moꝛẽ illius ppłi.iõ ꝓpter ingratitudinẽ egrotauit Eʒechias vſq; ad moꝛteʒ. vt dicit Joſephꝰ hiſtoꝛiã habes Eſa.xxxviij. Joas rex iuda qꝛĩgratiſſimꝰfuit erga Joiada ſummũ ſacerdo/ temeſlã vxoꝛ eiꝰ occultauit eũ tũ ꝑuulus eẽt⁊ qreret ad occidendũ ab athalia.⁊ poſtea in ſeptĩo anno ipᷣe Joiada oꝛdinauit ſibi dan regnũ interſecta athalia. cũ poſtea moꝛtuo Jolada filiꝰeiꝰʒacharias repᷣhede⸗ ret eũ devicijs ſuis.adeo malus ⁊ ingratus fuit ꝙ fec eũ occidi. Uñ poſtea infirmatꝰ eſt ⁊ male ſibi fuit. vt habet᷑.ij. Paralip.xxiij. Uiri ſichen qꝛ ingrati fuerũt occidẽtes.lxx.filios Oedeonis a quo liberati fuerãt de manibo madianitarũ occiſis centũuiginti milibꝰ ex eis.iõ ſuſtinuerũt multã pꝛeſſurã. Judei ingratiſſi mi de beneficijs xpᷣivt eũ crucifigerẽt. capta tandem hieroſolima poſt moꝛtẽ innũerabiliũ.ferro.peſte. fa⸗ me.diſpſi ſunt ꝑ oꝛbẽ. Magis tñ xpᷣs conq̃rit᷑ de no ſtra ingratitudine qᷓ; de ſua paſſiõe dicens ꝑ deuotũ Berñ. Uide hõ queꝙ te patioꝛ. Ad te clamo qͥ ꝓ te moꝛioꝛ.Uide plagas qͥ bo afficioꝛ. Uideclauos qͥ bo cõfodioꝛ.⁊ cumiſit tatus doloꝛ exterioꝛ ⁊ interioꝛ.plꝰ tñ crucioꝛ ꝙte ingratum experioꝛ. Huringratitudĩs miraba? Salomõ Eccls.ix.vbi dicit. Ciuitas ꝑua ⁊ pauci in eaviri.venit cõtra eam rex magnꝰ ⁊ extru⸗ xit munitiões eius ꝑ gyrum⁊ ꝑfecta eſt obſidio.inuẽ tuſq; eſtvir pauper in ea⁊ liberauit eam ꝑ ſapientiã ſuam.⁊ nemo deinceps recoꝛdatꝰ eſt pauꝑis illius. Auitas hic mũdus eſt.parua eſt reſpectu vniuerſi. pduciviri.i.virtuoſi in ea.rex qͥvenit cõtra eã diabo⸗ lus eſt qͥ oẽs tenebat obſeſſos vt caꝑet ꝑ dãnatõem. pauꝑ inuẽtus in ea xpᷣs eſt qͥ liberauit eã ꝑ pꝛudẽtiã ſuam diabolũ paſſione ſuꝑando ſed nõ eſt qͥ recogi⸗ tet tantũ beneficiũ ⁊ qui audiatverba ullius pauꝑis. ecce maxima ingratitudo. MOuantu ad quartum . dicit aug. Non eſt dignꝰ dadis qͥ eſt ingratꝰ de datis Et Berñn. Ingratitudo eſtvẽtus deſiccas⁊ vꝛens fõ⸗ tem dᷣine pietatis.fluẽta gre roꝛẽ miſenicoꝛdie.Sapᷣ. xvi. Ingrati ſpes tanq; ymbernał glacies tabeſcet.i. deficiet. ſ.qꝛ nõ recipiet bñſficia q̃ ſpabat.ipᷣa demum gla fidelibo ꝓmiſſa ingratus pꝛiuat᷑. Uñ glo.ſuꝑ epi ſtola ad Coꝛinthios Nemo donis dei fiet btũs qͥ eis extiterit ingratus.Sicut eĩ ſᷣm iura ciuilia pr̃ pꝛopt ingratitudinẽ pᷣt pꝛiuare filiũ ex toto hereditate bono rũ ſuoꝝ qui alias nõ poſſet.ita deꝰpater pꝛiuat ĩgra⸗ tos hereditate glie ſi ꝑſeuerent in ingratitudiec iĩ lon enĩ defacili ſunt ſubtrahẽda beneficia ingratis. Uñ dicit b. Tho.ij.ij.q.cvij.ꝙ circa ĩgratũ duo ſunt cõ⸗ ſideranda. Pꝛimũ quidẽ quod ipᷣe ingratus dignus ſit pati⁊ ſic certũ eſt ꝙ meret᷑ beneficij ſubtractioem. Aliud eſt conſiderandũ ſcʒ quid opoꝛtet ipᷣm benefi ciũ facere.Et pꝛimo quidẽ nõ dʒ eſſe facilis ad i titudinẽ iudicãdã qꝛ frequẽter.vt ait Señqͥ nõ red⸗ dit tñ gratus eſt ex eovidelʒ qꝛ foꝛte nõ occurrit ei fa⸗ cultas aut opoꝛtunitas redd ẽdi Secundo dʒ attẽde re beneficus ad beneficiatũ de ingrato faciat gratuʒ quod ſibi nõ pᷣt pꝛĩo beneficio facere foꝛte faciet ſecũ⸗ do/ ſi beneficijs mitiplicatis ingratitudinẽ augeat ⁊ peioꝛ fiat tũc a beneficioꝝ exhibitiõe ceſſare dʒ. Et ſic facit gloꝛioſus de. de q Lu.vi. ꝙ benign' eſt ſup ingratos ⁊ malos.quẽ imitari debemꝰ.vt ibi ðꝛeſlã vt dicit Hiero. Moderatio dei ac pietas ſolũ noſty reditũ querit ac nos cupit lõga ſua bonitate ſaluare. videlʒ nõ ſubtrahedo bona nob collata diu expectan do ad penitẽnã addẽdo ↄtinue ↄtinue ⁊ alia vt grati reuertamur ad eũ Et ſubdit hiero.ꝙ ſi nõ ↄuertimur ſi duri coꝛdeſum.ſi in peccatis vſq; ad moꝛtẽ illicite ꝑduramꝰ.aſſidue peccãtiũ nõ miſeret᷑ deꝰ.di. xciijc Diaconi.⁊ſic demũ ablatis a nobis bonis ſuis in⸗ gratos ad gehennã tradit.Et ideo noli obliuiſci oẽs retributões eius.Sed benedic aĩa mea dũim. Anuma habet poten Ke. tias quibo oꝑat᷑ intellectiua:.ſ.volitiuã⁊ ſenſitiuã Be nedic ergo intellectũ rememoꝛãdoꝛ cõſiderando bõa tibi collata.Oĩa noſtra ſunt:ait apłs.i.ad Coꝛĩ.ijjiſ. Diuinalia ad fruendũ.i.ꝑſone diuine Intellectualia id eſt angeli ad ſeruiẽdũ.qꝛvt ðꝛ ab Heb.i.Oẽs ad⸗ miniſtratoꝛij ſpũs ſunt Ratõnalia ad ↄuiuẽdũ id ẽ homĩes Irrõnalia ad vtendũ.psð. Oiĩa ſubieciſti ſub pedibo eius.Diſce.ait Berñ.cõſiderare ſingula q ti⸗ bi apponũtur.ſ.bñficiavt nulla ſintq̃ debũia gratia rũactõe fruſtrent᷑. Benedic affectu ſuꝑ oĩa diligẽdo tantũ benefactoꝛẽ. ã ethnici hoc faciũt vt diligant eis benefaciẽtes. Aug.in li.de catheciʒãdis rudibꝰ. Si amare piget reamare nõ pigeat ſcʒ deũ ꝓ tantis bñficijs Nullꝰeĩ eſt tã fere mẽtis.iiita ingratus⁊ du rus qͥ⁊ ſi nõ vult impẽdere.vult tñ repẽdere. Sʒ tan ta eſt ingratitudo hoĩs vt qðcunq; tꝑale etiã vile ma giſq; deũ diligat. Uñ in finali iudicio hãc ingratitu dinẽ expꝛobꝛãdo repꝛobis oñdet dicẽs.vt ait ¶niſoſt. Ego pꝛoptvos hõ factꝰſuʒ.Pꝛopt᷑ vos deluſus⁊ cru cifxus. Ubi eſt tãtaꝝ meaꝝ iniuriaꝝ fructꝰ. Ubi eſt ſeruitus quã mihi debuiſtis pᷣcio ſanguĩs. Ego ſuꝑ głam meq vos habui cũ eẽm de apparens hõ ⁊ vos oẽm rẽ viliſſimã terre amplius dilexiſtis qᷓᷓ iuſticiaʒ meã⁊ fidẽ. GBñdic ſenſitiua potẽtia.i.voce laudãdo deũ ⁊ oĩbo ſenſibo ei ſuiẽdo.iuxta illð apłi. Magnifi cabit᷑ xpᷣs in coꝛꝑe meo Ad hmõi.iſ.obſeqͥũ pᷣſtandũ deo inducit oĩs creafᷣa ſeruiẽs ad nutum ſuo creatoꝛi Vñ dicit Hugo.de ſcõvictoꝛe ꝙ qlibet creatura trina voce quẽlibet alloqͥ? videlʒ accipe.redde fuge.Acci⸗ pe beneficiũ ex me ad vſum tuũ. Accipeinqͥt celũ a me illũiatõem⁊ motũ. Accipe inqͥt ignis a me calo⸗ rẽ. Accipeab aere reſpiratõem. Accipe ab aq̃ refrige riũ⁊ lotionẽ. Accipe ait terraa me animalia. victua lia.metalla.⁊ ſuſtentatvům. Secunda vox eſtred de.ſ.obſequiũ tuo benefactoꝛi ⁊ meo creatoꝛi:qui iõ me creauit vt tibi ſeruirem.egovt grata ſemꝑ tibi ob ſequoꝛ dum tibi ſeruio Lu ergo multomagis ſibi ob ſequiũ pꝛeſtes in honoꝛem ſuum me vtendo, et ſibi — ☛U S ni inid nnce Calie itil ieattqad gbie N Capitulü Honũ = — — —— –— de meo obſequio tibi impẽſo gratias agẽdo ne ingra ta inueniaris. Tertia vox eſt fuge.ſ.ſuppliciũ tibipa ratũ pꝛopter ingratitudinẽ.· Na ſiingrata eris ñ me bene vtẽdo⁊ grãs agẽdo.oẽs erimꝰ õ te ad iudicãdũ pꝛo deo tuã ingratitudinẽ. Sapᷣ.v. Pugnabit ꝓp eo oꝛbis terraꝝ cõtra inſenſatos.Celũ dicet.luĩne meo imꝑpetuũ pꝛiuet᷑. Ignis autẽ.a me in inferno crucie tur. Aer.in meventilet. Aqua,ꝑ me in niuibo in ſjri gidet᷑ Cera.in centro meovbi collecte erũt oẽs im⸗ mũdicie elemẽtoꝝ incarceret᷑. Eg⸗ bñdic recogno⸗ ſcendo diligẽdoꝛ ſeruiẽdo dño. Bñſficia ãt de quibo dz bñdicere ne ingrata inueniat᷑ in bꝛeui cõpꝛehẽdit dicens. Qui pꝛopiciabit᷑ꝛc.vbi nota ſex. Pumo oblata diu inalia.ibi. Qui pꝛopiciabit᷑. Secũdo collata ſacr̃alia.ibi.Qui ſanat. Tertio ſublata infernalia.ibi.Qui redimit. Quarto data nat᷑alia.ibi.Qui coꝛonat te in mia Pꝛo his oĩbo cũ ceco illſiato da glam deo. vt ſibi di ctũ fuit Jo.x. Et cũ phariſeo.ſed humiłr dic. Deus grãs ago tibi.amvt dicit᷑ Eccł.i.Ad locavñ exe⸗ unt fluĩa.ſ.gratiaꝝ.reuertũt᷑ad deũ.ſ.ꝑ grãꝝactõʒ⁊ recognitõem a creatura rõnalivt iterũ fluant.vt.ſ. de beneſicijs perceptis gratias exhibẽtes.beneficia po tioꝛa ſumamus inquit Gꝛego. Muantũ ad pꝛimũ J. VII. Sun allata tꝑalia. ibi. Qui coꝛonat in miſeratõibo to reſeruata ſuꝑnalia.ibiQui replet in bonis⁊c dicit apłs ad Ko. iij. Quẽ deus ppoſuit ꝓpiciatoꝛe p fidẽ in ſanguine eiꝰ.Deꝰ.ſ.pr̃ ꝓpoſuit.i.pꝛo oĩbus poſuit quẽi.filiũ ſuũ ꝓpiciatoꝛ?.i.recõciliatoꝛẽ ⁊ ſa⸗ tiſfactoꝛẽ pꝛo nr̃is inidqtatibo. Ipᷣe eĩvt ðt Jo.in.i.ca⸗ no.eſt ꝓpiciato ꝓ pctis nr̃is.⁊ hec ꝓpiciatio applica tur nobis ꝑ fidẽ noſtrã quã.ſ.habemꝰin ſanguiĩe eiꝰ id eſt in paſſione.in qua lauit nos a peccatis nr̃is in ſanguĩe ſuo.vt ðꝛ Apoc.i. UVñ ſepties fudit ſangui⸗ nẽ ſuũ.i.in circũciſione.in oꝛõe in oꝛto.in flagellatõe in coꝛonatõe de ſpinis.in firura manuũ⁊ pedũ cum clauis. in lateris aꝑtiõe.vt nob ppiciaret᷑ ↄ ſeptẽ ca⸗ pitalia vicia.Sanguis ait Leo papa:ſanguine au⸗ fert.i.ſanguis peccati ſanguĩc xpᷣi.Cũ eĩ inimicl eſſe mus pꝛopt iniqͥtates nrãs.recociliati ſumꝰ.ait apo ſtolꝰad Ro.v.ꝑ moꝛtẽ filij eiꝰipᷣo ꝓ nobis ſatiſfaciete 2 ſic inimiciciã remouẽte iniqͥtatũ nrãꝝ. Benedic ꝗ̊ aĩa mea dño.qͥ dedit tibi diuinalia.i.filiũ ſuũ vnige nitũ in moꝛtẽ acerbiſſimã crucis.vt ꝓpiciaret᷑ oĩbꝰ iniqᷣtatibo tuis.⁊ te deo patri reconciliaret.⁊ te ꝑaret ad patiendũ aduerſa pꝛo eo⁊ oia mala Quid retnbu am dño. inqͥt po. pꝛo oĩbo q̃ retribuit mihi. Cũ enĩ exercerẽ inimicicias aduerſum eũ pꝛopter iniqtates meas.hoc ipſe mihi retribuitvt dignaret᷑ moꝛtalita⸗ tem meã⁊ miſerias meas aſſumere. ⁊ p me moꝛtẽ i̊/ minioſam ferre.nõ video alið munꝰfaciendũ ꝓ retri butõetanti benetficij ne ingratꝰſim qᷓ; vt calicẽ ſalu⸗ taris accipiã. vt ſuſtineã penã⁊ paſſiões ꝓut ipᷣe ſu⸗ ſtinuit ꝓ amoꝛe eiꝰ. Sed qtũ ſit ingratꝰ peccatoꝛ cir ca tantũ beneſiciũ oñt aug.in pſona eius ſic loquẽs. Lũ eſſes inimicus patri meo ſcilʒ pꝛopter iniqtates tuas reconciliaui te ꝑ me.⁊ cum lõge eſſes veni vt re dimerẽ te,⁊ cum inter montes ſiluaſq; om̃s errares ſcilz vicioꝝ⁊ ignoꝛantiamũ.queſiui te. Interlapides⁊ ligna inueni te.ſcʒ idola de hmõi adoꝛantẽ. Et ne lu poꝛum ferarũq; rabido oꝛe laniareris.ſ. demonum collegi te.ſ.reuocando a malis verbo⁊ exẽplo. hume ris meis poꝛtaui.ſ.in cruce penã peccatoꝝ tuoꝝ ſu⸗ ſtinẽdo.laboꝛaui.ſudaui.caput meũ ſpinis oppoſui lancea latus meũ ꝑfoꝛari ꝑmiſi.tot iniurijs ⁊ calami tatibo laceſſitꝰ ſum. Et tu diuideris a me.hec ille.q. Dd. oĩa hec fecivt pꝛopiciatus⁊ recciliatus me dilige res.mihi obſequiũ pꝛeſtares.⁊ tu es ita ingratus vt me offendas.a me recedas. Benedic ergo anĩs mea domino recte viuendo. Duantũ ad ſecundn . XE dicit pẽ. Militverbũ ſuũ⁊ ſanauit eos. In eo miſit ꝙ incarnatũ fuit.Et ſicut ipᷣe xpᷣs ↄſtat exverboꝛ car ne qᷓ eſt res ſenſibilis.ita vt medicus veniens ad ſa⸗ nandum medicinas ſuas inſtituit.i.ſacramẽta ↄſtã tia ex verbis qu ſunt foꝛme ſacramentoꝝ⁊ elemẽtis ſeu rebo elemẽtaribo que ſunt matenia eoꝝ Navt diẽ augu. Acceditverbũ ad elementũꝛ ſit ſacramẽtũ.i. q.iidetrahe.Secut aũt ſunt.vij.infirmitates anime noſtre. ſic. vij. inſtituit medicinas ſacramẽtales con tra eas vt nullã dimitteret inſanatã. Qui ſanat inr Põ.oẽs infirmitates tuss. Pꝛima infirmitas eſt peccatũ oꝛiginale.quã ſanat deus medicina baptiſ mi debite ſumpti. Secũda cſt peccatum moꝛtale actuale qð grã pꝛiuat aĩiam.⁊ hanc ſanat medicamẽ to penitẽtie. Tertia eſt peccatũ veniale cũ quo in padliſum intrare nõ pᷣt.⁊ hanc ſanat extrema vnctõe q;uis etiã ⁊ alijs ſacramẽtis. Quarta eſt ignoꝛan tia agendoꝝ pꝛo ſalute.⁊ hanc ſanat ſacramẽeto oꝛdi nis qui ad hoc datur vt inſtruant miniſtri ecclie ſex alios de moꝛiboꝛ filde Quinta eſt concupiſcẽtia ꝑ quã eſt ꝓcliuus ad laſciuias⁊ delectatiões inoꝛdina tas tactꝰ.⁊ banc ſanat ſacramentũ matrimonij reſti gendo ipᷣam ne feratur ad coꝛruptelas illicitas ſʒ cõ⸗ tentus ſit ſua vxoꝛe.⁊ hec quidẽ medicina pꝛo debili bus nimis.Nã foꝛtioꝛibo alið extat remediũ. Se xta infirmitas eſt malicia,qᷓdã inclinatio ad appeten dũ mala.ↄtra quã dat᷑ medicina euchariſtie. Se ptima eſt fragilitas ſeu debilitas ab bñ oꝑandũ.cõ tra quã dat᷑ medicina ↄfirmatõis.Pe.de tharã/ĩ.iiij Sanat g̊ dñs oẽs infermitates.qͥ vt medicꝰ de celo miſſus ẽ.iuxta illð Eſa.lxi. Ad ãnũciandũ mãſuetꝭ miſit mevt mederer cõtritos coꝛde Et cũ iſtis medici nis ſanat.cũ actu debito aſſumũt᷑. Sʒ tãta ẽ ingrati tudo hoĩs vtvł cõtemnãt᷑ tãta bñficia.vł indebite ſu mãt᷑.⁊ ideo pauciſanatur. Unde aug.ſuꝑ Jo.Quã⸗ tum eſt in medico ſanare venit egrotuũ ſed ipſe ſe int᷑e mit qui pꝛecepta medici ſeruare non vult. Moli ergo obliuiſci retributiones eius o anima. Muantũ ad tertiũ di/ S.Xx cit aug. de ↄle. d. liij. Firmiſſime tene ꝙoĩs qͥ ↄcipi exviroꝛ młiere naſcit᷑ cũ pctõ oꝛigĩali? moꝛti obnoxi us.ſ.et᷑ne.de q̃ canit ecclia Libera me dñne de moꝛte et᷑na. Et p;. Moꝛs peccatoꝝ peſſima. ã in ĩfernno erit mo:s ſine moꝛte.ſᷣm Gꝛeg.in moꝛał.t.pena moꝛ tał nunqᷓ; deſiciẽs.Maioꝛ pena in mũdo ec nõ põt Citulus Zertins qꝙ; moꝛs.llam ſm phũm. Moꝛs eſt vltimũ terribi luũ.hec tamẽ pena cito trã ſit.:ſed pena moꝛtis ĩferna lis nunq; Sed dñs redimit id eſt liberat ꝑ grãm ſu am pᷣcio ſanguinis ſui ab hoc interitu moꝛtis infer⸗ nalis.vitã tuam.ſcʒ amiſſam ꝑ pctm̃. Ecce quãtus interirus Ibi eni eſt pꝛiuatõ diuinivultus.i.viſiõis dei/ignis cruciatus.demonũ inſultꝰ.cõſciẽtie remoꝛ ſus.ꝑuerſoꝝ tumultus.tenebꝛaꝝ locus.ꝑpetuꝰfletꝰ ſeu oĩs remigerij defectꝰ. Ab hoc interitu infernali re dimit dñs hoĩem. ⁊ totiẽs quotiẽs moꝛtale ↄmiſit. O ingratitudo imenſa. ⁊ cecitas miſerãda.ſia moꝛ⸗ te coꝛpali te aliqͥs ſemel liberarʒ.ꝑpetuo illũ amares illuũ laudares.eiq; ſeruires.⁊ liberantẽ a moꝛte peſſi ma nõ recognoſcis. Moli ergo obliuiſci/⁊c. Auantũ ad quartũ F. XI. Miſericoꝛdia ðꝛ quaſi miſeriã adimẽs ſʒ maioꝛ miꝰ ſeria eſſe nõ poteſt q;ᷓ nõ eſſe. Lanta eſt hec ꝙ in ap⸗ petitũ creature cadere nõ pᷣt abſolute. Ante cõceptũ tuũ nihil eras. Anima eĩ cuiuſſibet de nihilo creat cum coꝛꝑi infundit᷑ Cũ ergo nihil eſſes.tantã mĩam fecit de vt tibi eſſe daret.⁊ nobiliſſimũ eẽr ſlã in aĩs poſuit imaginẽ trinitatis ⁊ diſtinctiꝰqᷓ; in angel. Si militudinẽ deitatis magiſq; in alijs inq;tũ ſicut de us eſt totus in toto oꝛbe ⁊ totus in qualibet ꝑte. ita gsia in oꝛbe ſuo.i.coꝛꝑe.tota in toto.⁊ tota in qualibʒ pte coꝛpis. Participatõem cũ oĩbus creatis eſſe ſcilʒ cõe cũ elemẽtis vegetari cũ plantis.ſentire cũ bꝛutis intelligere cũ angelis repñtationẽvniuerſitatis. Ibi enĩ ſunt quatuoꝛ humoꝛes in coꝛꝑe ↄfoꝛmes quatu oꝛ elemẽtis. Quinq; ſenſus exterioꝛes.viſus. auditꝰ guſtus, odoꝛatꝰ.⁊ tactus.Et quatuoꝛ interioꝛes. ſcʒ ſenſus cõmunis.eſtimatiua.fantaſia.⁊ memoꝛia q̃ſi nousẽ celi Nam decimũ empyneũ in quo deꝰreſidet gloꝛie maniteſtatõeʒ.eſt ꝑs intellectiua.ſ.intellectꝰ 2 volũtas.In qua ꝑte videt᷑ deus⁊ amat cũ ſanctis ⁊ vngelis eius.Oĩm dominatoꝛ eſt.põ.Oĩa ſubieci ſti ſub pedibo cius. Aug. Qiĩa fecit deus pꝛopt᷑ ho⸗ minẽ. Unde in ſex diebo cuncta creando habitatõeʒ hoĩ fecitꝛ oꝛnauit.⁊ poſtea creãdo in poſſeſſionẽ po⸗ ſuit duplicẽ ĩ natura ſubſtãtiã.ſ.coꝛꝑis ⁊ aĩe.vt poſ⸗ ſideat duplicẽ in celo glificatõem.ſ.aĩe⁊ꝛ coꝛꝑis. in q̃ beati hoĩes in futuro anglłos ſanctos antecellẽt cum ipᷣi coꝛꝑa nõ habeant.vñ nec gloꝛiã coꝛpoꝝ ꝑ conſe⸗ quens. demũ in ðᷣo ꝑſonalẽvnionẽ Nam in xpᷣo eſt humanitas ⁊ diuinitas vnita. Nec eſt in ula hũanita te nr̃a aſſumptũ alið ſuppoſitũ q; deiverbũ. Agno ſceg̊ o xpᷣiane.ait¶eo papa.dignitatẽ tuã ⁊ diuĩe cõ ſoꝛs fact?nature noli in veterẽ vilitatẽ degeneri ↄuͦſa tione redire. Conſiderãs ergo ingratitudinẽ hoĩs ſu ꝑ hoc moiſes ait.Deũ qui te genuit dereliqͥſti ⁊ obli ta es dñi creatoꝛis tui.Deu.xxxijiq.di.quõ potes eẽ ita ingrata.Ecce quõ coꝛonauit te in mia. Quauis enĩ omibus que creauit miſericoꝛdiã fecerit de nõ eẽ in eſſe pꝛoducendo In iſta tamẽ miſericoꝛdia tibi co ronã ſuper omnia deditcõferendo tam nobile eſſe et dominiũ⁊ regnũ omniũ. MOuantuũ ad quintũ J. XII Miſeratões dei in plurali dici poſſunt plima bona tentat de ſpũalia⁊ coꝛꝑalia quib- nos ↄſolat᷑ remouẽs miſeri as noſtras in gubernatõe nra.ita ꝙ coꝛonatteĩ mia reſpectu creatois.coꝛonat te in miieratioõibo reſpectu gubernatõis.coꝛonat inqͥtvndiq; circũdans te totũ aĩam.i.et coꝛpꝰſuis bñſicijs.Coꝛonat ſinglan ꝓui⸗ ſione quaſi nil ð alijs creaturis videat᷑ curare vt tibi ſubueniat. Unde Gap. xij. ðꝛ. Cũ magna reueren⸗ tia dne duponis nos.Et pꝛonᷣ.viij.c.Dclitie mee eẽ cũ filijs hoiĩm. Miſerie ſamis ⁊ ſitis pꝛouidet ciba⸗ rijs ⁊ potibovarijs ne faſtidiũ gener⸗ Milerie nu⸗ ditatis veſtimetis plunimis laneis ⁊ lineis ⁊ ſericis. Muſerie frigoꝛis.caloꝛe ignis. Milſerie tenebꝛaxꝝ.lu mine luneꝛ ſolis. Milſerie pauꝑtatis.diuitijs auriꝛ argẽti⁊ ceteroꝝ metalloꝝ ⁊ lapidũ pꝛecioſoꝝ.Miſe rie infirmitatũ.medicinis innumeris. Senũibo ipis copioſeꝛ ſuauiter pꝛouidit. Uiſui de pulcritudine co loꝝ.Auditui.de ſuauitate ſonoꝝ cantus⁊ inſtrumẽ toꝝ. GBuſtui de dulcedine ciboꝝ. Odoꝛsatui. defra⸗ grantia odoꝝ floꝛũ ⁊ alioꝝ. Tactui.de leuitate diuer ſoꝝ obiectoꝝ. O quate ſunt miſene anĩe· Repletꝰ ait Jo b.xiiij/multis miſerijs.q̃s releuat diuerp miſera tionibo.Quãtas eĩ inſpiratioes ⁊ incitamẽta ad bo⸗ nũ immittit. Quod documẽta ſcripture ſacre. Quot tas varietates artiũ ⁊ artifſiciatoꝝ ad tollẽdũ ocium. Quot euaſiones ꝑiculoꝝ.Quatas expectatiões ad emendatões peccatoꝝ.Quot auxilia angeloꝝ. Põ. Angelis ſuis de mandauit⁊c. Quõ mileretł pater ſi lioꝝ miſertus eſt deus Sʒ tanta eſt ingratitudo no ſtrayt cõquerẽdo dicat. Eſa.i.filios enutriuiꝛ exal⸗ taui ipſi autẽ ſpꝛeuerũt me.⁊c. Muantũ ad ſertum S. xI Certũ eſt ꝙ deſideriũ noſtrũ hicimpleri nõ pᷣtvt ex⸗ ꝑientia docet. Sed vt dicit pe. Satiaboꝛ cũ oppa⸗ ruerit gla tua. Ibi eĩ beati poſſidebũt bona q̃ dicũt ſeptẽ dotes q implebũtaĩam⁊ coꝛpus ⁊ totalr quie⸗ tabũt.videlʒ viſionẽ clarã.qua implebũtur ſe apia.cõ pꝛehenſionè.qua implebut᷑ ſecuritate dilectõem ꝑfe ctiſſimã.qua implebũ ᷑ gaudio ſeu fruitiõe quo ad coꝛpus.agilitatẽ. ſubtiliratẽ. claritatem. impaſſibil⸗ tatẽ. Uel ſeptem bona que hic deſiderãtur ſed nun⸗ qᷓ; poſſident᷑ plene.diuitias.honoꝛificẽtias.potenti⸗ as ſeu dominia.delectatiões.ſanitatem.vite ꝑpetui tatem ſcientiã virtutem. Ibi plene habeẽtur. Habent᷑ ſiquidẽvirtutes moꝛales in patria.ſed ad aliũ vſum ſicut⁊ diuitias ⁊ honoꝛẽ.ſed ꝑ aliũ modũ qᷓ; hic. Er go benedic anima mea dñoꝛc.ne ſis ingrata. CLapitulum decimum. De tentatione qua homo Entatio dei. id ẽ qua exhoꝛtatoes ſanctoꝝ. Quot exempla ꝑfectoꝝ. Quã⸗ pꝛocedens ex ſuperbia et pꝛeſumptiõe ho de qua inquit dominus per Ps. Tentauert mini ⁊ exacerbauerunt deũ excelſum.⁊ teſtumonia eius nõ ₰ cuſtodierun.. Lxrca hoc vidẽda ſunt tia . Pꝛimo quid ſit deũ tentare. Secũdo quare⁊ quõ ſit peccatũ, Tenio de punitione eius. bomo tentat deum. ſpeciale peccatum eſt Capitulũ. x. Mnantum ad pꝛimum F.I tit facere qð põt ad pericula euitãda.vel aliqua agẽ⸗ da reſpiciẽs.ſeu expectãs diuini auxilij effectũ. Pꝛo cuiꝰ declaratione dicit.b.tho.ſe.ſe.q.xcvij.ar.i. ꝙ tẽ ptare ẽ pꝛopꝛie experimetũ ſumere de eo qͥ temptat᷑ Poſſumꝰ autẽ experimentũ ſumere de aliqͥ verbis ⁊ factis.Et vᷣbis quidẽ experimentũ ſumimꝰ qñ inqui rimus an ſciat vel velit vel poſſit illud implere qð q rimus. Factis aũt cũ per ea que facimꝰ.exploꝛamus altenꝰ pꝛudentiã.vel voluntatẽ vel poteſtatẽ. Utrũ⸗ q; hoꝝ cõtingit fieri dupłr. Uno mõ aperte.vt cum qͥs ſe tẽptatoꝛẽ pꝛoficet᷑. Sicut ſampſon ꝓpoſuit phi⸗ liſteis ꝓbleuma ad temptandum eos. vt Juð.xuij. Alio mõ inſidioſe⁊ occulte.ſicutphariſettẽptauerũt xpᷣm qñ interrogauerũt.Licet nobis dare cenſum ce ſari. Math.xxij. Rurſus qñq; hoc ſit expꝛeſſe vt cuʒ qͥs dicto vel facto intendit erperimetũ ſumere de ali qͥ vt cum iudei ſignũ de celo querebãt a xpᷣo temptã tes eũ.vt dicit᷑ Lu.xi.Oñq; interpᷣtatiue.qũñ.ſcʒ et ſi E non intendit vt expimentũ ſumat id tñ agit quod ad nihil aliud videt᷑ oꝛdinabile niſi vt experimentũ ſumat.ſicut ſi qͥs poꝛtaret multã pecuniã per viam quã nouit latronibo aſſuetam.eẽt hoc q̃ſi illos latro nes tẽptare ſi furent᷑ q;uis nõ intẽdat hoc. Uñ berñ. dixit de pecũia rapta a latronib. Magna pecunia. magna tẽptatio.Sic igit᷑ hõ temptat deũ qñq; ver⸗ bis qñq; factis.Uerbis quidẽ cũ loquimur cuʒ deo oꝛando. Vñ in ſua petitiõe aliquis expꝛeſſe deũ tem ptat qñ ea intentiõea deo aliqͥd poſtulat vt exploꝛet dei ſclam.poteſtatẽ ⁊ voluntatẽ. Factis autẽ expꝛeſſe tẽptat qñ per ea q facit intendit experimentũ ſumere diuine ſapiẽtie.poteſtatis vel pietatis.Sed q̃ſi inter p̃ᷣtatiue deũ temptat qͥ etſi nõ intendat expenimentũ ſumere de deo. tñ petit vel facit aliqͥd ad nihil aliud vtile niſi ad ppbandũ dei poteſtatẽ.bonitatem vel co gnitioneʒ. vt ʒacharias in petẽdo ſignũ ab angelo x filio ſibi naſcituro Lu.i. Et gedeon imponẽdo vellꝰ in area roꝛe implendũ in ſignũ victoꝛie. Juð.vi. Bi⸗ cut ſi aliqͥs faciat equũ currere vt euadat hoſtes.hoc nõ eſt expimẽtũ de equo ſumere. ſed ſi equũ currere faciat abſq; aliqᷓ neceſſitate.hoc nihil aliud erit qᷓ; ex perimentũ ſumere de equi velocitate. Et idẽ ẽ de oĩ⸗ bus alijs rebo. Qñ ergo pꝛopt᷑ aiquã neceſſitatẽ vł vtilitatẽ cõmittit ſe aliquis diuino auxilio in ſuis pe⸗ titionibus vel factis. non ẽ deũ tẽptare. Dicit᷑ enĩ ij. Parał.xx.CLũ ignoꝛemꝰ qͥd agere debeamꝰ.hoc ſo lũ reſidui habemꝰ vt oculos nr̃os ad te erigamꝰ. Et ſic ſancti viri moti ſunt ad petendũ pᷣcib diuine po⸗ teſtatis effectũ ex neceſſitate vel vtilitate in miracul faciẽdis inſpirati ad H̊ͥ a deo. OQn aũt hoc agit᷑ abſq; neceſſitate vel vtilitate.hoc ẽ ĩterpᷣratiue tẽptare deũ. Vñ ſupꝑ illud Deut᷑.vi.Nõ tepta bis dñm deũ tuũ. dicit glo. Deũ temptat qͥ bñs qð faciat.ſine rõne cõ⸗ mittit ſe periculo experiens vtꝝ poſſit a deo liberari. A quo cauendũ foꝛe docuit xpᷣs exemplo ſuo.um enĩ poſſet de pinnaculo deſcendere via bumana qꝛ ꝑ ſcalas.noluit mittere ſe deoꝛſum vt ſuadebat dyabo lus, qꝛ penculũ erat ̃m naturãꝛ murocula focere tũc ſtigationẽ a ſpi — — nõ erat expediens. Et ꝓpter eandẽ rõem nõ volebat aliqũ in iudeã ambulare.qꝛ qrebant eũ iudei interfi cere. Jo.vij. Hoc idẽ abꝛaã docuit exẽplo qñ deſcen dẽs in egyptũ dixit ſaray eẽ ſoꝛoꝛẽ ſuaʒ. Geñ.xij. In q̊ᷓ facto indt aug.oſtendit ꝙ nemo dʒ temptare deũ ſuũ cũ habeat qͥd ſalubꝛioꝛi ↄſilio fatiat.ſ.bᷣm viã hu manã. Fecit qð potuit deo cõmiſit in quem ſperauit xxij.q.ij.queri᷑. Sic ⁊ paulus apls fecit ſe ſubmitt ꝑ ſpoꝛtã de muro vreuaderet inſidias.ij. ad Coꝝ.xi nec expectauit ꝙ deꝰ mitteret angelũ ſuũ. aũt.b. agatha recuſauerit medicinã coꝛpoꝛalẽ dicens. DHa beo dñm ieſum q ſolo ſmone reſtaurat vniuerſa.nõ in b tẽptauit deũ.Exꝑta enĩ erat erga ſe diuinã beni uolentiã vt vel infirmitates nõ pateret᷑ quid medici na indigeret vel ſtatim in ſe ſentiret dĩne ſanatiois et fectũ.Et q̃ a iure cõi exoꝛbitãt in ↄſequentiã nõ ſunt trahenda.de reg.iu.in.vi.niſi qͥs haberet ſiłeʒ inſtin ctum a ſpũſctõ.Tẽptauerũt gilli pres iudeoꝝ in he⸗ remo deũ vt pbarent potẽtiã dei ſi poſſet eis ꝓuidere dicẽtes vt ait in alio ps. Nũquid poterit deꝰ parare menſam in deſerto. Nunquid ⁊ panes poterit dare Nũqͥd introducere in terrã ꝓmiſſiõis ⁊ alijs modis Eſt aũt ̊ pctm̃.ſ.tẽptare deũ.qð ptʒ ex eo qð in lege ꝓhibet᷑ Deut᷑.vi.Nõ tẽptabis dñm deũ tuũ.Rõ hu ius eſt m.b.tho.ſe.ſe.qxcvij.ar.ij.qꝛ vt dictũ eſt tẽ ptare ẽ expumentũ ſumere ſeu ꝓbare. Nullꝰ autẽ ex⸗ perimẽtũ ſumit de eo de qͥ ẽ certꝰ. Et iõ tẽptatio oĩs ex ignoꝛãtia vel dubitatiõe ꝓcedit.aut eiꝰ qui cẽptat. ſicut cũ aliqs experimentũ dealiq̃ re ſumit vt eiꝰ qli tatẽ cognoſcat.vt cũ magr᷑ interogat diſcipulũ vt ſci⸗ at ſi didicitvel intelligit lectionẽ.⁊ aurifex aurũ fricat vt ſciat q̃ntũ ẽ mixtũ. Aut ꝓcedit ex dubitatõe alio⸗ rũ.ſicut cũ qͥs expimentum ſumit de aliq re vt alijs oſtendat ꝑ quẽ modũ dicit᷑ de tẽptare holes vt abꝛa ham: Geñ. xxij.circa ĩmolationem filij. vt.ſ.oſtẽderet mũdo obediẽtiã eiꝰ.⁊ thobiã vt oſtẽderet alijs pati⸗ entiã ſuã ⁊ hmõti.Et ſic xpᷣs tẽptauit philippũ dicẽs Vñ ememꝰ panes ⁊c.vt.iſ.oſtẽd eret ipſi pauitatẽ fi⸗ dei ſue. Ipſe enĩ xpᷣs ſciebat qͥd eſſet facturus Jo.vi. gnoꝛare autẽ vel dubitare de his ꝗͥ ꝑtinẽt ad diui⸗ nã ꝑtectionẽ.ſ.ptãtis ſapĩe vel bonitatis ẽ peccatũ. Sic g̊ tẽptare deũ vt cogſcat qͥs eiꝰ virtutẽ pctm̃ eſt Siqᷣs aũt ad h̊ exꝑimetũ ſumat eoꝝ q̃ ꝑtinẽt ad di uinã ꝑfectionẽ nõ vt ipſe cognoſcat ſʒ vt alijs demõ⸗ ſtret. hoc nõ ẽ tẽptare deũ cũ ſubeſt iuſta ncctas vel pia vtilitas ⁊ alia q ad concurrere debẽt. Si enim apli petierũt a dño vt in noĩe ieſu xpᷣi fierẽt ſigna. vt ðꝛ Act.iiij.vt.ſ.virtꝰ xpᷣi infidelibo demõſtraret. Si qs añt h̊ atteptaret facere.ſ.miracula eſto ꝙ faceret ad ↄfirmationẽ fidei veriratis niſi ſup h̊ haberet in⸗ — ſctõ ſicut habuerũt ſcti. ꝑtineret H̊ ad tẽptationẽ dei.Qð aũt ait põ. Guſtate ⁊ videte qim ſuauis ẽ dñs.Et apłs Ro.xij.Pꝛobetis q ſit volun tas dei bona bñplacẽs ⁊ pfecta nõ ꝑtinet h̊ ad tem ptãdũ deũ.nec ibi ẽ pctm̃.qꝛ ĩtelligunt᷑ de cognitõe affectiua dei 1 ꝓbatiõe.ſm quã qͥs expit᷑ in ſe guſtũ dĩne dulcedĩs ⁊ cõplacentiã diuine volũtatis qð ꝓ nenit er eo ꝙ s totaliter ſe ſubijcit dei volũtati.⁊ at tẽte ⁊ affectuoſe ↄſiderat diuinã volũtatẽ. ⁊ ex h ſeqͥt in eo exꝑiẽtia diuine dulcedinis. Ded ꝓbare de vo Titulus luntatè vel bonitatẽ cognitione ſpeculatiua vtx.ſ. ſit bona volũtas dei. vel vtꝝ de ſit ſuauis ̊ ꝑtinet ad temptadũ deũ.ſicut ⁊ ꝓbare vtꝝ deꝰ poſſit eũ iuuare 2 ſibi ꝓuidere qð fecerũt illi pres. Unde dicit. Qua qraginta annis ꝓximꝰ fui generatiõi huic.ſ.iudeoꝝ in deſerto adiuuãdo.defendẽdo ab inimicis.ꝓuidẽ do in nectib. Loquit᷑ ꝑ ſilitudinẽ hoĩs qui cũ ẽ pxi⸗ mus põt iuusre.Et dixi ſꝑ hi errãt coꝛde. eſtimãdo vel dubitãdo vtꝝ poſſim iuuare ⁊ eis ꝓuidere.⁊ coꝛ⸗ de errãt.i.volũtate ⁊ malicia ſua.ꝙ aũt rex achas re⸗ 5p̃hendit᷑ cũ q̃ſiiꝰ ab eſaya.vt peteret ſignũ dixit.Nõ peta ⁊ nõ tẽptabo dñm.Eſa.vij ꝓpterea fuit qꝛ nõ ꝓ ipſo ſolũ ſed ꝓ totiꝰ populi inſtructiõe mouebat᷑ pe⸗ tere ſignũ q̃ſi ipeditoꝛ cõis ſalutis. Neq; enĩ h̊ peten do tẽptabat deũ.tũ qꝛ h̊ faciebat ex dei mandato,.tũ qꝛ h ꝑtinebat ad cõemvtilitalẽ.ſignũ.iſ.ſignũ libera⸗ tionis.humani generis.vt ibi pʒ.Abꝛaã aũt cũ pe⸗ tijt ſibi ſignum dani de tera ꝓmiſſiõis dãda ſemini ſuo non tẽptauit deũ.qꝛ ̊ fecit ex inſtinctu dei.⁊ ibi magnũ miſteriũ incarnauõis. Tho.vbi.ð. Hoc aũt peccatũ opponit᷑ virtuti religionis ſᷣm tho.vbi.S.ar. iij.qꝛ cũ finis Sᷣtutis religionis ſit deo reuerentiã ex⸗ hibere.oĩa illa q ꝑtinent ad ineuerẽtiã dei religioni opponun᷑ ꝑtinet aũt ad irreuerentiã hoĩs temptare eũ.Nullꝰ enĩ pᷣſumit teptare eũ de cuiꝰ excellẽtia cer⸗ tus ẽ. Et cõiter ẽ moꝛtale.Uñ dicit᷑ Sapᷣ.i. Inuenit᷑ Oñs ab his qͥ nõ tẽptant eũ. Oʒ autẽ nõ inueniatur de a creatura vt.ſe cognoſcat eũ ⁊ poſſideat ꝑ gram nõ eſt niſi ꝑ impedimẽtũ moꝛtalis pct. h̊ etiã ex pu nitione ipſiꝰ notat᷑in põ.cũ ðꝛ.Ipſi nõ cognouerunt vias meas.iioꝑpa mea ſeu mãdata mea qͥb itur ad Deiũ. Int᷑ qͥ mandata. Gᷓ̊ eſt. Nõ tẽptabis dñm deuʒ tuũñ.⁊ ꝓpter hͥ iuraui eis.i.ſirmit᷑ decreui ſi introibũt ſi ꝓ nõl.ꝙ nõ introibũt in requiẽ meã.i:terrã ꝓmiſ⸗ ſionis q̃ ſigurabat vitã eternã.Et ſic fuit qꝛ nullꝰ eo r ũ qᷣ nũ erati ſunt in egypto.ſ.ſexcentamilia hoĩm ad pblia aptoꝝ intrauerũt.ſed moꝛtui ſunt in deſerto.ex⸗ ceptis caleph ⁊ ioſue.Pꝛopter qð hoꝛtat᷑ apłs vt ca⸗ ueamꝰab iſto cũ ſit multũ que dicẽs:i.Coꝝ.x.Neq; tẽptemꝰ xpᷣm ſicut qͥda tẽptauerũt ⁊ a ſerpetibo perie rũt.vt hr Nũui xxij. Multis alijs vicibo ⁊ modis tẽ ptauerũt.Et nõ ꝙ diuũſimode hoĩes tẽptãt deũ. Ali qͥ videlʒ dei potentiã ſeu ptãtẽ. Aliqͥ dei ſapiam vel veritatẽ.aliqui dei patientiã vel bonitat. Remptant dei poteſta⸗ F. II. tẽ illi qͥ in periculo poſiti cũ poſſint remediare via hu mana nolũt,.expectãtes effectũ dĩne ptãtis.i.libera⸗ tionẽ a deo. ſicut iudas machabeꝰ cũ reꝑiret ſecum paucis ⁊ videret exercitiũ bachidis multũ cũ poſſet declinare certamẽ erubeſcẽtia ductꝰ ne videret᷑ fugiſ ſe hoſtes.cõmittens ſe deo bellũ inijt illum ⁊ibioc ciſus ẽ.i. Machlx. Si qͥs etiam infumaret᷑ ⁊ nollet vti medicinis non ꝓpter abominationẽ ſtomachi ad eas vel timoꝛẽ nocumẽti.vel ĩporentiã emendi. ſʒ vt a dño ſanaret᷑. ſicut.b.agatha dei potentiã tẽptaret niſi haberet ſuꝑ h̊ familiare cõſiliũ a ſpũſctõ ſicut il⸗ la. vel qꝛ vellet illã penã ſuſtinere ꝓpter amoꝛẽ feruen te ad xpᷣm.vt ſanctꝰ egidiꝰ vulnus gutturis retinere voluit abſq; curatiõe. Pertinet etiã ad teptandũ dei ſat ** I õ — ptãtẽ ꝙ aliqͥs aggrediat᷑ ꝑicula abſq; ncẽte ſperans dei potẽtia adiuuari ſicut fecerũt abyſai cũ alijs duo bus qͥ acceſſerũt ad hauriẽdũ aquã de ciſterna beth leem vt afferrẽt Dauid tranſeuntes ꝑ medios hoſtes philiſteos.qͥ ⁊ bethleem tũc tenebãt.ij. Re.xxiij. Du ella etiã aſſumere volũtarie ꝑtinet etiã ad teptatiõeʒ dei . Uñ ⁊ ꝓhibent᷑ vt dicit nicolaꝰpapa.ij.q.uij.mo nomachiã.Dauid faciendo du ellũ cũ goliath.vt hr i(Re.xvij,nõ tẽptauit deũ.qꝛ vt dicit nico.de lyra ſu ꝑ dicto.c.hᷣ fecit ex inſtinctu ſpũſſctĩ.⁊ ideʒ dicit glo. ſuꝑ.c.monomachiã. Fuit etiaʒ figura duelli qð xpᷣs fecit cũ dyabolo ſignato in goliath qͥ potẽtia ⁊ maliq cia ſua oes exterrebat. Sed s figuratꝰ in dauid ᷣ interpᷣtat᷑ manu foꝛtis funda hũilitatis ⁊ lapide foꝛ⸗ titudinis totꝰinermis malicia ſuſtinẽdo humillimã paſſionẽ eũ ꝓſtrauit. Qui etiã pꝛiꝰ in deſerto tẽpta⸗ tus cũ tribo lapidibo ſumptis de flumine.i: tribo au toꝛitatibo ſcpture.inimicũ vicit cehtante⸗ vt pʒ Ma KC Lemptant deiſa. pientiã qͥ inepti ⁊ inſcij ponũt ſead pᷣdicandũ vel le Fendc vel diſputandũ cũ hereticis ſperãtes a deo ſi⸗ linſundi ſcĩiam,ſicut factũ ẽ aplis.Sed ðt hieroꝰ. Oð illis ſuggerebat ſpũſſanctꝰh̊ alijs ↄfert ſpũſſan ctus.Temptat dei ſapĩam vel veritatẽ qͥ faciũt pur gatiões vulgares ꝓ aliq̊ manifeſtãdo.puta cum hñt ſuſpectũ aliquẽ de furto.adulterio vel alio.ad ꝓban dũ innocentiã ſuã ⁊ manifeſtãdũ ꝙ non fecerit illud volũt ꝙ tangat fenũ candẽs.vel bibat aquã bullien tẽ ſperates ꝙ deꝰ ſic manifeſtet veritatẽ in H̊ ꝙ nõ no — ceat ſi illud nõ ꝑpetrauit.als noceat.̊ᷣ etiã ꝓhibetux expᷣſſe cuiq;.qꝛ eſt deũ tẽptare,.ij.qiiij.c.i.⁊ c.conſu luiſti. Uñ henricꝰ imꝑatoꝛ cũ ſuſpectaʒ hr̃et vxoꝛẽ qͥ vgo ⁊ ſctã erat de adultenio coegit eã nudis plantis ſt uip ferrũ ignitũ incedẽ,vñ ĩ moꝛte ſua coꝛã xpᷣo accu ⁊ pũit fuit. Illa tñ qꝛ coacta fecit.illeſa euaſit cũ innocẽs eſſʒ vt hr in cronicis. Silx etiã ꝓhibet᷑ dari alicui coꝛpꝰ xpᷣi ad ꝓbationẽ alicui ſceleris de qͥ ſu⸗ ſpectꝰ hr. Uñn illud:c.ſane.⁊.c.ſepe.ij.q.iiij. in qͥ ſta tuit᷑ ẽ abꝛogatũ ſᷣm gratianũ ⁊.b.tho.in.uij. In vete ri aũt teſtõ cũ habebat᷑ vxoꝛ ſuſpecta de adulterio ꝑ⸗ miſſa fuit purgatio q fiebat ꝑ aquas certo mõ. vt bẽ MNũi.v.ad vitandũ maiꝰ periculũ.ſ.vxoꝛicidium.ſi cut ⁊ quedã alia ꝑmiſſa ſunt. Temptant tertio dei.. II. bonitatẽ aliqui ⁊ clementiã vel patientiã qᷣ petunt ſi bi pctã dimitti: ⁊tñ ipſi nõ dimittunt iniunas alijs odiũ retinẽtesvł als indeuote oꝛãt. ꝓpter qð dicitur Eccixvi. An oꝛõnẽ pᷣpara aĩam tua ⁊ noli eẽ q̃ſi hõ q teptat deũ. Ubi dicit glo. ꝙ, deum tẽptat qᷣ oꝛat qð docuit,.ſ.dimitti ſibi debita. ſed nõ facit qð iuſſit qꝛ nõ dimittit ipſe debita ſuis offenſoꝛibus.Qui enĩ ſe ad deuotionẽ nõ diſponit cũ oꝛarevult nõ facit qð in ſe eſt vt exaudiat᷑a deo. Un quaſi interpᷣtatiue temꝗ⸗ ptat q̃ſi velit ꝓbare ſi ẽ ita bonꝰ ꝙetiã ſi nõ qnt exau diri faciendo qð in ſe eſt.tñ velit deꝰ eum exaudireꝰ dare gram illã. Et lʒ hec interpᷣtatiua tẽptatio videat᷑ ex pᷣſumptiõe ꝓcedere ⁊ indiſcretõe.tñ ßm. b. tho. vbl 8tbocipᷣm ad irreueretiã ꝑriet dei vt bõ pſumptuoſe Capitnlũ XI. 2 ſine debita diligẽtia ſe habeat in his que ꝑtinẽt ad deũ.h̊tñ cõiter nõ eſt moꝛtale. Tẽptat dei patientiã ⁊ bonitatẽ qͥ permanens in pctĩs ſperans ſibi dari a deo.añ terminũ vite ſom̃ cõpunctiõis.q̃ſi velit ꝓba re de patientiã ſi eũ ad pnĩam expectabit.õ quem lo quit᷑ apłs ad Ro.ij. An ignoꝛas ꝙ benignitas dei ad pnĩam te adducit.tu aũt ᷣm duriciã tuã ⁊ impe⸗ nitens coꝛ tuũ theſauriʒas tibi iram.i.cumulas tibi punitionẽ dei.Exẽplũ de qdaʒ iuuene leui ⁊ laſciuo qui cũ eſſet deditꝰ vitijs oꝛabat deũ oĩ mane añ oĩa vt nõ permitteret eũ moꝛi ſiue auiſamẽto.i. ꝙ pꝛiꝰ ſi⸗ bi notificaret᷑ q; moꝛeret᷑. Quadã igit᷑ vicecũ ſic oꝛa⸗ ret apparuit ei angelꝰ dicẽs ſe a dño exauditũ ꝙnõ moꝛeret᷑.ſ.ſine auiſamẽto. Exqua re factꝰmag ſecu rus voluptatibo mũdi inſiſtebat.pꝰaliq;tulum tem poꝛis vno mane ſurgẽs de lecto ſenſit doloꝛẽ capitꝭ. ⁊ cũ ſocij eum vocaret ad vana excuſauit ſe nõ poſſe exire.ſequẽti die arripuit eum febꝛis lłʒ lenta.amici ⁊ ↄſanguinei incipiũt eũ admonere de ↄfeſſiõe ſciẽtes vitã eiꝰ lubꝛicam. Ipſe aũt trufabatur. Nũquid ego moꝛiturꝰ ſum dicẽs qꝛ vultis me ↄfiteri.ſuccreſcit fe bꝛis.⁊ illi magis hoꝛtant᷑ ad pnĩam vt citiꝰ ſanitatẽ recipiat. Rñdit.bñ credo ꝓpter ſcelera mea b accidiſ⸗ ſe.ſed cõuenientiꝰ eſt ꝙego vadã ad eccłiam ad cõſi tendũ q; ꝙ dem laboꝛẽ ↄfeſſoꝛi ad veniendũ.ſanatꝰ oĩno ibo ad ↄfitendũ ad eccliam. Cũq; ĩualuiſſetin firmitas ⁊ multũ grauaret ipſum ſui ſollicitarẽt.Nõ habeo inqͥt caputad b̊ pᷣ doloꝛe ⁊ grauamine. neſci⸗ rẽ inqͥt dicere.ſed alleuiatꝰa febꝛe volo facere qð ſua⸗ detis.Demũ apparuit ei angelꝰ dicẽs. Agnoſcꝭ me Qui rmdit.nõ.Ego ſum ait angelꝰ qͥ tibi annũciaui ex ꝑte dei ꝙ nõ moꝛereris ſine auiſamẽto.iã tẽpꝰ ẽ vt tranſeas de mundo.Cui ille. Qũo eſt ̊.nunquid de deceptoꝛ ẽ qꝛ ꝓmiſit auiſamentũ ⁊ nõ dedit.Cui angelus.ĩmo ꝓmiſſum ſeruauit. Naã non ſolũ auiſa mentũ vnũ dedit ſed multa.pꝛimũ fuit doloꝛ capitꝭ ſcðm febꝛis.tertio ſolicitatio amicoꝝ.quartũ augmẽ tum infirmitatis.ſed noluiſti audire tẽptando deũ.? iõ opoꝛtet te exire.Et ſubito moꝛiens ad inferna de/ ſc rentibo ſe ꝓ „ te conſciẽtle ſummo põtiſice qͥd agendũ ſit ꝓ ſerenita iſma er ſuperbia et Capłm.xi.de ſciſmate. ⁊ ibi tractat᷑ de duobo ge⸗ ſtice vnitatis ↄꝛiat᷑. Et ſic põt diffiniri vł deſcribi · Sciſma eſt vitiũ qͥ quis ſub ſũmo põtifice eſſe recuſat.⁊ mẽbꝛis eccłie ei ſubiectis cõicare recu⸗ ſat. Pꝛo cuiꝰ declaratione dicit.b.tho.ſe.ſe.q.xxxix. ar.i.q; nomẽ ſciſmatis ſᷣm yſið.li.ethimołla ſciſſura aĩoꝝ vocata ẽ. Sciſſio aũt vnitati opponit᷑. Uñ pec catũ ſciſmatis dicit᷑qð directe ⁊ ꝑ ſe opponit᷑ vnita⸗ ti. Sicut en in rebo naturalibo id qð eſt ꝑ accidens nõ ↄſtituit ſpẽm.ſic nec in reb moꝛalibo in quibo il lud qð eſt intentũ illud eſt perſe.qð autẽ ſequit᷑pꝛe intentionẽ eſt q̃ſi ꝑ accidẽs. Unde peccatũ ſciſmatꝭ ꝓꝛie ẽ ſpeciale pctm̃.eo ꝙ intendit ſe ab vnitate ſeꝑa re quã charitas facit.charitas aũt nõ ſolum alteram Nſonam alteni vnit ſpũali dilectiõis vinculo:ſed etiã ambitioe cõiter deriuat᷑ charitati ecccia,⸗ da ſuꝑ Mathᷣ —— totã ecchiam in vnitate ſpũs.Et iõ ꝓpꝛie ſciſ matici di cunt᷑ qui ꝓpꝛia ſponte ⁊ intentiõe ſe ab vnitate eccłie ſepant queẽ vnitas pᷣncipalis. Nã vnitas ꝑticularꝭ oliquoꝝ ad inuicẽ oꝛdinatł᷑ ad vnitatẽ ecclie.ſicut cõ⸗ poſitio ſinguloꝝ membꝛoꝝ in coꝛpoꝛe naturali oꝛdi nat᷑ ad totius coꝛpoꝛis vnitatẽ. Ecclie autem vnitas in duobo attendit᷑.ſ.in cõnexione membꝛoꝝ ad inui cẽ ſeu cõicatione.⁊ iterũ in oꝛdine oĩim membꝛoꝝ ad vnũ caput.ſᷣm illð Col.ij. Inflatꝰ ſenſu carnis ſue ⁊ nõ tenens caput. ex q̃ totũ coꝛpꝰ ꝑ nexus ⁊cõnexio⸗ nes ſubminiſtratũ ⁊ conſtructũ creſcit in augmentũ dei. Hoc autẽ caput eſt ipſe xpᷣs cuiꝰ vicẽ in ecclia ge rit ſummꝰ pontifex.Et iõ ſciſmatici ſunt qͥ vt dictuʒ eſt ſubeſſe renuũt ſũmo pontifici ⁊ mẽbꝛis eccleſie ei ſubiectis cõicare recuſant.Hinc ⁊ pelagius papa ait Sciſma ſiquidẽ ipᷣm quod grecũ nomẽ ẽ ſciſſurã ſo⸗ nat.ſed in vnitate ſciſſura eſſe nõ põt.Non ergo vni tati cõicant qͥ ſciſmaticis cõicant.partes ipſi ſibi fece rũt ⁊ ab eo qð vnũ eſt.vt apli iude iã verbis loquar ſemetipſos ſegregãtes ſom̃ non hñt.xxiiij.q.i.ſcuſma Et qᷓ;ᷓuis hereſis etiã diuidat holĩem ab vnitate fidei catholice.tñ ſciſma ẽſpãle vitium diſtinctũ ab ipſa. na hereſis opponit᷑ directe ⁊ ꝑ ſe fidei:⁊ ſciſma oppo nit᷑ ꝑ ſe eccleſiaſtiee vnitatꝭ charitati.Et ideo ſicut fiꝰ des ⁊ charites ſunt diuerſe vᷣtutes.qᷓ;uis quicũq; ca ſciſma ſunt diuſa vitia.qᷓ;uis hereticꝰ ſit etiã ſciſmati cus ſed nõ ecõuerſo.Et hᷣ eſt qð ait hiero.ſuꝑ epłaʒ ad GBał. Int᷑ ſciſma ⁊ hereſim h̊ arbitroꝛ intereſſe ꝙ hereſis puerſum dogma hʒ.ſciſma aũt ab eccleſia ſe⸗ pat.xxiiij.q.iij.int᷑.Et tñ ſicut amiſſio charitatis eſt via amittẽdi fidẽ.ita ſciſma ẽ via ad hereſiʒ. vñ diffe rũt ſicut diſpoſitio ⁊ habitꝰ vel ſicut genꝰ ⁊ ſpecies. Aſt autẽ ſciſma peccatũ.ꝗ.I. abſq; dubio moꝛtale. quia contrariatur charitſli ec⸗ cleſiaſtice vnitatis. Si enĩ peccatũ quod cõmitti? ʒ ret fide caret ⁊ caritate.nõ tñ econuerſo. Ita hereſis 2 ———— charitatẽ alicuiꝰ ꝑſone ꝑticularis ẽ moꝛtale.vt odiũ pticulare ↄ ptimũ.multomagis qð ꝑpetrat᷑ Z chari tatẽ totiꝰ eccłiaſtice cõgregationis vt ſcimma. Bonũ enĩ qᷓnro cõius tanto diuiniꝰ ſ̃m phᷣm.⁊p ↄñs me⸗ liꝰ.⁊ malũ ei oppoſitũ deteriꝰ. Patet etiã guitas ma xima huiꝰ peccati ex dictis ſanctoꝝ. Dicit enĩ augꝰ. eq; ſciſmatici aliqͥd ſibi ex iuſticie mercede ꝓmit⸗ tant.qꝛ vbi charitas nõ ẽ non põt eſſe iuſticia. Dile⸗ ctio enĩ ꝓximi malũ nõ oꝑat᷑.xxiiij.q.i.vbi. Item be Quicũq; ab vnitate. fidei vel ſocieta te petri apli qũolibet ſemetipᷣos ſegregauerint. nec ta les a vinculis pctõꝝ abſolui.nec ianuã regni celeſtꝭ pñt ingredi.qe.Segregat᷑ aũt qͥs ab vnitate petriꝑ ſciſma ꝑ qð qͥs nõ ſubijcit᷑ ſimo pontifici qͥ locũ te⸗ net petri. Itẽ cypanꝰ dicit.Cuncti ſciſmmatici qꝛ foꝛis ſunt.i.ex eccleſiã ſpm̃ſctm̃ non hñt.q.e.dicimꝰ. Hoc idẽ oſtendit᷑ ex ẽᷓui punitione eoꝝ diuina ⁊ humana. Et de diuiua loquit᷑ cypꝛianꝰ.vij.q/i.dicẽs.Deniq; qᷓ; ſit inſeꝑabile vnitatis ſacr̃m.⁊ ꝙ ſine ſpe ſint.⁊ ꝑ⸗ ditionẽ ſibi maximã de idignatiõe dei acqrãt qᷣ ſciſ⸗ ſma faciũt declarat diuina ſcriptura in libꝛis Regũ iij. c.xij. Ubi a tribu iuda ⁊ beniamin decẽ tnibo ſciſ⸗ ſe ſunt.2 relicto rege ſuo alteꝝ ſibi ſoꝛis coſtuͦnern nt. 4 Etindignatꝰ eſt inquit dñs omni ſemini iſrael ⁊ de moliuit eos ⁊ dedit in direptionẽ donec abij ceret eos a facie ſua.qꝛ diſſipatꝰ eſt iſrael a domo dauidiiij. Reg.xvij.Et tanta indignatio dñi extitit contra eos qui ſciſma fecerũt.vel etiã cum homo dei ad hiero⸗ boam miſſus eſſet qui ei peccata ſua expꝛobꝛaret at⸗ qꝙᷓ; vltionẽ futurã pꝛediceret.panem apud ullos edere ⁊ aquã bibere vitaret᷑quod cũ non cuſtodiſſet ⁊ cõ⸗ tra dñi pꝛeceptũ pꝛanſus fuuſet.ſtatim diuina cẽſu⸗ ra percuſſus eſtvt inde regrediens impetu ac moꝛſu leonis in itinere necaret᷑.iij. Reg.xiij. Sed adhuc in euangelio ſuo dñs maioꝛem ſue intelligẽtie lucẽ ma⸗ mikeſtat ꝙ idẽ qui tunc ſe a tribu iuda ⁊ beniamin ſci derãt.⁊ hieroſolimis relictis ſeceſſerãt ſamariam. vt inter pſeudo ꝓphetas ⁊ gentiles computarent᷑ Ilam cũ pumũ dicipulos in miniſterium ſalutis mitteret mandauit ⁊ dixit. In viã gentiũ ne ieritis ⁊ in ciui⸗ tatem ſamaritanoꝝ ne intraueritꝭ. Etad iudeos pꝛi us ĩmittẽs gẽtiles adhuc pꝛeterire iubet. Addendo enim gentiles eiuitatẽ ſamaritanoꝝ vbi erãt ſciſma⸗ tici qui debebãt omitti:oſtendit in ̊ ſciſmaticos gẽ⸗ tibus.i.paganis coequari.Et poſt pauca inducit ex emplum dathan ⁊ abyron ⁊ choꝛe qui fecerũt ſciſma in illo populo hebꝛeoꝝ cum eſſer in deſerto ↄtra moy ſen ⁊ aaron querẽtes ſibi vſurpare ducatũ populi ꝓ moyſe ⁊ ſummũ ſacerdotium pꝛo aaron qui terribili ter a deo puniti ſunt.nã vt dicitur in ps. Aperta eſt terra ⁊ deglutiuit dathan ⁊ operuit ſuper cõgregatio neabyron iuxta voceʒ dñi.luũi.xvi.Et exarſit ignis in ſynagoga eoꝝ.⁊ flãma combuſſit peccatoꝛes.ſcilʒ choꝛe cũ ſacerdotibus cõplicibo ſuis. vt habet᷑ Nui xvi.hec cypꝛianꝰ. Ueꝝ q;uis ſciſma ſit graue pecca⸗ tum ⁊ grauiꝰpeccato idolatrie punuũ.qꝛ adoꝛantes vitulũ aureuʒ gladio occiſi ſunt.vt habet᷑ Exo.xxxij. Sciſma ſaciẽtes.ſ.dathan ⁊ abyron a terra abſoꝛpti ſuninõ ſequit᷑ ꝙ ſciſma ſit grauiꝰ inſidelitate. ſed cõ⸗ muniter ⁊ ex genere ſuo infidelitas grauiꝰ eſt. Ratio buiꝰ eſt ſᷣm.b.tho.ſe.ſe.qxxxix.art᷑.ij.qꝛ cũ querit᷑ in cõmuni de duobo peccatis qð ſit grauiꝰ.intelligẽda eſt queſtio de grauitate q̃ attendi᷑ ſm genꝰ peccati. Benus autẽ peccati ſeu ſpẽs attenditur ex obiecto.⁊ ideo illud peccatũ qð maioꝛi bono contrariat᷑ illud ex genere ſuo eſt grauiꝰ.ſicut peccatũ in deũ eſt gra⸗ uius q; cõmiſſum in ꝓximũ. Manikfeſtũ eſt autem infidelitas eſt peccatũ contra ipᷣm deũ ſᷣm ꝓyin ſe eſt veritas pꝛima cui innitit᷑ fides. Sciſma eſt cõtra eccleſiaſticã vnitatẽ que eſt quodda bonum partici⸗ patum.⁊ minꝰ qᷓ; ſitipſe deꝰ. ⁊ ideo infidelitas ex ge nere ſuo eſt grauiꝰ ſciſmate. Sed ſi conſideret᷑ graui⸗ tas peccati ex circũſtantijs ſic poſſet cõtingere ꝙ ali⸗ quis ſciſmaticꝰ grauiꝰ peccaret q; aliquis infidelis. ⁊ hoc vel pꝛopter maioꝛem cõtemptũ.vel ꝓpter ma⸗ ius periculum qð inducit vel pꝛopt aliqͥd huiuſmo di. Nec obſtat pꝛedictis ſi dicat᷑ ꝙ charitas cui oppo nit᷑ ſciſima ẽ maioꝛ fide cui opponit᷑infidelitas.⁊ q opponit᷑ maioꝛi bono maiꝰmalum ẽ ſᷣm phᷣm in.viij ethico.Nã vt dicittho.vbi.s.haritas habet duo obiecta. Unũ pꝛincipale.ſ.bonitatem diuinam. Ali ud ſecundarium.ſ.bonũ ꝓximi. Sciſma autẽ ⁊ alia peccata que ſunt cõtia pꝛoximũ opponunt᷑ chanitati qᷓ; tum ad ſecundum bonũ quod ẽ minus bonũ qᷓ ipe deus.⁊ ideo iſta peccata que ſunt cõtra ꝓximum unt minoꝛa q; infidelitas.Sed odiũ cõtra deũ vti⸗ qʒ grauiꝰ eſt infidelitate. Inter peccata tñ contra ꝓxi mũ ſciſma eſt maximũ.qꝛ cõtra ſpirituale bonũ mul titudinis. Itẽ non obſtat ſi dicat᷑ qꝛ hiero.dicit. QOð grauiꝰ eſt punitũ ſceleratius eſſe cmiſſum.xxiiij.qui nõ afferamꝰ. Sed ſciſma ẽ grauius punitum idola⸗ tria vt dictũ eſt.lã vt dicit tho.vbi.S.dictũ hiero. ver eſt cõiter de pena in hoc mũdo.Aliqñ tñ ex ali⸗ qua cauſo ſecꝰ eſt. Et rõ eſt.qꝛ cũ pene ſint quedam medicine ad arcendũ hoĩes a peccatis.ideo aliquã⸗ do vbi ẽ maioꝛ pꝛonitas ad peccatum aliqð ſeuerioꝛ debet pena adhiberi ſicut etiam ab ecclia maioꝛ pe⸗ nitentia iniungit᷑ vxoꝛicide q; matricide. ex eo ꝙ pꝛo nioꝛes ſunt hoĩes ad occidendum vxoꝛẽ q; matrem Et ſic ad ꝓpoſitũ.ille populus erat pꝛonꝰad ſciſmata ⁊ rebelliones. vt dicit᷑.i.Eſdre.iiij.⁊ ideo magꝭ illud punitũ.Etetiã nõ erat ita notũ populoꝙ ſemꝑ moy ſes deberet eſſe pꝛinceps illiꝰ populi.ſicut ꝙ deberer ſemꝑ adoꝛare vnũ deuʒ:quod habebãt per legem.⁊ ideo opoꝛtuit rebellantes illiꝰ pncipatui pena incon ſueta ⁊ hoꝛribili puniri.tẽ q cypꝛianꝰ dixit ſciſma ticos gentilibꝰ coequari.hoc nõ eſt ſimpliciter veꝝ. ſed ſ̃ᷣm quid. qᷓ;tum ſcʒ ad ſeꝑationem in genereab ecclelia. . ☛☚ 4 5 65 . tici in enam §. Il. pꝛiuant᷑ ab ecclia poteſtate oꝛdinis ſeu cõſecrationis q.ſ.ad licitũ vſum prãte iuriſdictiõis ſimpłr.⁊ pote/ ſtate adminiſtratiõis initpalibus. Pꝛo maioꝛi hoꝛũ declaratiõe dicit.b.tho.ſe.ſe.q:.xxxix.ar.iij.ꝙ duplex eſt ptãs ſpũalis. Una quidẽ ſacramentalis quecon fert᷑ ꝑ aliquam cõſecrationẽ.que dicit᷑ ptãs oꝛdinis ſeu conſecratõis.⁊ hec indebilis ẽ ⁊ auferri nõ poteſt ſicut nec ipſe caracter aob aĩa. Oẽs enĩ conſecratiões ſunt ĩmobiles manẽte re que conſecrat᷑.ſicut ptʒ etiaʒ in rebꝰ inaĩatis. ã altare ſel conſecratum nõ conſe crat᷑ iteꝝ niſi fuerit diſſipatũ.⁊ ideo talis ptãs rema⸗ net ᷣm eſſentiã ſuã in hoĩe qui eaʒ adeptus cẽ ſiuela⸗ bat᷑ in hereſim ſiue in ſciſma vel aliud malũ.qð pa⸗ tet ex hoc.qꝛ talis rediens ad eccłiam non iteꝝ conſe crat. Sed qꝛ ptãs inferioꝛ nõ debet mitti in actũ ni⸗ ſi ſm ꝙ mouet a ſuperioꝛi ptãte.ſicut etiã patet in na turalibo. Indeẽ ꝙ tales vſum ptatis amittũt.ſe here tici ⁊ ſciſmatici.ſ.ꝙ non liceat eis illa ſus ptãte vti.ſi tñ vſifuerint eoꝝ ptãs effectũ hʒ in ſacramẽtalibo.qꝛ in his hõ nõ operat᷑ niſi vt inſtrumentũ dei.vñ effe/ ctus ſacramẽtales nõ excludunt᷑ ꝓpter quãcũq; cuł⸗ pã conferentis ſacramentũ. Becunda poteſtas eſt.J. II. — iuriſdictionis que ſimplici hoĩs iunctiõe cõfert᷑·⁊ ta lis ptãs nõ inuiolabilit᷑ adheret.vñ in ſciſmaticis et hereticis nõ remanet ſed ecclia aufert ab eis. Uñ nec excõicare nec abſoluere nec ĩdulgẽtias dare pñt. aut aliquid hmõi.Quid ſifecerint nihil eſtactũ.Cum er go dicunt᷑ tales nõ habere ptãtè ſpiritualẽ intelligen dũ eſt de poteſtate ſecũda.vel ſi intelligat᷑ de pᷣma.ſ. conſecratõis,.referendũ eſt hᷣ nõ ad eſſentiã poteſtatꝭ Mir da in i edn Mi ln le Nen n nn mn Fdaren rlegn: Nel lam aſe. enoec „ N nn we R g ſscen n nli⸗ tpchan noN tis geſin K eil oc aza Gte nuts asGint “ nd al ſcnn ſtn Capitulũ .xI. ſed quo ad legittimũ vſum eius. Et ſic intelligendũ eſt illud quod aitcypꝛianꝰ de nouatiano ſciſmatico. vij.q.i.louatianꝰ qui nec vnitatem ſpiritꝰ nec con iunctionẽ pacis obſeruat.⁊ ſe ab eccleſie vinculo at· q; a ſacerdotũ collegio ſeꝑat.neq; epiſcopi poteſtatẽ poteſt habere nec honoꝛẽ.qui epiſ copatꝰ nec vnitatẽ voluit habere nec pacẽ.hec ille. Idẽ. Dicimꝰ omnes omnino hereticos ⁊ ſcliſmmaticos nihil habere poteſta tis ac iuris.xxxiiij.q.i.dicimꝰ. Sunt ergo vera ſacra menta que cõferunt vel conficiũt ſciſ⸗ matici ſi ſeruent foꝛmã eccleſie: ec obſtat qð dicit pelagiꝰpapa. xx⸗ iiij.q.i.ſciſma.videlʒ.Sciſmatici qꝛ in vnitate vnuzʒ nõ ſunt.vt qꝛ in partẽ eſſe voluerũt. vt qꝛ ſpiritũ nõ bñt.coꝛpoꝛis xpᷣi ſacrificiũ hre non poſſunt.⁊ in fine Noli ergo inqͥt idem quaſi nulla ſciſmaticoꝝ atq; ec cleſie differentia ſit velle indifferenter vtroꝛũq; ſacri⸗ ficijs ſociari Nõ eſt chꝛiſti coꝛpꝰ quod ſciſmaticꝰ cõ⸗ ficit ſi veritrate duce dirigimur.hec ille. Dicit enĩ ibi glo. iob. ⁊ bene. ꝙ intelligi hoc vel cũ ſciſmaticꝰ non ſeruat foꝛmã eccleſie.vel ſi ſeruat dicit coꝛpꝰ xpᷣi non eſſe confectũ ab eis.qꝛ nõ confert eis effectũ ſpiritua lem ipſiꝰ ſacramenti. Uñ ⁊ gratianus poſt longam diſputationẽ huiꝰ materie.ſ.vtrum ſacramẽta hereti coꝝ ⁊ ſciſmaticoꝝ ſint vera ſacramenta quã ponit.i. qꝛi.S.ex his verbis.Augꝰ.poſt.c.quod quidam.in fine. Seſic dicit. Scienduᷣ ꝙ ſacramẽta hereticoꝝ di⸗ cunt᷑ irrita vel damnãda.falſa ⁊ inania.ſ. in diuerſis capłis ibi poſitis.nõ c;tum ad ſe cũ ſint ſaneta ⁊ ve⸗ ra etiã ab heretico celebꝛata.ſed cũ illicite dantibo ꝑ⸗ fidis ſint ad iudiciũ.illicite accipientibus ab eis nõ cõferunt ſpiritũſanctum.irrita non vera dicunt᷑.qꝛ qð pꝛomittũt ⁊ conferre credunt᷑ nõ tribuũt. hecibi. Idem de ſciſmaticis. Ideo autẽ recipientes ſacramę fa ſcienter ab hereticis ⁊ ſciſmaticis ꝓpꝛie ⁊ ſtricte di⸗ ctis nõ recipiunt effectũ grarie ⁊ ſi characterem qͥ ad impꝛimentia ipᷣm ᷣm tho.qꝛ ficti accedunt cũ in hoc faciãt contra pꝛeceptum ecclie hoc pꝛohibentis,exce pto baptiſmo in caſu neceſſitatis 5 7 9 Bciſmatici etiam pꝛi.ꝗ.iII. higetia. m hoſti.Et cum reuenũtur ad eccleſiam re- cipiendi ſunt ſᷣm ray.cũ manus impoſitione ⁊ ſatiſ⸗ factione vt ſpiritumſanctũ accipiant quem extra ec⸗ cleſiam nõ habebant.xxiiij.q:i:dicimus.Nec credit᷑ eis ſi dicunt ſecũ diſpenſatum niſi oſtendãt diſpẽſa⸗ H tionem.extra de ſciſma.c.iiij,j.· per iudicium eccleſiaſticum excomunicantur.⁊ ꝑ po teſtates ſeculares diuerſis modis cohercen᷑ Ratio huiuius eſt ſᷣm beatum thomã ſe.ſe.qxxxix.arti:iiij quia.vt dicitur Sapien.xi.Per que peccat quis pex bec ⁊ toꝛquet᷑. Sciſmaticus vt dictum eſt in duobꝰ peccat. In vno quidem qꝛ ſeꝑat ſe a cõmunione mẽ⸗ bꝛoꝛum eccleſie.Et q;tum ad hoc conueniens pena ſciſmaticoꝛum eſt vt excõmunicent᷑. Undeꝛ⁊ Nume. xvi.dicitur in figurã huiꝰ. Recedite a tabernaculis impioꝛum hominũ,qui ſcʒ ſcuma fecerũt dathan et abyron ⁊ nolite tangere ea que ad eos pertinent ne in uoluamini in peccatis eoꝝ. Et.xxiiij.q:i. dicimus. In alio vero qꝛ ſubdi recuſant capiti eccleſie ⁊ ideo qꝛ coherceri nolunt ꝑ ſpiritualem poteſtatem eccleſie iuſtum eſt vt tempoꝛali poteſtate coherceantur. Un de.xxiiij:q.v.dicitur.ꝙ diuine ⁊ humane leges ſta⸗ tuerũt vt ab eccleſie vnitate diuiſi ⁊ eius pacẽ pertur bantes a ſecularibꝰ poteſtatibus cõpꝛimantur.Nlec eſt incõueniens ꝙ duplici pena puniant᷑.ſcʒ ſpiritus li per excõmunicatioẽ ⁊ tempoꝛali per cohentionesin rebus vel perſonis ſᷣm beatuʒ tho.vbi ſupꝛa. Cum enĩ pene huiuſmodi vite ſint medicine quando vne nõ ſufficit ad cohercenduʒ hominẽa malo ſuperad⸗ ditur menito alia.ſicut ⁊ medici circa ĩfirmitates coꝛ poꝛales. ita ⁊ eccleſia cum aliqui per eccõmunicatie nem nõ ſufficienter repꝛimuntur adhibet cohertionẽ bꝛachij ſecularis. Sed ſi vna ſufficeret nõ oppone⸗ ret᷑ altera. Unde pelagius papa. Quiſquis ergꝗo ab apoſtolicis eſt diuiſus ſedibus ſciſmaticũ eſſe non dubium. ⁊ contra vniuerſalem eccleſiam altare erige re conatur.De talibus inſertus calcedonenſi cõcilio canon ſic dicit. Qui a cõmunione ſeipſum ſuſpendit uantur poteſtate adminiſtratiois tempoꝛaliũ ⁊ in di gnitatibus conſtituti. ĩmo etiam ⁊ poſſeſſionibo ſu⸗ is. Unde augꝰ Relegant᷑ leges vbi manitfeſte pᷣcepe runt impatoꝛes eos qui pꝛeter catholice eccleſie com munionẽ vſurpant ſibi nomẽ chꝛiſtianũ nec volunt in pace colere pacis actoꝛẽ.nihil nomine ecclie aude ant poſſidere. di. viij.quo iure. Uñ ⁊.xxiij.q.vij. per totum. dicit᷑ hererici ſunt ſuis ⁊ ecclie rebus expoli andi ⁊ qui poſſident hereticis ablata nõ dicunt᷑ alle na poſſidere. quod videt᷑ intelligendũ cum fit auctoę ritate ⁊ licẽtia pape vel dñi valentis dare hanc licen tiam. Et idẽ iudicij dicit᷑ de veris ſciſmaticis.xxiiij. q.i.qui cõtra.⁊.xxiij.q.v.de liguribꝰ.De alienationi bus lactis a ſciſmaticis. ſcilicet de bonis ecccleſie ꝙ nulle ſũt ⁊ nulliꝰvigoꝛis ha bet᷑ extra de ſciſma/ca... cum glo. Iteʒ cum oꝛdinatis ſcienter a ſciſmaticis ſo lus papa diſpenſat.ſed cũ ignoꝛanter oꝛdinatis di/⸗ ſcretus pꝛelatus poteſt diſpeſare. extra de eo qui ab here.oꝛdi:c.i.Sed qui ad pꝛelaturam pꝛecipue epi⸗ ſcopatus ſolus papa diſpeſat.extra de ele.cquia di ⁊collectam facit ⁊ altare conſtituit ⁊ noluit vocanti epiſcopo conſentire neq; obedire ⁊ pꝛimo ⁊ ſecundo vocanti. hunc omnino damnari nec vnq;ᷓ vel oꝛa-? tionem mereri nec recipere eum poſſe honoꝛem. Si enim permanſerit turbas faciens 2 ſeditiones eccle⸗ V ſie. per extraneam poteſtatem tũq; ſeditioſum cõpꝛi/ mi.ſcʒ ſtatuimus.xxiij.q.v.Non vos.⁊ in.c. ſe inci⸗ pit. de liguribus.ſic idẽ ait. Regule patrum hoc ſpe cialiter conſtituerunt. vt ſiqua eccleſiaſtici officij per ſona cui ſubiectus eſt reſtiterit vel ſeoꝛſum collegerit aut aliud altare ercxerit ſeu ſciſma fecerit iſte excmu nicetur atq; damnetur.ꝙ ſi foꝛte ⁊ boc contempſeri ⁊ permanſerit diuiſiones ⁊ ſcuſmata faciendo.ꝑ pub licas poteſtates oppꝛimat. ⁊ paulopoſt Muülle alia exempla ⁊ conſtitutiones ſunt quibꝰeuidenter agno ſcitur vt facientes ſciſſuras in eccleſia ſancta non ſo⸗ lum exilijs ſed etiam pꝛoſcriptione rerum ⁊ dura cu ſtodia per publicas poteſtates debeant coherceri.et q ſolent huiuſmodi cum per violentiam cobercent᷑ conqueri de iniuſticia, qꝛ cogi non debent nes etlaz 53 Titulus ad bonũ . Reſpondet ad hoc augꝰ.dicens. Sciſma⸗ tici dicũt.ui vim chꝛiſtꝰ intulit.quem coegit.E cce habent apoſtolũ paulum. Agnoſcãt in eum pꝛꝰ co gentem ypᷣm.poſtea docẽtẽ.pꝛiꝰ ferientem.poſtea cõ⸗ ſolantẽ.Nirum eſt quomodo ille qui pena coꝛporꝭ ad euangelium cosctus intrauit plus his omnibus loboꝛauit qui ſolo verbo vocati ſut.xxiij.q.vi.Et ad hoc facit quod babetur Math. xxij. 2 Lu.xiiij. Exi in vias ⁊ ſepes ⁊ cõpelle intrare ſcʒ in domũ eccleſie. Itẽ aug. Qnñ vult deꝰ cõcitare ptates adũſꝰ ſciſmati cos.aduſus diſſipatoꝛes ecclłie. blaſphemi nõ mirẽt qꝛ de concitat vra ſara verberet᷑ agar. Cognoſcat ſe agar.ponat ceruicẽ que cũ humiliata diſcedereta do mina ſua ⁊ cõqueſta eſſet angelo de domina ſua.Re ſpondit.Reuertere ad dominã tuaʒ.ad ᷣ̊ enim affli gitur vt reuertat᷑ xxiij.q.iij.qn. ed quid cum duo .F. VI. vel plures in eccleſia ſunt gerẽtes ſe pꝛo papa ⁊ qui/ libet eoꝝ habet ſuam ſequelam. quis eoꝛum dicetur ſciſmaticus cũ ſuis ſequacibus. Reſpon. Aut con⸗ ſtat ⁊ communiter tenetur ꝙ quilibet eoꝛum intru⸗ ſus eſt.i.nõ canonice electꝰ. Aut conſtat vnũ eoꝛuʒ canonice ⁊ rite electũ.videlʒ a duabus partibꝰcardi naliũ ⁊ ſine violentia. ⁊ alius poſtea ſuperinductus. aut dubitatur quis illoꝝ ſit canonice ⁊ rite electꝰRvnꝰ vel alter. Et in pmo caſu nullus eoꝝ.ſed quilibet eo⸗ rũ ſciſmaticꝰ cu hitz qui ſcient᷑ ſequunt᷑ iᷣm ⁊ excom municati ipſo factò. extra de elec.c.lʒ. Et de hᷣ loquit᷑ ca.lxxix.di.ſi duo.vbi dicit᷑. Si duo foꝛte contra fas tementate cõcertantium fuenint oꝛdinati.ſcʒ in ſum⸗ mos pontifices.nullnm eoꝝ futurũ ſacerdotẽ.i.ſum mũ pontiłicẽ permittimꝰ.ſed illum ſolũ in ſede apo⸗ ſtolica permanſurũ cenſemꝰ quem ex numero cleri⸗ coꝝ noua oꝛdinatione diuinũ iudicium ⁊ vniuerſita tis Jerꝰ elegerit.hec ibi.Nec obſtat ꝙ hoc ſtatuit ho noꝛius auguſtus.⁊ ad imperatoꝛẽ no ſpectat ſtatue⸗ re aliquid de electiõibꝰ eccleſie.ſicut nec de rebo aliss eccleſiaſticis.vt dicit᷑xcvi.di.bene.Hoc eni facit ro⸗ gatu ecclie.⁊ eccłia appꝛobauit.⁊ ſic põt ⁊ valet ac ſi eccleſia feciſſet.roõne appꝛobationis. Quando ̊ con ſtat nullum eoꝝ canonice electũ vt qꝛ nõ a cardinali⸗ bus ſed ab alijs.in qͥ caſu loquit᷑.c.ſi qͥs ex ep̃is. di. lyxxix.c.ſi quis pecunia Uel ſi a cardinalibo. non tñ a duabus partibꝰ.vt in decretali de elec.lʒ.qui tali adhereret vere ſciſmaticꝰ eſt.Et per conciliũ ꝓuiden dũ eſſet.cũ cardinales huiuſmodi cauſa eſſent. Ats ipſi cardinales aliũ canonice eligent.⁊ ille vere apo⸗ ſtolicꝰ erit.Et nota ꝙer boc ꝓelecno pape ſymonia⸗ ce facta eſſet a cardinalibus dũmodo als rite caſſari non põt. nec tolli qͥn ſit verꝰ papa. Et ſilirer q;tuncũ qꝙ; criminoſus ⁊ irregularis eſſet electus vt dicit glo. ſup.c.ſi q; pecunia. Et pleniꝰ glo.in.c.i. In ſcõᷣo caſu.ſ.cum cõſtat vnũ canonice electũ⁊ poſtea alius ſe intrudit.ſicut coꝛneliꝰpapa qui fabiano ſucceſſit.⁊ poſt eũ canonice creatũ. Nouatianꝰ quidaʒ papã ſe fecit. Tũc pꝛimus eſt apłicus verꝰ.⁊ aliꝰ apoſtaticꝰ antipapa.⁊ antichꝛiſtus ſciſmaticꝰ vere cũ ſequaci⸗ bus eius. Uñ ⁊ gratian poſt. c. ſi duo,. di. lxix. S. ſe. dicit ꝗ hoc. c de eo nõ intelligedũ eſt qui vno ꝑ apo⸗ 4 ſtaſiam oꝛdinato a cardinalibus ⁊ religioſis clenicis apoſtolice ſedis introniſat᷑ etiã ſi illeapoſtaticus ita cathedrã petri violenter tenuerit vt canonica electio intra vꝛbeʒ fieri nõ valeat.hec ibi. Etad hoc optime facit quod dicit cypꝛianꝰ.vij.q/i.Factus ẽ coꝛnelius epᷣs de dei ⁊ chꝛiſti eius iudicio de clericoꝝ pene oĩm teſtimonio,.de plebis que tũc affuit ſuffragio ſacer/⸗ dotũ antiquoꝝ ⁊ bonoꝝ viroꝛum conſenſu cũ nemo ante ſe factus eſſet.cũ fabianilocꝰ.i.cũ locus petri et dꝰ cathedre ſacdotał vacaret.qͥ occupato ⁊ de dei voluntate atq; oĩm viroꝝ ↄlenſu ſirmato. quiſqͥs iã epᷣs fieri voluerit foꝛis fiat neceſſe eſt.nec habet eccle ſiaſticã oꝛdinationẽ qͥ eccłie non tenet vnitatem.quii qͥs ille fuerit lʒ de ſe multũ iactãs ⁊ plurimũ ſibi vẽ⸗ dicans ꝓphanus eſt. alienꝰ eſt. foꝛis eſt. ⁊ cũ poſt pꝛi mũ eſſe nõ poſſit quiſquis poſt vnũ qui ſolus debet eſſe factꝰ eſt.iam nõ ſecundus ille.ſed nullus eſt.hec ibi.⁊ in ſe.c.idẽ dicit. Nouatianꝰepᷣs non eſt qͥ coꝛne lio epᷣo in ecclia a.xvij.epᷣis facto adulter atq; extra⸗ neus eps ſien a deſertoꝛibo ꝑ ambitum nitit᷑. Et con⸗ tra tales ſicintruſos impꝛecant᷑ multe maledictiões. di.xxiij.in noĩe dñi. Sic ſub eugenio tertio factũ eſt ſciſma tꝑe beati bernardi.Nã ipᷣo eugenio rite electo alius intruſus eſt. ſed meritis ⁊ laboꝛib ipſius ber⸗ nardi ablatũ eſt illud ſciſmma. ⁊ remanẽte eugenio in ſede.a poſtolicꝰ ille ad nihilũ redactꝰ eſt. deinde ſub iohanne.xxij.factũ eſt aliud ſciſma. Nã cum ipſe io⸗ hannes ꝑ eytrauagantẽ ſuam declaraſſet foꝛe hereti/ cos qui xpᷣm aſſererẽt ꝑtinaciter ni poſſediſſe in cõi etiã mobile.cũ ſit contra euangeliũ expꝛeſſe. vt pater Joh. xij. ⁊.xij.q.i.habebat dñs. Quidam nũcupati fraticelli de opinione fecerũt ſciſma aſſerẽtes papã io hannẽ hereticũ cũ ſucceſſoꝛibo ⁊ ſequacibo eius.⁊ ſe⸗ cerũt alium papã piſis.⁊ adhuc ꝑſeuerat ulla hereſis in quibuſdã.greci etiã circa annũ dñi.nõgenteſimũ ſciſma faciẽtes in hereſim etiam incderũt de ſpirtu ſancto repꝛobatã:extra de ſum.trini.⁊ fi.catho.c.¶.li. vi.ſed reducti ad vnitatẽ ecclie ⁊ veritatẽ fidei ſub eu genio.iiij qui nũc petri ſedem tenet. In tertio vᷣo ca ſu.ſ.cum dubiũ eſt quis illoꝝ duoꝛum ſit canonice electus.puta qꝛ electio pꝛimi dicit᷑ facta per metum qui cadit in conſtantẽ vuũ. qᷓ;uis in duabus parti⸗ bus cardinaliũ poſtmodũ ab eiſdem fir electio alte⸗ rius ſine violẽtia ⁊ metu quocũq;. Sicut acciditca⸗ ſus circa dñi M.ccclxxx.annos. lã moꝛtuo grego⸗ rio.xi.cardinales debentes ꝓcedere ad electionẽ ſuc⸗ ceſſoꝛis fuerunt.vt dicitur a romanis cõminaii ꝙ oc ciderent᷑ ſi non eligerent italicũ aliquem. Elegerũt er go archiepᷣm bareñ.qui tũcerat rome expꝛimentes ei eü eligebant ad vitandũ periculum ſeu fingebant eligere.ied poſtea data opoꝛtunitatel aliũ libere ⁊ nõ coacte intendebãt eligere.Electo igitł illo qui vꝛbanꝰ ſextus dictus ẽ. Ille vt fertur dixit ꝙ ſi volebãt eum n e voluntarie eligerent.qꝛliutendebat papa eſſe. publicato igitur illo vꝛbano pꝛo papa ⁊ a cardinali- bus adoꝛato.⁊ conſecrato de conſenſu eoꝝ ac pꝛinci pibus chꝛiſtianitatis hoc per eos ſignificato ꝙ cano niceeſſet electus. Inde ad aliquos menſes ipſi cardi nales receſſerunt ab eo ⁊ fugientes ad ciuitarem fun denſem/que eſt in pꝛincipio regni ibi elegerunt aliũ — Capitnlum XxI. qui dictus eſt clemens ſextus. qui tranſtulit curiam ſuam in auinionẽ. Illũq; venerata eſt pꝛo papa to⸗ ta francia ⁊ hiſpania ⁊ cathalonia. Alteri vero vba nod adbeſit obediens italia alemania? vngaria. perſe uerauitq; hoc peſſimũ ſciſma vltra triginta annos- Cum igitur hic eſſet dubium⁊ ignoꝛantia factiiquis exceptis cardinalibus ⁊ paucis alijs tunc pꝛeſentibo ceteri ſcire non poterant ſi talia ſic ꝓceſſerunt. vel ali ter cum diuerſi diuerſimode geſta refenent. Et par⸗ tim etiam ignoꝛantia iuris. qꝛ dubium verſabatur apud peritiſſimos vtrum fuerit talis metus qui ca⸗ gere poſſet in conſtantem virum.nec ne. Uel etiam quia poſtelectionem habuerunt tempus liberuz ad recedendum.⁊ non fecerunt qᷓ;citius.Sed econtra⸗ ni per ſigna expꝛeſſa oſtenderuntvoluntarie libere factam electionem. Ignoꝛãtia autem facti cum pꝛo⸗ babilis eſt excuſat. ſicut excuſaturiacob cognoſcens layam nõ vxoꝛem ſuam pꝛo rachele vxoꝛe fua.quod etiam expꝛeſſe dicitur.i.q.uiij.O.notandum. Et ple/⸗ nius in glo.ibi.que etiam declarat quomodo dica⸗ tur ignoꝛantia pꝛobabilis que excuſat ſiue ſit de fa⸗ cto ꝓpꝛio ſiue alieno. Ignoꝛantia iuris ciuilis ſeu ca nonici ad quod ſpectat huiꝰ matene diſcuſſio vt di cit ibi glo. ⁊ ſi non excuſat cum eſt tale ius quod qᷣs dekfacili perſe ſcire poteſt vel per alios. Dum tamen babeat copiam peritoꝛum vt. ff. de iur.⁊ fac ignoꝛã. di.xxxviij.ſi in laicis. Excuſat tamen ſi eſt tale ius quod quis nec ꝑ ſe nec per alios ſcire poteſt. cũ peri/⸗ tiſſimos fallat.⁊ diuerſi contraria ſentiant.ar.di.xx⸗ xvij.S. vlti. cum glo. Ideo in illo ſciſmate illi fuerunt vere ⁊ pꝛopꝛie ſciſmatici qui pꝛeſentes ſcientes factũ contra iura ſcienter.vł contra conſcientiam ſecerunt ſciſma tale paſſionibus ducti:amoꝛis vel odij.cupi⸗ duatis ⁊ ambitionis. Alij vᷣo qui vni vel alten vꝛ⸗ bano. ſcʒ vel clementi.obedientes adherebant moti ad huiuſmodi tenendum non tẽpoꝛalitate ſed ex cõ ſcientia exauditis conſilijs peritoꝛum non erant ve⸗ re ⁊ pꝛopꝛie ſciſmatici etiam ſi ei qui non erat verus adheſiſſent.quia pꝛeter intentionem eoꝝ erat enoꝛ et diuiſio eoꝛum.Quãuis enim ignoꝛantia iuris diui⸗ ni vel naturalis neminem exculet.vt dicit gratianus in dicto.ScNorandum.ibi non erat talis ignoꝛantia quia etſi credere in vnum capnt ſicut in vnam catho licam eccleſiaʒ ſi de articulis fidei que ſpectat ad ius diuinum tamen credere hunc eſſe illum vnuʒ capur vel alium cum duo ſunt gerentes ſe papa.nõ eſt arti culus ſidei:ſed qui ſᷣm iura ecclie eſt electꝰ.quod ſci⸗ re ꝑtinet ad factũ ⁊ ius canonicũ.Quãuis ergo vna ꝑs excõicaret alteram cũ ſequacibus ⁊ ſciſmaticã nũ cuparet.qͥ ſimplicit᷑ inberebant excuſari videbantur a virio ſciſmatis.Durante illo ſciſmate poſt vꝛbanũ ſucceſſit ex ilia parte bonifaciꝰnonꝰ.bonilacio ſucceſ ſit innocentius ſextus. Innocentiꝰ grego.xij. Ex ala ꝑte clemẽti ſucceſſit benedictus.xij. Sub his autem ſcʒ gregoꝛi.xij. ex vna ꝑte.⁊ bñdicto ex alia factũ ẽ ali ud ſcilma circa annos dñi.M.ccccx. Nã recedenti bus cardinalibo ab vtroq; papa ⁊ ouenientibo piſis ibiq; conciliũ vniuerſale celebꝛantibo.depoſitis illis duobus.ſ.gregoꝛio ⁊ benedicto ꝑ conciliũ vel conci⸗ labolum ſub ea videlicet rõne depoſitis. qꝛ diceban tur ſcãdaliʒare factu ſuo publico totam eccleſiam cũu non vellent conuenire ſimul in aliquo vno loco vrp miſerant ⁊ iurauerant ad danduʒ efficaciter vnionè eccleſie. Demũ creatus eſt piſis alexãder qui diceba⸗ tur pꝛius petrus de cãdia.cardinalis oꝛdinis mino⸗ rum. Qui ſucceſſit iohannes.xxiij.bononie electus. t cum pene omnes reges ⁊ pꝛincipes chꝛiſtianitatꝭ dimiſſis gregoꝛio ⁊ bñdicto obedientiam dediſſent alexandro ⁊ ſucceſſoꝛi ſuo.tamẽ adhuc maximũ du⸗ bium erat vtrum illud piſis celebꝛatum ſuerit veruʒ generale concilium vel conciliabolum cum nullius eoꝛum qui ſe gerebant pꝛo papa fuerit auctoꝛitate cõ gregatum. Item vtrum cauſa pꝛopter quã fuit crea tus ille tertius.ſcʒ alexander valet. qꝛ gregoꝛius ⁊ be nedictus ſcandaliʒabant eccleſiam ex facto ſuo.quia ſcʒ diſſimulabant vnionem dare eccleſie vt pꝛomiſe rant eſſet vera.lam de gregoꝛio repertum eſt cõtra rium vt apparuit de facto poſtea.qꝛ ſponte renũcia uit in concilio conſtantienſi.Et vtrum potuerit illos deponere pꝛo illa cauſa.⁊ per conſequens ibi creatꝰ eſſet verus papa.ſ.alexander vel antipapa: Ex qua cũq; trium partiuʒ quicũq; ſimpliciter credebat, ſuũ eſſe verum papam ⁊ non alium motꝰ conſcientie di ctamine paratus eriam alteri adherere ſi hoc ibi con ſtaret. excuſatus creditur a vitio ſciſmatis ⁊ ſentẽtijs eius. In cuius ſignum eſt ꝙ in qualibet obedientia erant multi peritiſſimi ⁊ ſanctiſſimi vini ⁊ cum deus natura non deficiat in neceſſarijs.ſed vnctio doce at de omnibus vt dicit iohannes in cano:ſua. lon eſt credendum ſpiritumſanctum deſeruiſſe eccleſiamn cuius inſtinctu regitur.di.viij.qui contempta. Uel chuſtum receſſiſſe a ſuis qui dixit. Ecce vobiſcũ ſuzʒ omnibus diebus. Math.vl. Si erroꝛ ille fuiſſet pe riculoſus ⁊ damnabilis. Inſuper ⁊ ſub vꝛbano et bonifacio fuerunt ſancre que claruerunt miraculis. vt ſancta bꝛigida ⁊ lratherina de ſenis credentes in illum. 2 ſub clemento ⁊ benedicto ex alia ꝑte fuitẽbea tus petrus lucinburgo cardinalis eius clarens mi⸗ raculis. Sub bonifacio ⁊ gregoꝛio fuit dominus io⸗ hannes dominici cardinalis eius eximie ſcientie ⁊ O bitatis. Et ſub benedicto magiſter Cincentiꝰ maxi⸗ mus pꝛedicatoꝛ ⁊ ſanctiſſime vite. Idem ſenſerũt et ſcripſerunt ⁊ conſuluerũt ipſi venerabiles vini dom⸗ minus iohannes dominici.⁊ magiſter vincentius Tandem deo miſerante cum ſic nauicula petni flucti bus quateretur domino quaſi doꝛmiente exurgens tranquillum fecit. Congregato enĩ concilio conſtan tie per impertoꝛem ſigiſmundum aſſignatiõe ibi 6 cta ipſius per papam ad quem ſpectat huiuſmodi⸗ . vt pʒ di.xvij.p totũ.⁊ per iohãnẽ.xxiij. ⁊ ꝑ gregoꝛiũ xij. ⁊ cvrdina libus benedicti omnibus ad ipſum cõ cilium vniuerſale accedentibus cum cardinalibꝰ io⸗ 72 hannis ⁊ gregoꝛij decretum eſt vt pꝛo efficacioꝛi mo do vnionis fiende per modum ceſſionis pꝛoceden⸗ qum foꝛe. Sicq; gregoꝛiꝰ. xij. pꝛefatus ſponte omni iure papatus ceſſit ⁊ renũciauit per harolũ de mala teſtis ſuũ in hoc pꝛocuratoꝛem in publico cõcilio io⸗ hannes.xxiij. pꝛefatꝰ fugã arripuit. Sed imꝑatoꝛ ſi ſmund? eũñ inſecutꝰ cepit ⁊ redire cõpulitad pᷣfatũ bcum conculij. ⁊ qꝛ cedere nolebat ac ctiam Au Titulus MI. actibus ſuis eccleſiam ſcandaliʒabat depoſitus fuit negari nõ poſſunt ſequit erroꝛ in fide. Sed poſſibile ſ Et ſimiliter benedictus. qꝛ ad concilium venire no/ eſt aliquos homines perreuelationẽ vel aliter ſic cer i⸗ luit nec mittere.nec incoꝛpoꝛari nec cedere depoſuꝰ titficatos eſſe ꝙ oĩa rite facta ſunt.⁊ canõice in electio⸗ s fuit. Demũ de cõmuni concilio ⁊ aſſenſu omniũ car ne ipſius. A.in papã.qð rationabiliter dubitare nõ los dinalium.gregoꝛij ⁊ iohãnis ⁊ benedicti qui ulic cõh pñt.tũc tales ſi negant. A.eſſe vel fuiſſe papam inci ſen uenerant. ⁊ omniũ nationum ſcʒ ualice.gallice. ale? dunt in erroꝛẽ iſtum ꝙrite electus ⁊ conſecratꝰ in pa i manie.hiſpanie.anglice.aſſumpti ſunt aliqui qui ſiꝓ pã nõ ẽ papa nec vnqᷓ; fuit papa.⁊ nõ ſuccedit pe- e mul cum cardinalibus haberent vocem in elecione tro.⁊ multa ſimilia qᷓ non ſunt heretica.ar. vij.q.i:. fa e⸗ fienda ſummi pontificis. Sicq; ad electionem pꝛoce ctus.⁊ extra deelec. lic;ʒ. Terna cõcluſio eſt. In hu ſhl dentibus creatus eſt canonice dominꝰ otto cardina iuſmodi ſciſmate tã dubio temeranum iniunoſum ⁊ cc lis de colũnenſibus vocatuſq; martinus quintus. ſcandaloſum eſt aſſerere oẽs tenẽtes iſtã partem vel lap Acceptatuſq; ab omni clero ⁊ pꝛincipibus chꝛiſtiaꝰ omnes alterã vel neutralem etiã adultos vniuerſali li nitatꝭ vniuerſis pꝛo vero vnico ⁊ indubitato apoſto ter extra ſtatum ſalutis eſſe.vel excõmunicatos. vel ſun lico petri ſucceſſoꝛe ieſu chꝛiſti vicario. Et decretum rationabiliter de ſciſmate ſi uſpectos. Rõ huius con⸗ gen fuit quicquid fuiſſeta quocunq; illoꝛuz trium qui ſe cluſionis eſt. Quoniã multiſunt e vtraq; ꝑte ⁊ neu l geſſerunt pꝛo papa conceſſum ⁊ oꝛdinatũ in ſua dũ trales quibꝰ non eſt mareria iſta clarificata qͥn ratio taxat obedientia ratuʒ eſſet ⁊ ſimũ. Unde ⁊ omnes nabiliter poſſint negare vel dubitare pꝛopoſitionem remanſerũt in ſuis dignitatibus ⁊ officijs.Et qᷓ;uis iſtam. Quocũq; contendentiũ de papatu demõſtra a ſlle pertinax olim ductꝰ benedictus in caſtro paniſco to. A.eſt vel fuit rite electus. A. no eſt ſciſmaticꝰ vel deb le cofugiens moꝛeretur in ſua duricia ab omnibꝰ de hereticus ⁊ ſimiles ad quas ſequit᷑. A.nõ eſſe papã. die, relictus. factꝰ ẽpoſt eum a pauciſſimis antipa pa q Aſſumptũ docet exꝑientia.⁊ tot doctiſſimoꝝ diüſe me⸗ dam eugenius.ſed ſubito res illa. euanuit. nam ceſ- aduũſeq; ſnie.Et cõſtat multos eſſe ſimplices qui ad “ ſit ſponte omni iuri ſi quod haberet in papatu. Cre talia dubia inueſtigãda non tenent᷑ qui nõ mouent ſu dit᷑᷑utem pꝛocuratũ tale cõcilium congregari labo? nec fauoꝛe nec odio vel queſtu ad non fauendũ illi ꝑ ſtei ribus ⁊ induſtria domini iohannis dñici cardinalis ti velilli.⁊ parati ſunt obedire veritati ſufficient᷑ agni docn raguſini qui pluries acceſſit ad imperatoꝛem aliqñũ te.nec ſunt pertinaces. y ſi nõ pertinaces. ergo nec ſudi in habitu cardinalatꝰ.aliquando in habitu tranſfoꝛ excõicati.nec de ſciſmate rõnabiliter ſuſpecti. Tota iut⸗ mato ad ſuggerendũ ⁊ ſollicitandum illud negociũ ratio huiꝰ fundat᷑in hoc. qꝛ nũqᷓ; fuit tã veriſimilis a Dat . n d fT riſ⸗ VII ⁊ vehemẽs cauſa dubitationis in aliquo ſciſmate ſi H. 4 Ne V I cur in iſto. Cuiꝰ ſignũ euidens eſt varietas opinio⸗ mate ſic dubio nullus eſſet condẽnandus cuicũq; il nũ inter ſanctiſſimos ⁊ doctiſſi mos ex vtra; parte ß loꝝ trium adhereret pura conſcientia non ſolum rõo⸗ imo pᷣſuppoſitꝭ illis que facta ſunt ⁊ cõceſſis.adhuc 4 nibus lam bꝛeuiter aſſignatis pꝛobatur.ſed ⁊ quidã reſtant queſtiones iuris ad vtrũlibet diſputabiles nn magiſter eximiꝰ in theologia tunc cancellanus pari⸗ que oĩa incertitudinẽ rationabilem generãt in ̊ ſciſ pin ſienſis ad idem pꝛopoſitum quaſdam concluſiones mare.⁊ ab erroꝛe ꝑnitioſo plurimos excuſant. ar. ad * ſcripſit appꝛobatas per doctoꝛes totius vniuerſuatꝭ hoc a ſili.xxiiij.q.iij.c.dixit.De ſilibus enĩ idem ẽ iu din Puma concluſio eſt. Quocũq; cõtendentium de pa diciũ.extra detranſſa.c.inter coꝛpoꝛalia. Quarta patu demonſtratũ non eſt hereticũ dicere. A. non ẽ ↄcluſio e. Quacũq; ꝑte demõſtrata temerariũ ⁊ ſcã⸗ papa.Ratio huius concluſionis eſt. quoniã nulla ꝓ daloſũ ⁊ ſapiẽs hereſim ẽ aſſerere ſacr̃a ab eis ↄfecta poſitio ad cuiꝰ venifcationem exigitur veritas vniꝰ ſu efficaciã nõ habere.⁊ ſacerdotes nõ eſſe conſecra pꝛopoſitionis contingentis ⁊ ad fidem imperrtinentꝭ tos.pueros nõ eſſe baptizatos. ⁊ euchariſtiã no eſſe ẽ de neceſſitate aut integritate ſidei: Nã ſicut pꝛopo⸗ confectã.⁊ hmõi.Rõ huius ẽ.qm̃ neq; ſciſmma neq; ſitio copulatiua cuiꝰ vna ꝑs eſt tota cõtingens.⁊ cu⸗ hereſis.neq; qðᷣcũq; vitiũ impedit qͥn ſacr̃a hñt ſuã ius vna ꝑs eſt falſa ⁊ impoſſibiis.eſt tota falſa autĩ efficaciã.qð vtiq; veꝝ eſt q;tũ ad eſſentiã ſacroꝝ. qꝛ te poſſibilis.ſic in ꝓpoſito.Cõſtat autẽ ꝓad verificatio vera ſacra ſunt ſeruatis q fieri debẽt.⁊ debita foꝛma de nẽ iſtius. A. eſt papa.exigit᷑ non ſolum vnà ſed mul 2z materia ⁊ bhmõi. vt dictũ eſt. ð. Scient tñ ſumẽtes tas ꝓpoſitiones contingẽtes eſſe veras. vt qꝛ electio a pᷣciſis nõ recipiũt effectũ vltimũ ſocroꝝ.i.gram. et D eſt rite ⁊ canonice celebꝛata.⁊ ab illis qui habent pp bociõ.qꝛ ficti accedũt cũ faciant ↄ oꝛdinationẽ eccle H teſtatẽ. ⁊ ſites. Cũ ergo neſciat᷑ ſi electio pape eſt cano ſie que h̊ phibet.Exrcipit᷑tñ baptiſmꝰ qui in caſu ne nice celebꝛata niſi a pauciſſimis intereſſentibo ⁊ intel ceſſitatis a quocũq; ſciſmatico vel heretico vel paga . ligentibo. ⁊ permaxie qñ ſapientiſſimi de ̊ dubitant no ſuſceptus cõfert gram. vt expꝛeſſe dicit᷑xxxij.di. . ſe vt in pᷣdicto ſciſmate.iõ non ẽ hereticũ dicere ꝙtalis cereꝝ. Unde cypꝛianꝰ qui dixit ſacramenta etiã baꝗ⸗ S veltalis nõ ẽ papa.qꝛ.ſ.nõ põt eſſe electꝰ canonice. ptiſmũ a ſciſmaticis vel hereticis collata irrita eſſe et b Nõ eni pertinet ad fideʒ ꝙ ſit iſte vel ille papa.ſed ꝙꝓ inania.vt habet᷑.i.q.i.c.ſicut eunuchꝰ. Si quis inꝰ in ſit vnꝰ papa ille.ſ. qͥ eligit᷑ vt oꝛdinauit xp̃ᷣs vel eccclia quit repꝛehenditurab auguſtiuo ⁊ alijs doctoꝛibus nl di · xxiij.c.in noĩe dñi. Scðda concluſio ẽ in ſta⸗ eccleſie in ſupꝛadicto.ꝭ.ceteꝝ.Sed quando ſciſma ẽ cvl tu pdicto ſtat aliqs eſſe apud qs iſtud ptinacit᷑ aſſe dubium ꝛobſcurum vt iſtud de quoẽ ſermo creden tef rere. A. nõ eſt papa. ſapet hereſim. Rõ buiꝰ conclu,⸗ dum eſt ſacramenta a quacũq; pare conferant ſuuʒ be ſionis eſt. qm ꝓpoſitio dicit᷑ lapere hereſim qñ ex ipſa effectum vltimũ. ſcilʒ gratiam conferre. dummodo ſe aſſumptione cum aliquibꝰ veris que rationabiliter alias diſpoſiti ſint,⁊ contra conſcientiã alicui partiũ 65. Bcgin ſhe hles, 90 4.,4 me Auena 8 linc inn; bitii iin bn nias Gme Niak eſtimã XI. Capitulum nõ ad hereant. Quinta cõcluſio ẽ. ꝙ poſſibile E ali IZs vere ꝑti aſſentientes veracit᷑ eſſe ſclſmaticos ⁊ ali qͥs fa l pti aſſentiẽtes mõ pꝛedicto non eſſe ſciſmari⸗ cos.Rõ huiꝰ cõcluſiõis eſt.qꝛ ſtat aliquẽ vere ꝑti aſ⸗ ſentientẽ ſic eſſe ꝑtinacẽ ꝙpter queſtũ vel vanã glo riã vel aliã cãm nõ habet aim paratũ ad obediendun veritati cognite ſi ꝑ eccliam vel aliter reꝑiret illũ erra re.vel etiã dũ in tanto dubioꝝ inuoluto ꝓ ſua aſſer⸗ tione ſuſtinẽda ſeꝑat ſe a mẽbꝛis verꝭ ⁊ vnitate ipſiꝰ eccłieõ enĩ eſt ſciſma tm̃ in ſeꝑatione membꝛoꝝ a capite.ſed etiã in ſeꝑatiõe ꝑtinact membꝛoꝝ ad inui cẽ. Ex q̃ cõſequent᷑ habet᷑ ꝙ eſt temerariũ ⁊ periculo ſum vnã ꝑtem vel aliã generalit᷑ ĩpugnare.⁊ ab eiuſ dem cõicatione cã deteſtatiõis declinari. Altera ꝑs coõcluſionis patet ex tertia cõcluſiõe ſupꝛa poſita. De ſententijs excõi⸗ J. Vi cationis qᷓ ferunt᷑ ab vna pte ð aliam dicit ꝙ fieri nõ deberẽt. qꝛ excõicatio fieri nõ debet niſi ꝓ moꝛtali.vt Dicit᷑ xi.q.iij.nemo.ĩmo nec ꝓ moꝛtali niſi poſt cõtu maciã.vt.q:e.certũ. In hmõi autẽ nõ debet qs iudi⸗ cari de moꝛtali · Si tñ ſi nĩa ꝓferat᷑ pꝛout factũ ẽ non eſt curãdũ.O, enĩ ait grego.xi.qiij. Snĩa paſtoꝛis ſiue iuſta ſiue iniuſta timeda ẽ ⁊ ſeruanda vt dicunt doctoꝛes. Hoc intelligenduʒ ẽ qñ ꝓfert᷑ a paſtoꝛe ſeu iudicce ſuo. Sed in h̊ caſu cũ non reputet ferentẽ hu iuſmodi ſniam iudiceʒ ſuũ.⁊ babeat ꝓbabilẽ cam h di nullã.dʒ illã credere.x.q.iij cui illata. 9 9 Demũu er pꝛemiſſis F.IX. a popa in alios eſſet iuriſdictio deriuanda. vt ait cy⸗ panꝰ. xxiiij.qi. loquit᷑. cũ duo capita eſſe nõ poſſint. alioon eſſet monſtrũ in ecclia.opoꝛtʒ ꝙ ab vno vero vel pᷣſupto deriuet᷑ ptãs in alios.Si g& cũ eſt in terr obediẽtie vniꝰ.illi adheret vt ſũmo capiti a quo eſti⸗ mat hr̃e ptãtẽ vt a pᷣma oꝛigine ⁊ ſic abſoluit. ⁊ abſo lutionẽ ab alio ꝓ ſe qrit qñ accedit ad terras obedie/ tie alteri. qs dabit aucte abſoluẽdi eos qͥ ſunt deil⸗/ la obediẽtia. vel vt poſſit ipᷣe abſolui ab illis Nõ ulle pꝛimꝰ. cũ habeat iſtos vt pciſos. lõ ſecundꝰcũ iam adheſerit pmo.2 ſic a ſcðᷣo habeat᷑ ciſmaticus: Non vterq;.qꝛ tũc eſſent duo capita.Cõuenientiꝰ videtur dicendũ ꝙ vni eoꝝ adherẽdo ſ̃m ꝙ magis dictat cõ⸗ ſcĩa.nõ ad quẽ magis tpalitas trahat.illiꝰ aucte fun gat᷑ abſoluẽs illos.⁊ abſolutionẽ querẽs ab illis qui ſunt de obediẽtia ipſiꝰ cui adheret.De hoibꝰ autem alteriꝰ obediẽtie nõ ſe intromittat niſi ad obedientiã reuſos eiꝰ cui ipſe adheret. Illos tũ nõ ꝓpter H cõde⸗ net. Et ſiquidẽ ↄtingeret illũ nõ eſſe veꝝ cui cũ pura ↄſcĩa adheſit.in abſolutiõe ſupplebit defectũ ſũmus ſacerdos dñs leſus.qͥ habet claues.⁊ cui aꝑit nemo claudit. Ignoꝛantia oũt ꝓbabilis excuſat eu. Ad dit quartù documentũ dicẽs. Ubi hõ nihil in ſe ſen⸗ tit camale vel tenebꝛoſum trabẽs eũ ad iſtã ꝑtem te nendã vel aliã nõ debet ſibi ſeruare ſcrupulos. Ue⸗ riſſimũ ẽ enĩ illud xpᷣi. Si oculus tuꝰ fuerit ſimplex totũ coꝛpꝰ tuũ lucidũ erit. Nolo aũt ex iſtis ⁊ pcedẽ/⸗ tibo dicere ꝙ̈ in oĩ caſu ſic hceat de obediẽtia pape et eiꝰ ſentẽtijs ſentire ⁊ varia iudicare. ſed tantũmodo vbi rõ nabiliter ⁊ ꝓbabilis hr rõ de iure dubitandi. pſatus doctoꝛ elicit quatuoꝛ documẽta. Pꝛimũ ẽ. ꝙ inter hoĩes eiuſdẽ obedientie expedit adherere ſen tentijs latis a ſuo ſuperioꝛe credito.alioquin nõ eſſet vinculũ charitatis int᷑ eos.⁊ hoc placet.als ſequerẽ tur multa incõuenientia ⁊ magna cõfuſio. Secũ⸗ dũ documentũ ẽ de caſibo reſeruatis pape de diſpen ſationibo ⁊ alijs foꝛo ↄſcĩe vel foꝛo publico ſeu coten tioſo.pñt hoĩes ſᷣm credulitatẽ ſue ꝑtis ⁊ ſuam ꝑtem ⁊ ſeipos quietare tenendo ꝓ facto id qð ſuꝑioꝛ eoꝛuʒ ab eis creditꝰ fecerit. Neutrales autẽ vident᷑ hr̃e ſuf/ ficientẽ recurſũ ad oꝛdinarios apud qͥs ᷣm eoꝝ opi⸗ nionẽ cõiter loquẽdo ẽ ptãs deducta.Et hᷣ ſatis pla⸗ cet excepto eo qð dicit de neutralib.lõ bene enĩ in⸗ telligo qũo quis poſſit bñ eſſe neutralis. Tertiuʒ documẽtũ eſt qð tñ pᷣmũ ponit qð apud plurimos põt hic applicari documentũ ambꝛoſijad ar. qðᷣ ha bet᷑.xij.di. illa. de ieiunãdo vel nõ ieiunãdo.videlicʒ cũ rome ſum ieiuno ſabbato.cũ mediolaniſum non ieiuno. Ita ⁊ tu ad quãcũq; eccłiam veneris illiꝰmo⸗ rem ſerua ſi nõ vis cuiq; eſſe grauis.nec quẽq; tibi: Ita indqᷣt ille idẽ hõ ꝓ diuerſitate locoꝝ ⁊ tempoꝝ et pſonarũ ſine periculo ſciſmatis ⁊ dãnatiõis nũc hu ius ꝑtis.nũc alteri dictis ⁊ ſententijs obedire põt.⁊ nũc cũ iſtis.nũc cũ illis cõicationẽ pᷣſtare.Iſtud do cumentũ nõ placet.nõ enĩ cõcipio qũo illud poſſit ri te fieri. Cũ enĩ ptãs iunſdictiõis ab vno ſummo. ſcʒ papa xpᷣi vicario deriuet᷑ in alios inſerioꝛes pᷣlatos. ſicut ſenſus ⁊ motꝰ a capite in mẽbꝛa inffuit. Pꝛopt᷑ qð xpᷣs vni.i.petro dixit. Cibi dabo claues regni ce loꝝ, Math/xvi ad comendãdũ vnitatis ſacrm:? vt ẽ in ſu pꝛadicto ſciſmate.Et h̊ͥ documeutũ multũ placet qᷓ;tum ad vtrãq; partẽ. Ex pma parte elici po teſt iſta cõcluſio.ꝙ in pdicto ſciſmate ⁊ multomagis qñ eſſet minꝰ dubium qᷣs mouet᷑ ad inherendumet obediendũ vni magis q; alteri qnõ ex cõſcientia ⁊ ve⸗ ritate cognita ſed ex tꝑalitate. vt qꝛ vnꝰ magis iuua re põt. vel maioꝛa bñſficia cõfert q;ᷓ alter.ille ẽ in ma⸗ lo ſtatu aĩe ſue etiã adherẽdo vero.Ex ſcðᷣa parteno tandum diligent᷑ ꝙ nõ idem dicẽdũ de quolibet ſcil mate. alioquin ſciſma ⁊ chunera idẽ eſſent.⁊ ſnĩe late ʒ ſciſmaticos.⁊ tãdure infectiones ⁊ punitiões friuo le eſſent. ⁊ inutiliter mebꝛanas occuparẽt. Qñ igitur ſciſma ẽ euidẽs ⁊ clare a nõ paſſionatis põt ꝑcipi vt in pᷣmo caſu ⁊ ſcðᷣo ſupꝛadictũ eſt.cũc locum habent que dicta ſunt in.ij 2lij aliij. Sde ſciſmaticis. Nec ignoꝛantia excuſaret eos qñ per ſe vel ꝑ alios defaci li veritatẽ ſcire poſſunt.Et de hmõi intelligitur illud quod dicit pelagiꝰ papa de ſciſmaticis veris loqns Nec enĩ leuigat eoꝛũ crimen. magis vᷣo auget ꝙ eos diu reſtitiſſe dixiſtis .me apłlicis ſedibo cõicantes in ſua cõione reciperent. In b̊ enĩ dum ⁊ illi inculpãdi ſunt qui cõicare talibo voluerunt. multomagis tñ ił li execrandi qui nõ ſolum in ſacerdotibus cõmunio⸗ nem apoſtolicarum ſedium:verũetiam in ipſis ſpꝛe uerunt. Sed nec illud eis pꝛodeſt ꝙ eos in eiſdẽ litte ris vel ignoꝛantia rationis vel ſimplicitatẽ intellectꝰ ſuia noſtra ſe cõmunione ſuſpendiſſe perhibetis.· Id ipſum enim mag eſt. ꝓpter qð ſciſmatici ſunt ⁊c. xx⸗ iiij.q.i:ſciſma.Hinc ⁊ beda ait.tractans illud Joh. in cano. Oiĩs qui credit ⁊ non permanet in doctrins Citnlus IIl. chꝛiſti deũ non habet. Si quis venit ad vos ⁊ hãc doctrinã nõ affert.nolite eũ recipere in domũ. nec ei aue dixeritis. Hec ioh.ᷣ de ſciſmaticis ſiue de hereticꝭ vitãdis.q vᷣb docuit etiã factꝭ exhibuit.Nã cũ apð epheſum balnea lauandi gratia fuiſſet ingreſſus. et vidiſſet ibi cherintũ.cõtinuo diſceſſit nõ lotus dicẽs Fugiamꝰ hinc ne balnea coꝛruãt in quibꝰ cherintus lauat᷑ inimicꝰ veritatis.vt refert de eo policarpꝰ Ixxx iij.q.i.oĩs. Item ambꝛo. Cypꝛianꝰ nõ putauit fidẽ eſſe in ſciſmate. Nã erſi fidẽ erga deũ tenerẽt tñ erga dei eccliam nõ tenebant,.cuiꝰpatiebãt᷑ velut quoſdã antꝰ diuidi mẽbꝛaq; lacerari.Etenĩ cũ ꝓpter eccliam xpᷣs paſſus ſit.⁊ xpᷣi coꝛpꝰ ſit eccłia non videt᷑ ab his xpo fides exhibeni a quibo paſſio eiꝰ euacuat᷑ atq; di ſtrahit᷑.xxiiij.q.i.ciaduocauit. Item alexander.ij.ait Qui ep eccliaʒ ſunt.nec ligare pñt nec ſoluere:nec re⸗ cõciliando eccłiaſtice cõioni reddere.nec excõicando eiꝰ ſocietate pꝛiuare.q ipſi hereſi vel ſciſmate polluti ſiue ſnĩa notati penitꝰ carere ꝓbant᷑. Et cũ dñs daret oĩbus parẽ ligãdi atq; ſoluendi poteſtatẽ. Petro pꝛo oĩbus ⁊pᷣ oĩbus claues regni celoꝝ ſe datuꝝ ꝓmiſit dicẽs. Libi dabo claues regni celoꝝ.Quicũq; ergo ab vnitate ecclie que ꝑ petrum deſignat᷑ alienꝰ fuerit execrare põt.cõſecrare nõ valet.excoicatiõis vel recõ⸗ cillatiõis poteſtatẽ nõ hʒ.xxuij.q.i.audiuimꝰ. Itẽ.i⸗ q.vijq̃tiens.tradit᷑ foꝛma q̃ ſciſmatici reuertẽtes ad vnitate ecclie debẽt abiurare ſciſma ꝓmittentes ſub iureiurãdo nũqᷓ; in ſciſma relapſuros,⁊ in fenptis re digere pꝛomiſſioneʒ ſub obligatione pene eterne.hec oĩa ⁊ ſilia de vere ⁊ ꝛue ſciſmaticis intelligunt᷑ pᷣmo vel ſcdᷣo mõ dictis nõ tertio. . nũc regnat factũ baſilee.ono dñi.Mcccccxl.vel cir⸗ ca.ſub eugenio.iiij.videt᷑ ꝑtinere ad ſcom modũ ſci masis potiꝰqᷓ; ad tertiũ.qð dubiũ vocatũ eſt. lam cũ moꝛtuo marrino.v.canonice fuerit creatꝰ ipſe eu⸗ geniꝰ ⁊ accept a tota xpᷣianitate ꝓ vnico ⁊ indubita to apłico.⁊ ꝑ plures annos papatũ tenuerit. congre gatio facta baſilee q aliq cociliũ fuit.qꝛ aucte mar⸗ tini cõgregatũ.⁊ poſtea etiã auẽte eugenij confirma tũ cũ fuerit diſſoluta.trãſlato cõcilio ferrariã ꝓpter re ductionẽ grecoꝝ. ⁊ inde floꝛentiã ꝓpter ſuꝑuenienteʒ ibi peſtẽ.effecta ẽ conciliabolum⁊ ſynagoga ſathane adeo vtr baſiliſcũ pareret ipſa baſilee congregatio au ſu temerario pᷣſumens deponere eugenium. ⁊ creare amideũ ducẽ ſabandie dictũ felicẽ. Pꝛo rõe iuſtifica tionis ſue impietatis ollegat. Pꝛimo ꝗ ipſe eugenꝰ papa nõ potuit diſſoluere ullud cõciliũ ſua auẽte fir⸗ matũ.Et ex h̊ ſcdᷣo ꝙ cõciliũ eſt ſupꝛa papã ad iudi⸗ candũ de ipᷣo. Tertio ꝙ qꝛ ſcãdaliʒa bat eccliaʒ iuſte ipᷣm cõciliũ depoſuit.⁊ depoſito aliũ creare potuit. Sed pꝛimũ eſſe falſum ex h oſtendit᷑qꝛ eius ẽ deſti⸗ tuere ⁊ diſſoluere cuiꝰ eſt ſtatuere ſiue conſtituere.cũ ſint eiuſdẽ ptãtis actꝰ.ar.ex de re.iuris.oẽs. Sicut autẽ papa põt cõcedere canonẽ generalẽ ita ⁊ tollere põt ⁊ mutare.vt pʒ.xxv.q.i.ꝭ.his ita. Et ſicut ſolus põt cõcilium generale indicere ⁊ facere celebꝛare. ⁊ ei auẽtẽ dare.vt di.xvij.ꝑ totũ.ita ⁊ diſſoluere põt. Scðm falſũ eſſe multa iura declarãt. lon enĩ papa hʒ auẽtẽ a concilijs pᷣncipalit᷑.ſed a xpᷣo, vt babetur di. xxi.q;uis.Et ipſe papa datrobur ⁊ auẽtẽ oꝛdina tis in cõcilio. vt dicit er de elect᷑ ſignificaſti. ec eſt Zid quod dicit grego.di.xv.ſicut ſancti.in fi videlʒ ꝙ ſeipm nõ illa deſtruit.ſ. oꝛdinata in cõcilijs vntuer ſalibo pmis ſi qs abſoluere q illa ligant pᷣſumit.lã vt ibi dicit gloioh. ⁊ bene. hoc intelligit q;tũ ad ea q̃ pertinent ad articulos ſideieſ Iam q;tum ad poſiti ua magis ſtandũ eſt ſentẽtie pape q; alioꝝ. Dicitur etiã.ix.q.iij Nemo iudicabit pᷣmã ſedem iuſticiã tẽ⸗ perare deſideranteʒ.neq; enĩ ab oĩ clero. neq; ab au guſto.neq; a rege.neq; a pplo iudex iudicabit᷑. Idez ðꝛ in. uij. c. ſe.ponit ibi glo.tres exceptiõcs.Pꝛiina ĩ foꝛo penitentie.tũc enĩ iudicatur a ſuo confeſſoꝛe.ſed ille tũc tenet locũ dei. Secunda cũ ſubmittit ipe ſua ſponte ſe iudicio ecclie concilij vel alteriꝰ.ſicut accidit in ſymacho papa ⁊ leone. vt. ij. q. v. auditũ.⁊.q.vij. nos ſi.⁊ di. xxi.nunc autẽ.Tertia in crimine hereſis. Vñ ðꝛ du xl. ſi vapa. A nemĩe ẽ iudicadꝰ.ſ.papa ni⸗ ſi dephedat᷑ a fið deuiꝰ. Ubi ðᷣr glo.bᷣ ver ſi ſeñ vel let emẽdare. Naʒ vbi ſe emẽdaret nec tũc depõcret.ꝑ quoddã decretũ factũ in concilio conſtantienſi. Ad⸗ dita eſt quarta exceptio,ſin caſu ſciſmatis.qð videt᷑ intelligendũ de ſciſmate dubio. cum. l. ſunt duo põ⸗ tifices creati ⁊ dubitat᷑ qͥs eoꝝ ſit verus vt tunc fue⸗ rat nõ de maniteſto.ſ.cũ vnꝰcanonice creatus.alius poſtea intruſus.alias cũ quilibet epᷣs poſſit recede⸗ re ab obedientia pape.⁊ ſic facere ſciſma. ⁊ ſic habe⸗ bit q̃tidie papa iudicari cũ tñ iura contranũ clamẽet. Vnñ anacletꝰ papa inquit. Eiectionẽ ſummoꝝ pon⸗ tificum ſibi dñs reſeruauit.di.lxxix.Cũ ergo nullus hoꝝ caſuũ in ꝓpoſito reperiat.qꝛ nec a fide deuiꝰ eu⸗ genius: nec ſe ſubmiſit concilij iudicio. nec eſtettunc aliqð ſciſma qua rõne potucrit conciliũ. ĩmo conci- liabolũ iudicare deipſo non apparet. Tertiũ etiã friuolũ eſt.ã ꝓpter nullum peccatũ excepta infide⸗ lutate papa põt depõi. Vñ glo.illa que habet᷑ xl. di. ſi papa.dicẽs ꝙ papa põt depomi pꝛopter quodcũq; peccatũ quod ſcandaliʒaret eccliam ſi incoꝛrigibilis eſſet. qꝛ inobedientia dicit᷑ infidelitas opinatiue loqͥ tur nõ aſſertiue. Nam ipſe iobannes cuiꝰeſt glo.ſen⸗ tit contrariũ.di:.lxxix.dicens.ꝙ cũ dicitur pꝛopt᷑ he⸗ reſim poſſe deponiſumit᷑ibi pꝛopꝛie ⁊ ſtricte hereſis pꝛo erroꝛe in fide nõ pꝛo cõtumacia vel inobediẽtia. Hlec reperit᷑aliquis papa depoſitꝰ pꝛeciſe pꝛopt ſce⸗ lerã ſua.ſed pꝛopt᷑ ſciſma tollendũ. Quales aũt fue rint quante ſanctiratis ⁊ fame qui depoſuerũt euge⸗ niũ ⁊ apoſtaticũ illum ⁊ antipapam elegerũt ſciunt plurimi.qꝛ multi eoꝝ infames ⁊ ſcandala plura in di uerſis locis fecerũt.Et q̃les electoꝛes talis elect ꝰamt deus ambitioſus ſumme cupidus ⁊ doloſus.Euge nio ad pauꝑes liberaliſſimo ad eccleſias ⁊ religiones deuotiſſimo nullꝰ ſapiens vite ſue in ſe derogat. Cir ca regimen autẽ diuerſi diuerſa dicũt.ſicut ⁊ de qui⸗ buſcũq; pꝛeſidentibus. Sed vt dicit gloſa ſuperca. non nos.di.xl. facta ſummi pontiſicis que ſcʒ de ſe maniteſta non ſunt excuſanda ſunt vt facta ſampſo⸗ nis.⁊ furta hebꝛeoꝝ. Non ergo vident᷑ poſſe excuſari a vicio pꝛopꝛij ſciſmatis ⁊ penis eius recedentes ab obedientia eugenij.Et qui amideo dicto felice. qui = 5 92) — — — =ä 42. 6 — l an li ſie Em . 1 e ſüß⸗ an t Nin ſrſs kiheſn kuct n ſein N dul Nopo⸗ nc we salin ee ücbe Pnln a ln no d Nci 1iſit⸗ Ed noci, mieg Scdn ve rmß⸗ Cis f 4C nnn nmn 1 ligns *S tingn i iet c menta mea.⁊ ſuꝑ veſtẽ meã miſerũt ſoꝛtẽ.põ.xxi.. —. Capitulu excõicatus eſt ſolenniter cum fautoꝛibus ſuis per eu ſenium in concilio floꝛentino. vt pape obediunt. ni/ ſi foꝛte ſimplices ⁊ idiote qͥ ſequunt᷑ in dioceſanos ſuos paratos ad ↄꝛium A eis cõſtaret de vᷣitate ab eis ignoꝛata.O autẽ aliq dicat ſe credere ⁊ mẽte te⸗ neri eugeniũ vt verũ papã.⁊ ulũ reputare antipapj. ſed tũ ad vitandũ ſcadalũ ſuũ:ſ.amiſſiõis reꝝ exilij. incarceratiõis.pᷣuatiõis bñſicioꝝ.ꝑiculi moꝛtis. illũ infelicẽ ab eẽ venerant᷑. vt papã nominãt.⁊ hmõitñ coꝛde vt antixpᷣm deteſtant᷑. lõ vident᷑magis excu ſari a moꝛtali q; marcellinꝰ papa cum in veneratiõe idoli poſuit ſna incẽſi ſuꝑ pꝛunas timoꝛe moꝛtis cõ pulſus.di.xxi.nũc.Aut q; ſalomon cuʒ ob amoꝛem mulierũ idoł genua flectebat ad cõplacẽdũ eis q̃ tñ coꝛde nõ adoꝛabat. Eſt enĩ ibi mendaciũ xpᷣiana reli gione ſeu bis q ꝑtinẽt ad ſidẽ.qð ẽ ꝑnicioſum mẽda 77 ciũ.xxij.q.ij.pmũ.Eſt enĩ mendaciũ nõ ſolũ in vᷣbo — ſed in oꝑe.qð tñ ꝓpꝛiꝰ dicit᷑ ſilatio. Uñ nec.b.tho.ex cuſat a dõnatiõe antiqs phᷣos qͥ cõcurrebant cũ po pulis ad venerandũ idola exceniꝰ. qᷓuis ſcirẽt nõ eſſe deos. ar. ad h.di. lipbꝛos q. Hec ꝓ paucis dicta ſũt rõne ſciſmatis. Sed de ptãte pape ⁊ ccilij dicet ĩ ſine tertie ꝑtis.ſi vitã cõceſſerit dñs. 0 quit᷑ pð.in pꝑſona xpᷣi ↄqrentꝭ pie de cruciſicoub coꝛ poꝛalit᷑.ſʒ nõ minꝰ de crucifigentibo ſpũalit᷑ ꝑ ſciſma ta hereles ⁊ malos moꝛes. Ueſtimẽta ppᷣi ſigniſicat ſpũalit᷑ eccłiam ſeu fideles aliqũ. Uñ de ipſis loq̃ns ꝓpba ait. His oĩbo velut veſtimẽto veſtierꝭ. Eſa. xlix· Er in põ ad xpᷣm loquẽs ait. Mirra.ſ.amaritudis 2 moꝛtificatiõts. Gutta ẽ qð dꝗ genꝰ aromat qð tol lit inflaturas ⁊ tumoꝛes.⁊ ſigt humilitatẽ q tollit ſu⸗ pbiã. Caſſia q in locis aqͥſis creſcit in imenſum.⁊ ſt fidẽ. hec odoꝛẽ ſpirãt alij boni exẽpli.⁊ H̊ a veſtimen⸗ tis tuis a domibo eburmeis.i:a fidelibo tuis ſm glo. qͥ dicunt᷑ idcirco veſtimẽta xpᷣuqꝛ ſicut veſtimẽtũ in⸗ heret veſtito.eũq; circũdat ⁊ oꝛnat.ita fideles xpᷣo in herent ꝑ dilectionẽ.circũdãt ꝑ imitationẽ exterioꝛem oꝛnãt ꝑ venerationẽ.dicunt᷑ ⁊ domꝰ. qꝛ xpᷣs inhabi⸗ tat ꝑ gram ⁊ refectionẽ.Eburnee ꝑ caſtitatẽ⁊ foꝛtifi⸗ catione.ex q bo.ſ.virtutibo delectauerũt te.i.tibi pla cuerũt o xpᷣe.vel delectabilẽ te habuerũt filie regũ. Fi lie ſpũales regum.i.pᷣlatoꝝ ſctõꝝ.Eſt g̊ ecclia veſtis xp̃i ⁊ veſtimẽta ei. Ueſtimẽta in plurali ꝓpter multi plicitatẽ riuũ moꝝ ⁊ diuũſoꝝ idiomatũ eccliaꝝ diũ⸗ ſarũ. Uñ ⁊ iohes ſeptẽ ecclijs in aſia mittic apocali⸗ pſim ſuã.vt.i.c. ðꝛ. Ueſtis in ſingulari ðꝛ ꝓpter vni⸗ tatẽ vniꝰ fidei:ſpei ⁊ dilectiõis. Unde xpᷣs petro ait. Suꝑ hãc petrã ediſicabo eccłiam meã. Math. xvi. Sed veſtimẽta hec ꝑtiunt᷑ ⁊ diuidunt ſciſmatici: ſoꝛ tiunt᷑ o mali pᷣlati. Et ſic diuiſerũt ſibi veſtimenta ſua ⁊c. In quibo tria poſſunt notari. Pꝛĩo enoꝛmitas ſciſmatis.ibi.Diuiſerũt.ſi.ve.mea Scõðo vanitas regimĩs.ibi.⁊ ſuꝑ veſtem meã3. Tertio pᷣuitas regimĩs vł gtuitas chariſmatis,. ibi. milſerũt ſoꝛtem. enoꝛmitas ſciſmatis ex ̊ apparet.qꝛ uli qͥ veſtimẽts xpᷣi coꝛꝑalia diuiſerũt fuerunt gẽtiles ⁊ xpᷣi cruciſixo⸗ res. ⁊ maxĩeoffendentes. Pagonis ſiles eſſe ſciſmati cos xpᷣs oñdit cũ ↄiunxit gẽtiles cũ ſamaritanis qui ſciſmatici erãt ſeꝑati.ſ.a iudeis dicẽs.In viã gentiũ nõ abieritis ⁊ in ciuitatẽ ſamaritanoꝝ nõlintmueritt· Chꝛiſtũ q̃; crucifigũt qntũ in ſeẽ.qꝛ diuiſionẽ faciũt ꝓpt quã tollendã int nos ⁊ deũ ⁊ pplin gentilem ⁊ iu daicũ xpᷣs crucifixꝰ ẽ. Et iõ apłs admonetdicens.i. ad Coꝝ.i.Nõ ſint in vobis ſciſmata.De ludeis qui dẽ ðꝛ ꝙſciſma erat int᷑ eos. Jo.ix. Et h qtũ ad illos qͥ xpᷣm blaſphemabãt. ⁊ cũ deuotis pſonis nõ cõcoꝛ dabaãt ad ſentiendũ vnũ de xp̃o.ſ.ꝙ ſctũs ⁊ bonꝰ⁊ de us erat Quã grauit᷑ autẽ ꝓppter magnitudinẽ ſceleris puniant᷑a deo eternalr pñntialiter. ab ecclia ſpualit a ſeculo tꝑalit᷑ hẽs.S.e.c.Fiij.iij. ⁊. v. Qui aür ſint bncipales ad cauſandũ ſciſmata oſtẽdit hiero. dicẽs VUeteres ꝑſcrutãs hiſtoꝛias inuenire nõ poſſuʒ alios ſcidiſſe ecckiam dei.⁊ de domo dñi ꝓplos ſeduxiſſie pᷣ ter eos qͥ poſiti ſũt dñi ſacerdotes ⁊ ꝓhas.l.ſpecula toꝛes. Di vᷣtunt᷑ in laqueũ toꝛtuoſum ponẽtes ſcan⸗ dalũ in oĩ loco.xxiiij.q.iij.tranſterut. Diuiſoꝛes ſunt heretici ⁊ ſciſmatici. Ueſtimẽta xpᷣi ↄgregatiões ſide liũ vel ſacra vel ſcpturas ſacras m glo.iub qbo de⸗ latet vt hõ ſub veſtimẽto.Diuidũt aũt hec dũ ꝑuer⸗ tũt ⁊ coꝛrũpunt male exponẽdo vel indigne tractsdo unatu ad ſecundũ S. XIII. dicit glo. ꝙ xpᷣiẽ vnitas ecclie ſeu ecclia q vna e. Uu in ſymbolo ðꝛ. Unã ſctãm catholicã.i. vtem eccliaʒ. Et Cant᷑.vi. Una eſt inqͥt ſponſus de eccłia coluba mea.⁊ iõ ſicutvnitas diuidi nõ põtita nec ecchia. In cuiꝰ figurã veſtis illa xpᷣi dicit euãgeliſta Job.xix. ꝙ incõſutił erat.⁊ deſuꝑ ↄtexta ꝑ totũ.nõ hns videlicʒ ſciſſurã aliquã factã ad acũ.Heretici igit᷑ ⁊ ſciſmatic uantũ in eis ẽ ſcindere qrũt.Et ſ̃m bᷣ dicit hiera ð buſdã hereticis ⁊ ſciſmmaticis. Uetꝰ oꝛiens int᷑ ſe po puloꝝ furo:e colliſus indiſciſſam dñi tunicã.⁊ deſu ꝑ ↄtextã minutatim ꝑ fruſta decerpit.⁊ xpᷣi vineã ext minat vulpes.xxiiij.q.iiqm̃. Sed pᷣualere nõ pñt.ſi cut nec milites ſciderũt tunicã lis. Eñ pelagius alle gãs aug. Sinullo mõ pᷣt recte dici ecclla in qʒ ſciſma c reſtat vt qm̃ ecclłia aulla eſſe nõ põt niſi ea ſit quaʒ in apłlice ſedis ꝑ ſucceſſiões epoꝝ radice cõſtitutam hoĩm nulloꝝ malicia vllo mõ valeat extĩguere.xxiiij. q:i.pudẽda.Hinc ⁊ cypꝛianꝰ:Ecclia vna ẽ q̃ in mul titudinẽ latiꝰ incremento fecunditatis extendit᷑.qũo multi radij.ſunt ſʒ vnũ lumẽ habẽt. ⁊ rami arboꝛis multiſunt.ſed robur vnũ tenaci radice fundatũ. Et quo de fonte vno nuuuli plures defluũt.⁊ numeroſi⸗ tas lʒ diffuſa videat᷑ exundantis copie largitate.vni tas tñ ſeruat᷑ in oꝛigine.Auelle radiũ ſolis a coꝛpoꝛe diuiſionem vnitas nõ capit. Ab arboꝛe frãge ramũ fructꝰ germinare nõ poterit. A fonte pᷣſcide nuũ.pꝛe ſciſus areſcit. Sic ⁊ ecclia dei luce pfufa ꝑ totũ oꝛbẽ radios ſuos poꝛrigit. Unũ tñ eſt qð vbiq; diffundi tur.nec vnitas coꝛpoꝛis ſeperat᷑ hec ille.xxuij.q.i.lo quit᷑⁊ ꝑ totũ.c.illð młta de vnitate ecclie pulcra ðt. „ ne Tnstensn K Dieroꝰ.etiaʒ dicit ꝙ eccnia vnica columba appellat᷑. nan tumad pꝛimũ.5. XI. q ſpõſa pulcra ſine ruga:ſine pcũs ⁊ macula ⁊ boꝛ⸗ — Titulus IIII. tus cõcluſus ⁊ fons ſignatꝰ ⁊ puteꝰ aq viue.⁊ padi⸗ ſus cũ pomoꝝ fructu/q:eioĩbus. Gꝛeg/etiã ðt in li. moꝛal.ꝙ in vna domo comedit᷑ agnꝰ.qꝛ in vna ca⸗ tholica eccłia vera hoſtis redẽptoꝛi ĩmolat᷑. Sola eſt qᷓ intra ſe poſitos valida charitatis cõpage cuſtodit. ex quã oĩs perit.ſicut er archã oẽs repti diluuio pe⸗ rierũt.q.e.qꝛ.Et nõ ꝙ ex ecclie vnitatẽ ſignilicataʒ 2 dñi veſtẽ ponit᷑ qͥs tnipir.ſ.ꝑ pfidiã.ꝑ ſniam.ꝑ mali ciã.Per ꝑfidiã.ſ.hereſis ⁊ ſciſmatꝭ efficit᷑ s ſeꝑatus ab ecclia. Uñ cypꝛianꝰ. Cũ hereticꝰ in ecchia non ſit bñdicit cũ a deo ſit maledtctus. vitam pollicet᷑ cũ ſit moꝛtuꝰ.deũ inuocat cũ ſit blaſphemꝰ.i.q.i.ſi qͥs in qt,. Et augꝰ. Quodlibet hoꝝ heretici ⁊ ſciſmatici a c⸗ cipiãt.ſ.donoꝝ charitatẽ.tñ q opit mulcitudinẽ pec catoꝝ q̃ ⁊ pꝛiũ donũ ẽ catholice vnitatis ⁊ pacis ipᷣi nõ hñt.q/e.multe. Scðdðo ꝑ ſnĩam.ſ.excõicatiõis ponit᷑ qͥs er̃ ecclie vnitatẽ. Uñ augꝰ. Qui excõicat᷑ ſa thane tradit᷑.qũo.qꝛ.ſ.ex eccłiam ponit᷑. Er᷑ eccliam aũt dyabolꝰ ẽ ſicut in eccla xpᷣs. Ac ꝑ h̊ dyabolo tra dit᷑ q ab eccłie cõione remouet᷑ xi.q.iij.oĩs. Sʒ H̊ ve rũ eſt qñ iuſte excõicat᷑. Uñ oꝛige.ſuꝑ Leuit᷑.Rũ qͥs nõ recto iudicio foꝛas mittit᷑i.ec eccham per excõica tionẽ.ſi añ nõ exierit.i.ſi nõ egeritvt exire mereret᷑.nõ ledit᷑. Interdũ qͥ foꝛas mittit᷑. intꝰ ẽ. ⁊ qͥ foꝛas ẽ intus viget᷑ retineri.xxiiij. qeiij.c. cũ alids. Tertio efficik galiqͥs ex ecclam ꝑ peccatũ.ſ.moꝛtale. Uñ greg. Nec iſte dicendꝰ ẽ eẽ in ecclia ⁊ ad iſtã ſocietatẽ ſpũs ꝑti⸗ nere qͥ ouibo xpᷣi ficto coꝛde miſcet᷑. Spũs eĩ ſcũs di 72 ſciplie effugiet fictũ. xxiiij ½ J 5 * . dD . . — Mnatu 90 ter. .XIIII Oi. eccia tiu notat᷑ platoꝝ pꝛauitas in h̊ ꝙ mittũt ſoꝛtẽ ſuper veſtẽ dñi.q ſignat eccliam. vt.ſ. eoꝝ ſit nõ xpi.q̃runt videlʒ regimè ecclie ad ſua cõmoda.nõ vt xpo lucri⸗ fasiãt aĩas. Jur illud apłi.Unuſqͥſq; q̃ ſua ſũt q nit nõ qᷓ ieſu xpᷣi.De qͥbo augꝰ. Sũt in ecclia qͥdã pᷣpoſi ti. de qbo apts dicit. ſua qrentes non qᷓ ieſu xp̃i.qͥd ẽ ſua qretes.nõ xpᷣm qns diligetes. non deũ ꝓoter deũ rentes.tpalia cõmoda ↄſequẽtes. lucris inbiantes bonoꝛes ab hoĩbus appetẽtes. viij.q.i. Cõtra hos ĩ nehit ezechiel dicẽs. Ue paſtoꝛibo qͥ paſcebãt ſemet⸗ ipſos.xxxiiij. Uel põt ibi nõꝛi grauitas chariſmatis. ibi. Miſerũt ſoꝛte. ã ſicut in miſſõe ſoꝛtiũ pꝛet᷑ in⸗ duſtriã ? laboꝛẽ hoĩm dñno tñ diſponẽte. ↄſequit᷑ qͥs illud qð ſoꝛte dirimit᷑ Sic ſine meritis hoĩm ⁊ labo re qͥs adipiſcit᷑. ⁊ ei ↄfer̃a dño veſtis xpᷣi.ii charnitas vt ponit glo.ꝑ quã ꝑtinetad vnitatẽ ecclie. Hec ẽ ve ſtis nuptialis ſine qᷓ reperi in nuptijs eccie nuo excludit᷑ de ea menito. vt hr̃ parabolice Math. xxij. Pñt hoĩes mittere ſoꝛtẽ.i.ponereꝛ qrere ſigna demõ ſtratiua qs dẽat hr̃e veſtẽ dñi.i.chanitatẽ. puta ſi au dit libent᷑ verbũ dei:ſi ẽ pmptꝰad bonũ ⁊ dolet de pᷣ teritis. Sed dñs dat ipſam cui placet.ſᷣm illud Pꝛo uerb.xvi. Soꝛtes mittunt ſinũ.ſiab hoĩbo.ſß a dño tpant᷑.i.diſponit᷑ qͥ habeat qð ſoꝛte q̃rit᷑. Sic ceci⸗ dit ſoꝛs ſupꝑ mathiã Actł᷑.i. id eſt illud ſignũ diſtin⸗ ctiuũ.i.ſuꝑ humilẽ. Interpᷣtat᷑ enim paruulus. Ticulus quartꝰ de inani glia. Capim pꝛimũ de ipſa pmogenita ſuꝑbie filia. e 1 q.iij. de ill. Et hiero. Qui ? aliqᷓ ſoꝛde pctĩ pollutꝰ de ecclia dici nõ põt. de pe. 9 —4 ſeptè alia eꝛiunt᷑ m grego.xxxi.moꝛal.vt T dicet.Et q;uis multũ ſue genitrice peſſime aſſiłet differt tñ realit᷑ ab ea. Nã ſuꝑbia inoꝛdinate excellen tiam appetit. Inanis glia vo manifeſtationem ipſiꝰ excellentie apud alios. Poſtq;ᷓ enĩ turrim babyl.i. ſu ꝑbie celſitudinẽ in mẽte ſua ceꝑit edificare ꝑtingẽteʒ ad celũ vt celebꝛet᷑ nomẽ eiꝰ in terra ꝑ vanã gloꝛiam exqͥrit.Cuiꝰ tñ finis ↄfuſio ẽ.ſᷣm illud apłi ad Phil. inj. Gloꝛia eoꝝ in cõfuſionẽ.Et cũ cetera vitia in ſer⸗ uis diaboli inhabitẽt. vt dicit cryſoꝰ. hec etiã in ſᷣuis del habitaculũ repperit. Nulla eni eſt tã excelſu vᷣtus qᷓ̃ dulcedine gloꝛie nõ tãgat᷑.ait quidã ex gentilibus Vnñ ⁊ vulgare ꝓuerbiũ ẽ ꝙ cuilibet placet caro alau de. Uñ narat valeriꝰ maximꝰ. ꝙ cum in q̃ͥdã bello qͥ dã mutꝰ ſtrenue dimicaſſet.ita ꝙ debeb ak ei hm mo rẽ illiꝰ ciuitatis triũphꝰ.i.quidam honoꝛ vñ reſulta bat ei magna gloꝛia.cũ ſibi nõ daret᷑ tãta fuit auidi⸗ tas illiꝰ gloꝛie ꝓ fregit vincula mutitatis ⁊ petijt illũ triumphũ. De ſcõ baſilio legit᷑. ꝙ in diebo ſolẽnibus cũ in habitu põtificali oꝛnatꝰ ꝓceſſionalit᷑ iret.oꝛdi⸗ nauerat vt qͥdã ſibi diceret. Rr ſepulcrũ tuũ nondũ ẽ ꝑfectũ.iube ̊ cõpleri.qꝛ neſcis qñ dñs veniet.⁊ H ne inſurgeret fumꝰ inane gloꝛie. Sed ⁊ cũ papa con ſecrat᷑ quidã eleuãs in arũdine ſtupã incenſam cla⸗ mat. Pr ſctẽ ſic trãſit glia mũdi.ſ.cito. Rõ autẽ huiꝰ qre tã ardent᷑ deſiderat᷑ẽ.qꝛ btĩtudo q naturalit᷑ ap⸗ petit᷑ hʒ in ſe gloꝛiã.i.claritatẽ ⁊ decoꝛẽ ſed verã ⁊ per manenteʒ. Uñn ⁊ ipſa bũtudo frequent᷑ in ſcripturis gloꝛia nũcupat᷑.ps.cxlix. Gloꝛia hec ẽ oĩbus ſanctis eiꝰ. Et Jaco.i. Beatꝰ vir ꝗͥ ſuffert tẽptationẽ.qm̃ cũ ꝓbatus fuerit accipiet coꝛonã gloꝛie.i.pᷣmium. Alia rõ eſt.qꝛ naturaliter hõ apperit ꝑpetuari.⁊ qꝛ in vita nõ põt cũ moꝛiat᷑.querit ꝑ gloꝛiã.i.famaʒ q durat in mentibo hoĩm. Uñ dicit ſapiẽs de iuſtis. Uiuẽt no⸗ mina eoꝝ in ſeculũ ſeculieꝛima ẽ inanis gloꝛia ſᷣm aug.q̃ campũ intrat ↄtra vᷣtuoſos pugnatura.vltia eſt in receſſu. Uñ qꝛ nullus q̃ſi cuadit qͥn ab ea ali⸗ qñ feriak. ꝓpterea ſaluatoꝛ Math.v. nõ dixit ſimpłr negãdo btĩ qui nõ hñt ſpm̃.i.ventũ inanis gloue.ſʒ btĩ pauperes ſpũ.i.qui parũ hñt de ea. In huiꝰſigu rã foꝛtiſſimꝰ ⁊ ſanctiſſimꝰ ſampſon cũ maxilla aſint mille ex philiſteis occidiſſet.aliq;tulũ gloꝛiatꝰ eſt di⸗ cẽs. In maxilla aſini ⁊c. Judi.xv.ſubito tñ humilia tus ẽ ſitiẽs vſq; ad moꝛtẽ vt recognoſcereta deo oẽm ſuã virtutẽ. Sic ⁊ apli foꝛtiſſimi poſtea ſci cũ ſimpli citate vite ſue ⁊ doctrine demones ab obſeſſis coꝛpo ribo expuliſſent.⁊ vitis in mentibo eoꝝ occidiſſent cũ ad xpᷣm reüſi de hmõi gloꝛiarent᷑xpᷣs eos exẽplo ter⸗ ruit ſathane de celo cadẽtis ⁊ vñ oꝛtũ hʒ inanis glo⸗ ria. Tanto autẽè inqᷣt augꝰ, de cui.dei.efficimur deo acceptioꝛes qnto fuerim ab hac ĩmũdicia mũdioꝛes Hãc xpᷣs vitare exẽplo ſuo nos docuit dicẽs. Jo. viij Ego glonã meã nõ quero. ⁊ mento qꝛ ipſa ducitad cõfuſionẽ eternã. Vñ põ.xlviij.Qui cõfidũt in virtu re ſua ⁊ in multitudine diuitiaꝝ ſuarũ gloꝛiant᷑. rat᷑ nõ redimit.redimet hõ nõ dabit deo placationẽ ſuã. Vbi tria de inani gloꝛia notant᷑ — ie —,. ,— —,,— -..— Nt ue enn Mlutſin und nlifas Prlbes tandn äbc tin niich i one ig.1 ünna RZ M dunmi Dran Annt n nute⸗ Peufg NN ihunia 3N ſcüͤſne ſso ihti itniß ſo 4ni t unn. ni Gii oſtedit põ.cãm inanis gloꝛie eſſe ſuꝑbia. Nã ex h Capitulũ Rꝛimũ Puimo cã̊ a quo oꝛiat᷑.ibi.Qui cõfidũt in vᷣtute ſua. „ diuitiarum ſuaꝝ gloꝛian. “́”MMUDd¶x Tertio qua pena puniant?.ibi.frater non redimit.re dimet hö. Scðo materia in qꝗ exerceatur.ibi. Et in multitudĩe Onantum ad pꝛeimum F. I. — — confidũt hoĩes in virtute ſua gloꝛiant᷑. Cõfidere aũt in vᷣtute ſua ẽ eſtimare mala ⁊ pericula poſſe euade⸗ re.⁊ bona ſpũalia ſibi poſſe ꝓcurare ex ſeipſo. Fallic autẽ talis ꝑ ſuperbiã appetentẽ excellentiam ſupꝛa ſe eſtimãs ſe aliqd eſſe cũ nihil ſit. vt ait apłs ad Gabe vi. Nã ſine me inqͥt xpᷣs.nihil poteſtꝭ facere. Joh.xv⸗ qͥnĩmo ſᷣm apłm.ij.ad Coꝝiij Nõ ſumꝰ ſufficiẽtes cogitare aliqͥd a nobis qſi ex nobis.Si aũt acccepi⸗ ſti.ſ.a deo oĩa ait idẽ.qͥd gloꝛiaris quaſt nõ acccꝑis. Sciendũ tñ ſᷣm.b.tho.ſe.ſe.q.cxxxij.ar.i.ꝙ appeti⸗ tus gloꝛie de ſe nõ noĩat aliqͥd vitioſum. ſed appeti⸗ tus inanis gloꝛie: Sic etiã gloꝛiatio ſiue gloꝛiari põt bñ ⁊ male fieri. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe videndũ eſt qͥd ſit gloꝛia. Circa qð dicit tulliꝰ in rethoꝛica ſua.ꝙ gloꝛia frequẽs de aliq̃ͥ fama cũ laude.Et ad idẽ ꝑ⸗ tinet qð ait ambꝛo.ſ.ꝙ gloꝛia ẽ cum clara laude noti cia. Gloꝛia igit᷑ claritatẽ qndam ſignat. Uñ gloꝛiari ldẽ eſt qð clarificari.vt dicit augꝰ.ſuꝑ Job. tractãs illud verbũ xpᷣi.lariſica filiũ tuũ. Joh.xvij. Clari⸗ tas enĩ decoꝛẽ quendã bʒ ⁊ manifeſtationẽ.Et ideo nomẽ gloꝛie ĩpoꝛtat manifeſtationẽ alicuiꝰ de eo qð apud oies decoꝝ videt᷑ſiue illud ſit aliqd coꝛpoꝛa⸗ le ſiue ſpũale hoĩm. Quia vᷣo illud qð eſt ſimpliciter clarũ a multis conſpici põt ⁊ a remotis. vt ptʒ exem plũ de luĩe ſolis vel ignis. Jõ ꝓpꝛie per nomen gloꝛie deſignat e bonũ alicuiꝰ deueniat ad noticiã multo⸗ rũ ⁊ appꝛobationẽ ſm qð dicit᷑in Titiliuio. ꝙ; glo⸗ riari ad vnũ nõ eſt. Largiꝰtñ accepto nomine gloꝛie nõ ſolũ oſiſtit in multitudinis cognitione nomẽ glo rie.ſed etiã paucoꝝ.vel etiã vniꝰ ad ſui ſoliꝰ.dum.ſ. aliqͥs pꝛopꝛiũ bonum cõſiderat vt laude dignũ.Q aũt aliquis bonũ ſuũ cognoſcat ⁊ vt vᷣtuoſuʒ appꝛo⸗ bet non eſt peccatũ ſed laudabile.ſᷣm illud apłi.i.ad Toꝛ.ij.Nõ ſpm̃ buius mũdi accepimꝰ. ſed ſom̃ qͥ ex deo eſt vtſciamꝰ q a deo data ſunt nob. Silr nõ eſt peccatũ ꝙ aliqͥs bona ſua velit ab alijs aꝑpꝛoba ri ob aliquẽ bonũ finẽ. ſᷣm illud Math.v. Sic luce atlux vra.i.vita vt videãt opa vr̃a bona. ⁊ gloꝛificẽt patrẽ vr̃jm. hec tho. BGBloꝛiat᷑ igit᷑ aliquis triplici’. Indño.in ꝓximo.in mũdo. In dno glonat᷑qͥ aliqð bonũ in ſe recognoſcẽs.⁊ vt vere bonũ appꝛobans ⁊ cõplacẽtiã hñs illud a deo recognoſcit.Ad qð hoꝛ⸗ tat᷑ apłs.ij.ad Coꝝ.x dicẽs. Qui gloꝛiat᷑ in dño glo riet᷑. Et qꝛ dicit aplus h̊ eſſe ſcriptũ:.ſciendũ ẽ hoc ha beri. Hiere.ix. caſub hbis verbis. Qui gloꝛiat᷑ in h glo⸗ riet᷑ſcire ⁊ noſſe me. Aplłs dicit. In dño gloꝛiet᷑.qð foꝛte eſt m antiquã tranſiationẽ.vel idẽ m ſnĩiam. Sð verbum.b.tho.ſuꝑ epłas pauli exponit tripłr. Vno mõ vtly in dño denoret obiectũ gloꝛiãdi:qd. ex hoc gloꝛie ꝙ habet in ſe dñũm cogꝗnoſcẽdo⁊ aman do.qð expꝛeſſẽ ponit᷑ in hiere.cũ dicit. Scire ⁊ noſſe me vt ſcia referat᷑ ad cognitionẽ ſpeculatiuã:⁊ noſſe ßMVUD ad guſtatiuã per amoꝛẽ. Alio mõ gloꝛiari in dño eſt gloꝛiari ſᷣm deũ i.de his qᷓ ſunt ſᷣm deũ.videlicʒ bo nis artibo ⁊ reb ſpũalibo. Uñ aplus.ij.ad Cox.i⸗ Bloꝛia nĩa hec ẽ teſtimoniũ ↄſciĩe nr̃e.ſ.ꝙ oſcĩia nõ re moꝛdet de peccatis grauibo.ſed atteſtat᷑ operibꝰnr̃is appꝛobans ea vt bona ⁊ laudabilia. nõ de melis.ſiẽ ule de q̊ põ. ait. Quid gliaris in malicia. Tertio mõ gloꝛiani in dño ẽ gloꝛia ſuam ⁊ bonũ ſuũ reputare ſe rea dño.totũ qð cecidit in glona ſuã referẽs in do mino. Fᷣm illud ps. Tu dñe ſuſceptoꝛ meꝰ es gloꝛia mea.i.cã gloꝛie mee.Et ſic ꝓpꝛie ſumit᷑ ab apło cum dicit. In dño gloꝛiet. q. d. nõ nobis debem? imputa re gloꝛiã nr̃am.ſed deo. Uñ ſubditibi. Nõ em ille p batus ẽ.i.appꝛobatꝰ a deo vel ab hoĩbꝰ. qͥ ſeipᷣm cõ⸗ mendat de ſe gloꝛiando.ſed quẽ deꝰ cõmendat.i.cõ mendabilẽ facit bonis opibo ⁊ miraculiseNlã deꝰ eſt cã totiꝰ boni opis ꝑ hoĩes facti. BGloꝛat᷑ ſcðo qᷣs ex pximo.iex bono ꝓximi cũ ex bonis q hʒ doctnine vel exẽplanis vite vidẽs alios pꝛoficere ⁊ ſe laudari.⁊ in opinione bona ec.appꝛobat illud ⁊ cõ placentiam bʒ pꝛopt᷑ vtilitatẽ alioꝝ inde ſequentẽ.vel etiã cũ ali⸗ os virtuoſe ſe hre cõſpiciẽs.⁊ deo ſeruire.ac ſalutem alioꝛũ ꝓcurare.⁊ illos appꝛobat ⁊ laudat ⁊ cõplacen tiã hʒ de eoꝝ laude pꝛopt dei honoꝛẽ.⁊ ꝓximoꝝ vtili tatẽ. Et ſic ſiliꝰ ſapiens ẽ gloꝛia pr̃is.vt dicit ſalomõ Et apłs dicit de choꝛintis.Gloꝛia nr̃avos eſtis.Et iteꝝ.Erxpedit mihi moꝛi magis q; vt gloꝛiq meã qͥs vacuet.i.bonã famã ⁊ opinionẽ habitã ex bõis ope⸗ ribo faciendo.ſ.aliqͥd vñ illã denigraret.⁊ pꝛopt᷑ hoc aliqñ ſctĩ gloꝛiant.i.ſe laudãt iuſte.vt hoĩes qͥ minꝰ qᷓ; debẽt de virtutibo eoꝝ ſentiunt⁊ opinant᷑ auditis magnis eoꝝ bonis in maioꝛi veneratõe ⁊ deuotione habeãt eos.indeq; magis ꝓficiãt. Sic apłs paulus magnalia ſua choꝛintis narrat.quibo ꝑ eũ cõuerſis pſeudo apłi ſuꝑueniẽtes ſua falſa doctrina contẽpti bilẽ reddiderãt.dicẽs. Si voluero gloꝛiari võ ero in ſipiẽs.ij. Coꝝ.xij. Id eniĩ fecit ꝓpter vtilitatẽ ipſoꝝvt doctrine ſue ſane magis aſſentirett. In mũdo glo⸗ rnat᷑ qui bona tꝑalia babita recognoſcit.⁊ ea reputat vt magna bona in eis delectatꝰ. appetit laudes hu⸗ manas ⁊ de illis cõplacentiã hʒ vt ꝓpꝛiuʒ comodũ ?z magnũ bonũ.Uñ grego.in moꝛat.dicit. Oẽs huiꝰ ſeculi dilectoꝛes ꝓ tꝑali gloꝛia vſq; ad moꝛtẽ deſuda re appetũt.ꝓ ſpe ppetua.nec paꝝ in laboꝛe ſubſiſtũt di. xlvij.oẽs.ꝛo hac ↄſequẽda romani multa ꝑicu la ⁊ grauia ſuſtinuerũt ⁊ laboꝛes mirabiles.vt ponit augꝰ. in li.iiij.de ciui.dei. Uñ ⁊ poeta de marco toꝛ⸗ quato.qͥ ↄſui exñs.qꝛ filius ſuꝰmouerat bellũ ↄ ho⸗ ſtes ) edictũ ſuũ q;uis victoꝛiã obtinuiſſet decapita ri fecit.dicit de eo. Clicit amoꝛ patrie.ſ.illũ marcum ad illud faciendũ.laudũq; ĩmenſa cupido.Sed hec „ gloꝛia vana ẽ ⁊ turpis.deq ait matatbias. A verbᷣ viri peccatoꝛis netimueris.qꝛ gloꝛia ei ſtercꝰ ⁊ ver⸗ mis.hodie extollit᷑ cras non inuenit᷑ qꝛ cõuerſus ẽ in terrã ſuã.i.)acha.ij. Gloꝛia eiꝰ ſicut ſterc?. Et de hac ðꝛ Apoc.xviij. Suantũ ſe gloꝛificauit ⁊ in deli⸗/ cijs fuit. tantũ date ei toꝛmentũ ⁊ luctũ. Hec igit eſt vana gloꝛia q viciũ eſt. Uñ augꝰ.v.de cul.dei. dicik Saniꝰ videt qͥ amoꝛẽ laudis vitium eſſe cognoſcit. Sed ⁊ ethnicꝰ ille tulliꝰ fons eloquẽtie ini desce cijs ait. Cauenda ẽ gloꝛie cupiditas. Eripit enim oĩ libertatẽ ꝓp magnanimis viris oĩs debet eſſe conten tio. Hoc ille magnꝰ ſcipio ſeruauit qͥ gloꝛiã ſugiebat ſed tato plus eũ ipſa ſequebat᷑. Hãc vitare apłs edo cuit dicẽs. Nõ efficiamur inanis gloꝛie cupidi inui cẽ ꝓuocantes.inuicẽ inuidentes.i.ad Gal.vi.Idem xpᷣs pꝛius pᷣcepit dicẽs. Math.vi. Te faciẽte elemo ſinã neſciat ſiniſtra tua quid faciat dextera tua.i.ſini ſtra intẽtio laudis ⁊ gloꝛie tꝑalis.nõ ſe immuceat in bono oꝑe qð agis figurato ꝑ dexterã. Sed qꝛ apls * dicit. Imitatoꝛes del eſtote.ad Ephᷣ.v. Poſſet alicui videri gloꝛiã hoim ⁊ laudẽ eſſe qrendã.qꝛ dũs deus B facit dicẽs.Eſa.xliij. Ois qͥ inuocat nomen meũ in gloꝛiã meã creaui eũ. Inſupꝑ cũ ipſe nobis gloꝛiã in pꝛemiũ ꝓ bonis openbo ꝓmittat. ſm illud Ro.ij. His qui m patientiã ſunt boni oꝑis.gloꝛiam ⁊ ho noꝛẽ ꝓmittit deꝰ. licite videt᷑ ilud eſſe appetendum. Per appetitũ etiã gloꝛie ⁊ laudis hoĩes ꝓpuocant᷑ ad bo uln“ detulculants 8 vobis diuitibo qͥ habetis ↄſolacionẽ vram.ſ.in ipſis alit artes quiq; ad ſtudia accẽduntur gloꝛia.ſ.tꝑali. bonũ. Uñ tulliꝰ de tuſculanis qõnibo inqͥ t Honos Sed ad h rñdet.b.cho.qea.arti.eo.Ad pᷣmũ ꝙ de bemꝰ deũ imitari.nõ oĩ modo.qꝛ nec poſſumus.ſed mõ nobis cõgruo.O, enĩ deꝰ querat a nobis gloꝛiã vt.ſ.cũ gloꝛificemꝰ ⁊ ſe laudet h̊ no facit ꝓpter aliquã creſcit cũ honũ inſinitũ ſit in ſeipſolſed facit ꝓpter bo nũ nr̃m. Nõ enim poſſemꝰ eũ cognoſcere ſi ſe nõ ma nifeſtaret nobis ſuã magnitudine inſinuando ꝑ ſcirii pturas. Sic ⁊2 ds poſſet gloꝛi ⁊ laudes appetere.in qᷓtu.i. cederet in vtilitatẽ alioꝝ ⁊ honoꝛẽ dei.⁊ nõ pꝛopter ſuũ cõmodũ.Ad ſedm dicendũ ꝙ gloꝛia qᷓ ꝓmituᷣa deo in pᷣmiũ nõ eſt gloꝛia mũdi vana ſʒ ve ra.Et hãc debemꝰ querere. iuxta illud. Gloꝛia mea in deo eſt. Ag tertiũ dicendũ ꝙ etſi aliq puocen 240 virtutũ opa ex appetitu gloꝛie humane ſicut ex ap petitu toꝝ tpalium bonoꝝ. tñ nõ ſunt vere virtuo⸗ ſi qͥ pꝛopter gloꝛã tꝑalem oꝑa virtutũ faciunt.vtdi⸗ cit augꝰ.in.v.de ciui,dei· Nihil igit᷑ vt ait apłs. per inanẽ gloꝛiã fiat.exq vitiũ eſt oꝛiẽs ex ꝓpꝛia cõſiden⸗ tia ⁊ ſuperbia. Muant um ad ſecun qu.§. Ir ſcʒ de materia in q̃ inanis gloꝛia inuenit᷑ ſciẽdũ ꝙ ha bet᷑ in diuitijs. Uñ põ. In mulnitudine diuitiarum ſuarũ glo:iant᷑. Sũt autẽ multiplces diuittie Diuirie criminaaas. Diuitie tempoꝛales. S Diuitie ſpirituales. MU Aliqui vane gloꝛiant᷑ de pᷣmis. Alij de ſcðis. Alij de tertijs· Diuitie crimiales ſunt vitia copioſa. de quibo dicit vᷣgo gloꝛioſa in cãtico ſuo. Diuites dimi⸗ ſit inanes. Lu.ij.ſxacuos bonis ſpũalibo. Certum eſt ꝙ nõ loquit᷑ pciſe de diuitijs tꝑalibo. ã abꝛaam erat diues in poſſeſſiõe auri ⁊ argenti.vt dicit᷑ Geñ. xiij.⁊ tñ nõ fuit vacuus ſed plenꝰ gratia ⁊ ᷣtutibus Silt dauid. lob.ſanctꝰ ludouicꝰ rex francoꝝ.Loqͥ/ tur g de his qͥ ſunt diuites.i abundantes in vitijs. In multitudine baꝝ diuitiarũ gloꝛiant᷑qͥ in ſe dele⸗ ctant᷑ laudarni de ſcelenibo ſuis.vel ſe laudãt apð ali⸗ os vt de vindictis.de luxurijs.de tripudijs,.de inſi⸗ dijs. ⁊2 de deceptõibo. Uñ ⁊ Pꝛouerb Fr. dicit. h0a⸗ lũ eſt dicit oĩis emptoꝛiſ.ei a q̃ vult reʒ emere vt ſic ꝓ vili pᷣcio det illa. ⁊ cũ receſſenit.ſ.emẽdo illam tũc glo riat᷑ in ſe vel cũ alijs.de hoc videlʒ ꝙ deceꝑit illum ⁊ lucratꝰ multũ fuenit. Sed cente vana ẽ iſta gloꝛia.i. falſa. Wanũ enĩ aliqñ idẽẽ qð falſum ſic accipitibi. Nõ aſſumes nomẽ dei tui inuanũ.Exo.xxi.falſo et mendaciter iurãdo.Et ꝙ ſit falſa talis gloꝛia patet. qꝛ gloꝛia vt dictũ eſt ſupꝛa ĩpoꝛtat clanitateʒ. Gloꝛia eni qſi clara.Sed talis gloꝛia ⁊ ipſa oꝑa mala de qͥ bus gloꝛiant᷑ habẽt obſcuritatẽ ⁊ tenebꝛoſitatẽ. ⁊ du cunt ad cenebꝛas infemales.qꝛ obſcuntas ⁊ cecitas mẽtis eſt gloꝛiari.vñ qͥs deberetſũme confundi.Ut qd diligitis vanitatẽ de malis gloꝛiado.⁊ p id eſt. ꝗ nitis medaciũ.q.di.falſa ẽ talis gloꝛia. Diuirie te/⸗ poꝛales ſunt ſubſtaãtie huiꝰ mũdi.vt pecunia. auꝝ ⁊ argentũ localia. domꝰ.agri.veſtimenta. oꝛnamenta m ercimonia ⁊ hmõi.De quibo ſaluatoꝛ Luc.vi.Ue diuitijs qeſcendo. Gloꝛiant᷑ ̊ in hmõi qͥ querũt de ipſis diuiths laudari.⁊ placet eis eſſe in opione ho⸗ minũ ꝓpter bmõi.⁊ alia tꝑalia.vt potentia.dnium. pulcritudo foꝛtitudo coꝛpis ⁊ hmõi. Sed vana ẽta⸗ lis gloꝛia.i.valde caduca ⁊ traſitoꝛia nõ hũs firmita tẽ ſed multã mutabilitatẽ.ſicut dici᷑ aliqñ vanũ iu⸗ xta illud Pꝛouerb.xxxi. Uana ẽ pulcritudo.i. valde caduca. Qõ patet.qꝛ p moꝛtẽ oĩa hec dimittunt᷑ ⁊ B etiã freqnent᷑ auferunt᷑ vel amittunt᷑ vel coꝛrumpun tur. Un Jaco.v. dicit᷑. Diuitie vre putrefacte ſunt au rũ ⁊ argentũ vrm eruginauit. Et.i. Thimo.vi. Diui tibus pᷣepe non altũ lapere.i.nõ gloꝛiari.nec ſperare in incerto diuitiarũ ſuaꝝ. Ois caro fenũ.i:oĩs hõ et ois gloꝛia eiꝰ quaſi flos feni. Arefactuʒ ẽ fenũ.⁊ flos eiꝰ decidit. Eſa. xl.⁊ q;citiꝰ ·Diuitie ſpuales ſunt vᷣtutes ⁊ bona oꝑa.de quibo dicit᷑ i. Coꝝ.i. In oĩbo dDiultes facti eſtis in illo.ſ.xpᷣo ita vt nil vobis deſit ĩ vlla gra.ſ.qᷓ;tũ ad nccria ad ſalutẽ.Et eſa.ait.xxxiij. Diuitie ſalut ſapiẽna ⁊ ſcia.ſ.cũ guſtu.⁊ timoꝛ dũi ipſe theſaurꝰ eiꝰ. Gloꝛiant᷑ de his diuitijs qui appe tũt de his laudani.vel cum audiũt. vel eſtimãt ſe de hmõilaudari cõplacentiã in ſe bñt de ſua opione et fama pꝓut eſt quoddã bonũ tpale gloꝛia müdi. Sed vana ẽ iſta gloꝛia.i,. res inutilis ⁊ infructuoſa faciẽs ipſa oꝑa bona.vt ieiuntũ,elemoſinã.oꝛõnem.⁊ alia. mnutilia ⁊ fructũ ꝑdere ſuperne gloꝛie. Sic eniã aliqñ dicit᷑ vanũ. Jur illud. Oꝑa eoꝝ vana.ieinutilia ⁊ ri⸗ ſu digna.Hiere.li.Et Joh.viij.c. Uanus ðꝛ laboꝛ vñ no ſequit᷑ finis ad quẽ oꝛdinat᷑ ſ̃m ulud ps. Niſi dũñs edificauerit domũ inuanũ laboꝛauerũt qͥ ediſi⸗ cãt eã.i.niſi operibo bonis q̃ facimꝰ quibo pꝛepamꝰ nobis domũ non manuſactã in celis.dñs ediſicet.i. intẽtio ſit vt placeamꝰ ei ⁊ queramꝰ gloꝛiã eiꝰ. m il⸗ lud apłi. Oia in gloꝛiã eiꝰ.i.dei facite.Fruſta laboꝛa mus ⁊ nõ cõſequimur illud ad qð bona oꝑa oꝛdinã tur ex ſe.Et ideo vana ẽ hmõi gloꝛia. reſpectu etiam hoĩm a quiby eſt ipſa gloꝛia.quoꝝ iudiciũ eſt incer⸗ tum.⁊ quivanitati aſſiłant᷑ Homo enĩ vanitati ſilis factꝰ eſt.ps.cxliij. Gloꝛia vana c. Cuʒ ergo quilibe naturaliter deteſtet caducitatẽ. ſalſitatẽ inutilitratem ⁊ hec reꝑiant᷑ in gloꝛia mũdi,que ꝓpterea vana diek NN mnntſen Enitc, rlun: ſageu Achb. Kllee lugt, Bos nal den i 1 tcins ndl guͤch ; Dimrti in,a: mnn zain viry 10iun mc ſms möi muta munn Wrt⸗ uter i i i pa tui uln ninlan⸗ tlisnd eleben . ſi rdeti⸗ negan lficen G.fni kubbn cntn u/N ſinn R Ncl⸗ ienn ui Capitulũ Pꝛimũ ideo ſũme fugienda ẽ. Etvt magis euitet᷑ cõſideremꝰ adbuc magis hmõi gloꝛie ꝑuitatẽ ⁊ vilitatẽ.Et pmo ;tũ ad materiã.Quid ẽ pulcritudo coꝛꝑis humani de qᷓ nõ pauci ⁊ pᷣcipue mulleres gloꝛiant᷑. Quãmo⸗ dica.Certe cũ oĩbus fucis ſuis nõ poterit mulier ſue faciei facere coloꝛẽ tã viuacẽ qualẽ habet roſa vel vio la.qꝛ nec ſalomon in oĩ gloꝛia ſua veſtuꝰ ẽ ſicut vnũ ex his.ſ.lilijs ait xps Math.vi. Sed ⁊ modica fe⸗ bꝛis cito pulcritudinẽ aufert.Quanta ſit pulcritudo 2 foꝛtitudo coꝛpoꝛis humani oſtendit᷑ cũ tenuis ver mis aranee vel ſcoꝛpionis ad terram ꝓſternat.Quid ſoricũ veſtiũ vnde aliqͥ gloꝛiant᷑ niſi ſtercꝰ vermium Quid aurũ ⁊ argentũ niſi fex terre que pedibo cõcul cat᷑.Quid varia niſi pelles muriũ. O quanta vani⸗ tas ⁊ fatuitas gloꝛiari ſe eſſe circũdatum ſtercoꝛibꝰ vermiũ.fecibo terre.pellibo muriũ.lanis pecudum. Sed nec gloꝛiet᷑ ſapiẽs in ſapiẽtia ſuaait dñs Hie⸗ re.ix. Vbi ſapiẽs.ſ.in diuinoꝝ cognitione.vt plato. Vbi ſcriba in moꝛalibo.vt ſocrates.ſeneca. tullius. Vbi cõquiſitoꝛ huiꝰ ſeculi in naturalibo. vt aniſtote⸗ les.pictagoꝛas. Nõne de ſtultã fecit ſapĩam huius mũdi:ait apls.i.ad Coꝝ.i.Stultaã eſſe oſtẽdit ⁊ nul lam.ſ.dũ oꝑatus ẽ que illi dixerũt impoſſibilia que rẽtes gloꝛiã hoĩm de ſua ſapĩa.⁊ nõ deum gloꝛifican tes. Uere iſta gloꝛia eſt vana reſpectu tꝑis ⁊ loci vbi querit᷑. Querit᷑ enĩ in terra q̃ reſpectu celi eſtimat᷑ ab oſtrologis vt pũctus. Sed ⁊ de ipſa terra due tm̃ ꝑ⸗ tes ex quinq; habitant᷑⁊ in his duabꝰ ꝑtibus null⸗ vnq; fuit qͥ vbiq; fuerit noĩatus. Et ſi h̊ͥ contingeret nõ ab oĩbo hoĩbus laudaret᷑.ſed ſi aliqui laudarent alij vituꝑarent. Sic enĩ quilibet ſanctꝰ ⁊ doctꝰ tran ſiuit per gleꝛiã ⁊ ignobilitatẽ.ꝑ infamiã ⁊ bonam fa mã.vt ait apłs.ij.ad Coꝝ.vi. Sed ſi hoc aliqs ob tineret.parũ durat.qð in xpᷣo oſtenſum erat. Nã cũ dñica in ramis oẽs laudaſſent eũ clamãtes.Gloꝛia ⁊ honoꝛ ſit tibi xpᷣe redẽptoꝛ ⁊c. Inde ad quinq; dies clamauerũt oẽs crucifige eũ.in multis cõtumelijs ⁊ obpꝛobꝛijs affligentes eũ. Hi etiam a quibo querit᷑⁊ habet᷑ talis gloꝛia puluis ſunt.i.hoĩes.quod aũt in pulueribo ſignat᷑ cito delet. Quantũ aute detrimenti ſequat᷑ ex tã varia rein ſe.S.dicet᷑ pꝛo tertia ꝑte. Muantum ad tertium.ꝭ. IIi ciliare.ſed dãnabitur ꝓpter inanẽ gloꝛiã ⁊ ſuperbiam Et ſic inanis gloꝛia ẽ moꝛtale petm̃ exq̊ conducit ad dãnationẽ eternã.qð veꝝ eſt nõ tñ ſemꝑ ſed in tribo caſibo vt ponit.b.tho.ſe.ſe.q.cxxxij.ar.iij. In his ca ſibus ↄꝛiat᷑ inanis gloꝛia dilectiõi dei eſt.omne autẽ quod cont rariatur dilectioni dei moꝛtale. Pꝛimo quidem quando quis gloꝛiat᷑ de aliqͥ falſo qð eſt ʒ diuinã reuerentiã.vt ille de q̊ dicitur Eʒech.xviiiꝗi.· Eleuatũ eſt coꝛ tuũ dixiſti deꝰ ego ſum. Idẽ eſt cum gloꝛiat᷑ de aliq̃ moꝛtali cõmiſſo.qð cum facit coꝛam alijs ſe de illo laudando ad iactantiã ptinet.ſi in mẽ te gloꝛiãdo habendo deliberatã complacentiam coꝛ dis cũ eſtimat ſe landari de tali pctõ erit inanis glo ria.Si grauiſſime puniti ſunt a deo qͥ vanã gloꝛias⸗ queſierũt de rebb mũdi.Quã terribiliter puniẽdi ſũt qͥ de peccatis qᷓ ſunt in dei iniuri gloꝛiant᷑. De da⸗ uid rege ⁊ ꝓphdᷣa legimꝰ.ij.Regũ.vlti.ꝙ qꝛ numera⸗ re fecit popoluʒ ſuũ ſibiſubditum vt ſic gloꝛiaret᷑ in multitudine ſubditoꝝ. ita deo diſplicuit ꝙ ꝑ ꝓphetã gad ſibi optio data fuit vt vnũ extnbꝰ eligeret in pu nitionẽ illiꝰ inanis gloꝛie. Aut pꝑ ſepteʒ annos famẽ in terra.aut ꝑ tres menſes guerrã.aut ꝑ triduũ peſtẽ Elegit qð magis cõe fuit ſibi potẽs accidere ſic alijt ſcʒ peſtẽ. ⁊ ſic in triduũ ðᷣ peſte moꝛtui ſunt circaclxx. milia hoĩm. Nerodes agrippa qui decapitauit iaco bũ. vt ſcribit᷑ Act᷑.xij. Sed pleniꝰ in hiſtoꝛia echaſti ca cũ eſſet iratꝰ tyris ⁊ ſydonijs venientes ad euʒ vt recõciliarent᷑ ſedentẽ ꝓ tribunali veſtibus aureis in⸗ dutũ ⁊ ad radiũ ſolis vt magis luceret.cũ a populo darent?᷑ ei laudes vt dei nõ hoĩm.quibo ille acquieſce bat ⁊ gloꝛiabat᷑.mox ꝑcuſſus eſt ab angelo ⁊ vermi⸗ bus ſcaturiuit coꝛpꝰ eius. Scðo inanis gloꝛia eſt moꝛtale qñ quis refert intentionẽ ſuã ad gloꝛiam vt ad vltimũ finẽ ad quem etiã oꝛdinatvirtutũ oꝑa vel elemoſinas faciendo.oꝛõnes.leiunia ⁊ hmõi. Pꝛo q̃ fine conſequẽdo paratꝰ eſt facere aliquid moꝛtale vt ſequat᷑ gloꝛiã tempoꝛalẽ vel ne amittat famã quem hñt hoĩes de eo.Uñ augꝰ.in.v.de ciui.dei.ait. Hoc vitiũ.ſ.amoꝛ humane laudis qð ꝑtinet ad inanem gloꝛiã tã eſt inimicũ pie fidei ſi maioꝛ ſit in coꝛde cu piditas gloꝛie qᷓ dei timoꝛ ⁊ amoꝛ.vt diceret chꝛiſtꝰ Quo poteſtis vos credere gloꝛiã ab inuicẽ expectan⸗ tes que a ſolo deo eſtnõ querẽtes. Joh.v. Timebãr ſcʒ de pena ſeu punitiõe huiꝰ vitij oſtendit᷑ du ſubdi enĩ quidã ex illis ne reputarent᷑ ignoꝛantes.vel ne ex tur in pð.Frater nõ redimit ⁊c̃. Locutio obſcura eſt. Sic aũt intelligit᷑. Frat᷑i.xpᷣs qui ꝓpter aſſumptam nr̃am humanitatẽ ðꝛ frater nr.iuxta illud qð ait ps. in ꝑſona elꝰ ad patrem.ps.xxi.Narrabo nomẽ tuuʒ fratribo meis. Hic frat᷑.ſ.xpᷣs nõ redimet tales qͥ glo riant᷑ vane in diuitijs ſuis.i.nõ faciet ꝑticipes ſue re dẽptionis. Quãuis enĩ per ſuã paſſionẽ oẽs redeme rit q;tũ ad efficaciã.non tñ oẽs qͥ ad efficientiã.Nõ em pꝑeipiunt effectũ huiꝰredẽptiõis qui eiꝰ veſtigia nõ ſequunt᷑, ſed qͥ mũdi gloꝛiã nõ queſiuit ſed fugit. oꝓfuſiones mũdi ſuſtinuit. Si aũt ipſe xpᷣs non facit p gram ſuam hoĩem ſuã ꝑticipẽ ſue redeptionis.hõ quicũq; ſit redimet de ſᷣuitute dyabolitales. vt lega⸗ tur interrogatiue.q.d.certe nullus. Sic exponit gra tianꝰ.xiij.q .ij. in pñti. S. veꝝ hoc?Nõ igit᷑ dabit deo placationẽ ſuã nec ꝑ ſe nec per aliũ potent deũ recon ſinagogã ponerent᷑ ⁊ perderẽt famã hoĩm ſi creãidiſ ſent in xpᷣm. Exemplũ cũ aliquid tractat᷑ in concilio ciuitatꝭ qð eſt õ iuſticiã cui ciuis aſſentit ⁊ perſuadet vt ſic laudet᷑ a ciuibo ꝙ ſit amatoꝛ cõitatis vel amicꝰ tenentiũ ſtatũ ſeu gubernantiũ ciuitatẽ.vel ne ſe op⸗ ponẽdo ꝑdat famã ⁊ opinionẽ quã habebãt de eo ꝑ ſone ꝙ ſit rectꝰ hõ ⁊ hmõi. Sicut pylatꝰ cum vellet xpᷣm dimittere qꝛ innocẽtẽ inuenerat:cũ audiuit a iu deis. Si hũc dimittis nõ es amicꝰ ceſaris timẽs ne amitteret gloꝛiã ſeu famã quaʒ querebat ⁊ amabat. vt. ſ.oĩa faceret que ꝑtinerẽt ad coſeruationẽ ſtatᷣ im peratoꝛis ipm iniuſte moꝛtiadiudicauiti. Silr cum mulier impetita de turpitudine timẽs ne clamando vel alit᷑ rnnuendo infamaret᷑.⁊ gloꝛiã ſeu opinionem pdat apud alios ſue honeſtatꝭ.peccuto aſſentit.ſicut fecit lucrecia nobiliſſima romana quecuũᷣ elſeren ma⸗ 1 kima fama ſue caſtitatis tarquinꝰ filiꝰtarquini regis romanoꝝ cũ maritꝰ eiꝰ eollatinus domui abeſſet re quiſiuit eã de turpitudine.⁊ cũ aſſentire nollet mina tus eſt eam occidere.⁊ ſeruũ iuxta eã vt poſtea apud maritũ ⁊ cõſanguineos accuſaret illos reꝑiſſe in ad⸗ ulterio.⁊ ꝓpterea occidiſſe. ꝓpter qð tãtũ amauit glo⸗ riã ſue fame cõſeruationẽ ſue caſtitatis ꝙ aſſenſit cõ⸗ mittere adulteriũ.ne poneret famã ĩmaculationis et infamatiõis in gloꝛia ſua.in qͥ facto vtiq; moꝛtaliter peccauit.vt oſtendit augꝰ.in.i.deciui.dei. Idẽ iudi ciũ eſt de quocũq; alio qðᷣ quis agit vel omittit õ ſa lutẽ aĩe vt cõſequat᷑ laude humanam.vel ne amittat ſfamã. Tertio cũ quis illud de q̊ gloꝛiat᷑ pᷣſert deo qð ꝓhibetur cũ dicit PHiere.ix. Non gloꝛiet᷑ ſapiẽs in ſapientia ſua.nec ſoꝛtis in foꝛtitudine ſua.nec diues in diuitij s ſuis.iſ.ita ꝙ illa plus diligat q; me.qꝛ H̊ eſſet moꝛtale.vel etiã cũ pꝛefert teſtimoniũ hoĩm teſti monio dei. ſicut illi de quibo ðꝛ Job.xij. Dilexerunt gloꝛiã hoĩm magiſ q; dei. Certe maxima pᷣſumptio eſt ⁊ digna terribili pena vt miſerrimꝰſeruus velit ra pere vxoꝛẽ dñi ſui ⁊ talis dñi qualis ẽ deꝰ. Gloꝛia eſt ſponſa dei quã ꝓ ſe vult ⁊ nemini cõicare vt qͥs.ſ.ſi⸗ bi attribuat taq; ſit ſeu reputet᷑ cĩ bonoꝝ ſuoꝝ. Ego Dñs.ait per Eſa.xlviij.gloꝛiã meã alteri non dabo. Vnñ ⁊ angeli decantauerũt. Gloꝛia in altiſſimis ðᷣo ſcʒ ſit.Lu.ij. Hanc vult vſurpare qͥ gloꝛiam ꝓpꝛiã q rit.qðᷣ debet qͥlibet ſũme cauere. In buiꝰ figurã legi tur Beñ.xxxix.ꝙ ioſeph cũ eſſet pulcerrimꝰ iuuenis ⁊ valde induſtriꝰ.⁊ pꝛudent᷑ ⁊ fideli᷑ ageret negocia dñi ſui.vxoꝛ ipſiꝰ dñi ſui videns eũ ita elongantem. philocapta ex eo ſollicitabat eũ ad ſtupꝛũ.ille aũt re⸗ cuſabat dicẽs. Oia que ſunt in domo dñs mihi cõ⸗ miſit⁊ de eis dedit ptãtẽ pꝛeterq; in te que eiꝰvxoꝛ es qũo poſſum cõmittere tantũ nephas. Demũ cuʒ ſeł ꝑ veſtimentũ eũ teneret vt cũ ea doꝛmiret.i.cõmiſce⸗ rebpille aufugit veſtẽ dimittens. Iſte dñs ioſeph eſt dñs deus. Joſeph qᷣ interpᷣtat᷑ augmentũ. ſeruꝰ ſuꝰ ſignat quẽlibet ſeruũ dei qͥ tenditad augmentũ vir tutũ.talis pulcer eſt aĩo iuuenis foꝛtitudine mentis pꝛudẽs in ope.Uxoꝛ dñi ẽ gloꝛia.Querit ergo gloꝛia qᷓ deo tribui dʒ videns aliquẽ multũ ꝓficere in virtu tibꝰ ſibi coniungi vt ſibi eã attribuat ⁊ vt laudẽ que rat ab hoĩbus.⁊ in ea delectet᷑.cũ offert᷑ ſtimulat mẽ tem. Sed verꝰ fidelis dicere dʒ in mente reſiſtendo. Dñs dedit mihi quaſi dñiũ bonoꝝ ſuoꝝ. oĩm exce⸗ pta te:qꝛ ꝓ ſe vult gloꝛiam. Et ſi opoꝛteat etiã veſteʒ tpaliũ reꝝ.vel etiã vitam ipſiꝰ coꝛpoꝛis qð indumẽ⸗ tũ aĩe eſt. dʒ dimittere ne gloꝛiaʒ dei auferat. In alijs caſibo vana gloꝛia cõiter eſt veniale.Et qꝛ veniale di ſponit ad moꝛtale.iõ ⁊ ab hac cauendũ eſt.ps. Sa⸗ gitte paruuloꝝ facte ſunt plage eoꝝ.Dicit ber.ſuper Qui habitat.ꝙ ſagitta volans in die ẽ vana gloꝛia. q̃ in claritate bonoꝝ operũ menteʒ tangẽs añ vulne⸗ rat q; videatur. Sed ſi ſint paruuloꝝ tales ſagitte.i. peccata venialia efficiunt᷑ plage diſpoſitiuen. moꝛta lia niſi cito curenk. olr aggredit᷑ boĩem. In pncipio. in medio. in fine ogis boni: In pꝛincipio quidẽ cũ qͥs inſtigat loꝛia tripłr aggredith Eõ vt bonũ opꝰ.puta elemoſynã.ieiuniũ.oꝛões.ſermo⸗ cinationes oꝛdinatas.gubernationẽ domꝰ. oꝛnatuʒ coꝛꝑis.lectiões alijs ⁊ hmõi faciat vt laudẽ humanã inde cõſequat᷑. Oð ſi fiat.meritũ oꝑis amittit ⁊ pe⸗ nã incurrit vane gloꝛie debitã. ꝓpterea xpᷣs Mathei vi.ait. Attẽdite ne iuſticiam vram faciatis.ii.oꝑa de genere bonoꝝ coꝛã hoĩbus vt videamini ab eis.ſ.vt laudẽ ab eis recipiatis alion mercedẽ nõ habebitꝭ apud pr̃em. Ubi notandũ.ꝙ nõ ꝓhibet ſimpir dñs oꝑa bona fieri in maniteſto coꝛã hoĩbus: ſed ne fiãt illa intentiõe vt laudet᷑i ꝓpter vanã glonam. Etqꝛ illi qͥ ſunt imꝑfecti ſunt ſatis inclinati ad laudem ho minũ ꝓcurandũ. Ideo vt docet greg.in moꝛal.tales ſi qᷓ bona faciũt ſingularia ex̃ cõia ⁊ nccria ad ſaluteʒ occulte facere debẽt ne inanis gloꝛia inficiat intentio nẽ.ſicut fecit.b.nicolaꝰ cũ pꝛouidit necti ↄuicanei tri bus vicibus occulte pijciens ꝑ feneſtrã in domũ il lius nõ modicum auri vt nuptui traderet tres filias nubiles q̃s pᷣ paupertate intẽdebat ꝓſtituere vt inde cũ ipſis viueret.Sed viri ꝑfecti ⁊ ſunt poſitiin ex⸗ emplũ alioꝝ debẽt in publico bona facere eti ſingu laria vt inde ꝓpli edificent᷑ ⁊ ad ſilia ꝓuocent. ſicut fe cit.b.pr̃ dñicus qͥ in domo quarũdã matronaꝝ ho ſpitatꝰ q̃ hereticis adheſerãt qͥ ſub pelle ouina auſte ritatis vt lupi aĩas eaꝝ deuoꝛabant. doꝛmiuit ꝑ to⸗ꝛ tã q̃drageſimã ſuꝑ tabulã manitfeſte poꝛtauit ciliciũ ieiunauit in pane ⁊ aqᷓ.vt velſic exẽplo ſue pnĩe vere nõ ſikateillas de erroꝛe reduceret.qð ⁊ factũ eſt. De⸗ bet g qͥlubet ſibi cauere ne ꝓpter laudẽ humanã acqᷣ/ rendã aliqͥ d faciat.qꝛ vt ðꝛ Luc̃.xi.Si oculꝰ tuꝰſue rit neq;.i.intẽtio.totũ coꝛpꝰ tuũ.i.opꝰ qð ex illa ꝓce dit tenebꝛoſum erit.i.iniquũ. Intẽtio tua oꝑituo no men iĩponit.inqͥ t ambꝛo. In medio vᷣo inſidiat᷑ va na glia.qꝛ ⁊ ſi ͥ aliqð bonũ ceꝑit pura intentõe ad honoꝛẽ dei ⁊ ſalutẽ peimi ſui:ſi de ̊ͥ laudat᷑ velcum cogitat ſe de h laudari.inaniter hilareſcit. Hinc aug. in li.teſ.ad dñm loquens ait.Laudat᷑ hõ aliqñ de aliq̃ dono qð dediſti ei.⁊tñ plus gaudet ſe laudari q; donũ qð dediſti ei. Nollẽ vt aliqð bonũ meũ au geret ſuffra gatio oꝝs alieni.ſed fateoꝛ auget.ſex lau de audita nõ ſolũ ſed ⁊ vituꝑatio minuit. Quotidia na foꝛnax nr̃a ẽ lingua aliena,.hec ille. Sed ad ↄauʒ dz hõ niti. Nã vt ðt grego.xi:qiij.int᷑ verba.cũ s calũniatł᷑.ſed aliqd mali de eo dicit᷑ qð in ſe nõ eſſe co gnoſcit.in magnã dʒ leticiã pſilire.innocenniã tñ ſuã oſtendere.Cũ autẽ laudat᷑ de bono qð in ſe nõ reco⸗ gnoſcit.vel tantũ quantũ dicit.qð frequẽter accidit magnã tniſticiã mẽtis dʒ habere. Ueꝝ nõ dʒ aliquia ꝓpterĩpulſum inanis gloꝛie bonũ deſerere inchoatũ Vñ ðꝛ Eccs.xi.Qui ventũ obſeruat nũqᷓ; bñ ſemi⸗ nat.i.attẽdit in oꝑeſuo.ne ſurripiat vẽtꝰ inanis glo⸗ rie nũqᷓ; bñ facit. qꝛ imꝑceptibilit᷑ inſpirat ventum. Sic legimꝰ de. b. bernardo.ꝙ cũ ſeł feruent᷑ pꝛedica ret ⁊ oes eũ deuote audirẽt.tẽptatio inanis gloꝛie eũ arripuit dicẽs mẽti ſue.Ecce nũc bñ pꝛedicas.libẽ/⸗ ter audiris.ſanctꝰ ab oĩbus reputans ⁊c. Oð ꝑpen⸗ dens.b.bernardꝰ aliq;tulũ tacitꝰ ſtetit. ſed ſubuio a deo illuſtratꝰ tẽptationi rñdit. Nec ꝓpterte cepi.nec pꝛopter te dimittã.⁊ ſuã pꝛedicationẽ vſq; ad finem ꝓſecutus ẽ.· In fine vᷣo oꝑis inſidiat᷑cũ ꝑfecto bo e e , glen thant e en Mas ſnd nin Mil is En VNn latt rbe ulte d di Wer iad nunil Eyle nce Aiafn ſea üni lge 2s luin dß ſicei ſiiſii o⸗ ee quis vanã cõplacentiã hʒ. Uñ in figuram di ctũ fuit Geñ.iij. Lu inſidiaberis calcaneo eiꝰ.Cal⸗ caneꝰ qui ẽ finis coꝛpoꝛis ſignat cõplementum oꝑis cui ſerpens inſidiat᷑ vt vulneret inani gloꝛia. O) qᷣs gaudeat ⁊ cõplacentiã habeat cũ diligenter cõpleue rit oꝑa ſua vt oꝛõnes.conſeſſionẽ.elemoſynas ⁊ alia buiuſmodi a natura ⁊ gra eſt.Nã ⁊ delectatio perfi⸗ cit opꝰᷣm phᷣm.⁊ oꝑa virtuoſa dicunt᷑ fructus ſpũs qꝛ ſᷣm amb.paſcũt mentẽ ſancta ⁊ ſincera delectatõe Nõ eſt g iſtud de ſe vitioſum. Sed ꝙ vanã compla centiã habeat in ſe gloꝛiãs de tali oꝑe. vel ſe laudãs vel gaudens ꝙ inde laudẽ hoĩm acquirit.hoc ad ina nẽ gloꝛiã ꝑtinet. Ad bᷣ vitiũ ptinet ꝙ aliqui faciũt ec cle ſias.hoſpitalia. capellas.calices.paramẽra cũ ar⸗ mis ſuis.qũ hoc faciũt vt laudent᷑.ps.Gloꝛiabunt in te dñe oẽs qui diligũt nomẽ tuũ. In te inqᷣt nõ in ſe. Sic. b. grego, de ſe narrat circa finẽ moꝛał. ꝙ voſt ; ꝑfecit illud opꝰ.ſ.expoſitiõis iob quedã ſuggeſtio inanis gloꝛie ei obꝛepſerat quã tñ pꝛofunda humili tate cõtriuit. Hanc dñs euitare docuit qũ ſanato le/ pꝛoſo ei pᷣcepit dicẽs. Uide nemini dixeris Mathei viij.Et iteꝝ qñ oblatũ ei ſurdũ ⁊ mutũ duxit eũ ſeoꝛ ſum a turba euʒ ſanauit ⁊ eo ſanato pᷣcepit turbe ne cui diceret. Macth.ix.Nõ timebat xpᷣs incurrere va⸗ nã gloꝛiã.qꝛ peccare nõ poterat.ſed in h exemplũ de dit vt qᷓntũ in nobis eſt occultemꝰ bona oꝑa nr̃a ne ſcʒ inde grnann laudeʒ nr̃am.qð pertinet ad vanã intendit xpᷣs pᷣcipere ꝓhibendo talẽ.ſ.ma⸗ am intentionẽ ibi ſignatã. Sed quantoplus pᷣcipie lonã. 2 bat.tantomagis maniteſtabãt.qꝛ qᷓntomagis ſe ſan cti volũt occultare. tantomagis deꝰ eos maniteſtat. Sicut narrat hiero.de ſancto hilarione qͥ fugiebat ꝑ loca occulta poſt miracula facta pꝛopt᷑ cõcurſum po puloꝝ ſed nõ ſolũ homines.qͥnĩmo ⁊ demones eum manitfeſtabãt. Ait xpᷣs Jo.viij. Si ego gloꝛifico me ſum.gloꝛia mea nihil eſt. Anſhelmꝰ in li.de ſilitu dinibo.aſſiłat vanã gloꝛiã farfalle quam puen inſe⸗ quunt᷑ vt capiãt.qꝛ eis videt᷑ qͥd pulcrũ ſed cũ acce⸗ piſſe ſe credũt.aufugit ab eis ⁊ ad aliũ locum volat. ſed ſi caꝑent.qͥd hñt.nihil.i.rẽ vileʒ q ad nihil valet. Sic puerilit᷑ viuentes gloꝛiã mũdi querũt quaſi qͥd magnũ.⁊ cũ credũt ſe habere fugit ab eis.⁊ ſi conſe⸗ quunt᷑ rẽ fragilem hſt. Debet gᷣ quilibet vanam gloꝛiã fugere.qꝛ res eſt fragilis glona mũdi. Uñ boe tius de philoſophica cõſolatione. O gloꝛia o gloꝛia qͥd aliud es in milibo hoĩm niſi inflatio q̃dam auriũ id ẽ ventꝰdiſcurrẽs ꝑ aures audientiũ laudeʒ hoĩs. Et cũ gloꝛia ſit quidã effectꝰ honoꝛis ⁊ laudis.ex H enĩ ꝙ aliquis laudat᷑ vel quecũq; reuerentia exhibet reddi? clarꝰ in noticia hoĩm. Ideo ſm.b. tho. ſe. ſe. q. cxxxij.arti.iij.ſicut magnanimitas ẽ circa honoꝛem. ita ⁊ circa gloꝛã. Uñ ſicut moderate magnanimus vtit᷑ honoꝛe.ita ⁊ mod erate vtitur gloꝛia.ſ.m rõem. Vñn ſicut phᷣs dicit in.iiij.ethicoꝝ. de magnanimo. ꝙ honoꝛ ſibi ꝑuũ quid reputat᷑ ita ⁊ glona. Magni tudini eĩ animi repuſãt vt res modicas tantũ appꝛe ciet᷑ ⁊ de eis gloꝛiet. Et ſiliter repyugnat magnitudi⸗ ni animi ꝙ de his que non ſunt gloꝛiet᷑. Uñ dicit᷑ in iiij. ethicoꝝ. magnanimꝰ magis curat veritatẽ qᷓ opinionẽ. Itẽ in/iiij/ethicoꝝ.dicit gmagnanimꝰnõ eſt cõtentioſus. qꝛ nihil eſtimat magnũ. nullus enĩ contẽdit niſi ꝓ re quã eſtimat magnã. Itẽ ibi dicitur ꝙ nõ curat vt laudet᷑.ſ.ppter ſe. Ut etiã dicit.b.tho. q.ea.arti.eo.ad ꝑfectione hoĩs pertinert ꝙ ipſe cogno ſcat ſe.ſed ꝙ cognoſcat᷑ ab alijs nõ ꝑtinet ad ꝑfectio⸗ nem eiꝰ.Et iõ non ẽ per ſe appetendum. vt.ſ.cogno ſcat᷑ ab alijs.põt appeti inq;tũ vtile ad aliqͥd.vel ad Hᷣ ꝙ deus ab hoĩbus gloꝛificet᷑. vel ad h̊ ꝙ hoĩes ꝓſi ciant ex bono qð in alio recognoſcũt.vel ex hoc ꝙ hõ ex bono qð in ſe recognoſcunt per ſtudiũ laudis alie ne ſtudeat in his pſeuerare ⁊ pꝛoficere.Et ſm hoc in telligendũ eſt illud Ecci.xli.Curã habe de bono no mine.De vanitate ipſius gloꝛie habes,.ð.in.iij. · Scðo debet euitari.qꝛ ᷣtutes eneruat.psð.Dñis diiſ ſipat oſſa eoꝝ qui hoĩbus placent diſſipat.i.diſſis re permittit.oſſa.i.virtutes ⁊ oꝑa ꝑfecta ex quibꝰcon ſiſtit robur aĩe.qui hoĩbus placent.ſ.querentes lau⸗ des humanas.qð ꝑtinetad vanã gloꝛiã. Uñ greg. in moꝛał.aſſilat vanã gloꝛiam latrunculo qui itine⸗ rantem vt amicũ tergo occurrẽs aſſociat ⁊ poſtea e’“e expoliat. Nã inanis gloꝛia incedenti ꝑ viam bonoꝝ latenter occurrit.⁊ virtutibo ⁊ meritis aiam expoliex In cur figuram legit᷑iiij. Regũ.xx. ꝙ cuʒ qzechias rex iuda legatis regis babylonioꝝ oſtediſſet oĩa ſus 5pcioſa. aurũ ⁊ argentũ ⁊ aromata ⁊ theſauros ſuos. ductꝰ quadam vana gloꝛia dixit ei eſayas pꝛopheta ex ꝑte dei ꝙ oĩa illa que viderat illi legati babylonio rũ ipſi babylonij auferrent ⁊ aſpoꝛtarent in terrã ſuã qð umpletũ fuit tpe ioachim ⁊ ſedechie regum iuda p nabuchodonoſoꝛ regẽ babylonie.vt ptʒ Hiere.ca. ſi. ad ſignificandũ ꝙ cuʒ quis maniſeſtat theſauros — 2— virtutũ pꝛopt᷑ laudẽ bumanã.ipᷣos dyabolus rex cõ fuſionis aſpoꝛtat ſeu aufert. LTertio inanis gloꝛia vitia multiplicat. Eſt enĩ vnũ ex ſeptẽ capitalibo vi⸗ tijs ſᷣm tho.ſe. ſe.q.cxxxij.arti.iiij.qð pꝛobatꝑ greg. xxxi.moꝛal.Quãuis eni quidã ponãt ſupertiã vnũ ex capitalibo.⁊ hi nõ aſſignant vanã gloꝛiã capitale eſſe viciũ.rõnabiliꝰvidet᷑ qð dicit grego.in.xxxi.mo rał.ſ.ſuperbiã nõ capitale vitiũ.ſed reginã eſſe et ma trem vitioꝝ.a qᷓ imediate oꝛi᷑ inanis gloꝛia vt vnuʒ ex ca pitalibo.Rõ huiꝰ eſt.qꝛ ſuꝑbia ĩpoꝛtat quendã appetitũ inoꝛdinatũ excellentie.Ex oĩ autẽ bono qð qͥs appetit.quandã ꝑfectionẽ ⁊ excellentiã cõſequi Etiõ cum fines oĩm vitioꝝ oꝛdinent᷑ in finẽ ſupbie. pꝛopter hoc videt᷑ ꝙ hẽat quandã generalẽ cauſalita tem ſuper oĩa alia vitia vt dicatur mr̃ oĩm. Inter bo na autẽ per que q̊s excellentiã conſequitur videt᷑ pꝛe cipue ad hoc opari gloꝛia inq;tuʒ impoꝛtat manife⸗ ſtationẽ bonitatis alicuiꝰ Nã bonũ naturalit ama?᷑æ3 ⁊ honoꝛat᷑ a cunctis.⁊ ideo ſicut ꝑ gloꝛiã queẽ apud deũ cõſequit᷑ homo excellentiã in rebus diuinis.ira per gloꝛiã que eſt apud hoĩes conſequit᷑ quis excellẽ tiam que eſt in rebo humanis. Et liõ pꝛopter pꝛopin quitatẽ ad excellentiã quã homines mayime deſide⸗ rant.cõſequens eſt ꝙ ſit multũ appetibilis. Et qꝛ ex eius inoꝛdinato apperitu multa alia vitia oꝛiunt᷑. iõ dicit᷑ vitiũ capitale.Et qᷓ;uis ex genere ſuo nõ ſit moꝛ tale per hoc nõ tollitur quin ſit capitale.⁊ ex ea plura etiã moꝛtalia oꝛiant᷑.Ex ea autem oꝛiuntur ſicut filie ſeptem. ſcʒ inobedientia.iactantia, hyp derilis eGren⸗ 3 Citulus Mo. pertinacia. diſcoꝛdia. ⁊ ſumptio nouſcatum. m greg.in.xxxl.moꝛał.Hoꝝ ſufficiẽtiã ſic aſſiãt.b.tho. q:ea.arti.v. Illa vitia q̃ de ſe nata ſũt oꝛdinari ad ſi⸗ nẽ alicuiꝰvitij capitalis illa dicunt᷑ filie eiꝰ. inis au tẽ inanis gloꝛie ẽ manifeſtatio pꝛopꝛie excellentie.ad hãc autem põt tẽdere dupłr. Uno mõ directe. Alio mõ indirecte.Si directe aut ꝑ verba ⁊ ſic ẽ iactãtia. Aut per facta.⁊ ſi ſunt facta hñtia aliquam admira tionẽ. ſic eſt pᷣumptio nouitatũ. Si ꝑ facta alia.ſic eſt hypocriſis. Si idirecte ⁊ q̃tuoꝛ modis. Pꝛimo q;tũ ad intellectũ.⁊ſic eſt ꝑtinacia ꝑ quã hõ nimis ĩ nitit᷑ ſue ſnĩe melioꝛi.Scðo qᷓ;tũ ad voluntatẽ.⁊ ſic ẽ diſcoꝛdia dũ nõ vult a pꝛopꝛia volũtate diſcedere vt cũ alijs cõcoꝛdet.Tertio q;tũ ad locutõnẽ dũ aliqͥs clamoſc cũ alijs litigat. Quarto q;tũ ad factũ dum qͥs nõ vult exequi ſuꝑioꝛis pᷣceptũ.Quãuis autẽ ira cauſet diſcoꝛdiã ⁊ ↄtentionẽ.tñ qꝛ h̊ nõ agit cõiter ni ſi cũ adiunctione inanis gloꝛie per h.ſ. ꝙ aliqͥs repu tat ſibi gloꝛioſum ꝙ nõ cedat volũtati vel vᷣbis alio rũ.ilõ ponunt᷑ filie inanis gloꝛie. Jactãtia vᷣo q;tum ad cam interioꝛẽ eiꝰ q eſt arrogãtia ponit᷑pẽs ſuper bie. ſed exterioꝛ frequentiꝰ oꝛdinat᷑ad gloꝛiã ⁊ hono rẽ⁊ ideo ponit ſilia inanis glolle. Laplin ſcm de inobedientia. Mobedietia pꝛima fi⸗ lia ẽ inanis gloꝛie. De ꝗᷓ dixit ſamuel pꝛo heta. Quaſi ſcelꝰidolatrie ẽ nolle acqui⸗ obediẽtia qͥqͥs infidelis eſſe conuincit᷑ ctiã ſi fide te⸗ nere videatł.viij.q.i:ſciendũ.Dicit tñ.b.tho.ſe.ſe.q cv.ꝙ illa comꝑatio nõ ẽ ſᷣm equalitatem. vt.ſ.ita ſit graue peccatũ inobedientie ſicut idola tria.ſed ſᷣm ſi⸗ militudinè aliquã inq;tũ.ſ.redũdat in contẽptũ dei ſicut idolatria ⁊ ſi nõ tm̃. Eſt aũt inobedientia aliqñ vitiũ generale.aliqñ ꝓpꝛiũ ⁊ ſpale. Sic ⁊ obediẽtia ſibi ↄꝛia aliqñ eſt vutꝰ generalis aliqñ ſpãlis diſtin cta a cetens. Pꝛo cuiꝰ declaratioe dicit tho. ſe.ſe.q; ciiij ·arti.ijiꝙ ſi accipiat᷑ obedientia pꝛopꝛie ꝓut reſpi cit intentionẽ foꝛmalẽ rõne pᷣcepti.ſic obedittia ẽ ſpe⸗ cialis virtꝰ.⁊ m h̊ ad ipſam reqͥni᷑ impleat aliqͥs actũ iuſticie vel alteriꝰvirtutis intẽdẽs ĩplere pᷣceptũ puta honoꝛat parentes.ſeruat feſta ⁊ ieiunia.qꝛ hec ſunt pᷣcepta dei velecclie.aliter nõ facturus. Sed ſi accipiat᷑ obediẽtia large ꝓ executõe cuiuſcũq; qð põt cadere ſub pᷣcepto ſic erit virtꝰ generalis ⁊ cõcurrit cũ actibo oĩm virtutũ.Sic inobedientia cũ per intẽtio nẽ reſpicit rõem pᷣcepticõtẽnendo.i.rẽnuẽdo ſe ſubij ci tali regule.ſic eſt pctm̃ ſpeciale.⁊ ad ipſam requini turꝙ actualit᷑ ↄtenat p̃ceptuʒ. Si vo acclpiaf large inobedientia ꝓ omiſſiõe cuiuſcũqʒ qd cadere põt ex quacũq; intentiõe ſiat.nõ tñ contẽnendo pᷣceptũ. ſic eſt vitiũ generale ⁊ reperit᷑ in oĩ peccato.⁊ ſic ab am⸗ bꝛo. diffinit᷑ peccatũ eſſe celeſtiũ inobediẽtia manda toꝝ.Hic &̊ dicet de inobediẽtia put ẽ vitiũ generale. yt frequentiꝰ in ſcriptura ſacra accipit᷑ aliqñ ꝓut eſt ſpãle. Tantũ autẽ ẽ vitium inobedientie vt ꝑ eã de paradiſo expulſi ſimꝰ nec reuerti potuerimꝰ alie qᷓ; ꝑ obedientia duriſſimã xpᷣi qᷓ patri obediens fuit vſq; ad moꝛtẽ crucis. Uñ apls Ro:v. Sicut ꝑ inobedi⸗ eſcere.i obedire.i( Reg.xv. Ex qͥ arguit grego. Bine IIII. entiã vniꝰ hoĩs.ade.ſ.cum cõmedit de ligno boni?ꝰ mal 3 dei pceptum multi cõſtitutiſunt pctõꝛes. iia ꝑ obedientiaʒ vniꝰ hoĩs ieſu xpᷣi multi iuſtificꝛbunk ſſſcʒ imitati eũ fuerint in obedientia pᷣceptoꝝ.⁊ ſic in figurã per aliã viam reuſi ſunt magi in regionẽ ſuã, Math.ij.quiſunt duces fideliũ. Regio nr̃a eſt pa ⸗ radiſus via alia.i. ↄꝛia ad eã ex q̃ inde venimꝰ ẽ obe dientia.ꝑ inobedientiã eni in hboc exiliũ venimꝰ. De hac ps.inqͥt. Maledicti qͥ declinãt a mandatis tu⸗ is.ps.cxviij. Ubi tria notaantkt. Pꝛimo punitio rebellionis.ibi.maledicti. Scða expꝛeſſio inobeditionis.ibi.qui declinant. Tertio plurificatio tranſgreſſiõis.ibi.ia mãdatis. Duantumad pꝛeimn K§. I. Sciendũ ꝙꝑ inobedientiã ſeu rebellionem incurrit᷑ maledictio dei.qð oſtendit pp.dicẽs.L)aledicti ſcʒ a deo. Ad qð etiã facit qð dicit᷑ Deut᷑.xxvij. Male dictus qͥ nõ ꝑmanet in ſermonibo legis huiꝰ.nec eos opere pficit.ſ.obediẽdo.Et Ecci.xli. Ue vobis ĩpij viri.qͥ dereliquiſtis legẽ altiſſimi.ſ.pꝑ inobedientiam ⁊ ſi nati fueritis in maledicnõibo naſcemini.⁊ ſi moꝛ tui fueritꝭ.in maledictõe erit ꝑs veſtra. Maledictio dei deſignat punitionẽ. Dicere enĩ dei ẽ facere.Ha ledicit ̊ deꝰ cum malũ pene facit.i.irrogat inobedi⸗ enti.LMaledicit aũt pꝛopter inobedienuam triplici⸗ ter deus. Pꝛimo ꝑ afflictionẽ coꝛpoꝛis. Scðo perĩpugnationẽ oꝛbis. Tertio ꝑ pꝛiuationẽ numinis. * De pmo dictü fuit ade ꝓpter inobedientiã ſuam. Maledicta terma in oꝑe tuo.i.pꝛopteropꝰ tue tranſ⸗ greſſiõis.Terra coꝛpoꝛis tui erit maledicta. afflicta multipliciter. Spinas enĩ ⁊ tibulos diuſaꝝ paſſio⸗ nũ ⁊ infirmitatũ germinabit tibi. Oẽs enĩ pene qui⸗ bus ſubditi ſumꝰ famis.ſitis.caloꝛis.ſrigoꝛis ⁊ infix mitatũ ſunt in penã illiꝰ inobediẽtie. Spinas enim cõcu piſcẽtie terra ſenſualitatis germinat qꝛ caro con cupiſcit aduerſus ſom̃ ad Galł.v.qð ex ulla inobedi entia ꝓceſſit ĩmediate enĩ cũ rõ nõ obediuit deo.⁊ ca ro ſe roni rebellauit. Secũda maledictio ẽᷣqꝛ oẽs creature pugnãt ỹ hoĩem pꝛopt inobedientiam vbi pꝛiꝰ obediedant hoĩ. Sapᷣ.v. Pugnabit ꝓ eo oꝛbis terrarũ Ʒ inſenſatos. Et iuſte quidẽ actũ eſt vt cum oĩs creatura deo obediat faciẽs id ad qð inſtituta ẽ. ⁊ ſic pꝛeceptũ poſuit cũctis creatuns.⁊ nõ pꝛeteribit põ.cxlviij.qð patet ad ſenſum. ſiinobediens deore pertꝰ fuerit cum ad hoc ei ſeruiãt vt obediat deo.oẽs impugnẽt eũ ⁊ maledicãt afffigendo ipᷣm etiam ver mes ⁊ pulices ⁊ muſce ⁊ aranee.De inobedientibus dicit etiã Deut᷑ xxviij. Si nolueris audire voeẽ dñi dei tui vt cuſtodias ⁊ facias oĩa mandata eiꝰ.ſ.obe⸗ diendo. venient ſuꝑ te oẽs maledictiões iſte⁊ appꝛe hendent te. Maledictꝰ eris in ciuitate.maledictꝰ in agro.maledictũ hoꝛreũ tuũ.⁊ maledicte reliquietue maledictus fructꝰ ventris tui.⁊ fructus tenetue.ar⸗ mento boũ tuoꝝ.⁊ greges ouiũ tuax.maledictꝰenis ingrediens.i.incipiẽs aliqðᷣ opꝰ. ⁊ maledictꝰ egredi ens. i.finiens opꝰ. Et maledictões explicãs ſubdit. Mittet dñs famẽ ⁊ eſuriẽ ⁊ increpationẽ in ola oꝑs — = = - n☛ = =–☛ F⸗ = — — ———— Capitulum I. tua ꝗᷓ facies donec cõteratte ⁊ ꝑdat velociter. Adiũ⸗ gettibi dñs peſtilentiã donec ↄſumat te. Percutiet te dñs egeſtate. febꝛi frigoꝛe.ardoꝛe ⁊ eſtu. ⁊ gere coꝛ⸗ rupto ac rubigine. Sit celũ ſuꝑ te eneũ.⁊ terra quaʒ calcas ferrea. Det dñs imbꝛẽ tene tue puluerẽ.⁊ de celo deſcẽdat ſuꝑ te puluis.Cradat te dñs coꝛruen⸗ tẽ anñ hoſtes tuos.ꝑ vanã viaʒ egrediaris 2 eos.⁊ ꝑ ſepẽ fugias ⁊ diſpergaris ꝑ ola regna terre. Sitq; ca dauer tuũ in eſcã cũctis volatilibo celi ⁊ beſtijs terre Percutiet te dñs vlcere egypti. ſcabie et pꝛurigine. Percutiatte amẽtia ⁊ cecitate ⁊ furoꝛe mẽtis.Et mul ta alia ibi babes.Ecclłia etiã punit inobediẽtiã ma⸗ ledictiõe excõicatiõis. Nã pertinaciter inobedientes excõicat. Apłs.ij.ad Coꝝ.x. Et in pꝛomptu hũtes vlciſci oẽm inobedientiã. Uñ.xi.q.iij.abſit.dicit᷑. In veteri lege qͥ ſacerdotibo nõ obtpaſſet. aut lapidabat᷑ a populo. aut ↄtẽptũ.ſ.inobedientie expiabat cruo⸗ re. Nuc autẽ inobediens ſpũali aĩaduerſiõe truncat id eſt excõicat᷑. Excõicatio autẽ maledictio dicit᷑ in iu re. vt. xxiiij.q.iij.cũ ſancti viti.in.S.pᷣcedẽti. ad illud capim. Tertia maledictõ qᷓ oĩbus peioꝛ eſt. qꝛ pꝛi uat᷑ de viſione ⁊ cõſoꝛtio ſanccoꝝ. Maledicti erũt qᷣ contẽnũt te.ſ.pꝑ inobedientiã Thobie.xiij. Chꝛiſtus enĩ dicet repꝛobis.qͥ mondata ſua non ſeruauerunt Diſcedite a me maledicti in ignẽ eternũ. In huiꝰ ſi⸗ gurã xpᷣs maledixit ficulnee quã ſine fuctu repent.· Math.xi. Uñ ſubito ſiccata ẽ nõ apta miſi ad igneʒ Sicqͥ ſine fructu obſeruatiõis mandatoꝝ rep eriun tur a xpᷣo maledicunt᷑i.repꝛobant᷑.ita ꝙͥ ampliꝰme⸗ reri nõ pñt vel deo frui.ſj ad ignẽ gebenne mittunt᷑. Efficit᷑ etiã inobediẽs anidus ꝑ indeuotiõeʒ quã hbfe nõ põt. Uñ berñ. Nõ dabit inobediẽti copiã ſui tate obedientie amatoꝛ qͥ moꝛi maluit q; non obedire.ſ. xpᷣs. Sed neq; fructũ exauditiõis in oꝛatione ꝑcipit. Vñ Pꝛouerb.xxviij.Qui declinat aurẽ ſuã ne audi at legẽ. oro eiꝰ erit execrabił. Augꝰ. Quia pꝛeceptis dei auentik. qð in oꝛõne poſtulat nõ meret᷑. Int᷑ oẽs creaturas nõ vident eſſe niſi due q̃ deo inobediẽtes ſunt. ſ. dyabolus ⁊ malꝰhõ.⁊ iõ congruũ eſt vt ſicut ꝗſi ab oĩpus maleditit᷑ diabolus in deteſtatiõem ſui ſic ⁊ inobediẽs bõ.⁊ cũ ſociet᷑ q̃ſi attinẽs ei ſicut xpᷣi dicunt᷑ parẽtes.frater. ſoꝛoꝛ.⁊ mr.qͥ faciũt patris ſui celeſtis volũtatẽ.vt dicit Math.xij. Ultra punitio⸗ nẽſeueriſſimã inobedientie ade. ꝓpter að dicit Geñ. iij. Adã exẽplũ meũ in punitiõe inobedietie ab ado leſcentia mea vt mihi caueã ab inobedientia. Plura alia exempla bñt᷑. Uxoꝛ quidẽ loth pꝛopt᷑ inobedien riã ſuã ad vᷣba angeli verſa eſt in ſtatuã ſalis. Geñ. xix. Saul pꝛopt᷑ inobedientiã ſuã pꝛiuatꝰ eſt regno. Iñ dicit. i. Reg xv. Pꝛo eo ꝙ abieciſti ſennonẽ dñi ⁊ dñs te abiecit ne ſis dñs in iſił ⁊ rex. Pꝛopheta do mini qͥ cõtra pceptũ mãducauit in ſamaria pꝛopter ſuam inobedientiam a leone ſuffocatus eſt in via. lij Regũ.xiij. uidã ctiam qꝛ noluit obedire vmi ej fi⸗ lijs pꝛophetarum dicenti ſibi ex ꝑte dei. pent uteret eum vulnerãdoa leone percuſſus eſt.iij Regum. xx ſignans inobedientiã pꝛelatoꝛuʒ qui nolunt gladio coꝛrectiõis percutere vitam ſubditoꝝ. De filio inobe dientie dicitur Deutro.xxi · Si genuerit homo ſiliuʒ contumacem ⁊ pꝛoteruũ qui ñ audit umperiũ patrꝭ — 2 coerci tus obedire contemnit.accuſatus a parenti⸗ bus in poꝛta ciuitatis coꝛaʒ ſenioꝛibus lapidabit cũ omnis populus. Uaſti regina vxoꝛis regis aſſueri.· qꝛ contempſit ad eum accedere vt imperauemt. pꝛi⸗ uata eſt regno ⁊ coniugio. Heſter.i. Jonas quia no/ luit domino obedire in eũdo ad pꝛedicandum in ei⸗ uitatem niniuen. oꝛa tempeſtate pꝛopter hoc in ma⸗ ni pꝛoiectus eſt. Jone.ij .· Popul⸗ iſrael quia deo obe dire contempſit.id eſt decem tribus a ſalmanaſar aſ⸗ ſyrioꝛũ in captiuitatẽ ducte ſunt in niniuen.⁊ poſtea rege populꝰ iuda cum rege ſuo ſedechia/ꝓpter cõtem ptum mandatoꝛum dei.a nabuchodonoioꝛ in baby loniam captiui ducti ſunt. vt in. iiij. Regum vlti. er Hiere.vlti. Joſephus ⁊ aʒarias quia contra obedi⸗ entiam iude machabei ducis exercitus iſrael moue⸗ runt bellũ contra inimicos.debellati ſunt occiſi du- bus milibus.i. Machab.uij. Quidam monachꝰ nomine malchus.quia contra obedientiam abbat⸗ receſſit ad viſitanduʒ parentes:.captus eſt ab infide/ libus vbi multa perperſus ẽ. vt habetur in vitaſos trum. Quidam liberatus a beato benedicto cum ve xaretur a dyaboloquia contra obedientiam ipſius patris oꝛdinem ſacrum ſuſcepit a dysbolo aneptus eſt terum. Marcus toꝛquatus conſul romanoꝛum quia cum eſſet in compo cõtra hoſtes. filius eius cõ⸗ tra obedientiam ſeu mandatum patris ipſius bellãũ qᷓuis magnam victoꝛiam baberet eum decapitauit vt narrat valerius. quod auguſtinꝰ in libꝛo de ciui. dei non repꝛobat.Cauendum ẽ ſummeab inobedi⸗ entia que tot maledictionibus tot malis puni᷑. Muantum ad ſecundn.. II Inobedientia ipſa expimitur dum dicitur. qui de⸗ clinant. Declinare autem a madatis eſt recedere ab eis id eſt non obedire.Eſa.xxx. Neq; ad dexterã ne⸗ q; ad ſiniſtram ſcʒ vie declinetis · Uia ad patriam ẽ obſeruatio mandatoꝛum. Mandata ſunt de acabꝰ virtutum. m thomam. que cum conſiſtant in me⸗ dio.ille declinat ad dexteram vie qui recedit a man“⸗ dato per exceſſum circa virtutem.ille declinat ad ſi⸗ niſtram qui recedit a mandati obſeruatione per defe ctum virtutis. Sicut circa pꝛimũ mandatum ad ſi⸗ niſtram declnat qui idola colit non deum. ad dexte ram qui ſuperſtitioſe rolit. ⁊ ſic de alijs . Sed vt ait pſalmiſta ⁊ allegat apoſtolus ad Roma.iij.ad oſten dendum vniuerſos declinare. Non eſt intelligens neq; requirens deumomnes declinauerunt. ſimuk inutiles facti ſunt.non eſt qui faciat bonum.non eſt vſq; ad vnum. Ubi ſᷣm beatum thomam ſuper di⸗ cto paſſu in epiſtolis pauli ps.notat pꝛimo inobedi entiam vel tranſgreſſionem mandatoꝛum ibi. Nonẽ intelligens. ſecundo amiſſionem inde pꝛemioꝛũ.ibi⸗ ſimul inutiles facti ſunt.tertio collectionem in hu iuſ⸗ modi cunctoꝛumibi.non eſt qui ſaciat bonum c. Pꝛimo inobedientia notatur ibi:omnes declina⸗ uerunt ſunul. id eſt receſſerunt a regula diuine legis. Eſa.lvi.Omnes in viam ſuam declinauerunt. id ẽ a mãdatis dei recedentes pꝛopꝛ voluntatem ſecuti ſunt. Sed buic declinatioi pᷣmitrunt᷑ duo qͥ ↄcunt in pctõ, Pꝛimũ ẽ delect? diſcretiõis ſen tationnig non intelligens. Omnis enim malus eſt ignoꝛans. inquit philoſophus.quod verum eſt in ꝑticulari eli gibil. Seðm eſt defectꝰ recte intentiõts. ibi aut rech rens deũ non eſt. ſ.e intentionẽ ſuã dirigendo ad deũ p̃s. aciem tuã dñe requiraʒ. Amiſſio pꝛemij notat ibi.ſimul inutiles facti ſunt. Hoc inutile dicimꝰ qð nõ conſequit᷑ finem ſuũ.⁊ ideo cũ hoĩes a deo decli⸗ nãt non obedientes mandatis eiꝰ pꝛopter quẽ conſe quendũ facti ſunt. inutiles dicunt᷑ um nõ aſſeq uan tur pꝛemiũ.Sapᷣ.iiij. Impioꝝ multitudo nõ eſt vti lis. In terrã pꝛomiſſiõis ex oĩbus numeratis in egy pto aptis ad pꝛeliũ.i.ſexcẽtis milibo ſolũ duo intra⸗ uerũt.i.caleph ⁊ ioſue.qui mãſerũt ⁊ firmi ſteterũt in obediendo dño. In figurã ꝙ de oĩ vniuerlali multi⸗ tudine q fiũt in ſex mudi etatibo nullus intrat in vi⸗ tã eternã.nec pꝛinceps vel ſapientiſſimꝰ vt moyſes. nec ſacerdos etiã ſummꝰ vt aaron niſi duo obſeruet charitatis mandata dilectiõis.ſ.dei ⁊ pꝛoximi. Et in his duobꝰmandatis vniuerſa let pẽdet Math.xxij Cõpꝛehenſio cũctoꝝ notat᷑ibi.õ eſt qui faciat bo⸗ nũ.ſ.aliquis qð intelligit᷑ ᷣm pꝛopꝛiã virtutẽ i.nul⸗ lus per ſeipᷣm facit bonũ niſia deo adiutꝰ. vel cõple⸗ te nullus bonũ fociat quin.lſ.in a liqͥ deficiat iuxil⸗ lud.iij.Reg.viij.Nõ eſt qui faciat ſuꝑ tenã bonũ et nõ peccet. Uel loquit᷑ de cõgregatione maloꝝ. Non eſt vſq; ad vnũ.ſ.xpᷣm. ⁊ ſic poit᷑ excluſiue. Sed no tandũ ꝙcũ quaſi oẽs declinẽt a mandatis diuerſis tñ de cauſis declinãt ab eis. Aliqui ꝑ impotentiã. Aliqui per ignoꝛantiã. Aliqui per certã ſciam. M Quantũ ad mandata dei nullꝰ põt iuſte ſe excuſa re ꝙ ſeruare nõ poſſit.ilam ⁊ ſi nõ pꝛopꝛia vᷣtute.tñ cũ adiutoꝛio gre cũcta ſeruare põt ad quã recipiẽdã ſi facit qð in ſeẽ nõ ei denegabit᷑. Uñ hiero. öᷣt. ¶Oa ledictꝰ oĩs. ſia deo qͥ dicit deũ aliquid nõ poſſibile p cipiſſe. De mandatis autẽ hoim dicit. b. tho. ſe. ſe. q. xliiij.ꝙ ſi pᷣlatus tot p̃cepta multiplicet.ꝙ ea ſubditꝰ implere nõ poſſet excuſat᷑a peccato. Et iõ pꝛelati de bent abſtinere a multitudine p̃ceptoꝝ. Ad ̊ facit re gula iuris. lemo põt ad ĩpoſſibile obligari. ex de re · iu. l xi. Etintelſigik no ſolũ de ĩpoſſibilitate facti ſed etisʒ iuris. m glo. ibi. Uñ ſi pꝛelat? Ʒ ius aliqᷣd mãdat nõ põt obligari ad ill i.nec tenet nec dz obe dire. Si aũt dubitat vtxꝝ poſſit facere qꝛ graue ⁊ du rũ eſt. obedire dʒ. Uñ di.xix.c.in memoꝛiã.ðꝛ. Licet vix ferendũ ab illa ſancta fide ĩponat᷑ iugum tñ fera nus.·⁊ pia deuotiõe toleremꝰ. De ignoꝛantia mã datoꝝ ex qᷓ aliqui declinãt.Nõ ꝙin mãdatis q̃ ſunt de iure dino nulla ignoꝛãtia excuſat a moꝛtali.ſed vt apls t. Ignoꝛãs ignoꝛabitur.l.a deo repꝛobabit᷑ ſi trãſgrediał mãdata nccria ad ſalutem. In poſitiuis ſeu humanis pceptis niſi bẽat iuſtã com ignoꝛantie vt qꝛ nõ potuit ſcire nec habuit qͥ doceret. nõ excuſa tur a pꝑctõ qͥ teneład ſeruandũ ⁊ nõ ſeruar. Uñ aug. Allis oĩno ignoſci nõ poterit qui a q̃ diſcerent hñtes obpam nõ dederũt.di.xxxvij. h. fi. Et nicolaꝰpapa ðᷣt Si decreta romanoꝝ ponnificũ nõ ha bet. de negle⸗ crtu ⁊ incuria redarguẽdi eſtis.di.xx. De igrantia tñ multa hesð. in pma ꝑte, ⁊ ein ti. de accidia. Dey clinãt alij ſcient a mandatis. ⁊ aliqũ hᷣ ex ſufficiẽti ra tione.aliqũñ ex neglectu.aliqñ ex contẽptu. Exrõe nullpõt declinare licite a mandatis dei in vllo caſi u niſi deꝰ ſibi Zꝛiũ mãdet.vt mãdauit oſee recoaſce⸗ — ret mulierẽ foꝛnicariã.Oſee.l.qͥ in H̊ nõ peccauit ᷣm tho.qꝛ hec eſt iuſta lex ⁊ pceptũ qð deꝰ oꝛdinat. Sʒ in pᷣceptis pᷣlatoꝝ põt declĩare aliqñ ſine pctõ. Dicit pe. de pal.in.iiij.ꝙ ſi pᷣlatꝰ pcipitalicui aliqd errans nõ pᷣcepturꝰ ſi ſciret veritatẽ. põttalis ſalua obedien tia.i.ſine pctõ nõ ĩplere illud.er de reſcpᷣ.c.ſi qñ. Diẽ etiã idẽ pe,. ꝙ pᷣcepta pncipis ĩtelligunt᷑ ſaluo iureal⸗ teriꝰ. C. de emã.libe.nec aũt. UVñ nõ opoꝛtetſpꝑ man datũ pa pe ĩplere.ſed ſufficit cãm ꝓbabilẽ. nõ ĩplẽdi allegare. vt expᷣſſe ðꝛ ĩ illo. c. ſi qñ. Illa enĩ rõ ðʒ mo⸗ uere delegatũ q mouit delegantẽ. Uñ ſi ſcit ſe hye cãʒ nõ ĩpledi ꝙpapa mãdat quã ſi ſciret. credit veriſikit᷑ ↄꝛiũ madaſſet nõ tenet᷑ iplere ſuꝑ dicto.c.ſi qñ. de reſcp. Dicit etiã antho.de bu. ꝙ ſubditꝰmandato ſu pioꝛis dʒ obedire niſi ſubſit cã quaʒ allegare dʒ vᷣbo ſcʒ vel ſcpᷣro. Nec ðꝛ qͥs Zuenire mãdato ſuꝑioꝛis ſi morꝰ iuſta cã nõ obedit. Si aũt dubitat vtꝝ ſu ꝑioꝛ eũ intẽdat obligare ad faciendũ etiã ſi ſciret factũ vñ mouet᷑ ſubditꝰ ad nõ faciendũ eſtimãs iuſtã caz hĩe dʒ obedire.ar.xxiij.q.i.quid culpat᷑ vel ſignificando expectare ſcdᷣam iuſſionevt in.c.ſi qñ de reſcp. Ex neglectu declinãdo.i.nõ ſeruando mãdata dina aut humana facere g obedientiã.ẽ inobedientia put ẽ vi tiũ generale.ſaltẽ ea q̃ ſunt ab aplis ⁊ eoꝝ ſucceſſoꝛi bus inſtituta nulla deſidia negligant᷑ nlla diſſenſio ne violent᷑. nulla certatiõe turbent᷑ Juliꝰ papa.xxv q:ij.amputatio. Sciendũ tñ fm. cho. ſe.ſe.q.ciiij vbi cõmittit᷑ pctm̃ veniale nõ ẽ ibi ꝓpꝛie inobedietia ſed cũ cõmittit moꝛtale.(lã venialia nõ ſunt Ipßce⸗ pta. Ubi etiã nõndũ ſᷣm cancellariũ parienſem.⁊ ali os doctoꝛes ꝙ nõ oẽs oꝛdinatiões ecclie vel pᷣlatoꝛũ ſunt in pᷣcepto.ita ꝙ trãſgredientes etiã ſcient peccẽt moꝛtalit᷑.ſʒ ſicut in lege dĩna q̃dã ſũt monita ſimpli cia I q̃ faciendo eſſet de ſe veniale. vt illud Leuit᷑.xix Coꝛã cano capite ſurge.i:reuerennã ſenioꝛibus pᷣbe. Quedã pᷣceptoꝛia q oꝑando eẽt moꝛtale.vt decem pcepta ⁊ q̃ reducunt᷑ ad ea.⁊ in nouo teſtõ credere ex plicite articul fidei.⁊ ſacr̃a ſuſcipe ſᷣm tꝑa ⁊ ꝗlitatem „ pſona. Ita etiã in lege canonica vel ciuili ſeu oꝛdia tionibo pᷣlatoꝝ ſunt qdã pᷣceptoꝛia qdam monitoꝛia Qui facit contra pᷣcepta diuina vel humana ſumen do pꝛopꝛie ⁊ ſtricte pꝛeceptum. etiam ſi non faciat ex contemptu ſed ex neglectu.peccat moꝛtaliter. Unde gregoꝛiꝰ. Quod pꝛecipi᷑ impꝑatur.quod impem: ne⸗ mo.iij.inter criminalia ponir illuc. wanntibus nõ obedientes. Et ad Roma. xiij. Qui poteſtati reſiſtit pꝛelatis nõ obediendo, dei oꝛdinationi reſiſtit. ⁊ ipſe ſibi damnationem acquirit. Ratio huiꝰ eſt m bea⸗ tum thomã.ſcᷣa ſcoᷣc.q.cv.arti.i.qꝛ illud eſt moꝛta⸗ le quod contrariatur charitati per quaʒ eſt in nobis vita ſpiritualis.Talis autem eſt inobedientia pꝛece ptoꝛuʒ. Exigit enim chanitas qua dominꝰ diligitur vt mãdatis eius obediat᷑ ſm illud Johᷣ.xiiij. Si qͥs diligit me ſermonẽ meũ pᷣuabit. Et in pᷣceptis dei cõ tinetur,/ſꝙ etiam ſuperioribus obediatur. ſm illud SG,. — —– n0,..— i Clci⸗ mipt mgi⸗ gof N wiai lian! c.! upi ⸗ gäͤg Viei e 1ſng lantt NNN. ””cä Capitulum .II. ad Hebꝛe.vltimo. Obedite pꝛepoſitis veſtris ⁊ ſub iacete eis.Et Ro.xiij. Dĩs ala poteſtatibꝰ ſublimio ribus ſubdita ſit. Facit etiã ↄ iuſticiã ⁊ charitatẽ xpᷣi qͥ nõ obedit iuſtis pᷣceptis ſuperioꝝ. ꝑ hoc ꝙ ſubtra hit obedientiã debitã.Ex cõtemptu autẽ declinat a mandatis qͥ non tm̃ ex negligentia ſed etiã ex q̃dam rebellione ⁊ obſtinatione rẽnuit ſubijci pꝛeceptis ſu perioꝝ. Et hec eſt inobedientia ſtricte ⁊ foꝛmalit᷑ ſpe ciale peccatũ. Uñ Pꝛouerb.xviij. Impiꝰ cũ in ꝓfun dũ peccatoꝝ venerit cõtẽnit. Etxpᷣs Lu.x. Qui vos ſcʒ pᷣlatos ſpernit.iↄtẽnit in mandatis vris me ſper nit. Itẽ nicolaꝰ papa.Si qͥs dogmata.mãdata.int⸗ dicta. ſanctiões vel decreta ꝓ catholica fide vel eccle ſiaſtica diſciplina.ꝓ coꝛrectione ĩminentiũ vel futuro rũ maloꝝ a ſedis aplice pᷣſule ꝓmulgata cõtẽpſerit. anathema ſit.i. fiat.xxv.q:ij.ſi qͥs. Et vt ðt bernar. in li.de diſpenſationibo ⁊ pᷣceptis. Cõtemptꝰ vbiq; dãnabilis.i.moꝛtale ẽ.Facere aliquid g̊ ↄ pꝛeceptuʒ diuinũ vel humanũ nõ ex contẽptu ſed ex paſſione. moꝛtale ẽ. Facere autẽ ex cõtemptu/nõ ſolũ moꝛtale ẽ ſed grauiꝰ.⁊ non ſolũ ſi fiat ð pꝛeceptũ ſed etiã ſi fiat g mandatum.i.ꝗ illud qð de ſe eſt veniale moꝛtale. Vññ qð dicit augꝰ. Nullũ eſt adeo veniale qð non fi at criminale dũ placet.di.xxv.S.als. Exponit gloſa id eſt cuꝰ ↄtemptꝰ.ſ.venialis ita ꝙ ipſe contẽptꝰ eſt moꝛtale.Et q;uis graue petm̃ moꝛtale ſit talis iobe⸗ dientia ſeu pᷣcepti ↄtemptꝰ.non tñ grauiſſimũ oĩm. Cũ enĩ grauius ſit contẽnere pᷣcipientẽ qᷓ; pᷣceptum ei.iõ llla peccata q̃ ſunt ↄ ꝑſonã pᷣcipientẽ ſunt gra⸗ uioꝛa peccatis inobed iẽtie q̃ ſunt ↄ pᷣceptũ eiꝰ. ſicut blaſphemia erga deũ.homicidiũ erga ꝓximũ magiſ qᷓ; inobediẽtia.ſᷣm tho.vbi.o Et qꝛ vt dicit augꝰ.in u. ↄteſ. In poteſtatibo humane ſocietatꝭ ſicut ad obe⸗ diendũ maioꝛ minoꝛi recte pᷣponit᷑.ita deꝰ oĩbꝰ. diſ. viij. Que ↄ moꝛes.Jõ quanto ſuꝑioꝛ ẽ ille qͥ pᷣcipit. tanto grauiꝰ ẽ eſſe inobedientẽ illi.⁊ iõ grauiꝰ eſt eſſe inobedientẽ deo qᷓ; hoĩ. Itẽ ex tranſgreſſiõe pᷣceptoꝝ diuerſoꝝ eiuſdẽ ſuꝑioꝛis.tanto ẽ aliquid grauiꝰ pec catum. quãtomagis pᷣceptũ illud ẽ de intentione pᷣci pientis ſiue dei ſiue hoĩs. Itẽ ſciendũ ꝙ peccatũ pꝛi⸗ mi hoĩs qð in oẽs emanauit nõ fuit inobediẽtia ſᷣm ꝙ eſt ſpale peccatũ.ſed ſuꝑbia ex qᷓ hõ ad inobedien⸗ tiã pceſſit m tho.pp.Declinantes aũt in obli.i.rece dẽtes a mandatis quibo obligant᷑. ⁊ per h̊ intrãtes ĩ ob ligatões pene debite ꝓ tranſgreſſiõe.adducet dñs cũ opꝑantibus iniqͥtatẽ.ſ.ad infernũ.De contẽptu tñ „ pleniꝰ habes in tertia partein ti.de reugioſis. Ouantum ad tertium.S. ii ra ſunt mãdata diuina ⁊ humana a quoꝝ nullo de⸗ ber declinari. Mandata eccłie ⁊ platoꝝ dei manda ta dici pñt ſi iuſta ſunt.qꝛ a deo inſpirata eis. ſm il⸗ lud Pꝛouerbᷣ.viij.qð ait ſapiẽtia diuina.pꝑ me leguʒ cõditoꝛes iuſta decernũt.Et q;ᷓuis cõiter aſſignetur differẽtia iſta int mandatũ ⁊ pᷣceptũ.qꝛ mandatum nõ obligat de nccte ſalutis.ei tranſgreſſio ẽ veniale. ſed pᷣcepᷣtũ ſit de nccte ſalutis.qꝛ obligat ad moꝛtale tñ frequent᷑ mandatũ ſumit᷑ pꝛo pcepto. Uñ xpᷣs di cipulis loquẽs de dilectiõe ſumme ncẽris habendi xit. Hoc ẽ pꝛeceptũ meũ vt diligatis inuicẽ. Joh. xv. Et alia vice ait. Mandatũ nouũ do vob vt diliga⸗ tis ĩuicẽ. Joh.xiij. Et ipſe iohãnes in pᷣma cano.ſua inqͥt. Hoc mandatũ habemꝰ a deo vt qᷣ diligit deuz. diligat ⁊ fratrẽ ſuũ. Sic etiã in pð.mandatũ ponit ꝓ pꝛecepto hic ⁊ alubi qſi ſʒ.ſᷣm illud pð.cxviij. Tu ſcʒ deꝰ mãdaſti mãdata tua cuſtodiri nimis.ivalde qꝛ vſq; ad moꝛtẽ ſufferendam. Dicit᷑ Ecci iiij. Uſq; ad moꝛtẽ certa ꝓ iuſticia cõſeruanda.circa quaʒ ſunt mandata. Cũ autẽ ſint multe oꝛdinatiões ecclie ⁊ re ctoꝛũ qᷓ ſint mandata.i:pᷣcepta obligãtia de nccte ſa lutis nõ eſt facile de oĩbo determinare.põt tñ de hoc hr̃i aliq cognitio ex materia vel foꝛma. Ex materia 4 dẽ ſi ſit oꝛdinatio de re nccria ad charitatem vel iuſti ciã vel diuinã reuerentiã. vt illud de coꝛrectione frat na. Coꝛripe eũ inter te ⁊ iᷣm ſolũ. Mach. xviij. qð ẽ p̃ceptũ diuinũ. Et ꝙ euchariſtia a ieiunis ſumatur. qð eſt pᷣceptũ ecclie. de ↄſe. di·ij. liquido. Et ꝙ nõ fi⸗ ant cladeſtina matrimonia.xxx.q:v.ꝑ totũ.Et ꝙ nõ reddat᷑ debitũ in adulterio ꝑmanẽti ab alio.xxij.q/i ꝑ totũ. ⁊ hmõi.hoc tñ põt male determĩari niſi ex cx muni declaratõe doc.Ex foꝛma autẽi.ex mõ locutio nis vel ſcripture ipſiꝰ oꝛdinatiõis põt h̊ ꝑcipi multi plicik. Pꝛimo ex pena ſpũali poſua in Zfaciẽtẽ. vi delʒ ſnĩa excõitatiõis lata.q pena maxima ẽ in eccle⸗ ſia.xxiiij.q.iij. Unde oẽs oꝛdinatiões eccłie pꝛelatoꝝ que fiũt vel facte ſunt ſub pena excõicatiõis late ſen tentie nulli dubiũ ſunt pᷣceptoꝛie q;uis nõ dicat᷑ ver bum pcipiendi vel mãdandi.Etſcient᷑ ↄfaciẽtes ſub diti peccãt moꝛtalr niſi cõtineãt intolera bilẽ erroꝛem Idẽ ſi fiant ſub pena ſuſpenſiõis.depoſitiõis vel in terdicti.Sed ſi fiãt ſub pena excõicatiõis cõminato rie.i.nõ late ſnĩe ſed ferẽde.nõ eſt vſq;qq; veꝝ ⁊ cla⸗ rũ. Quibuſdã videt᷑ ꝙ ſit moꝛtale tranigreſſio tał oꝛ dinatiõis.ſᷣm ioh.neapol.pᷣcipue cum eſt in iure cõi ſcripta. Si aũt ab hoĩe fiant dubiũ eſt. Scðpõt h̊ ꝑpendi ex pena coꝛpoꝛali graui.vt ſi ꝓhibeat᷑ aliqᷣd ſub pena moꝛtis vel mutilatiõis ꝓut fit ꝑ leges ⁊ ſta tuta ciuitatũ qᷓ ſ̃m tho.in pꝛima ſe.obligãt etiã in fo ro ↄſcĩe ad obſeruantiã.vel pena incarceratiois que infert᷑ etiã ab eccłiaſticis.⁊ in religonibo moꝛtale eſt Nõ enĩ infert᷑ tał pena niſi ꝓ eo qð multuʒ eẽt leſiuũ iufticie ⁊ boni cõis ? Idẽ videt᷑ ſi ſub pena guioꝛi cul⸗ pe debita aliqᷣd ꝓhibeat. vt in religionib⸗ alihbo. Tertio poteſt hoc haberi ſi oꝛdinatio fiat ſub tali foꝛ ma pꝛecipio vel mando in virtute obediẽtie vel ſpiri tuſſancti:vel ſub interminatiõe maledictiõis eterne. vel ſub obligatiõe peccati moꝛtalis. Huiuſmodi mo = — Ladis vtunt᷑ c muniter nunc pꝛelaticum intenduntpᷣ Attendẽdũ ꝙ in plurali diẽ a mãdatis tuis.qꝛ plu// cipere ſubditis aliquid neceſſanio faciendum.⁊ eccle ſia in ſuis oꝛdinationibus. In regula tamen bti fra⸗ ciſci etiã abſq; tali modo loquendi habentur mulea pꝛecepta obligantia ad moꝛtale. vt habet᷑ in cle. Exi⸗ ui de paradiſo.extra de verbo.ſig .· Sed cum pꝛece⸗ ptum ſit obiectũ obediẽtieſᷣm tho. vbi.S. quomodo⸗ cũq; innoteſcat ⁊ quibuſcũq; verbis pꝛeceptũ ſuꝑio ris ſubdito. certitudinalit᷑ tenet᷑ obedireals ſtat᷑ vir⸗ tuti verboꝝ. iur illud greg. Humane aures talia ver ba iudicèt qlia foꝛis ſonãt.xxij.q:v.humane. Ubi di cit glo/ cũ nõ Aſtat de intellectu legiſſatoꝛis yelma Titulus IIII. — ᷓ dantis nõ eſt a verbis recedendũ.vt er de ſpon/c.ex Iris.⁊.ff.de.l.iuł.nõ aliter.alłs autẽ faciendo ) oꝛdi⸗ nationes eccłie vel pꝛelatoꝝ vel regularũ vel ſtatuto rũ que nõ ſunt pᷣceptoꝛie ẽ veniale niſi fieret ex contẽ ptu.Pꝛecepta aũt eccłie cõia ad q̃ oẽs obligant᷑ ſunt plura.vt de obſeruatione feſtoꝝ. de obſeruatõe ieiu nioꝝ.de ↄfeſſione ſemel in anno fiẽdo.de cõione etiã ſuſcipienda.de auditiõemiſſe diebus feſtiuis.de eui tatione excõicatoꝝ.de abſtinẽtia ab eſu carniuʒ feria ſexta ⁊ ſabbato in italia.de ſumẽda euchariſtia.ieiu⸗ no ſtomacho qͥ ad nõ infirmos grauit᷑. de cauẽdoa toꝛneamẽtis.de nõ faciendo aliqͥd eoꝝ in quibo ẽ la⸗ ta ſnĩa excõicationis a iure. Ultra iſta decẽ cõia gene ra ſunt quedã alia pᷣcepta ſpectãtia ad ſpeciales ſta⸗ tus vt ad clericos vel religioſos vel ↄiugatos vel me dicos.Et de decẽ pᷣceptis leg diuine.habes.ð.in p⸗ ma pte.ti.i.c.De pᷣceptis eccleſie hẽs j.in tractatu de accidia q cõiter omittunt᷑ ex negligẽtia. q̃ ad accidiã peinet.Et in ti.de gula.q̃ ad pᷣceptũ de ieiunio ⁊ ab ſtinentia carniũ.De pᷣceptis ꝑtinentibo ad ſtatꝰ pᷣfa tos vel alioꝝ habes in tertia ꝑte in tituł de illis ſta⸗ tibus. Nũc aũt aget᷑ ſolũ de pᷣcepto ſolutõis decĩaꝝ qð partim diumũ eſt ꝑtim ecclie.ſcʒ qͥ ad quotã.Et „ ex contẽptu aliqñ dimittit᷑ ꝓppter ma itã clericoꝛũ.⸗ . q̃ figurabat᷑ꝑ decimã materialẽ ẽ humiliatio ſeu re⸗ cognitio oĩs ſui boni a ðᷣo.⁊ defectus ſuia ſe?Decia ẽ ꝑfectiõis ſignũ.qꝛ denariꝰ nuũs eſt nüs qdãmodo ꝑfectꝰ.qꝛ ẽ limes pꝛimꝰ nuoꝛũ. Naʒ vltra nõ pcedit niſi replicãdo pᷣteritos nůos. Nouenariꝰ eſt nũs im pfectus.qꝛ nõ attingit ad decimũ. Dare ſ̊ deo deci⸗ mã ſpũalit᷑ eſt qcqͥd ꝑfectiõis in ſe eſt deo attribuere ⁊ qᷣcqͥd defectꝰ eſt ſibi retinere.i.a ſe recogſcere.m il lud O ſee.xiij. Perditiotua ex te iſrj.tm̃ in me ſalus tua.Ad qð facit qð ait hiero.ſuꝑ malachiã.Poſſu⸗ mus decimas ⁊ pᷣmitias ſic interpᷣtan. Si qͥs doctꝰ ⁊ eruditꝰin lege dñi põt alios erudire.nõ dʒ ſue attri buere pꝛudẽtie ingenioq; qð poſſidet.ſed gras agat bpmũ dño q cũcta largit᷑deĩde ſacerdotibo ⁊ miniſtrꝭ a quibo eſt eruduꝰ.xvi.q.i.reuertimini. Decima tempoꝛalis J. II. eſt obſeruatio qᷓdrageſime cũ debita obſeruatione et deuotiõe ⁊ ieiunio. Cũ enĩ annꝰ ꝑ.ccclxv.dies vol⸗ uit᷑ ieiunãdo.xxxvi.qͥ ſunt a pꝛia dñica qdrageſime vſq; ad paſca ieiunabiles.nã ſex dñicis diebꝰqͥ inter ponũt᷑ nõ ieiunat᷑.q̃ſi anni decimas deo damꝰ. Eſt enĩ.xxxvi.nũs decima ꝑs dieꝝ anni.hec greg. de cõ⸗ ſe.di.v.qdrageſima:qͥbo tñ qtuoꝛ dies poꝛes additi Capitulum.iij. de retentioe decimarum. vbr agit ſio et ſi excuſant᷑ nõ dantes decimas. Amite pſalmũ date põ. Sic exponit gratianꝰ.xiij.q.iieccłias S.ſe. Sumite.ſ.vos populi pſalmũ.i.diuina officia q̃ pꝛincipaliter ſunt de pſalmis.Pſalmꝰ enĩ interpꝛe tat᷑ laus dei ⁊ officiũ totũ eſt ad laudẽ dei. Sumite g̊ diuina officia a clericis.⁊ date eis tympanũ.i.tꝑa lia.ꝗᷓ idcirco dicunt᷑ tympanũ.qꝛ ſic ad ſonũ tympa ni hoĩes coꝛpoꝛalit᷑ gaudẽt ⁊ recreant᷑. ita per tꝑalia recreat᷑ coꝛpꝰ ⁊ letificat᷑ in ſui ſuſtentatiõe.Qui enim ſeminant ſpũalia ab eis debẽt metere coꝛpoꝛalia.Et dqq altario ſeruiunt.viuere debẽt de altario. ſᷣm apim ſ.ad Coꝝ.ix.Etxpᷣs Lu.x. Dignꝰ eſt operariꝰ mer⸗ cede ſua.⁊ multa alia teſtimonia ſcripture q̃libi nõt gratianꝰ.Et ꝓpterea inſtitutũ ẽa deo ⁊ ecclia decĩas Dari in ſuſtẽtationẽ miniſtroꝝ eccleſie qui ꝓplis mini ſtrant ſpũalia vt dĩna officia ⁊ ſacr̃a. SGed vt ſint fru ctifera aĩabus iſta.ſ.pſalmi diuinoꝝ ⁊ tympanũ de⸗ cimarũ ⁊ oblationũ.ſit ibi pſalteriuʒ.ſ. vᷣecacoꝛdũ.i. obſeruatio decẽ pᷣceptoꝝiux ülud. In pſalterio decẽ choꝛdarũ pſallite illi.Et iſta obſeruantia pᷣceptoꝝ ſit cũ cithara q dulciꝰ ſonat pſalterio.vt dicit glo. ⁊ ſiẽt charitatẽ. Nihil enĩ dulciꝰchanitate. Tũc pſalteriũ ẽ iocundũ/i.obſeruantia mandatoꝝ qñ fit in charita⸗ re.Et diuina igi miniſtrãda ⁊ tpalia decimarũ dã⸗ da cũ obedientia mandatoꝝ ⁊ charitate.Exoð.xxij. Decimas ⁊ pᷣmitias nõ tardabis dño offerre. Eſt autem triplex dectima. Ml Pꝛima decima ſpũalis. Scða decima tpalis Tertia decima ſubſtantialis. panũ pſaltenũ iocundũ cum citharia.· Becima ſpinitualis ſunt ab ipᷣo grego.vt cõfoꝛmemꝰ nos xpᷣo in ieiunio qᷣxl.diebꝰ ieiunauit. Sed vt ꝑfecte det decimã hu⸗ ius tꝑis.dʒ hoc tꝑe ꝑmaxie abſtinere a vitijs. Et ſiẽ xl.hoꝛis ſtetit xpᷣs in ſepulchꝛo ſeu moꝛtuus·ita illis diebo ſit moꝛtuꝰ ſenſibo exterioꝛibo.i.moꝛtificatꝰ. Et ſicut. xl. diebo ſtetit in mũdo pꝰ reſurrectionẽ ad con foꝛtandũ diſcipulos ⁊ viſitandũ.ita ilł diebꝰmagis inſiſtas elemoſinis ꝓximoꝝ.⁊ ſic.xl: ebdomadis ſte⸗ tit in vtero vᷣginis ita illis diebo vaces deo oꝛõni et puritati.Et ſicut.xl.mẽſibo pᷣdicauit in mũdo.ita ilł dieb audias pᷣdicationes. Decima ſubſtantie tẽ.J. poꝛalis ẽ decima ꝑs fructuũ q̊s qͥs recolligit in tem ſuis.De qᷣbo ðꝛ Leuit᷑.xxvij. Oẽs decĩe terre ſiue de frugibo ſiue de pomis arboꝝ dñi ſũt.Et ꝙ hmõide⸗ cime nõ dẽt᷑ ↄqrit᷑ dñs dicẽs. Malachᷣ.iij.c. Si af⸗ figet hõ deũ.qꝛ vos cõfigitisme ⁊ dixiſtis. In qͥ cõfi gimꝰ te.in decimis ⁊ pᷣmitijs ⁊ penuria vos maledi cti eſtis.q.d.qꝛ nõ dediſtis decias.iõ habuiſtis ma ledi ctionẽ penunie.Et ſubdit. Inferte oẽm decima⸗ tionẽ in hoꝛrea mea.vt ſit cib in domo mea.⁊ ꝓbate me ſi nõ effudero ſuꝑ vos catharactas celi ⁊c. Et ðt augꝰ. Decie ex debito requirunt᷑.⁊ qͥ eas dare nolue⸗ rint res alienas ĩuadũt.xvi.q.i.Hoc tñ intelligẽduʒ cũ reqᷣrerent᷑vt .declarat᷑. Et innoc.ꝙ in ſignũ vlis dñij q̃ſi q̃dã titulo ſpãli dñs ſibi decias repuauit.ex de deci.c. cũ nõ ſit. Ponit aũt ray.multa mala q̃ pue ueniũt ñ dãtibo decĩas. Uñ aug. Cũ decĩas dãdo celeſtia ⁊ terrena poſſis ꝓmereri/ꝓ auaricia tua duè/⸗ plici bñdictiõe fraudaris.Hec ẽ enĩ dñi iuſtiſſimicõ ſuetudo vt ſi tu illi decimã nõ dederis.tu ad decimã reuoceris.dahᷣ ĩpio militi qð non vis dare ſacerdoti xvi.q:i.c.decie. Itẽ augꝰ.ea.qNõ enĩ deꝰ nr poſtu lat pꝛemiũ ſʒ honoꝛẽ.⁊ qͥ dignatꝰẽ nobᷣ totũ dare.de cimã dignat᷑ a nobis reciꝑe nõ ſibiſed nob ꝓculdu⸗ g Hopfut Obunda ecepit ncratio? ſafruct ſe ßmid nisnoͤſ zbiß notpfne Aenoln domin les on frdari doamni,. fugie⸗ Uſoden nos da ſuſcſch areren Ghlſacen nleqsy fughof feoroi biep puurin müſer licebat büͦt ofn lbo ſe diuinib lſpe Et. Egelue Ppme⸗ sſarure Alühe⸗ tontn Peltin datemin Ntm deſiari lureſag Deein keace daflde glaliüi. bus gf balneis knego gi decl miſtnn Kiatbo⸗ Vbrpſo lunte tllno⸗ ihro⸗ Coregt eenn iir ſied NIen nn nuntl s Nrn ummit * wdes iengin chin dan/ ndee dt niout⸗ Wmad nuuhr? GSdtn ,nicon lginnn cerdotibo aut de pmis fructibo aut in tanta qntitate nit apdijs vbi paſcunt᷑ aĩalia.⁊ ſic ſunt pdiales. par iieneſuen H uit in legeveteri determinatũ. In noua aũt lege ꝑ tima cu ſtodis pſonaꝝ ⁊ ſic ſunt ꝑſonales ꝗpterea di Eigbnin determinationẽ? ecclie diffinit᷑ vt pꝛimitias hoies ſol⸗ cunt᷑ mixte. Et iſte m hoſti. dãde ſunt illi ecclie vbt uãt m aſuetudinẽ patrie.⁊ indigentis muniſtroꝝ ec Ealſuetudo ddiſinõ appareat coſnerudo daͤi ſsi cleſiarũ. Uñ vl:q. vij. ðꝛ/q decimas ⁊ pmitias qs ſi aĩalia orinue paſcunkin pꝛochia ei qͥ eſt dñs ipſo —Rã iure ſacerdotũ eſſe ſentimꝰ.ab oĩ popło acciꝑe debier m 2 q gerit curg eoꝝ dan dz pꝛie pꝛochie. Si auteʒ ntch Decima aũt ꝓpꝛia ⁊ vera ẽ decima ꝑs oim bonoꝝ iu paſcunt in alia ꝑpꝛochia diuidi debẽt int eccłiam vbi ir ſte acqᷣſitoꝝ do debita.er/e. tua nobis. Uñ m ray. paſcunt᷑ ⁊ pn er de teſta. c.relatũ. Sʒ tho. ray. di n dari de oĩbo fructibo terraꝝ. arboꝝ oꝛtoꝝ. nutrimetꝭ ꝭ cũt. ꝙ de lacte. fetu ⁊ lana dz dari eccłie vbi paſcunt᷑. i aſaliũ. lana.lacte.feno.lignis.piſcationibo. venatiõi 6 In bmõi aũt decimis nõ tenent᷑ dare optĩa nec tenet᷑ bus.afflictis penſionibo.molendinis etiã ad ventũꝗ. dare magis vilia ſʒ mediocria.xvi.q.i.c.decime. Itẽ ☛☚ balneis, fullonijs. metallarijs. lapidicinijs. de luri nõ ꝙ ſi paſcua p alalibo annuatim vẽdant᷑ m ĩnoc. iſee æ negocijs ↄſecutis. ⁊ artificijs ⁊ cetenis bonis.xvi. decimã pᷣcij ſoluet illi ecchie vbi ſunt paſcua. Sed ſi gnſnn q.i. decime. ⁊. q.vij c.qͥcũq; recognouerit. ex ecomꝰ dñs fundi patiat᷑ gtis paſci beſtias in fũdo.cum her iis nc miſſimm. .c. nũcios. Et generalit de oĩ licito :m ho/ ba quã enelit beſtia traãſeat cũ onere ſuoſ.ðcĩedñs lumh, ſti. ⁊ to. Fit aũt tał diſtinctio de decimis.qꝛ ddaãa beſtierenebit᷑ dare ettã decimam valoꝛs herbe. ff. de lini ſunt pſonales.qdã pdiales.q̃daʒ miete· Penſona vſufru. l.j ſi vſufructus.· Utrum decime polſent pꝛe ncttg les ſunt q debent᷑ ex negociatiõe ⁊ art ficiol ſeu ſcia.i. ſcribi:Reſpõdeo a laicis nõ exrra de pꝛeſcnip.ccau⸗ innict ex lucro acqſito ꝑ ſciam.vxrꝑ lecturas. aduocatiões ſam.ſed a clericis ſic ſi ꝑꝛochiã habent. extra de pꝛe⸗ nonun ↄſultatiões ⁊ hmõi.militia.venatiões. piſcatiões.of ſcnip.c.de quarta. Religioſi q́; ſi nõ habet parrochiã ; mm ſicio regiminis ⁊ hmõſ.Et he pſonales dari debĩtec ipſas pꝛeſcnibere nõ poſſunt. q; nec poſſidere.xviiq. i ii . cleſie ꝑpꝛochiali ſeu baptiſmali vbi ͥs audit diuina ⁊ i.placuit. Sed ſi habent tunc ratione parrochie eas Senl abe ſacrfa. vt. xvi.q.l.queſti.⁊. xiij q.i. .i. Et h̊ niꝰ pꝛeſcnbunt.extra eo,ccum contingat.⁊.c.cu in tua. pletmu ſi aliud obtineat de cõſue ex eo cil. ⁊ e de deci/ c¶ala Et nota epiſcoꝑꝰ qͥ dicit ſe pſcripſiſſe decimas in Capitulum bio pfuturam. Antiqui patres ideo omnibꝰ copijs abundabãt qꝛ decimas dabãt. QOð nõ accepit xpᷣs accepit fiſcus.xvij.q.vij. maioꝛes. Econtra remu⸗ neratio dantiũ decias ſᷣm ray.ẽ qdruplex.ſ.abũdaã⸗ tia fructuũ.ſanitas coꝛpis.remiſſio peccatoꝝ.⁊ cele⸗- ſte pᷣmiũ. De pmis duabo ðt augꝰ. Si decimã dede ris nõ ſolũ abundãtiã fructuũ ſʒ ⁊ ſanitatẽ coꝛꝑis cõ ſeqris.xvi.q:i.decie.De alijs duabꝰðt in eo.c. Qui g̊ ſibi pᷣmiũ aut cõꝑare aut indulgetiã pctõꝝ deſide,⸗ rat ꝓmeren..reddat decimã. ⁊ de nouẽ pꝑtibo ſtudeat elemoſinã dare pauꝑib. Uidendũ g&̊ qd ſit decia qd pmitie, de abo debeat dari.a quibo pſonis ⁊ qᷣbo locis.⁊ an excuſent᷑ a pctõ nõ dãtes vbi non ↄſueue rũt dari.Nõ pᷣmo hiero.ſuꝑ eʒech.põere multipliceʒ decimã. Et hr er de deci c.i.vbi ðt.Decimã ꝑtẽ oĩm frugũ Leuitici tribui ꝓpls ex lege debebar. Rurſ? ex ipſis decimis leuite bᷣ eſt inferioꝝ miſtroꝝ gdus de/ cimas dabãat ſacerdotibus.Eratq; ⁊ alie decime qs vnuſqſq; ex pplo iſi in ſuis hoꝛreis reſeruabat vt co mederet eas cũ iret in hierlin in tẽplũ ⁊ in veſtibulo repli ſacerdotes ⁊ leuitas ad cõuiuiũ inuitaret. Erat ⁊ alie qᷓs pauꝑibo recõdebãt. At vᷣo pᷣmitie quas de frugibo offerebãt, noõ erãt ſpli noĩe diffinite.ſed offe rẽtiã arbitrio derelicte. Lraditionẽ q̃; acccipimꝰ he bꝛeoꝝ nõ lege pᷣceptaʒ ſed arbitrio mgroꝝ inolitã. ꝙ; qͥ plurnimũ qdrageſim ptè dent ſacerdotibo.qͥ mini⸗ mũ ſexageſimã. Int qdrageſimã autẽ ⁊ ſexageſimaz licebat qdᷣcunq; voluiſſent offerre. hec ille. Quare aũt pmitie dent. ⁊ qo hoĩes ad h̊ reneant᷑. Dicit. b. tho. ſe. ſe.q.lxxx vi.ar.iiij.O qꝛ deo debemꝰ ethibere id qð pᷣcipuũ ẽ iõ offerebant᷑ pmitie in recognitionẽ diu ini bñ ficij.ſ.ꝙ aliqͥs ꝓſiteat᷑ fructꝰ terre a deo re⸗ —— cipe. Et dabant᷑ ex pᷣmis fructibꝰ tãqᷓ; ͥd pꝛecipuũ. Et qꝛ ſlacerdos ↄſtituit᷑ populo in his qᷓ ſunt ad deũ iõ pmitie cedebãt in vſum ſacerdotũ.pertinet aũtad ius naturale vt ex rebo ſibi dans a deo aliqd tribuat ad ſuũ honoꝛẽ. Sed ꝙ talibo pſonis exbibeant᷑.ſ.ſa⸗ ma integra. ex .ùẽee 9 plice. Clel niſi pꝛeſcripte ſint q̃ tñ pꝛeſcriptio ꝑ laicũ fieri nõ põt hec ray. hoſti.⁊ tho.Reges tñ ⁊ pncies pſonales decias ſoluẽt epᷣo illius dyoceſis in qᷓ hñt pncipale domiciliũ ſᷣm innoc. Et pñt dari pſonales decime in fine anni.ar.extra ð pigno.c.ex lris. De re etiã donata vel legata nõuit hug.xvi.qꝛi.decime.ꝓ½ dʒ dari decima.lʒ fuerit decimata a legatoꝛe vel do⸗ natoꝛe.Sed de ſucceſſiõe hereditatis prne ſiuꝰ nõ te net᷑ ſi decimata ſunt bona a pfe. ſʒ heres exne/ bñ te net. De illicite acqſitis in caſibo vbi cõpenit reſtitutõ vt in furto.vſura.iniuſto bello ⁊ hmõi.vel vbi de ne ceſſitate opoꝛtet vt fiat erogatio.vt in ſimonia.nõ dʒ dari nec recipi decima ꝑſonalis. Sed in alijs illicite acqᷣſitis.vt ꝑ turpitudinẽ debet dari ſi peccatũ ẽ oc/ cultũ.nõ aũt ſi eſt notoꝛiũ dʒ recipi ſm tbo. Deei ma pᷣdialis ẽ q puenit ex ipſis p̃dijs.ex eo.ad aplice 2.c/paſtoꝛalis: ⁊ ſm hoſti.debent dari indiſtincte⸗ poſſidente pᷣdia ſiue iuſte ſiue ĩluſte poſſideat.Er nõ ſolũ ſi poſſideant᷑ pꝛedia a catholico.ſed etiã hereti⸗ co iudeo vel pagano.epe.c. de terris. Et rõ huiꝰ eſt. qꝛ dant᷑ rõne pᷣdioꝝ.ex.e.c.de terris,/etia ſi fuiſſent ſe minata ſemine furtiuo. ⁊ hmõt tho.⁊ ray. ſi qs ar boꝛẽ exciſam in ſilus poꝛtet ad lacũ vbimultoplꝰ va let ᷣm innoc. ſoluet decimã ecclie vbi ſita eſt ſilua de duct expẽſis qs fecit in traſterẽdo.⁊ dz dan pꝛochie in qᷓ ſitũ ẽ pꝛediũ hmõi decima pdialis.xvi.q.i.ſi dss laicꝰ.⁊.xiij/q·i. S/l.⁊ ex.e.qm̃. Ex G niſi aliud obtine at de cõſuetudĩc. ⁊ debẽt dari decime nõ deduct ex . pẽſis. nec etia illis 1 bo col Eee cicũ ſint hoĩes.debẽt q̊ʒ dari ſtatim qñ fructꝰꝑcipi⸗ unt᷑ anq; inde ſeꝑet᷑ cẽſus vel tributũ ⁊ hmõi. D ſi pꝛiꝰ fuerit facta dicta ſeꝑatio. dabit᷑ nihilominꝰ deccd eo⸗c.tua nobis. Utxꝝ aũt debeant de⸗ poꝛtarl ad ecchiam vel dari in agrꝭ ⁊ vineis.dicit ho⸗ — ſti. in ̊ eſſe ſtandũ ↄſuetudini:ex de ſepul.c/certiſicæ ri. Decima mixta ẽ q de agnis ⁊ alijs fetibo eialiũ ꝓuenit q ſunt in paſcuis. ꝑtim eni iſta decima ꝓueꝰ⸗ q̃ flunt ꝓ fmuctibo colligẽdis. ex. .· 4 — 30 cõe eſt ʒ eũ niſi tanti ſpis a criptio. cui? Zꝛi memoꝛia nõ exiſtatex de pᷣſcnpt᷑.c.epᷣm.li.vi. Itẽ nõ Cithlus III. alieno epᷣ̃atu opoꝛtet galleger nbee titulum. g· ius eget᷑ pᷣſcriptio. cuiꝰ ↄꝛij ꝓ ſi ↄſuetudo ꝑcipiendi decimas fuerit pꝛeſcripta in Vno pᷣdio alicuiꝰ ꝑꝛochie nõ extẽdit᷑ hoc ad aliud pꝛe diũ qð de nouo colit᷑ er.eo.c.cũ contingat.Item qui diu decimas nõ ſoluit ⁊ nũc vult ſoluere nõ dʒ ſolue re illis qai ex ſola pᷣſcriptione decĩias hactenꝰ ꝑcepe⸗ rũt.ſed ecclie ꝑꝛochiali ſm guitł.· Utx decime illa⸗ rũ reꝝ de quibo nõ ↄſueuerũt dari antiquitꝰdebean tur illis qͥ eas hñt in feudũ vł eas recuꝑauerint aut ecclie. Rñdet ray. Uidet᷑ ꝙ milites qͥ als decimas re cipiũt poſſint illas petere eo ꝙ illis terra illa ab anti quo fuit decimał ⁊ vna eadẽ res non dʒ duplici iure cẽſeri.ec᷑.e.cũ in tua.Uel foꝛte veꝝ in monaſterio vel ecclia.ſecꝰ in laico qͥ nõ dʒ eas reciꝑe ſic nec etiã deci mas noualiũ. Uñ cõſulendũ ẽ ꝙ ſoluãt pꝛochiali ec cleſie. Idẽ hoſti. Itẽ ſciendũ ſᷣm ray. ꝙ ſi qͥs tenet de cimas in feudũ nõ ꝓpter hoc recipiet decimas noua⸗ liũ ſed debenk eccleſie ꝑꝛochiali.qꝛ hmoi cõceſſiões ⁊ puilegia ſunt artãda nõ amplianda.ex᷑.e.tua.niſi foꝛ „* te ſint religioſi ⁊ ex puilegio decĩas ꝑcipiãt. q; ꝑcipe⸗ rẽt etiã öcias noualiũ.exe.c.ex ꝑte.el.ij. O, ſi ipi re⸗ ligioſi nõ ex puilegio decimas alicuius ecclie ꝑcipie⸗ bat ſed ex pᷣſcriptione.tũc decime noualiũ nõ eis ſed ecclie ſunt ſoluede.ex.e.c.cum cõtingat. Aquibus de bent da.§. III. nidecime. Rñdeo ꝙ debẽt dari decime ab oĩbus lai cis.xvi.q.vij.decimas.⁊ ex.eo.c.a nobis. Ite clerici tenent᷑ ad decimas non de ecckijs ſed de rebo ſuis.ex e,c.ij. Itẽ religioſi tã exempti qᷓ; nõ exẽpti de terris et poſſeſſionibo ſuis acqᷣſitis ⁊ acqͥrẽdis tenent᷑ integre ſoluere decimas illis quibo eedẽ poſſeſſiones fuerãt Secima les. ex.e.c.ſtatuto,.li.vi. Itẽ lepꝛoſi tenent᷑ ad decimas.ſi tñ ſint cõiter viuẽtes non tenent᷑ de oꝛtis ⁊ nutrimẽtis aĩaliũ. vbi etiã intelligunt᷑fetꝰ. Et oĩa pᷣdicta inrelligunt᷑ de iure cõi.ſecꝰ ſi qͥs hʒ aliqͥd ex pᷣ uilegio. Itẽ iudei et ſi ad decimas ꝑſonales nõ tene⸗ ant᷑ qꝛ nõ recipiũt diuina nec ſunt de eccleſia.tñ tenẽ tur ad decimas pᷣdiales.ex᷑ eo,c.de terꝭ. Itẽ m tho. ſe.ſe.tenent᷑ clerici dare pape reqͥrẽti. Nã in veteni te⸗ ſtamẽto mandauit dñs leuitis recipientibo decimas a populo ipſos dare decimã decime ſũmo ſacerdoti Maturał eniĩ rõ dictat vt ille qͥ bʒ curã de cõi ſtatu ꝓ uideat᷑ ſibi.vñ poſſit exequi ea q̃ ꝑtinẽt ad cõem ſalu tẽ. Tenent᷑ g clenici dare decimã ſũmo pontifici ſi exi gat. Itẽ vendẽdo aceruũ añ decimationem ecclia hʒ actionẽ in decia 5 vtrũq;.ſ.⁊ emptoꝛẽ qꝛ res trãſiuit ad eũ cũ onere decimax.ex᷑.e.c.paſtoꝛalis.⁊ 2 vendi toꝛẽ ꝓpter dolũ eiꝰ.⁊ qꝛ hʒ pꝛeciũ rei vendite.xxij.q.ij monemꝰ. Põt g petere a qͥ maluerit. ſed ſi recipit ab vno liberat?ꝰ ẽ alter. Itẽ cum collectis fructibo decĩe ſtatim debeãt dari ſi nõ ſoluãt᷑ ſtatim nõ competent᷑ ſolui pñt ⁊ añ ſolutionẽ aceruꝰꝑ furtũ vel rapinã de area vel archa ſublatꝰ fuic.ᷣ tenet᷑ ruſticꝰ ad dãdũ de cimã.qꝛ fuit in moꝛa ⁊ ſic periculũ ſpectat ad eũ.Sʒ ſi nõ fuit in moꝛa nõ tenet᷑.ſed aget ecclia Z actoꝛem. Et ſiliter nõ tenetur ſi ſacerdos fuit cã moꝛe· Mualiter ⁊ quando te⸗.ꝭ.x ð neant᷑ hoĩes dare decĩas ex pᷣcepto. Dicẽdũ m tho. ſe.ſe.q.lxxxvij. Pꝛeceptũ de ſolutiõe decimarũ ꝑtim ẽ moꝛale indictũ rõne naturali. ꝑtim eſt iudicialero bur hñs ex inſtitutiõe diuina. Coͤueniebat etiã cum cerimonialibo q;tũ ad aliquã ſigni ſicationẽ. Hoꝛa le quidẽ inq;tũ rõ naturalis dictat vt his qͥ dĩno cul tui miniſtrabãt ꝓpłs nccẽria miniſtraret. Quis enim militat vnq; ſtipedijs ſuis ait apłs.iad Coꝝ.ix. Ju diciale ẽ q;tũ ad determinationẽ certe ꝑtis.ſ.decimã q̃ determinatio introducta ẽ ex inſtitutione dĩna ꝑti nẽs ad eq̃litatẽ ſ̃m conduionè illiꝰ populi cõſeruan⸗ dã.qꝛ tribo leuitica dĩnis miniſterijs mãcipata poſ⸗ ſeſſiones nõ hẽbat.⁊ ideo dñs voluit eis dari decias a pplo. Cerimoniale ẽ inq;tũ ſignat ꝙ qᷣcqͥd ꝑfectio⸗ nis eſt in nobis deo debemꝰ attribuere. impfeccionẽ vo ⁊ defectꝰ nobis reſeruare.i.a nobis recognoſcere Denariꝰ enĩ ns qꝛ eſt pꝛimus limes numeroꝝ ſiq̃t ꝑfectionẽ.⁊ nouenanꝰ defectũ ⁊ imꝑfectionẽ.Eſtau tẽ hec differẽtia int cerimonialia ⁊ iudicialia pᷣcepta. qꝛ cenimmonialia illicitum eſt ſeruare tꝑe noue legis ? moꝛtiferũ. Judicialia vᷣo etſi nõ obligẽt ad ſeruandũ tñ abſq; pctõ pñt obſeruari ⁊ ad eoꝝ obſeruationem obligant᷑ aliqͥ ſi ſtatuant᷑ p legibo auẽte eoꝝ quoꝛũ ẽ cõdere leges.ſicut ſi aliqs pꝛinceps ſtatueret vt qͥ fu ratꝰ fuerit ouẽ reddat ꝓ ea q̃tuoꝛ.ſubditi illiꝰtenent ad obſeruantiã eiꝰ Nuũc autem in ꝓpoſũo determina tio quote.i.decima cũ ſit iudiciale ꝓpꝛie ⁊ ſtricte.non aũt ceremoniale niſi large rõe ſignificatiõis ſpũalis. ꝑ quẽ modũ oĩa in figura cõtingebant illis.aſſum⸗ pta ẽ iſta detminatio ab ecclia tꝑe noue legis ꝓ ſta⸗ tuto ſeu lege.vt.ſ.nõ minꝰpꝓpls noue legis cõferat mi niſtris noui teſti qᷓ; ppłs antiquꝰ ↄferret veteris legꝭ. cũ ad maioꝛa teneãt᷑. ⁊ nobilioꝛes ſint miniſtri noui teſtĩ q; veteris.vt oñdit apłs.ij.ad Coꝝ.iij. Sic igi tur ad ſolutionẽ decimarũ tenent᷑ hoĩes ꝑtim ex iu⸗ re naturali.qð ſꝑ durat videlʒ ad iſtud vt miſtri ec⸗ cleſie a populo ſuſtentent᷑ ſʒ nõ magis ꝑ decias qᷓ; ꝑ aliũ modũ.ꝑtim tenent᷑ ex inſtitutioe ecclie.ſ.q;tum ad qͥᷣtã.i.decimã. q̃ tñ penſatis opoꝛtunitatibo tꝑm ⁊pionaꝝ poſſet aliã ꝑtem detminare.vbi g ↄſuetuʒ eſt dari ex pcepto tenent᷑ ad eas. De non dantibus de⸗ ... V cimas vtxꝝ excuſent᷑a peccato ex eo.qꝛ nõ ẽ ↄuetum dart in ulis ꝑtibo.vel dat vix ceteſima. ⁊ de qbuſdã tm̃.vt frumẽto ⁊ vino nõ de alijs ſᷣm ↄſuetudinẽ lo⸗ ci. De decimis ꝑſonalibo dicũt ray. ⁊ hoſti.in ſum⸗ mis ſuis.ꝙ cuz ſint nõ de iure dino ſed hoĩs pᷣcepto. Aã Leuit᷑.vl fit tm̃ mẽetio de pᷣdialibo, ⁊ conſuetudo tollat ius humanũ.vel in totuũ ſi eſt generalis. vel in ptẽſi eſt ꝑticularis.di.xij. c. cõſuetudo. iõ nõ ſoluenꝰ tes ipſas vbi ẽ ↄſuetudo nõ ſoluẽdi.excuſant᷑ a culpa Nã ncẽrio ille ſunt ſoluẽde qᷓ debent ex lege diuina. ſcʒ pdiales.vel loci ↄſuetudie appꝛobata.er.e.in ali⸗ ui. Jde dicit hugo cardinał cuiꝰ ſnĩam ponit ⁊te nere viðꝛ archbidia.xvi:q.vij. ⁊ ex.e.diſcretioni.li.vl⸗ De pᷣdialibo autem ẽ maioꝛ difficultas.⁊ cõiter cano niſte vident᷑ tenere ꝙ cõſuetudo nõ ſoluedi non excu ſet a pctõ nõ ſoluẽtes. Etaliqͥ aſſignãt iſtam roeʒ qᷣ ſunt de iure diuino. Sed nulla cõſuetudo põt tolle⸗ re vel pꝛeualere iun diuino. vt di . viij/ per totũ · gGac⸗ ge av nine tinen leretea aime mich ltt diun ldie ſhetue lolvo lclie ineſi ſne nei (itt he 6eg hö. diek loſa dickri didd fnpe⸗ roͤle ſus dee poſ Sh n⸗ litho ñhi colon illie t No D. Nb hor cun ci dec noͤ ſic: obl ſup ger ſtan tur! ans (oig tered lime llie Ab ndinz Mlm ninm lere infcoi WNe lorik Nntn vrgti wentſt lum odamm Kran Nnlgicl 4 1od Ndei⸗ gecce / Sleun neſdi ncn⸗ efrint⸗ Gbiiß⸗ Pane nnize Sed ad h̊ reſpondet Jo. neapot.in qͥlibet.iijiq.xix. qꝛ videlzʒ dupir põt dici aliquid eẽ de iure vel lege di uina. Uno mõ ſtricte ꝓ eo qð ẽ ð iure naturali ⁊ deꝑ tinentibo ad ſidẽ.⁊ ſic eſt veꝝ ꝙ cõſuetudo nõ põt tol lere tale ius diuinũ. Sed iſto mõ accepto ſolutio de cime nõ eſt de iure dĩno ⁊ naturali.ſi bñ ſuſtentatio miſtroꝝ a pplo.qð põt fieri ꝑ redditꝰ bñficioꝝ ⁊ ob⸗ latiões ⁊ alios modos. Alio mõ dicit᷑ aliqd de iure diuino large.lp oĩ eo qð ↄtinet᷑ in ſcriptura ſiue ſit iudiciale ſiue cerimoniale ſiue moꝛale.Et iſto mõ cõ ſuetudo põt tollere nligs pᷣceptũ de lege diuina.pu⸗ ta iudiciale qð erat aſſumptũ ꝓ ſtatuto ciuitatis vel eccleſie.⁊ ſic ẽ in ꝓpoſito. Uel põt dici ſi dicat᷑ de⸗ cime ſunt de iure dĩno ⁊ naturali ꝙ exactio ſeu reddi tio nõ eſt de iure dĩno. ſed ius exigendi ⁊ debitũ red dendi ſi petant᷑ ſeu ipſa redditio. Et ſicut qlibet põt remittere ius ſuũ ita eccłia fructꝰ decimarũ.qð facit nõ petẽda. Alij vᷣo aſſignãt iſtã rõem. qꝛ pᷣupponẽ do ꝙ ſolutio decime ſit de lege ecclie.tñ legẽ ſcniptaʒ nõ põt tollere ↄſuetudo niſi ſit ronabilis ⁊ pᷣſcpta.vt dicit ex. de cõſue.c.fi. Et ðꝛ rõnabilis quã nõ ꝓbat ius ſed tolerat᷑ iure.⁊ irrõnabilis q ĩpꝛobat᷑ a iure.vt dicit ibi berñ.in glo.⁊ archið. Sʒ iſta ↄſuetudo nõ dãdi decias repꝛobat–᷑ a iure. Ad h̊ põt reſpoderi ꝙ ſm pe.de ancho.ſuꝑ ca.ſtatutũ. Cũ decre.aliq̃ iſto mõ loquit᷑infringit vtiq; cõſuetudinẽ qͥ ad illud tẽ⸗/ pus in qͥ ſtatuit᷑. Sed ſi pꝰedictã decretalem ad hbuc duret cõſuetudo in cõtrariũ ꝑ debituʒ tꝑs.infringet poſtmodũ cõſuetudo decretalẽ ſi pa pa ſcit ⁊ tolerat. In bᷣ tñ ſunt vanie opiniones.ſ. ſi cõſuetudo ſequẽs poſſit infringere cõſtitutionẽ ⁊ repꝛobat cõſuetudinẽ in Sↄꝛiũ.vide de h.ð.in pᷣma ꝑieti.de ↄſue.Dicit au tẽ tho.ſe.ſe.q.lxxvijꝙ lʒ eccłia poſſit reqͥrere decĩias. tñ lauda bilit᷑ nõ requirit eas in locis in qb ſine ſcã dalo reqri nõ poſſet ꝑ diſſuetudinẽ vel aliã cãm.nec t illi qͥ nõ ſoluũt in illis locis ſunt in ſtatu dãnatio nis. niſi foꝛte pꝛopt᷑ obſtinationẽ hñtes voluntatem nõ ſoluẽdi.etiã ſi ab eis peterent᷑. Idẽ ſentit alexã.de ales in ſũma.õ tmvidet᷑ ſufficiẽs reqͥſitio curati ad H ꝙ teneat᷑ reddere vbi nõ ẽ de cõſuetudine exigẽdi. De papa nulli dubiũ ꝙ ipſo oꝛdinãte ꝙ exigerentur vbi nõ ẽ ↄſuetũ tenerent᷑ hoies. Sed vtrũ ad redſi⸗ tionẽ dioceſani teneant᷑ dubiũ. ⁊ iõ ad papã tunc re currendũ ⁊ ↄſulẽdũ.Idẽ tho.ſuꝑ Geñ.c.xiiij. dicit. vbi nõ ẽ cõſuetudo dãdi decimas.⁊ clerici hñt ſuſ icientẽ victũ non tenent᷑ hoĩes ꝓ illo loco ⁊ tꝑe dare decias. Sed vbi ẽ ↄſuetudo dandi vel miſtri ecclie nõ hñt ſufficient᷑. tenent᷑ ad dãdũ. Itẽ tho.in q̃libet ſic öðt ⁊ meliꝰ. Nulla cõſuetudo ↄꝛia ſoluit hoĩes ab obligatiõe reddendi decĩss.qꝛ hec obligatio fundat᷑ ſup ius diuinũ⁊ ius naturale.vñ ſp tenẽt᷑ hoĩes red dere decĩas ſi eccĩa exigat.ↄꝛia etiã ↄſuetudĩe nõ ob ſtante. ⁊ in terris in quibo ẽ ↄſuetudo ꝙ decĩe ſoluan tur ipſa ↄſuetudo q̃ſi expoſtulat decias.vñ peccaret 4à nõ redderet. Sed in terris in quibꝰnõ ẽ cõſuetudo cõis ꝙ decĩe dent᷑ ⁊ ecclia nõ petit.videt᷑ eccłia remit tere ðñ diſſilat.Et iõ hoĩes in terris ill nõ peccãt de cimas nõ dando.Durũ eni eſſet dicere ꝙ oẽs hoĩes italie ⁊ ꝑtiũ oꝛientaliũ qͥ non dant decias dãnsrenk Et bmõi argumẽtũ poſſumꝰ ab aplo acciꝑe cui de⸗ — berent᷑ ncẽnia vict ab his quibo pdicabat.tñ non ac cipiebat nec tñ peccabãt qͥ ei nõ dabãt.alioqͥn male egiſſet cũ eis apłs nõ accipiedo.õ aũt apls nõ exi⸗ gebat qð ſibi debebat᷑ ne offendiculũ daret euagelio Vñ nõ bñ facerẽt rectoꝛes eccłiaxꝝ ſi in terris ilł deci⸗ mas exigerẽt vbi nõ ẽ ↄſuetudo dani ſe ꝓbabilit᷑ cre⸗ derent ꝙ ex ̊ ſcãdalũ oꝛiret᷑. OQ, aũt in aliquibo tenꝭ milites exigãt decias H̊ nõ eſt qꝛ ipſi hẽant ius exigẽ di decĩas.qꝛ cũ ̊ ſi ius ſpũale qð debet᷑ miſtris nõ cadit in laicã ꝑſonã.Sed ille res tꝑales q̃ de iure exi gunt a clericis.ſ.fructus decimaꝝ ex cõceſſiõe eccłie date ſunt illis ꝓpter q̃dã ſeruitia facta ab eis ecchie. ſicut etiaʒ eccłia põt remittere ipſos fructꝰ qͥ dant᷑ p decima.nõ tñ remittit ius exigendi decĩas.nec tollit debitũ reddẽdi.hec tho.qͥ hec dicit de decimis ſim⸗ pliciter ⁊ indiſtincte ſiue pᷣdialibo ſiue ꝑſonalibo. Et huic.iſ.ſnĩe ſatis cõcoꝛdãt dicta guit.⁊ archið.in pꝛe dialibo ⁊ dicta Jo.an. de ꝗbuſcuq; decimis ſi bñ et nõ ſuꝑſicialiter intelligant᷑. Archið vᷣo ſuꝑ.c. diſcre tioni.ex de decimis li.vi.poſtq; oſtẽdit ꝑ multa iura ⁊ dicta ſctõꝝ in decretis ⁊ decretalibo poſita decigs — eſſe debitas eccleſijs. Addit tñ ſic. In h dicebat fra — „ ter bugo mgj in theologia ꝙ decime pᷣdiales debent?᷑ ex pcepto.ſed niſi petent᷑ no tenent᷑ dare.ſed ſi petan⸗ tur ⁊ nõ ſoluant᷑ ab illis qͥ debẽt tũc peccãt moꝛtalit ⁊ ſic vident᷑ loqͥ iura de decimis ꝙ ſunt cogẽdi ad ſo lutionẽ ꝑ cenſurã eccliaſticã.Et hãc ſnĩam videt᷑ ſe hoſtien.in glo.ſuꝑ.c.a nobis.e eo.vᷣſu. Quinq; in fta canones. bec archi. Jo. So.an. ſuꝑ.c.a nob.ex de deci. ⁊ pmi:.in nouella.pꝰ multa ꝑ que ꝓbat decĩas de ncẽte ſoluẽdas ſic cõcludit. Cuicũq; g̊ monitus nõ ſoluit integralit᷑ decimã negari nõ põt qͥn peccet moꝛtalit᷑.qꝛ traſgreſſoꝛ diuine ⁊ humane legis necnõ ⁊ iudici ↄtumax reperit᷑ vñ ⁊ excõicari põt.Et H pꝛo⸗ bat lud ouicꝰ imꝑatoꝛ iubẽs ne pᷣtextu inceſtꝰclerico rũ retineat᷑ſ.decima.⁊ dicit ſic. Oni vᷣo decimuʒ pꝰ trinã admonitionẽ ⁊ ſacerdotũ pᷣdicationẽ dare ne⸗ lexerit excõicet᷑. vt in lombardia de deci.li.vlt. Et ꝑ B dicũt qͥdã ꝙ in regionibo ulis vbi de moꝛe nõ ſol- uuũ decima nec pᷣdicat᷑ nec exigit.nõ peccant moꝛta⸗ lit hoĩes qͥ nõ dant decĩias.qſt romana ecclia videat᷑ ſuꝑ ̊ᷣ ſaltẽ qͥ ad pᷣterita diſ peſare.ne ↄtingat tantaʒ multitudinẽ in hac cã dãnaniar.je.c. in aliquibo. et in eo qð legit .· de Ole eccle. c. aq.⁊ decle. excõ. vel ĩ terdic. mi. c.ſi celeb:at. Alij Ho dicũt cũ ad ſolutõ nẽ decie ex pᷣcepto qͥlibet ſi obligatꝰ ſꝑ peccat nõ ſol⸗ uens. ar. ex eo.ex trãſmiſſa.⁊ ſꝑ eſt in moꝛa ſicut fur. Et hec opio videtm rigoꝛẽ iuris pᷣferenda.pᷣma tũ benignioꝛ ⁊ efficacioꝛ ẽ.Et iõ ad vitandũ aĩaꝝ pen⸗ culũ expᷣſſe eſt amplectẽda.ar.S.de appel.c.fi. IJllud aũt p certo teneas ꝙ ;tũcũ q; clerici delinquant vel decimis abutant᷑.nũq; tñ de b̊ hñt clerici diſputare nec debẽt pprer H̊ decimas detinere. vtꝗ · e. tua noh⸗ bec ibi.⁊ ſic videt᷑ cõcoꝛ tho. Jo. o neapol. in.lij. qᷓ⸗ libet. q. xix.ſic dicit ꝙ p̃ceptũ de decimis dodis non obligat. qꝛ ſit de iure nature vel de iureſcripto in no⸗ ua lege. vel in veteri. ;tũ ad decalogũ ⁊ moꝛalia,ſed ine;tũ vel iudiciale vel cerimoniale. Et qꝛ hmõi iu⸗ dicialia vel cerimonialia tranſierũt nõ obligant. Uñ aug'. dicit in qdam ſermone ꝙ ſabbata obſemane —— –—— Titulus decimã dare ⁊ circũciſionẽ facere ⁊ hmõi imperſecta erãt. traſierũtq; oĩa ⁊ ꝑfecta ſunt. Sed obligat h̊ pꝛe tceptũ de decimis.qꝛ ẽ de iure poſitiuo pape qͥ pꝛeeſt toti ecclie cuiꝰ ẽ ſtatuere maxie talia q̃ vident᷑ ad cul⸗ tũ dei oꝛdinata.⁊ ad ſuſtentionẽ eoꝝ q̃ vacant diui⸗ no cultui.qͥ vt eſſet qdã cõſonantia:⁊ noui ⁊ veteris teſti.ſtatuit vt taxatio veteris teſtĩ de decimis ſerua ret etiã in nouo ꝙ poſſet etiã ſtatuere ſi ei videret᷑ ppt aliquã cãm rõnabilẽ ꝙ plus vł minꝰ daret᷑.⁊ tale ſta tutũ oẽs obligaret. Coſuetudo autem nõ dãdi deci⸗ mas in aliquibo terris q; diu tolerat᷑ ab illis qͥ pᷣſunt eccłie.⁊ maxime a papa ꝓpter cuiꝰ ſtatutum oẽs obli gant᷑ excuſat qᷓ;tũ ad h̊ ꝙ q;diu nõ petũt pñt licite te nere.ſed ſi peterẽt maxie de ↄſenſu pape in talibo ter⸗ ns oẽs tenerent᷑ dare.ᷣ enĩ eſſet iãõ ampliꝰ hanc ↄſue tudinẽ nõ tolerare ſeu appꝛobare ſed deſtruere. Uñ ſicut legẽ abꝛogatã ꝑ ↄꝛiã legẽ ſi legiſlatoꝛ reuocaret oẽs obligaret.renouata ſic ↄſuetudine põt deſtruere nõ tolerando ⁊ oẽs ad ſui ſtatuti obſeruantiã obliga ret.cui ſtatuto videt᷑derogari ꝑ ↄꝛiam ↄſuetudineʒ q;diu fuenit tolerata ⁊ q̃ſiꝑ ↄñs appꝛobata. Ulricꝰ autẽ dicit qñ nulla decima ſoluit᷑ videt᷑ ꝙ dñi pᷣdioꝛũ biꝛeui manu ſoluerint ecclie decias.⁊ ꝙ eis deinceps ecclia redonauerit. Inno.autẽ multũ ngide incedit in iſta matena dicẽs.ꝙ in eo ꝙ decime non ſoluunt vel minꝰ plenereddunt᷑ nulla ↄſuetudo valet vel ex⸗ cuſat a peccato. Antho.de bu.dicit.ꝙ canoniſta nõ ẽ bonꝰ determinatoꝛin iſta materia. iʒ theologꝰ cuiꝰ ſcia eſt ius diuinũ.vñ cũ ſint decime de iure dino et ad theologos magis ſpectet declaratio ⁊ determina⸗ tio dubioꝝ circa ius diuinũ qᷓ; ad canoniſtas. videt᷑ theologis ſit ſtãdũ magiſ q; canoniſtis. Dicit enã cũ fuerit ↄfeſſus ipᷣe plunibo pbis ⁊ famoſis viris imgris in theologia nulla ẽ ſibi facta ↄſcia de ſolutõe decimaꝝ.ipᷣe tñ videt᷑ tenere ꝙ ſint ſoluẽde. Sed nõ qin h̊ oẽs cõ coꝛ. ꝙ vbi eſt conſuetudo dãdi o'no Hoies tenant᷑ ad dandũ.⁊ dʒ eis fieri ↄſcia. Dicit tñ hoſti.ꝙ cõpoſitio int ꝑſonã eccłiaſticã ⁊ laicos ſuper aliqᷓ ꝑte decĩe ſeu qta de ↄſenſu pᷣlati ſuꝑioꝛis valer. Ray.etiã dicit ꝙ ſi qͥs retinuerit decĩas longo tꝑe.et nunc veniẽs ad pnĩam petit ſibi remitti.qꝛ als opoꝛ teret eũ mendicare.ſacerdos ſi videt ipᷣm ↄtritũ.⁊ pᷣ⸗ ces eiꝰ inniti vᷣitate.dʒ ſibi remutere tãqᷓ; pauꝑi cum B ideʒ poſtea dare deberet. xvi.q.iiqm̃. Ul.addit ꝙ etiã ſi eſt diues põt in totũ vel in ꝑtem dimittere exqᷣ vult in poſteꝝ abſtinere. Si qs autẽ velit ſimptr in⸗ telligere le.illã.ſ.ꝙ teneant᷑ ↄfeſſoꝛes facere ↄſciam ↄfitentibo etiã ſiin h̊ nõ fuerint reqᷣſiti qꝛ de hoc alij doc. nihil dicũt. tunc videt᷑ ſufſcere q faciat ↄſcĩiam p iſtũ modũ.ſ.ꝙ ſi exigerent᷑ ſint parati dare ad mã⸗ datũ ecclie.als vt dictũ ẽ nõ eſſent in ſtatu ſalutj.qꝛ cõtẽnerẽt pᷣceptũ eccłie.vbi eſt ↄſuetũ dare de toto fa cere ↄſciam vt dẽt. vbi vᷣo de aliqᷓ q̃ta ⁊ ꝑpua ↄſueuit dari ulã dent. Nec tñ videt᷑ ꝙ opoꝛteat facere ↄſcĩaʒ niſi pncipalibo domꝰ. Nã filijfamilias ſerui ⁊ huiuſ modi dare nõ pmi. CLapłm.iiij.de Jactantia. ctantia ſec go. eſtſlia mnamſis goꝛ le r pot ic deſenb 5 . ſunt. qs noſter domin? eſt. eIIII. ceſt vitiũ q̃̊ qͥs ſe verbis extollit ſuꝑ illud qð ẽ ve· gqð hoĩes opinant᷑ de eo. Uirtuti vᷣitatis oponit᷑ ſm ſpẽm actꝰ.qꝛ cõiterin ea reꝑit᷑ falſitas. Sed ſᷣm ciam ſuã ex q̃ ⁊ ſi nõ ſꝑ tñ vt frequentiꝰ accidit ↄꝛiat humi litati.lã ꝓceditiactãtia ex ſuꝑhia ſicut a cã intenus moriua ⁊ ĩpellente.Ex hᷣ̊ enĩ ꝙ aliqͥs ꝑ amoganniam intenꝰ ſupꝛa ſe eleuat ſequit᷑ plerũq; exteriꝰ maio⸗ ra qdã de ſe iactet.łʒ aliqũ ex vanitate q̃dã non ex ar rogãtia ad iactantiã ꝓcedit.⁊ ex illa vanitate delecta tur.qꝛ tałẽ ſᷣm habitũ ⁊ ideo arrogãtia ꝑ quaʒ aliqͥs ſupꝛa ſeipᷣm extolli᷑ ẽ ſpẽs ſuꝑbie.nõ tñ idem iactan tieẽ ſed vt frequenti cã Erprer bᷣ grego. ponit ia⸗ ctantiã tertiã ſpẽm ſuꝑbie. Plerũq; pꝛocedit iactãtia ab inani gloꝛia ſicut a cã finali.inq;tũ.ſ.iactatoꝛ in⸗ tẽdit ꝙ ſuã iactantiã gloꝛis ↄſequat᷑. Etiõ ſᷣm gre⸗ go. dicit oꝛini ex inani gloꝛia.⁊ eſſe filia eꝰ pᷣm rõem fi nis. Pꝛohibet autẽ hanc dñs dicens.Ecci.vi.Non te extollas in cogitatiõe aĩe tue.vbi dicit glo.iactãtiã 2 ſuperbiã ꝓhibet. Hãc vt vitioſam puniẽdã a dño oſtendit põ.dicẽs.pᷣs.xi.Diſꝑdet dñs vniũſa labia doloſa. ⁊ linguã magniloqua qͥ dixemint.linguã no ſtrà magnificabimꝰ.labia nr̃a a nobis ſunt.quis nĩ dñs eſt. Ubi põt nõꝛi triplex iaatantia. Pꝛimo iactãtia ꝑ ironeitatẽ.ibi.Diſperdet dñs vni⸗ uerſa labia doloſa.⁊lingusm magniloquã. Scðo iactantia ꝑ vanitatẽ ibi:qui dixerũt linguuam noſtrã magnificabimlnꝰ. . Tertio iactãtia ꝓpter falſitateʒ ibi.labia nr̃a a nobis Muantum ad pꝛimum.K.1. Sclendũ ꝙ cũ aliqͥs dicit deſe aliqͥs defectꝰ qᷣs in ſe nõ eſſe cognoſcit.⁊ cũ b̊ facit vt inde reputetumi lis ⁊ ſic laudet᷑ vel poꝛtat veſtes multũ abiectas.vel faeit pallidã q̃rit ea intentiõe vt reputet᷑ moꝛtificatꝰ ⁊ conteẽptoꝛ mũdi. ibi eſt iactantia ⁊ aliud etiã vitiũ qð dicit᷑ ronia ſm tho.ſe.ſe.q.cxiij.ar.ij.tñ ſᷣm diu⸗ ſa. Jactantia qͥde inq;tũ ꝑ exterioꝛa intẽdit oſtẽdere vᷣtutẽ in ſe quã nõ hʒ. Ironia vᷣo inq;tũ oſtẽdit defe⸗ ctũ extenꝰ quẽ in ſe nõ recognoſcit. Uñ de hmõi diẽ xpᷣs Math.vi. Exterminant enĩ facies ſuas.i.er ter minos naturales aptãt facies ſuas herbis vel buſ⸗ d lotiontho vel vnctionibo vt appareant ꝑallidi.vt appareãt hoĩbus ieiunantes.⁊ ſic reputent᷑ abſtinen tes. Et ph̊s dicit ꝙ ſuꝑabundãtia ⁊ valde defectus iactãtia eſt qn.ſ.fit ad iſtũ finẽ. Uñ de auguſtino le glit ꝙ nec nimis pcioſas veſtes volebat defene nec ni mis abiectas.qꝛ in vtroq; aliqñ hoĩes querũt głiam ſuã qð pertinetad ironicã iactantiã. Quantũ ad ſcöm. vt Pꝛouerbᷣ.xxvi.dicit᷑ ironico. Cũ ſubmittit vocẽ ſuã.ſ.quiſpiã dicẽdo de ſe vilia ne credideris ei Septẽ enĩ neqͥcie ſunt in coꝛde illi?ꝰ. Pꝛouerb.xxvi. idẽ plena neqͥcia. Sed de his ðᷣt pð.in pᷣdicta auẽte Diſꝑdet dñs.l.ꝑ diuenſos modos perdet etemaliter ſcʒ ⁊ ſpũ aliꝰ.⁊ aliqñ tꝑalit᷑. vniuũſa labia doloſa.qui ſcʒ in v̈bis ſuis vtunt᷑ dolo dicentes defect de ſe qᷣs nõ recognoſcũt in ſe ad decipiendũ audientes vt ſie eſtimẽt eos humiles.vñ ſubdit linguã magniloquã Lingua enĩ oꝛis etſi ſit humil tñ lingua coꝛdis ẽ ma gna.qꝛ magnificari intẽdit· Notandũ tñ ꝙ dicene * alia ſilia in. c.ſe. VUñ baldac Cat pitulũ IIII. de ſe vilia vel oſtẽdere actu vel minoꝛa ſeu defectuo ſa põt fieri tripłr ſᷣm tho.ſe.ſeiq.cxiij.arti.i. eno mõ ſalua veritate dũ.ſ.qͥs maioꝛa q̃ ſunt in ſe reticet.⁊ q̃ dã minoꝛa ſeu defectuoſa de ſe ꝓfert que tũ in ſe eſſe recognoſcit.Et h̊ nõ pertinet ad vitiũ ironie. nec eſt peccatũ ſᷣm genꝰ ſuũ niſi ꝑ coꝛruptionẽ alicuiꝰ circũ ſtantie.puta talia dicẽdo ꝑſonis infirmis: vñ illi ſcã daliſarent᷑ałs laudabilit᷑ fieri põt. Sicut apłs pau⸗ lus vocat ſe mĩmũ apłoꝝ ⁊ ꝑſecutoꝛẽ ſe fuiſſe ecclie. i.ad Cox.xv.Et vircũ q̃ eſt deus. ⁊ qͥ cõfoꝛtatꝰ eſt a a dño.dic. Stultiſſimꝰ ſum viroꝝ.⁊ ſapĩa hoĩm nõ eſt mecũ.vt ðꝛ Pꝛouerbi. Nec m vitiũ ironie cõmit⸗ tir.qꝛ loquit᷑ im reputationẽ mũdanoꝝ. qui eſtimãt ſtulticiã.mũdana contẽnere q̃ mundi ſapia q̃rit. vel loquit᷑ de ſapia que rõne acqͥrit᷑ non de ea qͥ dĩna in ſpiratiõe habet᷑. Amos ꝓpheta negãdo ſe eſſe ꝓphetã dicẽs· Nõ ſum ꝓpheta.c.v.nõ peccauit.quia ſcʒ nõ erat de oꝛigine ꝓphetarũ. vel vt dicit grego.qꝛ cogno⸗ uit tũc actualiter nõ hĩ̃e ſpm̃ ꝓphetie.Sic ⁊.b.franci ſcus ſine ironia appellaba:ſe maximũ peccatoꝛẽ cer ta ↄſideratiõe ⁊ reſpectu. Scðo mõ põt aliqs dice re minoꝛa de ſe ⁊ vilia q ̃ in ſe non recognoſcit.aut cũ negat aliqͥd boni de ſe qð in ſe eẽ cognoſcit.⁊ hoc prinet ꝓne ad ironiã.q̃ eſt ſpãle peccatũ.⁊ ↄꝛiũ veri⸗ tati ꝑ defectũ ⁊ iõ euitanduʒ. Et de his dicit phs in iiijiethi.ꝙ quidã minoꝛa de ſedicũt fugientes tumi⸗ dũ:i.elationẽ ſed nõ ꝓpter h̊ excuſant᷑ a pctõ ſi mẽtiũt᷑ qꝛ nõ debet ſic vitari vnũ pctm̃ qð eormirar ꝑ ali⸗ ud. Uñ augꝰ.ſuꝑ Joh.lõ ita caueat᷑ anogantia vt veritas relinquut᷑.xxij.q.ij.nõ ita.Et grego. Incau⸗ ti ſunt humiles qͥ mendacio ſe illaqant.q:ea.incauti Et tale peccatum minꝰ ẽ graue.ſ.ironia qᷓ; iactãtia. Vñ pbs dicit in. iiij/ ethicoꝝ. 2 irones ⁊ minꝰ? dicen tes gratiees ſunt ſm moꝛes.ſilactantes. Tertio mõ dicit às minoꝛa de ſe q̃ nõ recognoſcit intendẽs inde magis cõmendari.Et tał ironia eſt mixta cũ ia ctantia.Et ſᷣm phᷣm eſt grauiꝰ iactãtia. Et de hac ðꝛ Ecẽ̃i.xix.Eſt qͥ nequit᷑ ſe humiliat.⁊ interioꝛa eiꝰ ple na ſunt dolo. Sed diſperdet dñs vniuerſa labia do Ioſa. Hinc ⁊ catho.Ne te collaudes.nec te culpauerꝭ lpſe.Hoc faciũt ſtulti q̊s gloꝛia vexat inanis. Factantia ſecunda eſt JF. II. 22 oquacitate vel leuitate mẽtis ſiue aliqᷓ nccte vel vtili tate.qð fieri nõ dʒ.iur illud Pꝛouerb.xxvij. Laudet te alienꝰ⁊ nõ os tuũ.Et Sen.Laus in ꝓpꝛio oꝛe ſoꝛ deſcit. VUbi adũtendũ ꝙ tnplici ex cã põt qͥs laudare ſeipᷣm. Uno mõ ſui iuſta vtilitate cũ.ſ.qͥs ẽ tribula⸗ tionibo circũdatꝰ vel calũ niatus ſeu deſpatione tem ptatꝰ ꝓpter qð recogitat bona facta.vel coꝛã alijs re⸗ fert ad ſui aiationẽ ⁊ cõfoꝛtationẽ. Sicut iob ſanctꝰ. cũ eſſer flagellatꝰ multiplicit.⁊ viſitatꝰ ab amicis ar gueret᷑ de vita ſua pᷣterita tãq; non vere ſed ſimulate deo deſeruiſſet. ſe coꝛã eis laudauit dicẽs. Oculꝰ fui ceco ⁊ pes claudo. Pater erã pauperũ.⁊ cam quã ne ſciebã diligentiſſime inu eſtigab Job.xxix. ⁊ multa folſum dixit arguens eũ de iactãtia ꝓpter iſtas ſui cõmendatões dicẽs. Uſ ad quẽ finẽ verba iactabi Et eʒechias rex iuda cũ er vanitatẽ. ſ. cũ alids dicit de ſe laudabilia ex qda ſibi dictũ fuit ꝑ eſayã ex pꝑte dñi qꝙ moꝛereł ⁊ nõ viue ret.compũctꝰ de pctis dixit. Recoꝛdare dñe qũo am bulauenim coꝛã te in vᷣitate.⁊ qðᷣ bonũ eſt in conſpe⸗ ctu tuo feci.Eſa.xxxviij. Qð idcirco fecit ſm grego. in moꝛatł.ne in ipſo ĩmenſo doloꝛe quem habebat de pctis deſperaret. ſed ↄfoꝛtaret᷑ fiducia opeꝝ bonoꝛũ pꝛeteritoꝝ. Si qͥs etiã ſe laudaret nõ deficiẽdo a veri tate vt euitaret aliq periculũ vel maluʒ. Sicut feci paulꝰ cũ ſeciuẽ romanũ eẽ manifeſtauit ꝓpter qð fu it dimiſſus liber qͥ tenebat᷑ captiuꝰ. vt hr Act᷑.xvi. laudabilit᷑ faceret. Scðo mõ ꝓxiĩ charitate vt cuʒ qͥs habeat alijs pᷣdicare vel dirigere aliqᷓ laudat de ſe et narrat mirabilia vt audiẽtes imitent᷑ ſeu vt doctrina eiꝰ efficaciꝰrecipiat᷑. Et h̊ laudabiłr fit.ſicut fecit apłs paułꝰ ad Coꝝ.ſcribẽs in.ij.epłla. Cũ enim pſeudo apli.i.pᷣdicatoꝛes pꝰ receſſum pauli ab eis qͥs ad fi- dem traxerat ipſis pᷣdicarent.⁊ pauli ſamã ⁊ auctem ſcĩe ⁊ ſctitatis q̃ſiſſent ſuppꝛimere vel minuere vt ab eis ↄtemptibilis haberet᷑ Paułꝰ charitate ⁊ ʒelo ſa⸗ lutis illoꝝ ductꝰ vt vitarẽt illos qͥ erroꝛes diſſemina bant.⁊ queſtũ inde qrebãt ⁊ ſue doctrineveriſſime in hererent.mirabilia ⁊ multum laudabilia de ſe reſert Vbi pꝰ laudẽ de genere ſuo.qꝛ ſemine abꝛae ⁊ iraeli ta ſe cõmẽdat de miſterio xpᷣi dicẽs. Miniſtri xpᷣi ſũt ego vt minꝰ ſapiẽs dicã.ſ.ᷣm apparentiã.plus ego ſcʒ ſum. Quãto qͥs plꝰ ſe laudat.tãto videt᷑ minꝰ ſa⸗ piens. qð veꝝ eẽt ſi ſine cã rõnabili faceret.Et oſten⸗ dit qũo fuerit fidelis ⁊ magnꝰ ſeruꝰ xpᷣi ex duobo.ſ. ex multis ⁊ magnis laboꝛibo habitꝭ ꝓ xpᷣo q́s ibi ex planat.⁊ ex magnis reuelationibo dĩnoꝝ ſibi factis. qꝛ raptꝰ ad tertiũ celũ ad vidẽdũ deũ.ijiad Coꝝ.xi: 2xij.c. Et.i. Lar Her oĩa oĩbus placeo.ſ.in licitis qrens nõ qð miht vtile eſt.ſed qð alioꝝ.factꝰ ſuʒ iu deis taqᷓ; iudeꝰ his qui ſine lege ſunt.taqᷓ; ſine lege eſ ſem ⁊c. Tertio mõ fit Hicũ defectuoſitate ſiue vera dicat ſe laudãdo ſiue falſa vt cũ mouent᷑ ad H̊ ęxcu⸗ piditate vel ex vana gloꝛia vel ex vanitate.2 b ꝑtiĩet ad vitiũ iactantie. Vñ ⁊ phᷣs dicit in.iiij.ethicoꝝ.ꝙ iactatoꝛ fingit de ſe maioꝛa exiſtentibo qñq; nullius gra.i:ex vanitate.qñq; gr̃a honoꝛis ⁊ glie.qñq; gr̃a argẽti. Ibi etiã dicit.ꝙ aliqͥ iactãt ſeipᷣos ꝓpter lucruʒ qͥ de ſe ipᷣis fingũt ea ex quibo poſſint lucrari.puta ꝙ ſint medici vel ſiapiẽtes vel diuini. aũt medicus narrat ſolẽnes curas infirmoꝝ per eũ factas.⁊ doctoꝛ diſputat iões ⁊ lecturas in quibꝰ cõmendatꝰ ſuit de ſcĩa ſua.⁊ artiſex artificiata ab eo vt inde lucret᷑ dicen do veritatẽ ⁊ nõ derogãdo alijs illiꝰ cõditionis. in ſe nullũ peccatũ viðꝛ.Sed cõit᷑ excedũt plꝰ dicẽtes ᷓ ſit rei veritas.⁊ cum alioꝝ depꝛeſſioe.⁊ hoc ſꝑ petm. vñ Pꝛouerb.xxviij.ðꝛ.qͥ ſe iactat ⁊ dilatat.ſ.extẽdẽ⸗ do ſuas laudes iurgia ↄcuat. Nã audientes cũ ex h̊ videãt eis diminui honoꝛẽ ſuũ ò illũ inſurgũt.⁊ vili ficãt de iactatia docẽtis vel pᷣdicantis. Amb.etiã ſu ꝑ Bi ĩmaculan dicit. Uitiũ aĩ eſt indignis ſecreta vulgare.qð fit vel loq̃citate incauta.duʒ ſine iudicio volat irreuocabile verbũ.vel adulatiõe vt ei placeat cui ſecreta reuelat.vel iactatione ſcĩe vt plura videat᷑ ſcire.di.xliij..fſi.De his ̊ iactatoꝛibo dicit pð.Qui dixerũt in facto.linguã nram magnificabimꝰ.i. lau dado irrõnabilit᷑ oꝑa nra. Uñ glo. dicit ibig zwk X 3 lactãtia ⁊ ſuꝑbia ex qᷓ hõ magna loqͥʒł᷑ de ſe Gallina cũ fecit ouũ nõ ceſſat clamare donec ꝑpendit᷑ ꝙ ouũ fecerit.ſicq; ouũ ꝑdit. Sic dñs diſpꝑdet hos ꝑ diuer ſos modos,.perdendo fundendo aliqñ in vita hac.⁊= puniendo in alia. Lertia iactantia eſt S. I. pꝛopter falſitatẽ vt cũ aliqs laudat ſe de eo qð nõ eſt in ſe. Uñ ⁊ ph̊s dicit ꝙ ↄꝛiat᷑ veritati.Et de hac dñs Piere.xlviij. Sublimitatẽ etꝰ ⁊ arrogantiã ⁊ ſuꝑbiã ⁊ altitudinẽ coꝛdis illiꝰ.ſ. Moab ego ſcio ait dñs et lactantiã eiꝰ.⁊ ꝙ nõ ſit iux eũ virtꝰ eius.i.ita vᷣtuoſꝰ ⁊ potens ſicut ſe dicit.⁊ hoc ꝓpꝛie ſonat iactãtia,. Di⸗ cit᷑ enĩ a iacio iacis.Que eni qͥs vult longe a ſe pone re in altũ eleuat ⁊ extollit.Et ſicaliqͥs ꝓpꝛie tunc ſe ia ctat qñ de ſe ſupꝛa ſe aliqͥd dicit. Et q;uis etiã ad ia ctantiã ꝑtineat qð aliqͥs dicat de ſe vel ſacit vñ oſten dit płꝰ de ſe q; opinet᷑ de eo.qð apls refugit dicens. Parco aũt ne qͥs meexiſtimet ſupᷣ id qð videt in me. aut audit aliqͥd ex me.ijiad Coꝝ.xij.tñ magꝭ ꝓpꝛie ꝛactãtia ẽ cũ offert ſe ſup̃ id qð eſt in ſes ⁊ ſic opponit᷑ veruati ꝑ exceſſum ſᷣm tho.ſe.ſe.q.cxij.arii. Uñ ⁊ iu⸗ dei dicebãt xpᷣo.Tu de teipſo teſtimoniũ ꝑhibes. te⸗ ſtimoniũ tuũ non eſt veꝝ. Joheviij.q.d. qꝛ te iactas cõiter iactatoꝛes dicũt mẽdacia.xpᷣs tñ veritatẽ dice⸗ bat ⁊ nobis neceſſariã.Eſt aũt tũc moꝛtale ſᷣm ipſuꝶ tho.triplłł. Vno mõ ex ſe inq;tũ ↄiiat᷑ veritati. cũ ſcʒ illud de q̊ s mendacioie ſe iactat eſt ) gloꝛiã dei aut cũ iniuria ⁊ cõtumelia ꝓximi. ſicut ille de qͥ̃ dicit Eʒech.xxviij. Eleuatũ ẽ coꝛ tuũ ⁊ dixiſti deꝰ ego ſuʒ Et phariſeꝰ qͥ ſe iactabat nõ eſſe ſicut alij hoĩes iniu ſti ⁊c.addens ↄtumeliã publicani.Lu.xviij. Et ſiłr cũ qͥs ſe iactat de aliquo cniminali qð non fecit eſti⸗ mãs inde baberiꝓ ſtrennuo. Sed etiã veꝝ dicendo nõ excuſaret᷑ a moꝛtali ꝓpter appꝛobationem mal et ſcandalũ ꝓximi.ſicut illi dequibo dicit᷑ Eſa.iij. Pec⸗ catũ lũ qſi ſodoma pᷣdicauerũt.nec abſconderũt. Scðo ẽ moꝛale ex ſine cũ.iſ.qͥs iactat ſe vt inde poſ⸗ ſit deciꝑe ꝓxĩm ⁊ notablilit᷑ ledere ſpũaliter ⁊ tꝑaliter Vñ ⁊ pbs dicit in.iiij ethicoꝝ.ꝙ turpioꝛ ẽ qͥᷣ ſe iactat trẽã lucri qᷓ qͥ ſe iactat cã gloꝛie vel honoꝛis.Eſt enim ibi mendaciũ ꝑnicioſum exq̊ intendit dãnũ ꝓxĩ.Si⸗ cut ſi qͥs ſe iactaret eſſe magnũ medicũ vel aduoca⸗ tũ et magna feciſſe.qð tñ falſum ẽ. vt inde ponãt ſe hoĩes in manibv ſuis cũ dãno ⁊ periculo eoꝝ. Cerre⸗ tani etiã qͥ ſe iactãt de multis indulgẽtijs ⁊ alijs que falſa ſunt.⁊ pᷣdicatoꝛes ⁊ ↄfeſſoꝛes ⁊ diuinatrices vt inde obtineãt tꝑalia vel inducãt ad mala confidẽtes de illoꝝ bonitate nulli dubiũ qn moꝛtalr peccent. ertio iactantia põt ↄſiderari ꝑ reſpectũ ad cãm.vñ aliqñ ꝓcedit.ſ.ſuꝑbia.q̃ ſuperbia ſi moꝛtale ſit erit ⁊ ipſa iattãtia moꝛtale.vt cũ qͥs ſciam ſuã induſtriam 2 virtutẽ deliberate ſibi ateribuẽs⁊ nõ deo iactat ſeu laudatſe de hmõi.hoc tñ difficileẽ cognoſcere. ⁊ de eis loquit᷑ pð.cũ dicit in ꝑſona iactatoꝝ.Labia nĩa a nobis ſunt. Magna iactãtia cũ ſuꝑbia ẽ iſta locu⸗ tio.vt.ſ.aliqͥs dicat labia.i.locutionẽ ſuã ⁊ doctrinã a ſe eſſe ⁊ nõ a deo a qͥ eſtoẽ datũ optimũ. UVñ talis ꝑfectũ cõiter dicit in coꝛde.qͥs noſter dñs c.q.d.nul lus:ſed noſipſi bobemin ptote nr̃a:qð tñ ſalſiſſimũ Jactantia quauis in.ſ.In IIII. eſt.qꝛ oĩs ſapĩa a dño deo eſt. Uñ in infemo dicunt miſeri iactatoꝛes.quid nobis ꝓfuit ſuperbia nr̃a ⁊ ia ctantia diuitiaꝝ. Ecce olĩa tronſierũt qſi vmbꝛa. Sa pien. v. Sed diſꝑdet dñs hos. In alijs caſibo iactã tia cõiter eſt veniale. Et hoc etiaʒ dñs grauit᷑ punit. Vñ nanat grego.in li.dyalo.de quodãa ſcõ viro.qui cũ viſitaſſet quoddã monaſteriũ monialiũ quendã puerũ demoniacũ ibi inueniſſet qͥ moleſtus erat mo naſterio ꝓpter hoc. Et cũ ductꝰ eſſet ad domũ ſancni viri qͥ pᷣerat quibuſdãa liberatꝰeſta demone meritis ⁊ pᷣcibus ſancti viri.Sed cũ ſuꝑ ̊ ſe incaute iactaſſet dicẽs.dyabolũ nõ habuiſſe ptatẽ in pueꝑ cũ fuit cã ſeruis dei.ſʒ moniales nõ timebatĩmediate. runus puer arreptꝰ eſt a dyabolo.⁊ vexabat᷑ ꝑpendens vir dei peccatũ ſuũ iactantie multũ doles.dixit ſocijs nõ comederẽt ꝗuſq; dñs lachꝛimis ⁊ pᷣcibus oig lũ liberaret.qð ⁊ factũ ẽ. ¶ceglt᷑ etiã in vitaſpatrũ/q abban appollonio ſanctiſſime vite in heremo cõmo⸗ raci.vox de celo veniẽs dixit appolloni ꝑ te perdam ſapientiã ſapiẽtũ in egypto.⁊ oĩm culturaʒ demonũ ſubꝛues. At ille ait. Aufera me iactantiã dñe ne foꝛ te eleuatꝰ ſuꝑ fratres meos cadaʒ ab oĩbus bonis.⁊ dixit ei vox. Mitte manꝰ tuas ad ceruices.⁊ qð cõ⸗ pᷣhendis reſtringe ⁊ ſub arena ſubꝛue.Et ↄtinuo ap poſita manu ad ceruicẽ appꝛehendit ethiopẽ ꝑuulũ clamantẽ ⁊ dicentẽ.Ego ſum demõ.Et voxad eum. Perge quocũq; volueris ſecut verbis cõius cõſiſtat.tñ etiã in openbꝰreperił bus qͥs querit oſtẽtare qð eſt.vel vltra id qð eſt ſᷣm ſtatũ ſuũ.puta cũ ſit multũ pauꝑ vtit᷑ pꝛecioſis veſtibi et alijs põpis vt diues videat᷑. vel etiam ſi diues eſſet vult illud manifeſtani ſine cã rõnabili. Et cũ tali ia⸗ ctantia ↄcunũt plura alia vitia aliqñ.vtſuꝑbia.ina nis gloꝛia.mendaciũ.ꝓdigalitas ⁊ hmõi.Uñ de re⸗ ge alſſuero dicit᷑ e fecit grande cõuiuiũ vt oſtenderet diuuias iactantie ſue. Et ad h̊ põt induci illud ps. Ne timueris cũ diues faciꝰ fuerit hõ.⁊ cũ mulcipli⸗ cata fuerit gloꝛia domꝰeiꝰ.qm̃ cũ interierit nõ ſumer oĩa.nec deſcẽdet cũ eo głia domꝰ ei?ꝰ. AVbitna nõ Pꝛimo ꝙ ex abundãtia repꝛoboꝝ nõ debet quis con ſternani ibi. Me timueris. „ Scðo ꝓ in iactantia opexꝝ externioꝝ non valent ĩmo rari.ibi· Cũ multiplicata fuerit gloꝛia domꝰ eius. Tertio ꝓex vberãtia pꝛedictoꝝ habet ꝑpetualit᷑ au ciari.ibi. Nec deſcendet cũ eo gloꝛia domꝰ eius. Duantum ad pteimn . V. Sciendũ ꝙ quis cõſternit᷑i.timet vidẽs aliquẽ ma⸗ lũ dueſcere ⁊ ꝓſperani põt hoc pꝛoced ere qꝛ cõſidenat ille põt ei nocere ſed timere non dʒ ſi dñm ſecũ ha eat ꝑ gram.põ.Dũs illuminatio mea ⁊ ſalus mea quẽ timebo.Oñs ꝓtectoꝛ vite mee.a quo trepidabo q.da nullo. Pone meiur te.?⁊ cuius vis manus pus gnet contra me.inqͥt Job.xvij.Hinc yſido.deſũmo bono. Scðm catholicã ſidem nec naturedei nocere quiſq; poteſt.nec natura dei iniuſte nocere cuiqᷓ; põt nec nocere quẽq; iniuſte patit᷑qm̃ qui nocet.ait apo Capitulũ .iII. ait ps cũ diues ſoct fuit hõ. vt.ſetibi noceat. O, ſi boni emulatoꝛes fueritis.ſ.ſeruatoꝛes legis qͥs vo/ bis nocebit.inquit petrꝰ in cano.q.d.nullus.ODñnm aũt xpᷣm ieſum timete ⁊ ſctĩſic ate in coꝛdibo veſtris.⁊ ſi qs coꝛpoꝛi noceret nõ tñ ſpiritui.qͥnĩmo quod no⸗ cet coꝛpoꝛi iuuat ſom̃ ait ambᷣ. Sed nec coꝛpoꝛi qͥſq;ᷓ nocere valet niſi volente deo.Aliqñ vᷣo videns quis malos diteſcere ⁊ ꝓſperari ↄtriſtat᷑ ⁊ timet ne ſoꝛte v· dens ſeipᷣm tribulari ⁊ pauꝑtate ⁊ alijs miſerijs af⸗ ſici ne deſpiciat a deo ⁊ nõ curet de eo.⁊ ſicut in pꝛe⸗ ſenti ita in futuro in miſeria ſe reꝑiat.⁊ ecõtra deꝰ gra tũ habeat illum diuitẽ malũ ⁊ accceptũ.⁊ pꝛopterea pꝛoſperet᷑ hic ⁊ in futuro.Et in huiuſmodi ſic vacillã tis ⁊ timentis ꝑſona inqͥt ps.Ecce ipſi peccatoꝛes et abundaãtes in ſeculo obtinuerũt diuitias ⁊ dixi. Er⸗ go ſine cã iuſtificaui coꝛ meũ.i.ſine vtilitate coꝛ mun dũ tenui.⁊ laui inter innocẽtes manꝰ meas.i.pꝛeſer⸗ uaui me ab operibo ĩmundis peccatoꝝ ſcut innocẽ⸗ tes.⁊ tñ fui flagellatꝰ tota die.i.diuerſis tribulationi bus pꝑcuſſus a deo.in die gre.⁊ caſtigatõ mea in ma tutinis.i.in nocte culpe cũ incidi fui punitꝰ. ſed ſi di cebam.narrabo ſic eſtimãs iuſtos nõ recte tractari a deo.ecce nationẽ filioꝝ tuoꝝ repꝛobaui.Dicit᷑ enim Pꝛouerb.iij. Flagellat dñs oẽm filiũ quẽ recipit quẽ diligit dñs caſtigat.x? apoc.iij.Ego quos amo ar⸗ guo ⁊ caſtigo.ad Heb.xij. Oꝛ ſi e diſciplinam eſtis cuiꝰ ꝑticipes facti ſunt oẽs ſancti. ergo adulteri ⁊ nõ filij eſtis.ſ.legittimi. Nõ ſemꝑ oſculatur pat᷑ filium ait ambꝛo.ſed aliqñ caſtigat.ergo cũ caſtigat᷑ qui di ligit᷑tunc circa eũ pietas exercet᷑. Habet enĩ amoꝛ pla gas ſuas que dulcioꝛes ſũt cũ inferunt᷑ amare.v.q. v.nõ ſemper. Dſfficile ĩmo impoſſibile ẽ ait hiero.vt pᷣſentibus qs ⁊ futuns fruat᷑ bonis.⁊ de delicijs trã ſeat ad delicias.vt in vtroq; ſit ſeculo gloꝛioſus.hicĩ plere ventrẽ.illic mentẽ.eſtimabã ergo vt cognoſcerẽ vere.ſ.veritatem reputans eos felices qui abundãt tpalibus.⁊ ſi ſint mali ⁊ infelices qui his carent.ſed hic laboꝛ eſt añ me.ſ.ad cognoſcendũ quſq; intrẽ in ſanctuariũ dei.i.in ſecretũ iuſte ⁊iuine diſpenſatio⸗ nis ⁊ retributiõis.⁊ intelligam in nouiſſimis eoꝝ.ſcʒ in moꝛte.ſubito enĩ defecerũt ⁊ perierũt ꝓpter iniqui tatẽ ſuam.Ergo ne timueris cũ diues factꝰ fuerit ho mo.ſ.tea deo derelictũ.⁊ tui curã non habereꝓ eo ꝙꝓ babes illam abundantiã vt diucs. pe cito deficiũt ⁊ ad penas ducũt eternas.Uñ in in⸗ ferno poſiti ipſi repꝛobi dicũt. Quid nobis ꝓfuit ſu⸗ ꝑbia noſtra ⁊ iactãtia diuitiarũ.i.diuerſe põpe qui⸗ bus iactanter oſtendimꝰ magnos habere diuitias· Ecce oĩa trãſierũt ſicut vmbꝛa. Sap.v. Pꝛopterea dicit p. Cũ multiplicata fuerit gloꝛia domus eius qm̃ cum interierit nõ ſumet omnia.i.aliquid ex oibꝰ ſuis pompis.neq; deſcendet cũ eo gloꝛia eius. De⸗ ſcendet ſiquidẽ talis.nõ aſcendet ad celum quo ſan⸗ cii aſcendũt. ſed deſcendet in infernũ. nõ cum glona ſed cũ ſumma ignominia. Sed ſimuloſtendat᷑ qũ multiplicat diues iniquꝰ gloꝛiam domus ſue.⁊ qũo Duantũ ad ſecundn ..VI. debet quis abſtinere a põpis mũdi in quibꝰ ſuꝑbia ⁊ vana gloꝛia reperit᷑ ⁊ iactãtia quedã.lam iſte po/ delcendet ꝑ boc ad infernũ cũ ignominia. Mul⸗ tiplicat gloꝛiã domꝰ ſue pꝛimo in lectis. Nã fac mul tũ ſpacioſa vel pꝛecioſa vtpote intarſiata ⁊ bene poli⸗ ta delicioſa nimis cuʒ oꝛnamentis varijs ⁊ culcitris mollibo ⁊ lintheaminibꝰ biſſinis ⁊ rechamatꝭ. Sed vt dicii Amos.vi. Vevobis qui doꝛmitis in lectis ebuneis. 2 in ſtratis veſtris. Ueĩpoꝛtat maledictio nẽ eternã. Qualem autẽ lectum habeant in alia vita aut fulcimentũ ꝓ lecto eis in inferno pato.dicit᷑ Eſa. xiiij. Detracta ẽ ad inferos ſuꝑbia tua.cõcidit cadaũ tuũ.ſubter te ſternet᷑tinea ⁊ operimentũ tuũ erũt ver mes.Erit ergo ꝓ culcitra tinea ⁊ pꝛo coopentoꝛio ver mes. Glo. bi.Qui pꝛiꝰ pallia auro gemmiſq; diſtin cta ha bebãt.ſatis moleſte ſuſtinebunt ſuꝑbi hunc ie ctum.Et qui ſuſtinere non poſſunt ꝙ in lecto eoꝝ ſu vnꝰ pulex vel pediculus qñ in lectis eoꝝ erunt unee ſub eis ⁊ vermes ſuꝑ eos.qͥd faciẽt. Et vt dicit᷑ Eſa. vlti. Uermis eoꝝ nõ moꝛietur. Quia igit᷑tum multi plicata fuerit gloꝛia domꝰ eiꝰ in lectis diuerſis oꝛna⸗ mentis ⁊ pompis in quibo nõ eſt niſi quedã iactan⸗ tia.nõ delcendet cũ eo gloꝛia eiꝰſed ignominia.⁊ ideo vitanda ex hac cõſideratiõe lecti quẽ cito habebit in moꝛte.Ecci.x.Cũ moꝛiet᷑ homo hereditabit ſerpen⸗ tes ⁊ vermes. Scðo conſideratione lecti dñi ieſu xpᷣi. Augꝰ.Lectũ autẽ ſuũ dimiſit xpᷣs diſcipulis ſu is.quicũq; vult cũ illo quieſcere in celo in illo iaceat lecto. Moꝛiat᷑in cruce ſi vult crucifixũ placatũ vide re.Crucẽ autẽ intelligo totam vitã eius cruciatu ple nã. Item berñ.Circũire poſſum celum. terrã.mare. ⁊oĩa que in eis ſunt.⁊ nõ inuenio te niſi in cruceo bo ne ieſu. Ibiiaces ibi cubas.ibi doꝛmis in meridie. Tertio quieſcẽdo in lecto cõſcientie qui mundificat lachꝛimis compũctionis.iuxta illud.ps. Lauabo ꝑ ſingulas noctes lectũ meũ.⁊ tunc etiã efficitur floꝛi⸗ dus.ſm illud Cant᷑.i.Lectulus noſter floꝛidus. Ex emplũ in vitis fratꝝ pꝛedicatoꝝ deillo ſcholari diui te ⁊ mundano quẽ viſitans in domo ſua ſubpꝛioꝛ cõ uentꝰ bononienſis.vbi h̊ contigit cõpatriota ſuꝰ cũ vidiſſet in camera ſua pompaʒ lecti ſui.⁊ alias ſuas delicias.poſt locutionẽ mutuã de factis patrie eoꝛũ. cum ille ſcholans pactũ exegerat ab eo pꝛius ne ſub pꝛioꝛ diceret ſibi aliqͥd dedeo timẽs de cõuerſiõe ſua qð ⁊ ille ꝓmiſerat.niſi t̃ duo vᷣba ĩ receſſu. emũ volẽs recedẽ ait. Scitꝭ qͥd ſcptũ ẽ ðᷣ his qͥ volũt gau dere in hoc mũdo ⁊ huiuſmodi pompas in lectis et alijs querere. Reſpõdit ille quid.ait. id qð dixit eſai as ꝓpheta.ſ. Subter te ſternet᷑ tinea. ⁊ operimentuʒ tuũ erũt vermes.poſt receſſum huiꝰ ita unpꝛeſſum ẽ verbũ illud in meẽte eiꝰ de tali duricia lecti infernalis qynũq; potuit quieſcere quouſq; religionẽ ingreſſus eſt. Scðo multiplica: gloꝛiam domꝰ ſue in equita⸗ turis tenendo plures eg⸗ nõ neceſſarios pulcros ad paſcendũ oculos aſpicictiũ ⁊ oꝛnatos varijs modis Sed ſihoc ꝓhibitum fuit a dño regi quantomagis militi ⁊ populari etiã diuiti. Dixit enim dñs Deut. xvij. Cum fuent conſtitutꝰ rexnõ multiplicabit ſibi equos. Et dũ ſaul pꝛimꝰ rex bonꝰ fuit hoc ſeruauit. rediens de agro cũ bobus nõ in equitibus. vt habe tur.i. Regũ.xi.ſed malus ⁊ ſuperbus effectꝰ multi⸗ plicauit ſibi equos. Abſalon etiã cũ per ainbirzane, z3 CTuunlus voluit vſurpare regnũ multiplicauit ſibi cun ꝛ eq⸗ tes ob iactãtiã. Hoc diſplicere deo oſtẽdit Zach.xij. vbi dicit᷑. In illa die dicit dñs. percutiam oẽʒ equũ in ſtupoꝛem, ⁊ aſcenſoꝛẽ eius in amentiam. Que deſi dia ⁊ vonitas eſt iſta nõ velle incedere ꝑ vnũ miliare niſi ĩ equo cũ ſit homo ſanꝰ tãqᷓ; fruſtra dederit dñs pedes hoĩ. Quanta crudelitas paſcere mulas ⁊ eqͥs abundant᷑.⁊ hoĩes ad imaginẽ dei factos fame ſine⸗ re periclitari:oꝛnare equos auro⁊ argento.⁊ pauꝑes dimittere nudos.vñ Amos.vi.dicił. Ue vobis qui opulenti eſtis in ſyon.⁊ confiditis in montẽ ſamarie optimates capita populoꝝ ingredientes pompatice domũ iſrael.Quid enĩ huiuſmodi equitature ſuper⸗ flue niſi põpa ſathane quã tñ ſidelis quiſq; abꝛenũ⸗ ciat in baptiſmo. Qui ̊ młtiplicata fuerit gloꝛia nõ deſcendet cũ eo gloꝛia e ſedignominia.In cuiꝰ ſigu rã ingreſſus eques pharao cũ cunibo ⁊ equitibo eius in mari.⁊ reduxit dñs ſupereos aquas maris.Exo. xiiij.eos.ſ.ſubmergens. Uñ dicunt mali vt habetur Eſa.xxx. Ad equos ſugiemꝰ ⁊ ſbᷣdit᷑ tãqᷓ; dñi reſpõ ſio ſuper hoc.Jõ fugietis ⁊ ſuꝑ veloces aſcendemus iõ veloces erũt qui vos perſequent᷑.Qñ heradiꝰ im⸗ peratoꝛ recuꝑauit lignũ ſancte crucis. qð de hieroſo lymis rex ipſiꝰ coſdre appoꝛtauerit ꝑſas.inde cũ ipᷣo reuerſus.qñ voluit hieroſolymã intrare eq̊ inſidens cũ magno apparatu baronũ equeſtrium clauſerunt ſeinuicẽ muri poꝛre ciuitatis miraculoſe apparenſq; ungelus dñi ditit ei ꝙ dñs ieſus qñ ingreſſus ꝑ poꝛ tã illam ad ſubeundũ paſſionẽ crucis nõ ſuperbum equũ aſcendit.iuxta ꝓphetiam ʒachanie dicentis.ix.c. Ecce rex tuꝰ venittibi iuſtꝰ ⁊ ſaluatoꝛ pauꝑ aſcẽdẽs ſuper aſinã ⁊ ſuꝑ pullũ aſine. Tertio multiplicat diues lactatoꝛ gloꝛiaã domꝰ ſue in conuiuijs oſtendẽ do iactantiã ⁊ vanã gloꝛiam in multitudine epulaꝝ ⁊ varitate in oꝛnatu miniſtrantiũ.⁊ pꝛecioſitate va⸗ ſoꝛum argenteoꝝ ⁊ aureoꝝ. Señ.in epla.on ma⸗ gna nobis cõſtat fames ſed ambitio.iam nõ ſunt ho mines dentib? ⁊ oꝛe ⁊ ventre ad coquinã ↄtenti.ocu lis quoq; guloſi ſunt. Balthaſar rex aſſyrio ꝝ cum in babylonia fecit ↄuiuiũ cum pꝛincipibo ſuis magnũ nõ fuit contentꝰ ibi vti vaſis ſuis pᷣcioſis.ſed ⁊ addu cifecit vaſa aurea que nabuchogonoſoꝛ de tẽplo dñi appoꝛtauerat ad bibendũ in eis. Sed ita diſplicuit deo ꝙ ſubito apparuerũt cõtra eũ digititres manus ſcribetis in pariete:mane.tethel.phares. In quibus verbis fuit pᷣnũciatũ ibi vt expoſuit daniel interpꝛes illi ſcripture ꝙ ablatũ erat ſibi regnũ.⁊ datũ medis ⁊ perſis.qð impletũ fuit nocte ſequẽti ipſo interfecto ⁊-ciuitate capta a cyro danielis.Salomon qͥ ʒ facien do magna cõuiuia in ſua curia ⁊ nimiam pompã in familia ⁊ eqᷣtaturis grauabat nimis populũ ſibi ſub ditum collectis. ꝓpter qð cũ petiſſent a filio eiꝰ robo am alleuiari.⁊ ille noluiſſet.amiſit maioꝛẽ ꝑtem do⸗ minij ſuiã receſſerũt ab eo decẽ tribo. vt habet᷑.iij Regũ.xij. Uñ Eſa.v.dicitur. Ue qui cõſurgitis ma ne ad ebꝛietatẽ ſectandã.⁊ ad potãdũ vſq; ad veſpe⸗ ram.vt vino eſtuetis cithara ⁊ lyra tympanũ ⁊tibia in cõuiuijs vris ⁊ opꝰ dñi nõ reſpicitis.Et qᷓ;uis in laicis ſint huiuſmodi couiuia iactãtia plena.⁊ mul⸗ tis alijs vitijs rephenſibilia: multo tñ magis in cle⸗ IIII. +☛ ricis ⁊ pᷣatis ecclie q debẽt humilitati ⁊ ſobꝛietati in ſiſtere.ſed ⁊ ipſi in huiuſmodi frequent᷑ incidunt ⁊ ex cedũt. Uñ hiero.ſuꝑ Micheaʒ ait. Eccleſie pncipes qui delicijs affluũt.⁊ inter epulas atq; laſciuias pu diciciã ſeruare ſe credũt ꝓpheticus ſermo deſcribit eijciẽdi ſunt de ſpacioſis ſdomibꝰ lautiſq; cõuiuijs.⁊ multo laboꝛe epulis exquiſitis.⁊ ſi vis ſcire q eijcien di ſunt ꝓpter malas cogitatiões ⁊ opera ſua euãgeliũ lege.in tenebꝛas.ſ.exterioꝛes vbi enit fletus ⁊ ſtridoꝛ dentiũ. di. xxxv. Quia igit cũ multiplicata fuent glo ria domꝰ eius in familia ⁊ cõuiuijs deſcendet in in⸗ fernũ cũ ignominia nõ cũ gloꝛia.cũ miſerijs nõ cum diuitijs.ſicut diues ille qui epulabat᷑ q̃tidie ſplendi⸗ de.ſepultus eſt in inferno.Lu.xvi.Jõ cauendũ ẽ ab huliuſmodi ⁊ pauperibꝰ parãda conuiuia ad neceſſi tatẽ ſubleuanda.nõ ad iactantiã oſtendendã vt fecit rex aſſuerꝰ vt oſtenderet diuitias iactaãtie ſue. Heſter 1. Sic docuit xpCᷣs. Cũ facis pꝛandiũ vel cenã voca pauperes claudos ⁊ debiles ⁊c. Lu.xiiij. Qð ⁊ ipſe fecit in cõuiuio ſuo facto in mõte.nõ pꝛincipes ſacer⸗ dotũ.ſcribas aut officiales pilati inuitãs.ſed turbaʒ humilẽ.nõ ſuꝑ tapeta.ſed ſuꝑ terram vel fenũ ſeden tẽ.nõ delicioſis cibis.ſed pane ⁊ piſcibo paucis.non ſaturatos ⁊ repletos ſed eſuniẽtes ne deficiant in via Quarto multiplicat gloꝛis domꝰ ſue diues iacta⸗ toꝛ in edificijs eiꝰ faciendo magna edificia.⁊ ea mul tipliciter oꝛnãdo. Contra hos inuehit dñs maledi⸗ ctionẽ dicẽs Hiere.xxij. Ue qui dicit.edificabo mihi domũ latã ⁊ cenacula ſpacioſa qui aꝑit ſibi feneſtraſ ⁊ facit laquearia cedrina pingitq; ſinopide.Et qꝛ fre quenter iſta fiũt cũ imiuſticijs.vel qꝛ ex male acqſitis vel cũ iniurijs ꝓximoꝝ. Jõ dicit᷑ Hiere.xxij. Ue qui edificat domũ ſuã in iniuſticia.Et Eſa.v. Ue qͥ cõ⸗ iungitis domũ ad domũ.⁊ agruʒ agro copulatis.ſ. auferẽtes ꝓximo ſua vt ꝓ vobis heatis.nũquid vos ſoli habitabitis ſuꝑ terrã. Non ſic egerũt patres nr̃i qui longo/viuebãt tꝑelã dicit apłs ad Heb.xi de patriarchis. Fide abꝛaam demoꝛatꝰ ẽ in terra repꝛo⸗ miſſionis tã ; in aliena in caſulis habitando cũ yſa ac ⁊ iacob ⁊ coheredibo repꝛomiſſionis eiuſdẽ Expe crabãt enĩ fundamẽta habentẽ ciuitatẽ cuius arcifex ⁊ conditoꝛ eſt deꝰ. Ad deteſtationẽ buiuſmodiiactẽã tie ⁊ vanitatis etiam facit qð Señ.dicitin eplła.Do mus monumentũ ſit aduerſus infeſta coꝛꝑi. Hanc an ſepes erexerit an variꝰ lapis gẽtis aliene nihil in⸗ tereſt.ſcitote hoĩes tabene culmo qᷓ; auro tegi.contẽ nite ceera queſuꝑu acuꝰ laboꝛ velut oꝛna mentũ ac dec?ponit. Memẽtote nihil pꝛerer aim eſſe mirabile cũ magno nihil eſt magnũ.hec ille. Paulus q; pᷣmꝰ heremita viſitatus a ſancto anthonio qſiuit ab eo an aahuc xpᷣiana religio.ritꝰ gentilium in ediſicijs ſum ptuoſis imitaret᷑.⁊ audito ꝙ ſic.defleuit conqueſtus vanitati tãte hoĩes deditos. Magna fatuitas videt hoc vt cũ hoĩes nũc ſint ita bꝛeuis vite faciũt ſibitaʒ ſumptuoſa habitacula.cũ antiqui qͥ longo tpe viue⸗ bant in tabernaculis habitarẽt etiã diuites. Uñ bie roꝰ. Sic edificãt quaſi ſemper victuri.ſic comedunt ⁊ bibunt quaſi cras montun dicentes.Comedamꝰ ⁊ bibamꝰ cras enĩ moꝛiemur. Permaxime autẽ reli⸗ gioſi cauere debent ab hmõi pompoſis edificijs que — — nnn,5 E ——— —,. —— etiã in laicis repꝛehendunt᷑a ſctis. Uñ berñ. Uideo ꝙ ſine magno doloꝛe videri nõ dʒ quoſdã pꝰaggrei⸗ lam xpᷣi militiã rurſum ſecularibꝰimplicari negocijs rurſus terrenis cupiditatibo ĩmergi.magna cura eri⸗ gere muros ⁊ negligere moꝛes. Idẽ. Abiecta ſancta ſimplicitate q̃ſi religioſas quaſdã nobis creauimꝰha bitationũ honeſtates in quibo tantũ cõpaſſum ẽ sni malibo vt pene in b oẽs effecti ſunt aĩales. Idẽ. Ob⸗ ſecro in peregrinatiõe huiꝰ ſeculi q̃ eſt militia ſuꝑ ter rã edificemꝰ nõ nobis domos ad habitandũ.ſed ta⸗ bernacula ad defendendũ.vtpote cito euolandi ⁊ in traturi in patriã ⁊ ciuitatẽ. Facile eſt qð naturale eſt nũ buid nõ facile eſt ⁊ ſufficẽs nature ⁊ cõgruũ con⸗ ſcientie ipſam ſibi cellam de virgis cõtexere. de luto plaſmare, vndecũq; operire ? decẽtiſſimie inhabitare Quid ampliꝰ ĩquirendũ.Etſi vſu ſopiant᷑ hmõi de⸗ lectatiões etſi ſunt qͥ vtant᷑ tãq; non vtẽtes.tñ contẽ⸗ ptu meliꝰ qᷓ; vſu vincunt᷑ bmõi affectiones. hec ille. Mag debẽt delectari vini ſpirituales in aſpectu ce⸗ li qᷓ;ᷓ tecti.⁊ potiꝰ admirari oꝑsa dei qᷓ; ꝑoĩs. Sed et talia fiũt ſepe ex rapinis ⁊ vſuris ⁊ queſtibꝰ cũ mulꝰ tis mendacijs qͥ accuſabũt iſta ꝓcurãtes in iudicio. iuxta illud Abachuc.ij.Lapis qͥ de pariete ẽ clama bit.⁊ lapis qͥ inter iũcturas edificioꝝ eſt reſpondebit Vn ⁊ ð qͥdã fratre qui erat implicatꝰhmõi negocijs legit in vitis fratrũ ꝙfuit viſus in penis purgatoꝛij cũ canna ad menſurandũ in manu. Et de.b. dſico ꝙ cũ reuerſus bononiã vidiſſet cellas aliquantulum in edificio eleuatas cepit amare flere ⁊ dicere fratribꝰ Quãacito vulᷓ facere magna pallacia. De po vero ne inqͥt biero. Nũc vᷣo cum paupertatẽ domꝰ ſue pau⸗ per dñs dedicauerit.poꝛtemus crucẽ. ⁊ delicias lu⸗ tũ putemꝰ.xij..ij.gloꝛia.Iꝑſe enĩ nõ habuit vbi ca put ſuũ reclinaret.nec domũ,nec agrũ.⁊natus poſi tus eſt in pᷣſepio.⁊ moꝛtuꝰ.in ſepulcro alieno ſepultꝰ eſt.Quinto inultiplicat᷑ gloꝛia domꝰ eius diuitijs ⁊ alijs ex nobilitate generis vñ ſe iactant.qꝛ.ſ.nati ſũt de ſtirpe regia vel alicuiꝰ magni pᷣncipis ve l de ma⸗ gna familia ⁊ famoſa ⁊ hmõi.Sed multũ vana ⁊ ir- rõnabilis eſt iſta iactantia. Nã oẽs ſumꝰ geniti pᷣma nr̃i oꝛigine ex vno patre adã. Nõ enim fecit deꝰ vnũ adã de argento vel auro ec qͥ oꝛiſunt nobiles.⁊ aliũ de luto ex q̊ nati ſune gnobie. Sed fecit deꝰvnicũ eñ adã de luno tene. vt i.dicit. Aut ergo oẽs no⸗ biles. aut oẽs ignobiles. Uñ Malachie.ij.dicitur. Nunqᷣd nõ pater vnꝰ oim noſtroꝝ. Nõne deꝰ vnus creauit nos Quare ergo deſpicit primũ ſuũ vnuſqͥſ q; vrjm.ſ.iactando ſe de nobili ſamilia natũ.⁊ alium de ignobi li genere. Sed ſi aliquid magni eſſet in ta⸗ li nobilitate generis.magis eſſet iloꝝ a quibo deſcen dit qᷓ; ſuũ vñ non hʒ ipſe inde głiari vel ſe iactare ſed potiꝰ illi. Uñ Señ. Nemo in gloꝛiã vram vixit. nec qð ante nos fuit nr̃m eſt.animꝰ nobilẽ facit. Ne au⸗ te hoĩes multã eſtimationẽ facerẽt de huiuſmodi no bilitate generis deꝰ eã videtur contẽpſiſſe.Nã in ve⸗ teri teſtamẽto pumũ regẽ de mĩma familia aʒinas qᷓ rentẽ.ſ.ſaulem aſſumpſit ſeruũ.ſᷣm.ſ.dauid ſuſtulit eũ de — minimũ int fratres. Intꝑe gr̃e ele git piſcatoꝛes ignobiles in pᷣnciprs ecclie.Et vt dicit apłs:iiad Coxꝝ.i,: Uidete vocationem veſtrã fratres ſeruũ niſi ex regibo. nõ multi nobiles.nõ multi potẽtes.non multi ſapis⸗ tes.ſed q̃ ignobilia ⁊ contẽptibilia ſunt elegit deꝰ vt cõſundat foꝛtia. Nõ ergo eſtimat᷑ etiã ab eiin piẽtibus nobilitas carnis.ſed animi ex optimis mo ribus reſultãs. Uñ Señ. Nemo altero nobilioꝛ niſi cui rectiꝰ ingeniũ ⁊ bonis artibo aptius.Et plato in⸗ qt. Neminẽè regem niſi ex ſeruis oꝛiundũ eſſe, nemin? Oia iſta longa varietas miſcuit ⁊ ſurſum deoꝛſum foꝛtuna vᷣſauit.hec ille.Sicut au tẽ ex eadem radice ꝓcedit ſpina ⁊ roſa. ⁊ roſa quideʒ nobilis eſt ⁊ gruta qꝛ nõ ceſſat bñfacere eis qui iuxta eã ſunt.ſ.odoꝛẽ ſuũ ſpargẽdo. Spina vᷣo vilis ⁊ exo ſa.qꝛ pungit qͥs tangit. Ita ex eiſdẽ parentibꝰnaſcun tur aliqñ duo.UVnꝰ vᷣo nobilis in moꝛibo gratis ſer⸗ uiens oĩbus.Aliꝰ ignobilis Sranis ⁊ diſplicibik cũ ctis.ſicut patet de eſau ⁊ iacob vterinis.Etdetito et domiciano filijs veſpaſiani imꝑatoꝛis.lobilitas g vera eſt aĩm que moꝛibo oꝛnat.inqͥt ſapiens. Signa autẽ huiꝰ vere nobilitatꝭ animi ſunt.liberalitas.ma ſuetudo.virilitas.magnanimitas.qtitudo.Pꝛimuʒ ſiqnũ nobilitatis eſt libertas.Nã ⁊ deꝰqͥ nobiliſſumꝰ eſt liberaliſſimꝰ eſt. Tanta ecnĩ eſt eius liberalitas vt nõ ſolũ ſua ſed ⁊ ſeipſum dederit.⁊ nõ ſolũ ſuis ⁊ ſi⸗ bi ſeruientibo ſed etiã hoſtibo.Ipſe enĩ ſolem ſuũ oꝛi ri facit ſuꝑ bonos ⁊ malos.⁊ pluit ſuꝑ iuſtos ⁊ iniu ſtos. Math.v. Ad dandũ fecit quecũq; fecit. Naʒ creaturas rõnales fecit vt eis daret.irrõnales vt as daret.Leo qͥ dicit᷑ rex aĩaliũ ⁊ nobile aĩal eſt liberale. Vñ ⁊ areſto.dicit: eſt alal cõicatiuũ.Econtra non dare eſt ruſticitas magna. Quidã milites interroga uerunt ſemel magnũ alanũ audita fama eiꝰ ſcie que eſſet moxima curialitas.i.nobiliras. Reſpõdit ꝙ da re. Qð cum placuiſſet eis interrogauit ipſe eos ꝛ cõferrẽt ad inuicẽ ſuꝑ hoc qͥd eſſ maxima ruſticiras ⁊ cum cõſerẽdo non cõcoꝛdarent.nam vnus dicebat vnũ.aliꝰ aliud.Reſpondit alanꝰ. Ego poſuivos in via ſoluẽde qõnis ⁊ neſcitis conſiderare. Nã ſi curia liſſimũ eſt dare.ſequit᷑ꝙ ruſticiſſimũ ſit eiꝰ cõtrariũ. ſcʒ auferre.Et ideo vos eſtis ruſticiſſimi qͥ inceſſant aufertis a pauperibo. Scðm ſignũ vere nobilita⸗ tis eſt mãſuetudo ⁊ miſcðᷣia. Señ. Nullũ magis ex oĩbus q; clemẽtia regem ⁊ pꝛincipẽ decet. Pꝛouerbᷣ. xx. Manſuetudo ⁊ veritas cuſtodiũt regẽ. ⁊ clemen tia firmatł᷑ thꝛonꝰ eiꝰ.iij. Regũ.xx. Reges iſrł clemen tes ſũt. Rex apũ ſolus nõ hʒ aculeũ cũ oẽs alie apes habeãt.qð iracundiſſime in vulnere cũ pungũt relin quũt. Tertüũ eſt virilitas in eos qͥ repyugnãt. Uñ milicibus dak enſis q̊ vti debeãt in hoſtes nõ ſubie ctos.Etſi in hoſtes coꝛpoꝛis mulcomagis in hoſtes al.i.reſiſtendo temptatioibꝰ ne efficiant᷑ ſeruidyabo li.A qͥ enim quis victꝰ ẽ.ei ſeruꝰadditue ẽ.dicit pe. in pma cano.Seruꝰ ꝑmaxĩe ẽ ↄ nobilitatẽ. Quar tũ eſt aĩ magnitudo qᷓ quis modica ↄtẽnit ⁊ magna appetit. Uñ nõ ſuntvere nobiles qͥ ponũt amoꝛẽ ſluũ in vno milite potiꝰqᷓ in celirege.Et cum oĩs terra ſit vnꝰ punctꝰ reſpectu celi.⁊ oĩa q ſub ſole ſũt vanitas ſunt. nõ nobiles ſed viles ſunt qͥ appetũt ⁊ fiuẽ ſuum ponũt in tenenis celeſtia ↄtenẽtes. Quintũ ſignũ nobilitatis ẽ gratitudo. Demũ mitiplicat᷑ aliqñ alo ria domꝰiniqͥ in diuerſis coꝛpoꝛalibo bonis in . uibo icis ſa⸗ LCitulus vani holes ſe iactãt vt in ſanitate. Sed vt dicit Ja⸗ co.iiij Que cſt vita nr̃a.va poꝛ ad modicũ parens.⁊ deinceps extermiabik. Nullũ aſal repeni᷑ ita infirmũ ſicut bõ.⁊ ita leſibile.Jactat ſe aliqͥs de puleritudine Sead vt dici᷑ Pꝛouerb.vlii Fallax gra.ſ.humana et vana ẽ pulcritudo cito amittit᷑ ⁊ niſi cum amoꝛe dñi coõtiungat᷑ occaſio ẽ multoꝝ maloꝝ ſibi ⁊alijs. Sicut patʒ in mana magdalens q erat in ciuitate peccatrix ⁊ in matia egypnaca.⁊ pelagia ⁊ alijs. Alt ſe iactat Dde foꝛtitudine coꝛpis. Sed vt dicit᷑ Sap̃.vi. Foꝛtio⸗ ribo feꝛtcioꝛ inſtat cruciatio.qꝛ niſi tales ꝑmaneãt in timoꝛe dei abutunt᷑ Quanto foꝛtiꝰ eſt coꝛpꝰ tãto foꝛ tioꝛẽ qͥs inimicũ habet cũ qͥ pꝛeliat.⁊ per ↄꝛiũ cũ coꝛ pus eſt debile ⁊ infirmũ debilitat᷑ hoſtis nr. Uñ apo ſtolus. Gloꝛiat᷑ non in foꝛtitudine ſed in infirmitati⸗ bus ſuis.ij. Coxꝝ.xij. Alliꝰſe iactat de agilitate ⁊ velo citate coꝛꝑis. Sed valde vanũ eſt ſe iactare de eo in q̃ multa aĩalia hboĩem excedũt vt canes.lepoꝛes.Aſ⸗ ſael fr ioab qͥ agił erat ⁊ veloxvt capꝛea ↄfidẽs deſua ſeth occiſus ẽ ab eo.ij. Regũ.ij. Sed neq; de ſcia dʒ aliquis ſe iactare vel gloꝛiari cũ oĩs ſapientia a dño deo ẽ. Ecẽi.i.Et in ſãa nemo poſſit demones ſupꝑpare qui m̃ pꝛopter ſciam ſuã penas inferni nõ eusdunt. Que etiã eſt ſcia nr̃a.cũ nec naturã vniꝰ foꝛmice vel herbe ꝑfecte ſciamꝰ. Uñ bñ dixit quidam phᷣs. Hoc tm̃ ſcio qð neſcio. Tenebꝛis enĩ inuoluimur inquit Job. xxx vij.nec noſipſos ꝑfecte ſcire valeamꝰ.Cum gᷓ multiplicata fuerit gloꝛia domꝰ diuitijs mũdanis cũ interierit non ſumet oĩa.i.aliqͥd de quibo tactaba tur. nec gloꝛia quã hic habebat deſcẽdet cum eo.ſed ſũma ignominisa in inferno.ꝗ̊ abijcienda oĩsſactan⸗ tia ⁊ in dño gloꝛiandũ nõ in mũdo lerũ mnoꝛdinsato vtæ ſit moꝛtalis. itiü in h ꝙ aliquis in actibꝰexterioꝛibus aliquid incoſuetũ focit ſine ronabili cã. Et qꝛ hoc vt plurimũ fit ad oſtentationẽ ⁊ laudẽ conſequendã.iõ qð dñs ait ꝑ ps.de populo ſuo iſrtł. Dimiſi eos ſᷣm deſideria coꝛdis eoꝝ. Ibũt in adinuentionibo ſuis. Populus dei olim fuit populꝰ iudaicꝰ dũ habuit ve rã fidẽ.⁊ ꝑmanſit in cultu veri dei. Nũc autẽ qꝛ non audiuit legẽ ſuã q̃ mandabat ꝓphetã ſuſcitandum de medio eoꝝ de fribo ſuis.i.de genere ſuo.i.xpᷣm ie⸗ ſum quẽ deberẽt audire ⁊ obedire.nec legẽ ſeruãt mã datoꝝ.nec ad oꝑa xpᷣi voluerũt attẽdere.iõ dimiſſus F a deo ſubtracto lule fidei.⁊ eſt factꝰ nõ populꝰ dei. ſed populꝰ dya boli Si aũt dimiſſi ſequũt deſideria coꝛdis eoꝝ qᷓ ſꝑ fuerũt de terrenis acqͥrendis vſuris. ſine ceſſatõe vacantes.vadũt tendẽtes ad moꝛtẽ eter nã in adinuẽtionibo ſuis qridie inueniẽtes nouas fa bulas.⁊ extoꝛtas expoſitſões biblie.vt pʒ in tbalmur eoꝝ vt videãt᷑ nõ errare.ſapiẽtes valeat reputari. In nouo teſtõ ppłs dei ẽ ppłs xpᷣianus qͥ ſoh verã fidẽ qͥ urael dici põt.qð interpᷣtat᷑ vidẽs deum.qꝛ deũ vi det nũc perndẽ (ũ aũthic ppyłs nõ audit lege deiez apłm.v. de pꝛeſũ ptione in qͥ agit᷑ de oꝛuatu mu td ſahulas al ouertent. Judi ij. Di ſunt fontes ſine aq̃.ſ.ſapie. et Reſumptio nouitatũ lia ẽ inanis gloꝛie.Et videt᷑ cõſiſtere iſtꝰ qͥ vt placeãt laicis dicũt miſſas moꝛtuoꝝ.⁊ aliss vo onit᷑ inanis gloꝛie filia. Etde hac põt ĩtelligi illud ſeruando.neq; intẽditeiꝓ vltimo fine ⁊ vt ſãmo boꝛ no cũñ eligendo ⁊ ſibi inherendo.⁊ oĩa oꝑa ſua ad glo riã eiꝰ dirigẽdo. dimittit eos deꝰ nõ quidẽ ꝓptm ſuũ qꝛ deficere nõ pot populꝰ eiꝰ qͥn ſꝑ ſit.ſed eos deillo populo xpᷣiano qͥ recedũt a lege ei. Dimittit qͥdẽ eoſ nõ ſᷣm ꝓuidentiã ſed ſᷣm gram quam ſubtrahit eis. Neq; enĩ eos dimitteret ipſe niſi pꝛiꝰipſi dimitterent eũ qͥ dimiſſi a deo ſinunt᷑ ſequi deſideria coꝛdis eoꝝ. Coꝛ aũt hoĩs ex ſe.vt ðꝛ Hiere.xvij.pꝛauũ ⁊ inſcru⸗ tabile.Et ſicut pꝛauũ ẽ coꝛ.ita ⁊ pꝛaua eiꝰ deſideria. ⁊ inde ſequunt᷑ pꝛaua oꝑa.ſicutex radice infecta fru⸗ ctus coꝛrupti.Ex coꝛde enĩ ereunt cogitatiões male. furta.adulteria. homicidia ⁊ hmõi.vt ðꝛ Math.xv Vadũt autẽ ad inferos nõ ſolũ ꝑ cõſueta mala cõia ſed qtidie adinueniũt nouas vias.cð documento ſctõꝝ patrũ ſancitũ ẽ.ſuꝑſtitioſa adinuẽtione pꝛeſu⸗ mendũ nõ ẽ ſtephanꝰ papa.ij.q.iiij.conſuluiſti.la dũtꝑ vitiũ pᷣumptiõis nouitatũ rectoꝛes adinuent endo nouas vias vltra cõſuetas ad regẽdũ populũ. velocitate.qꝛ inſeq̃bat᷑ abner pꝛincipẽ exercitus yſbo ſiue extoꝛqueãt a ſubditis ſubſtãtias.qð pertinetad cupiditatẽ.ſiue vt laudent᷑ ab hoĩbus de mõ regimi⸗ mis tõq; ſapiẽcioꝛes antiqs recedẽdonſine cã a ſemitꝭ eoꝝ. ʒ illud Pꝛouerb.xxij.õ traſgredieris termĩos q̊̊s poſuerũt pr̃es tui.Uadũt doctoꝛes in adinuẽtio nibo ſuis qͥ non ſequunt᷑ dicta ſctõꝝ.ſed opiones no uas ſubtiles ⁊ curioſas nõ vtiles ad pꝛunedũ aures Et ſi iuriſte ſũt nõ aſpiciũt ad intẽtionẽ legis ⁊ eqᷣta⸗ tẽ ſed ad deſtruẽdũ antiq̃rũ ſnĩias. Hilarius in li.de trini. Intelligentia dictoꝝ ex cauſis ẽ aſſumenda di cẽdi.qꝛ nõ ſermoni res.ſed rei ſermo dʒ eſſe ſubiectꝰ. Tadũt in adinuẽtionibo ſuis pꝛedicatoꝛes qͥ gradia ba trutinantes int mullerculas ⁊ plebeios de ſacrꝭ lñis philoſophant᷑ ⁊ mimoꝝ geſticulationibꝰad riſuʒ excitãt auditoꝛes.ᷣm illud aplii. Ad fabulas auteʒ nebule rurbinibꝰ agitate quibo caligo tenebꝛaꝝ reß⸗ uat᷑. Tadũt in ad inuẽtiõibo ſuis clerici in officiãdo tiuas indiſtincte.qbuſcũq; diebo mutãtes officia oꝛ dinata.cãtates nõ ſᷣm notã ſʒ ᷣm leuitatẽ.⁊ diſcãtã⸗ tes ? pulſates ĩ oꝛganis ballatas ↄ oẽm hõeſtate cul dĩni. vt fieri ſolet in theatrꝭ nõ in eccłijs. Sʒ vt ðt Deũ manibo.i.oꝑibo ſtimulat.i.ꝓuocat ad irã ͦ pplm vocis delectat. di. xcij . c. in ſcta. Uadũti ad⸗ inuẽtionibo ſuis religioſi qᷣ nõ cõtenti cõlby oꝛdiatiõi bus aliqͥd ſingłare agere volũtĩ oꝛãdo.ĩ comededo. Iloquẽdo. in alijs auſtenitanibo vt pᷣ ceteris reputent ſed tales ↄfuſi remanẽt niſi ſpali ĩſtinctu ſpũſſetĩ mo ueant ſicut ſctũs germanꝰ. dñic. frãciſcꝰ ⁊ alij. Ua dũt in adinuetionibo ſuis ppni qͥ adinueniũt qtidie nouas adinuẽtiões ad frangẽdũ oꝛdinationes ecclie ac ſi in nullo eẽnt ſubiecti pᷣlatis.⁊ ipi debeãt eos re⸗ gere. qões eop etiã dirimere. ⁊ pcta punire.ꝛtallijæ gruare. ſapiẽtioꝛes ſe iudicantes eccłia q regił a ſpũ ſctõ in oꝛdinati onibo ſuis ac ſi minꝰ bñ talia ꝓhibu iſſer. Et vt de aljs omittamꝰ adinuẽtonibo ꝑmaxi⸗ me iſtud vitiuz in oꝛnatu qdie renouat᷑. dũ vini ſed multomagis mulieres ob vanitatẽ qtidie varit ve⸗ ſtes. Cõtra qͥs dñs Sopho.l.Uiſitabo ſuꝑ oẽs qut induti ſunt veſte peregrins In q; actu repert ſit 2 w —— — — — 3 —. — — — del K n un Aà — tiũ pᷣumptõis ⁊ nouitatũ ex vana glia frequent᷑ pce dẽs ⁊ vitiũ ĩmodeſte.De põ.ait.pð.cxliij: Filie eo rũ cõpoſite circũoꝛnate vt imilicudo tẽpli. In quibo tria de vitio poſſunt notai. . Pumũ a mulieribo freantat.ibi. Fili eoꝝ cõpoſite· Scðm ꝗin veſtibo perpetrat᷑ ibi. Circũoꝛnate. Tertiũ ꝗ in coloꝛibaugmetank. ibi. vrſ ilitudo tẽpli Muantum ad pꝛimum. ..l. manifeſtũ eſt ꝙ ĩmodeſtia oꝛnatꝰ ⁊ pᷣſumptio nouita tũ in mutariõe veſtiũ potiſſime reꝑit in mulieribo.et iõ põ.nõ dicit loquẽs de mũdanis filij eoꝝ ſʒ filie eo rũ cõpoſite. Uñ ⁊ ſacra ſcriptura cũ loquit᷑ de oꝛna⸗ tu coꝛpoꝛis ⁊ veſtiũ noĩat mu leres. vt Pꝛouerb. vij inqᷣt ſalomon. Ecce mulier occurrit illi habiiu mere tricio pᷣparata ad capiẽdas aĩas.⁊ Eſa.iij. Pꝛo eo ꝙ Aleuate ſunt filie ſyon.ſ.in vana gloꝛia oꝛnatꝰ.⁊ am⸗ bulauerũt extento collo qð ẽ ſignũ ſuperbie. nutibo oculoꝝ ibãt ex curioſitate ⁊ cõcupiſcẽtia.⁊ plaudebãt Pad ſuis.ſ.coꝛiʒando ⁊ ſaltãdo. ⁊ cõpoſito gradu cedebãt. decaluauit dñs vᷣicẽ filiaꝝ ſyon.⁊ dñs cri⸗ nes eaꝝ nudabit. Et.i.Pe.iij.ðꝛ.¶) ulieres ſubdite ſint vin ſuis q̃rũ nõ ſit extrinſecꝰ capillatura.aut cir⸗ cũdatio auri ⁊ argeti aut indumẽti veſtimẽtoꝝcq; cul tus.ſed qͥ abſconditꝰ coꝛdis ẽ hõ in incoꝛruptibilita⸗ te qͥeri⁊ modeſti ſpũs.Et paul?. iiad Thimo. ij. Uo lo mul eres oꝛare in ecclia in habitu oꝛnato cũ vere⸗ cũdia ⁊ ſobꝛietate.i tꝑate oꝛnates ſe nõ in toꝛt crini⸗ bus.aut auro vł margoritis. aut veſte pcioſa. l. excel ſiua ſui ſtatꝰ.ſed qð decet mulieres ꝓmittẽtes pieta⸗ tẽ ꝑ bona opa. Et Joᷣ. Apoc. xvij di . ꝙ mir etnalit cruciãda q ſiqt cõgregationẽ repꝛoboꝝ erat circũda⸗ ta purpura ⁊ coccino.⁊ inaurata lapide pᷣcioſo ⁊ mar ritꝭ. ⁊ habebat poculũ aureũ in manu ſua. qð ſiot apparẽtẽ delectationẽ cõplacẽtiã inanis głie ⁊ con⸗ cupiſcẽtie in oꝑibo ſuis.⁊ hẽbat in frõte ſcriptũ miſte ri babylon magna.i. ↄfuſio infernalis ſibi refuata. Duplex autẽ rõ põt aſſt ignari ĩ deſti ⁊ ſuꝑflui oꝛnatꝰ magis reperik ĩ mulieribo q;ᷓ in viris. Pꝛima ẽ. qꝛ ipſe omat? mulieris vltra vitiuz ſmodeſtie ẽ puocatiuꝰ ad laſciuiã qͥ ad aſpicientes ex eo.qꝛ adijcit ad apparentiã pulcritudĩs. qᷓ qnto ma lĩoꝛ ẽ tãto plꝰ allicit ⁊ excitat cõcupiſcẽtiã boĩs.Cum autẽ młr ſit caput pcti ⁊arma dyaboli m oꝛigeñ. qᷓ „ 7 * ſcz ſctõs viros deijcit. vt ptzʒ in dauid ⁊ laqueꝰ eius q̃ ſcʒ capit incautos. Pꝛopt qð ðt ſalomõ Ecẽs.vij. — Inueni mulierẽ amarioꝛ? moꝛte q laqu eꝰ ẽ venatoꝝ id ẽ demonũ. Jõ dyabol⸗ ſciẽs ꝙ per bac multos ca it ⁊ occidit.inſtigat ipſam mulierẽ ad ſeoꝛnãdũ ad 5 vt talis armatura ei ſiue gladiꝰ ſit acutioꝛ 2 mag politꝰ ad puocandũ ad cõcupiſcentiã ſui.⁊ laqueus magis efficax ad capiendũ 2 derinendũ. Sed ↄſide ret attẽte vana mulier qꝛ tot moꝛtibo digna ẽ ⁊ Penis inferni q̊t ꝑ erꝰ vanũ ⁊ exceſſiuũ oꝛnatũ ruere facit. Si eni qͥ occaſionẽ pᷣſtat moꝛt coꝛpoꝛał vel dãni te, netk ⁊ incurni penã infemi. qntomagis qᷣ eſt occaſio moꝛtis aĩe alterꝰ . oꝛnamẽta varia ⁊ alias vanitates &ẽ̃ de iniur. ⁊ dã. da. ðꝛ. Qui occaſionẽ dãni dat.dã⸗ nũ qz dediſſe videt᷑. Uñ ⁊ de quadã comitiſſa habek vt in limi falloꝛ. de ſeptẽ donits cũ eſſet multũ libe Capitulum ꝗre iſtud vitiũ imo⸗ — — — ralis ad pauꝑes of̃onibꝰdedita,ſed multũ vana in oꝛnatu ⁊ pcipue capilloꝝ poſt moꝛtẽ ap paruit cuidã ſibi familiari deuote mulieri ⁊ interroganti de ſtatu ſuo. Reſpõdit ſe ſoꝛe dãnatã pꝛecipue pꝛopter oꝛna⸗ tũ capitis 2 capilloꝝ. vñ ⁊ vidit muller üla caputil⸗ lud babere plenũ ſe erpennb?moꝛdentibo ipᷣm loco ca pilloꝝ in penã illiꝰ vanitatis. Sed mulrti ſũt alij vs ni oꝛnatꝰ qͥ magis adbue ꝓuocantad laſciuiam. Scða rõ quare iſtud vitiũ ma gis reperit᷑ in mulieri bus eſt ex eo. qꝛ ſicut magnanim?ꝰ oĩa iſta tꝑalia par ua eſtimat eti ipſam gloꝛiã tꝑalẽ. vñ de ea modicaʒ curã babet.ita ecõtra puſillanimis pua magna eſti⸗ mat ⁊ ipſã gloꝛiã mũdi magnũ bonũ reputat. Mu lier aũt cõiter ꝑui animi eſt ⁊ debilioꝛis cognitionis qᷓ vir. vñ ⁊ glouam tꝑalem magnũ qͥd arbitrat᷑. Er cũ nõ valeat apparere vel exaltari ĩ magnis negocijs qꝛ nec in regimĩe nec in docẽdo vel negociando ⁊ bu iuſmodi.ſaltẽ in apparẽtia pulcritudinis qrit gloꝛi conſeòᷣ qᷓ tũ eſt quid vanũ tranſitonũ.qꝛ vt dicitur Eſa.xl. Dĩs caro fenũ.⁊ oĩa gloꝛia eius qſi flos feni qui cito marceſcit. Et mirũ eſt quo cũ mulier querat ſumope oĩa habere pulcra quũo animã ipſam qͥ nobi lioꝛ eſt 2 beipuũ in hoĩie velit habere fedã ⁊ macula⸗ tã. Augꝰ. Ecce ola pulcra ſunt cũ iniqͥs.⁊ tñ ipſi ſũt turpes.l. in aĩa. Iſtis ſic ſuꝑflue ⁊ vitioſe ſe oꝛnatibo accidit ſicut euenit cuidã regi q̊ͥ conuocatis oĩbꝰ ma⸗ giſtratibo terre ſue fecit cõuiuiũ magnũ ⁊ nõ erat ali⸗ qs angulus in domo q nõ eſſet coopertꝰ purpura ? pᷣcioſis pannis. Affuit ⁊ quidam pbᷣ̈s ᷣ cum vellet exſcreare expuit in faciẽ eiuſdẽ regis.⁊ cũ miniſtri erꝰ capiẽtes eum vellent ducere ad ſuſpendium nõ ꝑmi ſit rexſed queſiuit ab eo qreid feciſſet. Qui reſpõdit. Tidi oĩa loca plena auro ⁊ argento ⁊ purpurd· iõ in barba regis incraſſata ex pinguedine ciboꝛuʒ mſie mundaui ⁊ purgaui nõ enĩ vidi locum minꝰ mundũ qð audiens rex compunctꝰ eſt. Sic dyabolꝰ? videns hominez qui deberet eſſe dñs creaturarũ aliaꝝ ⁊ pul crioꝛ eis ꝙ, minꝰ pulcer ſit eis. ſmo ĩmundus expux in eumipium ↄtẽnendo vel in kaciem cõſcientie eius ſugggetionitd male maculando. Et hoc etiã figu⸗ ratũ fuit in expuitiõe q fiebat in faciẽ eiꝰ qͥ nolebat ſu ſcitare ſemẽ fratri ſuo. vt hĩ Deukt.xxv. Frater hoĩs in ſeĩe defanctꝰ. ſ. ſine fllio habito eſt dyabolꝰq ſine ſpe ſalutis dãnatꝰ eſt cui ab hoie debet ſemẽ ſuſcitan.q-ꝛ ex holbꝰ repande ſunt ruine angelice. Sed ſi bõ non ccdit ad boc vt.ſ.p virtures aſcẽdat ad celũ. nõ vult ſuſcitare ſemẽ fretri ſuo.vñ tãqᷓ imundũ aĩio expui in faciẽ eus. qꝛ abominabilis reddit᷑. Certe erubeſce ret domina domꝰ ſi videret ſe turpẽ ⁊ ancillã pulcrã Ancilla caro ẽ aĩa domina. vñ multũ erubeſcere de bet ꝙ coꝛpꝰ oꝛnet pulcrum apparegt. 2 aĩa maculis plena inueniat ex vanitate oꝛnatꝰ. Quia igit᷑ vitium iſtud ĩmodeſtie oꝛnatus magis reperitur in feminis ideo dicit põ. Filie eoꝛũcompoſite Sed compoſino iſta vana eſt pꝛocedens ex incompoſ itione mentis ⁊ tollens in futura reſurrectione vltima pulentudines 2 clanitatem coꝛpo: is. Unde apis ad Phil. uij. Sal⸗ uatoꝛem expectamꝰ dñm mim leſum chꝛiſtu a reſoꝛ mabit ſcz in finali iudicio coꝛp⸗ humilitans noſtre. i coꝛpꝰ nim bumilioti deiectũ/configuratũ coꝛpou Titnlus ImI. claritatis ſue.i.ſilatũ coꝛꝑi ſuo gloꝛioſo. Coꝛpꝰq̊ qd nõ fuit bic humiliatũ ſed exaltatũ ⁊ gloꝛificatũ ꝑ va na oꝛnamẽta tũc nõ gloꝛificabit᷑ ſed int᷑ repꝛobos ob ſcurabit᷑. Uñ ber. ſuꝑ dicta auẽteapli. Nũc eãt nũc rideãt q coꝛpoꝛa ſua pellibo muriũi. giris ⁊ varijs et ſtercoꝛibo vermiũ.i, ſericis infoꝛmãt. qꝛ cum venerit dñs ad iudicandũ nõ refoꝛmabit niſi qð abiectiõis ⁊ bumilitatis tnueniet. Sic diues epulo qͥ indueba tur purpura ⁊ byſſo ſepuliꝰ eſt in intemo.2 in eternũ cruciabit᷑. Lu.xvi. eburnea qͥb capillos aptãt capitꝭ. Inaures ſũtanu⸗ li in auriboappoſiti ꝑfoꝛatꝭ in puula etate.qbo adhuc ytunt᷑ iudei.⁊ antiqͥtꝰmagis vt pʒ in ſcpptura. Chꝛi ſtiane autẽ ĩ manꝰ digitis tenẽt ⁊ vno no dedecet ĩ ſignũ mñſmonij. de plunb põpa ẽ. Beme in frõte pẽdẽtes ſunt aliq ꝑle qs in coꝛonis ſuis añ frotẽ de⸗ ferũt. Mutatoꝛia fũt plura ⁊ varia veſtim̃ta pulcra qb diũſis tpibꝰ mutant Lintheamina his ſuꝑ alia veſtimẽta deſuꝑ.ſʒ valde ſubtilia adhuc deferũt ro⸗ mane. Acꝰ ſũtſpuecta q̃ in diũſis ꝑtibo ponũt ꝓ fir nantu ſe cunduũ GC. II matiõe oꝛnamẽtoꝝ. Specula ⁊ magni valorj hũt ſp pncipale ꝑpetrat᷑ hoc pctm̃ ĩmodeſtie cũ pᷣſumptõne nouitatũ circa veſtes. Uñ ſubdit ps. LCucũoꝛnate. nõ oꝛnate mẽte.ſed circũoꝛnate.i.circa coꝛpꝰex oĩ ꝑte oꝛnate.ſed vt öꝛ Ecci.xix. facies hoĩs⁊ riſus dentiũ ⁊ amictꝰcoꝛpoꝛis annũciãt de illo. Tãta enĩ diligen tia ⁊ põpa oꝛnatꝰ inſinuãt totaliter mũdo debitã mẽ tẽ. Oñs deꝰ qñ emiſit bᷣmos paretes de paradiſo.nõ fecit eis tunicas ſericeas ſed pelliceas.ie de pellibus aiĩaliũ. Geñ.iij. vt cognoſcerẽt ſe ſiles beſtijs effectoſ viriliter ad tegendũ nuditatẽ ⁊ arcendũ frigꝰ indu⸗ cẽdos.Sed adiuenit pᷣſumptio ⁊ vanitas hoĩm pã⸗ nos laneos ex lana ouiũ foꝛmatos.adiũxit lineos in molliciẽ ex coꝛticibo herbarũ 2 his nõ cõtenta ſuꝑin⸗ duxit ſerica ex ſtercoꝛibo vermiũ.adiũxit varia ex pel libo muriũ.addidit gemas. argentũ ⁊ aurũ ex vani⸗ tate. Sed vt ðt Señ.in eplła. Qucadmodũ ſtultꝰ ẽ qͥ equũ empturꝰ nõ ipm aſpicit..ſed ſtratũ ⁊ frenos. Sic ſtultiſſimꝰ eſt qͥ hoĩem aut ex veſte aut ex condi tione veſtis q nobis circũdata ẽmõ exiſtimat. Adũ tere debẽt diligent ꝙ dñs cõminat᷑ pꝑ hmõi vano oꝛ⸗ natu. Eſa.eni.iij.dicit᷑. In llla die. ſ. iudicij vlis vel punitiõis tꝑalis auferet dñs oꝛnamentũ calciamẽto rũ.⁊ toꝛques ⁊ monilia. armillas. mitras. diſcrimĩia lia. peniſelidas. ⁊ murenulas. ⁊ olfatoꝛiola. ⁊ inau⸗ mina.⁊acus ⁊ ſpecula.ſindones 2 vittas.⁊ teriſtra. 2⁊z erit ꝓ ſuaui odoꝛe fetoꝛ. ꝓ ʒona funiculꝰ. ꝓ crniſpati crine caluiciũ.p faſcia pectoꝛali ciliciuʒ. Hic poſita ſunt oĩa oꝛnamenta mulierũ a capite vſq; ad pedes circũquaq; q tũc erãt in vſu q̃rũ allqua nobis igno⸗ ta pꝛopter diſſuetudinẽ. aliq adhuc remanẽt in aliqᷓ ſiki. Uñ glo. lbi armillas vocat oꝛnamera bꝛachioꝛ loco quaꝝ ſuntmõ manice ita longe ⁊ late vt ſuffice⸗ ret valoꝛ ꝓ optimo veſtitu.Pariſelidas vocat oꝛna⸗ mẽta taloꝝ.i.in fine veſtis loco cuiꝰ põt nũc eſtima⸗ ri cauda cũ frapis. urenule dicunk cathenule cir ca collũ. loco cuiꝰ nũc aliqd oꝑe polimito.i.rechama tura.Olſfatoꝛiola vocat q̃dã in quibus cõtinebãt ibi muſcũ.⁊ pñt dici naſitergia q fiunt ſerico intexta. ali an ⁊ int muſcum ſeruata. Teniſtra vocat veſtes eſti uas valde ſubt les.⁊ dicunta teria qð eſt eſtas. vul⸗ gariter pñt dici gioꝛnee vel cothardite. Oꝛnamentuʒ calciamẽtoꝝ ſũt calciamẽta roſtrata vl planule picte ⁊ alte ad oſtendẽdã magnitudinẽ quã nõ hñt. Toꝛ⸗ ques ſunt collarnia. monilia q̃.ſ. pendũt añ pectꝰ qᷓ ſo lereſſe de margaritis. Mitre hec dici pñt q̃ poꝛtãt in capitibo multũ eminẽtia ſupᷣ caput ad modũ coꝛo ne vel bineti· Diſcrimiĩalia ſũt pectines 2 directoꝛia in domo ſecũ. vt frequent ſe ĩpſis qũo ſint cõpoſite poſſint inſpicẽ. Sindones camiſeas ſubtiles ⁊ reti⸗ culatas vel vela in capite. UVitte ſunt qbo capillos li gat vel colligüt ne defluãt. enſi ſuos nõ hñt ligaãt alie nos. Zona cingulũ ẽ qð nũc fit de ſenico intexto.⁊2 oꝛ namẽtis auri ⁊ arfert. Crines capilli cniſpatũvel tri⸗ cati flaui facti cũ frequenti humectatiõe ⁊ ſoł deſicca tione.⁊ inde capit leſiõe. faſcia pectoꝛal dici põt qðᷣ nũc ponũt pannũ cũ bõbice.Et ꝓ his oꝛnamẽtis ꝓ⸗ mittit dñs ignominiã ⁊ penã ⁊ menito. qꝛ in his ma gna ꝓdigalitas ⁊ crudelitas repit᷑ cũ pauꝑes moꝛiã tur fome ⁊ fngoꝛe. ⁊ mu lieres tatis ⁊ in tã vanis oꝛ namẽtis abũdẽt. Cõtra qͥs ĩuchit laco.in cano.c.v. dicẽs. Agite nũc diuites vlulate in miſerijs q vene⸗ mt vobis. diuitie vre putrefacte ſũt. veſtimẽta vjra ꝗ tineis cõmeſta ſũt.Et ſciendũ ſ b. tho. ſe. ſe. q.clxix ar.i.ꝙ circa oꝛnatũ exterio⸗ Etripłr põt offendi. Pꝛimo pꝛet᷑ moꝛẽ conſuetũ. Scðo pꝛopter inoꝛdi Tertio pꝛopt᷑ nimiũ defectũ. (atũ affectũ uantum ad pꝛemn K.. dʒz ſe hõ in ↄbuatione exterioꝛi ↄfoꝛmare moꝛibo eoꝝ cñ qbo viuit. qñ.ſ.nõ ſũt mali moꝛes. Vñ augꝰ.ĩli. ↄfeſ. Que Z hoĩm moꝛes flagicia ſũt ꝓ moꝝ diũ ſita te vitãda ſũt.vt pactũ int᷑ ſe ciuitaris ⁊ gẽtis ↄſuetu dine vel lege firmatũ. nlla ciuis aut ꝑegrini libidine violet᷑. Turpis ẽ enĩ oĩs ꝑs q ſuo nõ ↄgruit vniuſo. die viij.q ↄ moꝛes. Idẽ etiã ðᷣt in li. de doctrina xpᷣia na. Quiſqͥs rebo pᷣtereuntibo. vt cibo.potu. veſtibo ⁊ hmõi.reſtricnꝰvtitq; in ſe hẽant moꝛes eox int q̃s viuit.aut ſuꝑſtitioſus aut intẽꝑans ?. Et ſi qͥs ſic eis * vtit᷑ vt metas ↄſuetudis bonox int q̊s vᷣſat excedat aut flagitioſus ẽ aut aliqͥd ſignificat.di. xli. Er ᷣ in⸗ telligẽdũ ẽ vt. a. ſcz qñ ppꝛie ſu nt moꝛes.i.actꝰ moꝛi⸗ faan ea qͥ frequentãt᷑ cõit ab hoĩb tal loci. Nlã abu lones nõ dʒ ͤs imitari. Sʒ vt ðt yſið.in ſinonimis Pꝛauũ vſũ lex ⁊ rõ vincat. Si enĩ de vſu patrie ẽ vt mulieres delerat veſtes vᷣſus collũ ſciſſas aꝑtas vſ ꝙ; ad oſtentationẽ pectoꝛis ⁊ mamillax. vt in ꝑtibꝰ rheni valdeturpis ⁊ ipudicꝰẽ talis vſus.⁊1õ nõ ſer uandꝰ. Sed ð vſu cõi prieẽ deferre mulieres veſtes caudatas puluerẽ excitãtes ⁊ vi mundãtes cũ eis. vt ſit floꝛẽtie hͥ turpe ẽ ⁊ dereſtadũ nõ ilt ↄſoꝛmandũ Siltr de planubl alcis veſtibo ligulat; vl pſoꝛati. 115 ſeq̃ris turbã ĩ malũ,ait dñs ĩveti lege. Utxꝑ at hmõi ſit moꝛtale pctm̃.j.declarabit᷑. Legit᷑ li. ð. vij. donis ꝙcũ quidã ſanctꝰ pr per ciuitatẽ ambularet obuia⸗ uit cuidam mulieri oꝛnate veſtẽ habentẽ caudatã. et iutta eã vidit dyabolũ ndentẽ cui mãdauit adiuron =S. o — — —⸗m – - —— — — — — — ) „ ͥd —,, — — — 2 g 1 Mei limnst 1dA) vim hünnig Age ni. nned Küſri .* juil Nro ℳ louiu Fnid⸗ mß . wrin⸗ csſes 160 He N ſi ws mit nge 1ont up 1s lc⸗ ſme r, n ti⸗ ℳ Hecundo peccatũ circa ommatu veſtium pꝛop catũ in vlu veſtiũ ſprer deſectũ. Eth vel er ne do vt ſibi diceret cãʒz ſui riſus.qui rñdit. Ideo niſi qꝛ ſociꝰ meꝰ.iſ.aliꝰdyabolus cũ inſideret caudam huiꝰ mulieris.mulier cũ traxit caudã veſtis ad ſe ne luto vie deturparet᷑ in lutũ cecidit ipſe ſociꝰmeꝰ.Ex q̃ oſtẽ ditur iſta dyabolo placere.qð nõ eſſet ſi ſine peccato fierẽt. Siliter ꝙ mulier vtat veſte virili.vel ecõtra. vt fit in ludis.turpe eẽ ⁊ vitioſum ᷣm tho.vbi.S. ar. ij. tũ qꝛ contra conſuetudinẽ cõem.tum qꝛ põt eſſe cau⸗ ſa laſciuie. Pꝛohibebat᷑ autẽ hoc in veterl lege Deut. xxñij.ex eo qꝛ gentiles tali mutatione habitꝰ. vtebant in ſupꝑſtitionibo idolatrie. In decre.di.xxx.ſiqua mu lier. hoc ꝓhibet᷑ ſub anathemate.ſ.ferende ſentẽtie rs tione cuiuſdã ſuꝑſtitionis heretice. vt ibi dicit glola. Vñ ſi quis nũc nõ ex ſuperſtitione vel vanitate. ſed ex cauſa rõnabili vtat᷑ huiuſmodi.puta ad vitandũ periculum. vel ex defectu veſtimenti alter iꝰ. peccatuʒ nõ eſſetm tho. MU oteſt eſſe. §. II. inoꝛdinatũ effe/ ctum. Qui qᷓtũ ad ſuperabundantiã tripliciter acci dit. Uno mõ inq;tũ ex ſuperfluo cultu veſtiũ nõ que rit gloꝛiã ſᷣm ꝙ veſtes ꝑtinẽet ad aoßgari ⁊ oꝛnatuʒ vñ grego. in omeł ait. Sunt nõnuli qᷣ in cultu pᷣcio ſarũ ſubtliũq; veſtiũ nullũ putat eſſe peccatum. ꝙ ſi culpa nõ eſſet nequaõᷓ ſermo der ta vigilater expine ret ꝙ diues qͥ toꝛqbatapud inferos purpuxa ⁊ abyſ ſo indutus fuiſſet. Nemo qppe pᷣcioſam veſtem.iex ceſſiuã pꝛopꝛij ſtatꝰ niſiad inanẽ gloꝛiam querit. hec ille. Nec obſtat ꝙ miniſtri altaris aut pncipes 2 alij ĩ dignitatibo conſtituti vtunt᷑ veſtibo multum pꝛecio⸗ ſis qꝛ nõ faciunt hoc ſeu nõ oꝛdinat de ſe ad ſui glo⸗ riã. ſed ad ſigniſicandũ excellentiã ſui ſtatus ⁊ oſten dendũ magnificentiaʒ diuini cultus. Scðo mõ per exceſtum affectꝰ ẽ inoꝛdinat in;tum ꝑ ſuperfluum cultũ veſtiũ querit qͥs delicias coꝛpis m ꝓoꝛdinat veſtimentũ ad coꝛꝑis ſomentũ querẽdo babere delt catas veſtes que delectent carnes vt ſ ubtiles camiſi as ⁊ huiuſmodi.circa qͥs ait xpᷣs Math.xi. Ecce qui mollibo veſtiunt᷑ in domibo regũ ſunt. i. terreno regi militat non celeſti m grego. entio mõ fit inoꝛdina tio ex ̊ ꝙ nimiã ſollicitudinẽ põit circa cultũ.⁊ apta⸗ tionẽ veſtium.etiã ſi nõ ſit ibi aliqᷓ inoꝛdinatio ex ꝑte finis.⁊ multũ tꝑis ibi perdit᷑.qð non eſt ſine magna culpa.cũ nil pᷣcioſius tꝑe habeat᷑. vñ xpᷣs ¶ jath. vi ⁊ de veſtimẽto qᷣd ſolliciti eſtisſ.ſuꝑflue.Conſider⸗ʒ te lilia agri qũo creſcũt.nõ laboꝛant neq; nent⁊ deꝰ ſic veſtit. igit vt ait apłs.i.Chimo.vl. Habentes ali menta ⁊ quibo tegamur his contenti ſumꝰ. Conſide randũ diligent᷑ qð ait Job.i.c.Nudus egreſſus ſum de vtero matris mee. ludus reutar illuc.ſ. in terraʒ matrẽ noſtrã pꝛimã de qua facti ſumꝰ. S= Tertio poteſteſſepec ... V. eg u gligen tia hoĩs inq;tũ no adhibet ſtudiũ ⁊ laboꝛẽ vt vtatur cultu veſtiuʒ put opoꝛtʒ. vñ ⁊ phs dicit in. vij/ ethi · wag molliciẽ que vitiũ ẽ periinet ꝙ hõ trabat veſtezʒ . „ — Pterrã ne laboꝛet in retinẽdo eã. vel h̊ põr fieri vt in⸗/ de querat gloꝛiã ⁊ oſtentationẽ vtil. reputet᷑ moꝛtiſt⸗ catꝰ contemptoꝛ mundli et᷑ eo ꝙ veſtes multũ vlles dilaceratas vel vnctuoſas defert. vñ ⁊ berũ. dicebat ꝗ in veſtibo paupertas placebat. ſa oꝛdes aũt nũc;.qꝛ iignũ erat vel negligentis ai vel gloꝛiã affectãtis.Et Piero. leq; affectate ſoꝛdes nec exqſite delicie laudẽ pariũt. Qð in cibis vel veſtibo dicit gratianꝰ intelli⸗ gendũ.di.xli· S. pterea. Ueꝝ qui verbo ⁊ exẽplo hñt alios ꝓuocare ad pnĩiam ⁊ mũdi contẽptũ decet vili bus indui.ſicut fecerũt quidã ex pꝛophetis. De qui⸗ bus apłs ad Heb.xi.Qircuierũt in melotis.i.ſclaui⸗ nis. in pellibo capꝛinis.vt helyas. Et glo.ſuper illud Johannes habebar veſtitũ de pilis cameloꝝ Mat. iij. Qui pnĩam pꝛedicat habitũ pnie oſtendat. Nar rat vmb. in expoſitiõe regule. ꝙ cũ qda magnpᷣdica toꝛ actu pᷣdicaret acrit᷑ deteſtãdo? ĩcrepãdo põpã ve ſtium.⁊ ipſe cappã haberet ſumptuolam ſurrexit in medio populi quidã fatuꝰ clamoſe dicens. ſtulte qũo credis inducere auditoꝛes hos ad dimittenduʒ pompã veſtiũ cũ tuipſe vtaris.vt patet in cappa tua Et ſic patet de circũoꝛdinatione veſtiũ. Muantu ad tertium . . VI. bncipale. ſ.de coloꝛibo adiunctis in oꝛnatu.dicit pð. vt ſilitudo tẽpli.ſ.ſunt filie.de quibo locutꝰ eſt. Tem lũ non ſolũ oꝛnat᷑ auro ⁊ coꝛtinis varijs.ſed etis co⸗ oꝛibꝰ multis in picturꝭſic vane mulieres coꝛꝑa ſua que rõne fidei ſunt templũſ pũſſancti 'm apłm.i/ad Coꝝ.vi.Faciũt templũ dyaboli dũ alternates pictu r a deo factã ad imaginè ſu.inſtinctu dyaboli po⸗ nũt coloꝛẽ albũ ⁊ rubeuʒ. ⁊ ſic vt ypocrite exterminat facies ſuas vt appareãt hoĩbꝰleiunãtes.git chꝛiſtus MHath. vi. Hoc expꝛeſſe repᷣhendit inſignis martirũ xpᷣi cypꝛianꝰ dicẽs in lib.de habitu virginũ. lõ vir gines. non viduas. ſed ⁊ nuptas puto etiã oẽs feias admonẽdas ꝙ opꝰ dei ⁊ facturã eiꝰ ⁊ plaſma adulte rare nullo mõ audeant adhibito flauo coloꝛe nigro puluere vel roboꝛe.aut q̃libet medicamltre⸗as dicit. qꝛ multa faciũt ad huiuſmodi oꝛnatum. Et ſubdit. Manꝰ deo inferũt qñ qð ule foꝛmauit refoꝛmare in tendũt. Impugnatio iſta ẽ dĩni oꝑis. pᷣuaricatio ve ritatis. ðeũ videre nõ poteris qñ oculi tui nõ ſunt.i. faciei coloꝛ q̊s deꝰ fecit.ſed qᷣs dyabolus infecit illũ ſectata es. Rutilos atq; depictos oculos ſerpẽtis imi tata es.de inimico tuo tracta cum illo pariter arſura hec ille. Quando aũt hoc ſit moꝛtale habes in. F. le. Certe magna nimis pᷣſumptio ⁊ ſu perbia ẽ velle aliã foꝛmarc effigiẽ quã deꝰnõ dedit tãq; deſpiciẽdo opꝰ dei. 2 g ipe meli? valeat facere. Quãuis enĩ apls di⸗ cat.i.ad Toꝝ.vij. Que nupta ẽ cogitat ꝗ mũdi ſunt qũo placeat viro. ⁊ pter h ꝑmittat eã oꝛnari cũ ſobꝛie tate.nõ tñ vt fingat coloꝛẽ quẽ nõ hʒ. B enĩ ẽ decipere 2 maritũ ⁊ alios ⁊ mẽdaciũ oꝑis.qð mantis diſplt cere deberet ⁊ eis.ſ.ꝓhihere fucos. Vnñ augꝰ.ad poſ⸗ ſiaiũ. Fucare pigmẽtis qͥ vel rubicũdioꝛ vel cãdidioꝛ color appareat adulterina fallacia ẽ.q no dubito etia ipos maritos ſe decipi nolle. bo ſok pmittede ſũt oꝛ⸗ nari. vt. ſ. placeãt 'm veniã nõ ym ĩperiũ. Nã ver' oꝛ natus chꝛiſtianoꝛum 2 chuſtianarum no ſolum eſt nullꝰ fucus.ſed nec auri veſtiſc; pompg. ſed moꝛes boni / de conſecra; diſtinctlone v. fucare. Impia ie⸗ Citnlus ImII. ſabel regina que ſeo: nauit ſtibio.icoloꝛe. putãs per hoc ad ſui amoꝛẽ trahere hyeu.de mandato eiꝰ pꝛeci pitata eſt de feneſtra. ⁊a beſtijs comeſta in pte vt ha bet iiij/ Regũ.ix. Heſter reginsa cũ ſe pꝛeſentauit aſ⸗ ſuero oꝛnata. ⁊ coloꝛe roſeo.comitata domicellis. ſu⸗ bito aſſuerꝰ videns eã verſus eſt in furoꝛem in facie. Sed ex timoꝛe pallida focta.ſubito in clementiã ver ſus eſt furoꝛ etꝰ. De ipſo etiaʒ oꝛnatu vano habes.j. in titulo de gula.e. dechoꝛeis. „VII. Mueritur vtru oenaz. tus mulierũ ſᷣm moꝛem patrie qui videtpanus ⁊ ſu perfluus quo ad veſtes inciſas. perfoꝛatas. lingula⸗ tas.polimitas.i.richama tas.caudatas. deauratas. quo etiam ad mitras.ſeu baltheos capitis.capillatu ras varias.bombicẽ circa doꝛſum. margaritas.ʒo⸗ nas aureas. planulas altas. fucos. ⁊ huluſmodi ſit peccatũ moꝛtale.Et arguẽdo ad parteʒ affirmatiuã videt᷑ ꝙ q;tum ad queſitum ſit moꝛtale in quolibet pᷣ dictoꝝ.ſcʒ oꝛnatus mulierum. Pꝛimo ſic. Dñs de us in ſcnpturis ſanctis nõ cõminat᷑ damnationem eternam vel grauẽ punitioneʒ niſi pꝛopter moꝛtalia. Ratio huius eſt.qꝛ iuſtus eſt dũs. ⁊ iuſticiaʒ dilexit Exigit autẽ iuſticia vt ᷣm menſuram delicti ſit⁊ pla garum modus. vt dici᷑ Deut᷑. Sed dũs cõminat᷑ grauem punitionẽ mulieribo facientibus buiuſmo⸗ di vanitates per Eſa. dicentem.iij. c. ſic. Auferet do minus oꝛnamentum calciamentoꝝ ⁊ lunulas ⁊ toꝛ⸗ ques. ⁊ monilia ⁊ armillas. ⁊ mitras ⁊c. ⁊ infra. Et ent pꝛo ſuaui odoꝛe fetoꝛ.⁊ pꝛo ʒona funiculꝰ.2 pꝛo cnſpanti crine caluiciũ.⁊ pꝛo faſcia pectoꝛali cllicium pulcerrimi quoq; viri tui gladio cadent.ergo ⁊c. Se cundo ſic.Quod eſt ↄtra doctrinã apoſtolicam vide tur eſſe moꝛtale.per illud Lu.x.dictũ noſtri ſaluato/⸗ ris. Qui vos audit me audit. ⁊ qii vos ſpernit me ſpernis ar. etiam ad hoc.xi.q.iij.qui omnipotentem Unde ⁊ ↄtra eꝗ doctrinam nõ valet per quẽqᷓ; diſpẽ ſani.vt dicitur.xxv.q.i.ſunt quidam. Sed talis oꝛ⸗ natus eſt cõtra doctrinã apoſtolicam. Dicit enĩ bea⸗ tus petrꝰ in pma canonica.c.iij. Mulierũ non ſit ex trinſecꝰ capillatura.aut circũdatio auri 2 argẽti. aut indumenti veſtimentoꝝq; culeꝰ. Et paulus apoſto⸗ lus.i.ad Thimo.ij. de mulieribꝰ. Oꝛnantes ſe nõ in toꝛtis crninibo aut auro. aut margaritis. aut pꝛecioſa veſte ⁊c.ſᷣm hiero. Ue impoꝛtat dãnationem eternã cui impꝛecatur vel pꝛenunciat᷑ ſed Math.xviij. di⸗ cit dñs ieſus. Ve illi per quẽ ſcãdalum venit. Scan dala autem.i.ruine ſpirituales multotiẽs euenire ex focto huiuſmodi oꝛnatꝰ mulierum plunbꝰ infirmis mentibus ſatis credibile eſt. Ad idẽ faat quod dicit de ſniur.⁊ dam. da. c. ſi culpa. Qui occaſiõez damni dat. damnũ quoq; dediſſe videt᷑ergo ꝛc. In con trarium ⁊ ad partem negatiuã arguendo.ſ.ꝙ huiuſ⸗ modi oꝛnatus nõ ſit moꝛtale. pꝛobat᷑ ſic. Quod ſan/ ctoꝝ patrum documento vel decreto ſancitũ non eſt ſuperſtitioſa adinuentiõe pꝛeſumeudũ non eſt. vt di „ citur in canomca. ij. q.iiij. c. conſuluiſti. Hoc Eenim contra illud Pꝛouerb.iij. Ne innitans pꝛudẽtie tue Xexponit hiero. ⁊ habetur de con.ca.neinnitaris. Sed nullus ſanctoꝝ patrum ſiue ſummoꝝ pontifi — cum ſiue doctoꝛum determinat huiuſmodi oꝛnatuʒ ſimpliciter eẽ peccatum moꝛtale. necſanctus tho.ſe. ſe.q.clxix.arti.ij.vbi queſtionẽ ſpecialem mouer cir⸗ ca huiuſmodi.dicit hoc eſſe moꝛtale niſi in qbuſdaʒ caſibus.ergo in alijs caſibus nõ erit moꝛtale.perar gu·a contrarijs.di.xxv. qualis.⁊ ipſius doctrina eſt ab eccleſia appꝛobata ſpecialiter per Johannem. xxij Similiter ⁊ irrefragabilis doctoꝛ alexander deales hoc nõ aſſerit nuſi in certis caſibo.ergo in alijs nõ erit moꝛtale. Ueniendo bꝛeuiter ad deciſionem queſtio⸗ nis ſaluo ſemper iudicio cuiuſcũq; melius ſentiẽtis ⁊ determinatione eccleſie videt᷑ ſic dicenduʒ. In oꝛna tu huiuſmodi duo ſunt diligenter examinanda. Pꝛi mũ eſt intentio oꝛnantis. Secundum eſt ipſe oꝛnatꝰ in ſe. Etqᷓ;tum ad pꝛimũ.Cũ mulxtiplex poſſit eſ⸗ ſe intentio circa huiuſmodi.ſic ᷣm varietateʒ intẽtio⸗ nis erit ibi aliquando moꝛtale. aliquãdo veniale, ali quando nullum peccatũ.jNaʒ ſi mulier ſe oꝛnet hac intentione vt trahat homines ad ſui cõcu piſcentiam certum eſt ibi peccatũ moꝛtale elſe. qꝛ agit cõtra cha ritatem pꝛoximi tendens ad moꝛtem anime eiꝰ etiaʒ ſi non ſequat᷑ ruina alicuiꝰ per concupiſcentiã eius. ar. de pe. di.i.ſi cui.Et in pluribo alijs capitulis in 4 bus expꝛeſſe habet᷑ ꝙ ſola cogitatio deliberatꝰ ẽ moꝛ fale. Etibleſt ꝓpꝛie per ſe ſcandalum actiuũ ⁊ moꝛta⸗ le ſm doctrinam. beati tho. ſe.ſe. q. xliij. art. ij. 2. iiij. ad hoc facit illud Pꝛouerb. vij. Ecce mulier in habi⸗ tu meretricio pᷣparata ad capiẽdos amimas. Si vo non hoc intendat.ſed iſtud aliud.ſ.iactantiam ⁊ bu⸗ manam laudem ſibi conſtituit finem ſuũ vltimũ ma gis diligens ipſam gloꝛam qᷓ; ſalutẽ anime ſue. vel gloꝛiam etemam. panta facere contna dei ⁊ eccleſie P cepca vt conſequi poſſit illam gloꝛiã,cũc eſt eis pecca tuʒ ĩanis gloꝛie moꝛtale ᷣm beatũ tho. ſe. ſe.q.cxxxij. Moꝛalia enim ex fine tubunt ſpeciẽm ppᷣm in li. ethi. Si autẽ intendat quandam complacentiã illiꝰ vanitatis oꝛnatus ad quẽ ita oꝛdinate afficitur ꝙ ibi conſtituit finem. adeo ꝙ etiã ſi crederet certitudinali ter pꝛoximũ ex illo oꝛnatu ad ruinã trahi nõ curaret. vt conſequatur cõplacentiam illã. Sic etiã erit moꝛ tale. Et ſic intelligit petrꝰ de thar. illud dictum g. lat di . xxv.S.criminis. Nullũ eſt adeo veniale quin cruminale dum placet.cõplacentia videlʒ fruitionis. Et multomagis ſi in dei contemptu z hoc ageret. In quo caſu loquitur cypꝛianꝰin auctoꝛitate ſuperiꝰ in/⸗ ducta in pcedentibus. Uel cũ intedit trabere ad con cupiſcentiam ſui exrra matrimonium intelligitur di⸗ cta qauctoꝛitas cypꝛiani. Si vero intendat aliquam inanem gioꝛiam vel iactantiam vel complacentiam in huiuſmodi oꝛnatu leuem. ſcʒ citra ſalutem anime infra dilectionem dei ⁊ pꝛoximi. erit veniale m bea⸗ tum thomam ſe. ſe.q.clxix.⁊.q.cxxxij. Demũ ſi inten dit pꝛeciſe placere viro ne huiuſmodi obmittẽdo red datur ei odioſa. ⁊ ſic inclinetur ad aliarum concupi⸗ ſcentiam.vel q: imperatur ſibi hoc a viro peccatum ſiquidem nullum erit. Ad hoc facit quod ait apoſto lus.i.ad Thimo.ij. Mulieres in habitu oꝛnato cũ ſobꝛietate ⁊ verecundia. Similiter ſi intendat ex hoc yitare obpꝛobꝛium hominũ.ne.ſ.omiſſo oꝛnamento ſᷣm modũ patne.deſpiciat᷑a ceterisaut vt coniugio be a, nehig AI MTNH mng eent natcky ſti Dan d con⸗ dltt oräc ie Wõl S h, m65 n meien ſuuti tun inil, nüc urgd zordnui ſa nücen onne, leanm tduns⸗ ign ſo ie rtin glaconn uen n tradat᷑ nullum videt᷑ vel leue peccatũ. cato fleri poſſet m. b. tbo. Ad idem.ſiq pdicta de ſe MQuantum ad ipſum.. VII ſuꝑfſtuitas oꝛnatũ in ſe duo pñt ibi vitia inueniri.ſ. ſuj exp̃ſſe q pertinet ad pdigalitatẽ. ⁊ incentiuũ ſeu exci tatiuũ libidinis ad qð illud inducit.Et q;tũ ad ſuꝑ fuitatẽ cũ nõ oĩs pꝛodigalitas ſit moꝛtale. ſed aliqũ frequentiꝰ veniale. ? lo iſto reſpectu nõ poterit illð iudicani moꝛtale niſi fuerit valde euidens⁊ enoꝛmia exceſſus. In q̊ͥ ↄſiderandũ ẽqꝛ quod vni ẽ magnus „ exceſſus vt vxoꝛi comitatiui vel pauꝑis artificis ve⸗ ſtis velurata. auro texta.aut gẽmata. alteni paruꝰ vel nullus vr vxoꝛi pncipis vel militis. Ad qð facitop time qð dicit augꝰ. inli.de doctrina xpᷣiana. videlic, Quid loco ⁊ tꝑi ⁊ ꝑlonis conueniat.diligent᷑ attẽdẽ/ dum ẽ ne temere ſtag oĩbus nõ vſus rexꝝ led libido in culpa ẽ. Et habetur di. xli:qͥſquis.Et q;uis augꝰ. videat᷑ ibi loqͥ pꝛinci⸗ paliter de cibis.tñ gratian? in fi.illi⸗ di . F. vl. extẽdit illud etiã ad indumẽta vt.ſ. debeat in hmõi attendi mos patrie. Qui vſus prie ⁊ ſi ſit ĩimoderatꝰ et vanꝰ Vñ ⁊ abuſus creature.nõ tñ oĩs abuſus creature eſt moꝛtale. lã comedẽdo nimis ardent᷑ eſt ibi abuſus cibi.⁊tñ raro moꝛtale. Siqͥs aũt vellet dicere non ꝓ pꝛie eſſe abuſum creature niſi in traſgreſſiõe pꝛecepti. tũc nec in ipſo exceſſu oꝛnamẽti ⁊ pdigalitate enit ſꝑ abuſus creature ſed qñ eẽt moꝛtale. Quantũ autẽ ſit ille exceſſus qͥ ad ſuꝑfluitatẽ ſeu ꝓdigalitatẽ oꝛnatus qð facit moꝛtale.fateoꝛ me neſcire dare regulã gene⸗ ralẽ nec de facili poſſe darinec reꝑio aliquẽ dediſſe. vñ pꝛudentie ⁊ atbitrio boni viri relinquenduʒ ẽ. Inqtũ do ipſe oꝛnatꝰ mulieris ẽ puocatiuꝰ ad laſci niã. videt᷑ ii diſtinguendũ de occaſione data ſuffici enter vel accepta. Si enĩ mulier oꝛnet ſe m decẽtioʒ ſui ſtatꝰ ⁊ moꝛẽ patrie. ⁊ nõ ſit ibi tumultꝰ exceſſus.⁊ ex ̊ aſpicientes rapianfad cõcupiſcentiã eiꝰ.erit ibꝛ occaſio potiꝰ accepta qᷓ data. Uñ non mulieni ſed ei ſoli qͥ ruit ex aſpectu eiꝰ umputabit᷑ ad peccatũ ſalteʒ moꝛtale.arg.ad S. xxiij.q.v.ð occidedis. Poterit au tẽ eẽ tãtꝰ exceſſꝰ ꝙ erit ibi occaſio etiã data ex pie mu lierꝭ ſe oꝛnãtꝭ.q̃lis autẽ ſit iſte exceſſꝰvt moꝛtale vale at iudicari ad arbitriũ bõi viri viðꝛ dimittẽdũ. GBo ni viri dico ñ ſolũ ĩ ↄſcia ſʒ ĩ ſufficiẽti pitia circa hꝰi. Sed et his q notat alexan.de ales in ſuo.ij.nõ defa cili dʒ de hmõi mulieres de moꝛtali cõdẽnari. Dicit enĩ ꝙ le viris ⁊ mulienibꝰ ſe oꝛnare ſm conſuetudinẽ ciuitatis ⁊ ſtarũ ⁊ conditionẽ perſone ſe oꝛnãns. Ita tñ ꝙ nõ ſit ibi libido in volũtate.qð pertinet ad intẽ tionẽ de q dictũ eſt. õ. qñ eſt ibi moꝛtale vel veniale. Nec ſit ibi ſcandalũ exterioꝛi oꝑe.qð pertinere videt ad nimiũñ exceſſũ.Mec tñ aſſerit in contrariũ faciedo elſſe moꝛtalc.qꝛ nõ ſꝑ. Sed ⁊ fucis vti qð pꝛe ceteris vanitatibo videt magis pulcritudinẽ oſtentare.⁊ per ↄñs magis ad laſciuiã incitare. Geatus tho.ſe. ſe. q⸗ clxix. põit nõ eſſe moꝛtale de ſe.ſed moꝛtale vel venia le ſᷣm intentionẽ vtetis.⁊ conditionẽ ꝑſone vt ſi nõ ſit in ſtatu nubẽdi pᷣcipue religioſa in quibus foꝛte eſſet moꝛtale.qͥnĩmo ⁊ turpitudinẽ nõ naturalẽ. ſed ex ali qua ſuꝑuenienti egritudine accidentẽ per hoc occul⸗ tare bis que nupte ſunt vel in ſtatu nubendli ſise pecx tia rehendamꝰ. In his enim SGsäs nõ ſint moꝛtalia poſſent adduci rõnes ſequẽtes.O⸗ peccatũ moꝛtale eſt cõtra legẽ diuinã vel humanam qð patʒ ꝑ diffinitionẽ ugu Kercarl eſt dictũ velfa ctum velconcipitũ cõtra legẽ dei.in lege dei includit᷑ ⁊ humana.ſed hmõi oꝛnat nõ eſt contma lege dei. vt patet diſcurrendo ꝑ mandata decalogi aut ꝑ mada ta euangelica. Nec cõtra legẽ canonicã.humanã vel ciuilẽ Et ſi dicat᷑ ꝙ in antiqua cõpilatione decretaliũ ꝓhibeat᷑ indiſtĩcte poꝛtarura veſtiũ inſciſarũ vł frap patarũ. Satis ẽ ꝙ in noua cõpilatiõe nõ habetur ne mebꝛanas occupet fruſta. õ aũt antiqᷓ ſed noua cõ pilario in vſu br ⁊ ligat. ̊ ⁊c. Pꝛeterea ꝙ innitit᷑ mo⸗/ ri patrie ſeu fit ᷣm vſum ciuitatis.nõ eſt ↄ ius natu rale diuinũ.⁊ ſi turpitudinẽ aliquam videat᷑ hre.vt mulierẽ incedere nõ velato capite ſed in capillis etiã ſi ille mos ſit S ius poſitiuũ.dũmõ tñ nõ repꝛobet᷑a iure licitꝰ eſt vel ſaltẽ nõ criminale.Turpis eſt enim ꝑs vniuſo ſuo nõ ↄgruẽs.vt ðꝛ di.viij.q̃ contra mo res. Augꝰ. etiã refent documentũ ſibi datũ a ſanctiſſi mo amb ad quãcũq; eccłiam deueneris moꝛẽ lllius ſerua ſi nõ vis cuiq; eſſe ſcandalũ. nec quẽq; tibi.di. xij lla. Sed oꝛnat bmõi ẽ de moꝛe multaꝝ patria/ rũ ⁊ locoꝝ nec eſt ↄ ius diuinũ aut natu rale.niſi foꝛ⸗ te valde notabił exceſſus.nã paꝝ ꝓ nihilo reputatur arg. de cõſe. di. ij. reuera. Er ᷣm phᷣm paruꝰ receſſus a medio nõ coæũpit bonũ vᷣtutis.⁊ ſic nõ erit Zius. ſed pꝛet᷑: lec etiã repꝛobat᷑ a iure mos iſte.qͥnimo ex ꝙclericis phibe᷑ oꝛnatꝰmundiał arguendo a ʒꝛio ſenlu. layc cõceſſus videt᷑. ðꝛ enim.xxi.qiiij. Dis ia ctantia oꝛnatura coꝛpoꝛalł aliena ẽa ſacrato oꝛdine. Et in.c.ſe.p to.Et in cle.c.qm̃.de vi.⁊ ho.cle. ꝙ cle ricis ꝓhibet᷑ poꝛtae veſtes nimis lõgas inciſas.lin⸗ gulatas ⁊ hmõi.de laycis nihil ðꝛ. Pꝛeteres. facta lanctoꝝ ſunt imitãda q nõ ſunt puilegiata.lã dep uilegiatis erat regula in ↄꝛiũ q̃ a lure.li.vi.de re. iu. c.puilegiũ. Sic enĩ ab exeplis ſctoõꝝ argnit aug. xxiij q.iij. ea vindicta.q̃q.vi.vides. Sed multi ſcl ⁊ ſctẽ vſi lunt talibo. Nlã de ioſeph ſctiſſimo legit᷑ ꝙ prĩ eiui fecit ei tunicã polimitã.i.nchamatã.Geñ.xxvij. He ſter q̊ʒ ſanctiſſima cũ ingrederet᷑ ad regẽ aſſuerũ do⸗ micellas ſecũ habuit quaꝝ vna veſtimẽta in terram defluẽtia ⁊ ſic caudata retinebat. iudith caſtiſſima ⁊ vidua induit ſe ornamẽtis ſuis ⁊ ipoſuit ſibi mitram ⁊ alia hmõi.ſancta cecilia deauratas veſtes defere⸗ bat, ⁊ plures alie. lec obſtat ſi dicat᷑ ꝙ hᷣ fecerũt pꝛo loco ⁊ tꝑe ꝓprer excellentẽ fructũ inde ſequendum.qꝛ qð eſt in ſe liatũ non fit illicitũ pꝛopt᷑ piã intentionẽ ſeu bonũ inde ſecutũ. Indecẽs eſt eni crimẽ ſuũ alie nis cõmodis ĩpendere.inqͥt leo papa.dixluij.ſic.Et ad ſalutem ſempiternã nullus ducendꝰ ẽ opirulante mendacio.ait aug.xxij.q.ij.c pꝛimũ. Ex bis gᷣ vi det᷑ ꝙcum pꝛefate in pdictis non peccauenint e poſ⸗ ſint mulieres eas in h imitari vel ſaltem in eis Bnõ ſit moꝛtale. Ex pꝛedictis igit᷑ videtur dicendũ ꝙ, vbi in huiuſmodi oꝛnatibꝰ ↄfeſſoꝛ inueniat clare ⁊ indu⸗ bitanter moꝛtale.taleʒ nõ abſoluat niſi pꝛoponat ab ſtinere a tali crimine vt ſic intemni ſequatur arburiuʒ iudicis.xi:q.iij.tũc vera.⁊ de pe. di. v. c. lalſas. Qñ 1 bmõoi reꝑit eẽ veniale nõ deneget abſolutionẽ, etam Citulns III. ſi nollet dimittere ſed in ſllo perſeuerare. 9: venialia nõ ſunt denccte ↄfeſſiõis.ſᷣm.b.tho.in.iiij.ſent᷑. Si vᷣo nõ põt clare ꝑcipere vtꝝ ſit moꝛtale vł veniale ſeu ex intentiõe ip ſiꝰ quã neſcit intelligere vel illa exbme re ſeu er qlitate ⁊ qntitate ipſiꝰ oꝛnatꝰ. õ videt tũc Heipicanda ſnia. vt dicit guit.ſpecu.in qdã ſimili.vt deneget ꝓpter H abſolutionẽ. vel illi factat ↄſcĩiam de moꝛtali. qꝛ ſaciendo poſtea Sillud.etiã ſi illud in ſenõ eſſet moꝛtale ei erit moꝛtaie.qꝛ oẽ qd eſt ⸗ 2ſciẽ⸗ ptioꝛa ſint iura ad ſoluendũ qᷓ; ligandũ.dt.l.ponde⸗ ret.Et meliꝰ ſit dño reddere roem denimia miſcðᷣia qᷓ; de nimia ſeueritate.vt dicit cryſoꝰ.xxvi.q.vij.alli⸗ gãt. potius videt᷑abſoluendũ ⁊ dĩno examini dimit rendũ. Fateoꝛ tñ ꝙ ⁊ pdicatoꝛes in p̃dicãdo. ⁊ ↄfeſſo res in audiẽtia cofeſſionũ debẽt talia deteſtari.⁊ repᷣ bendere ⁊ ꝑſuadere ad dinuttendũ cũ ſintnimia 2 ex ceſſiua. vl cõiter accidit nõ tñ ita indiſtincte aſſerere eſſe moꝛtalia. Et ad h optime ſacit qð dicit augꝰ.in epla ad pꝛeſidiũ. Et allegat.b.tho.ſe.ſe.in nr̃a qone Nolo vt de oꝛnamẽtis auri vel veſtis ꝓpꝛiã habeas ꝓhibendo ſnĩam niſi in eos qͥ ↄiugatinõ ſunt. neq; cõiugij capaces qͥ cogitare debẽt quo placeãt deo. Il li autem cogitãt que mũdi ſunt qũo placeãt vel viri vxonibo vel vxoꝛes viris ⁊c. Inducẽdi eſſent rectoꝛes ciuitatũ ethoꝛtationibo vt ꝑ ſtatuta penalia pecunia rũ auſenẽt talia pᷣcipue ſuꝑfluitates veſtiũ auri. argẽ ti.⁊ gẽmarũ ⁊ hmõi.· Ad argumenta aũt facta ꝓ ꝑte affirmatius reſpondet ad pmũ.ſ.auẽtẽ eſa.ꝙ in⸗ relligik in caſu in q eſt ibi moꝛtale vel nimiꝰexcelſt Vn /ꝓppter abuſum taliũ rex dñs ꝑmittit illa aufene ⁊ dare ia in punitionẽ cnimis qð põt etiã eſſe in ve nialibo. Ad ſcm.ſ.de doctrina aploꝝ.ad hᷣ reſpon det᷑ ꝙ nõ oẽ qð eſt ↄ doctrinaʒ aploꝝ eſt moꝛtale aut indiſpẽſabile.ſed ſolũ q;tũ ad ea q̃ pertinẽt ad fidem vel bonos moꝛes ncẽ̃rios ad ſalutẽ. Nã ſicut in lege antiqᷓ cca moꝛalia ⁊ euãgelica ⁊ canonica lege. que dã ponunt᷑ pceptoꝛie.quoꝝ trãſgreſſio eſt moꝛtale, qᷓ daã mãdatoꝛie inducẽtia trã ſgreſſoꝛẽ ad veniale.q̃dã oſultoꝛie ad nullũ omittentẽ talia ligãtis peccatũ. ſʒ ad maiꝰ ꝓmouentia bonũ. Itn ⁊ in doctrina aplica. qñ aũt intelligat᷑ in talibo ſcpturis eſſe p̃ceptũ ⁊ man datũ ex mõ loquẽdi.⁊ de veritate ſermonis ipſarum ſcripturaꝝ nõ põt clare regula hĩi:ſed ſᷣm mam ſub⸗ iectã ⁊ declaratiões ſcõꝝ.de hmõi dictũ ẽ.5.in.c. de ſnobediẽtia. Talis aũt oꝛnatꝰ ab aplis nõ phiber p ceptoꝛie nili in eo caſu cũ fieret ad laſciuiã vel moꝛta lẽ iactantia.vt dicit.b.tho.ſed mãdatoꝛie vel exhoꝛta toꝛie.qð ptʒ ex eu identi rõne.qꝛ ſi pceptoꝛie diceretꝛ Vvlr ſeqret᷑ pᷣ incõuenies.ꝙ qͥcũq; poꝛtaret veſtẽ auro intexrã aut argẽto.etiã ſi feins moꝛtalr peccaret.qð eſt abſurdũ dicere. Ad illud etiã qð dicitᷣa qbuſ⸗ dã in antiqͥ voluĩe decret. ꝙ ꝓphibebant aliq ex hmõi ſub pena pᷣuationis ſacroꝝ nõ põt inde argui ꝙ ulð de ſe ſit moꝛtale.qꝛ ſubtractio ſacroꝝ nõ ſit niſiꝓ moꝛ tali.ſed ꝙ tũc qñ ecchia h̊ phibuit ſi tñ Hᷣ fecitqð mi⸗ hi ẽ ignotũ erat moꝛtale in traſgredientibo illð.oꝛdi⸗ nationes enĩ ecclie vel pᷣlatoꝝ cũ ſiũt ſub pena excõi⸗ canõis poſtq; fuerint pmulgate ⁊ acceptate moꝛibꝰ vtentiũ vtiq; ligat trãſgreſſoꝛes ad moꝛtale. 1 5 non qꝛ ſlla ſint mala. ſed qꝛ ꝓhibita ⁊ pceptoꝛia ꝑ talẽ mo dũ ſtatuẽdi.qð argui põt ex illa rõne.s.inducta. S cũ leges canonice ⁊ ciuiles aliqñ nõ ꝓmulgẽt. aliqñ ꝓmulgate moꝛibo vtentiũ nõ recipiant᷑ aliqñ recepre t Rlas leges vel etis per ꝛiã oſuetudinẽ abꝛogent᷑ yt di. iij. c. deniq; cũ caplis ſe.iõ nõ ꝑmanẽtibo ipia in roboꝛe ſuo nõ ligat᷑ ͥs pctõ.⁊ ꝑ ↄñs nõ peccat vñ puani nõ poſſet iuſte ſacris. INec argui põt vt dictũ ⸗ ibi eſſe moꝛtale.qꝛ cõminatio ẽ pene excõicatiõis.ſed tũc argui põt cũ lex ligabat nõ abꝛogata. Sic in ppo ſito ex hꝙ nõ hr illud.c. in noua cõpilatione pʒ ꝓec⸗ cleſia noluit ligare fideles.⁊ bñ.qꝛ p̃lati nõ debent la queũ inijcere aiabo im doctnnã apliqdð fit ipſa pci⸗ piẽdo ad quoꝝ ↄꝛia fideles ſunt cliuesag qð facit c. de taicuia. Tyi q.i.de facientibo autẽ hmõi oꝛna⸗ menta artificibo qd dicendũ ſit. hes. ð. til. c. xxiij. de turpi lucro. Agd tertiũ ⁊ vltimũ de occaſioe ruine q̃ inde ſequit᷑ i m̃ſum ẽ. qꝛ nõ in oĩ occaſiõe daͤte q⸗ modocũq; ſeu ſcãdalo ẽ petm̃ moꝛtale in data ſzʒ qñ boc intẽdit. vel dictũ vel factũ in ſe ẽ tale qð ẽ ſuffici⸗ ent inductiuũ ad ruinã. Ia qͥs diceret ex ᷣbo ocio⸗ ſo vel leui dicto ab aliq ſi aliqͥs ruit in moꝛtale ꝓpter bocipᷣm dicentẽ peccare moꝛtalit. cũ neq; ipie intẽ dat nec cdat. als caueret. Erit ; tũc occaſio potius accepta qᷓ; data. Sic in ꝓpoſito ð oꝛnatu qͥ vtiq; rã inoꝛqinatꝰ eſſe põt ꝙ erit occaſio efficacit᷑ data. vñ et C Dpn-Rebefes ertinacia. ((moꝛtale. Ertinacia filia eſt va⸗ ne gloꝛie q̃ opponit᷑ virtuti ꝑſeuerãtie ſm exceſſum. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe ðᷣt.betho. ſe.ſe.q.cxxxviij. ar.i.ꝙ laus pſeuerãtie in ᷣ ↄſiſtit ꝙ aliqͥs nõ recedat a bono ppter diutumã tolerãtiã dil ficiliũ ⁊ laboꝛioſioꝝ. cui opponit᷑ p defectũ mollicies ⁊ exceſſum pꝑtinacia.ꝑtinocia in h cõſiſtir ꝙ nimis ꝓpꝛie ſnĩe inberet. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe dicit.b. tho. ſe. ſe. q. cxxxviij.ar.ij.ꝙ ꝑtinax ðꝛ ſᷣm yſið.in li. ethi. q eſt ĩpudent᷑ tenẽs qſi ad oĩa tenax.Et bidem ðᷣꝛ tinax.eo ꝙ in ꝓpoſito ſuo ad victoꝛiã pſeuerat.anti eni dicebat viciã quã nos victoꝛiã apellamꝰ. Et hos pbᷣs in.vij.ethiyponomines vocat.i.foꝛtis ſnĩe. qꝛ ſcʒ pſeuerat in ꝓpꝛia ſnĩs plꝰqᷓ; opoꝛtet. ſicut econta mollis minꝰqᷓ; opoꝛtet.perſeuerãs aũt ſicut opoꝛtet. vñ in medio eyiſtit. Jõ vt aliqs nimis pſiſtit ĩ ſua ꝓ⸗ pꝛia ſnia.qꝛ p h̊ vult ſuã excellentiaʒ manifeſtare qſi plalijs intelligat. ⁊ iõ dicita greg.oꝛini ex vana glia Quãuis aũt ꝑtinax excedat in b̊ pſiſtit nimis in ali hñte difficultatẽ. hʒ tñ aliquã delectationẽ in fine ſi⸗ cut ⁊ foꝛtꝭ ⁊ pſeueras. Uñ ðt phs in.iiij ethi gau⸗ dẽt ꝑtineces ſi ſunt vincentes ⁊ niſtant᷑ ſi nĩe eoꝝ in firme appareãt. Sed qꝛ iſta delectatio ẽ vitioſa ex eo ꝙ eã nimis appetit.⁊ triſticiam ei ↄꝛiaʒ fugit. iõ aliq; mõ aſſilat᷑ ꝑtinax incõtinẽti ſeu molli. In lib. catholi con hr ꝙ ꝑtinox dici: durꝰ. ĩpudẽs.imeuocabilis.in⸗ docilis. obſtinatꝰ. Durꝰ qꝛ nõ cedit ſnĩe altenꝰ. ſicut mãli᷑ duꝝ ðꝛ qʒᷣ nõ cedit ſʒ reſiſtit tactui Impudẽs qꝛ nõ emubeſcit Zire etiã veritati vel ſa piẽti. Irreuoca bił.qꝛ nõ põt reuocari a ſua ſnĩs ſeu opione. Indocił qꝛ edoceri nõ põt.Obſtinatꝰ.qꝛ etiã in futurũ intẽgit Emanere in ſua ſnĩs. Sð is np Po Mhnt lie Ge S d KGN der; uf A vpoevs nnght nonde. n — 7 N N a ls nw Spen v. — De pertinacibus põt er. ... poni illud p. lvij. Furoꝛ illis m ſiłiudinẽ ſerpentis ſicut aſpidis ſurde obturũtis aures ſuas q̃ nõ exau⸗ diet vocẽ incantãtiũ ⁊ venefici incãtãtis ſapient᷑..o quit᷑ ppha de pctõnbo qᷣ vt in vᷣu pcedenti dicit. alie nati ſunt a vulua.i.ſepꝑati a charitate q eſt qſi vulua id eſt poꝛta ecchie ꝑ quã concipit ↄuᷣſos.per charitatẽ eniĩ incoꝛpant᷑ ecchie.Errauerũt ab vtero recedẽtes a venitate doctrie. ꝑ quã nutriebant᷑ in vtero exñtes.i: in cõgregatiõe ecche. Locuti ſunt falſa male viuẽdo vel male docẽdo.Illis ſiue iudeis ſiue hereticis ſi⸗ ue malis xpᷣicol s furoꝛẽ pᷣm ſiłirudinem ferpẽtis.Fu roꝛ ẽ ad ĩpugnandũ veritatẽ ⁊ reſiſtẽdũ nunciantibꝰ eã.Sicut ſaulus ibat furijs inuectꝰ.⁊ dirũ toto coꝛ⸗ poꝛe virꝰ efflabat. Act᷑.ix. Eſt g̊ illis furoꝛ ad ſilitu⸗ dinẽ᷑ ſerpentis qͥ ſ geſtat ſecũ venenũ moꝛtiferũ. vñ dicit glo. ibi. Ira mreuocabilis.Ecce ꝑtinacia. Naʒ ꝓtinax dicit᷑ irreuocabilł.ſic ſerpẽs antiquꝰ qͥ nõ ſolũ veneno inobediẽtie ſed ⁊ ꝑtinacie infecit pᷣmos parẽ tes vt ꝑſiſterẽt in erroꝛe ſuo excuſantes ſe. Pertinax durꝰ ⁊ obſtinatiſſimꝰ ẽ in molo.vñ iob.xli.oꝛ eius indurabit᷑ qſi lapis. Et iacob priarcha ꝓphetiſans ð ꝑtinacia ſcribaꝝ ⁊ phariſeoꝝ quã oſtenderũt in non recipiẽdo doctrinã xpᷣi qͥ ſcribe ⁊ phariſei cõiter deſcẽ derũt de ſimeon ⁊ leui filijs ſuis qbus tũc loquebat᷑ gait. Maledictꝰ furoꝛ eoꝝ qꝛ ꝑtinax in dicendo xpᷣo ⁊ indignatio eoꝝ.qꝛ dura. Geñ.penul.c.int᷑ ſerpẽtes nullꝰ autẽ ꝑnicioſioꝛ aſpide.iux illð Deut᷑.xxxij. Ue nenũ aſpidũ inſanabile.huic aſpidi comꝑat᷑ ꝑrinax Uñ dicit.q̃ſi aſpidis ſurde ⁊c. Ubi tria de ꝑtinaci. Pumo qꝛ renuit influẽtiã dei inſpirãtis.ibi. Sicut Secundo qꝛ repellit ſapientiã viri (aſpidis ſurde. declarantis.ibi.que nõ exaudier ?cc. TCertio qꝛ ↄtenit ſapiam pᷣlati fulminãtis ibi. vt ve⸗ Ouatu ad pꝛamun.F. l. e ꝑtinar aſſiłat᷑ aſpidi furde.qꝛ nõ vult audire inſpira riones ðᷣ eis cedẽdo ⁊ aſſentiẽdo.Aſpis a natura nõ eſt ſurda.ſed aſtute agit vt ſit ſurda.qꝛ vt dicunt na turales.⁊ glo.ibi nõt qñ ꝑcipit ſe adiurandã vnã au re figit in terra.aliã obturat cauda.vñ nõ audiẽs ſic nõ educat᷑ de cauerna ſua.ſic ꝑtcinax ⁊ durꝰ ne audi⸗ at vocẽ dei q̃ ad coꝛ loquit᷑ ꝑ inſpirationẽ.aureʒ figit in terra ex vna ꝑte.videlʒ cogitatũ ſuũ ponit in terre na.in aliã mittit caudã.i.ex alia ꝑte ꝓmittit ſibi lon⸗ gitudinẽ vite ſeu pctã ſequẽtia addit pteritis intẽdẽs in eis ꝑſiſtere.⁊ ex ̊ nõ audit vocẽ dĩne inſpiratiois vr educat᷑ de cauema malicie. Sed vt ðꝛ in pꝛouer. Coꝛ durũ male habebitin nouiſſimo.⁊ Pꝛouerb.x/⸗ xviij.qͥ mentis eſt dure coꝛruet in malũ.ſicut accidit ad lram.pharaoni cui cuʒ plunes fuiſſet dũs locutꝰ pꝑ moyſen vt dimitteret populũ ſuũ libeꝝ.plunes ꝓ poſuit ⁊ ꝓmiſit.ſed detentꝰ amoꝛe terrenoꝝ.⁊ vana ſpe euadẽdi flagella. noluit audire dñm.ſed indura⸗ tũ eſt coꝛ pharaonis.vt ðꝛ Exo.vij.⁊ ꝑſiſtens in ſua ꝑtinacia ad ꝑſequendũ ppłm illũ.demũ in mari ru⸗ bꝛo ſubmerſus ẽ.ſtephanꝰ eciã pthomartir de ꝑtina cia arguens iudeos cũ quibꝰdiſputabat.Dura inqͥt ceruiceꝛ incireũciſis coꝛdibo ⁊ auribo.vos ſꝑ ſpiritui — ſctõ reſtitiſtis. Act᷑.vij. Et dñs ad moyſen. Cemo qiſte populꝰ dure ceruicis ſit. dimitte me vt traſca furoꝛ meꝰſuꝑ eos.⁊ deleã eos de terra.Exo.xxxij.vñn hiero. Si nõ conuůtamur. Si dun colli ſumꝰ.ſi vi q; in finẽ in mał ꝑſeueramꝰ.aſſidue peccantiũ nõ mi ſeret deꝰ. di. xciij.c.diaconi.Ecõtra dei ſeruꝰ dicitcũb ps. Audiã qͥd loquat᷑ in me deꝰ i. in mete occultig inſpirationibo acqͥeſcẽdo ⁊ executiõi mandãdo.Et H̊ eſt qð dicit deuota aĩa in canticis.aĩa mea liqfacta ẽ vt dilectꝰ locutꝰ eſt mihi.loquit᷑ ꝑ occultã inſpiratio nẽ oſtendẽdo ſuã bonitatẽ ⁊ ſuauitateʒ quã dʒ ſũme diligere. ⁊ mũdana vt vana ↄtẽnere.Et tũc aĩa liqſit qñ ſemota oĩ duncia totã ſe deo ꝑ viã facit.vt ſubin trent dĩna in affectu.⁊ cunat effectu feruent᷑ iĩlendo mãdata. „ . Muantũ ad ſecundũ .S. In. repellit ꝑtinax ſapiẽtiam hoiĩs ſibi declarãtis erroꝛe,z ſuũ.⁊ iõ aſſiłabat᷑ aſpidi ã non exaudit vocẽ incãata⸗ tiũ.qꝛ nõ exijt de cauerna ſua ꝓut intendit incatatoꝛ ſic ꝑtinax non vult de cauna ſui enoꝛis exire.ꝓut in tẽdit pᷣdicatoꝛ vel doctoꝛ qͥ eũ admonet de pctõ ſuo. Z illud agens Pꝛouerb.iij. Neinitaris pꝛudẽtie tue. Et ulud Ro.xij.idipſum inuicẽ ſentiẽtes non alta ſa piẽtes ſed humilibꝰcõſentientes. Ue inquit dñs per Ela.v.c.qͥ ſapientes eſtis in ocuł vris ⁊ coꝛã vobiſ⸗ metipſis pꝛudẽtes. Magna ſupbia ⁊ ꝑtinacia iſta ẽ vt velit qͥs plus ſibi credere q; oĩ bus alijs cũ nullus ſit adeo ſapiens qͥn aliqñ poſſit errare. lec dʒ qs B incõuenitẽs reputare vt pᷣdicatio vel doctrina vertatꝭ q̃ optima ẽ ſignificet᷑ hic ꝑ incantationẽ q̃ mala ẽ⁊ hibita.xxvi.q.v.c.i. Nã hoc vſitatũ eſt in ſenpturis ſacris. Sic grego.in li.moꝛalł.dicit.dauid qͥ malus fuit in ꝓditiõe ⁊ moꝛte vꝛie ſignifſicare dũm deum.⁊ vꝛiã bonũ ⁊ fidelẽ ſignare populũ pꝛauũ iudeoꝝꝑ⸗ tinacẽ.Nã deus ipᷣm populũ iudeoꝝ hoꝛtabaꝝ vt re uerteret᷑ ad domũ.ſ.eccłie in cõuiuio ſue doctrine.cũ tenẽs cibuʒ regiũ doctrine apłoꝝ ei mittes vt letaret cũ vxoꝛe ſua.i ſapĩa vera quã olim habuit populus vt vxoꝛẽ ſibi inherẽs. Sed ipᷣe ppʒłs iurauit.i.ſe firma uit ptinacia ductꝰ ſe H nõ facturũ.ſed ſecuturum ar⸗ cham q erat in papilionibo.ſinagogã qͥeſcentẽ in ceri monialibo legis ꝓpter qð dauid dauid dimiſit eum cũ lris continẽtibo moꝛtẽ eiꝰ.Permiſit enĩ dñs illum populũ in ſua ꝑtinacia ſequi legalia. ⁊ in lris qᷓs de/⸗ fert ſecũ in teſtioniũ Z ſe.ij. Reg xi: Tõ exauditigit᷑ pertinax incãtantiũ. qꝛ non acquieſeit ſentẽtie ſapiẽ/ tum. ⁊ hoc eſt valde penculoſum. Nã pertinacia eſt que perlicit rationeʒ bereſis circa ea que ſunt fidei.di cit enim petiꝰ de tharan.in.iiij. ꝙ ad hereſim requi⸗ runtur duo. Unũ quaſi materiale.ſ.erroꝛ in intelle⸗ ctu. Secundum quaſi foꝛmale.ſcʒ pertinacia in vo⸗ luntate. Unde augꝰ.in libꝛo contra manicheos ait: Qui in eccleſia xpᷣi moꝛbidum aliquid loꝛauũq; ſapi unt ſi coꝛrepti vt rectũ ſanũq; ſapiant.reſiſtãt contu maciter.ſuaq; peſtifera dogmata emẽdare nolũt ſeäd defenſare ꝑſiſtũt. heretici ſunt.xxiiij.q iij.qͥ in eccia. Seld ſi qͥs in aliqͥ emaret eſtimãs illa eſſe regulam ⁊ ſidem cccleſie paratꝰ emendare cũ ſciret nõ eẽt hereti us. Unde idẽ augꝰ. Si qui ſnĩam ſu q;uis ſlam atq; puerſam nulla pertinaci animoſitate defendũt. querũt aũt cauta ſollicitudine veritatẽ,coꝛrigi para⸗ ti cũ õ int᷑ hereticos reputandi. xxiiij.q/iij.dixit aplus. Uñ ⁊ abbas ioachim qͥ erra uit circa miſteriũ trinitatis aſſerẽs mgr̃m petrũ bere⸗ ticũ.ꝓ eo qð dixerat in.i.ſent᷑.di.i. pr ⁊ filiꝰ ⁊ ſpiri tuſſanctꝰ qdã ſũma res ẽ.dicẽs ipſe ioachim nõ eſſe in trinitate vnitatẽ verã ⁊ ꝓpꝛiã.ſed q̃ſi collectiuã ⁊ ſi militudinariã.ſicut multi hoĩes dicunt᷑ vnꝰ populꝰ tepꝛobat᷑ opinio ⁊ ſnia eiꝰ tanq; heretica.⁊ appꝛobat᷑ ſnia petripᷣdicti tãqᷓ; catholica. Ueꝝ qꝛ ipᷣe ioachim ſubmiſit oĩa ſepta ſua coꝛrectiõi ſedis aplłice. a ſſerẽs ſe tenere qð credit eccłia.⁊ ſic nõ fuit ꝑtinax ĩ ſua ſen⸗ tẽtia.excuſat᷑ a vitio hereſis.vt hr e de ſum.tri.⁊ fii ca.c.dãnamꝰ. Abbas ſerapion eximie vite ⁊ abſtinẽ tie erra bat in eſtimãdo deũ eſſe coꝛpoꝛeũ ⁊ hr̃e mem b:a manꝰ.ſ.⁊ pedes ⁊ oculos ſicut hoĩes.qꝛ ſcptura ſacra ̊ refert.nõ intelligẽs medullã.⁊ tñ no fuit here ticꝰ.qꝛ huic nõ ꝑtinaciter inherebat qð poſtea ꝓ he⸗ reſi fuit repꝛobatũ ab ecclia.xxiiij.qiij.c.penul.UVñ cũ ſibi fuiſſet erroꝛ ſuꝰ demõſtratꝰ a iohãne caſſiano eũ dimiſit. vt refert idẽ iohãnes in collationibo patꝝ Multũ ſancti viri vitiũ pertinacie a ſe excluſerunt. aug.in.i.li⸗de tri.Nõ pudebit me ſicubi erro diſce ⸗ re. Quiſqͥs hec legit vel audit vel panit᷑ cen eſt per⸗ gat mecũ vbi pant᷑ heſitat.q̃rat mecũ vbi erroꝛẽ ſuũ cogſcit. redeat ad me vbi mecum reuocet me.In⸗ grediamur ſił veitatis viã tendetes ad eũ de q̃ ſcri⸗ ptũ eſt. Querite faciẽ eiꝰ ſemꝑ.i.veritatem. Narrat grego.in li.dialo. de paſcaſio dyacono perito viro ? magne veneratõis in populo ꝓpter ſuã ꝓbitatẽ adeo vt dalmaticã eiꝰ moꝛtui iacẽtis in feretro cum fierẽt exeqͥe eiꝰ quidã demoniacꝰ cõtingẽs liberatꝰ eſt. hic ſuit repenꝰ in balneis pꝰ moꝛtẽſuam a ſctõ germano epᷣo capnano cũ illuc acceſſit cã infirmitatis.⁊ cũ mi raretur ⁊ quereret quid ibiageret quem nouerat eſſe moꝛtuum. Rñqdit ſe ibi deputatum.i.aĩam ſuã ſed in coꝛpe aereo aſſumpro opparenteʒ pter hᷣ qꝛ cum tpe ſuo ſieret ſciſma in ecclia duobo ſe gerentibo pꝛo papa.ſ.ſymacho ⁊ laurẽtio.demũ dimiſſo laurentio a ꝓplo ⁊ clero ſuſceptꝰ eſt ſymachꝰ. et habitꝰ ꝓ ſũmo pontifice vnico ⁊ vero. Ipſe tñ paſcaſiꝰ ꝑmanſit ali⸗ qtulũ pꝑtinat in ꝑte lauretij qſi ipſe laurentꝰ eſſe de beret ſummꝰ põtifex potiqᷓ ſ ymachꝰ. Legit᷑ etiaʒz in vitaſpatrũ.ꝙ qꝛ quidã prĩ magne abſtinẽtie pertinax fuit in ſua opĩione ad credẽdũ peccatũ molliciei nõ eſſe peccatũ.ᷣſicut necetiã cũ qͥs purgat nares vel au res a ſupfluitate qᷓs ꝓducit natura.apparẽs pꝰmoꝛ⸗ tẽ ſe ppter hãc ꝑtinaciã eẽ danatũ eternalit᷑ amico ſuo reuelauit. Debet igitur quilibet cauere ne ſit perti⸗ nax in ſuo ſenſu: Etcũ in aliq materia varie reperi⸗ unt᷑ opiniones.ſine pᷣudicio ſalutis añ derminatio⸗ nẽ eccłielʒ quãcũ q; eaꝝ tenere ita tñ alteri inherere qᷓ ſibi magis videt᷑ ronabilis vel cõioꝛ ꝙ paratꝰ ſit te⸗ nere Zꝛig ſi per eccliam illa dererminaret᷑ Nam qͥ ſic ptinacit᷑ inheret vni ꝙ etiã ſi aliud ecclłia determina ret illã nõ deſereret.ꝑtinacia in eo hmõi eẽt moꝛtale. ſicut xpᷣm babuiſſe aliqᷓ in cõi cũ diſcipuł.vel nõ ha⸗ buiſſe. vtrũliber credi potuit añ determinationẽ eccĩe SGed poſtq; fuit determinatũ ꝑ iohem.xxij xpᷣm ba⸗ buiſſe in cõi cũ diſcipuł aliqd pecunie ⁊ tenere pꝛina citer ↄꝛiũ eẽ hereticũ iudicat᷑. vñ qͥcũq; ſciẽs dermi/ nationẽ ecclie teneret Sꝛiũ hereticꝰ eẽt.ſicut ſũt frati⸗ celli de opĩone vulgarit᷑ dicti. Etnon ſolũ circa es qᷓ ſunt fidei ⁊ bonoꝝ moꝝ.ſed etiã circa agẽda non dz qͥs eſſe pertinax in ſenſu ſuo. Uñ de.b.berñ cui tpe ſuo nõ fuit ſilis in ſctitate.ſapĩa ⁊ fama namculo⸗ ⸗ rm legit᷑ ꝙ H̊ dixit ad extrema venies in documentü Spꝑ magis ſecutꝰ ſum iudiciũ alioꝝ qᷓ pꝛiü ſenſuʒ. Muantum ad tertiu.J.m. obaudit ꝑtinax ſniam fulminãtis excõicaiiõis. ¶ñ dicit psNõ audiet vocẽ venefici incãtantis ſapient᷑ venelic? hic ðꝛ q̃ſi venena faciẽs.ſed in medicinã ſiẽ de ſerpete tio venenoniſſimo fit medicina q̃ ꝛ tiria cha a tiro q̃ valet ↄ venenũ ⁊ alios moꝛbos. UVenefi cus g põt dici pᷣlatꝰ ecclie.qͥ de veneno excõicatiõis facit medicinã. Excõicatio enĩ ⁊ venenũ videt᷑⁊ me⸗ dicina. Uenenũ qdẽ q;tũ ad ſtatũ tpalẽ excõicati qͥ ponit᷑ eẽ numeꝝ ſideliũ ac ſi eẽt moꝛtuꝰ ⁊ etiã pᷣmiti⸗ uo tꝑe tał vexabat᷑ a dyabolo ꝑ excõicationẽ. UVnde apls.i.ad Coꝝ.v. dicit de coꝛintho qͥdã quẽ excõica ui.Hũc tradidi ſathane ĩ interitu camis.l.ad vexã⸗ dũ coꝛpꝰ.Inficit etiã alios excõicatꝰ ꝑticipãtes ſciẽt cũ eo in caſu nõ cõſeſſo veneno pcti ſaltem veniał ex⸗ cõicatiois minoꝛis.vel etiã peccati moꝛtalł qñ h̊ face rẽt in contẽpiũ. vł qñ ꝑtitiparẽt in dĩnis officijs ſᷣm tho.in.iiij.⁊ alios.Fittñ de h̊ veneno medicĩa tiria⸗ che ↄ venenũ pctĩ moꝛtał ad ipᷣm ꝓpellenduʒ. Ad HGᷣ enĩ oꝛdinata ẽ⁊ ꝓpt᷑ hᷣ fert᷑ õ alique vt qꝛ nõ vult au⸗ dire ſniam pᷣlati pcipientꝭ ſibi ſub pena excõicatiõis vt abſtineat ab aliqͥ criminali oꝑe ⁊ emendet. ꝑtinax manẽs excõicatꝰſit.⁊ euitet᷑ab oĩbꝰ ſidelibo ⁊ ſic ꝑ pe nã illiꝰ ↄfuſiõis reuertat᷑ ad pniam.⁊ ſpũs ſaluꝰ fiat vt dicit apłs.i.ad Cox.v.de excõicato.Etiõ xpᷣs di xit Math.xviij.de pctõꝛe nolente ſe emendare ꝑ fra ternã coꝛrectionẽ. Dic ecclie.i.pᷣlato ecclie.ſi eccł(iam nõ audierit.i.ſi plato eipᷣcipiẽti ſub pena excõicatõis vt deſiſtat a malo.non obedierit.ſed ꝑtinax fuerit.ſit tibi ſicut ethnicꝰ ⁊ publicanꝰ.i.nõ ꝑticipes cuʒ eo pꝰ excõicationẽ. UVñ excõicatio medicinalis ðꝛinõ moꝛ⸗ talis ab aug.iq̊.q.iic.multi Nec obſtat qð ðꝛ.i.q.iij nemo.videlʒ ꝙ anathema.i.excõicatio ẽ eterne moꝛ⸗ tis danatio. qꝛ H̊ eſt veꝝ cũ ipſa ↄtẽnit᷑: non ſeuat᷑. vt dicit glo.ibi. Reperit᷑ maxia ꝑtinacia ⁊ inobedien tia in illo cõtẽptu.q̃ faciũt hoĩem dignũ eterna dam natione etiã ſi ſnĩa excõicanõis iniuſte lata eſſet.con temnere ipſam ⁊ nõ ſeruare eſſet moꝛtale ſᷣm doc.niſi cõtineret intollerabilẽ eroꝛẽ. ſcʒ cum excõmunicare⸗ tur quis qꝛ nõ vult aliquod malum facere. vel poſt legittimam appellationem.Et ideo dicit gregoꝛius. Sententia paſtoꝛis ſiue iuſta ſiue iniuſta ſit ſtimẽda eſt. xi.q.iij. Sed notandũ quod dicit põ. Incantan tis ſapienter. pꝛo quo alia lutera habet medicamẽti medicati:iia ſapiẽte medico pᷣparati ſeu temperati. Si enim medicina non temperet᷑ a ſapienti medico ſm pꝛopoꝛtionem ⁊ qualitatem inſirmitatis. ⁊ infir⸗ mi non iuuabit ſed nocebit nec ſapiens medicus ab⸗ ſcidit membꝛuʒ cũ aliter poteſt curare inſirmũ. Sic pꝛelotus eccleſie non debet eſſe ſubiꝰ ad ſulminãdũ lo gi ſu de ſn ne⸗ i deb⸗ bat ad nie Nchne n! Nih iggin A eH csi cidla gidde ſiͤsf 2* 41 . dun „ tüo u Gnjsdl Nrpf len cis giunni aho Rren Capitulũ ſeri excõicationẽ.lon enĩ dʒ fieri niſi pꝛo moꝛtali crimiĩe in quo eſt ꝑtinax⁊ incoꝛrigibilis nolens parere man dato iuſto pᷣlati pᷣcipiẽtis.m tho.in.iiij.Et.xi.q.iij. ca. Nemo. Neq; qͥs debet inducere vel petere fieri ex cõmunicationẽ cõtra aliquẽ niſicũ ſperat ꝑ illũ mo⸗ dũ ſibi ſatiſfaciendũ eſſe de dãno habito.puta quia credit ꝙ pꝛopter hũc timoꝛẽ ille qͥ leſit faciet debituʒ ſuũ.Hiã ſi faceret amo nocendi ſaluti illius.hoc ꝑti⸗ neret ad liuoꝛẽvindicte.⁊ eẽt moꝛtale.pllati etiã ipſi ñ Ddebẽt ſerie tales ſentẽtias in ſuis oꝛdinatõibo cũ veri ſimiliter eſtimare valent ſubditos eas nõ timere.nec pꝛopt᷑ eas oꝛdinata ſᷣuare.hoc enĩ eẽt laqueũ inij cere aĩabo qð cõtra eos militaret.Dicit eĩ aug.ꝙ nihil ſic debet foꝛmidare xpᷣianus ſicut ſeꝑari a coꝛꝑe xpᷣi.ſcʒ ꝑ excõicationẽ.xi.q.iij.cinihil· UVñ excõicatõ ma⸗ ioꝛ dicit᷑ anathema.qð interpᷣtat᷑ ſeꝑatio. Nã talis ẽ ſeꝑpatus a ſeptẽ bonis magnis.⁊ ideo ſumme debʒ ti meri.⁊ caueri ſʒꝑ. Pꝛio eſt ſeꝑatus a celo.qꝛ nunqᷓ; intrabit in celũ niſi abſoluat᷑ ab ea. Uñ xpᷣs ait mat. xviij. Quecũq; ligaueris ſuꝑ terrã erũt ligata in ce.⸗ lo.i.a xpᷣo ⁊ a curia celeſti.enã ſi iniuſte ligareł᷑ꝛ cõte⸗ neret.vñ Lrib.emo contẽnatvincula eccłiaſtica.qꝛ nõ eſt hõ qui ligat ſed xpᷣs qͥ dedit ptãtẽ talẽ hoĩbꝰ et hoĩes fecit dignos tãti honoꝛis.xi.q.iij. De xpᷣo aũt ðꝛ Apoca.iij.ꝙ hʒ clauẽ.ſ.regni celeſtis claudit⁊ nẽo aꝑpit.i.cui claudit celũ.qð facit ꝑ excõicationẽ nemo pᷣt aꝑire illi niſi ipᷣe.qͥ nõ aꝑit ꝑmanẽti in excõicatiõe. Scõðo ſeꝑatur ab oĩ ſacramẽeto ecclieiij.q iiij. En⸗ geltrudã. Nulliꝰſacramẽti talis eſt capax. Rõ eſt qꝛ eſt extra eccłiam eriã nũero. Sacr̃a autẽ ↄferunt᷑ exi ſtentibo in eccłia. Uñ talis nec abſolui pᷣt a pctis in confeſſiõe quãtuncũq; eẽt ↄtritꝰ⁊ diſpoſitꝰad facien dũ oĩa.niſi pꝛius abſoluat᷑ a vinculo excõicatõis ſᷣm cho.in.iiij.⁊ ſi abſolueret᷑ nõ valeret.ſed opoꝛterʒ ite- poſtea abſolui.Nec talis matrimoniũ ↄtrahere põt Si tñ ↄtraheret tenet quidẽ matrimoniũ.ſed peccat moꝛtalr cõtrabẽdo. Et ſi recipit oꝛdĩes ſacros vel exe quit᷑ actus eoꝛũ vt celebꝛando.cantãdo euangeliũ.⁊ hmõi.efficit᷑ iregularis.indigẽs diſpẽſatione pape. Tertio ſeꝑatur ab eccłie ſuffra gio. Dicit apłus Ro. ij. Oẽs ſumus vnũ coꝛpus in xpᷣo.ſ.miſticũ ⁊ ſpũa 2 larũ eſt ꝓmembꝝ ſeꝑpatũ a coꝛꝑe nõ recipit ꝑtẽ nutrimẽti qð ꝑ cibũ aſſumit᷑.Cibꝰ huiꝰ coꝛꝑis ſunt oꝛões.⁊ hmõi.⁊ alia bona q fiũt in eccłia.ſed excõica tus eſt membꝝ ſeꝑatũ ab eccłia.dicit enĩ augꝰ. Ois enĩ qͥ excõicat᷑.ſ.iuſte ſathane tradit᷑.quõ ſathane tra dit᷑. qꝛ.ſ.extra eccłiam eijcit᷑. Extra eccłliam aũt eſt di abolus ſicut in ecclia xpᷣs.xi.q.iij.Oiĩs.⁊ lõ nõ hʒ ꝑ⸗ tem bonoxꝝ q fiũt a fidelib Uñ diabolꝰhʒ maioꝛem poteſtatẽ ſeuiendi in eũ ſpũalit᷑: tꝑał. vt dicit ma⸗ giſter ſen. in.iiij Nulliꝰetiã indulgẽtie ẽ capax Quar to ſeꝑat᷑ a diuino officio.vñ Iſido. Cũ excõicato nec oꝛare licet.xi.q:iij.c. Cũ excoicato. Uñ dicũt docto. Ray.⁊ alij ꝙ ſi excõicatus eſt in eccłia qñ dicit᷑ diui⸗ nũ officiũ.dʒ ad moneri vt exeat eccliam. ⁊ ſi exire ſj vellet. violẽter pᷣt emittiEt ſi hoc ſieri nõ poſſet pꝛopt potentiã pſone.debet dimitti officiũ quouſq; ereat. etiã miſſa ſi nõdũ incepit canonẽ. Secꝰ ſi incepiſſet. qꝛ tunc dʒ pꝛoſeqͥ vſq; ad cõionẽ ſumptã⁊ poſtes re⸗ ſiduũ de ecclhia exeũdo in ſacriſtã dicere. hoc aũt ſer/ uandũ eſt qñ excõicatio eſt notoꝛia.Nã ſi occulta eſft᷑ nõ eſt vitãdus in publico ne pꝛodat᷑ crimẽ.hoctamẽ per decretũ conſtantieñ.pꝛohibita eſt hmõi ꝑticipa⸗ tio in diuinis q̃ ad excõicatos denũciatos in ecclia ? noĩatim.Tamẽ vide hoc pleniꝰinfra in.iiij.ꝑte tit.⁊ ca.i.Ipſe tñ excõicatus ſcienter participãs in diuĩs nõ euadit moꝛtale peccatũ.Et ſilr ꝑticipans cũ eo in diuinis ſciẽter ſᷣm tho.i.iij.⁊ archi. Ad qð facit qð habet᷑.xi.qiij.c. Qui cõmunicaueritvel oꝛauerit cuʒ excõmunicatis.ſi laicus eſt excõmunicet᷑.ſi clericꝰde⸗ ponat᷑.Et intelligit᷑ de excoicatioe nõ in crimĩe crimi noſo.qꝛ incideret iã in excõicatiöem maioꝛẽ eandem. Sed de cõicando in alijs ex cõtemptu ⁊ deoꝛãdo in diuinis officijs.Talis eĩ pena.ſ.depoſitõis ⁊ excõica tionis nõ infert᷑ niſi pꝛo moꝛtali. Intelligendũ etiazʒ ulð ſᷣm modificatõem illiꝰdecretitõſtãtien? Quĩ to ſeꝑat᷑ a fideliũ cõſoꝛtio.qꝛ nõ pᷣt ꝑticipare cũ alijs fidelibo.nec ipſi cũ eo in comedẽdo vel bibendo.vłſa lutando.vel oꝛãdo.vel cõcando Uñverſus.Os oꝛa revale cõio mẽſa negat᷑.i.excõicatis Os.i.locutõ,.mẽ ſa.i.comedere cũ eis.alias cõtrariũ faciendo in caſu nõ conceſſo incurrit excõicatiõem minoꝛẽ ipᷣe paniici pans cũ qua ſi accederet ad aliquod ſacramentũ ſci enter ante abſolutõem peccaret moꝛtalr.ſed a quoli⸗ bet ſimplici ſacerdote qui põt audire eiꝰ cõfeſſionem põt ab ipᷣa abſolui.Inſuꝑ peccat ſaltem venialiter ſic ꝑticipando.moꝛtatr autẽ ſi faceret hoc ex cõtemptu. Et ſilr ipſe excõicatus ꝑticipando cũ alijs. Excipiũt᷑ tñ qͥdã caſus in qͥbo licite põt participani cũ eis.qui cõtinẽtur in hoc verſu. Utile lex humile res ignoꝛata neceſſe. Habet᷑ hoc.xr.q.iij Quoniã in tex.⁊ glo. Sʒ declaratõem hoꝝ habes plene in.iiij.ꝑ.t.ij.Qð autẽ nõ debeant ſideles ꝑticipare cũ excõicatis eſt ex oꝛdi⸗ natiõe apłoꝝ.Uñ.i.Coꝛin.v.dicit apłs. Si qͥs fra ter noĩatur.aut foꝛnicatoꝛ.aut idolis ſeruiẽs.aut aua rus ⁊c.cũ huiuſmodi nec cibũ ſumere.iſ.licet. Ubi di cit anguſtinꝰ.ꝙ apoſtolꝰnoĩationẽ appellat cõica⸗ tionẽ.ij.q.i.Multi.ad hoc etiã facit quod babet᷑xi. q.iij.c.ſicut apoſtoli.cũ.c.ſe. Sexto ſeꝑat᷑a quoli bet actu legitimo.vnde nec teſtificari põt nec accuſa⸗ re:nec aduocare.nec iudicare.⁊ iudicata ꝑ eũ cũ no/⸗ toꝛiũ eſſet nõ tenerẽt.nec abſoluere.nec ligare. nec eli gl poteſt ad dignitatẽ ſeu pᷣlaturã. nec eligere. Uide declarationẽ hox.int.iiij. p.t.iiin.c.de cauſa finali ex/ cõicationis.ſolũ ad pꝛedicationẽ admitti pᷣt.ſicut ⁊ ĩ⸗ fidelis qlibet vt cõuertat᷑ex doctrina adverã peniten tiam⁊ obedientiã.Et in pꝛimitiua eccleſia ad oſten⸗ dendã autoꝛitatẽ pꝛelatoꝝ ipᷣius ⁊ roboꝛãdũ.⁊ indu⸗ cendũ timoꝛẽ reuerentiã eis.qui excõicabat᷑ imme⸗ diate coꝛꝑaliter vexabat᷑ a diabolo.ſicut pʒ.i.Coꝛin: v.de Choꝛintho quẽ pꝛopter inceſtũ notoꝛiũ aplus excõicauit dicens. Hunc tradidi ſathane vt ſpũs eiꝰ ſaluus fiatꝛT. Septimo ſeꝑarur poſt moꝛtẽ a fide lium ſepulchꝛoꝛ officio.quia nõ debet ſepeliri in ec⸗ cleſia vel cimiterio ſed extra. ſicut animalia bꝛuta ⁊ in fideles.nec debet deferri cũ modo cõſueto fideliũ ad eccłiam.alias qui cõtrariũ ſacerent ſciẽter.peccarent moꝛtalłrꝛ incurrerẽt clerici exccõicatõem.de quo tñ vi⸗ de in.uij.ꝑ.ti.i.c.Nec pñt fieri ꝓ eo oꝛões ſolẽnes ſeu officuũ niſi pꝛiꝰabſolueret᷑ poſt moꝛtẽ a ſentẽtia ꝙ fieri 7 Titulus Quartus poteſt quãdo ap parẽt ſigna cõtritiõis ante moꝛtẽ. queſiuit abſolutoem. Exemplũ deillis ſanctimonia lib quas btũs benedictꝰexcõicauit pꝛopt᷑ loquacita tem ſuã q̃ poſt moꝛtẽ eaꝝ viſe ſunt exire de ſepulchꝛisg ⁊ de eccłia quãdo celebꝛabat᷑: dicebat᷑ officiũ.qs cuj beatus benedictꝰrecõciliaſſet nõ ſuntviſe ampli exi⸗ Vide hoc in.ij.dialogoꝝ beati grego.pape. Amamrrõ ns glie. Et inter ꝑſecutões ecclie graues figuratas ꝑ qtuoꝛ beſtias q́s danielvidit de mari egreſſas. hec eſt tertia Pꝛia ei beſtia ſilis lee ne fuit ꝑpſecutõ tirannoꝝ infideliũ qͥ crudełr vt leena deſeuierũt Z ecchiam ꝑ cruciatꝰvarios ex q̃ multi pie runt coꝛꝑpe multi aĩo fidẽnegãtes. Scðᷣa beſtia ſilis vꝛſo ſignauit ꝑſecutõem hereticoꝝ qvarijs⁊ falß do⸗ ctrinis fideles vexauerũt? multos interfecerũt erroꝛi⸗ bus Tertia ſilis erat pardo qͥ bʒ coloꝛẽvanũ⁊ ſignat ꝑſecutõem q nũc eſt ipocritaꝝ qᷣ ſubvario coloꝛc ſctĩ⸗ tatis młtos decipiũta ad vicia ꝑducũt Hãc ſequet᷑ ꝑ ſecutõ antixpᷣi ſignata ꝑ qrtã beſtiã ferã diſſileʒ alijs qͥ pᷣcipue cũ ypocritis Overos fideles pugnabit.ipo crita autevt dicit yſið.in li.ethi:greco vocabulo in la tino ſilatoꝛ interptat᷑ qͥ dũ vicijs malus ſit.bonum ſe palã ont. hipo.enĩ falſum. ⁊ criſim iudiciũ interpᷣtat qꝛ falſum iudiciũ inducũt in metibo hoĩm.qᷣ.ſ.ex ilł bonis octibo exterioꝛibo iudicat eos bo nos. vñ ideʒ Iſið.dicit ꝙ ypocrite nomẽ tractũ eſt a ſilitudine eo⸗ rũ qͥ in ſpectaculis ↄtecta facie incedũt diſtinguẽtes vultũ vario coloꝛe vt ad ꝑſone quã ſilant coloꝛẽ ve⸗ nmiant.mõ in ſpẽviri.mõ in ſpẽ feĩe.vt etiã laude po⸗ pulũ fallãt.ſicut cũ fingit ſe eẽ iouẽvel herodẽ vel xp̃ᷣʒ vel angelũ ⁊ hmoi.vel ſᷣm alios ab ypo qð eſt ſupꝛa ⁊ criſim qð eſt auxꝝ.dicit᷑ quaſi deſuꝑ aurũ.ypocrita enĩ deſuꝑ.i.ab extra in oꝑibo oñt ſe eẽ auꝝ ſanctitatꝭe ſed intꝰeſt lutũ cupiditans.vñ greg. de ypocnitis lo/ quit᷑tractãs illò Job.xli. Sternet ſibi auxꝑ q̃i lutũ.ſ. leuiathan de quo ibi loqᷣt᷑qͥ ſignatvel diabolũ vł ãti xpᷣm.qͥ auꝝ.i.viros ſanctitate fulgentes ſᷣm exterio⸗ ra ſubſternit ſibi quaſi lutũ.i.vicijs coinqnatũ ſub⸗ ijcit Hi ergo ꝑ aliqͥd auꝝ⁊ ꝑ aliqͥd lutũ ſunt.ſicq; au rũ q̃i lutũ ſternit᷑ qñ occultis peccatis exigẽtib ꝑ qð lutũ erãt etiã virtus q̃ publiceclàruerat ꝑ qð aurum erãt maniteſte diſſipat᷑.de pe.di.ij.c.multi.Eſt ergo ſpocriſis ſilatio qᷓdã nõ oĩs.ſed ulla q ꝑs ſilat ꝑſonaʒ alterius.i.ꝑ oꝑa de genere bonox oñt ſe exteriꝰſcĩtatẽ habere qᷓ ꝑ pctm̃ pꝛiuat᷑.hoc autẽ pctm̃ eſt.ſ.ſilatõ ta lis.Rõ b'eſt.qꝛ eſt qðdã mendaciũ. Mendaciũ ãt ſꝑ eſt pctm̃ ſᷣm aug. Pꝛo cuiꝰdeclaratiõe dicit btũs tho.ij.ij.q.cxiiar.i.ꝙ ad virtutẽveritatis ꝑtinetvt ali quis talẽè ſe exhibeat exteriꝰꝑ ſigna exterioꝛa quał eſt ſigna aũt exterioꝛa ſunt nõ ſolũ verba ſed eciam facta Sicut gveritati opponitw᷑ ꝙ aliqͥs ꝑ vᷣba exterioꝛa ali ud ſignificet q; hʒ apð ſe in mẽte.qð ꝑtinet ad mẽda ciũ.ita etiã veritati opponit᷑ ꝙ aliqͥs per aliqᷓ ſigna fa ctoꝝ vel reꝝ aliqͥd de ſe ſignificet ↄꝛiũ ei qð in eo eſt qð pꝛopꝛie ðꝛ ſilatio.vñ pꝛopꝛie ðꝛ. ſilatio eſt qðᷣdã mendaciũ in ſignis exterioꝝ factoꝝ. Nõ refert ãt vtꝝ quis verbo vel facto mentiat᷑ qͥn.ſ.illð nõ ſit menda⸗ ocrxiſis filia eſt ina⸗ deficit ꝑ peccatũ moꝛtale.ita qð ipocriſis ſolũ dic ipſa ſimulatio ſanctitatis tũc q;uis talis ſit in peca ciũz pctm̃. Notandũ tñ diligẽter ̃m thoe vbi ſupꝛa ꝙ ficut aliqͥs verbo mẽtit᷑ qñ ſignat illð qð nõ eſt.nõ autẽ qñ tacet qð eſt qð aliqũ licet. Ita etia ſilatõ eſt qñ quis ꝑ exterioꝛa ſigna factoꝝ vel reꝝ ſignat aliqͥd qð nõ eſt.nõ autẽ ſi aliqͥs pᷣtermittat ſignare qð eſt. Vñnñ p̃t aliqͥs pctm̃ ſuũ occultare abſq; ſimulatõe Et ſᷣm hoc intelligendũ eſt dictũ hiero.ſ.ſecunda tabła poſt naufragiũ eſt pctm̃ abſcõdere.i.nõ manifeſtare alijs extra 2teſſionẽ ne.iſ.alijs inde ſcandalũ generet᷑. Pꝛopter qdð inuectiue dicit᷑ cõtra maniteſtãtes ſcele⸗ ra ſua Iſa.iij. Peccatũ ſuũ quaſi ſodoma pᷣdicauerür nec abſconderũt. Sciendũ etiã ſᷣm beatũ thomã vbi ſupꝛa ar.ij.ꝙ habitus ſanctitatis puta religiõis vel clericatus ſignat ſtatũ quo qͥs obligat᷑ ad oꝑa p⸗ fectõis.⁊ ideo cũ qͥs habitũ ſanctitatis aſſumit intẽ⸗ dens ſe trãſferre ad ſtatũ ꝑfectõis ſi ꝑ infirmitatẽ defi ciat nõ eſt ſimulatoꝛ vel ypocnia nec tenettalis ma⸗ nifeſtare peccatũ ſuũ ſanctitatis habitũ deponendo Vñ greg.xxxi.moꝛa.dicit ꝙ ſunt nõnulliqͥ ſanctitatꝭ habitũ tenẽt.⁊ ꝑfectionis meritũ exeqͥ nõ valent. hos nunq; credendũ eſt in ipocritaꝝ nũeꝝ cunere.qꝛ ali⸗ ud eſt infirmitate ali malicia peccare. Si ãt ad hoc ſanctitatis ha bitũ ſumeretvt ſe iuſtũ oſtenderet.eſſet ſilatoꝛ⁊ ipocrita. Notandũ etiam ſᷣm eundẽ. ij.ij.q. clxxxvi.ar.i.ꝙ religio noĩat ſtatũ ꝑfectõis ex intentoe finis.nõ ex habitione ipᷣius ꝑfectois. nde nõ opoꝛ tet ꝙ quicũq; eſt in religione ſit iam ꝑfectus.ſed ꝙ ack ꝑfectõem tendat. Non ergo eſt talis ypocrita ſi ñ ha bet pfectã caritatẽ ſed ad hoc tendere tenet᷑t oꝑaʒ da⸗ revt habeat ꝑfectã charitatẽ ꝑ exercitia religiõis.ꝙ ſi contẽnat tendere ad ꝑfectõeʒ ꝑ ea q̃ ſunt religiois tũc eſtvere ypocrita.⁊ ſilr ſi ingredit᷑ religionẽ vel clerica⸗ tũ aſſumat pꝛopt᷑ tẽꝑaluatẽ pꝛincipalr vt ſub habitu ſanctitatis mũdo fruat᷑. Si autẽ querat᷑ vtꝝ ipocriſ ſit moꝛtale peccatũ.Rñdet be.Tho.ij.ij.q.cxi.ar.iiij ꝙ in ypocriſi ſunt duo.ſcilicʒ deſectus ſanctitatis.et ſimulatio ipius.Si ergo ypocrita dicat ille cuiꝰ intẽ tio feratur ad vtrũq;.vt.ſ.aliquis nõ curet ſanctitatẽ habere ſed ſolũ ſanctũ apparere.ſicut conſueuit acci⸗ pi in ſacra ſcriptura ſic manifeſtũ eſt ꝙ moꝛtale? Rõ huieſt. quia nullus rotalłr pꝛiuat᷑ ſanctitate niſi pꝛo pter moꝛtale.ſed talis pꝛiuat᷑ ſanctitate totali. ſi autẽ dicat᷑ y pocrita ille qͥ intendit ſimulare ſanctitatẽ a 4 9 7 to moꝛtali exquo pꝛiuat ſctitate.nõ tñ ipſa ſimulatio eſt ei ſemꝑ in peccatũ moꝛtale.ſed qñq; veniale. Qð diſcernendũ eſt qñ.ſ.ſit moꝛtalevel veniale ex ſine in tento in ipᷣa ſimulatõe.Nam ſi finis repugnet carita ti dei vel ꝓximi. puta vt diſſeminet erroꝛes vel danifi cet ꝓximũ notabilłr erit moꝛtale. Si autẽ finis nõ re⸗ pugnat charitati deivel ꝓximi: puta cũ delectat᷑ ipᷣa ſictoe.eritveniale.de quo phũs dicit ꝙeſt magis va/ nus qᷓ; malus.in.iiij.ethi/pe.de palu.etiã in ſcriptis dicit ꝙ ſi s ſimulat oꝑa ſanctitatis. vt iniqtas ſus palliet. ⁊ ie ſanctus reputet᷑ delectatꝰ ipſa laude ſut hipocriſis eſt ſemꝑ peccatũ.Si autẽ hoc faciat vt de us honoꝛet᷑: pꝛoximꝰedificet᷑ ſicut ſi religioſus oſten dat coꝛq laicis maioꝛa ſigna ꝑfectõis q;ᷓ coꝛã fratnibꝰ ſuis vt illi edificẽtur:ſic no eſt ipocriſis. vel ſi eſt large êS — —.—„æH- —— — — -- W.W-̃——— ——, – ⸗ lten nch aſtui ncde hl na nunitn igt. lis ei rini la mine m Wo ſncns nngeh ſitude ni iig⸗ inere ni ͤge zunäb nan ℳ s aviti gaini. itnd Gie m alin min N Hüu ſenen Capitulũ ſumpta peccatũ nõ eſt. Uñ de b. dñico legik. cũ in itinere multũ ſitibũdus eſſʒ.pꝛius ſitim extinguebat ad ſontẽ.⁊ poſtea in hoſpitio paꝝ bibebat devino.et hoc ne aſpiciẽtes ſi ibi voluiſſet ſatiſfacere ſiti potato⸗ rem reputarent. ſed abſtinentẽ⁊ ſobꝛiũ.⁊ ſic etiã frẽs ſuos docebat.vt coꝛã popuł oſtenderẽt exẽpla ſancti tatis ad eoꝝ cõuerſionem. Pꝛedicatio xpᷣi multcũ fuit cõtra ipocritas ⁊ nullũ hoĩm genus videt᷑ita acriter ⁊ freqᷓnter repᷣhẽdiſſe ſicut ypocritas.vt pʒ in euãgelio. Pꝛimũ viciũ a quo ecchia in pꝛcipio q̃drageſime do cet abſtinere eſt ipocriſis.Cũ ieiunatis nolite fieri ſic ypocrite triſtes.math.vi.Et rõ eſt qꝛ ipocriſis eſt im peditiua fructꝰpenitẽtie ad quã inducere intendit ec cleſia in illo tꝑe. ructus enĩ penitẽtie eſt remiſſio cul peꝛ adeptio glie.ſᷣm ullðᷣ.Penitentiã agite appꝛopin quabit eĩ invos regnũ celoꝝ. Sʒ hoc aufert ipocriſ Vnñ Job dicit. Nõ apparebit in cõſpectu dñi oĩs ipo crita:i.nullꝰipocrita.⁊ Iſa.etiã aic.Cõtriti ſunt in ſy on pctõꝛes poſſedit tremoꝛ ipocritas.tremoꝛ.ſ.daãna nonis.Hocviciũ ſumme deteſtati ſunt oẽs ſanctivñ ⁊ aug.dicit Nolo habere ipocntas.malũ eſt caderea ꝓpoſito.peius eſt ſimulare ꝓpoſitũ.ſi nõ ſeruat foꝛis ſanctitatẽ dimidius cecidit.ſi intus habuit ſimulatõ nẽ totus cecidit.xij.q:i. Certevbi dicit glo.ꝙ vult di cere ꝙ eſt peius ꝑ ipocniſim peccare qᷓ; manifeſte.id ẽ magis ꝑiculoſum ſibi⁊ alijs ſibi.quia coꝛrigi nõ põt cum ſit occultũ peccatũ eius.alijs quia nõ ita poteſt caueri Ad quod facit leʒ que dicit ꝗ plus eſtveneno occidere qᷓ; gladio..de malefi.l. Unica. Loͤtra ipocritas loques .§. I dñs ꝑ ps.xlix peccatoꝛi dixit deꝰ Quare tu enarras iuſticias meas ⁊ aſſumis teſtamẽtũ meũ ꝑ os tuum Tu vero odiſti diſciplinã. UVbi tria pñt notari ð ipo crita. Pꝛimo ſimulatio ſanctitatis in actõe ibi.q̃re tu enarras iuſticias meas. Secũdo oñtatio ꝓbitatꝭ in locutione ibi.⁊ aſſumis teſtamentũ meũ. Certio de teſtatio virtuoſitatis in affectõe ibi Tũ vero odiſti di — ſciplinam⁊c. Muantũ ad pꝛimum A. II. rant głiam dei nõ loquẽdo ſed oꝑe ſueclaritatis ⁊ in fluxus in inferioꝛa/⁊ celi ſpũales oꝑibo virtutũ ⁊ mi⸗ raculoꝝ enarrãt głiam dei. Juſticia hic dicit᷑ opus genere bonoꝝvt elemoſina.ieiuuiũ.oꝛõ ⁊ bmõi. Uñ magiſter veritatis docẽs vitare ipocriſim ait.attedi⸗ te ne iuſticiã veſtrã faciatis coꝛã hoĩbo nevideamĩ ab eis. Math.v. Juſticie dei dicũturꝛ noſtre oꝑa bona noſtre qꝛ a nobis ſunt.dei qꝛ a deo inſpirãtvel qꝛ ad deũ dirigũt ſi bene fiant.pctõꝛ ergo norrat iuſticias dei cũ ipocnita facit oꝑa de genere bonoꝝvt appare⸗ at iuſtus. Sʒ ſiłatoꝛes ⁊ callidi ꝓuocãt iram dei ait Job. Et ideo dicit᷑ Eccleſiaſti.ie lon fueris ypocnita in cõſpectu hominũ. Sed large ſumendo ipocriſim nota ꝙ mplex eſt ypocriſis Pꝛima eſt demonis Secunda carnis. LTertia hominis. Magnus ipocrita eſt diabolꝰ.ã vt ait aplus. Beptimũ Joſe ſe trãſfigurat in angelũ luc s. Et hoc duplr.ſeʒ viſibilłrꝛ inuiſibiłr. Uiſibiliter dum ſumit ſpeciẽ ſan⸗ ctitatis in qua coꝛpoꝛalr appareat vt ſanctꝰ eſtimatꝰ pꝑſuadeat malũ.Sicut apparuit ſauli in ſpecie Sa⸗ muelis ſancti ꝓpheti qñ cõſuluit phitoniſſam. vt het᷑ ieRegũ.xxviij.vt ſic adoꝛet᷑ ab eo ᷣm auguſt. Sic eĩ apꝑuit ãthõio ĩ foꝛma xpᷣi cuidã nouitõ ĩ foꝛmavᷣgĩs marie In foõꝛ ãgeli bõi młtꝭ ꝑſoĩs Inuiſibilr dũ ſugge nit malũ ſub ſpecie virtutis. Uñ Bꝛeg.ait. Sepevi⸗ cia ſe ingerũt⁊ virtutes eſſe ſimulãtur.ſicut tenacitas ꝑſimonia. ꝓdigalitas.liberalitas.furoꝛ.ʒelꝰ.remiſſio miſericoꝛdia.⁊ indiſcretio.abſtinẽtia.In huiꝰfigurã legit᷑ hieremie.xli.ꝙ octoginta viri de Sichẽꝛ de ſilo ⁊ de ſamaria raſi barba ⁊ ſciſſis veſtibus ſqualentes cũ irent ad tẽplũ dei munera⁊ thus hñtes in manu vt offerẽt dño. iſmahel qͥ erat de ſemĩe regio:egreſſus in occurſum eoꝝ de maſphat incedẽs ⁊ ploꝛãs ibat. qᷣ dixit ad eos. Uenite ad godoliã quẽ.ſ.pᷣfecerat rex reliquijs iuda.qͥ cũveniſſent ad mediũ ciuitatis int fecit eos.ſolũ euaſerũt ex eis.x.qui dixerũt ſe habere theſauros abſcõditos. UViri iſti ſignãt virtuoſos qͥs etiã numerus figurat.ã reſultat ex denario octies multiplicato.nũerus denanus deſignat decaloguʒ veteris teſtamẽti.⁊ octonariꝰocto btitudines noui te ſtamẽti. Utraq; ergo ſeruãtes barbã radũt.qꝛ deꝓ⸗ pꝛijs viribo fiducia ſibi ſubtrahũt. Ueſtes qͥ ſibimet ipᷣis in exterioꝛis decoꝛis laceratõe nõ ꝑcũt. oblaturi in domo dñi thus⁊ munera deferũt qui exhibere in ſacrificio dñi oꝛõeʒ cũ oꝑibus pollicent᷑. Sed tñ ſi in ipſa ſancta deuotõis via caute circũſpicere neſciunt. iſmahel.i. diabol?de ſeĩe regio.qꝛ a ðo creatꝰ occurrit cõpaſſionẽ ſimulãs ⁊ pꝛofectũ.⁊ ad dñũm terre q̃ſi ꝓ⸗ mouere velle oñdẽs dũ.ſ.inſtigat ad aliqd bonũvtꝑ hoc inducat malũ.puta pᷣlationẽ.pᷣdicatõem.audiẽ⸗ tiã.cõfeſſionẽ.viſitatõem parentũ.ad cõuerſionẽ eoꝝ frequẽtatõem mulieꝝ.ad ſancros viros.⁊ hnõi. Sʒ in ipſa via talis pie opatõis occidit dũ ambitiõe.ſuꝑ bia.terrena cupiditate.negligẽtia amoꝛe ſenſuali avi ta gratie ſe iungit ſolũq; penitẽtes euadũt manꝰ qui figurant᷑ ꝑ habetes thelauꝝ occultũ.in.i.moꝛa. circa fi.de iſto ipocrita dicit xpᷣs loquẽs de malo ſeruo.ꝑ⸗ tem eiꝰcũ ipocritis ponet.Lu.xij.i.cũ demonib Hu milita s.i.tĩoꝛ⁊ fiducia diuini adiutoꝛij.⁊ tĩoꝛ ſulipiꝰ faciũt cognoſcere dᷣeceptões hmõi.vñ pp. Ab altitu dine diei.iidiaboli qui ſe trãſſigurat in angelũ lucis timebo.egovero in te ſperabo.ſ.liberari ab eo. Caro etiã eſt magna ipocrita.⁊ hoc dupłr. Uno mõ ſimu lat ſe eſſe infirmã⁊ debilẽ ⁊ nõ poſſe facere q̃ ſi uggerit ſpũs.iſ.ieiunare.vigilare.⁊ hmõi.mat.xxvi.Spus qͥ dem pꝛomptꝰeſt caro autẽ infirma. Et aliquãdo cõ⸗ querit᷑ ipſa caro ſeu ſenſualitas ↄtra ſpm̃ ꝙ nimis q̊ uat eã.⁊ ꝙ nõ poterit ꝑ ſeuerare In hꝰfigurã legit᷑ tho bie.iij. cũ ſaray repᷣhenderet ancillã de ſuis inſolẽ tijs.illa murmurãs cõtra eã contumeliã inferẽs ait. um mevis interficere ſicut interfeciſti viros tuos. nunẽ; videamꝰex te filios interfectrixviroꝝ tuoꝝ Sa ray ſignat rõem.ancilla ſenſualitatẽ.ũ ãt rõ argu⸗ it ſenſualitatẽ de ſuis leuitatibo ⁊ repmit eam.remur murat caro ſeu ſenſualitas ↄqni᷑ ꝙ nõ ei ꝑmutit᷑ ſeqͥ appetitus ſuos: Caro eĩ cõcupiſcit aduerſus ſpm̃.⁊ L 2 Titulus s gae ſpũs aduenſus carnẽ.ad gala.v. Accuſat ip̃am õez vt crudelẽꝛ interfectricẽ ſeptẽviroꝛũ. Septẽ viri ſunt qͥnq; ſenſus.⁊ appetitus concupiſcibiła iraſcibit, qs ratio moꝛtificat quoad vicia ⁊ vanitates. viri ſunt qꝛ legitimi dati a deo.vt eos licite ſ equat᷑. ⁊obediat roli viq; ad vſum libeni arbitrij.ſ poſtea moꝛtificant᷑ cõ⸗ cupiſcẽtijs.⁊ ſi rõ vultviua ꝑmãere.⁊ cũ ãcilla.i.caro qrit aliqͥd inoꝛdinate facere ratõ coercet⁊ arguit eam ⁊ de hoc ipᷣa cõquerit᷑ dicẽs ſe indiſcrete bre⁊ occidere velle coꝛpꝰ Et cõminãs q̃ſi optat vt filios bonoꝝ ope rũ nõ generet. Sʒ rõ lacrimis⁊ oꝛõibo ſe dʒ iuuare vt illa fecit Aliã ipocriſim exercet caro ꝑ illuſionẽ. aliqñ enĩ ſimulat ſe quaſi moꝛtuã vicijs⁊ tetationibovtnon ſentiat ſpũs tentatões carnis etiã cũ ei offerũtur ma gne occaſiones ⁊ pericula maloꝝ.vt cõuerſando cum mulieribo domeſtice.vel mulieres cũ viris nõ patian tur ſumulos aliquos vt ex hoc ſpũs ↄfiſus de ſua cõ ſtantia⁊ virtute demũ ruat in aliqð ſcelus. Uñ ſilis eſt vulpi q̃ eſt animal frauduletũ⁊ leſiuũ.vulpis eni qñ ſameſcit cũ ꝑ aliã viã ſibi ꝓuidere nõ põt ponit ſe extẽſam in agro quaſi ſit moꝛtua.qð aues q circum⸗ ſtantvidentes appꝛopinqnt ſibi ⁊ vidẽtes ipam non moueri eſtimãtes moꝛtua volitant ſuꝑ eã.⁊ tuncvul⸗ pis callida ſurgitvelocit᷑. ⁊ capit aues ⁊ comedit. Ita caro ſimulat ſe moꝛtiſicatãvicijs ⁊ paſſionibo.ſed cũ ex hac cõfidentia qͥs ſibi nõ cauer.ſed oꝑat᷑ incaute. inſurgit caroꝛ occidit ſom Sic in figurã hꝰſamſon foꝛtiſſimꝰqui nimis cõfidit de dalila muliere dilecta cum tamẽ exꝑtus fuiſſʒ plunes inſidias eius doꝛmi ens in gremio eius abſciſis capulis traditꝰeſt in ma⸗ nus inimicoꝝ ꝑ eã.ſamſon ſpũs robuſtꝰ. dalila ſen⸗ ſualitas quã naturałr qͥs multũ diligit. ⁊ tñ exꝑitur ſepe inſidias eiꝰ ipᷣm q;uis fingat ſe diligere ſpũm Si aũt nimis cõſidit ita ꝙ, obdoꝛmiat toꝛꝑe ⁊ negli⸗ gentia.abſciſis affectibo⁊ ꝓpoſitis deuonis mẽtis q̃ſi capillis capitꝭ imꝑceptibiir tradi᷑ in manꝰ demonũ illudẽd 8. Lertia eſt ipocriſis avnulal qrit deci⸗ ꝑpe aliũ ſub ſpẽ ſctĩtatis.ſicut diicipuli phaniſeoꝝ cũ herodianis qñ raerrogagerütepmn ſub ſpẽ inqͥrendi veritatẽ ſi liceret dari cenſum ceſari.pᷣmiſerũt magnã cõmendatõem ei dicentes. Magiſter ſcimꝰqꝛ verax es ⁊c.vt.ſ.ſic ſimplr aꝑiret eis coꝛ ſuũ. intendẽtes ex rñſione ſua eũ colũniarivel caꝑe.vnde xpᷣs dixit eis. quid me tẽtatis ipocrite.mat.xxij:Duplłr etiã qͥs q̃ rnit deciꝑe ꝑ ipocriſim alios. Uno modo in ſpũalibꝰ vt cũ quis pᷣtendit magna auſteritatẽ vite ⁊ moꝛtifi⸗ catõemꝛ⁊ deteſtatõem vicioꝝvt vidẽtes deuotiõe affi ciant᷑ ad eũ⁊ ſic diſſemĩarevaleat erroꝛes ⁊ hereſes ſic faciebãt illi heretici qͥ erant tꝑe b Dñici vt habet᷑ in legẽda eius.⁊ fraticelli deopiniõe.⁊ multialij. Qui⸗ da alij faciũt ſe patres ſpũales ſimpliciũ muliercula rũ.⁊ ſub ſpecie obedientie ⁊ moꝛtificatõis.⁊ cũ exem⸗ plis ſanctoꝝ quaſi ſinibo inducũt ad multas turpitu dines.vñ aplłs.In nouiſſimis diebo recedẽt qͥdẽ a fi de attedẽtes ſpiritibo erroꝛis.⁊ doctrinis demonioꝛũ loquentiũ in ypocriſi mendaciũ.⁊ mat.vij.attendite a falſis pꝛophetis qͥ veniũt ad vos inveſtimẽtis oui⸗ um.intrinſecus autẽ ſunt lupi rapaces. attendite id eſt dil gentiꝰcõſiderate⁊ cauete.pꝛophete dicũt᷑ pᷣdi⸗ catoꝛes religioſi:⁊ pᷣlati falſi ſunt ſi ypocrite ſunt. Ue Ouartus ſtimẽta ouiũ que dekerũt ſunt opera de genere bono rũ.Lupi rapaces intus ſunt q;tũ ad intentõem ma⸗ lam decipiẽdi⁊ oꝑa occulta mala. Unde ⁊ in figuraʒ huiꝰmãdauit dñs in lege. Nõ ſeres agꝝ diuerſo ſeĩe ſemẽ eſtverbũ ex cuiꝰemiſſione ſeu ꝓnũciatõe ſequit᷑ cõceptus in mete audiẽtis.ager eſt mũdꝰ. Semĩat aũt agy diuerſo ſeie qͥ agit pia oꝑa⁊ dicit bona ᷣba. ⁊ exinde ꝓponit crimĩa tanq; licita ⁊ falſa documẽta vt ſemẽ diuſum a pꝛio ſeiato.alio mõ intẽdit decige ꝓximũ ꝑ ypocriſim in tꝑalibo vt cũ qͥs pꝛetẽdit oꝑa ſanctitans vt adipiſcat᷑ eccłiaſticã dignitatẽ vel bene ficiũ.vł ſi eſt laicꝰfrequẽtat eccłias.audit miſſas. ele moſinas multiplicat palã pᷣdicatões nõ dimittit.re/ ligrana⸗ famoſ ꝑſonis familiaris efficit, vt ſic ſim⸗ plices ⁊ vidue exiſtimates bonos tales viros ↄſidãt de ipis. ⁊ pecunias eis radant ad negociandũ.q̃s eis auferũt dicẽtes ſe amiſiſſe.⁊ infoꝛtunia paſſos. SD dñs pꝓhibet ſigurate in lege veteri dicẽs. Mõ induerꝭ yeſte que lana linoq; cõtexta eſt Ueſtis q̃ coꝛpꝰcircũ ſtat eſt cõuerſatõ exterioꝛ noſtra in qua apparemꝰ ho minibo.Lana que calida eſtꝛ fruct ouis aĩalis inno centis ſunt oꝑa charitatis.i.de genere bonoꝝ que ꝓ pꝛie fiũt ab ouibo xpᷣi:linũ qð migidũ eſt= fruci tene ſunt oꝑa iniqͥtatis que frigidũ reddũt aim. ⁊ oꝛiunt ex cupiditate.In veſte autẽ lana linoq; cõterta lana apparet.⁊ linũ q̃i ſub ea latetꝛ ideo cõgrue ſignat cõ uerſationẽ ypocritaꝝ in quibo oꝑa deſoꝛis bona pa⸗ tent.ſed intus in coꝛde oꝑa pꝛaua latent⁊ cupiditate plena.Cauẽda eſt ergo ypocriſis ⁊ hoc qꝛ moꝛtẽ aĩe inducit,. vñ aug. Malui br̃e cecos vel claudos.i.ſim plices ⁊ imꝑſectos qᷓ; plagere moꝛtuos:qͥ cũq; ypocit 77 ta eſt· moꝛtuꝰeſt. xij ·q./i. Nolo. HGecundu quod nota. tur de ypocrita eſt oñtatio bonitatis in ſermõe aſſumis teſtamẽtũ meũ ꝑ os tuũ.Teſtamentũ deiẽ ſacra ſcriptura q teſtamentũ dei ðꝛ qꝛ ibi deꝰ atteſtat᷑ id eſt manifeſtat filijs ſuis qͥd agere debeãtvt heredi tatem eius capiãt. In hoc teſtamẽto agit᷑ de materia cõfeſſiõis.de materia diuine laudanõis ⁊ de materia pᷣdicatõis ⁊ totius xpᷣiane religionis.aſſumit ergo hi pocrita teſtamentũ dei ꝑ os ſuũ⁊ male dũ conſitet᷑ ſi cte nõ manifeſtans oĩa pctã que recolit.ſed qͥbuſda, expᷣſſis alia qᷓverecũdioꝛa ſunt dimittit ne reputetux ita malus ſicut extitit ſed bonꝰ vł minꝰmalus quod ad ypocriſim ꝑtinet.vñ aug.Cautꝰſit penitẽs neye⸗ recũdia ductꝰdiuidat cõfeſſionẽ.hoc eſt eĩ ad ipocri ſim tendere.⁊ ſꝑvenia carere.de pe.di.i.qͥnimmo no uũ moꝛtale ↄmittit Clerici quoq; ⁊ religioſi cũ dicũt officiũ diuinũ aſſumũt teſtamentũ dei ꝑ os ſuũ.qꝛ pſalmi ſunt de ipᷣo teſtamento ſed ſivolũtarie ments diſtrahũf ipocniſis eſt qꝛ ex ipſo actu oñdũt ſe diui⸗ nis vacare cũ tñ mẽtẽ habeãt ad inutilia? vana. Uñ dñs leſus mat. xv.ipocrite.bene ꝓphetauit devobis Iſaias dicẽs. Populꝰhic labijs me honoꝛat.coꝛ aũt eoꝝ longe eſt a me.qð vtiq; graue peccatũ eſt ⁊ mad dei irreuerẽtia.ſicut ſi qͥs a 6 gno dño cũ ſecũ loqret᷑ interrũꝑet ᷣmonẽꝛ cũ ſamlo eius ↄfabularet᷑. Oꝛare aũt eſt cũ dño deo loqͥ Et iẽõ magna irreuerẽtia eſt ad alia volũtarie diti:· Pꝛelenn· d petẽs ab aliquo ma⸗ et pꝛedicatoꝛes aſſumũtteſtamentũ dei ꝑ os ſuũ dũ pᷣdicantes ſcripturas dicũt⁊ nõ faciũt.coꝛrigũt ⁊ rep bhendũt grauuer deſectus alioꝝ.cũ tñ ipſi ſint ſilłes vł peioꝛes.quibo dicit xpᷣs Lu.vi.ipocrita eijce pꝛiꝰtra⸗ bem de oculo tuo id eſt grauia peccata de oculo mẽ⸗ tis.⁊ tunc ꝑſpicies vt educas feſtucã de oculo fratris tui:id eſt aptus eris ad coꝛrigendũ minoꝛa alioꝛum peccata. Septem maledictões inuehit dñs cõtra ſcribas ⁊ phariueos ipocritas ſignificãtes rectoꝛes ec cleſiaꝝꝑ:pᷣdicatoꝛes⁊ religioſos ipocnitas vt h Mat. xxiij. Pꝛi eſt. Ue vobis ſcribe⁊ phariſei qͥ deuoꝛa tis domos viduarũ ſilantes longã oꝛõem. DHi ſunt q pꝛomutũt dicere? miſſas ⁊ pſalieria ⁊ plures oꝛões in miſſis ⁊ nil faciũt.⁊ adinueniũt oꝛões btĩ Cipꝛiãi: ⁊ bꝛeuia varnia.⁊ ſic dilatãt philateria ſua ſᷣm Criſoſt. Sc&s eſt. Ue vobis ſcribeꝛ phariſei ipocrite qu i circuitis mare⁊ aridãvt faciatis vnũ ꝓſelitũ. ⁊ cũ fa⸗ ctus fuerit faciatis eũ filiũ gehẽne duplo qᷓ; vos. ꝓſe litus dicebat᷑ qͥ ex gẽtilitate cõuertebat᷑ ad iudaiſmũ ſicut Ruth moabitis.⁊ achioꝛ.hoc cũ magno ſtudio pꝛocurabat illi ppanſeiꝛ locũ nũc tenet religioſi qᷣ vti q; nõ pᷣuat regulã ſuã ſed tenẽt ꝓpꝛiũ qͥs.aug.appel⸗ lat ipocritas.xij.q i. Nolo.Solet hi qrere alios tra⸗ here ad reliqionẽ ſuã e ſeculo.⁊ magnificãt fimbꝛias ſuam religionẽ alijs pꝛeponẽetes ſed factũ religioſum monachũu vel monialẽ ſuis mał moꝛibo⁊ exemplis fa ciunt peioꝛẽ qᷓ; cũ eet in ſeculo. Tertia eſt. Ue vobis ſcribeꝛ phariſei ipocrite.qͥ decimatis mentã ⁊ anetũ 2 oẽ olus ⁊ relinqͥtis q̃ grauioꝛa ſunt legis.ſ.iudiciũ ⁊ charitatẽ dei.Hi ſunt qͥ faciũt ſu btiles ↄſcias alijs 2⁊imponũt onera grauia⁊ ipoꝛtabilia in hueros ho⸗ minũ.digito autẽ ſuo nolũt ea tãgere.Pꝛedicãt ↄtra põpas⁊ gliam tpalem⁊ ipſi ſunt talibo unplicati.di⸗ ligenter ſeruãt aliqua cerimonialia charitate vacui. Quarta eſt. Ue vobis ſcribe ⁊ p hariſei qͥ mũdadꝭ qð defoꝛis eſt calicis ⁊ paraſſidis ⁊ intus pleni eſtis ĩmũ dicia. Hi ſunt qͥ ciuilr viuũt ᷣm doctrinas hoĩm ca⸗ uentes ſibi in exterioꝛi ↄuerſatoe neminẽ ledereverbo vel facto.affabiles cũctis intus tñ pleni ſunt ambi⸗ tiõe⁊ ſuꝑbia inuidia.⁊ odijs.amãtes pꝛimas cathe⸗ dras in ſinagogis.⁊ ſalutatões in foꝛo ⁊vocari ab ho minibo rabbi. Quita eſt. Uevobis ſcribeꝛ phariſei qͥ ſimiles eſtis ſepulcris dealbatis q̃ apparẽt hoĩbꝰſpe cioſa. intus autẽ ſunt plena ſpurcitijs. Hi ſunt qͥ vi⸗ dent᷑ auſteri.modeſti.caſti.⁊ moꝛtiſicati.ſed intꝰ ſunt ⁊ in occulto pleni delitijs amãtes pꝛimos recubitꝰ ĩ cenis vbi ſunt melioꝛes boli.et exinde penetrant do⸗ mos mulieꝝ.i.monaſteria⁊ captiuas ducũt mulier⸗ culas oneratas peccatis s deuotas appellat pleni ſpurcitia carnal amoꝛis. Sexta eſt. Ue vobis ſcribe ⁊ phariſei hipocrite qͥ edificatis ſepulchia ꝓphetaꝝ⁊ patres veſtri occiderũt illos.Hi ſunt qui q̃rũt hono⸗ rare ſepulchꝛa ſanctoꝝ⁊ eccłias eoꝝ ⁊ oꝛnare ſculotu ris.tapetis argẽto ⁊ auro.⁊ lumĩaribo qſi affectũ⁊ de uotionẽ oſtendẽtes ad eos cũ nullã realłr hẽant. ſed ſi viuerẽt ꝑſeq̃rent᷑eos. nec audirent nec imitarẽt᷑ exẽ pla eoꝝ. Septima eſt. Ue vobis ſcribeꝛ phariſei hi⸗ pocrite qͥ clauditis regnũ ante hoĩes. Uos enĩ nõ in troitis nec introeũtes ſinitis intrare.Ue aũt ſᷣm Hie roni:impoꝛtat damnationẽ eternã.Scribe erãt do⸗ ctoꝛes ⁊ declaratoꝛes legis. Phariſei quedã ꝑs popu li religioſius ceteris viuẽtes.Hi ergo nõ intrãt in re⸗ gnũ pꝛopr vicia ſua.nec ſinũt intrare cupientes pꝛo⸗ pter mala exẽpla quibo alios coꝛrũpũt.vñ dicit aug. nemo in eccleſia amplius nocet ꝙ;ᷓ qͥ ꝑuerſeviuẽs no mẽvel oꝛdinẽ ſanctitatis retinet. In exemplũ quippe culpa vehemẽter extendit᷑ qñ pꝛo reuerẽtia oꝛdĩs pec catoꝛ honoꝛat᷑.diſt.lxxxiij· Nemo. Pꝛohibuit do⸗ minin veteri lege eſum ſtrutiois in figurã.iſ.ꝙ nullꝰ ſibi dʒ incoꝛꝑare ⁊ cõfoꝛmare moꝛes ypocritaꝝ ſʒ ca⸗ uere.qð expᷣſſe dũs declarãs inqt.attẽdite a fermẽto phariſeoꝝ qð eſt ypocriſ.ꝙ autẽ ſtrutõ ſignificet ipo criſim⁊ qre ont gre.li.xxxi.mo.tractãs illð iob.xxxix. pẽna ſtrutois ſilis eſt penis herodij ⁊ accipitris qui dereliqͥt in terra oua ſua. Tu foꝛte calefacies ea ĩ pul uere.obliuiſcit᷑ ꝙ pes cõculcet ea.aut beſtia agri cõte rat durat᷑ ad fulios q̃ſi nõ ſint ſui. verba ſunt dñi lo⸗ qntis ad iob.q expones greg.ait. accipiter ⁊ berodiꝰ reliq̃s aues volatus ſuivelocitate trãſcẽdit.in catho⸗ bcon ðꝛ ꝙ herodiꝰ eſt auis rapaciſſima qͥ aquuã vin⸗ cit⁊ rapit.maioꝛ ðꝛ phalco. Strutio aũt pẽne eoꝝ ſi⸗ militudinẽ hʒ ſcd volatus eoꝝ celeritatẽ nõ hʒ. a t᷑ra enĩ eleuari nõ valet.⁊ alas quaſi ad volatũ ſpecietenꝰ erigit.ſed tñ nunq; a terra ſevolãdo ſuſpẽdit ?ta ſunt oẽs ypocrite ꝗͥᷣ dũ bonoꝝ vitã ſimulãt. imitatõeʒ ſan cteviſionis hñt.ſed veritatẽ ſctẽ actõis nõ hñt.alas qͥ dem ꝑ figurã ſanctitatis extendũt.ſed curaxꝝ ſeculari um põdere grauati nullatenꝰ a terra ſubleuant᷑.ſicut autẽ ſtrutio ſignat ypocritas ita accipiter ⁊ herodiꝰ electos.⁊ aceipiter? herodiꝰparua hñt coꝛꝑa ſed pen⸗ nis denſioꝛibo fulta. ⁊ ideo cũ velocitatem tranſuolat qꝛ paꝝ eſt qdð grauat.młtũ quod leuat. Sic electi in hac vita⁊ ſi abſq; grauamie aliqñ culpe eſſe nõ pñt. tñ parũ eſt ꝙ depꝛimit.⁊ multa virtꝰbone actõis que eos in alta ſuſtollit. Strutio vero rans pẽnis induit ⁊ ĩmani coꝛꝑe grauat᷑ vt ſi volare appetat ipſꝗ pauci tas pennarũ molem tãti coꝛꝑis in aere nõ ſùſpendit ſic ypocrita ſi qua facit q̃ leuet.ſ.bona. pauca tñ ſunt 2 mala ppetrat multa que grauãt. Item⁊ ſi pẽne ſtru tionis ad pennas herodij⁊ accipitris ſilitudinẽ colo ris hñt.ſimilitudinẽ virtutis nõ hñt.Nã illoꝝ penne cõcluſe⁊ firmioꝛes ſunt.⁊ volatu aerẽ pᷣmere virtute ſue ſoliditatis pñt ſed ſtrutõis penne diſſolute eo vo latũ aſſumere nequẽũt quo ab ipſo quẽ pꝛemere de⸗ buerãt aere trãſcendũtur.ſic electoꝝ virtutes vt pẽne ſolidevolant vtventũ humani fauoꝛis pꝛemãt.ſed ſi bipocritaꝝ actio cuilibet rectevideat᷑ volare nõ ſuffi cit.quia fluxevirtutis pennã laudis humane aura ꝑ tranſijt.Et cũ opera ab extra hipocritaꝝ ⁊ bonoꝛum ſint ſimilia, quõ diſcernãtur xpᷣs oſtẽdit dicẽs.a fru ctibus eoꝝ cognoſcetis eos.id eſt falſos pꝛophetas. ſcʒ hipocritas. Unde ſequi?᷑ in autoꝛitate Job.xxxix. QOue ſtrutio derelinquit oua ſua in terra Oua ſtrutõ nũ ſunt filij bipocritaꝝ.quos.ſ.verbis⁊ exẽplis exte⸗ rioꝝ bonoꝝ actuũ deo gignũt. Oua qppe inſenſibi⸗ lia in ſemetipis ſunt.ſed calefacta inyiuis volatilibꝰ cõuertũtur.ita ꝑuuli auditoꝛes ac filij certũ eſt ꝙ fri⸗ gidiꝛ inſenſibiles remanẽt niſi doctoꝛis ſui ſolicita ex hoꝛtatõe calefiant.ipocrite ergo qꝛ q;uis ꝑuerſa ſem ꝑ oꝑent.ſ.mẽte.loqͥ tñ recta ñ deſinũt.bñ ãt loqndo e3 Titulus Quar in fideꝛ cõuerſatõefilios panũt. Sʒ qꝛ eos bñ viuẽ⸗ do nutrire nõ pñt ideo ðꝛ eis. Relinquit in tena ous ſua.Oua in tena deſerere eſt natos ꝑ cõuerſatoʒ fili⸗/ os nequaq; a trenis actibo int᷑poſito exhoꝛtatõis ni⸗ do ſuſpẽdere Oua in terra derelidſſe eſt nullu celeſt vite filijs exeplũ pᷣbere. Sʒ qꝛ derelictos ypocritaru filios ſuꝑna cura nõ deſerit.ſj intima electoe pᷣſcſtos largitate gre reſpectu calefacit.iõ ſubdit in Job. Tu foꝛſitan in puluerẽcalefacies ea.ſubaudi vt ego deꝰ calefacio illa qꝛ.ſ.puuloꝝ anĩas ⁊ ĩpꝑfectoꝝ in medio peccantiũ poſitas quaſi in puluere amoꝛis mei igne ſucceẽdo Et cum de ſe dñs dicat ꝙ oua in puluere ca lefacit derelicta.ex hoc etiã indicat apte.quia ipᷣe oꝑa vt ex hoc humiliet᷑ quiqͥs doctoꝛ in docẽdo.⁊ nõ ſibi aſcribat conuſionẽ auditoꝝ qð ſuũ ñ eſt. Subditur adhuc de ſtrutione. Obliuiſcit᷑ ꝙ pes conculcet.aut beſtia agri conterat ea Pes ſignat trãſuũ oꝑatõis bu mane ſuo exempload malũ. Beſtia in agro deuoꝛãs ⁊ con teres oua eſt diabolus in agro mũdi querẽs quẽ de/ uoꝛet. Obliuiſcit᷑ ergo ypocrita oua ſua.u filios ñ cu rans ꝙ pes hoĩs.i.actio mala alicuiꝰ ſuo exẽplo. vel beſtia agri.i.diabolꝰſua pꝛaua ſuggeſtiõe eos ſpũali ter occidat qs ſpũᷣaliter genuit. Sʒ veraces magiſtri ſupꝑ diſcipulos habẽtviſcera timoꝛis exvirtute chari tatis. Uñ non obliuiſcũtur eoꝝ.ſed vᷣbis ⁊ exemplis cautos reddũt a mał hoĩibo⁊ demonũ tẽptationibo. WVnñ apłs.Denũciamus vobis in nomĩe dñi nr ieſu pivt ſubtrobatis vos ab oĩ fratre inoꝛdinate ambu lanteꝛ nõ iᷣm traditõem noſtrꝗ, ⁊ alubi.Timeo ne ſi cut ſerpẽs ſeduxitEuã aſtutia ſua. Ita coꝛũpãt᷑ ſen⸗ ſus veſtri⁊c̃.ypocnitequaſi obduratis coꝛdiboviuũt. nec ſibupſis nimetvl diligũt nec ipſos filios quos ge nerat vlla pietate debiti amoꝛis agnoſcũt. Vñ ſubdi Dura? ad filios.quaſi nõ ſint ſui.Quẽ enĩ gratia ca⸗ ritatis nõ infundit pꝛoximũ ſuũ.etiã ſi ipſe hunc ge nuit deo extraneũ reſpicit. Cuius enĩ mens.ſ.ypocni te ſempꝑ exterioꝛa appetit.intus inſenſibilis fit. ⁊ nul la cõpaſſione caritatis erga pꝛoximũ molleſcit. Oſtẽ dit demũ greg.ꝑ multas autoꝛitates quõ apoſtolus Paulus erat ſolicitus ⁊ cõpatiens ſilijs ſuis. Aſſu-⸗ mit igit᷑ ipocrita teſtamentũ deüi.ſcripturã ꝑ os ſuũ Docendoꝛ pꝛedicãdo ſed male. quia qͥ pꝛedicat nõ fu randũ furatur in occulto ſaltem gloꝛiam dei.qͥ pꝛedi cat non mechandũ.mechatur a deo recedens.⁊ ideo Hoc autẽ tertio oſtẽ J.i: ditur.ſ. dereſtatio bonitatis qꝛ tu odiſti duciplinã.i. verã compoſuõem mox.⁊ coertionẽvicioꝝ. q̃ ꝑtinet ad diſcipulatũ xpᷣi.ad hebꝛe.vl. In diſciplina ꝑſeue⸗ rate. Oſtendit extenus ypocrita habere diſciplinam ſed fictã hʒ. Utautẽ ðꝛ Sap.i.ſpũſſctũs diſcipline effugiet fictũ.quã ſit peſſimũ iſtud viciũ oſtẽdit ſcũs Geuerinꝰin quodã ſermone ſic dicẽs.ipocriſᷣ ſubti⸗ le malũ.ſecretũvirus.venenũ latẽs.virtutũ ſucus.ti nea ſanctitatis. Aduerſa oĩs nitũtur viribus ſuis ar mis ſuis pugnãtimpugnãt palã Unde ⁊ cauẽt᷑ tam turintrinſecus perverba doctoꝛis qͥꝛ ſine verbis nul lius homĩs calefacit qð voluerit in frigoꝛe puluens conculcat oua cũ opꝑatio eſt ꝑuerſa trabens facile q;ᷓ vidẽtur. hipocriſis ſecura ſimulãs fallit. pꝛo ſpera curioſa mẽtit᷑. ⁊ crudeli anrevirtutes trũcatmu⸗ crone virtutũ.ieiuniũ leiunio ꝑimit.oꝛõnem oꝛõe va cuat.miam miſeratõe pꝛoſternit.hipocriſis cognata febꝛis frigido poculo pꝛopinat ardoꝛẽ. qð coꝛpibꝰeſt idropiſis hoc ipocriſis anĩabꝰ.ydropicꝰ bibẽdo ſitit. hipocriſis inebꝛiat ſitim. Noute ait xpᷣs cũ ieiunatis fieri ſicut hipocrite.triſtes exterminãt enĩ facies ſuas Hipocrita licet tibi ſit facics inculta.neglecta cutis. triſtis vultus.extermiatus aſpectus. hic ab homibꝰ inueniſti laudẽ ſed coꝛã deo fructũ ieiunij pdidiſti. hipocrita abſtinẽtie intraſti fluctꝰ, cõtinẽtic cõſcendi ſti vndas.enataſti ieiunij pelagus⁊ in ipo poꝛtu ie⸗ iunij naufragaſti. Fratres ſugiendũ virus. peſtileria cauẽda.que de remedijs creat moꝛbos. ↄficit de me dicina languoꝛẽ.ſanctitatẽ vertit in crimẽ placatõʒ fa cit reatũ.generat de pꝛopiciatõe diſcrunẽ.hipocriſim qͥ fugerit vincit.qͥ incunenit nõ euadit.ſitnim ſimpli citatis ieiuniũ de puntate puꝝ.hoĩbo occultũ. dya⸗ bolo ignotũ.donatũ theſauꝝ qui nõ abſcondit ꝑdit virtutes ꝓdite nõ manebũt. hec ille.Ex hoc oſtendit᷑ magnitudo peccati⁊ nocumentũ qꝛ peſſimꝰhoĩm ã⸗ tixps ꝑmaxime cũ hipocriſi decipiet. Uñ grego. xxv moꝛał.tractãs illud Job.xxxiiij Qui onere facinbt pocritã pꝛopter peccata ppll. vlcitg vaͤ hic oĩm ipo critarũ capnt antixpᷣs deſignarni. Seductoꝛ qppe il⸗ le tunc ſanctitatẽ ſimulat.vt ad iniquitarẽ pertrahat Membꝛa autẽ eius ſunt qͥ ꝑ fictã ſanctitatis ſpecièẽ appeiũt videri quod nõ ſunt. Ille quidẽ pꝛincipali hipocriſim ſumit quia cũ ſit danatus homo.deuʒ ſe eſſe mẽtitur. Sed ex eius coꝛꝑe nũc pꝛodeunt qͥ iniqͥ tates ſuas ſub tegmine ſacii honoꝛis abſcõdũt. Sʒ qᷓ;bꝛeuiter deſiciat gloꝛia quã querit hipocnita.⁊ quõ virtutibo pꝛiuef᷑. ⁊ tandẽ eternalr puniatur pulchꝛe. oñt Job dicẽs. xx.ca.Gaudiũ hipocrite ad inſtar pũ ctiiglo.que eſt greg.ex moꝛa.qꝛ ſcʒ leticia ⁊ delectatio eius in laude boĩm trãſit⁊ pena ſequẽs ꝑmanet.adi⸗ ſtar puncti dicit qꝛ ſicut ſtilus in puncto dũ ponit᷑ le uakt.ſic hipocrita pñtis vite laudẽ dũ tangit amutir. Seqtur.ſi aſcẽderit vſq; in celũ ſuꝑbia eius.i.ſi cele ſtem vitã ſe agere ſimulet.⁊ caput eius nubes tetige-⸗ rit.i.ſi intellectũ ſuũ ſimilẽ veris pᷣdicatoꝛibo oſtende rit quaſi ſterquiliniũ in fine perdet᷑.iemens ei in fine pꝛovicioꝝ ſuoꝝ fetoꝛe damnabit᷑. Et qui cũ viderãt dicentvbi eſt. quia.ſ.ipſo extincto neq; hicvbi elatus fuerat.apparet neq; ineternitatis reqevelut ſomniuʒ euolãs nõ inueniet᷑quia.ſ.quedã viſio fantaſmatis eſt que hoc oñdit in ymagine quod nõ habet inveni tate que ſomnio cõꝑatur.ab eo oĩs laus⁊ gloꝛia duʒ tenet᷑ amittit᷑ Et trãſit ſicut viſio nocturna.qꝛ.ſ.quo ſe diuitẽ meritis humanis eſtimatoibovidet de oſtẽ ſione eſt fantaſmans nõ de ſolidiatevirtutis Oclus qui eũ viderat nõ videbit.quia in moꝛte amatoꝛibus ſuis abſcondit᷑ qui eũ conſueuerat admirãdo cõſpice re. Necvltra intuebit᷑ eũ locus eiꝰ.quia.ſ.lingueadu lantiũ in quibo tanq; in loco quieſcebat.hũc fauoꝛi⸗ bus ad iudiciũ non ſequũtur. Filij eius attereturege ſtate.quis qui in hipocniſim er eius imitatõe naſcũt᷑ dũ veritatis ſoliditatẽ non tenẽt.in coꝛdis egeſtate ficiunt Et manus eius reddent ei doloꝛẽ qꝛ danatoʒ Capitulũ iuſtam ex᷑ iniqua opatione recipient. Interim aũt fit quod ſeqͥtur.Oſſa eius implebũtur vicijs adoleſcen tie eius.qꝛ videlʒ dure in eo pꝛauitatũ cõſuetudines avicio ſumpte ſunt peſſime inchoatiõis. Et cũ eo in puluerẽ doꝛmiẽt.i.vſq; ad moꝛtẽ non ceſſabit ab eis Et paulopoſt.Panis eius vertet᷑ in fel aſpidũ inti/ ſecus quia ſcʒ de pane ſancti eloquij cui ſtudet.nõ vt ex eoviuat ſedvt doctus appareat.dũ male qrit pꝛa⸗ ue intelligit in hereſes labẽdo ſitvt ſicut veneno aſpi⸗ dũ moꝛiat᷑. Diuitias quas deuoꝛauit euomet.qꝛ ſcʒ diuitias ſapientie id eſt doctrinas ſacre legis q̃s legẽ do deuoꝛauit.obliuiſcẽs euomet.Et de ventre er ex⸗ trahbet dñs eas.qꝛ iuſto iudicio de memoꝛia eiꝰ euel⸗ let. vel ad literã tales etiã diuitias rex congregãt.q̃s oẽs dimittũt.aput aſpidũ ſurget.⁊ occidet eũ lin⸗ gua vipere. Aſpis parueſt ſerpẽs. Uipera ꝓlixioꝛis eſt coꝛpoꝛis.⁊ ſic naſcitvt violenter exeat. Unde vipe ra quaſi vi pariẽs. Caput ergo aſpidis ſurgit dũ ini tium ſuggeſtionis occulte libẽter ſuſcipit. Et occidit eum lingua vipere.qꝛ violẽtis poſtmodũ tentatõibꝰ deuictꝰtradit᷑ Monvideat riuulos fluĩs. Riuuli flu minis ſunt dona ſpũſſancti.fſides.ſpes.caritas.que hipocrita non cõſiderat qꝛ ſolis viſibilibo intẽdit Toꝛ rentis.mellis ⁊ butiri.mel deſuꝑ.i.ex aere cadẽs dul cedinẽ ſignat diuinitatꝭ.butiꝝ quod ex carne eſt.mi⸗ ſteriũ eſt incarnatõis xp̃ᷣi.q miſtenia hipocrita nõ gu ſtat. Fruitiõem etiã diuinitatis ⁊ humanitatis xpᷣi in patria poteſt ſigniſicari qua ille pꝛiuat᷑. Luet q fecit om̃ia nec tamẽ ↄſummet᷑.i.ꝑſoluet in toꝛmẽtis q̃ uliꝰ⸗ cita cõſeruauit deſideria.Etvt ſine fine cruciet᷑ viuere ſine fine cõpellit. hec omnia in glo. Deficit ergo glia eius.pꝛiuat᷑ gloꝛia dei.⁊ in pena locatur inferni.Exẽ plũ ponit grego.in.iiij.dialogoꝝ de quodã heremi⸗ ta qui ab hoibus reputabat᷑ ſanctus.pꝛopter mnã abſtinentiã quã pꝛetẽdebat facere.⁊ magnã modeſti am exterioꝛẽ.· Demũ veniens ad extrema cũ circũſta⸗ rent plurimi qui ad eũ cauſaviſitatõis acceſſerãt ſpe rantes aliqðð documentũ habere. foꝛte ſignũ videre deo opante coactus eſt expꝛimere ſuã ſimulatõem et damnatõem dicens. Cum ergovidebar ieiunare oc⸗ culte comedebã⁊ ſi quid boni agebaãvt ſanctus repu tarer.laboꝛabam.pꝛopt᷑ quod eccetraditus ſum dꝛa coni ad deuoꝛandũ pꝛopt᷑ hipocriſim meã Jã pedes meos⁊ coꝛpꝰin os ſuũ aſſumpſit.⁊ reſiduũ ad ſe tra⸗ hit. Ouaſi ſimile babet᷑ in vuaſpatꝝ de alio qͥ in tãta opinionis celebꝛitate erat apð incolas vt eſtimarent 2 pojes ſe meritis illius ⁊ pꝛecibꝰin terra ſubſiſtereꝛ ex moꝛte evomni bono carere. ſed qꝛ hipocrita erat. vi⸗ ſus eſt in moꝛteia quodã ſancto ꝙ demones adueni rent ꝓ aĩa eius.⁊ dictũ fuit vni eoꝝ. Educ illã miſe⸗ rã aĩam de coꝛꝑe ꝑ violentiã.vt qͥ nunq; paſſus ẽ me quiere habitare in ea pꝛopt᷑ hipocriſim ſuã.ſic cũ vio lentia ⁊ inqetudine ducat᷑ ad inferna Et ſubitoynus demonũ ĩmiſit vncinos ferreos ꝑ os eiꝰ⁊ cũ maxĩa vi olẽtia illã de coꝛꝑc extraxit qua młtitudo demonũ ſe ꝗbat᷑ verb [Tapti de pa ntialitatibus ciuitatũ. . ℳ₰ VAeEES Eſ 7 berãdozcũ mag ĩpetu deducẽdo ad inferos m. viij. de diſcoꝛdia ꝑ modũ pᷣdicatõis.⁊ ibi anis gloꝛie ſᷣm greg.ſub qua cõtinet᷑ ſeditio ᷣm tho⸗ vt ſpecies ſub genere.⁊ iõ nõ numerat᷑ inter filias in⸗ anis gloꝛie.qꝛ ſub diſcoꝛdia cõpꝛehendit᷑.vnde ĩ iſto capitulo aget᷑ de vtraq;.⁊ de diſcoꝛdia dicit Cipꝛia⸗ nus martir.Neq; ad cayn reſpexit dñs neq; ad mu⸗ nera eius.i.nõ acceptauit.Quõ enĩ deũ pacatũ ha⸗ bere poterat.qui cũ fratre nõ pacem ſed ʒeli diſcoꝛdi⸗ am habebat. diſt. xc. neq;. Dicitautẽ diſcoꝛdia qua⸗ ſi diuerſus coꝛ ab altero. Impoꝛtat ſjm Tho.ij.ij. q. xxvij.arti.ij.quanda diuerſiuatẽ ſeu diſgregatõeʒ vo ntatũ.inq;tũ.ſ.volũtas vnius ſtat in vno.⁊ volun tas alterius ſtat in alio. Quod autẽ volũtas alicuiꝰ in pꝛopꝛio ſiſtat pꝛouenit ex hoc ꝙ quis pꝛefert q̃ ſua ſunt his ꝗᷓ ſunt alioꝝ.Et hoc cũ ſit inoꝛdinate ꝑtinet ad ſuꝑbiam⁊ inanẽ glam.⁊ ideo ponit᷑ diſcoꝛdia fi⸗ lia inanis gloꝛie.pꝛopterea autẽ eſt diſcoꝛdia pecca⸗ tũ ſᷣm tho.ij.ij.q.xxxvij.ar.i.quia q;uis volũtas vni us homĩs in ſe cõſiderata nõ ſit regula voluntatis ał terius quã opoꝛteat ſequi:tamẽvoluntas hoĩs inq;⸗ tum inheretvolũtati diuine fit regulata ſᷣm pꝛimã re gulam.ſ.dei.Et ideo diſcoꝛdare a talivolũtate pꝛoxi mi eſt peccatũ.quia ꝑ hoc diſcoꝛdat᷑ a regula diuĩa. Sed ſi voluntas homis ſit deo cõtraria eſt quedã ꝑ uerſa regula a qua diſcoꝛdare bonũ eſt. vnde ſicut ſa⸗ cere diſcoꝛdiã ꝑ quã tollitur bona cõcoꝛdia quã cha ritas facit eſt graue peccatũ.pꝛopter quod dicit᷑ pꝛo uer. vi. Sex ſunt q̃ odit deus.⁊ ſeptimũ deteſtat᷑ ani ma eius.2 ponit hoc ſeptimũ eſſe. qui ſemĩat int᷑ fra tres diſcoꝛdias qð eſt officiũ diaboli qui ſemĩat ʒiʒa niã in medio tritic. Mat.xiij. Sic cauſare diſcoꝛdiã per quã tollit᷑ᷣmala cõcoꝛdia.de q̃ dicitEʒech. L⸗a ledicta eoꝝ cõcoꝛdia.ſ.involendo malũ.laudabile ẽ. Oð intelligẽs Paulus poſuit diſcoꝛdiaã inter phariſe os⁊ ſaduceos.quicõcoꝛdabãt in iniuſta ꝑſecutiõe et nocumento ſui.ðꝛ eĩ act.xxiij.ſciens paulꝰꝙ vna ꝑs eẽt ſaduceoꝝ alia phariſeoꝝ exclamauit in cõcilio di⸗ cens. Cliri fratres ego phaniſe?ſum. ⁊ fillus pariſeo rũ.de ſpe⁊ reſurrectione ego iudicoꝛ.Et cum hoc di⸗ xiſſet facta eſt diſſenſio int᷑ phariſeos ⁊ ſaduceos.hoc etiã fecit xpᷣs dicẽs.Nõ veni mittere pacẽſed gladiuzʒ math.x.ſ.ſeꝑando cõcoꝛdiã in malo Eſtãt diſcoꝛ dia aliqñ moꝛtale aliqñ nullũ pctm̃: aliqñ veniale. Pꝛo cu declaratõe dicit b. tho.ij.ij.q.xxxvij.art.i.ꝙ diſcoꝛdia opponit᷑ coꝛdie q cauſat ex charitate.Ca ritas autẽ multoꝝ coꝛda coniũgit in aliq vnum qð eſt pꝛincipalr bonum diuinũ.ſecũdario bonũ pꝛoxi mi. Diſcoꝛdia igit᷑ ea ratioe eſt peccatũ inq;tum con⸗ trariat᷑ huic concoꝛdie. Poteſt igit᷑ diſcoꝛdia cõtinge⸗ re tripliciter Pꝛimo per ſe et ex intentõe quando.ſ. 4dqs diſſentit ab alijs in eo quod ab eis querit᷑ vel tra ctatur qð ſcit ipſe ꝑtinere ad honoꝛẽ dei ⁊ bonũ pꝛo⸗ ximi ductꝰodio.amoꝛe.timoꝛe.vel huiuſmodi:et hoc eſt moꝛtale ex ſuo genere pꝛopter contrarietatem ad charitatem licʒ pꝛimi motus huiuſmodi diſcoꝛdie ꝓ pter imperfectiõem actus ſint venialia. Unde apo⸗ ſtolus ad Gala.v.inter opera carnis ponit diſſenſio nes id eſt diſcoꝛdias.⁊ de eis dicit quitalia agunt re gnũ dei non cõſequentur. Secundo ꝑ accidens ⁊ ſine intentõe ſed cũ erroꝛe ꝑiculoſo vel ꝑtinaci inhe ſione vt cũ agit᷑ aligð qð ſatis eſt clare apparet eẽ ad v* 4 Citulus Quartrns honoꝛẽ dei vel bonũ cõe.vel pꝛiuate pſone.⁊ maioꝛi parti⁊ ſapiẽtioꝛi qͥ in facto reqͥrütur videt᷑ tali modo fiendũ.⁊ aliquis diſſentit ab eis ⁊ nõ cõcoꝛdat qꝛ ſibi nõ videt᷑ hoc bonũ vel ita bonũ.⁊ hoc nõ eſt ſine pec⸗ cato veniali ſaltẽ. vel etiã moꝛtali ᷣm mateniã in q di⸗ ſcoꝛdat.qͥꝛ nimis de ſuo ſenſu pᷣſumit cõtra illð ꝓũ. iij. Ne innitaris pꝛudẽtie tue Etillð.ij.coꝛin.vl. Idẽ ſapue pacẽ habete. Secus autẽ ſi illud in quo cõue nirent oẽs alij eẽt manifeſte contra deñ vel ꝓximũ. qꝛ tũc diſſentire ab alijs ⁊ nõ cõcoꝛdare lauda bile ẽ ̃m illð Exo.xxiij. Mon ſeq̃ris turbã in malũ.lec ille ꝓ⸗ pꝛie diſcoꝛdat ab eis ſed ipᷣi ab eo. Lertõ mõ ↄtingit diſcoꝛdia inter duos vel plures ſine pctõ vtriuſq; ⁊ B qꝛ eſt de eo qð nõ eſt manifeſte bonũ⁊ qꝛvterq; inten dit bonũ honoꝛis dei vel ꝓximivtilitate. ſed vni vide turvno mõ agẽdũ aliqð ꝙ tractatur.alteri alið ↄꝛio mõ. ⁊ rões ꝓbabiles ſunt pꝛo vtraq; ꝑte. ⁊ plures eti amꝛ⁊ ſapiẽtes pꝛovtraq; ꝑte.vel inter duos mãne au toꝛitatis ⁊ ꝓbitatis.⁊ ſic etiã in ſanctis viris inuenit aliqñ diſcoꝛdia.vndeꝛ act.xv. Facta eſt diſſenſio int᷑ paulũ⁊ barnabã.i.diſcoꝛdia.⁊ hoc circa factũ Johã nis qͥ⁊ marcus dicebat᷑ diſcipuli eoꝝ. Nã qꝛ receſſe⸗ rat ab eis vt parẽtes viſitaret. Paulꝰipᷣm reuerſuʒ no lebat amplius habere inſocietatẽ ductꝰ ʒelo iuſticie. Barnabas volebat reciꝑe motꝰinſtĩctu mĩe. ⁊ ſic di⸗ ſceſſerũt abinuicẽ. Fuit etiã hoc ex ðina ꝓuidentia oꝛ dinatũ pꝛopter vtilitatẽ inde cõſequentẽ.vt ſic diuiſi plunibo fructificaret. Be ſeditõe nota ſeditio diſcoꝛdiꝗ impoꝛtat.nõ quacunq; ſed int ꝑtes alicuiꝰmultitudis.vñ Iſi. dicit in li.ethimo.ꝙ ſeditio ſus eſt qͥ diſſenſiones animoꝝ facit.⁊ diſcoꝛdias gi⸗ gnit.Cõuenit autẽ ſᷣm tho.ij.ij.q.xlij.ar.i. in aliquo cum ſciſmate.rixa,. ⁊ bello,. ⁊ in aliquo differt. Cõue⸗ nit in hoc.quia ĩpoꝛtat quandã ↄtradictõem ſic illa. Differaat a ſciſmate.qꝛ ſciſma opponitvnitati ſpũ a li.ſ.multitudĩs eccłiaſtice. Seditio autẽvnitati tꝑa⸗ li ſeu ſeculani.ſ.multitudis ciuitatis.Differt ãt a bel loꝛ nixa.qꝛ bellũ ꝓpꝛie eſt ↄ xtraneos hoſtes q̃ſi mił⸗ titudĩs ad multitudine.Rixa qt vniꝰad vnũ vel pau coꝝ ad paucos. Sʒ ſeditio ꝓpꝛie eſt int ꝑtes vniꝰmt titudĩs int ſe diſſentietes.puta cũ vna ps ciuitat exi⸗ citat᷑ in tumltũ ↄtra aliã. Scðoetia bellũ⁊ nixa ĩ hoc differũt ab ea.qꝛ bellũ⁊ rixa impoꝛtãt impugnatioeʒ in actu.ſed ſeditio dici poteſt ſiue ſit hmoi impugna tio in actu ſiue ſiat etiã pᷣpatio ad ĩpugnatõeʒ hmõi. vñ glo. dicit. ij . coꝝ. xij. Seditõnes ſunt tumuliꝰad pugnã.ſ.qͥbꝰ ſe pᷣpant⁊ intetãt pugnare.Hoc ãt age re eſt pctm. Uñ apls nũ erat ſeditioes int᷑ alia pctaã. ad gala.v.⁊ eſt ſpãle pctm̃.qꝛ hʒ ſpale bonũ cui op⸗ ponit᷑.ſ.vnitatẽ? pacẽ młitudis Eſtãt moꝛtale ex ge nere ſuo.vñ apls cõnumerat ipᷣam int᷑ moꝛtalia. Rõ heeſt ſm tho.ij.ij.q.xlij.ar.ij.qꝛ ſeditio oppouit᷑ vni tati multitudĩs.i.ppli ciuitatis vel regni.dicit augꝰ. xxi.de ci.dei.ꝙ pplm determĩat ſapiẽtes nõ oẽʒ cetũ multitudis.ſed cetũ iuns cõſenſu⁊ vtilitatis cõis ſo⸗ ciatũ vnde maifeſtũ eſtvnitatẽ cui opponit᷑ ſeditõ eẽ vnitatẽ iuris ⁊ cõis vtilitatis Ex quo pʒ ꝙ opponit᷑ ſe ditio iuſticieꝛ bono cõi,⁊ ideo ex genere ſuo eſt moꝛta eſt malũ totałr execrãdũ⁊ euitãdũ.ſ.malũ diſſenſio le.⁊ tanto grauiꝰ quãto bonũ cõequod inpugnałꝑ ſeditiõem eſt maius qᷓ; bonũ pꝛiuatũ qð impugnat E rixam.Et peccatũ hmõi pꝛĩo qͥdem in his qᷣ pꝛocu rãt ſeditionẽ qͥ grauiſſime peccãt. ſicut fecit ſi lba filiꝰ bocri qͥ clamas coꝛã oĩ pplo iſrahel. Nõ eſt tibi ꝑs ĩ dauid⁊c.fecit editõem faciẽs tnibo iſrael recedereare gimine dauid. Sed ioab ꝓtedes eũ fecit eũ deca⸗ pitare.vt habet᷑.ij. Reg.xx Calis fuit barrabaſ latro qᷣ in ſeditiõe fecit homicidiũ mat.xxvi.Secũdo ĩ eis qͥ ſequũt᷑ eos ꝑturbantes bonũ cõe. Gicut illa mlti⸗ tudo q̃ ſecuta eſt abſalonẽ in cõiuratõe cõtra patrẽ ſu um dauid⁊ ſuos adherẽtes⁊ ſeqces. Sʒ puniti ſunt qn ex peſte moꝛtui ſunt ſeptuaginta milia viroꝝ de il lo ppło dauid nuerare faciete pptm.ij. Reg.xxij Nõ eni ſolũ pꝛopter pctm̃ dauid.ſʒ etiã pꝛopt᷑ ↄiuratiõeʒ poli pᷣdictã occiſi ſunt.ſᷣm tho. Illi vero ꝗͥ bonũ cõe defendũt eis reſiſtẽtes nõ ſunt dicẽdi ſeditioſi.ſic nec illi qͥ defendũt ſe cũ iuadũt᷑ ab alijs dicẽdi ſunt rixo⸗ ſi. Itẽ regimẽ tyrannicũ cũ nõ ſit iuſtũ.qꝛ nõ oꝛdinat ad bonũ cõe ſed ad bonũ pꝛiuatũ regẽtis. vt ðꝛ in. iij politi.ideo ꝑturbatõ hmõi regimĩs nõ hʒ roõem ſedi⸗ tionis niſi foꝛte qñ ſic ꝑturbat᷑ inoꝛdinate tirãni regi mẽꝙ multitudo ſubiecta mar detrimẽtũ patit᷑ ex tur batoe ſeqnti qᷓ; ex tyrani regimie.¶ dagis ãt tyrãnꝰ ſeditõſus eſt in pplo ſibi ſubdito ſeditões ⁊ dilcoꝛdi⸗ as nutrit vt diutiꝰdñari poſſit Uñ Joiada ſummꝰſa cerdos qͥ cũ multitudĩe armata abſtulit regnũ iuda ab Athalia qð ſibi ĩiuſtevſurpauerat. nõ fuit ſeditio ſus.ſʒvirtuoſus.iiij.Reg.xi. Silr aioth. Barach et Bedeon auferetes dominia ob oppᷣſſoꝛibo ſuis. vt ĩ De diſcoꝛdia et ſeditio J. neqᷓ ꝑtinẽt ad ꝑtialitates ciuitatũ⁊ caſtroꝝ pot expo ni ilð ps.luij.Uidi iniqtatẽꝛ cõtradictõʒ in ciuitate tota die circũdabat eã ſuꝑ muros eꝰiniqͥtas.⁊ laboꝛ in medio eiꝰ⁊ iniuſticia. Ubi cria qᷓ vidẽt᷑ q̃tidie in ci⸗ uitate anime ſiue eccleſie ſiue congregatiois politice. Pʒꝛo malũ ſimplr execrãdũ ibi. Uidi iniqtatẽ?⁊ 3 dictõʒ in cĩitate. Scðo pctm̃ iñ młtipłr ppagãdũ ibi.· Tota die circũdabat eã ſuꝑ muros eiꝰ iiqᷣ tas Tertio damnũ hoꝛribilit᷑ expectãdũ ibi, laboꝛ in medio eius⁊ iniuſticia. ́”MMUDẽ . . o igitu – nis quã vocat pp.odictõʒ dicẽs Uidi iniqᷣtatẽ.ſ.pei exceſſũ⁊ p.i.õdictõʒ.q d.ĩiqtas exceſſiua ĩ citateẽ õ dictõ⁊ diſio.ſʒ oẽ regnũ ĩ ſeipʒ diſuʒ ðᷣſolabit᷑ ait xps Lu.xi.Eſt ãt triplex ↄdictõvł diuiſio. Pꝛĩa diſſen⸗ ſiõis int᷑nał. Scða diſcoꝛdatõis frat᷑nał Tertia ſedi toõis ppłaris Pꝛĩa ↄdictio ⁊ diuiſio vñ pcedũt alie diſſenſiões ẽ ĩ cĩtate ſeu re&̊ aĩeĩ q ſunt ples potẽneꝛ affectq̃ᷓſi płes hoĩes ĩ cĩtate vł reg̊. Uñ ðᷣt ſapiẽs ca to. Cõueiet nulli qͥ ſecũ diſſidet ipe.i.qͥ hʒ diſcoꝛdiã in ſe ñ hẽbit ↄcoꝛdiã cũ aliqͥ.ðt aug. Iſmaelvt ſexa⸗ ret᷑a ppło dei nõ obſuit mater ancilla.ſ.agar ſed fra⸗ terna diſcoꝛdia.diſt.lvi.c. Imahel.quã.ſ.ipᷣe habu⸗ it cũ IJſaac. Iſtã fratemã diſcoꝛdiã apłs vocat pſecu⸗ tionẽ dicẽs ad gałiiiij. Is qͥ ᷣm camẽ natus eſt.id ẽ nn 5 ſuine Am mnr bu * tis unmi Mnnh Hirn zimi ilen inttr glöcn Bdaf Eriinn galgn vit in 1 Maa glommdſ äne 6Nſce⸗ de de — . — Aune ð nen Nii Gastl ent wiaznt Urppe⸗ S ziilet . niſtit nüig niani⸗ gbltakſß Piudſ⸗ Tem gatin Nsppn jdelp pn *RWD glt wo, i Aſmabel pſequebat?᷑ eũ qͥ ̃m ſpm̃ natꝰeſt.i.ſſaac. Li ber vero geneß appellat ludũ.dicit᷑ eĩ geñ.xxi.ꝙ cũ vi deret ſara iſmahelẽ ludentẽ cũ iſaac diſplicuit ſibi m Oꝛigenẽ ſuꝑ gene.hi duo frẽs geniti ex abꝛahã ſiont duos appctitꝰab aĩo ꝓcedentes. Appetitꝰ.ſ.rõnał. hic eſt iſaac ᷣm ſpm̃ natꝰ.qꝛ gratie dei eſt vt qͥs viuat ſᷣm rõnem. Aliꝰeſt appetitꝰſenſualis ſᷣm carnẽ natꝰ hic eſt yſmahel. Inter hos eſt cõtradictio ⁊ diſſenſio. qꝛ ſᷣm apłm.caro cõcupiſcit aduerſus ſpm̃.⁊ ſpiritꝰ aduerſus carnẽ.Hec ſibiinuicẽ aduerſant᷑. Et ſi ap⸗ petitus roõnalis vincat⁊ dñet᷑ carni.tũc eſt vera ↄcoꝛ dia in regno anĩe. Sed ſi appetuꝰſenſualis ſubijciat ſibi ſpm̃ paſſionis ſequẽs ꝑſecutio eſt. diſcoꝛdia ẽ in rer frẽs iſtos. Nã remurmurat ſindereſis. ⁊ cõſciẽtia remoꝛdet Dicit᷑ aũt tũc ludus qꝛ ſicut iſmahel ludẽs ſolatio ſecũ iſaac ꝑuulo querebat illũ ſuꝑare?⁊ trabe- re ad illicita renitentẽ.ſ.ad adoꝛandũ ymagines lute as ab eo factas. Sic caro blandit᷑ ſpiritui ⁊ illecebꝛo ſis cũ eo deceptõibo agit.vt delectatõibo alliciat. vo⸗ luptatibo molliat ad terrena inducat.qð ꝑpendens virtus ſapĩevł diſcretõis ſignata ꝑ ſaram ſᷣm Oꝛige. ſeꝑare debetꝛ diſiũgere ip̃ᷣm ab eo.i.nõ aſſentire.⁊ ſic remanebit animꝰin cõcoꝛdia⁊ pace. De pctõꝛibo eni dicit Oſee.x.Coꝛ eoꝝ diuiſum eſt.ſ.ꝑ varias paſſio⸗ nes. Et omne regnũ in ſeipᷣm diuiſum deſolabit᷑ id ẽ ꝑueniet ad deſolatõem danatõis e᷑=ne. Secunda cõtradictio eſt diſcoꝛdievniꝰad alteꝝ.Et iſta eſt mag iniqͥtas. Uñ Cypꝛianꝰ. Inexpiabu eſt culpa diſcoꝛ⸗ die nec paſſione purgat᷑.ðiſt.xc.celeq;. Si qͥs eĩ di ſcoꝛdaret ab alijs in aliq̃ qð eſt manifeſte ad honoꝛẽ deivel bonũ cõmunevel pꝛiuate ꝑſone aduertẽs illð eſſe bonũ:ſed pꝛopt᷑ odium.inuidias. inimiciciã vel partialitatẽ diſcoꝛdãs.talis etiã ſi martiniũ ſuſtinerʒ nõ ſaluaret᷑ in tali diſcoꝛdia manẽs.Et qꝛ iſtð ẽ ma gnũ peccatũ.ideo in decretis dicit᷑. Diſcoꝛdates cle⸗ ricos epᷣs vel ronevel poteſtate ad cõcoꝛdiã trahat d. xc.cii.⁊. c.ſtudendũ eſt epis vt diſſidẽtes.i:diſcoꝛdã⸗ tes frẽs ſiue clericos ſiue laicos ad pacẽ coartẽt.ð ſi nollent ⁊ inimicicia ſit apta⁊ odiũ in deteſtatõeʒ vi cij. ðꝛ di· ea. Oblatões diſſidentiũ fratx. neq; in ſa⸗ crario.nec in gaſophilatio recipiant᷑ glo.ibi.cũ.ſi odi um eox eſt apertũ⁊ notoꝛium. CTria aũt ſunt q gene rant diſcoꝛdiã in ciuitateꝛ ecccia. Pꝛimũ ꝓpꝛij cõ⸗ modi ꝓcuratio inoꝛdiata. Scm honoꝝ ⁊ onerũ diſtributõ impꝛopoꝛtõnata. Tertiũ trãſgreſſionũ punitio relaxata. QOñ aliqᷣs nimis intẽdit ſuevtilita⸗ ti. alij inde grauant᷑: modicã cũ eo pñt hr̃e cõcoꝛdiã vñ Sene.in puer. Pꝛĩcipiũ diſcoꝛdie eſt aliqͥd ex cõi ſuũ facere. Turpiuſq; nihil eſt ;ᷓ cũ eo bellũ gerere cũ quo familiaruervixeris.pꝛopter qð dicit in decre tis.ꝙ lex q ligat hoĩes ſubditos ad ſui obſeruantiã. ⁊ ex hoc ligat in cõcoꝛdia⁊ pace.ꝙ nullo pꝛiuato com modo ſed pꝛo cõi ciuiũ vtilitate dʒ eſſe cõſcripta.diſ. iiij. Erit. Uidemus in coꝛꝑe hũano ꝙ qñ humoꝛes ſunt in debita pꝛopoꝛtõe coꝛpꝰeſt ſanũ.ſed qñ intrat diuiſio ꝓꝙꝓvnus nimis abũdet ceter.inde ſeq?᷑ diſcoꝛ dia infirmitatis Roboã qꝛ nimis voluit ꝓuidere bur ſeſue vt poſſet facere expenſas ſuꝑfluas in curia ſua vt pater eius ſalomõ⁊ diminuere noluit exactõeʒ tri butoxꝝ ſeu talliax/ex hoc tãta eſt exoꝛta diſcoꝛdia int᷑ hbymoõl olim unponebat ſolenis penitẽtis que. tribũ iudaꝛ tribo iſrbel ꝙ nũqꝙᷓ tolli potuit ⁊ ſicami ſit magnã ꝑtem dominij ſui.vt habet᷑.iij. Regũ.xij. Inducere etiã nouos moꝛes nõ neceſſarios ad recti⸗ tudinẽ vite inducit diſcoꝛdiã.vnde in decretis ðꝛDi ſcoꝛdiã parit pᷣſumptio nouitati Secundũ gene⸗ rãs diſcoꝛdia eſt qñ nimis aliqͥ vexant᷑ in collectis et alijs laboꝛibo.alij nimis alleuiant᷑ vel cũ honoꝛes et off cia aliqͥ bo copioſe coferunt᷑.alijs autẽ paꝝ vel ni⸗ hil. inde generat᷑ diſcoꝛdia ⁊ inuidia inter eos.vel cũ rectoꝛes nimis grauant ſubditos. pꝛopt᷑ qð ſubditi minus diligunt eos.Dicit grego.Dũ reuerentiã mi noꝛes potẽtioꝛibo exhibẽt.⁊ potetio:es minoꝛibo dile ctionẽ impendũt vera cõcoꝛdia fit ex diuerſitate con⸗ textio.⁊ recte officioꝝ admiſtratio geri ſinguloꝝ.di. lxxxix.ad hoc.ſic in coꝛpe hũ ano ait apłs. Roma.xij multa mẽbꝛa habemſingula antẽ membꝛa nõ eun⸗ dem actũ habent.nec vnũ vſurpat officiũ alteriꝰ aut cõtemnit. Invno coꝛꝑe cõgregatõis vel ciuitatis dñt eſſe multi poſiti in diuerſis officijs.nõ vni totum vel plura alteri nihil.ſed cuiq; qð ſibi ↄgruit.nec dʒvſur pare ecercitiũ alterius.nec cõtemnere ipᷣmvtviliꝰ.ſed eius auxilio vti.: Si autẽ ſecus fiat dũcoꝛdia ſequit᷑ Sic de dño deo dicit Job.xxv.Qui facit cõcoꝛdiam in ſublimibo.l/in ngelia diuerſis diuerſa officia cõ⸗ cedens nec vnus officiũ alterius vſurpat.⁊ ſi qñ vi⸗ dent᷑ in aliquo negocio diſcoꝛdare.ſicut pĩceps ꝑſa⸗ rũ reſtitit.i.angelis pᷣlatus ꝑſis pꝛincipi ſeu angelo pᷣlato iudeis dũ quereret ille liberatõeʒ illiꝰppli.· Per ſaꝝ autẽ pꝛinceps retẽtionẽ in babilonia pꝛopter vti litatẽ illius patrie ex exemplis bonoꝛũ cõcoꝛdiã fecit deus dum dei volũtate id factũ eſtvtriſq; volẽtibus quod deo placitũ erat. Hiſtoꝛiã habes Dañ.x.expo⸗ ſitionẽ in pꝛia parte qſtionis. Quiſqͥs coꝛpꝰ affligit. ſed ad cõcoꝛdiã deſerit.laudat quidẽ deũ in timpão. ſed nõ laudat in choꝛo Hiero. am in choꝛo ſumme vitatur diſcoꝛdia vocũ que tollit melodiã cantus. Tertiũ eſt per qð ſequit᷑ diſcoꝛdia nõ punire delicta Nam ex hoc dat᷑udacia malis ad ledendũ alios ex quo diſcoꝛdieꝛ inimicicie ſequũtur.⁊ ſi puniãtur ali⸗ qui impotẽtes ⁊ nõ alij maioꝛes inde oꝛiũtur enã in dignarses ⁊ diſcoꝛdie maioꝛes. Tribo beniamin qꝛ no uit punire ſcelus cõmiſſum ab hominibo ciuitat gabaa qui erãt in tribu ſua.inde oꝛa eſt diſcoꝛdia in ter eos ⁊ alias tribo ⁊ pꝛopt᷑ mouẽtes bellũ cõtra eos pene totã gladio ꝑimerũt. Multũ ergo debet caue⸗ ri diſcoꝛdia.maxume qꝛvt ait hieroni.poſt Saluſtiũ cõcoꝛdia ꝑue res creſcũt. diſcoꝛdia maxime dilabũt᷑. qꝛ ſicutvirtꝰvnita eſt magis infinita.i.foꝛtioꝛ.ita q̃n⸗ tomagis eſt diuiſa tanto debilitat᷑. ⁊ demũ deficit.qꝛ omne regnũ in ſeipᷣm diuiſum deſolabik. Tertia cõtradictio eſt ſeditõis vnius partis ciuitatis tumul tuãtis cõtra aliam ꝑtem ſicur ſunt ꝑtialitates gibelli noꝛũ cõtra guelfos⁊ ecõtra ſiue alie diuerſ noibo ap pellate. quibo plene ſunt ciuitates italie. Has vocat apoſto.Sectas inter oꝑa carnis.que q talia agũt re⸗ gnũ deinõ cõſequũtur.ad Gala. vi. Et magnitudo peccati oſtendit᷑ ex hoc. quia ðꝛ.di.xlvi: Seditionari os ſtatuimus nunq; oꝛdinados. Tlõ autẽ ꝓhibetur quis pꝛopt᷑ peccatũ oꝛdinari pᷣciſe niſi enoꝛme.⁊ pꝛo ſe com Citulus Quartus monebat totã ciuitatẽvelvillã.Exꝑientia autẽ magi ſtia reꝝ docuit.vt pʒ in multis ciuitatibo vbi ſunt ta les cõtmadictões ꝙ dũ vna ꝑs ſeditioſe agit ↄtra aliã ⁊ linpugnat⁊ expellit ſi põt.in pꝛoceſſu teꝑis inuale⸗ ſcens ꝓſcripta ſeditõem mouet ↄtra illã expellẽs⁊ le⸗ dens.⁊ ſic demũ verificat᷑ verbũ xpᷣi.qꝛ diuiſum om ne regnũ in ſeipᷣm deſolabi᷑. Tria autẽ mag ma⸗ la reꝑpiunt᷑ in hmõi ſeditionmibo⁊ partialitatibo. Pꝛimũ magna fatuitas. Gecundũ magna crudelitags. Tertiũ magna in eo diuturnitas. Quantũ u pꝛimũ nonvidet᷑ ſub celo eſſe ſtultioꝛ gens qᷓ; ꝑtiales.Et rõ eſt.qꝛ hoc ſcelꝰ eſt in appetitu ſtuluz danoñ mali Delectat᷑ q̊s in oꝑibo carnis⁊ gu le. dãna bilr quidẽ emat. oblectat᷑ aliꝰin turpi lucro ?z inſatiabili cupidine reꝝ.errat abſq; dubio.aliꝰ intu⸗ melſcit pompis⁊ głioſofaſtu letat᷑. ⁊ hic etiã grauiter peccat.⁊ ſic de alijs Sʒ oẽs hi errãt in appetitu boni trãſitoꝛij delectatõe illecti.ſed partiales ex appetitu ⁊ deſiderio mali dũ partialitatẽꝛ diuiſionẽ affectãt po nentes in ꝑiculo ſubſtantiã tꝑalẽ.coꝛpus.ſfilios.con ſanguineos. amicos.⁊ eoꝝ bona.Quid enĩ boni ex partialitate lucrẽtur nõ videtur niſi hec ꝑicula exꝑiri ⁊ cũ hoc eternis ſupplicijs cruciari. Unde ꝑtiali con gruit illud Eccli.xxij. Suꝑ plumbũ qͥd grauabitur ⁊ qð illi aliud nomẽ q; fatuus. Arenã⁊ ſalẽꝛ maſſaʒ ferri facilius eſt ferre q; hominẽ impꝛudentẽꝛ fatuũ⁊ impiũ.Hmõt eĩ partialis ſimił eſt frenetico qui gau dens exponit ſe magnis ꝑiculis nil reputãs ea.⁊ boc quia rõne caret. Secundũ malũ eſt nimia crude litas.treno.iiij.Filia ppli mei crudełquaſi ſtrutio i lia populi dei eſt quelibet aĩa fidelis.ſed crudelis vt ſtrutioqꝛ ſicut ſtrutio deſerit oua ſua nõ curãs ð eis ita partialis nõ videt curare de filijs ⁊ familia ⁊ alijs ſuis pꝛopt᷑ ꝑtialitatẽ. Non inuenit᷑ tanta crudelitas in aliquo genere hoĩm quãta in partialibo ⁊ ſeditioſ Rato hꝰeſt. qꝛ ha bitũ odij ſꝑ habẽt ↄtra hoĩes ↄꝛie partis tom notos q; ignotos.pñtes.pᷣteritos ⁊ futu⸗ ros.aduerſus infantes⁊ ſenes.aliqñ aduerſus ↄſan guineos ⁊ affines.⁊ cõtra eos qͥ aliqñ ſibi ſeruierũt in multis.⁊ hoꝝ oĩm quibo odiũ gerunt in mẽte homi⸗ cide dici poſſunt. Qui eni odit fratrẽ ſuũ homicida ẽ i.iohã.iij. Sed vltra odiũ coꝛdiale qͥs expumereva- leat ſeueras ⁊ imanes crudelitates qᷓs contra aliã p- tem exercẽt nõ parcũt etati.nõ ſexui.nõ cõſanguinita ti, non amicicie.nõ ſidei.nõ religioni.nõ ſanctitati ſʒ vſq; ad deuoꝛatõem humane carnis pueniũt. Sed his iuſto iudicio dei euenit frequẽterqð accidit crus deliſſimis adonibeſech regi Jebus ſeu hierim cuica⸗ pto fuerũt abſciſi pedes ⁊ manus. ⁊ poſitus fuit ſub menſa comedentiũ ſicut canis.qui memoꝛãs ſue ex⸗ ercite crudelitatis ait. Reddidit mihi deus qð feci, Septuaginta eni reges abſciſis manuũ ⁊ pedũ ſum mitatibo colligebãt ſub meſa mea reliquias ciboꝝ.ſi cut feci ſic mihi factũ eſt. Judic.i.c. Et quod accidit crxrudeli tyro regi pſarũ qui ex crudelitate delectabat᷑ effundere ſanguinẽ bumanũ.ſed bunccaptũ regina Damans cuiꝰſiliũ occiderat ðᷣcapitari fecit.⁊ caput eius in ollã ſeu vtrẽ ſanguine plenũ demergit dicens ſanguinẽ ſitiſti ſanguine bibe. Tertiũ malũ eſt magᷓ in eo diuturnitas. am ſemꝑ moꝛãtur in hmõi diui ſionibo⁊ ꝑtialitatibo.nec faciũt ſibi conſciam. UVñ cũ̃ 5 nõ cognoſcũt moꝛbũ medicinã penitẽtie nõ querũt. Uenia autẽ nõ datur niſi coꝛrecto.de re.iu.li. vi. ca. peccati Nec tales poſſunt abſolui niſi abꝛenücient ꝑ tialitati ita.ſiꝙ omne odiũ dimittat.ſ,ex coꝛde. ⁊ a ps petitũ nocumeti cõtra iuſticiã alteri parti Falſa enim penitẽtia dicit᷑ cũ ſic diſceditab vno peccato vt no di ſcedat᷑ ab altero.vt habet᷑ de pe. di. v. Falſas vt cü re⸗ tinet odiũ ⁊ inimicicias abſolui nõ debet. Et ſi abſol uat᷑ nil ei valet Quod autẽ dimittat ꝑtialitatẽ in qua inueteratus eſtꝛ firmuer habituatus multüũ difficile eſt niſi der gratia opetur. Execrada igit eſt nimus con tradictio ſeditõis ⁊ partialitatts. Becundu peindpale F. m að notat in verbis plolnnſte eſt. qꝛ mltipler petm̃ er ⸗ hbmõi cõtradictõibo pᷣcipue partialitatũ ꝓcedit Tota die inquit circũdabit ea.ſ.ciuitatẽ vbi ſunt diſcoꝛdie ⁊ ꝑtialitates ſupꝑ muros ei pcipue qͥ ſunt pꝛicipoles ſcʒ ad cuſtodiendã ciuitatẽ ſicut muri defendendã niqtas quevaria⁊ multa eſt.ſed maxĩe iniuſticie. diez maliuoletie. Siquidẽ paſſiões quibo ſunt ple ni diſcoꝛdes ⁊ pariales.vt timoꝛ ⁊ amoꝛ ad cõpartia lem.odiũ ad aliam ꝑtẽ.ita puertũt iudiciũ interiꝰ vt reputent bonũ malũ aduerſe partis hoĩem. ⁊ maluʒ bonũ ſuũ conſectatoꝛẽ.illũ puniant etiã innocentem iſtũ conſotiũ abſoluant malafacientẽ. His male iu⸗ dicantibo ðꝛ Amos.vi.Cõuertiſtis in amaritudinẽ iudiciũ⁊ fructũ iuſticie in abſinthiũ. dicit᷑ aũt. xi.q. iij. Quicũq; cõſanguinitate.aut amicicia aut hoſtili odio.aut inimicicijs in iudicando ducit᷑. ꝑuerut iu⸗ diciũ xp̃ᷣi qui eſt iuſticia.⁊ fructũ eiꝰ in amaritudinẽ verti. Remota autẽ iuſticis ait. auguſt. de ciuit. dei qͥd ſunt regna niſi magna latrocinia Eſt aũt hic moꝛ bovalde infectiuꝰ vnus inficit aliũ. Uñ de hmõi po teſt intelligi illð apoca.ix. De oꝛe eoꝝ.ſ. partialiũ p/⸗ cedit ignis.ſ.furoꝛis.ſfumus.ſ.ſuꝑbie.⁊ ſulphur ſcʒ detractõis letẽtis.⁊ ab his tribo plagis occila eſt ttia ꝑs hoĩm. Qui eĩ cõicauerit ſuꝑbo induet ſuꝑbiã.ðꝛ Eccł.xiij.⁊ Eccls Non ãbules cũ hoĩe iracũdo ne et ficiaris ſilis ſibi. Sꝑ tales obloquũt᷑ ↄ partẽ aduer ſam.⁊ ſicut aer peſtilens qᷓntomagis attrahit᷑.tanto⸗ magis inficit. Ita coꝛrũpunt moꝛes bonos colloqͥa mala.i.Coꝛin.xv.Et ſic circũdabit ex oĩ ꝑte talẽ ciui tatẽ tota die initas. Secũda iniqͥtas eſt ꝑfidia. Sunt ei de numero illi de qͥbo ait apls. Cõfitẽtur ſe noſſe deũ factis autẽ negant.qͥnimo xpᷣm pꝛodũt.ðt enĩ Beda.Qui ſocietate fratnitatis aliq peſte diſcoꝛ die cõmaculant xpᷣm ꝓdantvt iudas.xi.quiij.c. abijt ulli autẽ magis cõmaculãt cõitatẽ diſcoꝛdijs q; ſe ditioſi⁊? ꝑtiales. In baptiſmo qdẽ abꝛenũciat᷑ diabo loꝛ põpis eiꝰ.⁊ aſcribit᷑ militie xpᷣi ꝑ chꝛiſmatõʒ.ſʒvt ꝓditoꝛ ꝑ ꝑtialitates ſe põit ad militiã diaboli.Etita ſunt ꝑtinaces in ſua ꝑtialitate.ꝙ potiꝰſidẽ negarẽtq; ꝑtẽꝛ ſectã quã ſequũt᷑. Qui nõ eſt mecũ aitxpᷣs me eſt.ſ.ĩ fratna caritate.⁊ qͥ nõ colligit mecũ trahendo hoĩes ad cõcoꝛdiã.vnitatẽ⁊ pacẽvt ego diſoygit. Sʒ tãdẽ ipᷣi dibgnf. Jdiſbn ſuꝑbos.vt ſunt ꝑtiales. mente coꝛdis ſui.Luce.i.Cauẽda igitꝛc.· Tertia „ u fotea 8. giae Sit quer fes mmen ti mer fap mel ſnen lnie Nenn . hect fl. Unn n lont Dey Aqr ſeſta ſcnar merc ern V per vn din, we. non gpan cdummi Wn aimie nnf eren Gbon Nop W noctci 1luge ſelds ſir ſimi e fenme loſa ſum miſ⸗ lüͤ info mbi alter vna e⸗ ienin n ſiuan Muden Dl cr ie Smuligii Stfnn miant blurdint ur iin Urniinta grtuſtir uhhro n üimy mma ünNeem Denies Amnnnds nei ad HuühiN irhniy nalie ſpaſ edn ſhi Lincit mwz lh Gct iet, 1 ſian “ glecui Pini4 R1 . S N S= unkt᷑.ſilueſcũt arua. vi du maloꝝ finis.Cũ eĩ nõ fuerint purgara ſed aliqn tulu punita peccata expulſoꝝ.⁊ peccara excelletiũ in⸗ terim fuerint ipleta. Uox tonitrui tui inqͥt ꝓpheta in rota. Fit enĩ vox tonitrui iudicioꝝ deiternbiliũ rota verſatili. Reuerſiq; expulſi expellẽtes ꝓſcribũt.eoꝛũ⸗ q bona dir piur. ⁊ cede crudelioꝛi craſſant. ⁊ tibula tionibo multiptr ecponũt Sicq; ĩplet᷑ illð Iſa. xxviij Capitulũ iniquitas tota die circũdans ciuitatẽ ꝑtialem eſt ma luuolentia que cõtinua eſt in mentibo taliũ. Hec ẽ vt ðꝛ Job. xxxi.ignis deuo:ãs vſq; ad ↄſummatiõem et oia eradicans germina.Lriſoſt.de cõpunctõe coꝛdis Si inimicitie ſemel occupauerint hoĩes oia qͥ fiunt. que dicũtur.que audiũtur.ita accipiũturvt ad maio res ⁊ longioꝛes pꝛoſiciãt inimicitias. Quis poſſʒ enu merare crimialia mala q ex maliuolẽtia partia liũ ⁊ ſe ditioſoꝝ oꝛiũtur. hinc homicidia.hĩc adulteria. illinc meretricia.raptus.foꝛnicatoes.monialiũ violatões. rapine.furta.incẽdia.ſacrilegia ſacroꝝ locoꝝ.alij fa⸗ me moꝛitur.alij igne cõburãtur. alij decapitãt᷑.alij membꝛis detrũcant᷑ manibo.lingua.⁊ alijs mebꝛis. etiã qð verecũdũ ẽ dicere.pudẽdis ⁊c. In clericis cõti nentia.in religioſis deficit vita reg ulans. Lertium quod debel expectari ex ſedinionibyꝛ parti alitatibo eſt danuũ hoꝛ⸗ ribue. ⁊ multiplex. ⁊ hoc eſt. Laboꝛ in medio eiꝰ.ſ. ci uitatis ſeditiole? ꝑtialitatibo dediteꝛ iniuſticia iã di cta. Eſtautẽ laboꝛ tribulatõis in mũdoEſt laboꝛ cõ fuſionis in extremo. E ſt laboꝛ cruciatõis in inferno. De pꝛio inqͥt po. ontritio⁊ infelicitas in vijs eoꝛũ. Et quia vis pacis nõ cognouerũt⁊ cõcoꝛdie.cõtritio id eſt ad nihilũ deductus ſtatus eoꝝ.⁊ infelicitas mi ſeriaꝝ.Partibo enĩ adinuicẽ inimicãtibo exigẽtib de meritis bominũ.demonijs inſtigantibo.oco pmittẽ tevna pꝑs pꝛeualet cõtra aliam. illam expellit. expulſa vagando diſcurrit cũ magno ſui laboꝛe ⁊ incõ modo bona eius auterũtur a cõtrarijs vt nuliũ fructũ inde percipiat. ſed laboꝛe pauꝑratꝭ cruciet᷑ edificia deſtru — „ nee pᷣcidũtur.artes ⁊ induſtrie dimittũt᷑ adoleſcẽtuli egeſtate cõpulſi ad ſtipendiuʒ vad unt cũ laboꝛe⁊ ſudoꝛc.iuuenes pulſi nõ ſumunt vxoꝛes ꝗqᷓ cos gubernet. puelle innuptecũ anxietate expectant. religioſi nõ inueniũt elemoſinas. Sʒ non Manda remanda:expecta reexpecta. modicũ ibi. et modicũ ibi. vt vadant⁊ cadãat retroꝛſum.⁊ cõterãtur Z illaqueẽtur ⁊ capiant᷑. Mandat enĩ vna ꝑs aliã ex pellẽdo pꝓſcribedo. Aliaq; ps reuerſa remãdat ꝑ caʒ ꝓfcripſerat.Expectat ꝑs pꝛoſcripta reuerſionẽ ſuã et ſimitr alia emiſſa poſtea reexpectat ſuum regreſſum Modicũ ibii invna partiũ bonoꝝ tꝑaliũ⁊ ſpũaliũ remanet. Et modicũ ibi.i.in alia ꝑte Zꝛia cũ poſtea ipſa pꝛoſcribit᷑. Sicq; vadũt ad moꝛte cadunt retroꝛ ſum vt nõvideant caſum ſuũ.Conterũt᷑ in puluerem miſcriaꝝ.qꝛ ↄtitioꝛ infelictas invijs eoꝝ.l.opibo ta liũ pꝑtialiũ. Sicq; vt dicit᷑ hiere.xlvi. Foꝛtis impegit in foꝛtẽ. ⁊ ambo parit᷑ coꝛruerũt. Facta diuiſiõe inter rribũ iuda⁊ beniamin exvna ꝑte.⁊ decẽ tribo iſrael ex altera qᷣ pꝛius fuerãt ſubvno dñio. multa mala kecit vna ps cõtra aliã demũvtraq; hs otrita E. a infelici tate captiuitatis ⁊ dure ſeruitutis incumit. In ciuua⸗ te quoq; romana cõquiſito dñio oꝛbis. poſtõ diſcoꝛ die parnalitatũ⁊ ſeditionũ vꝛbẽ ingreſſe ſunt agente mario cõtra ſillã.⁊ ecõtra. Catilina cõtra ſertoꝛiũ er Ticeronẽ.Ceſare cõtra pompeiũ. innumere cedes ci uiũ ſecute ſunt.ſanguis effuſus hůanus ſupꝛa mo⸗ dũ.Et ſi tꝑe Octauiai imꝑiũ pacificũ fuerit ſumme Zo oꝑante ob natiuitatẽ xpᷣi demũ paulati ad nihilũ deductũ eſt.vt verificet᷑ dictũ xpᷣi.Om̃e regnũ ĩ ſeipᷣʒ diuiſum ⁊c.Et ſic laboꝛ in medio eiꝰ. Scðmẽ la⸗ boꝛ in extremo ↄfuſionis.vix eĩ tales in extremis pñt deſerere partialicates ⁊ odia.Qui ſi moꝛiat᷑ in tali ſta tu ſine ſignis cõtritõis nõ debẽteis dari ſacra.qð eſt ad magnã cõfuſionẽ. Sʒ nõ miroꝛ.qꝛ eccliaſtica ſepł tura deberẽt carere.Nã regulare eſt ꝙ qͥ mout᷑ in ali⸗ quo peccato moꝛtali notoꝛio debet pꝛiuari ſepultura eccleſie niſi fuenit eccłie recõciliatꝰ ſeu oſtẽderit ſigna penitẽtie.vt.xiij.q.ij.c.quibo.Et extra de ſepul.c.ꝑ⸗ rochiano. Uñ in eo ĩplebit illð hiere.xxij Sepultura aſini ſepeliet᷑.qͥ pꝛoij ci᷑ in fluĩevelfouea extra ciuita⸗ tẽ. Qð ſi ſua pᷣumpte vel ſuoꝝ fuenit in ecclia ſepul tus.hoc ſibi erit ad cumulũ danationis.⁊ hoc pꝛocu rantiũ.xiij.q.ij. Cũ grauia.Sed neq; etiã pꝛo talibo pñt dici miſſevel offica.qꝛ vt dicit Leo papa.Euiñ cõicamꝰviuo.nec moꝛtuo cõlcare debemꝰ.ſ.ꝓ eo oꝛã do.xxiiij.q.ijſane.Ecce quãtus laboꝛ cõfuſionie in remanẽtibo Tertiũ eſt laboꝛ cruciatꝰ infernał.Nã vt dicit aug. Si qs ſenſerit aliqð moꝛtaliũ in ſe dna ri.niſi penitentiã egerit et᷑na ulũ flãma trucidabit.in libꝛo de igne purgatoꝛij.Et ſic regnũ hoĩm partiali⸗ um deſolatk ⁊ git ad deſolatõem eternã. Unde ſum⸗ me cauendũ ab hmoi regno. ¶ Lapi Eorimaet vit tima et vltima filia mmanis glie eſt cõtentio cũ q bhʒ magnãvi⸗ cinitatè litigiũ.Etiõ hic de vtroq;. Contẽ tio tũ opponit᷑ cõcoꝛdie ſeu caritati.Litigiũvᷣo ami⸗ cicie. Pꝛo cu declaratõe dicit b. tho.ij.ij. q. ci. ar. ꝙ liigiũ ꝓpꝛie ↄſiſtit inverb.cũ.ſ.vnꝰ verbᷣ altenꝰ /⸗ dicit. In qua cõtradictione duo poſſunt attẽdi.Qñ⸗ qʒ; eĩ ↄtingit ↄdictio pꝛopt᷑ ꝑſonã dicẽtis.cui ↄdicẽs ↄſentire recuſat pꝛopt᷑ defectũ amoꝛis aĩos vnientis Et hocvidet᷑ ꝑtinere ad diſcoꝛdiã ↄaiã caritati.Qñq; vo ↄdictio oꝛit᷑ rõe ꝑſone quã qͥs ↄtniſtare nõ veret᷑. ⁊ hec ↄdictio ẽ litigiũ ðppoſitũ amicicie ſeu affabilita ti ad quã ꝑtinet delectabiłr alijs cõuiuere Uñ phũs dicit in. uij.ethicoꝝ.ꝙ qͥ ad oĩa ↄdicũt cauſa eiꝰ qð ẽ ↄtriſtare.neq; quoſcũ q; curãtes.diſcoli⁊ liigioſivo⸗ cant᷑. Pꝛohibent᷑ autẽ litigioſi ad oꝛdines ꝓmoueri⁊ pᷣlaturas.dũ ðt apłs.i.Thimo.iij. Nõ litigioſum.iſ. opoꝛtet eẽ ep̃ᷣm.qð extendi?᷑etiã ad alios clericos.Et rõ hꝰ ꝓhibitõis eſtvt dicit granꝰdi.xlvi.S.i.⁊ c.ſe.qꝛ litigioſi ſuntſ⸗ npbi,vladularibo ſibi aios pncipum cõciliantvel fratribo ſuis detrahedo infamie notaã in⸗ gerũt. vel inter fres ſeminãdo diſcoꝛdiã.ſeditiões fa⸗ cere nunq; ceſtant. Oſtendit autẽ Jacob apłs. iiij.c. tale vitiũ ꝓcedere ex cõcupiſcentia pꝛoutvidelʒ concu piſcentia impotat inclinationẽ habitualẽ ad pctã qᷓ cunq;. Uñ ait Uñ bella⁊ lites in vobis.niſi ex ↄcupi ſcẽtijs qᷓ militat in mẽbꝛis veſtris. Cõtentio autẽ Citulus Quartus diffinit ab ambꝛo. g eſtimpugnatio veritatis cũ cõ⸗ ſidentia clamoꝛis. ⁊ hoc ꝓut eſt pctm̃. N⸗ contentio etia ponit᷑ a Cullio in.ij.rhetoꝛice coloꝛ rhetoꝛicꝰ ðᷣt enĩ ꝙ cõtentio eſt oꝛatio ad confirmandũ⁊ confutan dũ accõmodata Inq;tum autẽ eſt viciũ apłs admo net vitare ad Ro.xij.dicẽselõ in cõtentionet emula tiõe.ſ.ambulemꝰcouerſando. ⁊ Catho. Cõtra verbo ſos noli ↄtedereverb.⁊ greg.in moꝛał.Ego puto ſal⸗ us ſide meliꝰ.ſ.eſſe alieno intellectui cedere q; cõten⸗ tionibo deſeruire Ponit᷑ aũt a greg.cõtentio filia ina nis glie ex eovt dicit b. tho.ij.ij.q.xxxviij. ar.ij. ꝙ con tentio eſt quedã diſcoꝛdia in verbis.diſcoꝛdantiũ ãt vterq; in ſenſu ſuo ſtat.⁊ vnus alteni nõ acqͥeſcit Pꝛo pꝛlũ autẽ eſt ſuꝑbie ⁊ inanis gloꝛie pꝛopꝛiã excellen tiã qrere.Sic aũt diſcoꝛdãtes ſunt aliqͥ ex eo ꝙ ſtant in pꝛopꝛijs.ita ↄtẽdẽtes ſunt aliqͥ ex hoc ꝙvnuſaͤſq; verbo qð ſibi videt᷑ defenditvt ſic nõ videat᷑minꝰbe ne q; alꝰ cognoſcere illð de quo cõtendit᷑. Oñ ſit moꝛ tale dicet᷑ infra. De vtroq; igit᷑ ſimul ⁊ large ſumẽdo põt exponi illõ põ.cvi.Effuſa eſt contẽtio ſuꝑ pꝛinci P es⁊ errare eos fecit in inuia⁊ nõ invia.ſ.pꝛopt᷑ con⸗ tentionẽ. Et dicit᷑ deꝰerrare facere ꝑmiſſiue. nõ quia cauſet erroꝛẽ ſed quia ꝑmittit.ſicut etiã exponit᷑ illud amos.iij. Si erit malũ in ciuitate.ſ.vniuerſi qd do⸗ minꝰnõ fecent.ſ.ꝑmiſſiue. Uñ augꝰ.in enche. lihil fit niſi oĩpotẽs fierivelitvel ipᷣe faciendo.ſ.qᷓ;ẽtũ ad bo na. vel ſinẽdo fieri.ſ.qtũ ad mala.Facit igit᷑ cõtẽtio⸗ ſos errare.i.pmittit: hoc qꝛ incedũt nõ in via q̃ xpᷣs eſt dicẽs. Ego ſum via. veritas ⁊ vita Job.xiiij. Qui nõ fuit cõtentioſus ſed humił ⁊ mitis. ſed in inuio.i. in imitatõe diaboli qͥ ſuꝑbo eſt ⁊ rex ſuꝑ oẽs filhoos ſu perbie. vt dicit iob penul. Jpſe eſt inuiũ.iextraviam qꝛ extra grãam⁊.mĩam xpᷣi.lel in inuio ambulat ſeu opꝑant᷑ nõ invia qꝛ extra charitatẽ ſunt.q̃ via dicit᷑ab apło.i.Coꝛĩ.xij.inqͥens. Adhuc excellẽtioꝛẽ viã vo⸗ bis demõſtro.⁊ aug. Ipſa eſt via qͥ ducit ad celum. Uel via eſt obſeruatio mãdatoꝝ iuxta illð ps. Uiaʒ mandtoꝝ tuoꝝ cucurri.Cũ igit᷑ contẽdentes ñ am bulent in via charitatis intendetes q̃rere veritatẽ in ſua contẽtione.ſed vadũt in inuio emulatiõis⁊ ſuper bie. errare eos de facit.i:ꝑmittit.⁊ ipos ⁊ alios audiẽ tes. Uñ apls loquẽs de contetione ait.ij. thimo. ij. Noli cõtendereverbis. Ad nihilũ enĩ vtile eſt.ſ. hoc niſi ad ſubuerſionem audientiũ. Effuſa eſt ergoꝛc Ubinotandum. ꝙ triplex eſt contentio. Pꝛima eſt contentio emulatiõis effuſa ab inferioꝛibꝰ ſupꝑ.i.erga pᷣncipes ſupioꝝ.· Scða ẽ cõtẽtio diſpu tatõis effuſa ab opinioibo ſup.i.int᷑ pncipes mgroꝝ Certia eſt contẽtio litigatois effuſa a diſceptatiõi bus ſuper.i.iuxta pꝛincipes magnatoꝝ vel rectoꝛum * — E eima cotentio eſt que .§. pꝛocedit e inuidia quã hbñt adinuicẽaliqͥ erga ſuo pꝛincipes.i.doctoꝛes.nã cũ vident doctoꝛẽ alioꝝ ma gis laudari.⁊ in opinione qᷓ; ſuũ.inuidẽt ⁊ cõtendũt cõtra laudãtes alios.talis cõtentio fuit in choꝛintis cõuerſis ad fidem a paulo. vñ eos redarguens ait.i⸗ Coꝛin.i.Cõtentões ſunt inter vos.hoc autẽ dico qð vnuſqᷣſq; dicit.ego ſum cephe.i.petri.ego pauli. ego appollo,diniſus eſt xpᷣs,. Et in:cilij. Cũ ſint int᷑ vos zelus ⁊ cõtentio.i.inuidia e qua pꝛocedit contennio. Noõne carnales eſtis.i.ſeniuales⁊ beſtiale KExiſtia⸗ bant tales ꝙqͥ a melioꝛi? maioꝛi ſancto fuiſſet bapti ſatus.ille maioꝛẽ grãʒ cõſecutus fuiſſet quaſi ipſi ho mines darẽt gramvt xpᷣs. Etſic qͥ habebãt affectoez advnũ populũ magis ↄmẽdabar⁊ ↄtẽdebãt.contra baptiſatos vel cõuerſos ab alijs tanq; a nõ ita ſctis hominibo.⁊nõ tantã grãm conferenbo in uidebantq; inuicẽ. Sʒ magnꝰenoꝛ iſte erat. qꝛ hoĩes nõ ſunt coł latoꝛes ſacralis grẽ ſed xpᷣs.⁊ ſic errabãt in inuio 2 nõ in via incedetes veritatis. ⁊ lõ paulus reduxit. ſic⁊ di ſcipuli iohannis baptiſte eſtimates iobannẽ mgrm ſuũ maioꝛẽ xpᷣo cũ viderent ꝙ plures cõcurrere incipi ebant ad ſequelã⁊ doctrinã xpᷣi.quaſi inuidẽtes ſibi hocſignificauerũt.⁊ foꝛte aliqñ de hoc contẽdebãt ꝙ maioꝛ eẽt magiſter eoꝝ.⁊ iõ petiꝰðᷣberẽt ſeqͥ.ſed ioha nes eos eduxit de tali iuio.cũ miſit duos diſciplos ſuos dicẽs.tu es qͥvẽturꝰes ⁊c.vt.ſ.vidẽtes miracu⸗ la eius agnoſcerẽt⁊ crederẽt veꝝ meſſiã.a ſibi magis adhererẽt. vt dicit ¶nſoſ.ſic⁊ contẽdũt quidã qͥtidie de pᷣdicatoꝛibo. de doctoꝛibo.de ſanctis fundatoꝛibꝰ religionũ qͥs fuerit maioꝛ dñicus vel frãciſcꝰ vel aug. vel tbo.⁊ hmõi.fatue ſuntiſte contẽtiones.⁊ nil niſi erroꝛẽꝛ diſcoꝛdiã generãt.Legit᷑ de duobo doctoꝛbo quoꝝ vnꝰhebat in magnã deuotõem iohãnẽ bap.ali us iohannẽ euangeliſtã.cũ qͥlibet multũ ſuũ ↄmen⸗ daret.⁊ alteꝝ alteri pᷣferret.cõdixerũt ſibi in publico facere diſputatõem ſolennẽ ſuꝑ hoc as ꝓbãdũ quis maioꝛ eẽt. Sʒ nocte pᷣcedẽti diẽ aſſignatã diſputatio nis iohãnes baptiſta ſuo deuoto doctoꝛi apparuit.= iohãnes euãgeliſta ſuo reuelãtes ꝙ diſputatoõem talẽ dimitterẽt.qꝛ ipᷣi bene ↄcoꝛdabãt in celis in ſimł ita ipſi inuicẽ haberẽt cõcoꝛdiã⁊ charitatẽ in tem s.et ſic demũ in ſuꝑnis viderẽt hancventatẽ. Inſuꝑ cũ con uerſi ad fidẽ ex iudaiſmo qͥdã alij ex gentilitate roma ni eẽnt inter ſealtercabãtur ↄtendebat. alter alteni ſe p̃ferens ⁊ aliũ deſpiciẽs. Mã vt dicit magr in glo.cir⸗ ca finẽ ꝓlogi cõtinuo. Judei ei ↄuerũ pꝛopt᷑ ſetõs pa tres a quibo oꝛiginẽ duxerãt.⁊ legẽ ſpecialłr eis a deo datz gentiles ↄuerſos deſpiciebat. dicẽtes ſe pꝛopter obſeruantiã legis meruiſſe grãm xpᷣi dicẽtes· los ðᷣ genere abꝛahe nati ſumꝰ cui ꝓmiſſio pꝛimũ facta eſt. ppls peculiaris dei ſumꝰ. los de egipto foꝛti mau ⁊ mirabilibo ſignis deꝰeduxit.os de ſicco veſtigio mare rubꝝ trãſire fecit. Manna pauit Aquã de pe tra fluxit⁊ ſoli legẽ eaccepimꝰ. Zid nos ſpãliter ve⸗/ nit dei filiꝰ. Uñ ait in euãgelioelõ ſum miſſus niſi ad oues q̃ perierũt domꝰiſrael.Ecõta gẽtiles cõuer ſi dicebãt. Quãto plura beneficia vobis ↄceſſa nar⸗ ratis.tãto peioꝛes vos eẽ oſtẽditis. Nam eiſdẽ die⸗ bẽquibo mare rubx trãſiſtis.⁊ poſtea añ ydola ſalta ſtis.⁊ q maniboveſtris feciſtis.⁊ ꝓpꝛio oꝛe q̃ paulo⸗ ante de ſubmerſiõe pharaõis ⁊ exercitu eiꝰlaudes ðᷣo reddideratis.ydola adoꝛaſtis⁊ laudaſtis in deſerto. pꝰmanna celuꝰ datũ in deſto faſtidiẽtes in egiptuʒ redire voluiſtis. Sepe deũ ad irã imitaſtis.⁊ ad vlti mũ xpᷣm in legeꝛ ꝓphetis vobis ꝓmiſſum occidiſti. Nos itaq; vobᷣ dignioꝛes ſumꝰ.quivt de xpo audiui mꝰin eũ credidimꝰ. Un ꝑ pꝛophetã de nobis domi nus ait Populꝰquẽ nõ cogui ſerniuit mibi.iĩ auditu cti lon oit rehi relder ntlles ni lari ſtabi ince tiea ten tus ſevin betin lontea ordli latii Ginat glor tbino lea Inpor⸗ Ganc bollci le vi er̃ e⸗ nnig i Mli tifteig dln hönſci⸗ c Noln iee nken minn rlncg lcüs tchi iſtioh öninn pin nt hcn eN iW ſa .ce, * 4 ffn 4 . 4 ſo , en 1 in4 Capitulũ Monũ auris obediuit mihi.vnde ↄſtat nos nõ ex induſtria ſed ex ignoꝛantia deliquiſſe. Si apoſtolos ⁊ pꝛiophe/ tas habuiſſemꝰidola non coluiſſemꝰ. Quod de ge⸗ neris nobilitate vos iactatis ſi qua talium gloꝛis eſt tũc iſmahel ⁊ Eſau pñt pariter gloꝛiari cũ de eiſdem parentibo nati ſint. His igit᷑ altercãtibo apłs ſe medi um interpoſuit oẽs cõtentões eoꝝ hincinde dirimẽs ad vnã cõcoꝛdiã oẽs adduxit.oñdens nullos eoꝛum meritis ſuis eẽ ſaluatos.qꝛ oẽs ⁊ iudei ⁊ gentiles ſub pctõ tenebant᷑.ſed ꝑ dei grãzliberati ſunt.vt ait apls ad Ro.x.Mon eſt diſtincno iudei⁊ greci oẽs enĩ pec⸗ cauerũt.⁊ egent gra dei.iuſtificati gratis gra ipᷣiꝰ.ad Ro.iij.Et contentões vitãdas eẽ oñt dicẽs.Ro.xiij. Non in cõtentõeꝛ emulatõe.Sic etiã de reductõe re gis dauid in regnũ ſuũ ↄtendẽtes tribo iſrael cũ tri⸗ bu iuda ſe diuiſert.qꝛ duraverba adinuicẽ habuert. ij Beg · xix· Sermo enĩ durꝰſuſcitat rixas.ꝓuerbᷣ.xv ecunda cõtentio eſt J.II. diſputatõis. ſed ronabilr facta. apłs.icoꝛint. xi. Si quis videt᷑ intervos cõtentioſus eſſe nos talẽ ↄſuetu dinẽ nõ habemꝰſed neq; ecchia dei. Rñdẽte obſecro abſcq; contẽtõe Jaco.vi. Honoꝛeſt hoiĩ qͥ ſeꝑat a con⸗ tentionibo.pꝛouer.xx. Ubi enĩ ʒelus⁊ cõtentio.ibi in cõſtantia? omne opus pꝛauũ Jaco.iij. Triplex autẽ eſt vicioſa contetioꝛ talis euitangag. Pꝛimo quia cõtra ſcientie veritatem. Secũ do quia cõtra modeſtie cõgruitatem· Tertio quia pꝛopter materie inutilitatem. CLontẽtio pꝛio mõ qñ.ſ.eſt ĩpugnatio veritatis ad Uertẽter mõ inoꝛdinato.vt cũ clamoꝛe⁊ hmõi.ẽ pec catũ moꝛtale.ſm tho.ij.ij.q.xxxviij. Uñ ⁊ apłs põit contentões inter oꝑa carnis.de qͥbo dicit ꝙ qui talia agũt regnũ dei nõ conſeq̃nt᷑.qð videt᷑ intelligẽdũ de rebo impoꝛtãtie.vt q̃ ꝑtinẽt ad fidẽ vel bonos moꝛes vel determinata ꝑ eccłiam vel ꝑtinẽtia ad doctrinas vtiles vel alia notabilia.Nã cotẽtio q fit int᷑ pueros etiã cõtra veritatẽ nonvidet᷑ moꝛtale. Multũ dʒ eui tari.Et ratio qre debet euitari contẽtio eſt.qꝛvt dicit glo. ſuꝑ illð. oli cõtendere verbis. Contẽtio minꝰ ſtabilitatis hʒ ſepe generat odij ſcrupulũ. Solẽt eni in contẽtione talia opponi eliminato.etiã maliuolẽ⸗ tie argumẽtovt moueãt anĩos inſipientiũ fratꝝ Nec pt eſſe cõtentio qͥn extoꝛqat aliqd contra ↄſciamvt in tus in aĩo ꝑdat.⁊ foꝛis victoꝛ accedat. Nemo eĩ patit ſevinci licet ſciatvera eſſe q̃ audit.collatio ergo eẽ de⸗ bet inter dei ſᷣuos nõ altercatio.hec ibi.Secũdo mõ contẽtio eſt pctm̃ qñ etiã fieret ꝓ veritate.ſed modo ĩ oꝛdinato.vt cũ clamoꝛeꝛ hmõi.⁊ tũc videt᷑ vẽiale pec catũ.ſm tho.ij.ij.q.xxx viij.ar.i. Niſi ſoꝛte tãta inoꝛ⸗ dinatio ſiat in contẽdendo ꝙ notabile ſcãdalũ ſeqtur alioꝝ qꝛ poſſet eſſe moꝛtale.vñ apłs poſtq; dixiſſʒ.ij thimo.ij.noli contẽdereverbis ſubdit cãm.ad nil enĩ vtile eſt niſi ad ſubuerſionẽ audientiũ.Subuerſio ãt impoꝛtat notabile ſcandalũ. Sʒ ſi fiat ↄtẽtio ad ĩpu gnandũ falſitatẽ debito mõ tũc laudabile ẽ᷑.Et ſic ca tholici contẽdũt cõtra hereticos ad defendendũ veri⸗ tatẽ.vñ glo.ſuper illud,.i. Reg.iiij. accidit vt quadã die ⁊c. dicit catholici cõtra hereticos contẽtões nõ cõ mouent niſi pꝛ ad ceramẽ ↄuocẽtur. In quotñ dili » genter cauendũ eſt vt nõ ponãtſe ad contendẽdũ cũ ludeis vel hereticis niſi bene periti.ne fidei doctrina cõfuſioni pateat ſi neſcirẽt ſufficienter reſpõdere obie ctis. Inſuꝑ etiã nec coꝛã idiotis ⁊ ſimplicibo.ſm tho. ij.ij.q.x.ar.vij.quoꝝ ſides tãto firmioꝛ in eis eſt quã to minꝰ contrarietatis alid audierũt. audientes enĩ cõtraria his que tenẽt incipiũt vacillare. Tertio mõ contẽtio eſt vicioſa pꝛopter materie inutilitatẽ vt cuʒ fiunt contẽtiones de rebo nullius vtilitatis vtꝝ ſic vł aliter ſint. Unde apłs.i thimo.vi.Si qͥs aliter docʒ ⁊ nõ acqͥ eſcit ſanis ſermonibo ieſu xpᷣi ⁊ q̃ ſᷣm pietatẽ eſt doctrine ſuꝑbus eſt nihil ſciẽs ſed languens circa queſtiões ⁊ pugnas verboꝝ:.ex quibo oꝛiũtur inuidie contẽtiones.blaſphemie.ſuſpitiones.male conflicta tiones hoĩm mẽte coꝛruptoꝝ. Ubi dicit glo.ſuꝑ illõ Languẽs circa queſtiões ⁊ pugnas verboꝝ.i.inexpe ditus ad ſoluendũ eas languẽs ait.Nõ eniĩ recuſan⸗ do fidẽ penitus moꝛit᷑ ⁊ ad veritatis ſcientiã cõuale⸗ ſcit.ſed quaſi repẽtinis acceſſionibo lãguet circa que ſtiones. Queſtio enĩ tunc erat an aliqͥs eſſet ſeruꝰ cuʒ oẽs ex eiſdem patnibo ſint nati.⁊ oẽs xpᷣs redemerit. Pugneverboꝝ videbãtur.quia dñs dixit. Si libera uerit vos filius.vere liberi eritis. Hecverba videbãt᷑ repugnareverbis apłi dicentis.eo.ca. Qui ſub iugo ſeruitutis ſunt.dños ſuos omni honoꝛe dignos ar⸗ bitrẽtur. Sed ſuꝑficialis eſt iſta repugnãtia hꝛiſtꝰ enĩ loquebatur de ſeruitute animi ꝑ peccatũ.apłs ðᷣ ſeruitute tpali quoad coꝛpꝰ. Sic etiã fiunt nũc mul⸗ te contẽtiones ⁊ diſputatões inutiles. vt de cõceptu virginis in peccato oꝛiginali.vel non.in publicis pᷣ⸗ dicatõibo. Unde ſequũtur magna ſcandala apð au ditoꝛes.De Maria magdalena.ſi fuerit meretrixvł virgo coꝛꝑe vel coꝛrupta.De Johanne euãgeliſta ſiẽ in paradiſo terreſtri cum coꝛpoꝛe vel in gloꝛia vel in mũdo coꝛpus elꝰ hmõi. Lontẽdere etiã de digni tatibus vel locis honoꝛabilioꝛibo vanũ eſt. Et ſic in⸗ trauit contẽtio inter apoſtolos quis eoꝛũ videret᷑ eſſe maioꝛ quos xpᷣs cõpeſcuit dicẽs. Pꝛincipes gentiũ dominãturꝛc.Luce.xxij·nec hoc fuit abſq; peccato. Quod autẽ Job cũ domino contentõem fecerit dicẽs unqͥd qui cõtendit cũ deo tam facile conqeeſcit Jbi coõtentio ponit᷑ pꝛo diſputatione. Dixerat enĩ ca.xiij. ad omnipotentẽ loquar.⁊ diſputare cũ deo cupio In qua diſputatõe contẽtione nõ intẽdebat veritatẽ im2⸗ pugnare.nec inoꝛdinatõe animi vel vocis vti.ſed ali quã inquiſitõem exquirere. Unde in nullo peccauit ſm thomãvbi ſupꝛa. Uitande ergo ſunt contẽtiones inutiles.quevtiq; inſtigant᷑ oꝑe diaboli cui ſumme diſplicet conco:dia hoĩm. Unde legit᷑ in vitaſpatrũ. ꝓcũ duo germani in heremo habitarẽt ðo militãtes ⁊ diu in maxima cõcoꝛdia vixiſſent nunq; contẽtõis verbũ habẽtes.vnus eoꝝ inſtigatus a diabolo q̃dã die dixit. Tantũ eſt ꝙ non fecimꝰ aliquã contẽtõeʒ fa ciamus vel vnã.Cui alter dixit neſcire ſe facereLuẽ ille docuit dicẽs. Ponamꝰ laterem vel aliquã rem in mediũ.⁊ ego dicam ꝙ eſt mea.⁊ tu ecõtra ꝙ eſt tua.⁊ ego ite ũ dicam ꝙ eſt mea ⁊ tu ecõtra reſpondeas.et ſic faciemus cõtentionẽ Cũ ergo cepiſſet ille dicere rẽ illã ſuã. ⁊ alius econtra dixiſſʒ ſuã.duriꝰpꝛimꝰloq̃ns alt; immo mea eſt. Quem ille eſtimas iratum S * , Titulus Quintus acqͥeuit dicens. Si tua eſt ipᷣaʒ accipe.⁊ ſic finita eſt queſtio.ui ille pꝛimus dixit. Sic non opoꝛtet ſace cere ſed ſemꝑ ꝑſiſte in dicendo tuã.Cũ igitur iteruz cepiſſent.poſt binam replicatõem modo pꝛioꝛi cum acriter pꝛimus loqretur alius ſubito aſſentiebat di cens accipe ſitua eſt. Et cũ pluries iteraſſent negoci um nunq; potuit illevinci vtveram contẽtionem fa⸗ cerent.ſicq; dyabolus cõfuſus eſt. Lertia e vult tecũ in iudicio cõtendere ⁊ tunicꝗ tuam tollere. Dimitte ei et pallium. Undeꝛ apls rephendit choꝛin tos.qͥ in iudicio adinuicẽ contendebat dicẽs.i.Ch eſſet inſtitutus oꝛdo iudicianꝰcum ſuis ſolenitatibꝰ rinth.vi. Frater fratre iudicio contẽdit. Sʒ fruſtra in iure canonico ⁊ ciuili ſi nõ eſſet licitũ⁊ iuſtũ contt⸗ dere in iudicio ob ſua repetẽda.⁊ pꝛopulſatõem iniu riarũ.⁊ obuiandũ iniuſticijs ⁊ calũnijs. Quod ergo ait apoſtolꝰ.ſecłaria iudicia ſi habetis oĩno peccatũ eſt in vobis.i.Choꝛinth.vi.intelligit᷑ de cõtentiõe iu diciaria nõ ſimplicit᷑ ⁊ ex toto ſed de ea quefit apud iudices infideles vt ibi dicit᷑ per apoſtolũ. Hoc enĩ ꝓ hibetur infideles eſſe iudices in cauſis ſideliũ.vel in⸗ telligit᷑ de cõtentione iudiciali etiã apud fideles.ſed cum fraudibo.mendacijs.⁊ iniuſticjs. Unde ibi di⸗ cit aplus. Quare nõ magie fraudẽ patimini ſed vos fraudatis.poteſt⁊ tertio illud intelligi de nõ contẽdẽ do quãdo in repetitiõe ſuarũ rerum ſcandalũ ſeque⸗ ret᷑.in eis a quibo repetũtur.ſi tamẽ ſcãdalũ eẽt puſil loꝝ nõ phariſeoꝝ. Sed poſtẽ; declaratũ eẽt illis a qͥ bus repetũtur aliena illa ſua nõ eſſe ſu fficiẽter. iã eẽt ſcandalũ phariſeoꝝ in eis.ſ.ex malicia ꝓcedẽs ſi tur barẽt᷑ ex hoc. Uñ nõ dimittẽda eẽt tał ↄtentio ex hoc de neceſſitate.De hoc tñvide infra in.ca.de ſcãdalo. qð aũt dicit -xpᷣs nõ cõtendẽdũ in iudicio cõſiliũ eſt. Vñ nõ obligatad impletõem eiꝰniſi qᷓ;tũ ad pᷣꝑatõʒ animi.nõ ad opꝰ.vt.iſ.tal ſit ꝑatus nõ ſolũ ablata ñ repetere ſi opoꝛteret.ſed etiã ad patient᷑ feredũ ſi cla⸗ midẽ ꝑderet.art.ad hoc.xxiij.q.i.c.ꝑatus.veꝝ ↄſide rando ꝙ in hmõi contẽtionibo iudicialibo ſiũt multa peccata exvtraq; ꝑte.mẽdacia.ſ.ꝑiuria.odia cõtume lia fraudes.⁊ alia.foꝛte meliꝰ eſſet talia dimittere qᷓ; tot ꝑiculis ſe exponere.⁊ pᷣcipue qñ litigia ſunt intri/ cata.⁊ iudices ſunt cupiditati nõ veritati dediti.vel cũ altera ꝑte cõponere:etiam diminuẽdo de iure ſuo qꝛvarius euẽtus belli cauſaꝝ.⁊ expẽſe multe.vñ. v. q.ij.ſi pꝛimates.ðꝛ ꝙ iudex laboꝛare debet ad cõcoꝛ diã.⁊ debet litigãtes ↄciliare.ff. de offi.pᷣ.l. Illicitas. Debet etiã ſeruari modeſtia ĩ litigijs.vn ðꝛ.v.q. iiij. c.in loco ꝙ quicqͥd aut cõſidentiũ cõſultatõibo agit᷑. aut ab accuſantiũ ꝑte ꝓponit᷑ſic debʒ mitiſſima ver boꝛꝝ relatiõe reſerri.vt nec contẽtioſis vocibo ſenſus audiẽtiũ turbet.i.clamoſis nec iudicij vigoꝛem de tu multu eneruet.Sʒ de oꝛdine iudiciarioꝛ mõ aduocã di hr in.iij.pte.t.ix.Effuſa eſt ergo tał cõtentio litigi oſa ſuꝑ pꝛicipes.i:iuxta pꝛĩcipeſ ſeu recroꝛes vbi cau ſe agunt᷑.Et qð ſuꝑ aliqũ ponat᷑ pꝛo iuxta.patʒ ex il⸗ lo verbo põ. Suꝑ flumĩa babilonis ſedumꝰ ⁊c.i.iu⸗ xta.⁊ ſic cõtendẽtes in inuio vicioꝑ pꝛocedẽtes nõ in gh. Hancvidet᷑ xpᷣs pꝛohibere dũ ait Math. v. tui via iuſticieꝛ charitatis enare fecit.i.permiſit in plu⸗ ra inuenientia intrãdo.vel veritatẽ non videndo.ſic due meretrices ſemel cõtendebãt in iudicio coꝛã re⸗ ge Salomone de filio vniꝰ viuo.altero moꝛtuo.quẽ falſa mĩ tulerat a laterevere mr̃is ⁊ moꝛtuũ ſuũ iuxta mr̃em viui locauerat⁊c. Uide hiſtoꝛiã.iij. Reg.iij Litulus quitus de luxunia. Caplm pꝛimũ de luxuria in quo agitur pꝛio de.vij. occaſionibo eius.Secundo de.vij.gradibo eius.Et tertio de. vij. nocumentis eius.· Vruria eſt tertium mẽ duplicit᷑. Uno mõ large.ꝓ abũ dantiaꝛ ſupfiuttate remi coipalium. z nõ ſolũ venereoꝑ.ſed ⁊ cibi.potꝰꝛ veſitꝰ.⁊ diuitiaꝝ⁊ delitiaꝝ.Et ſic ſumit amb. cũ ðᷣt Egritudo coꝛpꝑis pctm̃ repellit luxuria camis.i.abũ dantia delitiaꝝ pctm̃ adolet.i.nutrit.de pe.diſt.i.c. verbũ. .. poteſt fieni. Aug.etiã dicit in lib. ↄfeſſ. ꝓlu kuria ſatietatẽ atq; abũdantiã ſe cupit vocari. ſatieta tem cboꝝ.⁊ abũdantiã diuitiaꝝ. Secũdo mõ ſumi tur luxunia pꝛopꝛie ⁊ ſtnicte ꝓ inoꝛdinatõe circa vene rea. Unde ſm Iſið.in lib.ethimologioꝝ. luxurioſus dicit quaſi ſolutus involuptates. Et qꝛ voluptates veneree maxime animũ hominis reſoluũtiſ.s vigoꝛe mtõis ideo ſm tho.ij.ij.q.cluij arti.i.circa volupta⸗ tes venereas maxiĩe luxuria conſiderat᷑. Sic etiã libi⸗ doꝛ ſi in alijs materijs dicat᷑ vt libidovlciſcendi·libi do dominãdiꝛ? hmõi.ſpecialiter tamẽ ſibi hoc nomẽz vendicãt veneree voluptates.in quibo ſpealr libido dicit eſſe. vt ait auguſt.in.xiiij.de ciui.det Sic ãt diffinini p̃t. Luxuna eſt inoꝛdinatꝰappetitꝰ venereo⸗ rũ.appetitus dicit᷑qꝛ oẽ pctm̃ pꝛincipali conſiſtit in appetitu ſeu volũtate. Uñ aug. lẽo ipudice.i.luxu⸗ rioſe vtit᷑ coꝛꝑe niſi pꝛiꝰ ſpũ.i. volũtate cõcepta neqͥ⸗ cia.ðtec idẽ aug.ð violet᷑ oppᷣſſis lõ polluit aliquẽ libido aliena ſi aliena erit.i.ſi nõ aſſentiat ipᷣevolũta te.Et loqtur aug.de pollutõe animi ꝑ pctm̃. non de pollutõe carnis. Inoꝛdinatꝰðꝛ cũ eſt ↄ rõnis oꝛdinẽ Nã ſi eſt m rõem appetitꝰ velvſus venereoꝝvtĩ de⸗ bito actu cõiugali.non eſtluxunia neq; pctm̃.ſʒ quõ cunq; aliter ſꝑ eſt pctm̃. Rõ hꝰ eſt ſᷣm b.cho.ij.ij.q. cliij. ar. iij.qꝛ quãto aliqͥd eſt magis neceſſariũ tato⸗ magis opoꝛtet ꝙ cirea illð rõis oꝛdo ſeruet᷑.vñ ꝑ cõ⸗ ſeq̃ns magis ẽ vicioſuʒ ſi oꝛdo rõis pᷣtermittat᷑. vſus autẽvenereoꝝ eſt valde neceſſariꝰad bonũ cõe qð eſt ↄſᷣuatio hũani generis.Et iõ maxĩe circa hoc dʒ atrẽ di oꝛdo roõis qͥ determĩatus ẽ ꝑ legẽ diuinã ⁊ hũanã Si autẽ circa hoc aliqͥd fiat pᷣter id qð hʒ oꝛdo rõis. vicioſum erit.hoc aũt ꝑtinet ad rõeʒ luxurnievt modũ ⁊ oꝛdinẽ rõis excedat circavenerea.⁊ iõ peccatũ ẽꝛ ex gener ſuo moꝛtale.qꝛ directe ↄ pᷣceptũ illðMNõ me⸗ chabęfis.Exo.xx. Suꝑ q̃ verbo dicit aug.Noĩe me⸗ qs illicitꝰ cõcubitꝰ.ſ.extra mruimonui. atq; illoꝝ nõ licitus vſus ꝓhibitꝰintelligit᷑cxxij.q.iiij cin eretrices Apłs etiã ponit luxuriã int᷑ oꝑa camis q̃qͥ agũt regnũ dei ñ ↄſeqnt᷑ ad gal.v. vñ oñdct elſe viciũ pꝛicipale. Sumit᷑ autẽ hoc no — — — — - —, —ͤç — ,0 . f vöföf f f —— 1 1 —. — =— Coabpitulũ NMrimüũ moꝛtale. Sed arguũt cõtra ſic. ꝑ actum venereũ ſe mẽ emittit᷑ qð eſt ſuꝑfluũ alimẽti.vt patet ꝑ phᷣm in li.de generatõe aĩaliũ.ſed in emiſſiõe aliaꝝ ſuꝑfluita tũ nõ attendit᷑ aliqð pcrm̃.ergo nec circa actus vene reos pᷣt eſſe peccatũ Rñdet b.tho.ij.ij.ꝙ ſᷣm phm̃ in dicto li. ſemẽ q;uis ſit ſuꝑfluũ. eſt tũ ſuꝑfluũ quo in diget᷑ſuꝑfluũ eĩ ðꝛex eo qð reſiquũ eſt oꝑatiõis vir⸗ tutis nutritiue.tñ ſuꝑfluũ nõ eſt ad opus virtutꝭ ge neratiue.ſed indigeteo ad generatõʒ.ſz alie ſuꝑfſluita tes hũani coꝛꝑis ſunt abo nõ indiget᷑⁊ iõ nõ refert ꝗᷓ liter emittatur ſalua decẽtia cõuictus hũani. Sʒ nõ eſt ſiłe in ſemis emiſſiõe.q̃ taliter fieri dʒ vt cõueniat fini ad quẽ eo indiget᷑ ſeruatis alijs debitis circũſtã tijs alias erit moꝛtale. Itẽ ſᷣm b.tho.vbi ſupꝛa ſicut alijs vicijs opponũtur alia vicia vt cõtraria. vt auari cia.pꝓdigalitati.pᷣſumptõ deſꝑatõi.⁊ hmõi.ita ⁊ luxu rievicio opponit᷑vt ↄꝛiũ viciũ qð cõtinet᷑ ſub inſenſi⸗ bilitate. Et accidit hocviciũ in eo qͥ ita deteſtat mlie⸗ rũ vſum velviroꝝ ſi mulier eſt ꝙ vxoꝛi debitũ ñ red⸗ dit velviro vxoꝛ.qð etiã pᷣt eẽ moꝛtale.venerea dicũ tur actus carnales avenere dicta.que a pagãis dice bat᷑ dea amoꝛis.ex amoꝛe eĩ ↄcupie tales actꝰpꝛoce⸗ dũt In ſe autẽ nõ ſunt illiciti:ſed cũ ſunt inoꝛdiati vi delʒ ↄtra regulã rõis. Uñ in cõtugio debito mõ ſᷣua to abſq; pctõ ſunt.⁊ ſi ibiſit ſilis delectatio.rõ hꝰ eſt ſm b. tho. ij. ij. q:cliij. arti.ij. qꝛ ſicut eſt vere bonũ ꝙ; cõſeruet᷑ naturavniꝰ indiuidui:.ita etiã eſt quoddam bonũ excellẽs ꝙ cõſeruet᷑ natura ſpei hũane.ſicut au tẽ ad cõſeruatiõeʒ vite hũane vniꝰhoĩs oꝛdinatvſus ciboꝝ ita etiã oꝛdinat᷑ ad cõſeruatiõem hũani generꝭ vſus venereoꝝ.vñ aug.dicit in li.de bono cõiugali. qð cibo eſt ad ſalutẽ hoĩs.hoc eſt ↄcubitꝰ ↄiu gał ad ſalutẽ generis.⁊ iõ ſicutvſus ciboꝝ pᷣt eſſe abſq; pec⸗ cato ſi fiat debito mõ⁊ oꝛdine ſᷣm ꝙ cõpetit ſaluti coꝛ ꝑis. ita etiãvſus venereoꝝ põt eẽ abſq; oĩ pctõ ſi fiat debito mõ ⁊ oꝛdine ſᷣm ꝓꝙ eſt cõueniẽs ad finẽ genera tiõis humane.ſernatis alijs debitis circũſtatijs. Et ſi arguat᷑ in cõtrariũ ſic. Ubicũq; reꝑit aliqð ſuꝑflu um ꝑ qð a bono rõis diſcedit᷑ hoc eſtvicioſuʒ.qꝛvir/ tus coꝛrũpit᷑ ꝑ ſuꝑfluũ⁊ diminutũ vt ðꝛ.qj.ethi. Sʒ in quolibet actu venereo eſt ibi ſuꝑfluitas rõis ⁊ dele ctatõis.q intantũ abſoꝛbet rõem ꝙ ĩpoſſibile ẽ aliqd ꝙ in illo actu ſpũs ꝓphetie nõ tangebat coꝛda pꝓpbe taꝝ.xxxij.q.ij. c. Cõnubia.ergo nullłꝰactꝰ venere eſt abſq; peccato.Rñdet idẽ b.tho.vbi ſupꝛa. ꝙ mediũ virtutis qð coꝛrũpit᷑ ꝑ ſuꝑfluũ ⁊ diminutũ nõ atten dit᷑ ̃m quantitatẽ ſed m ꝙ conuẽit recte rõi. Et iðo babũdantia delectatõis ꝗᷓ eſt in actu venereo ᷣm rõʒ oꝛdinato nõ contrariat᷑ mediovirtutis. Et pᷣterea ad virtutẽ nõ pꝑtinet quantũ ſenſus exterioꝛ delectet᷑. qd ſeqͥtur coꝛꝑis diſpoſitõeʒ.ſed qᷓntũ appetitꝰint᷑ioꝛ ad hbmõi delectatões afficiat᷑ec etiã hoc ꝙ s liberuʒ actũ rõis nõ pᷣt habere ad ſpũsalia ↄſiderãda ſił cũ il la delectatione oñdit ꝙ actus ille ſit Zꝛiꝰ virtuti. Nõ eniĩ eſt cõtrariũ virtuti ſi rõis actus aliqũ inrermitrat aliquo qð ſᷣm rõem fit. alioqn ꝙ aliqͥs ſe ſomno tra⸗ dit eſſet cõtra virtutẽ. hoc tamẽ ꝙ concupiſcẽtia ⁊ dele ctatio venerea non ſubiaceat impioꝛ moderatiõi ra⸗ tionis pꝛouenit ex pena pꝛimi peccati inqtũ rato ðo rebellis demeruit habere ſuã camẽ rebellẽ. vt ptʒ per Auguſt. de ciul. deie Nõ eſt ergo in illo actu pctm̃ pter illã immod erantiã delectatõis ⁊ cõcupiſcentiam ſed eſt aliq penalea pꝛĩo peccato deriuatũ.hec tho. Et ad hoc facit qð ait apłs.icoꝛin.vij. Si nupſerit virgo nõ peccat.⁊ hieroni.dicit.cõnubia legitima ca rent quidẽ peccato.xxxij.qij.c.cõnubia. 9„ „ De boc igitur vicio po⸗/ F. . teſt intelligi ld ps. riij. Incenderũt igni ſanctuan um tuũ. In terma polluerũt tabernacłm noĩs tui Ad literã loqur pꝛopheta ventura pꝛenũciandode tem⸗ plo dñi quod erat in hierm nobiliſſimũ ꝙ appellat ſanctuariũ ⁊ tabernaculũ noĩs ſui:i.factũ ob nomen głiam⁊ laudẽ domini. Et iſtud fuit pollutũ ⁊ igni in cenſum ꝑ geties ſiue chaldeos.cũ nabuchodonoſoꝛ cepit hieroſolimã tꝑe regis iude.ſ. Sedechie. ſiue ro⸗ manos cũ Litus deſtruxit eã pꝰ quadraginta duos annos a paſſiõe dñi.Moꝛalrvero templũ dñi ſunt fideles.iuxta illð.i.coꝛĩ.iij. Templũ dñteſtis vos.qᷣ reſpectu aĩe pñt dici ſanctuariũ. qꝛ in eis ẽ ſanctitas ⁊ habitatio dei vt dicebat᷑ eſſe in ſanctaſctõꝝ.⁊ reſps ctu coꝛpis tabernaculũ in quo aĩa qeſcit. Unde Pe. in ſecũda ca.loquẽs de coꝛꝑe ſuo ait. Scio qꝛvelox ẽ depoſitio tabernaculi mei.⁊ illõ tabernaculũ.i. qͥli⸗ bet fidelis eſt nomĩs dñi.quia habet in ſe nomẽ chꝛi ſti inquantũ dicit᷑ ypᷣianus a chꝛiſto. Ignis libido ẽ inquit Ouige.i.ſignat libidinẽ.de peni.di.iij.c.inter hec.Incendit᷑ ergo templũ illõ ꝑ luxuriã interioꝛem Polluit᷑ ꝑ luxuriã exterioꝛẽ.Ligna qͥbo incendit᷑ ſunt occaſiões⁊ incitationes eiꝰ. Sicq; tẽplũ ad ſolũ redi git᷑ infernale.pꝛopt᷑ qð ðꝛ. Incenderũt igni ſanctua⸗ riũ in terra.i.ita ꝙ ad terrã dirutũ eſt.ad terrã.ſ.ĩfer⸗ nalẽ. Tria ergo ſunt circa hocvidenda ⁊ elicienda ex verbis pẽõ. Pꝛio eius occaſionẽ ſubtrabendam in materie ſuggeſtiöe.· Secũdo eiꝰpꝛogreſſionẽ pꝛeci dendã in ignis extenſiõe. Tertio eius leſnẽ cõſe⸗ quendã in temꝑli cõſumptione Muantũ ad pꝛimũ oc ·F. Il⸗ caſiões luxurie ſunt multe Robenꝰ holchot ſup lib. Sapie ponit decẽeſſe contẽtas in his verſibo. Ocia ſegnicies ſomnꝰ caro femlavinũ.Pꝛoſperitas ludus carmĩa foꝛma puer:Nũc autẽ ſeptẽ bꝛeuit᷑ ponẽtur- Pꝛia eſt ocioſitas. Uñ ðꝛ.xvi Ezʒech. Hec fuit ini qtas.iicã iniqᷣtatis ſoꝛoꝛis tue ſodome.ſuꝑbia.ſatu⸗ ritas.panis.⁊ abũdãtia ⁊ ociũ. Et ociũ ſoꝛoꝛ dicit.i. ſimul in vicio luxurie.ber. Oim tẽptationũ malaruz cauſa⁊ ſentina eſt ociũ. Sapiens. Ocia ſi tollas pire cupidinis arma.i.luxurie artes in his. Scda ẽ ni mia qes. Ro.xiijeon in cubiliboꝛ ĩpudicitijsſe ã⸗ bulemꝰin nr̃a ↄuerſatõe.ꝑmittit cubilia ĩpudicitijs. qꝛ nimis qͥeſcẽdo in lecto hõ incidit in laſciuias⁊ in ĩ pudicicias luxurie.iſboſeth filiꝰſaul qͥ eſcẽs ⁊ doꝛmi⸗ ens in lecto ꝑcuſſus ſuit in inguine ⁊ occiſus a rebab ⁊ banaa pꝛincipibo latronũ.iij. Reg. iij. Ad ſignan dũ ꝙ ex nimia qͥete a demonijs aᷣs pcutitvicio luxu⸗ rie. Unde? Catho Nec ſomno dediteſto.ſ.nimio. MNã diuturna qͥes vicijs alimẽta miſtrat. Tertia vẽtris ingluuies:ſiue in nimis comedẽdo ſiue Zimis Tirulus Quintus laute.pꝛouer.łxix.Qui delicate pauerit ſeruũ.i.coꝝ pus bu in fine ſentiet eũ contumacẽ.id eſt rebellẽ ꝑ ſtimulos luxune. Unde in figurã pꝛimi paretes per petrato vicio gule ſubito in teneſtri ꝑadiſo ſenſert ſti mulos carnis. vñ ⁊ fecerũt ſibi periſomata Geñ.iij. Ber. In delitijs piclitat᷑ caſtitas.hiero. Uent ⁊ geni taliavicina ſunt mẽbꝛa. vt exvicinitate mẽbꝛoꝝ intel ligat᷑ confederatiovicioꝝ.di.xxxv Quarta vinum immoderate ſumptũ.pꝛou.xx Luxurlioſa res eſtvinũ id ẽ cauſa luxurie. Et apłus ad ephe. Nolite vite in⸗ ebꝛiari vino in quo eſt luxuria.i. materia lucurie. In cuius figurã Noe factꝰebꝛius denudauit femoꝛa. ge ne. ix. qꝛ. ſ.venter mero eſtuãs defacili ſpumat in libi dinẽ.E xemplũ in lothiqui nimio vino inebꝛiat? a fi liabꝰcõcubuit cũ eis.gene.xix. Quiĩta nimia fami liantas cũ mulieribo.Ecchi.xlij. In medio mulieruʒ noli cõmoꝛari pꝛouer.vi.HNunqͥd homo pᷣt abſcõde re ignẽ in ſinu ſuovtveſtimẽta ſua nõ ardeãt.⁊ ãbu⸗ lare ſuꝑ pꝛunas vt nõ comburãtur plãte ei Sic qui ingredit᷑ ad vxoꝛẽ pꝛoximi ſui nõ erit mũdus.ſ.ſi fue rit familiaris. Sic exponu ico.de lira illð Eccliaſ. xlij. Melioꝛ eſt iniqͥtas viri qᷓ; mulier bñfaciẽs.i.mi nus periculoſa cõuerſatio etiã cũ malis vins ẽ; con uerſatio familiaris cũ bonis mulieribo. Uñ Hieroñ. Poſpitiolũ tuũ raro aut nũqᷓ; mulieꝝ pedes terant. quia nõ poteſt digne habitare cũ deo a feminaꝝ ac⸗ ceſſibꝰdelectat᷑. Femĩa cõſcĩam ſecũ inhabitãtis exu⸗ rit.di.xxxij.Nec cõfidas de ſanctitate.qꝛ nec ſancti⸗ oꝛ dauid.nec foꝛtioꝛ ſamſone.nec ſapiẽtioꝛ ſalomõe. qui ꝑ mulieres coꝛruerũt.Periculoſa eſt etiã cõuerſa tio cũ iuuencuł. Unde Helinãdus.Qõ facit in femi na ſexus hoc in puero etas. Serxta eſt curioſitas ſenſus q̃ eſtvel in aſpectu pulchꝛarũ reꝝ.vel auditu turpiũ vel in cantilenis.vel tripudijs.vel in exꝑien⸗ tia ipſarũ voluptatũ. UndeEcchi.ix. Auerte faciẽ tu am a muliere comptaNamvt dicit᷑ Geñ. xxxiiij(ũ vidiſſeteinã ſichen filius hemoꝛ cõcupiſcẽs eam ra⸗ puit. Iniecit dñavxoꝛ phutiphar oculos in ſoſeph et dixit. doꝛmi mecũ. Beñ.xxxix. De iudith dicik ꝙ pul chꝛitudo eius captiuã duxit aiam eius.ſ.holofernis iudith.x. Et ecchiaſt.ix.ðꝛ Cũ ſaltatrice nõ ſis aſſidu us nec audias eã. Iſta ſigurant᷑ ꝑ illa ecr qbo foꝛ⸗ nax incendebat᷑ a miniſtris nabucho.ſ.napta.i.qð⸗ dam genꝰ bituminis.videlʒ aſpectus vanꝰ.pix.ſ.au⸗ ditus turpiũ ludoꝝ⁊ maloꝝ exemploꝝ. ⁊ malleoli.i. ſarmẽta cogitationũ turpiũ ex curioſitate. Iſtis incẽ dit᷑ foꝛnax ↄcupĩe bũanevt faciat flãmã luxurie q ꝓ⸗ pinat᷑ a malis mĩſtris diaboli.Dañ.ij. Septia ẽ ſupbia. Qõð ſuꝑbia ſit occaſio luxurie oñt Oſee ꝓphe ta dicẽs contra iſraelitas.ſpũs foꝛnicatõis in medio eoꝝ.⁊ dñm nõ cognouerũt.⁊ rñt arrogãtia iſmł in fa⸗ ciem eiꝰac ſi diceret vt exponit Gꝛego. Culpa que ꝑ elationẽ mẽtis in occulto latuit percarnis luxuriã in aperto rñt.i.ex hoc oñſum eſt ꝙ cã libidĩs ꝓceſſit ex culpa elatõis.Uñ⁊ apłs loqns de ãtiqͥs mũdi ſapiẽ xbo qͥ euanuerũt in cogitatioibo ſuis dicentes ex ſuꝑ bia ſe eſſe ſapientes.dicit,tradidit illos deus.i.tradi pꝑmiſit in deſideria coꝛdis eoꝝ.i.in ĩmundiciã In hu ius figurã ille pꝛimꝰinobediẽs mox vt ſuꝑbiẽdo pec cauit pudẽda cõtexit, quia ↄtumeliã ſpũs ðo intulit mox carnis cõtumeliã innenit E q auctoꝛiſuo ſubi ditus eſſe no luit.ius carniſ ſubdite quã regebatam ſit. Hinc eſt enĩ ꝙ longa cõtinentia repẽte ſoluitur.⁊ plerũq; vſq; ad ſeniũ virginitas ſeruata viciat᷑.quia enĩ negligi᷑ humilitas coꝛdis.rectꝰ iudex deſpicit eti am integiitatẽ coꝛꝑis.hec oĩa grego.in.xxvi.moꝛał⸗ ſuꝑ illð.Qui docet nos ſuꝑ iumẽta terre.Ad idẽ ſa cit qð ait ipſe greg.lib.xxxiij.ſuꝑ illð iob. armilla p⸗ foꝛabis maxillã eius. Hoſtis antiquꝰqꝛ iã intero do minatł,etiã exterius ſeuire ꝑmittit᷑. vt qͥ in cogitatiõe elati ſunt ꝑ camis luxuniã pꝛoſternant᷑ Scimꝰ alt quãdo minꝰeſt in carnis coꝛruptõe cadere qᷓ cogita tione tacita ex deliberata elatõe peccare Sʒ cũ minꝰ turpis ſuꝑbia credit minꝰvitat᷑ uxunã vero eo ma gis erubeſcũt hoĩes quo ſimul oẽs turp nouerũtvt t plerũq; ꝙ nõnulli poſt ſuꝑbiã in luxuriã coꝛruen tes ex apto caſu malũ culpe latentis erubeſcũt ¶nð ⁊ in vitaſpatꝝ legitur ꝙ quidã qͥ ꝑuenerat ad mgꝗnũ apicem ꝑfectõis ⁊ contẽplatõis ⁊ quia elatus fuit in mente deuenitvſq; ad vicia carnis.itavt heremũ de ſereret. ⁊ ad ſeculũ rediret. Sed iter agens hoſpitatꝰ de nocte in cella duoꝝ fratrũ incipientiũ deo ſeruirre cum ſermonẽ ſacerent ei exhoꝛtatoꝛiũ vite ſpũalis. et ad eoꝛũ requiſitiõe inter verba in ſe reůſus penituit. ⁊ ad cellã redijt.ſuꝑbiãq; ſuam recognoſcens ⁊ peni tens ad gratie perfectionẽ cito aſcendit. Muantu ad ſecundu F. ſcʒ de ꝓgreſſiõe. Sciẽdũ ſiẽ ignis paulatiĩ ↄſumit tẽplũ.ita luxuria a cogitatõe turpiũ ĩcipit.⁊ niii reſi⸗ ſtak vlten? pcedit Dꝛogreſſus luxuriefit ꝑ ſeptẽ gradꝰ ꝛimꝰeſt ſenſualis cõplacẽtie toleratio. ecũdus eſt moꝛoſa delectatio. ertiꝰeſt in actũ conſenſio. uartus impudica aſpectio. Quintus turpis confabulatio. xtus libidinoſa cõtrectatio. eptimꝰoperis expletio. extra. ꝛimi tres ſunt ĩ coꝛde ab ſtra.Dalij qᷓ̃tuoꝛ ĩ coꝛꝑe ab —— ½ De pꝛimo grad po .§. De peimogra an Kn. ſtrarũ ab oculis meis:.ait dñs.i.cogitatiões veſtras inquãtum ſunt male vt cogitatões luxurie.Pꝛo cuiꝰ declaratõe ſciendũ.quod tũc cogitatio luxurie pctm̃ eſt quãdo qͥs cogitans turpia volũtarie.ſiue ad peni tendũ de his que geſſit.ſiue ad intelligẽdũ vel docen dum materiã de turpibo bona intẽtõe. ſiue inuolũta ria occurrit cogitatõ turpis exocioſitate mẽtis. vł cu rioſitate. vel ex geſtis ꝑ eũ.vel ꝑ ſuggeſtionẽ demõis ſenſualitatis.tñ aliqualr delectata ſibi ↄplacetcũ di ſplicẽtia tñ rõis ibi eſt pctm̃ veniale.Et hoc eſt quod ait apłs Roma.vij·Nõ eĩ quod volo bonũ boc ago. ſed quod odi malũ hoc facio. Loqͥᷣtur enĩ de malo concupiſcẽtieꝛ cõplacentie ſenſualis. quod frequẽter patit᷑ nimꝰin cogitationiho turpibus qð quidẽ licʒ odiat ſᷣm rõem.tamẽ patit᷑ illud in ſenſualitate.talis cõplacentia ſignificani põt ſeu figurari. ꝑ eſum ligni vetiti ab Eus.quod oſtẽdit greg.dicẽs.ſuggeſtio pec cati ſit ꝑ diabolũ,delectatõ ꝑ camẽ:cõſenius ꝑ ſom̃. e iel ynt 1nh i Capitulũ Pꝛimũ id eſt rationẽ. quia ⁊ pꝛimo ſerpens culpã ſuggeſſit. Eua velut caro.id eſt ſenſualitas delectata eſt Adaʒ vero velut ſpũs conſenſit⁊ inrra Cum enĩ malignus ſpũs peccatũ ſuggerit in mẽte.ſi nulla delectatio pec cati ſequatur.peccatum omnino perpetratũ non eſt. TCTum vero caro delectari ceperit.peccatũ iam naſci in cipit.Si vero ex deliberatoe conſenſit tũc peccatũ co gnoſcitur perfici.ſcilicʒ in animo. In ſuggeſtione enĩ peccati ſemen eſt in delectatione fit nutrimentũ in cõ ſenſu perfectio.Etſepe cõtingit vt quod malignus ſpũs ſeminat in cogitatiõe.caro trahat in delectatio⸗ nem.nõ tamen animus.id eſt ratio eidem delectatio ni cõſentiat.Et cum caro ſine animo delectari neqat ipſe tamẽ animꝰcarnis voluptatibꝰreluctans in de⸗ lectatione carnali quoquo mõ ligat᷑ inuitus. vt ei ex ratione cõtradicat nec cõſentiat.⁊ tamẽ ea delectatio ne ligatus ſit. ſed ligatũ ſevehemẽter ingemiſcat. Uñ ⁊ ule celeſtis exercitus pᷣcipuꝰ miles gemebat dicẽs. Video aliam legẽ in membꝛis meis repugnantẽ le⸗ gli mentis meeꝛ captiuũ me ducentẽ in lege peccati. Itaq; eſt homo⁊ captinus vt ita dixerim⁊ liber.liber ex iuſticia.captiuus ex delectatõe quã poꝛtat inuitꝰ. hec ille.diſt.vi.teſtamentũ in pales ſed penſandum. Si arguat᷑ contra.qꝛ videlʒ Aug.dicit in libꝛo de li⸗ bero arbitrio ꝙ nullꝰpeccat in eo quod vitare nõ po⸗ teſt. Sed nõ poteſt bo:mo vitare qͥn actus ſenſualita tis ſit inoꝛdinatus.Eſt enĩ ſenſualitas pꝑpetua coꝛru ptio q;diu viuimꝰ in mundo.ſᷣm auguſti.ergo talis motus ſenſualitatis ſeu ↄplacentia nõ eſt peccatum. Ruñdet b.tho.pꝛĩa ſecũde.q.lxxiiij.arti.iij.ꝙ ꝑpetua coꝛruptõ ſenſualitatis intelligeda eſt q;tũ ad vomitẽ qui nunẽ; totałr tollit᷑in hac vita.Tranſit enĩ oꝛigi⸗ nale peccatũ reatu.⁊ remanet actu.i.quo ad inclina⸗ tionẽ ad malũ. Sed talis coꝛruptio nõ impedit quin hõ rõnabili volutate poſſit repꝛimere ſingulos mo⸗ tus inoꝛdinatos ſenſualitatis ſi pᷣſentiat.puta diuer tendo cogitatõem ad alia.Sʒ du homocogitatiõem ad aliud diuertit. poteſt etiã circa illð aliqͥs inoꝛdia⸗ tus motus inſurgere.ſicut cũ quis trãſiert cogitatio nem ſuã a delectationibo carnis volens cõcupiſcẽtie 4 motus vitare ad ſpeculatiõem ſcienti. De ſecundo gradu ſci F. V licet moꝛole delectatois intelligitulð Hiere.ih Cſqq quo moꝛabũtur apud tecogitatoes noxie.Etillð ſa⸗ pieñ.i. Peruerſe eni cogitatoes ſepant a deo. Nulluʒ autẽ peccatũ ſepat a deo.niſi moꝛtale.ogitatio aũt moꝛoſe delectatiõis cirea materiã luxurie eſt ꝑuerſa quia cõtra debitũ vſum ſeu rectitudinẽ rõnis vndeet moꝛtale.Quod firmat be.tho.pꝛĩa ſecũde.q. lxxxiiij. *.. ar. viij.ꝑ autoꝛitatẽ aug.dicẽtis in libꝛo.xij. de trini. Sicõſenſus illecebꝛis.i.voluptatis ſola cogitatoõne delectatõis ↄtentus eſt.ſic hñdũ exiſtimo velutcibũ vetitũ ſola mulier comederit ⁊ poſt pauca ſubdit.ꝙ totus hbomo danabit᷑ ꝑ hmõi que ſine volũtate opan di.ſed tñ cũ volũtate animũ talibo oblectadi ſoliꝰ co gitatõis ſentiunt eſſe pctã niſi ꝑ grãm xpᷣi remittant᷑ Nullus autẽ damnat᷑ niſi pꝛo moꝛtali. Ad hoc etiã anim intra ſemetipm etis ꝑ deſideriũ voluit. Et ni⸗ —— facit qdð greg.ait. Plerũq; autẽ puerſum qð coõcipit ð, mihp. mẽtem nequaq; immũda cogitatio maculat cũ pullſat ſed cũ hanc ſibi ꝑ delectatiõoʒ ſubiugat.de pe. di.lij. ceinter hec. Macula autẽ nõ cõtrabit᷑ pꝛopꝛie niſi ꝑ moꝛtale.ſᷣm tho.ĩ.iiij.ergo ⁊c. Etnota ꝙ in expoſitõe illius figure de eſu pomi vetiti ꝑ adã ⁊ euãẽ aliter ꝓcedit aug.aliter greg.lã greg.in.S.pᷣcedenti euã dicit carnẽ.i.ſenſualitatẽ ſignare in q nõ cõtingit eſſe niſi veniale.ſed aug.ponit euam rõnem figurare inferioꝛẽ.in qua poteſt etiã eſſe moꝛtaleſᷣm tho. ⁊ vi⸗ rum rõnem dicit eſſe ſuꝑioꝛẽ in hoĩe. vnde eſum eue dicit ſignare moꝛoſam delectatõem in cogitatione.et eſum ade cõſenſum mẽtis in actum.nec eſt ꝑ hoc cõ trarietas in ſentẽtie dicte ↄcluſione.ſed varietas ex⸗ poſitiõis dictefigure.Quid ſit ratio inferioꝛ.⁊ qͥd ſit ratõ ſupioꝛ habes in pꝛima pꝑte titu.jip. Sed ꝓ ma ioꝛi declaratõe huius materie q vtilis eſt ⁊ difficilis ad cognoſcendũ dicit b. tho.pꝛia ſecũde.q.lxxiiij.ar ti.viij Quod aliqͥs de foꝛnicatõe cogitans põt de du obꝰdelectari. UVno mõ de ipſa cogitatõe. Alio modo de foꝛnicatõe cogitata. Delectatio de cogitatõe ipᷣa ſe quiẽt᷑ inclinatõem affectꝰin cogitationẽ ißam ogita tio ipᷣa ſᷣm ſe nõ eſt peccatũ moꝛtale.ĩmo qũq; eſtve⸗ niale tm̃. puta cum qͥs inuniliter cogitat de ea.qñq; ſine peccato om̃ino vt qñ vtiliter de ea cogitat.vt cũ vult de ea pᷣdicarevel diſputare.⁊ ideo ꝑ ↄſeqns co⸗ aitatioꝛ affectio que ſic eſt de cogitatiõe foꝛnicatiõis non eſt de genere peccati moꝛtał.ſʒ qñq; veniale.q̃n doq; nullũ. Unde nec cõſenſus in talẽ delectatiõem eſt moꝛtale.ſed ꝙ aliqs de foꝛnicatiõe cogitans dele⸗ ctet᷑ de ipᷣo actu cogitato.hoc contingit ex hoc ꝙ affe⸗ ctio eius eſt inclinata in hũc actũ. Unde ꝙ aliqͥs cõ⸗ ſentiat in talem delectatõem hoc nihil eſt aliud qᷓ; ꝙ cõſentiat in hoc ꝙ affectus eius ſit inclinatus in foꝛ⸗ nicatõem·Nullꝰenĩ delectat᷑ niſi in eo qð eſt ↄfoꝛme appetitui eiꝰ.Qõð aũt aliqͥs eligit ex deliberatõe ꝙ al fetus ei cõfſoꝛmet᷑ his q̃ ſᷣm ſe ſunt moꝛtalia? moꝛtlłe. Vn talis ↄſenſus in delectatõʒ peccati moꝛtalł in co⸗ gnitõeꝛ ſi nõ in opꝰeſt moꝛtale.Hʒ ergo locũ in alijs moꝛtalibo. vt homicidij.ſurti ⁊ hmõi.Dicit eĩ b. tho. vbi ſupꝛa.ꝙ cõſenſus in delectatõem q̃ ꝓcedit ex cõ⸗ placentia actꝰhomicidij cogitati eſt pctm̃ moꝛtale.ñ autẽ ↄſenſus in delectatõem que pꝛocedit ex cõplacẽ tia delectatiõis de homicidio.Contingit autẽ freq̃n tius hoĩem peccare circa mateniã luxurie in moꝛoſa delectatõe quia magis ad hmõiinclinat᷑. Et incidũt in hoc tepidi. Nã frigidi id eſt habituati in peccato ſubito trahũtur ad coſenſum openis. feruẽtes qciti us expellũt immũdas cogitatões. Sed tepidi moꝛã tur in huiuſmõi.⁊ ſᷣm tho.vbi ſupꝛaar.vidicit᷑ dele ctatio moꝛoſa nõ ex moꝛa tꝑis.ſed ex eo ꝙ ratio deli⸗ berans circa eã immoꝛat᷑. nec tamẽ eã repellit.tenẽs 2 volens libent᷑ que ſtati vt attingũt aim repelli de⸗ buerũt.vt dicit aug.in.xij.de tri.Et quãuis appꝛe⸗ henſio virtutis imaginatiue ſit ſubita⁊ ſine delibera⸗ tione.⁊ ideo poteſt aliquẽ actũ cauſare ante; rõ ſu⸗ pioꝛvel inferioꝛ habeat tẽpus deliberandi.⁊ ibi põt eſſe veniale tantũ.tamẽ iudiciũ rõnis inferioꝛis qua ſcʒ iudicat᷑ de aliquoagẽdo vł nõ agendo ꝑ rões tꝑa les.puta ꝑ legem humanã vel naturalẽ.eſt cũ delibe ratione que indiget temꝑein quo ⁊ ſatio ſupiet ue 5 ſm rationes eternas ſeu legẽ diuinã iudicat de agẽ⸗ dis deliberare poteſt. Unde ſi non cohibeat ab actu peccati ꝑ ſuam deliberationẽ.ſ.deteſtãdovt malum ei imputat᷑.⁊ ſic et ipſa cõſentire videtur. Pe.de tha⸗ ren. in. ij:ſenten. diſti. xxiiij.ſic dicit. Complacentid ſurgentem in ſenſualitate circa luxun vel alið quod eſt moꝛtale ex genere ſuo. Aut ratio ſuperioꝛ ex conſi deratõe diuini pꝛeceptivel offenſe dei ſtatĩi repꝛimit. ⁊ tũc non eſt niſiveniale.Aut nõ ſtati repꝛimit.⁊ tũc aut expꝛeſſe ↄſentit. ⁊ ſiceſt moꝛtale auiani comedit id eſt rõ ſuꝑioꝛ ↄſentit. Aut nõ exp̃ſſe ſed negligit re⸗ pꝛimere. Aut ergo manet talis ↄplacẽtia pꝰ ſufficiẽ/ tem deliberatõem⁊ aĩaduerſionẽ ꝑiculi.⁊ tũc ẽ moꝛ⸗ tale.⁊ mulier comedit. Aut nõ manetꝛ ſic eſt veniale k tertio grad K§. VI. rie.ſ.ↄſenſus in actũ turpẽ.iſtud eſt moꝛtale ¶Matl xv. Ex coꝛde exeũt cogitatões male.furta.homicidia foꝛnicatões adulteria.⁊ hec coinqͥnãt hoĩem.i.macu la moꝛtali inficiũt quãdo ſunt cogitatões deliberate hoꝝ.Et tũc ſᷣm aug.dicitadã figuratiue cõediſſe po mũ.i.rõem ſuꝑioꝛẽ ↄſenſiſſe expᷣſſe ſaltẽ ꝑ omiſſionẽ. ⁊ cõſeqᷓnter moꝛtẽ anime incumere.Vnde augꝰ.dicit ꝙ pꝛĩa differẽtia peccati moꝛtalis eſt cũ in coꝛde con ſentit᷑ libidini.figurata ꝑ puellã moꝛtuã ſed adhuc ĩ domo iacentẽ.de penitẽ.diſtin.ij. Sicut. Item dicit auguſt. Si cuiadheſit cupiditas cõcubendi cũ vxo⸗ re aliena ſed deeſt facultas.nõ minus reus eſt q;ᷓ ſi in ipio facto depꝛehenderet᷑ de peniten.diſtin i· Et hoc quo ad iudicium diumũ non humanũ vbi non pu⸗ niũtur cogitationes ſole etiam deliberate.Et eſt ſimi litudo in genere non in ſpecieſeu quantitate.Nam ſi cut eſt peccatũ operis maius q;ᷓ coꝛdis ceteris pari⸗ bus.ita⁊ grauius punit᷑a deo, Sed in boc eſt eq̃li⸗ tas in diuturnitate pene:qꝛvtrũq; pena eterna puni tur. Idn dicendũ eſt de alijs peccatis. vt patet ea. diſtin. per plura capitula.ante illud.Si cui.Et boc totum intelligendũ eſt deliberato cõſenſu in actum peccati moꝛtalis eiug.ſ.quod eſt cõtra aliqð pᷣcepto⸗ rum.vt foꝛnicatõis.furti.homicidij.⁊ hmõi.Cõſen⸗ ſus auteʒ deliberatus in actũ peccativenialis.qᷓ;uis etiam pertineat ad ratiõem ſu alionem. non tamẽ ex ſe eſt niſi veniale.puta quis deliberat dicere menda⸗ ciũ officioſum vł iocoſumvelverbũ ocioſum. ⁊ hmõi ſ̃m Thomã pꝛia ſecunde queſti.lxxv.artic.ix. Ex ſe autẽ pꝛopterea dictũ eſt quia rõe cõtemptus adiun⸗ cti poſſet eſſe moꝛtale.Sciendũ etiã quod cũ pecca⸗ tum cogitatiõis motale ſit eiuſdẽ ſpeciei.cum eodeʒ opere exterioꝛi ꝑpetrato. ſed differũt ſᷣm imꝑfectũ et pfectum.quia peccatũ coꝛdis dicit᷑ impfectuʒ reſpe⸗ cru peccati oꝑis ſᷣm tho.pꝛia ſecunde.Ideo quemad modũ peccata moꝛtalia opcris de neceſſitate opoꝛtet ea cõſiteri non ſolum in genere. ſed in vltima ſpecie. Non enĩ ſufficeret dicere ſe ꝑpetraſſe luxuriã.ſʒ opoꝛ tet ꝙ expꝛimat ſpeciẽ luxurie puta ſimplicis foꝛnica⸗ nonis.vel adulterij.vel ſtupꝛi.vel ſacnilegij.⁊ hmõi. Ita eriam de cogitatiõibus deliberatis ſuxurie non ſufficit conſiteri ſe habuiſſe cogitatiões turpes cum cõſenſu.ſed etiam opoꝛtet ꝙ expꝛimat materiã ipſaꝝ dclicet cõiugatam. vel ſolutã.vel virginẽ. vel ſan⸗ ctimonialẽ. vel mares et huiuſmodi.Etidem iudicis um videtur de cogitationibus moꝛoſis.vtſcilʒ expꝛi mat᷑ qualitas perſonarũ erga quas animꝰverſatꝰ eſt Cogitatid autem deliberata in vxoꝛem pꝛopꝛiã non eſt moꝛtale.ſicut nec ipſe actus cõiugalis de ſe ⁊ hoc niſi ita immoꝛaret᷑ in ea quod pollutio in eam ſeque retur in vigilia. G equarto gradu lu J. Vi xurie quod eſt aſpectus libidinoſus.mat.v. Qui vi derit mulierẽ ad cõcupiſcendũ eam iã mechatus eſt in coꝛde ſuo. Ubi auguſtinus. Etiã ſolo viſu cũ tur⸗ pitervel innupta concupiſci᷑ dulteriũ perpetratur. xxij.queſtione.v.Quividerit.Et ſumit᷑ ibi adulteri⸗ um impꝛopꝛie.ſcʒ ꝓ foꝛnicatõe pᷣm glo.vel alia ſpecie luxurie. Idem auguſtinꝰin regula. Aſpectu quoq; ? affectu appetit᷑. ⁊ appetit cõcupiſcẽtia ſeminaꝝ. Nec dicatis vos habere animos pudicos ſi habeatꝭ ocu⸗ los impudicos quia ĩpudicus oculus impudici coꝛ dis eſt nücius ⁊ cum ſeinuicẽ etiã tacẽte lingus aſpe ctu mutuo coꝛda nũciant impudica.⁊ ̃ᷣm concupiſcẽ tiam alterutro delectãtur ardoꝛe.etiam camis in in⸗ tactis ab ĩmũda violatõe coꝛꝑibo fugit caſtitas ipſa de moꝛibo. xxxij.q.v. lec ſolo. Caſtitas ãt nõ amitti tur niſi per moꝛtale.ergoꝛ talis aſpeciꝰeſt moꝛtale. et pꝛouerbio.dicitur. Abominabilis eſt dño deſigens oculũ.iſ.in alteꝝ ad ↄcupiſcendũ luxurioſe.ſed nullꝰ efficik aboĩabilis dño niſi pꝛopter moꝛtale.vt arguit Ul. ergo talis aſpectꝰeſt moꝛtale. Et notandũ qꝛ nõ dicit limplr dviderit mulierẽ ſʒ cũ additõe ad cõ cupiſcendũ. Nam p̃t qͥs aſpicere mitiplłr młieres.qꝛ vela caſu ſine pᷣmeditatõe.vel ex cã rõnabili.vt.ſ.co⸗ gnoſcãt eã in effigeꝛ diſcemnat ab alijs vł vt attẽtioꝛ? reddat ſi loqtur de vtilibo velvt ↄſiderãs vanitatẽ oꝛ natus poſſit meliꝰrepᷣhendere.vel ex quodã boneſto amoꝛe m illð ꝓuerbiũ Ubi oculꝰ.ibi amoꝛ.ſicut p̃ reſpicit ſiliũ.⁊ amicꝰamicũ.⁊ in his nullũ de ſe pctm̃ velyvt ex pulchꝛitudĩe creature exurgat in laudẽ ccea⸗ toꝛis.ſᷣm illõ põ. Delectaſti me dñe in factura tua. qð tñ eſt ꝑfectoꝝ. Impfectis ãt eſt piculoſum.vłex quadã curioſitate vt ſciat factõʒ ſeu ſoꝛmã eiꝰ vel oꝛ⸗ natũ eaꝝ quadã ſenſuali ↄplacẽtia de pulchꝛitudie eius.ſicut mulieres de egipto aſcendebantꝑ muros vt viderẽt trãſeuntẽ Joſeph pulcherrimũ.qð ſine pee catoveniali nõ eſtvel vt libidinoſe inardeſcat in ↄcu piſcentiã eiꝰ.⁊ hoc eſt aſpiceread cõcupiſcendũ.qð ẽ moꝛtale.Et ꝙ dictũ eſt deviro erga mulierẽ.idẽ ꝑ to tum de muliere aſpiciẽtevirũ.ex hoc oſtendit᷑ q; gra⸗ uiterꝛ q; innũerabilit᷑ peccãt qͥ diebo feſtiuis vł alijs diſcurrũt ꝑ eccliss velvias ad ꝓcandũ mulieres.vel philocapti in aliqᷓ ſequũtureã. Ad qͥd eĩ niſi ad con cupiſcendũ libidinoſe.Quitot pctã moꝛtalia perpe⸗ trat qt diuerſas ↄcupiſcẽtes aſpiciũt.vel qͥtvicibus vnã⁊ eandẽ ſeq̃ntes diuer tꝑibo aſpiciũt ad ↄcupi ſcendũ. Ipᷣe etiã mulieres ꝑpẽdẽtes ſe adamariꝛ pꝛso cari quotiẽſcũ q; ſtudioſe ſe offerũt aſpectibo amato⸗ rũ vtilł placeãttotiẽs peccãt moꝛtalr.etiã ſi nil turpe agerevellet cũ illis.⁊ rõ eſt qꝛ ſunt occaſio efficax rui ne illoꝝ.⁊ qͥ occaſionẽ dãni dat.oãnũ quoq; dediſſe videtł/extis de niur. ⁊ dã. da/ ca. ſi culog Sed aͤg de illis qͥ ſub ſpecie moꝛtificatõis ſpũalis faciũt coꝛã ſe denudare młieres totaliter.ſicut comꝑtũ eſt aliqũ in aliquibo pᷣtendentibo ſanctitatẽ. Credo non poſſe excuſari a moꝛtali pctõ.Et ratio hꝰeſt.qꝛ hoc eſt con tra honeſtatẽ naturalẽ adeo vt etiam pꝛimi cõiuges adam?⁊ eua poſt trãſgreſſionẽ pᷣcepti nõ paſſi ſunt ſe⸗ inuicẽ nudos videri ·ſed fecerũt ſibi periſomata ð fo⸗ lijs ficus.i.cooꝑtoꝛia pudẽdoꝝ.vt pʒ geñ.iij.⁊ vale⸗ rius maximꝰdicit ꝙ nõ erat phas patrẽ cũ ſilia ſimul balneari ne nudos ſeinuicẽ viderẽt cũ tñ eẽnt ethnici ¶Vnde ſola ratio naturał hoc eis dictabat. Scða ra tio eſt pꝛopter periculũ lapſus. Dauid tam ſanctus aſpiciens a caſu mulierẽ lauantẽ ſe nõ euaſit crimen adulterij.quomõ credendũ eſtvt non incidat in lad um diaboli.qͥ ſtudioſe ſibi laqueũ parat. Qui amat piculum incidet in illud.dicit᷑ Eccliaſti.iij. Unde et barnabas cum videret gentiles in quodãa feſto lude/ re mares cum feminis nudos ita hoꝛruit obpꝛobꝛiũ hoc et penculũ vt malediceret eos ex cu maledictõe ſecuta eſt ruina templivnde multi moꝛtui ſunt. Ter tia rõ eſt pꝛopter ſcandalũ. Nihil eni occultũ. quod nõ reuelct᷑. Math.x. Cum autem talia deueniũt in noticiã alioꝝ pᷣcipue facta a perſonis que reputatur ſpũales. generant magnũ ſcandalũ cogitantibo hoĩ bus etiam peioꝛa⁊ de alijs ꝑſonis vere honeſtis⁊ bo nis etiã ſimilia. Qui autẽ ſcandalizauerit vnũ de pu ſillis his. expedit ei vt ſuſpendat᷑ mola aſinaria ĩ col⸗ lo eius.⁊ demergat᷑ in pꝛofundũ.Mat.xviij. Ex ꝗ pena innuit᷑ peccatũ moꝛtale in ſcandalo inductiuo ad moꝛtalevt hoc. Sed vt dicit pꝛopheta. Facies ea⸗ rum ventus vꝛens.id eſt aſpectus eaꝝ in facie eſt im mittẽs quendã afflatũ ⁊ inſtigationẽ libidinoſam in aſpicientẽ. quantomagis aſpectus turpitudinũ eaꝝ UVndeꝛ Leuiti.xviij. Ubi pꝛohibet᷑ matrimoniũ cõ⸗ trabendum intercertas perſonas ſub noie aſpectus turpitudinis earũ pꝛohibet᷑ cum dicit. turpuudinẽ eius non reuelabis. quaſi oſtendẽs quod talis aſpe⸗ ctus eſt inductiuꝰefficaciter ad cõmixtionem. Nlõ eſt ergo buiuſmodivera moꝛt ſicatio.ſed deceptio diabo li.⁊ laqueus animax inſipientiũ.⁊ diel poteſt hoc vi cium Impudicicia. Duintus gradus lu &.viI rurie eſt turpis cõfabulatio.i. Coꝛinth.xv. oꝛrum⸗ punt bonos moꝛes colloquia mala⁊ Cipꝛia. in libᷣ. devirgitate ait. ipe ↄcubuꝰ ipe ↄplexus. ipᷣa Pfabula tio.ſcʒ turpiũ quãtũ dedecoꝛis ⁊ criminis afferat. cõ⸗ fitent᷑. Sed crimen impoꝛtat moꝛtale peccatũ.ergo ⁊ cõſfabulatio.i. locunio turpiũ eſt moꝛtale. qð ait apłs ad epheſ.v.Appellat ſtultiloquiũ ⁊ cõnumerat int moꝛtalia dices. Om̃is autẽ foꝛnicatio aut immũdi⸗ cia aut auaricia aut ſtultiloquiũ nõ noĩet᷑ in vobis. ſicut decet ſanctos.⁊ ſubdit ꝙ omnis talis nõ habet bereditatem in regno xpᷣi.quo nullus pꝛiuat᷑ niſi per moꝛtale ⁊ de hoc nulli dubiũ eſt ꝙ ᷣ dicit verba tur pia ⁊ laſciua hac intentõevt ſe vel aliũ puocet ad lu⸗ xunã vel ſe mete delectandi in locutiõeꝛ cogitanone turpiũ extra matrimoniũ moꝛtałr peccat ps. Ligua eoꝛũ.ſcʒ talia ꝑſuadentiũ gladius accutus.ſ.ad ocei dendũ aiam ſuã ⁊ audientiũ vt exponit auge de pe⸗ diſtin. . Noli. Quĩimo dicẽdo verba honeſta? böa. ſed hoc fine vt per illa tandem induceret ad libidi/⸗ nem.peccaret moꝛtaliter.ſicut⁊ qui dat elemoſinam vt cũ illa perſona valeat foꝛnicari.Sedvbi talia ver ba turpia dicũtur ex quadã leuitate ad ſolacium qᷓ; uis de ſe non videatur mo:talia, quia peccata oꝛis. ſᷣm Thoma ꝑ maxime iudicãtur quo ad grauitateʒ peccati ex intẽtione pꝛoferetis pꝛopt᷑ quod dicitaug. ꝙ reã linguã nõ facit.niſi rea mẽs.tamẽ per accidẽs poſſet eſſie moꝛtale ibi ratione ſcãdali ſeu ruine inde ſequẽtis in mẽte alicuiꝰ vt cũ audientes ſunt ðbiles ſpuᷣͥ.⁊ verba eẽnt multũ laſciua. Idemvidet᷑ dicẽduʒ de facientibo vel cantãtibus cantilenas plenas laſci⸗ uijs.⁊ multomagis quãdo ibi immiſcent᷑ etiã nomi na dei⁊ꝛ ſanctoꝝ.quod ꝑtinet ad notabilẽ irreuerenti am dei⁊ ſanctoꝝ. Sed audiẽtes libẽter talia.nõ tan tũ ex quadã leuitate ⁊ ſolatio vano.ſed etiã delectatõ nẽ deliberatã in tali materia audita querẽtes.non vi dent᷑ poſſe excuſari a moꝛtali ſicut nec a delectatione moꝛoſa turpis cogitatõiſ cũ ec auditu ſequãtur talia pᷣcipue metibus infirmoꝝ.niſi foꝛe hoc foꝛet int᷑ con iuges. Si ergo contĩgat pᷣter intẽtionẽ talia audiri vi tare debẽt. vel ſaltĩ diſplicentiã mẽtis habere. Me⸗ diatoꝛes autẽ in huiuſmodi turpibo qͥ poꝛtant ãbaſſi atas de talibo materijs ſiue viri ſiue mulieres. vel qᷣͥ ꝑſuadent.vel qͥ deferũt literas ſcieter in iſtis etiã ho⸗ neſta continẽtes.ſed ad cõtrahendã malã amiciciã: nulli dubiũ quin peccẽt moꝛtał.Digni ei ſunt moꝛ te eterna.videlicʒ non ſolum qui faciũt huiuſmodi. ſed etiã qui ↄſennũt facientibo Roma.i. Unꝰ autem modꝰↄſenſus eſt ꝑ cooꝑationẽ.vt bic.⁊ multomagꝭ mittẽtes ipas literas et ſcienter recipientes ⁊ legentes xus.cõtactus manuũ.vel aliaꝝ partiũ coꝛꝑis. Hãc apłs noĩat turpitudiuẽ cũ ait ad Epheſ.v. Oiĩs ſoꝛ⸗ nicatio aut immũdicia aut turpitudo nõ noĩet᷑ in vo bis. Ubi glo. Lurpitudo vt in oſculis amplexibꝰ et hmõi.oĩa talia ſunt pctã moꝛtalia qñ fiũtex libidine extra matrimoniũ. Unde apls ibi ſubdit.Om̃is foꝛ nicatoꝛ aut immũdus nõ habet hereditatẽ in regno xp̃i ⁊ dei. Non autẽ reſumit de turpitudine ⁊ ſtultilo quioꝛ ſcurilitate.qꝛ ſub ilł.ſ.foꝛnicatõe ⁊ immũdicia includũtur. Intantũ enĩ ſunt peccata.amplexꝰoſcua la.tactus.⁊ ſtultiloquia.inc;tũ ꝓcedũt ex luxuria q̃ in foꝛnicatione.⁊ immũdicia notant᷑.m Chomam. Pꝛo cuius maioꝛe declaratiõe dicit btũs tho.ſecũda ſecunde queſtiõe.cliiij.quod aliqͥd poteſt eſſe pecea⸗ tum moꝛtale dupliciter. Uno modo ſᷣm ſpeciem ſuã et hoc modo oſculum. amplexus.vel tactus ſᷣm ſuꝗ rationẽ non nominãt peccatũ moꝛtale. Poſſunt hec ſieri abſq; libidine.vel pꝛopter sliqu rationabilem cauſam. De moꝛe enĩ eſt in aliquibo locis vt nõ ſolũ vini viros.ſed etiam viri mlieres pꝛecipue cõſangui neas ſuas cum de nouo aduemiũt vel viſuant ample xanf᷑. ⁊ manus mutuo cõtingant ⁊ oſculent᷑. Sicut et Jacob patnarcha oſculatus eſt Rachaelem adole ſcentulam amoꝛe caſto vt conſanguineam. Neceſſi⸗ tas quandoq; compellit et tangere totum corgus⸗ es extus gradus lur. I Klx rie eſt libidinoſa cõtrectatio que.ſ.ſit ꝑ oſcula ãple⸗ Citulus Quintus etiã ſecretioꝛa nature.vt medicus infirmã in tali ꝑte CLauſa alia rõnalivt cũ dat᷑ oſculũ pacis in eccleſia eſto qð nõ fiat aviris erga mulieres talia nõ ſunt pec cata de ſe.q;uis poſſit ſuꝑuenire ⁊ temptatio ⁊ mala intẽtio.ſed hoc erit ꝑ accidẽs Alio mõ dicit᷑ aliqð eẽ peccatũ moꝛtale ex cauſa ſua.ſicut ille qͥ dat elemoſi nã vt inducat aliquẽ in hereſim.moꝛtałr peccat pꝛo⸗ pter intentõem coꝛruptã. Dictũ eſt ſupꝛa.qð nõ ſo⸗ lum cõſenſus in actũ.ſed etiã ↄſenſus in delectatõeʒ peccati moꝛtalis eſt peccatũ moꝛtale. Et ideo cũ foꝛ⸗ nicatio ſit peccatũ moꝛtale.⁊ multomagis alie ſpẽs. vñns eſtvt oſenſus in delectationẽ taliũ peccatoꝛũ eſt moꝛtale. Et ideo cũ oſcula.amplexus.⁊ tactꝰfiũt p/⸗ pter hmõi delectatõem extra mrimoniũ habendam ſunt moꝛtalia.quia ſic ſunt libidinoſa. Et qui ꝑmit⸗ tit hec ſibi fieri ab eo quẽ eſtiat ad hoc moueri amoꝛe libidinoſo moꝛtali peccat.qꝛ facientẽꝛ cõſentientem par pena conſtringit.vt dicit᷑ij.q.i. Notũ cũ gloſa. Sed qͥ permittit hoc ſibi fieri credens talẽ moueri ex delectatione fraterna ſeu honeſta amicicia. ſeu qua⸗ dã humanitate ſeu moꝛe patrie.nõ peccat qᷓ;uis hoc faciens ex libidine moueret᷑. ⁊ ꝑ conſequẽs moꝛtalit᷑ peccaret.⁊ hoc quo ad oſcula.amplexꝰ ⁊ dãdo alter alteri manũvt moꝛis eſt.quod tamẽ ꝑiculoſum eſt. Et ideo cauendũ eſt ab his interviꝝ⁊ mulierẽ. etiaʒ religioſos. Bonũ eſt. inqᷣt apłs.i. Coꝝ.vij. Mulie⸗ rem nõ tangere. ãvt ðꝛ.Eccliaſt.xiij. Qui tetigerit picẽ cui ſimilis eſt mulier.inqͥ nabit᷑ ab ea Unde⁊ leo papa ⁊ ſanctꝰcũ manus eꝰmulier ex deuotione oſcu lata fuiſſet incidit in grauem temptationẽ carnis.p⸗ pter quod manũ ipᷣam ſcandaliʒantẽ abſcidit.ſʒ vir⸗ go Maria miraculoſe reſtituit. Cum etiã quidã repᷣ henderet quendã frẽm coꝛã beato Joꝛdano magiſtro oꝛdĩs pᷣdicatoꝝ ex eo qð quedã mulier ex deuoloe te⸗ tigiſſet manũ eius.ſed ille le excuſans diceret qꝛ mu⸗ lier bona⁊ ſancta eſſet. Rñdit btũs Joꝛdanꝰ.Terra vtiq; bona eſt? aqua bona.⁊ tamẽ exvtraq; ſecontĩ⸗ gente ſit lutũ. Permittere autẽ ſe tangi in mẽbꝛis ge⸗ nitalibo niſi ſint cõiuges vel niſi ſubſit cauſa neceſſita tis vt infirmitas.⁊ hmõi. credo non poſſe excuſari a moꝛtali cũ iſtud non ſiat cõmuniter niſi ex amoꝛe li⸗ bidinoſo.Et credere quod hoc fiat pur intẽtione.eſt fatuitas non ſimplicitas. Et multomagis hoc faciẽs quia pꝑiculoſe ſe exponit peccato luxurie ponẽs ignẽ in paleis. Et q;uis pdicta.ſoſcula. amplexus. ⁊ta⸗ ctus.non ĩpediant bonũ pꝛolis generãde ⁊ educade ⁊ quia ex his pᷣciſe non poteſt ſequi generatio.ramen ipſa pꝛocedũt ex libidine que eſt radix hmõi umpedi mẽti.⁊ ſjᷣm hoc.i.inq;tum libidinoſa.ſunt moꝛtalia. ⁊ nõ aliter. ̃m Thomã vbi ſupꝛa. Dicit eĩvl. in q̃libʒ ⁊ in ſumma ſua:quod pꝛopterea apls poſtqᷓ; repᷣhen dit hmõivicia.ſ.turpitudinẽ.vt in actibo ⁊ oſcuł ſtul „ tiloquiũ ſcurilitatẽ. cõnumerãs ea inter pctã moꝛta lia manifeſta.qꝛ ⁊ ipſa talia ſunt cũ pꝛocedũt ex libi⸗ dine.ſubditNemo vos ſeducat inanibo verb pꝛopt hocvenit in dei in filios diffidentie Qð dixit pꝛopt᷑ quoſdã qͥ tunc foꝛte puipendebãt hmõivicia.ſicut et nunc ſunt aliqͥ turpes hmõi anihilãtes Pꝛobat hoc ſidem ꝑ autoꝛitatẽ xpi. Quividerit inquit mulierẽ ad tõcupiſcendã eam⁊c. Ubi dicit Beda.qð viſus acci pit ibi pꝛo omni motu ad delectatõem venerez. ſex. tia matnimonium. Etconcludit ipᷣe vl.quod iſta eſſe moꝛtalia tenendũ eſt omnino. non tanq; opinio de qua aliter ſentire liceat. ſʒ tãq; veritas ad fidẽ ꝑtinẽs ſiẽ oĩa qͥ ꝑtinẽtad bonos moꝛes. ⁊ qͥ ꝑtinacit᷑ aſſe⸗ reret ↄꝛiũeẽt hereticꝰ.qꝛ ẽ ſcripturã a ſctĩs expoſitã. Beptimus gradus lu ·j.x xurie eſt ↄſummatio libidinon opis. pls ad Bal. v. Manikeſta ſunt oꝑa carnis q ſunt foꝛnica⸗ tio adulteriũ immũdicia ĩpudicicia.luxuriaꝛc.⁊ ſub dit. Qui talia agũt regnũ dei non cõſequent᷑. Aug. etiam in libꝛo de igne purgatoꝛij. ponit inter peccata moꝛtalia que ducũt ad gehennã foꝛnicatiõem.quod eſt minus in genere luxurie.vt patet diſtinc.xxv.pa⸗ ra. alias autem ea. ⁊ nota quod in cle.ca.ad noſtram de hereticis. Unus ex articulis begardoꝝ damnatꝰ pꝛo hereſi quod oſculũ mulieris eſt moꝛtale pꝰ pec⸗ catũ.ſ.pꝛimoꝝ parentũ cũ ad hoc nõ inclinet nar̃ſa. ſed actus carnalis peccatũ non eſt maxime cũ tẽptat᷑ exercens ⁊ hoc quia natura ad hoc inclinet. Sʒ vtrũ q; eſt fſalſum⁊ hereticũ vt habet᷑ indicta cle. ⁊ decla⸗ ratur ibi in glo.ꝑ Jo.an. Pꝛimũ enĩ non eſt ſimplici terverũ. Nam oſculũ mulienis poteſt eſſe cũ peccato ⁊ ſine peccato. Si eni fiat ex libidine. ⁊ extra mrimo nialiter coniũctos.erit peccatũ moꝛtale.alias non vt ſup:a dictũ ẽ Nã ſi fiat ex moꝛe patrieꝛ honeſto amo re.non erit peccatũ.ſilłiter inter coiuges ex amoꝛecar nali ſi fiãtvt in actu ↄuugali nõ eſt pctm̃ ſaltẽ moꝛta⸗ le. Ratio autẽ q aſſignat᷑eſt falſa.ſiqð natura non in clinet ad hoc. Natura enĩ oꝛdinat illa ad actũ carna⸗ „. lem ↄſummatuʒvt in finẽ.ſicut autẽ natuma oꝛdinat aliqd in ꝓpꝛiũ finẽ.ita etiã inclinat in oĩa oꝛdĩata de ſe ad illũ ſinẽ. Sicut enĩ grauitas rei grauis inclinat illã rẽ ad eſſe deoꝛſum. ita etiã inclinat illã ad deſcen dẽdũ deoꝛſum.Lũ ergo natura intẽdat ↄſummatõʒ actus venerei.quia ex eo ſeqᷣtur generatio. ⁊ oſcła oꝛ⸗ qinent᷑ ⁊ inductiua ſint ad cõſummatõem opꝑisiðo in cõtugio legitimo qð eſt ̃m naturã etiã ſpeciei.id ẽ ſm rõem.oſcula⁊ hmõi poſſunt eſſe ſine pctõ. Itẽda to etiã ꝙ natura ad hmõi non inclinaret. adbuc ratõ nõ ↄcluderet. Si eĩ aliqͥd eẽt moꝛtalead qð natum nõ inclinet.ergo ieiunare.ꝑegrinari.⁊ alia oꝑa pena⸗ lia.facere.credere in deũ vnũ⁊ trinum.eſſent moꝛtlia cũ natura ad iſta nõ inclinet.qð eſt abſurdũ. Scðʒ ſilr eſt falſum ⁊ hereticũ. Nam foꝛnicatio eſt actꝰ cax nalis. ⁊ ſemper eſt moꝛtale peccatum.vt patet ꝑ apo ſtolũ. ad Gala.v. Et aug. dicit. xxv. diſtin. pama. ali⸗ as autem ea.⁊. xxij.queſtione.i.Pꝛedicandũ qð ple nius infra declarabitur. Quãuis autem natura ge⸗ . nenis inclinerad cõmixtionem maris⁊ femine ſimpli citer.i.m ſenſualitatè q̃ eſt cõmunis nobis ⁊ beſtijs nõ tamẽ natura ſpeciei per quã homo eſt differens a bꝛutis. id eſt ſcᷣm rõem ſed inclinat᷑ ad huiuſmodi actum pꝓut debito modo exercet.ſcʒ per cõiugiũ. Et alio modo exercitatus talis actus eſt contra naturã. id eſtrationem naturalem. vt infra dicetur. Et in⸗ coniugio quidem talis actus venereus duobus mo dis eſt moꝛtale peccatum. Uno modo coꝛpo⸗ rer ſcilicet quando pꝛetermitritur debitum vas · talit deſt clcur ene et 11A⸗ Taes ncrod noſrn anmn; p ai riii Gi 11 deis ſnple igeteno nnüno NI chan gme mu WMAN ocnd lsici G n immnati; Nnn um Ham n Han ite hn nn ndicd nsang boor⸗ tdifts 16; — — Capitulũ Pꝛimũ nnde generatio ſequi non poteſt. aut ſtudioſe fundit ſemẽ.⁊ moꝛtale eſt in vtroq;.vt fecit Onam filius iu⸗ de quiob hoc moꝛuꝰeſt Geneſ. xxxviij.Et de hoc eti am. xxxij. queſtiõe.vij.adulteri. In alijs autẽ modis in cogruis.ſeruato tamẽ debito vaſe. quis de ſe nõ ſit moꝛtale.pᷣt tamẽ ibi eſſe moꝛtale pꝛopt᷑ motũ effre nate libidis.Et hoc eſt qd dicit Albᷣ. ꝙ pñt eẽ ſigna moꝛtalis cõcupiſcẽtie.⁊ ideo deteſtãda inqrenti hu⸗ iuſmodi. Alio mõ mente cũ ſcʒ excedit limites matri monij.i:cũ intentõʒ deliberatã habet ad aliã perſo⸗ „ nam q; cõiugemvel ita effrenate rapitad actũ ꝙ eti⸗ am ſivxoꝛ no eſſet cũ illa vel alia.eñ libidinẽ ſuam ex pleret. ⁊ boc moꝛtale in ipo non in conſoꝛte qͥ boc nõ intendit. Lales vident᷑ fuiſſe ſeptẽ mariti Sare vxo⸗ ris Thobie iunioꝛis qͥ ob hoc ſtrangulati ſunta dya bolo. vt habet᷑ Lhobie. vij. ⁊ ſic poteſt intelligi illo Pieroni. ihil intereſt ex qua cauſa honeſta qͥs in⸗ ſaniat. Unde ſextus phũs in ſentẽtijs inqt Adulter eſt oĩs in vxoꝛẽ ſuam amatoꝛ ardẽtioꝛ.xxij.queſt.iiij. ca. Dꝛigo. Gloß. adulter.i·ad ſilitudinẽ adulterij ſe pabet diſponẽs ſe illa vti etiã ſi non eſſet vroꝛ. Si ãt infra limites matrimonij exerceat᷑ talis actus cã de⸗ lectatõis eſt de ſeveniale.vt. xxv.di.S.alias aũt ea.ſʒ ſi cã generãde pꝛolis.vł cauſa reddendi debitũ alter alterivt tenet cũ poteſt. tũc nullũ peccatũ.vt ðt aug. xxrxij. q.ij. Quicdd inter ſe. Itẽ nota ꝓ cũ oẽs pꝛe⸗ dicti gradus lururie concurrat ſucceſſiue ⁊ ĩmediate in aliquo pctõ luxurie ſine interpoſitõetpisoẽs hñt᷑ piovno peccato moꝛtali. qð tantograuieſt qᷓntopła ↄcunũt.ſicut ſi qͥs in cogitatione foꝛnicatõis moꝛo⸗ ſe delectat. demũ in actum aſſentiat. ⁊ cũ tali ꝓpoſito aſpiciat in aliquã libidinoſe alloqtur turpiavt es in⸗ ducat oſculet᷑.⁊ demũ eam cognoſcat.vnũ moꝛtale ?ẽ ſed ſi diuerſis tꝑibus interpollatis alijs boc faciat. qðᷣlibet ꝑ ſe erit moꝛtale.vt ſi moꝛoſe delectat. et alia vlce de eodẽvicio cogitatõe occurrẽte aſſentiat. ⁊ alio tempꝑevidens ꝑſonã in quã mente ↄſentit libidinoſe aſpiciatꝛc. erũt diuerſa peccata moꝛtalia. figurat ãt ipᷣm opus luxurie.ſicut⁊ quodlibʒ alið peccatũ moꝛ tale oꝑe cõmiſſum.ꝑ adoleſcentẽ moꝛtuũ extra poꝛta „ delatũ. vt dicit btũs augꝰ. Poꝛte enĩ aĩe ſunt ſenſus coꝛpis. Operi autẽ peccati.ad dit autẽ btũs auguſt. aliũ gradũ ſcʒ aſſuefactõem ad ipᷣm pꝛauũ opus fi⸗ guratũ ꝑ laʒarũ ſepultũ ſcʒ mole male conſuetudĩs. de peni. diſtin. ij. ſicut Addit gꝛego. in moꝛal. tertiũ ſcʒ obſtinationẽ in ipovicio.⁊ hoc ꝑ excuſatões ſuas 2 adulationes alioꝝ figuratũ ꝑ quartũ moꝛtuũ xpᷣo nunciatũ.ſed non reſuſcitatũ. Et ſic ignis paulatim creſcendo cõburit totũ templũ coꝛpus⁊ aiam Ignis nunq; dicit ſufficit. Pꝛouerbioꝝ penultimo de gra⸗ du in gradũ creſcit vt dicat᷑. Incenderũt igni ſanctu arium tuum⁊c̃. dum eſt de eileſione.que ſetur Hec eſt au ⁊ nocumentũ.qꝛ ſicut illud templũ fuit ꝑ ignem to/ taliter deſtructum. ita templũ rationale vniuerſaliter Lertio et yltimo vidẽ K. xI tẽ leſio deſtruit᷑ per ignem luxurie. Unde de hoc pꝛopꝛie di⸗ citur Job. xxxi. Ignis eſtvſq; ad perditionẽ deuoꝛãs Zeradicans omis germina⸗/ſcilz bonoxꝝ temꝑalium „* ſpiritnaliũ. Conſumit eni· Pꝛimo temꝑalem ſubſtantiam. Secundo mundialem głiam. TTertio coꝛpoꝛalem vitam. Quarto mẽtalem intelligentiam. Quinto quietem ⁊ mundiciam. Sexto ſpũalem gratiam. Septio ducit in eternalẽ gehennam. Pꝛimo conſumit tꝑalem ſubſtantiã de quo pꝛoũ bioꝝ.xxix. Qui nutrit ſcoꝛtũ ꝑdet ſubſtantiã. Exem plũ de filio pdigo qͥ diſſipauit ſubſtantiã ſuã viuen do luxurioſe.vt habet᷑ Luce.xv. O quot ⁊ quãta ex⸗ pendũt᷑ in hmõi miſerij s.Etvbi deberẽt hoĩes pau⸗ ꝑibus erogarevt per hec poſſent recipi per elemoſy⸗ nas in terra tabernaculovt admonet chꝛiſtus ipſi ꝑ abuſum taliũ pꝛepꝑant ſibi eterna toꝛmẽta.reddituri dño rationẽ de hoc ꝙ de bonis ſibi a deo collatis ſe occidunt.alios in peccatis nutriũt: pauꝑibus qua⸗ ſi illa rapiunt. Secũdo luxunia cõſumit mundl glo/⸗ riam ſeu famã. Maxime autẽ hoc viciũ infamat ho minẽ. Unde⁊ Gꝛego.dicit in libꝛo moꝛal.qð pecca⸗ cata carnalia ſunt maioꝛis ifamie q; cetera vicia Sa⸗ lomon fuit valde gloꝛioſus ⁊ famoſus in mũdo.ita vt omnes deſiderarẽt videre vultum eiꝰ ſed ꝑ luxu⸗ riam deturpauit et obfuſcauit omnẽ famã ſuã. Pꝛo pter quod dicit᷑ Eccłia. xlvij. Nlamata gloꝛia eius. 1 clinaſti femoꝛa tua mulieribo. poſuiſti maculã in glo ria tua.⁊ in quibuſdã ciuitatibo habet᷑ ſtatutũ ⁊ val⸗ de rationabile ꝙ luxurioſos pꝛecipue in genere ſacri⸗ legij.ſ.cũ monialibovel ſodomie nõ debeãt ciues ad mitrere ꝑſcrutiniũ ad officia.⁊ dignitates vnde ſeqᷣt honoꝛ ⁊ gloꝛia in vita iſta. De nullo etiã vicio hõ ita erubelcit ſicut de hociita ꝙ vix audeat confiteri ex cõ fuſione.Tertio cõſumitvitam. SGeneca. Plures occi ditvoluptas qᷓ; gladius. Et quidã ſapiẽs eã deſcri⸗ bens ait. Luxuria eſt inoꝛdinata carnis petulantia. dulcevenenũ.impoꝛtuna lues.ꝑnicioſa potio.q̃ coꝛ pus hũanũ debilitat.⁊ virilis animi robur eheruat. Vnã ex rationibo quare antiqui patres tantũ viue⸗ bant⁊ robuſti.nunc autẽ paruo tꝑe⁊ꝛ pleni debilitate hanc eſſe puto erant magis continẽtes.tarde con trahebant matrimonium.interim ſeruando caſtita? tem.nunc autẽ a puericia incipiũt pleni eſſe luxurijs nimis cito contrahunt matrimonium.ſed ſi differũt perpetrant innumera mala. Quidam in magna di⸗ gnita conſtitutus deditus luxurijs cum meretrice in nentus eſt moꝛtuus. vt narrat cronica Martiniana Amon ex amoꝛe turpi luxurioſo rnfirmatus eſt ga uiter. ſecunda. Regum decimotertio. ⁊ ſimiliter fili⸗ us pꝛefecti romani infirmatus quem ob libidinem quam ſequi volebat ſuffocatum a dyabolo reſuſcita uit Agnes virgo ⁊ martir ſanctiſſima.vt ſcribit am⸗ bꝛoſius. ”M rMM Quot toxicantur. Luot violẽter occiduntur. uot infirmantur. Quot in via pñ̃tia domino in punitõem pꝛiuantur. Certe innũ eri/:Quarto ↄſumit mẽtalẽ intelligeti — 1 Citulus Quintus Pfalmiſta. Supꝑcecidit ignis.ſ.luxurie.⁊ nõ viderũt ſolem.i.lumẽ rõis.vnde de ſenibo luxurioſis qͥ qſie/ rũt ſuſannã ad nephariũ opꝰſecũ trahere ðꝛ Danie xiij. ꝙ auerterũt oculos ſuos.ſ.mẽtis ne viderẽt celuʒ neq; recoꝛdarent᷑ iudicioꝝ iuſtoꝝ. In hꝰfigurã legit ꝙ ſampſon poſtq; adamauit dalidã deceptus ab ea excecatꝰeſt. Judicũ.xvi.ſic qͥ deuincit᷑ a cõcupiſcẽtia carnis.abſtractus ⁊ illectꝰ.⁊ quaſi deceptꝰ excecatur a demonijs.vt nõ cõſideret offenſam dei:⁊ mala mł ta incurrit.vndeꝛ ſeneca in ꝓlogo declamãs ait.Ni⸗ hil eſt tã moꝛtifeꝝ ingenijs qᷓ; luxuria.ſiquidẽ růem ꝑturbat.intellectũ hebetat. memoꝛiã eneruat.obliui⸗ onẽ ĩmittit.erroꝛẽ infundit.ignoꝛantiã inducit.⁊ ho⸗ minẽ quaſi beſtiã facitPhũs etiã dicit in. vi. ethicoꝝ intantũ actus illevenere rõem abſoꝛbet ꝙ ĩpoſſibi le eſt aliqd intelligere in ipᷣa delectatõe tali. Quinto pſumit quietẽ metis ⁊ mũdicia ðꝛ ꝓuer.xxij. Qui di ligit coꝛdis mũdiciã diligeta dño.ſed certe etiã coꝛ⸗ poꝛis mũdiciã diligit dñs.vtʒ ꝑ ea q oꝛdinauitĩ ve⸗ teni lege.ex qua ĩmũdicoꝛꝑe arcebant᷑ a tepli ĩgreſſu. ⁊ in nouo tractatuni aliqͥd ſacꝝ.nõ niſi mũdatis lotis manibo hoc audent. ſed luxuria tollit vtramq; mundiciã plus qᷓ; alia vicia Mentẽ eĩ mnleraris paſſionibo.⁊ inqͥetudinibo ſuſpitionũ⁊ vicijs Unde Hiero.in libꝛo contra Jouinianũ ait. Amoꝛ foꝛme mulieris rõis obliuio eſt: inſanie pꝛoximꝰ.minime⸗ qʒ cõueniẽs aĩo ſapientũ.altos ⁊ generoſos ſpũs frã Bir⸗ de altiſſimis cogitatõibo ad humilimas detra⸗ it queruloſos iracũdos.temerarios.dure imꝑioſos ⁊ ſeruilłr blandos facit.⁊ cũ fruendi cupiditate inſa⸗ tia bili flagrat pla tꝑa lachꝛimis ⁊ q̃ſtiõibo ꝑdit hec il le. Mundiciã coꝛꝑis tollit.⁊ hoc eſt qdð aitaplłus.i. Loꝛin.vi.Omne peccatũ qð fecerit hõ extra coꝛpꝰ ſu um eſt.qͥ autẽ foꝛuicat᷑ in coꝛpus ꝓpꝛiũ peccat. qꝛ vi delʒ nõ ſolũ facit aĩsm immundã vt alia pctã. ſed eti am coꝛpꝰillð offendit indebite reſoluẽdo. vñ non ſo lũ polluti peccato luxurie debẽt abſtinere de neceſſi⸗ tate a cdione.ſed etiã polluti nockno ſomno monent᷑ eam dimittere pꝛopt᷑ immũ diciãꝛ hebetudinẽ mẽtj. qð nõ dicit᷑ de alijs ita. Sexto ↄſumit gram. Tollit enĩ grãm omnis virtutis.grãm oꝛdis gram datam gratis.õ reqᷣeſcet ait dñs Noe ſpũs meꝰin homĩe ineternũ id eſt gra ſpũſſancti.vñ pꝛocedũt virtutes⁊ hoc qꝛ caro eſt.i.carnal⁊ luxurioſus.ſicut tẽpe dilu⸗ uij. Beñ. vi. Nulla vint vera pᷣt eſſe ſimul cũ luxuna. ſed ſiłoẽs coꝛruũt. Nullꝰ luxurioſus pᷣt reciꝑe grãm oꝛdinis.nec deberet oꝛdinari. In cuiꝰfigurã pꝛecepit dñs ꝓ ſcabioſus nõ accederet ad miniſtrãdũ in tem plo. nec herinoſus qð exponit Oꝛeg.in capitulo pa⸗ ſtoꝛalis.dicẽs ſcabioſum ſignificare luxurioſum coꝛ pe .· Scabies enĩ ꝓcedit in coꝛꝑe ex ardoꝛe nimio inte rioꝛi. Herinoſus ſignificat luxuriã mẽtis. Tales nõ debẽt oꝛdinari.vt habet᷑di.xlix.ca.Hinc etenĩ Sʒ 2 dediti hmõivicijs nõ poſſunt miniſtrare niſi cũ daã / natione ſui.Et ſi ſunt notoꝛij vel accuſati in iudicio deberẽt pꝛiuari officioꝛ beneficio. Frequẽter etiã pꝛi⸗ uat᷑ quis gra gratis data ꝑ hmõi viciũ. Unde nar⸗ rat Gꝛego.in li.dialogoꝝ ꝙcũ quibuſdã pᷣdicanti⸗ bus venitatẽ ſidei cũ fuiſſent abſciſe lingue a gothis infidelibo poſtea loquebãatur ſicutſi eas haberẽt mi⸗ raculoſe. ſed vnꝰ eoꝝ pꝛopt lapſuʒ camis ſubito am: ☛ ſit tale donũ. Septio ↄſumit aia m. ⁊ poſtea coꝛpꝰin gehennã,/niſi de hac invita pẽiteat. vñ Apocalipſis penult. ðꝛ.Foꝛnicarijs.mẽdacibꝰ.veneſicis⁊ homici dis ꝑs illoꝝ in ſtagnũ ignis ⁊ ſulphunis. Et iude.i. capᷣ. Subintroierũt quidã hoies impij. grãʒ dei no ſtni in luxunã trãſterẽtes.⁊ paulopoſt ſicut zodomaz gomoꝛra. ⁊ finitiue ciuitates ſini modo ex foꝛnicate.et abeuntes poſt camẽ alterã focte ſunt ecemplũ ignis eterni penã ſuſtinẽtes ⁊.i. Coꝛint.iij. Quiviolauerit templũ dei.i.aiam ꝑ luxuriã.diſꝑdet illũ deꝰ.i. ꝑ di uerſas ꝑtes ꝑdet anima. ⁊ poſtea coꝛpꝰmittẽdo ĩ ge⸗ hennã. Etaug.dicit ꝙ quicũq; ſenſenit in ſe aliqð ca pitaliũ dominari.vt ſoꝛnicatõem.adulteriũ homici⸗ diũ.⁊ alia hmõi.eterna illũ flãma trucidabit,diſtin. Fxv. S· Aliuas autẽ es. Exemplũ aliö. C Capitulũ ſecundũ de ſimplicifſoꝛnicatiöe Oſt tractatum de lu⸗ funaa in generali nũcvidendũ eſt de ſpẽb⸗ . eius ſingul. ⁊ ponũtur eſſe quiq;. xxx vi.q i.lex S. Cũ ergo. ſcʒ foꝛnicatio.ſtupꝝ.adulteniũ. ince ſtus.raptus. Addeꝛ⁊ viciũ ↄtra naturã qð diſtiguit in quatuoꝛ ſpẽs vel modos.iſ.molliciẽ.ſodomiticuʒ. beſtislitatẽ. ⁊ aliũñ modũ innoĩatũ.cum.ſ.vir nõ vtit᷑ modo naturali muliere. Hoc autẽviciũ contra naru⸗ ram.pꝛopterea ibi nõ cõnumerat᷑ in illa pᷣdicta aſſi⸗ gnatõe.quia ſolũ ibi ponũturille que hũane nature nõ repugnãt vt eſtviciũ ↄtra naturã ſᷣm TLhomã.ad de etiã ſacrilegiũ quod facit ſpeciẽ de ꝑ ſe ſed ibi non cõnumerat᷑.quia ſᷣm Thoni poteſt in diuerſis ſpẽ⸗ bus pꝛefatis reperiri.lam ſi abutat᷑ ꝑſona coniun cta ꝑ ſpiritualẽ cognatiõemvt cõmatre. vel filia ſpiri tuali erit ſacrilegiũ ad moduʒ inceſtus. Si abutat᷑ ſanctimoniali cu ſit chꝛiſto deſpõſata erit ſacnilegiuʒ ad modũ adulterij Et inquantũ eſt ſub patris Gü⸗ lis cura cõſtituta.erit ſacrilegiũ ad modũ ſtupꝛi. Et ſi violentia inferat᷑ erit raptus ſpiritualis. Opoꝛtet autem diſtincte conſiteri has ſpecies.⁊ ſufficientiam hoꝛũ ſic aſſignat beatus Thomas ſecũda ſecũde.q. cliiij.articulo pꝛimo. Peccatum luxurie in hoc conſi ſtit ꝙ aliquis delectatione venereavtitur non ſm re⸗ ctam ratiõem. Et quia ſpecies luxurie ſumitur nõ ex circumſtantijs.quia inquantũ huiuſmodi non dãt ſpeciem actui.ſed ab obiecto.quod eſt materia actꝰ. Ideo opoꝛtet ſpecies luxunie aſſignani ex parte mate rie que poteſt rationi recte non couenire. Et hoc po⸗ teſt eẽ dupliciter. Uno mõ quia habet repugnan tiam ipſa materia ad ſinem venerei actus Et hoc du pliciter. quia aut inquantũ impeditur generatio pꝛo lis.⁊ ſic eſt vicium cõtra naturam quod eſt in omni actu venereo ex quo generatio ſequi nõ poteſt. Aut inquantũ impedit᷑ debita educatioꝛ pꝛomotio ꝓlis. ⁊ ſic eſt foꝛnicatio.ſ.ſimpliciter ſoluti cum ſoluta.pu⸗ ta cum meretrice.vidua.vel concubina. Alio modo materia venerea in quantũ exercetur actus venereꝰ non poteſt eſſe non cõueniens ratõi recte ꝑ compatõ nem ad alios homines. Et hoc dupliciter. Pꝛimo quidẽ ex parte femine ipſius cui quis cõmiſcetur. qꝛ n Ciotr hürii an 604 insſme luhi Gchnt lgiy nuſi⸗ n. ſi enbwen vune irnt G Am N PEle Muantũ ad Capitulũ ſecundun ſeʒ ei debitus honoꝛ non ſeruatł.⁊ ſiceſt inceſtus qᷣ eſt abuſus ↄſanguineaꝝ vel affiniũ. Scðo ex pte el in cuius ptãte eſt femma.⁊ hoc tripłr.quia autẽ in pote ſtate viri ſui.⁊ ſic eſt adulteriũ.aut in poteſtate pris. et ſic eſt ſtupꝛũ.ſillicita defloꝛatio virginũ.ſi tamẽvi olentia non inferat᷑. Si autẽviolentia inferat᷑ femine vel parẽtibus erit raptus. Si autẽ habet votũ conti nentie.vt moniales vel beghinevel clerici ⁊ religioſi. 2 ſic erit ſacrilegiũ.quod tn reduci põt ad aliquã pꝛe dictaꝝ ſpecierũ vt dictũ eſt.tñ diſtincta ſpecies eſt. Idẽ ſi in loco ſacro ↄmittat᷑ quecũq; luxunia. Diuer ſificãtur autẽ iſte ſpecies ex ꝑte femĩe magis qᷓ; er ꝑte viri.qꝛ in actu venereo femina ſe hbʒ vt patiẽs ⁊ ꝑ mo dũ materie.vir autẽ ꝑ modũ agẽtis. Et pᷣdicte ſpẽs aſſignantk m differetia materie vt dictü eſt Etq;uis diuerſitas materie ſolũ nõ diuerſificet ſpẽm.tñ diuſi tas iſta aſſignata m materiã. pꝛopterea diuerſificat ſpẽm quia habet in ſe annexã diuerſicatẽ foꝛmalẽ ob —— iecti ſeðᷣm diuerſos modos repugnatiead ro 6 nõ eſt incõueniens ꝙ in eodẽ actu reꝑiant᷑ diuerſoꝛũ actuũ defoꝛmitates Z dluerſas virtutes. ⁊ ſic adulte⸗ riũ eſt ſub iniuſticia? ſub luxuria Poſſunt etiq aliqñ elſſe diuerlſe ſpẽs luxurie in eodẽ actu. vt ſi cõiugatus cognoſcat monialẽ virginẽꝛ cõſanguineã ſuã rapies de monaſterio.ſic erũt ſimul adulteriũ.ſacrilegiũ. in ceſtus.ſtupꝝ.raptus.i.vnũ pctm̃ habẽs defoꝛmita tem oĩm dictoꝝ pctõꝝ ex illis circũſtantijs neceſſa⸗ rio nrengls. Je actus circũſtantes actũ venereũ il liciti in mrimoniovel extra vt oſcula tactꝰ ⁊ hmõi. ꝑti ner ad impudiciciã. Hec oĩa thomas.vbi ſupꝛa. Se foꝛnicatione igitur.F. . que eſt ſpecies luxurie. otandum qð ait. p. lxxij. Perdidiſti oẽs qͥ foꝛnicãt᷑ abs te. Perdidiſti.i. pdes tu deꝰ. UVtit᷑ pterito ꝓ futuro ſᷣm moꝛẽ ꝓpheticũ pꝓpt᷑ certitudinẽ rei Perdes.ſ.moꝛte et᷑na oẽs indiſtincte ſi ne acceptiõe ꝑſonaꝝ qui foꝛnicant?᷑ vel coꝛꝑalr ꝑ luxu riã. vel ſpũaliter ꝑ pꝑfidiã. vel criminalłr ꝑ quãcunq; cłpã Abs te. abſtractiꝛ illecti tpalib Hec hugo car dinal.Ex qͥboverbis tria pñt elici ad declaratõʒ ma tene foꝛnicatõis · Pꝛo foꝛnicatio multuplicit᷑ incur rit. ibi.oẽs qͥ foꝛnicatur. Secũdo dãnatio certitu dinalr pꝛomittit᷑ibi. Perdidiſti.·Certõ ſubtractõ ði ſpũaliter ſubſ. eqᷣturabü. abs pꝛimum F. I. Sciẽdũ ꝙ, foꝛnicatio in ſeriptuns dicit᷑ ydolatria vel infidelitas aliqñ ex eo ꝙ gĩa recedat ꝑ ĩtellectũ a deo adherẽs falſitati? erroꝛi. Et de hac ſepe rephẽdit᷑ po⸗ pulꝰantiquꝰiudeoꝝ qᷣ ſepe ydolatrabat. vñ ðꝛ Ozee liij. Foꝛnicati ſunta deo ſuo.ſ. iſſabelite p idolatniã. cet.i. Paralip.v.foꝛnicati ſunt pꝰ deos ppłoꝝ.lſ.iſraeli teꝛ Judicũ.viij foꝛnicatiſunt cũ Balaim q erat ido lũ getiliũ.⁊ Saßpß̃.xiiij. Initiũ foꝛnicatõis exqͥ ſitõ ido loꝝ. ⁊ cũ Eʒechiel de foꝛnicatõe illiꝰ pplłi loq?᷑ pcipue Pʒechie.xvi.ꝑ totũ.de hac intelligiẽ Aug:ad idẽ ðᷣt Idolatria⁊ qlibet noxla ſuꝑſtitio ſoꝛnicatõ ẽ.xxviij. q.i. Idolatria Et in eadẽ.q.c.ſe dicit. idẽ aug. Nõ ſo lũ mechatio eſt illiꝰqͥ carnẽ ſuã ↄtamĩat.ſʒ etiã qui ſi mulacxꝑ facit mechat᷑ De his nõ ẽ dubiũ:q; ꝑdidiſti — oẽs qͥ ſic foꝛnicant᷑. Scðo foꝛnicatõ ðꝛlargeꝛ moꝛta liter.q̃cunq; culpa moꝛtalł inqntũ ꝑ eã qͥs recedit. er ſi nõ fide.tñ affectu a ðᷣo legitio ſpõſo aĩe. vñ vðᷣt Au guſt 4 auaricia ⁊ qlibet culpa q̃ aĩa abenata lege ði oꝛnicatio dici p̃t.xxviij.q.i. IJdolatria.Et de hac pᷣt intelligi illð qð dixit dñs.ꝑ Hiere.iij.c.Tu autẽ foꝛ nicata es cũ amatoꝛibo młcis. tñ reuertere ad me.et ego ſuſcipiã te.Anima cũ tot foꝛnicat᷑ amatoꝛibꝰ qͥt creaturas inoꝛdinateꝛ ſupꝛa deũ diligit PHãc foꝛnica tionẽ ſpũalẽ ſignat foꝛnicatio Samaritane qͥ pꝰqͥn q;ʒviros ↄcubina erat cuiuſdã vñ xpᷣs dixit Hũc quẽ nũc habes nõ eſt tuꝰvir. Johã.iiij.ſic aĩa tꝑe pueri⸗ cie habet vt legitimos viros quinq; ſenſus quoꝝ inꝰ ſtinctũ ſequit᷑ ſine peccato anteq; habeat vſum rõis ſed cũ ꝑuenerit advſum rõis.ſi nõ adheret deo.inde efficit᷑ cõcubina diaboli adherẽs erroꝛi⁊ foꝛnicatur a deo. Sʒ de ĩmittit aliqñ tribulationes circa ipſa tẽ/ poꝛalia vt ſic recedat ab amatoꝛibo.⁊ accedat ad chꝛi ſtum virũ legitimũ.ſm illud quod ðꝛ Oʒeeij · Ecce ſepiam viã tuã ſpinis.⁊ ſequet᷑ amatoꝛes ſuos.⁊ nõ inueniet⁊c.Et dicet.reuertar adviꝝ meũ pꝛioꝛem Tertio pꝛopꝛie dicit᷑foꝛnicatio actus venereus foꝛni catio inter ſolutũ⁊ ſolutã.q;uis etiã aliquãdo largiꝰ noĩe foꝛnicatõis intelligatK omnis actus luxurie.vt il lud.i.Choꝛin.v. Auditur inter vos foꝛnicatio qdſis nec inter gentes.⁊ tamen illud pꝛopꝛie erat inceſtus. vnde ad maioꝛẽ diſtinctiõem dicit hec foꝛnicatõ ſim plex inter ſolutũ⁊ ſolutã.Etde hac ſicut de alijs dus bus verificat᷑ illud. Perdidiſti omnes qͥ foꝛnicãtur. vnde Hebꝛeoꝝ.xiij. Foꝛnicatoꝛes ⁊ adulteros iudica bit deus ſcʒ ad moꝛtẽ eternã. Sed tria argumẽta vi⸗ dent᷑ eſſe in cõtrarium. Pꝛimũ:quia deus nõ pᷣcipit aliqͥd quod ſii moꝛtale peccatũ. ſed deus pꝛecepit. Szʒee ꝓphete dicens. vade ſume tibi vxoꝛẽ muliereʒ foꝛnicariã.⁊ fac tibi filios foꝛnicationũ.ergo foꝛnica tio nõ eſt peccatũ. Secundũ eſt. quia omne peccatũ moꝛtale cõtrariat᷑ charitati ſed iſtud nõ cõtræriat᷑ cha ritati.quia nec charitati dei cũ non ſit directe ↄtra de um.nec charitati pximi.quia ꝑ hoc nulli homi fit in iuria. Et ambꝛo. etiã dicit. Oĩs ſumma xppᷣiane diſci pline in miſericoꝛdia⁊ pietatecõſiſtit quã qͥ bʒ ⁊ ſi lu bꝛicũ carnis patiat᷑ vapulabit ſed nõ pibit.ergo fon?ꝰ nicatio non eſt moꝛtale.Lertũ eſt. quia ꝓſidoꝛus di cit.di.xxiiij. Chꝛiſtidno nõ dicam płimas. ſi nec du os habere ſimul licitũ eſt.ſʒ vnã tantũ.aut vxoꝛẽ.aut ſi cõiunx deeſt loco eius cõcubinã.ſed in cõcubinatu eſt foꝛnicatio ſimplex.ergoꝛc. Quod dictũ eſt foꝛ⸗ nicationẽ eſſe peccatũ.abſq; dubio tenẽdum eſt ſᷣm thho.ij.ij· q.cliiij.arti.ij. Et ad argumẽta reſpõdetur. Ad pꝛimũ tnipliciter.vno modo ſᷣm Hieronimum. videlicet ꝙ meretricema foꝛnicariam quandã aſſum pſit in vxoꝛem.⁊ de impudica fecit caſtam. Et ſcðm boc in nullo poteſt argui ſicut nec hodie.ſi quis me⸗ retricem duceret in vxoꝛem volentem honeſteviuere xxxij.queſtione pꝛima capitulo. Non eſt culpandus Alio modo ſᷣm Lho.vbi ſupꝛa dicendũ ꝙfoꝛnicatõ dicitur eſſe peccatum inquãtum eſt cõtra rectam ſa⸗ tionem. Ratio autẽ hominis recta eſt ſm ꝙ regulał voluntate diuina q eſt pꝛĩa et ſumma rõ.Et ideo ꝙ quis facit ex voluntate deieius pꝛecepto obediẽs nõ Titulus eſt contra rectã rõemetſi videat᷑ conera cõem oꝛdinẽ rationis:.ſicut nec eſt ↄtra naturã qð fit ꝑ miraculũ qᷓ;uis ſit contra cõem curſum nature.⁊ ideo Oʒee.nõ peccauit foꝛnicando . dei pᷣcepto. Nec pꝛopꝛie talis concubitꝰdebet dici foꝛnicatio niſi referẽdo ad curſũ communẽ.Tertio mõ ſᷣm Nicolaũ de lira.dicit᷑ vxoꝛ foꝛnicaria mulier q erat gentilis que dicebat᷑ foꝛnica ria ſpũaliter qꝛ idolatra.Et hoc fecit ex diſpenſatioe dei. Ad ſ̃m reſpondet b.tho.vbi ſupꝛa ꝙ ſoꝛnicatio ſimplex ↄꝛiat᷑ caritati ꝓximi.qᷓntum ad hoc ꝙ repu⸗ gnat bono ꝓlis naſciturevt dicet᷑ in ſe. S. dũ ſcilz dat operã generationi.non ſᷣm qð conuenit pꝛoli naſcitu re Quod autẽ dicit Ambꝛo.non eſt ſic intelligendũ vt cũ quocũq; vicio luxurie moꝛẽs non dãnet᷑ pꝛo⸗ pter oꝑa miſericoꝛdie ethibita ſed qꝛ ꝑ illa oꝑa miſe⸗ rnicoꝛdie diſponet᷑ad grãm⁊ penitentiã. vndeveniam in pñᷣti conſeq̃tur de lubꝛico. Ad teniũ dicit Oꝛatia nus.di.ea.ꝙ ibi concubina ſumit᷑ imipꝛopꝛievidelicʒ pꝛo ea que ducta eſtvere in vxoꝛẽ. ſed ſine ſea olenitate legali. puta ſine inſtrumẽto dotibovel teſtibo ⁊ hmõi: Hanc cõiugẽ facit affectus.ſed concubinã noĩat lex. Et ſic etiã ſumit᷑ diſt. xxxiiij.c JIs qui nõ habet. Fir⸗ ma ergo permanet ſentẽtia qꝛ moꝛtale eſt oĩs foꝛnica tio.Et ideo ꝑdidiſti omnes qui foꝛnicãtur. Muantũ ad ſecundũ J. i pꝛincipale.ſ.ꝙ foꝛnicatio ſit peccatũ moꝛtale. qꝛ dicit᷑ Perdidiſti.ſ.eternalr.ꝓbari pᷣt quadruplici rõe Et pᷣ movidelʒ.qꝛ hoc eſt ↄtra legẽ naturalẽ.qð declarat. b. Tho.in.iij.ↄtra gẽtiles ſic ſentẽtiałr. Rõ natura dictat homini ꝙ ſilij debeãt nutnii a parentibo vſq; ad tempꝰdebitũ.Ad hoc autẽ nutrimentũ pꝑtinet ñ ſolũ cibo coꝛpalis.ſed etiã intellectualis.ſcʒ doctrine moꝝ⁊ diſcipline quo non eſt capax puer añ vſum ra tionis.Et cũ poſtea ſit capax non poteſt poſtea vna die cuncta addiſcere ſed paulatĩ. Et ad nutrimentuʒ coꝛꝑaleuõ ſufficit pater in pueritia. Ad nutrimentũ animme ꝑ coꝛrectõ em nõ ſufficit mat᷑ Naturalit eſt ho mo pꝛonus ad malũ ab adoleſcẽtia ſua.⁊ in tali eta⸗ te parũ timet matrẽ.ſed opoꝛtet ꝙ baculꝰtimoꝛis pa terni ſit ſuꝑ euʒ. Opoꝛtet ergo ſi pꝛolis debet duciad gfectõem ſtatus ſui ſm aĩam⁊ coꝛpꝰad qð naturaĩ⸗ ſtigat parentes.ꝙ ſimul ſtent paterꝛ mr ꝑ magnum tempꝰ. Sed foꝛnicarij cũ nõ ſint aſtricti aliq̃ lege ad ↄmanendũ.ſed poſſint ad placitũ ſepari. immo dñt ⁊ ſeꝑari et pꝛopter periculũ vt palea iuxta ignẽ.⁊ pꝛo pter ſcandalũ alioꝝ amouendũ.Si autẽ ſeꝑant᷑ ſeqͥ tur deſtitutio pꝛolis qð eſt cõtra legem naturalẽ.Cõ tra naturã id eſt ratiõem naturalẽ. igit᷑ eſt ꝙ quis vta tur vago cõcubitu pꝛout fit per foꝛnicatõem. ſʒ opoꝛ tet quod ſit maris ad femin.cum q̃ pmaneat non ꝑ modicũ tempꝰ.ſed diuvel etiã per totã vitã. Inde eſt manibus in ſpecie humana magna ſolicitudo de certitudine pꝛolis ineſt cuiĩminet educatõ ꝓlis Sed ad hanc certitudinẽ facit determĩatio maris ad femi ⸗ aſſumere ſi euaſiſſet. „ aliquo caſu cõtingit. Idem quaſi habet᷑. ſcðᷣa ſecũide q.cliiij. arti.ij. Secunda ratõ qua pꝛobat᷑ foꝛnica tionẽ ſimplicẽ eſſe moꝛtale talis eſt ullũ peccatũ ex cludit a regno dei vel facit hominẽ dignũ moꝛte eter na niſi moꝛtale.Sed talis eſt foꝛnicatio ſcʒ excludẽs a regno dei.Nam ad Gal. v. dicit apls noĩatis qui⸗ buſdã peccatis.⁊ inter cetera foꝛnicatiõem. Quitlia agunt regnũ dei non cõſequẽtur.et Roma.i.E nume ratis multis peccatis ⁊ inter illa foꝛnicatõem ſubdit Digni ſunt moꝛte nõ ſolum qͥ faciũt.ſed 2 qui ↄſenti unt facientibo. Unde legi᷑ de quodã cõcubinario cum eſſet infirmꝰ: confeſſoꝛ quidã viſitans eũ nollet abſoluere. niſi eã de domo emitteret. lle aſſenſit. ſicq; ſumptis cum lachꝛimis multis oĩbus ſacramẽtis ðᷣ ceſſit. Cunq; iſte confeſſoꝛ qui eratſanctꝰ homo pꝛo eo oꝛaret exiſtimãs ad purgatoꝛiũ trãſiſte pꝛopt᷑ peni tentiq apparuit quadã vice ei ſe aſſerẽs foꝛe damna⸗ tũ.⁊ hoc quia ficte penituit intendens cõcubinam re Tertia rõ eſt. quia eſt cõtra le gem diuinã contra illud videlʒ pꝛeceptũ decalogi. ñ mechaberis.Exoð.xx. Quod exponens Iſidoꝛ ait. Tec quiſq; pꝛet᷑ matrimonij federa alijs femis mi⸗ ſceat᷑ ad explendã libidinẽ.xxxij queſtiõe.v. Nõ me⸗ chaberis. Sic etiã exponit auguſtinꝰ in capi. Mere trices.ea.queſtiõe.vbi ait. Meretrices eſſe.⁊ ad me⸗ retrices accedere pꝛohibet dñs quaruʒ venialis ẽ tur pitudo. Ex quibꝰ verbis patet pꝛedictam autoꝛi⸗ tatem.que ponitur pꝛo gloſa. Super illud Deutero. 72% xxiij.non erit meretrix de filiabus iſrael nec ſcoꝛtatoꝛ eſſe coꝛrupte ſcriptam ſcilicet ipam autoꝛitatẽ que di cit quarum turpitudo eſtvenialis. Undealiqui vole bant arguere foꝛnicatiõem eſſeveniale peccatü quod falſum eſt. Uult ergo dicere gloe venalis nonvenia⸗ lis. Ad hoc etiam facit quod dicit᷑ C hobieliij. Attẽ de tibi.id eſt caue ab omni foꝛnicatione.⁊ pꝛeter vxo rem tuam nunq; patiaris crimẽ ſcire. Cnimen ꝓpꝛie impoꝛtat peccatũ moꝛtale. Unde ex determinatione facta per apoſtolos in pꝛĩo cõcilio hieroſolimis mã⸗ datum fuit conuerſis ad fidem. pcipue gentilibus. vt abſtinerent ſea foꝛnicatione Actu. xv. Et ideo. qꝛ pogani putabant ſibi hoc licere.auguſt. etiam quo⸗ dam ſermone ad populũ ait Non licetvobis foꝛnica ri.ſufficiantvobis vxoꝛes: Non licetvobis habere cõ cubinas.:etiã ſi vxoꝛes non habetis.diſtĩ.xxxiiij.au⸗ dite.Quarta rato eſt ex taxatiõe penitentie eius So lum eni pꝛo peccatis moꝛtalibo inuenit᷑ taxata peni⸗ tentia. non autem pꝛoveniali.⁊ mtio eſt 'm Thomã in.iiij.quia inter moꝛtale etveniale eſt infinita diſtã⸗ tia. Nam moꝛtali debet᷑ infinita ſᷣm diuturnitatem. id eſt infernalis. Ueniali autẽ debet᷑ penitentia fini⸗ ta et tempoꝛalis.Sed pꝛo foꝛnicatione habet᷑ taxata penitentia.ſcilicetſeptem annoꝛũ.ſicut pꝛo adultio. periurio. homicidio.et huiuſmodi.vt habet᷑ xxij.q.i. nã per matrimoniũ per qð indiſſolubilr adinuicem ligant᷑. Nec obſtat ſi aliquis foꝛnicãdo aliquã ↄgno ſcens ſufficiẽter pꝛouideat pꝛoli deeducatione. quia illud quod cadit ſub determinatiõe legis iudicatur m illð quod ↄmuniter accidit:⁊ non ᷣm id quod in foꝛnicantur.· Pꝛedicandũ vt ſcilicet per penitentiã ſeptifoꝛmis gra tia ſpũſſancti per peccatũ amiſſa. ⁊ reparet᷑ vel repa⸗ rari oſtendat᷑.xxxiij.q.ij. Hoc ipſum in glo. Ex quo ſequitur ꝙẽ peccatum moꝛtale.pꝛopter quod ait apo ſtolus. i. Cheſſal. iiij. Hec eſtvoluntas dei vt abſti⸗ neatis vos a foꝛnicatione.quia ꝑdidiſti omnes qui ſobr dicl abs min fugt foꝛn . ſe lle catu Ltii pu⸗ Nlom naen oon ſenolk lvofa andt ſtauſt gum. ner. necon henet ng el git ſcea hab hem , nbi leiun basd Wülne ſencan ni ſnicig nneth ſktit ſeint Gegos Deriſ in uune dding ledide gula Abi tnop cepto dataie m Danig ore la 6achis ans an n Out AKn. von ſubct ngllſen binn gci ole lnleg nmins Noo Mipet dmnn Cann uckänt dalij Pu 8 nion e in aoiN ſſeatr nüllzi lnalar mnin Nügd i na, An um ghn e⸗ s Wn gicds, cuncn efen dss imi⸗ tmns tn finnde Muantũ ad tertium j. m õ ſubtrahik vtiq; dei pᷣſentia ꝑ grãm ꝑ foꝛnicatõeʒ CN¶ñn dicit abs teſcʒ tales ſunt ſeu efficiũturꝑ hocvitium. abs te. l.ſine te. Sʒ ve eis cũ receſſero ab eis diẽ do⸗ minꝰ Oʒee.vij Foꝛnicatoꝛes ei deus punit.angelus fugit.diabolꝰcolit.ipᷣm pximũ ledu. QOðõ deꝰ puniat foꝛnicatoꝛes ſeuere patet ꝑ illð qð ait apłs.i.Coꝝ.x Heq; foꝛnicemur ſicut quidẽ eoꝝ foꝛnicati ſunt. ⁊ ce ciderũtvna die.xxiij.milia.quãdo ſcʒ ppls iſił foꝛni⸗ neũ eſt qð delectat.eternũ quod cruciat Figurat᷑tal bilem eſſe pꝛouenturã.ſicut alijs gentibo hiſpanie et pꝛouincie⁊ burgũdioꝝ populis.que a deo recedẽtes foꝛnicate ſunt.Rotingit Aduertendũ etiã qð cũ ſᷣm theologos in quarto.⁊ canoniſtas.affinitas ↄtraba tur ꝑ foꝛnicatõnẽ.nullã ↄſanguineã eius cũ qua qͥs foꝛnicatꝰeſt poteſt habere in vxoꝛẽ vſq; ad quartum gradũ incluſiue.quod ſi fecerit matrimoniũ nullũ ẽꝛ cõtinue in peccato moꝛãtur dũ ſciunt factũ.Et ſic ve eis.⁊ demũ eternũve.quia ſᷣm Gꝛego. Momenta⸗ catus eſt cũ filiab Moab. NHiſtoꝛiã habes Nũeri.· per ydropicum.qui q;toplus bibit.tãtoplus ſitit.ſic Et ſic ve fuit eis.Et hoc merito.qꝛ facit de tẽplo dei domũ meretricũ.i.Coꝝ.vi.Meẽbꝛa veſtra ſunt tem plũ ſpũſſancti.⁊ in figuram.ðꝛ.ij. Macha.vi. ꝙ tẽ⸗ plum dei erat plenũ comeſſatiõibo ⁊ ſcoꝛtantiũ cum meretricibus.qð ſumme diſplicet deo. Foꝛnicatõ ait Iſidoꝛꝰ Maximuʒ ſcelus ꝑ carnis ĩmundicia.quia templũ dei violat.xxxij.q.vij capi.nõ ſolum Ange⸗ lus fugit tantñ obpꝛobꝛiũ cũ ſit puriſſimꝰ et mũdici am diligat Angelis ſuis madauit de te ait pſalmiſta vt cuſtodiãt te.Sed ſi filia regis daret᷑ alicui ĩ cuſto diam.⁊ illa foꝛnicaret᷑ nõne ſumme diſpliceret ei.ber nar. In quouis angelo reuerẽtiã exhibe angulo tuo nec audeas pñte eo facere.qð nõ faceres mevidente. hoꝛret igit᷑ tantũ fetoꝛẽ. Uñ invitaſpatꝝ habet᷑ ꝙ cuzʒ angelus bonꝰ comitaret᷑ quendã ex patribo traſeun⸗ te coꝛã pulchꝛo iuuene ⁊ bene oꝛnato. ſed luxurioſo. angelus clauſit ſibi nares.Et cũ pater ille interroga⸗ ret cauſam. cum oꝛnamenta eius redolerent Reſpon dit ꝙ pꝛopter luxunam cui erat deditus ei fetebat.⁊ ſic querebat eũ fugere.Et ſicve eis.Diabolꝰ libenter habitat in mẽte luxurioſi. Unde Job.xl. Doꝛmit Be hemot in locis humẽtibo.i.in mẽtibo carnalibo. Idẽ Job. xl.Foꝛlitudo eius in lũbis eius. ⁊ virtꝰ illiꝰ in vmbilico vẽtris eiꝰ In lü bis enĩ dicit᷑ eſſe ſedes luxu rie inviris.⁊ in muliere ðꝛ eſſe invmbilico.inde ſemẽ ab eis decidit᷑ Pꝛopterea diabolus habitat ĩ eis.qꝛ młtũ lucrat᷑ cũ eis q; ꝑ aliavicia Nã duos capit ſimł foꝛnicantes vbi ꝑ aliavicia vnũ.Et in figurã hꝰlegio demonũ eiecta ad imperiũ xpᷣi a quodã petijt licẽtiã intrãdi gregẽ poꝛcoꝝ ⁊ accepta ptãte pᷣcipitauit eos ĩ marevt er Math.viij. ⁊ luc.viij.ad ſignificandũ ꝙ libẽt᷑ hĩtãt in luxurioſ figuratis ꝑ poꝛcos q delectat vᷣſari in ſceno. Et inde pᷣcipitat in marevicioꝝ. Ue ãt eis quos inhabitat diabolꝰ Ledit coꝛ ſuũ.qꝛvt dicit᷑ Dʒ ee.iiij .· Foꝛnicatio⁊ vinũ ⁊ ebꝛietas auferunt coꝛ. Pꝛoximus leditur exinde.qꝛ ſi generatur filius illegi timꝰ eſt.⁊ pꝛiuat᷑ omni dignitate tẽꝑali.⁊ eccłiaſtica oꝛdinationũ.⁊ pᷣlaturarũ niſi legitimet᷑ ac etiam he⸗ reditate paterna.⁊ cõtumeliat᷑ a cũctis.Et frequenter uia ſunt maloꝝ moꝝ nocent toti parẽtele. ſicut pʒ ĩ Abimelech fllio Bedeonis nato ex cõcubina:qꝛ moꝛ tuo patre interficere fecit.lxx.fratres legitimos vno ex cepto qͥ fugitvt ſolus dominaret.vt habet᷑ Judicũ.ix capitulo. Unde dicit᷑ diſtinctõe.lvi:ca.Si gens. De ↄmixtione meretricũ eſtimandũ eſt degeneres popu los ignobiles⁊ furentes libidine om̃es foꝛe ꝓcrean⸗ dos⁊ ad extremũ vniuerſam plebẽ ad detenioꝛa ⁊ ig⸗ nobilioꝛa vꝛgentẽ⁊ nouiſſime.nec bello foꝛtẽ.nec in ſi de ſtabilem:nec honoꝛabilẽ hominibo:nec deo ama⸗ inſatiabilis eſtvoluptas ſᷣm GBedã ſuꝑ ulð Ecce qui da ydropicus cracante üllũ.ſ.ieſum.Luce.xiiije Tapitulum tertiũ de adulterio- Dulteriũ eſt ſecunda eſt acceſſus ad alienũ thoꝝ.vnde adulteri ratiõis qͥs offendit. Pꝛimo inqntũ accedit ad mulie rem nõ ſibi mrimonio ↄiunctã.qð requiri᷑ ad bonũ pꝛolis pꝛopꝛie educãde vt dictũ eſt in pᷣcedẽti. Alio modo qꝛ accedit ad młierẽ per matrimoniũ alteri co⸗ pulatã.⁊ ſic ĩpedit bonũ pꝛolis aliene. ⁊ cõtra iuſtici am agit. Eadẽ ratio eſt de muliere q̊ ꝑ adulteriũ coꝛ rũpit᷑.vñ Eccłxuiij.ꝛ. Ois mulier relinquẽs virum ſuũ peccabit. Tii eĩ in lege altiſſimi.qꝛ incredibilis fuit.in q.i.pᷣcipit᷑ Non mechaberis.Secũdo viꝝ ſu um dereliquit in qͥ facit ↄ certitudinẽ pꝛolis. Tertio in adulterio foꝛnicata eſt.⁊ ex alio viro ſtatuit ſibi fili os qð eſt cõtra bonũ ꝓpꝛie pꝛolis.ſed pꝛimũ eſt cõe om̃ibo peccatis moꝛtalibo:alia duo q̃ ponũtur in di cta autoꝛitate ſpecialiter ꝑtinẽt ad defoꝛmitatẽ adul⸗ terij.⁊ ſic adulteriũ eſt determĩata ſpecies luxurie vt pote ſpecialẽ deſoꝛmitatẽ habens circa actꝰvenereos hec tho.Et ſic manifeſtũ ꝑ ſe eſt ſy moꝛtale.Xſt autẽ aliquãdo adulteriũ ſim plex cũ.ſ.altera ꝑtium eſt cõ⸗ iugata.⁊ nõ alia. Aliqñ eſt duplexvt cũ vtraq; pars eſt cõiugata quod grauiꝰeſt. Aliquãdo habet aliam ſpecies lucurie. Et ſicut iſßm nomẽ ſonat m ãſi ad alteriꝰthoꝝ acceſſus. In qͥ ᷣm b.thoſcõa ſcðe.q.cliiij.ar.viij.dupłr ↄtra caſtitatẽ hũane gene defoꝛmitatẽvt ſi no ſit altera pars cõiugata.vel etiaz cõiugata eſt.tamẽ vel govel ↄſanguinea vł moniat ⁊ tunc cũ adulterio.ſimul eſt ibi alia ſpecies luxurie. Oõð ãt dicit Sextꝰ phũs.vt allegat Hiero.q adulter eſt oĩs invxoꝛẽ ſuã amatoꝛ ardentioꝛ. qᷓ;uis talis nõ violet fidẽ matrimonij.tamẽ facit ↄ⁊ bonũ matrimo⸗ nij inhoneſte eovtens.Ideo aliqualrpᷣt dici adulter. nõ tamẽ pꝛopꝛie e intret hanc ſpẽm.Et nota ſᷣm pe. in.iiij.ꝙ in adulterio ſᷣm quid plłꝰpeccat młier qᷓ; vir ſcʒ quia facit cõtra bonũ pꝛolis.⁊ rõne ſcãdali.ᷣmve ro aliũ reſpectũ.ſ.q;tum ad bonũ ſidei equalłr peccãt Et qꝛ hec eſt cã efficiẽs qua alter poſſit aliũ dimitte⸗ re.ideo equalr hoc pᷣtvterq;. Sed qᷓ;tum ad pᷣdomi⸗ nantiã rationis.qꝛvir habʒ rõem magis vigoꝛoſam ad reſiſtendũ paſſionibo.ideo ceteris paribꝰ. plꝰ ipſe peccat adulterando qᷓ; mulier.De dimiſſione pꝛopt᷑ adulteriũ.vide ĩfra in.iij.ꝑte.t.i.De adulterio loqns dñs ꝑ pſalmiſtã.ait pð.xlix.Nũ adulteris poꝛtõʒ tu am ponebas.Et paulopꝰ Arguã te⁊ ſtatuã ᷓ facieʒ tuã,ponere poꝛtõʒ ſuã cũ adulteris bticipare,l eſt Titulus Quintus adulterare. In his autẽ tria notãtur. 2 Pꝛimo crimen deteſtandum.ibi:cum adulte. poꝛtõ nem tuam ponebas. — —–MZV Secundo ligamẽ eius intimãdũ ibi argua te ⁊c. Tertio grauamen expectandum ibi.⁊ ſtatuam con⸗ tra faciem tuam. K. Muantum ad pꝛimum certũ eſt adulteriũ eſſevalde deteſtabile peccatum et graue. Cum adultens poꝛtionẽ tuã ponebas. vt ſcʒ eſſes ⁊ tu adulter. Oʒee. vij. Sẽs adulterãtes ꝗſi cli⸗ banꝰ.ſ.intus ardẽtes ꝑ ↄcupiſcẽtiã extra ſoꝛdẽtes ꝑ immũdiciã. poſtea in aĩa⁊ coꝛꝑe incenſi ꝑ gehennaʒ Vnde adulteriũ qᷓ graue ſit oſtẽdit Clemẽs. Quid inqͥt in oĩbo peccatis adulterio grauiꝰẽ.ſᷣm nãq; lo/ cũ in penis tenet.xxxij.q.vij. lã in peccauis q ſunt ʒ3 pximũ.pꝛimũ penale.i.dignuũ pena.etiã moꝛtc coꝛ ꝑis eſt homicidiũ. Secundũ eſt adulterũ. Maius enĩ eſt qᷓ; furtũ ⁊ rapina? mẽdaciũ⁊ multa alia Exoĩ ſiquidẽ genere cauſaꝝ oſtẽdit᷑ grauitas hꝰpeccati⁊ ð teſtatio Ex cauſa ſcʒ efficiẽti.materiali:foꝛmali,ſinali 2 circũſtantiali.Ex cã efficiẽti.nã ſaltem alter eoꝝ bʒ in ſe ſacramentũ matrimonij qð eſt maximũ ſignifi catiõe.hoc autẽ dico ſacxramentũ magnũ in xpᷣo ⁊ ec⸗ cleſia.Significat enĩ ↄiunctoem deitatis cũ hũani⸗ tate.⁊ xpᷣi cũ eccleſia.nũq; autẽ deus ſeꝑatus eſt ab hũanitate poſtq; aſſumpſit eã.nec xpᷣs ab eccłia nec ercłia a xpᷣo.Contra ulud tã magnũ ſacramentũ vbi eſt quedã dignitas agit adulter leꝑans ſe a cõiuge ⁊ alteri adherens. Dignitas autẽ perſone.ſᷣm Tho. in pꝛĩa ſcðᷣe.aggrauat pctm̃ qꝛ in qnto maioꝛi dignita teitantograuiꝰpeccat ceteris paribo. Scðo oñditur grauitas hꝰ peccati excã matenali ip̃ius.ſ.actus qui exercet᷑ꝑ duos. ⁊ ſic vbi diabolꝰin alijs peccatis vnũ interficit ꝑ iſtud duo ſimł ĩmo płes.qꝛ interponũtur mediatoꝛes.Et tantũ creſcit aliqñ fatuitas amoꝛis ł potiꝰlibidinis ꝙ pꝛocurat᷑ moꝛs cõiugis ꝑ adulterũ vel adulterã.vel pꝛomittit eã acciꝑe in vxoꝛẽ moꝛtuo cõiuge.quod ſi fecerit cũ effectu ſecuto ſi duxent illaʒ invxoꝛem ↄtinue manẽt in peccato moꝛtali.qꝛ matri moniũ nullũ eſt pꝛopter impedimentũ crimis. et ſic multiplicant᷑ peccata.extra de eo.qͥ duxit in ma.quã pol.pꝑ adul.c.ſuꝑ eo,.⁊.c. Significaſti.de hoc tñ við pleniꝰim. iij. pte. ti. · Tertio ex cauſa foꝛmali DPec ẽ in quolibet peccato moꝛtali auerſio ab incõmutabili bono.ſed ꝑ nullũ peccatũ rõ ita abſoꝛbet᷑ ab oĩ ↄſide ratõe dei itavt efficiat᷑ totus caro.ſicut ibi Hiero.dic̃ ꝓꝙ etiã in actu ↄiugali pñtia ſpũſſcĩ nõ habet᷑ a veris ꝓphetis.ſ.qad actũ ꝓphetandi.młtomagis in actu adulterij toralr mens auertit᷑a deo pꝛopter inoꝛdina tũ amoꝛẽvñ pꝛocedit adultenũ. Unde ðꝛ pꝛouer.vi Qui adulter ẽ pꝛopt᷑ coꝛdis inopiã ſcʒ amiſſo vigoꝛe rõnis ꝑdit aiam ſuam.turpitudinẽ ⁊ ignominiã con gregat ſibiꝛ⁊ obpꝛobꝛiũ eius nõ delebi Quano ex cã finali.Finis huiꝰmali eſt conſecutio voluptatis. Sʒ quãto quis pᷣt remediare alicui pctõ⁊ nõ facit.tanto grauiꝰpeccat.qꝛ maioꝛi inoꝛdinatõevolũtatis.ſʒ hu⸗ ic malo pᷣt de facili remediare.qꝛ ſi hʒ vxoꝛẽ pᷣt ſibi ſa tiſfacere Uñ apłs.pꝛopt᷑ foꝛnicatõʒ.ſ.vitandã.vnuſ/ quiſq; ſuã babeat vxoꝛẽi.Coꝝ.vijiſi nõ bʒ pᷣt ſume re.qꝛvt ait idẽ apłs. Meliꝰeſt nubere q; vꝛi.i.incide re in adulteria ⁊ alias ↄcupiſcẽtias ⁊ voluptates dã natas. Nlec excuſat te ſi dicis nõ poſſem ꝓuidere vxo ri⁊ nutrire filios ſi haberẽ niſi dotẽ haberẽ ſufficientẽ Melviẽ pati diſpẽdia in tꝑalibo ⁊ reciꝑe minoꝛẽ do⸗ tem.⁊ facere minoꝛes põpas ⁊ ꝓuidere aĩe ſue qᷓ; in ta lia inciderevicia ꝑ que damnat᷑. Si autẽ ſumere nõ vult qꝛ ad hoc nõ cogit᷑ ſeruet caſtitatẽ Quinto ex cauſa circũſtantie aggrauat᷑ pctm̃Nam quãto plu ra ſcãdala⁊ mala inde ſequũt᷑. tãtograuiꝰ eſt pctm̃. Sed qͥ poſſet enũerare mala q̃ ſequũt᷑ ex adulterio Quot homicidia inde ſequũt᷑: quãta.⁊ nõ ſolũ ĩ coꝛ pe.ſed in aĩa.Nã quã diſpoſitõʒ bonã habere põt qͥ in adulterio ↄſtitutus ſubito occidit᷑. quot heredita⸗ tes depᷣdant᷑ ꝑ filios habitos occulte ex adulterio qͥ⸗ bus vt legitimis relinquit᷑ hereditas Quot inceſtus inde ꝓcedũt dũ ↄhunt. qͥ aliqñ ſunt ↄſanguinei. qͥt regna exterminata ſunt. Nõne troia ciuitas illa tam ſomoſa pꝛopter adulteriũ ꝑpetratũ a Paride cũ hele na totalłr deſtructa eſt. Nõne Dauid pꝛopter adulte riũ ↄmiſſum cũ Berſabeevt occultaret addidit pdi⸗ tiõʒ ⁊ homicidiũ ꝓcurãdo fideliſſimũ militẽ ſuũ occi di.⁊ pꝛopter adulteriũ in punitiõem ſiliꝰeiꝰ Abſalon expulit eũ a regno.⁊ publice peccauit cũ vxoꝛibo pa⸗ tris ſui.vt habet᷑ij. Reg.in pluribo.c.⁊ cũ adulteriũ ſit ita graue.tñ videt᷑venficari illð Oʒee.iiij. Nõ ẽve⸗ ritas.ſ:fidelitatis in rerra.nõ ẽ miſericoꝛdia.ſ.ad ani⸗ mã ſuã.⁊ pꝛoximũ.ſed maledictũ.mẽdaciũ.furtum adulteriũ inundauerũt.i.abũdanter creuerũt. ⁊ ſan guis ſanguinẽ tetigit.i.peccatũ peccato cumulat᷑ dũ nõ per penitentiã tolluur. Muãtumad ſecũdũn F. Ij. ſcilʒ qð ꝓhibet᷑ adulteriũ.⁊ ligat eſt qlibet ab oĩ lege vt caueat ſe ab eo. Uñ dicit dñs Arguã te.iſ.ð adulł terio,.⁊ hoc ꝑ ſcripturã oĩs ei ſcriptura diuinuꝰ inſpi⸗ rata vtilis ẽad arguẽdũ.ij. Chimo.iij.⁊ pcipue ſcri ptura legis.Uñ ðꝛ Jaco.ij. Redargutta lege.ſ.eſtis qſi traſgreſſoꝛes. Arguit ergo dñs de adułerio Pꝛi mo ꝑ legẽ intrinſecã⁊ naturalẽ. Scðo ꝑ lege moſay⸗ cã⁊ ꝓphetalẽ. Tertio ꝑ legẽ euangelicà ⁊ ſuꝑnalem. Quanto ꝑ legẽ canonicã⁊ ſinodale. Quinto ꝑ legẽ ci uilicã.⁊ imꝑialem. Lex naturał intrinſeca meti eſt il⸗ la que dicit qð tibi nõ vis fieri.vide ne vnq; alteni ſa cias. Thob.iiij.ſed qͥs eſt ille qͥ velit vxoꝛẽ ſua adul⸗ terare.certe nullus.niſi fatuꝰ⁊ peſſimꝰexercẽs lenoci⸗ ma Nulla mulier hoc deſiderat niſi fatua⁊ mala.im mo nõ poteſt pativir talẽ iniun.ſed expellit ⁊ ꝑcutit ⁊ vxoꝛ ſumme turbat᷑ de adulterio viri cũ nouit.qet tu hoc ſerua erga pꝛoximũ⁊ non adulterabis. Adeo hocvniũſalłr dictat lex ſeu rõ naturał.ꝙ etiã añ lege, naturalẽ ſcriptã ethnici ⁊ idolatre habuerũt ꝓ cnimi neꝛ magis abhoꝛrerẽt q; homicidiũ.Et in ſignũ bꝰ qñAbꝛaã pꝛopt᷑ famẽ ðſcẽdit in egiptũ cũ vxoꝛe ſua Sara ꝑ pulchꝛa rogauit eãvt nõ indicaret ſe eſſe vxo rẽ eiꝰ.ſi interrogare?. Et hoc iõ ſᷣm MNicolaũ de lyꝛa. Quia cogitauit ꝙ ſi ſciuiſſent vxoꝛẽ ſuã eẽ cũ ob pul/ chꝛitudinẽ eius ↄcupiſcerẽt eã cognoſcere.ne adulte niũ ꝑperrarẽt qdð ſumme ðteſtabot᷑.occidiſſent abꝛa amvt poſſent poſtea ea vti ſine vicio adulterij minꝰ Capitulũ Zertiũ ſibi facilẽtes conſciam de homicidio qᷓ; de adulterio⸗ Secũdo arguit de adulterio deꝰ ꝑ legẽ moſaycã ⁊ pꝛophetalẽ.Exoð.xx. Nlõ mechaberis.hoc ẽ adulł⸗ terabis.⁊ adducit᷑ pena.Leuitici.xx.vbi dicit. Mo⸗ riet᷑ mechus ⁊ adultera qͥ adulterati fuerint.Uñ ſcri⸗ ber phariſei adducẽtes ad ieſum młierẽ in adulterio depᷣhenſam dixerũt. MMagiſter hec mulier modo in adulterio depᷣhenſa eſt Moyſes mãdauit in lege hu iuſmõi lapidare Joã.viij.⁊ ꝑ Malach.ðt dñs:.iij.c. Ero teſtis velvx maleficis adulteris ⁊ ꝑiuris.ſ.ad ac⸗ cuſandũvt puniant᷑. Qð autẽ aliqui ex patribo cum haberẽt vxoꝛes accederẽt ad ancillas ꝓ hũdis filijs. vt Abꝛaã ad agar. Geñ.xvi.⁊ Jacob ad Galãꝛ ʒelfã ancillas.Geñ/.xxx.nõ pꝛopt᷑ hoc cõmiſerunt adulte⸗ riũ.qꝛ cognouerũt eas nõ foꝛnicarie.ſed maritali affe ctu cũ quibo deus diſpẽſauit. vt ſimul haberẽt płes vxoꝛes abſq; pctõ.vt extra de diuoꝛ.c.Gaudemus. ⁊ hoc ob multiplicandũ cultũ dei qͥ remãſerat ſolũ ĩ familia eoꝝ ex multiplicatõe hoĩm eoꝝ ꝑ generatõe in illa familia.⁊ etiã ob ſpũalẽ ſignificatiõem q hẽt᷑. xxxij.q.iiij. Recurrat.⁊.c.ſe.⁊ ca.obijciũt᷑. Tertio ar⸗ guit᷑ ſeu rep̃hendit᷑ adulteriũ ꝑ legẽ euangelicã.MHaʒ dixit xpᷣs in euãgelio. Math.xix·Quos deꝰ nũxit.· hõ nõ ſeꝑat.repᷣhendẽs illos iudeos qͥ dabãt libellũ repudij vxoꝛi cũ nõ placeret eis.⁊ ea dimiſſa ↄhebãt cũ altera adultera.declarãs hoc eẽ adulteriũ nõ ma⸗ trimoniũ.⁊ qꝛ Moiſes pꝛopt᷑ duriciẽ⁊ crudelitatẽ il⸗ loꝝ hoc ꝑmiſerat.nõvt bouũ⁊ licitũ.ſed vt minꝰma⸗ lũ ne occiderẽtvxoꝛes ſi dimittere nõ poſſent Seꝑat fhõ.quos deꝰↄiunxit. ⁊ malefacit infringes ði oꝛ rarteneli ſine cã legitima dimittitvxoꝛc.velvxoꝛ virũ.⁊ młtomagis ſi adulterat.⁊ peius ſi de facto cũ alia ↄtrahat. Pꝛo nulla igit᷑ cauſa licitũ eſt accedere ad aliã qᷓ; ad pꝛopꝛiã vxoꝛẽ.lec ex eo ꝙ ſterilis ſit vx oꝛ vt ex alia babeat filios nec et eo ꝙ uifirma qᷣlicũq; ⁊q̃cunq; diutina infirmitate ⁊ incurabili. ſiue ſit ce⸗ ca.ſiue ſit ꝑalitica:ſiue lepꝛoſa:Nec ex eo ꝓ eſt adul⸗ teravel qntũcunq; malavł heretica Gñ poſſʒ dimit ti qtũ ad cohabitationẽꝛ thoꝝ pꝛopt᷑ adulteriũ vel piculũ ſui ꝓbabile coꝛꝑis.vel aĩe.ſed nõ quoad vin⸗ culũ.iiœ poſſit accedere ad aliã viuẽte pꝛia.ałs adul teriũ eſt.Et idẽ devxoꝛe erga virũ. Uñn Aug. Sic ñ ſunt faciẽda adulteria volũtate etiã ꝓcreandi filios, ſi cut nõ faciẽda furta volũtate paſcẽdi pauꝑes.xxxij.q iiij.ſicut.⁊.q.v.c.Si vxoꝛẽ.⁊.q.vij/per totũ.Quar⸗ to arguit̃ ꝑ legẽ canonicãꝛ ſinodale Nlã eccłia ſman tiquas regulas ĩponit penitentiã ſeptennẽ p adultio vt pʒ.xxij.q.iic.pꝛedicandũ.q;uis hodie ſint in arbi trio cõfeſſoꝛis penitẽtie imponẽde ſiue ꝓ iſto ſiue pꝛo alio pctõ. Et in aliquibo eccleſijs epalibo eſt etiã ſen⸗ tentia excõicatõis lata per ſinodales o adulteros.De iure autẽ cõi,ẽ;ᷓuis nõ ſint ecõicati ipſo facto.debe⸗ rent tñ excõicari qñ eſt mãieſtũꝛ ꝑſeueràs. A vo ãt ſꝑ ſunt excõicati etis occulti adulteri· Punit etiã ad⸗ uiterũ iure petẽdi debitũ abvxoꝛe ita ꝙ non tenekei reddere debitũ,cũ hoc certitudinałr nouit.qͥnimmo ſtatuit eccleſis ꝙ ſi in adulterio pſeuerat notoꝛio.nul⸗ io modo dʒ ei reddere debitũ qͥ innocẽs ẽ. ad boc ne videat᷑ fauere ei in adulterio.deſiſtat ab eo. Uñ Hie⸗ tro.Cũ vxoꝛ carnẽ vnã in aliã diuiſcrit et ſe a marito ꝑ foꝛnicationẽ ſepauerit.non dʒ teneri ne virũ quoq; ſub maledicto faciat.dicẽte ſcriptura.Qui tenet adul terã ſatuꝰeſt⁊ iniquꝰ.xxxij.q.i.Dixit dñs.⁊ in c.ſe. Et idẽ iuris eſt oĩno inviroꝛ vxoꝛe.qͥnĩmo pᷣt ↄvolũ tatẽ adulteri vel adultere qͥ fidẽ ſeruat caſtitatis pete re diuoꝛtiũ⁊ nõ cohabitare cũ adultero.⁊ intrare mo naſteriũ qñ adulteriũ eſt notouñvt notat᷑ xxvij.q.ij. c.agathola.cũ glo. Sivis pleniꝰde his vide in tertia ꝑte.ti.pꝛimo.ca.xxi. Quinto arguit᷑ ꝑ legẽ ciuilẽ ⁊ impialẽ.Nam ꝑ legẽciuilem pꝛopter adulteriũ pꝛo⸗ batũ vxoꝛ ꝑdat dotes.vt in autẽ.vt liceat marito.pa ra.qͥ vero colt.viij.ꝑdit⁊ famã ⁊ honoꝛẽ ꝑdit⁊vitam aliqñ.Quãuis autẽ ipſe leges ſeculares nõ puniant ita viros ꝑpetrãtes adulteria cũ ſolutis.ſicut mulie⸗ res ꝑppetrãtes cũ ſolutis viris.vł cõiugatis.tamẽ ſᷣm rectiꝰ iudiciũ eccleſie ita peccat vnꝰſicut ⁊ alter. ⁊ ite deberet puniri.vñ dicit Inno.papa. Chꝛiſtiana reli gio adulteriũ invtroq; ſexu pari rõne condẽnat.xxxij q.v.et.q.vi.auguſti.ait. Indignant᷑ mariti ſi audiãt adulteros viros ſimiles adulteris femĩs pendere id eſt ſuſtinere penas cũ tanto grauiꝰ eos puniri opoꝛ⸗ tuerit. quãtomagis ad eos ꝑtinet.⁊virtute vincere et exemplo regere femĩias. Pauat etiã lex ciuilis natos ex adulterio paterna hereditate.⁊ oĩbo dignitatibo tẽ ꝑalibo.Ecce quõ oĩa iura ſumme arguũt⁊ deteſtanł adulteriũ.⁊ ideo ſumme cauendũ. Muantũ ad tertium S. I. pꝛincipale.ſ.grauamẽ expectandũ.i.penã dicit Sta tuã faciẽ tuã.i.in iudicio ipᷣa pctãz mala q ex adul terio oꝛiũtur tibi oſtendent᷑ ipſa pctã ⁊ mala ⁊ ipſa te accuſabũt,ex quibo condẽnaberis.Nãvrt dicit᷑ Heb xiij.adulteros iudicabit deꝰ.ſ.ad ignẽ eternũ.Et pꝛi mo quidẽ pena eſt eis ſummaofuſio quã hẽbit adul ter coꝛã toto mũdo.Certũ eſt qð ſi mulier nobił nũc accuſareł de adulterio in iudicio in aliq̃ ciuuate coꝛã ppło.haberet ſummã penã ↄfuſionis.O quãta ↄfu ſio tũc coꝛam toto mũdoꝛ amicis ⁊ inimicis argui ð adulterio aĩam que nobiliſſima eſt q violauit etiã ſa cramentũ dei.Qð viri nõ eru beſcãt nũc de adulterio pꝛopt᷑ qð manifeſte ↄmittũt.hoc ꝓcedit ex maxĩa ce citate.qꝛ nõ ↄgnoſcũt grauitatẽ mali.cũ deberẽt ma gis erubeſcere q; mulieres ſed tũc ſublata tali cecita te ignoꝛãtie ſumme ↄfuſioni patebũt Hiere.xx.Eon fundẽturvehement᷑.qꝛ nõ intellexerũt obpꝛobꝛiũ. ſ. peccati. Pꝛimo ſtatuet᷑ ante faciẽ ſuã grauitas hꝰ peccati e iniuſticia maxia⁊ iniuria quã fecit ꝓximoꝰ violatõe ſacramẽti deia eccłie.ꝓpter qð puniuit de terribilr iſtud viciũ:lam vt habet᷑ Judi.xx.pꝛopter adulteriũ petrari cũ vxoꝛe cuiuſdã leuite a viris ci uitatis Gabaa, qꝛ noluerũt eos punire illi de tribu Beniamin moꝛtui ſunt in bello circa ſexagĩta milia hoĩm. lã in pꝛĩoꝛ in ſecũdo bello facto adinuicẽ.xi tribus fuerunt debellatia tribu Beniamin moꝛtuis plusq;. xxx.milibo de ipſis.qꝛ ↄfidebãt de ſua multi tudine.cũ eſſent.cccc.milia vel circa. In tertio bello vpſicti⁊ de dño ↄfidẽtes habuerũt vlctoꝛiã ðᷣleta tri bu Beniamin.ſ.xxv.milibo qngẽtis exceptis Et hoc deus permiſit in penã adulterij. Sed in biſtoꝛijs ro manoꝝ narrat᷑.quod pꝛopt᷑ adulteriũ mnſſtumn ab Citulus Quintus anthonlo qᷣ ſibi cũ Octauiano ↄdiuiſerat totũ impe riũ.ex eo qdðᷣ repudisuitvxoꝛẽ ſuã ãthoni germanaʒ Octauiani⁊ adheſit carnalłi Qleopatre regine egiptt libidinoſe femie Octauianꝰindignatꝰ mouit ↄira eu bellũ nauale? terreſtre. ⁊ vbiq; anthoniꝰ fuit deuictꝰ et demũ fugiẽs ante eũ ipſe cũ Cleopatra ſeipos oc⸗ ciderũt. Scðᷣo ſtatuet ↄtra faciẽ ſuam.ſ.adulłteri. odia blaſphemias detractões q exurgũt pꝛopt illð. Nã raro eſt qð hoc poſſit celari.Et ſimłier cõmittat adulteriũ qð ſciat᷑ maritꝰq̃ſi ſꝑ odit eã.⁊ nõ patitur eam aſpicere. ſibiꝛ ſilijs impꝛoperat᷑. Unde oꝛiũtur cõtumelie meretrix nücupat᷑. qð ſuſtinere non valet Si vir adulteriũ ↄmittit.vxoꝛ ſciẽs blaſphemat.cu⸗ pit ſibi moꝛẽ.ſumme odit eã cum q adulrerat. anxia tur ſuſpitionibo.⁊ aliqñ iudicijs dei obliuiſci᷑. qð to tũ agit adulteriũ ↄmiſſum. Tertio ſtatuet faciẽ homicidia q inde ſequũtur aliqñ. Nã occidũtur ali⸗ qñ filij a talibo ↄcepti.etiã ſine baptiſmo ad occultã dum adulteriũ.qð eſt maxima crudelitaſ.nec poteſt maioꝛ cogitari.qᷓ; ꝓpꝛios occidere filios. aliqũ occi⸗ dũtur ipᷣi adulterates.q;uis enĩ nullo mõ poſſintvel debeãt occidi a pꝛiuatis ꝑſonis. nec patre. nec mr̃e. nec marito. nec fratribo.aut alijs.ſed ſolũ a iudice cõ munitatis ꝑ viã iuris. Et ſᷣm canoniſtas grauiſſime punit᷑ interfectoꝛ vxoꝛis pꝛopt᷑ adulteruũ.vt.xxxiij.q ij.c.admonere.tñ de facto audit᷑ ſepe hoc fieri Quar to ſtatuet S faciẽ furta inde ſecuta. Na mulier młto⸗ tiens dat adultero de bonis viri.ſʒ ⁊ ſi caſu filium ex adulterio ſuſcipiat.de bonis viti ſui nutriet eũ.⁊ he⸗ reditatẽ totãvł partẽ ſuſcipiet patris ſui putatiui.vñ cuũ oĩa iſta ipᷣa furet᷑ monto.vel legitimis alijs heredi bus.qñ milera.vel quõ ſatiſfaciet. Uide de hac ſatiſ factõe.ſupꝛa tit i. Quinto ſtatuet ð ſaciẽ diuerſas ſpẽs luxurie inde ſecutas. Nã ſi vir ſciẽs vxoꝛẽ adulte rã raro ſibi recõciliat᷑ qᷓ;uis penitẽtẽ deberet ſuſcipe. ſed indignatꝰ accedit ad alias feĩas vel etiõ maſculos indignatiõe aliqñ etſi ſit alias caſta inclinat᷑ ad tur⸗ pia faciendũ cũ alijs.vel ꝑ alios modos Et diligent attendedũ qð nõ excuſat᷑ muliera pcto adulterq aſ⸗ ſentiẽs viro timoꝛeverecũdievel infamie vel etiã moꝛ tis ↄminate.ſicut aliqñ aliq faciũt.q licʒ ſint peſſime cõtente tumẽtes ſi clamẽt.ne ↄfundant᷑ aſſentiũt Uñ illa nobuliſſima matrona Lucreſia vxo: Collarini.ali as caſtiſſima mulier nõ excuſat᷑ a pctõ adulterij. cuʒ aſſenſit Larquino filio Tarquini ſuꝑbivltimi regis romanoꝝ ex eo qð ille minatꝰeſt.qð ſi nõ ↄſentiretſi bi occideret iuxta eã in lecto famulũ diuulgãs apud maritũ⁊ alios.qð qꝛ in adulterio eos cõpꝛehenderat occiderat pꝛopt᷑ qð illa times magis infamiã q;moꝛ tẽ aſſenſit. ⁊ poſtea ad oſtendẽdã diſplicentiã huiꝰfa cti ne crederet᷑ libidĩe victa coꝛq collatino marito ſuo 2 alijs ↄſanguineis ad ſevocatis gladio ſeipam occi dit. Malefecit aſſentiẽdoꝛ adulteriũ ↄmiſit. ſed pe⸗ ius adhuc ſe occidẽdo.vt oñt Aug.inpꝛĩo deci.dði. Nõ ſic fecit illa caſtiſſima ⁊ ſanctiſſima Suſannavx oꝛ ioachim. Sʒ cũ ſenes peſſimi iuitarẽt ad nephas ↄminãdo eã ſe accuſaturos de adulterio ſi nõ aſſenti ret eis Rñt iülla.⁊ bñ Anguſtie ſunt mihbi vndiq; ꝛc. Vñ ſu bito clamauit ꝓ adiutoꝛio.⁊ licet illi ſenes ac/ „ berauit eã. Hiſtoꝛiã habes Daniel.xiij. cuſaſſent?⁊ ↄdẽnaſſent.deꝰ miſericoꝛdit᷑ ⁊ mirabitr li⸗ ¶ Capitulũ quartũ de vicio cotra naturã⸗. ũ ſuꝑ oĩa aliavicia luxurie. UIn Augꝰ. dicit. Adulterij malũ vincit foꝛnicatõem ſcʒ in gra⸗ uitate culpe.Uincit᷑autẽ ab inceſtu. hoꝝ oim peſſi⸗ mũ eſt qð cõtra naturã eſt.xxxij.q.vij. Adulterij Sʒ eſt iſta ſpecies nõ ſpecialuiſſima quã opoꝛtet ↄfiteri ſʒ Molliciem. Sodomiam. Innaturale. Beſtialitatem. B Et de mollicie ait apłs.i.Coꝛĩ.viNeq; molles re gnũ dei poſſidebũt. Sumit᷑ etiã mollicies ſᷣm aliaꝶ acceptõem pꝛo vicio incõſtantie.⁊ de hoc infra.Deĩ⸗ naturalivicio ait Aug.Coõtra naturã eſt ſivir vtatur mẽbꝛo mulieris nõ ad hoc deputato. Uñ apłs.Sci at vnuſqͥſq; veſtrũ ſuũ vas poſſidere in ſctificatiõe et honoꝛe,iiſm debitũ modũ.nõ in paſſiõe deſiderij ſi cut gentes.i.pagani Et intelligit᷑ nõ ſolũ de vaſe coꝛ poꝛis ſui.ſed etiã de vaſe vxoꝛis ſᷣm debitũ modũ vt poſſit ſeqͥ generatõ f lioꝝ ad honoꝛẽ dei.⁊ nõ eo mo⸗ do quo magis delectat᷑ De ſodomia ait apłs.i. Co rin.viNeq; maſculoꝝ cõcubitoꝛes regnũ dei poſſi⸗ debũt.De beſtialitate.Leui.xx. Qui coierit cum iu mẽto moꝛte moꝛia?. Dicit᷑ etiã aliqͥ mõ viciũ q natus rã cũ vir agens cũ muliere.⁊ ſi ſeruet debitũ vas.ñ tñ debitũ modũ ↄſuetũ a natura⁊ magis aptum ad ge ſubalterna, genꝰad als ſpẽs ſpẽaliſſimas.videlʒ. neratõem.vt ſi muliervertatviro doꝛſum⁊ nõ facien vel ſi ſuꝑg rediat᷑ virũ ⁊ hmõi modus mõſtruoſus q̃ vtiq; peccata ſunt.⁊ aliqñ etſi nõ ſp moꝛtalia.qð exe crabilr ſit in meretrice.execra biliꝰ invxoꝛe.xxxij.q.vij Adulterij. Sʒ de his in. iij ꝑre ti. i.c. xxiiij. Uñ bea tus Tho.ij.ij.q.cliiij.art.xi.ſic dicit. IJbi ei eſt deter⸗ minata ſpẽs luxune.vbi ſpeciał rõ defoꝛmitatꝭ occur rit.qᷓ facit indecentẽ actũ venereũ. Qð pt eẽ duplicit᷑ Vno mõ qꝛ repugnat rõni recte qð eſt cõe in oĩ vicio luxurie.Alio modo qꝛ etiã ſuꝑ hoc repugnat ipᷣi oꝛs dini naturali venerei actus qͥ cõuenit hũ ane ſpeciei. qð ðꝛviciũ ↄ naturã/qð pluribo modis cõtingere pᷣt Pꝛĩo mõ ſi abſq; oĩ cõcubitu cã delectatiois vene⸗ ree ꝓturet᷑ qð ꝑtinet ad ĩmũdiciã.quã mollicẽ vocãt Scõðo mõ ſi fiat ꝑ cõcubitũ ad rẽ nõ eiuſdẽ ſpeci⸗ ei.qð vocat᷑ beſtialitas. Tertio mõ ſi fiat ꝑ concu bitũ ad nõ debuũ ſexũ puta maſculi ad maſculũ.fe⸗ mine ad feĩam.qð ſodomiticũ ðꝛ. Quanto ſi non ſeruet᷑ debitus modꝰↄcubẽdi:.aut q;tũ ad inſtr̃mveł vas nõ debitũ.aut qᷓ;tuʒ ad alios modos mõſtruo⸗ ſosꝛ beſtiales.hec Tho.Et pꝛimi qᷓtuoꝛ modi dicũ turõ natura.ſ.generis.⁊ qꝛ ꝑ illos qtuoꝛ modos fru ſtrat᷑ intẽtio nature.qꝛ generatio ſeqͥ nõ pᷣt. Aliꝰ mo⸗ dꝰ qͥ etiã ↄtinet᷑ in qᷓrto ſuato debite vale.ſz ñ debito ſitu.ðꝛ j̊ naturã.qꝛ ↄ ↄſuetũ modũ nature.ꝑ quẽ nõ ita apte pꝓcurari pᷣt generato. Quãtũ ad grauitatẽ eoꝝ dicit b. Tho.vbi ſupꝛa.ꝙ infimũ locũ fenet mol licies deinde cũ nõ ſᷣuat᷑ debitũvas vel modꝰ poſtes Icium contra naturã eſt altera ſpecies luxurie. qð eſt grauiſſi⸗ —— — =ðð nnich A⸗ ng nneſß NKeng ch. oe n nden⸗ EN s Sal get ait lecor Ndi WoN da N 4 WK 4 466 . NE go 79, iber daen Woen dand⸗ . ſbatt G liſ NN nön⸗ coid ont V inm, nn N “” Capitulũ Quartũ ſodomia vbi nõ ſeruat᷑ debitꝰſexꝰ.poſtremo vero be⸗ ſtialitas. De hoc vicio ↄ naturã pᷣdictos qᷓtuoꝛ mo⸗ dos includẽdo pᷣt ad arguẽdũ induci illð pð Diſꝑie rũt in endoꝛ facti ſuntvt ſtercus terre. Et loqͥᷣtur ad lrãm.vtʒ exverſu pᷣcedẽti de madianitis inimicis po puli dei.⁊ capitaneo eoꝝ Siſara⁊ rege ſuo Jabin hi omes diſꝑierũt.i.ꝑ diuerſas ꝑtes ⁊ modos pierunt. occiſi in endoꝛ iuxta quendã fontẽ ⁊ facti in magnaʒ abhoĩatõeʒ ⁊ fetoꝛem vt ſtercꝰ. remanẽtibo ibiſcada⸗ ueribo eoꝝ in ſepultis. Sʒ moꝛalir ſignificant᷑ ꝑ hos laboꝛantes vicio cõtra naturã qui moꝛtui in aĩa ſunt in maxima abominatiõe populi dei. Et ex illis verbᷣ ps.de hmõi poſſunt notari tria. DPꝛio occaſio culpe aboĩate.ibi. Diſperierũt. (2 abu ſio nature violate.ibi.in endoꝛ. Tertio ↄfuſio pene ulate.ibi facti ſunt vt ſtercus. Muantum ad pꝛimum §F. occaſio culpe aboĩate ↄ naturã innuit᷑ in interpoſitõ ne iſtoꝝ qͥ diſpierũt.ſ. Jabin rex Siſara capitaneus ſuꝰ.⁊ DHadian ppls eiꝰiſti diſꝑierũt. Jabin interp⸗ tat᷑ ſapies.ſ.ſapia mundi.de qᷓ ait apłs Ro.i.Dicen tes ſe eſſe ſapiẽtes.ſtulti facti ſunt.ſ.ꝑ ſuꝑbiã q̃ ſe eſti mabat ⁊ iactabãt ſe ſapiẽte eſſe. Ex ſuꝑbia ei illoꝛũ ſapientũ ſᷣm mundũ oñt ibi apłs fuiſſe hũiliatos et datos ita in repꝛobũ ſenſumvt nõ facerẽt ſibi cõſcien tiã de hoc turpiſſimovicio. Nã feĩe eoꝝ relicto natu⸗ ralivſu exarſerũt in eũ vſum qᷣ eſtõ naturã maſculiĩ maſculos turpitudinẽ oꝑpantes.Et Youẽ quẽ deoꝛũ ſuoꝝ maximũ colebãt.referebãt pplis talia turpiſſi⸗/ ma agentẽ eoꝝ poete.Et Uirgiliũ maximũ poetarũ narrãt magnũ ſodomita hiſtoꝛiographi.Et Juliꝰce⸗ ſar ſatis doctꝰcũ triũ pho potiret᷑ exvictoꝛia habita ʒ hoſtes ſibi fuit publice impꝛoperatũ viciũ ſodomie. Nec Octauianꝰita felix ⁊ ſapiẽs ᷣm mũdum caruit hocvicio.⁊ qre hocvicio ſuꝑati:niſi pꝛopt᷑ ſuꝑbiã eo rũ.qui oẽs ad inferos deſcenderũt. Uñ Eʒech. xvi. ðꝛ. Dec fuit iniqtas.i.cã iniqᷣtatis ſoꝛoꝛis tue ſodo⸗ me.ſuꝑbia. ſaturitas panis⁊ aq ⁊ ociũ Et qꝛ nõ poꝛ rigebãt manũ pauꝑi.ſ.dãdo elemoſinas. Madian interpᷣtat᷑ declinãs iudiciũ.Et hec eſt ſcðᷣa occaſio ſo domie declinare.i.nõ ↄſiderare finale iudiciũ in qͥ ſo domite oĩno erũt muti.nullã excuſatõeʒ valẽtes hre de tãta aboĩatõe.cũ nulla beſtia hoc egerit VUñ ſodo mia interpᷣtat᷑ muta.qꝛ facit hoiem murũ vt excuſare ſe nõ poſſit ſicut de q buſdã alijs mal.Declinat etiaʒ talis ↄſiderare iudiciũ qð fecit tꝑe Noe ꝓpter hocvi ciũ.ſ.diluuiũ vniuerſale mittẽs aq* âis eĩ caro coꝛ ruꝑat viã ſuã Geñ.vi.qꝛvt ait DHethodiꝰmartir. Fe mine ex libidine nimia ſuꝑgrediebãt᷑viris.Et viri in alcerutꝝ exardeſcebãt coeũtes.Sʒ vnã ex cauſ acce leratõis futun finał iudicij ꝑ ignẽ totũ mũdũ ↄburẽ tem ponit ꝓpheta Johel.hꝰ vicij augmentatõeʒ. Di⸗ cit enĩ dñs. Deſcẽdã in vallẽ Joſaphat ⁊ diſceptabo cũ gẽtibo.⁊ q̃ſi cãm aſſignãs ſubdit.qꝛ poſuerũt pue rũ in ꝓſtibulo Joheł.iij. Siſara eĩ interpᷣtat᷑ excluſio gaudij Et hec eſt tertia occaſio.qꝛ eĩ tales excludunt a mẽte ſua gaudiũ ſpũale qð reſullat ex bonis opibo ⁊ cõſideratòeʒ gaudij celeſtis qð ꝓmittit᷑ ſubueniẽti⸗ bus pauꝑibi/⁊ ſine gaudio diu hõ eẽ nõ pᷣti ideo ↄuᷣ tunt ſead gaudia mũdana. Saturitas coꝛꝑis.cun⸗ oſitas ocij.audiẽdo turpia ſolatioꝝ.pompaꝝ⁊ hmõi vnde ꝓcedu tale viciũ. Unð Eʒech.in ſupꝛadicta au toꝛitate poſuit ociũ.⁊ ſubtractõem elemoſinaꝝ⁊ ſatu ritatẽ.Et ſi ſaturitatẽ panis⁊ aq̃ dicit cam hꝰ vicij qᷓ; tomagis erit cã hꝰſaturitas carniũ ⁊ cõfectionũ.⁊ po tentis vini vt Maluatici.greci vernacij.romanie. et hmði.ꝑ q turpiſſimi hoĩes decipiũt⁊ alliciũt adole⸗ ſcentulos.vt inducant eos ad hocvicium. nantü ad ſecundũ JF. I. talis culpa q eſt abuſio nature notat᷑ iblłin endoꝛen doꝛ enĩ interpᷣtat᷑fons generatõis.Eſt aũt fons gene ratõis membꝛũ pudendũ qð eſt inſtrumentũ gene⸗ ratõis hũane.vnde diſꝑierũt in Endoꝛ.i.ꝑ diuerſos modos ꝑierũt abutẽtes tali inſtrumẽto.ſiue ꝑ molli ciẽ.ſiue ꝑ ſodomiã. ſiue ꝑ beſtialitatem. ſiue ꝑ alios modos.Eſt aũt ita aboiabile viciũ vt digne cõgruat eis iſta pᷣcatõ.diſpereat.i.ex toto ꝑeat de tra mẽoꝛia eoꝝ.Nã ſpũſſctũs qͥ optie nouit grauitatẽ pctõꝝ no minat hocvicio irretitos p eſſimos qð eſt ſuꝑlatiuũ mali⁊ peius dici nõ pᷣtGeñ/xiij. Erãt ãt hoĩes ſodo moꝝ peſſimi⁊ pctõꝛes nimis. Comphendit᷑ autẽ eius grauitas ⁊ abominatio maxima in quinq;. vimo qꝛ eſt ſuꝑans beſtialem conditionẽ. Sccũdo qꝛ eſt clamans diuinã vltion. Tertio qꝛ eſt puocans vlem głie indignatiõem⸗ Quarto qꝛ eſt inducẽs magna inſectionẽ. Quinto qꝛ eſt ſuſcipiẽs oĩs legis punitiõem. o igit᷑ iſtð viciũ excedit beſtialẽ ↄditionẽ.qꝛ nul⸗ la beſtia reꝑit᷑ hoc agere.Non enĩ cõmiſcet᷑ anial ma ſculũ cũ maſculo.nec femina cũ feĩa.nõ equus cum equo.nec equa cũ eqᷓ:nec equꝰcũ vitula.vel equa cũ boue.ſed maſculꝰcũ femĩa eiuſdẽ ſpeciei.Et ꝑ aliavi cia homo efficit᷑ ſimił beſtijs.ꝑ iſtud aũtviciũ efficit inferioꝛ oĩ beſtia.cũ nulla tãta turpitudinẽ agat. Et hec eſt rõ quarevocat᷑ viciũ ̊ naturã.Hõeĩ ᷣm pbᷣʒ eſt aĩal ronale.⁊ inq;tũ rõnalis ꝑpetrãdo alia pecca⸗ ia agit ᷓ naturã.i.⸗ rõem naturalẽ. Et ſᷣm hoc dicit Johã.Dam̃,.ꝙ omne pctm̃ᷣ eſt ↄ naturã.Sʒ inq;tũ aĩal ſᷣm aĩalitatẽ ↄuenit cũ beſtijs iſtð viciũ cõmittẽ⸗ do agit ↄ naturã.i nõ ſolũ inſtinctũ naturalẽ. ſʒ etiã ʒ inſtinctũ beſtialẽ ſeu aĩalẽ.Et ſic agit ↄ¶ naturã ge neris. m Zho. Unde Auguſ. Hoꝝ peſſimũ eſt qð cõtra naturã eſt.xxxij.q.vij. Adulterij.Et ſi dicat᷑ ꝙ ſacrilegiũ in luxurniavidet᷑ grauiꝰ qꝛ ↄ deũ.ꝑ hoc aũt nõ fit iniuria deo. Itẽ qꝛ adulteriũ inceſtſtupꝝ vidẽt eſſe magis caritatẽ ꝓximi.cũ ꝑ illa fit in iuria ꝓxio magna.pꝑ hoc aũt non videt᷑vlla fieri iniuna alicui. Rñt b. tho.vbi ſupꝛa ꝙ viciũ ↄ naturã eſt ↄð deũ qꝛ oꝛdo nature ab ipᷣo deo eſt Et iõ in pctis ↄ naturam cuʒ violet᷑ ipſe oꝛdo nature ſit iniuria deo oꝛdinatoꝛt nature.Et qꝛ natura ſpeciei eſt magis iũcta vnicui qʒ indiuiduo.qᷓ; qᷣcũq; alið indiuiduũ. Et ilõ pctã ʒ naturam ſoeciei ſunt grauioꝛa qᷓ; ↄmiſſa ↄ indiui dua. Scðdo oñdit᷑ eẽ peſſimũ.qꝛ ꝓclamat diuinã vltionẽ cito de ipo fiendã ꝓpter ſui aboĩatione Unð BGeñ.xix.dicit dñs. Clamoꝛ ſodomoꝝ ⁊ gomoꝛreoꝝ multiplicatꝰẽ.⁊ pctm̃ eoꝝ aggrauatũ eſt nimis.i.vi ciũ qð agunt clamatvindictã Duo pctõꝛu 2 grnera 3 dicit ſcriptura clamaread deũ pꝛopter ſui hoꝛroꝛeyl delʒ homicidiũ⁊ ſodomiticũ. Uñn poſtq; occidit a⸗ yn frem ſuũ Abel. dixit ei de?.· Uox ſanguis fnis tui clamat ad me de tera Geñ.iiij.poſtulãs ſcʒ vindictã De hoc aũtturpiſſimo iã inducta eſt auctoꝛltas: qꝛ clamoꝛ ſodomoꝝ ⁊c. Et ſic in hoc aſſiłat᷑ homicidio. ⁊ mento.qꝛvtrũq; deſtruit ſpʒẽm hũanã qntu in ſe . ſed peioꝛi modo ſodomita. Ilã homicida deſtruit ſe pando aĩam a coꝛꝑe.q̃ tñ remanet imoꝛtał ⁊ coꝛpus demũ reaſſumit Sʒ ſodomita deſtruit impediendo ne ſit hõ.i.ne generet. Et nota modũ loqndi minabi⸗ le ſcnpture circa hmõi. Deſceẽdã inqͥt dñs:⁊ videbo vtrũ clamoꝛẽ oꝑe ↄpleuerint an nõ eſt ita.qſi diceret admirãdo.vix poſſum credere tãtũ nephas reꝑiri in hoie. vñ volo videre clare hoc malũ ſi ua eſtvt puniã Terto eſt peſſimũ.qꝛ puocat celeſtẽ patri ad in⸗ dignatõem ↄtra ſe. Judicabit in natõibo inqt. po. ĩ⸗ pleuit ruinas.ſ.deꝰ. Implẽde ſunt ruine angelice ex hoĩbus ꝓcreatis qͥ invltimo iudicioꝛ nõ pꝝ reaſſu⸗ mẽt coꝛꝑa ſua moꝛtua.Deſiderat ergo aĩe ſanctoꝝ ar dent finale iudiciũ.ſm Gꝛego.in moꝛab. vt reuniant coꝛꝑibo ſuis. Affectant ⁊ angeli ĩplere ſeu reſtaurari ruinas ſuas ex hoĩbo natis in mũdo ⁊ ꝑ ↄñs cupiuũt oẽs multiplicatõem hũani generis ꝑ debuũ tñ mo dũ.vt ↄpleat᷑ citiꝰnũerus electoꝝ in ſuꝑna felicitate locãdus.ſed cũ hoc impediãt dediti hoc vicio male/⸗ dicto hʒ tota celeſtis curia eos in deteſtatõem⁊ abo⸗ minationẽ.Sʒ⁊ lpᷣe filiꝰdei rex totiꝰ curie celeſtis ita aboĩat᷑.ꝙvt dicit Aug.vidẽs hocviciũ in hũana na⸗ tura introductũ fere deſijt incarnari.nam vt ait ipſe Aug. violat᷑ quippe ꝑ hoc viciũ ſocietas q nobᷣ cum deo eſſe dz. cij illa natura cuiꝰipſe eſt actoꝛ.libidis ꝑ uerſuate polluit᷑.xxxij.q.vij.ſlagitia.Et in ſignũ ma xime deteſtatõis dicit Hiero.ſuꝑ iſa.ꝙ nocte illa qua xpᷣs eſt natꝰ.oẽs qͥ reꝑti ſunt illo vicio laboꝛãtes moꝛ tui ſunt ſubito nõ eĩvoluit pati tantã ignominiã re⸗ piremn natura nr̃a quã aſſumpſerat. Quarto peſ ſimũ.qꝛ inducit nimiã infectõem.Uñ apls Ro.i.vo cat hoc viciũ paſſionẽ ignomiĩe.i.nõ noĩandã.Et iõ qꝛvt dicit Ray.nõ ſolũ actꝰeius.ſʒ os loqntes ipᷣa ꝓlatio eiꝰ.ſ.ſine cã vꝛgẽti⁊ aures audiẽtis. ipſa elem̃ ta polluit. Et imptoꝛ dicit in autẽti.vt ñ luxurient᷑ naturã.qꝛ illð viciũ inducit peſtilẽtias ⁊ tẽpeſtates. 2 foꝛte iſta eſt cã.qre in multis cisitatibo italie frequẽ ter ſupueniũt peſtes.qꝛ magis abundat tale vicium ;̃ in aliquibo alijs. Sed in cõpendio theologie dici tur ꝙ ipſe diabolus temptãs de hoc vicio poſtq; in⸗ ducit hoĩes ad hoc.fugit abominãs ex nobilitate ſue nature tm̃ ſcelꝰ.Eſt aut infectiuũ ceteroꝝ.qꝛ vnꝰde⸗ ditus huicvicio eſt ſufficiẽs inficere totã vnã ciuitatẽ vñ figurat᷑ ꝑ lepꝛã q inficit ↄüſantes cũ lepꝛoſis.Et ideo ſicut in lege mãdabat᷑ tales ſeqſtrari a ↄuᷣſatiõe ceteroꝝ ne inficiãt alios ita deberet euitari familiari⸗ tas eoꝝ Et in figurã hꝰdictũ fuit Loth ad hocvt eua deret moꝛtẽ.ꝙ nõ moꝛaret᷑ in ſodomis nec in oẽʒ cir⸗ ca regionẽ. Geñ.xix. A lõge eĩ opoꝛtet manere a ↄuᷣ ſatõe cũ eis. Adeo abhoꝛruit ſctũs Loth iſtud faci⸗ nus.ꝙ diſponebat filias ſuas virgines tradere con⸗ ſtupꝛadas vt ceſſarẽt ſodomite a tali vicio. Et qᷓ;uis nõ beue faceret.qꝛ nõ ſunt faciẽda malavt veniãt bo P na.ita nec vt euitent᷑ maioꝛa mala.xiiij.diſ.ꝙ ait.tñ ex deteſtatõe hoc ſubito clege ob graãm hoſpitum. xxxij.q.vij. Offerebat. Qu into ptʒ ꝗ; ſit peſſimũ qꝛ ab oĩ lege punit᷑.⁊ grauiter,ꝑ legẽ quidẽ diuinam Hã ðꝛLeuit.xx.Qui doꝛmierit cũ maſculo coitu fe⸗ mineo vterq; opat nephas moꝛte moꝛiat᷑. Per legẽ eccleſie vbi ꝓ alijs peccatis moꝛtalibo imponit᷑ peni tẽti ſeptẽnis cõiter ꝓ hoc imponeda ðꝛ penitẽtia ma loꝛ q; ſeptẽnis.ꝓpter enoꝛmitatẽ eius.vt.xxxiij.q.ij. hocipᷣm.ꝭ.ſe.⁊ deberẽt excõicari qñ tales ſunt noto⸗ rij ꝑmanẽtes in hocvicio.lã cũ ſit grauiꝰ qᷓ; inceſtꝰ ſm Aug.⁊inceſtus eſt cũ matrevel germana vl als ↄſanguinea ſeu affine carnalr cõmiceri. Si aplus excõicauit inceſtuoſum tradens eũ in ptãtẽ diaboli. vtʒ.i.Coꝛin.v.multomagis excõican dʒ g naturam peccans. Clerici aũt ↄuicti de hocvicio debẽt officio ⁊ bñficio pꝛiuari.extra de exceſ.pᷣla.ca. Clerici. Se⸗ cundũ legem imꝑialẽ dʒ talis decapitari.⁊ qͥ cõmo⸗ dat domũ.⁊ qͥ mediatoꝛ eſt.vt. C.de ex oꝛdi.criqui puero. ſᷣm legẽ municipalẽ in aliqᷣbo locis dʒ cõbuni ⁊ vbi ſeruat᷑tał lex libera reꝑit᷑ ciuitas talis ab hocvi cio ⁊ deꝰ mirabiliter pꝛoſperat.⁊ ſtatũ ↄſeruat ſᷣm eti am leges ſunt inſames.⁊ aduocareꝛ ꝓcurare nõ pñt cũ.ſ.eſſent ↄuicti.vt.ff. de poſtu.ꝭ.infames. Sicut ergo hmõi diſꝑierũt in endoꝛ.iiꝑ taleviciũ abutẽtes mẽbꝛo generatiõis. ita diſꝑeat de tena mẽoꝛia eoꝝ. Muantum ad tertiũ §. nI. cõfuſio pene.notat᷑ ibi.ſacti ſuntvt ſtercꝰterre.nõ poſ ſent aſſilari alteri rei ita aboĩabili⁊ fede Joheł.i. Lõ⸗ putruerũt iumẽta in ſtercoꝛe ſuo.iiᷣm Bꝛego.hoĩes laſciui vitã ſuã in fetoꝛe luxurie finiertvñ ⁊ſ..ſſonvbi pᷣdicti ꝑierũt interpᷣtat᷑ obſtinatio qꝛ niſi a iuuentute reſipiſcat ab hoc vicio vixvnq; dimittit in ꝓuecta eta te.ſed efficit᷑ obſtinatꝰ. ⁊ exꝑiẽtia hoc docet Sʒ qᷓ; tum ſit abominabile dictũ viciũ fedũ ⁊ peſſimũ.oñ⸗ dit᷑ ex punitõe diuini iudicij invita pñti ↄ eos qͥ de⸗ diti erãt illi vicio hoĩes ciuitatis Sodome ⁊ gomoꝛ⸗ re. Seboim adame⁊ Segoꝛ qnq; ciuitatũ.de qͥbus habes hiſtoꝛiã Beñ. xix. Ubi dicit Nin. in ſpeclo hi⸗ ſtoꝛlali.li.ij.circa hoc ꝙ ſeptẽ notant᷑ ibi aggrauãtia culpã illã.qͥbo rñdent ſeptẽ in pena. Et pꝛimũ eſt coꝛruptio nature.qð oñdit᷑ in clamoꝛe.ſicut q̃ deflo⸗ rat᷑.clamat vt liberet᷑ a coꝛruptõe.⁊ ideo in penã ina turalis ſactꝰeſt locus ille.verſus eſt enĩ in mare ſal⸗ ſum qð ðꝛ mare moꝛtuũ.qꝛ cõtra naturam alioꝝ ibi nec piſces viuũt.⁊ aues ðſuꝑ volãtes ſubito moꝛtue cadũt.adinnuẽdũ moꝛalr ꝙ tales cogitatões ↄtem⸗ platiõis aut affectus.nec vere actiõis effectũ habere viuaciter pñũt. Scðm in culpa fuit ĩpudẽtia⁊ libᷣ tas peccati.Ita enĩ libere hoc faciebãt malũ⁊ ſine ve recũdia acſi eẽt opꝰlicitũ.vndea maioꝛe vſq; ad mi⸗ noꝛẽ irruerũt in domũ Loch.vt abuterent᷑ publice ilł duobo angelis hoſpitio receptis a Loth.quos hoĩes putabãt.⁊ in penã ꝑcuſſi ſunt cecitateꝛ facti in exem plũ ꝑpetui ſupplicij ignẽ ſuſtinẽtes. vt ðꝛ Geñ. xix. Sic hodie aliqͥ ſunt ita ceci.ꝗq nedũ erubeſcãt ſʒ glo riant᷑ de hmõivel ſe excuſant ꝓpter aſſueſactiõem. vt dicit Aug.in lib.cõfeſ.ꝙ flagitia q̃ cõtra naturã ſunt qualia ſodomoꝝ ſꝑ repudiada ſunr. ſi oẽs gentes —— —w—— — — — — — — 1 „ = – ti . u ß nlg g ⸗ H ſit l; Capitulũ g agerẽt eodẽ crimĩs reatu lege diuina terrerent᷑xxxij. q.vij.flagitia. Tertiũ aggrauãs eſt ſterilitas cõ⸗ mixtionis.Ex hmõi enĩ ↄmixtioe nihil pᷣt genersri. Lui rñdet in penã ſterilitas illiꝰ loci.qͥ nihil oĩno gi gnit vtilitatis. Sic tales aliqñ pꝛiuant᷑ generatõe fi⸗ lioꝝ.vñ Futifar qͥ emit ioſeph ðꝛ fuiſſe enuchꝰ.i.ine ptus ad generatõeʒ ſeu ad generandũ.⁊ hoc qꝛvt ðt Nco.de lira glo.i.q.i.ſicut eunuchꝰ. dñs exiccaue⸗ rat genitalia eiꝰ.eo ꝙad turpem vſum eiꝰemerat Jo⸗ ſeph.iõ dñs ĩpediuit eũ.pꝛopter taleviciũ pᷣtvxoꝛ ne gare debitũꝛ petere diuoꝛtiũ qñ eſt notoꝛiũ.xxxij. q. vij. Oẽs accuſatões in glo.ſed etiã oꝑa bona q̃ſi nul la faciũt. Quartũ aggrauans fuit ardoꝛ deſiderij. Plus enĩ exardeſcere dicũtur hmõi hoĩes inviros q; alij in mulieres. Cui coꝛrñdet in penã ignis ardoꝛ.qͥ cõbuſſit eos.⁊ poma nata in arboꝛibo circũpoſitis il li lacui vſq; ad maturitatẽ ſunt coloꝛis viridis ma⸗ tura vero ſi incidant᷑ fauille exeũt in ſignũ ignis eter ni.Uñ Berñ. GBehẽnalis flãma moꝛã nõ ſuſtinens ſodomoꝝ ꝑuenit tollere natõem.⁊ ipᷣam conſciĩaʒ tã⸗ te cõfuſionis terrã cõſumpſit ignis ſuiphure ⁊ ſpũs ꝓcellaꝝ. Quintũ eſt fetoꝛ carnis.Oĩs eĩ luxuria ⁊ iſta maxime eſt cã fetoꝛis.vñ merito poſſit de eis di⸗ ci illð.ps.xuij.De cadaueribo eoꝝ aſcendit fetoꝛCui coꝛrñdet in penã ſulphuris fetoꝛ pð. Ignis ſulphur ⁊ ſpũs ꝓcellaꝝ.i.demões ꝑcunẽtes eos pars calicꝭ coꝝ.Memoꝛia ipᷣius vicij ita fetet ꝙ aliqñ inſenſibi⸗ lẽ facit. In cuiꝰfigurãvxoꝛ Loth.q reſpexit retrovt.ſ. videret illã ciuitatẽ. verſa eſt in ſtatuã ſalis. Reſpice⸗ re retro eſt recoꝛdare hmõi ſceleꝝ cũ delectatiõe ⁊ vo lũtarie.Sextũ eſt tenacitas voluptatis.q̃ hoĩes ĩue/ teratos ĩ hocviciovix vnq; euadere ſinit. Cui ↄgruit gleba bituminis quã locꝰ ille multipharievomit Bi tumen autẽ eſt quedã terra ſicut cola adherens. Nec tñ iſtud minuit pctm̃.ſed aggrauat nec excuſati ſunt a pticipatõe pene.ſicut nec crimis Qui filioſfamilias ⁊ ſubditos nõ coꝛrigũt de hicvicio digne ſunt moꝛte ait apls Ro.icNõ ſolũ qͥ faciũt.ſʒ ⁊ qͥ ↄſentiũt faciẽti bus. Joſeph.⁊ ſi puer noluit tacere cũ vidit tantũ ne⸗ phas i fratribo ſuis.ſjvt ðꝛ Geñ.xxvij. accuſa uit fra tres ſuos de crimĩe peſſimo.ſ.ꝙ cũ iumẽtis vł cũ ma ribo coicrẽt vtiſic pumirent᷑ a patre.nec dimiſit coꝛxe⸗ ctionẽ pꝛopter odiũ fraternũ ſiue fratꝝ qͥ oderũt. ita vt vellet eũ occidere. Septimũ eſt ↄtagiũ q inficit multitudo coha bitãtiũ ⁊ ſocietas taliũ. ui rdet in penã qꝛ tota regio ſimł cũ vꝛbe infecta ſubuerſa ẽ.Et pꝛopter hoc etiã dñs ↄbuſſit ꝑuulos ⁊ innocẽtes. qꝛ ſivixiſſent pꝛopt᷑ ↄtagiũ imitati eẽnt oꝑa turpia eoꝝ. vñ in hoc miſertus eſt eis.i.qliij. Etiam.S.ꝑuulos Facti ſunt ergo ⁊ ſiunt demum tales vicioſi vt ſter⸗ cus terre. ¶ apitulum quintũ de inceſtu.⁊ ibi etiam quomo do reſiſtitur luxurie. ra ſpecies luxurie ↄſiſtit in ↄmixtõe carna icũ coniũcta ↄſanguinitate ⁊ affinitate. vel ſpũali paretela.de quo pᷣt exponi illd põ·xxxi No Aite fieri ſcut equꝰ⁊ mulus quibo nõ eſt intellectus. Iſta eſt differẽtia inter hoĩem⁊ alia anĩalia in motau paſſionũ.llam aiĩalia bꝛuta cũ mouẽtur paſſiõe ali⸗ qua.nõ pñt ſe cõtinere ab ea niſi cohibeant᷑ aliq vio⸗ lentia alcerꝰ.Et ratõ eſt.qꝛ rõem nõ hñt qua poſſint paſſionẽ moderare vel retinere. Unde cũ aʒellus vel equꝰvidet cibũ quẽ appetit ſubito ponit ſe ad illum comedendũ niſi impediat᷑ velverberet᷑. Sʒ hõ cũ mo uet᷑ paſſione ſiue deſiderio cibivel alterius reipᷣt etiaʒ data omni opoꝛtunitate ſe abſtinere ⁊ nõ vti ea re.et hoc ideo qꝛ habet rõem q̃ pᷣt moderare⁊ cohibere paſ ſiones ⁊ mebia coꝛꝑisq; ſi nõ vtat᷑ rõne ſed ſequatur paſſiones illicitas.efficit᷑ ſimilis beſtjs. Uñ boetiꝰ in libꝛo de philophica conſolatiõe. Itaq; fit vt qͥ pꝛo bitate deſerta hõ eẽ deſierit.cũ in diuinã conditõem trã ſire nõ poſſit.vertat᷑ in beluã.Et ꝑmaxime ſequen do delectatões venereas illicitas. in qͥ bo tota ratõ ab ſoꝛbet᷑ aſſimulat᷑equo ⁊ mulo.hinc eſt qð ðꝛ Thobi: viiꝑ angelũ Raphaelẽ.Qui ↄiugiovtũtur vt a mẽte ſua excludãt deũ ⁊ libidini ſue vacent.ſicut equus et mulus quibo nõ eſt intellectꝰ.ſ.tales ſunt.Et multo magis cũ extra ↄiugiũ ſequũt᷑ ſuas voluptates.vt ĩ⸗ ceſtù ⁊ hmõi. Nolite &̊ ait ps.fieri ſic equꝰ⁊ mulꝰ ⁊c. AIli diceret. Nolite ſeqͥ viciũ luxune Tria pñnt ibi noꝛi Pꝛimo pcipitur reluctatio voluptatis.ibi. Nolite Secundo expꝛimit᷑ abominatio inceſtuoſitatꝭibi ſicut equꝰ⁊ mulus. H XT eertio conſequit᷑ ſuffocatio rationabilitatis. ibi: Aſect eſt intellectus. Aſecundo inchoando F. Inceſt vt dictu eſt ſupꝛa eſt ſpes diſtincta luturie et 72 grauiꝰeſt adulrerio.vt.xxxij.q.vij.adulterij Et ꝑ hãc efficit᷑ qͥs ſilis equoꝛ mulo. Equꝰeſt foꝛtis ⁊ ĩpetuo⸗ ſus ita inceſtus tanto impetu fert᷑ a libidine.ꝙ nõ at tenditad aliquã parẽtelereuerẽtiã dũmõ ſequat᷑ ſuã libidinẽ.ſicur nec equꝰattendit ſi eq̃ ſit matervł ſoꝛoꝛ nata ex eadẽ mr̃evel pr̃e. Mulus cum dominꝰ ſuus cõſfidit in eo dũ appꝛopiat ſe ei trahit calces.ita ince⸗ ſtuoſus nõ ꝑ coꝛpus tm̃ recalcitrat ſpũi.ſed qð pe⸗ ius eſt.qꝛ amico ſuo⁊ꝛ benefactoꝛi non parcit nec pa⸗ tri vel matri abutens aliqua cõſanguinea vel affine in hoc notabiliter iniuriando ⁊ ledendo honoꝛẽ ſuũ. Pꝛo declaratione huius materie opoꝛtet aliquid dicere bꝛeuitertamẽ degradibus cõſanguinitatis af finitatis.⁊ cognationi ſpiritualis Poſtq; gloꝛioſus deus pꝛimos parentes creauit ⁊ in paradiſo inſtitu⸗ it marrimoniũ.excludit a coniugio vnum gradũ cõ⸗ ſanguinitatis.dicẽdo per Adam. Relinquet homo patrem⁊ matrẽ.⁊ adherebit vxoꝛi ſue. Geneß.hj.eid ẽ nunqᷓ; licebit vllo remꝑe patri ſumere filiã in vxoꝛem vel matri ſumere filium in maritũ.⁊ multominus ex tra coniugium carnalitercognoſcere. quia maximuꝶ eſſet ſcelus inceſtus. In pꝛimo etiam gradu conſan⸗ guinitatis in linea collateriali fuit conceſſum contra here matrimoniũ filijs Ade pꝛopter neceſſitatẽ.quia alij non erãr. vnde opoꝛtuit ad multiplicandum ge⸗ nus hũanũ ꝙ filij Ade ſumerẽt invxoꝛes ſoꝛoꝛes cai nales.ſed ſublata hac neceſſitate ſꝑ fuit ꝓhibitũ ma trimoniũ inter fratres ⁊ ſoꝛoꝛes ⁊ germanos.qꝛ ma⸗ ximus inceſtus.⁊ multomagis extra conlii mis Citulus Quintus cõmixtio.In lege autẽ antiqua fuerũt aliqͥ gradꝰcõ⸗ ſanguinitatis expᷣſſi in qͥbo nõ poterat ↄtrahi matri⸗ moniũ In noua autẽ lege.ꝑ determinatõʒ ecclie ſunt declarati eſſe q̃tuoꝛ gradꝰcõſanguinitatis ⁊ affinitatꝭ in quibo nõ pr ↄtrahi matrimoniũvt ĩ decretali.Nõ dDz extra de ↄſang.⁊ affi· Eſt autè pꝛimꝰgradꝰin li nea collateraliũ germani ſeu ſoꝛoꝛes camalel. ſeu fra ter⁊ ſoꝛoꝛ germani. Scõs gradus fulij duoꝝ germa noꝝ qui dicũt᷑ cuſini. Terti gradꝰfilij ↄſobꝛinoꝝ ſi⸗ ue cuſinoꝝ.Quartꝰſilij pdictoꝝ In nullo g̊ hoꝝ gra dquũ pᷣt cõtrahi matrimoniũ.qð ii qͥs faceret ſine di⸗ ſpẽſatõe pape matrimoniũ nullũ eet ſʒ cõtinuꝰ ince⸗ ſtus. ⁊ excõicati eẽnt ſciẽter hoc agedo.⁊ filij illegiti⸗ mi eſſent.Silr ſi qͥs cognoſcat aliquã coſanguineaʒ carnaliter in qcũq; pᷣdictoꝝ graduũ.inceſtũ ↄmitte⸗ ret vterq; ⁊ enoꝛme pctm̃.⁊ tato grauiꝰ q;to ↄiũctioꝛ eæẽt gradꝰ In linea ãt aſcendentiu.ſᷣm doc.⁊ deſcẽdẽ⸗ tiũ eſt ꝑpetua ꝓhibitio.ſ.ↄhendi matrimoniũ. vt.ſ. inter auũ⁊ nepotẽ ꝓauũ⁊ ꝓnepotẽ.⁊ hmõi. ⁊ inceſtꝰ etiã grauiſſimꝰeẽt· Affinitas etiã hʒ qtuoꝛ gradꝰĩfra q̃s nõ pᷣt ↄhi mrimoniũ,.⁊ hi fundat᷑ in gradib ↄſan guinitatis.lã ex mrimonio int᷑ duos celebꝛato ↄhi tur iſta ↄiũctio q ðꝛ affinitas inter ↄſanguineos ma riti puta.Petri oes ex vna ꝑte.⁊ vxoꝛẽ ipſiꝰ Petri.pu⸗ ra Maſam Ex alia ꝑte inrer ↄſanguĩeos ⁊ ↄſangui⸗ neas Maſe oes.⁊ ipᷣim petꝝ mariiũ eiꝰ. Itẽ in eodeʒ gradu in qᷓ ſunt ↄſanguinei marito efficiunt᷑ affines Maſe puta germanꝰ Petri efficit᷑ affinis maſe mlie rnis in pꝛio gradu.Cõſobꝛinꝰ Petri efficit᷑ affinis vxo ris Maſe in ſcdᷣo gradu.⁊ ſicvltra. Idẽ ꝑ totũ de cõ ſanguineis Maſe qͥad affinitatẽ ↄõhedã cũ Petro In his igit᷑ qᷓ̃tuoꝛ gradibo affinitatis ſi qͥs ↄheret matri moniũ nullũ eet.ſʒ ↄtinuꝰinceſtꝰ.⁊ excõicati ãbo ſci enter agẽtes.vtʒ ꝑ cle.Et nota diligeter ꝙvt ſupꝛa di ctũ eſt.etiã ꝑ ſimplicẽ foꝛnicatõeʒ ſᷣm doc. oẽs theo⸗ logos⁊ canoniſtas ohit᷑ affinitas ĩpediẽs matrimo⸗ niũ⁊ dirimẽs ñ cũ illa cũ qᷓ foꝛnicat c.ſʒ cũ ↄſangui neis et.ita vt nulla eaꝝ viq; ad qrtũ gradũ O qͥt in ceſtus ſunt.q mrimoniũ legitimu reputãt᷑. Ygnoꝛã⸗ tia tñ facti ꝓbabił nõ iunis excuſat Itẽ nota diligent ꝓ ſi q cognouit carnalr mulierẽ cuiꝰmatrẽ vł ſiliã ł ſoꝛoꝛẽ germanã vel ↄſobꝛina hʒvxoꝛẽ.ſi cognouit car natr illã anteq; Zheret ꝑverba de pñti cũ ea quã du⸗ xit in vxoꝛẽ mrimoniũ nuliũ eſt.⁊ dirimi dʒ ppt᷑ ipe/⸗ dim̃tũ affinitatis pᷣcedẽs. Sʒ ſi cognouit carnalxr il⸗ lã poſt; ↄtraxit ꝑverba de pñti cũ pᷣdicta.ſ.matrevł filia vel ſoꝛoꝛe vel alia ↄſanguineavel affine.mrimo/⸗ niũ qͥdẽ tenet.ſed ꝑdet ius petẽdi debitum abvxoꝛe. redderĩe tñ tenet᷑ ſʒ nõ exigere abſq; pctõ moꝛtali. vt extra de eo qͥ dux.in vx.quã poll.ꝑ adul.⁊.xxvij.q.ij ca. Qui doꝛmierit.Et qꝛ textꝰ ibi ẽobſcurꝰ.vide glo. idẽ.xxij.q.vij.Qui doꝛmierit cũ plib.c. Itaq; coꝗ⸗ ſcens carnatr affinẽ ꝑdit ius peredi debirũ. Cõſide rate quantũ hoꝛret ecclia iſtũ inceſtũ.⁊ tñ nõ vident᷑ hoĩes ſibi ↄſcĩiam facere.Et hoc qꝛ ſunt ſicut equꝰ et mulꝰ. In cognatõevero ſpũali qͥ Zhit᷑ in collatiõe quoꝛũdã ſacroꝝ.ſ.baptiſmi⁊ ↄfirmatõis ſi ↄhat᷑ ma trimoniũ.vel fiat carnał ↄmixtio int᷑ ↄiunctos talit᷑. erit inceſtꝰſpũał.vñ⁊ ſacrilegiũ etiã Tres eĩ ibi ſunt graqꝰcognatõis Pꝛimꝰ ð ↄpaternitas.⁊ ↄtrahit᷑ inter patrẽ? matrẽ eius qͥ tenet᷑ ad baptiſmũ vel con firmatõem.⁊ eũ qͥ tenet ad ipᷣm baptimũ vel etiã cõ firmatõem.ac etiã vxoꝛẽ eius.vel etiã qͥ baptiſatvłcõ firmat. Scðs ðꝛ paternitas.⁊ ↄtrabit᷑ inter eũ qui te net ad baptumũ.vel ↄfirmatõem aut etiã quiilla ſa cramẽta cõfert.qui ðꝛ pater ſpũalis. ⁊ eũ vel eã q te⸗ net᷑.qui ðꝛ filꝰeius ſpuũał.vel filia ſpũał.Ternꝰ dici tur fraternitas.⁊ ↄtra hit᷑ inter illi qui tenetvel eã ad baptiſmũ vel ↄfirmatõem ⁊ filios eiꝰqͥ tenet Si quis ergo in aliq̃ hoꝝ graduũ qͥ ad vltra nõ extendũt᷑ cõ⸗ traxerit matrimoniũ nullũ eſt ſed dirimendũ,.⁊ ince⸗ ſtus ſpũalis ac ſacrilegiũ.Et ſili ſi qs ↄmiſit opꝰcar nale cũ aliquo vel aliq in aliq̃ gradu hu cognatõis ſpũ alis.inceſtũ ↄmittit.xxx.q.iij.c.i.⁊.ij. ⁊ extra e.c. Martinꝰ.Etvt ðꝛ.xxxv.q.viij. Inceſtuoſi dũ in i ſo deteſtãdo atq; nephãdo ſcelere manẽt.nõ inter fi⸗ deles xpᷣianos ſʒ inter gẽtiles⁊ cathecumĩos habeãt᷑ Nollite g fieni ſicut equꝰ⁊ mulus inceſtũ ꝑpetrando. Pec luxurie ſpecies pᷣt ſigurari ꝑ ſocrũ Petri qᷓ tene/ bat᷑ magnis febꝛibo vt ðꝛ Lu.iiij.que oꝛõibo apłoꝛũ gratia xpi ſanata eſt. Dicit eĩ beda ſignificari ꝑ hanc animã luxurie dedirtam. Per hocviciũ ſequit᷑ ſuffocatio rois. Sicut ei in eqꝛ mulo nõ eſt intellectꝰ.ita⁊ in iſtis nõ videt᷑ eſſe intel⸗ lectus ſeuvſus rois.Cũ eĩ aſſgnet᷑ qᷓdruplex rõ qre incõgrua eſt talis ↄmixuo cõſanguineoxꝝ vel affiniũ ſᷣm Lbo.ij.ij.q.cliiij.ar.ix.inceſtuoſus oẽm iſtã rõeʒ abijcit nõ vtens intellectu. Pꝛĩa rõ eſt qꝛ naturatr hõ dʒ quãdã honoꝛiſicetiã parentibo.ꝑ ↄns alijs cõ ſanguineis qͥᷣ ex eiſdẽ ꝑẽtibo ð ꝓpinqͥ oꝛiginẽ trahũt intàtũ ꝙ apð antiquos vt Ualeriꝰmaximꝰrefert non erat ſas ſiliũ ſił cũ patre balneari.ne ſic ſeipos inui⸗ cẽ nudos ↄſpiceret. Manileſtũ eſt aũt ſᷣm pᷣdicta ꝓ in actiboveneris maxĩe ↄſiſtit q̃dã turpitudo hono⸗ rificẽtie ↄꝛia.vñ de his hoĩes verecũdant᷑. ⁊ iõ incon gruũ eſt. ꝙ ↄiunctiovenerea taliũ ꝑſonaꝝ fiat adin⸗ uicẽ.Et hec rõ videt᷑ expꝛimi.Leui.xviij.vbi ðꝛ Na ter tua eſt.nõ reuelab turpitudinẽ eiꝰ. Et idẽ poſtea dicit in aljs.Scða rõ eſt qꝛ pſonas ↄlũctas ſangui ne neceſſe ẽ adinuicẽ ſimul ↄᷣſari.vnde ſi hoĩes ta⸗ les ſcʒ qͥ ſunt ↄſanguinei vel affines nõ arcerẽt᷑ a co⸗/ mixtionevenerea.nimia opoꝛtunitas daret᷑ homini⸗ bus veneree cõmixtioõis.⁊ ſic animi eoꝝ nimis emol⸗ leſcerent ꝑ luxuriã.Et ideo in veteri lege ille perſone ſpecialitervidenter eſſe pꝛohibite quas neceſſe eſt ſi⸗ mul cõmoꝛari Tertia ratio eſt.quia ꝑ hoc impedi retur multiplicatio amicoꝝ.Dum enĩ vxoꝛẽ extrane am accipit.iũgunt᷑ ſibi quadaʒ ſpeciali amicicia om nes cõſanguinei vxoꝛis.acſi eſſent conſanguinei ſui. Vngde aug.dicit.xv.de ciui.dei. Habita eſt ratio re⸗ ctiſſima caritatis.vt hoĩes quibo eſſet vtilis atq; ho⸗ neſta concoꝛdia diueriaꝝ viciſſitudinũ vincuł necte⸗ rentur. Nec vnus invno mułas haberet. ſed ſingle ſpergerẽt in ſinglos Quarr rõ reddit᷑t additur ꝑ Areſt.ij.poli.quia cũ naturalr hõ ↄſanguineas dili gat.ſi adderet᷑ amoꝛ q eſt ex ↄmixtione venerea ſeret nimius ardoꝛ amoꝛis.⁊ maxime libidinis incẽtiuuʒ quod caſtitati repugnat:. Et qᷓ;uis inceſtus dicatux h. inh ſͤq crüä ciſg n , M „ 48* lo ſut i R Snin Gn mene G ſhet bus non eſt intellectus. De peimo ſc vt re quaſi nõ caſtus.⁊ qlibet ſpẽs luxurie coꝛrũpat caſti⸗ tatẽ.tñ anthonomatice ðꝛ de inceſtu qſi coꝛruptõ ca ſtiratis.qꝛ abuſus maxime ↄiũctaꝝ ꝑſonaꝝ inducit coꝛruptelã caſtitatis.tũ pꝛopt᷑ opoꝛtunitatẽ ad laſci⸗ niam ex frequẽti conuerſatiõeꝛ cohabitatõe domeſti ca.tũ pꝛopter nimiũ ardoꝛẽ amoꝛis.vnde certe mag non ſolũ incautela ſed fatuitas eſt exquo mũdꝰ ẽ ita coꝛruptus ſicut cernit᷑ ⁊ pueri ꝑuuliex malis excʒls ſint dediti talibo.ſimul facere doꝛmire fratres cũ ſo⸗ roꝛibo.vel alijs ↄſanguineis vel affinib.aut compa tres cũ cõmatribo nimis domeſtice cõuerſari Cũ ad hoc aliqñ fiant vt aptius poſſit malũ fieri.Et ſimilit᷑ adoleſcetes indifferẽter cõuerſani cũ aljs. Quãatũ autẽ deo diſpliceat iſtud viciũ ex diuina punitõe eti⸗ am in vita iſta ondit᷑ Nam pꝛopt inceſtũ Paulꝰ apo ſtolus excõicauit quendã coꝛinthũ qui abutebat᷑ no uerca ſua.⁊ craditus fuit pꝛopter hoc in ptãteʒ ſatha⸗ ne. vc hbr.i. Coꝛi.v.vt in coꝛꝑe vexareta diabolo cru deluter.ſicutvexabat᷑ in anĩia. Ruben qꝛ cognouitcar nalitervxoꝛẽ panis ſui Jacob diminutꝰfuit in pꝛimo genicura.vnde dixit ei pater. Ruben pꝛĩogenitꝰ me⸗ maioꝛ in donis ſcʒ eſſe debuiſti.ſ.pꝛopt᷑ pꝛimogeni⸗ turã.minoꝛ in imꝑio.ſ.es effectus.ſ.pꝛopter inceſtũ „ tuũ.quia aſcendiſti cubile patris tui? maculaſti tho rum etꝰ. Geñ.penul. Sed⁊ in libꝛo de benedictõibo xij. patriarchaꝝ legit᷑. ꝙ Ruben infirmatꝰ ad moꝛteʒ pꝛopter hoc infirmitatẽ iliachaʒ incurrit. Amon qᷣ violauit ſoꝛoꝛẽ ſuam interfect fuit ab Abſalõ. vt ptʒ ij.Reg.xiij. Ita gloꝛioſus baptiſta exhoꝛruit hoc faci mus ꝙ cũ ꝑcepit. Herodẽ regẽ hoc incurniſe cum he rodiade cognata ſua.egreſſus eſt deſertũ qð neq; ꝓ⸗ pter penitentiã deſeruerat vt increparet tm̃ nephas. 2⁊ cũ ſceleribo plurimis ille eſſet deditus ſoluʒ de hoc publice arguit eũ dicens. Non licet tibi habere vxo⸗ rem fratris tui. Mar,. vi.⁊ pꝛopter repᷣhenſionẽ hãc fuit Johanes incarceratus⁊ decapitatus. Non ergo in iſtis inceſtuoſis eſt intellectus ſicut nec in eqs.qn imo equi⁊ aliqua aĩalia bꝛuta vidẽt hoc hoꝛrere ſum me. llã phũs.in.viij. de aĩalibo dicit ꝙ quidã equꝰ qꝛ pulcherrimꝰerat cũ fuiſſet deceptus.qꝛ ſcilʒ poſitꝰ fuit pannꝰ ante oculos eiꝰ. vt nõ videret equã matrẽ ſuã.ſj cũ ea ↄmiſceret᷑ qꝗ eẽ pulchꝛa erat pꝰ cõmixtõʒ amoto panno cum ꝑpendit iia exhoꝛuit ꝙ ſeipᷣm pᷣ⸗ cipitauit. Nolite ergo fieri ſicut equus ⁊ mu lus in q —, — ſat᷑ voluptati ſue. lota cũ ðꝛ nolite fieri. qſi diceret coꝛpoꝛalis pcipit᷑.ua cõmẽdatur a chuſto. qui ſe ca⸗ ſtrant.i quivoluntarie a ſe reſecant concupiſcentias carnis⁊ venereavt deo ſeruiant. Debet ergo quis in ſi ſuꝑueniat inſtigatiovel tẽptatio ad inceſtum vel alia ſpecies luxurie.nolite acqeſcereꝛ aſſentirevolũta ti. ZLZotũ enĩ malũ pꝛimo ꝓcedit avolũtate cũ eſt ma la Jacobi.iiij. Reſiſtite diabolo ⁊ fugiet a vobis De bilis enĩ eſt hoſtis ait Criſo.qͥ nõ vincit niſivolẽtẽvñ ⁊ phũs in.iij.ethicoꝝ.Peccatũ intpantie vt eſt petm̃ luxurie ðꝛ peccatũ puerile.tum qꝛ ſicut puer ſi in ſua volũtate dimittit᷑ creſcit in pꝛopꝛia volũtate. Uñ ðꝛ equꝰindomitus euadit durus.⁊ filius remiſſus eua dit pᷣceps.ita concupiſcetia ſi ei ſatiſfiat. accipit ma⸗ ius robur tum qꝛ ſicut puer emendat᷑ pꝛopter hoc ꝙ cobercet. pꝛopter qð ðꝛ pꝛouerbioꝝ.xxiij. Noliſub⸗ trahere a puero diſciplinã Tu virga pcuties eũ.⁊ ani mã eius ab inferno liberabis.ſ.dũ ↄcupiſcẽtie reſiſti tur.reduci᷑ad debitũ honeſtatis modũ. Et hoc eſt qð ait Aug.in.vi:muſice.dicit eĩ ꝙ mẽte in ſpũalia ſuſpenſa atq; ibi fixa⁊ manete.cõcupiſcibił.i.ncupi⸗ ſcentie carnalis impetꝰfragit᷑⁊ paulatim repᷣſſus ex tinguit᷑ maioꝛ enĩ erat cũ ſeqretur.non om̃ino nullꝰ ſed⁊ minoꝛ cũ refrenamus. Ctideo dicit phił iniij. ethicoꝝ.ꝙ quẽadmodũ puer debet ſᷣm pᷣceptũ peda gogiviuere.ſic cõcupiſcibile cõſonare rõni· Ultra iſtud remediũ interius reſiſtentie.triplex eſt aliud re mediũ exterius.ſicut⁊ cõtra ignem cui comꝑatur lu⸗ xuria.vt dictũ eſt ſupꝛa.triplex remediũ adhibet᷑ ad extinguendũ vel minuendũ. H Pꝛimo per aq̃ infuſionem· Scðo ꝑ lignoꝝ ſubtractõem. Tertio ꝑ ab igne elongation⸗· Totũ hoc pʒ de olla ꝗᷓ eſt iuxta ignẽ q̃ ſi ita bulli atvt effundat᷑ qð continet᷑ in ea aliqð pᷣdictoꝝ triu, fleri cõſueuit.qꝛvel aqꝗᷓ frigida olle infunditur.vel de lignis ſubtrahit᷑vel olla ab igne elongat Sic cũ mẽs interiꝰferuet caloꝛe luxurie ita ꝙ ſubſtantia virtutũ qᷓ ibi continet᷑ effundit᷑.dʒ pꝛimo ad aquã recurrere.ſʒ triplicẽ. videlʒ ad aqua lacrimaꝝ ⁊ cõpunctois conſi derãs infirmitatẽ ſuã⁊ piculũ ⁊ ideo deuote poſcens auxiliũ.vñ ð; Sap̃. viij Ut ſciui qm̃ alit᷑ nõ poſſum eẽ ↄtinens niſi deus det.⁊ hoc ipᷣm erat ſumma ſapi entia ſcire cuiꝰ donũ eet. Alij dům⁊ depᷣcatꝰſum uluũ Nec tñ ex hoc pᷣt ſe excuſare incotinẽs qꝛ ↄtinere ñ pt nili deꝰdederit grãm.ſicut nec etiã ſe excuſaret aliqs pctõꝛ ex hoc ꝙ ꝑſeuerat in aliqͥ pctõ cũ inde nõ poſſit recedere ꝑ penitentiã niſi deus infundat gratiã Naʒ vt dicit be. Lho.in.iiij.Deus nulli gratiam ſubtra hit faciẽti quod in ſe eſt.ſed ſemꝑ ꝑatus eſt infunde⸗ re ſe pꝛeparanti. ſic ⁊ caſtitatis bonum s deo datur. cum quis ꝑ oꝛatiões ⁊ per ſubtractiones occaſionuʒ ipᷣm quent.⁊ de hoc poteſt intelligi illud Po. Cofre⸗ giſti capita dꝛaconũ in qquis id eſt pꝛiĩcipia tempta tionũ carnaliũ in aquis lachꝛimaꝝ Quod ſi aqua iſta non ſu fficit addat ſcʒ aquam videlʒ alicuiꝰ coꝛ poꝛalis afflictõis.non tamẽ piculoſe.vt caſtrando ſe ipᷣm vel aliquid huiuſmõi.hoc enĩ eſſet peccatũ moꝛ tale. vt. xxxv. diſtin. per to. ⁊eſſet irregulans Unde ꝙꝓ xpᷣs ait Math.xix. Sunt qui caſtrauerũt ſeipſos ꝓ⸗ pter regnũ celoꝝ.intelligit᷑m Criſoſt. ⁊ alios de ca⸗ ſtratione ſpirituali.ſicut cũ ait Math.viij. Si ocu lus tuus ſcandaliʒat te.erue eum⁊ceꝑ quod pꝛohibe tur aſpectus incitatiuus ad malũ,non euulſio oculi temptationibus luxurie poſit ita carnem affligere vt piculum nõ ſequat.ſicut egit be. Bene.cũ fuit tẽpta⸗ tus in ſolitudinevehemẽter pꝛoiecit ſe nudũ interve⸗ pꝛes ⁊ vꝛticas.⁊ doloꝛe coꝛꝑis abſtulit vulnꝰ mẽtis. Sic ⁊ beatꝰ Frãciſcus tẽptatus cũ diſciplina coꝛde nõ ſufficeret ad moꝛtificationem temptationum nu⸗ dus ſtetit inter niues foꝛmando de niue vxoꝛemꝰ fi⸗ lios ⁊c. Beatus Bernnardus ſe miſit in aquas geli⸗ das ad repꝛimendaʒ temptatõem hꝰ De quodã etiã luuene narat be. Hieronimꝰ ꝙ cũ foꝛtiter temptareł de hocvicio nec oꝛõibo nec abſtinẽtijs. nec vigilijs iuuaret᷑ ab imipulſu vehemẽti temptatõis.demũ pa ter monaſterij hoc inuenit efficax remediũ Oꝛdiauit cũ monachis ſuis ꝙ quotidieei diũſas moleſtias et ↄtumelias aliqᷣ inferrẽt.⁊ ipimet accuſarẽt eũ apud abbatẽ ꝙ molleſtaſſet eos.ſicq; qᷣtidie pauꝑ iuuencu lus ↄtumeliabat᷑. ⁊ accuſabat᷑ ab eis qͥ ↄtumeliã ĩtu lerãt.Crãſacto aliqͥ tꝑe cũ hac moꝛtificatõe laboꝛũ. vns dieꝝ intenogauit eũ abbas quõ ſibi erat in tem tatõe carnis cui rñt.pr̃ mi.mihi viuere ñ ſinit᷑.quõ uxuriari concedit᷑ ſicq; ꝑ huc modũ afflictiuũ⁊ moꝛ tiſicationũ ſine ꝑiculo detẽptatõehmõi liberatꝰ fuit. De hoc pᷣt exponi illud Eccłiaſt.iij. Ignẽ ardentẽ ex⸗ tinguit aquai: vehementẽ temptatioeʒ luxurnie aqua tribulatõis moꝛtiſicat. Et eſt tertia aq̃ ſ.ſcriptura rũ lectõis eaꝝ⁊ meditatõis q̃ etiã ad hboc multũ oꝑa tur. Uñ Hiero.de cõ.diſtin.v.cilunq;. Ama ſtu⸗ dia ſcripturaꝝ⁊ vicia carnis non amabis. Uigilia eĩ honeſtatis:.i.ſtudia honeſti tabefaciet carnes. Eccł. Exxxi.Ibi eĩ ↄtinet᷑ q deteſtandũ ſit hoc viciũ.qᷓ;q; no ciuũ.qꝛ ꝑ ipᷣm ad ignẽ eternũ ꝑuenit᷑. Sic legit᷑ in vi taſpatꝝ de quodã ſancto heremita.ad quẽ acceſſit q̃ dã publica meretrix.q ſe iactauerat cũ amatoꝛibo ſu is.ꝙ illũ ſanctũ ad opꝰnephariũ ꝑtraheret. Acceſſit ergo ad cellã ſeu heremitoꝛiũ eiꝰquodã ſero tarda ho ra⁊ pulſans cellã eius.ſimulabat ſe errare in deſerto ⁊ viã rectã amiſiſſe.pꝛopt᷑qð rogabatvt vł in aliquo angko heremitoꝛij ſinerettm illa nocte manere ne fo⸗ ris inuẽta deuoꝛaret᷑ a feris ſilueſtribo.Illevidẽs ne⸗ ceſſitatẽ extremã.⁊ ſimulatõem ⁊ pꝛauã illius inten⸗ tionẽ ignoꝛãs.licet inuitus pꝛopt᷑ ꝑiculũ.tñ charita⸗ te coactꝰĩtroduxit ſeꝑatim manere faciẽs Media no cte diabolꝰcepit terribilłr illũ patrẽ vexare ð tẽptatõe camis qͥ ſibijpſi loquẽs ait Oꝑa mala in tenebꝛis fi unt. bona autẽ in luce. Accendit ergo lucemã.⁊ cum temptatjo creſceret.cepit ad repꝛimendũ cogitare de igne infemi qͥ ſᷣm ſcripturas ꝑatus eſt luxurioſ. Ju⸗ xta illud. Foꝛnicatoꝛibus⁊ homicidis ꝑs illoꝝ in ſta gnũ ignis ⁊ ſulphuris.⁊ cum nõ ceſſaret tẽptatio ce⸗ pit ſibijpſi dicere. Incipe nunc exꝑiri penã illiꝰignis eterni qͥ longe grauioꝛ erit: culꝰte debitoꝛẽ ↄſtituis fa ciendo ad qð incitaris.poſuitq; vnũ digitũ man ad ignẽ lucerne.⁊ tm̃ tenuit ꝙtotũ.obuſſit. Tam vehe⸗ mẽs erat tẽptatio carnis ꝙ adhuc ꝑ hoc nõ ceſſa bat ⁊ ipᷣe ap poſuit ſequentẽ digitũ.deinde oẽs alios ſuc⸗ ceſſiue ſic cõbuſta manu temptatio ceſſauit. Illa aũt miſera q tempꝰ expectabat aptũ ad inuitãdũ ad ma lũ cũ per aliquas rimulas vidiſſet qð iſte agebat.ita boꝛruit ſtupoꝛevt moꝛereł. Mane autẽ facto illi la⸗ ſciui iuuenes qͥ ſubmiſerãt ipᷣaʒ peſſimã meretricẽve nerũt ad cellã bꝰ. rerroffanecs ſi p̃terito ſero s caſu applicuiſſet illic aliq̃ mulier.que deuia erat.Reſpon dit ſenexibi iacet illa peſſima femia.nã⁊ mibi hoc ſe⸗ cit qdᷣ videtis.oſtendẽs manũ combuſtã⁊ oꝛdinẽffa cti. Uidẽteſq; eã moꝛtuã veniã poſtulabant de malo qð tractauerãt recõmendãtes eã ſibi. Qui oꝛõe ſuſci⸗ tauit eã. Mirandũ eſt iſtð geſtũ nõ imitãdũ. Neq; enĩ lege cõi boc agere liceret. quãtacũq; temptacione pulatꝰ.Sʒ lege pꝛiuata.ſiſpũſſancti⸗qᷓ cõilegi non — . rW ſubijcit. vt.xix.q/ij, Due ſunt.quã ſeqͥ nõ dʒ dimiſfſa cõi niſi ſit certꝰea duci,ſi nõ vult ſeduci. Secũdũ re⸗ mediũ eſt ſubtractio lignoꝝ.Si enĩ appoſitio ligno rum auget flammã.ita ſubtractio minuit Iſta ligna ſunt cibaria⁊ potus.qͥ nõ ſolũ ex qtitate ſed ex ꝗqlita te incendũt ignem luxurie.⁊ tantomagis q;tomagis ſunt delicatioꝛa ⁊ magis nutritiua. nd aplus.ij: Coꝛint.vi.pꝛemittit ieiuniũ caſtitati dicẽs. Exhibea mꝰnoſmetipᷣos vt dei mĩſtros.in ieiunijs. in caſtita te.qꝛ abſtinetia ciboꝝ iuuat ad caſtitatẽ.ſicut multi⸗ plicatio ciboꝝ inducit materialr luxunã. Sine cere⸗ re bacho frigetvenꝰ.i.luxuria ait Hiero.Et xpᷣs ait Mat.xvij. Hoc genꝰdemonioꝝ.ſ:.temtantiũ de lu⸗ txuria. nõ eijcit᷑ nuũi oꝛõeꝛ ieiunio. Et pꝛopterea in ie⸗ ſunijs eccłie eſt interdictꝰoĩs eſus camiũ.⁊ in ieiũio qdrageſime etiã eſus lacticinioꝝ ſeu ouoꝑ⁊ caſei, vtʒ diſt. iiij. Deniq;.qꝛ iſta ſunt magis numitiua⁊ incen tiua libidinũ.cõtra q̃ ſunt inſtituta ieiunia Luxurio ſa res eſtvinũ.i.cã lucunievt ðꝛ pꝛoũᷣ.xx.Et Hieroñ. Uenter mero eſtuãs facile deſpumat in libidines.et pꝛou.xxix.Qui delicate pauerit ſeruũ ſuũ.in ſine ſen⸗ tiet eũ ↄtumacẽ.Seruꝰeſt coꝛpꝰ. Qui ergo volũt bñ comedereꝛ bibereꝛ lautioꝛes epłas.⁊ qͥeſcere.⁊ dicũt ſe caſteviuere nõ poſſe.vtiq; veꝝ dicũt. ſed nõ excuq ſati ſunt vt putãt.qꝛ nõ tollũt occaſiões ſue luxurie. ſicut qͥ poneret alia ligna in domũ ſuã quã videt ar⸗ dere ñ crederet᷑ ſibi ſi diceret ꝙ diſplicet ſibi ↄbuſtio. cũ ipᷣe apponat materiã.ſic qͥ ninus vacat hꝰ In li.ð teſtamẽtis.xij.patriarchaꝝ narrat Joſeph admonen do filios ſuos quõ fuit liberatus de ꝑiculo adulterij ad qð inuitabat eũ dña ſua frequẽter.⁊ hoc mediãti bꝰmultis ieiunijs ⁊ oꝛõibo Ubi etiã declaratquomõ multꝭ modis q̃ſiuit illa peſſima femĩa eũ ad nephas inducere. Pꝛimo qͥdẽ cũ ſilios nõ haberet. dixityt lllũ vellet habere in filiũ.⁊ qꝛ adoleſcẽs erat.xvi.ãno rũ.cum pꝛimo fuitvenditꝰfrequeter amplexabat᷑:tã gebat vt filiũ malo anĩo.qð poſtea ꝑpendit cũ cepit ad malũ ſolicitare ſub pᷣtextuvt filiũ hret ex eo quem maritus putaret pꝛopꝛiũ.⁊ ſic oĩa bona q̃ multa erãt ad eũ deueniret Sʒ cũ ille recuſaret dicẽs eẽa ðo ſuo dño celi ꝓhibitũ adulteriũ. ſuggelliralig modũ offerens ſevix necatuꝝ ꝑvenenũ:.ſivellet poſtea ipᷣaʒ vtoꝛẽ acciꝑe.qð ille hoꝛruit dictũ.nminãs ſi agerʒ boc maniſeſtaret ſcelus ſuũ:.nec ſibi iungeret. Tertõ ꝓmiſit ei ꝙ dimitteret idola ⁊ virũ ſuũ ad idẽ induce ret ſi ei aſſentiret.⁊ adoꝛaret deũ ſuũ.⁊ ſic eſſet cã eo⸗ rum ſalutis. Cui reſpondet Joſeph. non placere deo ſuo conuerſio ad eum pꝛopter ſatiſfaciendum libidi ni. Quarto miſit ſibi epulum ſolenne.ſed incanta⸗ tum opere diaboli:.vt inflãmaret eum ad amoꝛẽ ſuũ ⁊ concubitũ.quod ipſe domini reuelatõe cognoſcẽs. facta oꝛatione ſuꝑ cibum nihil nocumenti percepit ex eius eſu Quinto ſibi dixit ꝙ niſi cum ea rem ha beret omnino ſe occideret gladiovelveneno.⁊ ſic eſſet ipᷣe cauſa moꝛus ſue.Supꝑ quo increpauit eam di⸗ cens.ꝙ concubina viri ſui ſihoc ageret.poſtes omni bus bonis ſuis gauderet et quia emula eius erat.iõ retraxit ſe inuidens ſelicitati ſecuture emule ſue.De⸗ mum quadã deſperatõe facta quadam die appꝛebẽ dit eum per liciniamveſtimenti quaſi vim inferendos , — —ʒ—— Capitulũ Bexti dicens.doꝛmi mecũ.qð recuſauit fugiens Et hocy timũ ponit ſcriptura Geñ.xxxix. Sʒ⁊ poſtq;ᷓ fuit fla gellat'a dño ſuoꝛ incarcerat ppter accuſatõʒ falſam illiꝰ. aliqũñ fecit ſibi occulto mõ notiſicari ꝙſi pmitte⸗ ret ſecũ doꝛmire faceret cũ viro ſuo ita ꝙ educeret de carcere illũ ałs diu maneret.nec acqᷣeuit ſed firmꝰ in ꝓpoſito caſtitatis mãſit.iuuũs ſe oꝛõibo ⁊ ieiu nijs. et caute ↄuerſans. Inueni inqt Salomõ Eccliaſt. vij. mulierẽ amarioꝛẽ moꝛte.ſiue intelligat᷑ de feia ſiue de voluptate venerea ſeu ↄcupiſcẽtia Amara eſt moꝛs coꝛꝑalis.qꝛ ſeꝑat aĩaʒ a coꝛpe.ſʒ amarioꝛ ẽ luxuria ł mlier. qꝛ ſeꝑat aĩaʒ a ðᷣoꝛ celeſti curia Seq?᷑ ĩ autoꝛi tate quelaqus ẽvenatoꝝ.i.demonũ. Nlã demões la queos temptatonũ ad capiẽdũ hoĩes ſibi etiã volan tes ꝑ cõtemplatõem.ponũt mulieres vel luxuriã ſage na coꝛ eiꝰ.i.cogitatio de illa vel affectꝰad illã eſt ſage na qua hoĩes veluti piſces incaute capiũtur. vincla ſunt manꝰ uliꝰ.ioꝑa que facit mulier ad alliciẽdũ vt nutus ⁊ oꝛnatꝰ.locutiões ⁊ enʒenia.⁊ alia hmõi ſunt vincula quibo ligant᷑ hoĩes⁊ ligati tenẽtur ne exeant de pctõ. Qui placet deo effugiet.ſ.vitãdo domeſtici tatẽ eax⁊ oꝛõniboꝛ ieiunijs ſe iuuãdo. Tertiũ re⸗ mediũ eſt elõgatio ab illis ꝑſonis q̃ dãt vel dare pol ſunt materiã tẽptatõis. Uñ apłs.i.Coꝛin.vi. Ffugi te foꝛnicatõem. Suꝑ quoverbo ait Amb. Cũ alijs vicijs põt expectari cõflictus.hac fugite ne appꝛoxi⸗ metis. qꝛ nõ p̃t alit᷑ meliꝰ vinci. Rõ hꝰ eẽ pᷣt.qꝛ bmõi delectatões in ꝑticulari cõſiderate nimis excitant⁊iĩ⸗ citant cõcupiſcẽnã ad ſe. Materie alioꝝ pctõꝝ cõſi⸗ derate paꝝ vel mibil mouẽt pcipue illos qͥ nõ ſunt de diti talibo vicijs. Qui nõ eſt deduꝰ auancie. ex boc ꝙ cogitat devſura. vel ſymonia. vel furto. vel fraude a ſe vel ab alijs cõmiſſa nõ inclinat᷑ ad illa. Sʒ caſtꝰ⁊ boneſtus recogitãdo turpia a ſe ꝑpetrata vł ab alijs etiã bona intentioe.titillat᷑ ⁊ aliqñ ſoꝛtiter teptat᷑. Et ideo ſine magna neceſſitate no dʒ qᷣs talbo mete im⸗ plicare. ⁊ cũ neceſſitas magna iminet.cũ magnavigi lãtia rõis ne caro reuiuiſcat. Si ergo temptat᷑ qͥs er⸗ ga aliquã ꝑſonã ꝑticularẽ.meltꝰ remediũ adhibereñ Pt q;ᷓ elongare ſe a couerſatõe illius q;tü honeſte 2 ſi⸗ ne nota fieri pr. vñ⁊ illa mala mulier q iniecerat ocu los in ioſephvicta cõcupiſcẽtia eius cũ a caſu ſolꝰ Jo ſeph ſine arbitris.ielijs factonbo dom iĩtraſſet in ali quã ꝑtẽvt oꝑis quippi faceret.auſa fuit iſta nequã caꝑe eũ per clamide vt ſecu rem hret. qð ille cernens piculũ nõ verbis rmdit.ſed factis fugiens de manibꝰ er. ⁊ dimiſſo pallio foꝛis exiuit Geñ.xxxix. Un⁊ Iſi. ait. EKõgruũ ẽ inde coꝛpatr euellivbi qs illecebꝛis de ſeruiuit. lã locus vbi qͥſq; pꝛaue vixit in aſpectu mẽ tis opponit qð ſꝑ qᷣſq; ibivel cogitauit vel geſſit. di. lxxxi.c. Talet ei in ſcriptura ðꝛ fenũ vel palea vel ſtup pa.Eccł.xxi. Stuppa collecta ſynagoga peccãtium. ⁊ cõſummatio illoꝝ flãma ignis.Sʒ q ſecuruas eſſe pᷣt ſtuppe vl palee iuxta ignẽ. Exim notabile in. iiij. dialogoꝝ. de illo pſbitero ſcõ vxoꝛato q tenebat vxo⸗ rẽ quꝗ ante ꝓmotõnẽ ſuã ſuſceꝑat a ſe remotã hic cũ eſſet antiquatꝰ in ſanctitate? in extremis vie cõſtitu⸗ tus adeovt nec ſpũs videret᷑ eſſe in illo.vxoꝛ eiꝰ volẽs certiꝰ videre ſt expiraſſet adbuc adheſitos ſuũ oꝛi illi us. vt vel ſic aliquẽ alitũ ſentiret de eo eꝑire. R ille cemẽs claravoce dixit. Adhuc igniculus eſt.ſ.in eoꝛ ꝑpe. Tolle paleã. Qð illa intelliges ſe inde remouit. Poſt quod clamare cepit.benevenerint dñi mei. bñ venerint dñi mei.vt qͥd ad tantillũ ſeruũ veniſtis.et loquebat᷑ de pe.⁊ pau.Eccevenio eccevenio. ⁊ lic cũᷣ eis ad celum conſcendit. rM—ũ Q Zatitulom errum deſtupꝛo. 1 upꝛum eſt alia ſpeci es luxurie.⁊ conſiſtit in actu venereo extra matrimoniũ quo deffoꝛat᷑ virgo. Aliquã do tamẽ ſumiẽt᷑ large pꝛo alijs ſpeciebo lucurie Et m boc dicit Ambꝛo. Omne ſtupꝝ adulceriũ eſt.xxxij.q iiij·Nemo.accipit eĩ ibi ſtupꝝ pꝛo cõcubitu viri vxo rati cũ alia quacũqʒ q; cum vxoꝛe ſua Sic enĩ accipi tur. Nume.v. vbi ðꝛ. SGil latet adulteriũ ⁊ teſtibo ar⸗ gui nõ poteſt.qꝛ nõ eſt inuẽta in ſtupꝛo⁊c.i.adu lt᷑io. Eſt autẽ ſpeciale peccatũ.quia ſᷣm Thomã ſecunda ſecũde.q.cliiij.arti.vi.vbi circa materiã alicuiꝰ vicij occurrit aliqua ſpecialis defoꝛmitas ibi debet poni determĩata ſpecies illiꝰpeccati.Eſt autẽ luturia pec⸗ catũ conſiſtes circa materia venereoꝝ. Invirgine au tẽ ſub cuſtodia patris vel alterius exiſtente occurrit ſpecialis defoꝛmitas.ſi coꝛrũ pat᷑ extra ſtatum matri⸗ monij. Et hoc tam ex ꝑte puelle.queet hoc ꝙ viola⸗ tur nulla pactionc coiugali pꝛecedenti impedit᷑a leg tumo matrimõio conſequẽdo. Nam tales qñ boc ſci tur cõmuniterrecuſant᷑ vt inboneſte mulieres. Doni tur eniam ꝑ hoc invia meretricandi.a quo retraheba tur.ne ſignaculũ virginuatis amitteret. Tũ etiam ex parte patris qͥ ð eius cuſtodia ſolicittudinẽ gent.ym illð Eccli.xlij. Suꝑ filiã luxurioſam cõfirma cuſto⸗ diam.nequãdo faciat tevenire in ob pꝛobꝛiũ inimi⸗ cis tuis.Et ex hoc patʒ ꝙ ſtupꝛũ eſt ſpecies determi nata⁊ diſticta a lucuria quia impoꝛtat illicitã deflo⸗ rationem virginũ ſub cura parẽtum exiſtẽtiij. Quia Sichen fllius Emoꝛ cõmiſit ſtupꝛũ cum Nina fllia Jacob.inde ſecuta ſunt multa? magna mala.Nam fratres eius ſimulantes ſevelle ipam Dinã dare illi Sichen in vxoꝛem pꝛout affectuoſe poſtulabat.ſi ta mẽ ipſecum toto populo ſuo circũciſionẽ acciperet. acquieuit ille cũ patre Et hoc ſeruato tertia die circũ ciſionis facte quãdo poloꝛ erat maioꝛ inciſure Sime on⁊ Leui iutrarũt ciuitatẽ Sichen.⁊ ipᷣm dominũ ci uitatis patrem cum filio ac omnes alios habitato⸗ res ciuitatis illius in oꝛe gladij percuſſerunt.iuuan⸗ tibus eos omnibus fratribus eoꝛũ in vindictã ſtu⸗ pꝛi contra voluntatẽ tamen patris ſui Jacob. vt ba⸗ betur Beneß. xxxitij. — 9 ”” De ſatiſfactione ſtu· I. pꝛi vtrum teneatur in aliquo ſtupꝛatoꝛ ſatiſfacere et in quo Rñdet᷑ m Tho.vbi ſupꝛa.qꝛ hoc hʒ duplicẽ iniuriã annexã.vnã ex ꝑtevirgiĩs aliã ex ꝑte pr̃is ſub cuiꝰcurs eſt. ideo tenet᷑ ſatiſfacere aliquo mõ vtriq;. Ex parte quidẽ virgininis.quia et ſieam non vi coꝝ rupit. tamẽ ſeduxit pꝛopter qð tenet᷑ ſatiſfaccre.vnde Exo.xxij.ðꝛ. Si ſeduxerit quis virginẽ nõdũ deſpõ ſatam doꝛmieritq; cũ es dotabit eã ⁊ hebit in vxoꝛes NR Citulus Quintus Si autẽ patervirginis noluerit dare ei:reddet pecu⸗ niam iuxta modũ dotis quãvirgines acciꝑe conſue uerũt.Et quia etiã patri puelle iniuriat᷑ ei etiã tenet ad penam lcõm legem. Dici᷑ enĩ Deutero. xxij. Si inueneritvir puella virginẽ que nõ hʒ ſpõſum.⁊ appᷣ⸗ hendẽes ↄcubuerit cũ ea.⁊ res ad iudiciũ venerit.da bit qͥ doꝛmiuit cũ ea.l.ſiclos argẽti.⁊ hẽbit eãvxoꝛem ⁊ qꝛ humiliauit eã nõ poterit dimittere illã cũctis di ebus vite ſue. Et hoc ideo ne videat᷑ ludibꝛiũ feciſſe ſm Auguſ.Hec tho.Et qꝛ hoc pᷣceptũ int᷑ iudicialia ponit᷑.que nõ obligãt niſi inq;tũ eccleſia vel aliq ciui tas illa aſſumatvt ↄtinentia magnã equitatẽ.iõ nũc ad illa nõ videt᷑ obligari.niſi quatenꝰ in ſtatutis ali⸗ cuiꝰ ciuitatis haberet᷑.⁊ in iudicio cõtentioſo ad illa cõdemnaret᷑ Et idem dicendũ de quacũq; alia pena ſtatuta.cõtra tales qñ fuiſſet adiudicatus. In foꝛo iudiciali ecclie videt᷑ teneri ad alterũ hoꝛũ conſtupꝛa toꝛ.ſ.aut ſumere invxoꝛẽaut maritare.i.dotem dare ar. extra de adul.ca.i.Sed vt dicit ibi glo.hec fuit pe na antiq̃ Modie autẽ ſic punit᷑ ꝙ aut ducat eaʒ aut verberatus⁊ a ſacram̃tis excluſus retrudat᷑ in mona ſteriũ ad agendã penitentiã. de quo egredi nõ poſſet extra eo.c.ij.Aliqᷣ etiã glo.intelligũt hec de ſeducto⸗ re ſeruanda. qñ ſeducit.i.ſeoꝛſum a domo abducit ꝑ violentiã. In foꝛo aũt conſciẽtie ſic agendũ videt vym GBuil. Si defloꝛat eam volũtariã.no tenet᷑ ei.pa tri autẽtenet᷑.qꝛ iniuriatꝰeſt ei:vñ in aliquo ſatiſfaci⸗ at vł ſaltem eũ placat.Siautẽ ſeduxit.puta pꝓmiſſio niboꝛ mendacijs.nõ videt᷑ fuiſſe voluntariã. Inuitã ergoꝛ ſeductã ſi cõſtrupꝛauit.iniungẽdũ eſt ſibi ꝙ ſa tiſfaciatad arbitriũ boniviri.vel cũ ea cõponat⁊ ſi ꝓ miſiſſet eã ducere invxoꝛẽ vt copulã ab ea extoꝛq̃ret ſeruet ꝓmiſſuʒ⁊ młtomagis iuramẽto firmatũ. ⁊ hoc niſi nimis diſtans eſſet eoꝝ cõdictõ. puta mulier ple bea. vir nobilis?⁊ potẽs Non enĩ mulier pᷣſumit᷑ frau dẽ ignoꝛaſſe.vel etiã ſi magnũ aliqð ſcandalũ iñ cre dit᷑ pꝛouenturũ.⁊tũc petat remiſſionẽ ꝓmiſſi.⁊ aliter ſatiſfaciat ſm ſuã facultatẽ.⁊ mulieris indigentiam. Parẽtes autẽ qui tradũt filias ſuas nobilibo ⁊ diui⸗ tibo defloꝛandas.vt pꝛopter hoc eas nuptui tradant illis dotantibo peſſimi ſunt lenones.vel etiã vt ex pe cunia collata pꝛopter turpitudinẽ indeviuant,.digni moꝛte temꝑali⁊ eterna.qð hoꝛrẽs beatus Nicolaus adoleſcẽs ꝓuidit cõuicaneo ſuanobili.ſʒ pauꝑi.ꝓij⸗ ciens ꝑ feneſtrã domꝰ maſſam auri tribovicibꝰ p do⸗ tibꝰtriũ ſuaꝝ ſiliaꝝꝑ quas intendebat ꝓſtituere. Te⸗ nent᷑ tñ abutentes eis pꝛouidere.nec peccatũ ſtupꝛi euadũt ex boc ꝙ devolũtate puelleꝛ parẽtũ hoc agãt ⁊ ablata veritate foꝛnicationẽ cum eis cõmittũtſeim miſcendo cũ eis ſi ſoluti ſunt.Si autẽviolentia infe⸗ rat᷑ puelle abſoluta aĩo ſemꝑ renitẽs.ſꝑ ſtupꝝ quidẽ eſt ex ꝑteviri.⁊ grauiter puniri debetvt cõſtupꝛatoꝛ⁊ raptoꝛ. Ipſa autẽ nec peccat nec amittitvirginitatẽ ⁊ ſi ſignaculũ virginitatis amiſit. Et ſi ſe defendẽdo ne violet᷑ ſiue nupta ſiue innupta caſu occideret eã ĩpetẽ tem nõ obvindictã nec homicidiũ intendẽs.ſed ſuã defenſionẽ. puta ſibꝛat gladiũ cõtra eũ necapiat cre⸗ do nõ peccaret.qꝛvim vi repellere:eſt de iure nature. di.l. c.ius naturale. Et ſi licet nõ ſolum ſeſed ⁊ bona ſua delendere ne capitur a latronibo, quare etiã ne pudicicis ⁊ honoꝛẽ ſuũ amittat.⁊ ne maximetem tioni exponat᷑. Sed ſi violetia conditionalinfamtur⸗ puta quia cõminatio fit ei de moꝛte vel infamia. vel verecundia ducta nõ audet clamare.vel timet ſcãda lum magnũ oꝛiri nõ excuſat᷑ a ſtupꝛoꝛ peccato oñter Zaphuli eptimi de Ratu. Aptus eſt illicitus coi —2% ð i. Raptus cõmittit᷑ cũ puella queviolẽ⸗ ter a domo patnis abducit᷑ vt coꝛrupta invxoꝛẽ hẽat᷑ Et quia hʒ ſpecialẽ defoꝛmitatẽ in materia venerea⸗. ideo ipſa eſt determinata ſpecies luxurie. Et vt dicit bea. Tho. ij. ij. q. cliiij. ar. vij. Raptus quãdoq con currit cũ ſtupꝛo.qñq; inuẽit᷑ raptus ſine ſtupꝛo. qn⸗ doq; ſtupꝛũ ſine raptu. Cõcumit quidẽ raptus cum ſtupꝛo quãdo aliquis infert violentiã ad virginẽ illi⸗ cite deſſoꝛandã.que quidẽ violentia qñq; infert᷑ tam virgini q; patri eius.quandoq; inſert᷑ patri⁊ nõ vir⸗ gini puta cũ ipſa cõſentitꝙ de domo patris abduca tur. Differt autẽviolentia raptus alio modo qꝛ qñ; puella violẽterabducita domo parẽtũ ⁊ violẽter coꝛ rupitur quandoq;⁊ ſi violẽter abducit᷑ non tamẽ vio lenter coꝛrũpitur ſed devoluntatevirginis ſiue coꝛrũ patur foꝛnicanio coitu ſine matrimoniali.qualitercũ q; violentia abſit ſaluatur ratio raptus. Inuenit᷑ au tem raptus ſine ſtupꝛo.puta cũ quis rapitviduã vel puella coꝛruptã Un Simachus papa dicite Rapto res viduarũ vel virginũ ob immanitatẽ tãti ſceleris deteſtamur. Stupꝛũ vero ſine raptu qñ aliqͥs abſq; violentie illatiõe virginẽ illicite defloꝛat. Itẽ m tho⸗ vbi ſupꝛa.aliter dicendũ eſt in raptu puellaꝝ q ſunt alijs deſponſate.⁊ aliter de raptu earũ que non ſunt delponſate. Ille enĩ que ſuntalijs deſponſate reſtitu ende ſunt ſuis ſpõſis qͥ in eis ex ſua deſponſatõe ius habẽt. Ille aũt que nõ ſunt deſpõſate alijs reſtituen de ſunt pꝛio patrie poteſtati.⁊ tũc devolũtate paren⸗ tũ pñt eas licite in vxoꝛes accipere. Si autẽ aliter fi⸗ at illicite matrimoniũ contrabit᷑ quia quicũq; rem rapit.tenet᷑ ad reſtitutionẽ eius.tñ ſi non fiat talis re ſtitutio.⁊ puella rapta conſenſerit volũtanie in habẽ⸗ do raptoꝛè ſuũ invirũtenet matrimoniũ.laʒ raptꝰ ⁊ ſiumpediat matrimoniũ ↄtrahendũ. nõ tñ dirimit cõtractũ.vnde qð dicit᷑ in cõcilio Meldenſi.Placu itvt hi qͥ rapiunt femĩas vel furãtur vel ſeducũt eas. nullatenꝰeas habeãt vxoꝛes.qᷓ;uis eas poſtmoduʒ nuptialiter cũ ↄſenſu parentũ ſuſceperit.xxxvi.q.ij Placuit.dictũ eſt in deteſtatõem crimis Tlel pt intel gi de his q̃ ſunt alijs deſpõſate maxĩe ꝑverba de pñ ti.hec Tho.in glo.ſummania.xxxviiq.ij.in pꝛin.que ſtionis.vbi tractat᷑ hec queſtio.ſ.vtꝝ raptoꝛ poſſit ra ptam habere invxoꝛẽ ꝑacta penitẽtia ſic dicit᷑ hec q̃⸗ ſtio dubiũ nõ habet.qꝛ vtiq; poteſt raptoꝛ raptã ha⸗ bere in vxoꝛẽ ꝑacta penitentia.⁊ eſt expᷣſſum extra de raptoꝛibo c. Accedens Ethoc niſi ſit ſponſa alterius de pñti.tũc eĩ illi reddẽda eſt.ſed ſi eſt ſpõſa de futu⸗ ro nõ cogit᷑ eã recipere.vt.xxvi.q/i.Lex illa. Capitu la ergo que dicũt ꝙ nõ poſſit rapta manere cũ rapto re. intelligenda ſunt quando rapta non conſentit in matrimoniũ rapto:is,.ſed potius in ſtupꝛumcũ enẽ tus a rapiendo dictus. Et vt dicit xxxvi. . ☛ —— = =-- d— — – – — — —— —— — — — — — — —. — ſiri ſind er awi chn ln We/N iin iN iſ Capitulũ Octauũ in peccato maneãtſepandiſuntvel intelligũtur quã⸗ do rapitur ſpõſa alteriꝰ.q̃ ſi eẽt ſpõſa de futuro ⁊ cuʒ raptoꝛe ↄtraxiſſet volũtarie ꝑverba de pñtucũ eo re⸗ maneret etiã ↄdicentibo paretibo. Uñ Hieroñn.ſic ait. Tria legitima cõiugia in ſcripturis legůtur. P⸗ mũ legitimũ ↄiugiu eſt.ſ.virgo caſta in virgĩtate vi/ ro data legitime. Scðm eſt virgo in ciuitate dephen ſa aviro.⁊ illi ꝑ vun copulata ſivoluerit pater eiꝰdo⸗ tabit eã.iſte vir inq;tũ iudicauerit pr.⁊ dabit pᷣcium udicitie eiꝰ. ⁊ erit illivxoꝛ.ſ.ſi ↄſenſerit młier in mri⸗ x moniũ. Tertuũ eſt filia dephenſa in ciuitate.ſ.a rap⸗ toꝛe ſi non voluerit pater eius.ſ.illi dare in vxoꝛeʒ de⸗ trahet eã ipſi viroꝛ dabit alteri⁊ dotabit eaʒ ⁊ legitia erit euqð inrelligit᷑ quãdo puella nõ cõſenſit in mr̃i⸗ moniũ. ſed in ſtupꝝ cũ raptoꝛe.xxxvi.q/ij/tria. 9 Bepena raptoris muli .1 erũ dicit Ray. in ſumma.ꝙ pena raptoꝛis ſm leges eſt vt capite puniat᷑ ⁊ eiꝰſubſtãtia rapte applicet᷑ ſt in genuã rapuit. Si vero ancillã vel liberã ſubſtãtia ñ amittit. ſed tñ decapitat᷑ar. xxxvi:q.i.Deraptoꝛibo. De ðcapitatoe ðꝛ expᷣſſiꝰ. Q.de rap.vugi.l.i. Scðʒ canones autẽ raptoꝛ efficit᷑ ſeruꝰrapte niſi ſe velit re⸗ dimere.vt dicto.c.de raptoꝛibo. Itẽ dʒ excõicari cum fautoꝛibo ſuis.xxxvi:.q.ij.ca.i.⁊.iiij.Si tñ raptavelit Ʒhere cũ raptoꝛe.põt vt dictũ eſt ſupꝛa. Et dicit ibi lo.Ray.ꝙ hec pena pᷣt infligi in ſoꝛo iudiciali nõ in oꝛo penitẽtiali. Nota etiã ᷣm GBoff. ꝙ pᷣdicte pene in telligũtur infligede ſi rapuit mulierẽ honeſtã.ſecus ſi rapuit meretricẽ.vt..de rap.virg.lłl.i.Hec viſigi tur vtrũ volentẽ mulierẽ qͥs rapiatvel inuitã.ſpõſam pꝛopꝛiã vel alienã.ↄiugatãvł nõ ↄiugatã.q;uis acri us puniat᷑ qͥs ꝓ adulterio.dicit etiã b. Tho. vbi ſu⸗ pꝛa.ꝙ qꝛ ſpõſus exipᷣa deſpõſatiõe hʒ aliqͥd ius ĩ ſua ipõſa.iõ qᷓ;uis peccet violentiã inferẽdo.ſ. educendo ſpõſam de domo parentũ violẽerer excuſat᷑ tñ a crimi ne raptus ſumẽdo ſtricte. Uñ Gelaſiꝰ papa dicit.ꝙ lex pᷣteritoꝝ pꝛincipũ ibi raptũ ðꝛ eſſe ↄmiſſum. vbi puella de cuiꝰnuptijs nil actũ fuerat videbat᷑ abdu cta.xxx vi.q.i.Hoſti:etiã dicit ꝙ ſi deſponſatã de pñti volentẽ monaſteriũ ingredivir rapiat⁊ carnałr ↄgno ſcat.nõ poterit poſtea ingredi ↄ eꝰ voluntatẽ.Uſus enĩ eſt re ſua.⁊ ſi nõ debito mõ Itẽ dicit᷑ Ray. ſi pn⸗ ceps ↄmittat iudici eccłiaſtico ptãte puniẽdi tłes.ip ſe circa moꝛtẽvel mutilatõemvel ſanguĩs effuſionem enoꝛmẽ.poterit iubere raptoꝛẽ incarcerari⁊ flagellari ita tñ 1 flagella invindictã ſanguĩs trãſire nõ videãz e tur.vel pena pecuniaria mulctari.Quos tñ inuene⸗ rit exceſſiſſe ꝑ mẽbꝛi mutilatõeʒ vł moꝛte dʒ reſeruare puniẽedos regie ptãti.extra e.t. in archiepatu. Siqͥs etiã ſeruã inuitã violaueritvel ſeruũ iniuniaꝝ actiõe tenet.de pe,d.i.Siqͥs.Et ſi ꝑſeuerauerit in vicio im petẽdo eã nec poſſet reſiſtere quin violentiã ſibi infer ret.ſi aliter nõ pᷣt ſue pudicitie ꝓuidere licite poſſʒ fu⸗ gã inire. Si eĩ licet furari in caſu neceſſitatis ad eua⸗ dendũ moꝛtẽ coꝛꝑis.vt de cõſe.diſt. v. c. Diſcipulos Et ſi licetvxoꝛi aviro recedere trahentẽ ip̃am ad moꝛ taleꝛ ecõuerſo. vt habet. xxviij.q.i. Jdolatna.Et ſili cet reo capto ad moꝛtẽ fugere cũ aditus pʒ ſine reſiſtẽ tia qᷓre etiã nõ licet ſeruo recedere a dño ad euadẽdũ moꝛtẽ anime. exqᷓ frequẽter moleſtat eã renitentem. 2 ad malũ cogit.Qð aũt ꝑdat dñs ius ⁊ pᷣcium ſerui. imputet ſibi.qꝛ pꝛiuilegiũ meret᷑ amittere qͥ ceſſa ſi bi abutit᷑ ptãte.xi:q.iij. Pꝛiulegiũ. Pꝛopt᷑ raptũ ſa⸗ uinaꝝvt refert Aug.in li.de ci.dei:maxĩe cedes hoĩiʒ ſecute ſunt intervtrãq; ꝑtẽ.ſcilʒ romanoꝝ ⁊ ſauinoꝝ. CLuiũ eĩ romana eẽt adhuc q̃ſi de nouo ↄſtructa.⁊ mł ti eoꝝ eſſent ſinevxoꝛbo.fecert quoddã feſtũ in dolo. ad qð ↄcurẽtes vx moꝛis eſt femĩe de ꝑnibo vicinis. vt de Sauina.illi romani rapuerũt eas vt baberent vxoꝛes vnde ſecutũ eſt bellũ ⁊ magna ſtrages. Capitulũ.viij.de ſacnlegio. ſacrã vel cũ ꝑſona ſacra.i.bñtem oꝛdinem ſacrũvel votũ cõtinentie.vel etiã in loco ſao ꝛo cu ius declaratõe ſciendũ ſᷣm Tho.ij.ij.q:cliiij.ar.x. ꝙ actus vniꝰ virtutis velvicij qui oꝛdinat᷑ ad finẽ alteri us aſſumit ſpẽm illiꝰ.ſicut furtũ qð ↄmittit᷑ pꝛopter adulteriũ traſit in ſpẽm adulterij.⁊ ecõuerſo adulteri um qð ↄmittit᷑ pꝛopter furtũ faciẽdũ trãſit in ſpẽm furti.Manitfeſtũ eſt autẽ ꝙ obſeruatõ caſtitatis ſim oꝛdinat᷑ ad cultũ dei trãſit in actũ religiõis vt pʒ in is quivouẽt⁊ ſeruãt virginitatẽ.vt pʒ ꝑ Augłin li. de virginirate Uñ maniteſtũ eſt ꝙ etiã luxuria ſᷣm ꝙ; violat aliqͥd qð ꝑtinerad cultũ diuinũ ꝑtinet ad ſpe ciẽ ſacrilegij ⁊ ſm hoc ſacrilegiũ pᷣt poni ſpẽs luxurie Põt ãt ↄcurrere ſacrilegiũ cum diũſis ſpebo luxunie. Si enĩ abutat᷑ ꝑſona ↄiũcta ſibi m ſpnalẽ cognatõ nẽ ↄmittit᷑ ſacrilegiũ ad modũ inceſtus. vt inter cõ⸗ patrem⁊ matrẽ. Si aũt abutat᷑ virgine deo ſacrata. inq;tũ ſpõſa xpᷣi:eſt ſacrilegiũ per modũ adulterij/in q;tũ vero eſt ſub cura patris ſpũalis eſt qðdã ſpũale ſtupꝝ.Siviolentia inferat᷑ erit ſpũalis raptus De qͥ vltimo dicit Juſtinianus imꝑatoꝛ. Si quis nõ dicã rapere ſed attemptare tantũmodo matrimonij iun⸗ gendi cã ſacratiſſimas virgines auſus fuerit. capita li ſentẽtia feriat᷑ de peni.di.i.Siquis.Ad quantum dedecus ꝑueniat hõ ꝑ boc ſacrilegiũ pᷣt elici ex ᷣbis ps.dicẽtis.Hõ cũ in honoꝛe eẽt no intellexit.comꝑa⸗ tus eſt iumẽtis inſipientibo. Ubi nota tria de tripli⸗ ci honoꝛe in quo ſe reꝑire pᷣt ꝑſona ſacra in qua inue⸗ nit᷑ hmõi ſacrilegiũ? ꝑ ipᷣmvituꝑatur. Pꝛimus eſt honoꝛ deiſice ſponſalitatis. Secũdus eſt honoꝛ dominice ptãtis. Teniꝰ eſt honoꝛ angelice miniſterialitatis Ouantũ ad pꝛemum F.. certũ eſt magnus honoꝛ eſt et ſpoſam alicuꝰreggs maio ſpoſam ĩꝑatoꝛis.ſʒ maxim rim? eſt eẽ ſpõſaz xpᷣi le ſu qͥ eſt rer regũꝛ dũs dnantiũ,hec at eſt qliber ania hñtis ⁊ ſeruãtis humilrvotũ virginitatis. Uñ cuili⸗ bet illaꝝ ꝑfecteviuẽti dicet in finevite Ueni ſi poͤſa xpᷣi acci pe coꝛonã quã tibi dũs pᷣpauit inetnũ Quaãuis enĩ dicat apłs de oĩbo caſte viuẽtibo ⁊ bñ. Deſpondi enĩ vos vnivirovirginẽ caſtã exhibere xpᷣo rõe fiðiſer uate cũ vera dilectòe.tñ alio mõ magis ſpẽali ðꝛ ha⸗ bens⁊ ſeruãs ꝓpoſitũ virgĩtatis votũ ſpõſa xpᷣi.Uñ cũ ↄſecrat᷑ virgo vel bñdicit᷑ ipᷣa cãtat ill Jbjl n Alcrilegium pꝛout eſt ccies lurune eſt coitus factoo pſonam Titulus Quintus deſpõſata cui angeli ſeruiũt. cuius pulcritudinẽ ſolꝛ luna murant᷑. Repntat enĩ ſtatũ eccłie triũphants. quo oẽs ſancti ſinceriſſimo amoꝛe inſeꝑabitr xpᷣo in berent ſinevlla coꝛpoꝛis coꝛruptõe.Has enivirgines dicit Jo. apoc.xiiij.ſequi agnũ ſpõſum ſuũ quocũq; — ierit. ⁊ cantare canticũ nouũ qð nullaliꝰcãtare poõt⸗ qꝛvidelʒ xpᷣm ꝑfecte imitant᷑ quo ad integritatẽ ani⸗ met⁊ coꝛpoꝛis Et ſpeciale gaudiũ qð aureola dicitur pꝛoptervictoꝛiã carnis ꝑſectam ꝑcipiũt qð alij ſcti 2 ſancte nõ virgines hñt. Hincꝛ amb. Pulchꝛitudineʒ maioꝛẽ eſtimare qͥs pᷣt decoꝛevirginis q amatura re ge pꝛobat᷑ a iudice.dedicat᷑ dño.deo ↄſecrat ipꝛia⸗ nus. Uirginũ glia ſublimioꝛ flos eſt eccłiaſtici ger⸗ minis. decꝰatq; oꝛnamẽtũ gre ſpũalis.illuſtnioꝛ poꝛ⸗ tio gregis xpᷣi. Ipſi.ſ.virgini.ſpõſus ðt. in Cant. liij. Ueni de libano ſpõſa mea. veni de libano coꝛonabe ris.libanꝰinterpᷣtat᷑ candidatio.⁊ ſignificat puritatẽ bis dicit de libano. qꝛ duplicẽ puntatẽ dʒ babere ſer uatã aĩe.ſ.et coꝛpoꝛis.vt coꝛonet᷑ aureola virginitatꝭ CLCũ igit virgo ſit in magno honoꝛeꝛ ſanctitate. ſiĩ ali qð opus carnale labat᷑ ſacrilegiũ cõmittit qꝛ ledit ẽ ſacram violãdo ſponſam deo conſecratã. Talis non intelligit quãtũ theſaurũ amittit ſeu furat᷑. theſaurũ vtiq; maximũ.quia non eſt digna põderatio aĩe con tinetis.vt ðꝛ Eccli.xxvi.Etvt dicit apłs.in.ijiad ¶o rin.iiij . Habemꝰtheſaux iſtũ.invaſis victilibo.l.coꝛ⸗ poꝛibo⁊ ideo caute ambulandũ qꝛ ſi frangat᷑ iſtud ꝑ quodcũ q; opꝰcarnale irrecuꝑabiliter amittit᷑. ſᷣm il⸗ lud Amos. v. Clirgo iſrael piecta eſt. ⁊ nõ eſt qᷣ ſuſci⸗ tet eã. Suꝑ q̃verbo dicit hier. Audacter dicã. qꝛ cũ cetera poſſit deꝰ.virginẽ nõ pᷣt ſuſcitare pꝰruimã.põt quidẽ liberare a pena.ſ.debita ꝓ pctõ.ſed nõ pᷣt coꝛo nare coꝛruptã.ſ.aureola virgĩtatꝭ.xxxij.q.v. Si pau lus.Oð Ugo cardinal exponit dicẽs.nõ pᷣt.i nõ oñt ſe poſſevel nõ cõſueuit hoc facere. Nõ intelligit talis vtilitatẽ?ꝛ abominatõem oꝑis ſui. Uñ Señ. Uolu⸗ ptas nihł hʒ magniſicũ.nil ꝙ natura deo ꝓtimũ fa/⸗ ciat a miſterio viliũ mẽbꝛoꝝ ac turpiũ veniens.Et vt dicit be. Tho. in.iiij. Virgo foꝛtiꝰ ipugnat᷑ tẽptatõe carnis q;ᷓ alij ꝑx modũ curioſitatis.q̃ſi appetẽs exꝑi⸗ ri quãtitatẽvel q̃litatẽ delectatõis veneree quã nõ e expta.cuiꝰetiã imaginatõi diabolꝰrepñtat qͥd mgꝗnũ eſſeꝛ valde delectabile.qð tñ eſt valde turpe adeo ꝙ; qͥlibet de hoc magis erubeſcit q; de alijs actibo. Et vt narrat᷑ in libꝛo de natura apũ.quedãvirgo deo de uota cũ temptata amiſiſſet virgĩtatẽ in tãtã triſticiã deuenit ↄſiderãs ꝑ qle opꝰviliſſimũ amiſiſſet tm̃ the ſauꝝ ꝙ pᷣ᷑ triſticia⁊ doloꝛe moꝛtua ẽ·Nõ intelligit ta lis.qꝛvt ðtHhꝛeg.Et ſi momẽtaneũ eſt qð ðᷣlectat.tñ eternũ qð cruciat.pena.ſ.debita tãto ſacrilegio⁊ ad⸗ ulterio ſpũali. He inqt apłs.i.Thimo.v.recipiẽt dã natõnẽ maioꝛẽ qꝛ pꝛimã fidẽ irritã fecerũt.q̃.ſ.xpᷣo ꝓ miſerũt ſolẽni votovt ſpõſo fidẽ caſtitatis uare.Hic Lipꝛianꝰ ait in libꝛo devirgitate.Si ſuꝑueniẽs ma⸗ ritus ſpõſam ſuã iacere cũ alteroviderit.nõne indigt᷑ 2 fremit.2 zeli doloꝛẽ gladiũ poꝛtat in mau ſua.Et qꝛ xpᷣs dñs⁊ iudex nr̃ cũvirgĩe ſua ſibi dicatã.⁊ ſan⸗ ctitati ſua deſtinatã iacere cũ altero cernit. qᷓ; indiãt᷑ ⁊ iraſci᷑. Quas penas in ſceleſtis iſtis ↄiũctiõibo cõ⸗ mMinat᷑ cuiꝰvt gladiꝰſpũalẽ vẽturꝰ iudicij diesxxvij entibo, ⁊ fact q-i. Nec aliq Et q; nõ intelletit ↄpat iumẽtis inſipi entibo iumẽtis ſiles fiũt.Quãuis enĩ oĩa iumẽta ſint inſipiẽtia.qꝛ ſine rõe ſunt. aliq̃ tñ ꝑpꝛopt᷑ q̃ſdã inſtin⸗ ctus naturales pꝛudẽtia vidẽtur.q̃ſi aliqͥd ꝑticipare rõnis⁊ ſapĩe.Alia vero oĩno ſtolidavt aʒini.UVñ ðꝛ ab a ꝓeſt ſineꝛ ſenſu.his iumẽtis magis ceteris ſtoli di ſunt ſacrilegi.luxurioſi de qͥ bo ꝓpheta.Quoꝝ car⸗ nes ſunt vt cames aſinoꝝ.Quãta ei inſipiẽtia iſta ẽ quanta tementas ſpõſaʒ regis eternia ſpõſo ſuo pulł cherrimo ditiſſimo nobiliſſimo.potẽtiſſimo.optimo recedere.⁊ viliſſimo ſeruo pauꝑꝛimo defoꝛmi: infir⸗ mo adhererc. Quãta bꝛutalis libido pᷣſumere accede re ad ſpõſãdñi ſui qð nullo mõ p̃t ipʒ latere erito cõpꝑanturiumẽtis inſipientibo q nullavtũtur ppinqͥ tate rõis. Aſſimilant᷑ recte eis.qꝛ debẽt vt iumta ſe⸗ paria cõuerſatõe alioꝝ ꝑ excõicatõem vel depoſitõeʒ Vñ ðꝛ. xxijij.q.i.Siqᷣs eps.pᷣſbiter. diaconꝰ.vł ſub diaconꝰ,.aut lectoꝛ.aut pſalmiſta.aut hoſtianꝰ. cum muliere ded ſanctificata mechatus ſuerit. deponat᷑. Si laie eſt etxcõicetł᷑qꝛ ſpõſam xpᷣi coꝛrupit. Scõm leges dʒ occidi.⁊ bona eiꝰↄſiſcani.in autè. de ſan.epi. in fi. ⁊ hec lex eſt canoniʒata.xxvij.qi.Si qͥs rapue rit. In qbuſdã dioceſibo ꝑ ſinodales ↄſtitutões ttes ſunt ipᷣo facto excõicati-larrat⁊ Ualeriꝰmaximꝰ in l.li. ꝙ qdãꝛ ſi gẽtilis tñ dedicata cũ alijs virgibo ad ſeruandã caſtitatẽ deeveſte qꝛ reꝑta eſt in ſtupꝛo ad moꝛtẽ punita eſt. Et tales vt iumenta moꝛiũtur. Becundor in honoꝛe dñice ptãtis. bic ãt eſt q cũq; ſacerds eſt. Tales dij dicunt᷑.põ.Deꝰſtetit in ſinagoga deoꝝ.i. ſacerdotũ. in medio ãt deos dijudicat.i.ſacerdotes. Uñ Gꝛegiad Mauritiũ imꝑatoꝛẽ ſcnibẽs ait. Sa⸗ cerdotes aliqñ dij in ſacris eloqis vocãt᷑. Scnptũ ẽ enĩ dijs nõ detrahes. Quid ergo miꝝ ſi illos veſtra pietas honoꝛat.qbo in ſuo eloqͥo honoꝛẽ tibuẽs ðos appellat ipᷣe deꝰ. Merito ãt dij dicũt᷑ ſacerdotes p⸗ pter ptãtẽ dñi quã hñt.Pñt enĩ mutare panẽ ⁊ vinũ in coꝛpꝰ⁊ ſanguint᷑ dñi verbis ↄſecranõis.qð nullꝰ ſt angelus.nullſ ſctũs in celo.i:aĩa. nec ipᷣa virgo buſſi ma pt. ſed ſolꝰdeꝰ. Pñtetiã abſoluere a pctis. vtab ſoluti debite intrẽt regnũ celoꝝ. Uñ Antenꝰ papa. Abſitvt quicq; ſiniſtꝝ de hmõi arbitremur.qᷣ ↄplico gradui ſuccedentes coꝛpꝰxpᷣi ſacro oꝛe cõficiũt.ꝑ qͥs xppᷣiani ſumꝰ.qͥ claues regni celoꝝ hñtes ante diẽ iu⸗ dicij iudicãt.xi.q:iij. Abſit. Magnꝰigit᷑ honoꝛ.ma gna eſt poteſtas ſacerdotũ.Sʒ ſi nõ viuũt caſte ſʒ lu xurioſe ſacrilegũ cõmittũt.⁊ nõ intelligũt ſuũ hono⸗ rem quẽ ita vituꝑant. Hõ cũ in honoꝛe eſſet nõ intel⸗ lexit qð deꝰpᷣcepit Aaron Leui.xxi.Hõ de ſemiĩe tuo id eſt de genere ſacerdotali.qͥ habuerit macłas nõ of ferat panes deo ſuo.nec accedat ad miſteriũ eiꝰ.i.nõ offerat ſacraſicia.nec mĩſtret ſacr̃a.Et inter alias ma culas ponit has.ſ.ſi habuerit iugẽ ſcabiẽ.ſi fuenit pᷣ deroſus.Oð exponẽs Gꝛeg.in paſtoꝛali ait. Jugem ſcabiẽ hʒ.cui petulantia ſine ceſſatõe dñatur. In ſca bie enĩ feruoꝛviſceꝝ ad cutẽ trahit᷑.per quẽ luxuna ð ſignat᷑ exterioꝛ:.Ponderoſus eſt qui nequaqᷓ; dẽ vſ⸗ q; ad opnephariũ rapit᷑, ſed eius animꝰ voluptate ſihis eſt ulis nõ ſolũ iumẽtis.ſed inſipi⸗ erit ſe hõ F. I eſng⸗ snh nt ided u. mui lururie ſinevllo repugnatiõis ſtimulo delectat᷑. xlix. diſtĩ. hinc etenĩ. lon intellexit talis ſacrilegꝰ. qð ait iteꝝ dñs.Mũdiaminli qͥ fertis vaſa dñi. Fert ſacer⸗ dos vaſa dñi.qͥ vaſa ↄſecrata quotidie tractat. vaſa fert qͥ ſacra xpᷣi q̃ ſuntvaſa gratie dñi in manibo e21 tat.Fert vaſa dñi.qꝛ alas ſubditoꝝ hʒ regere⁊ ſuſtẽta re monitis⁊ oꝛõibo.⁊ iõ debet mũdari mete et coꝛꝑe. Quantũ ſcelus ſacrilegij patraret qui vaſa ſacra vel ſacramẽta manibo lutoſis ↄtingeretvel ea in lutũ ꝓij ceret.hoc agit ſacerdos luxurievacans ⁊ ſacr̃a contre ctans. Non intellexit miſerrimꝰ ꝙ ꝓpter hoc xpʒʒ vt iu das pꝛodit. Dicit enĩ DHiero. Dic mihi ſacerdos qu? cũ his labijs quibo oſculatꝰes filiũ hoĩs.i.xpᷣm in ſa cramẽto oſcularis labia meretricis. O iuda filiũ ho minis tradis.i.ſilis es ei.lõ intellexit qui irã dei cõ tra ſe ꝓpuocat. In cuiꝰfigurã Nadab⁊ Abiu ſacerdo tes qꝛ obtulerũt ignẽ alienũ nõ dñi moꝛtui ſunt. Ig nis domini eſt amoꝛ cantatis.Ignis alienꝰ eſt ignis cõcupiſcẽtie? carnalitatis.cũ quo in cõſpectu dni ac cedentes in eccłia a dño puniũtur.ꝑ maxĩe ãt ſcãda⸗ liʒant ppłos pluſq; ꝑ alia vicia vñ reuerentiã⁊ deuo⸗ tionẽ vix poſſunt habere.neduʒ ad eos. ſed ad ſacca eoꝝ. Et pꝛopter hmõi ſacrilegia eoꝝ comꝑant᷑ iumẽ tis ſiles eis effecti.O quãta ⁊ qᷓ ĩfelix mutatio ex deo effici iumentũ inſipiens. Sicut enĩ iumẽta onerant᷑ cõtinuis oneribo verberant᷑ freqᷓ̃ntibo verberibo con⸗ temnũtur a cũctis hominibo pꝛoptermalã vitam eo rumꝛ⁊ ſacrilegã.quotidie impoſitões exigũtur ab eis gabella⁊ tributa a laicis ↄtra oĩa iura vbi pꝛiꝰpꝛopt᷑ bonã vitã fuerãt facti exempti ab oĩbus his.puniũt᷑ vt iumẽta.Nãvt habet᷑ lxxxij.diſt. pᷣſbiter.ſacerdos pꝛo foꝛnicatõe debet penitentiã agere.x.annis⁊ duo bus pꝛimis in pane⁊ in aq̃ alijs qnq; ſeqntibo terin hebdomada in paneꝛ reſiduis etiã aliquã penitenti am facere ſᷣm foꝛmã ibi traditã.⁊ intelligit᷑ de foꝛni⸗ catõe publica ᷣm Hoſt.hodie tñ hmõi pꝑnia eſt arbi traria. lota etiã ꝙ ſacerdos qͥ cognouit carnalr filiã ſpũalem.i.quã baptiʒauit vel crumauit.ſi eſt eps.vł audiuit eius confeſſionẽ.ſacerdos dʒ penitẽtiã agere xiij.annis epᷣs.xv.mulier religioni tradẽda.xxxiq.i⸗ Siquis ſacerdos.⁊.ceNon dʒ Et.xxvij.q.i.De filia ⁊ intelligit᷑ cũ peccatũ eſt notoꝛũ de iure vel de facto hodie tñ arbitraria.Et hoc perpẽditur quantũ hoꝛre bant ſancti patres hoc ſacrilegiũ.⁊ intantũ ecclia ſa⸗ cerdotes cõcubinarios vt iumẽta mablentie deſpicit ⁊ pꝛohibeat eos ad celebꝛationẽ miſſe.⁊ diuinoꝝ of⸗ ficioꝝ.⁊ fidelibo pᷣcipiat ne audiant miſſas vł officia eoꝝ vel ꝑcipiant ſacra ab eis qñ ſunt notoꝛij foꝛnica⸗ toꝛes vt di·xxxij.c.pᷣter hec.cũ.S.ſe.Et ſi moniti non deſiſtant. debẽt benckficijs ſpoliari.qð pꝛopterea ſta⸗ tuit ecchia non quĩ eoꝝ ſacr̃a ſint vera ſacra in ſe ſicut cõfecta a bonis.ſedvt videtes ſe vitari ſaltem verecũ dia reſipiſcant De hac tñ materia quõ tales debeant euitari habes diffuſe in tertia parte. Zertius honoꝛ qui S. II. repiturin hoĩe?᷑. qꝛ dicit miniſter dei ſeu ſeruꝰ. hoc ãt eſt officiũ angeloꝝ ſᷣm illud põ. Qui facis ãgelos tu os ſpũs⁊ miniſtros tuos.⁊ heb.i.Oẽs adminiſtra⸗ toꝛij ſpũs ſuntiſiangeli:Et qꝛ tota viia clericivel reli/ gioſi etiã cõuerſi eſt deputata ad ſeruitiũ dei.ideo pᷣ⸗ cipue ꝑ excellentiã dicunt᷑ miniſtri⁊ ſeruidei. Hiero. altari deſeruiẽs altaris oblatõe ſuſtentat–᷑.xij.q.i.Nle ricus.Seruire autẽ deo regnare eſt.ᷣm Bꝛeg. ⁊ in ſi gnũ regie dignitatis poꝛtãt coꝛonã capilloꝝ in capi- te.Certe magnus honoꝛ iſte ſeruire die noctuq; dño Sed ſi dñi tꝑales qui immũdi ſunt peccaᷣ. querũt ⁊ volũt habere ſᷣuos qui coꝛã eis miniſtrẽt. mũdos ⁊ĩmaculatos ſicut legit᷑ de Nabuchodonoſoꝛ.qͥ fecit eligere ex hebꝛeis iuueculos nobiles ſine macula ad ſeruiendũ ei.⁊ hi fuerũt Daniel Ananias Aʒarias ⁊ Miſael.Dañ.i.c. Multomagis xpᷣs de qͥ eſt fons mũdicieꝛ puriratis vult habere miſtros puros ⁊ im⸗ maculatos.ps. Ambulãs in via ĩmaculata hic mi⸗ hi mĩſtrabit.inqͥt dñs.ſ.idonee.Uñꝛ⁊ dicit᷑ Cant.ij. paſcit᷑ inter lilia.ſ.in mẽtibo caſteviuentiũ. Recte aũt tales caſte viuentes dicũtur miniſtri dei ſicut ⁊ angł qꝛ in carne pᷣter carnẽviuere angelicũ eſt n humanũ. aitſtaiero. Talis ergo clericus vel religioſus ↄmittẽs ſacrilegiũ ꝑ opus luxurie vituꝑat miniſteriũ ſuum. HPic nõ intellexit qꝛ violat templũ dei.Si qͥs ↄmitte ret aliqͥd opꝰcarnale in eccłia cuiuſcũq; conditõis ſit vtiq; magnũ ſacrilegiũ ꝑpetraret. ita ꝙ ecclłia ipſa qᷓ erat ↄſecrata indigeret recõciliatõe ad hoc vt poſſint ibi diuina celebꝛari. vt hr de cõſe.diſt.i.Eccleſijs qð intelligit Hoſt.cũ eſt manifeſtũ vide de hoc in.iij.ꝑ⸗ te ti. Sed nobilitemplũ dei⁊ ſacratiꝰeſt aĩa rõnał q̃ ſe dño deuouit ꝑ caſtitatẽ.etiã ſi nõ ſit vᷣgo ſiqͥs inqᷣt apłs.templũ deiviolauerit diſpdet illũ deus.i.Co⸗ rin.vi.vñ.xxvij.q.i.Sciendũ eſt oibꝰ ꝙ deo ſacrata rũ feminaꝝ coꝛꝑa ꝑ votũ pꝛopꝛie ſpõſiois cõſecrata elſe tẽpla ſcripturaꝝ teſtionijs cõpꝛobat᷑. Etiõ viola toꝛes eaꝝ ſacrilegi⁊ iuxta ſententiã apli.Filij ꝑdutõis noſcũł Hinc ẽ illð Gꝛegꝗ.Si int᷑ hoĩes bone ſidei cõ tractns nulla ſunt rõe diſſolui qntomagis pollicita⸗ tio iſta quã cũ deo qͥs pepegit ſcʒ de ſeruãdo caſtita tẽ.⁊ ſinevindicta nõ poterit relaxari.xxvij.q.i. Uidu as.⁊ pꝛopterea ne deueniat᷑ad iſtð ſacrilegis.oꝛdĩa⸗ uit eccłia ꝙ clerici nõ habitent cũ mulieribo.nec młie res in domo clencoꝝ niſi ſtricto gradu cõſanguinita tis de quo nulla poſſit oꝛiri ſuſpitio.vt.lxxxi.di.c.cũ omnibo.⁊ diſt.ea,c.In oĩbus.ðꝛ ſolus.ſ.clericꝰad ſo lam nulla religionis rõ ꝑmittit accedere Meliꝰ eſt eĩ duo q; vnꝰ. Simul eni fideliꝰ⁊ tutiꝰres agit᷑.De reli gioſis etiã ðꝛ ꝙ cautela hec circa monachos ſeruetur vt remoti a familiaritateearũ id eſt monachi nec vſ⸗ q; ad veſtibulũ habeãt accedendi familiare ꝑmiſſuʒ. Segd neq; abbatẽ neq; eũ quẽ pᷣfecerit extra eã qͥ pᷣeſt loquivirginibo xpᷣi aliqͥd qð ad inſtitutõem eaꝝ pti⸗ net. licebit.nec cũ ea ſola quepᷣeſt freqnter loqui eos opoꝛtet.ſed ſub teſtimonio duaxꝝ vel triũ eaꝝ itavt ra ra ſit acceſſioꝛ bꝛeuis oĩno locutio.hec.xviij.q.ij. In decima. Et in oĩbus pene dioceſibo eſt ſentitia excõi catiõis lata 2 ingrediẽtes monaſteria monialiũ ſine cã neceſſitatis.O laicos clericos⁊ religioſos. quã in⸗ curnrũt etiã ipſe moniales ſi extra caſum cõceſſum ꝑè⸗ mittant intrare Et q;diu monaſteria ſe cuſtodiũt ab hmõi familiaritatibo ſiue cũ religioſis ſiue cũ clericis ſiue cũ laicis bene ſe hñtꝛ in bona fama ſunt.Si ãt familiaritates ſumãt efficiũt ꝓſtibulaꝛſi belee kero ð num. Et mirũ eſt ꝙ cũ coſanguinei eaꝝ cupiant eas honeſtas eſſeꝛ caſtas.dãt eis oẽm occaſionẽ in ↄꝛ. ã ad eas accedũt iuuẽcule cũ oꝛnatibo⁊ vanitatibo ſuis. Ibi ſaciũt cõuiuia.ibi loquũtur de factis do⸗ moꝝ ſuaꝝ.ibi de matrimonijs⁊ alijs que nõ decet. ibi aliqñ tripudiant.Et q̃ ſunt hec niſi quedã incita menta ad ea q ſunt mũdi⁊ excitamẽta cõcupiſcentie Sicq; obſcurata mens nõ intellexit ſtatũ ſuũ.ſed cõ ꝑatur ⁊ ſimił efficit᷑ͤumẽtis tradens ſe oĩ immũdicie ſicut iumẽta nõ erubeſcũt ð turpibo actibo ita frõs meretricis facta eſt eis vt nõ erubeſcãt de tãtis ſacri⸗ legijs. Sʒ cõiter tales qͥviuũt vt iumẽta.moꝛiunt᷑ vt iumẽta ſine ĩtellectu coꝛpavermibo coꝛrodẽtibo⁊ eoꝝ aĩabo coloꝛibo⁊ frigoꝛibo ĩ ferni expoſitis.Quãtũ aũt ſit ꝑiculoſum clericos vel religioſos familianit᷑ cõuer⸗ ſari cũ femĩs etiã ſpũalibo.exempla habes de epiſco po Fundane ciuitatis.qui cũ recepiſſet quãd iuuẽ⸗ culã in domo ex pietate iã raptus erat ad cõcupiſcen tiã eius.ſuꝑ quo iudeus qͥ poſuit ſe in via ↄſtitutus ſupꝑueniẽte nocte ad doꝛmiedũ in quodã templo ido loꝝ ſigno crucis facto ſuꝑ ſe vidit ſathan exigentẽ ra tionẽ a cõplicibo ſuis de malis ad que hoĩes ꝓuoca⸗ uerũt.Et cũ quidã ex eis ſurgens añ pꝛincipẽ retu⸗ liſſet quõ illũ epᷣm iã induxerat ad ↄcupiſcẽtiã illius femine mirabilit᷑ cmendatus⁊ laudatus fuit⁊ ↄfoꝛ⸗ tatus vt ꝑficeret inchoata ⁊c. Quibo omnibo vi inti⸗ matis illi epᷣo ꝑ iudeũ penituit peccati ſui ilã remo⸗ uendo.⁊ iudeus baptiʒatꝰeſt.habet᷑ hoc in libꝛo dia logoꝝ.· In legenda be. Andree.habet᷑ alið exẽplũ de illio ep̃o.qui erat ita deuotus.be.Andree qͥ diabolũ in ſpecie mulieris ſpũalł in domoꝰ⁊ pꝛãdio receꝑat.ſʒ b. Andreas in foꝛma pegrini apparẽs detexit mali⸗ ciã eius. In vitaſpatrũ etiã habet᷑ aliud ſimile pꝛĩo exemplo de quodã patre in heremo cõſtituto qui in . ciderat in foꝛnicationem. api. ix. de fi 2 pꝛio de cecitate mẽtꝭ. luxũ MOſt ſpecies lururie vi dendũ eſt de filiabꝰeius qᷓs Gꝛeg.in. xxxi moꝛaliũ ponit eſſe octo videlicet. Tecitatem mentis. Pꝛecipitationem. Inconſiderationem. Inconſtantiam. Amoꝛem ſui· Odium dei. Amoꝛem ſp̃ſentis ſeculi. Deſperationem vitefutuer. BBi que alie ponũtur ab Iſidero. vt ſtultiloquiũ. Scurilitas. Ludibꝛia verba.⁊ hmõi ad pdicta rei⸗ ducunt᷑. Et q;uis iſta peccata noĩata oꝛiant᷑ ex alijs peccatis freqntiꝰtñ⁊ cõius ex luxuria.⁊ iõ filie eiꝰdi⸗ cũtur.Et ipſa diſticte intelligerevt ſunt ſpecialia pec cata ſine adiunctõe alteriꝰdirficile eſt niſi odiũ dei et deſperatio futuri ſeculi.⁊ difficiliꝰ qñ ſunt pctã moꝛ talia actu ꝑpetrata.Quõ ãt oꝛiãt᷑ ex luxuria ſic decla rat b. Tho.ij.ij.q.cliij.Qñ infenioꝛes potẽtie vehem ter afficiũt᷑ ad ſua obiecta conſeq̃ns eſtvt ſuꝑioꝛes vi res impediãtur ⁊ deoꝛdinẽtur in actibꝰſuis.Per vici um aũt luxurie maxime appetitꝰ inferioꝛ.iſ.cõcupiſci⸗ 4 bilis. vehemẽter intẽdit ſuo obiecto.ſ. delectabili cr nis pꝛopt vehementiã delectatõis. Ideo cõſeq̃ns eſt vt ꝑ luxuriã maxime ſuꝑioꝛes vires deoꝛdinẽt᷑.ſ.rõ ⁊ voluntas Sũt autẽ rõis quatuoꝛ actꝰ in agẽdis Pꝛimꝰeſt ſimplex intelligẽtia que appꝛehẽdit aliquẽ finẽvt bonũ.⁊ hic actus lipedit᷑ per luxuriã. ſᷣm illud Dañ.xiij. Concupiſcẽna ſubuertit coꝛ tuũ.⁊ q̃ntum ad hoc ponit᷑cecitas mẽtis filia luxunie. Scðs actꝰ eſt conſiliũ de his q̃ agẽda ſunt pꝛopter ſinẽ.hoc etiã impedit᷑ ꝑ luxuriam. Unde Terẽtius de amoꝛe libi⸗ dinoſo ait.Que res nec conſiliũ in ſe nec modũ bʒ vl lum.eã ↄſilio regere nõ potes.⁊ ſic ponit᷑ filia luxurie pᷣcipitatio Tertiꝰ act?eſt iudiciũ de agẽdis.⁊ hoc im pedit ꝑ luxuriã.⁊ ſic ponit᷑ inconſideranio de q̃ pᷣt ex⸗ poni ulð Eſa.v. Oꝑa manuũ eiꝰnõ ↄſideratis.vt.ſ. ſm illa iudiceris in agẽdis.Quartꝰeſt pᷣceptũ rõis ðᷣ agẽdis.⁊ hoc impedit᷑ ꝑ luxuriã.qꝛ impetu concupi ſcentie impedit᷑ ne exequat᷑ qd ꝓpoſuit.⁊ ſic ponit᷑in ↄſtantia. Sap.iiij. Inconſtatia concupiſcẽtie.i:q p⸗ cedit ex concupiſcẽtia trãſuertit ſenſum.ſ.de eo qð co gitauerat⁊ deliberauerat. Uolũtatis aũt duplex ẽ actus. Pꝛimꝰeſt appetitꝰfinis.⁊ qᷓ;tũ ad hoc deoꝛ dinat᷑ volũtas inoꝛdinate appetẽdoꝛ eligẽdo delecta tionẽ venereã vt finẽ.⁊ ſic ponit᷑ filia luxurie amoꝛ ſui de q̊ apłos.ij Thi.iij.Erũt hoĩes ſeipos amantes. ⁊ ita voluptatũ amatoꝛes magiſq; dei. Et ꝑ oppoſi⸗ tũ ponit᷑ alia filia luxurie q̃ dicit᷑ odiũ dei inq;tũ.ſ.ꝓ hibet hmõi ðᷣlectatões.põ.Dextera tua.i.potẽtie tue inueniat eos qͥ te oderunt,ſ.ad puniendum. Secun dus eſt appetitus eoꝝ que ſunt ad finezʒ. ⁊ q;dtumad hoc deoꝛdinatur volũtas per luxuriam.⁊ ſic ponit fi lia eius amoꝛ pñtis ſeculi.vt.ſ.quis fruat᷑ voluptati bus ad placitũ.ſᷣm ꝙ Jacobi ðꝛ.iiij.cap.Qui volue rit amicꝰeſſe huiꝰſeculi.inimicus dei conſtituet᷑ Ali ud ðꝛ deſperatio futuri ſeculi qꝛ.ſ.dum qͥs nimis ð tinet᷑ a carnalibo voluptatibo.nõ curat ſed faſtidit ve nire ad ſpũales⁊ eternas delicias Ad epheb.iiij. de⸗ ſperãtes ſemetipᷣos tradiderũt ſeimpudicicce. Dꝛima ergo filia luru F. J. ne ðꝛ. Cecitas mẽtis.ꝗᷓ in boc ↄſiſtit cum qͥs iia me⸗ te deditus eſt⁊ occupatꝰcirca mũdana⁊ pᷣcipuecirca carnalia oꝑa ꝙ neſcit cogitare de ðo eligedo eũ vtvlti mũ ſinẽ ſuoꝝ opexꝝ.nec de alijs ſpũalibo rebo cogitat vt dz pꝛopt᷑ immerſionẽ in carnalibo.Cali vicio ten⸗ tus dicerevalet illud põ. Lumen oculoꝝ meoꝝ.⁊i ſum nõ eſt mecũ Et ſicut cecus coꝛꝑaliter non potei illuminani opere nature.qꝛ de pꝛiuatione ad habuũ non eſt regreſſus.ita⁊ ſoꝛtius nec ſpũalłr. Uñ põ Do minꝰillumĩat cecos.Et pꝛo declaratõe materie ſcien dum ꝙtriplex eſt cecitas mẽtalis ſeu ſpũalis. Pꝛima cecitas in ſuꝑnalia nõ intuendo. Scõdᷣa cecitas in neceſſaria neſciendo. Tertia cecitas in ſalutania non eligendo. De pꝛa Sophõie.i.Am bulabũt vtceci.qꝛ dño peccauerũt. Gꝛeg.Cecus eſt q lumẽ ſuꝑne ↄtẽplatio nis ignoꝛat.Sʒ ꝓ maioꝛi hoꝝ declaratõe ðᷣt.b. tho. ij ij.q/xv.ꝙ cecitas mẽtis eſt pꝛiuatõ eiꝰ qð eſt pꝛici piũ intellectuał viſionis. Hoc autẽ pꝛincipiũ eſt tni⸗ plex. Unũ eſt lumẽ rõis naturalł de qͥ ps. Multi — dicũt quis oñdit nobis bona que debemꝰfacere. cui queſtioni rũdens ait.Signatũ eſt ſuꝑ nos.i.impꝛeſ ſum in ꝑte ſuꝑioꝛi in anĩa. lumen vultus tui dne.lu⸗ menvultus.i.naturalis rõis.i.luminoſus vultus tu us.Dicit᷑ aut ratio vultꝰdei.qꝛ ſicut per vultũvnꝰhõ eſt ſimilis alteri.ita ꝑ rõem ſumꝰſiles deo ⁊ ſic ꝑ vul⸗ tũ cognoſcimꝰhoĩem.ita ꝑ rõem cognoſcimꝰqͥd age⸗ re debeamꝰ Et cũ ſit hoc nature nunqᷓ; pt tolli ab aĩa ſed impedit᷑ ab actu eius aliquando pꝛopter defectũ in viribo inferioꝛibo.ſ.in imaginatõeꝛ fantaſia. vt ptʒ in amentibo. ⁊ etiã aliqñ ꝑ opꝰincantatõis vt de pꝛe⸗ ſtigijs magoꝛũ qui faciũt apparere vnũ ꝓ alio. ſicut feat magus.⁊ hmõi. Scðm eſt lumẽ habituale ſuꝑ additũ lumini naturalis rõis.ſ.lumẽ gre. de quo pᷣt intelligi illð põ. In lumine tuo.ſ.gre videbimꝰ lume ſcʒ głie.Et hoc interdũ pꝛiuat᷑ aĩa.⁊ eſt pena peccati. ſed cõe om̃i peccato moꝛtali de quo ðꝛ Sap.ij. Ma licia enĩ uloꝝ excecauit eos. In huiꝰ figura legitur ꝙ; Sedechias rex hierłm cũ fuit captus a Nabucho.ſ. fugiẽs ab hierim excecatꝰfuit a nabuchoð. coꝛã eo ſi lijs occiſis.⁊ captiuꝰductꝰin babiloniã.iiij Reg.vl. Sic qͥ capit᷑ a diabolo rege babilonie.i.cc ſuſionis.ꝑ peccatũ excecat᷑: pꝛiuat᷑ lumĩe gre moꝛtiſicatis filijs bonoꝝ opeꝝ.demũ ducit᷑ captiuꝰ in infernũ. Talis ergo dicerevalet.Lumẽ oculoꝛũ meoꝛũ nõ eſt mecũ. ertiũ pꝛincipiũ viſiõis ĩtellectuał eſt aliqð pꝛimuʒ intelligibileyt dic Aug. ꝑ qð intelligit alia cui mẽs hominis põt intendere ⁊ nõ intendere. Quod ãt nõ intendat ꝓcedit ex hoc ꝙ habet ſpõtanee volũtatem ſe auertentẽ a conſideratõe illiꝰpꝛincipij.qñq; ex hoc ꝓ occupat ſe cica ea q̃ magis diligit.⁊ vtroq; mõ ce citas iſta eſt ſpeciale pctm̃.ij.pet.i.cui iſta.ſ.ſpũalia intellecta pᷣſto nõ ſunt cecꝰeſt.Et qꝛvt dicitur in. iiij. ethicoꝝ.vnuſqſq; ea in quibo delectat᷑ oꝑat᷑. ex eo ꝙ delectatio facit applicare intentionẽ ad opꝰ. ↄꝛia ve⸗ ro nequaq; vel debiliter oꝑatur.Hinc eſt ꝙ cum dele ctatões veneree ſint maxime inter delectatões coꝛpa⸗ les.intentio hoĩs ꝑviciũ luxurie qð eſt circa hmõi ð lectatões maxĩe applicat᷑ ad coꝛꝑalia⁊ ꝑ ↄſeqns de⸗ bilitat᷑ oꝑario mẽtis cirea intelligibilia.⁊ ſic ponit᷑ ce citas mẽtis filia luxurie qᷓ excludit cognitõem guſta⸗ tiuã.ſ.ſpũaliũ bonoꝝ.pvᷣ.Supcecidit ignis.ſ.luxu rie.⁊ n õ vider̃t ſolẽ.i.lumẽ ſpũaliũ bonoꝝ nõ habue rũt.In huiꝰfigurã legi᷑ Thobie.ij.ꝙ cũ ex laboꝛe fa tigatus ſedẽs doꝛmiret ſtercoꝛa irundinũ cũ caderẽt ſuꝑ oculos eiꝰexcecauerũt ipᷣm. Sic euenit aliqũ ꝙ fatigatꝰhõ ex occupatõibo mundi dũ doꝛmitat circa ſpũ alia cõſiderãda.⁊ cuſtodiã ſui.irũdines.i. demo nes qͥ in aere diſcurrũt ſtercoꝛa calida.i.ſuggeſtiões luxurie fetide immittũt ſuperoculos mẽtis que exce⸗ cant⁊ pꝛiuant lumine ſpũali.Talis ergo dicere põt. lumen oculoꝝ meoꝝ non eſt mecũ. Becunda eſt cectas KF. I. ignoꝛãtie de qua ſaluatoꝛ Math.xv.Lecꝰ ſi cco du catũ pᷣſtet ambo in foueã cadũt.i.ſi ignoꝛãs gubnet ignoꝛantẽ⁊ regat. Lriplex eſt autẽ ignoꝛantia ſcʒ. gnoꝛantia iuris humanalis. gnoꝛantia legis diuinalis. Ignoꝛantia opens cõtingibilis De his pt intelligi illð ps.lxxi. Neſcierũt quoad pꝛimã.neq; intellexerũt quo ad ſecũdã in tenebꝛis ã bulant q̊ad tertiã. Ignoꝛãtia iuris hũanał eſt ig⸗ rantia legũ⁊ oꝛdinationũ q facte ſunt ab hominibꝰ eccłiaſticis vel ſecularibo.ſicut ſunt leges canonice ſa cte a ↄcilijs vel a ſummis pontificibo q obligãt om̃ catholicos cũ fiunt vniuerſalr. vel facte a pllatis inte rioꝛibo q obligãt tm̃ ſubditos eiꝰ Et leges ciuiles fa cte ab impatoꝛibo vel etiã a ppꝛijs ciuitatibo vt ſunt ſtatuta.ũ hmõi ligent cũ iuſte ſint in foꝛo cõſciẽtie opoꝛtʒ ꝙ ſciant᷑.aliter ſeruari nõ poſſent ⁊ pcipue q̃ͥ ꝑ. tinent ad moꝛes cões xpᷣianoꝝ.vt ceſſare ab operibo ſeruilibo diebo ſtatutis ab ecclia. ieiũare certo tpe au dire miſſam diebo feſtiuis.ſemel in anno ↄfiteri ⁊ cõi care.⁊ hmõi de quibo infra dicet. Et ſilr vbi qs mo⸗ rã trahit cõtinue dʒ ſcire leges ſtatuta. ⁊ laudabiles cõſuetudines eoꝝ.als ignoꝛãdo quaſi cecus dici pᷣt. ⁊ nõ eſſe ſine culpa.Eſa.v. Pꝛopterea ductꝰ eſt capti uus populꝰmeus.qꝛ nõ habuit ſcientiã.ſ.agendoꝛũ Aug.ſlon oĩs ignoꝛãs immũis eſt a culpa. illis ignoſci non potent qͥ a quo diſcerẽt habẽtes operam nõ dederũt.di.xxxvij..ſi.Quedã autẽ oꝛdinatões ⁊ materie que concernũt ꝑticulariter aliquos ſtatꝰ ho minũ.vt que ꝑtinẽt ad miniſtratõem debitã ſacroꝛũ debẽt ſcire curati. Medici que dirigũtur ad eos. Ju riſperiti que ſtatuũtur de eis.⁊ hmõi. als iſta neſciẽ⸗ do peccatũ eſt. Unde leo papa. Si in laicis intolera bilis videt᷑ inſcientia.quãtomagis in clericis.nec ex⸗ cuſatõe digna eſt necvenia.diſ.xxxviij.⁊.i.q.iiij.cir⸗ ca finẽ.vbi agit᷑ de ignoꝛantia.Dicit ibi glo. magna ⁊ notabił ꝙ ignoꝛãtia iuris canonici ſiue ciuilis.qua ſi neminẽ excuſat.⁊ hoc intellige cũ ius tale eſt quod aliquis defacili ꝑ ſeipᷣm ſcire potuitvel etiã per alios dũ tamẽ habuit copiã peritoꝝ.ff.de iu.⁊ fac.igno.l. iuris. Ignoꝛãtia legis diuinał que facit hoĩem ce⸗ cũ ſp ũaliter eſt neſcire que habẽtur in ſacris ſcriptu⸗ ris ꝑtinentia ad finẽ ⁊ bonos moꝛes neceſmarios ad ſalutẽ. Jpſa enĩ ſcriptuta cõtinet quicqͥd pertinet ad ius naturale.lam illa duo pꝛincipia iunis natural. ſcilʒ quod tibi nonvis fierivide ne alteri facias.⁊ que cũ q; vultis vt faciãt vobis hoĩes vos facite il habẽ tur in ſcriptura ſacra pꝛimũ eſt Thob. iiij.alið mat. vij. Decalogus etiã qͥ eſt ð iure naturali habet᷑ Exo. xx.Dicit etiã gratiaſꝰ.i.q.iiij.circa finẽ ꝙ ignoꝛantia iuris naturalis oĩbo adultis dãnabilis eſt. ⁊ de hac intelligit᷑ illðᷣ apli.i.Coꝛin.xiiij. Ignoꝛãs.ſ.q̃ ſunt ðö iure naturali.ignoꝛabit᷑.a deo.i.repꝛobabit᷑⁊ illud Gꝛeg. Qui ſtultus fuit in culpa.i.ignoꝛans.ſapiẽs erit in pena.d.xxxviij. Qui ea. Qui ergo ꝑpetrarʒ ſoꝛ nicatõem vſurã ſymoniã mendaciũ.⁊ hmõi:ex igno⸗ rantia neſciẽs eſſe peccata nõ excuſat᷑ a dãnatiõe.Sʒ vltra hmõi pᷣcepta naturalia ꝑtinet etiã ad ius diui⸗ nũ ea que ſunt fidei.ſ.articuli⁊ ſacramenta eccleſie q in articulis cõpꝛehendũtur. Quauis enĩ ratio natu ralis.nõ dictet iſta aut doceat.tamẽ dicſat ratõvt ce dat deo in his que ipſe reuelat in ſcripturis q̃ pdica⸗ ta ſuntꝛ⁊ publicata ꝑ oꝛbem⁊ cõſirmata muacul.Et ſi quis natus eẽt in deſertovel in carcereꝛ nunq; que ſunt ſidei audiretnõ excuſaret᷑ non credẽdo.Et rõ eſt qꝛ dicunt docto.ꝙ talis ſi nõ ponat on tie . ſed vinat lege nature.diuina gratia nõ deſereret eum quin ei reuelaret credenda.ſicut euenit Coꝛnelio 2* turioni. Act. x. Tenetur ergo qlibet ſcire explicite ar⸗ ticulos fidei ſicut: credere tenet᷑ ſm Lbo.ij. ij. qſti. ie Iſta enĩ publice pꝛedicat⁊ ſolẽniʒat eccleſia Et q;uis quilibet fidelis ex cõgruentia deberet ſcire ſymbolũ. non tamẽ eſt neceſſariũ. nec etiam ꝙ ſciat oꝛdĩate ar⸗ ticulos ſicut? pcepta decem dũmodo ſciat talia eſſe p̃cepta implenda⁊ illa credenda.De ignoꝛantibo igi tur iſta dicit᷑ inuectiue. Diere.ij. Lenentes legem ne ſcierũt me. Er Sap̃. ij. leſcierũt ſacramenta dei. ſed vt dicit Bꝛeg. in moꝛali. Qui ea q dei ſunt neſciunt. a dño neſciutur.i repꝛobãtur. Et hiero. In bis que ptinent ad ius diuinũ vt pᷣcepta⁊ articulos.paru di⸗ ſtat in vicio deciperevel decipi poſſe xpᷣianũ.xvi.q. c. Sicupis. Talis ergo dicere poteſt. lumẽ oculoꝛum meoꝛũ nõ eſt mecũ.Etvt dicit᷑.ij. Reg.v Cecꝰ clau dus non intrabunt in templũ deuſ.glie. Cecus qui noꝛat que ſunt dei. laudus qͥ ea ſciens non ope⸗ raf recte.Eſt ⁊ tertia ignoꝛantia.ſ.facti.hec non excu ſat niſi quis det operam rei licite ⁊ adhibeat ſufficiẽ tem diligentiã. ⁊ intelligenda eſt ſic regula iuris g⸗ noꝛãtia facti non iuris excuſat extra de reg. iur.li. vi. Et vt dicat᷑ quis ꝓbabiliter ignoꝛarevt excuſel dicit glo. i. q. iiij. circa finem. ꝙ non requiritnr ꝙ ſit nimis ſcrupuloſus ⁊ curioſus. ec ꝙ ſit nimis negligens et diſſolutus in inquirẽdo.ff.de iur.⁊ fac.igno.l. Nec ſupina. Si qͥs ergo dat operã rei illicite vnde ſequit᷑ aliquod malũ qð neſcit non excuſat᷑ puta ſi quis lu-/ dit ad ſaxavel cũ gladioꝛ inde ꝑcutit aliquẽ quẽ nõ videt. ⁊ ſic ignoꝛat.non excuſat᷑ a peccato.Sicut eti⸗ am non ercuſat᷑ a peccato Lamech.qui occidit ſagit⸗ ta Cayn eſtimãs eum feram ſilueſtrẽ ex eo ꝙ cecꝰ erat Vnge illicitũ erat ei opus venandi licet faceret pꝛo⸗ pter vtilitatẽ ſcʒ pelliũ pꝛoveſtimẽtis. Nam tũc car⸗ nibus nõ veſcebant᷑ vt.xv.q.i.S.obijcit᷑. Sicut etiã non excuſat᷑ Loth.cum nelſcies filias eſſe ſuas.cõcu buit cum eis.quia operã dedit rei illicite.ſcʒ ebꝛietati vñ ſecuta eſt ula ignoꝛãtia.vñ Aug. Inebꝛiauerunt loch filie eius.⁊ ſe neſciẽti immiſcuerũt.qᷓpꝛopter cul pandꝰeſt nõ quantũ ille inceſtus ſed q̃ntũ illa ebꝛie⸗ tas meret᷑.xv.q.i. Inebꝛiauerüt Scðo vt ignoꝛan tia facti excuſat opoꝛtet ꝙ adhibeat᷑ debita dcgerra⸗ vñ ſi quis aptando tectũ domꝰ ꝓijcit tegulas factas invia qð in ſe eſt opꝰlicitũ.ſed nil dicit nec ſignũ po nit ſuꝑ hoc pꝛopter qð aliqͥs trãſit iuxta neſciẽs opꝰ. ⁊ ex tegula ab illo piecta frangit caputilli neſciẽs ali quẽ trãſire inde certe nõ excuſaret᷑ a culpa nec a pena vñ nec excuſant᷑iudei in facto quo cruciſixerũt xpᷣm. qꝛ neſciebãt ipᷣm eſſe xpᷣm.nec credunt adhuc veniſſe meſſiã.⁊ hoc quia nõ adhibuerũt debitã diligentiã vt dicit gratianꝰ.i.q.iiij.O.vl.circa finẽ.vñ ipſe xpᷣs dicebat eis. Scrutamini ſcripturas.⁊ ipᷣe ſunt q te/ ſtimoniũ phibẽt de me Johã. v. Pꝛopterea dicit eſa. vi.Exceca coꝛ ppli huiꝰ.i.ꝑmitte.iſta materia eſt mł tum dilatabilis.puta ſi qͥs accedit ad ſacram̃tũ ne⸗ ſciens.i.nõ recoꝛdat᷑ de aliquo criminali ↄmiſſo. vel ſentẽtia quã incurrit.⁊ ſic nõ ↄfeſſus ex eo qꝛ non ad hibuit diligentiã ad examinãdũ conſcĩam nõ excuſa tur a peccato Nota ſi platus vel paterfamilias neſcit 4. . * Titulus Quintus cimina manikfeſta ſubdiroꝝ qꝛ non adbibet düigen tiam ad inqrendũ.⁊ ſic nõ punit ⁊ illi pereũt. non ex cuſat᷑.ſicut nec heli nõ puniẽs peccata filioꝝ vñ regu la iuris.nõ poteſt eſſe recta excuſatio paſtoꝛis ſi lupꝰ oues comedit⁊ paſtoꝛ neſcit.extra de regu.iur.Quã uis.Er quia multa in hmõi ꝑpetrãtur.iõ dicere põt qlibet.lumẽ oculoꝝ meoꝝ nõ eſt mecã. ⁊ veniã pete⸗ re cũ eodẽ.ignoꝛãtias meas ne memineris Scien dũ ꝙmptr pt ↄtingere ſnczatl in qualibet pᷣdicta⸗ rũ videlʒ affectata.craſſa.⁊ inuincibił.ignoꝛatia affe ctata eſt qua qᷣs refugit q̃ debet ſcirevt liberiꝰ peccet ſine remoꝛſu conſcle. de qua ps. neluit intelligere vt bene agerer. Et iob.xxi dixerũt deo.recedea nobᷣ.ſciẽ tiam viaꝝ tuaꝝ nolumꝰ. hec in nullo excuſat immo Hm tho. auget ſen potieſt ſpeciale pctim̃. Scðdo ig noꝛantia ſiue iuris ſiue facti poteſt eſſe craſſa ⁊ ſupi⸗ na.⁊ hec eſt quando qᷣs non recuſat ſcire immo velꝗ let ſed negligit addiſcere pꝛopter laboꝛem ſeu occupa tiones.⁊ inq rerevel legere cũ poſſet.hec qtũ ad ea qᷓ quis debet ſcire ſine reſpectu xp̃ianitatis vt pꝛecepta dei⁊ ecclie ſeu reſpectu ſtatus vel officij vł exercicijvł religioſus q̃ ſunt religionis.ſeu cumtus q̃ ꝑtinẽt ad curã.qduocatꝰq ꝑtinẽt ad iura.medicꝰad medicinã. ⁊ hmõt ſi neſciat.excuſat᷑ quidẽ a tãto ſed non a toto id eſt non eſt ita graue peccatũ ſicut ſi faceret ex certa ſcliẽtia. Unde Gꝛego grauius ex infirmitate.i.paſſio ne qᷓ; ignoꝛantia peccatur.de peni.diſt.ij. Sciendũ Quantũ vero ad ea que nõ tenet᷑ ſcire vt aſtrologiam phuloſophiã.poeſim⁊ hmõi.nõ peccat ignoꝛ ĩdo.qͥn immo ſunt quedã que meliꝰeſt neſcire qᷓ ſcire. vt di⸗ cit Aug.diſtin.xxx viij.c. Quãuis.vt ea que inſtigãt ad malum.Et dicit᷑ ignoꝛantia craſſa ⁊ ſupina ad ſi⸗ militudinẽ hominis craſſi qui nõ bene videt q̃ ſunt ante ſe.nec tamẽ ↄtinue peccat cũ manet illa ignoꝛã⸗ tia ſed tũc cũ debuit vel debet ⁊ negligit hoc agere Tertia ignoꝛantia eſt inuincibilis que nullo ſtudio humano vinci poteſt. vt eſt in pueris nõ habentibꝰ vſum rõnis.⁊ amẽtibo.⁊ hec excuſat a toto. Unde ea qjue fiũta fatuis ſeu deficientibovſu ranonis nõ ĩpu tantur eis ad peccatũ nec ad penam nec quo ad deũ nec ad mundũ.ſiue illa que faciũt ſint ↄtra legem di uinã vt homicidiũ.blaſphemia⁊ huiuſmodi.ſiue cõ⸗ tra legem humanã.vt nõ confiteri. nõ cõicare ſemel in anno.⁊ huiuſmõi.vt.xv.q.i. Aliquos.⁊.capᷣ.ſeq. Etiam ſi ex culpa ſua incidiſſet qͥs in talem amentiã vł furiam.ſiue ex nimijs ieiunijs.vigilijs. ſiue ex ali qua paſſione amoꝛis vel doloꝛis.Dicit etiã Ul.ꝙ cũ aliquis dubitat de aliquo facto vel fiendo vtꝝ ſit lici tum vel illicitum.⁊ cõſulit peritos.⁊ facit quod in ſe eſt ad innuendũ veritatẽ ſi ſibi conſulat᷑ contrariũ ve ritati quod ille ſequitur ſatis excuſat᷑. quia poteſt di⸗ ci in eo ignoꝛantia inuincibilis vt in dubio ſciſmate. cui debeat adherere in bello dubioſo quo ad ſubdi⸗ tos.⁊ hmõi. In his tamen que ſunt de iure natumli vel diuino quantũcũq; conſuleretur ſibi ignoꝛanna peritiſſimis ↄtrariũ veritati nõ excuſaret᷑ a peccato ił lud agẽdo.quia in hmõi nõ poteſt habere locũ igno rantia inuincibilis quo ad habẽtes vſum rõis.cQut ergo neſcierũt que ſunt legis humanalis. neq; intel⸗ lererũt que ſuni legis diuinalis:in tenebꝛis bulant ld onn We i u Nrdi nide⸗ icin, ineſe Peece lgeeſe Unme Wer ſuſ n n ite; i len⸗ Nhn nan nlen e i loſt Nhent ce sniß on nien den id eſt operãtur ignoꝛãtes que debẽt ſcire de cõtingen tibus factis in his vt ſequi᷑ in pð. Mouebũtur td ẽ remouebũtur omnia fundamẽta terre.i.homĩes qui ſunt de terra.fundamenta.ſ.ſpiritualia edificij virtu alis.vt fides.i.Coꝛin.iij. Fundamentũ aliud nemo poteſt ponere pᷣter id quod poſitũ eſt qð eſt dñs Je⸗ ſus.i.fides xpᷣi:charitas.Apłs ad Ephe.iij. In cari tate radicati⁊ fundati. Hiero.undamentũ oĩm vir⸗ tutũ humilitas.his amotis nulla virtꝰ ſuꝑeſt. Et iõ ait dñs E ſa.xliij. Educ foꝛas populũ cecũ.⁊ oculos habentẽ.foꝛas eccłiam militante⁊ triũ phantẽ.Educ id eſt educes tu.ſ.deus. LTertia cecitas eſt in J.iI. eligendo cũ videlicet quis cognoſcit eſſe malũ quo.d vult facereꝛ tamẽ facit.qð nõ poteſt eſſe niſi qꝛ ⁊ ſi in vniuerſali cognoſcit eſſe malũ vt foꝛnicationẽ.furtuʒ homicidiũ⁊ huiuſmodi tamẽ in paniculari ulũ actũ nõ cognoſcit eſſe malũ.ſed videt᷑ ſibi eſſe bonũ. Nam vt dicit D yoniſius.Nullus intendens ad malũ ope ratur.Et de talibo dici poteſt illud pð. Oculos hñt ⁊ nõ videbũt,habẽt quidẽ oculos ad cognoſcẽdũ in vniuerſali ſed nõ vident illud eſſe malũ in particula⸗ ri. Uñꝛ⁊ dicit philoſophꝰin libꝛo ethicoꝝ. ꝙ oĩs malꝰ eſt ignoꝛãs.⁊ talis ignoꝛãtia nõ eſt ſpeciale peccatũ. ſed quedã circunſtatia que reꝑitur in quolibʒ pecca to.Etad idem facit qð dicit᷑ in pꝛouũᷣ.Errat qui ope⸗ rant᷑ malũ. In hoc eſt erroꝛ qꝛ videt᷑ ei qui malũ agit detẽtus paſſione vel habuu vicioſo tunc bonũ agere non enĩ niſi rerũ ignoꝛãtia poteſt errari.vt dicit Au guſt. diſt. xxxviij. q;uis. onne magnꝰerroꝛ ⁊ mona cecitas eſſet ſi quis eſtimaret lapidem terreumvel vi treum magis pcioſum qᷓ; adamantẽvel topaſiõ Sic errat vt cecus qui aliquid terrenũ vel diuitiaꝝ vł ho noꝛis vel delectatiõis coꝛꝑalis pᷣponit mandatis dei ſeu delectatiõibo ſempiternis. In figurã huiꝰ legit ꝙ Maas rex amonitaꝝ cũ bellaret ↄtra viros Jabes ga laad in hocvoluit eos habere federatos ⁊ pacificos ſi omniũ erueret oculos dextros.⁊ ſic eẽnt in obpꝛobꝛi um ilrael.icReg.i.Naas eſt diabolꝰ q pugnat cõtra filios iſrael.i.ſideles. Interpᷣtat᷑ enĩ iſraelvidens deũ ſcʒ ꝑ fidẽ.hoc ãt eſt pactũ qð vult habere cũ fidelibꝰ vt cruat oculos dextros.i.reſpectũ ad deũ vt regłas ſeu mãdata eius nõ habeãt in actibo ſuis.⁊ tũc non curat dare eis moleſtiã.⁊ bellare cũ temptatiõibo.qꝛ pacifice eos tũc poſſidet. Sʒ non debẽt huic acqeſce re fideles.ſed habere recurſum pꝛo adiutoꝛio ad xpᷣʒʒ 2⁊ ſic liberati erunt.ſicut illi viri iabes galaad inuocã tes deuote auxiliũ Saulis iſrahel regis liberati ſunt Qui autẽ iam incurrit cecitate ſpũalem imuetur ce⸗ cum qui ſedebat ſecus viã ⁊ mẽdicabat.qui clamãs ad ieſumvt videret.lumẽ recepit.Lu.xviij. Uel celi⸗ donium.i.cecũ a natiuitate qͥ lauans ſe in natatoꝛia Syloe ad mandatũ xpᷣiviſum recepit. Johan.ix. hec lotio fit moꝛtaliter in contritione ⁊ confeſſione.m⸗ nia nqulb .auretius in confeſſiõe lauantur. pitulũ decimũ de pꝛecipitatiõe. filia luxurie q et ſi freᷓnter pꝛocedit cxlu⸗ Recipitatio eſt ſecũda p:ouideret q̊ad pencula futura euitoda ſiue intuẽda xuria.tamẽ ex alqs vicijs etiã ꝓcedere põt.⁊ aliquan do eſt ſpeciale peccatũ.aliqñ circũſtantia aggrauas peccatuʒ. Difficile eſt autẽ intelligere put eſt ſpeciale peccatũ.niſi cũ alio adiuncto. Et in hoc cõſiſtit ꝙ ho mo de agẽdis vbi pᷣt eſſe dubiũ nõ habet ſufficientẽ examinatõem⁊ conſiliũ mentis ſed ſubito diſponit ⁊ ponit ſe ad faciendũ qð mẽti occurrit cõtra ulð.Ni⸗ hil ſine ↄſilio facias.Eccli.xxxij.ſcʒ mẽtis. Ad hanc inſtigat diabolus dicẽs mẽti qð xpᷣo ſuaſt Math. iiij. Mitte te deoꝛſum.i.pꝛecipita te ad malũ.Etad hanc pᷣcipitationẽ ꝑtinet ꝙ alids deficiat a docilitate qua qᷣs diſcit ab alijs ſeu acqᷣeſcit eoꝝ ↄſilijs.⁊ a me moꝛia qua reſpicit ad pᷣterita geſta.⁊ a rõe qua ùͥs be ne eſt diſcurſiuus⁊ rõcinatiuus vt bene poſſit appli⸗ carevniuerſalia pꝛĩcipia ad ꝑticularia que ſuntvaria ⁊ incerta.que ſunt ꝑtes integralis pꝛudẽtie.ſ. docili⸗ tas.mẽoꝛia.⁊ rõ.Et mẽoꝛia ⁊ rõ nõ ſumũtur ꝓ potẽ⸗ tijs ſed ꝓ bono vſu eaꝝ.Et de hac loqns pðõ.li.pſal. ait. Dilexiſti oĩa verba pᷣcipitatõis ligua doloſa.pꝛo⸗ pterea dñs deſtruet te in finẽ Ubi notat᷑: culpa ⁊ pe⸗ na ſubſecuta.culpa cum dicit. verba pᷣcipitationis. pena cum ſubdit.deus deſtruet teꝛc.ſcʒ perdendo. ſcʒ in moꝛtem eternam Prꝛimũ eſtverbũ coꝛdis. — Secundũ eſtverbũ oꝛis⸗ Tertiũ eſtverbũ operis De verbo coꝛdis gait J.I. idem Põ. Oui loquit᷑ veritatẽ in coꝛde ſuo. Ab iſto verbo qð eſt pꝛopoſitũ faciendi aliqͥd incipit pᷣcipita tio.vt.ſ.ſine ſufficienti examĩatõe ſubito diſponat fa⸗ cere qdðᷣ pꝛimo menti occurnit Job.xviij.Pꝛecipitabit eũ.ſ.peccatoꝛẽ conſiliũ ſuũ⁊ ummittet in rethe pedes ſuos.ꝑ hoc enĩ capit᷑ tenet᷑ diuerſis mal. Sed ꝓ declaratõe huius materie.ſ.pᷣcipitatõis dicit be.tho. ij.ij. q. liij. ꝙ pᷣcipitatio hic dici?᷑ ad ſiłitudinẽ in rebꝰ coꝛꝑalibo.Dicit᷑ enĩ pꝛecipitari ſm motũ coꝛꝑalẽ qðᷣ a ſuꝑioꝛi in ima venit ᷣm impetũ quendam pꝛopꝛij motus vel alicuiꝰimpellentis nõ oꝛdinate deſcẽden- do.ſicut ad litterã dicit᷑ de Raʒia ꝙpᷣcipitauit ſemet ipᷣmvirilr in turbas. ij. Macha. xiiij.ne.ſe caperet᷑ a gentilibo. ⁊ de mulieribo que circũciderẽt filios ſuos vt obſeruarent legem dei ꝙ pꝛecipitauerũt eas ꝑ mu ros ciuitatis.ij. Mach.vi. Summũ aũt anime bo nũ eſt ipſa ratio.inqͥt Lho. Imum autẽ eius eſt oꝑa tio ꝑ coꝛpus exercitata. Gꝛadꝰ ãt medij ꝑ quos opoꝛ tet oꝛdinate deſcendere ſunt iſti.memoꝛia pᷣteritoꝛũ intelligentia pᷣſentiũ.ſolertia in conſiderandis futurꝭ euentibo.⁊ rõcinatio conferẽs vnũ alteri.⁊ docilitas ꝑ quã quis acquieſcit ſententijs maioꝝ.que ſunt ꝑ tes integrales pꝛudentie.ad quas pertinet bene con⸗ ſiliari.?⁊ per hos gradus deſcendit homo recte conſi⸗ liando. Si quis autẽ fera᷑ non agendo per impetuʒ voluntatis vel paſſionis pertranſitis his gradibus erit vicium pꝛecipitatiõls ⁊ impꝛudentie.dequo põt intelligi illud Deutro.xxxij. cap. in cantico. Audite. BGens abſq; conſilio ⁊ ſine pꝛudentia eſt.i.ꝑ viciũ pᷣ⸗ cipitatõis.vtinã ſapent quo ad pᷣterita recogitanda. ⁊ intelligerent quoad pᷣſentia oꝛdinãda.⁊ nouiſſima BB 4 Titulus Quintus gt ſi aliquis pꝛecipitãda facitaliquid ⁊ auertẽs ſe a regulis diuinis.vt contemnẽs ⁊ re udians diuina documenta ſic eſt moꝛtale. Et dicit᷑ ettam temenſag talis pꝛecipitatio.Si vero pꝛecipitater agit abſq; cõ temptu diuine regule.ſed cũ detnmento ſeu defean eoꝝ que ſunt de neceſſitate ſalutis.iteruʒ eſt moꝛta vel circũſtantia qͥ reꝑitur cũ moꝛtali ſicut cũ debeat quis ſemel in anno cõſiteri ⁊ cõmunicare.ſubito ac/ cedit ad cõfeſſionẽ ſine aliqua pᷣcogitatõe.cum tñ ba beat multa intricam̃ta ⁊ grauia peccata.pꝛopter q pax dicit ⁊ multa omittit grauia q defacili menti oc curriſſent.⁊ ſic ſubito cõicat indiſpoſitus. Iſte pᷣcipi⸗ tanter facit confeſſionẽ.⁊ eſt ibi moꝛtale pctm̃. Simi liter ſi quis hñs diſputare cum infideliboꝛ de rebo ar duis ponat ſe pcipitanter ad hoc ſine aliqua pᷣuiſio⸗ ne. vnde pꝛobabilr deficere poſſit?⁊ ↄfundi fides cui obuiare potuiſſet ꝑ maturã pᷣuidentiã moꝛtale eẽt ni ſi a ſpũſancto induceret᷑ ſicut apłi.qꝛ ſi pũſſanctꝰnon eget tempoꝛe. Si autẽ aliquid pᷣcipitanter operatur abſq; detrimento eoꝝ que ſunt de neceſſitate ſalutis eritveniale.Et quia luxuria maxime abſoꝛbet conſi⸗ liũ ideo ponitur pᷣcipitatio filia luxurie. Temeritas enĩ ᷣm Zho.vbi ſupꝛa.vno modo pꝛocedit eł impe⸗ tu voluntatis.vel paſſionis.alio modo ex cõtemptu regule dirigentis ⁊ hoc ſecundũ pꝛopꝛie impoꝛtat te mentas. Unde ex hoc dicitñ ex radice ſuꝑbie ꝓuenire quia refugit aliene regule ſubeſſe.pᷣcipitatõ aũt ſe bʒ ad vtrũq;. Undetemeritas ſub pᷣcipitatione cõtinet᷑ q;uis p̃cipitatio magis reſpiciat pꝛimũ. Becunda pꝛecipitatio F. eſſe poteſt inverbis oꝛis. Ecki.x. dicit. Labia inſipi entiũ pᷣcipuabunt eũ.i.impꝛudẽs pᷣcipitanter loque tur ſine examinatõe mentali ſeu locutõis Eccłi.ix.ðꝛ Temerarius inverbo odibilis eſt. Dictũ eſt ꝙ teme ritas dicit᷑ pꝛecipitatõ.Et ratio quare pᷣcepsad loqn dum eſt oe ibilis qꝛ exquo ſubito loqͥtur qð mẽti oc⸗ currit nõ examinãdoverba opouʒ pᷣſuppoſita buma na fragilitate quod dicat multa incõuenientia ⁊ di⸗ ſplicentia auditoꝛib.vnð odit᷑vñ dicitur Eccles.v caueri pꝛecipitatio. In ſententijs pꝛoferẽdis. In dubijs decidendis. In ſecretis edicendis. De pꝛimo dicit Euariſtus papa.De omnipotẽs vt nos a pᷣcipitande ſententie ꝓlatõe cõpeſceret. cum omnia nuda⁊ aperta ſint oculis eiꝰ.mala.Sodome noluit audita iudicare pꝛiuſq; maniſeſte cognoſceret que dicebant᷑. Undeipᷣe ait.Deſcendã ⁊ videbo vtꝝ clamoꝛẽ quivenit ad me oꝑe ↄpleuerint an nõ eſt ita vt ſciam. Qõð fecitvt nobis exemplũ daret nepꝛecipi tes in diſcutiẽdis ⁊ iudicãdis neßochs eſſemꝰ.ij. qꝛ/i Deus. Hoc aũt figuratiue innuit᷑ in eo ꝙ dñs poſtu latus de adultera iudicareꝛ dare ſentẽtia.nõ ſtati de dit iudiciũ.ſed inclinãs ſe deoꝛſum digito ſcribebat in terra.typice nos inſtruens inqͥt Gꝛeg.vt cũ ꝓxioꝝ errata cõſpicimꝰ.non añ iudicemꝰrepᷣhendẽdo qᷓ; ad conſcĩiam humilxr reuerſi digito diſcretõis ſolerter ex⸗ culpemꝰ⁊ quid ↄditoꝛi noſtro placeat quidue diſpli Me remere quid loquans.Et pꝛecipue in trib debʒ ceat examinatõe dirimemꝰ Hincbeatus Gꝛegoꝛius „ ait. Rectoꝛes ecclie ⁊ qui publica iudicia exercent in dictandis ſentẽtijs nullatenꝰleuitate aut furoꝛe du⸗ cti ſint pᷣcipites.xi.q.iij. SumoꝑeEt induci tibi exx⸗ plũ moiſi qui querelas populiz cauſas ingreſſus ta bernaculũ referebat ad dñũm.⁊ poſtea rñdebat.vñ ⁊ Dauid qꝛ fuit pꝛeceps ad dãdam ſententiã cõtra mi phiboſeth.iniuſte egit. Nam cũ Siba ſeruꝰſeu pcu⸗ ratoꝛ ipſius miphiboſeth filij Jonathe occurriſſet cũᷣ animalibo oneratus victualibo.regi dauid fugientia facie abſalonis regnũ vſurpatis ſibi offerẽs. interro⸗ gauit Dauid de miphiboſeth quid de eo eẽt. qͥ falſo accuſat᷑ eũ.ſ.ꝙ ſtudioſe voluiſſet occurrere letꝰde ſua eiectõe de regno invindictã.quia ablatũ fuerat a ſau le auo ſuo.quod credẽs dauid nimis leuiter aſnta . I eth ſua eſſent id eſt ipſius Sibe.Et cũ poſtea reuerſus in re⸗ ter dedit ſentẽtiã.vt.ſ.bona collata miphibo gnũ ingreſſo hieroſolima obuiaſſet ipe miphiboſeth intonſo capite in ſignũ doloꝛis de eiectõe eius a reg ⁊ dauid qreret cau 3 qre non iuiſſet cũ eo.allegauit impotẽtiã ſuã quia claudus erat.⁊ ille Siba decepe rat eũ⁊ falſo infamauerat, ſuꝑ quoꝛ ſi mutauit ſentẽ/ tiam tamẽ iniuſte⁊ pᷣcipitant᷑ videt᷑ egiſſevidelicetq diuideret adiuicẽ bona pꝛo dimidio ipe?⁊ SibaNã ⁊ ſi iniuſtã dederat pᷣcipitanter ſententiã deceptꝰ ver bis illius.debuit reuocare totã poſtq; fallaciã ſᷣui de pᷣhendit In dubijs quoq; decidẽdis multũ debʒ vitari pꝛecipitatõ.⁊ ꝑmaxime in factis conſciẽtievbi vertit᷑ periculũ anime.Uñ greg.ait. In rebꝰ dubis non debet eſſe iudiciũ abſolutuũ.xxxiij.di. Habuiſſe. Vbi dicit glo.ꝙ eſt triplex ambiguitas.ſ.iuns.facti pſone.Et incipiendo a tertio ambiguo.quãdo.ſc,J certum eſt factũ ſed dubitat᷑ quis fecernit.tũc põt fern certa ſentẽtia. Non contra aliquã ꝑſonã deternmina⸗ te ſᷣm illð.ijq.i.cii.Neminẽ iudicetis ſuſpitõis arbi trio. Sʒ in genere.ſ.qð qui fecerit tale delictũ quod manikeſtü eſt ſit excõicatus niſi infm certũ tempꝰ in⸗ dicaueit.vt.v.q.i. Quidã.UVbi vero ſit ſcom ambi guũ.ſ.facti quia.ſ.dubitat᷑ de aliquovtꝝ ſit factũ vel nonnũq;ᷓ eſt ferenda ſentẽtia certa.vbi ſeqͥtur pᷣiudis ciũ alteriꝰ.Et ad hoc facit verbũ greg.dicẽtis. Gꝛa⸗ ue eſt⁊ ſatis indecẽs vt in re dubia certa det᷑ ſentẽtia. xi.q.iij.graue.Ut ſi dubitat᷑ vtũ aliqͥs iuſte aliquid poſſideatvel nõ.ſeu vtꝝ ↄtraxerint aliqͥ in gradu vel caſu ꝓhibitovł nõ.in tali dubio niſi ſufficiẽs pbatõ nõ debet dari certa ſentẽtia in damnũ altenꝰ Sʒvbi nulli fit pᷣiudiciũ ĩ dubio facti dat᷑ certa ſentẽtia abſ⸗ q; pcipitatõis vicio.puta cũ dubitat᷑ vtꝑ aliqͥs ſit ba ptiſatus vel nõ vel vtrũ confirmatus vel oꝛdinatus. veleccleſiavel hoſtia conſecrata debet baptiʒari.ↄſir mari.vel oꝛdinanivel cõſecrati.ſi vere dubiũ eſt.quia vt dicit Leo papa.non putatur iteratũ quod ignoꝛa tur eſſe factũ.de conſe.diſt.i.Solennitates. ⁊ diſti. lxvij.ca.Pꝛeſ biteri.· De pꝛimo ambiguo.ſ.iunis x ceditur de ſimilibo ad ſimilia.vt diſti.xx. De libellis vbi poſſint iura cõcoꝛdari nõ contrariari. vnde Leo papa.In his que dubia ſunt vel obſcura id noueni⸗ mus ſequendũ qð nec euangelicis pᷣceptis ↄtrariuʒ. nec decretis ſanctoꝝ patꝝ inuenit᷑ aduerſum di.xiiij Sicut quedõ.Et intelligendũ eſt de illis decretis j — — — — — — — — g reꝑiunt᷑ diuerſe opiniones ⁊ aduerſe ſolenniũ docto/⸗ rũ in aliqua materia nec habet?᷑ expᷣſſa circa hec decla ratio ꝑ autoꝛitatẽ ſcripturevel determinatõ ꝑ eccliaʒ tunc ꝑiculoſum eſt pᷣcipitare ſententiã.⁊ita vni opi⸗ nioni adherere ꝙ alterã condẽnet vt hereticãvł dam nabilem.ſicut cognoſcere vxoꝛẽ menſtruatã aſſerere ꝙ ſit moꝛtale.emere impᷣſtua venetiaꝝ.ſeu iura mon⸗ tis floꝛentie ꝙ ſit vſura? multa hmõi.In his igit q; uis tutioꝛ via ſit eligenda⁊ conſulẽda vt de ſpon.co. Juuenis.pcipue ante factũlõ tñvt dicit Guil. eſt pcipitãda ſentẽtia cõdemnãdo alterã opinionẽ. Ad quod eniã facit qð dicit be.Cho.in qðlibet.lſq qſtio vbi agit᷑ de moꝛtali.niſi habeat᷑ expᷣſia autoꝛitas ſcri⸗ pturevel canonis vel rõ efficax non niſi ꝑiculoſiſſime diffinit᷑ ⁊ boc eſt ↄtra multos pᷣdicatoꝛes ⁊ ↄfeſſoꝛes modernos qͥ ſunt nimis faciles ad iudicandũ alidd eſſe moꝛtale. Ilathan pꝛopbeta interogatus a Da⸗ uid vtrũ deberet domino deo templũ edificare.quia pꝛeceps fuitad dandũ reſponſum dicens hoc domi no placerevt pꝛopheta loquẽs.opoꝛtuit poſtea eũ re uocare ſententiã. Nam dñs loquẽs pꝛophete dirxit ꝗ hoc nõ faceret qꝛ multũ ſanguinẽ fuderat.ſed filiꝰ eiꝰ templũ ediſficaret.vt habet᷑.qj. Reg. Sic⁊ Joſue. cuʒ pꝛincipibo tribuum.quia pᷣceps fuit ad faciendũ pa ctũ cum Gabaonitis amicicieꝛ ↄfederatõis ſimulan tibo uülis ſe in remotiſſimis habitare nõ in terra pꝛo⸗ miſſionis ſed longo itinere ↄfractos.quia os dñi nõ cõſulerunt.vt dicit᷑ Joſue.ix.decepti ſunt.⁊ quia iu⸗ rauerũt eis recomendatos habere ob reuerentiã iura mẽti voluit dñs illos reſeruari.qͥ extermiari debebãt In ſecretis etiã manifeſtandis debet qlibʒ cauere ne ſit pceps alłs incidet in multa mala. ã pauciſſimi reꝑiunt fideles ad ea ſeruanda.vñ hiere. ix. ðꝛ. Unꝰ quiſq; a pꝛoximo ſuo ſe cuſtodiat.⁊ in oĩ fratre ſuo ñ habeat fiduciã quia omnis frater ſupplãtans.i.de/⸗ cipiens in reuelando ſecreta. Sic Samſon quia pꝛe ceps fuit ad reuelandũ ſecretũ etꝰ in quo conſiſtebat foꝛtitudo ſus dalile cum pluries exꝑtus eẽt maliciaʒ eius tonſo capite ab ea cũ doꝛmiret in gremio eius. captus fuit a philiſteis ⁊ excecatus Judicũ/xvi. Fertia pꝛecipitatio S..II. — care cũ non habeat expenſas ſufficieẽtes vel modum. pꝛeceps eſſet in illo opere. Unde Calixtus papa int Nos temꝑe egemus vt maturius qͥd agamꝰ Non pſᷣ cipitemꝰ ↄſilia⁊ oꝑa noſtra.neq; oꝛdinẽ coꝛtrũpamꝰ2 diſtin. l. Ponderet. Op eſſet vtich pcipitatõis ſiquis aliquẽ ſine noticia eius vel eraminatõe eligeret ſubi⸗ to in rectoꝛẽ vel ↄfeſſoꝛẽvel aſſumeretad ſacerdotium vel ad religionẽ. vel ipᷣe aſſumeret aliqd opꝰ arduũ ſi ne dilcuſſione ſue facultatis.Et ſicutvutuoſe opans ↄſiderat circũſtantias. vt recte ſint ⁊ congruend finẽ Ita⁊ econuerſo diabolus cum inſtigat ad malũ in⸗ Auucere conatvt ſubuo operet᷑ ſinealiqua examinatõ⸗ ne vel diſcuſſione periculi.vnde Oꝛige.Lenta virtus ⁊ cunctatrix ante iudicat qᷓ; incipiat quid decoꝛum. quid honeſtum. Iniquitas omnia pꝛecipitat,de pe⸗ Capitulũ xI non abꝛogata ſunt ꝑ contraniã cõſuetudinẽ. Ubi ãt potelt eſſe in ope Sicut ſi aliquis appetens nouam domũ fabꝛicare ſubito poneret ſe ad faciendũ fabꝛi⸗ niten. diſtin. ij. Inter hec. Sic maligni iudei tuba ti contra chꝛiſtum arguentem incredulitatẽ eoum. in Naʒareth duxerunt eum vſq; ad ſuꝑcilium mon/⸗ tis vt pꝛecipitarent eum Luce:liij. Ad hoc etiam fa cit quod dicit᷑ Pꝛouerb.iiij. Uia impioꝛum tenebꝛo ſa id eſt operatio. neſciuntvbi coꝛruant. id eſt ita pꝛe⸗ cipitãter agunt ꝙ non perpedũt pericula. ⁊ mala ad que deuenient.ſicut⁊ pꝛeceps fuit Aſael in perſequ?⸗ do Abner ducem exercitus Iſboſeth.nec voluit deſi ſtere ad verbũ ipius Abner.pꝛoprer quod coꝛruitoc ciſus ab ipſo Abner.ij/ Regum.ij.Eſt autem hoc vi cium ſᷣm Gꝛegoꝛi. in libꝛo moꝛal.ij. contra donum conſilij. Impoꝛtat eniʒ quandam inoꝛdinatam. fe⸗ ſtinationem conſilij in agendo aliquid. ⁊ quis con⸗ tingat eſſe peccatũ in conſiliando non ſolum ſi eſt ni mis feſtinus.ſed etiam ſi ſit nimis tardus. ita ꝙ pꝛe tereat opoꝛtunitas tempoꝛis.tamen quia in inquiſi tione conſilij multa particularia ſunt conſideranda. pꝛopter quod dicit philoſophus in.vi. ethicoꝛum.ꝙ opoꝛtet tarde conſiliari.directius tamẽ opponit᷑ pꝛeci pitatio rectitudini cõſilij q; tarditas ſuꝑflua q̃ babʒ quandã ſimilitudinẽ recti conſilij⁊c. H ¶ Lapitulum vndecimũ Ade Inconſideratione.· 0 dicitur ia luxune ᷣm Bꝛego. in. L xxxi.moꝛał.nõ quod ſemper pꝛocedat. ab es pꝛocedit eniʒ etiam ab alijs. Sed quia pꝛedictum vicium pertinet ad defe ctum pꝛudentie ſeu ei contrariat᷑ q;tum ad illũ actuʒ qui eſt iudicare.qui actus eſt rationis.Delectatõ au tem⁊ pꝛecipue que eſt in venereis abſoꝛbet totaliter rationem. ⁊ conumpit eſtimatiõem pꝛudentie.⁊ iðõ0 poniturfilia lucune. Eſt autem peccatum quia con/ tra pꝛudentiam ad quam ſpectat non ſolum conſilia ri circa agenda ſed etiã de conſiliatis recte iudicare. Sced non poteſt quis recte indicare de aliqᷣo niſi ꝑ conſiderationem pꝛius habitam. Unde dicitur Pꝛo uerbioꝛum.iiij. Oculi tui videant recta. ſcilicet per intentõnem puram.⁊ palpebꝛetue id eſt conſidera/⸗ tiones pꝛecedãt greſſus tuas id eſt oꝑa tua: Contra rium vero agit᷑ per inconſiderationem. quia ſcilicet iu dicat quis ⁊ agit ſine oſideratione debita. Et pꝛo hu iuſmodi declaratione dicit beaatus Thomas ſecũda ſecunde.q liij.articu.iiij.ꝙ conſideratio impoꝛtat ac tum intellectus veritatẽ rei intuenns. Sicut autem inquiſitio pertinet ad ratonem. ita iudicium ad in⸗ tellectum. Unde ⁊ in ſpeculatiuis demonſtratiua ſci entia dicitur iudicatiua inq;tum per reſolutiõem in pꝛima pꝛincipia intelligibilia de veritate inquiſito⸗ rum duudicatur.⁊ cõſideratio maxime ꝑtinet ad iu⸗ diciũ. Undeꝛ defectus recti iudicij ad inconſidera⸗ tiõis viciũ pertinet.put.ſ.aliqͥs in recte iudicãdo de ficit er eo ꝓcontemnit vel negligit attendere ea ex qʒ⸗ bus rectum iudicium pꝛocedit. Unde maniſeſtum eſt ꝙ inconſideratio eſt peccatũ Nec eſt contia quod dominus aitI hath, decimo. Nolite cogitare quo⸗ modo aut quid loquamini quod videtur pertinere ad inconſideratoemel lam ſᷣm Thomõ/ Bebnne ibi non ꝓhibet dñs cõſiderare q ſunt agẽda vel dicẽ da quãdo homo habet opoꝛtunitatẽ ſed dat dñs fi⸗ duciã in illis verbis fidelibo. vt deficiete ſibi opoꝛtu⸗ nitate vel pꝛopt᷑ imꝑuiãvel pꝛopt᷑ ſubitã poccupatõ nem in ſolo diuino cõſidant auxilio.A lioqͥn ſi pter⸗ mittat hõ facere quod pᷣt ſolũ ðinũ auxiliũ expectãs videt᷑ de temptare.Et quauis quicũq; ↄſiliat᷑ opoꝛ tet ꝙ multa ↄſideret⁊ ꝑ defectũ oↄcilij ſit pcipitatiõis viciũ.⁊ ꝑ conſeqns defectꝰↄſideratõis nihilominus inconſideratio ponit᷑ viciũ ſpeciale diſtinctũ a pᷣcipi⸗ tatione.quia cũ tota conſideratio eoꝝ que in conſilio attendũtur oꝛdinantur ad recte iudicandũ.ideo con ſideratio ꝑfici᷑ in iudicio. ⁊ incõſideratio maxĩe op⸗ ponit᷑ rectitudini iudicij: ſicut pᷣcipitatio rectitudini ↄſilij Ziat᷑. Itẽ nota ſᷣm Tho.ij.ij.q.liij.art.uiij.q; ſub inronſideratõe qͥ eſt ↄtra iudiciũ rectũ qͥ eſt actꝰ pꝛudęẽtie includũturvicia incautele.⁊ incircũſpectio⸗ nis que ſunt ↄtra ꝑtes integrales pꝛudentie.q dicũt᷑ cautioꝛ circũſpectio.Et ſicut ad circũſpectõem ꝑti⸗ net ↄſiderare circũſtãtias eiꝰqð qͥs vult agere pꝛopt᷑ aliquẽ bonũ ſinẽ.vt.ſ.non ſolũ illud ſit bonũ ſᷣm ſe. ſed etiã ᷣm circũſtantias. am ↄtingit aliqð ſᷣm ſe conſiderandũ eſſe bonũ⁊ cõueniens ſini qð tñ ex ali⸗ quibo occurrẽtibo reddit᷑ malũ vel nõ opatiuũ ad fi/ nem.ſicut oſtẽdere ſigna amoꝛis alicui ſ̃m ſe cõſide⸗ ratũ videtur eſſe conueniẽs ad alliciendũ ad amoꝛc. ſed ſi cõtingat in animo eiꝰſuꝑbia.vel ſuſpicio adu⸗ latõis.nõ erit hoc cõueniens ad finẽ. Non ↄſiderare ergo tales circũſtantias ꝑtinet ad incircũſpectõeʒ Et ſicut ꝑ cautionẽ ita accipiũtur bonavt caueãtur ma⸗ la in ſe.vł que hñt ſpẽm mali ſᷣm ea qvt in pluribus accidere ſolent ſic ꝑ incautõem nõ conſideratur talia Impij tanqᷓ; puluis quẽ pꝛoijcitventꝰa facie terre iõ nõ reſurgũt impij in iudicio.neq; peccatoꝛes in cõſi⸗ lio iuſtoꝝ.po.i. Triplex eſt actꝰpꝛudẽtie qͥ neceſſa ria eſt cuilbet.Pꝛimꝰeſt pᷣcipiẽte dño. Eſtote pꝛudẽ⸗ tes ſicut ſerpẽtes ¶) ath.x.ſ.cõſiliari circa agẽda per inquiſitionẽ modoꝝ quibo fieri pᷣt. Scðs eſt iudica⸗ re de cõſiliatis.iu de his q̃ pꝛoponũt᷑ varia in conſilio eligere qdᷣ magis ↄuenit Tertiꝰeſt imparare ſibi ſeu iudicata exequi:i:quod qͥs eligit e multis agendum illud facere efficaciter. Impij et peccatoꝛes.i.pꝛaui q̃ᷣ ad deũ.Et hi impij pꝛaui quo ad pꝛoximũ Et hi pec catoꝛes ſicut carẽt vera pꝛudentia que.ſ.eſt ſᷣm deũ ita⁊ actibo eius.ſ.conſilio.iudicio.⁊ imꝑio. Pꝛĩo per viciũ pꝛecipitatõis. Scðo ꝑ incõſideratõem. Tertõ ꝑ inconſtantiã. Et hoc notat po in pᷣfatis verb a pꝛin cipalioꝛi inchoando. Uiciũ inconſtãtie. ⁊ inexecutio nis.ibi.tanq; pul. Uiciũ inconſideratõis ibi.iõ non reſurgũt. Uiciũ pꝛecipitatõis ibi.neq; pctõꝛes Si cut pꝛincipatł actꝰ pꝛudẽtie eſt imperare ſibi in eo qd iudicauit fiendũ.i.executõi mãdare.ibi. eĩ ↄſiſtir dit ficultas Multi enĩ bene cõſiliant᷑ ⁊ bene iudicant de egendis⁊ tamẽ nõ exequũtur. Sic ꝑmaxime contma pꝛudentiã eſtviciũ inconſtãtie ⁊ ideo de malis loq̃n do ab hoc incipit dicẽs. Impij tanq; puluis an faci emventi.ꝑ qð notat–᷑ incoſtãtia.Quid eĩ leuiꝰpulue⸗ re. Sicut ergo ventꝰfreq̃nter leuat pulu erẽ. devno lo co ad aliũ.ita pctõꝛvt puluis ſiccus hũoꝛe gr̃e muta tur devno oꝑe ad alið ꝑ inconſtantiã vento tẽprarõ R—— nis a facie tene. ia ſtabilitate ppoſiti q ſibi eligedo firmauerat.Cerra eĩ firma eſt. Ecchi. Tema autẽ in eternũ ſtat. Uel ꝓijcitura cõſpectu ecclie ſignate per terrãꝛ hoc quoad meritũ.⁊ ſi nõ quoad numerũ. Quantũ ad ſcðᷣm.ſ.viciũ incõſideratiõis dicit iõ nõ reſurgũt.Quia eĩvt puluis impij ſunt⁊ piectivento temptatõis a facie terre.i.ecclie militãtis vel terre vi⸗ uentiũ.nil de ea curates.iõ nõ reſurgũt ab imis vicõ rum ad ſuꝑna virtutũ. Non reſurgũt in iudicio.i.ad ludicandũ ſeipſos ꝑ cõpunctõem.de qͥ apls ait.iiad coꝛin.xi. Si noſmetipſos diiudicarẽꝰnõ vtiq; a dño iudicaremur.pꝛopt᷑ qð nõ reſurgũt etiã in iudicio q; eſt actus pꝛudẽtie.qꝛ nõ cõſiderãt q̃ debẽt ↄſiderare ſed incõſiderate agũt cõtra illð ꝓuer.xiiij Labia ſapi entis.i.pꝛudẽtis conſiderant piacita,.ſ. deo labia vi⸗ delicet coꝛdis.os impioꝝ ꝑuerſa. Quantũ ad tertiũ ſcʒ viciũ pꝛecipitatõis inqͥt. Neq;ʒ pctõꝛes in ↄſilio iu ſtoꝝ.ſ.reſurgũt.onſiliũ iuſtoꝝ eſt ↄſiliũ mẽtis ſeu examinatõ agendoꝝ ſine quo nil agũt ſᷣm illð ꝓuer. Aſtutus.i.pꝛudẽs oĩa agit cũ ↄſilio.ſ.mẽtis ſue. ſz hoc ↄſiliũ non ſibi faciũt pctõꝛes. Sʒ vt ðꝛ ꝓpuerb.i⸗ pedes eoꝝ.i:affectꝰ.ad malũ currũt ⁊ feſtinãtvt effũ dant ſanguinẽ. Sʒ de pcipitatõe dictũ eſt in capicło pᷣcedẽti.⁊ de inconſtatia dicet᷑ in ſeqnti. Müc ergo de incõſideratõe de q̃ ꝓuer.xiij.ðꝛ. Quiincõſideratꝰ eſt ad loquendũ ſentiet maal. Inconſideratio vicioſa triplex eſt.⁊ per eam nõ re⸗ ſurgunt impij in iudicio actus pꝛudentie. Pꝛma eſt pꝛopꝛie defectionis. Secũda eſt diuine oꝑationis. Ternia eſt aliene conucrſatois. De pꝛima dicit chꝛiſtus .F. . Lu.vi.Quid vides feſtucã in oculo fris tuiꝛ ipᷣ tra⸗ bem in tuo nõ ↄſideras.i.notabilẽ defectũ tuũ.Eſt ãt triplex defectõ in ſe q̃ nõ ↄſiderat᷑ ab ĩpijs ⁊ pctõꝛi bꝰ.⁊ iõ ñ reſurgũt ĩ iudicõ recto ſᷣm pꝛudẽtiã vt iudi cẽt de rebo ꝓut ſuntꝛ put dñt.ſj. ÿm affectũ ĩoꝛdĩatũ Defectus ſue conditionis. Defectus ſue offenſionis. Defectus ſue pꝛofectõis. Mlon enĩ homo ↄſiderat ſue defectũ cõditionis.ſ. q;uilis ſit.⁊ iõ nõ recte iudicat de ſe eſtimãs aliquid eſſe cum nihil ſit.ſ. ex ſe m aplm. Pꝛimũ ergo. vt ait Berñ.in li.de conſideratione.a te incipiat cõſidera⸗ tio tua.non ſolum incipiat ſed in te finiatur quocun q; euagetur a te reuocaueris eaʒ cum ſalutis fructu. A facie enim conſideratiõis tue conditiõis occurret tibi homo miſer ⁊ miſerabilis.pauꝑ.cecus.⁊ nudꝰ. VNHomo inqͥ t Job.xiij.natus de muliere bꝛeuiviuens tempe replet᷑ multis miſerijs qui qſi flos egreditur ⁊ conterit᷑ et fugit velut vmbꝛa⁊ nunq; in eodẽ ſtatu ꝑ manet homo inquit dolens ꝓꝙ ſit homo ab humo de niuatus⁊ in ipᷣam reuerſurus.erubeſcẽs ꝙ ſit nudꝰ. qꝛ natꝰ.Et nudꝰegreſſus ſuʒ de vtero mris mee Job lploꝛãs⁊ q̃ſi murmurãs.qꝛ natꝰſit ad laboꝛẽ nõ ad honoꝛẽ. Hõ eĩ naſcitad laboꝛẽ.⁊ auis ad volatũ Job xiiij Natꝰde muliereꝛ ob hoc cũ reatu.ps.l.in pctis peꝑit me mr̃ mea.ſm aliã lrãm.repletur multis mi⸗ ſerijs, ⁊ ideo cum fletu.Eccłes.ij. Cuncti dies eius rrrre — laboꝛibo⁊ erũnis pleni ſunt.nec ꝑ noctẽ quidẽ qᷣeſcit vere multis miſerijs:qꝛ coꝛꝑis ⁊ anime ſimul. Quid enĩ calamitatevacat naſcenti in peccato.⁊ fragili coꝛ poꝛeꝛ mente ſtenili. Nullũ animal natũ fragiliꝰ coꝛ⸗ poꝛe.Anima vero ſcẽtia ⁊ virtutibovacua.laſcitur A aia noſtravt tabula mſa in qua nihil eſt pictũ ſᷣm phũm. Gꝛeuiviuẽs the.⁊ iõ cũ metu.ſ.moꝛtis ſem⸗ ꝑ Jaco.iiij.Que enĩ eſt vita veſtra vapoꝛ ad modicũ parens.⁊ deinceps exterminabit᷑ Et iſtud bꝛeue tem pus ſemꝑ incertũ.quia neſcitis diem neq; boꝛam.q dñs venturꝰſit. Math.xxiiij. Qui q̃ſi flos egreditur 2 conterit᷑ Habet enĩ aliqd apparentieꝛ vigoꝛis ĩ iu uentute ſus.ſed cito ꝑ ſenectutẽ ſuam decidit⁊ marce ſcit. Eſa.iiij. Omnis caro fenũ.⁊ om̃is gloꝛia eiꝰ q̃ſi flos feni.exiccatũ eſt fenũ ⁊ cecidit flos eius. Nunqᷓ; in eodẽ ſtatu ꝑmanet.ſed mutat᷑ de etate in etateʒ.de ſanitate in infirmitatẽ. de ſciente in obliuioſum de di uite in pauꝑem.de bono in malũ.ps. Pencula ĩfer⸗ ni inuenerũt me. Quia igit᷑ homo nõ cõſiderat hanc ſuã viliſſimã ꝑditionẽ.ideo nõ reſurgit in iudicio ve/⸗ rovt reputet ex ſe nihil habere niſi miſeriam⁊ caſum. ſed de ſe pᷣumit⁊ ſuꝑbit. Sedvt dicit Gꝛego.in moę⸗ rabł. Conſideret homo elatꝰquid mereat᷑ in terra. Si angelus in celo pꝛoſternit᷑ ſiilli parcere noluit quẽ in celis in tanta gloꝛia ſublimauit.ſcʒ lucifero cũ ſuꝑbi uit de peni. diſtin. ij. ca. vlti. Scðdo non cõſiderat peccatoꝛ defectũ ſue offenſionis.quãtus ſit quantũ cunq; nociuus.cũ auferat ſibi ſummũ bonũ. indu⸗ cat ad eternũ ſuppliciũ, auferat ſibi omne meritũ.Et ideo quia homo nõ conſiderat nõ reſurgit in iudicio vero cũ inſtigat᷑ ad malũ.ſed quaſi nihil mali ſibi in de eueniat.ſed magnũ bonũ illud iudicat ſeu deter⸗ minat faciendũ. Sedvt dicit dominꝰ Eʒech. xviij.ſi gquerterit ſe iuſtus a iuſticia ſua oẽs iuſticie eiꝰnõ re/ coꝛdabũtur.ſ.ad pꝛemiũ. ipſe in iniqͥtate ſua moꝛiet᷑ ſcʒ moꝛte eterna.ſuꝑ quiboverbis dicit Gꝛego. Hoc nobis maxime conſiderandũ eſt.qꝛ cum mala com⸗ mittimꝰ?ſine cauſa,.i.vtilitate.bona trãſacta ad men⸗ tem reuocamꝰ.quia in ꝑpetratõe maloꝝ nulla debet eſſeifiducia pꝛeteritoꝝ bonoꝝ.de peni.diſtĩ.iiij. Hoc nobis.Quod eſt cõtra multos qui credũt per opera bona facta ſalutem cõſequi etiã ſi malũ faciãt. Saul quodã temꝑe optimꝰfuit. ⁊ malta bona fecit pꝛopter deũ⁊ ſalutẽ populi.tñ quia auertit ſea iuſticia inobe diens ⁊ ðino mãdato repꝛobatꝰ⁊ dãnatus eſt. vt pʒ in.i. Reg.xv. Item qꝛ nõ ſufficiẽter cõſiderat pecca⸗ toꝛ circũſtantias aggrauãtes offenſiones ſuas.ilðᷣo nõ reſurgit ad vitã gratie in iudicio penitẽtiali qꝛ nõ digne penuet. Unde dicit Aug.in li.de penitẽtia Lõ ſideret peccatoꝛ qualitatẽ crimĩs in loco.in tꝑe.in ꝑ⸗ ſeuerãtia.in varietate ꝑſone⁊ quali hoc fecerit tẽpta⸗ tioneꝛ in ipſiꝰvicij multiplici executõe Cõſideret q̃n tũ ꝑſeuerauit⁊ defleat⁊c.de pe.diſ.v.ca.ij. De hmoõi autẽ circũſtantijs ꝗᷓ ſint de neceſſitate confitende ha bes in.iij.pte. Tertio nõ conſiderat malꝰ defectuʒ ſue male pꝛofectõis. Non enĩ ſolũ exigit deꝰ a nobis vt euitemꝰmalũ ſʒvt faciamꝰbonũ ⁊ pꝛoficiamus in pono ſ̃m illud apłi ad Phił. Que retro ſunt obliui⸗ ſcẽs.ſ.mala ad ea nõ reuertẽs.in anterioꝛa me exten/⸗ dẽs.ſepficido magis ac magꝭ ad bꝛauiũ ſequoꝛ ſu⸗ ꝑnevocatõis. lam invia dei nõ ꝓficere eſt dekicere. Quia igit᷑ peccatoꝛ⁊ negligẽs nõ ↄſiderat defectũ ſui ꝓfectus.ideo nõ reſurgiè in iudicio debito in agẽdo. ſcilʒ melioꝛa.ſed ↄſueta ſua mixta bonitate vel nria tepiditate. inconſiderãdo igit᷑ qualis ſis⁊ qlis fuerꝭ inquit Bernar.in lib.ij.de conſideratõe.comꝑanda ſunt poſterioꝛa pꝛioꝛibo.pꝛoſeceris ne in virtute.ſapi entia.⁊ĩtellectu.in ſnauitate moꝝ an ab his ſoꝛte qdᷣ abſit defeceris Patiẽtioꝛ ſis an impatiẽtioꝛ ſolito.ira cundioꝛ leuioꝛue.inſolẽtioꝛ aut humilioꝛ. affabilioꝛ. aut auſterioꝛ exed bilioꝛ an difficilioꝛ. puſillanumioꝛ an magnanimioꝛ ſeriuſmagis aut pluſculũ diſſolu⸗ tus.timoꝛatioꝛ aut foꝛte fidetioꝛ qᷓ; opoꝛtet late patet hic cãpus in hoc genere ↄſiderãdi.O poꝛtet.innote⸗ ſcat tibi ʒelus tuus.clemẽtia tua diſcretioq; modeꝰ ratrix eaꝝvirtutũ.qualis videlʒ in donãdis iniurijs ſis.qlis in vlciſcendis q; in vrroq; ꝓuidꝰmodi. loci. tpis obſeruatoꝛ. Hec ille.Ad tollendũ ãt hmõi defe ctũ.i.pfectus multũ valet conſideratio moꝛtis. Unð Job. xvij.dicitur. Spũs me attenuabit᷑.ſ.magis ac magis ꝓficiẽdo ⁊ dimittẽdo groſſiciẽ ſenſualitatis et ↄſcle.⁊ hoc iõ qꝛ dies mei bꝛeuiabũt᷑ſ.hoc ↄſideran⸗ do.⁊ ſolũ mihi ſuꝑeſt ſepulchꝝ tꝑs nõ bñs apliꝰ ad ꝓficiẽdũ. Suꝑ qͥ boverbis Job dicit Gꝛego.xiij.mo. Qui cõſiderat qualis erit in moꝛte ſꝑ ſit timidꝰĩ oꝑpa⸗ tionę.nibil qð trãſeat appetit.cũctis pñtis vite deſi⸗ derijs ↄtradicit.⁊ peneſe moꝛtuũ cõſiderat. q; ſe mo nituꝝ minime ignoꝛat. — 9 —W/ 6 ecuda incõſideratio ·F. Il eſt diuine oꝑatois.de q Ela.v. lanuuũ e?. ſ. ði nõ ↄſideratis.pptea captiuꝰ ductꝰẽ ppłs meꝰ.ſ.dia bolo ꝑ petm̃.Et ẽ triplex dei oꝑatõ.q qꝛ ñ ↄſidcrat᷑a pctõꝛibo iõ nõ reſurgũt ĩ iudicõ recto.ſʒ male iudicãt Pꝛima operatio qua cũcta regit Scða oꝑatio qua aliquos deſerit. Tertia oꝑatio dei qᷓvniuerſa cognoſcirn. De pꝛia ðt xpᷣs Joã.v.Pr̃ me oꝑat᷑ vſqꝙmõ ⁊ ego oꝑoꝛ ſcʒ ſił cũ eo.⁊ loqᷣt᷑ de oꝑe regimĩs ⁊ gubnatiõis mũdi quã ſꝑ cõtnue oꝑat᷑ deꝰ dans vnicuiq; creatu re qð ſibi ↄgruit ⁊ nulli deficit:vñ ðꝛ math.vi. Coſi derate lilia agri quõ creſcũt q̃ non laboꝛãt neq; nen deꝰ veſtit illa talibo coloꝛibo qͥ cõgruũt eis. Et aliꝰ euãgeliſta ait Lu. xij. Cõſiderate coꝛuos.nõ ſerũt ne q; ↄgregãt in hoꝛrea⁊ dñs paſcit eos. Dicũt eĩ natu rales ꝙ eoꝛũ naſcũt᷑ cĩ plumis alb ꝓpt᷑ qð ex ꝑntes eſtimates illos pullos ñ ſuos ꝓpter diſſilitudinẽ co⸗ loꝛis deſerũt eos.⁊ ñ nutriũtvt alie aues ⁊ aĩalia puł los ſeu filios ſuos.ſʒ deꝰñ deſerit eos Ipe eĩ vt ðt pẽ dat iumẽtis eſcã ipoꝝ⁊ pulł coꝛuoꝝ ĩuocatibo eũ mõ ſuo vocẽ foꝛmãtibo ad inſinuãdũ appetitũ cibiPctõ⸗ res ãt qꝛ ñ ↄſiderãt hãc dei ꝓuidẽtiã⁊ gubnatõʒ ñre ſurgũtĩ iudicõ recto ſʒ aſtuteꝛ ꝑ fallacias ⁊ ꝑ nimiaʒ ſolicitudinẽ ꝓcurãt ſibi tꝑalia qᷓ̃i ꝑ ſe ꝑ ĩduſtria ſuaz ſibi poſſint puid ere.ñ ex ði gubᷣnatõeꝛ puidẽtia. pa nit dñs ppłm ſuũ ĩ deſto qſi innũerabilẽ. xl. muilia ſo lũ apti ad pliũ fuer nũerati ĩ deſtovltra ſenes ⁊ par⸗ uulos młieres.pane celi ſuauiſſimo.i:mãna.xlãnis vt pʒ exo.xvi.pauit⁊ heliã tꝑe famis ĩ toꝛrete Carith moꝛante ꝑ coꝛ uum deferentem panem et cames tiij⸗ Titulus Quintus Reg.xvij. Reſpicite filij natöes hoĩmꝛ ſcitote qꝛ nul lus ſperauit in dñoꝛ derelictꝰeſt. Eccliaſt.ij. De ſcõᷣo oꝑe ðꝛEcchłvij. Cõſidera oꝑa dei⁊ vide.qꝛ nemo pᷣt coꝛngere quẽ ille deſpexerit. Deſpexit aute quẽ dele⸗ rit gra ſua. Nullũ aute deſerit deus niſi ille pꝛiꝰdeſe⸗ rat deũ. Multa fecit xpᷣs ad coꝛrigendũ iudã vt emè daretſe de pctõ ſuo.Terruitverbis dicẽs Tle autem homini illiꝑ quẽ tradaregoꝛc. Attraxit bñficijs ab luendo pedes.⁊ coꝛpus ſuũ in ſacramẽto poꝛrigẽdo Oſtendit ſe noſſe.vndeꝛ pᷣdixit.nec tamẽ maniteſta⸗ uitalijs. Sed nec ꝑ iſta coꝛrexit ſe. quia derelictus a deo quẽ ipſe reliquerat cupiditate deuickus. Quãta fecit pꝛo còuerſioneꝛ illuminatiõe ulius populi iuðᷣo rum. Vicia eoꝛũ repꝛehẽdit.erroꝛes detexit eos veri⸗ tatẽ edocuit.inſidiantes illi ſcribas ⁊ phariſeos vt ca perẽt in verbo ↄfutauit:miraculis innumeris doctri nam ſuã appꝛobauit.paſſionẽ ſuſtinuit.p eis roga⸗ uit. poſt reſurrectionẽ multi ex patribo reſurgentes et apparẽtes eis declarauerũt ipᷣm eſſe Meſſiã ꝓmiſ⸗ ſum in lege.ꝑ apłos veritatè hanc manitfeſtauit 2 pꝛe dicauit.ſigna terribilia future deſtructõis euenirevo luit nec tamẽ ꝑ iſta ſe coꝛrexit. Uenite et videte ait pẽ opera dei terribilis in cõſilijs ſuper filios hoĩm.cum videlicʒ eos qͥ benefaciũt aliqñ deſerit occulto ſuo iu dicio nobis ignoto ſed nunq; iniuſto. Uñ ſanctiviri hoc conſiderates nõ de ſuis operibo pᷣſumũtr.ſed ſꝑ timent ne occultis eoꝛũ demeritis a deo deſerantur. Job.xxiij.A facie eius.ſ.deiturbatus ſum⁊ conſide rans timoꝛe ſolicitoꝛ. Sed peccatoꝛes qui hoc nõ cõ ſiderant nõ reſurgũt in iudicio vero.extimãtes ad pla citũ ſuũ ſe poſſe coꝛrigereꝛ minis⁊ penis alios emen dare. Detertio oꝑe dicit᷑ Job. xxxvij. Subterom⸗ nes celos ipſe de conſiderat. Et ꝓuerbᷣ. v. Reſpicit deus viã hominis.i.vita⁊ cõuerſatõem.⁊ om̃es greſ⸗ ſus eius ipſe cõſiderat.i.affectus. Hoc cõſiderantes electi der ꝙ deus ſeimp videat omnes cogitatões eoꝝ ⁊ opera.ſibi cauẽt ne oculos diuine maieſtatis offen dant Sieut etiã quicũq; ſeruus qui ſciret ſe a domi no ſuo optimoꝛ ſapiẽtiſſimo intueri.diligẽter attẽde⸗ ret ne quid qð ſibi diſpliceret ꝑageretvñ Hiero. Om nia que faciut ſancti in conſpectu dei faciũt. peccato res aũt fugiũt a facie dei.ſicut ðꝛ de Cayn qͥ poſt ho⸗ micidiũ⁊ deſperatõem egreſſus eſt a facie dei. de pe. diſt. i. Etvenit.Etideo nõ reſurgũt impij in iudicio recto in vitãdo peccata.qꝛ nõ conſiderãt ꝙ deꝰ videt oꝑpa eoꝝ.quaſi nõ curet dicẽtes cũ quibuldã infideli bꝰ. Quid nouit de ⁊ quaſi ꝑ caliginẽ iudicat.Nu⸗ bes latibulũ eius,.noſtra nõ conſiderat Job.xxiij. Lertia inconſideratio.ꝭ.in. * Nõ que ſua ſunt ſinguli conſiderãtes.ſ.tm̃.ſed q̃ ali oꝛũ.⁊.i. Pe.ij.dicit᷑. Ex bonis operibo vos conſiderõẽ tes gloꝛiſicent deũ in tempe viſitatõis.Debet ãt tri⸗ plex eſſe cõſideratio circa alios.cuiꝰↄtrariũ viciũ eſt. Circa ſubditumvt reguletur. Circa virtuoſum vt imitetur. Circa pꝛauum vt excitetur. Debet ſiquidẽ pꝛelatꝰdiligenter ↄſiderare ↄuᷣſatõ nem ſubditoꝝ ſuoꝝ. ⁊ examinare vt coꝛrigere valeat quod aitapłlus Phil.ij. enata. Unde pꝛouerb.xxvij. Diligeter agnoſce vul⸗ tum pecoꝛis tui.⁊ omnes greges tuos coſidera Et in huiꝰſigurã dicit᷑ eui.xiij. de lepꝛoſo Cõſidera bit eũ ſocerdos.quia.ſ.ſi apparẽt in eo ſigna mãifeſta lepꝛe debet eũ ſetare a ceteris ne alios inficiat. Unde Pie ro. Reſecande ſunt carnes putnide moꝛbida ouisa caulis pellenda eſt ne totũ coꝛpus coꝛrũpatur. grex inficiak.xxiiij.q iij. onſiderare etiã debet nõ ſuã vti litatẽ.ſed ↄmunẽ ſicut dicit᷑ de nia ſummo ſacerdo te “.cõtulit ſead regem conſiderãs cõmunẽvtilitateʒ vniuerſe młtitudinis.ij. dacha.iiij. Sed qꝛ impij non cõſiderant hoc in ſubditis ideo nõ reſurgunt in iudicio ad recte iudicandũ⁊ diſponendũ de eis. ⁊ iõ cum eis coꝛruũt in malũ.ſicut Hely ſacerdos et iu⸗ dex cũ filijs ſuis Ophniꝛ finees.i.Reg.üij. Se⸗ cundo debet conſiderari couerſatio bonoꝝ ad imitã⸗ dum⁊ ꝑmaximevita xpᷣi. Quia vt ait Auguſ. oĩs xpᷣi actio.noſtra eſt inſtructõ. Hebꝛe.iij. Conſiderate fra tres apoſtolũ⁊ pontificẽ confeſſiõis nr̃e Jeſum qͥ fide lis eſt ei qᷣ fecit illũ.ſ.deo ad exequendũ oẽm volũta⸗ tem eius. Plus enĩ mouent exempla qᷓ verba. vñ q; uis Aug.audiſſet doctrinã optimã beati Amb.pᷣdi⸗ cantis.ex qua ab erroꝛe manicheoꝝ exutus eſt, tñ ad plenã ↄuerſionẽ eius⁊ ſumẽdã religionẽ xpᷣianã ma⸗ gis mouit cõſid eratio vite Anthonij heremite.⁊ ſim pliciani.cũ quo ↄtulit de factis ſuis. ⁊ Clictoꝛini cuiꝰ exemplũ Simplicianꝰſibi ad imitandũ induxit. v ⁊ eccłia oꝛat. Sanctoꝝ tuoꝝ ad melioꝛem vitã exem⸗ pla nos pꝛouocẽt.impij. Sed nõ cõſiderãt eoꝝ vitẽ niſi foꝛte ad curioſitatẽvel detractionẽ. iuxta illð põ. Conſiderat peccatoꝛ iuſtũ.⁊ querit moꝛtificare eum. Magis conſiderãt conuerſatõnẽ mũdanoꝝ ad imi tandu.⁊ ideo male iudicãt de agendis ᷣm cõem eno rem. Tertio debz cõſiderari vita pꝛauoxꝝ vt ex his qᷓ ſpſi faciũt pꝛopt᷑ mũdũ hõ excitead faciendũ pꝛopt deũ conſiderãdo qð ſi fit tm̃ pꝛopt᷑ pctm̃ Uñ ſequit mo:s eterna.quid fieri debeat pꝛopt᷑ deũ. vñ ſequit᷑ ſummũ pꝛemiũ põ.Oculis tuis ↄſiderabis,. ⁊ retri⸗ butionẽ peccatoꝝvidebis.qꝛ.ſ.finis maloꝝ moꝛs ẽ. VUñ hiere.ij.dicit. Trãſite ad inſulas⁊ videte.⁊ĩ Ce dar mittiteꝛ ↄſideratevehemẽter⁊ videte ſi factũ eſt huiuſcemodi ſi mutauit gens deos ſuos ⁊ certe ipſi nõ ſunt dij.populꝰvero memutauit gliam in idolũ. Obſtupelcite celi ſuꝑ hoc Idolũ dici pᷣt quelibʒ crea tura quã quis ſupꝛa deũ diligit.vt pecunia delecta⸗ tio carnis.potẽtia⁊ hmõi. Un ⁊ auanciã dicit apłe. qð eſt idoloꝝ ſeruitꝰ.Si ergo pctõꝛes creaturis mũ di tãto deſiderio afficiũturꝛ inſeruiũt vtvideant᷑ pꝛo dijs hĩe.qͥd fieri dʒ ꝓvero deoꝛ cultu eiꝰ. Et nõ ſolũ ad ↄſiderãdũ oꝑa hoĩm.ſʒ etiãẽ minimoꝝ aĩaliũ bꝛu toꝝ inuitat Salomon dicens pꝛouerbᷣ. vi. Clade ad foꝛmicã o piger.⁊ conſidera vias eiꝰ⁊ diſce ab ea ſapi entiã.que cum non habeat ducem. nec pꝛeceptoꝛem nec pꝛincipem.parat ſibi in eſtate cibum.⁊ cõgregat in meſſe qð comedat in hieme.Sic ↄgreganda ſunt in vita pᷣſenti merita vt in futuꝝviuat. Sʒ impij nõ eſtimãtes bona niſi que vider nõ reſurgũt in iudicio vere pꝛudentie vt pꝛouideant ſibi in futurũ.vnde ha beant adviuendũ in alio ſeculo cũ nõvaleant fodere tũc per penitentiã,:⁊ mendicare tũc erubeſcantqꝛ eis — — — — — — 2 SN — =—. g big Nſan n aim rß .t et i mii aß mie nwi⸗ eni hos inn ahe⸗ iſpt Hilcut zui H. N ee. de ſiu nnnd, ulpcn 1alu ung wrs bantn Etnoſ idin Ctt abal ache⸗ 11069 c Capitulü XII nil darek. vt fecit villicus iniqᷣratis qͥ ob hoc laudatꝰ ſuit.quia pꝛudẽter ſibi pꝛouidit in futuꝝ relaxando debita.⁊ ideo opoꝛtet qð fame moꝛiant᷑ eterna. ¶U Capitulũ duodecimũ de inconſtatia. ta filia lurune. que m Tho. ij.ij. q.liij. ĩ⸗ poꝛtat receſſuʒ quẽdã a bono ꝓpoſito dil⸗ finito. Hmõi autẽ receſſus pꝛincipiũ habʒ avi appe⸗ titiua ſeu volũtate: lon enĩ recedit quis a pꝛioꝛi boꝰ no pꝛopoſito niſi pꝛopter aliqð qð ſibi inoꝛdiĩate pla cet. Sed iſte receſſus nõ cõſummat᷑ niſi ꝑ defectũ rõ nis.que fallitur in hoc qð repudiat id qð recte acce ptauerat.Et quia cũ poſſit reſiſtere impulſui tepta⸗ tionũ ſiue paſſionũ ſi nõ reſiſtat hoc ex debilitate ipᷣi us. ſe nõ tenetfirmiter in bono ↄcepto.⁊ iõ incõſtãtia q;tũ ad ſui cõſummatõem ꝑtinet ad defectũ ratõis. Sicut autẽ omnis rectitudo rõis pꝛactice ꝑtinet ali qualiter ad pꝛudentiã.ita omnis defectus eiuſdẽ ꝑ⸗ tinet ad impꝛudentiam. Et ideo inconſtãtia ſᷣm ſui cõſummationẽ ꝑtinet ad impꝛudentiã.Et ſicut pᷣci⸗ pitatio eſt defectus circa actum cõſulij. Inconſidera tio circa actũ iudicij. Ita inconſtãtia eſt defectus cir ca actum pᷣcepti.qui actus pertinet ad pꝛudẽtiã.Ex boc enĩ aliquis dicitur inconſtans.quia ratio deficit in pꝛecipiendo ea que ſunt conſiliata iudicata.Eſt ãt peccatũ.quia cũ ad pꝛudentiã ꝑtineat pᷣferre maius bonũ minoꝛi bono.⁊ ꝑ conſeq̃ns deſiſtere a melioꝛi bono.ſ iam pꝛopoſito quod fit ꝑ inconſtãtiam perti net ad impꝛudẽtiam.ſed pꝛudẽtia eſt virtus ergo im pꝛudentia que ſibi cõtrariat᷑ eſt peccatũ. Dicit᷑ auteʒ inconſtãtia.a Gꝛego.in moꝛal. Filia luxunie nõ quia non cauſet᷑ etiam ex alijs vicijs.ſed quia luxuria to⸗ taliter extinguit iudicium rõnis. Inconſtantia auteʒ q;tum ad ſui cõſummatõeʒ vt dictũ eſt ꝑtinerad de fectum ratiõis. VUnde⁊ philoſophus dicit in ethico. qð incontinẽs concupiſcentie totaliter nõ auqit ratõ nem. Et Sapien.xiiij.dici Omnia cõmixta ſunt in conſtãtia nuptiarũ inoꝛdinatio mechieꝛ impudicicie Pertinẽt autem ad incõſtantiam defectus intelligẽ/ tieet ſolertie et pꝛouidentie que ſunt partes integra⸗ les pꝛudentie.Et intelligentia hic nõ ſumit᷑ pꝛo potẽ tia ĩtellectiua ſed eſt quedã recta eſtimatio de aliquo particulari fine. Solertia eſt qñ ex impꝛouiſo occur⸗ rit aliquid agendum ſubito inuenire quod cõueniat operi Pꝛouidẽtia eſt reſpectu alicuius diſtãtis ad ea que in pꝛeſenti occurrũt oꝛdinanda. Deficere autem in bmõi pertinet ad inconſtantiã. De vicio inconſtantie F. I. põt exponi illð pe. lxxvij. auerterũt ſe ⁊ nõ ſerũauer̃t pactũ quẽadmodũ patres eoꝝ ↄuerſi ſunt in arcum pꝛauũ auerterũt ſe.ſ.a deo recedẽtes ad quẽ erãt ↄu⸗ ſi ꝑ penitẽtiã vel religiõis aſſumptõem. vel oꝛdis ſa⸗ cri. vel alicuiꝰboni ppoſiti.hiere.ij. auerſio tua incre pabit te. ⁊ puer.i. Auerſio puuloꝝ intficieteos. ⁊ nõ ſeruauerũt pactũ.ſ.factũ in bapuiſi mo vel penitẽtia vł religione aſſumpta aut oꝛdine.hiere.xi. Induti ſuꝑ eos oĩa verba pactibuiꝰqð pᷣcepivt facerẽt ⁊ nõ fece⸗ rũt quẽadmodũ patres eoꝝ cõuerſi ſ untꝛc. Arcꝰpꝛa Mceonſtantia eſt quar uus dici poteſt qui cũ videtur qð debeat emittere ſa gittas.cũ trahit᷑ rrangitur.⁊ ſic deficit. Et ſic incõſtä tes cum eſt tẽpus operandi.⁊ pꝛopoſuerãt⁊ pꝛomiſe rant.tunc deficiunt. Uel arcus pꝛauus eſt qui cum debet iacere ſagutas cõtra alios reuertitur contra ſe⸗ Sic aliqui cum deberẽt coꝛda obediẽtie flecti ⁊ mit⸗ tere ſagittas bonoꝝ operũ contra diabolũ mittũt ſa gittas maloꝛũ opeꝝ.⁊ hoc cõtra ſe ad vulnerandũ ſe ⁊ alios malo exeplo Oʒee.vij: reuerſi ſuntvt eẽnt abſ q; iugo facti quaſi arcus doloſus.⁊ boc quemadmo dũ patres eoꝛu. ipᷣi enĩ allegant cõſuetudinẽ ſuox an teceſſoꝛũ ꝙ ita fecerũt ipſi. Hiere.xvij. indurauerurr ceruicem ſuã⁊c.Pꝛocedit autẽ inconſtãtia.i.nõ perꝰ manere firmꝰ in pꝛopoſito boni quod dererminauit agendũ led ab eo recedere ex triplici cauſa. Pꝛimo ex inoꝛdinatione affecnonis. Secundo ex hoꝛroꝛe tribulatõis. Tertio ex ſubtractione delectationis. De pꝛio dicitur S. ſecidus Saßp̃.iiqj. Inconſtãtia cõcupiicentie.i.ex inoꝛdinata affectione pꝛocedẽs ꝑuertit ſenſum ſine malicia.ſcʒ a pꝛopoſito boni. Jacob.i. Unuſquiſq; temptat᷑ a con cupiſcẽtia ſua abſtractus ⁊ illectus.abſtractꝰ.ſ.a p⸗ poſito bonoꝛ illectus a ſpecie boni qð ſibi cõcupiſcẽ tia ſuggerit.Et ſeqͥtur.deinde cõcupiſcẽtia cũ conce⸗ perit. ſ. affectũ mali parit peccatũ dum enĩ afficit᷑ ho mo inoꝛdinate ad iſta terrena. diuitias. voluptates honoꝛes.⁊ hmõi.qᷓ;uis pꝛoponat frequenter ꝑſiſtere in bonis pꝛopoſitis ⁊ exequi qð ratõ ſuadet agere.cũ offert᷑ aliquid diuitiaꝝ vł delectatõis carnalis.vł ali ud ad qð inoꝛdĩate eſt habituałr affectõnatus incõ⸗ ſtans efficitur frangẽs om̃e bonũ ꝓpoſitũ. Uñ ſalus toꝛ in euãgelio.Luce. viij. dicit ꝙ ſemẽ cadens intet ſpinas quod natũ nõ ꝑuenit ad ꝑfectiõem. ꝛ ſuffo⸗ catũ fuit a ſpinis hi ſunt qͥ audiũtverbũ dei ſed a ſoli citudinibo huiꝰvite ⁊ voluptatibo eũtes ſuffocãtur.⁊ fructũ non faciũt.Terra eſt coꝛ eoꝝ. Spipe ibi oꝛte affectões nimis inoꝛdinate.Semẽ boni ortũ ꝓpoſi⸗ tũ boni ↄceptũ ex inſpiratõevel pꝛedicatiõe.ſʒ fructꝰ impedit᷑.quia affectões ille nimis młtiplicate interũ punt pꝛopoſitũ ⁊ inconſtans efficit᷑. Galaam cũ fuit vocatꝰa Balach rege oabitarũ:ad maledicẽduʒ. pplo deivt extermmaret᷑ ab angelo admonitꝰ ꝓpoſu it nõ dicere niſi ea qdñs ꝑ eũ mandaret dicendũ vel loqui faceret.qð ⁊ ter fecit. Sʒ illectꝰ ⁊ inclinatus af⸗ fectu honoꝛis⁊ pecunie quam appetebat ab illo rege mutauit pꝛopoſitum docens illũ quomodo poſſet il los deuincere videlicet mittendo ad caſtma iuuencu⸗ las oꝛnatas ad alliciendum eos ad foꝛnicandum cũ eis Et licet populus ille pꝛopoſuiſſet⁊ pꝛomiſiſtet ſer uare mandata.⁊ per conſequẽs non foꝛnicari.tamen multi inoꝛdinate affecti ad voluptates foꝛnicati ſunt ſed puniti ſunt occiſis.xxiij.milibus.⁊ ille Balaam cum his qui dederunt eis illam occaſionem perie⸗ runt.vt habetur lumeni.xxij. Affectio etiam inoꝛ⸗ dinata ad pꝛopinquos facit homines incõſtantes.⁊ recedere a pꝛopoſito perfectõis aſſumpto Unde gre go. in. vij.moꝛal. Sunt pleriq; qui non ſolum alie⸗ na non appetũtverũetiã cuncta qᷓ poſſederat in mðo „– . CTitulus Quintus derelinquũt ſemetipos deſpiciunt. nulla pñtis vite “ requirũt. ab huiꝰmũdi ſe actionibo ſeꝑant. ſʒ tñ adhuc vinculo camalis cognatõis ligati:dũ amo ri pꝛopinqtatis indiſcrete deſeruiũt:iad ea ſepe ꝑ affe ctũ cogitationũ reqeũt qͥ iã cũ ppꝛio deſpectu ſube⸗ gerũt Cũq; plusqꝙ; neceſſe eſt carnis ꝓpinqͥs diligũt retracti extenꝰa coꝛdis parẽte diuidũt᷑ Na ſepe q̃ſdã videm mũdũ⁊ opꝑe⁊ ꝓfeſſione reliqᷣſſe.⁊ tñ ꝓ inoꝛdi nato affectu ꝓpinqͥꝝ ptoꝛia irrũꝑe.terrenaꝝ reꝝ iur⸗ gijs vacare.libertate intime qͥetis relinqre ⁊ moi ſtu⸗ dia ia detracta reꝑare.hec oĩa greg.Et egovidi tales in talia incidere.⁊ tandẽ pꝛopter inoꝛdinatũ affectũ pꝛopinq̃ꝝ coꝛꝑe⁊ aĩa male foꝛtunari.om̃e ꝓpoſuum boni dimittere.Et paulo infra ſubdit ibi grego.Sic qͥſq; dʒ ꝓpin qꝝ neceſſitatibo ↄpati vttñ ꝑ copaſſiõʒ nõ ſinat vim ſue iutentõis impedirivt affectꝰ mentis viſcera ĩpleat.⁊tñ a ſpũali ꝓpoſito nõ auertat ⁊ amo re ſpũaliũ dilectõʒ in ſe ꝓpinqͥꝝ vincãt.Oð pulcre fi uratũ in illis vaccis oſtedit qs applicauerũt phili⸗ ſer ad ferendũ plauſtꝝ ſuꝑ qð poſuerãt archã dñi. ðꝛ enĩ de eis.i.Regum.vi.Tollentes duas vaccas que lactabãt vitulos iunxerũt ad plauſtrũ vituloſq; earũ clauſerũt domi Et paulopꝰibãt indirectũ vacce ꝑ viã q̃ ducit bethſamis.⁊ itĩere vno gradiebãt᷑ ꝑgẽ⸗/ tes ⁊ mugietes ⁊ nõ declinãtes neq; ad dextera neq; ad ſiniſtra. Uacce iſte deſignãtviros ſpũales ⁊ pꝛela tos.⁊ Doctoꝛes.qͥ in plauſtro mentis dñt poꝛtare ar chã ſcĩe ſacre ſcripture.in qᷓ ꝑmaxime ſunt xpᷣi miſte⸗ ria abſcõdita figurata ꝑ ea que in archa erãt. Uituli ſunt eoꝛũ pꝛopinqͥ vel filij ſpũales. Bethſamis inter p̃ᷣtatur dom ſolis ſignãs domũ glie. Debẽt ergo pᷣla ti⁊ doctoꝛes cũ ſuꝑna ſciẽtia ad eterne lucis habua⸗ culũ ſe dirigere⁊ cũ incedũt attendẽtes neceſſitatibꝰ pꝛopinq̃ꝝ vł ſilioꝛũ ſpũaliũ coꝛpalibovel ſpũalibus deſignat ꝑ clauſurã eoꝝ. mugire quidẽ dñt ꝑ ↄpaſ ſione ad eos.ſed colla poſterius nõ flectere. nec ab iti nere ceſſare.ſed bethſamis tendẽte.nõ declinãdo ad dexterã neq; ad ſiniſtrã.i.viã rectitudĩs tenendo.ad vicina en is latera ꝓ affectu pigneꝝ nõ declinare ſi cut fecit Job.qͥ audita nõ dico neceſſitate moꝛte filio rũ quaſi mugitũ dedit.dum tonſo capite in terrã coꝛ ruit. ſed mugiẽs recto itinere iuit. quia os ad laudeʒ del aperuit dicens. dñs deditꝛc. Becundo pꝛocedit in. J. II conſtãtia ex hoꝛroꝛe afflictõis. Quãuis enĩ ds ꝓpo⸗ nat firmiter ſe habere in bonis oꝑibo⁊ nõ declinare a rectitudie ꝓpter quecũq; adueria ſibi occurrẽtia.qñ videt ſibi de ꝓpinquo ĩminere aliqð magnũ piculũ tribulatõis.aut qñ incipit pati anguſtias ⁊ doloꝛes. recedit a ꝓpoſito aſſentiẽs alicui malo vt euadat ma la imminẽtia. Uñ ðꝛ Jaco.i. Vir duplex animo in⸗ conſtas eſt in oibovijs ſuis.Sicut ſimplex aĩo ðꝛ qͥ in oĩbo operibo ſuis reſpicirad deũ omnibo pᷣponẽs cõmodis mũdi. Ita dupleꝑ eſt qͥ reſpicit ad ſalutem anime⁊ coꝛꝑis.vnũ animũ.i.affectũ habẽs ad deũ. aliũ ad conſeruationẽ coꝛꝑis ſui necad deũ habʒ ita animũ quin admitteret aliqͥd ſeu faceret contra deũ pꝛo ſui conſeruatõeꝛ ſuaꝝ reꝝ.Hicigit᷑ inconſtãs eſt in omnibo vijs ſuis.quia cito recedit a ꝓpoſito ꝓpt᷑ aduerſa. De hmõi dicit po. In ignẽ deijcies eos. in ignẽ.ſ.tribulatõis.in miſerijs nõ ſubſiſtent.i.nõ fir⸗ mi ſtabũt in ↄcepto pꝛopoſitovirtutis. Diſcipuli do mini fecerũt ſibifirmũ pꝛopoſitũ tꝑe paſſiõis appꝛo pinquãte ipᷣm nõ deſerere.⁊ petrꝰ magis ꝓmittẽs in carcerẽ⁊ in moꝛtẽ ire ſecũ ſed cum viderẽt ſibi ĩminere piculũ moꝛtis capto a iudeis in oꝛto oẽs fugierunt. Perrꝰ ad interrogatõem alioꝝ ne crederet᷑ diſcipulus eius.ter eũ negauit cum iurameto Mat.xxvi.⁊ ſic fu erũt inconſtates in ꝓpoſito Sʒ timẽdo moꝛtẽ carnis tue.ait Aug:,da bis moꝛtẽ aĩe tue.Eſto fideł vſq; ad moꝛtẽ.⁊ dabo tibi coꝛonã vite.Apoca.ij fideł. ſ.ſer⸗ uado ꝓmiſſa in baptiſmate.videlʒ abꝛenũciare dia⸗ boloꝛ temptatõibo eiꝰ.firmꝰꝑſiſtẽdo in via mãdato rũ.⁊ hocvſq; ad moꝛte incluſiue.i.etiã in his in qͥᷣbꝰ ſeqᷣt᷑ moꝛs.q eſtvltimũ temibiliũ.ſcũs Uꝛciſinus me dicus iã ſuſtinuerat multa martiria conſtãrer pꝛo fi dexpᷣi.ſed ductus ad decollandũ cepit expaueſcere. ⁊ quaſi a pꝛopoſito recedere.ſed ↄfoꝛtatus vᷣbis ſan⸗ ctivitalis reſumptovigoꝛe ſpũs moꝛte ſuſcepit Non coꝛonabit᷑ niſi qͥ legitime certauerit.inqͥt apłs.Coõtra aduerſa temptationũ ⁊ tnbulatõis ła.ſ.ꝙ ſit ↄſtans vſq; ad moꝛtẽ.Qui enĩ nimis timẽtꝛ hoꝛrent aduer⸗ ſa hi non ſunt apti advincẽdũ inimicos ſpũales.vñ nec ad regnũ. Uñ in huiꝰ figurã legimꝰ in li. Judic. vij.ca.ꝙ cũ GBedeon deberet pugnare contra madia nitas ⁊ multis militibo cõgregatis cũ eo de pplo dei. Pꝛimo ex iuſſu dei ſequeſtrati ſunt a bellare debenti bus oẽs pauidi⁊ remiſſi ad domos ſuas. Scðo fa⸗ cta eſt iteꝝ alia ꝓbatio ſeu examĩatio eoꝝ qͥ deberent pugnare.videlʒ de oĩbo ↄgregatis ⁊ ꝑgẽtibꝰad potã⸗ dqũ ad aquaꝝ ffuenta.qᷣ nõ genuffexi ſed erecti aquã ſumerẽt manu ad os ꝓijciendo.illiyt apti ad victoꝛi⸗ am cũ gedeone ſoli aſſumerent᷑ alij vero q flexis ge⸗ nibꝰ de fluuio aquã biberẽt. illi vt inepti remitterent ad pꝛopꝛia.ſicq; ꝑ hãc diſcuſſionẽ treceti ſoli ex.x.mi libo remãſerũt cũ gedeone qͥ ex dei oꝛdinatõe boc mõ pugnãdo vicerunt.ad caſtra hoſtiũ accedentes lage⸗ nas oẽs in ſiniſtra manu tenuerũt in quibovel ſuꝑ qͥ bus lampades accenſas habebantr er in dextra tu⸗ bas.quibus buccinãtibus et lagenas fictiles inuicẽ percutiendo frangentibus. ſicq; luminaribꝰ lampa⸗ dum apparentibus exterriti hoſtes in fugem cõuer ſi ſunt⁊ occiſi.vt exponit Gꝛegoꝛius in moꝛatł. libꝛo iij.capi.xxviij. Bedeon ſignificat chꝛiſtum qͥ eſt ca⸗ put exercitus populi dei et iudex eccleſie. Interpꝛeta tur enĩ gedeon circuiens invtero. Unde apte figurat chꝛiſtum qui ſua diuinitate cuncta circuiens com plectens. ⁊ per humanitatem in vtero virginis fuit. Magdian interpᷣtatur de iudicio.ſignans demones qui de iudicio iuſte iudicãtis dei repuli ſunt ab hu⸗ mano genere.congregan cũ gedeone ad bellãdum ſunt cuncti fideles.Sed multi ſuntvocati.pauci ve⸗ ro electi.ſcʒ qͥ habeantvictoꝛiã deinimicis. Nã qͥ ni⸗ mis hoꝛrent aduerſa timentes pelli ſue hi apti non ſunt. Inſuꝑ⁊ qui ſapientes ſunt hauriẽtes aquas.ſ. doctrinarum flexis genibus in terra.id eſt que ita vs cant lectiõevel auditioni diuinoꝛũ ꝙ ea opere nõ ſer uãt curuati ad trena.hi etiã victoꝛiã hr̃e nõ poſſunt. pauci ergo ſunt qui remanent cum xpᷣo pugnantes. — üt ein nri ſnen nn lce Muli anz igt Al ede micee nc insne aei⸗ eſene. wete Guſe ſen Madee 1n ode. hen Sp zom N nui n u runi . an Oςe 14 in 7 s Hrer lbelinn ahuut ninnn cn niſ/ Capituluũ quiſciliq; non cunui ſed recti remanent rectitudinem vite. ſeruantes diuinam doctrinam quam hauriũt. Et hi trecẽti ſunt.i.habitãtes ꝑfectã noticiã. ꝑfectaʒ pᷣm fidẽ trinitatis.Centenarius eĩ nũerus ſignificat ꝑfectõem⁊ ternari trinitatẽ. Numerus etiã trecẽtoꝛ ßm greg. cõtinet᷑ in litera Thau.q crucis ſpẽm tenet. cui ſi ſuꝑ trãſuerſam lineã id qð in cruce eminet ad⸗ deret᷑ iam nõ crucis ſpẽm teneret.ſed ipſa crux eẽt In bis ergo trecẽtis ſequẽnbo gedeonẽ ſignantur hi qᷣbꝰ Dictũ eſt a xpᷣo.Si quis vult poſt mevenire abneget ſemetipᷣʒʒ ⁊ tollat crucẽ ſuã⁊ ſequat᷑ me. Hi ergo ferũt crucẽſignatã in Thau ꝑ carnis ſui moꝛtificatõem.ꝑ pꝛoximi in malis cõpaſſionẽ.ꝑ paſſionis xpᷣi fiduci⸗ am ⁊ ꝓtectõem.armati incedũtad bellũ.iſ.tuba pᷣdi⸗ catõis vel publice confeſſionis cũ expedit.lampade⁊ radio exẽplaris cõuerſatõis vel miraculoꝝ coꝛuſcatõ nis lagenis coꝛpoꝛeis.qͥbus cõfractis ꝑ fatigatõeʒ la boꝝ tolerationẽꝛ toꝛmentoꝛũ. ⁊ omniũ aduerſoꝛum letam per paſſionẽ deuicti ſunt inimici infernoꝝ ⁊ ip ſi cum victoꝛia reuertũtur ad ciuitatẽ ꝓpꝛiã ſuꝑnoꝝ: qꝛ conſtãtes fuerũt.ſic dictũ fuit Jo. Apoca.vij. Hi ſunt qͥvenerũt ex magna tribulatõe.ſ.cõſtantes ĩ eis modo coꝛonãtur. Tertio pꝛocedit in cõ .J. ſtantia ex ſubtractõe delectatois. Sine gaudio ſeu Delectatõe aliqᷓ diu qͥs ſtare nõ pᷣt ſpũalivel mũdiali. XLonringit ãt ꝙ aliqͥs aſſuetꝰↄſolatõibo mũdi cõpũ⸗ ctus abſtinere ꝓponit a vicijs ⁊ firmiter permanerei via moꝝ.Sed cũ nõ ſtudet in ſpũalibo delectani..in ſtigat᷑ a conſuetis vicijs ⁊ triſticia tactꝰde ſubtractiõe eoꝛũ delectatõis inſtigatõi aſſentit illius delectatõis recedens ꝑ hoc a cõcepto ꝓpoſito boni⁊ ſic incõſtãs efficit. Uñ JYJac.iij.ðꝛ. Ubi ʒelus ⁊ cõtentio.ibi incon ſtantia ⁊ omne opus pꝛauũ.⁊ licet ibi loquat᷑ de ʒzʒelo inuidie.pbt eti intelligi de ʒelo amoꝛis mali.In vtro q; enĩ ʒelo pꝛopter triſticiã ex carẽtia delectatiõis cu⸗ pite ſequit᷑ incõſtantia ⁊ receſſus a bonmis ꝓpoſitis. vt pʒ in ſaul qui ex ʒelo inuidie ꝑſequẽs Dauid ali⸗ qũñ recognoſcẽs peccatũ ſuũ ꝓpoſuit ⁊ pmiſit nõ ꝑſe qui.Et pᷣcipue qñ potuit occidere Dauid Saulẽ in ſpeluncã ingreſſum ad purgandũ ventrẽ. ⁊ altera vi⸗ ce cũ de nocte acceſſit ad tentoꝛiũ ſuũ tollens haſtaʒ eius. ſed poſtea inſtigatus eodẽ zʒelo pſecutus eſt ꝑ⸗ ſecutõem ſuã iniuſtã.Et videt᷑ hoc ꝑtinere ad ſpẽale viciũ qð dicit᷑ mollicies. Dicit eĩ phũs in.vij.ethico ꝙmollis dicit᷑ qͥ recedit a bono pꝛopt᷑triſticias cau⸗ Eins ex defectu delectationũ quaſi cedẽs debili mo⸗ uenti.vnde ꝑſeuerantie opponit᷑. Pꝛo cuiꝰ declaratõ ne dicit be. tho. ij. ij.q. cxxxvij.ꝙ laus ꝑſeuerantie in hoc cõſiſtit ꝙ aliqͥs nõ recedat a bono pꝛopt᷑ diutur⸗ nã tolerãtiã difficiliũ ⁊ laboꝛioſoꝝ.cui directe oppo⸗ nit᷑ ꝙ aliqͥs defacili recedat a bono pꝛopter aliq̃ dił/⸗ ficilia que ſuſtinere nõ poteſt. ⁊ hoc ꝑtinet ad ratiõeʒ molliciei. Nam molle dicit᷑ qð ſacile cedit tangenti. non aũt iudicat᷑ aliqd molle qdð cedit foꝛtiter ĩpellẽti Namꝛ⁊ parietes cedũt machine ꝑcutienti.Et iðo nõ reputat᷑ aliquis mollis ſi cedat aliquibvalde graui impellentibo. Uñ philoſophꝰ dicit in. vij. ethicoꝝ. ꝙ ſi qᷣs a ſoꝛtibo impellẽtibo delectatõibo vincit vel triſti XII cijs. nõ eſt mirabile ſz cödonabile ſi Ztendtl. Mani feſtũ eſt autẽ grauiꝰimpellit metꝰ piculoꝛũ qᷓ; cupi ditas delectationũ. Unde tuliꝰ dicit ĩ pꝛio de officijs Nõ eſt cõſentaneũ qui metu nõ frangit᷑ eũ frangicu⸗ piditate.nec qui ſe inuictũ a laboꝛe pꝛeſtiterit vinci a voluptate. Ipſa etiã voluptas attrahendo foꝛtiꝰ mo uet q; triſticia de carentia voluptatis retrahendo. qꝛ carentia voluptatis eſt purus defectus Mollis ergo pꝛopꝛie eſt qͥ recedit a bono pꝛopter triſticias cauſa⸗ tas ex defectu delectationũ. Eſt autẽviciũ diuiſum ⁊ diſtinctũ ſpecie a vicio molliciei.de quo dictũ eſt ſu⸗ pꝛa in.c.devicio cõtra naturã. Mam ullð pertinet ad luxuriam⁊ opponit᷑ caſtitati.Iſtud ad inconſtãtiã et opponit᷑ ꝑſeuerantie.Quod enĩ aliquis cedat debili mouenti quod ꝑtinet ad molliciẽ. hoc poteſt eſſe du⸗ pliciter. Uno modo qꝛ difficiliꝰpoteſt delectatõnum abſentiam ſuſtinere.⁊ hec mollicies ꝑtinet ad incon⸗ ſtantiã.Alio modo naturali diſpoſitoe.quia videlʒ habet animã minꝰconſtantẽ pꝛopter fragilitatẽ com plexionis.⁊ hoc modo comꝑant᷑ femĩe ad maſculos. vt dicãtur mulieres quaſi molles ⁊ maſculiviri.qua⸗ ſi viriles.⁊ ideo per quãdã aſſimilationẽ qui mulie⸗ bꝛia partiũtur dicũtur molles quaſi muliebꝛes effe⸗ cti· quod ꝑtinet ad luxuniã. Sciẽdũ etiã ꝙ delicia eſt quedã mollicies ſᷣm philoſophũ in.vij.ethicoꝝ.⁊ ſᷣm thomã mollicies pꝛopꝛie reſpicit defectũ delecta⸗ tionũ.delicie autẽ cauſam impeditatiuã delectatõeʒ puta laboꝛc: bmõi. Uoluptati eni coꝛpali opponit᷑ laboꝛ.Et ideo res inq;tum ſunt laboꝛioſe intatũ im⸗ pediũt volu ptates. Delicioſi autẽ dicũtur qͥ non pñt ſuſtinere aliquos laboꝛes.nec aliquid qð voluptatẽ dimittat. Unde ðꝛ Deutro.xxviij. Tenera mulier et delicata que terrã ingredi non valebat.nec pedis ve⸗ ſtigiũ in terra figere pꝛopter molliciẽ Itẽ inq;tum in ludis ſolatijs.⁊ hmoi:eſt ibi quedã remiſſio ſeu reqͥ es qᷓ opponit᷑ laboꝛi.Et iõ ſicut nõ poſſe ſuſtinere la boꝛioſa ꝑtinet ad molliciẽ:ita⁊ nimis appetee remiſ ſavel quãcũq; quietẽ in ludis.ſolatijs.vel recreatõi⸗ bus coꝛꝑalibo. vel in nõ ſurgẽdo ad vigilias noctis debitas. ꝑtinet ad molliciẽ. Sed nota ꝙ duplex eſt mollicies ⁊ delicia. Una criminalis de qua ðꝛ ꝓuer. xviij. Qui mollis ⁊ diſſolutus eſt in opꝑe ſuo frater eſt ſua opera diſſipantis.Et.i.Chimo.v. Uidua viuẽs in delicijs moꝛtua eſt.ſcilʒ in anima. Aua ſpirituaek.· de qua Eſa.xlvij. dicit᷑ de anima lapſa ad terrena ex vita ſpirituali. Non vocabenis vltra mollis⁊ delica⸗ ta. Et Canti.Que eſt iſta que aſcendit de deſerto de licijs affluens.ſ.ſpũalium Cuglor Etpꝛouer · vii. Delicie mee eſſe cum filijs hominũ. U⁵e Capitulum.xiij. de amoꝛe ſui. ¶Hoꝛ ſni eſt ninta fi lia luxurie. Sed notandum ſᷣm Thomã ſecunda ſecunde.q.xxv.axi.v. Amare ſe⸗ pſum contingit tripliciter. ß Uno modo pꝛout eſt cõmune oĩm. Secũdo modo pꝛout eſt pꝛopꝛiũ bonoꝝęꝛ· Tertio modo pꝛout eſt pꝛopꝛiũ maloꝝ. Homo eni dicit᷑ aliquid eſſe duplłr. Uno mõ ſᷣm ü Citulus Quintus ſuam ſubſtantiãꝛ naturã Et m hoc oẽs eſtimãt ſᷣm bonũ cõmune ſe eſſe id quod ſunt.i.ex aĩa ⁊ coꝛpoꝛe cõpoſitos⁊ ſic om̃es hoĩes boni⁊ mali diligũt ſeipᷣos inq;tũ diligũt cõſeruatõ em eſſe ipſoꝝ.qð naturale ẽ vñ necvici5 Scðo mõ ðꝛ hõ aliqͥd eſſe ſᷣm pꝛinci palitatẽ.ſicut pꝛinceps ciuitatis dicit᷑ eſſe ciuitas vñ qð pꝛinapes faciũt dicit᷑ facere cluitas.Sic autẽnõ omnes eſtimãt ſe eẽ id qð ſunt.Pꝛincipale eĩ in hoĩe eſt mens rõnal.Scðariũ eſt natura ſenſitiua ⁊ coꝛn galis.quoꝝ pꝛimũ apłs noĩat hoĩem interioꝛẽ.ſcðᷣm vero hoĩem exterioꝛc.ij.Coꝛin.iiij.dicẽs.Licet his q noſter eſt hõ exterioꝛ coꝛrũ pat᷑.ſ.coꝛpꝰ.tñ is qͥ noſter eſt hõ interioꝛ renouat᷑ de die in diem.i.mẽs rõnalis Mall igit᷑ eſtimãt pꝛĩcipale eſſe in eis naturã ſenſiti uãvt coꝛpus. Uñ nõ recte cognoſcẽtes nõ vere dili⸗ gunt ſeipos.qꝛ nõ ſᷣm id qð vere eſt pꝛincipale ĩ eis. Boni vero cognoſcẽtes vere ſeipos. vere ſeipᷣos dili⸗ gũt.qꝛ ſᷣm qð vere ẽ pꝛĩcipale in eis.i.ſᷣm mentẽ na⸗ turaleꝛ hoc eſt diligere ſeipᷣm quod pᷣcipit᷑. exquo po nit᷑ pꝛo exẽplo dilectõis ꝓximi dũ dicit᷑. Leui.cix. Di liges amicũ tuũ ſicut teipᷣm.Et loco amici ðꝛ Mat. xxij.a xpᷣo ꝓximũ tuũ.⁊ hoc ꝑtinet ad virtutẽ carita⸗ tis. Sed amoꝛ quo pcteꝛes amãt ſeipᷣos.i.ſᷣm coꝛpꝰ 2 ſenſualitatẽ eſt pctm̃ ⁊ cauſa multoꝝ maloꝝ. Et de boc intelligit᷑ illð pð.m expoſitõem auguſ. Incenſa igni⁊ ſuffoſſa.ab increpatõevultus tui ꝑibunt. Ubi Aug.Qĩa pctã pꝛocedũt aut ab amoꝛe male inflam mãte.⁊ hec ſunt incẽſa igni.ſ.oꝑa mala aut a timoꝛe male bumiliãte.⁊ hec ſunt ſuffoſſa.qꝛ deijcit ⁊ quaſi ſuffodit aĩm timoꝛ.Sʒ ꝑibũt.i.faciẽt hoĩes ꝑire tłia oꝑa faciẽtes añ faciẽ dei increpãtis pꝛopt᷑ hmõi.LTi moꝛ enĩ malus ab inoꝛdinato amoꝛe ꝓcedit.Ex eo eĩ quis tumet dũ expectatvel dubitat alid qð amat ſi bi auferri vel ledi. Iſte amoꝛ ſui ſᷣm ſenſualitatẽ ſᷣm Aug.in.iiij.de ci.dei.eſt ille qͥ ediſicat ciuitatẽ babi lonis.i.ſtatũ dãnatõis creſcẽs vſq; ad cõtemptũ dei Incenſs ̊ igni.i.amates ſeipos ſᷣm naturã ſenſualẽ peribũt dño increpante in iudicio,.triplici rů’ᷣe. Pꝛimo qꝛ deo inimicant. Scðo qꝛ ꝓximo iniuriãtur. Tertio qꝛ invicio multiplicãtur. qꝛ vere eſt vltimus finis oĩm ad quẽ oẽs alij fines re ducendi ſunt.per amoꝛẽ ſui talis habet ſeipᷣm.vtvlti mũ.⁊ ſic fruit᷑ ſeipſoꝛ vtit᷑ deo. Dicit autẽ Aug.ꝙ nil peius qᷓ; frui vtendis ⁊ vti fruendis. Amat eni ſe et cõſeruatõem ſui.vt gaudeat ſᷣm ſenſualitatẽ non cu⸗ rans deũ offendere vt ei cõplaceat.necvellet moꝛi eti am deũ in głiavidendo.ſed patriã facit de exilio.hic vtit᷑ deo q̊ frui dʒ.qꝛ nõ amat deũ pꝛopt᷑ ſeipᷣm.ſedvt ei ꝓſperet᷑: bene faciat Et iſtas cõditiões vere a mici cie quas deberẽt habere cũ deo⁊ cũ rõe.ad ſeipᷣos ſe⸗ cundũ ſenſualitatẽ hñt nõ ſᷣm ratõem. Apparet hoc E illa quinq; q̃ ſunt pꝛopꝛie amicicie ſᷣm phũm in.ix ethicoꝛũ. Amicus enĩ vult ſuum amicũ eſſeꝛ viuere Secũdo vult ei bona.Tertio ad honoꝛẽ laboꝛat⁊ dꝑatur.Quarto cõuiuit ei delectabiliter. Quinto cõ⸗ coꝛdat cum ipſo eiſdẽ delectatus⁊ cõtnſtatus cũ eo. Immicatur quidem F.. deo amoꝛ ſui.qꝛ vbi dʒ qͥlibet deũ hr̃e vt vltimũ finẽ Mali autẽ hoĩes amtes ſe nolũt cõſeruare ſtegri tatẽ mẽtis.ſed coꝛpoꝛis etvite ſenſualis.SGecũdo nõ appetunt menti ſpũalia bona et ði gloꝛiã. ſed coꝛpo ri delertabilia. Tertio nõ operãtur neq; laboꝛant ꝓ virtutibo acquirẽdis⁊ ad honoꝛẽ deiſed ad delectan dũ coꝛpus.⁊ pꝛopter hoc ſuſtinẽt magnos laboꝛes. ⁊ pericula vt pʒ in furtis.adulterijs⁊ alijs malis q̃ ꝑ petrãt quotidie.Quano nõ eſt eis delectabile redire ad coꝛ⁊ cõuiuere mẽti gaudioſe ⁊ hoc lõ.qꝛ inueniũt ibi mala? pñtia⁊ pᷣterica peccatoꝝ.⁊ futura penaꝝ q̃ hoꝛrẽt.nec gliant᷑cũ deo loqͥ in oꝛonibo ⁊ lectõibo.ſed gaudẽt⁊ ↄuiuũt delectabilłr cũ ſenſualitate ſ ĩ hmõi querẽtes verſari q ſenſibo ſint placibilia. Quinto nõ ſibiipſis cõcoꝛdãt.i.rõni.pꝛopt᷑ conſciam remoꝛdẽtẽ nec cũ voluntate dei ſed bñ ↄcoꝛdãt cũ appetitu ſen⸗ ſitiuo ipᷣi obedietes.Et qꝛ permaxime dedin luxune amãt ſe ſᷣm ſenſualitatẽ.cum illa maxime abſoꝛbeat rõem ideo ðꝛ iſte amoꝛ ſui filia luxurie.⁊ ſi in alijs ⁊ cũ alijs vicijs reꝑiatur. Ad hũc amoꝛẽ ſui ꝑtinere vi det᷑ pꝛudẽtia carnis,.de qua dicit apłs Ro.viij. Sa⸗ piẽtia carnis inimica eſt deo. Dicit eĩ b. Tho. ijij. q lv.arti.i.ꝙ cũ pꝛudẽtia ſit circa ea que ſunt ad finem totius vite ideo pꝛudẽtia camis pꝛopꝛie ðꝛ ſᷣm ꝙ ali⸗ qͥs bona carnis hʒ vt vltimũ finẽ vite ſue. ⁊ qꝛ ꝑ hoc deoꝛdinat᷑ circa vltimũ finẽ qui nõ ↄſiſtit ĩ bonis coꝛ boꝛlan5 eſt pctm̃.dʒ enĩ diligi caro itavt oꝛdinet᷑ad onũ aĩe ſicut ad finẽ.nõ ꝙ in ea conſtituat᷑ finis.⁊ñ ſolũ eſt peccatũ ſed etiã moꝛtale.quãdo videlicʒ cõſti tuit᷑ finis in hmõi delectationibo carnis. Ita videlicʒ ſtudens diuerſ vijs ⁊ modis quõ poſſet delectare ſen ſualitatẽ ꝙ ꝑatus eſt facere cõtra dei legẽ Ubi dicitur Ro.viij.ꝙ pꝛudẽtia carnis legi dei ſubiecta non eſt. Et ſub pꝛudẽtia carnis includit᷑ etiã pꝛudetia mũdi inq;tũ.ſ.exterioꝛes res mũdi querũt᷑ pꝛopt᷑ camẽ.de quaLuce.xvi.ðꝛ filij hꝰſeculi pꝛudẽtioꝛes ſunt filijs lucis.Et GBaruch.iij:ſilij Agar q̃ſierũt pꝛudẽtiam q̃ de terra eſt. Sed ꝙ aliqͥs aliqñ inoꝛdinate afficiatur ad aliqð delectabile carniſ.⁊ ſic adhibeat ſtudiũ ⁊ di ligentiã ad ↄſeq̃ndũ illã delectatõem.nõ tñ ibi conꝰ ſtituẽs finẽvel in eo qð ↄ pcepra fit. erit tunc veniale pꝛudẽtia carnis.⁊ hoc eſt qð ait apłs. Carnis curã ne feceritis in deſiderijs. Becundo per amoꝛc K. II. ſui ĩoꝛdĩatũ iniuriat᷑ s ꝓxio młtiplłr. Et pꝛio qdẽ.qꝛ młta q ſuꝑflue expẽdit ad delicias ſuas⁊ delectatõs ſubtrahit pauꝑibo Et qͥs ẽ tã ĩiuſtꝰ.inqᷣt ãb.qᷓ qͥ mł toꝝ ſubſidia ſuas delitias ꝑat.dixlvij. Sic hi. In q̃ᷓ magis adhuc delĩquũt clerici qͥ bõa ſeu redditꝰ eccła rũ q ſunt paupeꝝ vltra ſuã neceſſitatẽ ↄuntũt ĩ delici⸗ as carnis. qͥs ĩuehit Hiero.dicẽs Natꝰ ĩ tugurio et ruſticana domo qͥ vix rugiẽtẽvẽtrẽ milio ł cibario ba⸗ ne ſaturare poterã nũc ſilaʒ⁊ mella faſtidio. xij.q.ij. glia.⁊ loq?᷑ i ꝑſona eoꝝ Berñ.ĩ mõibo ad idẽ.la⸗ mãt nudi:clamãt famelici? ↄqrũt᷑ de clericis dicẽtei Nob fameꝛ frigoꝛe miſabiłr laboꝛãtibo qͥd ↄfert tot mutatoꝛia ł extẽſa ĩ ꝑticꝭ.ł plicata ĩ mãtic nimẽ qð effunditis.Nõne crudelr nobis ſubtrahit᷑ qð inanit expenditꝭ.Et nos dei plaſmatõ.⁊ nos xpᷣi ſanguine redẽpti ſumꝰ.vita nra cedit vobᷣ in ſuꝑfluas copias ſ it ſtoe eqr ſd? tur locol fuite loon cqzi nicun ſione or? mpt adult ſniam H per. buſtus must amno:e lultpn ſlapt fiumm fnen Uituit neſora⸗ fii⸗ oſce 710 tr. ſuiin⸗ cluitau inimp debiti vVyeo⸗ Ulcem. deberea Purtae incorper luderer numin anſg ranna incant qui no poꝛis! officig remn fump bil cun moꝛſu glam voles intelle⸗ latio fe no ij. tuei hidi nns eſt ceſt . ſten e 1 ti NEn nmn wi Z Lhidre Ami mci an l⸗ Ma nin Auf Diz mfre mgn rcet bonuse mintt oci a . ANNA n. En n⸗ was afen volẽes ſatiſfacere appetitui ſenſitiuo ſuo ꝑdet aia intellectiuam multa vicia incurrendo.⁊ eſt ibi re latio recipꝛoca.ibi eam Ponit aut aplus.ij. Chi IIII noſtris neceſſitatibꝛ detrabunt quicquid veſtrꝭ vanitatiby accedit.hec ille. Hoc torũ ꝓcedit ex ni mio amoꝛe ſui.Caritas eni que ↄriatur ſibi nõ qͥ rit que ſua ſunt.dicitapłus.i.Coꝝ.xiijiſcʒ tantũ ſed ⁊ que ſunt alioꝝ. Uñ ⁊ de alexandꝛo maß dici tur ꝙ cũ ſemel eſſet cum magno exercitu in qdaʒ loco ſterili ⁊ inaquoſo.⁊ ſitiret ipᷣe cũ exercitu ſuo fuit oblatus ſibi ciphus aque.ſed cõſiderans pð eo omnes alij bibere nõ poterant effudit in terra d́; illã. Ex iſto amoꝛe ſui nimio ñ ſolũ nõ ſobue nitur ꝓximo in neceſſitate.quinimo⁊ multe oppᷣſ ſiones ⁊ fraudes ⁊ iniuſticie ⁊ pdationes ꝑpetuã tfGur ⁊ adulteria? inceſtus ⁊ſtupꝛa.que oia ſunt cõ tra primos in magnaʒ iniuriam eoꝝ. Uñ Dauid — agdulteriũ oꝑatus eſt cum berſabee niſi ex nimio ſui amoꝛe ſatiſfacere volens ↄcupiſcentic ſue. Uñ filius eius amon ↄſtupꝛauit germanam ſuam ni — ſi ꝓpter amoꝛem ꝓpꝛiũ. Un Nemroth cepit eſſe ro⸗ buſtus venatoꝛ bominũ.i.opꝓpꝛeſſoꝛ.Geñ.x.⁊ pꝛi „ 5° 7 mus tyꝛannus volens alijs dominari niſi ex ſui amoꝛe. ¶n Romulus ſolus occiſo germano vo⸗/ luit pᷣmus obtinere regnum romanoꝝ.marius ? ſylla pluries cõſulatum. Julius ceſar demũ impe rinum multis iniurijs ⁊ ſtragibo ploꝝ niſi ex ſui a oꝛe.vt ait Auguſt.de ciuiſdei. Uñ ⁊ Plato di⸗ xit ciuitatem illam bene regi in qua quis ꝓpꝛios neſcit aff ectus.i.am oꝛem ꝓpꝛium. Et Sane.ait. ꝙꝙ ſi iſta duo ꝓnoĩa meũ ⁊ tuum tollerent᷑ de mun do ſcʒ quo ad effectum ⁊ affectnin omnis guerra ⁊ cõtrouerſia ceſſaret.que duo ꝑtinent ad amoꝛẽ ſui inoꝛdinatum.hec eſt cauſa omnis diſcoꝛdie i ciuitate. Nam qꝛ quilibet nimis ſe amans vult in impoſitionibo ⁊ grauaminibo p̃ ceteris ⁊ vltra debitũ alleuari. ⁊ in honoꝛibo ſuꝑ alios exaltari vnde oꝛiũtur ſecte ſeditiones ⁊ ꝑſecutiones adin . 7 nicem. Mangauit dñs in veteri lege miluũ nõ debere comedi.cuius vox eſt mio mio. qꝛ vicʒ pꝛo pter tales moꝛes milui nos non vult fideles. ſibi incoꝛpari.⁊ in cauſa ꝓpꝛia ſtatuerũt iura.nullꝰſit iudex ex eo ꝙ amoꝛ ꝓpꝛius mentem excecat. Tertio per amoꝛem ſui.J.i nimium peceata multiplicant᷑ tales eniz defaclii tranſgrediũtur oĩa mandata dei ⁊ eccie.cum ſint grauia ſenſualitati ſe nõ poſſe ieiunare affirman incantationes.diuinatioes ⁊diuerſa ſacrilegia ſe qui non curant⁊ facere vt ↄſe equant᷑ ſanitatẽ coꝛ⸗ poꝛis ſui qð inoꝛdinate amant. Si in clero ſunt officia diuina euitant ab ouiby ſuis lanam ec lac reqrunt cũ omni diligetia.de animab autem eo⸗ rum parũ curant.ſi in religiõe.de cerimonijs ni⸗h hil curant de cõitate paꝝ dum eis bene ſit. Hica moꝛ ſui eſt ille de quo xpᷣs ait. Johᷣ·xij.Qui amat . aiam ſuam ꝑdet eam. qui eni amnat aiaʒ ſenſitiua eſt ibi re mo.iij.que mala pꝛoueniant ex amoꝛe ſui dicens. Erũt in nouiſſimis tꝑibus hoĩes ſeipos amãtes AUVbi dicit b. tho.ſuꝑ hbũc locũ. Radix totius iniqͥ tatis eſt amoꝛ ſuijpius ſcʒ im ſenſualitatẽ Ex hac radice ſunt diuerſe ſpẽs iniquitatis qſequenter enumerat aplus. Cupidi quo ad bona exterioꝛa appetẽdo etiã nõ ſua. Elati elatio eſt ſpecies ſuper bie qua ſcʒ ſuꝑ alios ſe pꝛefert. Suꝑbi.quo ad ali as ſpecies ſuꝑbie. Bla ſphemi quo ad deum. ma/⸗ ledicẽtes de deo. parentib nõ obedientes in his que debent. Ingrati.quo ad benefactoꝛes.⁊ reſpe ccu benericioꝛũ receptoꝛum. Sccleſti.grauia ali⸗ qua peccata admittentes còtra ꝓximos.vt homi⸗ cidium ſodomam.⁊ hmõi.Sine affectiõc.quo ad affectũ charitatis. Sine federeii ſine pace.rimi natoꝛes.i.imponẽtes crimina falſo alijs. Incoti nẽtes quo ad luxuria metis. Immites.i.iracũdi ⁊ nõ mãſueti.Pꝛoditoꝛes vlł ciuitatuʒ vł ꝑſonaꝝ. vel ſecretoꝛum. Incõſtantes.i.in ꝑſeuerantes in ꝓpoſitis vel impatietes.Tumidi id eſt pᷣſumptuo fi vltra vires ſuas opera aggrediẽtes.Eeci id ẽ nõ habẽtes rectũ vſuʒ ratiõis. Uoluptatũ amatoꝛes nõ ex paſſioe.ſed ex habitu luxurioſi. Speciẽ qui⸗ dem pieatatis habẽtes. ſed virtutem eiꝰ abnegan tes.vt hypocrite ⁊ hos deuita.Sed vt dici puer. xliiij.extrema gaudij luctus occupat⁊ ſempiternꝰ Etvt dici Apoca.xviij.Quãtum ſe exaltauit ⁊ in delicijsfuit tantũ date illi toꝛmẽtum ⁊ luctum.⁊ aliquãdo etiã in vita pᷣſenti ꝑ mittit deꝰ tales ad miſerias deuenire. Narrat Petrus damianus ꝙ; dux venetie cõſtantinopolitanevꝛbis habebatvx/ oꝛem q tam tenere⁊ delicate viuebat? tam artifi⸗ cioſa voluptate ſe mulcebat. vt ſe cõibus aqs de/ dignaret᷑ abluerc.ſʒ eiꝰſerui de roꝛe celivndiq; col lecto laboꝛioſum ei balneũ pᷣparabãt.cibos ſuos nõ tãgebat ſed ab eunnchis eiꝰ alimẽta queq; mi⸗ nutius cõſcindebãtur in fruſtula.que mox illa cũ fuſcinulis aureis ⁊ bidẽtib oꝛi ſuo liguriẽs adhi bebat. cubiculũ eius tot aromatibo ⁊ thimiamati bus redolebat.vt etiã dictu fetitũ ſit ⁊ auditu in credibile. Sed dum adhuc viueret vibꝛato ſuper eam iudicij mucrone. coꝛpus omne cõputrauit. itavt totuʒ cubiculũ intolerabili fetoꝛe cõꝑleret. nulluſq; illam ferre potuit.nõ ↄſueta.nõ ſèruulꝰ vix vna ancilla nõ ſine ſpẽꝝ redolentiũ auxilio in eius ſeruitio remãſit.que tñ raptim accedẽs cur⸗/ ſim recedebat.diutius hoc languoꝛe detẽta ⁊ mi⸗ ſerabiliter cruciata. amicis qͥʒ letantibo diẽ clau⸗ ſit extremũ. Hincpõt illud adaptari qð ſcriptuʒ eſt. Quantũ ſe exaltauit ⁊ in delicijs fuit tantũ da tę ei toꝛmentũ ⁊ luctũ. Hec PPe. CLapitulum ruij. de amoꝛe pñtis ſeculi. Hoꝛ pꝛeſentis ſeculi ponũ a Breg. vt dictũ eſt ſup filia luxu rlie. Et vr h̊ pctm̃ in h̊ oſiſtere.qꝛ hõ ni⸗ mis affic ad vitã pñtẽ ꝓpter delectatiões q̃ habẽ tur ex reb mũdi.Et qꝛ inter has maxime ſunt de⸗ lectationes veneree.iõ ponit᷑ amoꝛ pntis ſeculi fi lia luxurie. Et cũ tam ioꝛdinate qᷣs afficit᷑ ad mũ⸗ d ſeu ad ꝑmanendũ in mundo ꝓpter delectabilia eius ꝙ fruatur eo ponẽs ſcʒ finem ſuũ in vita pñ/ ti cupiens in mũdo ꝑpetuari.⁊ nil curans de ſuꝑ na felicitate.iſtud moꝛtale eſt ⁊ multis vitijs cõ⸗ mixtum. Et de hᷣ intelligit᷑ illud Jaco.uij.Qui vo luerit eſſe amicꝰ huiꝰ ſcculi inimicus dei ↄſtitue retur Et illud.i. Joh.ij. Qui diligit mynqani eſt caritas patris in eo. Etad idem facit qð ait Hie ro. Difficile imo impoſſibile eſt vt pñtibo qͥs frua ⁊ futuris bonis ⁊ in vtroq; ſeculo appareat gloꝛio ſus.⁊ de delitijs tranſeat ad delitias.ſed affectan do in mũdo ꝑmanere vt ꝓſit alijs vel vt ipᷣe in vᷣtu tibo ꝓficiat.łvt de peccatis magis ſariſtaciat. ſeu quodã appetitu ſenſuali vel naturali qͥ̊ vt diẽ Bo etius.omne aial vitã tueri laboꝛat.Et ſᷣm ꝙ xpg Diryit petro. Lu ſenueris alius te cinget ⁊ ducet qͥ tu nõ vis ſcʒ ligãdo.⁊ ducet te ⁊c.ſ.ad moꝛtẽ. Jo. VYlti. Illã nõ volebat inſtinctu ſenſualitatis vł na ture.ſed ſᷣm rõem.⁊ h̊ nõ eſt pctm̃.vel ſi eẽt aliquã ſeculi põt intelligi ilud ps.Eoꝛrupti ſunt ⁊ abo⸗ minabiles facti ſunt in ſtudijs ſuis nõ eſt qui faci at bonũ nõ eſt vſq; ad vnũ.ps.xiij. Naturaliter qꝗͥ libet vitat ⁊ deteſtatur deſtructiõem reꝝ ⁊ coꝛru tulũ lInoꝛdinatus affectꝰ ad vitã pñtẽ eẽt veniale ptiõem ⁊ abominatiõem ⁊ boni defectioem.Naʒ bonũ eſt qð oia apetũt inquit pᷣs.Et ecõtra ma lum ꝑ ſe nemo appetit ᷣm Dioni.Et iõ Jo.euãge⸗ 72 liſta in pᷣma cañ.c.ij.admonet nos dicẽs. Nolite diligere mundũ neq; ea que ſunt in mũdo.qꝛ om ne qð eſt in mũdo.i.in amatoꝛibb mũdi.aut ẽ con cupiſcentia carnis.aut cõcupiſcẽtia oculoꝝ.aut ſupꝑbia vite.⁊ mũ dus ꝑibit ⁊ↄcupiſcẽtia eius Si quidem ab amatoꝛibo mundi querunt delitie ſeu dDelectationes carnis.circa q̃̊s eſt ↄcupiſcẽtia car nis.i.luxuria ⁊ gula.querũtur ⁊ diuitie.circa q̃s eſt cũcupiſcentia oculoꝝ.i.auaricia. Appetunt᷑ et honoꝛificentie que reſultant ex laude hominũ ſeu fama. potentia dignitatũ.ſapientia ⁊ hmõi.circa guas eſt ſuꝑbia vite. Sed deficiũt oia iſta cuʒ de ſiderijs ſuis nam coꝛpus coꝛrũpitur ⁊ in terram cõuertitur.diuitie coꝛrũpunt᷑ ⁊ ↄuertunt᷑ in terrã finaliter.qꝛ de terra facta ſunt ⁊ in terraʒ pariter cõuertũtur.Inqᷣt ſapiẽs. Potentie ⁊ dignitates coꝛriũpunt᷑ ⁊ deficiũt ⁊ ſub terra poſitis pedib cõ culcantur. Et ſic coꝛrupti ſunt ⁊ abominables fa cti ſunt in ſtudijs ſuis. Studiũ eni eſt animi ve⸗ hemens applicatio circa aliqd ſᷣm Tulliũ ⁊ Tho. OQue auũt ſint ſtudia mũdanoꝝ ad que vehemẽtiſ⸗ ſime applicant animũ oñdit ſcriptura dices. Om nes a maioꝛi vſq; ad minoꝛẽ auaricie ſtudẽt Hie re.vi.Et ꝓuerb.xxiij.ðꝛ de quibuſdã. Moꝛant᷑ in vino ⁊ ſtudent calicibo epotandis.i.ad multũ tbi bendũ.Et paulopoſt. Sicut regulus venena dif fundet ſcʒ vinũ potatũ. Regulus ẽ qdẽ ſerpẽs cu ius venenũ maxime eſt moꝛtifeꝝ.ſed nil ita moꝛ⸗ tiferꝑ humanis ingenijs vt luxuria eſt inqt ſene. que ex nimio potu ⁊ cibo pcedit.Et Hiere.xxi.do minus ait.ſ.ſuꝑbis ↄfidentib de virib ſuis.dici tis. Quis pꝑcutiet nos ⁊ qs ingrediet᷑ domos no ſtras.Et viſitabo vos iuxta fructũ ſtudioꝝ vro⸗ rum dicit dñs. Succendã igneʒ.Ecce quõ abho⸗ minabiles facti ſunt in ſtudijs ſuis.qꝛ dixerũt ꝑ affeccũ nõ eſt deus ille.ſ.qui eſt verus dñs in celo Ded de creaturis miſeris qᷣbs ſtudent fecerunt ſi bi deos. delitijs diuitijs ⁊ honoꝛificẽtijs uibus ſunt immerſi.Et ſicut ait aplus. Ro.i. Mutaue runt gliam incoꝛruptibilisdei in gliaz imaginis Et Ecc̃i.viij. Omnes in coꝛruptione ſumus.⁊.ij Thimo.uij Hoies mente coꝛrupti.Coꝛrupti ſt ergo amatoꝛes mũ di mẽte ⁊ coꝛꝑe cũ diuitijs⁊ de . .ôèôêDê H S d * . . . . ☛ ⸗ — , . . . 4 8 2 . 8 „ . . 4 . eoꝛruptibilis bominis volucrũ.quadrupedum ? ſerpentũ Serpentes comedęetes terram ſunt aua ri. volucres ꝑ aera volãtes ſunt ſupbi alta querẽ tes.qᷓdrupedes ꝑ lutũ incedentes ſunt luxurioſi. Iſti omiſſo cultu ⁊ ſtudio veri dei totũ ſtudiũ ſuũ ponũt ad iſta vt videãturꝓ dijs ⁊ ſummis bonis habere ea. Et ſic coꝛrupti ſunt abhominabiles fa cti ſunt in ſtudijs ſuis nõ eſt qui faciat bonũ.quõ bonũ facere pñt qð ſit verũ bonũ.cũ mũdus nõ babeat neq; acciꝑe poſſit ſpiritũſctm ſᷣm doctri nam xpᷣi.Jobᷣ.xiiij.a qͥ ꝓcedit omne bonũ.Nuũcei mũdi amatoꝛes cognoſcũt vᷣm deũ Job.i. Mu/ dus euʒ nõ ↄgnouit. Nolite ̊ diligere mundũ ne HG ea qͥ in mundo ſunt. In mundi amatoꝛiby exqᷓ coꝛrupti ſunt abominabiles facti ſunt in ſtudijs ſuis nõ eſt qui faciat bonũ nõ eſt vſq; ad vnũ. vbi tria pñt notari in amatoꝛibo mũdi ꝓpter qᷓ mdꝰ no eſt diligẽdus 'm ſniam Johis euãgeliſte. No⸗ lite diligere ⁊c. Pꝛimũ defectibilitaſmũdialitat. ibi. Coꝛrupti BSecundum vilitas entitatis.ibi. Abominables facti ſunt. Tertium nullitas pbitatis.ibi. Non eſt qui faci⸗ gt bonum ⁊c. Nuantum ad pꝛimum. d. I. ectus mũdi quõ ipᷣe deficiat cõtinue cuin reb- ſuis q̃sp ſummis bonis habẽt amatoꝛes mundi oñdit ps.cũ dicit de eis. Coꝛrupti ſunt ⁊c. In ? cũ amoꝛ huius mundi q erat in deſcendẽtibo a cz yn qͥ pꝛimus edificauit ciuitatẽ in mũdo vocans eaim Enoch. Beñ. uij.qð interpᷣtatur dedicatio- qꝛ ſe totaliter ꝑ amoꝛem dedicauerat mũdo.Lñ qꝛ iſte amoꝛ ſeculi ſubintrauit in generatiõe.ſety effecta eſt mala ⁊ coꝛrupta mente ⁊ coꝛꝑe.vñ dicit Beñ.vi.Coꝛrupta eſt terra coꝛam deo ⁊ repleta ĩ iquitate.ꝓpter qð deus immiſit diluuiũ vniuerſa le ⁊ ſic coꝛrupti.ſunt oẽs qui erãt in mundo.exce⸗ ptis reſeruatis in archa. Quãuis autẽ coꝛruptio ſtricte impoꝛtat mutatiõem ſeu deſtructiõem rei qᷓ;tum ad foꝛmam ſubaleʒ ſicut vinũ ðꝛ coꝛruptfũ qñ efficitur cõplete acetũ vel marcidũ.⁊ aial dici tur coꝛruptũ cũ moꝛitur ⁊ effici᷑ cadauer.tamen largius ſumit in ſcripturap mutatione etiam ᷣm aliquã q̃litatẽ coꝛꝑalem vel ſpũalem.Etſᷣm h̊ dic aplus.ij.Coꝝ.uij. Is qui noſter eſt homo exteri⸗ oꝛ coꝛrũpitur ſcʒ ſᷣm diuerſaꝝ varietatẽ q̃litatuzʒ * litijs ⁊ honoꝛificẽtijs ſuis: Uñ in li. Sapi.ponit locutio eoꝝin mũdo iſto.⁊ poſtea in alio declarãt quõ coꝛrupti ſunt ⁊ ad nihilũ redacti.Uenite in⸗ quiunt ad ſuos ſequaces. Sapᷣ.ij. ⁊ fruamur bo nis q̃ ſunt.ſ.in mũdo iſto ſcʒ inherẽdo eis totalis pꝑamoꝛẽc.Utamur creatura tanq; in iuuẽtute ce⸗ leriter. vino pᷣcioſo ⁊ vnguẽtis nos impleaamus. Non pᷣtereat nos flos tꝑis.Coꝛonem nos roſis anteq; marceſcãt. Nullũ pꝛatũ ſit qð nõ ꝑtrãſeat luxuria nr̃a.nemo ſit exoꝛs luxurie noſtrevbiq; re linqᷓmus leticie ſig qm̃ hec eſt ꝑs noſtra ⁊ beceſt ſoes. Oppꝛimamus paupexreʒ iuſtum ſcʒ h diuſos Nzr z8 — — — —. — —. — — — nle zmir hun nrin wiſelii, mnse Gmnabige rdnig, i Gacti mnnß 4 ſeckegi mangt mosnti 1iari nden Nunirt mud/ ee con tnan üda tobura rume inalo, aie, — lmi modos auaricie.Non pcamus vidue.nec venera inur canos mulci tꝑis.Sit foꝛtitudo nr̃a lex iiu⸗ ſticie ſcʒ ꝑ ſuꝑbiam.hec ibi.Coꝛrupti ſunt cũ ſuiſ amatoꝛibo ⁊i inferno ſe recipiẽtes.⁊ pᷣ anguſtia ſpi ritus gemẽtes dicũt.Laſſati ſumꝰ in via iniqͥta⸗ tis ⁊ ꝑditiõis.Quid nobᷣ ꝓſuit ſuꝑbia.aut qͥd di⸗ uitiaꝝ iactãtia ↄtulit nob. Tranſierũt oĩa illa.tꝗ ᷓ vmbꝛa Sap. v. Nolite ᷓ diligere munduz ex qᷓ coꝛrupti ſunt oẽs mũdi amatoꝛes cũ ſuis.⁊ defe/ cerũt qᷓ;citius.⁊ deficiũt. cuiꝰ ſi celerrimꝰ defectꝰ* ⁊ coꝛruptio tripliciter põt oftenid Sens eſogbtini. ̃ͦUłͤ Secundo ex figuris. Tertio ex experientiiss. HM Scripture tam ſacre q;ᷓ alie inſinuãt clare qci to tranſeat vita huius mũdi cũ ſuis vanitatibus Vñ apłs.i.Coꝝ.vij.Quivtunt᷑ p mũdo tãq; qͥ nõ vtantur.i.nõ multu inhereãt ꝑ amoꝛẽ ipᷣiꝰ rebus Et ſubdit.Pꝛeterit eni figura huius mũdi Sub ſtantia vtiq; mũdi ſcʒ elementoꝝ ⁊ celoꝝ ⁊ hoim nõ pᷣterit.ſed ſtat in eternũ.pᷣterit aũt figura.iiap parẽtia q̃ pulcra ⁊ ſuauia apparẽt in mũdo.Et qᷓ; cito pᷣtereat. Job.xx oñdit dices. Gaudiũ ypocri te ad inſtar puncti. ere mũdus eſt hypocrita qͥ Hym aorentti exterioꝛẽ vr̃ bonus. ⁊ iᷣm rei vᷣita/ tem dus iſte vr̃ in iſtis ſenſibilibꝰ rebꝛ bonus.ſj plenꝰ falſitate ⁊ malicia. Gaudiuʒ aũt ⁊ oĩs delectatio eius eſt ad inſtar puncti qᷣ eſt qͥd indiuiſibile. Naʒ de pᷣteritis delectatiõib nihil habes ſicut nec de — terito tꝑe niſi reatũ. de futuro nihil obtines · ſo um nüc inſtans habeo qð ſubito tranſit. ducit inqt idem in bonis dies ſuos.ſ.mũdani ⁊ in pun cto ad inferna deſcẽdũt.vicʒ; in moꝛte. Idem on/⸗ dit Greg.dicẽs in.i.moꝛal.Cũ mũdi gla repẽti⸗ nus finis intercipit.bꝛeuis pculdubio innoteſcit fuiſſe. Et in qᷓdam omeł.ait.Ecce mñdus q diligi tur fugit.⁊ qꝛ labentẽ mundũ retinere non poſſu⸗ mus neceſſe ẽ vt cũ ipᷣo labamur.⁊ Bern.in qͥdaʒ ſermone Omnis delectatio mũdi huiꝰ vniuerſa⸗ q; eius gła ⁊ qᷣcqͥd in eo ↄcupiſcit pꝛſus modicũ ẽ in illius felicitatis ⁊ głe ↄꝑatione ſi tũ modicũdi ci debet ⁊ nõ potiꝰnihil.Quõ coꝛrupti ſunt ama/ toꝛes mũdi mẽte ⁊ coꝛꝑe oñdit Johel dicẽs vcla⸗ ta locutione Audite ſenes ⁊ aurib ꝑcipite oẽs ha bitatoꝛes terre.⁊ paulopꝰ. Reſiduũ eruce come/ dit locuſta.reſiduũ locuſte comedit bꝛucꝰ.reſidu⸗ um bꝛuci comedit rubigo.exꝑgiſcimini ebꝛij.⁊ v/ lulate oẽs qui bibitis vinũ in dulcedine.qm̃ pe⸗ rijt ab oꝛe vro.Quautũ ad ſenſum litteralẽ Nico. de ly. de qtuoꝛ monarchijs mũdi exponit ſignatꝭ ꝑ crucam.locuſtam.bꝛucum.⁊ rubiginem g qᷣb deuoꝛatus ⁊ coꝛruptus eſt mũdns ꝑ bella innũe ra.ſicut ꝑ illa corrũpũtur ⁊ ↄſumunt᷑olada.Eru ca ̊ fuit monarchia aſſiriov. ꝗ cũ exercitibi ſuis cõſumpſit mundũ in ꝑtib oꝛientis. Lo cuſta fuit manarchia medoꝝ ⁊ ꝑſaꝝ que ĩ alia ꝑte mũdicõ⸗ ſumpſit ⁊ deuoꝛauit multa. GBꝛucꝰ fuit monar⸗ chia grecoꝝ.q̃ mũdũ in alia ꝑte coꝛrupit. Rubi/ go fuit monarchia romanoꝝ.q in ꝑtibo occidẽtiſ deſtruxit qð remãſerat occiſis innumerabilibus milibo ꝑ pᷣlia ⁊ pᷣcipue ciuilia. Uinũ quo ebꝛij ſũt malus ⁊ plenus miſeria ⁊ neqͥcia.ita mun homines ⁊ ſopoꝛati eſt amoꝛ mundi.dulcedo eiꝰ eſt delectatio eoꝝ que ſunt in mũdo.ſed dñt boie excitari ⁊ ↄſiderare qm̃ perijt vinũ oĩs amoꝛis ⁊ delectatiõis q̃ ſunt in mndo. Coꝛrupti ſunt ꝗ̊ oẽs ille monarchie cũ ſuis bonis vanis. Greg.aut in li. xxxuij.moralł.exponit ſpũaliter de vitijs qᷓ coꝛꝛ: rũpũt mũdũ in mente dicẽs erucã q̃ incedit toto coꝛꝑe lururiã ſignificare qᷓ aliqs mũdanos cõſu/ mit.Locuſtã q̃ volare vr̃.ſed cadit ꝑ ſuꝑbiã ⁊ ela⸗ tionẽ ⁊ pᷣſumptiõem q alios coꝛrũpit in mundo. Bꝛucũ vero gulã.qꝛ multũ deuoꝛat. Rubigineʒ ſcz ventũ vꝛentẽ dieit ſignificare iram q̃ ſubito i⸗ cendit vel auariciã q̃ vꝛit mẽtem. Ebꝛios diẽ ſigfi care amatoꝛes mũdi.· Expꝑgiſcimini ̊⁊ nolite di⸗/ ligere mũdũ qm̃perijt vinũ. Scðo onditquõ mũ dus ⁊ vita pñs cito traſeat cũ ſuis gaudijs ꝑ figu ras.i.ꝑ ea qᷣb aſſimilat᷑. Aſſimilat᷑ eni valde reb caducis vicʒ vmbꝛe floꝛi.feno.nebule ſeu vapoꝛi. tele. ⁊ alijs hmõi.Homo inqͥt ps. Uanitati ſimił factus eſt.i.mutabilitati.dies eius ſicutvmbꝛa pᷣ tereũt. Mũdus ðꝛ a motu Et q;uis oia ſint i mo tu iu? ilud Boetij. Stabiliſq; manẽs das cun⸗ cta moueri. ꝓpter qð omia vanitas.Hõ tñ dᷣꝛvani tas vauitatũ. E ccls.i.qꝛ ſuꝑ oia mutabilis affe/⸗ ctu.intellectu.ſenſu.loco.a lteratõe.coꝛruptione ⁊ nunq; in eodẽ ſtatu ꝑmanet.Job.xiij.Dies ciuſ ſubdit põ.ſicut vmbꝛa pᷣtereũt.Quantoquis ma⸗ gis inſequit᷑ ymbꝛã ſuã.rantomagis fugit ꝛ imꝑce ptibiliter vmbꝛa deficit. Clama dixit dns ſel Eſa Ye qͥ rndit.qͥd clamabo.cui dñs.Ois caro fenũ et oĩs głia eius q̃ſi flos agri.Exiccatũ eſt fenũ ⁊ ce⸗ cidit flos.qꝛ ſpũs dñi inſufflauit in eo. Eſa.uij. Vere fenũ eſt ꝓpłs.ſicut eni fenũ naſcitur viride⁊ paulatim creſcit.ſuꝑueniẽte vero caloꝛe arefit. et ꝑ falcẽ de terra euellit᷑. ⁊ ab aialibo comedit᷑. Flos ex herba pꝛoducit᷑ pulcher ⁊ amabilis aſpectu ſed paulopoſt decidit ⁊ marceſcit ⁊ ꝑ nihilo habetur ita hõ naſcit᷑ de muliere vt fenũ de terra pñs viri ditatẽ viuacitatis in iuuẽtute.ſed caloꝛe natura⸗ li paulatim ↄſumẽte humidũ radicale ſeneſcit. de cidit indurat᷑ ⁊ areſcit.⁊ꝑ falcẽ moꝛtisð agro mũ di tollit᷑. ⁊ vmibo coꝛpus comedendũ tradit᷑. Aia vero ſi amoꝛẽ ſeculi ſecũ hʒ a beſtijs inferni deuo⸗ ratur. Flos eni ẽ gła hois ⁊ honoꝛ quẽ hʒ in mũ/⸗ do pulcritudo ⁊ delectatio ſed cito tranſit ⁊ ꝓꝑ ni⸗ hilo eſtimatur.Quc eſt vita nr̃a inqͥt Jacob in ca nonica ſua.Uapoꝛ ad modicũ parẽs.⁊ deinceps exterminabit᷑.ſicut eni nebula de terra ł de aq̃ᷓ cx/ ijt ⁊ paulatim in aera aſcẽdit ſed cito app arẽte ſo lis radio diſioluit᷑ ⁊ ad terram ipꝑceptibilis reſol⸗ nitur.ita hõ apparet aliq;tuli ĩ mũdo ⁊ caloꝛe fe⸗ bꝛiti diſſoluitur ⁊ ad terrã ꝓſternit ne ampliꝰ vi⸗ deatur.Et Eʒechias in cãtico ſuo ait. Pꝛeciſa eſt velut a texẽte vita mea.dũ adhuc oꝛdirer ſuccidit me.de mane vſq; ad veſꝑaʒ finies me.Eſa.xxxviij Aſſimilat᷑ vita nr̃a tele q oꝛditur cuius vna ꝑs eſt texta.⁊ tñ inuoluta manet.⁊ paꝝ de ea vr·alia te xenda ⁊ etiã nõ vr ſolũ illa ꝑs in ꝗᷓ laboꝛak ꝑ mul⸗/ tum laboꝛẽ ⁊ motũ vr. Sed telã materialẽ nõ pᷣci dit terens cõiter niſi cũ ↄpleuerit.qꝛ dominiũ hʒ in b̊ ſuꝑ eam. ſic de tꝑe pᷣterito vite noſtre nihil vr 7 de futuro minus.ſed ſolum adbabemns in pꝛc – 4 ſenti bꝛeue eſt ⁊ quaſi momentaneũ in quo laboj⸗ ramus repleti multis miſerijs nec eſt in volũta⸗ te noſtra qñ pᷣcidat᷑.ela vite noſtre.ſed eſt in ma⸗ nibo dei q ſolus hʒ dñiũ moꝛtis ⁊ vite.⁊ cũ credi⸗ mus durare vt in iuuẽtute añq; ꝑficiat᷑ ⁊ deuenia tur ad ſencctã ipᷣe pᷣcidit ſubito Et iõdicebat Eſto te ꝑati.qꝛ neſcitis diẽ neq; hoꝛã. Mat.xxv.Et di es dñni ſicut fur in nocte ita veniet.ait apłs O mi ſcra vita inqͥt Aug. Quãtos decepiſti.qᷓ;tos ſedu xiſti.q dũ videris vmbꝛa es.dũ exaltaris fumus es.dũ extolleris nibil es.dulcis eſſtultis. amara es ſapiẽtibo.Et btũs Sebaſtianus ex his legebat in libꝛo quẽ angelꝰ añ eũ tencbat aꝑtũ ait. hec vi ta fugitiua eſt. hec ab initio mũdi in ſe credẽtes fe fellit ſe expectãtes decepit.de ſe pᷣſumẽtes deriſit. ⁊ vt oib ꝓbetur eſſe mẽtita nullũ oĩno ſecuꝝ red dit. bec imꝑat crimina.ſuadet ſcelera.hec admo⸗ net furẽ vt rapiat.iracũdum vt ſeuiat.mendaceʒ vt fallat. Damaſcenꝰ aſſimilat ſtatũ mũdi ſeu vi⸗ tam pñtem cuidã fugienti añ vnicoꝛnẽ inſequẽtẽ eũ qͥ cadere incipiẽs in foueã ꝓfundiſſimaʒ ſe reti⸗ nuit manibo applicans ſc ad quãdã arbuſculũ ⁊c̃. Vicde in legẽdis Jacobi de voꝛagine circa fineʒin biſtoꝛia barlaamldDefectio mũdi ⁊ glłe ⁊ deleccatõ ꝙ cito ſit peritura oñdit᷑ exgientia q eſt ren mgr̃a vbi ſunt pᷣncipes gẽtiñ inqͥt Baruch.iij.⁊ ꝗ dñan tur ſuꝑ beſtias q̃ ſunt ſuꝑ terrã.i.ſuꝑ hoies beſtia liter viuẽtes ⁊ luxurioſe.qͥ in auiboceli ludũt.i.in ſuꝑbis ⁊ ambitioſis.qͥ argẽtũ theʒauriſant ⁊auꝝ in qͥ ↄfidũt hoĩes ⁊ nõ eſt finis acqſitiõis eoꝝ.Et rñdʒ ſibijpᷣi docẽte exꝑiẽtia q̊tidiana Et extermi⸗ nati ſunt.i.e terminos mũdi miſſi ſunt ꝑ moꝛtẽ ⁊ ad inferos deſcenderũt.⁊ alij in loco eoꝝ ſurre/⸗ xerũt.vbi eſt potẽtia ⁊ dñium Aſſueri qͥ reguit ſu er centũuigintiſeptẽ ꝓpuincias.vbi victoꝛie cele res ⁊ hput Alexãdri magni.vbi diuitie regis X reſi vel Salomonis.vbi foꝛtitudo herculis vł hectoꝛis.vbi pulcritudo helene vel abſalonisvbi laſciuicleopatre ⁊ amonis.vbi gla ⁊ magnificẽ/⸗ tia Julij ceſaris vel auguſti octauiani imꝑatoꝛis vbi fama ſapie areſtoteł.pictagoꝛe.ſocratis.pto/ lomei.⁊ platonis.vbi eloquẽti a demoſtenis.titi linij ⁊ tullij maronis.Exterminati ſunt ⁊ ad in/ feros deſcẽderũt oia hec relinquẽtes ⁊ nil ſecum niſi culpã cũ pena poꝛtãtes Coꝛrupti ſunt omẽs hi aia ⁊ coꝛꝑe.Et vt magis ꝑticulariter videat᷑ va nitas ⁊ defectio mũdi adducamꝰin mediũvnum qoĩa q̃ amanta mũdanis erhe el .Calom lo Magnificaui oꝑa mea quẽs de ſeipᷣo ait Eccs.ij edificaui mihi domos plãtauivineas.feci hoꝛtoſ ⁊ pomeria.⁊ ↄſerui ea cũcti generis arboꝛib.Ex⸗ truxi mihi piſcinas aq̃rũ vt irrigarẽ ſiluã lignoꝝ germinãtiũ.poſſed i ſeruos ⁊ aneillas.multghepa miliã habui armenta q̊ʒ ⁊ magnos ouiũ greges vltra oẽs qͥ fuerũt ante ine in hierm,. coaceruaui mihi arpenr ⁊ auꝝ ⁊ ſubas regũ ac ꝓuinciarum Feci mihi cantoꝛes ⁊ cãtatrices delitias filioꝛuʒ hoim.ſciphos⁊ vꝛceos ad vina fundẽda in mini ſterio ⁊ ſuꝑgreſſus ſum opib oẽs qͥ fuerũt añ me in hierlm. Sapia qͥʒ ꝑſeuerauit mecũ ⁊ oĩa q̃ deſi derauerũt oculi mei n negaui eis. nec ꝓhibui coꝛ meũ quin omni voluptate fruerct᷑.Et ſubdit.Cũ Citulns me cõuertiſſem ad vniuerſa oꝑa que fecerantma nus mee.⁊ ad laboꝛes in quibs fruſtra ſudaueraʒ reperi in oib vanitatẽ ⁊ afflicctiõem animi ⁊nibil ꝑmanerce ſub ſole. In pᷣdictis vᷣbis oñdit ſalomò ꝙ exꝑtus eſt ⁊ habuit oẽm magnificẽtiam eoꝝqa manturla mũdanis.ſcd in.iij.li. Reg.in pluribuſ c.in.ij.ꝑalip.magis diffuſe ⁊ diſtincte declaratur magnitficẽtia eiꝰqͥ ad diuitias.delitias.potentiã ⁊ ſapiam eius.Nam qᷓ;tũ ad potentiã ipᷣe fuit ma gnus rex ⁊ regnauit ſuꝑ totũ ꝓpłm dei.xij.tribuũ Fuit ſibi ↄceſſum viuẽte patre ſuo Dauid cũ eſſet annoꝝ.xij.repꝛobato a regno adonia quem iuua bat Joab pᷣnceps ⁊ exercitus ad hñdũ regnũ ⁊ a/ lijs pluribo.clamauitq; ois ꝓplus. viuat ſalomõ rex.aſcẽditq; vniuerſa multitudo poſt eũ.⁊ꝓplus canentiũ tibijs ⁊ letantiũ gaudio magno vt habe tur.iij. Reg.i.Sublimitatẽ regni ſui ⁊ dñij oſten dit ſcriptura cũ dicit.iij. Reg.uij.c.ꝙ ſalomõ erat in ditione ſua habenſ oia regna ſecũ a flumine ter re philiſtim vſq; ad terram egypti offerentiũ mu nera ⁊ ſeruientiũ ſibi cunctis diebo vite ſue.⁊ ibi noian?.xij.magni pncipes quoꝝ quilibet ſuo mẽ/ ſe in anno ſalomoni ⁊ familie ſue neceſſaria mini ſtrabat ad victũ.hũit q̊ʒ magnam paceʒ in regno ſuo.Dicit᷑.i.ꝑalip.xxix.qꝙ hẽbat pace ex omni par⸗ te in circuitu habitabatq; iuda ⁊ iſrł abſq; timo/⸗ re vllo a Dan vſq; berſabee cunctis dieb ſalomo nis.Tãta aãt erat familia curie eius ꝙ de nullo a⸗ lio dño mũdi legi᷑ vrputo.Nam.iij. Reg.uij.de⸗ ſcribit᷑ cibj quẽ volebat om̃i die ꝓ familia ſua vbi dicit᷑.Erat aũt cibb ſalomonis ꝑ ſingłos dies.xxx choꝛi ſiłe.⁊.lx.choꝛi farine.x.boues pingues.⁊.xx paſcuales.⁊.c.arietes excepta venatione capꝛea⸗ rum ceruoꝝ ⁊ bubaloꝝ ⁊ auiũ altiliũ.putoqꝙcho rus fuerit ponderis mẽſura mille libꝛaꝝ.Er qͥ pt veriſiir ↄpᷣhendi ꝙ familia ſua erat circa triginta milia ꝑſonaꝝ hẽbat q̊ͥʒ qdragintamilia p̃ᷣſepia eqͥ rum curuliũ.⁊.xij.milia equeſtriũ.iij. Reg.uij.et ij. palip. De diuitijs einagr iſ. Kexr. des de⸗ dit ſalomoni diuitias ⁊ glam vt nemo fuerit ei ſi milis in regiba cunctis retro dieb. Omneſq; qͥ re manſerant de amoꝛreis · etheis.iebuʒeis.phere⸗ ʒeis.fecit ſibi tributarios. Regins q̊ʒ Sabba de dit ſibi.cxx.talẽta auri ⁊ aromata młta nimis ge maſq; pᷣcioſas Et vt ðꝛ.iij. Reg.x.Erat põdꝰ au⸗ ri qð offerebat ſalomoni ꝑ ſingulos annos ſexin gentaſeragintaſex talentoꝝ auri excepto eo qð of ferebãt viri qͥ erant ſuꝑ vectigalia ⁊ ſuꝑ negocia⸗ toꝛcs.Et oẽs reges arabie duceſq; terre. Ubi ſci⸗ endũ ꝙ talentũ eſt triplex jᷣm catholicõ. Pꝛimũ ẽ l. libꝛaꝝ ſᷣm aliqͥs.lxxvij.libꝛaꝝ ſᷣm alios.cxx.li⸗ bꝛaꝝ Sumẽdo aũt mediũ ſcʒ ꝙ eſſet.lxxij.libꝛaꝝ. introitus eius aſcendebat ad qdragintaſeptẽmi lia nõgentaqᷣnquagintaduas libꝛas auri. Libꝛa aũt auri valet circa.xc.ducatos. Erat ̊ introi⸗ tus eius ãnualis quadro milioni ⁊ cinquecento cinquãtacinq; miliaria.⁊ qᷓtrocẽto quaranta du⸗ cati ſine alijs introitibo cõibo. Argentũ autẽ erat in tanta copia vt nullius reputaret᷑ pꝛecij diebus eius.Fecit inſuꝑ templũ mirabile in hierlm deo qð famoſum erat in toto oꝛbe vtʒ in.iui. Regũ di uer ſis.c.ad cuius opus.lxx.milia viroꝝ erant oc nn nnbl tſlen⸗ Mnn rn Meni earn Dmbed ſtaicke ni Hüͤn lons iah⸗ rehobe fioſn Möa minetm nrüm ſoeti ahoons WMotmn ungo migut Gnno⸗ ſlomo on ui aſurt sin icr hee “ zmgn iin, gn genson mnccet as dn Gohr Hnines tign Nos an l lpon Cic deN cupati ad inciſionem lapidum de montibyvt dici „ tur.iij. Reg.v.⁊ in.vij.annis ↄpleuit tam grande opus.Fecit deindedomos ſuas ad habitanduũ in xiij. annis. De ſapiẽtia ⁊ fama eius ſcribit᷑.iij. Re — . gum.uij.ꝙ ſalomon erat noiatus in vniuerſis ge tibo ꝑ circuitũ. Locutus q̊ʒ eſt tria milia pabolaſ 2⁊ fuerũt carmina eius qͥᷣnq; milia ⁊ diſputauit ſu per lignis.i.arboꝛibi a cedro q eſt in lybano vſq; ad ꝓſopũ q̃ egredit᷑ de pariete.⁊ diſſeruit de iumẽ⸗ tis ⁊ volucribo ⁊ reptilibo ⁊ piſcibo.⁊ veniebantde cunctis ꝓplis ad audiendũ ſapiam ſalomonis.et in. iij. Reg. x.c. ðꝛ. ꝙ regina ſabba venit a finiboter „ re audire ſapiaʒ ſalomonis.⁊ vidẽs domũ famili am ⁊ oꝛdinẽ miſtrantiũ nõ remanſit in ea alitus 5p admiratione ſapie ſue. Uñ⁊ dixit ei. Vidi ocul meis ⁊ pbaui ꝙ media ps nũciata nõ fuerit mihi. Maioꝛ eſt ſapiẽtia tua ⁊ oꝑa tua qᷓ; rumoꝛ quem audiui Et in.iij c.legi ꝙ pᷣcedebat ſ. apiẽtia Salo monis ſapiẽtiã omniũ oꝛiẽtaliũ ⁊egiptioꝝ.⁊lapię tioꝛ erat cũctis hoĩbo. hec ſibi fuit collata diuinitꝰ in ſomnis put poſtulauerat a pꝛincipio regni ſui in ſui puericia. ⁊pᷣcipue in iudicãdo populum.qð marime oñdit in pᷣncipio ⁊ pᷣmo iudicio ⁊ ſenten tia quam tulit ↄtendentib duab meretricibus coꝛam eo vtʒ ibi. De dilitijs iam dicta ſunt ab eo ſed turoe eſt dicere de voluptatibo eius.cũ vt dici tur.iij. Reg.xi.Fuerũt ei vxoꝛes q̃ſi regine ſeptin gente ⁊ ↄcubine trecente his copulatꝰ eſt ſalomõ ardentùſimo amoꝛe. Et auerterũt mulieres coꝛ ciꝰ. Cũ q; iam ſenex eſſet depᷣuatũ eſt coꝛ eius per mulieres. Ubi notandũ ꝙ in tanta magnificẽtia ſua.potentia.fama ⁊ abũdantia nõ eſt auerſu deo niſi ꝑ inoꝛdinatũ amoꝛẽ voluptatũ.⁊ niſi pe⸗ nituerit coꝛruptus in aĩa ⁊ coꝛꝑe eſſet⁊ damnatꝰ Sed bhebꝛei dicũt ⁊ plures doctoꝛes.ſancti eũ pe nituiſſe. ⁊ tũc feciſſe hũc libꝛũ Ecẽs. UVn intitulãt eũ hebꝛei de pnia ſalomonis ·qͥd g̊ ↄduſit oĩa erꝑ tus. reperi in oibus vanitatem ⁊ afflictiõem? nil ꝑmanere ſub ſole ſed oĩa deficere. Coꝛrupti ſũt g omnes mũdani in amoꝛe mundi.⁊ ideo nolite di ligere mundum. . * Becundo contemnen F.m dus eſt mundus non amandus ꝓpter vilugtem entitatis eoꝝ que ſunt in mdo Uñ dicit Abho⸗/ minabiles facti ſunt in ſtudijs ſuis. Res fede ſũt viliſſime ⁊ abbominabiles.dicit aũt ꝓpha.Abho⸗ minabiles facti ſunt in ſtudijs ſicut ea q dilexet᷑t ſcʒ amatoꝛes mũdi.Ea eni eſt vis amoꝛis vt talẽ te eſſe neceſſe ſit q̃le eſt.id qð amas m aug.⁊ hug. Habet eni amoꝛ vim vnitiuaʒ ⁊ tranſſoꝛmatiuã ſm Dioni.Cũ ꝗ̊ vilia ſunt qͥ amant᷑ a1 muũdanis ⁊ abominabilia ⁊ ipi q̃ efficiũtur abominabiles. Tilitas aũt ⁊ abominabilitas mũdialium appa ret triplici reſpectu. Pꝛimo reſpectu materie qualitatis. Secũdo reſpectu aie nobilitatis. Tertio reſpectu mixture anxietatis. AOualitas materie mũ dialiũ eſt valde vilis vñ 8ꝛ: Hiere. uij. Stultus ꝓplus meus ine non cogᷣ uit. Filij inſipiẽtes ſunt ⁊ vecoꝛdes. Sapientes ſunt vt faciant mala.bene aũt facere neſcierñt. A ſpexi terram ⁊ ecce vacua erat ⁊ nihil q̃ſi diceret. Ecce ſtulticia maxima hoĩm qꝛ totũ amoꝛẽ ⁊ co gitatũ ſuũ ponũt ad terrena ⁊ mũdana.cũ tñ va⸗ cua ſit terra veri ⁊ firmi boni.⁊ nihil ſit qð in ea appareat boni.nihil eni eſt qð de ſe tendit in nibi⸗ lum.⁊ſicut omnia ex nihilo facta ſunt.ita ex ſe ha bent redire in nihilũ.Quid aũt vilius dici poteſt imo ⁊ nücupatur tali noĩe q̊ͥ nihil vilius nil abo/ minabilius eſt ſcʒ ſtercꝰ.Ecci.xxij.De ſtercoꝛe bo um lapidatus eſt piger.qͥ deo nõ ſeruit ſed mũdo Piger eni in dei oꝑe hmòi lapidat᷑.quatur.ꝓcuti tur.⁊ occidi? de ſtercoꝛe bouin.i:de poſſeſſoe tꝑa lium ꝑ inoꝛdinatũ affectñ diuitiaꝝ qs pꝛedicato res ſancti qͥ vt boues ſcidunt terram peccatoꝛuʒ. ſed ad fructificandũ reputãt ſtercoꝛa im expoſiti⸗/ onem Greg. Uñ aplus ad phil.uij. Omnia arbi⸗/ tratus ſunt vt ſtercoꝛa vt xpᷣm lucrifaciaʒ.Et Jo belis.i.ðꝛ Cõputruerũt iumęeta in ſtercoꝛe ſuo. Oð exponit Greg.dicẽs ꝙ h̊ eſt mũdi amatoꝛes in luxurie fetoꝛem vitam finire. Uñ E cci.ix.dicit᷑ Omnis mulier foꝛnicaria vt ſtercꝰ ↄculcabitur. Et de gła peccatoꝛis ðꝛ.i.Math.ij. Glia eiꝰſter⸗ cus ⁊ vermis.⁊ qͥd ſunt auꝝ argentũ ⁊ alia metal la in quib pcipue ↄſiſtũt diuitie niſi fer terre.qd ſericum vñ fiũt pulcra oꝛnamenta niſi ſtercꝰ ver⸗ miũ.qͥd varia vnde glłant᷑ hoies niſi pelles vmiũ? muriũ.panis ⁊ vinu ⁊ alij fructus ex terra naſcũ⸗ tur q pinguefit ſtercoꝛibo aĩaliũ.⁊ ſumpta in cibũ ⁊ potũ in ſtercus ⁊ vꝛinã ↄuertũtur.Et qͥd eſt ipſe ho qᷓ;tũ ad materiã inqͥt Ber.niſi ſperma fetiduʒ ſaccus ſtercoꝝ cib vermiũ.cuius finis talis ẽ ip ſum qͥʒ tale ẽ ym phᷣm. Quis finis luxurie.nonne ſtercus.qs finis delitiaꝝ eius ⁊ potus.nõne cru ciatus aliqn vẽtris vel capitis cũ nimis eſt ⁊ de/ mum ſtercus.qͥs finis dominij.nõne ſeruitus. qs finis honoꝛis.nõne frequẽter ↄfuſio.qͥs finis boj minis q̊ ad coꝛpus:.nonne cinis.Unde Job.xx. HVoc ſcio a pᷣncipio exqͥ poſitus eſt hõ ſup terram ꝙ laus impioꝝ ẽ bꝛeuis.Et paulopoſt. Si aſ cẽde rit in celũ ſuꝑbia eius ⁊ caput eius nubes tetige⸗ rit q̃ſi ſterqͥliniũ in fine ꝑdet᷑.⁊ qͥ eam viderant di cẽt.vbi eſt.velut ſomniũ euolãſ nõ inueniet᷑ ſicut Coſdroe rex ꝑſarũ qͥ ita ſuꝑibiuit vt facta ſibi tur ri argẽtea faccret ſe adoꝛare vt deũ.ſʒ ↄfuſꝰ captꝰ ⁊ decapitatus eſt ab heraclio imꝑatoꝛe? in ſterq liniũ redactꝰ. Nolite ꝗ̊ diligere mũdũ ⁊c. Secun do oñditur vilitas mũdi reſpectu nobilitat aie. ps.Abyſſus abyſſum inuocat.Abyſſus cuinõda tur fundꝰ eſt deus infinitus cuiꝰmagnitudis nõ eſt finis. abyſſus eſt aia nr̃a infinite capacitat/ in potentia.iũq; eni põt tm̃ veritat intelligere vł bonitatis gre hr̃e quin adhuc plus acqrere poſſit ſeu accipe.abyſſus ̊ inuocat abyſſum.qꝛ aia qua ſi infinite nobilitatis appetit deũ nobiliſſimum ⁊ ſummũ bonũ qð clarius loquens ps.dicit. Siti uit aia mea ad deũ fontẽ viuũ.xeciſti eni nos do minead te ⁊ inqᷣetũ eſt coꝛ nimdonec reqeſcat i te inqᷣt Aug.in li.ↄfeſ.Eſt ̊ aia nobiliſſima in ſe ⁊re ſpectu nobilitatis eius oia terrena viliſſima ſunt nõ ſolũ metalla ⁊ aĩalia.ſed ⁊ celũ⁊ ſydera.ſolælu na.ſicut vinũ ⁊ ſi in ſe ſit pᷣcioſum ↄꝑatũ tñ balſa mo viliſſimũ erit. aurũ in ſe nobile⁊ carien ſed Citulus Bexius comꝑatum adamanti.carbunculo vel topaſio vi le erit. Sic nobiliſſima aĩia cũ ſit.vilia ⁊ abomia bilia ſunt reſpectu eius cetera ꝓpt qd dicebat ber. O aia inſignita dei imagine.decoꝛata ſiłitudine. redempta xpᷣi ſanguine. deſpõſata fide.dotata ſpi ritu.deputata cũ angelis.capax beatitudinis. he res bonitatis ꝑticeps rõnis:qͥd tibi cũ carne. q̃ſi dicat.quo amoꝛe inheres iſtis reb mũdi q̃ oꝛdi/ nantur ad carnem cũ ſis ita nobilis.⁊ ipᷣa ſcʒ ca ro ita vilis vt ſit qᷓſi infinita diſtantia magis qᷓ;i⸗ ter celũ ⁊ terram.ſieit aũt res nobilis ⁊ pcioſa ſi cõiũgatur rei multũ ignobilioꝛi vilificat᷑. ſiẽ ſiqᷣs cõiũgeret aurũ cũ luto.vel bonũ vinũ cũ aceto vł aqua.ita aia in ſe nobilis efficit᷑ vilis ⁊ impura et abominabilis.cũ amoꝛe ↄiungit᷑ cũ iſtis munda⸗ nis rebo.ꝓpt qð ðꝛ ꝙ abomiabilisẽ dño impiuſ⁊ impietas eius.Sapᷣ.rxuij. Habitatio q̊ʒ anie pꝛo pꝛia in celo eſt in qͥ habitare ꝑ affectũ debet ſᷣm il ud Phil. iij. Noſtra ↄuerſatio in celis eſt.ſed ter ra cum omnibo q̃ in ea ſunt eſt vt punctus ſᷣm a⸗ ſtrologos reſpectu celi.Quã vilis eſſet qͥ ꝓ maß et nobiliũſſima ciuitate capet vnũ vile tuguriũ qua⸗ le eſt mũdus reſpectu celi. Sed nec totũ mundũ ſeu terram cũ omniby bonis ſuis qͥs vnqᷓ; poſſe/ dit.quis aũt poſſedit vnq; totũ auꝝ aut argẽtuz. aut lapides pᷣcioſos mũdi.qs dãnatus eſt ſilis oĩ bus gentibo vel aĩaliby terre. qs obtinet ocʒ hono re ⁊ glam.nõnc ſiqs a multis laudat᷑ ab alijs ei ð trahitur ⁊ maledicit᷑.qs oẽm voluptatem intẽtã venereoꝝ vel ciboꝝ ↄſecutus eſt.ſed cũ oĩs dele/⸗ ctatio ſenſualis paſſio ſit.vñ ⁊ cum tranſmutati⸗ one coꝛꝑali ſi inoꝛdinate ⁊ non moderate accipit nocet q;plurimũ ⁊ viliſſima creatura efficit quia ſimilis beſtijs Eccs.iij.Dixi de filijs hoĩm vt pꝛo baret eos deus ⁊ oñderet ſitłes beſtjs. Wiliſſima demüũ oñnditur omnis creatura reſpectu głe ſup⸗ ne ſeu beatitudinis diuine ad quã videndam ⁊ fruendam aia eſt creata. Oculus eni nõ vidit nec zuris audiuit nec in coꝛ hois aſcendit q̃ pꝛepara uit deus diligentibo ſe. nõ mundũ ſed ſe deũ.i.co rinth.ij. Uiſio illa tanta pulcritudinis eſt.tãtoq; amoꝛe digniſſima vt ſineilla Plotinus phs aiazʒ duibuſtiberr qᷓ;tiſtibet bonis repletam eſtimet in feliciſſimam ait Aug.de ciui.dei Ex hac ſequitur gaudiũ immẽſum cuius ↄpationc omne gaudiũ ⁊ delectatio mũdi viliſſima ⁊ abominabilis ẽ.vñ Bern. Alud eſt vm gaudiũ ⁊ ſummum qð nõ de creatura.ſed de creatoꝛe ↄcipit᷑ qð cũ acceꝑis ne⸗ mo tollet a te. cuius cõꝑatione ois iocũditas me roꝛ eſt.omnis ſuauitas doloꝛ ẽ.omne dulce ama rum.omne decoꝝ fedi.⁊ omne qð delectare põt mMoleſtũ. Et ſap̃.xi.ðꝛ. Tanqᷓ; momẽtũ ſtatere ſic etſt ante te.ſ.o deus oꝛbis terraꝝ ⁊ tanq; gutca ro ris ante luchanũ q; deſcẽdit in terrã Abominabi les fiũt g̊ hoies amatoꝛes mũdi ꝓptervilitatẽ q in mũdo reꝑitur comꝑatione aie reſpectu ſue capaci tatis habitationis ⁊ vltimijfinis ſcʒ glie.t ideo Nolite ᷓ diligere müdum ⁊c. Tertio oñdit vili ras mũdi.i.eoꝝ q amant᷑a mũdanis reſpcũ anxi etatis ⁊ mixture que eſt in ipᷣis diuitijs.honoꝛifi centijs. delitijs ⁊ hmõi. Riſꝰ doloꝛe miſcebit᷑ ait Sgalomon ꝓuer.xuij. Job. v. Homo nafcitur ad laboꝛem.Et in figuram huius dictum fuit Adeĩ ꝑſona totius humani generis ſpinas ⁊ tribulos germinabit tibi. GBeñ. iij. ſcʒ terra q;tũ cũq; colas Sic qᷓ;tũcũq; qͥs querat fructũ delectatõis ex ter ra coꝛpis ſui diuerſis exercitijs.tñ ſpinas diuſaꝝ Irietatũ affligentiũ eũ vel tribulos remoꝛſionis conſcie patit᷑. vt nõ integre letari poſſit velnõ ↄſe quendo vt libet vel timẽdo ne ꝑdat. Uñ ⁊ Boeti us de philoſophica ↄſolatiõe dicit ꝙ multi ama⸗ ritudinib falicitas huius mũdi reſi pſa eſt. nec eſt ait idem aliqͥs tam cõpoſite felicitatis qui nõ ali qua ex ꝑte cũ ſua foꝛtuna rixetur. Nam ſi habʒ ali quis diuitias.aliqñ nõ hẽbit filios.vel ſi hʒ ma⸗ los inde cruciat᷑.ſi bonos timet ne moꝛit ſi hʒ di uitias ⁊ filios aliqñ nõ hẽbit natales nobiles. ſi nobilis ſit. nõ hẽbit honoꝛes.ſi honoꝛes młtas i⸗ uidias ⁊ inimicicias patiet.vel infirmitates gra⸗ ues incurret.⁊ſic ſemꝑ hʒ in mũdanis cũ gaudio mixtam aliquã anxietatẽ achab reguũ hebat iſrł et qꝛ non poterat hr̃e vineã naboth. de q̃ volebat viridariũ facereex triſticia infirmatus ẽ.iij Reg. xxi. Aman agagites erat pᷣmuſ in curia aſſueri bo noꝛatiſſimus ab eo.⁊ qꝛ vnus hõ ſcʒ mardocheꝰ nõ honoꝛabat eũ vt ceteri nihil reputabat tantã felicitatẽ. In li.Heſter.iij c. Achitophel ſapientiſ ſimus qꝛ nõ fuit factũ ſᷣm ↄſiliũ ſuũ ita amarica⸗ tus eſt ꝙ laqueo ſe ſuſpendit.ij. Reg.xvij.O cum q;to laboꝛe ea q ſunt in mũdo qrun diuitie. deli⸗ tie.voluptates.honoꝛes dignitates.cũ q;to timo re nõ amittendi poſſident᷑ ⁊ ſolicitudine. cũ qᷓ;io doloꝛe gdũtnr vel auferũtur. Sʒ ſi oia babeant ad mutũ qð nunq; eſt nihil tñ ſecũ de mundo exi ens ferre põt hõ.qm̃ inqᷣt põ.Cũ intcrierit nõ ſu⸗ met dia.i.aliqd ex omnibo.nec deſcẽdet cũ eo glia eius.Etiõ nõ ſunt hoĩs bona q ſecũ ferre nõ põt. ait Amb.ſ.vera ⁊ pꝑmanſura bona ſed ⁊ ipᷣis ma⸗ lis penalibo plenus eſt mũdus in tota vita hoĩis vt veriſſimũ inueniat᷑ qd ðꝛ E cẽs.ij.Cuncti dies eius laboꝛibo ⁊ erũnis pleni ſunt nec ꝑ noctẽ qui dem requieſcit. Et certe mirũ eſt quõ cũ mũdus fit plenus tot calamitatibo hoĩes diligãt ipᷣm vł vitam pñtem q potius moꝛs dicenda eſſet.Enu merat aliq̃s ex his miſerijs ⁊ anxietatibo q̃ baben tur in mũdo cõiter Aug.in.xxij.de ciui.dei.cxxij. dicẽs Quid eni eſt qð cũ laboꝛe memmimus ſine laboꝛe obliuiſcimur.cũ laboꝛe addiſcimꝰ ſinela⸗ boꝛe neſcimus.cũ laboꝛe ſtrennui ſine laboꝛe in /⸗ ertes ſumus.Sed pᷣter puerilis etatis penas ſi⸗ ne qᷣb addiſci nõ põt a pueris.qͥd maioꝛes volũt qui vix aliqd vtiliter volũt.q̊t ⁊ q;dtis penis gen? agitetur humanũ que non ad maliciaʒ pꝑtinẽt ini quoꝝ.ſed ad ↄditioem ꝑtinẽt miſeriãq; cõmunẽ Quis vllo ſermone dixerit.qᷣs vlla cogitatõne cõ pᷣhendit.qᷓ;tus eſt metus.qᷓ;taq; calamitas ab oꝛ bitantib atq; luctu.a damnis ⁊ dãnatiõibo. a de ceptionibo ⁊ mẽdacijs hoĩm. a ſuſpitionibo falſis ab hoibo violentis.a facinoꝛibo ⁊ ſcelenibalienis qnquidem ab eis ⁊ depᷣdatio ⁊ captiuitas ⁊ vin/⸗ cula ⁊ carceres.exilia ⁊ cruciatus.⁊ amputatio membꝛoꝝ.⁊ puatio ſenſuum.⁊ oppꝛeſſio coꝛpor. ob obſcenam libidinem oppꝛimẽtis explendam.⁊ alia hoꝛrenda multa ſepe cõtingunt.Quid ab in s a elg ns Capitulũ. XIIII. numeris caſibus qui foꝛinſecus coꝛpoꝛi foꝛmidã tur.eſtibo ⁊ frigoꝛib⁊ tẽpeſtatibꝛimbꝛib alluuio nibus.choꝛuſcatiõibi.tonitruiſ.grandine.fulmi ne.motib.hiatibuſq; terraꝝ oppꝛeſſionibbruina rum.ab offeuſionib ⁊ pauoꝛe. vel etiam malicia lumentoꝝ.a tot venenis fructuũ aquaꝝ.aurarũ beſtiaꝝ.vel etiam moꝛtiferis moꝛſibi.a rabie que cõtingit ex rabido cane.vt etiam q blanda ⁊ ami⸗ ca ſuo dno beſtia.nonnunqᷓ; vehemẽtius ꝛamari us q; leones dꝛaconeſq; metuant᷑.facitq; hominẽ quem foꝛte cõtaminauerit ↄtagione peſtifera ita rabioſum vt a ꝑntibo cõiuge filijs plus omni be/⸗ ſtia foꝛmiderur. Que mala patiutur nauigãtes.qᷓ terrena itinera gradiẽtes.Quis ambulat vbicun q; inopinatis nõ ſubiacens caſib.de foꝛo quidaʒ rediens domũ ſanis pedib ſuis cecidit pedẽ fre⸗ git ⁊ ex illo vulnere vitã finiuit. Quid videt᷑ ſedẽti ſecurius de ſella in qua ſedebat heli ſacerdos ceci dit ⁊ moꝛtuus eſt. Agricole ĩmo ⁊ oẽs homines quot ⁊ q;tosla celo a terra vel a ꝑnicioſis anialib⸗ caſus metuũt vt araneis.ſcoꝛpionibi.ſerpentibi. bufonibo tarantolis.vel nociuis fructib.contra millefoꝛmes demonũ incurſus.quis in innocen tia ſua fidit.qñquidẽ ne qͥs fideret etiam ꝑpuulos baptiʒatos quibo certe nil innocẽtius ẽ.aliqñ ſic vexant vt in eis deo ſinente iſta monſtret᷑ huiꝰ vi⸗ te flenda calamitas ⁊alterius deſiderãda felicitas iam vero ex ipᷣo coꝛꝑe tot exiſtũt moꝛboꝝ malavt noõ libꝛis medicoꝝ cũcta compᷣhẽſa ſint in quoꝛũ pluribo ⁊ pene oibo ipᷣa etiã ad iumenta ⁊ medica menta toꝛmenta ſunt.vt homines a penaꝝ exitio penali eruantur auxilio Nonne ad hocꝑduxit ho mines ſitientes ardoꝛ imanis.vt vꝛinam qͥʒ hũa nam vel ctiam ſuam biberent. Nonne fames ad hoc vt a carnib hominũ homines abſtinere non poſſent.nec inuentos moꝛtuos hoiĩies.ſed quoſa le ꝓpter hot occiſos.nõ quoſſibet alienos.verũeſi am filios matres incredibili crudelitate q; rabi⸗ ga eſuries faciebat aſſumerent. Ipe poſtremo ſõ⸗ nus qui ꝓpꝛie quietis nomẽ accepit qͥs verb expli cet ſepe ſomnioꝝ viſis q; ſit inquietꝰ. ⁊ q;magniſ licet falſaꝝ rerũ terroꝛibo aiam miſeram ſenſuſqʒ pꝑpturbet. Ab hmoõi mñ miſerijs q̃ſi quibuſdã inferꝭ vite non liberat niſi gratia ſaluatoꝛis xpᷣi dei ⁊ do mini noſtri ieſu.hoceni nomẽ eſt ei ieſus qͥ ſalua/⸗ toꝛ interõtatur.hec ille. Tiberat ſiquideʒ gra xpᷣi ab hmõi miſerijs mũdi ꝑducendo ad glaʒ vbi nõ erit moꝛs.neq; luctus.neq; clamoꝛ. ſed nec vlluſ doloꝛ vt ðꝛ Apoc.xxi.ſed ꝑſectum plenumq; gau⸗ diũ ⁊ quies.nõ auteʒ liberãtur a malis amatoꝛeſ mũdi.ſed de pñtibo vadũt ad ꝑpetuũ luctũ infer⸗ ni.vbi moꝛs ſine moꝛte defectus ſcʒ omms boni ſine defectu. finis infinitus vt dicit Greg. in lib. moꝛał. O vere immenſa cecitas ⁊ fatuitas amare mundũ iſtum plenũ tantis miſerijs.vbi et ſiquid boni eſt mixtũ eſt cum multis anxietatib.⁊ exin⸗ ge puenire ad maioꝛes ⁊ ꝑpetuas calamitates. Nolite ergo diligere mundũ ⁊c.qꝛ abominabiles facti ſunt ꝛ . J In tertia parte pꝛinci.S.iI. pali notabatur nullitaspbitatis in mundo.qꝛdi citur. Mon eſt qui faciat bonum ſed ex amatoꝛibꝰ mũdi qui mundo volũt frui nõ eſt vſq; ad vnum id eſt nec vnꝰ tm̃ ex eis ⁊ loquitur de oꝑe vere bo⸗ no ſcʒ meritoꝛio ⁊ grato deo. Quãuis eni tales q ſunt in moꝛtali faciant multa de genere bonoꝛuʒz vr elemoſinas.ieiunia.oꝛationes.⁊ hmõi.nulluʒ tamen eoꝝ eſt opus meritoꝛiã nec vere bonũ.⁊xò eſt ᷣm b.tho.in pma ſcðe.qꝛ nullũ opus hominis poteſt eſſe meritoꝛiũ ⁊ deo acceptũ qð fit ſine gra ſʒ amatoꝛes mði ſtſñ gr̃a ⁊ inimici deivt dictũ ẽ.õ Et iõ exeis ñ ẽ qᷣ faciat bonũ.Cõtraria ñ pñt ſiłi⸗ eſſe Cũ aũt ex amoꝛc mũdiꝓcedant innuera ma⸗ la ideo amatoꝛes mũdi non poſſunt facere bona. nõ eſt qui faciat bonũ ex eis.Quãta peccata oꝛiã/⸗ tur ex amoꝛe mũdi oñdit Auguſt.in.xxij.de ciuit᷑. dei.c. xxij.dicẽs.Quid amoꝛ ipe tot reꝝ vanaꝝ at qᷓ; noxia v.et ex hoc moꝛdaces cure.ꝑturbatiões metoꝛes.foꝛmidines.inſana gaudia.diſcoꝛdie. li tes.bella.inſidie inimicicic.fallacia ⁊ audacia.a⸗ dulatio fraus.furtum rapina.perfidia.ſuperbia ambitio.inuidentia.homicidia.paricidia.crude litas.ſeuitia.nequicia.luxuria.petulantia.iinpu dentia.impudicici a. foꝛnicationes.adulteria.in ceſta.⁊ contra naturam vtriuſq; ſexus tot ſtupꝛa atq; immundicie.quas turpe eſt dicere ſacrilegia hereſes.blaſphemie periuria.oppꝛeſſiones inno/⸗ centium.calũnie.circũuentiones.pᷣuaricationes falſa teſtimonia.iniqua iudicia.violentie.latro⸗ cinia.⁊ quicqͥd taliũ maloꝝ in mente nõ venit. et tamen de vita iſta hoĩm nõ recedit. hec vtiq; ho⸗ minſñ ſunt maloꝝ ab illa tñ erroꝛis ⁊ ꝑuerſi amo ris radice venientia cũ qua omnis filius adã na⸗ ſcitur. hec ille.Et ſic ptʒ ꝙ nõ eſt qui faciat bonuʒ ex amatoꝛibo mũdi.qꝛ vnũ ſolum ex tot peccatis eſt ſufficiens ad tollendũ gratiam.⁊ ꝑ ↄſequẽs oẽ bonũ meritoꝛiũ.ſed ⁊ſiquid faciũt amatoꝛes mũ r de genere bonoꝝ ⁊ iſtud multũ tepide atarde⁊ indebite factũ.qꝛ vel ꝓpter mũdũ faciunt ⁊ ſic cõ⸗ gregauerũt mercedes ⁊ miſerũt cas in ſacculũ ꝑ⸗ tuſum vt dicit᷑ aggei.i.Quia ꝓpter malũ fiuem et vanum non inde fructũ ſuſcipiunt. vel ſi faciunt ꝓpter deũ nõ tamen cũ illa diligentia ⁊ ſolertia ſic ea que faciunt ꝓpter mundũ. Un Greg. diſt. xl vij dicit. Omnes huius feculi dilectoꝛes interrenis rebo foꝛtes ſunt.in celeſtibo ſunt debiles.naʒ ꝓ ta⸗ li gła deſudare vſq; ad moꝛtẽ appetũt.⁊ ꝓ ſpe ꝑpe tua nec paꝝ quidẽ in laboꝛe ſubſiſtunt Pꝛo terre⸗ nis lucris quaſſibet iniurias patiunt᷑ ⁊ tolerãt.⁊ ꝓ celeſti mercede vł tenuiſſimi vbi ↄtumelias fer re recuſant.Terreno iudici tota die etiã aſſiſtere foꝛtes ſunt. In oꝛatione vo coꝛã dño vł vniꝰ hoꝛe momẽto laſſant᷑ Sepe nuditatẽ.deiectionẽ.famẽ q;/ SS diuitijs atq; honoꝛiba tolerãt.⁊ ea⸗ rũ reꝝ ſpe ſe ꝑ abſtinẽtiã cruciant ad q̃s adipiſcẽ das feſtinãt.hec ibi.Quis ex mũ danis ſuſtinet il los laboꝛes ꝓ deo q̊s ſuſtinet ꝓ reb mundi. certe nõ eſt vſq; ad vnũ.vtʒ in ruſticis.mercatoꝛibo.ar tificib.ſtipẽdarijs.nautis.⁊ alijs.Et qð peius ẽ ex inſenſibilicate pꝛoueniens eſſe ſubſentibus de liciasputabant. Job.xxx.ſub ſpinis tot laborum ꝓ mũdo videtur peccatoꝛibo feliciter manere ⁊ in delitijs.O ſi poſſemus ait Ausuſt. noſßot ccta Titulus ſexrtus re et nobiſcum amatoꝛes mundi excitare vt eent rantum amaroꝛes dercgeum ſunt ſecult perturt Demum etiam tanta eſt miſeria huius vitevt nõ ſit qui faciat bonum ſemper etiam quantumꝙ; ſanctus nõ eſt vſq; ad vuũ ſcʒ xpᷣm ipᷣo excepto cũ matre ſua.Nõ eſt qui faciat bonũ ſuꝑ terrã ⁊ non peccet. vt ðꝛ.iij. Reg.viij.? Eccs.vij. Quinimo ſe pties in die cadit iuſtus.qꝛ ſeptẽ modis.ꝑ iq̃ran/⸗ tiam ꝑ negligẽtiã.p incõtinẽtiã ſenſuũꝑ impatieẽ tiam. p inſipietiã diuinoꝝ.ꝑ ingratitudinẽ ꝑ affi cientiã.i.affectũ inoꝛdinatũ.nolite ̊ diligerce mũ dũ. ã ⁊ in figurã anathematiʒauit dñs theſau⸗ ros Jericho.vt nullꝰ de eis acciꝑet qͥcq;. Jericho interpᷣtat᷑ luna.⁊ ſignificat mũdũ valde mutabi⸗ lem cuius res nõ debent accipi a fidelibi vt eis in hereãt.ſʒ qͥlibet dʒ eas igni diuini amorꝭ ecpone re vt ſᷣm ipm ea diligat ⁊ poſſideat.ałs ↄriũ faci/ ens ſiẽ Achoꝛ lapidabit᷑ eterna damnatõeꝑxpᷣm ſaluatoꝛẽ. Qui eſt bndictus in ſecula ſecloꝝ amẽ. ria dono ſapie ſᷣm tho.ij.ij.q.x beat faſtidiuʒ de deo ⁊ de donis eius. Unde illa eclaratiõe dic idẽ tho.vbi.S. ꝙ nomẽ ſtulticie a uuvoꝛe vr̃ ſumptũ eſſe. Uñ vſido.diẽ in li.echi.q; ſtultns eſt q pter ſtupoꝛẽ nõ moue?᷑.⁊ differt ſtul⸗ cicia a fatuitate.qꝛ ſtulticia ĩpoꝛtat hebetudinem emdis ⁊ obtuſionẽ ſenſuun. Fatuitas aũt ipoꝛtat ꝑ caliter ſpũalis bᷣuatioõem ſenſus.Et iõ ↄpueniẽ⸗ er ſtulticia opponit᷑ ſapie. Sapiẽs eni ſᷣm yſi.di⸗ ers eſt a ſapoꝛe qꝛ ſicut guſtꝰ eſt aptꝰad diſcreto niẽ ſapoeis clboꝝ.ſic ſapies ad ↄpᷣſcendũ q̃litatem gen, 2 cã. circa ſpũalia. Et ſic ſtulticia opponit᷑ ſa mam fatuus caret ſenſu dijudicãdi.ſtultꝰ aũt ha⸗ ex ſenſum hebetatũ.ſapiẽs aũt ſubtilẽ.inſipiens Mir vt dic yſido grius eſt ſapiẽti eo qeſt ſine ſapo e viſcretiois ⁊ ſenſus.Uñ idẽ vr inſipiẽtia ⁊ ſtul ticia.pᷣcipue aũt vr ſtultꝰ qn qs deficit in ſnia iu⸗ icij q artendit᷑ circa altiſſims cãm ſ.deũ qͥ ẽ finis eimꝰz ſummũ bonũ.QOð aũt patiat᷑ qͥs ſtupoꝛeʒ Nu hebetudinẽ in iudicãdo circa vltimũ finẽ pot eſſe dupliciter. Uno mõ ex naturali indiſpoſitioõe icut accidit in amentibo.⁊ tal ſtulticia nõ ẽ pccm̃ nõ eſt volũtaria.Alio mõ inq;tũ qͥs immergit enſum ſuũ reb terrenis ex qͥ reddit᷑ ſenſus eiꝰ in ceptus ad ꝑcipiendũ diuina ᷣm illõ.i.Cox.ij. aia ls hõ nõ ꝑcepit ea q dei ſunt ſic ⁊ hoĩm hñiti gu/ ſtum infectũ humoꝛc nõ ſapiũt dulcia.⁊ tal ſtul/⸗ cicia eſt pctm. Uñn ðꝛ ꝓuer.i. Pꝛoſꝑitas ſtultoꝛuʒ adet cos nullꝰ aũt pdit᷑ niſit᷑ pctm. Ncc obſtat ſi dicat᷑ ꝙ pctim̃ ẽ volũtariũ.ſʒ ſtulticia ẽ inuolun taria.qꝛ nullꝰvult eſſe ſtultꝰ.q;uis eni nullꝰ velit ſtulticiã. vult tñ ea ad q̃ ↄſequit᷑eſſe ſtultũ.ſcʒ ab/ ſtrahere ſenſuʒ ſuũ a ſpuᷣalibo ⁊ imergere terrenis Nã ⁊ idẽ ↄtingit in alijs pctis. Nam luxurioſus vult delectatiòem ſine q̃ nõ ẽ pctm̃.vellet enĩ frui ladon efm tho.ij.ij. q.xl vi.ar.iij . eſt filia luxuùrie.⁊ ad ipᷣaʒ ꝑtinet hõ ha mo vicia q nierat Greg.xxxi.moꝛał. inter filias lururie.ſ.odium dei.⁊ deſperatio futuri ſeculꝑ⸗ vinẽt ad ſtulticiã q̃ſi due ꝑtes eiꝰ. Pꝛo huiꝰ mere cetie ſicut oria. Fatnitas aũt ſicut pura negatio 5 delectatiõe ſine pctõ.Et qꝛ ſtulticia ſᷣm ꝙ eſt pec catũ puenit ex h̊ ꝙ ſenſus ſpũalis eſt hebetatꝰ vvp noõ ſit aptus ad iudicãda ſpũ alia.. NHaxime autez ſenſus immergit᷑ ad terrena ꝑ viciũ luxurie qͥ ẽ cir ca maximas delectationes quibo ratio maxie ab⸗ ſoꝛbetur iõ mãrime naſcit᷑ ſtulticia hmoi er luru ria. UVñ ðꝛ ꝓuer.vij. Statim eã ſeqͥtur ſcʒ meretri cem.ignoꝛans ꝙ ad vincula trahatur ſtultꝰ? Gre. Qui ſtultus fuit in culpa ſapiẽs erit in pena.diſt. xxxvij.qͥ ea.De ſtulcicia loqui pð. Simul inſipiẽs ⁊ ſtultus ꝑibunt.ps.xlviij.q;uis vt dictũ eſt inſi/ piens videatur eſſe idem qð ſtultus ait ſumendo ꝓpꝛie terminos ipᷣos.tñ aliqñ ampliantur ⁊ reſtri guntur termini in ſuis ſignificationibꝰ.vt h̊. Nã inſipiens põt dici qͥ nõ ꝓſpicit in futuro. Stultꝰ autem qᷣ neſcit in quo malo ſit nunc in pᷣſenti jm glo.vel ſic. Inſipiens qui nõ attendit mala pñtia vel futura. Stultus aũt qui ⁊ ſi attendit non ca⸗/ uet.vel ſic. Inſipiens cui res nõ ſapiũt ꝓut ſunt. Stultus aũt cui res q̃ nõ debent ſapere ſapiunt. Diuina eni ⁊ ſpũalia in ſe optima ſunt ⁊ ſuauiſſi⸗ ma ſuꝑ oĩa. iuxta illð ps.cxviij.Quaãdulcia fauci bus meis cloquia tua ⁊c. Eloquia dñi dulcioꝛa ſuꝑ mel ⁊ fauum.Terrena ⁊ carnalia in ſe anime amara ⁊ aſpera ſunt ᷣm illud Aug. Omnia ſunt aſpera.⁊ tu domine ſolus es requies.ſed vtrique peribunt. Peribunt etiam a pᷣſenti vita ⁊ terre⸗ na vel in anima ⁊ coꝛꝑe.vbi Aug.ſic ait.Pone te in manu xpᷣi eſto pꝛudens ⁊ pſpiciens tibi in po⸗ ſtremo.ſi non ita facis ſimul inſipiens ⁊ ſtult pe ribis.Eſt eni triplex ſtulticia. Pꝛima ſpiritualis ⁊ gratioſa. Secunda ſpiritualis ⁊ criminoſa. Tertia generalis ⁊ obpꝛobꝛioſa. fiat vt ſit ſapiens.vbi Ambꝛoſi.in glo. ſic ait.In ſcripturis diuinis ſapientia ꝓ aſtucia ⁊ callidita⸗ te ponitur ergo ſiqͥs videtur inter vos ſapiens eẽ in hoc ſeculo.i.aſtutia mundi.ſtultus fiat.i.mũ⸗ danam ſapiam hoc eſt faſtũ ⁊ elaciõem de illa de/ ponat vt ſit ſapiens.quaſi dicat.vt non ſolũ vide atur ſed vere ſit ſapicns.et quare.Quia ſtult? ſe⸗ culo pꝛudens eſt deo.hec ille.Ergo bec ↄſiſtit i cõ temptu terrenoꝝ ⁊ moꝛtificationc vicioꝝ.q vidẽ tur ſtulta apud mundi ſapientes.i.Coꝝ.i.Que ſtulta ſunt mũdi elegit deus. Uñ Greg.in.x. mo⸗ rał cractans illud Job. Deridetur iuſti ſimplici/ tas ⁊ quaſi lampas contempta ait.Sapiẽtis in ſtoꝝ eſt nil ꝑ oſtencatiõem infringere.ſenſum ver bis apꝑire vera vt ſunt diligere falſa deuitare. bo/ na gratis exrbibere mala libentius toleare q; face re nullam iniurie vltiõem querere.ſed hec iuſtoꝝ ſimplicitas irridetur.qꝛ ab huius mũdi ſapienti bus puritatis virtus fatuitas creditur.Ome qd innocenter agitur ab eis ꝓculdubio ſtultuʒ repu/ tatur. Et quicqͥd in oꝑe veritas appꝛobat.carna⸗ li ſapientie fatuũ ſonat. quid nanq; ſtultius vide tur mũdo qᷓ; mentem verbis oſtendere.mihil cal⸗ lida machinatõe ſimłare.nõnulł iiurijsotũelias reddere. ꝓ maledicẽtibpoꝛare. pauꝑtate qrere poſ⸗ Depiea ſtulticia.i. Coꝛin. F.I iij. Siquis videtur inter vos ſapiens eſſe.ſtuttu· — — — — — ni ⸗ Gee “ n le oen Nhe in icki⸗ noͤſi Gn Nifn Bhinn a uſon Guboe los mune unt nae Reneſe ℳ Nle, 4 D ſhent f N ſeſſa relinquere. rapienti nõ reſiſtere. percutienti maxillam alterã pᷣbere. Uñn bene huiꝰ mũdi dile⸗ ctoꝛibo ille egregiꝰdei ſapiẽs ſ. 6 moyſes ait. Abo⸗ minatiõe egyptioꝝ imolabimꝰdeo nr̃o.Oues qᷣp pe egyptij edere dediguan.ſed qð egyptij abomi⸗ nsããtur ſᷣ iſrlite dño offerũ t.qꝛ ſimplicitatem ↄſcie quã iniuſti quiq; velut infima abiectaq; deſpici⸗ unt.hac iuſti in vtutis ſacrificiũ vᷣtũt. Et excolẽ teſ iuſti puricatẽ ac mãſuetudinẽ deo imolãt.qua abominates repꝛobi fatuitatẽ putãt.hec ibi. Per tinet &̊ ad iſtã ſanctã ⁊ ſpũalẽ ſtulticiã ꝙ bõ ñ mo ueot᷑ iniurijs alioꝝ.ex eo vicʒ ꝙbomini nõ ſapiũt terrena ſed celeſtia ſola.⁊ hec ẽ vera ſapia.Namq; aliqs nõ moueat?᷑ iniurijs ex eo ꝙ eſt ſimplicit᷑ cix/⸗ ca oia ſtupidus h̊ ꝑtinet ad ſtulticiaʒ ſimpliciter. ſicut in amẽtib qͥ nõ diſcernũt qͥd ſit iniuria.⁊ ſi militer ꝙcontemnat terrena ex eo vicʒ ꝙ impedi unt ꝓfectũ ſalutis affectio illoꝝ ⁊ occupatio.⁊ qꝛ vilia cogſcũtur reſpectu celeſtiũ ꝑtinet ad ſanctã ſtulciciã. Et ẽt loqͥ de de diuinis⁊ ſpñalib magni fice vlrra humanũ modũ.Uñ cũ paulꝰ loqret᷑ ciʒ herode.⁊ qbuſdã alijs magtibo de diuiſiõe qᷓ; ha⸗ buerat ⁊ doctrina xpᷣi dixit ei qdã. Inſanis paule Multe littere ad inſaniã te adducũt qͥᷣbotñ ipᷣe re ſoondit.nõ inſanio.ſed vᷣba ſobꝛietatis ego loq̊ꝛ. Acc.xxvi.Sic ⁊ pᷣdicatio aploꝝ de deo incarna⸗ to ⁊ crucifixo ſtulticia repurabat᷑ ſapiẽtidmundi i.Coꝝ.i.Placuit deo ꝑ ſtulciciam pᷣdicattõis ſal uos facere credẽtes.hec ſancta ſtulticia hoiem ſi⸗ bijpᷣi ſtulcũ reputare facit.ꝓuer.xxx.Dixit vir cui locutus ẽ dñs.Stultiſſimꝰſum viroꝝ.ſapia non eſt mecũ.⁊ Señ. Si qñq; fatue delectari volo nõ eſt mihi lõge qᷣrendũ. me rideo epła.xxxvi eſt ſpalis ⁊ crimioſa filia luxurie griat᷑ ſapie vẽ q̃ ſcʒ accipit ꝓ cã altiſſima ⁊ fine vlcimo ipᷣm deum. ſ̃m ꝙ pᷣus dicin.i.meth̊.ꝙ ad ſapiẽtẽ ꝑtinet ↄſi⸗ derare altiſſimã cãm ſcʒ deũ.per quã de oib iudi cat.⁊ ad quã oꝛdinat oĩa ⁊ ꝑreglas diuinas diui⸗ ne ſcz legis vel interne inſpiratiõis deſe ⁊ alijs in teriꝰexteriuſq; diſponit.Et hec ſapia q̃ deſurſum eſt. Jac.iij. Huic g ſapie oriat᷑ ſtulticia vitiũ ſpãle q ↄoſiſtit in h̊ vt dictũ ẽ in i.ꝭ.qꝙ hõ ꝓpt nimiã imer ſionẽ ad terrena ad qð pᷣcipue iducit luxuria nõ ẽ aptꝰad iudicãda ſpũalia ⁊ diuina ⁊ pᷣcipue guſtu ſPpũ ali.hec ̊ qͥ ſ apia mũ di ðꝛ accipitp altiſſima cã ⁊ vltimo fine.vl aliquẽ finẽ malũ ſic hõ ðꝛ ſapiẽs ad male agẽdũ ſic abuſiue ðꝛ bonus latro qͥ ꝑ ap tas vias ſcit ꝑuenire ad ipᷣm finẽ ↄſequẽdũ ſcʒ fu⸗ randi.vel accipit ꝓ vltimo fine aliqð bonũ terre⸗ nũ vt diuitias.vł aliqð bonũ coꝛꝑeũ.vt delectati ones carnis. Pꝛimã appellat iacobo ſapiaʒ diabo licã.ſ.q oꝛdinat᷑ad malefaciẽdũ Scðaʒ terrenã q̃ oꝛdinat᷑ ad diuitias.Tertiã aialẽ q̃ oꝛdinat᷑ adde lectatiões coꝛꝑis.terrena aialis ⁊ diabolica ſcʒ ẽ iſta ſapia Jac.iij. Sed vere ſtulticia ẽ.vñ ⁊ diuiti q ↄſtitucrat finẽ ſuũ in terrenis dictũ fuit a deo ł ab angelo. Stulte hac nocte aiaʒ tuã repetẽt a te ſ.demões. q̃ ãt ꝑaſti cuiꝰerũt Luc.xij.Et de luxu rioſo ðꝛ ꝓucr.vij. JIgꝛat ꝙ advincula rabetiue⸗ Et de aſtutis ad malefaciẽdũ ðꝛ Hiere.uiᷣjt Filij ĩ Eapituli x Y. ſipiẽtes ſunt ⁊ vecoꝛdes.ſapiẽtes ſũt vt faciãt ma la: qñ aũt facere neſcierũt.hec aũt ſtulticia hoiem decipit q; eciſtimat in creatur reqem inuenire ſʒ nõ requiẽ iuenit ſed angaſtias. ꝓucr.v. In mulci⸗ tudie ſtulticie ſue decipiet᷑ In pctõ detinere fac qꝛ nõ videt ꝑiculũ ſuũ ſicut freneticꝰgaudet in frene ſi ac ſi ſanꝰeſſet. Uñ ðꝛ ꝓuer.xuij. Sapies timet?⁊ declinat a malo. ſtultꝰ aũt crãſilit ⁊ ↄfidit. Coꝛ rectiõem ſeu flagella ſentire nõ ſinit puer.xvij.plꝰ ꝓficit apud pꝛudentẽ vna coꝛrectio qᷓ; centũ pla⸗ gæ apud ſtulrũ.virtutẽ eneruat Ecci.vi.Nõ te ex⸗ tollas in cogitatiõe aie tue velut thaurꝰ ne foꝛte elidat᷑ vtus tua ꝑ ſtulticiã.que noxia ſinit affectat ꝓuer.i. Uſqueqͥ ꝑuuli diligitj infantiã ⁊ ſtulti ea ꝗ norxia ſunt cupiẽt. Noxia ei ſt aĩe ⁊ coꝛꝑi iſta ter⸗ rena.nam nimietas ciboꝝ ⁊ venereoꝝ cui dediti ſunt q diuia nõ guſtãt.moꝛtẽe accelerãt. infirinita tes inducũt.⁊ honoꝛes ⁊ diuitie qᷓ qrunt᷑ multis anguſtijs afficiũt.male cũct rebo vtũtur vn? Seę ne. in epła.x. Stulto nulla re opꝰ ẽ.nulla ei rc vti ſcit.ſed oĩbo eget.Ois ſtulticia laboꝛat faſtidioſui Jgminis generat ꝓuer.iij. Stultoꝝ exaltatio iã⸗ minia.Señ.iĩ epła.hũil res ẽ ſtulticia abiecca ſoꝛ dida.ſeruił.mulc affectibo ⁊ ſeuiſſimis ſbiecta ⁊c rtia ſtultitia eſtgene. .n ſac coiter ꝓ itiũ. Sic eni ſapia vVtute ponit᷑ acẽt ab ethnicis moꝛalibo.ſᷣm ꝙdicit Señ.ꝙ ſapiẽs nõ ↄturbabit᷑ qᷣcqᷣd acciderit ei.ſic ecõtra ſtulticia viciũ ẽ.⁊ſignificat qð cũq; ſcʒ moꝛ tale ꝑ ꝙ qs poſtpoſito ſũmo bono inbheret creatu re vt vltimo fini ⁊ ſũmo bono.qͥs eni nõ ſtultũ di ceret eũ qꝗ vnũ obolũ pᷣponeret oi theʒauro mũdi Tałẽ qᷣcũq; pctõꝛ.pponit eni pecũiaz.delectatõʒ venereã potẽtiã ⁊ hmõi.q vana ſt ⁊ trãſitoꝛia deo ⁊ mãdat eiꝰ⁊ felicitati ſuꝑne.Uenerũt inqͥt ſapi. mihi oia bona ꝑit᷑ cũ illa.ſ.ſapia q̃ deꝰ ẽ ſeu vtꝰ in fuſa ⁊ ð hmõi ðꝛ Ecci.i.Stultoꝝ infiniẽ nũerꝰ Quãuis ãt qðlibʒ pctm̃ poſſ dici ſtulticia pᷣcipue tñ ſcriptura noĩat aliqͥ̊s pctõꝛes ſtultos. Etpma ſtulticia ẽ iñ ↄſiderãdo dei circũſpectiõeʒ po.xciij Stulti aliqñ ſapite.qͥ plãtauit aurẽ ñ audiet.ſcʒ vᷣ̈ba vr̃a.aut qͥ vinxit ocłIm ñ ↄſiderat.ſ.coꝛda vr̃a ⁊opꝑa. qͥ coꝛripit gẽtes ñ arguet eos.ſ.de iiqᷣtatib vr̃is Secũda ẽ in pᷣrẽdo ſuã cogitatiõeʒ alijs.ꝓ xxvi.Sapiẽtioꝛ ſibi vr̃ ſtultꝰſeptẽ viris loquenti bus ſnias.Et vt diẽ Breg. Stultus eſt eni qͥ i eo ſe pᷣmũ eſtimat vt bona q̃ viderit ſcʒ in alijs diſce re cõtemnat di.xxij. de conſtantinopolitana.TLer cia in habendo de incertis temerariam opinionẽ ſeu hoim ſuſpitõeʒ.C ccs.x.Stultꝰ i via ãbulans cũ ipᷣe ſit inſipiẽs.id eſt.malus omnes exiſtimat inſipientes.i.malos. Quarta in habẽdo vanã gliationẽ Ecci.xiij. Attende ne ſeductus in ſtulti cia ſcʒ inanis gliatiõis humilierł.Catho. MNec te collaudes.nec te culpaueris ipᷣe.hoc faciũt ſtulti q̊s glła vexat inanis.vñ Daui der inani gła fecit numerare ꝓplm vt glłare᷑in multitudine humili atus fuit ꝑ ſubtractõem ſeu diminutionẽ.lxx.mi liũ de pplo ſuo ꝑ peſtẽ qð recognoſcẽs dicebat ad dñm. peoꝛ vt tranſferas iniqtatẽ ſcrui tui.qꝛ ſtul te egi nimis.ij.Reg.xxuij. Quinta eſt in illicita Citnlus ſextus vel vana deuotione Ecełs.v. Diſplicet deo infide lis ⁊ ſtulta ꝓmiſſio.q̃lis fuit votuʒ Jepte qͥ deuo⸗ uit deo offerre qð ſibi pmo occurreret dedomo re uertenti cũ victoꝛia a pᷣlio. Uñ ⁊ filiã occurrẽtem in ſacrificiũ obtulit. Judi.xi.vbi dicẽ Hiero.ꝙ fu/⸗ it ſtultus in vouẽdo.Et in decre.ðꝛ ꝙ ſtulta vota frangẽda ſunt.xxij.q;uij.in malis Serxtaſtulti cia eſt in miuoꝛa maioꝛib pᷣponẽd o.Eccs.ij.ſtul eus in tenebꝛis ambulat.ſ erroꝝ ⁊ ignoꝛãtie Uñ Hiero.Nonne rõnalis hõ dignitatẽ amittit qͥ v ieiuniũ caritati vel vigilias pᷣfert ſenſuũ integri⸗ tati de ↄſe.di.v.c.nõ mediocriter.Et Crib.dic ꝙ; aliqͥ iurãtes ꝑ deũ vr̃ eis paꝝ dicere ⁊ minus obli gari.ſed ſi iurãt ꝑeuãgeliũ.tũcqͥd maius agerevr qbus ipe ait dicendũ eſt.ſtulti.ſcripture ꝓpter de um nõ de ꝓpter ſcripturas factus eſt.xxij.q.i.Si aliq̃. Septima ſtulticia ẽ incàtationibo ⁊ diuia tionibo inherẽdo. Hiere.x. Stultꝰfactꝰ eſt omis hõ a ſcia ſua.ſ.diuinatiõis incãtatiõis ⁊ hmõi.et paulopoſt. Gladius.ſ.diuine ſnia ad diuinos eiꝰ *△ quiſtulti erãt. Ad qð facit qð ait Aug.xxvi.qõ.ij. Qui ſine ſaluatoꝛe ſalutẽ vult hr̃e.⁊ ſine vera ſapi entia eſtimat ſe fieri poſſe pꝛudẽtẽ ſcʒ ꝑ artẽ noto⸗ riam ⁊ diuinatiões ⁊ hmõi.nõ ſanꝰ ſed eger.non pꝛudẽs ſed ſtultꝰ⁊demẽs in egritudine aſſidua la boꝛabit. Octaua terrenis affectũ infigẽdo Job v. Uidi ſtultũ firma radice.i.fixũ in tꝑalib affẽu ⁊ maledixi pulcritudini eiꝰ ſtatim.i.cognoui ũl, apparẽtiã ꝓſpitatis cito deficiẽdã puer.xvij.qͥd ꝓ deſt ſtulto hr̃e diuitias.q.d.nihil.exq̊ nõ Vid ad qð oꝛdinate ſunt. Nonaẽt ſtulticia incredu⸗ litatis ſcʒ nõ credere q̃ a ſanct viris pᷣdicta ſunt. Lu.vlti O ſtulti ⁊ tardi ad credendũ in oib q̃ lo cuti ſunt ꝓphe. Mas ſtulcicia ẽ nõ credere vir ſa piẽtiſſimis ⁊optimis ſicut fuerũt auctoꝛes fidei? martires ſancti.ac doctoꝛes eccie ⁊ credere phis. gẽtilibo acpoetis.⁊ hiſtoꝛiogphis ⁊ mercatoꝛibi. qui oẽsalbũdat falſitatibo in ſuis dictis. Deci ma ſtulticia eſt pᷣdicationis infructuoſe Treñ.ij. Pꝛophe tui viderũt tibi falſa ⁊ ſtulta.nec aperie/ bant iniqtatẽ tuã vt te ad pniaʒ reuocarẽt Pꝛo⸗ phᷣe ᷣm BGreg dicunt᷑ ibi pdicatoꝛes qꝛ ꝓcul fant id eſt ea qᷓ ſpectãt ad futurã vitã.hi vident᷑ eis fla du ſub rone veri cultodiuini ⁊ ſane doctrine pᷣdi⸗ cãt falſa. Stulta dicũt dũ eà q nõ ꝑtinẽt ad ſalu⸗ tem docẽt curioſa ⁊ inutilia Uñ apłs.ij.ad Thi. ij. Stultas aũt ⁊ ſine diſciplina q̃ſtiões deuita. UVindecima ſtulticia ẽ locutiõis indebite. Eſa. xxxij.Fatuus fatua loquit᷑.⁊ ꝓuer.xv.Os fatuoꝝ ebullit ſtulticiã ſiẽ fecit Nabal viris dauid ꝓpter qð dauid ppoſuerat occidere eũ ꝓpter ipꝛoperiuʒ illis dictũ.ſed abigail vxoꝛ eius eũ placauitdicẽs de ipᷣo nabal. Stulticia eſt in eo ⁊ ᷣIm nomẽ ſuuʒ ſtultꝰẽ.i. Reg.xxv. Duodecima ſtulticia ẽ iſtabi litatis ⁊ iꝑſeuerãtie Ecci.xxvij. Stultꝰvt lũa mu tatur. Et Bal.iij.inqͥt apłs. Sic ſtulti eſtis vt cũ ſpũ ceꝑitis nũc carne ↄpſumami. Tertiadecima ſtulticia c luxurie. Judi.xix.dixit ille qͥ receꝑat in domũ ſuã hoſpicio leuitã cũ vxoꝛe ſua cũ vellent ea abuti.ceſſate a ſtulticia hac.⁊.ij. Reg.xiij.dixit thamar amõ volẽti eã violare.noli facere ſtulticiã hãc Quartadecia ſtulticia ẽ adulterio fauere.ſ.ĩ eis retinẽdo adulterã puer. xviij. Qui tʒ adłterã ſtul⸗ tus eſt. qꝛ ſcʒ fouet eã in pctõ ⁊ ſeipᷣm vituꝑat Uñ Crib. Siẽ crudel ⁊ iniquꝰẽ qͥ caſtã dimittit.ſic fa tuus ẽ ⁊ iniquꝰqͥ merecricẽ tʒ. Patronꝰeni turpi tudinis ẽ qͥ celat crimẽ vxoꝛis.xxxij.q.i.ſii Qui tadecima ẽ rñſionis indebite.pꝓuer.xviij. Qui pᷣuſ rñdet qᷓ; audit ſtultũ ſe eſſe demõſtrat ↄfuſiõe di⸗ gnũ vel ẽt cũ qͥs rũdet male ei qͥ male locutꝰc.ſ.cãũ tumeliã Un ꝓuer. xxvi. Nõ rñdeas ſtulto iur̃᷑ ſtui ticiã ſuã ne ei ſiłis efficiarꝭ Debes tñ aliqñ rñderi cũ coꝛrectiõe vel punitiõe ſi ad eũ ſpectat officiũ ad repᷣmendã audaciã eiꝰ ꝓpter qð ibi ðꝛ Reſpon de ſtultoſᷣm ſtulticiã eiꝰ.ſ.coꝛrigẽdo cũ oꝑtet ne ſi bi ſapies videat. Sertadecima ẽ interrogatio nis incõgruſ.Eccs.vij.e dicas qͥdputas cãe eſt ꝙ poꝛa tꝑa melioꝛa fuerũt qᷓ; nũc ſunt. Stulta e eni huiuſcemodi introgatio.nã difficile ẽ ſcire qli tatẽ tꝑm pᷣteritoꝝ ſeu ↄditione hoim qᷣ in pᷣterito fuerũt.qꝛ ⁊ ſi aliq̃ mala narrant᷑ magis publica ⁊ enoꝛmiga nõ tñ alia cũ inumera fuerint ſẽꝑ mala mũdi.Sed ⁊ q;to plꝰviuit plꝰ exꝑit᷑ malicias ho minũ q; i pᷣteritũ fuerũt.⁊ ſic vident᷑ hoies deteri oꝛes eſſe. Rõ tñ h dictat ſic debere eſſe qꝛ ſic q;to a liqd flues ab aliqͥ pncipio magis elõgat᷑ tãto pau latim magꝗ debilitat᷑ in ſuo vigoꝛe.ſic ⁊ mũdꝰ q;/ tomag ꝓcedit vlteriꝰtãtomag deficit a vtute na turali ⁊ a feruoꝛe ſpũs ⁊ gre inchoato ꝑxpᷣm De cimaſeptimaẽ ſtulticia loq̃ cicat nimie Eccłs.x. ſtultus vᷣba multiplicat ꝓuer xxix.Zotũ ſpm̃ ſuũ ꝓfert ſtultꝰ Et ibidẽ. Uidiſti hoiem velocẽ ad lo⸗ quẽdũ ſtulticia mag ſꝑanda eſt ſcʒ de illo qꝛ ſapi⸗ ens pꝛius ↄſiderat qd loqtur. Decimaoctaua c ſtulticia inobie i. Reg.xiij.dixit ſamuel ſauli.ſtul te egiſti.nec cuſtodiſti mandatũ dñi.mat.vij ois qui audit vba mea inqͥt xpᷣs ⁊ nõ facit ea ſilis erit boi ſtulto qͥ edificauit domũ ſuã ſuꝑ arenã ⁊ deſcẽ dit pluuia ⁊ venerũt flumina ⁊ flauerũt vẽti i do⸗ mũ ullã.⁊facta ẽ ruina eiꝰmag Decimanona eſt ſtulticia mũdane leticie.Eccls.vij.Coꝛ ſtulcoꝛuʒ vbi leticia puer.x. Per riſum ſtultus oꝑat᷑ ſcelus Uigeſima ſtulticia ẽ ocioſitas ⁊ accidie puer. xij. Qui ſectattium ſtultiſſimus eſt.⁊ Eccs.uij. Stultus complicat manus ſuus. 6 Trulus ſextus ðe gula. S Capitulũ pᷣmum de GBula ⁊ de ſpeciebus eius epena ⁊ remedijs. UAla eſt vnum ex ſeptẽ . capitalibꝰ vitijs De q̃ͥ Vitio inqt mbᷣ Bula a ꝑadiſo regnãtẽ expulit diſ.xxxv ſexto die. põt aũt ſic diffiniri. Gula e inoꝛdinatuſ appetitꝰ cibi ⁊ potꝰ.Dicit᷑ aũt gula appetitꝰinoꝛdi natus ſᷣm b. tho.ij.ij.q.xlviij.art.i.in eo recedit ab oꝛine rõis in qͥ ↄſiſtit bonũ vᷣtutꝭ moꝛalis.et qꝛ ex ̊ aliqͥd ðꝛ pctm eſſe ꝙ vᷣtuti oriat᷑.iõ gula ẽ peccatũ.Sed ſciendũ ſᷣm tho.vbi.S.qꝙ duplex eſt appetitꝰ. Unꝰ qdẽ naturalis qͥ ꝑtinet ad vires po tẽtie vegetabilis in qͥb nõ põt eſſe vᷣtꝰ⁊ viciñ eo ꝙ nõ põt ſubijci rõni. Uñ ⁊ vis appetitiua diuidit᷑õ nutritiuã digeſtiuã ⁊ expulſiuã q ꝑtinẽt advegeta tiuã vt ꝑtes eiꝰ.Et ad talẽ appetitũ.ſ.naturalem hmõi vegetatiue ꝑtinet eſuries ⁊ ſitis vbi non eſt 1 * T — — ℳℳℳ⸗ -—— Nih Nrci Nn mn e Air lied⸗ hinhl imten rreßi gaſe M s iect onni iſnrän nnpeen⸗ hia ſan lcush iwh ici, nens n N ds bcͤnin rütidne manons orſtu cCde 1160sr, inqnat hoiem.i.cibi ⁊ po peccatum. Uñ Greg. Sepe ſine culpa agitur d venit ex culpa.vñ ⁊ ſine culpa cũ eſurimus come uuus in cuius ↄcupiſcẽtia vitiñ gule ↄoſiſtit· Cn æ piꝛimꝰmotus gule impoꝛtat inoꝛdinatiõem in ab petitu ſenſitiuo.ꝗᷣ nõ eſt ſine peccato qð vr eſſe cũ gquis appetit cibũ vel potũ non ꝓpter ſuſtentatõe, ſed ꝓpter delectatiõem. Uñ excedẽs in qtitate cj/ bi vel potus nõ ꝓpter ↄcupiam cibi ⁊ potus.ſed ꝑ erroꝛem eſtimãs eo indigere.nõ ꝑtinet ad gulam Et de ̊ vitio loquit᷑ pẽ.ↄtra qͥſda ps·lxxvij . Ad/⸗ puc eſce eoꝝ erant in oꝛe ipoꝝ.⁊ ira dei aſcẽdit ſu per eos. Ubi tria notantur. S Pꝛimo materia ec q̃ gula ꝑpetrat᷑.ibiadhuc eſce. Secundo culpa in qua aia maculatur.ibi.erant in oꝛe ipoꝝ. Dð Lertio pena a qua ꝑſona cruciatur.ibi. ⁊ ira der aſſendit ſupeos. „ Peria huius vitij eſt. eſca ⁊ potus.Et de eſca qð eſt pncipale dicit ad/ huc eſce eoꝝ.⁊ loquit᷑ de coturnicid qſ dedit wdůs illi plo iudeoꝝ in deſerto ↄſtituto appetenti alioſ cibos qua manna qð dabat dñs eis ꝗqtidie de ce/⸗ lo. Ubi ſciendũ q eica in ſe qcunq; nò eſt mala.ſʒ „ bona.qꝛ creatura dei.i.Thi.uij.Omis creatura bona. ? nibil reij ciendũ qð cũ gratiarũaccione ꝑ cipit᷑. Et ſaluatoꝛ Mach. xv. nõ qð intrat i os co/ turam nõ maculat hoiem ſpã alr. In q̊ͥ redargutꝰ cſt erroꝛ qꝛũdã iudeoꝝ eſtima tiũ q̊̃ſdã cibos vt qui ſunt lege veteri ꝓhibiti ex ſui natura malos? maculare aiam eoꝝ eſu.ſed.b.tho.in.iij.õ gẽtiles g. cxxiij.hoc repbat triplici rõe.ſ.aliquẽ cbũ m ſe malũ. Pꝛimo ſic. qð fit ſcᷣm rõem nõ eſt pccm̃. fit aũt vnũ quodq; ſᷣm rõem qñ oꝛdinat᷑ ſcom qð cõgruit debito fini.Finis aũt debitus ſumptõis ciboꝝ ẽ ↄſcruatio coꝛꝑis ꝑ nutrumtũ.Quicũ q; er go cid h̊ facere põt.gᷓ abſq; peccato põt ſumi.nul lus g cibi ſumptio ſᷣm ſe eit peccatũẽ. Scvo ſic. Uti reb ad qð ſunt oꝛdinate nõ eſt ſcdᷣm ſe malũ ſunt aũt plante ꝓpter aialia.aialiũ vᷣo qdã ꝓpter a lia.⁊ oia ꝓpter hoiem.Uti q̊ plantis vel aialiũ car nib ad eſum vel ad qcqͥd aliud homini ſunt vti⸗ lia .nõ eſt ſcõm ſe pccm̃. Tertio ſic Hefect pcti ab aĩia deriuat᷑ ad coꝛpus ⁊ nõ ecõuerſo.pctm̃ eni dDdicimꝰ p̃ᷣm ꝙ deoꝛdinat᷑ volũtas. Cibi aũt imme dlate ad coꝛpus ꝑcinẽt.nõ aũt ad aiam. Nõ ergo ciboꝝ ſumptio ſᷣm ſe põt eſſe peccatũ niſi qtũs re pugnat rectitudini volũtatꝭ.Qð aũt cibi ſumptõ repugnat reccitudini volũtatis ↄtingit triplicit᷑. Uno mõ ꝓpter repugnantiã ad ꝓpꝛiũ finẽ ciboꝛũ. ſicut cũ aliqͥs ꝓpter delectatiõem q̃ eſt in cibis vti tur cibis oriantibo ſaluti coꝛꝑis.vel ſᷣm ſpẽm vt ĩ firmus fructus herbas ⁊ hmõi:q nocent cõiter il li.vel ſᷣm q;titatem.vt cũ nimis comedit de aliq̃ do mò ſᷣm ꝙ repugt cõditioni eius qͥ vtitur cibis . vel eoꝝ cũ quib ↄuerſat᷑.Exemplũ pᷣmi ptʒ vt cũ quis comedit accuratius qᷓ; ſua ↄditis vel facul/⸗ tas exigit.vt ſi ruſticus vtat᷑ cibis gentiliũ ſeu no tas ſcõm ſus ſubaʒ ⁊ na ſ errOS 7dorre L e nubere ⁊ a cibis abſtinere.ſ.quibuſdã tanq; deſe Simnm biliũ. Exemplum ſecũdi.vt cum quis vtitur alija imus cibis qᷓ; ſe habeant moꝛes eoꝝ cũ quibo cõuerſat᷑ dimus.qð tñ ex culpa pᷣmi ꝑentis eſt factũ vt eſu riamus di.v.c.ad eius.Alius eſt appetitꝰ ſenſiti½ Tertio mõ ſᷣm ꝙ cibi ſunt aliq̃ lege phibiti ꝓrali quã cãm ſpalem.puta in vetere lege aliqui cibip⸗ hibebant᷑ comedi ꝓpter ſignificatiõem ſpũ alẽ.pu⸗ ta poꝛcus.miluus.coꝛuus.aquila.⁊ hmoõi.q liẽõ⸗ ficant vitia vicʒ luxuriã poꝛcus raptũ ⁊ auariciã miluus tarditatẽ ⁊ craſtinatiõem coꝛuus.delicio ſitatẽ aquila q vicia vult das ꝙ nõ incoꝛpoꝛemꝰ nob In lege eccie ꝓhibet᷑ eſus carniũ ſexta feria ꝑ totũ annũ ⁊ ieiunijs ⁊ lacticinia in qdrageſima. In aliqo etiã religionibo phibet regula vel ↄſtitu tiones aliqb cibis vti vt carnibo.nõ qꝛ malis.ſʒ ad ↄcupiam refrenãdam. vt ðꝛ de oſe.di.v.carnẽ. 2 q? ũla cerimonialia legis veteris nuc ceſſãt ſer⸗ uari nõ debẽt.iõ illis vci poſſumus cibis tũc ꝓhi bitcis.ſed a ſignificatis cauere dẽmus i.a vitijs. Pꝛohibitũ etiã fuit geẽtil bo ad fidẽ ↄuerſis ꝑ apo ſtolos veſci idolotitis ꝓpter ſpẽm mali vitandã. ne ſcʒ aliqͥ crederet hillos facere in vencratiõem idoli qð ad idolatriã ptineret als de ſe pctm̃ non eſlet. Itẽ ꝓhibitũ fuit ianguine ſuffocato veſci.qa iudei erãt ex lege aſſueti abſtinere a taliba que ad⸗ huc ſeruabãt.⁊ iõ ne redderẽtur odioſi eis ⁊ gues in ↄuerſatione vtendo cibis qͥ illis erãt abomina tioni fuit ad tpᷣs ꝓhibitũ ꝓ fraterna ↄcoꝛdia. Ad erroꝛẽ igitur ꝑtinet que manichei ſeq bant᷑eſtima re eſcum aliquẽ de ſe eſſe malã vñ apłs.i.Lhi.uij In nouiſſimis tꝑibo recedẽt qͥdã a fide at tendẽtei ſpiritib erroꝛis ⁊ doctrinis demonioꝝ ꝓhibẽtiũ malis.Eſca igit᷑ nõ eſt viciũ gule ſed materia cir⸗ ca auã exercetur ex ↄcupiſcẽtia ad ißam. . ⸗ — ſcʒ in q̊ ↄſiſtit culpa buius vitij. Sciendũ ꝙ cõſiꝰ ſtit in deſiderio inoꝛdinato cibi vł potus dũ.ſ.ap perunt?᷑ pter deleccatiõem coꝛꝑis nõ ꝓpter ſuſtẽta tiòem ad quã ſunt oꝛdinati.Et hoc notat᷑ cũ dici tur in ps. Erant in oꝛe ipᷣoꝝ ſcʒ q habuerunt deſi deriũ comedẽdi carnes ꝓpter delectatiõem Aug. in li.ↄfeſſi. Juſſiſti dñe vt ad alimeta ſic ad medi⸗ camẽta accedamꝰ. Sic.n.ſumit᷑ medicina nõ ad delectationẽt.ſʒ ꝓpter neceſſitatẽ ſcʒ ad pᷣſeruãduʒ coꝛpꝰ a moꝛte.⁊ eũ timoꝛe ſumit᷑ ne ledat.ita cibꝰ dʒ ſumi ad ſuſtẽtandũ coꝛpꝰne deficiat ⁊ cũ timo re ne offedat ex nimia ↄplacẽtia.vñ Job. Anq; co⸗ medã ſuſpiro.ſ.timẽs offẽdere.Quaãuis aũt dum q ſanꝰexñs ⁊ indigẽs cibo vlł potu cũ delectatõe comedat ⁊ bibat plꝰ⁊ minꝰdelectatꝰſᷣm ꝙ hʒ gu⸗ ſtũ meliꝰ diſpoſitũ ⁊ ſᷣm q̃litatẽ cibi ⁊ potꝰ.ipᷣa de lectatio de ſe nõ eſt mala cũ ſit naturał.ſed cũ cõ⸗ placet ſibi in cibo ⁊ potꝰ vſu ꝓpter ipᷣam delectati nnẽ nõ ꝓpt ſuſtẽtatiõem ibi ẽ petm̃.ſiue cũↄmedit vel bibit pncipalłr ꝓpter delectatiõem ipᷣaʒ.ſiue co medat ꝓpc ſuſtentationẽ ſed in ipᷣo eſu ⁊ potu iam cũ temptatur comedere ꝓpter ipam delectionẽ vñ ita ꝙ guat ſtomachũ vel caput ⁊ hmnõi. Secun/ Auguſti.in li.ↄfeſſi.de bᷣ ſe excuſat dicẽs.Dũ ad qͥ etem ſatiecatisex indigentia modeſtia tranſeo.in ipſo tranſitu inſidiatur mihi laqueus concupiſcẽ tie. Et cum ſalus ſit cauſa comedendi et biben ⸗ di adiungit ſe tanquam pediſſequa iocunda gu⸗ tale nõ ſit directe cõtra pᷣcepta decalo recte ſeu ꝑ quandã reductiõem ym th vicʒ cõtra pᷣceptum de ſanctificatiõe ſabbati.in qᷓ intelligitur pᷣcipi quies in vltimo fine.Sed ꝑ gu Citulus ſextus loſitas. et plerũq; p̃ire conatur vt eius fiat cauſa Quamuis autem gula ſit vitium capitale.⁊ avul garib dicatur moꝛtale nõ tñ ſemꝑ eſt moꝛtale . ſʒ tüüc eſt moꝛtale ſᷣm b. tho.ij.ij.q.cxlviij. arti ij. qñ ter deleccatiõem gule homo auertitur ab vltio — fine qð fit cũ inheret tin delectationivt fini ꝓpter — quẽ deũ cõtemnit parꝰ ſcʒ facere ↄtra pᷣcepta vði vel eccleſie vt deteccationes bmõi aſſequat᷑ de hoc ſcʒ cum eſt moꝛtale intelligenda eſt auctas Gre. didcætiſ xxx. moꝛał. Dum vitio gule non reſiſtitur omne . ͤ hone ne⸗ foꝛtiter egerunt ꝑdunt.⁊ dum venter nõ reſtri in vtutes untur. vel etiam ᷣm Lho. põt boc intelligi ꝙ gu⸗ igicnr ſimul cuncte vᷣtutes obꝛu⸗/ la vᷣtutes auferant᷑ non tam ꝓpter ſe qᷓ; ꝓpter vitia quue ex ea oꝛiuntur. Nam dicit idem Greg. in pa⸗ ſtoꝛali Dum venter ꝑ ingluuiem extẽditur. vᷣtu⸗ tes anime ꝑ luxuriamdeſtruũtur.ſed ſi q; inoꝛdi nate appetit vel querit delectatiõem cibi vel pot?ꝰ nõ tñ ꝙ ꝓpter ̊ ſit ꝑatus facere ↄtra dei mandata tunc erit veniale qð cõmuniter accidit cum in ea peccatur niſi ſit aliquis habituatus in criminibi Et ſᷣm hũc modũ intelligendũ eſt qdð ait Auguſt. in ſermone de purgatoꝛio.Quotiens aliqs in ci/⸗ do ⁊ potu plus accipit q; neceſſe eſt.ſcʒ ex delecta 4 9 tioue ad minuta peccata nouerit ꝑtinere. di xxv. .multi ſunt. Quãuis autem boc vitiũ cũ eſt moꝛ 11 tñ indi⸗ vbi ſupꝛa lam homo auertit ſe ab vltimo fine ↄoſtituẽs eum in tali delectatione. Neceni omnia peccata moꝛ⸗ talia dire cte ↄtrariant᷑ pᷣceptis decalogi.ſed ſola illa que iniuſticiam cõtinent. qꝛ pᷣcepta decalogi ſpecialiter ꝑcinent ad iuſticiam ⁊ ꝑtes eius. ExBH eciam gula eſt cõtra dilectiõem dei que facit deuʒ ſuꝑ om na diligere vt ſummũ ? vltimum finem. ſz gula facit tnagis diligere delectatões ciboꝝ qᷓ; deum cuius ſignum eſt qꝛ facit cõtra pcepta dei yt cõſequatur hmõi delectationes Et ſᷣm tho. q. e arti.iij grauitas alicuius peccati attendatur pꝛi mo ⁊ pncipaliter ̃m materiam in qua peccatur Fm quaʒ peccata circa res diuinas ſunt maxima ſecũdo ex ꝑte peccantis.i.deoꝛdinatiõis volunta tis.tertio ec parte cffectus ↄſeqentis i.mali qð inde ſequitur. Scoòm pmũ gula non habet mart mam grauitatem.qꝛ non eſt circa diuina. ſed cir⸗ ca oꝛdinata ad ſuſtentatiõem.Nec q;tum ad ſecñ dum.ĩmo ſᷣm illud magis alleuiatur qᷓ; aggraua tur vitimu gule.tum ꝓpter neceſſitatem ſumptio nis ciboꝝ. tum ꝓpter difficultatem diſcernẽdi .· et mogerandi id qð ↄuenit in talibꝛ vnde apparet de mal icia volũtatis. Sed ſᷣm tertium pcipue attẽ/⸗ ditur granitas eius vt dicatur multum graue.qꝛ multa mnala oꝛiũtur ex eo. Uñ ſuꝑ illud.Qui per⸗ cuſſit egyptum cũ pᷣmogenitis dicit glo. Egyptꝰ qð interptat᷑ tenebꝛe.ſignificat gulam que obte⸗/ nebvꝛat aiam ⁊ caput fumoſitatib. Pꝛimogenita em eius ſunt luxuria cõcupiſcẽtia ſuꝑbia.⁊hmõi q̃ generat gula.Qõ aũt ðꝛ Ada ꝓpter gulã de para⸗ duo expulſus illud fuit magis ꝓpter radicem ei⸗ us ideſt ſuperbiam quam pꝛopter ipſam gulam. cultũ ⁊ſolicitudinẽ quã debẽt erga deũ OQuantum ad tertium . ſ.de pena qua punit᷑ gula.nota hoc cum dicit.E ira dei aſcẽdit ſuꝑ eos.ſcʒ guloſos.jra dei eſt pu⸗ nitio eiuſ qua puniuit ũllos.ſcʒ ignem mittendo de celo qui cõbuſſit illos ⁊ occidit. Unde dictꝰ eſt locusille ſepulchra cõcupiſcencie.quia ibi ſepulti ſunt moꝛtui pꝛopter concupiſcentiam gule. Pu/ nitur autem cripliciter Snown coꝛpoꝛali ecundo pena ſpũali Tercio pena gehennali Quãtum ad pꝛimũ dicitur Ecẽi.xxxvij/ Pꝛopter crapulam multi perierunt. Multi em moꝛiun? ꝓpter inoꝛdinatã ſumptionẽ cibi ⁊ potꝰ. Ungde Rhai. Exceſſus ciboꝛum cõſumit ⁊ cõpu⸗ treſcere facit coꝛpus bumanum. et macerat egri⸗ tudine diuturna. ⁊tunc eum moꝛte crudelioꝛi cõ⸗ ſumit. de conſe.di.v.c. Nihil ſic iocundum. Hic et Hier.Ipocras docet in amphoꝛiſimis.raſſa ⁊ obeſa corpoꝛa opimis que creſcendi menſuram impleuerint.niſi cito ablacioue ſanguinis minu⸗ antur in paraliſim et ꝑeſſima moꝛboꝛum genera erumpere. ſcz eſt neceſſe.Et gahenus doctiſimus Ipocratis interpꝛes athletas quoꝝ vita ⁊ ars ſa⸗ gina eſt. Dicit in echoꝛtatione medicine.lccviue re poſſe diu nec ſanos eſſe de con.di.v.c.le tales Et de quodam podagroſo narrat ipᷣe idem ꝙ pꝛo ſcriptus ⁊ de pauperat? cum nõ poſſet ita vacare guloſitatibꝰſuis factꝰeſt ſenus.Narrat de q̃dam abbate. qui cum iret ad balnea. qꝛ quaſi ꝑdiderat appetitum ꝓpter nimiam epulatiõem captꝰ invia. ⁊ductus ad radicofanũ fuit incarceratꝰ. zaudita „ h ꝝᷓ̊-„ cauſa itineris fecit eum dñs caſtri mancre in qua dam camera vbi nõ erant niſi fabi crude.⁊ aqua⁊ ſine cibo ⁊ potu per aliquos dies ꝓpter qð ille con ſumptis ſuꝑftius humoꝛibofameductus comedit illas fabas ⁊ ſanatus eſt. Ecci. xxxvij. In multis em eſcis erit infirmitas Sene.Uoluptates non tantũ voluptuoſos excecãt.ſʒ ⁊ ipotẽtes reddunt ⁊ cõtractꝰ⁊ lepꝛoſos.⁊ diuerſis alis infirmitati⸗ bus affligũt. Inducit quoq; ⁊ pauꝑtatẽ.vᷣm illud ꝓuer.xxi.Qui diligit epulas in egeſtate erit.⁊ qui amat vinũ ⁊ pinguia non ditabit᷑. Unde ⁊ pdigus filius cõſumpta iubſtantia in gula ⁊luxuria cepit egere. Luce. xv. Secũda punitio ſeu pena quei curriturꝓpter gulam eſt ſpũ alis qꝛ videlicet amit⸗ tunt᷑ ꝑ eam et deſtruũ᷑ oẽs virtutes que ſuperant oia bona tepoꝛalia. In huiꝰfigurã legi᷑ w Nabu⸗ zardan pꝛiceps. coq̃ᷓ: um deſtruxit muros hierſm ad deſignãdũ qꝛventer cui multitudo coqͥꝝ deſer uit ꝓpter viciũ ſcʒ gule edificia virtutuʒ ad ſolum redigit.vt ait Gratianꝰ.xliiij.diſ.s.i.Quod fides ruinã patiat᷑. patet in illo populo hebꝛeoꝝ de quo legit᷑.i.oꝛinth C.x.Sedit populus mãducare⁊ bi bere ⁊ ſurrexerũt ludere.id eſt feſtiuare in venera⸗ tione vituli aurei declinãtes ad idolatriã Quam ſpem habere poſſunt de deo vl de britudine q̊x de us vẽter eſt. vt dicit apłs Et gloꝛia i cõfuſiõe eoꝝ qui terrena ſapiũt.ad phil.iij. Hi ſunt galoſi gni abere ha bent ꝓ vẽtre ſuo. VUerus em̃ dei cultoꝛ cum ſurgit 0— —, — -.-4 —– — — =– =— = = — RE m nir nus ſy e s na ün Aien n ole mmors tes ie den ſcdu mane cogitat pꝛimo de deo ſe ei recomẽdans. Sʒ guloſus cogitat qͥd debeat in mans comedere qd magis delectet. De coqna templũ facit. de menſa altare. ibi ponit viccimas carnes varias. mini⸗ ſtri ſunt ſerui mẽſe.oꝛatiõcs ⁊ lectiões ſunt locu⸗ tiones de cibis ⁊ vinis qͥ ſint melioꝛes.hi dicunt Lomedamus ⁊ bibamꝰ.cras eni moꝛiemur.⁊ ſic erimꝰq̃ſi nõ fuerimꝰ.necenĩ aliã vitam ſꝑant.ſed cũ ſe reꝑiunt in igne inferni tũc exꝑiũtur aliaʒ vi⸗ tam.Caritatem ꝓxim ignoꝛãt. Sicut diues ille qui epulabat᷑ quottidie ſplẽdide ⁊ laʒaro mendi co ⁊ vlceroſo quẽ qͥttidie videbat.nec micas qͥdeʒ q̃ cadant de meſa ei dabat ꝓpter qð tandẽ moꝛtuꝰ ſepultus fuit in inferno.Qui eni habucrit ſu baʒ mũdi huiꝰ.⁊ viderit fratrẽ ſuũ egere ⁊ nõ dederit quõ caritas dei eſt in illo.i.Jo.iij.q.d.nõ eſt vtiq; Pꝛudęetiã pſternit gula.qꝛvt ait Hiero. Piguis vẽter.i.gule deditꝰcraſſum ſenſum generat.diſti. xluij.S.fi. Fumoſitates eni ciboꝝ ⁊ potuũ aſcen/⸗ dunt ad caput ⁊ obtenebꝛãt itellectũ vt male poſ ſit diſcernere vᷣm ſicut ptʒ in herode in ↄuiuio po ſito ꝙ neſciuit diſcere ſe nõ obligatũ ad ꝓmiſſa in iuſte.ſed ĩpꝛudẽter ⁊ crudeliter ad petitionẽ puel/⸗ le iuſſit amputari caput Joh̊is baptiſte. Juſticia exilio religat᷑ qͥs eni tam iniuſtus tam auarus in qͥt Ambꝛo.qᷓ; ꝗͥ multoꝝ alimẽta nõ ſuũ vſum ſed abũdantiã ⁊ delitias facit.di.xlvij.ſicut hi.qð fac guloſus ita comedẽs pᷣcioſa ꝙ multi pauꝑes poſ ſent ex illo ſumptu viuere.qð irriſiones. detracti ones.pditiones.homicidia fiũt in mnhe Noöne abſalon frẽm ſuũ ꝓditoꝛie inↄuiuio occidi fecitvt babet᷑.ij. Reg.xiij.Foꝛtitudo ꝑ gulã infirmat᷑. Uñ ⁊ qͥ certat in agone ab omnib ſe abſtinet.i.Coꝝ. ix.ſq; guamine ciboꝝ ⁊ potuũ vt ſit foꝛtis ad bel⸗/ landũ.Foꝛtiſſimus eni ille holofernes.cuiꝰterro rem oẽs foꝛmidabãt in ↄuiuio nimis comedẽdo ⁊ bibẽdo ita debilis ẽ effectus ꝙ ab vna mliere.ſ. Judich fuit decapidatus. Judichiij. Temꝑanti am aũt fugat ex toto.ſicẽ vnũ ↄriũ expellit aliud. Sed vẽter mero eſtuãs facile deſpumat in libidi⸗ nes vt ait Hiero. In cuius figurã noe ebꝛius fa⸗ ctus nudauit femora.Geñ.ix.Sed ⁊ ſeptẽ doua ſpũſſancti ex gula ruũt.qð figuratũ fuit Job.i.c. qñ ſeptẽ filjs ꝓob ↄuiuantibꝰ in domo pᷣmogeni ti domus ꝑcuſſa a vẽto ruens oppꝛeſſit oẽs.Figu rant eni ᷣm Greg.ſeptẽ dona ſpuſſancti ſepteʒ fi lij Job. Demũ pena gehẽnali punitur gula. Atten dite inqͥt ſaluatoꝛ ne guent᷑ coꝛda veſtra crapula⁊ ebꝛietate.⁊ ſuꝑueniat in vos repẽtina dies illa.ſ. iudicij vos ↄdemnans. Ponit apłs Rom.xuij. comeſſationes ⁊ ebꝛietates inter oꝑa tenebꝛaruʒ qꝛ ducũt ad tenebꝛas eternas.Sicut &̊ ira dei a⸗ ſcendit ſuꝑ eos ſcʒ guloſus ſcʒ incendiũ ignis.ita ignis eternus ꝑatus eſt guloſis. Beſpeciebuſ gule que 5. n fectionis excedit. Nonnunqᷓ; abiectus eſt qð deſi derat.⁊ tamen in ipᷣo eſu immenſi diſiderij deteri us peccat.de ↄſe.di.v.c.quinq;.ſuꝑ h̊ datur vᷣſus Pꝛopꝛie laute nimis ardenter ⁊ ſtudioſe. Quõ au tem iſti modi vel circũſtantie gule faciãt diuerſaſ ſpẽs b. tho.ij.ij.q.cxlviij.ar.uij.ſic declarat. Gu la impoꝛtat inoꝛdinatam ꝓcupiam ededi.In eſu autem duo cõſiderant᷑ ſcʒ ipᷣe cibo qͥ comeditur.et eius ↄmeſtio.õt ergo inoꝛdinatio ↄcupie atten di.vno mõ q;tum ad ipᷣm cibũ q ſumit᷑ ⁊ ſic qtuʒ ad ſubamvel ſpẽm cibi qrit aliqs cibos lautos.i. pcioſos.qᷓ;tum vero ad qlitatem querit cibos ni mis accurate pᷣparatos qð eſt ſtudioſe.q;tum ad q;titatem excedit in nimis comededo. Alio mõ i oꝛdinatio ↄcupie ↄſideratur in ipᷣa ſumptione ci⸗ bi.⁊ hoc vel qꝛ pᷣuenit debitũ epᷣs comedẽdi.⁊ ſic eſt ꝓpere.vel qꝛ nõ ſeruat debitũ modñ in edendo. qð eſt ardẽter. Pꝛopterea aũt coꝛrupte circũſtan/⸗ tiarũ diuerſaꝝ facit diuerſas ſpẽs gule ꝓpter diũ ſa nociua ex quibo moꝛaliũ ſpẽs diuerſi ſcenk. In eo eni qͥ querit lautos cibos excitatur ↄcupiſcen tia eius ex ipᷣa ſpẽ cibi.In eo aut qͥ puenit tempuſ deoꝛdinant᷑ ↄcupia ꝓpter impatiẽtiam moꝛe ⁊ ſic de alijs.De his põt induci illud ps.lxxvij. ¶an ducauerũt ⁊ ſaturati ſunt nimis ⁊ deſideriũ eoꝝ attulit eis.Et loquit᷑ ps.de illis guloſis qͥ erãt in deſerto in populo dei.Sed qᷓ;tũ ſit deteſtabile vi⸗ cium gule ondit Amb.in ſermo.di.Sexto die be ſtie create ſunt.⁊ cũ heſtijs oꝛta eſt poteſtas edẽdi ⁊ vſus eſcaꝝ.vbi cibo cepit ibi finis factꝰeſt mũdi ibi cepit ſua incremẽta neſcire vbi ceperũt diuina circa eũ oꝑa feriari.quo iudicio declaratũ eſt ꝓg cibos mũdus hr̃et imminui ꝑ qs deſijt augeri.et infra. Eouſq; pᷣuaricari nemo nouerat ⁊ adhuc oꝛta nõ eſſet q pᷣma eſt pᷣuaricatio Indictũ eſt iciu nium.i.abſtinẽtie lex a dño deo pᷣnaricatio legis a diabolo. Serpẽs gule ſuadet.dñs ieiunare de/ creuit.culpa ꝑ cibum.cognitio infirmisatis in ci bo.firmitas vᷣtus in ieiunio.di.xxxv. Sexto vbi oſtendit Ambᷣ.qͥnq; mala er vicio gule. Pꝛimuʒ qꝛ facit hoiem vt aial bꝛutũ ſicut eni beſtie come⸗ dunt cũ trahit appetitus eas ad cibũ ſine diſcreti one vel aliq̃ ↄſideratione.ita ⁊ guloſus nõ reſpiẽ necad diẽ.nec ad modũ.nec ad neceſſitatẽ.ſed ad appetitũ.⁊ h̊ ſigtum fuit in eo ꝙ in eadem die ſci⸗ licet in pᷣncipio creatiõis rerũ q̃ create ſunt beſtie poſtea ereato hoĩe fuit data lnia comedendi cum dñs dixit.de omni ligno ꝑadiſi comedite ⁊c̃. Señ ij.tullius.Si videris iſtos epulatoꝛes velut opi⸗ mos boues ſtertere ⁊ ſudare intellige eos? Señ. quoſdã vẽtri obediẽtes loco aialiü numeremꝰnõ hoim. Secũdum malũ qꝛ impedit vtutis pfectũ Un ⁊ Greg.dicit i li.moꝛalł.ꝙ que ñ vincit vitiũ gule male põt alia vincere.i.q;to coꝛpus implet᷑. ranto aiĩa minoꝛatur. Qð figuratũ fuit in h̊ ꝙ da⸗ ta Inia comedendia deo non creauit poſtea alias quinq; ſunt vt ponit Greg.in li.moꝛal.di.Quin 7 digetie tꝑa pᷣuenit.aliqñ tꝑa nõ pᷣuenit ſed cibos lautioꝛes q̃rit. aliqñ que ſumenda ſunt ꝓcurari accuratius expeti.aliqñ aũt ⁊ qlitas ciboꝝ ⁊ tem pus cõgruit.ſed in ipᷣa qᷓtitate ſumẽda meſurã re q; modis nos gule viciũ temptat.aliqñ nanq; in nouas creaturas. Et ſic dicit Amb. mundu fini tum ꝑ cibũ gule mũdũ ſq; minoꝛẽ diminutũ.id? hoĩem in pfeccu ſpuali. Tertiũ qꝛ eſt maloꝝ initi um. nam omnes penalitates ⁊ miſerie? moꝛs q̃g patimur iᷣm coꝛpus ⁊ ignoꝛãtia ⁊ indinatões ad vicia ꝓceſſerunt ab illa inobedientia Ade ⁊ vicio ð ? . 5 lle ̃ᷣm illum verſum ſapientis.? DHala.i.maxil⸗ rmart. bois ade.malo.i.pomo malo. contulit omnia mũdo coꝛꝑalia ⁊ ſpualia.vnde dicit hanc fuiſſe pᷣmam puaricatõem ſcʒ q́;tum ad exterioꝛa vicia. Quartũ malũeſt. qꝛ obſcurat intellectũ et aufert deü. Job. xxviij. Non inuenitur ſapientia in rerra ſuauiter viuenttũ.i.guloſoꝝ.Lulliꝰmen te recta vti non pũt cibo ⁊ potu repleti.In cuius figuram poſt gulam cõmiſſam ſe abſconderũt pꝛi mi gentes quaſi amantes renebꝛas ne viderẽtur a deo. Et hoc eſt qð ait Amb.Latebꝛa poſt cibuʒ Quintũ malum eſt.qꝛ inducit luxuriec fluxũ DHi cre.v. Saturaui cos ⁊ mechati ſunt. Hiero.Quo modo iuuencula in feruoꝛe iuuẽtutis poſitadapi bus ⁊ vino plena de caſtitate erit ſecura.q.d. ma le. Et in huius figuram ↄmiſſo vicio gule fecerũt ibi periſomata co operiẽtia pudenda.qꝛ ſenſerũt ſſttimulũ carnis Et hoc eſt qð dicit Amb.Cogni⸗ tio infirmitatis in cibo.⁊ ideo ſerpens gule ſua det ⁊ temptat de ea.vñ ⁊ xpᷣm temptauit in deſer⸗ to dicẽs. Si filius dei es dic vt lapides iſti paneſ fiant. Mathᷣ.uij.qꝛ nouit inde multa lucrari. et frequẽter illud ſuggerit ſᷣm moꝛaleʒ ſenſũ.vt lapi des duros abſtinẽetie ⁊ ieiunioꝝↄmutet in panes relaxatiõis pnie ⁊ recreationis coꝛpꝑis.⁊ hoc ſi fi⸗ lius dei es.ſiꝓ qꝛ filius dei es ꝑ fidem et gratiam Deus vult filios ſuos letari nõ cruciari.⁊ regnũ dei nõ eſt eſca ⁊ potus.ſed iuſticia ⁊ pax ⁊ gaudiũ in ſpũſancto inqͥt aplus Ro.xuij. Sedverum eſt ꝙ regnũ dei non acqritur ſolũ ꝑ abſtinentiam ci boꝝ.ſed ꝑ iuſticiam ad quã ꝑtinet ieiunia inſtitu ta nõ frangere.neq; ꝓpter delectationes comede⸗ re. vel aliqd ꝓpter comedendũ inoꝛdinatũ facere qðð⁊ diabolꝰ xpᷣo ſuggerebat. vt ſcʒ faceret mira⸗ cula illius ↄuerſionis ſinc cauſa vꝛgente.quia ali ter ſibi poterat de cibo ꝓuidere ſed guloſi mãdu⸗ cies gule. Pꝛimo mãducauetũt aliqui in exceſſiua q;titate Secũdo manducauerũt aliqui cũ lauta ꝗᷓlitate. X ertio mãducaueruũt tertij de accurata ſtudio/⸗ itate. Quarto man ducauerũt q̃rti ex nimia auiditate. opoꝛtunitate. . MDeuma ergo ſpecies gu KR le ſeu modus eſt nimis comedere. vel etiã bibere Quinto manducauerunt quinti ſub tempoꝛis in qð eni dicit᷑ de eſu totũ ſciendũ eſt de potu.ſed lo⸗ cutio in hmõi fit de eſu qꝛ ibi magis offendit ⁊ fre quẽtius q; in potu. Cũ aũt ita exceditur in q;ti⸗ tate vt incurratur ebꝛietas.illud eſt vnũ vicium ſpale de quo dicet᷑ infra. Eũ vero bibit᷑ vltra debi 7 tũ ſed citra ebꝛietatem ꝑtinet ad hanc ſpẽm gule. Ab boc vicio deuicti ſunt multi ex illis ebꝛijs in cauerũt⁊ſaturati ſunt nimis.comederũt cotur nices quas dñs fecit circa caſtra eoꝝ euolare q̃s captas comederũt in nimia q;titate.ſed puniti ſt igne de celo guloſos illos cõburendo vt habet᷑nu meri.xi. Et ꝑpetrari põt iſtud viciũ ita circa viliſ ſimos cibos ⁊ potus ſicut circa delicatos ⁊ pᷣcio⸗/ deſerto de quibo ðꝛ in vᷣſiculo allegato. Mandu⸗ cauerunt ⁊ ſaturati ſunt.vbi notantur plures ſpe Citulus Bexununs ſos. Uñ dicitur Eʒech.xv.hec fuit iniquitas ſoꝛo ris tue zodome ſaturitas panis ⁊ aque.De quan titate aũt cibi ⁊ potus nõ põt dari vna certa regu la omnibo ſ̃ᷣm eandẽ mẽſuram.ſed plus ⁊ minus exigitur ſm varietatẽ ↄplexionũ ⁊ fatigationum Unus etiam ⁊ idẽ plus indiget vno tꝑẽ qᷓ; alio ſe cũdñ diſpõem ſui coꝛꝑis.Un phus in li.ethi.nar rat de quodã foꝛtiſſimo viro dicto mnons cõe⸗ debat ſolus aliqũ vnũ bouẽ nec erat guatꝰſtoma chus eius.Et aliꝰqꝛ debilis etiã de paud buccel⸗ lis panis guabat ꝓpterea inqᷣt xpᷣs. Mach.xi. Ue nit Johes baptiſta nõ mãducas neq; bibẽs ſcʒ cõ munia cibaria.⁊ dicũt.demoniũ hʒ. Uenit filius hois manducãs ⁊ bibẽs ſcʒ cõi mõ.⁊ dicũt.Ecce ho voꝛax ⁊ potatoꝛ vini.⁊ iuſtificata eſt ſapientia ab oibus filijs ſuis. Et hoc vltimũ verbũ tractãs Aug.ait.Oſtendit ſilios ſapie intelligere necĩ ab ſtinedo nec in manducado eſſe iuſticiã. ſed ineq̃ni mitate tolerandi inopiam ⁊ tꝑaudi abũdantiã ⁊ nõ ſe coꝛrũpendi di.xli.qð dicit ⁊ appellat filios ſapie diſcipulos xpᷣi a qb dicit ſe ſapiam iuſtifica tam i.iuſtam ⁊ ſanctam in comedẽdo moderate. Tm̃ſ̃põt⁊ dʒ qͥs comedere ⁊ bibere q;tuʒ credit ſe indigere ad ſuſtẽtatiõem ⁊ executiõem eoꝝ q̃ ſi bi incũbunt agẽda.ita vt nõ vſq; ad nauſeam ſu⸗ mat.ſed cũ aliqli adhucappetitu finẽ faciat.Cum aũt ex delectatiõe cibi vel potꝰplꝰ ſumit q; ſibi di ctat ↄſcia opoꝛtunũ tũc peccat. Etde crapula car niſpꝛiuij ex ibi eſſe moꝛtale.dicit eni ibi Greg.cũ oẽs laici ſc⸗ culares illa die plus ſolito ⁊ ceteris dieb accura tius cibos carniũ appetãt ⁊ niſi noua q̃dà auidi⸗ tatevſq; ad mediã noctẽ ſe ingurgitẽt.nõ aliter ſe hmõi ſancti tꝑis obſeruatiõem ſuſciꝑe putãt ſcʒq̃ drageſime qð vtiq; nõ rõni ſʒ voluptati.imo cui⸗ dam mętis cecitati aſcribendũ cẽ. UVñ nec a tali cõ ſuetudine auerti pñt.⁊ iõ cũ venia ſuo ingenio re linquẽdi ſunt ne foꝛte peioꝛes exiſtãt ſi a tali ↄſue tudine phibeant᷑ Hec glo.ibi dicit cũ venia.i.tꝑa lis punitiõis nõ gehẽnalis.Neq; tñ oẽs exceden⸗ tes illo tꝑe in q;to vel q̃li ↄdemnãdi ſunt de moꝛ tali.ſed qͥ faciũt nimiũ exceſſum auertẽtes ſea ðo b. etiã Aug.dieit eſſe rephẽdẽdas comeſſationes ⁊ ehꝛietates que fiunt in dieb ſolennibi.vt diſti. xluij.Ccomeſſationes BGecunda ſpecies eſt comedere cibos nimis delieatos ꝓpter delectatio nem vt caupones.faſonos.pꝑnices.carnes vituli nas.lẽpꝛedas.ſtruriones.⁊ hmõi.vina ſolẽnia vt maluatitũ.vernaciũ.grecũ.trebeanũ.⁊ hmõi.hu ic deditus erat diues ille qͥ epulabat᷑ qtidie ſplen⸗ dide.de q̊ xpᷣs dicit ꝙ moꝛtuꝰeſt ⁊ ſepultꝰ in ifer⸗ no Luxvi. In hãc ẽt ſpẽm gule vident᷑ lapſi hi de qbs ait põ.—ãducauerũt ⁊ ſaturati ſunt nimis noõ eni erat cõtenti cibo cõi ⁊ vtili ⁊ ſuaui manne de celo.ſed appetierũt carnes ⁊ ſolẽnes.vñ cotur⸗ nices dñs dedit.Nüũe.xi.Si tñ qͥs vtat᷑ cibarijsð licatis ꝓpt᷑ infirmitatẽevel debilitatẽ b exigentem ant generis nobilitatẽ.vt pᷣnceps.aut ꝓpter tẽꝑis 72 cõgruitatẽ.vt in nuptijs ⁊ ↄuiuijs diſcretis poteſ 8 Vieri eni pot vt ſi⸗ ſe hoc abſq; peccato. is q̃ habẽtur di.uij.deniq;.cũ glo.vt gen „ nin ni Un bid ler ef na glale nh , inns bmnon ſeſ⸗ int looch un un⸗ Gches utn, gent Imnpi Capitulũ Sꝛimum ne aliquo vicio cupiditatis vel voꝛacitatis pᷣcio⸗ ſiſſimò cibo ſapiẽs vtatur. Inſipiens aũt fetitiſſi ma gule flãma in viliſſimũ inardeſcat.Et ſanins maluerit qͥs moꝛe dñi piſce veſci qᷓ; lenticula mo re eſau nepotis abꝛahe.aut oꝛdeo moꝛe iumẽtoꝝ Di.xli.qͥſqͥs.et in e.di.idẽ dicit.c.Nõ cogant᷑ diui tes cibis panꝑm veſci.vtantur ↄſuetudine infir mitatis ſue ſed doleant ſe aliter abſtinere nõ poſ ſe Si eni ↄſuetuninẽ ſuã mutãt egrotant. vtãtur ſu ꝑfluis ⁊ dent pauꝑibo neeeſſaria.vtant᷑ pᷣcioſis ⁊ dent pauꝑib vilia.hec ille.Uñ laudabileẽ a pu eritia etiã filios nobiliũ aſſueſcere cibis groſſioꝛi bus qð fecic mater.b. Ber.erga filios ſuos nobi les ⁊ diuites. Sed ⁊ ligurgus echnicus ſed rectiſ ſimus oꝛdinauit in legiboſuis adoleſcentulos ru re nutriendos cibis vilib. Sũme aũt repᷣhẽſibi le eſt iuuenculos ad tabernas accedere.pignola/ tas ↄfectiones ⁊ alia guloſa comedere.maluati⸗ ca ⁊ greca bibere.ĩ cõuiuijs cũ alijs iuuenibo reꝑi re.Cũ iſtis eni lambacitatibo inducũtur ad oẽm turpitudinẽ zodomiticã ⁊ hmõi.Nimis inarde⸗ ſcit in eis ↄcupia carnalis ſanguine in eis feruen te abſq; h̊ ꝙ ligna tanta ad augmentandã flamaʒ apponant.Cõuiuia aũt facere vbi cõiter lauta pᷣ⸗ parant᷑ cũ ex amicicia vel alia cauſa fiunt de ſe nõ ſunt repᷣhẽſibilia. Nam ⁊ Job ꝑmittebat filijs ſu is ↄuiuia facere inuicẽ.Job.i.Et Joſeph pᷣꝑauit fratribo ſuis cõuiuiũ.⁊ abꝛaaʒ angelis hoſpitib⸗ ſuis BGeñ.xviij.⁊ pᷣcipue cũ in ↄuiuijs abſunt qͥn⸗ q; circũſtantie q̃s ponit Greg.dicẽs. Sciẽdũ ꝙ cõuiuia tũc ex caritate veraciter ꝓderũt cũ in eis abſentiũ nullius vita moꝛdet᷑.nullus ex irriſiõe repᷣhenditur. Nec inanes ſeculariũ negocioꝝ fa⸗ bule.ſed vba ſacre lectionis legunt᷑ ⁊ audiunt Lũ nõ pluſq; neceſſe eſt coꝛꝑi deſeruit᷑di.xluij.ↄuiuia Et.qꝛ raro ẽ quin in cõuiuijs multa vana ⁊ irri⸗ ſoꝛia immiſceant᷑ ⁊ vltra debitũ comedat᷑ ⁊ dele⸗ ctetur.iõ refert Aug.documẽtũ ſibi a b. AImbꝛo. traditũ vt vitaret ↄuiuia quibo terminis tempe⸗/ Lertia ſpecies gule ẽ J. VI po nere nimis de temꝑe ⁊ cura ad pꝛeꝑandum ci⸗ bos vt magis delectent.puta vt ſint variati.aſſa ti.lixi cum aromatib.cum ſapoꝛib ⁊ hmõi. q̃vi⸗ cio laboꝛauerunt filij hely ſacerdotis.Nã cũ ꝓpłs accederet ad offerendũ ſacrificia aialium ad alta re ſᷣm mandatuʒ legis veniebat puer qui ſcʒ erat miniſter ſacerdotis ⁊ dicebat offerenti.da michi carnes.i.ꝑtem aialis occiſi.vt coquã ſacerdoti. MNon eni accipiam coctam ſed crudã. qð faciebat vt accuratius poſſp ſuo ſacerdoti pᷣparari Et offe rens rñdebat. Incendatur pᷣus ſᷣm moꝛeʒ adeps ⁊ poſtea accipiẽs.⁊ ille ſcʒ miniſter nequaqᷓ;. Si non dabis accipiam eam vi. In ollis q̊ʒ vbi coq/ bantur carnes mittebat tridetem ⁊ trahebat cru dum de lebete. vt habet᷑ i. Reg.ij. vbi ſubditur ꝙ grande erat peccatuʒ eoꝛum.vñ in punitione in bello ↄtra philiſteos occiſi ſunt. Et pᷣcipue ĩ hoc ſolent delinquere diuites ⁊ etiam pᷣlati eccie Uñ Alanus in planctu nature ait. Hodie gula vitiũ ꝓfundius ſe poꝛrigit in dominos ⁊ pᷣlatos qui ſalmones lucios ceteroſq; piſces equipollenti ge neroſitate inſignes varijs decoctionum cruciãt martirijs balneãtes officio ſacri piꝑis fonte bap tiʒant vt multifoꝛmem ſapoꝛis gram ↄſequãtur. Alius miuiſtroꝝ contundit.colat alius⁊ cõficit. ſubſtantiam vertit in accidens naturam mutat in artem.vt ſaturitas tranſeat in eſuriẽtem Hec ille. Sed magnã ↄſciam ſibi debẽt facere tales de tanto tꝑe qð amittunt ⁊ faciũt miſtros amittere ꝓ hbmõi pꝛeꝑatione ⁊ expẽſis ſuꝑfluis quibo dr̃ent pauꝑibo ſubuenire.Et foꝛte etiam illi de quibo ðꝛ Manducauerũt ⁊ ſaturati ſunt ⁊c̃.in h̊ vicius in ciderũt. Nam ceperũt illas aues in copia ⁊ deſic⸗ cauerũt vt poſtea poſſent ſibi accuratius pᷣparare in eſum. Sciendũ etiam ꝙ ſumere cibos immun de ⁊ ſine ↄgruente pꝛeꝑatiõe vbi cõmode pꝓuidere põt vicioſum eſt ꝑtines ad viciũ negligẽtie vel in ſenſibilicatis Unð Hiero. Nec affectate ſoꝛdes nec exquiſite delitie laudem pariunt.qð inducit Gratia.xli.diſt.clericus.ꝭ.ſicut de cibis ſic et de veſtibo.qð aũt aliqͥ̊s ſanctos cibiſ cineres legimꝰ pᷣlibaſſe vel immiſcuiſſe vt b. Germa.epᷣus anthi ſidioꝛẽſis.⁊ ſan.Franciſcus dicit Ul. Hoc fuiſſe laudabile ⁊ virtuoſum ex oge oꝑantc.nõ ex opere oꝑato.i.ex intentione oꝑantiũ.vt ſcʒ ſubtraben/ tes ſe ab omni delectatione ſcʒ coꝛꝑali redderent magis capaces ⁊ apti delectatiõib ſpũalibo ⁊ af⸗ fectui ad diuina a deo ad hoc inſpirati.ſʒ iſtud o pus in ſe nõ erat laudabile.vñ nec imitabile niſi quis ſir a deo inſpiratus eſſet. Muarta ſpecies G ule. 5 VIII. eſt nimis ardenter ſeu nimia auiditate cibũ vl po tum ſumere.ad qð ꝑtinere videt᷑ comedere nimiſ a naturali cõditione vel aſſuefactione.tamẽ ⁊coꝛ poꝛi nocet.qꝛ non ita bene poteſt cibo digeri qua⸗ fi integer deglutitus.⁊ minus bñ edificat. Et cũ ꝓcedit ex inoꝛdinato appetitu delectationis gule peccatum eſt. Hoc vitio eſau ſupatus ꝓpter vnaʒ cſcam ſcʒ lentiſedulium vendidit pᷣmogenita ſua Mam vt narratur Geñ xxv. Cũ reuertere? Eſau de agro feſſus ad domũ inueniẽs ꝙ germanꝰ eiuſ Jacob coctũ lentiũ ferculũ comederet.petiuit ab co vt ſibi de illo ferculo ad eſum daret. cui Jacob dixit Uende mihi pᷣmogenitatua qð ⁊ fecit᷑ ex ni⸗ mia auiditate illius edulij ꝑuipẽdens ea ꝓ tauili pcio vendere.vñ ⁊ guiter peccauit ſimoniã ↄmit tens.qꝛ ius pᷣmogeniture tüc ſcʒ in lege nature e⸗ rat ſpuale.lã pᷣmogenitus tenebat locũ ⁊ offici⸗ um ſacerdotis Jacob aũt emẽdo ðꝛ non peccaſſe qꝛ potius redemit q; emit vexationẽ ſuã.Et i hac ſpecie gule ita peccat᷑ viliſſimis cibis ſicut pᷣcioſis imo frequẽter offendũthoies non faciẽtes ſibi cõ ſciam ꝓpter vilitatem cibi ⁊ cũ maioꝛi delectatiõe gule comedunt᷑ aliqñ herbe fructus.cepe.allia.et bmõi q; carnes. Non attendẽtes ꝙ viciũ gule in pꝛimis pentib non fuit circa caupones ⁊ ↄfectio nes ſced in fructibb. Sed vt dicũt hebꝛei ᷣm ꝓpalle gat Mico.de lyra fuit fructus ficus Vñ Aug. In omniby his reb non vſus reꝝ ſed libido in culpa eſt. Jdem Uiles cibi appetenter accepti undegtur Citulus Sertus ꝓuentum abſtineutie.Dauid antem aquam con⸗ cupitam effudit.xli.di.c.delitie.Hiſtoꝛia Dauid habet᷑.ij. Reg.xxiij.vbi ðꝛ ꝙ cũ quadã die Dauid appeteret bibere de aqua ciſterne bethlecẽ dicẽs.O quis mihi daret de aqᷓ ciſterne q̃ eſt in bethleẽ ſu⸗ bito tres ſocij eiꝰ foꝛtiſſimi a ſeipᷣis iuerũt.⁊ per mediũ caſtroꝝ inimicoꝝphiliſtijm q tũc habebãt ſtationẽ in bethleẽ tranſeũtes hauſerũt aquaʒ de ciſterna bechleem ⁊ ſibi appoꝛtauerũt.ſʒ noluit bi bere dicens.abſit vt giculũ aiaꝝ hoꝝ ego bibam⸗ ſed libauit eam dño. Infirmi vel ſani qui ſciũt vł exꝑti ſunt aliquid cibivel potus nocere infirmita tibo eoꝝ ⁊ tñ ſumũt ꝓpter auiditatem vtiq; peccãt in hac ſpecie gule.⁊ h̊ plus ⁊ ninus ſᷣm exceſſum quẽ faciũt.Narrat etiã Greg.in.iij.dialog.de q̃⸗ dam ſanctimoniali q̃ quãdam lactucã in oꝛto vi⸗ ſa m colligẽs cũ nimia auiditate comedit ꝓpt᷑ qð adiabolo arrepta eſt.ſed ab equitio liberata ẽ.h̊ etiam vitio peccauerunt iſti qui manducanerũt. vt dicitur Deſideriũ eoꝝ ⁊c̃. anticipare hoꝛã leu extra hoꝛã ſtatutãvel cõſuetã comedere ſine cã vꝛgẽte.Nam ſi exigit infirmitas vel cã alia rõnabilis omnis hoꝛa eſt idonea.uʒ non leiunat᷑ cõis modꝰ xpᷣianoꝝ ẽ bina comeſtio ſcʒ pꝛandiũ ⁊ cena.⁊ ꝑ ̊ ſanius viuit᷑.qui eniↄme duũt pluries in die vt alalia bꝛuta ſunt.nec ſanevi uere pñt cũ ponãt indigeſtũ ſuꝑ indigeſtũ.vñ ma li humoꝛes generãtur.⁊ caput etiã fumoſitatibuſ eſt guatũ ⁊ male aptũ ad ſpũalia.Et h̊ niſi magnꝰ laboꝛ excuſet.vt laboꝛantes in agris.viatoꝛeſ.pu eri dũ ſunt in augmento.Qui aũt de mane ſurgẽ⸗ tes de lecto ſubito volũt comedere ⁊ bibere ⁊ pᷣci⸗ pue in dieb feſtiuis añq; vadãt ad eccam nimis ingdeuoti ſunt.ↄtra q̊ͥs ðꝛ Eccls.x. Ve tibi tra cu⸗/ ius rexꝓpuer eſt.⁊ cuiꝰpncipes mane comedunt. Lerra eſt hõ puer eſt ſenſualitas q appetit ſenſibi lia vt puer.pncipes eiꝰ ſunt ſenſus. Ue aũt illi qꝗᷣ regitur a ſenſualitate ⁊ cuius ſenſus vacãt comeſ ſationibo tẽpeſtiue.qꝛ guloſus eſt.Eſa v. Ue qᷣſur gitis mane ad ebꝛietatẽ ſectandã.Qñ vero ieiunua ri dʒ vt in dieb ſtatutis ab eccia.ſemel tim come:⸗ di dʒ ⁊ circa hoꝛã nonã.pᷣueniẽdo aũt notabiliter impatiẽtia amoꝛe ⁊ appetitu gule vitiũ eſt.vł etiã comedere poſt pꝛandiũ de ſero.⁊ ſi nõ oꝛdinatet⸗ men buccellã panis vel plures fructus vitiũ ẽ et nõ ieiuniũ.vt dicet᷑ in. c.ſe. In hãc ſpẽm gule inci⸗ dit Jonathas filius Saul qͥ facto pᷣrepto a rege patre ſuo ſaul ꝙ nullus aliqͥd comederet dũ ꝑſeq/ tur philiſteos ) qͥs bellũ gerebat Ipᷣe Jonathas trãſiẽs ꝑ campũ inſequẽdocũalijs inimicos paꝝ mellis accepit cũ vᷣga quã gerebat in manu qð re perit in qᷓ dam arboꝛe ⁊ comedit fameductꝰ ꝓpter qð cũ poſtea reuertẽs a ꝑſecutione inimicoꝝ cum ſuis Saul ↄſuleret dñm nõ potuit hr̃e rñſi/ umppk Hoꝛã nonevt in tertia ſine cã rõnabili ſed mere ex/ trãſgreſſiõem illã.Et hac cõꝑta qͥs ꝑpetrarat vo⸗ luit occidere illũ ſed ꝓpls eripuit eũ de manibꝛ ſu is vt hẽt.i. Re.xiiij. In his oib qͥnq; ſpẽbo ad di- ſcernendũ qñ ſit moꝛtale vel veniale ſumẽda ẽ re/ gula dara ſuꝑius in.c.pᷣcedenti.S.iij.vicʒ ꝙ cũ tã ta eſt inoꝛdinatio volũtatis ſeu affectio ad conſe⸗ quendam delectatiõem gule in quocũq; dictoꝛuzʒ modoꝝ ꝙ videt ſe ꝑatũ ad faciendũ cõtra mãda⸗ ta dei vel eccie tũc eſt moꝛtale.alias veniale. — lK .§. X ſunt quinqʒ. Pꝛimum eſt lectio ſeu auditio ſa ſcripture. Hoc vſus eſt xpᷣus cũ temptatus ð gu⸗ la in deſerto dixit. ſcriptũ eſt. Nõ in ſolo pane vi⸗ uit hõ.ſed in omni verbo qð ꝓceditde oꝛe dei.ipᷣe eni ſermo hoꝛtatur ad abſtinentiã. Spũalis eti am cib inducit obliuionẽ ⁊ cõtemptũ cibi coꝛꝑa⸗ lis. Secũdum eſt elongatio ab his q̃ dant occaſi onem excedendi in cibo ⁊ potu.vt ſunt delectabi⸗ litas.varietas.nimietas ciboꝝ ꝓpter qð dicitur Melius eſt ire ad domũ luctus quã ad d omum conuiuij.Ecẽs.vij.qꝛ in ↄuiuio ſunt occaſões gu le ⁊ alioꝝ vicioꝝ.Tertiũ eſt cõſideratio cene eter ne ad quã inuitati ſumus cuius eſuries induẽ ſa turitatem.qꝛ beati qui eſuriũt ⁊ ſitiunt iuſticiaxʒ ⁊c̃.Inuitatus eni ad ſolennem cenã non curat de pꝛandio pᷣcedenti. Apoc̃.xix. Beati qui ad cenaʒ agni nuptiaꝝ inuitati ſunt. Quartũ eſt modera⸗/ ta occupatio ꝓuerb.xxi.Deſideria occidũt pigrũ. noluerũt quicqᷓ; oꝑari manus eius.tota die ↄcu⸗ piſcit ⁊ deſiderat. Patitur enĩ ocioſus famẽ vni⸗ uerſalem oculi deſiderant videre vanitatẽ.aures rumoꝛes.olfactus odoꝛes gula cibos.quã famẽ nõ habet occupatio.Quintũ eſt oꝛatio. Unde põ. De neceſſitatib meis eripe me dñc.eceſſitat eſt eſt eni comedere ⁊ bibere ſed immiſcet ſe gula.⁊iõ oꝛat ne ſub neceſſitate ſubꝛepat voluptas.In cu⸗ ius figuram ſocrus ſymonis q;ᷓ tenebat᷑ magnis febꝛib oꝛantibo apłis xpᷣm ꝓ ea.ſanata eſt Lu.uij Socrus ſymonis eſt ſẽenſualitas.magne febꝛes ſt᷑ ſpẽs gule.Quinq; eni ſunt febꝛes.ſcqʒ ephimoꝛa q̃ durat vna die ⁊ eſt in ſpiritibo.fleumatica. tertia na.quartana q ſunt in humoꝛibo.ſ.fleumate,cole ra quo ad tertianammelaneolia q̊ͥ ad quartanã. ethica que eſt in oſſibi. Febꝛis eſt exceſſiuꝰcaloꝛ et gula inoꝛdinatus appetitus. ie rreere Amb.in ſermone Ut ſciamus nouel lum non eſſe ieiuniũ pmam legẽ con ſtituit de ieiunio ſcʒ cũ dixit.de ligno ſcientie bo⸗ ni ⁊ mali ne comedatis. Geſt.ij. Lex abſtinentie a dño deo cepit pᷣuaricatio legis a diabolo.diſti. xxxv.ſexto.Et hoc in ſtatu innocentie.ſed poſt la pſum renouauit legem dicẽs Joelis.ij.Couerti⸗ mini ad me in toto coꝛde veſtro in ieiunio ⁊ fle tu ⁊ planctu.Eſt autem ieiuniũ triplex. Pꝛimuʒ ex lege naturali Scðm ex lege diuinali.Lertium ex lege poſitiua ſeu humanali.diuerſimode tamẽ Naʒ ex lege naturali eſt ieiuniũ generali mõ non determinato nec ad certũ diem neq; ad boꝛaʒ co medendi nec ad q;titatẽ cibi.Dictat eni rõ natu⸗ ralis homini vt carneʒ ſuã ita domet ieiunijs ab ſtinentia eſce ⁊ potꝰ vt ſpiritui ſit ſubiecca ꝑ coti qð fit qñq; er gula.qñũq; ex incuria. — — C — —U „☚ — em ſne K Re Ne aß hileeg an aai ng Nnr Monn Nie danitn Bindu kuſian rd en nogen eigi. Nie n Wi Vi n diſn iw geen⸗ unor wunu! Ge inn 71 nunnd Uubſe⸗ aboen⸗ S Capitulũ ſecũdum nentiam ⁊ eleuari aliqñ poſſit in deum.ſed nõ di⸗ cat ꝙ magis vna die certa qᷓ; alia nec ꝙ hoꝛa no⸗ na comedat nec qa laccicinijs abſtineat.⁊ ideo ex hac lege difficulter põt ſciri qñ peccatur omitten do.Ex iure diuinali eſt ieiuniũ tripliciter.vicʒ ex pnie inũ ictione.⁊ voti ꝓpꝛij obligatione. ⁊ veter legis traditione. Impoſitio pnie qͥ fit ↄfitẽti a ſa cerdote de ieiuniõ ſicut de alijs rebo ꝑtinet ad ſa⸗ tiſfactiõem ꝑtem ſacramẽti pnic̃m Pe.de pal. Sacxr̃a aũt ſunt de iureduuno.ita &̊ iſtud obligat qꝙ dimittere ipᷣm mere ex negligẽtia eſt petem moꝛ cale.ſecus ſi ex impotẽtiavł infirmitatevel obliui one vel etiã differẽdo ipm facere cũ ↄfeſſoꝛ non a⸗ ſtrinxit eũ ſta ad certũ dieʒ quin poſſet altera ſup plere. Poſſet etiam ꝑ illũ ↄfeſſoꝛem vel aliũ in ali ud ↄmutari ſed nõ ꝓpꝛia auẽte.Silłr cũ redditio voti ſit de iure diuino ſiqͥs vouet ieiunare niſi ir⸗ ritetur vel ↄmutet᷑ ꝑ eũ qͥ põt ex negligẽtia omittẽ do vel ex vicio gule eſt moꝛtale.ſecus ſi ex impotẽ tia vel obliuione.ſed ſi ex deuotione pponit nõ tñ vouet ieiunare aliqᷓ die vt ſextis ferijs.ſabbat. vt dieby marialibo.i.illis ferijs quibo illo anno feſtũ annũ ciate occurrit dimittẽdo ñ peccat ſalteʒ moꝛ taliter etiã ex mera negligẽtia. Nõ tñ ꝓpter illa de⸗ bet dimittere ieiunia eccie.ſed potius ea ſeruare ſi vtrũq; facere neqᷣt. Jeiunia ſuꝑſtitioſa dimitte/ re dʒ.vt comedere vna die vnũ boluʒ alia die du os ⁊ hmõi. In lege veteri pᷣceptũ cerimoniale erat iudeis ieiunare certis diebi.ſᷣm illud Zach.viq. Jeiuniũ q̃rti ſq; mẽſis iunij.ieiuniũ quintiieiu⸗ nium ſeptimi.ieiuniũ decimi erũt vobis in ſolen nitates. Cauſam aũt q̃re ieiunabãt certis diebuſ illoꝝ menſiũ ponit Hiero.di.lxxvi.c.ieiuniũ.Sʒ qꝛ nũc cerimonialia ex toto ceſſant nullo mõ illa ſeruan da ſunt. Et ſiqͥs ſeruaret qꝛ in lege manda ta.iudaiʒ aret ⁊ moꝛtaliter peccarct.Ex iure bũa⸗ nali obligat ieiuniũ tripliciter.ex oꝛdinatõe regu lari.ex ſtatuto eccleſie vniuerſali.ex cõſuetudie ge nerali.In omni eni religione ſunt aliq̃ ieiunia de terminate inſtituta ꝑ regulã vel ↄſtõcs.q̃ pᷣtermit tendo ex negligẽtia mera peccatũ eſt nõ tũ moꝛta le niſi ꝑ cõtemptũ omitterẽtur vel ſi ꝑ regulã in p cepto eſſent.ſicut ðꝛ de minoꝛib ꝙ ex pᷣcepto hñt regule ſue ieiunare oib ſextis ferijs ⁊ a feſto oim ſanctoꝝ vſq; ad natiuitatẽ.Ex ſtatuto eccleſievni uerſali ieiunia quicunq;omitteret ex negligentia vel gula nõ iufirinitate vel obliuione cũ credit ſe bene poſſe ieiunare moꝛtale eſt. ⁊p ꝗlibet die omiſ ſa vnũ. Secus ſi ſibi vr ſe nõ poſſe ieiunare abſqʒ leſione ꝑſone cũ habeat cãm aliquã dubitãdi.nõ tñ ſufficiẽtem.ſed poſſet ieiunare.⁊ ſic intellige di cium b.cho.ij.ij.q.celvij artci.iij.⁊ in.uij. diſt. xv. Pe. de pał.in.uij.circa bᷣ ſic dicit Jeiuniũ ſcʒ eccle ſiè cadit ſub iure poſitiuo.vñ eius trauſgreſſio ſi ne cã eſt moꝛtale.Anñ vero fractio eius eſt cũ cã li/ ces nõ ſufficiẽti.tũc eſt veniale.vt in his qͥ legãt in ſtitutã in cõpletoꝛio.OQn vero eſt ſufficiẽs ſimpli/⸗ citer tũc nulta culpa eſt vt in neceſſitate.ex de ob/⸗ ſer. ieiu. c i.Qui ãt nõ aduertẽteſ de ieiunio come dũt in mane ſiqᷣdẽ tenebant᷑ ſcire ꝙ eſſet iciunium nõ tñ tenent᷑ poſtea cõtinue ieiunare cũ iã ſint ob ligati ad aliam diem.ſ.remittendo omiſſam ·⁊ ſi non liceret ſibi ea die plus comedere nimiſ graua rerur. nec cũ toto hoccſſer ven ieiuniu yter niini am hoꝛeanticipationẽ. ſed ſi nõ tenebat ſcire non reputat᷑ fractio ieiunij.vñac ſi eſſet ieiunus põt il ladie ieiunare ſcʒ comedẽdo hoꝛa debitap pꝛãdio qꝛ ieiuniũ homini indictũ nõ ſolnit᷑ niſip actum humanũ q requirit intentiõem ⁊ deliberatiõʒ ve⸗ ram vel p̃ſumptã bec ille Quedã aũt ieiunia ſunt ex cõſuetudine.⁊ ſi ex ↄſuetudine generali vt vigi lia Johis baptiſte. oẽs fideles aſtringit.ſi exoſue tudine ꝑticulari alicuius patrie. illos aſtringit. ac ſi eſſet ex ſtatuto eccie ſcripto.vt di.xi.In his.⁊ c.catholica.Que aũt ſint ieiunia ex ſtatuto eccle/⸗ ſie vel ↄſuetudince declaratur in..ſequẽti. Mota qui ſunt dies ie⸗ J. iunandli ex pcepto eccleſie.pᷣmo quidẽ tota qdra⸗ geſima exceptis dnicis diebi. vt de cõſecra.diſtir. v. c. q̃drageſima.⁊ de ↄſe.di.in.uij.nõ licet. tẽ vi gilia natitatj dñi. ex e.c.i. Itẽ vigilia pẽth vt nota tur.lxx vi.di.S.neceſſario.Itẽ vigilia aſumptois beate marie. c e. c. . Jtem nariuiratis ſue ðꝛ a qui buſdam inſtitutũ in extrauagãti. Ego auteʒ vidi quãdam extrauagantẽ Bonifatij vbi inſtituit ſe ſtum viſitatiõis beate marie.⁊ ↄſuluit vigiliaʒ ie iunare ſicut ieiunat᷑ vigilia aſſumptiõis ⁊ natiui tatis marie.Lũ ̊ vtroq; ſimul fiat mẽtio .⁊ claꝝ ſit de vigilia aſſumptionis qð in pceptũ.videtur idem dicẽdũ eſſe de vigilia natiuitatis MNoli tñ pᷣ/ cipitare ſniam ⁊ pᷣcipue cũ Pe.de pal.dicat nõ eẽ in pᷣcepto. Nec miru qꝛ nõdũ emanauerat dicta extrauagãs.ſed qꝛ illa nõ vr eſſe pmulgata in po⸗ pulo foꝛtenõ aſtringit. Item in vigilijs aploꝝ p/⸗ terqᷓ; philipi ⁊ iacobi ⁊ iohis euãgeliſte.De vigi⸗ lia aploꝝ Gartholomei ⁊ Jacobi ? Macthie diẽ Pe. de bal. vbi oſuetudo hʒ ꝙ ieiunet᷑ ibi ligat. alias nõ.ſed tutiꝰ die nt * lioꝝ apłoꝝ ⁊ h̊ cõiter tenet᷑ ⁊ eſt magis ᷣm iura. Item in vigilia Johis baptiſte ex eccie ↄſuerudie vniuerſali. Ite vigilia Laurẽtij ex generali ↄſue/⸗ tudine ſᷣm Inno. Itõ leiunia q̃ttuoꝛ tꝑm q ſunt q̃ᷓ ter in anno.et qñ ſunt declarat᷑ in iſto vſu. Uult tutiꝰ dicik ꝙ ſint in pᷣce pꝑ ſicut ⁊ a crux.lucia.cinis.⁊ cariſmata diua. Ur ieiunetur qrta ſequẽs feria.At eſt ſenſus ꝙ pꝛima qrta feria poſt feſtũ crucis de mẽſe ſeptẽbꝛis.⁊ iteꝝ pᷣma q̃r ta feria poſt feſtũ ſancte lucie.⁊ iteꝝ pᷣma qrta fe/ ria poſt pᷣmã dnicã qᷓdrageſime.⁊ iteꝝ pᷣma quar/⸗ ta feria poſt feſtũ ſpuſſancci.Debet etiaʒ ieiunare duoby alijs dieb ſequẽtibo ſcʒ ſexta feria ⁊ ſa bba/ tho.di.lxxvi.c ſtatuimꝰ Et in ipa diſt.aſſigtur röõ de iei Enge q̃ttuoꝛ tꝑm ⁊ de ieiunijs hebꝛeoꝝ ſed pleniꝰ a b pleni? a b tho. ij. ij. q cxlvij. Jeiuniũ aut aduetꝰ. rogationũ.ſexte ferie ꝑ totũ annũ.ſunt de cõſilio nõ in pᷣcepto.De aduẽtu dubitat᷑ vrrũ ſit in pᷣcep⸗ to cleriqs ⁊ religioſis.et a qbuſdam h̊ credi᷑ ab alijs tenet Zriũ ⁊ hoc cõius.ſ.ꝙ nõ ſit in hcegto.· ec de obſer.ieiu cõſiliũ.niſi aliqui religioſi vt mi⸗ noꝛes qhabent ex pᷣcepto regule ſue ieiuniũ a feſto oĩm ſanctoꝝ vſq; ad natale.⁊ oẽs ſextas ſerias ꝑ totũ annũ.Item die dnico ieiunare nõ ↄuenit.et ſi quis hoc faceret q̃ſi agens contra ↄſuetudinem populi xpᷣi ani vel etiam ex aliqua ſuꝑſticiõe pec/ OD z X earet. et hoc modo pbibetur. diſt. xxx. ſiquis p̃ſby W ter. alias non videtur eſſe pctĩ.di.lxxvi.vtinam. De ieiuniis conſuetun S. I dinarijs dicit Pe.de pał.in.uij.diſt.xv.q ad ieiu nia ↄſuetudinaria ipᷣa ↄſuetudo obligat.etiam ſi ſcriptura nõ dicat.argu.diſt.xi.c. In his rebSi er go cõſuetũ eſt in aliqᷓ dioceſi ꝙ ieiunet᷑ certodie illi de dioceſi tenẽtur obſeruare ſicut ⁊ tenerẽtur. ſi epᷣus indiceret. Uñ ⁊ de ↄſe.di.v.dicit᷑. Jeiunia in eccleſia ↄſtituta a ſacerdotiboſine neceſſitate rõ nabili nõ ſoluant᷑.Cõſuetudo eni rõnabilis ⁊ pꝛe⸗ ſcripta obligat.di.xij.c.illa.Et h̊ quo ad indige/ nas. Alienigene vero ſi veniũt animo cohabitan di extũc ligãtur ieiunio ↄſuetudinario ſicut ⁊ ſcri pto.Si oũt tranſeant ſolũ ꝑ terrã nõ ligant᷑ conꝰ ſuetudinibo ⁊ ſtatutis.⁊ tñ tenent᷑ nõ ſcandaliʒa⸗ re.vñ occulte comedere pñt ſᷣm moꝛẽ terre ſue nõ publice.qꝛ ſi eſca ſcandaliſaret frem meũ ⁊c.arg. di. xij.illa. Cñ vr ꝙ cõſuetudo laicoꝝ nõ liget cle⸗ ricos nec ſeculariũ clericoꝝ religioſos.qꝛ diſtin/⸗ cti ſunt modi abſtinentie inter hos tres ſtatus ⁊ plures abſtinentias hnt clerici qᷓ; laici ⁊ religioſi ̃ (lerici ſeculares. Uũ nou oꝑtet ꝙ ad ieiunia il loꝝ ligentur quoꝝ etiaʒ ↄſuetudinib a ſuis ieiu⸗ nijs nõ abſoluũtur ſᷣm regłam iuris.quẽ non ho noꝛo nõ onero. Un illoꝝ cũ quiboviuit moꝛes ſer uare dz. qꝛ tñ quilibet tenet᷑alteꝝ nõ ſcandaliʒa⸗ re.ideo vbi eſt ↄſuetudo ieiunare. vt puta in feſto ſancti Marci laicis ſequetib ⁊ clericis facienti- bus ꝓceſſionem ſiue letaniã maioꝛem. religioſi ſi cut nec ad ꝓceſſõem.ſic nec ad ieiuniũ tenent᷑. ſed publice ꝓpter ſcandalũ non debent bis comedere Uee vbi eſt ieiuniũ iure inductũ.cõſuetudo q̃ pᷣua let iuri excuſat.licet generaliter dicat᷑ ꝙ ↄſuetudo que eſt cõtra ſanctos canones nõ e rcuſet.qð veꝝ eſt qn ꝑ alios canones in ſe vel in ſimili nõ fulcit ſi aut eſt de iſta arg. di. uij. c. ſtatuimus. vbi agit᷑ de ieiunio qᷓdrageſime.Excuſant᷑̊ a ieiunio ⁊car niũ eſu indigene ꝓuintie vel dioceſes vbi nõ ieiu/ natur eti a viris moꝛigeratis vt in vigilijs iaco bi barcholomei ⁊ mathic.Nõ aũt ſi ribaldi ⁊ ma li.licet plures numero q nec ieiunia ſeruant quia ns eſt còſuetudo ſed coꝛruptela. Itẽ excuſant᷑ alie/ nigene q;uis in terra eoꝝ ieiunet᷑ ex q̊ veniũt ani mo remanendi.Sʒ q tranſitũ faciũt ꝑ terrã ſicut nõ obligant᷑ ad ieiunia illius terre.ſic nõ liberan ꝗa leiunijs ⁊ abſtinẽtia terre ſuue. De lacticiniis.vnum .J.iI poſſint comedi tꝑe ieiunioꝝ. Nota ꝙ ſiqs in ieiu nijs ab eccia inſtitutis extra q̃drageſumam come dit lacticinia in locis vbi ↄſuetũ eſt nõ comedere peccatũ eſt.als ſi cõſuetũ eſt talia comedi cõiter ł ꝓ maioꝛi ꝑte pñit comedi.di.lxxvi.c.vtinã.⁊ tho. ij.ij.q.clvij. Inno.ſimpliciter dicit ꝙlacticinia co medere ieiunijs eccie extra qᷓdrageſimã ẽ peccatũ ſed nõ ſoluit ieiuniũ.pmum cõmunius tenet᷑ Sʒ maioꝛi declaratione hoꝝ Pe.de pal.in.uij.dif. xv. ſic dicit. Comeſtio acrietſtlogin qᷓdrageſima intergicta cſt vt diſt. uij. deniq;. ſlon aũt in alijs leiumijs niſi cõſuetudo hoc habeat quã vbiq; ſer⸗ de etate cõmuniꝰ tenetur. uandam in ieiunijs dicuut Aug. Ambᷣ.⁊ Hiero nimus di.xij.illa.⁊ diſt.lxxvi.c.vtinam. Veñ cui iniunctũ eſt ieiunare ſimpliciter non habet niſi a carnibo abſtinere ita ꝙ ieiunare etiã cũ lacticinijs põt. Bꝛitones vero comedẽtes butirũ in q̃drage ſima vident᷑ excuſari qꝛ in illis in quibus eccia di ſpenſare poteſt ſciendo ⁊ diſſimulando diſpenſat. ſi tñ ita diſſimulat ꝙ nec punit excõicatione nep hibet verbo qꝛ multa ꝑ patiaʒ tolerant.q̃ ſi dedua cta eſſent in iudicio.nõ coleraren?᷑.ſed ſi eccia que tenetur ad coꝛrectiõem fraternam.nõ puniret ne qꝙᷓ; coꝛrigeret de facto ꝑticiparet in crimine. Nſam ⁊ ſi ſimplicem foꝛnicatiõem non puniat.pꝛedicat tamen eam illicitam. Uñ cum eccleſia ſileat nec eis ꝓhibeat.nec pᷣdicet eos male facere alias et ſi aliud pᷣuilegiũ non habeant excuſant.hecille. Itẽ ſi ſextis ferijs ſine cauſa infirinitatiſ comedit car nes moꝛtale eſt. de cõſe. di. iij. c de eſu carniũ. Itẽ in ſabbatis comedere carnes in locis vbi eſt on ſuetum vliter nõ comedi moꝛtale ẽ de conſe. diſt. v.qꝛ dies. Secus ſi cõſuetudo patrie habet ꝙ; co⸗ medantur.vt in francia.cathalonia ⁊ alijs ꝑtibv. qꝛ tunc ſtabitur cõſuetudini diſt.xij.illa aũt.Ex⸗ cipitur tamen ab iſta regula dics natiuitatis duni qñ eſt ſexta feria.qꝛ tnnc licie comedũtur carnes etlam ab omnibi.niſi ex voto ſuo vel regulari ob⸗ ſeruantia teneread non comedendũ er de obſer. ieiu.c.cõſiliũ.Et multomagis vr idem dicenduʒ qñ natalis eſt in tali die ſabbati quis ieiunarc ſiuc ad ieiunia. Nota ſᷣm tho.ij.ij. q.cxlvij.ꝙ nõ tenetur qͥs ex neceſſitate pᷣcepti ad ieiuniũ eccleſie vſq; ad finem tertij ſeptẽnij.i.xxi. anni.qꝛvſq; ad illud tempus eſt in ſtatu augmen ti. Rõem ibi potes videre.dicit enĩ ſic. In pueris eſt euidens cã nõ ieiunandi.tũ ꝓpter debilitatemn nature ex q̃ puenit ꝙ indigent cebo ⁊ nõ multo in ſimul ſumpto.tum etiam qꝛ indigent multo nu⸗ trimẽto ꝓpter neceſſitatem augmenti qð fit de re: ſiduo alumenti.⁊ iõ qᷓ;diu ſnnt in ſtatu augmenti qð eſt in pluribꝰ vſq; in finem tertij ſeptennij nou tenent᷑ ab ecciaſtica ieiunia obſeruauda. Cõueni⸗ ens tñ eſt vt etiã in hoc tꝑe ſe ad ieiunandũ exerce ant plus ⁊ minus ſᷣm modũ ſue etadj.Qñq; tñ tri bulatione imminente in ſignũ pnie artioꝛis etiaʒ pueris ieiunia indicũtur.ſicut legi de Niniuitis Jone.c.iij. Sʒ Pe. de pal.in. uij.dicit ꝙ circa ter tiũ ſeptenniũ adoleſe benriig quidã ſunt alijs foꝛ tioꝛes relinquit᷑ arbitrio cõfeſſoꝛis ⁊ ↄſilſo medi⸗ cine ſcʒ ieiunaꝛe vel non.Eſt tamen coueniens ꝙ etiam infra iſtud tempus ſe exerceant ad ieiunan⸗ dum plus ⁊ minus iᷣm poſſibilitatẽ ⁊ etatẽ. No⸗ uitij quoq; ⁊ iunioꝛes in religionibo iuxta pᷣlato⸗ rum ſuoꝝ in hmõi ſe dabent gerere.Ul.⁊ Jo.an. in nouel.iuꝑ.c.conſilium.er de obſer.ieiun.ponit diuerſas opiniones de etate qua quis obligatur et dicit aliquos dicere ꝙ maſculus in.xuij.anno. femina in.xij.Alij aliter.et in nulla ſe firmat Al⸗ legat autem Hiero.arguentem eos qui in tenen annis poſitos onerant ieiunijs.Dictuʒ · b. tho. — 17.8 redemptione veld penſatione ieiunioꝝ. Nota rib dem lota ꝙ die Johaãa nes an.in nouel. Jeiunia eccleſie non poſſe redi/ mi niſi ex magna neceſſitate.ſed ieiunia volunta- ria poſſe auctoꝛitate ſuperioꝛis ⁊ cauſa vtilitatis maioꝛis. Et declarat eſſe ieiunia voluntaria.leiu nia ex voto vel ex iniunctione penitentie. Quidazʒ bene. Ille qui eſt obligatus ieiunio ex voto vel ex generali inſtitutione eccie ſi niulla adeſt neceſſiraſ vel vtilitas vꝛget.nõ poteſt redimere tale ieiuniũ Si ãt adẽ ncẽitas aliquã.tũc ſi ẽ nccitas q collat oẽm poſſibilitatẽ ad ieiuniũ.talis abſq; aliquadi ſpeniatione vel redemptione dimittere põt. Sed ſit talis neceſſitras que non tollat ex toto poſſi⸗ bilitatem ſed inducat magnam difficultatem.pu ta ꝙ talis ꝑ ieiuniũ caderet in capitis debilitateʒ vel coꝛꝑis.ita ꝙ non poſſet nec in oꝛatione nec in alijs bonis ſe exercere. In huiuſmodi autem caſu oteſt redimere ieiunium debituʒ pecunia elemo ſinali.auctoꝛitate tamen ſuperioꝛis.Sumiliterſi adeſt aliqua publica vtilitas quam aliquis ieiu/ nando implere non poſſet. ſicut eſt aliqua bonap dicatio ⁊ neceſſaria.⁊ diſcurſus ꝓpter eam. vel di ſcurſus alius ꝓpter neceſſitatem vel vtilitatem ec cieſie.⁊ buiuſmodi.cum quibus non poulet ieiu nare cunc etiam habet locum diſpenſatio vł redẽ ptio in ieiunio.auctoꝛitate tamẽ ſuperioꝛis ⁊ ma xime dioceſani. Ricar.in.uij.dicit q; ſi neceſſitas immineat ſtatim peregrinandi.vel multum labo randi vel ꝓpter conſeruatiõem vite coꝛpoꝛalis vel Apter aliquod neceſſarium ad vitam ſpirituaiem cum quid laboꝛibo non poteſt ieiunare.non o bli * gatur talis ad ieiunium.quia non videtur fuiſſe intentio eccleſie ſtatuentis ieiunia per hoc impe/ dire. alias magis pias ⁊ neceſſarias cauſas. Un/ de videtur recurrendum ad ſuperioꝛis deſpenſa⸗ tieonem niſi foꝛte vbi non eſt conſuetum. quia ex bocipo ꝙ prelati diſſimulant.videntur annuere. Dicit etiam ꝙ ꝑegrinatio ad loca ſancta ex deuo⸗ tione que differri non paſſet eſt iuſta cauſa dimit/ tendi ieiunium ſi cum laboꝛe itineris ieiunarenõ ſ 4 BGegd de ercuſatis a ie F. . unio. Nota ꝙ excuſantur a peccato quedam ꝑſo ne non obſcruantes pᷣdicta ieiunia.Et pꝛimo iti⸗ nerantes aut nullum laboꝛantes quibus immi⸗ net neceſſitas tunc peregrinandi ?⁊ magnas dic⸗ tas faciendi.vel etiam multum laboꝛandi ſi viue re volunt vel ſuam familiam ſuſtentare vel nõ in currere notabile nutrimentum ſui ſtatus. ⁊ cum laboꝛe vel itinere non poſſunt ieiunium obſerua/ re.excuſantur.alias ſi poſſunt vtrunq; facere cõ/⸗ mode tenent᷑ ieiunare.Et ſimiliter ſi poſſuut dit/ ferre iter aut ſubtrahere vel diminuere laboꝛem. ita vt poſſint ieiunare ⁊ ex hoc non incurr̃ant de⸗ trimentum ſui ſtatus.tenentur ad ieiunium. De hoc habes.ij.ij.q.cxlvij. Si autem non eſt neceſſa ria ꝑegrinatio.tuncſᷣm Pe.de pal.peccat aggre⸗ diendo ꝑegrinationeʒ indiſcreteſcʒ tempoꝛe quo 65 ieiunare debet. nec pꝛopter iter poteſt. Si tamen indiſcrete aggreſſa eſt peregrinatio.nõ compati/ ens ieiunium nec perplecus eſt. licet ſe angerc. ſii pꝛopter culpam q;uis ſit infirmus durante infir mitate non tenetur. Secundo ſeruitoꝛes nobiliũ ſi ex cauſa pꝛeueniunt hoꝛam comedendi vel etiẽã ſi pꝛelibant modicum ante hoꝛamvel quaſipꝛopt . AN continuatõem tempoꝛis totum poſſit computa⸗ faciunt bancdiſtinctiõem circa materiam hanc-c ri vna menſa.Qui eciam pᷣguſtanc cibos domino rum ad faciendam credentiam quo caſu etiã lice ret pᷣguſtare carnes ſi tali die dñs licite comedat. vel etiam ſi ſurgit de menſa vt portet enxeniuʒ a⸗ licui.vel etiam ſi ſeruiũt vel legunt in menſa reli gioſoꝝ cum licentia ſuperioꝛis Guil Tertio cur ſoꝛes quoꝝ vſus neceſlarius eſt dominis vel ciui taci ſi non poſſunt cum ieiunio iter agere.excu ſantur.ſecus cum modicum vadunt vel quieſcũt niſi indigerent ex laboꝛe pᷣcedente vel eciam iapxi mo debentes magnum iter facere.oꝑtet ꝙ reficiã tur. Guil. Hi ſ̃m de de pał. videnturexcuſari.n ſolum ſi ſine cali officio non poſſunt viuere.quia tunc pauꝑtas excuſaret.ſed etiam ſi aliter ponẽt viluere ſed non eque bene.qꝛ aliud eſt de illis qͥ ad certum diem ſe locant.qꝛ non debent ſe locare ni ſi poſſint tunc ieiunare ſi habẽt alias vnde viuãt Aliud eſt de alio qui locat ſe ad totum a inum et ad totale ſe vitium.qui exciperet ꝙ nunq; diebus ieiunij itineraret non inueniret qui eum reciperʒ Quarto pauꝑes ⁊ mendicantes qui non poſſunt tantum habere ad vnam refectiõeʒ ꝙꝙ ſufficiat eis excuſantur.ſecus ſi haberent ad ſufficientiam.ni ſi ex cedenti inedia non poſſent ferre ieiunium.· Tho.ij.ij.q.lvij.Et videtur etiam poſſe comp⸗ bendiillos qui non babent eis pᷣparãtes neceſſa ria ieiunio.et ipᷣi huic non poſſunt vacare. Quin to pꝛegnantes ⁊lactantes ſi debilitas impedit eaſ vel ſi ex hoc timetur de periculo earum aut aboꝛ ſum vel defectus alimenti pueri.cxcuſantar a ie/ ieiunio immo deberent dimittere ieiuniũ Guil. Sexto infirmi.debiles.ſed pꝛo qus infirmitate. vel quanta debilitate excuſentur arbitrio bonivi ri ſtatur. Et ſiquidem fuerit manifeſta cauſa ne⸗ ceſſitatis vel euidens quãuis infirmitas non eſt neceſſarium petere diſpenſatiõem.ypm Guil.ꝛpꝛe ſertim cõſuetudine ſic ſe babente ᷣm tho. Si au tem ſit dubium vtrum ſit cauſa neceſlaria peten⸗ da eſt ab epo loci ſi mode haberi poteſt copioſa diſpenſatio vel a ꝓio ſacerdote ſi tñ haberi non poteſt eus.non tamen querat cecum ꝓ ↄſilio in hmõi. Item de cõſilio rõnabili medicine infirmꝰ ſolnens ieiuniũ vel comedens carnes diebo ꝓhi⸗ bitisnon peccat ſed peccaret medicus ſi ſine cau⸗ ſa rõnabili vel ſaltem dubia talia mãdat veloꝛdi nat infirmis.ar.xxiij.q.i.quid culpat᷑. Septimo ſenes ſi ſunt multũ debiles eo modo pñt excuſari ſicut dictũ eſt de infirmis.rõne aũt ſeneccutis tctä tum nõ excuſant᷑ſi ſunt foꝛtes ad ſufferendũ ieiu⸗ nium.nec eſt determinata etas ab aliqͥ vſq; adqͥs annos qͥs tenetur ad ieiuniũ. Octauo de vcoꝛidꝰ dicit Innocẽ.ꝙ qᷓ;uis debeant dimittere ieiunia que habent ex voto ꝓhibentibus viris.xxxiij.que ſtiõe. v. Manifeſtum.non tamen ieinan eccleſie 6 4 Titulus ſextus Sed foꝛte ꝓpter ſcandalum vitandum poteſt ſa⸗ cerdos diſpẽare cũ tali.di.l.xt cõſtitueretur.idẽ Hoſti.ſed Pe.de palł.in.uij.dicit ꝙ hoc vr eẽ ſcã⸗ dalum phariſeoꝝ.⁊ ꝑ ↄns cõtemnendũ ſi nõ vult vir vroꝛem ieiunare.niſi foꝛte ꝓbabiliter timere? infirm cas vel debilitas.De fructib multis ieiu⸗ nij ⁊ roõib ielunij qdrageſimalis. hes in ꝑte. uij. ps. Humiliabam in ieiunio aiam meam. Jeiuni um ſumitad tria m tho.ij.ij.q.cxlvij. ar. i. Pꝛi mo ad carnis ↄcupie repᷣſſiõem. Uñ apłs.ij. Co⸗ rinth.vi.ait.In ieiunijs.in caſticate erhibeamus noſinetipᷣos pᷣmittit ieiuniũ caſtitati qꝛ ꝑ ieiuni um caſtitas ↄſeruat.vt eni NHier.dicit Sine cere re ⁊ hacho friget venus.i.ꝑ abſtinentiã cibi ⁊ po⸗ tus friget luxuria ⁊ ſᷣm hocexponit᷑ iſte vſus. In leiunio humiliabã. i moꝛtificabam.aiam meam. Scæo aſſu⸗ mitur ieiuniũ ad mẽtis eleuatiõem in diuina,.qꝛ id eſt.ſenſualitatem a ↄcupiſcẽtijs. homo ieiunus eſt magis liber a fumoſitatibo ce/⸗ — —„ rebꝛi.vñ magis apcus ad intelligẽdũ Un Aug.in. ſerm. Jeiuniũ mẽtẽ eleuat.⁊ i ſignũ hꝰ deDaniel. legit᷑ ꝙ poſt ieiuniũ triũ ebdomadaꝝ accepit ele⸗ uatiõem mẽtisa deo a diuina myſteria ↄtemplã⸗ da Danieł.x.Et qꝛ humiliatio eſt maxime neceſ/ ſaria ad eleuatiõem mẽtis ad diuina.⁊ ieiunium. humiliat coꝛpus ⁊ aiam. ideo bñ ðꝛ. Humiliabã Tertio ieiuniũ valet ad culparũ ſa / in ieiunio. Tertcio ieiun D tiſfacciõem.Dũ ſcʒ affligimus coꝛpus recõpẽſa⸗ mus deo de iniurijs q́s fecumus nimis coꝛpꝰ de⸗ lectando mãdata eius ꝓpterea dicit dñs. Joel. ij. Cõuertimini ad me in toco coꝛde veſtro.in iei. iunio.fletu.⁊ planctu.Et Aug.dicit ꝙ ieiuniũ fa cit coꝛ cõtritũ ⁊ humiliatum. Humiliabaʒ ergo in ieiunio.ſletu.⁊ planceu.ſ.ſatiſfaciẽdo. Qui eni ſatiſfacit humiliat ſe ei cui ſatiſfacit quẽ ſuꝑbie rat inieriãdo. Et qꝛ ieiuniũ ad pᷣdicta tria oꝛdia⸗ tur. i illis tꝑib fuerunt ſpaliter ab eccia inſtitu/ ta ieiunia.in quib oꝑtet hoies magis purgari a peccatis ⁊ eleuari ad diuina ꝑ deuotiõem. ⁊ ma/ gis liberos eſſe a voluptatibꝰ ad qs magis incli⸗ nant᷑ tꝑe veris ſuꝑabũdãtibꝛ humoꝛib . Hec au rem ſunt cempꝑa paſce ſeu dũice reſurrectiõis i cu⸗ ius vigilia celebꝛat᷑ baptiſmꝰ p quem abluimura peccatis.⁊ in cuius die generaliter ſumi debetur ab omniby ſacroſancta cõmunio.⁊ xpᷣus ꝑ reſur/⸗/ rectõem eternitatẽ inchoauit.⁊ iõ pᷣcedit ieiuniũ qᷓdrageſimale ꝑ qð aia purgata a peccatis libera ↄcupiſcẽtijs magis apta ſit ad diuina eleuari.⁊ hac rone etis ſunt inſtituta ieiunia in vigilijs.in pᷣcipuis feſtiuitatibo? ſolennitatiby vt magis poſ ſit ad ſpũalia eleuari.Et in q̊ttuoꝛ tꝑibo anni p p curatione gre.ꝓ oꝛdinandis in vtilitatẽ ꝓpli xpia ni Sed notandũ ꝙ tripliciter põt ↄmitti defectꝰ circa iſta ieiunia inſtituta ꝑ que defectũ hõ nõ hbu miliat aiam ſuꝗ in ieiunio.qꝛ nõ facit volũtatem dei.ſed ſuã.⁊ ideo nõ eſt deo gratum. Uũ cũ qui⸗ dam ieiunãtes ↄq̃reren? q̃re deus nõ acceptabat eoꝝ ieiuniũ dicetes qᷓre ieiunauimus ⁊ nõ aſpexci humiliauimus aias noſtras ⁊ neſciſti. Rndit eis deus ꝑ Eſa.lviij.Ecce in die ieiunij veſtri iue⸗ ſti nitur voluntas veſtra.q.d.nõ vere vos humilia⸗ ſtis · non ᷣm volũtatem meam ſed veſtram ieiu⸗ naſtis.⁊ ideo non ccaudiui vos. 1. Et Pꝛimo ec mentali indiſpoſitione. Secido ex cibationis plurificatioue. Tertio ex hoꝛe notabili anticipatione. Quantum ad pꝛimũ .vn qꝙ leiuniũ coꝛpale ſit diſpoſitio mentis. Uñ dicit dñs Joeł.i. Sancti ficate ieiuniũ facitè modo debito vt ſit ſanctituʒ id eſt. mihi dedicatum. Et hbo— Excludendo vanum reſpecuuum. Exhibendo liberũ affectum Addendo pium effectum. DPꝛimo quidẽ debet tolli de mente ois intẽtio vana q; põt eſſe multipler ſᷣm illũ verſum Abſtinz eger.egens.cupidus.gula.ſymia virtus. Jeiunat enim aliqͥs qꝛ ſentit ſe guatũ cibo ⁊ ſi comederet ſibi noceret.ſicut pᷣma die q̃drageſime. Aliꝰ ieiu nat qꝛ nõ hʒ ad comedendũ ſi habet patiam aliqᷣd eſt. Alius ieiunat ꝓpter auariciã qꝛ nõ vult tm̃ ex pendere bis comedendo.vel qꝛ hʒ lucra p manib⸗ in apocheca q̃ nõ vult a mittere vñ vſq; fero mãe/ bit ieiunus. Alius ieiunat ꝓpter gulaʒ qꝛ foꝛte itu rus eſt ad aliqð cõuiuiñ.⁊ ideo vt famelicus acce dat ⁊ melius comedat illa die vel pᷣcedenti iciu⸗ nat Alius ieiunat ꝓpter hypocriſim vt ſymia que effigiat actus bumanos.⁊ tñ hõ non eſt ica ſcʒ by pocrita ieiunat vt teneatur bonus qui tamen no eſt bonus Quicũq; iſtoꝝ ieiunat alias nõ ieiuna⸗ turus non ſeruat pᷣceptũ eccic. Cũ ieiunaret in⸗ quit dñs iſtis Each.vij.nũdqd ieiuuiũ ieiunaſtis mihi. .d. nõ ſed vobᷣ. Sed vos cũ ieiunatis dicit xpᷣs. Math.vi. Molite fieri ſicut ypocrite triſtes ſed puro reſpcũ ⁊ intentione ppter deũ ꝛadobedi endũ eccie iciunate. Scðo oꝑtet hr̃e affectũ libeꝝ a peccato ↄmiſſo ⁊ ↄmitrẽdo. Nihil eni pdeſt ieiu nare ⁊ alia religiõis.i xpᷣianitatis oꝑa facere niſi mens ab iniquitate coherceatur inqt Pius papa de pe. di.iij.nihil ꝓdeſt.ſ.ad vitã eternam. Qui ei facit ieiuniũ qðcunq; in moꝛtali nõ valet ſibi ad meritũ nec ad fatiſfactõʒ.valet tñ ſibi ad ſatiſta⸗ ciendũ pᷣcepto eccie ſᷣm Alb.in.uij.vt non peccet moꝛtaliter ſernando ieiunium qð incurreret ſi ñ ſeruaret. Et iõ q;tumcunq; peccatur dimittere nõ dzʒ. Melius tñ ⁊ vtiliꝰ ſi ꝑ ↄfeſſionẽ vł ſaltem cõtritiõem liberaret affectũ ſuũ a ſeruitute pecca ti. Mat.vi.Lu autem cũ ieiunas vnge caput tu um.⁊ faciem tuam laua.i.cõſcientiam.ſ.a pecca⸗ tis.Et Eſa.lviij.dicit dñs. Hoc eſt ieiunium qð elegi.diſſolue colligationes impietatis.id eſt ma las ſocietates cum quibus ligatus es in officjs vel contractibus vel maleficjs. Solue faſcicu⸗ los depꝛimentes te.id eſt. obligationes reſtituti⸗ onum.et eos qui confracti ſunt liberas ſcilicʒ di mitte qui ſolucre nõ pñt nõ in carcere teneas et omne onus diſrumpe ſcilicet peccati per contri/ tionem.Tertio opoꝛtet adhibere pium affetum per oꝛationem quo ad deum. Bona eſt enim oꝛa⸗ tio cum ieiuuio dicit Thobias.xij. Magiſenim debet tali temꝑe inſtav oꝛationi.Et vt mag oꝛo deo gratũ opoꝛtet ꝙ; tollat ieinii n Af⸗ 1 unr e⸗Ar runaip wemer ſpnuni ie⸗ buelen si mf ace Ciuſn ummamn sno⸗ . ürn oonnn Nei n Aſoi Auſn renmne gank aunie ſit deuota.egrediatur ſponſus de cubili ſuo ⁊ ſpõ ſa de thalamo ſuo dicit dñs. Joeł.ij.ſ.ad oꝛandũ abſtinẽdo ſe ab actu ↄiugali.nõ tñ niſi de cõi ſen⸗ ſu ⁊ cõtinẽtia vtriuſq;. Ad hoc hoꝛtant᷑ doctoꝛes nõ pcipiũt.vt.xxxiij.q.iij.q̊tienſcũq;. Debet adhi⸗ beri pius affectus ad ꝓximũ dando ei elynã.qð ẽ ad bñ eſſe ſeu ad ꝑfectiõem nõ ad neceſſitatẽ ieiu⸗ nij ᷣm Alber. Unñ dñs Eſa.lviij. Hoc eſt ieiuniũ qð elegi.frange eſuriẽti panẽ tuũ ⁊ egenos ⁊c̃. de bet adhiberi pius effectus ad ſeipᷣm vt cũ diſcre tione ſumat cibũ vitando ſuꝑfluitarẽ ciboꝝ ⁊ ne ceſſitatẽ ſumendo. Uñ Hiero. Sint tibi ieinnia pura qͥttidiana ⁊ moderata.Quottidie pꝛandere quottidie eſurire de conſe.diſ.v.ſint tibi. HBecudo viciatur ieiu F. X. nium cũ comedi pluribo vicib qᷓ; vna Pꝛo cuiꝰ declaratione dicit,. b. tho.ij.ij. q. cxlvij. ar. vi. ꝙ ie⸗ iuniũ eſt ab eccleſia inſtitutũ ad ↄcupiaʒ refrenã⸗/ dam. ita tñ ꝙ natura nõ ſoluatur ſeu deſtruat᷑.ad hoc aũt ſufficere vr̃ vna comeſtio ꝑ quã hõ et na/⸗/ ture ſatiſfacit ⁊ tñ ↄcupiſcẽtie aliqᷣd detrahit di⸗/ minuẽdo comeſtõnũ vices Et iõ eccleſie modera tione ſtatutũ eſt vt ſemel in die a ieiunãtibo come datur Siqͥs ergo comedat pluries in die frangit ieiuniũ. Uñ nota de collatione q̃ fit de ſero dicit b. tho.vbi.S.q electuaria ⁊ ſi aliqͥ mõ nutriãt nõ tamen aſſumunt᷑ ad nutriendũ.ſed ad iuuanduʒ digeſtiõem. vñ nõ ſoluunt ieiuniñ ſicut nec aliaꝝ medicinaꝝ aſſumptõ.niſi foꝛte aliquis in fraudẽ electuaria in magna q;titate aſſumat ꝑ modũ ci⸗ bi. Pe.de pal.in.uij.dixv.ſic dic. Bina comeſtio frangit ieiuniũ eoꝝ ſcʒ que cõiter ſolent ſumi i ci⸗ bum vbi etiã fructus ceraſa.pira.⁊ nuces ↄputã⸗ tur qꝛ in loco refeccionis aſſumũtur vt in pꝛãdio et cena. ⁊ herbe etiã.qꝛ ſancti patres herbis veſce bantur.Excipitur cũ cã medicine ſumũtur.tunc eni non ſoluũt ieiuniũ eccleſie ſed nature.lectu gria ⁊ omnia alia hmõi q̃ ↄſueuerũt ſicut ſpẽs ſu mi poſt pꝛandiũ ad iuuandũ digeſtiõem. etiã ſi ex taliba ↄfecta ſint q̃ ꝑ ſe in cibũ ſumi ↄſueuerunt. Duũ mõ ſint alterata ſicut ꝑ decoctiõein vel ↄfectio nem q nõ in cibũ.ſed in cibi adiutoꝛiũ cõiter abv tentib aſſumũtur.vt in dactilis nucibo ↄfectis⁊ pignolata.ſiłr nõ ſoluunt iel uniũ.hec ille Qð aũt dicit Pe. nõ ſoluere ieiuniũ fructus cuʒ ſumunt cauſa medicine vr intelligendũ cũ ſumunt᷑ ne vi/ num ſine aliq̊ ſumptũ diluat ſtomachũ. ⁊ ſic no/⸗ ceat. Unñ cum cõis vſus xpᷣianoꝝ ſit facere colla⸗ tiõem de ſero aliqui paꝝ ſumere cũ potu ſine alia cõſideratione q;uis nõ intendãt ſumere ꝑ moduʒ medicine.ne ſcʒ vinũ noceat ſed innitant᷑ conſue/ tudiniq̃ ea rõne vr̃ introducta. pie eſt interpᷣtan/⸗ dum factũ coꝝ c excuſandñ ⁊ h̊ niſi ſumerẽt ĩ no⸗ tabili q;titate vel de pluribo generib fructuũ vel ſtudioſead nutriendũ. Et qꝛ panis eſt pncipał ci⸗ bus oꝛdinatus ad nutriendũ. minus ↄgruũ videę tur panẽ ſumere. Sũmere aũt huccellã panis frꝗ „ gitur ieiuniũ. potus aũt ᷣm tho.vbi ſupᷣ.qꝛ mag aſſumit᷑ ad altera tõem coꝛꝑis ⁊ ad digeſtiõem ci bom q; ad nutrimentũ. licet aliqͥ mõ nutriat ideo licet pluries ieinnantiby bibere infra vnẽ diẽ. poſ ſet tñ ita imoderate ſumere qð peccaret ⁊perderet meritũ ieiunij. Pe.de pal.idem dicit ſcʒ ꝙ potus nõ ſoluit ieiuniũ ſiue poſt pꝛandiũ ſumat᷑ ſiue añ Sumere aũt ſine cauſa magna malũ eſt ⁊ ſi non frangatur ieiuniũ.niſi in fraudem hoc faceret ad ſubueniẽdũ ſcʒ fami biberec.Al.⁊ Pe.dicit eniʒ Pe. de pal.in.nij.ꝙ ſiquis nõ ꝓpter famẽ velvolu ptatẽ.ſed timoꝛe ne deficeret pᷣ anxietate die iein⸗ nu ficus vel poꝛrectã vel aliqd hmõi pᷣlibaret añ hoꝛam ↄmeſtionis q̃ſi ꝑ modũ medicine nõ fran geret ieiuniũ.hoc tñ nõ pᷣdicandũ eſt Ricar.autẽ in.uij.di.xv.circa h̊ ſic dicit.Quãauis aliqui dicãt ꝙ bibere vinũ vel ceruiſiã in mane ⁊ comedere eie ctuaria de ſero delectationis cꝗ frangat ieiunium credo tñ ↄriũ.qꝛ q;uis illa aliqͥ mõ nutriãt ĩ hoc tñ nõ eſt pncipaliter vſus eoꝝ alłs etiã frangerz ie iuniũ bibere de ſero vinũ vel ceruiſiã in collatiõe qꝛ hʒ aliqd de nutrimento.Si tñ hõ in mane cer uiſiam vel vinũ biberet nõ ad extinguendũ ſitim ſed famẽ.⁊ in ſero acciꝑet magnã electuarioꝝ qᷓ;ti tateim ad ſubueniẽdũ fami talis faceret fraudem ſtatuto.⁊ ꝑ ↄns frangeret ieiuniũ de re.iur.certũ. li.vi.Credo tñ de bono ⁊ equo cauendũ eſſe a po⸗ tu vini vel ceruiſic ⁊ ſiſibꝛ magis in mane q; in ſe ro.qꝛ potus ſumptuſ poſt pꝛandiũ ⁊ ſiti ſubuenit ⁊ digeſtõem adiuuat inqᷓ;tũ ꝑ potũ faciliꝰ⁊ ↄuẽiẽ tius defertcib ad ſingula mẽbꝛa.ſumptus auteʒ leiunio ſtomacho vt plurimũ nocet.hec ille. Itez dieb ieiunioꝝ ꝓ q̃libet vice q̃ comedit vltra vnaʒ vice peccat moꝛtaliter ſ̃ᷣm Jo.neapol.in q̃libʒ qꝛ reducit iſtud pᷣceptũ ad negatiua.ſed durãdus di cit in.uij.hᷣ eſſe tm vnũ peccatũ moꝛtale qꝛ fractõ vnius pᷣcepti ꝓ vna die.ſed tanto gᷓuiꝰ qᷓ;to pluri⸗ bus vicibo coiedit illa die.⁊ iſtud cõius tenet᷑.⁊ hoc niſi nouo cõtemptu pluries comederetqꝛ tũc verũ e ffet dictũ Jo.ſed ſiqs excuſatus a ieiunio ł ꝓpter defectũ etatis vel ꝓpter laqoꝛẽ vel aliaʒ cãm rõabilẽ.poſtea tñ vti cibiſ q̃drageſimallbi⁊ exvo/⸗ luptate vel incuria vtitur lacticinijs ouisvl car ue mortalitet peccat.qꝛ cõtra pᷣceptum facit eccle ſie que oꝛdinauit tali die vti quadrageſimalibus cibis,.vt diſt. uij.c.deniq;. ä 7 7 „ 7 . 5 LTertio viciatur ieiuni.. F. um ex boꝛe nimia anticipatione.Circa qð Pe. de pal.in.uij.di.xv.diẽ ſic. Jeiuniũ frangit᷑ notabiliſ hoꝛe anticipatiõe ſine cã.ſ.rõnabili. Dico aũt ho ra nonã ↄgruã omni tꝑc etis in q̃drageſima. nec oꝑtet expectare tũc veſꝑaʒ diei ᷣm officiũ vt.ſ. aũ q; celebꝛet᷑ veſptinũ officiũ nõ comedat᷑.deoſe.di. i.ſolẽt.Et tardiꝰ dʒ comedi in q̃drageſima q; ina lijs ieiunijſ.⁊ſic in q̃drageſima pꝰoffm̃ veſpaꝝ añ boꝛã veſꝑtinã lʒ edere.Exq̊ ↄſtat ꝙ nona traſit ſiẽ in alijs ieiunijs poſt officiũ noni lʒ añ hoꝛam no nã du tñ ↄſtet hoꝛã ſexte trãſiſſe.pᷣt tñ in h diſpen ſare circa hoꝛã vł ꝓpt᷑ debilitatẽ . v ꝓpter lectiõem vel ꝓpter iter. vel ꝓpter alias pias cas.velꝓpter ho Pieegebecille⸗ ; b. tho. ij. ij. q. cxlvij. art. vij. aſſi gnans rõem quare hoꝛa nona eſt cõueniens hoꝛa comedendi pꝛo ieiunio ſic dicit · Jeiunium oꝛdi/⸗ natur ad delectionem culpe et rẽpꝛeſſionem car⸗ nis. Ita tamen ꝙ per hoc natura non multum TCitulus ſextus èl grauetur.Eſt autem debita ⁊ cõmunis cõſuetu2⸗ do hominibo comedendi circa hoꝛam ſextam. Et ratio eſt qꝛ iam videtur eſſe completa digeſtio no cturno temge naturali caloꝛe interius reuocato ꝓpter frigus noctis circũſtans.diffuſio humoꝛis per membꝛa coopante ad hnc caloꝛe diei vſq; ad ſummũ ſolis aſcenſum.tum etia quia tũc pᷣcipue nature coꝛꝑis humani ind iget iuuari cõtra exte/⸗ rioꝛem aeris caloꝛeʒ ne humoꝛes interius adurã tur Et ideo vt ieiunans aliquã afflictiõem ſenti⸗ at ꝓ culpe ſatiſfactiõe cõueniens hoꝛa taxatur co medendi ieiunantibo circa nonam cõiter.ctiã iſta boꝛa congruit myſterio paſſionis chꝛiſti que com pleta fuit hoꝛa nona quado inclinato capite tra⸗ didit ſpiritum. Jeiunantes eni dum ſuam carnẽ affligunt paſſioni xpᷣi cõfoꝛmant᷑.nõ tñ requit᷑ ho ra determinata ſᷣm ſubtilem extimatiõem.ſʒ ſᷣm groſſam extimatiõem ſufficit eni ꝙ ſit circa hanc hoꝛam.hec ille. Lardare autem poſt nonam q̃cũ qʒ hoꝛa non viciat ieiuniũ niſi fiat ex ſuꝑſtitione. Qð autem in veteri teſtamento ieiunarẽt vſq; ad veſꝑam i.ſero cõgruebat talis hoꝛa illi ſtatui qui aſſimilatur nocti. Status autem noui teſtamen ti aſſimilat᷑ diei ⁊ ideo ſufficit hoꝛa nona. Rdqð facit qð dicitur de conſe.diſt.i.ſolent.vicʒ ꝙ in q̃ drageſima nullatenus credendi ſunt ieiunare qꝗᷣ ante manducauerũt qᷓ; veſꝑtinum celebꝛetur offi cium.Ex quo ca.videtur ꝙ non ſit bene factum eæos qui tenentur ad officiuʒ diuinũ comedere in quadrageſima ieiunio non dictis veſꝑis.ſicut etiã in alijs ieiunijs eccleſie extra quadrageſimã non dicta nona.cum etiam ſit circa hoc commu nis conſuetudo.que eſt optima legum interpꝛes. 2 legem fac . MHeꝛietas eſt ſpecies gu le Diuiditur eni gula in comeſſationes oebꝛietates.ſicut genus in ſpecies ſecũ dum tho.ijij.q.cl.arti.i.de quibo aplus Roma. xiiqj. Non in comeſſationibo ⁊ ebꝛietatibꝰ. Sʒ ſciẽ dum qᷓ; triplex eſt ebꝛietas. Pꝛima eſt ex vino diuinali. Secunda ex vino criminali · Tertia ex vino materiail. Pꝛima eſt ex feruoꝛe diuini amoꝛis cum qͥs ita eo repletur ꝙ alienatus ſit ab actionibb mundi. ale enim vinum diuini amoꝛis letificat coꝛ ho minis.⁊ facit hominem audacem ⁊ ſecurũ in om nib periculis ⁊ loqueutem abundanter ⁊de diui nis que carnales non intelligunt. Unde turbe iu deoꝝ audientes apoſtolos quãdo inebꝛiati ſuut ſpirituſancto ꝙloquebantur magnalia dei varijſ linguis.dicebant eos ebꝛios.ſed Petrus apoſto lus ſurgens ad pᷣdicandum oſtẽdit eos ebꝛios ex vino diuinalis amoꝛis non materiali m ꝓpham Joel Ad hanc ebꝛiatiõem inuitantur fi deles.Cq. v.vbi dicitur. Comedite amice bibite ⁊ inebꝛia⸗ mini car iſſimi.hoc vino amoꝛiſimmenſi ad nos fuit chꝛiſtus inebꝛiatus cum crucem aſcendit.vñ dominus latinus in ſequẽtia An te fecit ſic amoꝛ ebꝛium vt nec crucem putes obpꝛobꝛium amo rj , Tapitulum tertium de ebꝛietate. — gratia. In huius figuram Noe inebꝛiatus vino vinee ſuůe iacebat denudatꝰ ⁊ irriſus a filio. Sic et chꝛiſtus ebꝛius amoꝛe ſalutis vince populi ſui in cruce denudatus manſit irriſus a iudeoꝝ po/ pulo.vt exponit Auguſt.de ciui.dei ps.Inebꝛia⸗ buntur ab vbertate domus tue ſcʒ ſance domus eccleſie triumphantis vel etiam militantis. Se cunda ebꝛietas eſt ex amoꝛe mundi ⁊ voluptatib ſeculi Tale vinum facit homines doꝛmire in ini⸗ quitatibo.cadere hinende diuerſis peccatis.in/⸗ ſenſibiles eſſe in flagellis diuinis.et de tali vino dicitur ꝓuerbᷣ xxiij.Ne intuearis vinũ dum flaue ſcit in vitro.blande eni ingreditur.ſed in noniſſi, mo moꝛdebit vt coluber.⁊ quaſi regulus venena diffundet.i.noli attendeꝛe ad voluptatem duʒ; in coꝛpoꝛe fragili vt vitrũ apparet pulcra ⁊ ſuauis. Nam cum quis reſpicit ⁊ immoꝛatur in hmõi co gitanionibs intrat inventrem mentis delectabili ter.ſed poſtca cõſcientiam moꝛdet ⁊ veneno pec/⸗ cati animam replet.Exꝑgiſcimi ebꝛij ⁊ nõ a vino ait ꝓpheta Joelis.i.ſcʒ non vino materiali ſed cri⸗ minali.Et Treñ.iij. Inebꝛiauit me abſinthio ſcʒ mundus. Abſincthiũ eſt amarũ.Et vt dicit Boe. Fclicitas huius mũdi multis amaritudinibo re ſperſa eſt. Lertia ebꝛietas eſt ex vino materiali de qua aplus.Nolite inebꝛiari vino in q̊ eſt luxuria. Sed ſciendũ ſᷣm tho.vbi.S.arti.i.q ebꝛietas du⸗ pliciter accipitur. Uno mõ ꝓut ſignificat ipᷣm de fectum hois qui accidit ex vino multo potato ex quo fit vt non ſit compos rõnis. Et ſᷣm hoc non noiat culpam ſed defectũ penalemoſequẽtẽ ex cul pa.Alio mõ põt noiare actũ in quo qᷣͥs incidit in hunc defectũ. qᷣ actus ſi ſcienter fiat ita ſcʒ ad/ uertat ꝑ talem potũ poſſe amittere vſum rõnisvł ꝓbabilłr dubicʒz. ⁊ tñ tractꝰ deleccatõe potꝰ nimis .. bibit.erit moꝛtale.qð plenius declarabitur.j.in ſequenti.S.Et ſicut alia vicia habent directe gria ita ꝙ vnũ eſt receſſus a vtutis medio ꝑ exceſſum. aliud ꝑ defectũ.ſicut auaricia pdigalitati puſilla nimitas griat᷑ pᷣſumptioni.⁊ hmòi. ſic ebꝛietati opponi viciũ.ſed innoĩatum ſᷣm tho. Siqͥs enizʒ ſcienter intm̃ a vino abſtineret vt natura multuʒ grauaret᷑ nõ eſſet imunis a peccato. UVñ aplus.i. ad Zhimo.v.ait.Noli adhuc aquaʒ bibere pꝛopt ſtomachũ tuum ⁊ frequẽtes infirmitates tuas. Idem videret᷑ſi multũ limpharet ita vt noceret? pᷣcipue qñ h̊ ageret ↄ monita vel oſilia ſuꝑioꝝ.di cit enĩ pvůs in.uij.ethi.ꝙ inſenſibilitas q̃ opponit tꝑantie qꝛ nõ multũ ↄtingit.iõ tã ipᷣa qᷓ; oẽs ſpẽs eiꝰq̃ opponunt᷑ diũſis ſpẽbo tꝑantie noĩe carent. De ebꝛietate dicitur IFl. xxxv. dſtiinctione.Ante omnia.q ebꝛietas fomeſ eſt ? nutrix omnium vicioꝛnm Et pſalmi.cvi.de peccatoꝛibus loquens ait. LZurbati ſunt ⁊ moti ſunt ſicut ebꝛius.⁊ omnis ſapientia eoꝝ deuoꝛa⸗ ta eſt.vbi tria. õ “ PBeunumn effectus inebꝛia tiõem conſequens.ibi urbati ſunt ⁊ moti ſunt. Secundum actus immoderatõem continẽs.ibi Zertium defectus ratiouem abſoꝛbens.ibi.Et i⸗ ud Mi un en . Nns 6,0. Pen tinn nn Aw nſe vuiſi en Wi Ais. niio wl noſe zu iſe toſg Boe te nde Wrn wusr inr t Bird m3 i lceſn . nn⸗ 4 ushe iN “ iN A ſecudo inchoando omaſs ſapientia eoꝝ deuoꝛata eſt. Actus continuus immoderantiam aſcribitur et expꝛimitur in ebꝛio.ibi.ſicut ebꝛius.Ebꝛius euiʒ dicit᷑ quaſi extra bꝛiam.i.regulam ſcʒ rõnis ⁊ de/ bite moderationis.dicit eni b.tho:ij.ij.q.cl.cul pa ebꝛietatis ↄſiſtit in imoderato vſu ⁊cõcupiſcẽ tia vini.qð cõtingit tripliciter. Uno mõ ꝙ neſci ⸗ at potũ imoderatũ eſſe ⁊ inebꝛiare potentẽ.et ſic ebꝛietas põt eſſe ſine peccato,⁊ ſic creditur noe fu iſſe inebꝛiatũ. Geñ.ix.Unñ Amb.Pꝛimus noe vi neam plantauit dedit naturam.ſed ignoꝛauit po tentiã.di.xxxv.ſexto die. Nam in pᷣma etate nõ v. tebantur hoĩes vino nec carnib di.e.ab exordio Secundo mõ ſic ꝙ ꝑcipiat qͥs potũ imoderatuʒ eſſe.non tamen eſtimat eũ tm ꝙ inebꝛiare poſſit. ⁊ ſic ebꝛietas põt eſſe cũ peccato veniali.Qð autẽ dicit Aug. Ebꝛietatem eſſe peccatũ moꝛtale ſi ſit aſſidua in li.de purgatoꝛio.⁊ di.xxv.S.alias.non ſic eſt intelligendũ ᷣm tho.q̃ſi ipᷣa frequẽtatio fa⸗ ciat moꝛtale.ſed qꝛ nõ põt eſſe ꝙ hõ aſſidue inebꝛi etur quin ſciens ⁊ volens ebꝛietatẽ incurrat.duʒ multo magis erxperitur vini foꝛtitudinẽ ⁊ ſuã ba⸗ bilitatem. Lertio mõ ꝙ aliqͥs bene aduertat poj tum eſſe immoderatũ ⁊ inebꝛiare valentẽ.⁊ tamm magis vult ebꝛietatẽ incurrere q; a potu abſtine- re.⁊ talis ꝓpꝛie ðꝛ ebꝛius.qꝛ moꝛtalia recipiũt ſpe cliem nõ ab alijs q ꝑ accidens eueniũt ⁊ pter intẽ tionem. ſed ab eo qð ẽ ꝑ ſe intentũ.⁊ ſic ebꝛietas ẽ peccatũ moꝛtalc.qꝛ ſᷣm hoc volens ⁊ ſciens puat ſe vſu rõnis q̃ ſjm vtutem oꝑatur ⁊ peccata decli nat.⁊ ſic peccat moꝛtaliter ꝑiculo peccati moꝛta⸗ liſſe exponens. Uñ Amb.in li.de patriarchis Ca uendũ dicimus ebꝛietatẽ ꝑ quã peccata cauere ñ poſſumus. Nam q ſobꝛij cauemus.ꝑ ebꝛietatẽ is rantes cõmittimus.neſciũt qͥd loquũtur qui vi⸗ no niimio indulgent. iacent ſepulti · xv. q.i. Sane O etiã ſit moꝛtale ebꝛietas ꝓbatur ꝑ illud quod habet di. xxx v. epus.vbi ðꝛ ꝙ clericꝰ ebꝛietati deb⸗ ulens aut deſinat aut cõione puet᷑.ſiłr ⁊ laicꝰ.ſed talis pena nõ unponit᷑ niſi ꝓ moꝛtali Item qᷓ;uis ſit licitũinſirmo vel debili vti multo cibo vel po⸗ tu vltra ↄſuetũ ad puocandũ vomitũ ſᷣm cõſiliũ medicine.qui tñ no reputandus ſuꝑfluus.nõ reqͥ ritur ꝙ ſit potus inebꝛians ad puocandũ vomi⸗ tum qꝛ etiam potus aque tepide vomitũ ꝓuocat. Vñ nõ excuſaret᷑ꝑ hoc qͥs ab ebꝛietate ſᷣm Tho. qᷓ;uis faceret cã medicine.⁊ꝑ ↄñs peccaret moꝛta liter.⁊ ſumẽs niſi crederet ex ilo potu nõ poſſe in conſuleret vel ꝓpinaret h eſtimãs. Itẽ ſiqͥs daret alicui ad bibendũ multũ ad inebꝛiadũ eũ. vel eſti mãs q ex nimio potu quẽ qᷣs ſumit.inebꝛiet᷑. ⁊ ꝙ ſi auiſaret non faceret.vel apte impedire poſſet ſʒ ex leuitatevt inde ſolatium ſumat.ꝑmittit inebꝛi ari. vel etiam ponit ſtudioſe ſal in vino vel alið inebꝛiare valens occulte peccat moꝛtaliter.extra de iniu. ⁊ dam. SDi culpa. Labernarij etiã ſi per⸗ pendunt aliquos ex nimio vino ſumpto inebꝛia⸗ n qð exꝑti ſunt pluries vt in ebꝛioſis ⁊ non curat Apter auariciam grauiter peceanunn. Capitulüũ. II. K.II Altimo Ouantum ad pꝛimum. ſcʒ effectus ſequens inebꝛiatiõem eſt multiplex. Vnñ dicit᷑ in ps.notabo ibi. Turbati ſunt ⁊ moti ſunt.Sequitur eni turbatio ⁊ rumultuatio ⁊ in⸗ iurie ⁊ detractiões cõtumelie.manifeſtatio ſecre⸗ toꝝ libidiniu executio.⁊ alia. Un ꝓuec.xx. Luxu rioſa res eſt vinũ.i.cauſans luxuriam ⁊ tumultu oſa ebꝛi etas.i.generans tumultũ. Hiero. Uẽter mero eſtuans defacili deſpumat in libidincm. Et Erib.dicit ꝙ nil eſt itH demoni amicũ ſicut ebꝛie tas ⁊ laſciuia que eſt mater oĩm vicioꝝ. Amb. q̊ʒ in ſermone ponit mala qͥ ſequũtur ex ebꝛietate di cens.vinũ itaq; nec peꝑcit ſuo auctoꝛi ſcʒ Noe ſed ebꝛietas illius nobis ſuadet ſobꝛietatem.⁊paulo poſt. Manebat anq; vinũ inueniret᷑ in oĩ b incõ cuſſa libertas.nemo ſciebat a conſoꝛte nature ſue obſequia ſeruitutis exigere.nõ eſſet hodie ſeruitꝰ ſi ebꝛietas nõ fuiſſet.Obrepſerat quidẽ is frne pᷣla tionis inuibia.manebat adhuc prnue pietatis re/ uerentia. Leſa eſt pietas dũ ridet᷑ebꝛietas. Non illis itaq; ſolis nocent vina q̊s temptãt.:ſed ⁊ ũliſ ampliquoꝝ oculis temulenta ebꝛioꝝ mẽbꝛa nu dantur. Et infra legimꝰꝙ pf̃em loth inebꝛiauer̃t filie in monte.Fuit itaq; ebꝛietas oꝛigo inceſtus peſſime regeneratricis ꝑtus detcerioꝛ.hec ille.diſ. xxxv.ſexto die. Multe qͥʒ rixe ⁊ diſcoꝛdie ⁊ bomi cidia ſequũ tur ex ebꝛietate vt exꝑientia docet. ctus tollens vſum rõnis quia omnis ſapiẽtia eo rum deuoꝛata eſt. Unñ ꝓuer.xx.dici Qui miſcetur his ſcʒ vino ⁊ ebꝛietati non erit ſapiens. Et Oſee uij.dicit᷑. Foꝛnicatio ⁊ ebꝛietas auferũt coꝛ. et qᷣa peccatum cõmittitur ꝑvſum liberi arbitrij qui ẽ facultas rationis ⁊ voluntatis.ex quo inebꝛio ra cio ſopita eſt videt᷑ ꝙ ea mala que facit ebꝛius. vt homicidia, cõtumelie.⁊hmõi nõ imputari ſibi de beant ad culpã. In zriñ eſſe videt᷑ qð phᷣuð ait in iij.ethi.ſ. ꝙ ebꝛioſus meret᷑ duplices maledictio⸗ nes.ad h̊ dicit b.tho.vbi.S.arti.uij.ꝙ in ebꝛieta⸗ te ſũt duo attẽdẽda ſcʒ defectus ↄſequẽs.⁊ actꝰ pᷣ⸗ cedens.Ex ꝑte quidem defectus cõlequẽtis in q̊ ligatur vſus rõnis.ebꝛietas habet excuſare pecca tum inq;tum cauſat voluntarium ꝑignoꝛantiaz Sed ex parte actus pᷣcedentis videtur eſſe diſtin guendum videlicet qꝛ ſi ex actu illo pᷣcedente ſub⸗ ſecuta eſt poſtea ebꝛietas ſine peccato.tunc pecca tum ſequens totaliter excuſatur a culpa. Si au⸗ B otu nõ poſſe in tem actus pꝛecedens fuit culpabilis.ſic non to⸗ ebꝛiari.Et ſiłr medicus vel alius qᷣ hoc ſibi ſcient taliter quis excuſatur a peccato ſcilicet ſequenti. quia ſcilicet redditur voluntarium ex volũtate pᷣ cedentis actus inquantum ſcʒ aliquis dens ope ram rei illicite incidit in ſequens peccatum. Di⸗/ nanuitur autem peccatum ſequens ſicut et dimi nuitur ratio voluntarij. Unde Zäuguſtinus Con tra Fauſtum ait. Inebꝛiauerunt Toch filie eius et ſe neſcienti miſcuerunt. Quapꝛopter culpan⸗ dus eſt quidem, non tantum quantum ille ince⸗ ſtus. ſed quantum ebꝛietas illa meruerit. xv.que ſtione pᷣma.Inebꝛiauerunt vbi dicit gloſa ꝙ na⸗ tura non pat̃itur ꝙ aliquis neſciens coeat.led di “ä . . „ Titulus ſextus es hebetatur er immoderata cibi ⁊ potus ſumpti citur.Loth fuiſſe neſciens qꝛ neſciuit eas fuiſſe fi lias ſuas.ſed eſtimauit vxoꝛẽ capite alienato.diẽ tñ idẽ tho.qꝙ foꝛte ebꝛietas loth fuit ſine peccato. tũ cetiam còmixtio cũ filiab fuiſſct ſine pctõ ipſe tñ filie loth non excuſanta peccato. qᷓ;uis fecerint one.et q;tum ad h̊ ponit᷑ hebetudo ſenſus circai⸗ telligẽtiam. Scðo q;tũ ad appetitũ qͥntuplicit deoꝛdinat᷑ ꝑ imoderatiõem cibi ⁊ potus q̃ſi ſopi⸗ to gubnaculo rõis.⁊ ſic ponitur inepta leticia. Tertio ;ᷓtũ ad inoꝛdinatũ verbũ ⁊ ſic poniẽ mul tiloquiũ. Quarto q;tũ ad inoꝛdinatũ actũ ſeu geſtu. ⁊ ſic ponitur ſcurrilitas q etiã poſſet referꝛi ad verba turpia. Ex ꝑte aũt coꝛꝑis ponit imũdi-/ cia.q põt attendi ſiue 'm inoꝛdinatã emiſſionem qrũcunq; ſuꝑfluit cũ.vt ꝑ vomituʒ.⁊ hmõi ſiue ſpãliter ꝑ inoꝛdinat᷑z emiſſionẽ ſemis vt ꝑ polluti „2 imaginantes ꝙ totus mũdus defeciſſet.ſicut ʒo⸗ doma vt vel ſichumanũ genus ſeruaret᷑. qꝛ ñ ſůt ſfaciẽda mala vt eueniãt bona nec vnq; fuit diſp-i⸗/ ſatũ inter patrẽ ⁊filiã.Qð aũt dicit pᷣus ebꝛium mereri duplicẽ maledictiõem. h̊ dicit ꝓp᷑ duplex peccatũ ſcʒ ebꝛietatis ⁊culpe ſequẽtis ex ebꝛietate nõ ex eo ꝙ pctm̃ aggrauet᷑ ex ebꝛietate ↄmiſſũ ma giſq; ſi ex certa ſcia. vel loquit᷑ ſᷣm legẽ cuiuſdã pie onem in vigilijs k ſomnis.⁊ de bis pleniꝰdicẽdũ tati.qui vt ðꝛ.ij.polit᷑ ſtatuit ꝙ ebꝛij ſi ꝑcuterent — plus punirẽtur q; ſobꝛij ꝛboc qꝛ plures iniurian De his filiabus gule po .F.I tur.Et in hoc vt dic Ariſt.videt᷑ reſpexiſſe ad com teſt exponi illud ps.v. Sepulcrũ patens ẽ guttur munẽ vtilitatẽ vt ſcʒ cobiberent᷑ iniurie.magiſq ecoꝝ ſcʒ guloſoꝝ liguis ſuis doloſe agebant. iudi ad veniã q debet haberi de ebꝛijs ꝓ eo ꝙ non ſunt ca illos deus.vbi tria pñt notari. “ cõpotes ſui.Ad qð facit qð ait Amb.in li.de pr̃i⸗ ꝛimo ꝙ eſt in ſui ꝓgenie totius boĩs infectiua. archis. Si q̃ ꝑ vinũ ebꝛij deliquerit apud ſapienꝰ ibi.ſepulcrũ patens eſt eeec. tes iudices venia quidẽ facta ſed leuitatis dãnã⸗ tur auctoꝛes.xv.q.i.ſane.vbi gloſa.i.minoꝛi pe⸗ na qᷓ; ſi ex certa ſciẽtia feciſſent.damnant᷑.i.redar guuntur etiam eos qui nimis fuerũt faciles ad i- 6 Copitulum quartũ de filiaby gule qᷓ ſunt qͥnqʒ capitale quinq; filias generãs ſᷣm gꝛe/ in.xxxi.moꝛal.ſcilicet. Hebetuèé Ineptam leticiaam.. Multiüoquium. Scurrilitaten. Immundiccaam. OQuare aũt dicatur viciũ capitale.b.cho.ij.ij. q cxlviij.ar.v.rõem aſſignat dicẽs. Uiciuʒ capitale dicit᷑ ũlud ex q̊ multa oꝛiũtur ſᷣm rõeʒ cauſe ftina⸗ lis inq;tum ſcʒ hʒ finẽ multũ appecibilẽ. vñ ex eiꝰ appetitu hoies ꝓuocãtur multipliciter ad peccan dum.Ex h̊ aũt reddi? aliquis finis multũ appeti bilis ꝙ bʒ aliquã de cõditionibo felicitatis q̃ ẽ vl tro appetibilis.ꝑtinet aũt ad rõem felicitatis de/ lectatio vtʒ in li.i.⁊.uij:ethic.⁊ iõ viciũ gule q̃ eſt circa dalectationes tactus ſeu guſtus.q ſunt pᷣci pue inter alias ponitur viciũ capitale Quãuis ãt ipᷣe cibo circa quẽ eſt gula nõ hẽat rõem finis.qꝛ ñ querit᷑ ꝓpter ſe ſed ꝓpter aliud ſcʒ ꝓpter coꝛꝑis nu⸗ tritiõem.tñ qꝛ ille finiaqͥ eſt ↄuerſatio vite eſt ma xime ꝗppetibilis q̃ ſine cibo ↄſeruari nõ põt.Inde eſt etiã ꝙ ipᷣe cib eſt maxime appetibilis ⁊ ad hoc fere totus laboꝛ vixe bumane oꝛdinat᷑ ᷣm illð ec cleſiaſtes.vi.Omnis laboꝛ hois in oꝛe eius.⁊ ta⸗ men gula magis eſt circa delectationes cibi qᷓ; cir ca cibos deleccatio aũt ſᷣm ſe eſt appetibilis. Qð aũt quinq; filie eius aſſignent᷑ b.tho.vbi.g. ar.vi. aſnignat rõem dicẽs. Gula ꝓpꝛie ↄſiſtit circa imo deratam delectatiõem q̃ eſt in cibis ⁊ potibo. ⁊ iõ illa vicia inter filias gule cõputant᷑ q ex imodera ta delectatiõe cibi ⁊ potus ↄſequũtur. que quidẽ pñt accipi ex ꝑte aĩe vel er ꝑte coꝛpis.Exꝑte auteʒ aie qdrupliciter. Pꝛimo qᷓ;tũ ad rõem cuiꝰ aci Secũdo ꝙ in ſui cõgerie deceptiõis eſt cõtentius ibi.liguis ſuis ⁊c̃. Tertio qy eſt in ſul fine punitionis ſuſceptiua. ibi iudica ilos tccccc. 1. AQuantũ ad pᷣmũ dicit Sepulcrũ patẽs ẽ gut/ tur eoꝝ. Sepulcrũ recipit cadauera qᷓ putreſcũt. vnde cũ aꝑiunt᷑ qñ recẽter ſunt ibi poſita exalat fe toꝛ inficiẽs ſeu coꝛrũpẽs oẽm aerẽ circũſtantẽ et hoĩes aſtãtes. Sic gule viciũ vt ſepulcrũ aꝑtũ in ficit totũ hoiem ꝑ fuias generant᷑ ex eaa Secũ do vltra filias q̃ generant᷑ ex ea ſcʒ gula qᷣdaʒ etiã alia vicia addũtur.vt detractio.deriſio ꝓditio.a dulatio.⁊ hmõi.vñ ſubdit liguis ſuis doloſe eße bant. Nã in ↄuiuijs incipiũt hoĩes dediti gule lo qui de aliqͥ bñ.⁊ poſtea vᷣtũt ſe ad male loquẽduʒ de eo. Ecce dolꝰ. Uñ aug.tẽbat eõ menſaʒ ſuã ſcri ptos hos vᷣſus.Quiſqͥs amatdicqᷓ abñtũ rodere vitã. Hãc mẽſã indignã nouerit eẽ ſibi. Poſt ↄvui uia ẽt tractant pditiòes vtʒ inouiuio abſalonvbi interfectꝰẽ amon ꝓditoꝛie i ↄuiuio adonie.· Ibi fi unt adulatiões vbi ẽ dolꝰ.Quantũ ad tertiũ.qa iſta mala ſunt ⁊ nullũ malũ ipunitũ.iõ ſubdit.iu dica illos deꝰ.i.iudicabis punieẽdo. Uñn Jaco.v. Epulati eſtꝭ ſuꝑ terrã ⁊ in luxurijs enutriſtis coꝛ⸗ da vr̃a ecce ignis deuoꝛabit carnes veſtras. Ad pmum reuertendo. Notac-mp— “ ꝑ hebetudinem inficit᷑ intellectus. Secũdo ꝑ ineptam leticiam diſſoluit᷑ affectus Tertio ꝑ multiloquiũ deſtruit᷑ affatus. Quarto ꝑ ſcurrilitatẽ incõponit᷑ geftus. Quinto ꝑ immũdiciã coꝛrupitur coꝛpus. Deima fil la gule hebe.F. I. tudo ponit᷑. Pꝛo cuiꝰ declaratiõe dic b. tho. ij. ij. q.xv.ꝙ hebes opponit᷑ acuto.Acutũ aũt ðꝛ aliqᷣd ex eo ꝙ ẽ penetratiuũ ⁊ eõ hebes ðꝛ q̃ſi obtuſꝰ pe⸗ trare nõ valẽs.Sic ꝗ̊ᷓ in coꝛꝑalibo ðꝛ aliqs acuti ſenſus qͥ põt ꝑciꝑe ex remotis aliqð ſenſibile vt vi dẽdo/audiẽdo.⁊ hmõi.Eteõ vᷣr ſenſus hebetati qᷓ nõ põt ꝑciꝑe niſi ex ꝓpinqͥ mas ſenſibilia ⁊ nõ ꝑua Ita ðꝛ acuti ſenſus circa intelligẽtiã qͥ ſtatim ad appᷣhenſionẽ ꝓpꝛietatis rei vel effectns naturã rei uti rin zͤmu wrunti tigt, cuutſe tmmir Gonuß is zm comp̃hendit inq;tum vicʒ vſq; ad minimas con, ditiones rei ↄſideradas ptingit. Ille ecotra dicik bebes circa intelligẽtia qͥ ad gnoſcẽdaã veritatcʒ rei ꝑtingere nõ põt niſi ꝑ multa media ei exrpoſira Et tũcetiã nõ põt ꝑtingere ad oiaſiderada pfe⸗ cce q ꝑtinẽt ad rõem rei. Sicut igitur hebetudo i poꝛtat quandã debilicatẽ mẽetis circaaſideratõeʒ ſpũ aliũ bonoꝝ. In h̊ aũt differtia cacitate metia que ponit᷑ filia luxurie. vt.S. ptʒ.qꝛ cecitas mẽtis impoꝛtat nõ debilẽ ſed oĩmodãà puatiõem cogni⸗ tiõis ipoꝝ ſpũ aliũ borvꝝ. Et cũ talis hebetudo ſeu groſſicies intellectus ꝓcederet ex naturali di/ ſpoſitione.ſicut ſunt mẽte capti ⁊ alij rudes ⁊ mł tum materiales vclex infirmitate ſuꝑueniẽte q al terat potentiã fantaſticã ⁊ memoꝛiã.⁊ ſic reddit ĩ telligentiã groſſam peccatũ nõ eſſet. Sed cũ ꝓce⸗ dit talis hebetudo ex negligẽtia vel faſtidio ↄſide randi ſpũalia ⁊ ſalutifera.tũc eſt peccatũ moꝛtale qñ ex b̊ reddi᷑neptus ad ↄgnoſcendũ neceſſaria ad ſalutẽ alłs veniale.Difficile tñ eſt ad intelligen dũipᷣm peccatũ pᷣciſe ꝑ ſe. Ex hoc tñ ꝙ aliquis ſit hehes circa ſpeculatiua theologie vel philoſophi ca ⁊ aſtrologica nõ curans de his nullũ peccatuʒ eſt ſi nõ hʒ officiũ qð noticiã hoꝝ reqrat.et rõ eſt. ꝙñ ſt᷑ neceſſaria ad ſalutẽ Et qᷓ;uis hebetudo mẽ tis inueniat᷑ cõi mõ qᷓ;tũ ad eligibilia in omni pec cato.qꝛ pctm̃ obſcurat mentẽ.Et puer.xuij. dicit Errãt qui opant᷑ malũ tñ ſpũali mõ ponit᷑ hebetu do filia gule inq;tũ vicʒ ꝓpter fumoſitates ciboꝛũ ⁊ potuũ ꝑturbates caput obſcurat᷑ ſeu ingroſſat᷑ ĩ telligẽtia Hiero. Galienus in exhoꝛtatiõe medici ne ait. Athletas quoꝝ vita ⁊ ars ſagena eſt.necvi uere poſſe diu nec ſanos eſſe.ani maſq; ita nimio ſanguie ⁊ a dapibo q̃ſi luco inuolutas nihil tenue nihil celeſte.ſed ſꝑ de carniba eructuare ⁊ de vẽtr⸗ ingluuie cogitare.de ↄſe.di.v. Ne tales ſicut ecõ⸗ tra abſtinẽtia ↄfert ad ſapientie ꝑceptiõem ſᷣ̃m il⸗ lud Eccłs.ij. Cogitaui coꝛde meo a vino abſtra⸗ here carnẽ meã vt aim meũ trãſferrẽ ad ſapiam. Becunda filia gule di .J. II apitulũ citur inepta leticia q̃ inficit affectũ ⁊ diſſoluit.de q̃ ðꝛ Job.xxi.Tenent tympanũ ⁊ lyꝛã ⁊ gaudẽt ad ſonitũ buccine ⁊ in puncto adinferna deſcẽdunt ſequat᷑ om ie peccatũ.⁊ maxime qðpcedit ex habi tu inqᷓ;tũ ſq; malus letatur de actu peccativł fine ſm illud ꝓuer.ij. Letant᷑ cũ malefecerint.⁊ exul/ tant de reby peſſimis AZñ talis leticia nõ ẽ filia gu le que eſt ſpale peccatũ.ſed inepta leticia q̃ eſt va⸗ ꝗa ⁊ incõpoſita pcedẽs ex inordinata ſumptione cibi ⁊ potus.vñ vigoꝛ affectus animi reſoluit᷑ ⁊in aniter hilareſcit.Uñn ðꝛ.ij. Eſdre.uij.ꝙ ve in oẽm mentẽ ↄuertit in ſecuritatẽ ⁊ iocũditatẽ cũ ſcʒ ni mium ſumit᷑. Et ex hac pꝛocedit ⁊ ad hanc oꝛdiat ſaltus.cantus.tripudiũ.ludus.biſtrionatꝰ.actꝰ inſtrumentoꝝ diu erſoꝝ ſonitus.q frequẽter fiũt iii fineouiuioꝝ.· Uñ Exo. xxxij. dicit ꝙ ſurrexit po pulus mãducare ⁊ bibere.⁊ ſurrexerut luderc.i eſt.ſolaciari.⁊ tripudiare.⁊ hmõi.Uñ ⁊ b.tho.ij. ij. q · clxix.ar.iij. dicit ꝙ exceſſꝰ in ludis.i.ſolatija qui eſt cõtra virtutẽ eutrapelie ſeir iocũditati ꝑci 2imn queviciat locutiõem eſt multiloquiũ ſeu loquaci tas de qͥ puer.x. In multiloquio nõ deerit petm̃. er ad vicium inepte leticie qð vtiq; peccatus eſt. qũq; moꝛtale.qnq; veniale Pꝛo cuius declara tione dicit idẽ ꝙ in omni eo qð eſt dirigibile ſecũ dum rõem ſupꝑfluũ ðꝛ qð regulã rõis excedit.Di⸗/ minutũ aũt aliqᷣd ðꝛ ſᷣm ꝙ deficit a regula rõnis Ludicia aũt ⁊ iocoſa vᷣba vel facta ſunt dirigibi⸗ lis ſᷣmrõem.Et iõ ſuꝑflun in ludo dicit᷑ excedit regulã rõnis.Et h põt eſſe dupliciter. Uno mõ ex ipᷣa ſpecie actionũ q aſſumũtur in ludo.qð quidẽ genus ludi dicit ſm Tulliũ ene illiberale. petulãſ ſlagitioſum.obſcenũ.qñ ſcʒ vtitur qͥs cã ludi tur pibus factis vel vbis vel his q vergut in nocumẽ tum primi.q ſunt peccata moꝛtalia. vt datrabere deridere.⁊ ↄtumeliari.⁊himõi.⁊ſic ludus ille erit peccatũ mortale ⁊ inepta leticia in hmõi actu vei aſpectu volũtaria ⁊ affeccata. Unpuer.xuij.ſuper ullud Riſus doloꝛe miſcebit᷑.æ exrrema gaudij ſu ctus occupat. dicit glo. luctus pperuus. ſed luctꝰ ꝑpetuus nõ debet᷑ niſiꝓ moꝛtali.Alio mõ exceſluſ põt eſſe in ludo ſᷣm defectũ debitaꝝ circũſtãtiarũ puta cũ aliq vtunt᷑ ludo vel locis vel tpibe indebi tis. aut etia ꝓpter ↄuenientis negocij vel ꝑſone vt cñ fierent ludi cheatrales in eccłijs vr tꝑe qdragc. ſimali qð eſt tempus pnie.vela ꝑſonis ecciaſticis nõ dñt intereſſe nuptijs vel ↄumuijs vbi ludi hinꝰ modi fiũt Et h̊ quide põt eſſe moꝛtale ꝓpter vche/ mentia affectus qñ vicʒ delectatiõem ludo ppoitt delectationi dei ſeu mandatoꝝ obſeruatiõi itavt nõ xefugiat facere ↄ pᷣcepta dei vel eccie vt ↄſequa tur leticiã ſeu delectatõʒ ludi viſi vel exerciri. al⸗ crit veniale.cũ ſcʒ nõ ita afficiutur ꝙ veilet aliqᷣd cõtra deũ ↄmittere Cliciũ eſt tñ etiã in defectu lu di ſᷣm cho.vbi. S. arti.uij.qꝛ ↄ rõem eſt vt aliquis ſe alijs oneroſum exhibeat dũ ipᷣe nihil delectabi⸗ le exhibet ⁊ delectatiões alioꝝ moderatas ipedit rephẽdendo.ſ.vel ꝓhibẽdo vel fugiẽdo.Illi i lu do deficiũt qui nec ridiculũ aliqð ipᷣſdicũt.et di⸗ centibo moleſti ſunt qꝛ ſc alioꝝ modicos ludos nõ recipiũt.⁊ hi dicũtur agreſtes.vt phᷣus dicit in uij.ethi. Minus tñ viciũ defectus in ludo qᷓ; ex/ ceſſus vt phᷣus dicit in.ij.ethi.ꝙ pauci amici hñ/ di ſt ꝑꝑdelectatiõem.qꝛ paꝝ delectatiõis ſufficit ad vita q̃ſiꝓ cõdimento.ſicut parũ ſalis ſufficẽ ĩi cc bo. Auſteritas aũt ꝑ quã aliqͥ nec alijs efferũt de⸗ lectatiões collocutionũ nec ab alijs recipiũt que cõnumerant᷑ ab andronico inter vᷣtutes nõ exclu dit qdẽ oẽs delectatiões ſimpliciter.ſed ſuꝑfluas oderatas.De choꝛeis dicet᷑ in c.ſe. xtia filia gule *. Ex comeſtiõe eni ⁊ potu inoꝛdinato cõiter ſequi loq̃citas. Un dic̃ Greg.in paſtor. Niſi gule dedij tos immoderata loq̃citas detineret.diues ille ꝗᷣ epulabat᷑ qcidie ſplendide. Lu.xvi:In ligua gra⸗ urfläma nõ arderer In buias figuram egyptuſ qᷓ interptat᷑ tẽbꝛe ſignificãs gulã q fac icellem cebꝛo ſumꝛ hebetem ꝑeuſſa fuit ranis q̃ ſunt loq̃ces q̃ſi ſemꝑ garrulãtes.ad innuẽdum ꝙ viciũ gule facit boiem loquacem, hoc aũt viciũ multũ noce Dici CTitulus Bextus — tur enĩ puer.xv. Lingua immoderata cotetet ſpi bitũ.i.teruoꝛẽ ⁊ deuotiõem.Quilibet põt h̊ in ſe⸗ ipo experiri. qꝛ exr loqcitarc cxbauri? ois ſpae de⸗ uotionis ⁊ cum vult legere oꝛare vel meditari oc currũt.fantaſmata circa audita ⁊ dicta ⁊ interrũ pñt attentiõem ⁊ oñter feruoꝛẽ ipediũt. ſiẽ lebes fup ignẽ niſ coopiatur coopculo nõ facile feruet. q? caloꝛ euapoꝛat᷑. Et iõ in figurã dñs declarauit in iveteri lege vas qð cooꝑculũ nõ hr̃et eſſe imũ dũ .* reſtringit os ab ocioſo ſermone. ad criminalia de riuatur vt detractiões.ſuſurratiões.ſubſannati⸗ ones. ↄtumelias. ⁊ hmõòti alia q moꝛtalia ſũt. Sʒzʒ ⁊ ſpa ocioſa verba de ſe venialia ſunt.diſponẽtia * temptũ dei dicerẽtur vel in malũ finẽ inducendi alios ad criminale vel cũ ↄplacẽtia fruitiois.i: tä . omni verbo ocioſo qð locuti fuerint homiĩes red/ dent rõe m de eo in die iudicij. Dicit᷑ t verbum . „ 1 „ . .—. . tur Scurilitas.i.iocularitas vel iocũditas qdã ⁊ nõ eo vtendũ qꝛ viq; ᷣn Ore. Mens q nõ ha⸗ bet reſticcionẽ locutiois ⁊ cooꝑculũ ſilẽtij ĩmñda efficit coꝛã deo. ⁊ ̊ eſt qð ðꝛ Jaco.i.c. Sie tñ ad moꝛtẽ aie pñt eſſe moꝛtale pctm̃ qn.ſ.in cõ⸗ ta delectatione ꝙ ipᷣam pᷣponit mãdatis dei vł ec ocioſum ſᷣm Gre.in moꝛal.verbũ qð caret neceſ/ ſitate vel iuſta vtilitate. Neq; eni ocioſa ſunt que dicunt᷑ in emẽdo vel vendẽdo vł alijs exercitijs li citis inde q̃rẽdo victũ ſuũ vel gubernatiõe fami⸗ lie. Sed dieby feſtiuis vel alijs dieb ſtando vl eũ do cũ amicis ſocijs vel vicinis loquẽdo diuerſs fabulas ⁊ truffas.qnq; de guerris.qñq; de pala⸗ tinis vel nugis cẽtinouellis ⁊ hmõi.illa ſũt ocio ccatione gule.ſed ex ↄſilio medicine comedit adꝓ ſa. Et vt dicit Bern.in li.de ↄſideratione. ſiuge i uocandũ vomitũ in remediũ alicuiꝰlanguor abſ oꝛe laicoꝝ ſunt nuge in oꝛe ſacerdotũ ſũt blaſppe mie. vtpote.qꝛ os eoꝝ ↄſecratũ eſſe dʒ ⁊ totũ deo ſolutionis peccatoꝝ. dicit aũt Hiero Quotiẽſ lo quimur aut nõ oꝑtuno tꝑe.aut nõ in oꝑtuno lo⸗/ co aut nõ vt ↄuenit audietibo ſermo malus ꝓce/ dit de oꝛe noſtro ad deſtructiõem eov q audiunt. . qð ꝓhibet apłs.õſideremus &̊ qd loqmur.qꝛ ꝓ omni verbo ocioſo reddituri ſumꝰ rõem indie iu 72 dicqꝗ. xxij. q.v.quotiẽs.De vitijs q pcedũt a ligua habes. S. in pᷣma pte tituli.⁊ c.ij. 7 —————v—S Sððõ em tho.ij. ij. q. cxlviij.arti.vi.pueniens ex defectu rõis q̃ ſicut nõ põt vᷣba cohibere ita nõ põt cohi⸗ dere geſtus exterioꝛes. Uñn glo dicit. Scurrilitaſ id eſt iocũditas q̃ riſum mouereſſolet. Et ſuꝑ epi ſtolas pauli dicit idem tho.ꝙ ſcurrilitas eſt vᷣbũ ioculatoꝛiũ q̊ aliqui volũt male placere alijs. Im poꝛtat g̊ͤſcurilitas g aqg inhoneſtatẽ ſᷣim tho. Et talia vᷣba vel geſt? put geſtũ vel locutiõem ꝑtinenteʒ oꝛdinunt᷑ ad moꝛtalia vt ad lururiã.ſunt moꝛta⸗ lia.dicit idem ſuꝑ eplas pauli tractans illð eppᷣ. v. Ois imũdicia aut foꝛnicatio aut ſtultiloquiu; aut ſcurilitas q ad rem nõ ꝑtinet nõ noĩet᷑ in vob itari oc ſe religioſum eſſe.i.xpᷣianũ nõ refrenas lingu ſuã buius vana ẽ religio.cõterit etiaʒ lingua imode/ Muinta filia gule dici. F. V. de qᷣbuſcũ q; ſuꝑfluitatibo vt de emiſſõe ꝑ vomitũ p̃m illud Eſa.xxviij. Omnes mẽſe eoꝝ replete ſũt vomitu ſoꝛdiũ. Et licet vtilis ſit vomitus pꝰ ſuꝑ fluam comeſtiõ em vel potationẽ tamẽ vicioſum Et nõ ſolũ hoc eſt moꝛtale qñ aliquid turpe qͥs fa cit aut dicit vt ꝓpuocet ad luxuriã mentis vel coꝛ? poꝛis.ſed etiã cũ er quadã leuitate ⁊ ſolatio qñ ex illo aliqs inducit᷑ ad aliqð moꝛtale qꝛ ꝑ accidens tare aplus in eo ꝙ dicit. Scurilitas q ad rem nõ ꝑtinet.i:ad actũ ↄiugalei. ¶ñ ex h̊ ꝙ vidit Abi⸗ melech yſaac iocantẽ cũ wbecca opinatus eſt üla eſſe vxoꝛẽ ſuã Geñ.xx.Iſido.aũt ponit ſcurilitatẽ inter filias luxurie.Nec bᷣ eſt ↄriũ ei qð dictũ eſt. qꝛ qq; a gula.qnq; a lururia ꝓcedit. Ex abundi tia eni coꝛdis os loqtur. Mar. xij. Et lõ lururio ſus ex laſciuia qᷓ abũdat in mete verba laſciua lo quitur q ꝑcinẽt ad ſcurilitatẽ.Et cũ qͥs guleẽ de⸗ ditus deleui etiã vᷣba ⁊ geſtus ꝓfert. Uetoſitates etiam ex oꝛe vel ex ꝑte inferioꝛi ſtudioſe emittere ſenſibiliter ob leuitatẽ ⁊ riſum puocandũ ad ſcu⸗ rilitatẽ ꝑtinet ⁊ ad pctm. Secus ſi ex inaguerten tia vel ex infirmitate cui aliter obuiari nõ poteſt. E ſeruata tñ modeſtia put fieri põt.De verb turpib⸗ cleſie Sed ⁊ ꝓpterea ſaluatoꝛ dicit. Math.xij. de tia Put neri p rpi⸗ ⁊ luxurioſis habes.S in ti.v.de lururia. . eſt ſubdere ſe huic neceſſitati ꝓpter ĩmoderantiaʒ qʒ dediſie vr. er de iniu.⁊ dam.c.ſi culpa. Secus aut eſſer qñ talia fie rẽt inter virũ ⁊ vxoꝛc etlaz ad ꝓuocandi ſe ad actũ ↄiugalẽ. Et h̊ foꝛtevoluit no 4 cibi ⁊ potus ex delectatiõe gule.Si tñ nõ ex dele) q; peccato eſt. Uidet᷑etiam ꝑtinere ad immũdici⸗ bua lutuletis veſtes cibis deturpãs.qð aliqñ ac/⸗ cidit ex nimia voꝛacitate ⁊ auiditate ſumẽdi cibũ Oð aũt phariſei diſcipulos repᷣhẽderũt.qꝛ nõ la uabãt manus cũ mãducabãt. Match. xv. Non eſt credendũ ꝙ diſcipuli xpᷣi eſſent imũdi ⁊ imodeſti in comededo.ſed qꝛ nõ ita pluries lauabt manꝰ⸗ ſuas in cadẽ comeſtiõe ſicut phariſei faciebãt. diẽ Marcus euãg· ꝙ ſuꝑſtitioſum ⁊ vacuũ erat. tñ faciebãt vt viderentur obſeruatoꝛes legis ex eoꝙ diñs diẽ Eſa.i. Lauami mũdi cſtote ſed dñs loq „ . batur de locutionc aĩea peccatis ⁊ mũdicia coꝛ vrpore 921 ſſe dʒ ⁊ totũ deo am ꝙ aliqᷣs comedat ſicut poꝛcꝰ oꝛe iũcto mani dedicatũ.vñ egredi hñt illa potentiſſima verba ? c all de ſanctiſſima ↄſecratiõis coꝛꝑis ⁊ ſanguĩs xpᷣi ⁊ ab . dis ⁊ coꝛꝑis.vel etiam cũ erant in via ⁊ nõ brent. ita aptitudinẽ ad lauandu manus nõ curabat de hmõi lotione edocti a magro eoꝝ ſummo qꝛ non lotis manibo mãducare panẽ nõ coinqnat hoieʒ. Math. xv. cũ de ſe nõ ſit pctm.ſed pᷣcipue ad ĩmũ diciam filiã gule ꝑtinet pollutio coꝛꝑis.qꝛ ex ĩoꝛ⸗ dinata ſumptiõe cibi ⁊ potus coꝛpus pati imun diciam vel in vigilia vel in ſomnis vbiẽ aliquan do moꝛtale pctm̃ qñ ſcʒ in vigilia ⁊ volũrtaric pꝛo curata ex ↄtactu turpi vei ex cogitationedelibera ta vel moꝛoſa lurxurie.Dehac apłs ad Epb.v. olis foꝛnicatoꝛ aut imũdꝰ nõ hʒ hereditatẽ i rexpᷣi. et dei. Hec hereditas ᷣm tho.ſnꝑ eplas eſt fruitõ dci que quidẽ nfecta br in rn liin ſieru giens Capitulũ 3 tamen totaliter vt ſcʒ ſancti comp̃ᷣbẽdant deũ co gnoſcẽdo⁊ diligẽdo q;tũ cogᷓſcibilis ⁊ diligibiliſ eſt. ſic enĩ ſolus a ſeipo fruit᷑ deꝰ. ⁊ qꝛ q̃ſi ꝑtialis ẽ nõ totalis.iõ dicit.nõ hʒ hereditatẽ in regno xpᷣi. id eſt.ꝑtẽ in illa fruitiõe.qð regnũ ðꝛ xpᷣi.qꝛ ꝑ xpᷣʒ habet᷑.Et h̊ imũdicia ꝑtinet ad molliciẽ de qᷓ ſupᷣ dictũ eſt. Sed vbi pollutio ſeu imũdicia in vigi⸗ lia ſit oĩno inuolũtaria ↄ intẽtiõem nõ eſt pctm. vt cũ pcedit ex infirmitate.ſicut patiẽs fluxũ ſemi nis qui in lege veteri hẽbat᷑tmũdus.Leui.xv.vel etiã cũ qͥs audiẽs ↄfeſſionẽ in ea audit valde t᷑pia aut loquẽs cũ mulieribo ex cã honeſta.inde ſequi tur pollutio carnis vel diſtillatio ſeminis aliqᷓ cõ rra volũtatẽ ⁊ intentionẽ ſuã ex q̃litate ↄplexiõis vel ꝑ violẽtiã ↄctus alteriꝰipᷣo ſꝑ volũtate renitẽ te Vñ Aug. emo impudice vtit᷑ coꝛꝑe niſi pᷣus ſpũs ↄcepta neqͥcia. Itẽ Iſido.nõ põt coꝛrũpi coꝛ pus ſcʒ vitioſe niſi pus animꝰ coꝛruprꝰ fit.xxxij q.vi.Qñ auteʒ accidit in ſomnis quõ ibi ↄtingat petm̃ in pollutione videndũ eſt in..ſe. ¶ Capitulũ quintũ de pollutione in ſomnis. Epollutione noctur⸗ ſiue nocturna.vtrũ ſit pctm̃. Nota ꝙ ðᷣ ipᷣa poſſumus loqͥ tripliciter. Aut ſᷣm ſeipam.aut ym cãm ſuã.aut ſᷣm ſequelã.Cõſiderãdo g̊ ipᷣaʒ ſe cundũ ſe pollutio nõ eſt pctm̃ nec etiã veniale.rõ huius eſt ſᷣm b. Zho.ij.ij.q.cxluij.arti.uij.Omne pctm̃ depẽdet ex iudicio rõis.qꝛ etiã pᷣmi motꝰ ſẽ ſualitatis nõ habẽt ꝙ ſit pectm̃ niſi inq;tũ iudicio rõnis repᷣmi poſſũt Et iõ ſublato iudicio rõis tol litur rõ peccatoꝝ. In doꝛmiendo aũt hõ nõ habz indiciũ rõnis libeꝝ. Nullus eni doꝛmiẽs eſt qui nõ intẽdat aliquib ſiłitudinibo fantaſmatnm ve lut reb ipᷣis.⁊ iõ id qð agit hõ doꝛmiẽs cũ nõ ha⸗ beat liberũ iudiciũ rõis nõ imputat᷑ei ad culpaʒ. ſicut nec id qð agit furioſus aut amens.Hoc idẽ oñditur ex auẽte Iſi.li.ſuĩaꝝ dicẽtis.Nõ eſt pec/ catã qñ nolẽtes nocturnis imaginibꝰ iũlludimur diſt. vi. Patet etiã idẽ ex verbis phi dicẽtis in pꝛi⸗ mo cchi.ꝙ ſᷣm dimidiũ vite.i.ſomnũ nondiffer fe lix a meſero.necſtudioſus.i.vᷣtuoſus avicioſo.ſʒ ſᷣm peccatũ differt virtuoſus a vicioſo ſicut luxa tenebꝛis.&̊ in ſomnis ſᷣm ſe nõ põt accidere pccm̃ Nec ob.illud Job.xxxiij.ꝑſomnũ inviſiõe noctur na qñ ſolet ſapoꝛ occupare hoĩes ⁊ doꝛmiũt in le⸗ cto tũc aperit aures viroꝝ et erudiẽs inſtruit eoſ diſciplina ſcʒ inſtituẽs ⁊ increpãs ꝑ reuelatiõem Ex quibo verbis vr ꝙ in ſomnis poſſit hõ agere ſᷣm rõ em vel cõtra rõem qð eſt bene agere vl pec/⸗ care.ałs fruſtra repᷣhẽderet᷑ vel inſtrueret᷑ Naʒ vt rñdet b.tho.vbi.Sõ.appꝛehẽſio rõ nis nõ ita impẽ/ ditur in ſomnis ſicut iudiciũ eius qð ꝑficit᷑ ꝑ cõ/ uerſionẽ eius ad ſenſibilia q̃ ſunt ᷣma pᷣncipia co gnitionis hũane.⁊ iõ nihil ꝓhibet hoĩem aliq̃d ð nouo appꝛehedere ſᷣm ſe in doꝛmiẽdo vel ex ipſis reliquijs pᷣcedentiũ cogitationũ ⁊ fantaſmatib oblatis vel ex reuelatione diuina vel ex imiſſione angeli boni vel mali.Sed iudiciũ ipᷣius rõis im peditur.⁊ iõ peccare nõ põt in ſomnis.hec b.cho. Et noca ꝙ q;uis pollutio nocturna ĩ ſe nõ ſit pec⸗ na ſeu eueniẽte in ſomnis ſiue diurna catum rõne iam dicta. dare tñ opam ſtudioſe ad hũc finem.puta ꝑ nimiã comeſtiõem ⁊ potũ vt ſe⸗ uat᷑ pollutio.ctiã ſi faceret nõ obdelectationem ed ad alleuiatiõem nature ⁊ ſanitatẽ eẽt moꝛtale ſicut ſi in vigilia volũtarie ſe pollueret obſanita⸗ tem ſolũ.nõ excuſareta moꝛtali.qꝛ facit directe ʒ finẽ intentũ a natura q nõ eſt alius in emiſiõe ſe. minis volũtaria niſi generatio.q ꝑ illũ modũ ſeqͥ nõ põt.ſed appetere habere pollutionẽꝓpter alleui ationẽ nature tm̃ ſine peccato.i.ſine h̊ ꝙ det ope⸗ ram.ſed via naturali nõ eſt pctm̃ Siłr ſiqs come dit nimis vel nimis calida ex qͥ dubitat ſibi ex ſequi pollutionẽ in ſomnis qꝛ als exꝑtus eſt huiꝰ modi.nõ tñ ꝓpter h̊ illa ſumit ſed vt ſatiſfaciat gu le nõ ꝓpter h̊ eſt moꝛtale.Cõſiderãdo aũt pollutõ nem nocturnã ſᷣm cãm ſuã tũc põt ibi eſſe pctm. 7 nõ pctm.nõ in ſe ſed in ipᷣa cå. Pꝛo cuius decla ratione dicit b. tho.ij.ij.vbi.S. ꝙ triplex põt eẽ cã huiuſmodi pollutionis. ”M Pꝛima cauſa coꝛpoꝛalis. Scða cauſa interioꝛ animalis. Tettia cã extrinſeca ſpũalis. Quantũ ad cãm coꝛꝑalem cũ humoꝛ ſeminał ſuꝑabũdat in coꝛꝑe.vel cũ eſt hũoꝛis reſolutio ꝑ nimiã calefactionẽ vel ꝑ aliã quãcũq; cõmotionẽ ſomniat doꝛmiẽs ea qͥ ꝑtinet ad hmõi expulſionẽ hũoꝛis ſuꝑabũdantis vel reſoluti ſicut et accidit qñ natura guat᷑ ex aliq̃ ſuꝑfluitate alia ita ꝙqnq; foꝛmant᷑ in imagine fantaſmata ꝑtinẽtia ad emiſ ſionẽ taliũ ſuꝑfluitatũ.Si igi᷑ ſuꝑabũdãtia bio ris ſit ex cã culpabili puca ex ſuꝑfluitate cibi ⁊ po tus.tũc nacturna pollutio hʒ rõeʒ culpe ex cauſa ſua nõ in ſc.ſed ſi talis ſuꝑabũdantia vłreſolutio talis humoꝛiſ nõ ſit ex cã culpabili nõ eſt culpa ẽt in c̊ ſuas. Secũda cã pollutiõis põt eſle interi⸗ oꝛ aialis.puta cũ exacogitatõe pᷣcedẽtiotingit ali quã doꝛmiẽtẽ pollui.Cogitatio aũt q̃ in vigilia p ceſſit qñq; ẽ pure ſpeculatiua puta cũ Aꝗliqs cã di⸗ ſpenſationis cogitat de peccatis carnalibeqñq; ẽ cũ aliq̃ affectione vl ↄcupie vł hoꝛroꝛis Cotingit aũt ꝙ magis pollutio nocturna ſequit᷑ ex cogita⸗ tione carnaliũ vicioꝝ qᷓ; excogitatõne aliaꝝ dele ctationũ.qꝛ ex h remanet quoddã veſtigiũ ex ĩcli⸗ natione in aia.ita ꝙ doꝛmiẽs faciliꝰinducit᷑ i ſua imaginatiõe ad aſlentiendũ in actibo ex quibo ſeqͥ tur pollutio ⁊ ſic hʒ rõem culpe ex ꝑte cãe cũ ſq; co gitatio pᷣcedẽs fuit cũ delectatõe ſenſuali.fuit ibi veniale moꝛtale aũt ſi fuiſſet cũ deliberatiuo con ſenſu. Sʒ ſi cogitatio pᷣcedẽs carnaliũ actuũ fuit pure ſpeculatiua vel cũ hoꝛroꝛe ⁊ diſplicẽtia tunc pollutio inde ſequẽs nõ hʒ rõem culpe etiã venia⸗ lis.nec in ſe nec in cã ſua. Tertia vo cã eſt ſpũa lis extrinſeca cũ ſcʒ oꝑatione demonis ↄmouent᷑ fantaſmata doꝛmiẽtis in oꝛdine ad talẽ effectum Et h quidẽ qñq; ex peccato pᷣcedẽti ſcʒ negligẽtia pparandi ſe ↄ demonũ illuſiones. Un ⁊ in ſero in cõpletoꝛio cantat᷑ hoſtẽq; nr̃m cõpꝛime ne pollu⸗ antur coꝛꝑa. Qñq; puenit h̊ abſq; culpa hois ex ſola neqͥcia demonis.ſicut in collationib patruʒ legit᷑ de quodã qͥ ſꝑ dieb feſtiuis patiebat᷑ polluti onẽ h̊ diabolo ꝓcurãre vt eũ impediret a ſac cõio ne.nũqᷓ; ᷓ pollutio in ſe eſt pctm.ſed Nliqn ect⸗ 4 . ”õ èèð . 4 è “ Cuulus pᷣcedentis peccati.cum ſcqʒ culpa eſt in cauſa ſua. Ad qð facit qð ðꝛ di.vi.c.teſtamentũ.⁊.c.ſe. Cõſiderando aũt pollutiõem in ſomnis qᷓ;tũ ad ſequelam eius.i.q;tũ ad id qð ſequit᷑ poſt eam.ſic põt ibi eſſe peccatũ moꝛtale vel veniale vel nullũ. Solet eni aliqñ poſt pollutionẽ ⁊ pᷣcipucillã q̃ in cipit in ſomno ⁊ terminat᷑ in vigilia exurgere qdã cõplacẽtia ⁊ ſi qdẽ illa ↄplacẽtia ſit de pollutione habita rõne alleuiatiõis.vt ſic melius ſeruiat ðo magis liber a ſtimulis carnis vel etiã rõne exone rationis nature quã ſentiebat guatã ⁊ inde alle⸗ uietã ⁊ nõ rõne alicuiꝰ delectatiõis nõ credit᷑ eſſe ecczeg. Ded ſi illa delectatio quã aliqͥ mõ habe⸗ at ſenſualitas in ipᷣa pollutiõe doꝛmiẽdo excita ta a ſomno placet ſubito vel repẽte ita ꝙ illi dele⸗ ctationi ex deliberatione nõ ↄſentit ſic eſt veniale nõ quidẽ rõne pollutionis ſed rõne delectatiõis facte in vigilia.Si vero excitato plene a ſomno ñ repẽte ſed deliberate delectatiõi aſſentit ita ꝙetiã placeret ſi hret vas debitũ rereptiõi talis materie extra mr̃ioniũ vel cũ appetitu futuri coitus.tunc eſt moꝛtale.nõ quidẽ ipa pollutio initiata ĩ ſom/⸗ no ⁊ terminata in vigilia qð iã pᷣceſſit.ſʒꝓpter no⸗ uũ deliberatũ ↄſenſum habitũ poſt pollutionem HPHec Alex.in ſcᷣa ꝑte.ij.xxx.qñ aũt pollutio ĩpedi at celebꝛationẽ vł cõionẽ.hes in.iij.ꝑte ti.xuij. Qapitulum ſextum de choꝛeis. ad imeptam leticiam filiã gule ⁊in cõui uijs frequẽtant᷑ q ſit ibi peccatã ⁊ quã tum.Nota qꝙ Alex.in.uij.di.xvi.ſic ait. Choꝛea⁊ hmõi ludi ſiue fiant cantu ſiue muſicis ſᷣm ſe nõ ſunt mali.qꝛ pñt bene fieri aliqñ.ſed triplici ex cã ppt fieri mali ex circũſtãtia.quaꝝ vna ⁊ pᷣcipua ẽ mala intẽtio vt qñ fiunt ad oñdendũ vel ꝓuocan dum libidinẽ ſicut fere mõ oẽs exercẽt.Et iõ eccle ſiaſtice ꝑſne talia depoſuerũt.qꝛ etiam in ſignis gaudij nõ eſt cõicandũ cũ peccatoꝛibo.Alia cauſa eſt qñ nõ fiũt ſuo tꝑe vt tꝑe triſticie puta q̃drage⸗ ſime ⁊ hmõi.qꝛ ſicut Ecci.xxij.ðꝛ. Muſica in lu ctu impoꝛtuna narratio.et h̊ mõ interdicit peni⸗ tenti ne ſit in ludis.qꝛ dum penitet tpᷣs eſt flendi Laueat ſe penitẽs a ludis ⁊ Pecraculis inqͥt Au/ guſt. Tertia cã eſt ſumpta er officio ꝑſone ſiẽ cleri cis interdicit᷑. venatio ⁊ alij ludi.qꝛ in ſoꝛtẽ domi electi alijs exercitijs dñt occupari Puto aũt inqͥt idẽ ꝙ quinq; ↄcurrẽtibo ad choꝛeã nõ ſit repᷣhẽſi⸗ bilis Pꝛimo ſcʒz ꝙ ſit tpe debito vt tꝑe gaudij.ſ. in nuptijs. vel in tꝑe victoꝛie.vel liberatiqis hoĩs vel patrie.vel in aduentu amici de terra longinq̃ Secudo ꝙ ſit cũ honeſtis ꝑſonis de quib non ſit mali pᷣſumptio vt cũ leccatoꝛibo ⁊ leccatricib. Lertio ꝙ fiat a ꝑſonis ſecularibo. Nam monia lib ⁊ monachis ⁊ clericis ꝓpter ꝙ dñt in alijs oc cupari oẽm choꝛeã puto illicitã Quarto ꝙ hone ſto mõ fiant nõ geſticulationiba nimijs inhoneſt ⁊ inoꝛdinatis. Quinto ꝙ cantus vel muſica ex/ citãs in hiſnõ ſitde illicitis ſedde moꝛiba ł de deo De melodia nõ ẽ curãdũ.qꝛ in taliba neceſſe ẽ fieri melodis leuẽ q aliqᷓ̃liter exomat modũ choꝛiʒan⸗ di.hec Alber. Eſt aũt peccatũ moꝛtale hoc ᷣm .— BGuit:.quando fiunt choꝛee ad incitandum ſe vel alios ad libidinem extra matrimoniũ.ſiłr ſᷣm ip ſum ſi ducãt᷑ſeu fiant ex cõſuetudine etiaʒ ſine coꝛ rupta intentione.cũ adeopuocent ad libidinẽ qð dicit Hiero.ꝙ nõ credit viro ſi dicat ſe illeſum e⸗ uaſiſſe a ſpectaculis taliũ. Hoc aũt vjr ſic intelli⸗ gendũ qñ fieret ita inoꝛdinato affectu ⁊ indifferẽ ter ꝙ etiã ſi ſcirent tales vel ↄſiderarẽt aliq̊s in ⸗ dead libidinẽ trahi ⁊ ↄ-cupiam malã vel ab eccle⸗ ſia ꝓhiberi adhuc tamen eis vterent᷑ Qðò fiant co⸗ 472 ree in eccleſijs vt cõſueuit fieri in eccłijs ruralib⸗ in ſolennitatib eoꝝ cũ hoc in notabilẽ vergat ir⸗ reuerentiã dei.videt᷑ eſſe magis moꝛtale qᷓ; venia⸗ le. Similiter cum fiunt a clericis vel religioſ cũ monialibo vel ſecularibo cñ b̊ ſit in magnũ ſcãda⸗ lum alioꝝ ⁊ ꝑiculum ⁊ ruinam ipᷣoꝝ.Cũ autem a clericis vel religioſis fit inter ſe non in pᷣſentia lauicoꝝ ex q̊dã ſolatio ⁊ ſi leuitate nõ tñ moꝛtale. De choꝛeiſantibuspoteſt. : Echoꝛeis que pertinẽt moꝛaliter exponi illud ps.xcvi.Inflãmabit ĩ cir cuitu inimicos eius.ignis ſcʒ a deo ꝓcedens ĩfla⸗ mabit ⁊ nõ ↄburendo ſeu ↄſumendo.ſed affligen do Guiſſime inimicos dei.i.pctõꝛes qͥ nõ diligũt deũ nec ſeruãt mãdata eꝰ ſʒ ↄriãt᷑ volũtati eꝰrebel lates ſeei qͥ ambulãt in circuitu.iur illð qð ps.ali bi ait.In circuitu impij ambulãt detrenis ad ter⸗ rena ſe reuoluentes cõtinue donec cadant affectu ⁊oꝑe ꝓcedant.jvel in circuitu.i.in choꝛeis ſe exer centes vbi fiũt circuitꝰmulti.vbi tria tangunt᷑. Pruno ponit intẽſum cruciatũ.ibi.Inflãmabit. Secundo adijcit appꝛehenſum tripudiatum.ibi. in circuitu. Tertio innuit expꝛeſſum reatũ.ibi.inimicos eiꝰ. Et quia pena culpe.xe S.I ſpondet ? ꝓpter eam affligitur. Incipiat᷑ a ſecũdo vbi notatur culpa.⁊ ſpãlis culpa cũ dicit᷑ incircu itu.ſ.ambulãtes.Lripudiatus ſeu choꝛea eſt qui dam circuitus vtʒ ad ſeuſum.de vno eni loco mo uent choꝛeiʒantes ⁊ diſcurrẽtes cito ad eundem redeũt hoc frequẽtantes. Iſtud aũt eſt iter diabo li ipᷣe eĩ circuit. Uñ interrogatꝰ a deo vnde veni⸗ ret rñdit.Circuiui terram ⁊ ꝑ ambulaui eã. Job. i.Et.i.Pe.v. Aduerſarius veſter diabolus tãqᷓ; leo rugiens circumit querẽs quẽ deuoꝛet.Qui q̊ tripudiãt cũ faciant iter diaboli cũ eo ſe reperiet in termino inferni. Inflãmabit in circuitu ſcʒ eũ tes.õ ſolum aũt ſequũtur tripudiãtes iter dia boli. quinimo diabolus ipᷣe inſidiãs eis vt aſſeſi⸗ ſoꝛ equo ducit eos.qð pulchre oñdit Jo.apoc.lx. vbi dicit ꝙ de puteo abyſſi quẽ vidit aſcendit fu⸗ mus foꝛnacis magne ⁊ obſcuratus eſt ſol ⁊ aer.⁊ de putei fumo aſcẽderũt locuſte ſuꝑ terrũ. Et ha rũ ſiłitudinẽ ponẽs dicit ꝙ locuſte iſte erant ſilłes equis paratis ad pᷣliũ ⁊ ſuꝑ capita eoꝝ canq; co ⸗ rone ſumiles auro.⁊ facies earũ tanqᷓ; facies ho⸗ minũ.⁊ habebãt capillos ſicut capillos mulierũ et dentes eaꝝ ſicut dentes leonũ ⁊ habehant loꝛi cas ferreas ⁊ vox alaꝝ ſuaꝝ ſicutvox curruũ ⁊ eqͥ rum multoꝝ currentiũ in bellũ.⁊ habebant cau⸗ das ſiłes ſcoꝛpionibo.⁊ aculei erãt in caudis eaxꝝ Capitulũ et poteſtas caꝝ nocerehoĩbo menſibo. v. ?⁊ bẽbant ſupꝑ ſeregẽ angelũ abyſſi.cui nomon bebꝛaice aba⸗ don latine exterminas. Notatevba ſingula.ſigna te miſteria. Locuſte iſte ſunt mulieres choꝛiʒãtes puteus abyſſi vñ iſte aſccdũt eſtpfunditas inferni vñ ſuggeri tale exercitiũ choꝛeiʒãdi ademõibo. Fn mꝰfoꝛnacis magne cũ qͥ erũt locuſte de puteo ẽ in citamẽtũ ⁊ ſignů magne cõcupiſcẽtie ⁊ laſciuie vñ ꝛtũ habẽt choꝛree ⁊ cũ qua fiunt.Et bic fumꝰ ob ſcurat ſolẽ ⁊ aerem id eſt co cupiſcẽtia obtenebꝛat viros etiã ſapiẽtes ⁊ doctoꝛes.⁊ aerem.i. cõtẽpla tiuos ⁊ ſpũales hoĩes.vt ptʒ in dauid ſalomone. et in vitaſpatrũ ꝑ pla exempla. Heu aſcẽdũt ſuꝑ terrã.ſ.choꝛeizãtes diſcurrẽdo ſiẽ locuſte ſaltãtes ⁊ ſiẽ locuſte regẽ nõ habẽt.vt dicit puer.penul.vñ inoꝛdinate incedũt ita tales ratõeʒ nõ hñt regẽtẽ eas.ſedvt bruta aĩialia hincide leuitate diſcurrũt Et ſicnt locuſte quibo plagata fuit egyptꝰnihil vi⸗ ride deliquerũt ſuꝑ terrã ſed totũ coꝛroſerunt.vt ptʒ Exo.x.Ita iſte hmõi vanitatẽ tripudioꝝ viri⸗ ditateʒ boni ꝓpoſiti qð eſt in hominib auferũt in laſciuiã inclinantes.Qualiter aũt ſint oꝛnate iſte locuſtevnde magis excitãt cõcupiſcentiã hominũ declarat dum ſequit᷑. Quod erãt ſimiles equis pa ratis ad bellũ. Sicut hominesvtunt᷑ equis fale⸗ ratis ad impugnandum inimicos.Ita demones vtunt᷑ mulierid oꝛnatis ad expugnãdum ſeruos dei qui ſunt inimici demonũ.Et ſicut equus odo rat ꝓcul bellũ. Job.xxxix.⁊ appetit curręre ad cã⸗ pum./ Ita vane inlłieres inquirũt de locis vbi poſ/ ſint oſtẽtari.⁊ currũt ad talia loca in qbꝰ dyabo⸗ lus deij ciat ⁊ pſternat młtos gladio cõcupiſcẽtie Coꝛonc in caputſimiles auro ſunt mitre.balthea ſeu ſerta que poꝛtãt in capitibo deaurata vel gem⸗ mata cũ magna ſuꝑbia q ſunt ſigna triũphoꝝ qͥs dyabolꝰhabz de / ſeruis dei ꝑ eas Sedvt dicit᷑ jſa. xxviiij. Ue coꝛone ſuꝑbie.Ad hanc cõ pꝛimẽda rex ccloꝝ dñs ieſus ꝑ ꝑmiſit ſe in deriſum ⁊ penã ſpi⸗ nis coꝛonari.Facies eaꝝnõ dicit eſſe facies homi num. ſed tanqᷓm facies hominum. quod dici⸗ tur pꝛopter fucos. Exterminant eni m facies ſu/ as vtdici. Mathei.vi.i.extra tminos naturales trahũt dum ſcilicʒ ſint nigri vł crocei coloꝛis per ceruſam ⁊ purpureũ coloꝛem picte appaꝛẽt albe et rubicunde. Unde ſicut larue.i.maſchare nõ dicũt facies ſed tanq; ſacies hominũ.ſic ⁊ ille qꝛ ſub co/ loꝛibo additis latent facies ꝓpꝛie naturales. Sed qua fiducia inquit Hiero.erigit ad celos vltum quẽ cõditoꝛnõ agnoſcit. De capillis etiaʒ dicit ꝙ habebãt q̃ſi capillos mlieꝝ.⁊ hꝓpter capillos ali⸗ arũ appoſitos vl ſericũ poſitũ ad ſi imilitudinẽ ca⸗/ 7 pilloꝝ.Nõ em̃ ſunt capilli mulieꝝ illaꝝ a qͥb ab/ ſciſi ſunt nec eaꝝ que deferũt cũ appoſiti ſunt⁊ ad placitũ deponũt᷑. Et mirũ eſt ꝙ cum mlieres ſint multũ timide quõ nõ expaue cũt poꝛtare capilloſ moꝛtuaꝝ. Scd vanitas vel potius diabolus aſſe curat eas.ſed valde debẽt metuere ne ſiẽ abſalõ ca pillis ſuis q̊s nutri ebat ad magnã vanitatem ſu ſpenſus remãſit ad arboꝛc.vñ ⁊ moꝛtuꝰ eſt. ſic ip ſe ſuſpẽdant᷑ in infernũ. Detes eaꝝ qᷓs dicit ioh eẽ leonũu ſignificat earũ crudelitatẽ ⁊ inſatiabilitatẽ Sicut eni leo eſt aial rapax q̃ſi inſaciabile.ſic mu lieres vane rapiũt a viris ſuis occulte vł'ab ama toꝛibo ſi ſunt inhon eſte nunqᷓm ↄtentant᷑ de veſti 12r „ „ bus ⁊ oꝛnamentis ſi vidẽt vicinã vel ꝓpinquã ha bere oꝛnamentũ qð ipᷣe nõ gerant adeo infeſtant viros ꝙ vixpñt viuere cũ eis.⁊ ita crudeles ſunt ꝙᷓ ⁊ ſi debita habeãt viri ⁊ ſatis laboꝛet viuere vo lunt eis fieri ſiles etiã ſi deberẽt ad vſurã accipere vel vſuras exigere.ſed ne reſpicias in mulierẽ mł⸗/ tiuolam.ẽcci.ix.ðꝛ. Loꝛice ferree q̃s hẽbant iſte locuſte.ſignificant incoꝛrigibilitatẽ eaꝝ.ſicut enĩ in loꝛica vna mallea nõ ſeꝑatur ab altera.ita ĩ hu iuſmodi vna vanitas ↄſueta vnũ oꝛnamentũ ſo⸗ litũ dimittere nolũt.Et ſi aliqñ ad pᷣdicatiõeʒ ali cuius vel admonitiõem ↄfeſſoꝛis dimittũt aliqð qᷓ;citius pũt.reuertũtur ad pſtina.Canis reuerlꝰ ad vomitũ.ij. Pe.ij. Uox alaꝝ ipᷣaꝝ ſicutvox cur ruum ⁊ equoꝝ Ale locuſtaꝝ ſũt bꝛachia extenſa in choꝛeis vel velocitas in diſcurredo. ox ẽ can tus riſus ⁊ rumoꝛ ſaltus ⁊ deriſiones.qͥ ſentit᷑ in hmõi.⁊ ſicut exercitus magnus ſolo tumultu ali qñ hoſtes fugat ⁊ vincit.⁊ clamoꝛe ſuo aucs i ter ram cadere facit.ita exercitus choꝛeaꝝ ductus a diabolo vincit bonos viros.⁊ hñtes pẽnas vtutũ in terrà affectũ ſcʒ carnaliũ cadere facit.qꝛ aliquã do q̃dam curioꝛitate ducti ad aſpiciendu ad deſi deria carnalia dilabunt᷑. Caude ſcoꝛpionũ i ipᷣis cũ aculeis ſunt vel ad litterã.caude ꝓlixe veſtimẽ toꝝ vbi eſt venenũ peccati ꝓdigalitatis ⁊ ambiti onis q affliget aias eax.vel cauda ẽ finis tał ope⸗ ris in q̃ nil remanet niſi remoꝛſus ↄſcie q pũgit ð tanto ſcelere ⁊ amiſſo tꝑe.Poteſtas eaꝝ ad noce/⸗ duʒ ðꝛ eſſe ꝑ.v.menſes.qꝛ cõiter a paſcha vſq; ad mediũ autũ ni fieri ſolent.ſicut reges ⁊pncipes ta li cꝑe ſolent ad bella ꝓcedere vſq; ad mediũ autũ ni vt cõſument ⁊ auferãt hoſtib q hyeme laboꝛã do qſierũt.ita diabolus poſt paſca ĩmediate ↄgre gat exercitus choꝛeaꝝ vt qð ↄgregaueũt ⁊ acqſi erũt fideles in aduẽtu ⁊ qᷓdrageſima meritoꝛuʒ ꝑ oĩones.ieiunia.cõiõem.ↄfeſſionẽ ⁊ hmõi.totum faciat ꝑdere ꝑ opus choꝛcaꝝ. Rex abylſſi qͥ eſt ſuꝑ locuſtas eas ducẽes.eſt diabolus q ⁊ extermiatoꝛ dici?.qꝛ hic eſt finis huius inuẽtionis ⁊ oꝑis exc᷑⸗ minare aias.i.extra terminos ꝑadiſi eijcere Hici/ ro. Memẽto ſꝑ ꝙ padiſi colonũ miłr de paradifo eiecit.⁊ ſic ptʒ ꝓpoſitũ.vicʒ ꝙ diabolus eſt ductoꝛ choꝛeiʒãtiu.⁊ ſicut eiꝰ intereſt circuitus ita i cir⸗ cuitu facit diſcurrere choꝛciʒãtes.ſed inflamabit deus in circuicu ſcʒ ambulantes. . 9 „ In tertia parte oſtendi.ꝭ.iii tur reatus buius actus tripudiandi cũ dꝛ.imini cos eius. Inimici eius ſcʒ dei ſunt qͥ ambulãt in circuitu.lil facit hominẽ inimicũ dei niſi pctm̃ moꝛtale.hoc eni tollit amiciciã ⁊ caricatẽ dei ⁊po nit inimiciciã Eſa,.lix. Iniqᷣtates veſtre diuiſert inter vos ⁊ deum vr̃m.i.diuiſionẽ ⁊ inimiciciam fecerũt.Et Jaco.in cano.ſua.uij.c.Qui voluerit eſſe amicus huius ſeculi.inimicus dei ↄſtituetur Amicus mũdi eſt qͥ amat pompas.laſciuias.ſuꝑ biam. vanam glam. ⁊ qꝗᷣ vulc placere boib in pec/ catis q̃ oĩa reꝑiunt᷑ in choꝛeis.⁊ iõ ꝑ eas efficit᷑ qs inimicus dei. Inflamabit in circuitu ambulãtes — — —— 2 LCLCLCitulns Bextus qui ſcʒ er hoc ſunt inimici dei. In buius figuram eſt ꝙ Johan.baptiſta ad tripudiatũ ſaltatricis fi lie herodis in conſpectu cõuiuantiũ fuit ſibi am⸗ putatũ caput. Math.xuij.ſic ꝑ choꝛeas ⁊ ſaltus tripudioꝝ qͥ fiunt in cõuiuijs aufer᷑ cuput Johã ni.q interpᷣtatur in quo eſt gtia.inq;tum vicʒ ba bens gr̃am exercẽs vel videns ea ꝑ q̃ in pꝛaua deſi geria incurrit vel ꝑ occaſiões peccatoꝝ q̃s admi⸗ ſerat eam ꝑdit Uñ Aug.dicit ꝙ melius eſt diebuſ dñicis arare vel fodere qᷓ; choꝛeas ducere. Sʒ cer tum eſt ꝙ arare vel fodere in diebo feſtiuis ex hoc amitteret᷑ gratia dei ⁊ efficere? aliqs inimicus dei Moulier vt dicit Oꝛigenes eſt arma diaboli. ca⸗ fnt peccati.expulſio ꝑadiſi.Et aliqñ diabol? bel⸗ lat cũ homine ꝑ aſpectũ mulieꝝ.aliqñ ꝑ audituʒ vocis mulieꝝ.aliqñ ꝑ tactum in choꝛeis.aliqñ ꝑ omnes iſtos modos ſimul bellat cũ hoĩe Naʒ ibi vidẽtur totaliter cũ ſuis oꝛnatibo ibi audiuntur li ſuis cantiba ⁊ channis ⁊ locutionib ⁊ manu tan guntur. ⁊ iõ ibi diabolus foꝛtiter pugnat ⁊ vicit. Non miꝝ ſi choꝛeiʒantes ſunt inimici dei cũ fa⸗ ciant q oia mandata dei ⁊ ſacramenta que ſũt me dicine dei.Nõ ʒ baptiſmũ militant.qꝛ cũ in bap⸗ tiſmo ꝑ patrinũ tenẽtem ad baptiſt. mũ ꝓmiſerunt renũ ciare diabolo ⁊ pompis eius.ꝑ choꝛeas pꝛo miſſionẽ frangũt ſequẽtes diabolũ ⁊ pompã eius ⁊ oꝑa.Cõtrã ſacramentũ cõfirmatiõis.qꝛ cuʒ in ipo ſuſceperũt ſignũ crucis in ſignũ ꝙ ſunt redẽ⸗ ꝓtc ſanguine xpᷣi effuſi in cruce. ipᷣi ſibi uimponũt in capite ſignũ diaboli oꝛnamentũ.ſ.variũ diabo lica inſtigatiõe Cõtra ſacrtin oꝛdinis.qꝛ cũ oꝛdi⸗ nẽtur cderici ad cantandũ officiũ ⁊ verba dei ⁊ p⸗ cipue in feſtis ad ↄſolatiõem ſpũalem pli ipᷣi offi⸗ cilant in eccia diaboli que eſt locus vanitatis vt ĩ theatris ⁊ plateis cantando cantilenas vbi ſunt verba diaboli.i.amoꝛis carnalis ⁊ verba diaboli li vana ⁊ turpia ꝑ que auertunt plurimos a veſpe ris ⁊ pᷣdicàtionib.õtra ſacramentũ matrimo⸗ nij.qꝛ inulta mala deſideria ↄcipiũtur ↄtra fideʒ datam ibidẽ nõ ↄtentus vxoꝛe ſua. Cõtra ſact̃m pni⸗ qꝛ totã ↄpunctiõem ⁊ ↄtritõem euacuant in mõi vanitatibo quã ſibi in qᷓdrageſima acqᷣſier̃t. oõtra ſacrm eucariſtie qꝛ cũ ſuſceperũt xpᷣm in cõlone paſcali ipᷣm eijciũt extra ciuitatẽ anime ad cruciſigendum ipᷣm in ſua ↄuerſatione mũ dana. Cõtra extremã vnctiõem.qꝛ pedes qͥᷣvncti ſtoleo ſancto qͥ ad illos q eũ receperũt vñ ⁊ q̃ſi conſecra ri ſunt deo eos mouent ad offenſam dei. Nõ ſolũ aũt choꝛeiʒantes efficiuntnr inimici dei ſed ⁊ʒom niũ ſanctoꝝ. Nam in feſtis oim ſanctoꝝ eas exer cent.⁊ q;ᷓto feſtũ eſt ſolennius tantomag his va⸗ cant.Nullũ ergo ſanctoꝝ interceſſoꝛẽ habere po⸗ terũt in futuro iudicio cñ oẽs offenderint ¶Unde ⁊ Greg.in.uij.dialogoꝝ narrat de quadaʒ puella dicta. Muſa.cui de nocte apparens virgo maria cũ magno comitatu virginũ puellaꝝ q̃ albis erãt indute.cũ quibo cũ muſa affectaret aſſociari ⁊ cũ eis eſſe.dixit ſibi vᷣgo maria ꝙ ſi vellʒ cũ eis eẽ ab ſtineret deinceps ab omni leuitate ⁊ riſib ⁊ iocis ⁊ tripudiatu.ſaltu.cantu.⁊ hmõi iocis puellarũ ⁊ ſic in die triceſimo veniret p ea.qð cũ puella age rec ⁊ parentes mirarent᷑ de tanta ↄpunctione ſeu cõpoſitione ⁊ mutatione eius interꝛogarent cim ipᷣa expoſuit illis viſionem ⁊ ꝓmiſſionem ſibi fa⸗ ctam a vᷣgine maria.qð ⁊ impletũ eſt. Nam.xxv. die febꝛe coꝛrepta in.xxx.poſtea apparẽte vᷣgine ip ſa cum puellaꝝ muleltnchne egrotante cepit cla⸗ mare.· Ecce dña venio.ecce ve nio Sicq; inter hec verba ſpiritũ reddidit ⁊ cũ illis ſanctis virginibi ad ꝑadiſum aſcẽdit.ſicut ̊ nõ potuit illa muſa aſ ſociari ſanctis.niſi abſtineret ab hmõi iocis ⁊ va nitatibi.qꝛ tales ſunt mimici dei ⁊ ſanctoꝝ. Ita nec choꝛeiʒzantes niſi hmõi dimittant. Qui autẽ non aſſo ciantur ſanctis.cum demonijs opoꝛtet aſſociari.⁊ hoc in vltimo notatur. SðD Demum propeimo ...n — ſciendũ eſt ꝙ iſtos ꝑ choꝛeas in circuitu diſcurrẽ tes⁊ inimicos dei ⁊ ſanctoꝝ ſe facientes deus in ſlãmabit.i.in flãmam ignis infernalispijciet.vbi faciũt tripudiũ ⁊ circuitũ.de quo dicit Job.xxuij Trãſibũt ab aquis niuiũ ad caloꝛeʒ nimiũ ⁊ eca tra.ſ.a caloꝛe nimio ad aq̃s nimiũ frigidiſſimas Ecce circuitus cõtinuus inferni.⁊ hoc eſt qdðᷣ dñs repꝛomittit ꝓ hmõi actiba ꝑ Eʒech.xxv.di.tripu⸗ dianti. Pꝛo eo ꝙ plauſiſti manibo ⁊ ꝑcuſiſti pede ⁊ gauiſus es ex toto affectu ſuꝑ terram iſrł.idcir⸗ co ecce ego extendã manñ meam ſuꝑ te ⁊ tradã te in direptiõem. ⁊ interficiaʒ te.ſ.moꝛte eterna.In buius ſiguram etiaʒ legitur Exo.xxxij.ꝙ cũ mõy⸗ ſes deſcẽdiſſet de monte cũ tabulis.x.pᷣceptoꝝ et appꝛopinquãs ad caſtra ꝓpli iſrłvidiſet choꝛos.i. tripudiatus ⁊ vitulũ aureũ fabꝛicatũ ante quem boꝛeiʒabant.iratus ira ꝑ ʒelũ ↄꝓfregit illas tabu ke reputans indignũ margaritas vᷣboꝝ dei po ⸗ nere ante poꝛcos ⁊ aſſumptis ſecũ leuitis interfe cit vigintitriamilia ex iſtis qui choꝛeasducebant antevitulũ.Uitulus aũt eſt aial laſciuũ.vñ iĩnuit ꝙ choꝛee deferuiũt laſciuie.Et ſicut illi oculi ſũt coꝛꝑaliter a moyſe legiſſiatoꝛe.ita choꝛeiszantes a xpᷣo datoꝛe legis euanhelice in igne occidentur.i. cruciabũtur. Inflãmabit inqͥt ps.in circuitu ini⸗ micos eiuſ.ſicut ignis ẽ inter omnia elemẽta ma xime actiuꝰ.ita illi qui inflämabunt᷑illo igne ma⸗ xime cruciabunt᷑. Hic eni ignis dicit Aug ⁊ ſi et⸗ nus nõ ſit.miro mõ eſt grauis. Excedit eni omnẽ p·nam quã paſſus eſt in hac vita.nunq; in carne tanta inuenta eſt pena. Licet mirabilia paſſi ſint martires toꝛmenta.⁊ multi neqᷣter qᷓ;ta ſepe ſuſti nuerũ ſupplicia.de pe.diſt.vij. .vlti. Inflãmabit aũt ⁊ vrit nõ ↄſumendo nec aiam q̃ imoꝛtalis eſt nec poſtea coꝛpus ſed cruciãdo ſuꝑnaturali mo ⸗ o vt inſtrumentũ diuine iuſticie. Sicut etiã ſa⸗ Namandra viuit in igne ⁊ nõ ↄſumit᷑ ⁊ certi vmes viuunt in aqua bulieti cuiuſdã fontis ⁊ inde edu cti moꝛiũtur.yt dicit Aug.de ciui.dei li.xxi.c.uij Et ideo non eſt impoſſibile vł incredibile ſi repꝛo bi viuũt in igne inſerni. . 4 m ſepᷣtimum̃ de deriſione. dinatam eni cibi ⁊ pot us ſumpcionem boĩes labuntur ad deriſiõem q;uis ex alijs etiam ⁰α Eniſio requeterermul tiloqio ⁊ ex vicio gule pcedit. Poſt ioꝛ⸗ —— =ẽꝛ,. —— —— „ — — — — . — —. 0 — —, — — — S—— — — WNWNss — — — Dr ———r 7 — 2 —. —,.— —S“”o —£ cauſis oꝛiatur.Et pot diffiniri ꝙ eſt actus pꝛeci⸗ pue locutiõ is q̊ qs intẽdit ad erubeſcẽtiã ⁊ ↄfuſi onem aliũ inducere.Et idem eſt illuſio a ludo.i. a ioco deriuata.⁊ etiã ſubſannatio Differt tñ irri ſio a ſubſannatione in mõ.qꝛ irriſio fit oꝛe.i.vᷣbo ⁊ chachinnis vñ a riſu dici᷑. Subſannatio auteʒ naſo rugato ⁊ vt dicit glo.ſuꝑ ps.Cõueniũt autẽ in finc.qꝛ idem intendũut ſcʒ ↄtuſiõem inducere ⁊ erubeſcentiam ei erga quẽ faciũt. Pꝛo hbuius ma terie declaratione dicit.b.ho.ij.ij.q.lxxv.ar.i.qꝙ; peccata vᷣboꝝ pᷣcipue penſanda ſunt ſᷣmn intentio nem ꝓferẽtis.Et iõ ſᷣm diuerſa que qs intẽdit cõ tra aliũ loquẽs hmõi peccata diſtinguũtur.ſic au tem aliqͥs ↄuiciando ſeu cõtumeliãdo intẽdit cõ/ uiciari honoꝛem depmere ⁊ detra hẽdo diminue⸗ re famam ⁊ ſuſurrãdo tollere amiciciã.Ita ⁊ irri dendo intendit ꝙ ille qͥ irride erubeſcat ⁊ ↄfunda tur in ſe.Et qꝛ hic finis eſt diſtinctus ab alqs cuʒ finis det ſpẽm in moꝛalibo.iðo deriſio eſt peccatũ ſpãle diſtinctũ a cõtumelia.detractiõe ⁊ ſuſurra⸗ tione.qᷓ;uis in hoc ↄueniãt qꝛ ꝑ oĩa iſta intendi? nocumentũ pximi ꝑ vᷣba malũ dicẽdo.Et qꝛ no⸗ cereꝓximo notabiliter ſeu h querere ſiue verbo ſi ue facto eſt ↄtra caritatẽ ꝓximi.qꝛ dilectio maluʒ ꝓximrnõ oꝑatur inqͥt apłus.ideo ſicut ⁊ illa.ſ.cõ tumelia detractio ⁊ ſuſurratio ꝓpꝛie ⁊ foꝛmaliter ſumpta ſunt moꝛtalia.ſic ⁊ deruũio ꝓpꝛie ſumpta⁊ ſtricte Et ad intelligendũ nocumetu qð ſequit᷑ ex pᷣdicc ꝓximo ſciendũ eſt ſᷣm cho.vbi.S.ꝙ de ope⸗ re virtuoſo meret᷑ aliqs apud ꝓximos honoꝛem?⁊ bonã famã ⁊ apud ſeipᷣm bone ↄſcie glam ſᷣm iũlð ij.Coꝝ.i. Gloria noſtra hec eſt teſtimoniũ ↄſcie noſtre.q̃ eſt quadã clara noticia ſibi de bono ſuo. vyñ quietẽ hʒ mens ⁊ ſecuritatẽ.ſᷣm illud ꝓuer.xv Secura mens ec bona ſcʒ ↄſcia q̃ſi iuge ↄuiuiuʒ Ecõtrario de actu vicioſo ⁊ turpi apud alios tol litur boĩs honoꝛ ⁊ fama.Et h̊ intendũtotumelio ſus ⁊ detractoꝛ ⁊ ſuſurratoꝛ.⁊ꝓpter hoc dicũt tur pia ⁊ vicioſa de alio. Apud autem ſeipſum per tur pia.i.vicia q̃ ſunt moꝛtalia ꝑdit hõ ꝓpꝛie ↄſcie glo riam ꝑ quandã erubeſcẽtiam ⁊ ↄfuſionem. Et ad hunc finẽ dicit turpia de alio deriſoꝛ vt faciat eũ verecũdari ⁊ ↄfundi coꝛã alijs.Eſt aũt erubeſcen tia ſᷣm Jo.damaſcenũ timoꝛ dehonoꝛatiõis Qui aũt ↄſciam alicꝰ inqᷣetat ↄfundẽdo ipᷣm ſpãle no⸗ cumentũ ei infert.qꝛ illa qes vt dictũ eſt magnuʒ bonũ ſibi eſt.ſic etiã fama ⁊ honoꝛ q̃ anferũtur ꝑ cõtumeliã ⁊ detractiõem ſunt mag bona. Et cuʒ boc intẽdit ſcʒ nocere illi inducẽdo eũ ad magnã cõfuſionẽ ⁊ erubeſcẽtiã ẽ pctinñ moꝛtale. Uñ ðꝛp⸗ uerbᷣ.iij. Abhominatio eſt dno ois illuſoꝛ.Nuilꝰ ãt ðꝛ Abominabilis deo niſi ꝑ moꝛtale.Si qͥs au tem intẽderet inducere aliquẽ leuẽ erubeſcẽtiam alicui ſicut fit aliqũ pueris ⁊ diſcipuliſa magiſtrꝭ ad coꝛrectionẽ vel animatiõem ad addiſcẽdũ ſeu de aliq̊ leui defectu naturali ob ſolatiũ ſicut ſocij deridebant b.tho.in ſcolis apellãtes bouẽ mutũ vel ſicut fit ſimpliciby ⁊ quaſi inſenſat veniale vr dũ tñ nõ ꝓuocen?᷑ ex hoc in notabilẽ iraʒ ⁊ ad blaſ- pↄhemandũ ⁊ alia mala.Non obſtat ſi obijciat᷑ ſic Imitar:i deũ nõ eſt peccatũ ſed meritũ.ſed deꝰ ir/⸗ ridet ⁊ ſubſannat aliqͥͥs ergo ⁊ nos iſtðò licite age⸗ re poſſumus.dicit᷑eni ps.ij.de dño.Qui habitat ĩ celiſ irridebit eos ⁊c̃. Et ꝓuer.i.inqͥt ſapĩia E go q̊ʒ riſerunt me. locuti ſunt labijs ⁊ mo ti ſunt labijs ⁊ mouerunt caput. in int erictu veſtro ridebo et ſubſannabo cum in gruerit ſuꝑ vos repentina calamitas.Et Job.ix. De penis innocentũ nõ rideat.qꝛ rideredei aliter fit q; irriſio hoim. Nam ridere dei eſt õm Grego. Aifſlictioni nolle miſereri.Irridere dei eſt ↄfulio⸗ nem eternam ꝓ peccatis iuſte infligere.ſubſanna re eius eſt terribilem faciem malis onñdere. Iſta aultem facere erga ſubiectos.ſ.iuſtam punitiõcm exercere non eſſet illicitũ.alias ſecus. iſeru mouerũt caput. ps xxi.loqui? ꝓphᷣa in ꝑſona chꝛiſti patientis.cui inter cetera penaꝝ ⁊ doloꝝ genera hoc fuit ſpecia le.multiplerx illuſio ſeu deriſio ſibi facta.vñ ⁊ cuʒ pᷣnunciãs diſcipulis ſuis ſecreto ipam paſſioneʒ enarraret inqͥt. Ecce aſcendimus hieroſolimẽ ⁊c. Et paulopoſt. Tradetur eni gentibo ad illudedgu Lu.xviij.Ex h̊ oñditur guitas huius peccati que ita eũ afflixit. Tria g̊ nocant᷑ in vᷣſu pᷣdicto. Pꝛimo deridẽt generalitas.ibi.Oẽs videntes. Secundo recipiẽtis illuſiõem dignitas.ibi.me. ⁊ deum pfem ⁊ ſpꝛmſanctum. Tertio illuſionis varietas.ibi deriſerũt me locu Muantum ad pꝛimum. Si diligẽtiꝰ cuãgelioꝝ biſtoꝛias intueamu: oẽs reꝑiunt xpᷣm deriliſſe. i. de omui genere bominum vicʒ reges.pᷣncipes.ſacerdotes.ſcribe.i.doctoꝛeſ legis.milites pilati.i.ſtipendarij ⁊ populares Ys ctus ſum in deriſum omni populo meo.ait ipe ꝑ Hierc.xx.Et de rege herode dicit᷑ Lu xxiij. Spꝛe uit illum herodes cum exercitu ſuo ⁊ illuſit indu tum veſte alba quaſi fatuũ iudicando.⁊iõ albis.i. lineis quibo veſtieban?᷑ fatui induit.Et pus dici de iudeis ꝙ in domo capphe ſummi pontificis te nentes eũ illudebãt velando faciem eiustdando alapas dicebant ꝓphetiſa no bis chꝛiſte ⁊c. Mili⸗ tes autem pilati poſt ſententiam eius illuſerunt ponentes coꝛonam de ſpinis in capite.⁊ arundii⸗ nem in manu quaſi ſceptrũ.⁊ veſte rubea vt pur⸗ purea regia induerunt in deriſum. Johan.xix.Er in cruce pendentem deridebant eum pꝛinci pes (¶ ſacerdotũ cum eis ſcʒ turbis dicentes. Alios ſal- uos fecit ⁊c. Lu.xxiij. Sic ergo omnes videntes me deriſerunt me.ſed heu quia nõ ſolum illa vice ſed quotidie chꝛiſtus illuditur ⁊ deride?. Qui eni ficte agunt penitentiam nõ dolentes de oibo non cõnfitentes integraliter vel nõ ſatiſfacientes iſti chꝛiſtum dirident quaſi velantes faciem eius ac ſi non videret fictionem eoꝝ ſicq; nouis peccatiſ ſue fictionis percutiũt. Unde Job.xxxix.dicitur de ſtrutione ᷣm Brego. ſignantem hypocritam qualis eſt talis ꝙ deridet equum ⁊aſcenſoꝛem eiꝰ id eſt iuſtum vere penitentem ⁊ deum qui regit ip ſum ⁊ ducit. Hinc et Auguſt.in ſermone. Peni⸗ tentes ſi tamen eſtis penitentes ⁊ nõ irridentes eſtis mutate vitam. Reconciliamini deo penite/⸗ tiaʒ agis.genua figis.et rides.ſubſannas dei pa tientiam.de pe.diſtinct.iij. Penitentes ſcilicet fi cte penitendo. Sed qui penitentiam agunt Sed frequenter recidiuant videntur etiam um ri Tunlus V. riderc Uñ Iſi.in li.de ſum.bo.rriſoꝛ eſt ⁊ nõ pe nitens qui adbuc agit qð penitet. nec videt᷑ deum poſcere ſubditus.ſed ſubſanare ſuꝑbus Canis re uerſus eſt ad vomitũ ⁊ penitẽs ad peccatũ.de pe. di.uij.irriſoꝛ.Canis reuerſus ad vomitũ ẽ pecca toꝛ iterãs ſtulticiã ſuam. Interpᷣtatiue talis vide tur irridere i.ad ſilitudinẽ irridẽtis facere. Naxʒ ſiqᷣs de offenſa gui cõmiſſa dño ſuo veniã petitaʒ obtineret ⁊ ſubito ei poſtea alapã daret.⁊ ſic itexꝝ faceret. diceret᷑ vtiq; talis dũm ſuũ irridere. Phi curioſe qrentes de ieſu cũ nõ audiũt q̃ rõ naturał demõſtrat.cũ herode curioſe deridẽt eũ fatuitatẽ reputãtes paſſionẽ xpᷣi.⁊ hec eſt alba veſtis ei ĩmii ſa. Nos pᷣdicamus xpᷣm crucifixũ gẽtibvt grecis ppᷣis ſtulticiã ait apłus.i.Co.i.Et qͥ miniſtros ec cleſie xpᷣm repñcantes coꝛonãt.i.circũdãt ſpinis tribulationũ ecactionũ ⁊ hmõi.ponũt arũdinceʒ vacuã ꝓ ſceptro euacuantes eoꝝ iuriſdicciõem cũ velint de factis eoꝝ iudicare ſalutãtes vt xpᷣm et ꝑcutiẽtes iniurijs vt ſubditũ reũ xpᷣm deridẽt cũ militibo pilati Lu.x.Qui vos ſcʒ miniſtros eccie ſunit me ſꝑnit.Et q iuſtos in cruce tribulatõnuʒ et ꝑſecutionũ poſitos derident,.q̃ſi ſe nõ valentes iuuare.⁊ a deo derelictos.xpᷣm derident⁊ illudũt in cruce pendentẽ.ſicut iob tribulatũ deridebant aliqͥ.vñ dicit. Nũc derident me iunioꝛes oꝑe ⁊c̃. Omneo igitur videntes me inqͥt põ.vidẽtes ſcʒ ꝑ fidem deriſerũt me ꝑ diuerſa ſcʒ peccata ꝑpetran do ⁊ iterando. Apłus ad Hebꝛe.vi.de hmõi inqᷣt Rurſus crucifigẽtes filium dei in ſemetipᷣis ⁊ o⸗ ſtentui hñtes.i.deriſioni.hec tamen deriſio inter pᷣtatiua generale peccatũ eſt non ſpeciale.quia ꝑ omne peccatũ ↄtingit fieri eam. ſcʒ illuſionẽ recipiẽtis dignitatẽ. Sciendu ꝙ ma xime digaitatis fuit xpᷣus qꝛ verus deus.Et ideo fuiſſimu pccm eſt irriſio. Pꝛo cuius declaratiõe notandũ ym tho.ij.ij.q.lxxv.arti.ij.ꝙ irriſio non fit miſi de aliqͥ malovel defectu. malũ aũt ſi ſit ma gnũ nõ ꝓ ludo accipit᷑ ſed ſerioſe.vñ ſi in deriſum vel illuſum vertaĩ.vñ illuſionisvel irriſionis no mẽ ſumit᷑.boc eſt qꝛ accipi᷑ pit ꝑuũ. Põt aũt ali⸗ ꝗqð malũ accipi vt ꝑuũ dupliciter. Uno mõ qꝛ ſᷣm ſe eſt ꝑuũ.⁊ ſic ponere illuſum vel irriſum malum vel defectũ alicuius ꝑſone qꝛ in ſe eſt ꝑuũ ſicut ali qñ deriden?᷑ clerici male legẽtes.⁊ hmõi eſt venia le ⁊ leue ym genus ſuũ.Alio mõ rõne ꝑſone accipi tur malũ alicuius vt ꝑuũ.ſicut defectus pueroꝛũ ⁊ ſtultoꝝ parũ ponderare ſolemus ꝓpter defectuʒ rõnis in ets.⁊ ſic aliquẽ deridere de aliquo qͥ tam nõ eſt puer neq; amens eſt oino ꝑuipendere · et ſic vilem riputare vt de eius malo nõ ſit curandũ ſʒ ſit q̃ſiꝓ ludo hñdũ.hoc eſt moꝛtale ⁊ ſpũale pccm̃ ⁊ ↄtra caritatẽ qꝛ cõtemnit.⁊ guiuſqᷓ; cõtumelia que eſt etiã in manifeſto.nam vjr ex ea eſſe maioꝛ cõtemptus ⁊ dehonoꝛatio.⁊ tãto guius qᷓ;to ma ioꝛi reuerentia eſt digna ꝑſona cui infertur. Eſt g̊ triplex irriſio H M Pꝛimo irriſio dininoꝝ. Secundo irriſioꝓpinquoꝝ. Zertio irriſio viroꝝ iuſtoꝝ. GBrauiſſimũ eſt peccatũ irridere deũ ⁊ q̃ dei ſůũʒ ſ̃m illud.uij.Re.xix.Cui expꝛobaſti quẽ blaſphe maſti.⁊ ſuꝑ quẽ exaltaſti vocẽ tuã.ſ.deridẽdo⁊po ſtea ſubdit. Ad ſanctũ iſrt᷑. Et ſitrderidere ſacram ta eccleſie tanqᷓ; in vtilia ⁊ nõ vera.ſicut derident iudei.⁊ quidã mali catholici irridentes qð credi ⁊ dicit᷑.ſ.xpᷣm eſſe in hoſtia cõſecrata.put fecit illa vidua q ridebat cũ cõio ſibi a gregoꝛio papamini ſtrare? ſuꝑ q̊ tn fuit oñſa veritas ꝑ miraculũ ł ver ba ſacreſcripture.Etiem miracula q deꝰ oꝑatur ꝑ ſanctos.ſicut legi de illo magiſtro ſcolariũ qͥ au⸗ diens pᷣdicare miraculũ factũ de filio ſanguie tin cto qð euenit mulieri filanti in feſto ſancti Petri martiris ꝓ eo ꝙ deridebat eius ſanctitatẽ.irriſit ille magiſter dicẽs fictiõem eſſe fratrũ ꝓpter qð fe⸗ bꝛ e coꝛreptus eſt gui.ſed facto votoq ab hmõi ab ſtineret ⁊ in deuotionẽ hret ſanctũ ſanatus c.Et de mulcis alijs legitur qͥ deridẽtes miracula ſan ctoꝝ diuine vltionis iudiciũ exꝑti ſunt in ſe. Secũda irriſio q̃ eſt magnũ peccatũ ẽ ꝓpinqͥꝝ ⁊ p cipue ꝑntũ.cũ maxime filij debeãt eos honoꝛare. qꝛ ab eis receperũt eſſe poſt deũ Uñ ðꝛ ꝓuer.xxr. Oculũ qͥ ſubſanuat pr̃em ⁊ qͥ deſpicit ꝑtũ matris ſue effodiãt eũ coꝛui de toꝛrente.⁊ comedãt eſ filij aquile.Coꝛui de toꝛrente ignis infernalis ſũt de⸗ mones qͥ oculũ luminis naturalis ⁊ gre auferũt irridẽti pr̃em cũ ſit gue moꝛtale.Aquila eſt ſignũ imperij. vñ imꝑatõꝛẽ ſignificat. Filij aquillaꝝ ſũt ptates inferioꝛes terrene ab ca deriuate.⁊ iſte co⸗ medũt irriſoꝛes ꝑntũ multis guaminibyeos affli gẽtes.Cam filius noe qꝛ pꝛem irriſit cũ vidiſp eũ ebꝛiũ iacere ⁊ in pudẽdis nudatuʒ.ᷣ etiã fratribo nũcians maledictionẽ ſeruitutis incurrit ĩ filio ⁊ ſua poſterioꝛitate.Geñ.ix.Et vt dꝛ.ij. q. vij. ſen tentia cam filij noe damnant᷑ ſcʒ maledictionẽ ði incurrẽtes qͥ pudẽda ſuoꝝ ſuꝑioꝝ qͥ pr̃es ſpiritu ales ſunt.i.eoꝝ mala oꝑa non occultant ſed irri⸗ dendo ⁊ diſfamãdo alijs manifeſtant.qð frequen ter faciunt laici ⁊ alij ſubditi. Tertia deriſio g uis eſt iuſtoꝝ de q̃ dicit᷑ Job.xij.Deridet᷑ iuſti ſim plicitas ⁊ lampas contempta apud cogitationes dinitũ. vide ibi expoſitiõem Gre.in moꝛal.li.viij ſed tales irridẽtis reꝑieteſ ſe ĩ iferno iĩ alia vita di cũt vt hr̃ ſapᷣ.v.hi ſt.i.iuſti q̊s hũimꝰi deriſũ ⁊ ĩ ſi militudinẽ ipperij.ſ.ĩ mũdo exnñtes. Nos ĩſenſati vitã illoꝝ eſtiabamꝰiſaniã ⁊ finẽ illoꝝ ſine hono⸗ re.Ecce quõ ↄputati ſt᷑iter filios dei.cũ heliſeꝰ vir iuſtꝰ⁊ ꝓpha aſcẽderet i bethel quẽdã locũ ł villãvł caſtrũ.qꝛ caluꝰerat.qͥdã pueri ceperũt eũ irridere dicẽtes. Aſcẽde calue aſceẽde calue.qba cũ maledi⸗ xiſſz ꝑꝑ deriſionẽ ñ odio łliuoꝛe vindicte motꝰ.ſʒ ʒelo diuie iuſticie quã vidit exigere h̊ vt puniren⸗ tur ⁊ alij exeplo eoꝝ ſibi cauerẽt ab irriſioc iuſtoꝝ q̊ facto duo vꝛſi exeũtes de ſilua.xlij.pueros ex il necauerũt vt hr̃.uij. Re.ij.Et hec ðriſio valde no ciua ẽ pᷣcipue ĩcipietibo iuſticiã.i.bñ facere ⁊ a vi⸗ tijs abſtinere.nã multi a bonis retrahũt᷑ vt vitẽt tles irriſiões ne vocitẽt ſcti ⁊ hipocrite ł aliqᷣd hbu iuſmõi. Uñ Gre.in moꝛał.Qui ĩ alioꝝ actib oꝛi riocupiſcũt bõa mox ea mãu exꝓbꝛatiois euellũt Iſtam appellat Bern. maliciam herodianã.qͥ he⸗ rodes vt xpᷣm extingueret multos pueros recen i — UU ———W Capitulũ natos occidit. Sic irriſoꝛes peſſimi vt xpᷣi hono⸗ rẽ qͥ ex bonis oꝑibo reſultat ⁊ famã extinguãt mul tos nouiter ↄuſos vita gre ſue irriſionib puant. imo crudelioꝛes herode inuen iunt᷑ qꝛ herodes iã natos.iſte necdũ natos ſʒ ↄceptos aliqᷓ ſig pniev cõtemptus mũdi ondẽtes.ſubito diuſis vbis de riſoꝛijs detrahũt a bono. ⁊ ſic multas aias ꝑdũt de quib ſunt reddituri rõeʒ deo.nec tñ dʒ qs ꝓpt irriſiõeʒ euitandã alioꝝ dimittere bona. Nãvtdi cit xpᷣs Lu.ix.Qui me erubuerit ⁊ meos ᷣmones ſcʒ omittẽdo me ſeqͥ bona ota facere pᷣdicare ⁊ hu iuſmodi timoꝛe ne irrideant᷑.⁊ filiꝰhoĩs erubeſcʒ eũ cũ venerit ĩ maieſtate.i.ↄfũderʒ facietↄfuſõe et na. In bniꝰfigurã legit.ij. Eſdre.viij ꝙ cũ thobi⸗ as irrideret iudeos reedificãtes paulatim hierlʒ diruptã a nabuchodonoſoꝛ dicit. Si aſcẽderint vulpes tranſiliẽt muꝝ eoꝝ lapideũ.nõ dimilerũt pterea illi qͥn ſeq̃rent᷑ edificiũ.ſʒ oꝛauit. Neemas dicens. Audi deꝰiſrł qꝛ facti ſumꝰdeſpectio.Cõ/⸗ uerte obpꝛobꝛiũ nr̃m ſuꝑ caput eoꝝ.nõ deleat᷑ in iquitas eoꝝ a facie tua qꝛ irriſerũt edificãtes.vñ ⁊ opus ↄſumauerũt ĩ ↄfuſionẽ irridẽtiũ.⁊ gloꝛiã ſuã reedificãt hierm diruptã.qꝛ aĩaʒ vtutib exi⸗/ minatã a diabolo bonis oꝑibo renouãt ꝑpniam. Ooõ frequẽter aliqͥ deſpiciũt dicẽtes ꝙ nõ ꝑſeuera bũt ſʒ q̃libet leuis tẽptatio vel tribulatio deijciet eos.ſed nõ ꝓpter h̊ dñt omittere ſad oꝛoibo iuuare ſc.⁊ ſic ꝑuenit᷑ ad ꝑfectũ.De b. Frãciſco legi᷑ ꝙ in pncipio ſuepuᷣſiõis pueri inſeqbant᷑ cũ lapidibꝰ ⁊ luto vt fatuũ reputãtes ⁊ irridẽtes nec tñ ille ice pta bona dimiſit.ſic b. Dñicꝰcũ pᷣdicaret heretici ⁊ alij pᷣui irridebãt lutũ in eũ ꝓijciẽtes.⁊ paleaſa tergoꝓ de riſu glligãtes.q̃ oĩa vir ſccũs fidei ma nimitate ↄtẽnebat ↄtinuãs pᷣdicatiõe recolensi lud Mat.v. Bti eritis cũ vos oderit hoĩes ⁊ ex bꝛauerũt ſcʒ deridẽdo.⁊ eiecerint nomẽ vr̃jm tã malũ ꝓpter filiũ hoĩs. Unde notanter dicit᷑. ſper⸗ nere mundũ.ſꝑnere nulluʒ.ſpernere ſe.ſperni per hoc datur gloꝛia dei. r Muantum ad tertin J. iI ſcʒ illuſionis varietas.notat᷑ in eo qð ðꝛ. Deriſer̃t id eſt.riſũ hũerũt.locuti ſunt labijs dicẽtes.vach q deſtruis tẽplũ dei ⁊c.mouerũt capita ſua q̃ſi re uerẽtiã exhibẽtes.ſʒ realit᷑ deſpiciẽtes.⁊ ſic varijs moõis fit deriſio ſʒ vno fine.ſ.in ↄtẽptũ ⁊vilipẽdiũ irriſi. Sʒ vt ðꝛ ꝓuer.xix. Parata ſunt deriſoꝛib⸗ iudicia.Heriſoꝛes ipᷣe deridet ſcʒ eternalit᷑ puniè do.hoc eſt irridere dei Ad qð facit qð ðꝛ. Eſa.xxx tij. Ue qͥ ſynis.nõne ⁊ ipᷣe ſꝑueris.cũ deſier cõtẽ/⸗ nere ↄtẽneris.Debet qͥlibet cauere a deriſiõe ho miuũ.⁊ diabolũ qͥ noᷣ illudere q̃rit.deludere ipᷣʒ ſuꝑando.ſic ars deludit᷑arte.ait Cato.Diabolus eni ſic illudit nobis dũ ꝑ aliq̃ q̃ ſuggerit nobis vt nobis bona ⁊ vtilia trahit ſecũ ad interitũ aſſen⸗/ tiẽtes.ſiẽ aliqͥs qͥ induceret aliquẽ ad intentũ ſuũ ſub dolo nocumẽtũ ei inferẽdo.derideret eum ſic diabolꝰ.ſed iõ xpᷣs ſuſtinuit oẽs irriſiões iſtas vt nos erueret de manib eius ⁊ doceret nos ſuo exẽ plo ei illudere.hᷣ̊ oꝛabat põ.dicẽs Ne irrideãt me inimici mei. demones.qð faciũt vincẽdo in tẽpta tionibi. Un Treñn.i. Uiderũt eã hoſtes ⁊ deriſert ſab bata ſua.nã cũ demones vidẽt aiam ſignacaʒ hierim de q̃ loquit᷑ ꝙ ſeruat qͥdã de genere bono rũ vt feſta ⁊ hmõi.ſed alijs vitijs inſiſtere diuerb ſicut faciebãt iudei.deridẽet de hmõi.ſic etiã deri⸗ dẽt religioſos qͥ mudũ dimiſerũt vt ſabbatũ.i.qe tem religionis poſſiderẽt.⁊ tñ diuerſis paſſiõib⸗ vel ↄcupiſcẽtijs iplicant᷑ viliũ reꝝ vt ðꝛ in collati onib Pannutij.Sed eõ viriliuſti deridẽt ⁊ illu⸗ dũt diabolo ꝑfecte oib reſiſtẽdo ⁊ h̊ ẽ qð ðꝛ Dꝛa⸗ co iſte.põ.ciij.quẽ foꝛmaſti ad illudẽduũ ei Foꝛma uit q̃pe deꝰ dꝛaconc.i.diabolũ nõ dꝛaconẽ ſed an gelũ bonũ.ſʒ effectꝰẽ dꝛaco ꝑ ſin uꝑbiã ⁊maliciã ⁊ eo veneno malicie ſue qͥrit nos caꝑe.ſed deꝰ ſua gra facit vt iludamur ei ſeʒs reſiſtẽdo.ſed ipᷣe dꝛa⸗ co q̃ſiuit caꝑe xpᷣm ⁊ detinere.ſʒ ei xpᷣs illuſit ꝓo nẽs ei eſcã ſue hũanitatis quã caꝑe volens hamo abſcõſo ſue diuinitat captus c.⁊ ſic illuſus a xpo Unñ dñs ad Job.c.xl. Nũqᷣd illudes ei.ſ.diabolo ꝗ̃ſi aui.ſuꝑple vt ego. aut echere poteris leuiathã hamo ſcʒ de mari.ſicut ⁊ ſancti iludunt diabolo cũ eũ vincũt detegẽdo inſidias.ſic b.dñicꝰ illuſit diabolo qñ apparẽs in foꝛma ſymie vt eũ ipedirʒ a lectione iuſſit ei vt teneret ei cãdelã donec arde⸗ ret pedẽ ⁊c̃. Sic qñ b.margaretha pꝓſtrauit diabo lũ qͥ ad carcerẽ venerat ad ſuadendũ vt aſlentirer pncipi di.Sternere ſuꝑbe demõ ſub pedibo femie Cui diabolꝰ. dimitte me.qꝛ ſatꝭ illuſiſti mibi.an bꝛo. Illudit᷑ diabolꝰ vt ſe moꝛſu ſuo vulneret er ſe armet quẽ debilitatũ putauit.de pe.di.diſt, ca. oteſt fieeir. MẽReea pitulũ octauũ depdigalitate. Rodigalitas exgula et A luxuria frequeter ꝓcedit ꝓpter volupta tes ↄſequẽdas.Un ⁊ Lu.xv.ðꝛ de filio ꝓdigo ꝙ diſſipauit ſubaʒ ſuã viuẽdo luxurioſe. Frequẽter eni ſ̃ᷣm tho.ad intꝑantias declinãt ꝓ⸗ digi.tũ qꝛ exq̊ ſuꝑflue expẽdũt in alijs ẽtebovolu ptuoſis expẽdere ñ verent᷑ ad q̃s mag iñclinat cõ cupia carnis.tũ etiã qꝛ cũ nõ delectant᷑ in bonoꝰ tutis q̃rũt ſibi delectatiões coꝛgales.Et inde ẽ phs diẽ ꝙꝙ multi ꝓdigoꝝ ſunt intꝑati.uij.ethi.gu le igi᷑ tractatui annecti ꝑꝑ quã multa pdige expẽ duut᷑ q;uis ex muld alijs vitijs poſſit oꝛiri. vt ex iactãtia luxuria ⁊ hmõi. Coõſiſtit ãt h̊ viciũ i expẽ dendo ſuꝑflue diuitias vbi ⁊ qñ ñn oʒ ⁊ minꝰ debi toeas amando Dicit autem phᷣus in.ij .ethicoꝛũ ꝙ pꝛodigalitas opponituret virtuti liberalitatis et vicio illliberalitatis.id eſt.auaritie. Pꝛo cꝰ declaratiõe dixit b.tho.ij.ij.q.cxix.ar.i.q i moꝛa lib attẽdit᷑ opõ vicioꝝ adiuicẽ ⁊ advᷣtutẽ ſcõʒ ſu ꝑabũdãtiã ⁊ defectũ ſʒ diũſimode.Nã qᷓ;tũ ad eſ/ fectõeʒ diuitiaꝝ auarꝰſuꝑabũ dat plꝰdebito dili⸗ gẽs eas.ꝓdigꝰat deficit minꝰdebito ſolicitudiez caꝝ gerẽs.⁊ ſic opponit᷑liberalitati q̃ diligit eas. vt dʒ.qᷓ;tũ vᷣo ad extioꝛẽ vſũ diuitiaꝝ ad ꝓdigali⸗ tatẽ ꝑtinet excedere qͥdẽ ĩ dãdo.deficere ãt ĩ retinẽ do acqᷣrẽdo.Ad auariciã ãt ꝑtiuʒ eõrio.deficere in dando.ſuperabundare autem ĩ retinendo ⁊ ac cipiendo.⁊ ſic pꝛodigalitac opponitnr auaricie.⁊ quamuis pꝛodigalitas ⁊ auaricia ſint contra vir tutẽ liberalitatis tñ auarus magis ðꝛ illiberalqᷓ Litulus ꝓdigus.Et eſt rõ.qꝛ aliquid denoĩatur ab eo qð eſt pᷣncipalius Sicut aũt in libalitate q̃ mediũ tʒ pᷣcipna eſt datio ad quã ⁊ receptio ⁊ retẽtio oꝛdi⸗ nant᷑.ita ⁊ auaricia ⁊ ꝓdigalitas pᷣcipue attẽdun turym datiõem. Uñ qͥ ſuꝑabũdat in dando ðᷣꝛ ꝓ⸗ digꝰ. q ãt defic auarꝰ ⁊ illiberal.mag at recedit a vcute libalitatis q̃ oſiſtit i dãdo ꝑ ðfcʒ dãdi qᷓ; ꝑ exceſſum. Qñq; aũt idẽ erit ſił auarus ⁊ pdigꝰ ſᷣm tñ diũſa oꝑa.Lõtingit enĩ qñq; ꝙ aliqͥs excedat i dando ⁊ ſic erit ꝓò igꝰ.puta facit ↄuiuiũ ſuꝑfluũ vel veſtẽ exceſſiue pᷣcioſam vel ludit ⁊ hmõi.⁊ſimł cã h̊ excedet in accipiẽdo ⁊ ̊ vel ex q̃dã nccitate. qꝛ dũ ſuꝑabũdat in dando deficiũt ei ꝓꝛia bona vñ cogit᷑ indebite acqrere.puta ꝑ fraudes vſuras 2 hmõi.qð ꝑtinet ad auariciã vel etiã ꝓpter inoꝛ⸗ dinatiõem amittitOũ eni nõ dant ꝓpter bonũ q̃ſi cõtẽpta vᷣtute nõ curãt vñcunq; ⁊ qlitercũqᷓ; acci piãt.⁊ ſic nõ ſᷣm idẽ eſt aliqs ꝓdigꝰ⁊ auarus. Eſt 9 aüt pᷣdigalitas pctm̃.vñ ⁊ ꝓdigus filius vituꝑat᷑ iu euãgłio de pᷣa ꝓdigalitate Lu xv. Huiꝰ rõ eſt ſn tho.vbi.S.ar.ij.qꝛ ex hᷣ ẽ aliqͥd vicioſum ꝙ coꝛ rũpit bonũ vᷣtutis.·ſed vᷣtus liberalitatis coꝛrũpi tur ꝑ pdig litatẽ q̃ ↄſiſtit in medio q̃ ſq;ʒ non exce dat nec deficiat a debito affectu ⁊ vſu diuitiaruʒ Sicut aũt illud mediũ coꝛrũpi ꝑ exceſſum ita ⁊ defeccũ.ſed ꝓdigus excedit in dando ⁊deficit in vctinẽdo diuitias.⁊ ꝑ ↄns eſt pcti moꝛtale qͥdeʒ qñ eſt magnus exceſſus veniale cũ ẽ modicꝰ.Et ẽ atrendẽdns hᷣ exceſſus nõ ſolũ ſᷣm qᷓ;titatẽ.ſʒ pᷣm ꝓotio nẽoſiderata q̃litate ꝑſone potẽtis nobilis vel plebei ⁊ hmõii Ipᷣa ẽt pdigalitas aliqñ ex aua ricia ꝓcedit Nam aliq idcirco alipdige erpẽdũt vt ſic captẽt fauoꝛẽ aliquoꝝ a qͥb diuitias acqui⸗/ rant.iſomꝑando aũt iſta duo vicia adinuicẽ gui us ẽ auaricia qᷓ; ꝓdigalitas triplici rõe ſᷣm tho.ij ij.q.cxix.ar.ij.i Pꝛima ẽ qꝛ auaricia magis defic a vᷣtute oppoſi ta.magis eni ad liberalempertinet dar e.in qᷓ deficit auarꝰ. Uñ apłs monet diuiteſ fa clile cribere ⁊ cõicare ſua.i.Thi.vl.qð tñ intelli⸗ gendũ eſt ym ꝙ oꝑtet vt pauꝑibo nõ adulatoꝛibe. qꝛ h̊ eſſet pdigaliétas. Secuda rõ ẽ.qꝛ: pdigꝰ eſt vtilis multis.ſ.illis qbus dat. auarus aũt nullii nec ſcʒ etiã ſibijp̃i. Uñn ðꝛ Eccłs.vi.Uir cui dedit deus diuitias nec tribuit ei ptãtẽ vt comedat ex eis.qꝛ vicʒ ex auaricia nõ audet vti etiã ad ſuã vti litatẽe bonis ſuis timẽdo ne deficiãt ſibi. Peccat eni pdigus nihilominꝰ in ſeipᷣm dũ bona inutilit᷑ ↄſumit vñ viuere dʒ. Peccat ⁊ in ꝓximũ ↄſumẽ/ do bona ex qᷣb alijs puidere dʒ.Et pᷣcipue h̊ᷣ appa ret in cłic qͥ ſunt diſpẽſatoꝛes pauꝑm q̊s defrau⸗ dant ꝓdige expendedo.vn Ambᷣ.Quis ẽ tam ini⸗ quꝰ qᷓ; q multoꝝ ſubſidia ſuas delitias parat.di. xlvꝗj.ſicut hi.Et Hiero.Tibi o ſacerdos de alta rio viuere nõ luxuriari.i ſuꝑflue ⁊ delitioſe ꝑmit⸗ titur. di.xlij.ꝭ.i.Sed tñ ſic ſibi ⁊alijs nocetpdigꝰ ſuꝑ lue expẽdendo ꝙ aliqboꝓgeſt.ſ.qͥbꝰ dat. Sed auarꝰnec ſibi nec aljs. Un ppÿs in.uij.ethi.diẽ ꝙ multomelioꝛ vr ꝓdigꝰilliberali.i.auaro.i.minꝰ malus. Certcia rõ eſt. qꝛ viciũ ꝓdigalitatis ẽ ma⸗ gis ſanabile.⁊ h tum qꝛ hõ declinat ad ſenectuteʒ q eſt oria ꝓdigalitati.tũ qꝛ ꝑ h̊ ꝑuenit ad egeſtatẽ doefacili diminuẽdo ⁊ inutiliter conſumẽdo.⁊ ſic pauꝑ factus nõ põt in dando ſupabũdare.tũ etiã qꝛ defacili ꝑducitad vtutẽ ꝓpter ſiłitudinẽ quam hʒ ad ipᷣam liberalitatẽ. Sed auarꝰnõ defacili ſa nat᷑.qꝛ magis diſtat a vtute.Auarꝰ etiã declinãs ad ſenectutẽ magis inardeſcit in cã.qꝛ mag tümʒz ſibi deficere tꝑalia. Uñ Hiero.Oia vicia cu ſene⸗ ſcete ſeneſcũt. ſola auaricia iuueneſcit. vᷣm ẽ.qꝛ in ꝓgigali tate adiũgunt᷑ qñq; młta vicia intꝑantie er ſic tales ꝓdigi poſſent e peioꝛes auaris.vt diẽ pbᷣs in.uij.ethi.ſed h̊ eſt rõne illoꝝ alioꝝ vicioꝛũ nõ ex ſeipᷣa.nõ aũt ꝑgeinec ad ꝓdigalitatẽ ſed ad li⸗ beralitatẽ ꝙ aliqs ola ſua det pauꝑibo ſᷣm ↄſiliuʒ xp̃i.math xix.vt ſeq̃tur xpᷣm pauperem — multaꝝ ad deũ nõ appꝛoximabũt. po xxxi.põt ex poni de pdigis. Aque q fluxibiles ſunt ſignificãt tꝑalia qꝗ ↄtinue fluũt ab vno in aliũ ⁊ tandẽ in de fectũ. Un xpᷣs ſamaritane ait. Jo.uij.Qui bibẽit ex hac aqᷓ ſitiet iteꝝ.qͥ ei tꝑalia acqᷣrit mag ac ma gis ſitit appetẽdo alia.Diluuiũ ipoꝛtat ſupꝑabũdã tiã exceſſiuã aq̃ꝝ exqͥ fructꝰterre nõ ſequitſʒ ꝑdit. Vñ ⁊ apte ſigt ſuꝑfluũ ⁊ inoꝛdinatũ vſum tꝑaliũ ſeu diuitiaꝝ exq̊ nõ ſequit vtilitas ſeu fructꝰ rõ⸗ nabil ſʒ ↄſuinptio.⁊ h̊ ↄtingit in ꝓdigalitate. Ui/⸗ dent᷑ auc hoies deo appꝛopinq̃re qꝛ ita largꝰ libe ralis ẽ deꝰ ꝙvideat᷑pdigꝰ. Un Bern. Si dici fas eſt nimis ꝓdigꝰes tuis.ſʒ certe deꝰ⁊ ſi liberaliſſi⸗ mꝰſit ⁊ largiſſimꝰñ tñ ꝓpꝛie ꝓdigꝰqꝛ nil dat niſi ſe cũdũ ſuã ſũmã ſapiaʒ ⁊ rõem quã nos intelligere aliqũ ñ valemꝰ.õ ꝗ̊ apꝛopinq̃t pdigꝰdeo ſiẽ vr qꝛ nõ ei aſſilat᷑ ĩvtuteè ſeu imitat᷑ſʒ elongat᷑ ſiẽ figu rate ondit᷑ de ꝓdigo filio qͥ abijt in regionẽ longin quã a prf̃c. Lu. xv. vñ bene dicit᷑. In diluuio aqua rum ⁊c̃.vbi tria notantnr. Pꝛimo vitij ꝓpꝛietas.ibi.In diluuio. Seðdo ſui varietas.ibi.aquaꝝ multaꝝ.· Certio mali noxietas.ibi.nõ appꝛoximabunt. oiluiuiũ viciũ pꝓdigalitatꝭ vt dictü ẽ ſigficat ppſt abũdatiã ⁊ expẽſionẽ tꝑaliũ.Talłẽ ſilis ei q lihꝛe pᷣcioſũ ifundit vaſi plenovł ponit ĩ vaſe coꝛrupto yl dat ꝓ nihilo qᷣ totũ ꝑdit.Pꝛodigꝰifundit liqͥꝛẽ tꝑaliũ vaſi pleno cũ dat ñ idigẽti ſʒ diuiti.ſʒ vt di cit Pꝛoſꝑ. Habẽti dare nihil ẽ alið qᷓ; ꝑdere.i.q. ij.paſtoꝛ. Uñ dñs docuit cũ hõ facit ↄuluia dʒ vo care pauꝑes ñ diuites qͥ ñ indigẽt. Lu.xuij.⁊ vᷣgo maria i cãtico dic dñm ipleſſe eſuriẽtes ñ diuites bonis ſuis. Uñ i figurã uij. Re.uij ðꝛ ꝙcũ ĩpleta eẽnt vyvaſa oleo diuinitꝰ pcurata ſtetit oleũ ne effũ deret᷑. Ciqͥꝛẽ aũt ponit ꝓdigꝰi vaſe imũdo.qñ dat tꝑalia malł vt hiſtrionibꝓ luxurijs exercendis et hinõi ꝗ illð Bñfac iuſto ⁊ ñ deder pctõri.vñ Au gu. diẽ ꝙ q dãt hiſtriõib ⁊ meretricib fouẽt illos ĩ pctõ di.lxxxvi.qͥ venatoꝛib. Tertio ꝓdigꝰliqͥꝛẽ tpaliũ dat ꝓ nihilo qn expẽdit iutilr ꝓ iactatia et oñtatiõe qð frequentfit.ſic̃ fecit aſſuerꝰgrãde ↄui uiũ ſuis vt onderet iactãtiã ⁊ diuitias gle ſuc.he ſter. i. ſ dic xpᷣs.ſi ego głifico memetipʒ gla mea ni hil ẽ. Jo.viij.Diſſipat qdẽ ſubampdigus triplicit᷑ Pꝛimo coꝛrũpendo ipᷣam materialem.nã deſtrij „H. II — bi nõ ſufficere ſua capi it multũ pannũ in faciendo ſuꝑflua ⁊ vana.ſiẽ pʒ in veſtibo lingulatis.pfoꝛatis ſeu ſtãpatis.in reti cellis aurũ ⁊ ſericũ in terturis ſeu rechamat. co rium in ſotuloribo pfoꝛatis ⁊ planulis altis.mul 7172 ta aialia in cuinis voluptuoſis.⁊multa alia in haſtiludijs.tripudijs.hiſtrionibo ⁊ equis.iut il/ lud Hoꝛa. xq. Imberbis iuueniſ tan ie cuſtodere moto.gaudet equis canibuſq;. Pꝛeterea aũt iu⸗ uenes ſunt magis inclinati ad h̊ viciñ.qꝛ vt dicit pßpus Innenes ſunt magne ſpei put ſeʒ ſpes ipoꝛ⸗ tat paſſionẽ nõ virtutẽ.⁊ iõ nõ curat multũ expe⸗ dere etiã ſi ſuꝑflue qꝛ ſperãt multa in futuro luc/ ri ⁊ ſic ſupplere.ſed inde aliqñ veniũt ad magnazʒ auꝑtatè ⁊ miſeriã.ſicut ille pdigus miſſus i vil⸗ m ad paſcendũ poꝛcos q nec de ſiliqs poꝛcoꝛuʒ poterat ſaturari.Lu.xv. Secũdo duſipat ꝓdigꝰ ſubam tꝑalẽ eam diripiẽdo.nam vt dicẽ Señ ois ꝓdigus fur eſt aut mente aut officio.qꝛ cũ videtſi » verecũdiã tñ ꝑ aliqͥs modos vt vſurã ſecretã ꝑ de poſita pignoꝛa ⁊ hmõi:ꝑ ſacrilegia auferendo rez cccie vel bona cõitatis. Uñ dic ſapiẽs ꝙ pdigꝰnõ debet poni ad officiñ ciuicatis pᷣcipue vbi habeat ter eni accidit ex iuſto dei iudicio ꝙ in ſuba male acqſita ⁊ cũ multo loboꝛe ſuccedit heres pdiguſq in ꝑuo tꝑe totã diſſipet diu ↄgregatã ad vtriuſq; damnatiõem ⁊ male acqͥrẽtis ⁊ male vtẽtis qð ce eam mariam cepit fremere ⁊ totus ↄcribulatus cotur dit in augmẽtũ pene ipᷣius legãtis.⁊ ꝓptereadiueſ in inferno petebat mitti laʒaꝝ ad frẽs ne expdigo vſu diuitiaꝝ q̃ſeiſ male dimiſerat augeret ei pena Tertio diſſipat ꝓdigus ſubaʒ rõnalẽ eam diuidẽ⸗ ſoꝛoꝛ mea. rñdit diabolus.nõ eſt hecvcoꝛ tua. ſed do.nam vt hẽat ad expendẽdũ qrit ſibi facere ami cos qͥ ſibi ſua cõicent qð ſi nõ faciũt intrat ſectas ⁊ pcialitates adheret malis ⁊c.vel guat indebite ſi eſt officialis vel dñs vt poſſit ſequi põpas ſuas ꝓpdige ⁊ inde inmentib ſubditoꝝ vel alioꝝ ſequũ tur odia.diſcoꝛdie ⁊ in imicicie. Salomõ.qꝛ gua uit nimis ſubditos ſuos ꝓpter exceſſiuã pompam curie ſue ꝓdigalitatẽ nõ obſtãte ꝙ magnos red ditus aliũde hret minus dilectus fuit a ꝓplło.⁊ ſi toleratus Sed qꝛ filius cius roboam voluit ſeqᷣ illam pompã ⁊ gqᷓuamen patris ſui receſſit maioꝛ pars populi.i.x·trib ab eo faciẽtes ſibi aliũ regẽ. DDeo ſecun ta q habes.S. de iactantia. ti. uij.c. uij. vbi narrat –— . ſcʒ Jeroboam vt hr.iij. Reg.xij.Oiſſipat etis ſbaz pꝓdige qͥ eſt ꝓcuratoꝛ ⁊ factoꝛ ſeu diſpeſatoꝛ bono/ rũ alioꝝ ⁊ inutiliter diſpẽſat.ſic villicꝰq diffama tas ẽ apo dñʒ ſuũ qꝙ; de varijs ſuꝑfluicatibo q ſpectat ad iactãtiã ⁊ ad ꝓ Sꝛot ⁊ iſte ſunt quaſi aque multe. ꝓ ibi ad deũ nõ apprximabũt. eſi figura gramatica lis qᷓ ſcʒ minꝰðꝛ ⁊ plus intelligit.i.ate elongabũ⸗ tur.Dicet᷑eni eis. Ite maledicti in ignẽ eternũ ⁊c. E ſuriui enĩ ⁊ nõ dediſtis mibi maducare ⁊c̃.ſedq debuiſtis pauꝑibo dare dilapidaſtis. In vita etis ueniẽtiãdeueniut iſta ad magnam miſeriã ⁊ incõ t aliena.⁊ ſi nõ maniſte pt V cleſiam rogauit maritu vt ꝑmitteret ioco miiſe i traꝛe in eam ⁊ aliq;tulũ oꝛare.qð ⁊ fecit.Et cum oꝛaret añ imagine virginis marie vt eaꝭ iuuaret noõ ſuffic tibi ꝑditio tua niſi ⁊ tec penaꝝ.quõ auſus es petere nocere velle mihi de⸗/ uotis. vade ſathana.nuũqᷓ; alicui ex mihi deuotis ampliꝰnociturꝰ.qͥ ſubito cũ mapᷣ vlulato diſguit cet militẽ vᷣgo rephẽdit᷑ di.o miſer quõ ꝑꝑ modicũ diſſipaſſet bona ipiꝰ.Lu.xvi ſaux repone vbi iueniſti ⁊ deo cũ vxore tua fideli 20 tertia paxte nota.F. IIII — — — Vñ legit᷑ de miraculis vᷣginis marie de q̊ͥdã no bili ⁊ diuite qͥ cũ bona ſua pdige in ↄuiuijs ⁊ mu⸗ neribe ⁊ alijs vanitatib ſua ↄſumpſiſſet.incepit e gere nec poile cõtinuare illã pompã ⁊ expẽſas ſoli tas ſuꝑfluas.qð reputans ſibi ad maxim verecũ diã deſꝑatione ductꝰ iuit in deſertũ inuocãs aꝑ/⸗ te diabolũ vt adiuuaret eũ ⁊ ſubueuiret.ui de⸗ mon apparẽs qſiuit qͥd vellec.Qui rndit ꝙ pecu⸗ niam ⁊ diuiti as ſibi ꝓcuraret vt ſolitus erat ⁊ ip ſe daret ſibi ſeu faceret qcqᷓd vellet.Qui duo tan/ tũ petijt ſcʒ abnegatiõem fidei:ſeðo vt duceret in de ad annũ vxoꝛẽ ſuã ad en in illũ locũ qð totuʒ pꝓ miſit ⁊ docuit modũ hñdi diuitias ſcʒ vt foderet in certo loco dom ſue ⁊ inueniret theſaurũ qoto tũ euenit. Et tũc cepit iteꝝ ꝓdige expẽdere ⁊ viue — re moꝛe ſolito Sʒ in ad annũ dixit vxoꝛi ꝙ opoꝛte pat eã ſecũ ad certũ locũ ꝓficiſci ſun ſpecie alicuiꝰ deuotiõis. Surgẽs ̊ mane eqtauit cũ ea.erat au tem deuotiſſima bte vginis.⁊ in via inuemes ec ab omni malo euẽtu. Incipiebat eni timere doꝛ⸗ tractare bona tꝑalia expẽdendo. Qꝛ qͥ ſibi nequaz mitauit in oꝛatione et beatavirgo maria ſumpta eſt cui bonus erit.Ecẽci.xuij q.d. Nulli.Frequen foꝛma eiꝰ egreſſa ẽ ecciam.⁊ dixit viro expectanti ꝓſeq̃ mur iter.⁊ aſcẽdens equũ ſecnta eſt eũ q cre⸗ debat eam eſſe vxoꝛẽ ſuam. Cũ aũt aꝓplicuiiʒ ad locũ deſigtũ cepit vocare diabolũ.qui ſubito ap⸗ paruit.⁊ vidẽs mulierẽ quẽ cognouit eſſe vgineʒ bari ⁊ clamare ↄ militẽ dices.o ꝓditoꝛ maledicte quõ decepiſti me. mirat ille dices.quõ decepi.nõ ne duxi ad te vxoꝛẽ meã vtpimiſi:ecce adeſt.iſta eſt illa quã maxime odi q̃ maxime gſequit᷑ me ꝛoſtru it toto conamine oꝑa inea.hec e mj illius ieſu na zareni qͥ ꝑ crucẽ ſuã cũ ſocijs meis me debellauit. ⁊ de maniba nr̃is genꝰhũanũ eripuit.hecẽ q Da ria vocat᷑. Ad quẽ ᷣmonẽ miles exterritꝰ treme bũdꝰſubito ꝓiecit ſe ad pedes vginis venia petẽs At illa tribur arguit diabolũ vicho:e maledẽc di qras hre ſocioſ pecunie ita ꝑmiiiſti te decipi ⁊ ad tm neſas dedu⸗ ci vt fideʒ abnegares ⁊ vxoꝛẽ tuã diabolo expone res. Age pniaʒ de pctõ tuo ⁊ deꝰtibi igſcet tm ice⸗ lus. Reutere ad illã ecciaʒ vbi vxoꝛ tua deſcendit adoꝛãdũ ⁊ ibi eã iuenies.ODomũ ãt reutẽs ulahe — . ter ſeruias iĩ futuꝝ ↄfitẽdo pctm̃ tuũ.⁊ſic diſꝑuit Et miles reuᷣſꝰ iuenit vxoꝛẽ ſuã i illa eccia.⁊ ola de linquentes ꝓ deo laudabilicer vixerunt deuotiſ ſimi facti virginis Harie. Septimꝰtitulꝰde Ira.capitulũ pᷣmũ de ira ⁊ ibi de diüp mõis ire ⁊ nocument eius ⁊ remedjs Ra ponitur i. triceſimo moralium et ab alijs docto⸗ ribus vnũ ex vitijs capitalibus, Pꝛo cuius declatione ſciendu m Tho. ij. ij. q. cl vij. arti.i. ꝙ ita ꝓpꝛie loquendo eſt paſſio apetitꝰ ſen⸗ ſitiui a qua vis iraſcibilis noiatur. Circa paſſio nes aũt anime dupliciter in eis põt malũ inueni ri. Uno mõ ec ipᷣa ſpecie paſſionis q̃ cõſiderat᷑ m obiectũ paſſionis.ſicut inuidia ᷣm ſpẽm ſuã im/ poꝛtat quoddã malũ.Obiectũ aũt eiꝰ.i.materia circa quã ẽ triſticia de bono alioꝝ qð ſᷣm ſerepu⸗ gnat rõni. ⁊ is inuidia mox noiata impoꝛtat ali⸗/ quid mali.vt dicit phus in.ij.ethi. Hoc aũt ñ cõ uenit ire qͥ eſt apetitus vindicte.i.punitiõis.vin dicta eni põt bene ⁊ male appeti.Alio mõ inuenit᷑ malũ in aliq paſſione ſᷣmq;titatẽ ipᷣius.i.ſᷣm abũ dantiam ⁊ defectũ.⁊ ſic pot malũ inueniri in ira. qñ quis iraſcit᷑ plus vel minus debito pᷣter rem rectam. bec tho.⁊ licet omẽs ſint inclinati ad irã magis tñ colerici rõne nes golerioms mlieres aũt rõne debilitatis rõnis. Un In Ecci. x. Nõ ẽ crea ta ſuꝑbia hoib nec ira nationi mulieꝝ.q.di.licet viri magis indiuent᷑ ad ſugbiam. ⁊ mulieres ma gis ad iram nõ tñ ſe iuſte pnt excuſare quaſi crea⸗ ti ſint cũ ea ⁊ vitare nõ poſſint.qꝛ boc falſum eſt. Et ecci.xxx.ðꝛ. Non eſt caput nequius ſuꝑ caput colubꝛi i.ita venenoſum. Et non eſt ira ſuꝑ iram mulieris. ſta ait.ps.xxx.Milſerere mei dñe qm tribuloꝛ. cõ triſtatus eſt in ira oculus meus.aia mea ⁊ vẽter meus. M)ulte ⁊ varie ⁊ q̃ſi cõtinue ſunt tribula⸗ tiones hoim. ꝓpter qð dicit apłus.i.ad Lhe.iij. nemo moueatł.i.turbetur ⁊ a bono recedat in tri bulatiõibo his.ſciẽtes qm̃ in his poſiti ſumꝰ Tri bulatio eſt omne id qð affligit hoiem ⁊ q̃ſi tribu⸗ lꝰpũ git.Ex his hõ turbaĩ ꝑ paſſionẽ ſʒ h̊ hũanũ ẽ ⁊palſſiõibo nec meremur nec demeremur nec lau dabiles nec vituꝑabiles ſumꝰ ſᷣm ppᷣm in.iij.eth. Et hoc iõ qꝛ naturales ſunt.⁊ naturalia nõ ſunt in potecate noſtra ea auferre.vñ ⁊ nec motus ire Nemo aũt peccat in eo qð vitare nõ põt m Aug. Nõ ſolũ aũt ctxbatur ſed ꝑ tribulatiões frequen ter ꝑturbat᷑.i.totus vel ſimul turbat᷑ et appetitus ſenſualis ⁊ appetitus rõnalis.⁊ hoc eſt pctm̃.A q̃ miſeria petit liberari dicẽs. 2 Diſerere mei deꝰ q/ niam tribuloꝛ.cõturbatus eſt ſcʒ ꝓter tribulato nes in ira ſcʒ in oculus rõis. ⁊ aia ſcʒ potẽtia vo luntatis.⁊ venter ſenſualitatis.vbi notant᷑ tria. Pꝛimo auxilium diuinale.ibi miſerere mei.⁊c. Secundo vicium capitale expꝛcſſatum.ibi.con/ turbatus eſt. . MW UNW Tertio excidium populare inſinuatur. ibi. Ania * . ſ. ſd „ . d A ecudo inchoando :F. II. viciũ capitale eſt ira que tunc eſt viciũ cũ in ea cõ turbatur oculus ⁊ anima. intellectus ⁊ volũtas Nam in ira ⁊ ꝑ zelũ que virtus eſt ⁊ ſi turbat᷑ ocu lus rõnis.nõ tn aĩa.i.volũtas.ſed in ira ꝑ viciuʒ cõturbatur frequẽter.i.ſimul turbatur oclus rõ nis cum aia.i.volũtate.Uñ ira diffinit᷑ put ẽ pec catũ ꝙ eſt inoꝛdinatꝰ appetitꝰ vindicte ᷣm Aug?. Alia diffinitio ẽ Damaſceni ſc; ꝙẽ accẽſio ſangui nis circa coꝛ. ſed hec eſt materialis ⁊ ↄueuit etiaʒ ire ꝑ ʒelum. Capitale aũt ð m b. tho. ij. ij. queſt. Aviij.ar. vi. qꝛ er e multa alia vicia oꝛitur. ö aũt ex ira multa vicia oꝛiant᷑.habeĩtpᷣ duplici roõe Dꝛio ex pte ſui obiecti qð hʒ multũ de rõe appeti ſti qð ſua dignitate allicit Alio mõ ex ſuo impetu da.Eſt aũt ira magis viciũ capitale qᷓ; odiũ qð tñ gruuius peccatũ còiter qꝛ habet ira finẽ multũ ap petibile qꝛ ſcʒ ap ecit malũ ſub rõne boni.i. iuſtił magiſq; odiũ q; appetit malũ ſub rõne mail. Philoſopho ſpecificatuur. A chꝛiſto graduatur. . AQuantũ ad pᷣmũ peccatũ ire variatur.qꝛ aliqñ; eſt moꝛtale.aliqñ veniale. Pꝛo cuiꝰ declaratione ſciendũ pſᷣm tho. vbi.S. ar.iij ꝙ motus ire põt eſſe inoꝛdinatus ⁊ ↄnter pctm̃ triplicitet vicʒ. Pꝛimo er ꝑte mali qð alteri aſpetit. S Secũdo cx ꝑte modi qͥ intenꝰqͥs iraſcitur. Tertio ex ꝑte facti qð exteriꝰ oñditur. 1 Er pᷣte mali qð iratus appetit.tũc ira eſt pecca⸗ rũ moꝛtale qñ ſcʒ qͥs appetit iniuſtã vindictã ſeu punitiõcm pximi notabiliter dãnoſam ⁊ p̊ pᷣm de liberatã rõem. Iniuſta ant vindictã apetit cum qjuis appecit eũ puniri qui nõ meruit.vt qͥ non fee ſibi iniuriã qua eſtimat.vel ſi fecit ſibi iniuriã vtł alteri. appetit eũ notabiliter vł plus puniri q; me ruit.puta dixit verbũ iniurioſum.qs deſiderat pter h̊ illũ occidi vel vulnerari ⁊ hmõi. vel etiaʒ ſi meruit iuiuriã faciẽs guiter puniri affectat iratꝰ a quocũq; illã punitionẽ illi inferri vel a ſevłalia pꝛiuata ꝑſona.⁊nõ ſᷣm legittimm modum a deo oꝛdinatũ.vel etiã ⁊ ſi deſiderat illũ puniri a iudiOg ce de eo qð meruit.h̊ nõ appetit ꝓpter bonuz iuſti⸗ cie ↄſeruãdũ.ſʒ ꝓpt᷑ malũ eiꝰqͥ ſibi nocuit vt er ma lo eiꝰ ſatiet᷑. Et qðlibet hoꝝ ẽ moꝛtale.qꝛ q carita tẽ ⁊ 3 iuſticis incedit.Sʒ ii appeteret tale malum nõ deliberate ſʒ ᷣm ſubitũ motũ ꝓput motꝰ ire ſen ſualispᷣuenit iudiciũ rõis.vl etia deliberate rõis appeterʒ ꝑuũ malũ.ita ꝙ etia illð nocumẽètũ actu iuſferre nõ eſſʒ moꝛtale vt trahere pueꝝ ꝑ capillos eſt veniale. Ex ꝑte aüt modi q̊ qͥs iraſcit᷑ interiꝰ ſi ita ardenter iraſcit᷑ er vehemetia ire decidat a dilectiõe dei vł ꝓximi. qð ſolet ↄtingere cum ira trãſit in odiũ.tũc etiã eẽt moꝛtale Jutx illud Aug. in regula.ne ira trãſeat in odiũ⁊ trabẽ faciat ð fe ſtuca.⁊ giaʒ faciat homicidã.qð nõ fit niſi ꝑ moꝛ tale Et de h̊ͥ ðꝛ Job.v. Uirũ ſtultũ interficit ira ⸗ cũdia.als eſt veniale. Ex ꝑte facti exteriorn eẽt moꝛtale ira inqᷓ;tũ ex ira qs inducit᷑ad crialia ̃ᷣm ulud ꝓuer.xxix. Uir iracundus ꝓuocat rixas vbi dicit glo. Janua oim vicioꝝ iracuudia.q clauſa vᷣtutibiinterdicit᷑ quies.aꝑta ad ome facinꝰarma bitanimꝰ. vł cũ qͥs ex ira oñderet ſig odij.⁊ex boc ſcãdaliſaret notabiliter ꝓximos alias ira ẽ venia le vt accidit in qͥtidiana ira eoꝝ qͥ gerüt curã do⸗ ta es ⁊ turbaris erga p ſcðm.ſ.de ſpẽbo ire dicit phᷣus in. iij. ethi. ꝙ ira⸗ cũdoꝝ.qͥdã ſunt acuti.qdã amari.qͥdã gues.⁊ſic moꝝ ⁊ ſbᷣditoꝝ ꝓpter s dixit xpCᷣs.marche.ſolici urima Lu.x Quãtũ ad hnalg tion. Rah Nceuun Miſ ifnxr Man ſirſi nunid Miön Mar Nen wrir onn GNOH 1 nriid lli, eni nta un. ſteſen ntis ün aphs tlun ledeatr S Nte ſulkt ſuatit Giine erſcen Capitulũ . 111 — poteſt dici triplerſt pecies ire ſcʒ acuta. amara.⁊ uis.Cui ↄcoꝛ.in ſnia Gre.⁊ Damaſce.in.ij.li.di⸗ cẽtes.q tres ſunt iraſcibilitatis ſpẽs.ſ.fellea quã ppᷣus vocat acutam. q leue ſcʒ babet pᷣncipiũ ⁊ ſbi tum motũ.Secũ da ðꝛ inania ſeu iſania quã pſᷣs vocat amarã q̃ ſqʒ ꝑmanet ⁊ in vetuſtatẽ deuenit Tertia ðꝛ furoꝛ quã phus apꝓpellat guem q̃ ſcʒ ob ſeruat tpᷣs ad ſuppliciũ inferẽdũ.hec differẽtia ſpe cieꝝ ire nõ attendi pncipaliter ᷣm circũſtantiaʒ tꝑis ſed ſ̃m facultatẽ hois ad iram.vel ſᷣm firmi⸗ tatẽ in ira ⁊ ex cauſa diuerſs firmitatis in ipᷣa. Peo cuius declaratiõe diẽ b. tho.ij.ij.q.clviij. ar ci vel qua pena plecti.⁊ ̊ deliberato.tertio da?᷑ eũ ſnia vt tali pena puniat᷑.ſicut ̊ in hoc pꝛoceſſu⸗ minus piculũ eſt reo iudicari.i.examinari qᷓ; poft ti.v.ꝙ inoꝛdinatioiire põt attẽdi ex duobo. Pꝛio quidẽ ex ipa oꝛigine ire.qͥ.ſ.hʒ leuẽ cam.⁊ hecira tinet ad acutos qͥ nimis cito iraſcũtur ⁊ ꝓ q̃libʒ eui cã. ↄtra illud Jacobi. Sit hõ tardus ad iraz Alio mõ põt attẽdi inoꝛdinatio ire ex ipᷣa durati⸗ one ireq̃ ſq; ꝑmanet ⁊ nimis ꝑſeuerat.Et hec põt eſſe dupler no mõ.qꝛ cã irc ſcʒ iniuria illata ab altero nimis manet in memoꝛia vñ ex h̊ diutinaʒ triſticiam cõcipit. Etiõ ſibijpᷣi amarus eſt.ↄtra il lud Ephe.uij.Ois amaritudo ⁊ ira tollatur a vo bis. Et Leui.xix.Nou cris memoꝛ iniurie ciuiuʒ tuoꝝ.qð ⁊ Sene.dicit de Julio ceſare ethnico ſcz ꝙ oĩm memoꝛ eſſet niſi iniuriaꝝ. Alio mõotingit ꝑmanẽtia ire ex ꝑte vindicte quã quis o bſtinato animo q̃rit ⁊ ð ꝑtinet ad difficiles ſeu ſues qͥ noõ dimittũt irã nini puniãt.Sʒ vt ðꝛ Eccłs.vij: Ira in ſinu ſcʒ metis ſtulti reqͥeſcit.Et Amb. Ira etiã . . —— ſepe in crimẽ inducit innocẽtes.qꝛ duʒ pluũs iuſto iraſcimur ⁊ volumus aliena cohercere ipᷣi guioꝛa cõmittimꝰ.ſ.iniuſte puniẽdo.xieq.iij Ira⁊ loqui tur ibi de phutifar prono ioſeph.qꝛ ex eo ꝙ nimis iratus eſt ↄ ioſeph ex falſa accuſacione ſue vxoꝛis ſibi credẽs nõ quieuit ira eius q̃uſe Bonnuit 2 in iuſtiſſime ſcʒ eũ incarcerãdo vt hr Geñ.xxxi dit Gre.in.v.moꝛał.circa finẽ ad pᷣdictas ſpecies ſeu modos ire. Quartũ eoꝝ ſcʒ q cito iraſcuntp le xxxix. Ad . uucã ⁊ tarde dimittũt iram. ⁊ hos dic peioꝛeſ alij Et in vitaſpatrũ dixit quidã ex illis ꝙ iracũdꝰ.i. qui leuiter iraſcit᷑ ?⁊ tenet irã etiã ſi moꝛtuos ſuſci taret nõ poſſet deo placere.Quantũ ad tertiũ ſcʒ de gdiby ire ponit dñs Jeſus Math.v. cum die. Oĩs qͥ iraſci: fratri ſuo reus erit iudicio.qͥ aũt di⸗ xerit fratri ſuo racha reus erit ↄcilio.q autẽ dixe⸗ rit fatue reus erit gehene ignis.qͥ gdus ſᷣm Tho. vbi.S.nõ ptinet ad diũſaſ ſpẽs ſed accipiunĩ pᷣmp ceſſum hũani actus in q̊ pᷣmo qᷣd ẽ coꝛde aliqͥd ↄci pitur. Et q;tũ ad h̊ ðꝛ.qᷣ iraſci fratri ſuo. Secun⸗ dũ eſt cũ ꝑ aliq̃ ſigna excerioꝛa ira manifeſtat᷑ exte rius.⁊ anqᷓ; prupat in effectũ.et qᷓ;tũ ad hũcdixit Qui aũt dixerit racha q̃ diccio ſᷣm Hiero.eſt inter iectio iraſcẽtis ſᷣm hebꝛcũ idioma.ſicut apud noſ heu eſt interiectio dolẽtis.⁊ nil aliud ſignificat ni ſi doloꝛẽ in cõi.⁊ pape interiectio admiratis. Sz qꝛ apud latinos nõ eſt aliqᷓ interiectio iraſcet/ Jõ dimiſſum fuit illud racha ĩ ſuo idiomate bhebꝛeo ſignãs irã in voce abſq; expᷣſſione vbi impoꝛtãtis calũniã maledictiõis ⁊ hmõi. Tertiꝰ gdus ireẽ qñ ꝑducit᷑ ad effectũ.Eſt aũt effectus ire nocumẽ tũ alterius ſub rõne vindicte.minimũ aũt nocu⸗ mentũ eſt ꝙ fit ſolo vbo Et iõ q;tũ ad ̊ dixit.qu. debet bonüũ ꝓpter hec dimitti.· dixerit fatue. ſub quo verbo comp̃henditur omis imiuria qͥ fit ꝓximo in locutione vel oge exira. E loquit ibi xpᷣs de ira q̃ eſt pctm̃ moꝛtale.vt cuʒ eſt . APerenineraltle da nni grun ex liuoꝛevindicte t in illo ꝓceſſu ex mõ loquẽdi ondit dñs qniꝰ e=᷑ peccatũ in ſcðo gdu q; in pmo.⁊ in tertio q; in ſe H cũdo.Et h̊ innuiĩ licet obſeure ex mõ loquẽdi ꝑſi militudinẽ ꝓceſſus iudiciarj. Naʒ eũ adducitkre us ad iudicè. pᷣmo de crimine iudicat᷑i.examina?ł vtrũ fecit vel nõ ſeu q;ẽtrum ⁊ quò fecerit.reꝑto aleficiũ ꝑpetrauerit. ſcòo fit cõſtliũ ſeu collocu tio iudicis cũ ſuis cõſiliarijs ſi debeat ſibi ignoſy- examinatiõem de pena ſibi debita ꝓpter deli ctum tracxari.qꝛ dũ examinat᷑ adhuc eſt ei locus defen⸗/ ſionis ⁊ põt cõuinci de crimie.⁊ nõ cõuinci.ſʒ ab ſolui.Et iteꝝ minus piculi ſcʒ iminet cũ de prnna ſibi danda tractat in cõſilio q; poſtq; eſt lata Inia qꝛ cũagit᷑ de pena eius põt ſibi ignoſci vel alleuia ri pena ſibi debita.ſed poſt ſniam datã nõ hʒ expe ctare aliqð remediũ ſed ꝙ executioni mandet᷑. ia xpᷣs ex ipᷣo mõ loquẽdi vult ondere ꝙ minus gue peccatũ eſt ⁊ ſi moꝛtale cũ qͥs ſolũ hʒ iraʒ in coꝛde puto cũ odio q; cũ ipᷣe iram moꝛtalẽ oñdit exteriꝰ us in facie turbulẽtavł clamoꝛe quiſ nulli faciat iniuriã. Et h̊ iõ qꝛ ſeandalizat vidẽtes eius iram Silr minus gue eſt ⁊ ſi moꝛtale iraz manifeſtare ab ex. ſed in incõfuſo q; ir ondere ſuã cũ nocumẽY to ꝓximi icʒ cõtumelias inferẽdo vel ꝑcutiendo et hmõi: Sũt eni dus in culpis maioꝛ vel mioꝛ q bus debet᷑ maioꝛ vel minoꝛ pena in purgatoꝛio in inferno.ſicut etiã in merit bonoꝝ opeꝝ.Et in q̃libet illoꝝ gduũ intelligit᷑ vt diccu eſt ci ra ẽ ta lis ⁊ tanta ꝙ ſit moꝛtale. Uñ cũ dicit.ſiqͥs dixerit facue.reus reit gehẽne ignis.i.inferni ielligit c boc facit aio notabiliter iniuriadi.als põt eiſe ve veniale.⁊ aliqn nullũ pctm.ſ.cũ pr dictet filio.vł magiſter diſcipulo.tu es fatuus.cã coꝛreccionis. Nam ⁊ xpᷣs ſine peccato dixit dicipłis.Lu.vlti. O ſtulti ⁊ tardi coꝛde ad credendũ.&t qꝛ qꝗ iniuri atar ꝓximo vᷣbo vel facto.tenet᷑ ad ſatifactioeʒ . p pterea ſubdit xpᷣs. Cũ offers munꝰtuũ añ alcare munus.i.cuiuicunq; boni opis facere diſponis. aß altare.i.in cõſpcuũ diuine maieſtatis ſcʒ pt de um illud faciedo.⁊ ibi recoꝛdatus fuer.qꝛ frater tuus.i.pximꝰ hʒ aliqͥd adũſum tc.i.qꝛ cũ eũ offen diſti ꝑꝑ qð es ei debitoꝛ.relinq̃ ibi munꝰ tuũ ⁊t va de ⁊c. Iſtud iter dʒ fieri mete nõ coꝛꝑe.i.diſponei mente añq; fecias illud bonũ opus ſatiſfacere p⸗9/ ximo de iniuria illata.puta petedoveniã ⁊ hmoi · Et tali diſpoſitiõe pᷣmiſſa facias illud bonũ opꝰ. vt ſic iſto mõ ſit meritoꝛiũ qð aliter nõ eſſet te n6 diſpoſito ad recõcilis dum cum ꝓximo.non tameę ℳ pꝛincipale ſcʒ excidiũ plare qð ſequit᷑ exira ꝑꝑ qd dicit pg. xxx. LZurbatus eſt oculus meꝰaia ? ven ter q vtiq; plura ſunt. Sciendũ ꝙex ira cũ ſepa? mente triplex excidiũ ſeu cxcermitlijcceaͤlt. . ſ ₰ . . . R . Excidit eni quis a conditione virtuali. A compoſitione coꝛꝑali. Acõuerſatione fraternail. . Pꝛopter iram oẽs vires ſeu potẽtie aĩe ⁊ virtu tes alterant᷑. Nam oculus intellectus obtenebꝛa tur qꝛ vt ait Cato.Ira ipedit aiĩm ne poſſit eerne re veꝝ. Uñ dit᷑ Gre.ꝙ cũ rectoꝛ eſt in ira nõ debʒ tũc iudicare ſnialiter.qꝛ iudiciũ rõis eſt obfuſca⸗ tũ.dicit eni Reſtringẽda eſt ſub rõne ptãs.nec qᷣd agendũ pᷣuſqᷓ; ↄcitata mẽs ad tranqullitatẽ rede/ at. Nam ↄmotiõis tge iuſtũ putat omne qð fece⸗ rit.xi.ꝑ.iij.c.illa.Narrat hiſtoꝛia ecciaſtica p the odoſius imꝑatoꝛ ⁊ ſi deuotꝰ tñ cum audiſſet quẽ dam ex militibo ſuis ſibi caꝝ a tumultu plari oc ciſum apud theſalonicã qꝛ ꝑmiſit ſe ira ſuccẽdi fe cit doloſe vocare ꝓpłm ad ludos cretenſes vbi ob vindictã fecit plures occidi:ꝓpter qð poſtea a bea. Amb.Mediolani nõ fuit ꝑmiſſus intrare ecciaʒ niſi öus facta publica pnia.xi.q.iij.c.cũ apð.ra tcurbat animũ.i.volũtatẽ adeo vt ſi totus mũduſ ſfilo teneret᷑ iratus frangeret nõ curãdo de mundi totius deſtructione vt ſatiſfaceret ire ſue. Uñ p/⸗ uerb.xxvij.ðꝛ. Ira nõ hʒ miſericoꝛdiam. neq; erũ pens furoꝛ. Sic de alexãdro magno legit᷑ multuʒ ſuribũdo ꝙ ira ſuccenſus occidit militẽ ſibi cha⸗ riſſimũ de qͥ poſtea ira digeſta ita doluit ꝙ q̃ſi ſe⸗ ip̃m occidere voluit. Ira turbat vẽtrẽ memorie. Igeo vẽter ſignificat memoꝛiã qꝛ ſicut in ventre reponunt cibi comeſti ita in memoꝛia retinent le cta vel audita.Sed cũ ira mẽtem ſuꝑat.omne ex emplũ mãſuetudis ⁊ patiẽtie a memoꝛia excidit. ttr oĩs bñficij immemoꝛ fit eius ↄ quẽ turbat᷑. Sic ptz in ſaul qᷣ ita iratus fuit ↄ̊ dauid cũ audiuit pu ellas cantare.ſaul ꝑcuſſit mille.⁊ dauid.x.milia. qſiuit augieges occidere oblituſ multoꝝ ꝛma gnoꝝ bñficioꝝ qͥ ſibi ⁊ ꝓpło fecerat.i.Regũ. xviij. Et ſic turbat᷑ in ira oculus rõis.aia volũtatis.et vyenter memoꝛatiõis.Et qꝛ in potẽtijs ſunt virtu tes.turbatis ſubiectis turbant᷑ ⁊ accidẽtia eoꝝ.i. vtutes.qð pulꝛe declarat Gre.in. v. moꝛalł cir ca finem dicẽs. Quãta ſit iracũdie culpa penſemꝰ⸗ Rquã dũ mãſuetudo amittit᷑ qͥ ſq;virtus eſt ad tẽ perantis ꝑtinet.ſuꝑne imaginis.ſ.dei ſilitudo vi ciatur.qꝛ de deo ðꝛ Sap.xij. Tu aũt dñe cũ tran quillitate iudicas ⁊ põ. Qm tu dñe ſuanis ⁊ mit dine agendũ ſit.neiſciat᷑.ſicut ſcriptũ eſt Ecẽs.vij. Ira in ſinu ſtulti reqeſcit. Per 1 vita amierleur. ſq ſpũalis. ⁊ ſi ſapia teneri videat᷑ Uñ ſcriptum ẽ Ira pꝑdit ⁊ pꝛudẽtes.p iram iuſticia amittit᷑ ſicut ſcriptũ eſt Jaco.i.Jra hois iuſticiã dei nõ oꝑatur qʒ dũ pturbal mens iudiciũ ſue rõis exaſpat.om ne qð furoꝛ ſuggerit rectũ putat.piram cõcoꝛdia rumpit᷑.ſicut ſcriptũ eſt puer.xxix. ¶lir animoſus parit rixas. ⁊ vir iracũdus effodit peccata. JIracũ dus qᷣpe pctã effodit.qꝛ etiã malos q̊s ad ðiſcor⸗ diaʒ ꝓuocat.peioꝛes facit.per irã ſpũſſancti ſplẽ doꝛ.i.gratia ſeptifoꝛmis excludit᷑.quo ↄ in vetu⸗ ſta tranſſatione ſcriptũ eſt. Suꝑ queʒ requieſcet ſpũs meus niſi ſuper bumilẽ ⁊ quietũ.Cũ bumi⸗ lem diceret ꝓptinus quietũ adiũxit. Si gᷓira men⸗ ti quietũ ſubtrahit ſuã.ſpũiſancto babitationeʒ to diſſipatur. Nam ire ſue accenſum e palpitat.coꝛpus tremit.lingua ſe pᷣpedit.facies igneſcit.exaſꝑantur oculi.nò recognoſcũtur noti. claudit.hec Gre. Secũdo ꝑiram incidit qͥs a cõpoſitione coꝛꝑali.Dʒ eniᷣs eſſe bñ ꝓpoſitꝰ ĩ ge ſtibo ſuis.qð ꝑtinet ad modeſtiã ſᷣm illud apłi ad phil.aij. Modeſtia vr̃a nota ſit in oibus hoĩbus ſed ira deuictus vt dicit Gre.in.v.moꝛal.ad aꝑ⸗ tam morx inſaniam ducit᷑.⁊ vſq; ad ſuꝑficiẽ.ſ.coꝛ⸗ palis diſpõis ab intimo ogirarlong fundamen⸗ imulis accenſum coꝛ Oꝛe quidẽ ſermonẽ fœmat.ſed ſenſꝰ qͥd loquatur ignoꝛat. In qͥ itaq; iſte abreptitijs longe eſt qͥ acti onis ſue ↄſcius nõ eſt. Uñ plerunq; fit ꝙ vſq; ad manuo ira pſiliat ⁊ eo furoꝛ mẽbꝛa foꝛis inictib- exercet q̊ inter ißam membꝛoꝝ dñam mentẽ cap⸗ tiuam tenet.hec Gre. Uñ ⁊ merito figurat᷑ ꝑ illũ demoniacũ qͥ veſtimentis ſuis dilaceratis nudꝰ incedebat.hominesvexabat.in monumentis ma nebat. Mat.ix.Talis enim vebemẽs ira celerat moꝛtẽ ꝓpter qð ðꝛ ꝓucr.xxx.velus ⁊ iracũdia mi⸗ nuent dies. Uñ ⁊ aialia iracundia.vt canis qͥ de⸗ facili moꝛdet ⁊ latrat ſunt bꝛeuis vite.Et de illa Silla cõſule romanoꝝ. larrat Aug de ciui.dei. ꝙ p ira cũ turbulẽtiſſimus eſſet.fracta eſt ſibi ve⸗ na ſanguiĩs in coꝛꝑe.vñ moꝛtuus eſt. Tertio ꝑ iram cadit q̃s a cõuerſatione hoim. Quilibet eni cauet ſibi hre familiaritatẽ cũ iracũdis velouerſa tionẽ ne ↄtumeliet᷑ ab eis ſeu ↄtendere hẽat.Unð BGreg. in.v. moꝛa. Per iram gẽa vite ſocial amit⸗ titur ſicut ſcriptũ eſt. Noli eſſe aſſiduus cũ homi ne iracũdo ne diſcas ſemitas eius:⁊ ſumas ſcan dalũ aie tue.qꝛ qui ſe ex humana rõne nõ tꝑat.ne ceſſe eſt vt beſtialiter ſolus viuat vt fere ſilueſtres imo nec ſecũ quiete habitare põt ſolus.ſed ↄ ſeip⸗ ſum iratus frangit aliqñ vaſa vel cartas vel als ſcipᷣim ꝑcutit. Uñ legit in vitaſpatrũ de quodã ira cũdo ꝙ cũ non poſſiet cũ alijs couerſari ob ſuam iram. demũ acceſſit ad locũ ſolitariũ vt ſine iravi ueret.ſed cũ qᷓ̃dam die ꝓ aqua iuiſſet ad fontẽ im⸗ pleto vaſe ex aqua fontis ad aquã bauriendaʒ ſe luclinauerat ⁊ poſito ſuꝑ terrã caſu effuſa ẽ aqua verſato vaſe.Sed iſte iteꝝ ipleuit alia aq̃ aliqᷓ ira ꝑmotus.ſed cũ iteꝝ vas euerſum fuiſſet ille infu⸗ riatus vas illud ↄfregit.ſicq; ꝑpẽdit ꝙ nõ alij ſed annarc matcas Imtude iß̃emet cã crat ſue ire.Cõuerſant᷑aũt cũ talibꝛ de⸗ es.ꝑ iram ſapiẽtia ꝑdit᷑ i.pꝛudẽtia.vt qᷣd.q̃ ve oꝛ/ m mones libẽter. Un aplłs ad ephe.uij. Sol nõ oc⸗ cidat ſuꝑ iracũdiam vr̃am.nolite locum dare dia bolo.q.ð.ꝑ iracũdiã diabolꝰhabitat in vob.etſᷣ cũ ſol rõis ſuccũbit ſuꝑ irã.i.qñ tanta eſt ꝙ tollit vſus debitꝰ rõis.qnimo iracũ di vident᷑ peioꝛs diabolo. Nã diabolꝰ nõ fuit auſus pᷣcipitare xpᷣʒ de pinnaculo.ſed dixit. Mitte te deoꝛſum.ſʒ pha riſei ð xpᷣm repleti in ſynagoga ira ꝓpter verba eiꝰ vera ⁊ ſancta duxerũt vſq; ad ſuꝑciliũ montis vt pᷣcipitarent eũ.LTuce.uij. 9 Rd pꝛimu pꝛincipale J. reuertendo. de remedijs ire nota cũ ðꝛ Miſerere mei dñne qm̃ tribuloꝛ.hoceſt enĩ remediũ pᷣcipuuʒ rogare deũ vt det ſibi patientiã.⁊ liberet eũ a mi⸗ ſeria turbationis ⁊ tre q̃ͥ nõ minus tribulat men⸗ tem q; ipa aduerſitas vel iniuria illata Uñ Aug. l 2* . * N N Capitulũ in ſermone.Quod mala equanimiter toleremus id eſt.ſine turbatione ab illo eſt ſcʒ deo.nõ noſtra patiẽtia.qð põ.recognoſcẽs dicebat Zu es patia mea dñe.i.cã patiẽtie mee.vt exponit magiſter in bᷣmo ſniaꝝ eam ſeʒ mihi dando qꝛ a menõ habeo eam.Et iõ qꝛ q̊tidie tribulamur diuerſis miſerijſ eſt petẽda ab eo patia ſeu manſuetudo dicẽdo.mi ſerere mei qm̃ tribuloꝛ.Tria autem ſunt que va⸗ lent ad tolerandam iranm. PRꝛimo pᷣuiſio cũ memoꝛig paſſionis. Secũdo ↄpaſſio ex dictamine rõnis. Tertio ſubtractio materie turbationis. Pꝛimũ ⁊ ſecũdũ remediũ ponit Bre.in.v.mo rał.circa finẽ dicẽs duobo modis facta poſſidere aĩm ira diſueſcit. Pꝛimũ eſt vt anq; inciꝑe aliqdi cipiet mens ſibi oẽs q̃s põt ſibi inferre ↄtumeli⸗ as qͥs pponat qtũs redẽptoꝛis ſuiꝓbꝛa cogitans ad aduerſa ſe pꝛepat Que nimiꝝ veniẽtia tãto foꝛ tius excipit q;to ſe cautius ex pᷣſciẽtiꝗ armauit. qᷣ enĩ impꝛouide ab aduſitate dephẽdit᷑ q̃ſi ab hoſte doꝛmiens inuenit᷑ hec gre. Pꝛeuidẽdo aũt aduer „ „ — „ ſa qᷣ ſibi pñt inferri ⁊ reinemoꝛando q̃ xp̃s pꝓ co ſu ſtinuit cũ omni patia ⁊ mãſuetudine dʒ velle eum imitari ⁊ ſine turbatiõe velle ſuſtinere iniurias.i. Pe.ij. Chꝛiſtus paſſus ẽ pꝓ nob.vobis relinquẽs exemplũ vt ſeq̃miniveſtigia eius.q cũ maledicere tur nõ maledicebat. cũ pateret᷑ non ↄminabat᷑.Et Miere.Cũ tractaret᷑ de moꝛte eius loquẽs ad do minũ ait.E go nõ ſum turbatꝰte paſtoꝛẽ ſequens de q̊ in ꝑſona eius loquẽs ait.Ego q̃ſi agnꝰ man ſuetus qͥ poꝛtat᷑ ad victimã Hierxe.xi.greg.ſi paſ ſio xpᷣi ad memoꝛiã reuocet?.nihil eſt adco aduſuʒ qð eq̊ aĩo nõ toleret᷑.Oia enĩ qͥ pũt aim magis ex/ citare ad iram ⁊ appetitũ vindicte fuerũt facte cir ca eũ.Nam iniuſte paſſus ẽ ab his quibꝛ maioꝛa cõtulerat bñficia.ſ.iudeis ⁊ coꝛꝑalia ⁊ ſpũalia et omnibo modis.In ſu ba.qꝛ ablata ſunt ſibi veſti⸗ menta. In fama.qꝛ mult cõtumelijs infamatꝰ ẽ. In ſuis adherẽtib vt in diſcipulis ⁊ mr̃e. In ꝑſo na.qꝛ flagellatus.coronatus.ſpinis crucifixuſ eſt ⁊ tñ nunq; iratus ſeꝓ crucifixoꝛibo exoꝛauit ne pe rirẽt dicẽs.pater ignoſce ⁊c. Secũdũ remediũ cõtra irã eſt ᷣm Gre.in.v.moꝛał.vt cũ alienos ex ceſſus aſpicimꝰ.nr̃a in qͥb in alijs exceſſimꝰ deli⸗ cta cogitemus.ↄſiderata eni infirmitaſ ꝓpꝛia ma la excuſat nobᷣ aliena.patiẽter qᷣpe illata iniuriaʒ tolerat qͥ pie memiuit qð foꝛtaſie adhuc hẽat tole rari.Erubcſcit enĩ pctã alijs nõ ꝑcere qͥ vel deo vł ꝓximo recolit ꝑcẽdo peccaſſe.hec gre. Ad hoc fac qð ðꝛ Ecẽi.xxviij. Homini hõ ſeruat irã ⁊ a deo q̃ rit medelã.q.d. dictamẽ rõis eſt vt velit ſibi ig/⸗ ſci a deo ⁊ in magnis offenſis.⁊ ipᷣe nõ velit igſce re ſed tenere irã ↄ pximũ in ꝑuis Uñ ⁊ ille ſeruus cui dimiſſum fuerat debitũ decẽmiliũ talentoꝛuʒ qꝛ iratꝰẽ ꝗ ſeruũ ex eo ꝙ nõ ſoluebat ſibi centũ de narins in qͥb debitoꝛ erat ſibi.ſed tenẽs ſuffoca⸗ bat euʒ ⁊ in carcerẽ miſit adeo diſplicuit dño ſuo ꝙ tradidit eũ toꝛtoꝛibo q̊uſqꝗʒ redderet vniuerſuʒ debitũ vt hẽ Mat.xviij. Tertiũ remediũ ↄtra iram eſt rollere occaſiones vicʒ dura vᷣba⁊ea que magis accẽdũt irã ſt eni ira accẽſio ſanguis.In cendiũ aũt ignis diminuiꝑ ſubtractionèe ligno⸗ IYraſcimini rum vel infuſiõem aque. Ligna quemagis sccen dũt ſunt dure rñſiones.dura verba q̃ dici nõ dñt ſed taceri.Uñ in vitaſpatrũ cũ abbati.M.oyſi di cta fuiſſet mas ↄtũelia interrogatus ſi fuiſſet ira⸗ tus.rñdit illud ps.Lurbatꝰſum ⁊ nõ ſuʒ locutꝰ. Cauendũ tñ ne qͥs adeo taceat o dura loquenteʒ ⁊ turbatũ vt ex taciturnitate ſua mag illũ accen⸗ dat.qꝛ pᷣ̊ malũ eſſet ſed tũc potius loquẽdũ eſt ſelfl cũ manſuetudine.nam vt ðꝛ ꝓuer.xv. Rñſio mol lis frangit irã.ſermo durus ſuſcitat furoꝛẽ. De qͥ̊⸗ dã ẽt poo legit ꝙ cũ verberaret diſcipulũ ſuũ ꝓ de fectu pmiſſo aduertẽs ꝙ ira ei incipiebat dñari. ſuꝑſedit ⁊ vocauit aliũ ſuũ diſcipłm qͥ nõ erat paſ ſionatus pcipies ei illũ vberare.Sciendũ ẽt ᷣm Bre. in.v.moꝛa. Nõnunq; dũ aſcẽſus animuſꝑ iram a ↄſueta locutione reſtringit᷑ ꝑ acceſſum tꝑi:ſ penitꝰa dilectione pximi ſeꝑat᷑ ⁊ acrioꝛes ſtimuli ad mentẽ veniũt.cauſeq; qͥ guius exaſperẽt oꝛiun tur. ⁊ ira in odiũ vertit᷑.plerũq; ira ꝑ ſuentiũ clau ſa intra mentẽ vehemẽtius eſtuat.⁊ clamoſa taci tas voces foꝛmat.verba ſibi q̃b exaſꝑet᷑ obijcit.et durius exaſꝑata q̃ſi in cãe examine rñdet.Qðò ſa⸗ lomon bꝛeuiter inſinuat di.Pꝛeſtolatio impioꝝ furoꝛ. Et ante nos qͥdã ſapiẽs ait. Cogitationes iracũdi vipere ſunt generatiões.mentẽ? comedũt mr̃em ſuã.hec gre.Talis ̊q neſcit irã vincerc mẽæ tem clauſam.dʒ vel cũ illo ↄ quẽ eſt iratus ſi põt molliter loqui.vel ſi credit ex hᷣ excreſcere cũ ali patre ſpũali vel amico ſapiẽti reſerare. vt ſic paſ/ ſio conquieſat. „ et nolite pec. J. curi qᷓ dicitis in coꝛdibo vris ⁊ in cubiliba vris cõ pũ gimini.põ.uij.Ubi nota ꝙ tripliciter nos poſ ſumus habere ad iram. ÿ Pꝛimo mõ zelatiue ⁊ ꝑ rectũ Secũdo mõ remiſſiue ⁊ ꝑ defectũ. Tertio mõ viciatiue ⁊ ꝑ exceſſum .· Et ſᷣm quodlibet illoꝝ põt exponi vᷣſus vt pꝛi⸗ mũ pcipiat᷑ ſic exponẽdo. Jraſemi )ʒ vicia alioꝝ· ꝑ ʒelũ.⁊ nolite peccare.i.qꝙ nõ excedatis in ʒelo.? vt verꝰ ſit zelus in coꝛrigedo alios ⁊ iraſcẽdoõ eo rũ defect?q dicitis in coꝛdibo vr̃is ⁊ in cubilibave ſtris ↄpũgimi.i.penitemini.a de peccat interioꝛi bus.iſta dicũtur in coꝛdibo ſcʒ affectu.⁊ de pctis extraioꝛibo q̃ agunt᷑ ꝑ coꝛpꝰ.⁊ iſta dicũtur.i.fiũti cubilib. Eſt eni coꝛpꝰtanq; cubile in q̊ͥ requieſcit animꝰ Eſt eni ᷣm Aug.pnia q̃ͥdã iraſcẽtis vindi- cta puniẽs in ſe qð dolet ↄmiſiſſe de pe.di.iij.Pe⸗ nitetia. Sed ad plenũ ʒelũ ⁊ neceſſariũ ꝑtinet nõ ſolũ iraſci ⁊ punire ſuos defectꝰ.ſed etia alioꝝ de bito mõ inq;tũ põt ⁊ dʒ.Jraſcit᷑eni inſtꝰpeccatis paleꝝ.i.maloꝝ ſed nõ odit inqͥt Aug.vi.q.i:xfi. Vn diẽ Crib.Qui iraſcit᷑ cũ cã nõ eſt reꝰ.naʒ ſi ira nõ fuerit ſcʒ ꝑ ʒelũ nec doctrina ꝓficit.nec iudicis ſtant.nec crimia ↄpeſcunt᷑. Uñ.i.mat.ij.inqᷣtMa thathias iſtruẽs filios ⁊ ad zelũ legis exhoꝛtãs ꝑ exẽpla.Helias zelãdo ʒelũ legis recept?eſt in celũ qð br.uij. Reg.ij.zelũ aũt pᷣcipue legis helias oñ dit dũ iratꝰ falſos ꝓphᷣas q idolatrare faciebant ꝓplm q̃dringẽtos occidit ĩ toꝛrẽte Ciſon vt hr. iij Peg rvii. Adbuc aũt zelũ inualfat zemng 4 ctõx . „„ Titulus vlN Uñ Hiero.ad Ripariũ.Legi ſinomaſtrẽ.i.vin⸗ dictam Finees.auſteritatẽ belie ⁊ ʒelũ ſymonis chananei.petri ſeueritatẽ.⁊ anani ⁊ ʒaphirã tru cidantẽ.pauli ↄſtãtiam qͥ elimã mac vijs dñi re ſiſtẽtem.eterna ſeueritaie dãnauit.õ: taſ cria ꝓ deo punire.ſʒ pietas. Uñ in lege ðꝛ Si frater tuꝰ ⁊ amicꝰtuꝰ⁊ vxoꝛ q̃ in ſinu tuo doꝛmit depᷣuare voluerit veritatẽ.ſit manus tua ſuꝑ cos ⁊ effundes ſanguinẽ ipᷣoꝝ.xxiij.q.viij.legi ſinoma ſtrẽ Si iudicialit᷑ accuſando fuerit ↄdẽnatus ex ira ꝑ zelũ.de finees hr̃ Nume.xxv.qͥ motꝰira ꝑ ʒe⸗ lum vnũ de pᷣncipalioꝛibo tribo iuda qͥ ↄ legeʒ dni miſcebat᷑ cuʒ madianita in ipᷣo actu peccati occi⸗ dit.de helia hr.uij. Re.i.ꝙ ſuꝑ duos qͥnq̃genari⸗ os fecit ſgꝗnẽ de celo deſcẽdere ↄburentem cos.de zelo ſimonis ꝓ eodẽ vr̃ bic ſumi ſimon ⁊ petrꝰqui pinomius erat.⁊ hiſtoꝛiã de anania ⁊ ſaphira ha bes.act.v.glo.tñ ibi exponit de ſimone germano thatei apli tangẽdo biſtoꝛiã qͥ hr in legẽda eoꝝ ſcʒ de ſerpẽtibo ꝑ magos ꝓcuratis q̊s apii miſerut ſu er eos ad affligendũ eos ex ʒelo dei Hacira ꝑje lũ motus mathathias occidit nũciũ regis anthi ochi q eũ iuitabat exꝑte regis ad ſacrificandum idolis.⁊ iudeũ qͥ coꝛã eo ſacrificabat vtʒ.i.mach. ij. Hac ira mot?ꝰxpᷣs expulit flagello vẽdentes ⁊ e mentes in tẽplo. Jo.ij.De hac ira gre.in.v.moꝛa. Si ſic ꝓxunos vt nos amare pᷣcipumur.reſtat vt ſic eoꝝ erroꝛibo vt nr̃is iraſcamur.de hac ꝑ Salo monẽ? Ecẽs.vij. NMelioꝛ ẽ ira riſu qꝛ ꝑ triſticiam vultus coꝛrigit nimꝰ delinquẽtis. Ipᷣe tn zelus rectitudinis qꝛ mentẽ inquietudine agitat mox eius aciem obſcurat vt altioꝛa nõ videat qͥ bñ pꝛi us tranqlla cernebat.qꝛ nec ſolis radiuſ cernitur cuũ ↄmote nubes faciẽ celi obducũt ſed inde ſubti lius ⁊ ad alta reducit᷑.vñ ad tpᷣs ne videat.reuer⸗ berat᷑.ſ.ira ꝑ zelũ. Nam ipᷣi recti emulatio eterna poſt paululũ in tranqᷣllitate largiꝰappetit q̃ hee in terim ꝑ ↄotionẽ claudit ſicut infirmãti ocło cũ colliriũ ponit᷑. lux penitꝰnegat᷑ ſed pꝰ paululũ ple nius recipit᷑. Eo vt exciudat᷑ defectꝰire cũ vti oꝑtet.q̃ remiſſio ðꝛ ⁊ pctm̃ ẽ.et tũc ſicexponit᷑ jra ſcimini cũ oʒ nr̃a ⁊ aliena vicia ⁊ nolite peccare q.d.ſi h̊ nõ facitis.peccatis.nolite q̊ peccare non iraſcẽdo. Pꝛo cuius declarationc dic̃.b.tho.ij. ij.qclviij.ar.viij.ꝙ ira dupir põt intelligi. Uno mõ ꝓutẽ ſimplex motus volũ tatis q̊ aliqs nõ ex paſſiõe ſed ex iudicio rõis infligit penã ⁊ ſic defe⸗ ctus ire abſq; dubio ẽ pctm̃. et h̊ mõ intelligitur verbũ Criſ.cũ dicẽ ſuꝑ mat.Qui cũ cã nõ iraſcitur peccat. Nam talis vicia ſeminat negligẽtiam nu trit.⁊ nõ ſolũ bonos ſʒ ẽt malos inuitat ad pctm̃. Iracũdia eni 4 cũ cã iracũdia nõ c.ſ ꝓpꝛie.ſed iu diciũ.bec criſ.Jracũdia eni ꝓpꝛie itelligimotõ paſſionis.qͥ ãt cũ cã iraſcit᷑i.cx rõne.ira eius nõ ẽ ex paſſione ⁊ iõ iudicare ðꝛ nõ iraſci.Alio mõ ac⸗ cipit᷑ ira ꝓ motu appetitꝰſenſitiui qͥ eſt cũ paſſione ⁊ trãſmutatione coꝛꝑali.⁊ h motus ex neceſſitate ſequit᷑in hoĩe ad ſimplicẽ motũ volũtatis.qꝛ na⸗ turaliter appetitꝰ inferioꝛ ſequit᷑ motũ volũtatis apetitus ſuꝑioꝛis.niſi aliqd repugnet. ⁊ iõ nõ pᷣt rotaliter deficere in 8 Peritn ſenſitiuo motus ire niſi ꝑſubtractiõem vei debilitatiõem motus vo crudeli arboꝛes ſient᷑.ſed ferrũ ianubꝛio ĩ b oꝑe qñ repbẽſio vapnnlel⸗ excedit modũ debitũ luntarij.Et ideo ex cõſequẽti defectus paſſionis ire vicioſus eſt ſicut ⁊ defectus volũtarij motus ad puniendũ mala ſᷣm iudiciũ rõis.Eſt aũt paſ⸗ ſio ire vtilis ſicut ⁊ oẽs alij motꝰ appetitꝰſenſitiui ad pꝛomptiꝰexequẽdũ id qð rõ dictat.alioqͥn fru ſtra in hoie eſſet appetitꝰſenſitiuꝰ.cũ tñ natura ni hil fruſtra oget. Si aũt qͥs nõ iraſcit᷑ ʒ vicia ſua ⁊ alioꝝ.vt cũ familiam pr̃ vel mr̃ vel ſubditus rẽoꝛ ſecularis vel ecciaſticus vidẽt vel ſciũt delinque⸗ re ⁊ ex remiſſione nõ oꝛrigũt nec puniũt.ne ſeip⸗ ſos ira ꝑturbent vel delinquẽtes ⁊ amicos eoꝛuʒ cõſtriſtentetũc defectus ireeſt pctm̃ ⁊ ðꝛ remiſſio Coõtra q̊s ðꝛ diſt.i.ſiqs diaconus.Que eſt iſta bo nitas iuſticie inimica.palpare criminoſos ⁊ cria eoꝝ dimittere vſq; ad diem iudicij impunita. Et Amb.dicit.Dũ vni indulget indigno ad plapſio⸗ nis ↄtagiũ ꝓuocat vniuerſos.Facultas eniʒ ve⸗ nie ineentiuũ pꝛebet delinquendi.xxiij.q.uij.eſt i iuſta. Heli ſacerdos ſummus ⁊ ſi in ſe bonus.tñ qꝛ nõ iratꝰfuit ↄ vicia filioꝝ mala moꝛte cũ filijs ſuis interijt. Nec obſtat ſi dicat ꝙ deo debemꝰ aſ⸗ ſimilari iuxta poſſe ſ̃ᷣm illud Mat.v. Eſtote vos ꝑfecti ſicut ⁊ pr̃ vr̃ ꝑfectꝰ eſt. deus aũt cũ tranqlli⸗ tate iudicat ⁊ punit ſine ira aliena.nam ira eiꝰde qua ðꝛ Iratus eſt furoꝛe dñs in pyłm ſuũ.nõ ẽ cõ ſcitati animi ſed iuſta ſupplicij ↄſtitutio.vt habet᷑ de pe.di.i.ſed ⁊ ↄcinuo.Sine alteratiõe aũt ⁊ cõ citatione animi iraſci ⁊ punire nõ poſſumꝰ.rñdʒ eni b. tho.vbi.S.qꝙ deo aſſimilari dẽmꝰ in apperi⸗ tu boni.ſed in appetẽdo ⁊ in mõ appecendi alſſimi⸗ lari nõ poſſumꝰ.qꝛ in deo nõ eſt appetitꝰſenſitiuꝰ ſicut in nobis ſurgit motus ire cũ alteratiõe ⁊ob fuſcatione rõis qͥᷣ m̃ põt ⁊ dʒ regulari rõe.hec eniʒ ira ⁊ ſi in ipᷣa executione actus cũ.ſ.coꝛrigit iudi⸗ ciũ rõis aliq̃liter impediat.nõ tñ rectitudinẽ tol lit rõis non eſt aũt q rõem vᷣtutis vt intermittat᷑ deliberatio rõis in eo qð eſt iã a rõne deliberatũ. qꝛ etis ars ipediret᷑ in actu ſuo.ſ.dũ dʒ agere ſi tũc deliberaret de agẽdis Tertio mõ intelligit᷑ illð Iraſcimi itavt remouea? ira exceſſus qͥ ð ira ꝑ vi ciũ ⁊ ſic exponit᷑. Jraſcimini.qð ↄtingit ꝗqꝛ huma nũ eſt qꝛ qͥ nõ iraſcit᷑ ait Hiero.aut deuſ aut lapiſ eſt. ſed nolite peccare.i.nõ hẽatis voluntaxẽ deli⸗ beratã.vel ꝑmanentẽ in ea.qꝛ tũc gue pccm̃ eſſet. Unñ Ecci.ðꝛ.Graue ſaxũ ⁊ oneroſa eſt arena. ſed ira ſtulti vtroq; guioꝛ Sed ex illa modica ira cõ⸗ pũgimini de his q facitis mẽte ⁊ coꝛꝑe incõueni entia ſicẽ diẽ Hitro.⁊ vt dic gre.in.v.moꝛał.Cũ zelũ animꝰ mouet᷑ curandũ ſũmoꝑeẽ ne becea inſtitutio vᷣtutis aſſumi? mẽti ira dñet᷑.ne q̃ſidña peat.ſʒ q̃ſi ancilla ad obſequʒ rõis ꝑata a rõis ter go nunq; recedat.nã qᷓ;tũlibet ire ex ʒelo rectitu⸗ dinis ſurgat ſi imoderata mentẽ vicerit rõiptinꝰ feruire ꝓtẽenit.hec ille.Qð aũt nõ ẽ ſᷣm rõem pcem̃ eſt qð cũ ↄtingit ↄpũgimĩ.Uñ in hniꝰ figurã ðꝛ i veteri legi. Uir qͥ incidit ligna ĩ ſilua ſi caſu exceſ ſum ferrũ de manubꝛio interfecerit ꝓximũ ↄfugi ens ad vnã ex triba ciuitatibo refugij ſaluus erit ⁊ nõ occidet᷑ ſᷣm Hug.Uir incidit ligna qñ ferro i crepatiõis ł punitiõis abſcidit vicia ex hoiboq ꝑ dit᷑ de manubꝛio ĩ boc S= ☛h e Capitulũ rõnis ira dominante.ex quo aliqñ ſequi? moꝛs ꝓ ximi licet pᷣter intentioeui.qꝛ aſperitatis nimie i⸗ crepationec coꝛrectionem recipit nec ſalutem di ſtin. xlv.cũ beatus.ſed moꝛtẽ ſcandaliTalis gſic excedẽs vt ſaluet᷑. cõfugiat ad vnã ciuitatũ triũ in quibo hoiĩes rei tuti ſunt vicʒ ↄtritiõem.ↄfeſſiõeʒ vel ſatiſfactionẽ.q̃libet haꝝ includit alia duo ſal tem ꝓpoſito ⁊ ſic cuudet raſcimini ꝗᷣ.q dicitis in coꝛdibo veſtris ⁊ in cubilib vr̃is ↄpũgimi.ſivero q̃s iraſcit᷑ ſine aliq̃ cã ↄ aliquẽ puta qꝛ nõ offendit nec eũ nec alios.ſed qꝛ volixati ſue nõ aſſentit in malũ.ſʒ repugnet ⁊ bhmõi vel ex cã iuſta puta. qa offendit.ſed iratus appetit eũ puniri vltra debitũ modũ ⁊ ſuꝑat ira rõem ł multũ obfuſcat ſicẽ reß hẽſibile.⁊ ðꝛ ira ꝑ viciũ.qð eſt aliqñ moꝛtale.ali⸗ qñ veniale.vt dicet᷑.ſ. Hãc pꝓhibet ſalomõ dicens Ecẽs.vij.Noli iraſci.ra eni in ſinu ſtulti requie ſcit.et hc iram ſicut ⁊ oẽs alias paſſiones q̃s af fectiões noiabãt dicebãt ſtoici eſſe malũ.⁊ nõ ca dere in aio ſapiẽtis.i virtuoſi. Accipiebãt eni irãa⸗ Pur impoꝛtat viciũ ꝓut.ſ.qͥs iraſcit᷑ ð pximũ ma⸗ ſ eius intẽdẽs nõ coꝛreptionẽ vicioꝝ vel bonuʒ cõe. Sed paripatetici dicebãt griũ.ſ.iraʒ ⁊ alias paſſiones cadere in aio ſapiẽtis.Quoꝝ ſniaʒ Au n in ir. de ciui.dei magis appꝛobat. Sumebant i iram ⁊ alias pa ſſiões ꝓut ſunt motꝰ appetitus ſenſitiui.⁊ ſiue ſint moderate ſiue nõ.⁊ ſic ſʒ non nõ ſunt male.qꝛ ſi moderent᷑ rõne ſunt bone. vt.ſ puniat᷑ delinquẽs ꝓpter bonũ cõe iuſticie ↄſeruan dũ ꝑ eñ ad quẽ ſpectat.⁊ in h̊ eſt miſter dei ⁊ ſic re linquũt vltionẽ deo cuius eſl.ſᷣm illud. MWea eſt vltio Deu. xrxij.dum.ſ.appetit puniri malũ ꝑeuʒ qui eſt miniſter dei in illo. murmuratiõibo que ſunt j deũ ⁊ 3 pᷣlatum. Efiliabus irxepꝛecipue Lapituluũ.ij. de indignatione.⁊ ibi de varijs de indi gnatione ⁊ murmuratione que ex indignatione videt᷑ pꝓcedere ⁊ de hac ps.Deſine ab ira ⁊ derelinq̃ indignatio nẽ.noli emulari vt malignerꝭ. Ubi admonemur reſecarc turbationẽ in mala plura tẽdentẽ ibi.De ſine ab ira. Eliminare indignatiõem ex ea ꝓcedẽ/⸗ tem.ibi.derelinq̃ indĩnationẽ.Exulare murmu rationẽ ex ipᷣa pueniẽtem.ibi.noli emulari vt ma ligneris. Quantũ ad pᷣmũ dic apłs.Ilõ vos de findẽtes cariſſimi ſed date locũ ire ne.ſ.illevoſ oc cupet vt diẽ Amb.xi.q.iij. JraꝛtEt rõ eſt. qꝛ młta mala ꝓcedũt ex ea.⁊ pᷣcipuè ſex que ſunt filie eius ſᷣm Gre.in.xxxi.moꝛal.ſcʒ Rixa. Tumoꝛ mentis.· H Indignatio. Lontumelia. Llamoꝛ. Blaſphemia. Poteſt enĩ ira tripliciter ↄſiderari bm tho. ij. ij. q.clviij.ar.vij.VIno mõ ſᷣm qẽ in coꝛde⁊ ſicexea naſcũtur duo.ſ.indignatio ⁊ tumoꝛ mẽtis. Alio mõ pᷣm q eſt in oꝛe.Et ſic triplex ſequit᷑ ex ea inoꝛ⸗ / dinatio.qꝛ vel vox incõfuſe clamando.⁊ ad h̊ ꝑti/ net clamoꝛ vel ipꝛoꝑando ⁊ cõficiãdo ⁊ ſic eſt con tumelia vł blaſphemãdo.⁊ ſicẽ blaſpopemiavl ma ell. . ledictio.Tertio mõ ſᷣm ꝙ ira eſt in facto.⁊ ſicẽ ri xa.pꝑ quã intelligunt᷑ oia nocumenta q̃ facto ꝑſo⸗ nis hominũ iniuſte irrogãtur.vt homicidiũ.vul neratio.icarceratio.⁊ hmõi.deſine &̊ ab ira qꝛ ire ⁊ inſanie nihil eſt mediũ inqͥt Crib. Quantum ad ſcm dic b. tho.vbi.S. ꝙ indisgtio eſt cũ qͥs tnr batur aliquẽ reputãs idignũ vt ſibi pᷣ fecerit.ſʒ derelinq̃ indigtiõem ait ps.ſᷣm aliã tranſiatiõeʒ quã ponit Aug.ſuꝑ ps.loco eiꝰnos hẽmꝰ furoꝛe:⸗ Ad qð etiã hoꝛtat᷑ apls di.ad ephe.uij.Ois indig tio ⁊ ira tollat᷑a vob. Solet aũt qͥs indignari cuʒ videt aliũ exaltari quẽ reputat minꝰdignũ ⁊ ſe pa ti vel nõ ita appᷣciari Et ſic frater ꝓpdigi cum audi uit prem ſuũ cũ tanto gaudio⁊feſto ꝓdigũ recepii ſe in domũ indigtꝰ ẽ ⁊ nolebat intrare Tu.xv.ſic audientes.x.apli.de duob fratribo.ſ. Jo.⁊ Jaco bo.ꝙ petiſſent pᷣ ceteris in regno locari vnus ad derterã aliꝰ ad ſiniſtrã indigti ſũt.mat.xx. Sed nõ dz qs indigri ex h̊.vñ Amb.Cariſſimi nõ indi gnemini ſi mali floꝛẽt in mundo ⁊ vos mala pati mini.MNõ eni eſt xpᷣiane dignitatis in tꝑalibo exal tari.ſed potiꝰdepᷣmi.illi nihil hñt in celo.⁊ vos in mũdo.⁊ iõ qᷣcqd vobis mali ↄtingat potiꝰ gaude re debetis.Et Cri.Quid ergo turbami.nẽo vos vidẽs malignos ꝓſꝑitatẽ hr̃e turbet᷑. Nõ eſt hic re tributio vᷣtutis ⁊ vitij.ſed veluti qͥdã guſtus ð pe. di. iij. Et ex bac indigtiõe frequẽter ſequunt᷑ mur muratões ⁊ alia mala. Quantũ ad certiũ dic᷑ Noli emulari.i.oↄtriſtari vel indignari.ex depᷣſſi⸗ one tui ⁊ exaltatione maloꝝ ita vt maligneris.i. maligne aliqͥd agas vel murmurãaãdo vel bla ſphe mando vła bonoceſſando ⁊ hmõi.Et roem alſi gnat ſubdẽs.qm qͥ malignt murmurando vel ali qd malũ agẽdo exterminabũtur.i.extra termios ſanctoꝝ vel viuẽtiũ ponent᷑.ſic inqͥt in illa ſctã iu dich.QAni aũt impꝛoperiũ murmuratiõisptuler̃t cõtra dñm exterminati ſunt ab extermiatoꝛe hic Aug.ſuꝑ ps.ſuꝑ hunc vᷣſum. Credidiſi in criſtũ q̃re crediſti.qͥd tibi pmiſit.ſi felicicatẽ hꝰ ſeculi ꝓ⸗ miſit tibi xpᷣus.murmura aancgus illũ qñ videſ 1 infidelè felicẽ. Quid tibipmiſit fclicitat niſi in re ſurrectiõe moꝛtuoꝝ qͥq aũt in hac vita ipᷣe inq; ꝓ miſit.an dedigris ſerue ⁊ diſcipule qð dñs ⁊ ma⸗ giſter.nõne ab ipᷣo audis.nõ eſt ſeruus maioꝛ ſuo dño.nõ eſt diſcipłs ſuꝑ mꝗrjm. Illeꝓ te doloꝛes. flagella.crucem.moꝛtẽ.obpꝛobꝛia.ſ.poꝛtauit. Et qd hoꝝ iuſto debebat. qo tibi peccatoꝛi nõ debeẽ. 5r o tenedirectũ ocłm tuũ.ſ.fidei ne turbet᷑pᷣ ira e ine ab ira ⁊ derelinq furoꝛẽ.Noli emulari vt maligneris Exemplũ in vitaſpatrũ legit᷑ de qͥdaʒ ſancto viro qͥ ſeruiebat deo in heremo.cui quidã deſeruiebat diſcipulus poꝛtãs ei neceſſaria ad vi uendũ.quadã aũt die cũ iuiſſet ad ciuitatẽ inue⸗ nit oẽs apothecas clauſas.interrogauit de cã cũ feſtũ nõ eſſet.dictũ eſt ei ꝙ qͥdã magnꝰ diues obie rat ad cuiusfunus totus clerus ⁊ ꝓplus ↄuenie⸗ bat ad honoꝛandũ.acceſſit ad ecciam vbi ſepelie batur vbi erãt parata luminaria innumera.⁊ cã pane oẽs pulſaban᷑.⁊ oẽs ↄfluxerãt.His viſis re uerſus ad heremũ ⁊ poꝛtãs heremite neceſſaria. inuenit in via caput heremite.⁊ paulopꝰ bꝛachiũ cũ manu.vn ꝑpẽdit illũ deuoꝛatũ a feris pe q̃ 3 Titulus vI— multũ eſt indigtus. piecit ſe in terrã dicẽs nõ inꝰ ſuꝑ omnes qui andiebant verbũ.nõ intelligẽtes de ſurgere niſi deus manifeſtaret ſibi ̊ miſteriũ. miſteriũ q̃ſi murmurabãt reputãtes gentiles in⸗ quõ ille diues iniquꝰ moꝛtuꝰerat cũ tãto honoꝛc dignos tanta gratia. Uñ dicit᷑ ibi qobſtupuerũt ⁊z ille dei ſeruus cũ tanta miſeria.Et rñdit ei an/ qui venerant ex circũciſione dicẽtes qꝛ ⁊ gra ſpi⸗ gelus ꝙ io tantus honoꝛ fuat diuiti factus.vt re rituſſancti in nationibi.ſ.gentiliũ diffuſa eſt. Sʒ muneraret᷑ad plenũ de oꝑb ſuis bonis.nam ĩ in et reuertente petro ad iudeos ceperũt ↄq̃ri de eo. ferno erat. Heremita aũt vt purgaret᷑ a leuib ali ꝙ ad coꝛneliũ gentilem diuertiſſet.quibs ſatiſfec quib peccatis ſuis.ſicerat moꝛtuus.ſed in para declarans quõ ſibi oñſum ẽ ꝑ viſionẽ.ſi.linthei ð diſo erat. (cLelo ſubmtſſi pleni aialib imũdis ⁊ ei dictũ ꝙ ma Dem rmuratioue 10 ctaret de illis ⁊ mãducaret ⁊c.qꝛ et gẽtes etiã vo im WA cande erant a deo ad gam ſuſcipiendaʒ . Nec põt ꝙ; ſᷣm Rober.holchot eſt querela cũ impatientia qͥs de deo iuſte ↄq̃ri qre det gram vni magiſq; al⸗ Et de hac inqᷣt põ.cv.cõtra ꝓpłlm illũ antiquũ ſig teri.⁊ q̃re magis vocauerit gẽtiles ad fidẽ qᷓ; iude ficantẽ ſᷣm Aug.in geſtis ſuis ꝓplm rpᷣianũ.mur/ os qꝛ in eo nõ hʒ locũ acceptio ꝑſonaꝝ cum nulli murauerũt in tabernaculis ſuis ⁊ nõ exaudierũt ſit debitoꝛ. Secũda qrela eſt ꝑ piã admiratiõeʒ vocẽ dñi.et eleuauit manũ ſuam ſuꝑ eos ad puui Uidẽtes enĩ ſancti malos exaltari ⁊ bonos depꝛi endũ.vbi tria demonſtrat bPꝓ. mi ⁊ ↄculcari.aliqñ ↄqrunt᷑ de deo nõ iraſcẽdo ſʒ Et qrelã de deo inſinuat.ibi.murmurauerũt. admirãdo de iudicijs dei.et iſto mõ Hiere. xij.c. Et ꝑmanentiam in malis demonſtrat.ibi.nõ ex, quaſi murmurãs deũ inqᷣt. Juſtus qͥdem es do . . mine ſi diſputẽ tecũ.veꝝ tñ vera loquar ad te. q. Et peuã de vicio deſigt. ibi eteleuauutt. d. Scio ⁊ ſic fateoꝛ te dñm in oibus oꝑibo tuis iu agudierunt. in 2 vYy ſtum.tñ miroꝛ de h̊ qð ego dicã.qð vtiq; verũ eſt Quantum ad pꝛimum.§. II. vt cernit᷑. Quare via impioꝝ ꝓſꝑat᷑.via.i.ſtatꝰ ſ̃ᷣm Tangit hiſtoꝛia qn reuerſis exploꝛatoꝛib de ter, mũdũ impioꝝ eoꝝ.ſ.qui in pietate fidei ⁊ xp=iane ra ꝓmiſſionis audiẽtes terꝛam illã eis a deo pmiſ religionis deficiũt nõ credẽtes aliã vitã eſſe niſi p ſam ciuitatibo foꝛtiſſimis munitã giganteos ho/ ſentẽ. Bene eſt biſqͥ puaricant᷑.i.egrediunt᷑ de via mines ibi habitare.ceperũt diffidendo de pmiſſii mandatoꝝ tuoꝝ ſequẽtes viã demonũ.i.vicioꝝ dei murmurare dicẽtes.Faciamus nobis duces ⁊ iniq̃ agũt.i. equitatẽ ⁊ iuſticiã nocẽtes pximii vt reuertamur in egyptũ.Et h̊ egerũt in taberna- Plantaſti eos ⁊ radicẽ miſerũt.i.te oꝑante vel ꝑ⸗ culis ſuis.i.cũ eſſent ocioſi Non eni laboꝛãtibus mirtente vident᷑ firmati in diuitijs ⁊ honoꝛibus ſed ocioſis bᷣ ↄtigit. dicit ibi go. Ubi ſcienduʒ q ⁊ potẽtia terrena ⁊ ita radicati⁊ fundati ꝙñ poſ cũ murmuraxio impoꝛtet querelam.triplex reꝑi᷑ ſint ꝑdere talẽ ſtatũ ꝓſꝑicatis. Pꝛope es tu.ſ.oꝛi querela cõtra dñm in ſcripturg. ceomn.ſ.tu deus. Nam ſi qͥd petũt ⁊ deſiderãt de re Sema eſt eemunpeigenn. S= bus mũdi.qꝛ alia nõ qrunt.ipᷣiobtinent ac ſieos Secũda eſt ꝑ admiratiöem. eceerxandiaa. et longe a renibo eoꝝ. Renes in ſcriptn Tertia eſt ꝑ turbatiõem. ra ſignificãt delectatiões coꝛꝑales.qꝛ ex renib ex De pᷣma dicit᷑ Mathᷣ.xx.in ꝑabola vinee ꝙ illi ciditur ſemẽ.vñ ſequit᷑ delectatio carnis maxima qui venæũt hoꝛa pᷣma ad laboꝛandũ in vinea cũ Et vult dicere.Si q̃s apetũt delectatiões pᷣuas nõ accepiſſent a ꝓcuratoꝛe.niſi vnũ denariũ ſiẽet tu es longe ab hmõi.i.nõ impedis ſʒ ꝑmittis eos qui venerũt vm ecima hoꝛa. murmurauerũt ad, aſſeq qð cupiũt in hmõi Deinde loquit de ſe q iu⸗ nerſum patrẽfanilias dicẽtes. Hi nouiſſimi fece ſtus erat.Et tudñe noſti me.i.cognouiſti me.i.ſci runt vna hoꝛa ⁊ pares illos nob feciſti ⁊c. Ubi di entia electiõis ⁊ appꝛobatiõis.⁊ vidiſti me.oculii cit Gre.in omeł.qꝙ veniẽtes pᷣma hoꝛa ſignt pa⸗ tue gratie q ſunt dona ſi pũſſancti me inſpexiſti. er tres pᷣmos veteris teſtamẽti.⁊ veniẽtes vndecia ꝓbaſti coꝛ meũ.i.multis tribulatiõibo.ꝑſecutioni ſint ſanctos noui teſtamenti qᷣ recipiũt denariñ bus.temptationibo. examinaſti. recũ.i.in.oibꝛ iu id eſt idẽ pᷣmiũ ſicut ⁊ ſancti antiqͥ teſtamẽti ⁊ pꝛi ueniſti me tecũ eſſe non recedendo a te ncq; a õtia us qꝛ ĩmediate cũ moꝛiũtur.illi aut diu dilati ſũt tua.Ecce qrela de exaltatione impij ⁊ tribulatõe Et illa murmuratio nõ eſt ꝓpꝛie aliq̃ qrela ↄͥ deũ. iuſti.Sʒ iĩmediate recurrẽs ad rõem illuſtratam cũ quietiſſimi ſint. Sed ꝑ ſuppoſitiõem ðꝛ.i.dato a ſpũſancto.ſubdit.¶õgrega eos q̃ſi gregẽ ad vi/ p impoſſibile ꝙ cõqri vellent. declarat᷑ a ꝑte ꝙ nõ ctumã.q.d. Certe video iuſticiã tua dee in b Nam fit eis iniuria vel diminutio debite mercedis.ſed qꝛ hmõi repꝛobos deputas ad damnatiõem eter⸗ iuſte vnicuiq; tribnit. Nico.tñ de lyꝛa ſuꝑ illuʒ te nam ꝓpter eoꝝ malã vitã.tu deus facis ſicut ma xtuũ aliter dicit.ſ.ꝙ gẽtiles ↄuerſi ad fidẽ ſunt ve,⸗ cellarins facit qͥ vitulos ⁊ poꝛcos q̊s vult victia⸗ niẽtes vndecima hoꝛa.q receperũt tantã graʒ q ẽ re.i.occidere.dat eis pluries blada ⁊ bona pota⸗ quoddã pᷣncipiũ glie.qᷓ;tam ⁊ iudei in bncipio cõ gia quibo pinguefiãt vt ipᷣa aĩalia pinguioꝛa ſint uerſi vt apłi cũ alqs diſcipulis vel etiã ſcti veterj in moꝛteꝛ ſic ↄgrega.i.ↄgregabio.vitulos autem teſtamenti. Nõ eni eſt aliud gła qᷓ; gẽa ↄſummata qͥs nõ vult occidere ſed viuere ponit ad aratrum Vñ Ro.vi.Gratia dei vita eterna.ſ.eſt.idẽtes ⁊ alios laboꝛes.Sic tu deꝰ das iſtꝭ repꝛobis abũ ergo iudei ꝙ gẽtiles ↄuerſi ad fidẽ recipiebat gra dantiam tꝑaliũ vt plenius remunerẽtur in pᷣſen⸗ ciam ſpũ ſſancti in ſigno viſibili.ſ.in ſpecie ignis ti ſi q̃ bona faciũt.⁊ abũdatioꝛi pena ĩ inferno po ſicut ⁊ apłi. Uñ ⁊ Act x.ðꝛ ᷣ loquẽte Pe.ſ.coꝛ⸗ ſtea cruciet᷑ ex malo vſu tantoꝝ bonoꝝ. Eleccos nelio centuriont⁊ ſamilie ſue cecidit ſpũſſanctuſ aũt tuos affigis ⁊ laboꝛit exponis q̃̊s ad viram * „ „ * * 3 L In i A ſa iude hull no icoß esd in⸗ wisin ai nyfn june niüp des icor Prim g noe igin n riedt ucſie ſe E ölts 1808 ſaiu⸗ e ol nocims catoꝛes qͥ.ſ.dicũt ſi eſt ſci iuſtificaui coꝛ meũ.i. reſeruas eternam. Et ſequitur de malis qui pꝛo⸗ ſperan?᷑. Et ſanctifica eos in die occiſiõis.i.ad cõ⸗ plementũ tpalis ꝓſꝑitatis eoꝝ in die occiſiõis.i. moꝛtis ſue.ſanctifica.i pmittas vt heant honoꝛẽ ⁊ ſepulturã magnificã ac ſi eſſent ſancti: qð tñ eſt eis ad maius iudiciũ.vñſ anctifica.i.ſanctificah Hãẽãc etiã piam querelã ponit põ.di.Ecce ipſi pec cia in excelſo. q.d. dens nõ cognoſcit iſta facta mũdi nec curat de eis. Et ha⸗ bundãtes in ſeculo.i.in ſecularitate in vitis mũ di.ſuꝑbia auaricia ⁊ luxuſla.obtinuerũt diuiti⸗ as in pecunijs veſtibo lapidibi pᷣcioſis.palatijs. gris.⁊famulis.⁊ dixi iſta cernẽs fᷣm ſenſualitatẽ 2 bmũ motũ temptatiõiſ ego dauid Ergo ſine cã manus meas.i.actus mei innocẽtes ſnerũt⁊ ſi ĩ aliq̃ offendi. aque pnie laui ⁊ purgaui⁊ tñ fui fla⸗ gellatus tota die.⁊ caſtigatio mea in matutinis. ſd eſt cũ reperi me in die gtie fui flagellatus diu/ ſis tribulationibi.⁊ tñ ſi aliqñ incurri in noctem culpe fui a deo caſtigatꝰ diuerſis aduerſitatibus ſed a deo illuminatus ſubito dixi ſᷣm rõeʒ. Si di cebã narrabo ſic.i.talẽ eſſe retributionẽ maloꝝ q̃ lis cerni? in vita pnti ⁊ nõ alia.Eccc nationẽ filio rum ctuoꝝ rep:obaui filioꝝ.ſ ꝑ adoptionẽ ⁊gram 2⁊ ſpalem amoꝛẽ.nam vt ðꝛ Judith.viij. Om̃eſ ab initio qͥ deo placuerũt ꝑ multas tribulatiões trã ſierũt fideles. Et Heb. xij. Flagellat de? oẽm fili⸗ um quẽ recivit.ſed ſi nõ eſt alia retributio q; iſta pñs.cũ mali bona hẽant.⁊ boni mala.ratio autẽ iuſticie dictat vt mala malus hẽat.⁊ bona bonꝰ. ergo boni qͥ tot mala patiunt᷑ repꝛobi habebũtur ⁊ mali elecci ⁊ dilecti dei.Eſtimabaʒ vt cognoſce rem ſᷣm h̊ iudiciũ ſuꝑficiale.qð frequenter fit ſᷣm ſenſitiuam Sʒ b̊ laboꝛ eſt añ me.ſ.ad cognoſcen⸗ dũ q̃re deꝰ det bonis aduerſa.⁊ malis ꝓſpa.Oo⸗ nec intrem in ſanctuariũ dei.i.in ſecretũ ſuoꝝ iu dicioꝝ ꝑ viſionẽ vel reuelationẽ. Et intelligaʒ in nouiſſimis eom in fine qͥd eis reddat᷑. Nã vtdicit Bre. in. uij. moꝛał.Occulta ſunt iudicia deivtiq; cũ malus bona hʒ ⁊ bonuſ mala.ſʒ longe occulti oꝛa.cũ malus mala ⁊ bonus bona hẽat. Nã icer/ tum ſi malꝰbẽat mala ad initiũ ſue dãnatiõis:vł ad emẽdationẽ.⁊ bonus ſi bona hẽat ad maioꝛeʒ ſui ꝓuocatiõem ad diligendũ deũ ex bnficijs mul tiplicati an lla recipiat ad remunerationẽ bono/ rũ q̃ facit. Et iõ ſancti mag timẽt ⁊ dubitat in ꝓ/ ſperis q;ᷓ in aduſis.ᷣ aũt intelliget in nouiſſimis qñ videbunt ſtatꝰhoim in alia vita. Uerũtñ deic/ ciſti eos.ſ. repꝛobos dũ alleuareni.i ſupꝑbe vterẽ/ tur bmõi bonis tpalibo.i.de ſtatu felicitatis tꝑal ad ſtatũ miſerie dimreſiſſe.quõ facti ſunt in deſo lationẽ. ſubito defecerũt ⁊c. Nõ eſt reſpiciendũ ad pñtẽ felicitatẽ ſʒ futurã.nec ↄq̃rẽdũ ꝙ mali bo nã heant.ſed ↄſiderandũ quõ vtant᷑.qꝛ ſi male tã to maius iudiciũ eis pᷣparat᷑. Aliqñ etiãa murmu ratio q̃ eſt ſine pctõ accipit᷑ p q̃dã qrela ſeu triſti⸗ cia ꝓcedẽte ex defectu boni ſpũ alis quẽ in ſevidet vel in alijs.⁊ ſic ſumit᷑ in po.vbi loquena ph de cõuerſione iudeoꝝ ad veſpeꝝ·i.in fine mũudi.ait. neũ.i.ſine vtilitate cxercui mei ob ſeruatione mandatom dei ⁊ opiby vᷣtuoſis ⁊ iuſt/ vvñ coꝛ efficit᷑ iuſtũ ⁊ ſanctũ.⁊ laui inter innocẽteſ — n. qdu.i.ad incoꝛpandũ alios in eccia. Si vero nõ fu erint ſacurati.i.ſi nõ ↄuertant᷑ quib pᷣdicabãt vt optãt.murmurabãt.i.ↄtriſtabunt᷑ ꝭ illos ⁊ conq̃ rent de duricia eoꝝ. Tertia qrela eſt cũ turbatõe ⁊ iſta ꝓpꝛie eſt murmuratio ⁊pctm.De q̃ ꝛ Ecci.x Uix pꝛudẽs ⁊ diſciplinatus nõ murmurabit coꝛ reptus. Hãc docet cauere aplłs di. Phil. ij Om⸗ nia agite ſine murmuratiõib. Sʒ ⁊ iſts murmu ratio mala tripler et. Aliquãdo contra ſocinm. Aliqñ contra pᷣlatum. Aliqñ contra deiu²m. Murmurat qnq; aliqᷣs.i.conqrit᷑ ᷣ ſociũ ſeu ꝓximũ.qꝛ nð ſeruit ſibi ꝓut vellet. ¶ñ ðꝛ Eecle. xxix. de eo qͥ accepit mutuũ a ꝓximo ⁊ cum repeti: ab eo murmurat.ſic inqͥt. Multi q̃ſi adinuetõeʒ eſtimauerũt fenus.i.q̃ſi inuenerũt nõ reddenduʒ vnq; eſtimauerũt mutuũ eis factũ.⁊ ſequit᷑in au ctoꝛitate.⁊ pᷣſtitert moleſtiã his qͥ ſe adiuuer̃t do nec accipiãt oſculant manꝰ dãtis.⁊ in tꝑe reſtitu⸗ tionis poſtulabit tpᷣs.⁊ loqtur verba tedij ⁊ mur muratiõis ⁊ tpᷣs cauſabit᷑ Si aũt poterit redder aduerſabit᷑ aliqñ etiã murmurat qᷣs cũ vr̃ mimis uari in obſequijs loꝑibo vt cũ pauꝑes ł religio⸗ ſi petũt elynas.⁊ hi a quibo petunt᷑. murmurant dicẽtes. Iſti indiſcreti ſunt ⁊ nõ faciũt niſi petere ⁊ ſi dãt murmurã do dãt.Sʒ ðꝛ.i. Pe.uij.hoſpi⸗ tales.ſ.ad ſubueniendũ ſine inurmuratiõe. Sic marctha murmurabat magdalenã qꝛ ñ iuuabat eã ad miſtrandũ.Et iudas de eſffuſione vnguenti dicẽs Ut qͥd ꝑditio hec ⁊c. Aliqñ imo ⁊ ſepe mur muẽratio fitʒ pᷣſidetes.ſ.eo ꝙ nõ ꝓuideãt ſubdit⸗ vt vellẽt.lłnõ eqᷓliter oib.Sic murmurauit Pls ille hebꝛeoꝝ ) movſen ducẽ ſuuʒ in deſerto Syn. ↄqrendo de defectu cibi. vt hr̃ Exo.xvi. Et in ra⸗ phidim conqrẽdo de defectu aq̃ Exo.xv.Et cõtra aaron ſacerdorẽ ſuũ ſummũ ꝙ vſurpallet ſibi ſa⸗ cerdotiũ ⁊ ꝙ fuiſſet cã ip̃e ⁊ moyſes moꝛtis. cclæ. ſacdotũ qͥbuſti fuerãt ab igne nico adño ꝑꝑ ſu pbiã ⁊ murmurationẽ coꝝõ moyſen ⁊ aaron vo lẽtes vti ſacerdotio vt aaron.vt hr̃ Nũeri.xvi.⁊. xvi. In qͥ murmuratiõtho mãſucete ſe hũerũt ʒ murmurãtes de eig ⁊ recurſum hũerũt ad deum cum oꝛõibo.Et ĩ eccia pᷣmitiua ſurrexit murmur grecoꝝ.ſ.ↄuerſoꝝ ad fidẽõ hebꝛeos eo ꝙvidue eo rũ deiſpiciebant᷑ in miſterio qtidiano vt ðor act.vi Et ł qꝛ nimisguabãt᷑ in oꝑib manuũ vl qꝛ nõ ita reqᷣrebant᷑ vt hebꝛee.qð reputabat ſibi ad ↄtẽptũ vñ ↄqrebant᷑. Sʒ aplis oꝛdinãtib ſeptẽ diaconeſ qͥ ſuꝑ ̊ hrent curã ſedatũ ẽ murmur.Iſtovicium multũ ↄturbat ↄgregatiões rehgioſoꝝ ⁊pacẽ tol lit.⁊ iõ graui᷑ puniẽdũ ¶Uñ ðꝛ di. xc. Alienus ſit a fratrũ vnitate qͥ murmuraũuit.ct opꝰeiꝰ abijciaĩ qͥ murmurãs extiterit.ne penas murmurãtin icur rat.de qͥ ait apłs. Neq; murmurauerit ſicut qdã eoꝝ murmurauerũt ⁊ ꝑierũt ab extermiatoꝛe.di cit ibi glo.ſuꝑ vbo.Opus eiꝰabijciat᷑.opus cleri/⸗ ci pᷣcipue oꝛo ðꝛ ⁊ opꝰlaici ẽ oblatio.Et ſic vr di⸗ cere ꝙ clicꝰ ꝑꝑ murmurationem dʒ ſeꝑari ab ali⸗ is in oꝛone qſt excõicatꝰ. ⁊ laici oblatio nõ qʒ reci pi. Aliqñ fit murmuratio 7 deũ. Uñ N une. xuij — dixit dñs. Clſqueq̃ multitudo bec peſſma mur/ murat contra me.Utiq; quedam blaſphematio creature eſt vt q̃ plus accepit a deo qᷓ; alie creatu re.ↄquerat᷑ de deo ꝙ nõ agit mõ ſuo ⁊ ſᷣm velle ſu um qſi ſapiẽtioꝛ ſit deo ⁊ melius ↄgnoſcat qͥd ex⸗ pedit ſibi ⁊ alijs qᷓ; deus.o qᷓ; fatue ↄqueriũ infir⸗ mus de medico ex eo ꝙ nõ ſibi cõcedit cibos pla/ citos guſtui ſuo infecto ſed ibi diſplicibiles ⁊ tñ vtiles. Vñ Treñ.iij.ðꝛ.Quid murmurauit hõ vi tidie hoĩes iterãt.⁊ h̊ͥ ðꝛ in ſcða pte. De ſecũdo qð peius ẽ qꝛ dñs phibet hmõi murmuratiõcs q̊ ciũ deteſtãtis ⁊ ꝓphibẽtis. Uñ ⁊ ꝑ ſapiẽtẽ inqͥt Cu ſtodite vos a murmuratiõe q nibil ꝓdeſt imo mł tũ nocet.Et aplłs.i.Coꝝ.x.ſNeq; murmuraũitis ſicut quida murmurauerũt.ſ.eoꝝ Et nota ꝙ tri⸗ pliciter murmurat᷑ de do. Pꝛimo denimia ſeueritattr. Secundo de nimia benignitate. Uertio de aeris inequalitate. — 8 Wurmurãt aliqͥ ⁊ ↄqrunt᷑ de deo cum multũ affligunt mag pauꝑtate.ł infamia.łꝑſecutione. vel infirmitate.aut teptatiõe dicẽtes deũ eſſe cru delẽ erga ſe vel alios tribulatos ⁊ plꝰ adũ ſitatis eis dare qᷓ; poſint poꝛtare.⁊ ſe a deo eẽ dẽlictoſ ⁊ abiectos.ſʒ o qᷓ; magnã falſitatẽ iſti loquunt᷑.oĩs doctrina ſana gẽtiliũ ⁊ catholicoꝝ clamat deum pijſſimũ ⁊ clemẽtiſſimũ foꝛe oẽm aduſitatẽ ab eo ꝓcedere ⁊ electos ſuos ſibi acceptiſſimos mltipli citer h̊ flagellare.⁊ tũc mag eis adeſſe.fidelis deꝰ ait apłs.i. Co.x.q ñ ꝑmittet vos tẽptari ſupᷣ id qð poteſt ſed cũ tẽptatiõe faciet ꝓuẽtũ vt poſitis ſuſtinere.Et rõ ẽ qꝛ ipᷣe cũ tribuiatis ꝗᷣ ſt ꝑati ad ſuſtinẽdũ poꝛtat onꝰ.Cũ ipᷣo inqͥt ꝑ ps.ſum ĩ tri bulatiõe eripiã ¶ ·⁊ cito.qꝛ bꝛeuiſſima.⁊ q̃ſi mo⸗ mẽtanea ẽ vita nba.⁊ glificabo eũ cexinde. Hoc ãt hʒ ꝓ certo oĩs qͥ colit te dixit.ſaray vxoꝛ thobie iu nioꝛis.qꝛ vita eiꝰſi in tribulatiõe fůit.liberabit. ſi in ꝓbatiõe coꝛonabit᷑ſi in cẽptatiõe ad miaʒ tu am puenire licebit. Nõ eni delectar in ꝑditiõibꝰ nr̃is ſʒ poſt tẽpeſtatẽ tranqͥllũ facis pꝰ lacrimatõʒ hoc Gre.in moꝛa.loquit᷑. Si inqͥt deo iuſta pla⸗ cere ſcimꝰ⁊ pati nulla niſi q̃ deo placuerint poſſu mus.iuſta ſt cũcta q̃ patimur.⁊ valde iniquũ eſt ſi de iuſta paſſõe murmuramꝰ.hec ille.Certe mł tũ eẽt arguẽdꝰreꝰ ſi murmuraret de iudice eo facit eũ flagellis aliq;tulũ cedi cũ moereaferbil ſimã meruerit. Cũ igit᷑ oẽss in mũdũ intremꝰcuʒ debito moꝛtis eterne ⁊ oim penalitatũ quõ aude mꝰmurmurare ⁊ ↄqri de deo pijſſimo ꝙ flagellet nos tꝑaliter q eternalr meremur puniri.Sʒ ⁊ in ipᷣis flagellis multiplicẽ oſolatione infundit ⁊ p⸗. mij coꝛonã ſuꝑ iponit.Bea.vir qͥ ſuffert tep. qmm cũ ꝓba.fue.acci.coꝛo.vite Jac.i. In oĩ tribulatiõe eſt tẽptatio.i.motꝰad ĩpatiẽtiã.õ q̊ murmuran dũ in tribulatiõibo ſed patiẽter ferendũ.cũ et ma⸗ Titulus vu ximi ſancti qui innocenter vixerunt grauia paſi· ſunt ⁊ libẽter. Uñ Job.xxxiij.ðꝛ de tribulato. Re ſpiciet hoĩes ⁊ dicet.peccaui ⁊ vt eram dignꝰnon recipi.i.tribulatus reſpiciẽdo hoĩes ſanctos ⁊ g/½ fectos q;ta paſſi ſunt fatetur ⁊ recognoſcit ſe pec⸗ catoꝛẽ ⁊ nõ tm̃ affligi q́;tũ meren ᷑ peccata ſua S· cũdo murmurãt aliqͥ de nimia benignitate deik qꝛ recipit magnos peccatoꝛes ad pniam ⁊ dat eii nt magna dona. vel tolerat male agẽtes tàdiu i ma/ uẽs virp peccatis ſuis.q.d.Quõ audet ↄq̃ri ð in tribulatiõibo cũ eas mereat᷑ p peceat ſuis.ſed lis ſuis⁊ nõ punit.vel qꝛ dat impijs et ſceleratis magnas ꝓſꝑitates Et ſic ſcribe ⁊phariſei murmua rabat ↄtra ieſuʒ dicẽtes Quia hic hõ peccatoꝛees rrrecipit ⁊ manducar cũ illis Lu.xv. Et itcrũ. Cu. iiePetesy⸗ II. unm diuertiſſet.ſ.ad eundũ in domũ ſuam.ſʒ ma⸗ ſq; ꝑmanetia in h̊ officio notat᷑ cũ ðꝛ.õ exaudie rũt vocẽ dñi.i.nõ obedierũt ſermonidñi.iſtð vi⸗ xix. Murmurabãt ꝙ ad hoieʒ peccatoꝛẽ.ſ.ʒache xime oñdit. Lu.xv.ꝑ ꝑabolam.centũ ouiũ ⁊ decẽ dꝛagmarũ ⁊ duoꝝ filioꝝ quoꝝ minoꝛ ꝓdige con⸗ ſumpta ſuba reuerſuſ eſt ad patrẽ ⁊c̃.q;ta ſit dño deo cura de pctõꝝ ↄuerſiõe ⁊ q;dtũ gaudiũ ĩ curia celeſti Uñ ⁊.ij. Re.xuij.dixit ſapiẽs illa młr the⸗ cnites.ec vult deꝰ ꝑire aiam ſed retractat cogiꝰ tans ne penitus ꝑeat.qͥ a biectus eſt. Per hec et a⸗ lia verba induxit dauid ad reducendũ filiũ ſuum abſalon exulem factũ ꝓpter fratricidiũ ad ciuita, tem ſuã hierłm.Figuras in h ecciam q̃ pᷣcibo ſuis qaditũ obtinet peccatoꝛib qͥ occidũt frẽm ſuũ.i a nimũ peccantis ad veniã ⁊ ad ciuitatẽ eccie.vnde exules facti ſunt. Qð aũt deus ſuſtineat pctõꝛes mas benignitas ⁊ patiẽtia dei eſt nõ repᷣhẽdenda ſed dulciter amplexãda ⁊ venerãda. Quis eſt eni ille tã innocẽs ꝗ velit ſubito puniri de defectibus ſuis.certe nullꝰ. Uñn ⁊ pocta.Si qͥtiẽs peccãt hbo mines ſua fulgura mittit iupiter exiguo tꝑe nul⸗ lus erit.Expectat g diu vt victieius benignitate hoĩes reuertan? Eſa.xxx.Expectat vos dns vt mi ſereatur veſtri ꝓpterea exaltabit ꝑcens vopdᷣ. ⁊2 Da⸗ xime eni ſuã omnipotẽtiã ꝑcendo maniſeſtat n et Hiero.Moderatio dei ac pietas ſolũ nrſm re,/ ditũ qᷓrit acnos cupit ſua longa bonitateſaluari Sed ſi nõ cõuertimur ſi duri colli ſumus.ſi vſq in finẽ in malis ꝑſeuerauimꝰ aſſidue peccantium nõ miſeret᷑ deus diſt. xciij.diaconi. Quinimoq;to qs diutius expectat᷑ ſi nõ reuertit᷑ guius punitur AUVñ Ualeriꝰmaximꝰ.Lento quidẽ gdu ad ſuivin dictam diuina ꝓcedit ira.tarditatẽq; ſupplicij g/ uitate ↄpenſat. Exemplũ notabile de carpo diſecc ⁊ fletũ exultationẽ infundis.O qᷓ; eleganter circa . dam ↄuerſi ad fidẽ qͥ ſeductꝰ fuerat a iudeo ad fi⸗ dꝗẽ abnegandã.ſuꝑ q̊ oꝛãs hũit viſionẽ foꝛnac ar dentis vñ exibãt capita ſerpẽtũ trahẽtiũ illos du pulo iohis qͥ auide deſiderabat punitionẽ cuiuſ⸗ os iudeũ ⁊ ſeductũ ab eo paulatim in foꝛnacẽ.qð ipᷣe carpus delectabiliter aſpiciebat ⁊ cito intꝰtra hi eos optabat ex zelo iuſticie. Sʒ xpᷣs deſuꝑ apa ruit eripiẽs eos de ꝑiculo ⁊ carpũ repᷣhẽdit ð ſuo ʒelo dicẽs ſe iteꝝ ꝑatũ ad crucẽ ſubeũdũ ꝑꝑ pctõ res Uide h̊ pleniꝰ in legẽdis in legẽda reſurrectõ nis circa finẽ. Sʒ etſi ꝓſꝑa malis in pctõ ꝑſeuerã tiba deus tribuit.hoc agit ad retribuẽdũ eis mer cedẽ ð illo modico bono qð faciũt h̊ ne ſit irremu nerari.⸗ Quarbem aſſit Cxik de pe diiij. qd er⸗ go turbamur. in fine. Tert mun um de geris intẽperie vt cũ eſt multa ſiccitas vel ertio alij murmurãt de — — — — -----— — — — – unis ſbe⸗ erg⸗ 1n u; nis 44 t kai tnns i N n , kuN fnIH wen ſid mrun no nm un cf cum eſt nim a inundantia aquarũ. vel cum eſt in tenſus caloꝛ.vel frigus ꝑdurans.⁊ hmoõi .q̃ſi deꝰ nõ bene diſponat iſta. Sʒ iniuſte murmurat᷑e Nãà vt ðꝛ Sap̃. viij. Sapiẽtia dei diſponit oia ſuaui⸗ er. ſed qꝛ nõ a git ſᷣm velle noſtrũ.iõ murmuramꝰ quaſi ſimꝰſapiẽtõꝛes deo ⁊ velimꝰ eũ inſtruere q̊/ mõ debeat mu idũ gubernare.Exemplũ legitur i vitaſpatrũ de quodã ſancto patreqᷣ nunq; in oꝛ⸗ to poterat habere herbas vel fructus bonoſ quia ſepe murmurabat de aerls intẽperie accedẽs aut ad quendã aliũ heremitã imenit eũ pulcrũ oꝛtũ habere ⁊ oleriby ⁊ fructibo repletũ. JIntertogauit quõ ci h̊ acciderit ⁊ qͥd facerct. Rñdit ꝙ colebat ⁊ ſerebat.⁊ reſiduã deo ↄmittebat nõ poſtulãs plu uiam vl ſerenũ.ſed deo dimittẽs totũ·ex q̊ exem/ plo cõpunctus ſic ⁊ ipᷣe fecit.⁊ poſtea ipe bonum Tertium peincipale JF. ii ſcʒ penã quã deꝰinfertꝓ vicio murmuracois, on dit ps. di. Leuauit.ſideꝰ manũ ſuã ſuꝑ eos.ſ.ad ꝓ ſternendũ in deierto diuerſis moꝛtibꝰ. Uñ dixit deus Nume. ruij. Oẽs qͥ murmurati eſtis in des/⸗ to a.xx.annis ⁊ ſupᷣ.⁊ murmuraſtis me.ñ intra bitis in terrã ſuꝑ quã leuaui manũ meã vt habita re vos facerẽ in ea pᷣter caleph ⁊ ioſuc.Et ſic ꝓpter petm̃ murmnuratiòis qð fecerũt deũ qſi nò poſ/ ſet eos introducere in terrã ꝓmilſiõis.poſtq; reu ſi ſunt exploꝛatoꝛes teꝛre illiꝰdicẽteſ illã pr̃iaʒ foꝛ tiſſimã ⁊ inecxpugbilẽ.vñ ⁊ volebãt ducèẽ ſibi face⸗ re ad reuertẽdũ in egyptũ.illa qdringẽtamilia vi roꝝ qͥ numerati ſunt nullꝰeoꝝ introiuit.ſʒ moꝛ⸗ tui ſunt diuerſ tꝑiby in deſerco except illis duob⸗ caleph⁊ioſuc.qͥ nõ murmurauerãt.⁊ h̊ ẽt figurat ꝙ murmuratoꝛes nõ valẽt itrare i regnũ celoꝝ fi guratũ ꝑ terrã illa.qð ⁊ gre. dic in omel. ſ. ꝙ nul⸗ lus qͥ murmurat i regnũ celoꝝ intrare põt. qð ve rũ eſt qñ eſt moꝛtale.ſ.cũ odio dei ł hoim ltãta di ſplicẽtia ꝙ decidat a caritate vel ꝓximi vł cũ ex lo cutiõe murmuris ſequit᷑ notabile ſcãdalũ alijs.⁊ — ſicut tale viciũ excludit a regno.ita ↄnter inducit ad eternũ interitũ. Uñ in eplła iude ðꝛ · Ecce vẽit dñs in ſctis milib ſuis facere iudiciũ ò̊ oẽs ⁊ ar⸗ guere oẽs ipios de oid opꝑib⸗ ipietat eoꝝ qͥba im pie egerũt ⁊ de oĩbo duris ꝗ locuti ſunt 3 deuũ. Di ſunt murmuratoꝛes ⁊ qruloſi ſᷣm deſideria ſua ⁊? hec vᷣba dicutur ibi eẽ enoch.ſed in via iſta aliquã do punit deus iſtos murmuratoꝛes. Uñn legit᷑ in vitaſpatrũ ꝙcũ quidã frater audiret frequẽter cõ fratres ſuos religioſos hr̃e varias ↄſolationes 7 dul cedines de diuinis in oꝛatiõibo ⁊ meditatõibꝰ ſuis.ipe nibil tale ccperiret᷑ ſed aridũ ⁊ inſipiduʒ ſe ſentiret ⁊ tedioſuʒ.q̃dã vice de nocte accẽſſit ad eccleſiam ⁊ ante imaginẽ crucifixi ſtans cepit foꝛ⸗ titer murmurare ⁊ còqueri in hec vᷣba pꝛumpens Dñe ſi ego ieruiſſem alicui terreno dño tanto tꝑe q;to ſeruiui tibi in hac religione ⁊ cmdaboꝛaui ꝓ tuo amoꝛe ipoſſibile eſſet qͥn aliqᷓ vice ondiſtet mi hi aliqð ſig nũ amoꝛis ⁊ affectiõis ⁊ letã faciem ex hibuiſſet ⁊ aliqð donũ vel gram iꝑtiret᷑. Ecce tot annis ſeruiui tibi qᷣ diceris liberaliſſimus⁊ pijſſi mus pᷣdicaris.⁊ nuũqᷓ; dediſti mihi vnõ ꝑuã ↄſola tionẽ Alijs tot ↄcedis qð ſepe audio.mihi aũt es ita crudꝰ. et q̃re dñe tãta duricia erga me.Ilũqᷣd ⁊ego ñ ſeruio tibi.cũq; bec⁊ ſili a loqret᷑.ecce ſẽſit ſe ſubito vecte retro pcuſſ. u ex q̊ ictu cecidit in ter rã qſi moꝛtuꝰ.Adueniẽtib fratrib aliqbꝰ ꝛneſci tib caſũ ipᷣm necſloqͥ valẽtẽ adſinfirmariã depoꝛ tauerũt vbi loqᷣlã ⁊ vires aliq;tulũ recupans ꝑa⸗ ſcẽs ⁊ ↄfitẽs fecit ſe poꝛtare ad ecciam añ illã ima „ ginẽ crucifixi.ibi bumiliatꝰ dicere cepit O dñede — „ */ ſolari. Uñ ſic bũiliat ſẽtit 9 lum tertium de clamoꝛe. Capitu filias ire m Gre. ? tho. q in h ↄſiſtit ex liq̊s dies mãſit infirmꝰ cũ tato fetoꝛe vt vix poller ei aliqͥs ᷣuire. In q̃ infirmitate petm̃ ſuũ recodð⸗ us meꝰ q;iuſte qᷓ; pꝛie me ſuꝑbiſſimũ murmura / toꝛẽ caſtigaſti. grs cibi ago dne de/ meꝰ.neccnizʒ aliud mereoꝛꝓꝑ ipatiam ⁊ ſuꝑbiã meã.Et ſubito audiuit vocẽ libi dicetẽ. Optz builiari qꝗᷣ ult e,. Eti eſ ſpuůalef ra voces clamoſas ſzpfuſas pferre. mi ſceturq; cõiter cũ ↄtumelia vł cõtentiõe De clä0, re ãt inqᷣt pẽ. Inueterauer̃t oſſa mea dũ camarẽ tota die. Oſſa aie ſt᷑ vires aie naturales vt intelle ctus volũtas ⁊ hmõi.in qᷣb ↄſiſtit robur aie eb⸗ onatĩ ſiẽ in oſtip materialibo oſiſtit robur coꝛpis, Iſte ant vircs inueteraſcũt.i:debilitant ad bn oℳ perãdũ ꝑ clamoꝛẽ vicioſũ.Sed ſciendũ ꝙ eſt tri / plex clamoꝛ vicʒ. Elamoꝛ intenſe affectiõis. Tertius excitat ad ſcandaliʒationem. J . NPꝛimus clamoꝛ eſt cũ F. l. qs mas affectu deſider at !petit aliqd adeo mit lud ps. lamaui in toto coꝛde meo exaudi medo mine diẽ gre. ꝙ multũ clamat qͥ miti amat. vñ et moſes cu ſup mare rubrũ cũ filijs iſet manerec?z pharao eos pſcqreład rducẽdũ ſĩ egyptum.oꝛanti moſſi ſilẽter dixit dis.Quid amas ad mę. Ero di. xuij.Clamoꝛ ciꝰerat intẽſum deſideriũ q̊ͥ oꝛa/ bat. Iſte aũt clamoꝛ intat in aures dei its ꝙ me, ret᷑ exauditionẽ.ſic dñs repꝛomittit di.inpps.cla⸗ tũ ſic chananea clamãs pꝰieſũ fuit exaudita ⁊ ſa⸗ nata filia. mat.xv. ſic cecmag' ac mag' clamans. miſerere mei fili dauid,.fuit uülũinatꝰ. Luc. xviij. ſizꝰ ⁊ pdicatoꝛ iſto mõ dʒclamare ĩ plło.ſ.ex itimo affcu.⁊ ſic audit᷑ vtuoſe ⁊ fructuoſe.ſicxpᷣs clama batri tẽplo ñ ſolũ voce ſʒ itẽſo deſiderio.ſiqs ſitit. veniat ad me ⁊ bibat. Jo. vij.ſic⁊ iſes bap.ð:vox damãd i oſerto mat.iij. de p̊ ãt clãoꝛe nõ itellig — —„ — — vᷣbũ p.qꝛ i ipo ñ iueteraſcũt ſʒ iuuenelcẽt oſſa aie lamoꝛ hoꝛrẽde vł indefenſe offenſiõis. ¶la ,/ moꝛ ↄfuſe ꝑrurbatiõis. Pꝛimus ipetrat exau/ ditiõem. Scdus ꝓuocat celeſtẽ punitionem mabit ad me ⁊ ex midiã eũ. Uñ ⁊ de ꝓplo iſrl cuz ꝓ pter pctã ſua diuſis tribulatõibo ⁊ coptiuitatbuſ vꝛgeret᷑ ðꝛ ĩ ps.Clamauer̃t ad do.cũ tribularétur ⁊ de nccitatibo ſuis libauit eos vtʒ in li.iudi.R to Becundus clamoꝛ eſlt F. Il. celſo clamoꝛ veſter.ſjveſtroꝝ ſceleꝝ qꝛ talia ieiu⸗ „7 FF § poꝛrenda aliqua comiſſa Iniquitas Elſa.lviij. ſ9o Uite ieiunare ſicut vſq; in hãc diem vt audiat᷑in ex Titulus VII. nisa cũ his nõ placent.Tria aũt vicia pᷣcipue ſunt que pre ſui hoꝛroꝛe clamant ad deum vindictam ⁊ celerem punitiõem. Sodomiig. Oppꝛeſſio pauperum. De pmo dicit dñs ad cayn poſtq; Abel kratrez ſuũ occidit. Uox ſangninis fratris tui damat ad me de terra. GBeñ.uij. Et qͥd niſi vt tm ſcelus de/⸗ beam punire celeriter. vñ ſubito factus eſt vagus pfuue ⁊ tremulus in mebris De ſcðo dixit dns abꝛahe.Clamoꝛ ſodomoꝝ ⁊ gomoꝛreoꝝ aſcẽ dit ad með terra.et qͥd clamabat illoꝝ nefas.niſi ſubitam vindictam.q̃ q;citius ſecuta eſt ſi nbuerß illis qnq; ciuitatibo igne ⁊ ſulphure. De tertio dici?᷑ Exo.iij.Cclamoꝛem eoꝝ audiui ppter durcii am ⁊c̃. ⁊ loquit᷑ de oppꝛeſſione facta hebꝛeis a pha raone ⁊pplło ſuo que cito punita eſt ꝑ multa flagel la.Demũ aũt in mari rubꝛo ſubmerſopharaõe cũ exercitu ſuo.Exo.xuij.et Jaco.v. Ecce merces o⸗ perarioꝝ veſtroꝝ que fraudata eſt a vob.clamat et clamoꝛ eius in aures domini introiuit ⁊c.Dici tur etiã clamare peccatũ dũ trahit ad aliud ⁊ cla mat vindictam cũ nõ penitet.ſed addit qͥs malũ malo. ſᷣm illud Eſa.xxxuij.Et clamabũt piloſi al ter ad alteꝝ.Qð exponẽs Gre ait Piloſus ad pi loſum clamat dũ ꝑpetrata iniquitas ꝓpetrandã vocat.Oc hoc clamoꝛe intelligit᷑ dictũ ps.qꝛdum gquis clamat tota die.i.dũ addit peccatũ peccato ſic inueteraſcũt ⁊ magis acmagis debilitant᷑ po⸗ tentie anime ad bñ oꝑandũ.Et qð inueteraſcit ꝓ pe interitũ eſt.dic̃ apls.⁊ ſic clamat vindictam. Lertius clamoꝛ eſt pꝛo.j.iiI cedes ex turbatione. ⁊ hic eſt filius ire. de qͥ apłs qad Eph̊.uij. Omnis clamoꝛ ira ⁊ indigtio tollat᷑ a vobis.Et licet de ſe illud nõ ſit moꝛtale.põt tñ elſe vel rõne cãe ipᷣm ꝓducẽtisvt ſicedat ex odio vel ira moſtali.vel rõne materie in eo ↄtinentis. vt ſi damãdo ↄtuineliã inferat vel cõtentionẽ cõ⸗ tra veritatẽ rei ipastãtis.vel rõne ſcandali ex eo ſequẽt .vt cũ fit a notabli ꝑſũa ex ira vñ alij nota biliter ſcandaliʒent Et Co mõ dicit ps.in ꝑſona xpᷣi patieẽtis de iudeis.Aperuerũt ſuꝑ me os ſuũ ſicut leo rapiẽs ⁊ rugiẽs qn vidʒ pilato clamãtes vocib magnis dicebãt. Crucifige crucifige eũ.vt teſtant᷑ oẽs cuãgeliſte.Et de h̊ etia põt intelligi di ctũ ps. Inueterauerũt oſſa mea du clamarẽ tota Die. l. frequẽter. Et qꝛ hmõi clamoꝛ cum ira gene rat ſcãdalũ.⁊ ꝑ irã et filias eiꝰ hõ ſcadaliʒet ⁊ ſcã glizet᷑ ſepe.iõ de ſcãdalo in.c.ſ.- e. dicendũ eſt. gpitulu quartu de ſcandalo multiplici. — andalum oꝛitur in a liquo ex clamoꝛe inoꝛdinato alteriꝰ et ex alijs vitijs ꝑtinentib ad irã.necnõ ex multis actib varijs alioꝝ pctõꝝ Diffini? aut ſic. Scandalũ eſt dictũ vel factũ minus rectũ pᷣ/ bens occaſionẽ ruine.que diffinitio trahi? ex ver bis Hiero.ſuꝑ Hat. Pꝛo cuiꝰdeclaratione dicit b. tho.ij.ij.q.xliij.ar.i.vt hiero.dicit qð gre ce ſcandalon ðꝛ.uos offenſam vel ruinã ⁊ ipactio nẽ dicere poſſumꝰ Cõtingit enĩ qñq; ꝙ alicui er⸗ ponit᷑ aliqd in via eunti coꝛpali cui rei ĩ ingens diſponit᷑ ad ruinã ſiue caſum. vt ſi ponat lignũ vł lapis in quẽ ipingat.vel aliqð lubꝛicũ ſi un beze ponẽs diſponat᷑ ad caſum.⁊ talis obex dicũ ſcan⸗ dalũ.Siulr in ꝓceſſu vic ſpũalis ↄtingit aliquem diſponi ad ruinã ſpũ alẽ alteriuſex dicto vel facto inqᷓ;tũ.ſ.aliqᷣs ſua ſuaſiõe vel inductiõevel exẽplo trahit aliũ ad peccandũ.Et h̊ ppꝛie ðꝛ ſcandalũ Unñ ps. Juxta iter.ſ.q̊ incedebam i via ſpũali bo⸗ noꝝ opeꝝ ſcandalũ poſueũt mibi.ſ.inimici mei hoiĩes mali.⁊ h̊ malis exẽplis ſuis. Nihil aũt ſᷣm ꝓpriã roem diſponitad ruina ſpũalẽ niſi ꝙ hʒ ali quẽ defectũ rectitudinis.qꝛ id qð ẽ ꝑfecte rectum magio iuuat hoiem circa caſum qᷓ; ad ruinã indu cat.⁊ iõ ↄueniẽter diffinit᷑ vt dictũ eſt. Declaran⸗ do aũt ſinglas ꝑticulas diffinitiõis.iõ in diffini tione poni: dictũ vel factũ.nõ aũt ↄcupitũ.q̊ etiã mõ ↄtingit peccare.qꝛ dicta⁊facta exterioꝛa ſunt ⁊ alioꝝ ſenſiba obijciunt᷑ vñ qͥs põt induci ad rui nã. Sʒ ↄcupita vel cogitata ab intra ſunt ⁊ vide n nõ pnt vn nec ſcãdalizare ſeu ad ruinã diſpone re valẽt. Jõ aũt ſubdiminꝰrectũ.nõ qꝛ rectũ ſit qᷓ;uis aliud ſit mag rectũ.ſic dicimꝰrectũ eẽ pᷣua re mãdara.ſʒ recti ſeruare ↄſilia.ſʒ ðꝛ minꝰrectũ qꝛ hʒ aliquẽ defectũ rectitudis illð dictũvł factũ Et h vel qꝛ ẽ ſᷣm ſe malũ ſic pctm̃.vł qꝛ hʒ ſpecieʒ mali ſic cũ aliqs recũbit i idolio q;uis ᷣm le ñ ſit ctm ſi aliqs h̊ faciat nõ coꝛrupta intetiõe tñ qᷣa ; ſpẽʒ ſeu ſilitudinẽ veneratõis idoli.põt alteri pᷣbere occaſionẽ ruine.⁊ iõ aplłs monet.i.Lhep̃.v Ab oi ſpẽ mali abſtinete vos.Cõpꝛehẽdunt᷑ᷓ i mi nus recto tã ea qͥ m ſe ſt mala qᷓ; ea q̃ hñt ſpeciem mali.Dicit᷑ aũt pᷣbẽs occaſionẽ ruine ⁊ ñ pbẽſcãʒ ex eo qꝛ cã ĩpoꝛtat iductiuũ ꝑfectũ ⁊ ſufficiens ad aliqd.Occaſio ãt dic cãm ſeu iductiuũ ⁊ inſuffici ens a ſe. Nihil ãt pᷣt ec alteri ſufficiẽs cã pcti qð ẽ ſpũuũalis ruina niſ a volũtas. Sʒ dictũ łfetm 0 alteriꝰ p̃t eẽ alteri ſolũ cã ĩ pfecta ⁊ aliq̃lit᷑inducti ua ad pctm̃.nõ aũt ꝑfecta cã.⁊ iõ ðꝛ occaſio vt im poꝛtat cãm iꝑfectã ñ cãm ꝑ accidẽs ſꝑ ⁊ tñ nihil ꝓ hibet ĩ qbuſdã diffinitiõib poni id qð ẽ ꝑ accdes Itẽ nota ꝙ ðꝛ pᷣbẽs occaſionẽ.aliud ẽ ei pbereoc⸗ caſionẽ.aliud ex ſe occaſionẽ acciꝑe Dictũ eni vel factũ alteriꝰpõt eẽ alteri cã peccãdi duplicit. vno mõ ꝑ ſe.alio mõ ꝑ accidẽs. Per ſe qͥdẽ qñ aliqnis ſuo malo vᷣbo ł facto itẽdit aliũ iducere ad malũ vel ẽt ſi h̊ ipᷣe ñ intẽdat.tñ ipᷣm vᷣbũ vł factũ ẽ tale qð de ſui rõe hʒ ꝙ ſit iductiuũ ad peccandũ.puta cũ aliquis publice facit aliquod peccatum. foꝛni catiõis.blaſphemie ⁊ hmõi.vł facit qð hʒ pcti ſili tudinẽc.vt ſi vir hẽat multã familiaritatẽ cũ mlłie re ſuſpecta ⁊ tũc ꝓpꝛie h faciẽs pᷣbet occaſionẽ rui ne. ? eſt i eo ſcãdalũ actiuũ qð ẽ ſpãale pctm. Per accidẽs at vbũ vniꝰ vł factũ ẽ alteri ſcãdalũ qñ et pᷣter intẽtionẽ oꝑant vł loquẽt ⁊ pᷣter ↄditioneʒ oꝑis vł vᷣbi dicti aliqs ꝑꝑ malã ſui diſpoſitioneʒ ex oꝑe alteriꝰ inducit᷑ ad peccandũ.puta cũ aliqs inuidet bonis oꝑibo alterius.et tũc q facit actum rectum nõ dat occaſionẽ inuidẽti ruine ſue qᷓ;tuʒ in ſe eſt, ſʒ ille ſumit ſibi occaſionẽ bm illð Ro. vij Occaſione autem accepta ꝑ legem ⁊c.Et iõ eſt ibi — ʒ— — — ſcandalũ paſſiuum ſine actiuo.i.abſ. q; 5 alids. det illi occaſionem ruine ſed paſſiuũ ſimul ⁊ actii uum eſt er eo. ⁊ ſic qñq; reꝑitur ſ. candaluʒ actiuũ ſine paſſiuo vt cum intendit ſuo one inducere ad malũ ſed ille nõ acquieſcit.qñq; actiuũ ⁊ paſſiuũ vt cũ quis agit malũ intendẽſ alium inducere ad ruinã vel de ſe illud opus eſt ad boc inductiuum. ⁊ alius ex ruit in peccatũ.qñq; paſſiuũ ſine acti uo. vt cũ quis ex bonis oꝑibo alicuius ruit.puta inuidẽs.detrahẽs.iraſcens ⁊ hmoi. ·r De ſcandalo quomodo §. 1 poſſumus ipᷣm anobis remouere docet ps. diccs in põe.cxvij. Pax multa alipene legem tuam⁊ nõ eſt illis ſcandalum. Sed cõtra qꝛ qð eſt neceſ⸗ ſarium euitari non põt.ſed neceſſariũ eſt euenire ſcandala xpᷣo dicẽte. Neceſſe eſt vt eueniant ſcãda la. Mat. xviij. Ergo diligẽdo legem dei etiã per hᷣ — ſcandalũ vitari nõ poterit.rñdet b. tho. ij. ij. q. xl/ fitate abſoluta quin ſe; bomo poſſit vitare ſcan/⸗ dala inq; tũ ſunt peccata ſed de neceſſitate cõditi onali. Et h̊ tripliciter vel qꝛ neceſſe eſt preſcita a deo vel pᷣnũ ciata euenirevt cõiunctim accipiatur que quidẽ ꝓſcientia nõ tollit.libertatem arbitrij uin hõ lbere ſubeat vel vitet ſcandalũ vel neceſi dicik vtilitate finis.qꝛ vtilia ſunt vt qui ꝓbati ſunt manikfeſti fiant. vel neceſſe dicit bᷣ pᷣupoſita cõditionehoim qui fragles ſunt ⁊ a peccatis ſibi non cauent. ſicut ſi medicus videns aliq̊s indebi ta dietavtẽtes dicat.neceſſe eſt illos infirmari qð intelligendũ eſt ſi nõ mutcant dietã.2 hoĩes ſi nõ mutant ↄuerſationẽ eoꝝ malã neceſſe eſt oos ſcan daliʒare ⁊ ſcandalizari multipliciter ſed docʒ p. Recie ↄuerſari ⁊ ſic vitare ſcandala dicẽs.pax mł ta diligẽtiby legem tuam ⁊c. vbi tria ZRumo ꝑfeccioem oꝑis ibi.diligẽtib⸗ legẽ tuam. Secũdo ↄſecutiõem inde muner.ibi.pax multa Tertio euitationẽ cris.ibi.nõ eſt illis ſ candalũ. * Quantum ad pꝛimum. F. Il. ſciendũ ꝙ lex dei ꝑ maxime eſt lex caritatis finis omnis legis. omnis lex vno ſermõe impletur ait Aplus Diliges ꝓximũ tuũ.qð ⁊ dilectiõem dei in dudit Et.i.Lbi.i.Finis pꝛecepti eſt caritas ⁊2c. Unũ quidẽ pᷣcceptum eſt vnitate finis vnius qp pter deũ. Pꝛopter qð xpᷣus dicit. Hoc eſt pᷣceptũ meũ vt diligatis inuicem. Multa aũt eſt in vir/ iij. ar. ij. ꝙ auẽtas illa nõ eſt intelligende de neccſ⸗ tute ꝓpter qð dicit᷑. Tex cõtinens multa pꝛecepta quederiuan?᷑ ab en ⁊ ad eum reducuntur Diligit autem lex iſta recogitatione ſepe de ipa meditãdo quõ debeat impleri ſᷣm illud Lerx dei eius ſcʒ ca⸗ ritatis.in coꝛde ipᷣius.ſ.iuſti.Et ps.cxviij. Quo⸗ modo dilexi legem tuam.tota die meditatio mea eſt. Secũdo lectione vel auditione legendo vł au diendo ſepe de ipᷣa lege caritatis. Uñ xpᷣus dixit le iſperito in lege ſ. ſcri pture. qᷣd ſi criptũ eſt. quõ le/ gis. et rũdit. Diliges d̃m deum tuum. Quce. x. Baruch. iij. Audi iirt mandata vite. Tertio dili itur efficaciter exercitatione.i. Jo. iij. Filioli di⸗ gamus non verbo neq; lingua.ſ.tantuʒ.ſed oꝑe et veritate.i· vera operatione. Pꝛobatio dilecrõis erhibitio eſt oꝑis.ait Gre. iniomel. Et vt dicitur pmo. Jo. ij. Qui diligit pimum. in luce manet. et candalum in eo nõ eſt. 1 Gecudomunns quod.nI. ſequitur ex ipadileccione legis.i. caritatis eſt pax ⁊ pax multa vt notat.pS.cxviij.di.pax multa.pax inqͥc Aug in.xix.de cii.dei.dulce nome.duicioꝛ res adeo vt ola apetãt pacẽ. Et mali quidẽ nulla veram bñt pacẽ.qꝛ nõ eſt paxunpijs dic dñs Eſa. Nam ſi ↄfelſoꝛes ⁊ pᷣdicatoꝛespmittãt eis pacem cũ deo abſoluẽtes a pctis q̊s nõ dñt.⁊ ab hoſtibꝰ- exterioꝛibo.tñ nõ hñt verã pacẽ.Et hocẽ qð inue? bit dñs q ſacerdotes.ſ.antiq ppli dices Hief. viij Sanabant cõtritiõem.i.exterminiũ ⁊ deuaſtatio nem mentiũ filie populi mei.i cuiuſſibet aĩe cum ignomia dicentes. Pax pox ſcʒ erit vobis. ⁊ non eaat pax.ſ.vera. Iinpꝑfecti autem ſed boni ꝑ gram pacem quidem babent.ſed non multam. imo mo dicam. Sentiunt eni multam repugnantiaʒ car nis ad ſpiritum.⁊ ſi pualeant.ſepe eciam cũᷣ ho ⸗ minibus neſciunt pacem habere.ſed defacili tur⸗ bantur. ⁊ turbant pacem alioꝝ cum tamen apls. i. Coꝝ.x.doceat vitare ſcandala alioꝝ ⁊ loquit᷑ 5 idoloticis cibis appoſitis.qui ⁊ ſi poſſet cis veſci abſq; peccato.ſi tamen aliquis dicat eſſe idoloti⸗/ cum. vtputa reputans ꝓhbibitum illud comereno debet cui dici comedere ſed abſtinere nec ne tur⸗ bet ülum.⁊ inducat ad ſimilia faciendũ vel adiu dicaudum iülum comedentem de peccato graui. Vnde dicit. Si fieri poteſt quod ex vobis eſt cuz omnibus hominibus pacem habentes Sed ꝑfe/⸗ eti in caritate ⁊ veritate qᷣ ꝑfecte diligũt legeʒ dei. illi hůt multam pacẽ Eſt eni pax effectꝰ caritatis. ym tho. ij.ij. q.xxix. Uñ ſicut poſita cauſa onik ek fectus.ita data magnitndine cauſe ſequit effectꝰ. multitudo.pfecta igitur caritas eritꝛmłta⁊mag ax.nam cũ talis hẽat paſſiões ſedatas parũ bel iſentibin carne ſua.deo etiã ꝑfecte ſuhiectꝰ cũ oĩ⸗ bus ⁊ in omnibo inuenit pacẽ.ſeruãs ullud In oi⸗ * — bus requiem q̃ſiui.Ecci.xxuij.Et ſic cauent a ſca dalis qð reſtat declarandnu. ⸗ 1 3 tatis pfecte euitat᷑ crime qð eſt frequẽs ⁊ multuʒ cõe.ſ.ſcandalũ. Uñ dic. on eſt illis ſcãdalũ.qd quidem põt eſſe tripliciter. Pimo ſcandalũ actiuũ ⁊ infra intentiõem. Scdo ſcandalũ paſſiuũ ꝓpter defectiocm. Zertio ſcandalũ occaſionatiuũ pᷣter intentiõem. Diligẽtibo le gẽ dei ⁊ ufectis in caritate nõ ẽ in illis aliqð boꝝ ꝓpꝛie ⁊ↄplete.ſcandalũ aũt actiuũ 772 ſm b. tho.ij. ij. q. xliij.ar.ij.eſt cũ aliqͥs ſuo dicto vł — —— facto inoꝛdiato itedit aliũ trahere ad aliqð pctm̃ ᷣ aũt ſp ẽ pctm̃.nã oẽ qð recedit a rectitudine rõ⸗ nis ẽ pctim.ſʒ ꝑ ſcãdalũ actiuũ recedit᷑ a rcĩtudine rõis vtʒz ex diffinitiõe eiꝰ.cũ ðꝛ qð ẽ factũvlł dictũ minꝰrectũ i.ñ rectũ.ᷣ ẽt oñdit apłs di. Ro.xuij . Si ꝑpꝑ cibũ fr̃ tuꝰↄtriſtat᷑.ſ.ſumẽs iñ ſcãdalũ iam nõ pᷣm caritatem ambulas.Et loquitur de idolo titis. ſed illud quod eſt contra caritatem vel pꝛe⸗ ter caritatem dei et ꝓximi peccatuʒ eſt. Pertinet Titulus VII. eni ad caritatem impedire pximũ a peccato q;tũ in eo eſt. qð fit ꝑ fraternã cotrectionẽ qͥ eſt actꝰex/ terioꝛ caritatis.ſed ꝑ ſcandalũ actiuũ ex intentõe querit qͥs nocumentũ ſpũale.⁊ ſic agit ↄ caritatẽ ⁊ acrũ fraterne coꝛrectiõis.Eſt aũt nõ ſolũ pctm̃. ſed ſpãle diſtinctũ a ceteris ſcandalũ actiuũ ⁊ exc i tentione. Et rõ eſt.ſᷣm tho q.e.art.iij.Fnis qͥ in⸗ tendiĩ in oꝑiba humanis ↄſtituit ⁊ dat ſpim ĩẽ mo ralibo ſiue vitijs ſiue virtutibo vñ vbi eſt ſpãlis fi nis in ope.ibi eſt ſppalis virtus vel viciũ oppoſitũ Sed in tali ſcandalo eſt ſpãlis finis.ſ.intendere ruinam ſpũalẽ. i peccatũ ꝓximi.et q;uis ex qͥlibet aceu peccati poſſit qͥs intendere ruina pximidum ſq; agit illud ea intentiõe vt ſuo exemplo vel vbo ĩ ducat aliũ ad malũ.vt furando o ccidẽdo. peierã do.foꝛnicando.⁊ hmõi ꝓpter qð omne pctm̃ pot eſſe materia ſcandali actiui.tñ vltra maliciã ma/ rerie ex illa ſpãli intentione inducẽdi aliũ ad ma⸗ lum ꝑ illud habet qð ſit ibi ſpalc peccatũ.ſed põt etiã reꝑiri iſtud pccm̃ ſpeciale ſcandali ſine mate⸗/ ria alioꝝ peccatoꝝ.cũ vicʒ q̃ͥs facit aliqͥd qð de ſe nõ eſt malũ ſed habet ſilitudinem mali intendenſ ꝑ illud inducere ad ruinam ſi icut ſiqs recũberet i idolio vel comederet idolotica ea intentiõe vt in ducerʒ alios ad ſilłia faciédũ inueneratõem idoli ð tñ ipᷣe nõ veneraretur.illud de ſe malũ nõ eſſi ſed ꝓpter intentionẽ pꝛauã ↄmitteret ſpãle pecca⸗ tũ Uã ⁊ apls admonet a talibo abſtinere etiã nõ intendẽdo ruinã ꝓximidicẽs. Ro ruij. eſt mducare carnẽ ⁊ nõ bibere vinũ.nec in q̊ fra ter tuuſoffendit. aut ſcandaliʒat᷑.aut infirmatur ſcz agere qͥ.ſ.qͥs põt ↄmittere ſine niculo vel detri mento ꝑſone ſue. Ct appellat offenſionẽ indigna⸗ tionẽ alicuiꝰ ʒ eũ qui peccat. Infirmitatem vero ꝓmptitudinẽ ad ruina. Scandalũ aũt ip̃am ipa ctionc.ſ.ruinam in pctm̃ vel retardatio a bono. et ab oiba cauendũ Eſt aũt iſtud pctm̃ aliqñ moꝛ tale aliqñ veniale ſᷣm tho in. uij lã moꝛtaleẽ cuʒ quis ꝑ ſuũ verbũ vel factũ quodcũq; intẽdit idu cere ad moꝛtale Silr etiã ſiqs ꝑ act peccati moꝛ calis intẽdit iquer̃ ad veniale eẽt moꝛtale.puta ſiqs inferat alicui umceliã. detractionẽ.⁊ deriſi onem notabilẽ.vt faci iuſmodi.Sed ꝑ actũ pcvenialis intẽdit induce re ad pecm̃ veniale ẽt veniale eſt. De tali ſcandalo moꝛtali diẽ xus Mat.xviij. Qui ſ. cãdaliʒauerit vnũ de puſillis his.expedit eivt ſuſi pẽdat᷑ mola aſi nsaria in collo eius.⁊ demergar in ꝓfundũ maris vbi diẽ Hiero. Multomeliꝰc p culpa bꝛeuẽ reci⸗ pere penã quaʒ cternis cruciatibo ſeruari. ſʒ pena eterna non debet᷑ niſiꝓ moꝛtali. Uñ ex h̊ onñdit᷑ſcã dalũ actiuũ aliqñ eẽ moꝛtale.Ad qð etiã facit qð ait apls.i.Coꝝ.viij.vbi loquẽsdeſ. candaliʒãtibꝰ alios oꝑ bo ſuis.inqͥt.ꝑcutiẽtes ↄſciam fratrũ in firmã in xpᷣm peccat/.ſed pctm̃ qð in deũ amittit᷑ eſt moꝛtale.qꝛ ſolũ moꝛtale auertit a deo. canda/ liʒare aũ t alios ẽ peccare indeũ ſᷣm inductã auctẽ Agd idẽ facit qð ait Aug.de pe.di i.noli putare te nõ eſſe homicidã cũ fratri tuo malũ ꝑſuades ſcilʒ moꝛtale.ſi eni fratri tuo malũ pſi uades.occidiſte ⁊ aliqñ frẽm ipᷣm cũ.ſ.aſſentit ꝑſuaſio ni male.qð ẽſcandaliʒare,nõ aũt o ccidit᷑ aia niſit iꝓ moꝛtali ĩ 1 Bonũ nõ Wuu iraſci vl indigri ⁊ hbu Balaaʒ ariolus filios iſrł.ſeu potius docuit ba qstum. ſ. pꝛiuatur ꝑ üũlud gratia.ſic ſcandalizauit laac regẽ moabitarũ quõ ſcandaliʒ aret pptin iſrk. ꝓut ðꝛ Apoc.ij.Docebat balaac.ſ.ipᷣe balaam mit texe ſcandalũ coꝛã filijs iſrl. cõſulendo vic; ꝓÿmu lieres oꝛnatas.moabitas mitteret ad caſtra filio rum ifrł cũ idolis eaꝝ vt inclinarẽt eos ad foꝛni candũ cũ eis ⁊ ꝑ hocad idolatrandũ qð malũ ſe/ cutũ c.ſed acriter punitũ cũ illis q ↄſuluerũt ⁊ de gerũt illud ſcandalũ vtʒ Nume.xxuij.Iſtud autẽ ſcandalũ actiuũ nõ eſ in pfectis ⁊ de ipis loquit᷑ auctas ps.Non eſt illis ſe candalũ actiuũ.ſ.ꝑfect’. Et rõ ſᷣm tho.qe.arti.v.qꝛ ſcandalũ acciuũ pꝛo pꝛic eſt cũ aliqͥs facit vel dicit aliqd intendẽo idu⸗ cere ad ruinã. vel ſi nõ intendit hocipᷣm.tñ opꝰ ta le eſt vt natũ ſic inducere aliũ ad ruinã qð euenit qꝛ inoꝛdinatũ eſt. ad pfectos aũt ꝑtinet ea q agũt ym reglam rõnis oꝛdinareym illud.i.Coꝝ.xuij. Omnia honeſte ⁊ m oꝛdinẽ fiãt in vob.⁊ cipuc hanc cautelã adhibent in his in quibo nõ ſolũ ipᷣi nõ offenderẽt ſed etiã alijs offenſionẽ ꝑarent Et ſi 3 qd in eoꝝ dictis vel factis ab hac moderatioe de⸗ ſit h̊ puenit ex infirmitate humana ſᷣm quã a ꝑfe⸗ ctione deficiũt.nõ tñ intm̃ deficiũt vt multuʒ ab oꝛdine rõnis recedat᷑ ſed modicũ 2 leuiter qð non eſt tã magnũ vt ex h̊ rõnabłr poſſit ab alio ſumi occaſio peccãdi.⁊ pᷣcipue moꝛtaliter qð impoꝛtat ſtricte ruinã Docuit xpᷣs ſuo exemplo vitare alio rũ ſcandalũ qñ ſoluit tributũ cũ tñ nõ teneret᷑ di. Petro. Ut nõ ſcandalizemus eos.vade ad mare? mitte hamũ. Math. xvij. Quo exẽplo docz Bre. cum qᷣs ſcandaliʒat᷑er infamia orta q aliq̊s debẽt oñdere innocẽciam ſuã ſeexcuſando ad tollendũ 72 . ſcandalũ oꝛtum. xi.q.iij inter verba. S candaluz paſſiuũ ðꝛ ſᷣm tho.ij ij. q.xliij.arti. iij. cũ qͥs ex diꝗ⸗ ctovel facto alterius bono vel malo vel hñti ſpẽʒ mali ſcandaliʒat᷑ i.in aliqð pctm ruit. Nõ eni ru it qs ruina ſpuali niſi ꝑaliqð peccatũ. nõ eſt eniʒ ſcandalũ paſſiuũ ſpãle pctm qꝛ ex dicto vel facto alterius ↄtingit aliquẽ ruere ᷣm quodcũq; genꝰ peccati. Nec hocipᷣm qð eſt ſumere occaſionẽ pecx candi ex facto vel dicto alterius ↄſtituit ſpecialez rõem peccati.qꝛ nõ impoꝛtat ſpãlem defoꝛmitatẽ ſpecali virtuti oppoſitam Et hoc ſcandalum paſ/ ſiuũ qñq; eſt veniale cũ.ſ.quis ex facto vel dicto alterius inoꝛdinato ruit in veniale peccatũ.moꝛ rale autem eſt cum ex inoꝛdinato facto vl dicto al terius labitur in moꝛtale ſiuc hoc intendat ſiue ñ intendat ſe candaliʒzãs ⁊ aliqñ ſine pctõ alteriꝰ qs ſcandaliʒat᷑ guiter peccãs.ſicut cũ qͥs turbaĩ ł ali qð aliud malu agit ex bono oꝑe vel doctrina rõa bili alterius. Et ſic phariſei audito verbo a xpᷣo ſq; non quod intrat ꝑ os ⁊c.ſ. cãdaliʒati ſunt ma⸗ thei.xv.Et ſic apoſtoli ex paſſione chꝛiſti ſcanda/ liʒati ſunt. am videntes euʒ capi ⁊ ita male tra ctari amiſerunt fidem de eius diuinitate quã pꝛi us crediderant per multa ſigna pꝛobabilia edo 6 cti.Et ſic in ruinam ceciderunt Secũdum illud quod pꝛedixerat eia dicens.Omnes vos ſcanda⸗ lum patiemini in me nocte iſta. Matbei viceſi⸗ moſexto. Et certum eſt ꝙ in xpᷣo nullum fuit pec catum.nec etis id aplłis pᷣdictibo fideʒ xpᷣi quo.d S — — —„ — — —-ʒ — — — . 2 — — —,. —— — — 0æ „„„„„ — — ——, — — ——— inoꝛdinato facto ꝑmi aliqð malũ.et iõ ſignãter ðꝛ mat.xviij. Ue mũdo a ſcandalis. Multi eni incidũt in maꝗ pctã qᷣbꝰ ve dãnatõis reſeruat᷑ ec factis ⁊ dicc alioꝝ.Docʒ Capitulũ. IIII. tamen erat iudeis ſcandalũ vt vꝛ.i.Coꝝ.i.Et ſie ſcãdalũ actiuũ erat nõ in xpᷣo ſed in ſcãdalizatis. qꝛ ipii ſe ſcandaliʒabãt er indiſpoſitõe ſua ſumen⸗ tes ſibi ruinã ex facto vel dicto xpᷣi qð nõ erat de ſe inducciuũ ad ruinã ſed ad vtutẽ.m tho.vbi. Et Mat. ci. Beatrus qᷣnõ fuerit ſcãdaliʒat⸗ ĩ ine id ẽ.qͥ vidẽdo vel audiẽdo paſſionẽ meã nõ in de/ dignet᷑ er öᷣ credere diuinicatẽ meã ppter ignomi/ nià paſſionis Hocaũt ſcandalũ paſſiuũ ꝓpꝛie nõ repi? ꝑfectis in caritate. ⁊ ſi dicit põ. Nõ eſt illis ſcʒ ꝑfeccis ſcandalũ paſſiuũ ⁊c. Et rõ ſᷣm tho . ij · ij q.xliij.ar. v. Scandalũ paſſiuũ ĩpoꝛtat quãdã cõ monitionẽ animi a bono in co qͥ ſcandalũ patit᷑. Nullus ant ↄmouex?q rei ĩmobili firmiter inberʒ Maioꝛes aũt ſiue ꝑfecti ſoli deo inherẽt cuiꝰ ẽi⸗ mutabilis bonitaa.qꝛ ⁊ ſi inher ẽt ſuis pᷣlatis nõ inherẽt eis niſi inq; tuũ ipᷣi plati inherẽt xpo.ſᷣm il lud.i.Coꝝ.uij. Imiratoꝛes mei eſtoreſic ⁊ego xpᷣi Vã q;=tũcunq; videit alios in ſuis dictis vł fact inoꝛdinate ſe hre ipi a ſua reccitudine nõ recedũt gm illud ps. Qui ↄfidũt in dño ſicut mõs ſyon.ſ. firmi crũt.nõ ↄmouebit᷑ ineternũ q hitat ĩ hieriʒ. Nõ q̊ in his qͥ pfecte adherẽt deo ꝑ amoꝛX inuenit ſcandalũ.qᷓ;uis eni ꝑfecti viri ex infirmitate car⸗ nis incidant interdũ in aliq̃ peccata venialia nõ tñ ex alioꝝ dictis vel fac ctam rõem ſcandali.ſed põt eẽ in eis aliq̃ ꝓpinꝗᷓ⸗ tio ad ſcandalũ ſᷣm illud põ. Mei aũt pene moti ſunt pedes.qꝛ zelaui ſuꝑ iniq̊s ⁊c. Qð auteʒ dixit xpᷣs petro. Scandalũ es mibi. Math. xvi. ibi ſu mit impꝛopꝛie ſeu large ſcondalũ ꝓ ipedimẽto nõ lonẽ ſuã xpᷣs diſcipulis in via Petrus pietat affectu ad eũ poſuit ſe aũ eũ q̃ icer ſuũ ad locũ paſſiõis di. Pꝛopitiꝰ eſto tibi.nõ erit tibi h̊.iõ xpᷣs dixit ſibi Uade poſt me ſcanda⸗ fſeʒ xps fuit ſcandalizatus ſed qꝛ cum narraſſet pait lum es mihi:i.impedire vis paſſionẽ.Nõ ̊ ꝑfecti ſed ĩꝑpfecti ⁊ mali ſunt qͥ defacili ſcandalũ paſſiuũ LH incurrũt. Uñ Hiero.diẽ ſuꝑ illud Mach.xvii · Qui ſcandaliʒauerit vnũ de puſillis iſtis diẽ No ta ꝙqͥ ſcandaliʒat᷑ guulus eſt.i.iꝑfectꝰ.maioꝛes ei id ẽ ꝑfecti ſcãdalũ nõ recipiũt.O qᷓ;ta fatuitaſl hbo minũ vt imitari velint exempla maloꝝ.⁊ non ꝓ⸗ boꝝ. Quis ẽ ille ta demẽs qͥ ſi videat aliũ in fluui uim ſe iactare.vel ſe vulnerarc.aut res ſuas ꝓijce⸗ re.velit illũ imitari etiã ſi ſit potẽs vel ſapiẽs ⁊ ñ potius illũ irrideat illũq; imite? qͥ qrir pmotõem bonoꝝ ſuonet q̃ ſunt vera bona niſi vᷣtuoſa oꝑa O qᷓ;ta fragilitas ꝑſonaꝝ vt ex q̃libet leui vᷣbo vl ittat ſe ſcandaliz ari.i.ruere ĩ aũt xpᷣs ibidẽ vitare occaſiones qͥba qͥs ſcandali⸗ zatur di. Si oculuſtuꝰ dexter ſcandalʒat te erue eñ ⁊ pijce abs te.Et idẽ diẽ de pede ⁊ manu. Ubi notandũ ꝙ nõ dʒ illud intelligi.ita ſuꝑficialłr ſiẽ fecit ille iuuenis qͥ audiẽs ab.pe.martire cũ ſiꝭ/ bi ↄfeſſus eſſet ꝙ pede calcẽ dediſſet matri.abſci⸗ dit ſibi pedẽ ſed tñ miraculoſe fuitꝑ eũ ſi ibi reſtitu tus.Quãtũ igit᷑ad ſenſum l̃alẽ vult dicere xpus ꝙ ſi oculus.iiaſpectus alicuiꝰ rei.puta młierj ſca ctis ſcandaliʒaut᷑pm ꝑfe⸗ dalizami dalizat te.i.dat tibi occaſionẽ ruendi in peccatũ tempcatiõis ↄcupie.vel odij vel auaricie ⁊ hmõi. ita ſcʒ ꝙ ex viſu talis rei vel ꝑſone ruis in pctm̃ vł foꝛtiter ipugnaris remouea te talẽ aſpectũ nõ re Ficige illud.⁊ ſic oculũ ſalubꝛit᷑ eruiſti ⁊ nõ ſcan alũ recipics inde. Silr de pede ⁊ de manu itelli gẽdo ꝓ pede acceſſum ad aliquẽ locũ qvideat᷑ mul tũ vtilis.ſed ſi exendo ad talẽ locũ ſcandaliʒaris. qꝛ ibi ſunt q te ad pctm̃ inducãt.nõ vadas et pe⸗/ dem abſcidiſti. Si manꝰtua dextera.i.aliqð opꝰ etiã qð in ſe eſt piũ vel ſpũale eſt inductiuũ ad pec catũ.puta audire ↄfeſſionẽ alicuiꝰvñ cadis in la- ſciuiã.vel quẽ nõ intelligis in ſuis factis ꝑꝑ iqᷣꝛã⸗ tiam tuã abſcide.i.nõ facias tale opus. mo ꝛalit vero oculꝰderter eſt ↄſideratio ſpeculatiua vel ex ercitiũ vite ↄtẽplatiue vel doctoꝛ aut ↄſiliariꝰ vel pᷣlatus alicuiꝰ.manus eſt exercitiũ vite actiuevel aliqͥs amicꝰvł bñfactoꝛ q̊ indiget ł oꝑãndo vel in viuẽdo ł ſubueniẽdo ncẽitati ſue.· Pes ẽ affectio ĩ aliquã ꝑſonã. Uñ Aug.Pes meus ẽ amoꝛ meꝰco feroꝛ q̃cũq; feroꝛ.q̃ affectio ⁊ ſi videat᷑ pũal ſi ſcã daliʒat te qꝛ inde płimũ tgis amittis ⁊ i dei amo re tepeſcis vel in temptatões incidis qᷓues vł als quietẽ ꝑturbas.de h̊ murmura᷑ ꝑꝑ indiſcretã buj iuſmodi ↄuerſatiõcm.Oĩia iſta tollẽda ſt etiã ſivti lia mniltũ viderent᷑ vt nõ incidat qͥs ĩ ſcadalũ paſ⸗ ſiuũ.Et idẽ de affectiõiba inoꝛdinat ad liberos ⁊ ad honoꝛes officia ẽᷓdꝰ⁊ hmõi. Uñ ⁊ ꝓuerb.xxij. Noli eſſe amicꝰhoi iracũdo ⁊c̃.ne ponas ſcãdalũ aĩe tue.Et Ecẽi.vij.ðꝛ. Noli q̃rere fieri iudex ſi nõ vales vᷣtute erũpere iniqͥtates.ne ponas ſcanda⸗ lum in agilitate tua.Et Ecc̃i.xxxij. Ne tradas te vie laboꝛioſe.ne ponas anime tue ſcandaluʒ.Et xpᷣsait Jo.xvi.Hec locutus ſum voh vt nõ ſcan⸗ i. Scandalũ occaſionatiuũ ẽ qð eſtꝑac cidẽs ⁊ pᷣter intẽtionẽ vt cũ qͥs ſuo dicto ł facto ĩ oꝛdinato nõ intẽdit dare alteri occaſionẽ ruine ſʒ ſolũ ſue ſatiſfacere volũtati.⁊ ſic ſcanaalũ nõ ẽ ſꝑʒ ſpãle pctiñ qꝛ ꝙ ẽ ꝑ accidẽs nõ Norueſ. pẽz ᷣm b. tho.ij.qͥ.q.xluij.ar.iij.Et ſcanod.lũ põt eſſe ⁊ veni ale ⁊ moꝛtale. Ueniale cũ.ſ.qͥᷣ? ↄmittit actũ pcti venialis ł actũ qͥ ſᷣm ſe E bz aliquã ſpein mali cũñ aliq̃ leui indiſcætioe vñ aliqͥs ſcandaliʒa tur ſen trabi põt adaliqð petm̃.moꝛtale aũt cũ cõ mittit actũ peccati moꝛtalis alijs manifeſtũ.ſiue etiã qꝛ ↄtẽnit ſalutẽ ꝓximi.vt ⁊ ꝓ ea ↄſeruãda ñ ꝑ mittat aliqͥs facere qð ſibi licuerit qᷓ;tũcũq; quis ſcãdalizet᷑. ⁊ tẽ ẽt unizro qꝙ eẽt ð ſe veniale ! ha beret ſpẽm mali eſtimãdo ꝙ aliqᷣs ex tali actu eiꝰ ruẽt ĩ aliqð moꝛtale ⁊ ſine ſui ꝑicło vel detrimẽto poſſet illud dimittere ⁊ nõ faceret.qꝛ nõ curat de ſalute ꝓpximi dũmõ ſue volũtati ſatiſfaciat.eſſet ei mortale qꝛ caritatẽ q̃ qͥs tenet᷑ puidere ſalutip⸗ ximi ſiẽ młr ꝑpẽdẽs ł eſtimãs ex ſignis aliquẽ tra hi ad ↄcupiicẽtiã ſui eẽ mrioniũ.offerat ſe indiffe renter aſpectui illiꝰ nõ intẽdẽs ex bᷣ illũ inducere ad ↄcupiſcẽtiam ſuam ſed nec etiã de bᷣ curãs ſed volẽs ſatiſfacere volũtati ſue ſeu leuitati ĩ diſcur rendo ꝑ loca vel moꝛando ad boſtium domus vł feneſtras ex quadam curioſitate vel vanitate. vt laudetur de pulchꝛitudine.moꝛtale eſſet. Se⸗ cus aũt ſi hoc non eſtimaret vel non bene poſj Cithlus vII ſed illa dimittere. vt qꝛ opoꝛtet ire ad ecciam. vei „ — — * *„ alia loca.⁊ aliqñ eũ vicinis moꝛari in via ne red dat ſe alijs oneroſam.⁊ de eo diſplicẽtiaʒ habeat.· Silxr cũ quis hʒ nimiam familiaritatẽ cũ aliq̃ ꝑp ſonaſuſpecta ⁊ ſentit hoĩes ſcãdaliʒari nepharia de eis iudicando ⁊ loquẽdo.nec vult dimittere ñ curani ꝙ alij ſcandaliʒent᷑ quis nõ intẽdat aliqð nephariũ.nec illos ſcandalizare.cũ nõ ſubſit cau ſa neceſſaria illiꝰfamiliaritatis peccat moꝛtaliter dando occaſiõem talis ruine. Et de bocintelligi illud Mat.xviij. Ue illi ꝑ quẽ ſcandalũ venit. ve uaut impoꝛtat damnatiõem eternã.Et ſignãterdi cit venit.q.d.etiã ſi ̊ nõ intẽderet ſcq; ſcandaliza re.tñ opus eius talę eſt ꝙ indevenit ſcandblũ.O qᷓ; ð̊ miſerabile pctm̃ in mũdo abũdat.⁊ nullã vi dent᷑ ſibi hoies facere ↄſciam.oꝛnatus mulierum tamvanus.tripudiatus.⁊ cantus.qð eſt niſi ma kni ſcandalũ ⁊ laqueꝰaiaꝝ. Ecce mulier inqᷣt ſa⸗ mon ꝓuer.vij.In habitu oꝛnata meretricio ad capiẽdas aias.q.d.ad hoc oꝑat᷑ ille oꝛnatꝰ ad ſcã dalizandũ ⁊ capiendũ aias peccato luxurie. Uer⸗ ba ⁊ geſtus laſciuijs plena q dicũt q̊̃tidie iuueneſ inuicem ex loquacitate vel ſolatõ qͥd ſunt niſi ma nũ ſcandalũ ſibi ⁊ alijs audiẽtibꝰ.Coꝛrũpũt enĩ onos moꝛes colloquia mala ait.aplłs.i.coꝝ.xv Cõtumelie.detractiones.deriſiones.ſuſurratio nes.ↄtentiones. ⁊ ꝑturbatiões generãt vtiq; ma gnũ ſcandalũ alijs.Ecci.xxiij. Suꝑbi⁊ maledicꝰ ſcandaliʒabit ſcʒ alios.GBlaſphemie ꝑiuria.male dicciones.fraudes nõ audire diuina.⁊ nõ ſume⸗ re ſacr̃a.⁊ alia mala oꝑa qͥ vidẽt filij in ꝑntiboſuis qd ſunt niſi magna ſcadala eis vt ſilia diſcãt oꝑa ri. Mala vita mãifeſta rectoꝝ ⁊ platoꝝ eccie am bitio.auaritia.ſimonia.pompa veſtiũ. exquiſite cepule.ſpẽs varie luxurie.nõne magnũ ſ. candaluʒ; totius ꝓpłi xp̃iani. Uñ dñs Malach.ij. Scanda liʒaſtis plurimos in lege ſcʒ ꝓpter exempla male vite vrc.Et Miero.de eis.HPi vᷣtunt᷑i laqueũ toꝛ⸗ tuoſum ponẽtes ſcandalũ in oĩ loco.xxuij.qõ.iij. Tranſſerũt. Sʒ vt dicit Gre. Scire dñt pꝛelati „ ſi vnq; delinquũt.: tot moꝛtibo digni ſunt q̃t ex empla ꝑditionis ad cceros trãſmittũt.ij.q.i.no tũ. debet g qlibet auWe vᷣ̈bo vel facto aliqneʒ ſcandaliʒet.iux illud aplłi.ij.caꝝ.vi. Nemini dan — * tes vllam offenſionẽ vt nõ vituꝑet᷑ miſteriũ nrjm ꝑfecti in caritate vtiq; ſunt liberi etiã ab hᷣ genere icandali. Nam ⁊ ſi ↄmittũt aliqñ aliq̃ pctã.tamẽ non ſunt talia ⁊ tam mag ꝙ aliqᷣs rõnablr/ poſſit ſibi ſumere occaſionẽ ruine ſpũalisbmtho.vbi.ẽ ar. vi.⁊ ſic de hmõi. Pax multa ⁊c. ⁊ dum ꝑſeue rant in ꝑfectione. pñt eni a gra diſcedereꝛ tunc fa lca eoꝝ mala q̃ nota fiũt magis ſcãdaliʒãt qᷓ; alio rum. t ex h̊ͥ aggrauat᷑ pccm eoꝝ magiſqᷓ; alioꝛ. ⁊ ſi arguat᷑ in ↄriũ qꝛ petrꝰ poſt aduentũ ſ puſſan⸗ cci fuit in ſtatu ꝑfectoꝝ.⁊ tñ getiles ↄuerſos ſcan dalizauit in obſeruatione legaliũ. Un dic aplus ad gallachas.ij.Cũ vidiſſem ꝙ nõ recte ambula⸗/ ret ad veritatẽ euãgelij dixi cephe.i.petro coꝛã oi⸗ bus. Si tu cũ iudeus ſis gẽtiliter ⁊ nõ iudaicevi uis.quõ gẽtes cogis iudaiʒare g̊ ⁊c. Rñdet b.tho mas vbi.p.arti.vi.ꝙ petrus peccauit qͥdẽ ⁊ repꝛe benſibilis fuit ſᷣm ſniam auguſtini ⁊ ipius pauli. õ uig Hiero. dicat cõtrarium in hoc ꝙ ſubtrabe bat ſea gẽtilibo vt vitarʒ ſcandalũ iudeoꝝ.qꝛh̊ in caute aliqliter faciebat.ita ꝙ gẽtiles ad fidẽ ↄuer ſi ſcandaliʒabant Nõ tñ factũ petri erat ita graue peccatũ ꝙ merito poſſent alij ſcandaliʒari.⁊ ſicpa tiebant᷑ ſcandalũ paſſiuũ abſq; boc ꝙ iu petro eet ſcandalũ actiuũ ſed indiſpoſitio aut imꝑfectõ eo rum eos ſcandaliʒabat. ́́ůð Dueritur vnum bona. . V. ſint dimittenda pptᷣr ſcandalũ alioꝝ vitandum Et pᷣmo de ſpũaliba bonis. Scðo de tꝑalib Ter tir̃ de ſacr̃alibo ⁊ vtrũ mutanda. Et p fundamen to huins materie ſumat᷑ regula iuris q̃ ðꝛ Utiliꝰ ſcandaluʒz naſci ꝑmittil qᷓ; veritas dimittat᷑.erẽ de reg.iu.vtilius.vbi glo.ibi.⁊ b.tho.in.uij.notant triplicem veritatem.ſ.vite.doctrine.⁊ iuſticie.⁊ dicit Hiero.ꝙ dimittendũ ẽ ppter ſcandalũ.ſ.vi tandũ omne qð pᷣtermitti põt ſalua triplici veri⸗ tate ſcʒ vite doctrine⁊ iuſticie.Quinĩmo ⁊ vitas iuſticie ⁊ doctrine qñq; ppter ſcandalũ dimitten da eſt.ſ̃m tho. Ray.⁊ Ul.vn dantur vᷣſus. Eſt ve ritas vite doctrinc iuſti cieq;· Pꝛimũ ſꝑ habeduo alia ꝓpter ſcãdalũ linqᷓ.ſ.aliqn. Dð inteltigencuz eſt nõ quidẽ vt doceat᷑ aliqᷓ falſitas ꝓpter ſcanda⸗ lum pitandũ ſed vt taceat᷑ veritas nõ neceſſaria. Et ſilr nulli fienda eſt iniuſticia.ſ.vt damnet᷑ ino cens ꝓpter vitandũ ſcandalũ alioꝝ.ſed doꝛmire põt ſeueritas vt nõ puniant᷑ q meruerũt de bõis igitur ſpũaliba q repiun? in veritate vite iuſticie- doctrine.cũ querit᷑ vtrũ ſint dimittenda ppt᷑ſcan dalũ vitandu. Rñdet b. tho.ij.ij.q.xliij.art.vij. qõ iſta nõ hʒ locũ in ſcandalo actiuo qꝛ nibil faci endũ eſt cũ ſcãdalo actiuo qð eſt factũ vel dictum minus rectũ ſed hʒ locũ in ſcandalo paſſiuo Pꝛo cuius declaratione notandũ ꝙ in ſpualibo bonis qdã ſunt de neceſſitate ſalutis q pᷣtermitti ñ pñt abſq; pctõ moꝛtali. Manſfeſtũ ẽ aũt ꝙ nullusdʒ peccare moꝛtalłr vt alteriꝰpctm̃ ipediat.Et rõ eſt. qꝛ magis tenet᷑ qᷣlibet ſuã ſalutẽ ſpũalẽ diligere qᷓ cuiuſcũq; alteriꝰcũ nõ ſolũ ipᷣe actꝰ dilectõis.ſed etiã ipᷣe oꝛdo diligẽdi ſit in pᷣcepto.qͥᷣ eſt vt pꝛius ⁊ magis ſe qᷓ; aliũ diligat ſᷣm tho.Fatueꝗqᷓ faciũt q ꝓpt᷑ tollẽdũ ſcãdalũ alioꝝ qᷓ;tũcũq; gue perierat vel aliqð crimiale faciũt.qð tñ frequeter accidit. qaimo nec veniale ↄmitcẽdũ eſt pꝓpter alioꝝ ſcan lalũ vitandũ.qᷓ;uis h̊ aliqñ dixerint. qð b. Tho. vbi. S. repꝛobat.Et rõ ẽ ſᷣm ipᷣm.qꝛ b̊ implicat cõ⸗ traria Nã ſi facienqñ eſt iã nõ eſt malũ nec pctĩ. Nullus eni peccat faciẽdo qð dʒ.ſi aũt pctm̃ ẽ eli gibile nõ eſt. ̊ fieri nõ debet.Ad qð facit quod ait Aug.xxij.q.ij.Faciat cũ ſaluti hoĩs niſi peccãdo conſulere non poſſit.iam ſe exiſtimet nõ hr̃e qð fa ciat.Et qᷓ;uis ꝑ veniale non to atur homini gra tia ꝑ quã eſt ei ſalus.tamen inqᷓ;tum veniale di ⸗ ſponit ad mortale.⁊ ſic vergit in detrimẽtũ ſalu⸗ tis. Unde cõtra veritatem vite põt bene qͥs aliqũᷓ facere quid qð ex genere eſſet veniale vtverbum o cioſum et tamen dicendo ad tollendum ſcauda /⸗ lum vel ad ſubleuandum tedium. tunc non erit peccatum nec pꝛopꝛie ocioſum niſi materialiter. Quedam alia bona ſpiritualia ſunt que non ſunt —— r v — — — — — —., ——,—,)..W —.— —— — — — — — ——- = - — — ——ð — — — — — — — —..— unia⸗ ino nmir ehits 7 n s niſn un 36, / ns uit mit 40 i iin on eczt ingt ed Pi 11 gn . hmoi ſpũalia bona ſcandala ↄcitando.Et ſcandalũ. ?2 ſi int incerdu occultanda vel differẽ/ da ꝓpter ſcandalũ puſilloꝝ vt dictu eſt. Si ̊ pꝛo . Caphiti de neceſſitate ſalutis. vt dare elemoſins. ieiu⸗ nare ingredi religionem ⁊ hmõi.Et in his diſtin guendũ de ſcandalo qꝛaut ſcandalũ qð exeis oꝛi rur pcedit ex malicib cũ ſcʒ aliquivolũt im edire dicit ſcandalũ phariſeoꝝ qͥ de doctrina xpᷣi ſcandaliʒa ban?᷑.⁊ hoc eſſet tõtemnendum ſicut xpᷣus docuit Math.xv. dicẽs Sinite eos ſcʒ ſ. candaliz ari nec dumittatis bona oꝑa ꝓpter tale ſcandalũ ex mali/ cia pcedens aut ſcandalũ ꝓcedit er infirmitatevt ignoꝛantia.⁊ ðᷣꝛ ſcandalũ pulilloꝝ. Et ꝓpter b ſcõ dailum ſpũalia oꝑa ſunt occultanda vel interduzʒz differenda vbi ꝑiculũ nõ imminet quſq; redditca rõne ſcandalũ eſſet. Si aũt poſt redditã rationeʒ ᷣ ſcandalũ duret.iam videt᷑ ex malicia eſſe. Et ſic Apter ipᷣm nõ ſunt hmõi oꝑa ſpũalia dimittenda. Totandñ etiam ᷣm b. tho.vbi.S.ꝙ in veritatevi te ⁊ doctrine ⁊ iuſticie nõ ſolũ comphendit id qð eſt de neceſſitate ſalutis ſed etiã illud ꝑ qð ꝑfecti⸗ pueni ad ſalutẽ.ſᷣm illud i.Coꝝ.xiij.Einulami⸗ ni cariſmata melioꝛa. Uñ cõſilia nõ ſunt ſimplici ter pᷣtermittenda necetiam oꝑa miſea rricoꝛdie pbe erẽ⸗ „ pter ingreſſum religionis alicuius ꝑntes vei alij ſcandanliʒant᷑ vſq; ad moꝛtẽ aĩe vel coꝛꝑis.nõ dʒ aliquis ppter h̊ dimittere ingredi religionẽ.⁊oia mala q̃ inde ſeqrent᷑ nõ imputant᷑ ei qͥ ingreditur. ſed illis qui faciũt ſeipos ſine cauſa ſcandaliʒateſ Si tñ ex aliq̃ dilatione iſta ſcandala aufferrivcri ſulr eſtimarenĩ ⁊ illi ꝑiculũ nõ imminerec nõ valẽ di poſtea religiõem ingredi differre deberer. Sci enduin etiã ꝙ obſeruatio ↄſilioꝝ ⁊ impletio ope/ rum miſericoꝛdie ſunt qñqʒ de neceſſitate ſalutis qð ptʒ in his qͥ iam nouerũt ↄſilia.⁊ in his in qᷣbo er debito iminet defectiby alioꝝ ſubuenire vl i tẽ/ poꝛalibo.puta paſcẽdo eſurientem. vel in ſpũ alibo docẽdo ignoꝛãtes.ſiue fiant debitũ ꝓpter iniũ ctũ officiũ vtz in platis.ſiue ꝓpter neceiſitatẽ indigẽ⸗ tis. ⁊ tũc eadẽ rõ eſt de bmòi ſicut de his q ſunt ð neceſſitate ſalutis. Quantũ igitur ad veritatem doctrine cñ ðꝛ ppter ſcandalũ eſſe dimittenda. ᷣ eſt ſic intelligendũ ſᷣm b. tho.vbi.S.vt nõ quidem doceat falſum aliqð ꝓptervitandũ ſcandalũ.qꝛ hᷣ eſt de neceiſitate ſalutis ſcʒ nõ docere falſitatẽ ſed veritatẽ.⁊ etiã nõ tacere veritatẽ cũ eſt neceſſe ꝓ ſa lute alioꝝ. Uñ Cri.dicit ꝙ nõ ſolũ ꝓditoꝛ ẽ veri tatis qͥ tranſgrediẽs veritatẽ palaʒ ꝓ veritate mẽ daciũ loquit᷑. ſed etiã qͥ nõ libere veritatẽ ꝓnũ ciat quã libere pnũciare oꝑtet.aut nõ defendit verita tem quã defendere cõuenit. pditoꝛ eſt veritatꝭ xi. q.iij.nolite. Sed ipᷣe actus docẽdi põt pᷣtermitti gm ↄgruẽtiam tempoꝝ⁊ꝑſonaꝝ ab co cui incum bit officiũ ðocendi vel ſimpliciter qñ ex doctrina ſeu pdicatione nõ ſequit᷑ aliqͥs fructus? ſcandalũ alioꝝ.vel ſᷣm qᷣ.ſ.qͥ ad aliquã materiã.puta in a⸗ liqua ciuitate vei caſtra ſacerdotes ſunt ↄcubina rij q̃ſi oẽs.nec eſt ſpecies coꝛrectiõis eoꝝ·qꝛ pᷣlati nõ curant imo foꝛte ſunt in cadẽ damatione. Si pᷣdicatoꝛ dicat ppło eos vitando in officijs ⁊ ſac/ mentis nec ſpꝑat ꝑ ̊ remediũ adhiberi ſed ſcanda lum ſeqͥ.pmo ipᷣoꝝ clericoꝝ.ſcðo pri.qui nihilo minus nõ vitabũt eos.audiendo etiã hoc eſſe p:e ceptum eccleſie.vel contemnent eos et ſacrameta eoꝝ. vt qͥd ꝑditio hec.q̃re nõ potiuſ reticẽdũ ppło ⁊ ignoꝛantia qͥ iuris poſitiui ẽ excuſabit eos.hec Duran.oꝛdi.mino.in ſum.Et multa ſilia poſſent hica near neccſl rſc Diſpeniar celeſtis ſeminis nobᷣ eſt iniuncta.Ue ſi nõ ſparſe⸗ rimus.vt ſi tacuerimus Intelligit᷑ eni hᷣde doctri na neceſſaria ad ſalutẽ.⁊ cũ ſperat᷑ fructus ecſi alij inde ſcandaliʒent᷑. alias tacere docet. Hiero.xi.q iij.quõ rge. Quantũ adveritatẽ iuſticie quõ ſit dimittenda ꝓpter ſcandalũ ſcʒ coꝛrectio. Scien⸗ dũ ſᷣm b.tho. vbi S. ꝙ cũ penaꝝ inflictio nõ ſit ꝓ⸗ pter ſe expetẽda ſed infligũtur pene vt qᷣdaʒ medi⸗/ cine ad cohibendũ peccaãta. Ideo intm̃ hñt rõem iuſticie inq;tũ Pectats ꝑeas cohibẽtur ⁊ſi nõ ipiꝰ delinquẽtis qͥ ſi ex punitione maxime ſcandaliʒa retur nõ pᷣtermittẽda eſſet punitio.ſed tñ alioꝝ q ex punitione peccãtis ſibi cauere a malis ne ſilia patianĩ.ſed ſi ex inflictiõe penaꝝ ſeu punitiõe ali⸗ cuius vel piuriß delinqnetig plura ⁊ naioꝛa ma la poſſent ſeqͥ vel pbabiliter dubitaret᷑ de hmõi.tẽ inflictio penaꝝ nõ ↄtinebit᷑ ſub iuſticia.⁊ tũc pũi re nõ ꝑtinet ad veritatẽ iuſticie.⁊ ꝑ ↄñs non puni re nõ eſt q iuſticiam.Et hͥ pᷣcipue accidit qñ mul⸗ titudo eſt in ſcelere vel aliqs qͥ bʒ magnam ſeq̃laʒ adherentiũ. Uñ Aug.dicit. In hmõi cqis vbiper graues diſſenſionũ iciſſuras nõ huius vel illiꝰ ho minis ꝑiculum ſed ꝓpłoꝝ ſtrages iacet. detraben dum eſt aliqͥd ſeueritati vt maioꝛibo malis ſanã⸗ dis caritas ſincera ſubueniat. diſt.l. vt ↄſtitneret ⁊ di.xluij.c. cõmeſſationes.⁊.xxiij.q.uij.c.nõ põt Coꝛrectio aũt fraterna qꝛ oꝛdinał᷑ ad coꝛrecciõeʒ ⁊ emendatiõem eius qui coꝛrigit᷑iõ cũ de tali coꝛ rectione veriſiłr creditur ꝙ ſcandaliʒet᷑. nõ tenet᷑ ad eam nec eam facere debet. fecus ſi nõ ſcandali ʒatur ipᷣe coꝛrectus.ſed alij ex eius emendatõe.qꝛ tũc nõ dimittẽda. Quantũ ad veritatẽ vite ꝑti net vt nõ ſolũ quis abſtineat a malis ed etiaʒ ab his q̃ hñt ſpẽm mali.Et ꝑꝑ b̊ digit apłs.Si eſca ſcandaliʒat frẽm meũ nõ manaſicabo carnes ine ternũ.i.Coꝝ.viij. Loquit᷑ enide carne idolis im molata quã comedere pᷣgaae coꝛam ſimplicibus habebat ſpẽm mali qꝛ erir credere ꝙ h̊ faceret in veneratiõem idoli.Et ſicſcandaliʒabant᷑ in il/ lo q;uis non eſſet malũ nõ comedendo in venera tiõem idoli.Et idem dicendũ eſt de quocunq; ci⸗ bo ſcʒ ꝙ cũ quis ſcandaliʒatur ſuꝑ eſu illius ab a lio vt qꝛ eſt cõtra moꝛem patrie vel cõtra cõem ꝓ hibitiõem q;uis in ſe illũ cibũ poſſet licite edere. debet abſtinere ne alios ſcandaliʒet vel rõem aſſi gnare. puta ſi ex infirmitate hoc facit.ibum aũt neceſſarium ſibi ad vitam ſiue carnium ſiue alia⸗ rum rerum.non debet pꝛopter ſcandalum alioꝝ· hboc dimittere ſimpliciter. quia hoc ꝑtinet ad ne⸗ ceſſitatem ſalutis ſᷣm Thomam vbi ſupꝛa. arti. viij. ſed ſedare ſi apte pot. Infamiam etiam iniu ſte exoꝛtam vnde homines quaſi credentes h ſcã/ daliʒant dʒ p poſſe purgareillis modie q licire põt vel oñdendo inocẽtiaz ſuã ⁊ falſitatẽ obloqᷣn tium vel appꝛobationes faciendo inducerevt con uincatur de mendacio velꝝ alios modos iuſtos Et h notat 8Sugei c. non ſu fine dicit. Nobis neceſſaria eſt vita noſtra ſcʒ bo/⸗ na. Alijs ant fama nofrnrn. — — — ralibo bonis vtrũ ſint dimittẽda ꝓpter ſcandaluʒ coꝝa quibo repetũtur. Rñdet b.cho.ij.ij.q.xliij. arti.viij.Diſtinguẽdum eſt de hmõi bonis qꝛ aut noſtra ſunt.aut ſunt ad ↄſeruandũ ꝓ alijs nobᷣ cõ miſſa.ſicut bona eccie cõmittũtur pᷣlatis.? bona cõia quibuſcunq; reipublice rectoꝛibo Et talium cõſcruatio ſicut ⁊ depoſitoꝝ imminet his quibuſ cõmiſſa ſunt ex neceſſitate Et iõ nõ ſnnt ꝓp᷑ſcan⸗ dalum dimittẽda quin ſcʒ repetant᷑ vel ꝑmittẽda auferri.ſicut nec alia qͥ ſunt de neceſſitate ſalutis Et ſic b.tho.cantuariè. archiepᷣus nõ dimiſit qͥn repeteret res eccie qᷓ;uis iude ſequeret᷑ ſcandalum regis anglie.Si vero bona tꝑalia noſtra ſunt.et ipᷣoꝝ dñi ſumus dimittere ea diſtribuẽdo ſi peneſ nos ſunt.vel nõ repetendo ſi apud alios ſunt pꝛo pter ſcandalũ qñq; debemus qñq; nõ debemꝰ. ſi enĩ ſcandalũ ex hoc oꝛiatur ꝓpter ignoꝛãtiaʒ vt qꝛ puter eſſe ſua qui detinet vel ꝓpter infirmitatẽ ali oꝛum qð ſupᷣ dictũ eſt eſſe ſcandalũ puſilloꝝ tunc vel dimittẽda ſunt totaliter vel aliter ſedandum ſcandalũ puſilloꝝ ꝑ aliquã admonitiõem. Unde Aug.in ſermone dñi in mõte.Dandũ eſt qð nec ti bi nec alteri noceat q; ab hoĩe credi põt. Et cũ ne gaueris qð petit.iudicanda eſt ei iuſticia.Et me⸗ lius ei aliqd dabis cũ petetẽ iniuſte coꝛrexcn ali qñ vero ſcandalum qð naſcitur ex repetitiõe ſuo⸗ ruʒ bonoꝝ ꝓcedit ex malicia.qð ceſt ſcandalũ pha riſeoꝝ: Et ꝓpter eos qᷣ ſic ſcandala ↄcitant nõ ſũt tꝑalia dimittẽda.qꝛ h̊ noceret bono cõi.daretur enĩp hoc malis occaſio rapiẽdi aliena.⁊nocerʒ ẽt ipis rapiẽtib q retinendo aliena in pccõ ꝑmane/ rrentc. Uñ diẽ Greg in li.moꝛał.qꝙ cũ quidaʒ tem⸗/ Titulus vVI. c.non ſunt audiẽdi vbii onem.ad que tñ non tenebanẽ de neceſſitate ſalu⸗ tis ſieut ꝙ Ambꝛoſius phibuit Thodoſiũ intraæ re ecciam ante publicam pniam factã vel eum in De ſecundo ſq; de tẽpo. J. x poꝛa la nob rapiũt.ſunt tolerãdi. Quidam vero ſeruaca equalitate ꝓphibẽdi nõ ſola cura ne noſtra ſubtrahãtur. ſene rapiẽtes nõ ſua ſcipᷣos ꝑdant hec Greg Si eil paſſim pꝑmitreret᷑ hoibo malis rane aliena. vergedet hoc indetrimentũ veritatis vite ⁊ doctrine ⁊ iuſx Juſte tñ ⁊ pie eccia abſt det a decimis exigẽdis in terr in quibo nõ eſt oſuetudædecimas ſoluere ad vitandũ ſcãdalũ hoim. Sicut etiã apłs ſeminãs ſpũalia coꝛinthis pic abſtinuit a recipiẽdo ſeu pe tendo tꝑalia ab eis ne offediculũ daret euanglio ne ſcʒ illi ſcandalizarent᷑ ſi petiſſet ab eis quod nõ erat ↄſueti.hec tho. Si aũt tyꝛanñus aliqᷣs tene/ ret aliq̃ bona eccie ⁊ ex repetitiõe inde ſe equeretur ſcandalũ nõ ſolũ tyꝛanno ſed eccic ſeu ꝓplo vł cle ro ʒ quẽ ille malignaret᷑ ita ꝙ maius elſet dãnuʒ ſequẽdũ erx tali repetitione ⁊ rehabitione q; ex eiꝰ re vecatiõem ſuam. Et qð dictũ eſt ꝙ non dñt di⸗ mitti talia ꝓpter ſcandalũ intelligendum vide⸗ tur pꝛopter ſcandalum in illius ſolius.vłita ꝓñ ſequat᷑ aliud maius ſcandalũ.De facto b.cho.cã⸗ tuarieñ.põt dici ꝙ forte illis tꝑalibo q repecebat crant annexa ſpualia quoꝝ rex nõ erat capax. ſiẽ ius ꝑcipiendi decimas ⁊ hmoõi.vel etiã qꝛ milta fe ꝛ ſic eſſet ̊ regulã iuris. — — — , * —U cerunt ſancti ad ſuperogatiõem ⁊ maioꝛcʒ pfecti choꝛo ſtare ⁊ hmoi,. Zertio de ſagamentis . xI vel etiam ſacramentalibi ⁊ vſu eoꝝ vtrũ falſitts aut fictio vel mutatio f eri debet ꝓpter ſcandaluz vitandũ.Et dicendũ ꝙ nulla fictio vel abuſuas- mutatio ſubalis fies debet. Un nunq; debet da⸗ ri hoſtia nõoſecrata ne indigne accipiens ad iudi cium ſui ſumat.qꝛ ꝑ hoc nõ euadit iudiciũ ſumẽs ⁊ ſacerdos moꝛtaliter peccat.Sed ſi peccatoꝛ eſt notoꝛius negare debet q;tumcũq; ſcandaliʒetur ſi ocultus denegare nõ dʒ Silr Srer ſcandalum vicandũ ↄfitentis qͥ ſi nõ abſolui: pmittit ſe mul⸗ ta mala factuꝝ. vt deſperatũ. nõ debet abſoluere eum ſi nõ ꝓponit ſe a moꝛtalibo abſtinerc. Simiii ter nõ debet qͥs ꝓpter quodcunq; ſcandalũ vitan/ dum vel ſue infamie vel alion turbatiõis celebꝛa- re in moꝛtale exiſtẽs ↄtritus ⁊ hmõi.De ſacram?⸗æ talibo aũt licet dicãt Guil.⁊ archidi.ꝙ poſſit fieri fictio in eis ꝓpter vitandũ ſcandalũ.puta in alid monaſterio de moꝛe eſt ꝙ ↄſecreut᷑ virgines qᷓ ↄnſe cratio eſt qͥd ſacramentalc.in cuius officio illa 4 cõſecrat᷑ dicit ſe eſſe vᷣginẽ ⁊ ſic eſt ibi fictio ſeu mę daciũ ſi hoc dicat dum conſecrat᷑ qͥ occulte amiſit virginitatẽ. ꝙ ſi illa verba nõ diceret vel nõ cõſe⸗ crart?᷑.haberet p coꝛrupta ⁊ ſic magnũ ſcandalum ⁊ infamia ſequeret᷑ ei. Uñ dicũt pᷣſati ad tollendua ſcandalum tale poſſe fieri talẽ ↄſecratiõem cũ il/ lis verbis virginitatis.ſed Al.⁊ Tho.⁊ Pe.de pa lu.in.uij.aſſerunt oↄtrariũ ſcʒ ꝙ hoc fieni non deg/ bet.qꝛ nec ſacramẽta neq; ſacralia ꝓpter vitandu ſcandalũ debent mutari.ſed poteſt adhiberi que/ dam cantela ad tollendũ ſcandalum.puta vt fi=t que non ſunt de ſubſtantia velivirginalis.vt ac/ cenſio candelaꝝ ⁊ hmõi.mutatis bis quc ſuntde ſubſtantia veli virginalis. verba ſcʒ quedicuntẽ in impoſitione veli mutato noie virginitatis in no men caſtitatis. Satis cõcoꝛ. Hoſti.⁊ Goff. ꝑ id qð habetur ex qd me.cau.c.i. Nomen virginitat⸗ congruere poteſt coꝛrupte.ſi continens ſit. Mu tatio in ſacramentis quo ad ſubſtãtiã fieri nõ po teſt ꝓpcer ſcandalum vitandum vel alia de cauſa etiam ex diſpenſatione pape.quia ipᷣa ſunt de in /⸗ ſtitutione diuina.poſſet autem fieri in his que nõ ſunt de ſubſtantia ipᷣo diſpenſante.vt circa ritus eoꝝ.Diſpenſauit aũt Greg.in quodaʒ loco ex ne ceſſitate ſcʒ ꝓpter carentiam epᷣoꝝ ꝙ ſumplices ſa⸗ cerdotes poſſent criſmare ſeu ſacramentũↄfirma tionis cõferre ad tollendum ſcandalũ vt ptʒ diſ. n eperie eba xcv.c.ꝑuenit.qð de iure cõmuni fieri non poteſt. carẽtia.licitũ ⁊ iuſtũ vr.hoc eni videt᷑ eſſe reddime yt ibi ſubditur in.c.ſe.⁊ glo.⁊ b. Lho.in.uij.jn q̃ ſolus papa diſpenſare poteſt et non alius.alias non eilet ibi ſacramentum confirmationis ſi per alium fieret q; ꝑ epᷣm. ſᷣm Tho. Capitulum quintum de blaſphemia.id eſt ma ledictione que fit multipliciter contras deum vel creaturas. = 4 . .. 1 . ſumi bie blaſphemlapmale ictõe utetiam vulgariter ſumit. Pꝛo cuiꝰ ðclaratõe fs Tho. diẽ ſe.ſe.q.lxxvi.art.i.ꝙ maledicẽ ideʒ eſt ꝙ malũ dicere Dicere aũt triplłr ſe bʒ ad id qð dicit. Uno mõ ꝑ modũ enũciatõis. ſic aliqͥd exp mit᷑ mõ indicatiuo. Et ſic maledicere nihil alið eſt qᷓ malũ aluꝰ referre.qð ꝑtinet ad detractõeʒ vnð detractoꝛes qñq; malechci dicũtur.Sic ſu mitur leui.xix. Surdo ñ maledices.i.abſenti ñ detrahes. ⁊.xi.q.iij.in cunctis. Ubi diẽ gre.ſcri hens cuidã epᷣo infamato iniuſte.Sãctitas via debet mẽtẽ ſuã a maledicoꝝ rumoꝛibo hoĩm atʒ obtrectatiõib diſiũgere.⁊ ſola q interne vite ſt atʒ vtilitati ſubditoꝝ ꝓficiũt cogitare. Sic etiã ſumit di. xlvi. Clericꝰmaledicꝰ cogatur ad poſtu landũ veniã. Scdo mõ dicere ſe hʒ ad id qð ðꝛ ꝑ modũ cauſe. Et h̊ qͥdẽ pᷣmo ⁊ pncipałr cõpetit deo ꝗᷣ oĩa ſuo vᷣbo feẽ. ᷣm illð põ. Dixit ⁊ fca ſũt. Conſeqnt ouenit hoib qꝗͥ vᷣbo ſuo alios monent ꝑimpiũ ad aliqᷣd faciendũ. Et ad pᷣ inſtituta ſũt verba imꝑatiui modi. Et iſto mõ cũ iudex ꝓfert ſnĩam pene in aliquẽ vel cũ pꝛelatꝰ eccłie exccõi cat aliquẽ illũ maledicit. Si ̊ hoc ſac̃ ſub rõne boni.ſ.iuſticie vt pctm̃ puniat᷑ vt iuſticia dictat maledicere nõ erit pctm̃ nec ꝓpꝛie maledictio.qꝛ intẽtio eius nõ fert ad malũ ſʒ ad bonuʒ. Di vo ſub rõne mali faciat intẽdens malũ illiꝰ q ↄdem natur inq̃ntũ malũ.ſic maledicere.i.excõicatõeʒ inferre. vł aliã ſniam pene ſpũalis vel tꝑalis erit pctm̃ moꝛtale.qꝛ ↄ; caritatẽ ⁊ iuſticiã Sic ſumit xxuij.q.iij.S. Ipe dñs. De bᷣ ẽt uge dic⸗gen. He us qui malediẽ meritũ eiꝰ deſigt cui maledicit ⁊ ſmmiam ꝓmit. vtpote quẽ nõ fallit neq; qlitas pec cati.neq; peccãtis affectꝰ. Hõ autẽ qui pᷣ nõ põt ſcire.nec ꝓpoſitũ mẽtẽq; alteriꝰ videre aut cogᷣſce xc põt. Jdcirco ẽt ſi iudicant vł ſnĩiam ꝓmentis intuitu pferat maledictuʒ.nõ põt eẽ maledicẽdi cauſa vbi ignoꝛat᷑ peccant affectꝰ. hec ille. Uult dicere ꝙ nõ pᷣt quis iuſte cõdemnari de pctõ oc/⸗ culto.Quãuis eniĩ peccant affectns in ſe non vi deatur.ſiẽ nec coꝛ homis.tñ ꝑcipi põt ex aliq̊ ma nifeſto pctõ ꝓ quo pena infligeda eẽt affect eius Sima; Gults ſciri nõ poſſit qͥs ſit maledictusa deo vᷣm finalẽ repbatõem.tñ ſciri por qs ſit a ðo maledictꝰpᷣm reatum vite pñtis.Tho.ybi.S. Tertio dicere ſe hʒ ad id qð ðꝛ.vt expᷣſſio qda⸗ʒ affectus deſiderãtis id qð vbo expmit, Et ad h ſunt inſtituta tba optatiui mõi.Facere ãt aliqd et velle illð ſe ↄſequut᷑ in bonitate ⁊ malicia. Et ſic maledicere aliquẽ.ſ.optando ei malũ non ob aliqð bonũ ſed ob malũ eiꝰ ẽ pctm̃.Et de hac in quit Aug. Hũanũ vitiũ tũc ſcit maledicta ꝑfer re cũ foꝛte conuitijs aut iniurijs puocat᷑. Qð vi ciũ volens rſecare apłs. ne maledicta maledict 2* Eutria hulcijs guo cemus. mandatũ nccariũ fol uit vt benedicamꝰquo conuitiandi vitiũ re/ „ —— ecetur nõ quo adiudicãdi vᷣitas que hoies la⸗ tet pnunciandi auẽtas perimat᷑.xxuij.q.lij.ca. deus qui. Ponit aũt aptus hoc Ro xij. vbi ait. Benedicite ⁊ nolite maledicere.Sicut ⁊ dexõ0 dicit Pe.in pᷣma canõica.ij.c. um maledicere nõ maledicebat cũ pateret᷑ nõ cõminabatur. Er de hac hic agitur.que cõmuniter ꝓcedit ab ira. Et poſſet ſic diffiniri ꝙ impᷣcatio ſeu appetittio alicuius mali ↄ aliquẽ ꝑ vᷣba expᷣſſa. De maledictoe inquit .§. 1. pſalmiſta loquẽs deiniqs. quoꝝ os maledictõe et amaritudine plenũ eſt. eloccs pedes eoꝛuʒ ad effũdendũ ſanguinẽ.Contritio ⁊ infelicitas in vijs eoꝝ.ps.xiij.Ubi tria notantur. Pꝛimo deſcribit maledictõeʒ ꝓut eſt vicioſa.ibi Quoꝝ os maledictiõe ⁊ amaritudie plenũ eſt. Scðᷣo ponit affectionem ꝓut eſt pernicioſa.ibi. Ueloces pedes eoꝝ ad effundendũ ſanguinẽ. Tertio ſubdit ↄſecutõemput eſt anguſtioſa.ibi. Contritio et infelicitas in vijs eoox. Quantũ ad pᷣmum.Intantũ maledictõ eſt vitio ſa inqᷓntũ habʒ ſecũ amaritudinẽ rancor et ire. Et ideo adiungit maledictioni amaritudinem. Pedes ſunt affectꝰ qͥ ſunt veloces.i.pꝛompti ad effundendũ ſanguinẽ.i.ad rixas vel ad multipli candũ peccata.Demũ in vijs.i.p oꝑiba eoꝝ.con trio.i.magna tribulatio in pñti ⁊ infelicitas dã natiois in futuro eis eit ſi nõ penitẽt. Notan⸗ dum qꝙ eſt triplex maledictio ex ira vel odio ꝓce⸗ nael znaruf diuinalem.,. Scva eſt creaturã intellectualẽ. Tertia eſt facturã irrõnalem. “ Prima que eſt contra. J. m naturã diuinalẽ que ẽt indudit blaſphemiaʒ eſt cũ quis maledicit deũ. Impcarenim ei malũ ac continet blaſphemiã. Hocaũt ſemꝑ eſt moꝛtale cum pꝑpendit ſe maledicere.nec excuſat᷑ ꝓer ſubi ta ira hoc facit vel ex moꝛe ſicut nec excuſaret᷑ ab homicidio ⁊ ↄſequẽter a pena moꝛeis ſi qͥs ex im petu ire hoc ageret. põ. Maled ttes ei.i. deo di ſperibũt.i.diuerſ modis perhſit.qꝛ quo ad ani mam moꝛte gehenne in a vita. et in pᷣſenti pe⸗ rit deũ ſuũ moꝛte moꝛiet᷑ſcʒ coꝛꝑali. Oſtẽditur autẽ grauitas huiꝰ maledictõis tripliciter. Erne quia nominarippꝛie a ſancc refugitur. Secundo qꝛ puniri ſeuere ſtatutis pᷣcipitur. Tertio qꝛ exerceri ſepe a damnatis reꝑitur. Tantũ hetur hoꝛroꝛi iſtud vitiũ.ſ.maledicer deũ ꝙ vitioſi viri noõ audẽt ipᷣm vitiñ ꝓpꝛie noĩe p maledictõe vt ptʒ Job. i. vbi dici? ꝙ in cupite Per domadęe mittebat iob ꝓ filijs ⁊ ſanctiſicabat cos ſibi admonẽdo ⁊ coꝛrigedo de vitijs ſiuc of⸗ ferendo eis ſacrificia. Et ſubdit᷑. Dicebat eniʒ accuſauerunt teſtes Naboth de blaſphemia ſeu maledictõc dixerũt cõtra eũ. Benedixit naboth deo ⁊ regi.i.maledixit.iij. Regxxi.Quinimmo audiẽtes iudei deũ blaſohamare.etiaʒ qui 1 —RMr nit. duct?a demonijs in i canonica iniũgit aſperam pniam.exetra de male dicis.ca.ij. Ibi ponitenr talis pena ꝙ qͥ maledixe rit deũ vel btãm virginẽ vel ſccõs debet ſeptem dominicis dieb ſtare in foꝛibo eccie dũ ðꝛ miſſa ita ꝙ in vltimo ſtet ſiñ pallio ⁊ calciament ⁊ coꝛ rigiam haheat ad collũ.⁊ ꝙ pᷣcedentib ſextis fe rijs ieiunet inpane ⁊ aq̃ ⁊ non ingrediat᷑ eccłiaʒ. Et quodlibet dictoꝝ dieꝝ reficiat.tres vel duoſ ſi nõ poſſet tres.vel ſaltem vnũ.⁊ ſi ad bocñ ſu Petant eiꝰfacultates id in penã aliam cõmutet. i Et ſi pᷣdicta renueret ſuſtinere. debʒ interdici in greſſus eccie.⁊ in obitu carere ſepultura. In fo/ ro imñ penitentie nõ oꝑtʒ illam iniũ gere ſed arbi⸗ traria eſt ſiẽ p alijs pctis pᷣm Goffr. Si vero in iudicio eccleſiaſtico cõuinceret᷑.talis pnia poſſʒ imponi ⁊ ad illã cogi.In omi etiã ciuitate bñ re gulata ſtatutis ponit᷑ pena pecũiaria.vel alis cõ tra maledicẽtes deũ Et officiales in talib locis qui omittũt egig riz:tales punire grauit᷑ peccãt Uñ greg. ¶ gui ac reſecanda qͥ coꝛrigi dñt nõ occurrit.diſ.lxxxviij: Conſentire. Uñ tales puniẽdo ⁊ lucꝝ temꝑpale iuſtiſſime acqᷣrũt.qꝛ cõiter ꝑs tal pecunie i penã ſolute eſt reccoꝝ ⁊ accuſantiũ.⁊ magnũ merituʒ ſibi acquifr̃t coꝛã deo. Ipſi etiã ſarraceni maledi centeseũ faciũt terribiliter verberare Tertio nenatcerenüaberer b s eſt exercitiũ eoꝛum qui ſunt in derno. Non aliud opꝰ ibi cxercẽt ni ſi blaſphemaraveũ ⁊ maledicere.ſiẽ dicit Joh. in apoẽc. xvi.de eis amãducauefr liguas ſuas pꝛe do loꝛe et blaſphem duert deũ viuentẽ qui habet ptãtem ſuꝑ has plagas.ſoffligẽdi evs. Qui ᷓ h vitio detinet᷑.oñdit ſe ptinere ad ſtatũ danaroꝛũ exquo exercet arre to Ternbileeſt valde for / midandũ exemplũ qð inducit Gꝛe.in.iiij. dyak. dequodi puero nq; annoꝶ qui a genciio, ſii toroma e in dellcns maic nurritus eoͤue, Uerat p quoliber minimo deũñ maledlicere Er cñ ſupueniete peſte in vꝛbe. ille puer i nfect? eet. prfi tenenti ei in bꝛachijs cepit puer clamare Obſta parer. Maurihomies me caꝑc volüt. . ciẽq; ſuaʒ abſcondere in ſinu pfis qrebat.ne ſcʒ illos videret demões.qui aaruert i foꝛma ethiopũ. nil rů pater videbat. Sicq; exterritus puer deũ biaſphemauit. inter que vba vltimũ ſpm exala⸗ duet a demonijs in infernu danatoꝝ quoꝝ officiũ ita cito didicerat.Et licʒ in t tenera eta te infantuli nõ ſo eat qͥs vſum rõnis rõnis hfe. credendũ eſt ſᷣm Z ho.in.ilij.in eo vſum ratiõis ranemn ſignũ hoeris ⁊ deteſtatiõis dilacerabãt veſtimera ſus ſiẽ ðꝛ de Caypha pontifice ſʒ peſſi⸗ mo ꝓꝙ'ſcidit veſtimera ſua cu dixit de x-p̃ᷣo. Blaſy ohemauit Math.xxvi. ec miꝝ vidꝛ enim hoc ꝓcedere ex odio ad deũ.Odiũ aũt dei eſt maxrim ꝓctõꝝ.Et mirũ eſt ꝙ terra nõ abſoꝛbet tales ppt tantũ ſcelus. Scdo oñditur guitas ex punitõe legum. Omis lex mãdat tales puniri grauit. Et lex diuia moꝛte coꝛꝑali iubet hmõi pnniri. Inðᷣ pplo dei ambulãte ꝑ deptũ ad trã ꝓmiſſiõis inuẽ tus fuit vnꝰ deũ maledixiſſe de quo mãdauit do minus a populo lapidari.vt hr̃ Teui.xxuij. Lex maledictõe ⁊c. Contritio ⁊ infelicitas ⁊c. onſentire viðꝛ erranti qui ad n hon i. in eo vſum ratiois naon filio chom B vcceleratũ fuiſſe.ſicq; ꝓpter peccatũ maledictio nis danationẽ etern meruiſſe. multiq; alij deũ maledicendo in ludis velialijs actib a demoni bus fuerũt arrepti ⁊ terribilłr vexati.Quoꝛũ os eſt contra ter peccat.quia ſic honoꝛ qui fit ſctis redundat in honoꝛc dei ꝗ ſanctinicat eos.ꝓpter qð diẽ pſal miſta. Gloꝛioſus ðs in ſctis ſuis.ſ apparet.ita iniuria qͥ fit ſanctis vt maledictõ blaſphemie de honoꝛat᷑ ðs. Un ⁊ extra de maledi.ca.i. Puniri iuben?᷑ malcdicẽtes ſcõs. Creaturã infernalẽ vt diabolũ ipᷣm maledicere inqntũ creaturã ſeu ſ̃m naturã nullo mõ licʒ.qꝛ ipᷣe ſcᷣm naturã bo nus eſt ſic ⁊ qlibet creatura. Scðm culpã vero⁊ maliciã q in aentmaledici r as nõ eſt aliud ni ſi deteſtari culpã eius ¶ñ dꝛ Job.iij. Maledi⸗ cct ei.ſ.nocti culpe oꝛiginal qui maledicũt diei. ideſt diabolo.ſ.ſancti viri. Nec eſt ↄ qð ðꝛ Ecc̃i. xxi. Cum maledicit impiꝰdiabolũ.maledic ani mam ſuã.qꝛ:lſſcom Lho.vbi.s.cum maledic pec catoꝛ diabolũ ppter culpã qꝛ aliter maledicèdꝰ nõ eſt.ſimili rõne oñdit ſe maledictiõe dignũ cũ in culpammaneat.et ſicðᷣꝛ maledicere aiam ſuam Ex leuitate autẽ vel ira hoc agere pctm̃ eſt.ſicut cõiter accidit. Uñ ⁊ abſtinere ab hoc dicemur ex emplo archangeli de quo ðꝛ in epla Jude.Lum altercaretur michael cũ diabolo de coꝛpe moyſi nõ auſus fuit in eũ iudiciũ inferre blaſphemie. ſed ait. Increpet te ðs Ulbihiero. Si gᷓ michael non fuit gauſus diabolo ⁊ certe maledictiõis di⸗ gniſſimo iudiciũ inferre blaſphemie qᷓnto mag nos ad omni moledicto puri eſſe demus. Me⸗ rebat quidã diabolꝰmaledictũ.ſp os archange li blaſphemia exire nõ debuit.xxuij.q.iij.ſi igit. Altercatio aũt illa in b̊ fuit.qꝛ diabolus qrebat inueniri coꝛpꝰ moyſi.vt ſcʒ eos inducerʒ ad ido latriã ꝑ nimiũ cultũ eius.ſʒ angelꝰ phibebat in⸗ ueniri ad ſubtrabendũ eis occaſionẽ ſupſtitõis quod ⁊ factũ eſt. ſ.vt non inueniret᷑.)· Creatura lum optari nõ debet inquãtum malũ. ita etiam nec maledici.cum ſit factꝰad ymaginẽ dei.Con⸗ tingit gũt ex cauſa triplici hoiem moledicere. õ Ex deliberatione ⁊ linoꝛe vindicte. , Er ſubꝛeptione vel coꝛreptione nequicie. DPꝛimo igr cum qͥs maledicit alicui ↄfoꝛman⸗ do ſe voluntati diuine quã videt velle aliqð ma lum illi? homis ex inſtinctu ſpũſſeti, tunc no eſt peccarũ ſeðm Tho. vbi. S art. i. Et hoc mo Pe⸗ trus apoſtolꝰmaledixit ſymoni mago dicẽs Pe nntatua irretg in vairbem Bl igetpouhs maledhxit elyme mago. Percutiat te deus ceci⸗ tate fili diabol i.Et heliʒzeus maledixit puer de⸗ ripentiby eũ in noic dñi.vñ ſecuta eſt deuoꝛatio eoꝝ ab vꝛſis.uij. Regũ.ij. Et noe maledixit cha naan filio epam Gen ix. Eagem rone oẽs maſe lcdictiões q̃ impᷣcate ſunt a ſanct pp hᷣis contrs Becunda maledictio. .im eſt contra creaturã intellectualẽ. et bec eñt celeſt infernalis ⁊ terreſtris. Si qs aũt maledicit ali⸗ quẽ ſcõꝛum ighogteuterene degende ⸗ —, —,,,——k—— —— — — — — — — — m ===- — — — Ncti de. Ea; Hiant tipee lech d Hſunn lor Mig ln nnfi bond. ſchil o lido batit ftos M n ℳ 1 cin e 7 M 1 E eo c Gſens peccatoꝛts vt illud. Duplici ↄtritiõe pterere eos dñe deus nr.Et gen.xxvij.Qui maledixerit tibi. maledictõnibo repleat᷑.Et in pð.cviij.Deꝰ laudẽ vbi impᷣcant᷑ młte maledictões ↄ iudã vel ꝓꝑlm indaicũ. Poſſunt etiã hmõi impcatões intelligi ꝑ modũ ꝓhetice pᷣnũciatiõis ſᷣm tho.Et tuncex ponitur pñs imꝑatiui vel optatiui ꝓ futuro in⸗ dicatiui vt illð.Contere eos.i.conteres. Ma/⸗ ledictõibo rpleatur.i.replebit. In.ps.De?ꝰ laudẽ Conſtitue ſuꝑ eũ pctõꝛẽ.i ↄſtitues ⁊c.Silr cum aliqͥs maledicit alicui optado ei aliquẽ egritudi nẽ vel aliqð impedimẽtuʒ nõ ꝓpter aliud niſi vt ꝑ ̊ bonꝰ efficiatur.vel ab alioꝝ nocum̃to ceſſet. põt eſſe ſine pctõ. Vñ gre.in.iij.moꝛa.um ſcti viri maledictõis ſniam ꝓfcrũt nõ hanc voto vl⸗ Sodagiatur a examine ꝓmũt.xxuij.q.iij. Scæðdo ꝓfertur aliqñ maledictio ex liuoꝛe vindi ⁊ h cſt moꝛtale pctm̃.cũ ſcqʒ maledicit aliquẽ optãdo ei ðᷣlibᷣate aliqð malũ notabileñ niſi ma lũ.puta ob odiũ ł vindictã ł inuidiã ⁊ hmõi.pu ta cũ dicit Moꝛs occidat te. Talis ẽ talis infir mitas tibi accidat peſtis vel febꝛis vel inciſa ſit tibi manꝰ vel pes frangatur.vel dyabolus hẽat animã tuã ⁊c.Et de hac intelligit᷑ dẽm Apli.i.co rinth.vi.Ncq; maledici regnũ dei poſſidebunt. Nullꝰaũt excluditur a regno dei niſippi moꝛtłe Et rõ hꝰeſt ſᷣm tho.ſe.ſe.q.lxxvi.arti.iiij.qꝛ velle alicui malũ ſᷣm ſe repugnat caritati q̃ diligimuſ ꝓximũ volentes ei bonũ Et iõ ſᷣm genꝰſi uum eſt moꝛtale. Et tanto guiꝰq̃nto ꝑſonã cui maledici mus mag diligere ⁊ reuereri dẽmꝰ. Uñ ðꝛ leui. xxr. Qui maledixerit patri vel mri moꝛte moꝛiat᷑. Et młto qᷓuiꝰviðꝛ peccare cũex deliberatiõe ma ledicit animab pentũ iam defunctoꝝ.De p̃lat etiã ſpecialitðꝛ. Principẽ populi tui nõ maledi ces. Hinc greg.i.iij.moꝛa. NMaledictũ qð ſcptu ra ↄdemnat eſt qð non iudicio iuſticie ſed liuoꝛe vindicte pꝓmit᷑ xxuij.q:iij.cuʒ ſancti.Sʒ ita mi⸗ ſerabiliter abũdat hoc vitiuʒ in mũdovt merito poſſet dici ilud ʒacharie ppbᷣe.Nõ eſt vitas i ter ra.nõ eſt miſcòia ſʒ maledictũ furtũ. adulteriũ inundauer̃t. Et ſic hoꝝ os maledictõe ⁊ amari⸗ tudine plenũ eſt ⁊c. Tertio ꝓfert᷑ maledictõ ex ſubita ira ſine deliberatõe.⁊ q́i cꝗ coꝛrectiõis vt talis terreat᷑. vt quotidie faciunt ꝑntes erga fili os.magiſtri erga diſcipulos.et dñi erga ſeruos qui tamẽ non optant illis illa malaet hocſcm Tbo. vbi. S. eſt veniale.qꝛ pctã verboꝝ maxie ex affectu iudicant᷑. Et aug.de igne purgatoꝛij die ad minuta.i.tꝑalia ꝑtinere.cũ omi facilitate⁊ te meritate maledicimꝰ. di. xxv.. alias eadẽ. Quã dum. UVñ hiero.Qui negliggt oꝛis maledicti cõ⸗ ſuetudinẽ reſecare etiã ſi nõ coꝛde maledicãt.tñ immũdiciã labioꝝ ⁊ inqnamẽta oris incurrut. riiij..ij. Quarn aũt deo diſpliceat ⁊ filjs noce at malcdictio ꝑntũ erga filios oñdit Aug.in li. de ciui. dei ꝑ exẽplũ illiꝰmłier vidue q̃ in ciuita⸗ uis aũt h̊ nõ ſit ẽᷓue pcccatũ.tñ ab hmõi abſtinẽ te capadocie habitãs decẽ filios habebat Et cũ vna dien ex aliq̊ oꝑe eoꝝ ci di plicẽte cos male/ dixiſſet oẽs effecti ſunt in toto coꝛꝑe tremuli ita vt omniũ aſpectꝰad ſe traberẽt Ex quiby due ſcʒ paulus ⁊ paladia dicti veniẽtes ad ciuitatẽ ypo nenſem vbi pᷣſulabat᷑ Aug.oꝛantes ad altare be ati ſtephani vbi erant reliquie eiꝰ.miraculoſc ſa nati ſunt. Sicq; ex indiſcreta maledictõe matrꝭ in filijs ⁊ ipᷣi ad hoc ꝓuocãtes mrẽm puniti ſũt: Quoꝝ os maledictõc c. Tertia maledictio. .S.nII. eſt creaturas irrõnales. ꝓut dñs dixit geñ. iij. Maledicta tra in oꝑe tuo in penam bomis. Pꝛo cuiꝰdeclaratõe diẽ btũs Tho ſe.ſe.q.lxxvi arti:ij. Maledictio creature irrõnalis pot fieri tripliciter. Uno mõ ad creatoꝛẽ referẽdo inq;tũ ſcʒ eſt creatura dei.et ſic eſt illicitũ ⁊ pctm̃ blaſ/ phemie.vñ ⁊ moꝛtalc.hoc eni eſt deteſtari deum in illo oꝑe ſuo Scdðo mõ ad ipᷣam creatura reſpi ciendo iᷣm ſe conſideratã.vt qꝛ aliqð bꝛutũ non mouetur vt vult.vel nocʒ ſibi ⁊ hmõi.exquo ira ſcitur appetẽs ei penã.ſed h̊ eſt vanũ ſeu ocioſuz vnde ⁊ peccatu veniale. Malcdictio eniʒ licita videtur eſſe pᷣcipue inq;tum reſpicit penã Pena aũt rñdet culpe. Unde cũ creatura irrõnalis nõ ſit ſuſceptiua culpe nec pene.iõ vanũ eſt ſᷣm ſeip ſam maledicere. et tñ hoc mõ fit frequentiſſime Quoꝝ os maledictõe ⁊c̃. Tertio mõ ad hominẽ referẽdo ad quẽ oꝛdinatur. Omnia eni fecit deuſ pꝛopt hoĩiem. Augꝰ. et ſicbñdictio ⁊ maledictio ad illã rem ꝑtinet ꝓpꝛie cui poteſt aliqð bene vel male ↄtingere.ſ.rationali nature. Creatur aũt irrõnabilibus bonũ vel malũ dicit᷑ cõtingerc in oꝛdine ad creaturã rõnalem ꝓpter quaʒ ſunt oꝛ⸗ dinate. Sunt aũt oꝛdinate ad eam tripliciter. Vno mõ per modũ ſubuentionis inquãtũ crea turis irratiõabilibo ſubuenit᷑ neceſſitati huma⸗ ne. Et hoc mõ deus maledixit terre vt ꝑ eius ſte rilitatem homo puniret᷑. Dominus etiam iuſſit vt ſex ex tribus iſrael ſtantes ſuper montẽ bebal deberẽt impᷣcari multas maledictões crãſgreſſo ribus legis.⁊ econtra alie ſex tribus ſtantes ſuꝑ montẽ. Barizin impꝛecarẽt benedictiones mul tas obſᷣuatoꝛibus legis.ad inuendũ vt dic̃ hie ronimꝰ ꝙ quidã legem obſjt dei timoꝛe puni tionũ.ęt qͥdam amoꝛe pᷣið⁊. xxuij.q.iij. Cum ergo.ECt inter ceterꝗs maledictões ðꝛ Deutero. xxviij. Maledictũ hoꝛreũ tuũ.vt ſq; ꝑ penuriaz victualiũ punirent᷑.Et hoc mõ maledicere crea⸗ ture irrõnali cx magna maliuolentia ſcʒ ad poſ⸗ ſeſſoꝛem eius vt ſic ex carentia illius creature ir rationalis primus damnificet᷑ notabiliter. vt ꝑ moꝛtem equi.bouis.ruinam dumꝰ ⁊ huiuſmõi eſſet moꝛtale.quia ↄ caritatẽ Secundo mõ oꝛ dinatur creatura irrõnalis ad rationalẽ per mo dum ſignificationis.inq;tũ ſcʒ ea que cõtingũt circa rationabilia figurat que moꝛtalr eueniũt. vel euenire pñt homibuſ.Et ſic dñs maledixit fi culnee cũ.ſ.accedens ad eam eſuriens nõ inueni ret fructꝰſed tm̃ folia.ex q̃ maledictõe radicitus arefacta eſt. ?2 PHath.xxi.ad ſignifſicandũ populũ iudeoꝝ ad quẽ dominꝰveniẽs incarnatus eſuri ens.i.deſiderãs ſalutẽ cius.quia nõ inuenit fru ccus fidei.ſed tin folia ceremoniaꝝ obſeruatõis repbauit gr̃am ſubtrahẽdo. vn nil ſrngemeri⸗ 2 Eünlus roꝛum pducerepoteſt Significat etiã hoiem tim̃ boõis vᷣbis oꝛnatũ ũ oꝑib.a deo repbatũ.ꝑ ̊ nõ ſibi fructificare. Sic ⁊ mõtes gelboe maledicte ſunt a dauid. vt nec ros nec plnuia ſtillaret ſup eos.vt hr̃.ij. Re.i.ad ſigficandũ ꝙ ĩ mõte ſuꝑbiẽ vbi coꝛruerf̃t foꝛtes iſrłiiangeli magni mali.⁊ p⸗ eknecs. nec ros gr̃e nec pluuia deſcendit a ðo ideſt ſuppis. Tertio mõ oꝛdinat᷑creaturs irra tionabilis ad rõnalem ꝑ modũ ↄtinent.ſ.tẽꝑis yvel loci.Et ꝓppt̊ pᷣt inteiligi ad ſfam Dauid ma ledixiſſe motib gelboe ꝓpter cedem oli iſrk q fu⸗ it facta a philiſteis in tali loco. Sic ⁊ iob male⸗/ dixit diei natiuitat ſſue dicenſ. Maledicta dies in q̃ natꝰſum ⁊c ꝓpter eulpã oꝛiginalẽ quam na ſcendo cõtraxit. ⁊ alias ſeqᷓntes penalitates tali tꝑe. Uñ gre.in.iiij.moꝛa.ait.Nimis eſt incõgru um vt ſuſpicemur iob nilo inſtigante.nullo pul ſante ex ĩpatiẽtia ad vocẽ malediictõis erũpere quẽ nouimꝰ int dãna reꝝ moꝛtẽq;ʒ filioꝝ.intvul nera coꝛꝑis.intervᷣba male ſuadẽtis vxoꝛis ma gna creatoꝛi p̃conia hũili mẽte reddidiſſe. dũ.ſ. ait. Oñs dedit dñs abſtulit ⁊c. Et iteꝝ vaoꝛi.Si bona ſuſcepimꝰ de mãu dũi ⁊c̃. Non eſt ꝗ̊ maledi ctio eiꝰira cõmoti.ſed doctrina tranquilli.Dies ergo in ꝗᷓ natus ẽ deſigt om̃e tempꝰ moꝛtalitatꝭ id eſt deficiat tẽps moꝛtalitatis. ⁊ appareat ſta⸗ tus eternitatis. Uel dies qui optatur vt pereat eſt diabolꝰ qoptatur vt ꝑeat.nõ qͥdem a gloꝛia quã iam pꝑdidit.ſed vt retruſus licentiã tẽptãdi amittat. Hic quidẽ dies ꝑ naturã bene conditꝰ nox ꝑ meritũ.tenebꝛoſus dies cũ ꝓſpera allicit. ſed in noctẽ deſinit qꝛ ad mala trahit. Sub hac die ⁊ nocte hõ ẽ ↄceptus⁊ natꝰ.qꝛ ſub ptãte dya boli ꝑ pctm̃ oꝛiginale ex ipᷣo introductũ hõ cõci pit᷑ ⁊ naſcit᷑. Uei dies pcti delectatõʒ deſigt. nox mentis cecitatẽ. Homo ꝗſ̊ in die naſcit᷑ vel in no cte concipit᷑. qꝛ ad delectatõnem pcti nõ rapitur niſi bᷣus ꝑ mẽt tenebꝛas infirmet᷑. Sʒ pereat di es.i.delectatio pctcĩ vigoꝛe iuſticie deſtruatur.ct nox.i.ꝙ cecatavnẽs ꝑ ↄſenſum ꝑpetrat.pnia exti guat. Dies vertatir in tenebꝛas. vt qð ĩ exoꝛdio deleccatõis ad qu nẽ ꝑditõis rapit. videatur. ⁊n pniaʒ cruciet᷑.Qð ſi a punita ẽ nõ reqͥrat eã deus in iudicio vt puniàt. Vec ex dictis Gꝛeg. ſed abbꝛeuiata. Sʒ.b.tho.ſuꝑ iob tractãs hunc paſſum ſᷣm lr̃am ſic ait. Intelligendũ eſt iob diei ſue maledixiſſe.qꝛ eũ eẽ malũ denũciauit nõ pᷣm ſuã naturã q̃ a deo factꝰ ẽ.ſed ſᷣm illãſ.- cpture cõ⸗ ſuetudinẽ qua ðꝛ tꝑs bonũ vel maluʒ m ea q̃ in tꝑe agũtur.ſm illð Ephe.v. Redimẽtes tꝑs qmm dies mali ſunt. Maledixit &̊ diei ſue inq;tũ ma lum in illa die accidiſſe cõmemoꝛat.Quomõ au tẽ maledixerit ei. Subditur. Pereat dies ĩ qua dictũ eſt nat?ꝰ eſt hõ. Ubi ſciendũ ꝙ licet eẽ et vi vere ſit ſcom ſe appetibile.tñ eſſe ⁊ viuere in miſe rNa eſt fugiendũ ᷣm ꝙ hmõi. licet interdum eſſe in miſeria libenter ſuſtineatur ꝓpter aliquẽ finẽ bonũ. Uñ illa mſieria vite q̃ nõ oꝛdiatur ad ali quẽ bonũ finem.nullo mõ erit eligenda. Bonũ aut qð ex aliq̃ mißia expectatur ſola rõ aꝑpꝛehen dit.nõ aũt vis ſenſitiua ꝑcipit. ſicut umaritudi nem ꝑcipit guſtus.ſʒ ſola rõ in fine ſanitatis de leetatur. Siqs aũt m paſſionẽ ſui guſtꝰvellzꝛe· pꝛimere medicinã denũciaret eã eſſe malã q;uis ratio iudicaret boñã ꝓpt᷑finẽ.Sic g̊ miſeria quã ſuſtinebat Job rõne quidẽ videri poterat q̃ntuʒ ad aliqᷣd vtile eſſe.ſʒ inferioꝛ ꝑs aie q̃ triſticia affi clebatur aduerſitatẽ totaliter repudiabat.vñ et ipᷣm viuere ſub tali aduerſitate oneroſum erat. Qñnũt aliqᷣd nob odioſum ẽ.oĩa abominamur q̃ deuenimꝰin illð.Et iõ iob ſᷣm interioꝛeʒ ꝑtẽ aie cuiꝰpaſſiõeʒexpᷣmere intẽdebat.⁊ natitatẽ et cõceptõem ſuã ex qͥben hãc miᷣiaʒ venerat odio habebat. ⁊ ꝑ ↄñs diem natiuitatis et cõceptiõis ſm illũ modũ loqndi quo ex his q̃ in tꝑe agũtur aliquid aſcribitur tẽpoꝛi bonũ vel malũ. Sic gᷓ ßᷣm ꝑtem ſenſibilẽ vitã ſub aduerſitate repudia⸗ bat. volcbatq; ſe nunq; natũ vel ↄceptum fuiſſe Et h eſt qð dicit.Pereat dies in qͥ natꝰ ſum.ac ſi diceret.vtinã nunqᷓ; natus fuiſſem Et nox ĩ qua dictũ eſt.i.in q̃ dici potuit.vere ↄceptus ẽ homo ideſt vtinã nunq; fuiſſet ↄceptꝰ. Cõueniẽter aũt natiuitatẽ aſcribit diei ↄceptionẽ nocti.qꝛ ſcõᷣm aſtrologos natiuitas diurna laudabilioꝛ eſt ͤn cipali ſidere.i.ſole eriſtente ſuꝑ terrã. Conceptõ guũt de nocte freq̃ntioꝛ eſt. Similis modꝰ loqna⸗ di hr̃ NHiere.xx.vbi dicit hieremias Maledicta dies in q̃ natꝰ ſuʒ ⁊c.Pꝛoſeqtur aũt, ſingulatim de maledictõòne vtriuſqʒ diei ſcʒ ⁊ noctis dicens Dies illa vertat᷑ in tẽbꝛas. Ubi ſciẽdũ ſᷣm hiero. in ꝓlogo ſuꝑ Job ꝙ ab illo loco Pereat dies vſz ad illũ vbi añ finẽ libꝛi ðꝛ Idcirco meipᷣm repᷣhe⸗ do.Scriptus fuit liber iſte in vᷣſiba exametr. vñ et ꝑ modũ poematis ↄſcriptus eſt. Uñ ꝑ totñ li⸗ bꝛũ hunc figuris⁊ coloꝛibꝰ vtitur qͥbs pocte vti conſueuer̃t. Poete aũt vt vchementiꝰ moueant eandẽ ſententiã ꝑ diuerſa verba inducũt.et ſᷣm hymõoi:i Job ad malcdicendũ diei ſue.ea inducit qͥ bus ſolet nobᷣ aliq̃ dies eẽ odioſa.Dignitas dicc eſt claritas eiꝰ.ꝑhanc ei a nocte diſcernit᷑. Hãc aũt dignitatẽ excludit cũ dicit. Dies iſta vertat᷑ in tenebꝛas.Et q̃ntũ ad ſuꝑficiem littere.tũc fri uola videtur ⁊ vana.qꝛ iam pᷣterierat dies nati⸗ uitatis.⁊ iam nõ erat.qð aũt pᷣterijt imutabile ẽ Quõ g̊ poterat ſibi dies q̃ pᷣterierat in tenebꝛas cõuerti.Sʒ ſciendũ ꝙ q̃dam ꝑ modũ optãdi di⸗ cũtur ad expᷣmendũ iudiciũ qð de re aliq̃ hẽtur Sic q̊ðꝛ dies illa ↄuertat᷑ in fenebꝛas.ac ſi ditc ret Dies natiuitat mee debuiſſz eſſe tenebꝛoſus vt congrueret tenebris miſerie quã patioꝛQuia eni aſpectus lumĩs delectabilis c.ↄſuetuʒ eſt in ſcripturis vt per tenebꝛas triſticia ſignificet.Eſt autẽ dies clarus multiplr. Pꝛimo ex dei ſcifi catione qͥ eũ celebꝛẽ in ſtituit.vt ſabbatum. Hac claritatẽ remouet a pᷣdicto die dicẽſ. Non requi rat eũ deus deſuꝑ.qd. Non exigat ðs ab hoib⸗ vt hũc diem celebꝛẽ agant ſicut aliqͥ dies San- a deo ad celebꝛandũ in mẽoꝛiã bñficioꝝ. Uult̊ dicere ꝙ natiuitas ſua nõ dʒ cõputari intſignia dei bñficia.cũ maglſit natus ad miſeria qᷓ; ad le ticiam.,. Scðo aliqͥs dies clarꝰðꝛ ex bonoꝝ re coꝛdatione.Solent eni homies aliq̊s dies cele⸗ bꝛes agere in ꝗb aliq̃ mag ⁊ iocũda acciderũt.ſi cut pharao diẽ natiuitatis ſue celcbꝛauit. Hãc Capitulü VI. igitur daritatẽ excludit a dicta die.dicẽs.Et nõ ſit in recoꝛdatõe hoim. Tertio dies clarꝰ eſt ex coꝛꝑali lumine.Que claritas aufertur ex ſubtra ctione radioꝛũ ſolis illuminantiũ terras.vt qñũ ſol eclipſatur.Etq;dtum ad hoc dicit.Nõ illuſtre⸗ tur lumine.vel ex oppoſitõne nubiũ occultantiũ radios ſolis Et qᷓ;tũ ad pᷣ ðt.Obſcurent eũ tene bꝛe. Quarto ex deſectu viſiuevirrutis.dũ ei qͥs moꝛiturvelviſu pꝛiuatur. ſic ei aufertur claritas diei.Et qᷓ;tum ad hoc dicit.vmbꝛa moꝛtis⁊c.Et inuoluatur amaritudine.ghoc dat intelligere to tum quod de obtenebꝛatõne dictũ ẽ ad tenebꝛas triſticie eſſe referendũ. Huncenĩ moꝛẽ obſerua⸗ revidetur vt ꝑabolicã locutionẽ ex aliquo ſeq̃nti exponat. Nihil ergo intendit dicere aliud niſi ꝙ dies natiuitatis ſue non debet iudicari dies gau dij ſed meroꝛis.cum per ſuã natiuitatẽ ad viram tante aduerſitati ſubiectã deueniſſet.Demum de em illam⁊c̃. Ibi vide. — extum de contumelig. ntumeli Gꝛe.in li.moꝛ.filia ire· Et qᷓ;uis oꝛiat aliqñ etiam ex alijsvicijs. magis tamẽ directe et cõmuniꝰ ex ira.Et ratõ ẽ quia finis ire eſt vindicta.Sed nullavindicta magis eſt in pꝛo mptu irato qᷓ; cõtumeliã inferre alteri. Aliquan⸗ do oꝛiatur ex ſtulticia.ſᷣm illud Pꝛouer.xx.Om 7 nes ſtulti miſcentur cancnmelils::. vel alijs eas inferendovel contumeliantibo ſe immiſcẽdo. Si cut eni ira non audit ꝑfecte rõem ſed patitur rõ⸗ nis defectũ ſᷣm pᷣm.⁊ ideo contumelias infert. eadẽ rõe ſtultus.Aliqñ oꝛitur ex ſuꝑbia.ſᷣm illð ꝓuer.xi.Ubi ſuꝑbia ibi cõtumelia.⁊ hoc actiue⁊ paſſiue quia infert⁊ recipit eas.⁊ hoc eſt diſpoſi⸗ tiue. Et ratio eſt.quia ſuꝑbi eſtimãt alios inferio res ſe.ideo facilius contẽnunt alios et alijs ira⸗/ ſcuntur.vnde ſequit᷑ cõtumelia.Poteſt aũt ſic de ſcribi. Contumelia ẽ expꝛeſſio defectus alterius coꝛã eo perverba ad ipᷣm dehonoꝛandũ.Unðõ iſi⸗ doꝛus dicit in li.ethimo.ꝙ cõtumelioſus eſt qui velox eſt ⁊ tumet verbis iiurije. Extenſo tñ noie qñq; ↄtũelia in factis iniurie dici ł. Uñ Glo. ſu per illud Ro.i.Contumelioſos dicit. Contume lioſi ſunt qui dictis vel factis iniurias ⁊ turpia aiijs inferũt.vt ſi quis ꝓijceret lutũvel ſputuʒ in aliquẽ⁊ hmõi.Eſt aũt differentia inter cõtumeli am conuitiũ.⁊ impꝛoperium, Nam contumelia eſt cũ refertur defectus cnlpe alterius in vituperi um eius.vt cũ vocatur quis.fur.adulter.⁊ hmõi Conuiciũ cũ refertur defectus culpe vel pene.vt cũ quis vocatur ſclauus.cecus.mẽdicꝰ.⁊ hmõi. Impꝛoperiũ aũt impoꝛtat defectũ minoꝛatõnis cũ reducitur ad memoꝛiam ſeruitiũ in ueceſſita⸗ te collatũ. Sepe tñ ſumiturvnũ pꝛo altero. ⁊ no mine cõtumelie vel etiã obpꝛobꝛij quolibet hoꝛũ hic intelligitur. De contumelia. F. I. —— 9 pꝛoperiũ meũ confuſionẽ meã ⁊ reuerentiã mea. Loquitur ps, in ꝑſona xpᷣivt dicit glo. Unð petic — tria notantur. itura liberationẽ a moꝛte per reſurrectõem ꝓpter iimi⸗ cos.vt ſcʒ conuertãtur ⁊ peniteant de paſſione ei illata.in qua ſuſtinuit impꝛoperiũ cũ ſcʒ iudei di cerẽt. Blaſphemauit.⁊ hmõi.ſᷣm glo.quod perti as eoꝝ in cireuitu. Suſtinuit confuſionẽ.i.ma/⸗ gnã penã ex illis cõtumelijs. Ad hebꝛe.xij. Suſti nuit talẽ aduerſus ſeipᷣm gdictõem.⁊ ibi Suſti nuit crucẽ ofuſione ↄtẽpta. Reuerẽtiã meã.ſ.ad deũ nõ recedẽdo a deo.ſ.ꝑ patiam. Sapᷣ.ij. Con tumelia ⁊ toꝛmẽto infrogemꝰ cũ et ꝓbemꝰpatiẽ tiã eius.⁊ videamꝰreuerentiã eiꝰ. hec oĩa tu pat ſcis. Põt etiã ſᷣm glo.dici ꝙ hec loqᷣtur xpᷣs in ſona mẽb:oꝝ ſuoꝝ ꝓ qbo petit liberatõnem. G Pꝛio oñdit ↄtũ eliã illatã.ibi. Impꝛoperiũ meũ. Scðo innuit penã inde cauſatã.ibi.ↄfuſiõʒ mez Tertõ ſubdit ↄgruẽtiã ſᷣuatã.ibi.⁊reuerẽtiãẽ mez⸗ Quantu ad pꝛimum S. I. ibi ponitur impꝛoperiũ ꝓ contumelia.vt patz ex glo. Ubi ad ſciendũ n eſt peccatũ ⁊ quale.lota contumelia põt inſerri triplici intẽtione.⁊ ᷣm hoc iudicandũ eſt de ipſa. HW Pꝛimo animo ſq; coꝛrigendi. Secundo animo ſcʒ ſolatiandi. Tertio animi ſcʒ iniuriandi. Cum ergo contumelia ꝓfertur animo coꝛrigẽdi in ſe non eſt peccatũ ſed meritoꝛiũ. Cuiꝰ rõ eſt qꝛ ſicut licet aliquẽ cã coꝛrectõisverberare vel in pe cunia condemnare.ſic etiã põt ʒelo coꝛrectõis cõ tra aliquẽ verbũ conuicij dicere. Quod patʒ exẽ⸗ ꝓlo xpᷣi qui dixit diſcipulis euntibꝛ in emaus.O ſtulti ⁊ tardi coꝛde ad credendũ.Lu.vl.Et exem⸗ plo pauli qui dixit.O inſenſati galathe quis vos faſcinauit cuangelio non obedire. Ad galatas iij. Raro tñ⁊ ex magna neceſſitate⁊ vtilitate ⁊ cũ moderatõe hmõi obiurgatões ſunt fenẽde. vt di clt aug.⁊ pᷣcipueverbis cõtinẽtibʒcturpia abſtinẽ⸗ dũ.vt meretrix ⁊ hmõi.q̃ ſine peccato dici nõ pñt Secũ do cũ pfertur contu Melia ſeu cõöuicium animo ſolatiãdi tũc ſi talia ſunt indetrimẽtuz honoꝛis alicuius eſtveuiale peccatũ.vt vocando cecũ ſtultũ? hmõi.Si vero ex leuitatevel ludo ꝓ⸗ ferret verbũ qð eſſet contra honoꝛẽ alteriꝰ vel de quo eſtimare poſſet ipᷣm notabiliter iraſci? odiuʒ incurrerevel alið graue pctm̃.nõ excuſaret᷑ a moꝛ tali.ctiã ſi hoc nõ intenderet.ſicut cũ qͥs ludẽs cũ alio grauiter offenderetvſq; ad mutilatõʒ⁊ hmõi nõ careret moꝛtali culpa. Tudus eni norxiꝰeſt in culpa.Quãuis enĩ ad eutropeliã ſeu vꝛbanitateʒ ꝑtineat dicere aliqð leue cõuiciũ.nõ tñvſq; ad de honoꝛatõʒ vel cõtriſtatõʒ eins de quo dicit᷑.ſʒ ma gis cã delectatõis ⁊ iocivel leuitate loquẽdi obſer uatis debitis circũſtãtijs.als ibi eẽt pccm̃. Et iõ cauendũ ẽ ſemꝑa cõuicijs⁊ ↄtũelijs. Tertio cũ ꝓfert anio iiuriãdi vclvlciſcedi.aut dehonoꝛãdi.⁊ ſicẽ moꝛtale.ſᷣm tho.ſe.ſe.q.lxxij. arti.ij. Rõ hꝰ ẽ qꝛ notabilit᷑ ledit ꝓxim ⁊ ſic facit ↄtra iuſticiã.et ps.lxviij. Pꝛopter inimicos eripe me. Lu ſcis im caritatẽ.Nõ eĩ qͥs amat minꝰhonoꝛẽ ſuũ qᷓ; diui/ tias tꝑales ſʒ plꝰ. Sʒ auferens ſubſtantiã peccat moꝛtirvł etiã itẽdẽs auferre.̊ mitommag edes Titulus VII. auferre honoꝛẽ. Uerba eni ꝑ qͥ inferotũelia q̃n⸗ tũ ad ſuà eẽntiã.i.inq̃ntũ ſunt qꝗdã ſoni audibi⸗ les.⁊ ſi nullũ nocumentũ inferat niſi foꝛte jᷓuan do auditũ cũ nimis alte qͥs loqtur. tñ inq̃ntũ ſt ſigna repᷣſentantia aliqͥd in noticiã alioꝝ ſic pñt multa dana inferre.int᷑q ꝙ hõ damnificet᷑ qntũ ad derrimẽtü honoꝛis ⁊ reuerẽtie ſibi ab alijs ex bibende. Uñ ⁊ maioꝛ ↄtũelia ẽ ⁊ ̃uiꝰ petm̃. vt ſi aliqs dicat defectũ ſuũ coꝛã multcſ. ⁊ tñ etiaʒ ſibi ſoli dicẽdo p̃t eẽ ptũelia qᷓ;tũ ipe ꝗ loqᷣtur loqndꝭ reuerẽtiã agit. Pꝛobat᷑h̊ idẽ.ſ.ↄtumeliã eẽ moꝛ⸗ tale aucte. lam dixit xr:ᷣs Mach.v. Qui dixerit fratri ſuo fatue.qð ſcʒ ꝑtinet ad ↄtũeliã reuſerit gehẽene q nõ debe?᷑ niſi ꝓ moꝛtali ⁊ intelligit᷑ cã h̊ dicit intẽdens dehonoꝛatõeʒ.Apls ẽt Ro.i.diẽ dig ii ſunt moꝛte ſcʒ eterna q faciũt pctã.⁊ enũe⸗ rata ibi.int que ponit᷑ cõtumelia.⁊ Elemẽs.Dã⸗ natiõe ſunt digni qᷣ ptibo legatiõe dei fungentibo cont umeliã inferũt.ij.q.vij.ca. Qualis. Quantum ad ſecundũ.s. I B cit iniuriã ꝓxio no tabilẽ.tenet᷑ ei ſatiſffacere ſal⸗ tẽ petẽdoveniã.Sic enĩ xpᷣs docuit dicẽs math. v. Di frater tuꝰ bʒ aliqͥd aduerſuʒ te.qꝛ ſcʒ ei in⸗ iuriaſti.vade recõciliari fratrituo.ſ.petẽdo veni am. Notabile exẽplũ hr̃ circa boc in vitis fratrẽ Cũ enĩ qͥdã ↄtũ eliaʒ intuliſſz fratri ſuo qͥ dictꝰeſt frater nycolaꝰde iuuenatio.⁊ ñ ſibi recòciliaſſet venia petita.accidit ꝙ iñ ad paucos dies iſirma tus ille moꝛeret᷑. Poſt moꝛtẽ vo apꝑuit ipſi fra⸗ tri nycolao petẽs ab co veniã de ↄtumelia illata Cui ille rñdit ſciẽs ili eẽ defũctuʒ. Ueniã petea xpᷣo in cuiꝰiudicio ⁊ foꝛo es oſtitutꝰ. Et ille xpᷣs mihi nõ vult dimittere niſi pus hũiliatꝰ veniã a te petẽs obtinuero.Qð libẽter fec.⁊ ſic a x-pᷣo ve⸗ niã impetrauitʒ ãt ↄtũeliatus oblata ſibi ſatiſ factõe ↄpetẽti ignoſcere.als guit᷑peccaret. Unð ðꝛ di. xc. Si qͥs ↄtriſtatꝰ noluit recõciliari fratri ſuo ſatiſfaciẽtc eo acerrimis maceretur medijs. glo.ibi excõmunicationis. ntum ad tertiũ.ſ.im notat᷑ pena ↄſeq̃ns ex impꝛoperio ſeu cõtumelia dum ðꝛ. Cõfuſionẽ meã.iſ.ex ipꝛoperio mihi ſecu ram. Cofuſio eni vt diẽ Catholicon ipoꝛtat eru beſcẽtiã. Erubeſcẽtia ãt mag eſt pẽa.vt diẽ Zug. de pe. di. vi. c.i. Debʒ aũt qlibet ſibiñ deferre ꝓxi mo penã vel triſticiiö. UVñ abſtinere dʒ mo ab impperio ſeu ↄtũelia culpe ipꝛoperãdo ei culpaʒ Prerit ſine ca ronabili. Qð phibet᷑ Ecci. viij. Ne deſpicias hoĩem auertẽtẽ ſea pctõ.ſ.ꝑ pniaʒ nec unpꝛoperes ei. Memẽto qꝛ oẽs in coꝛruptione umꝰ. Sẽ nec xrp̃ᷣs impperauit. Maggdalene pe/ nitẽti pccã.ſʒ tecit remittẽdo.⁊ pr recepit filium nalgũ reuertẽtẽ. ⁊ Johes cuãgeliſta ül iuuenẽ q er diſcipul effectꝰerat pncipes latronũ oſculans ei manũ q̃ homicidia ꝑpetrauerat vt nõ pfunde⸗ ret᷑. Sz gaudere debes qꝛ frat tuꝰmortu erat et reuixit.ſiẽ gaudẽt angelt 8 vno pccõꝛe pniaʒ agẽ te. ¶Memètoο qꝛ ⁊tu aliqũñ in talia cecidiſti Etalia adhuc ⁊ peioraa gis vel ſaltẽ ea ꝑpetrare potuiſti cõo dʒ qͥs a inere ab imꝓperio indigẽtie ſq; rememorãado e ubuentionẽ ſibi facta in ne⸗ ceſſitate ad ↄfundẽdũ ⁊ ꝑebonorãdũ ei.Ind dꝛ Ecci.xli. Cũ dederis.ne lin aperes ſʒ imiter deũ vt diẽ ihi glo. Qui dat omiby affluẽter ⁊ nõ im 5 perat. Jacob.i.Et de impperãte bñficiũ factũ 52 Ecci.xx.Datũ inſipiẽtis nõ crit tibi vtile. Nam ochi eiꝰſepteplices ſt. exigua dabit ⁊ impperabat multa. inſipiẽs pctõꝛ ⁊ ↄtũelioſus. Oculi eiꝰ in tẽtio eiꝰ.⁊ hi ſeptẽplices.i.ad varia emolumẽta intẽdens.vicʒ emolumẽtũ inde ſperãdo impoꝛ⸗/ rune exigẽdo.multotiẽs impperando. dominiũ bonoꝝ ruoꝝ ambiẽdo.te ſibi ſub ijciedo. de eo in aniter gliando. datuʒ młto maiꝰ qᷓ ſit reputãdo Et ſic nõ erit tibi vtile. Oʒ ẽt qͥs abſtinere ab !⸗ pꝛoperio ſeu oↄuitio defectꝰnate. vicʒ nõ vocãdo illegirimũ vel cecũ łhebetẽ lſtultũ ⁊ bmõi. Eceĩ᷑ xxij. Eſt reuerſio ad amicũ crcepto ↄuitioꝛ male dicto ⁊c. Uñ ⁊ fenẽna q mitos hebat filio qꝛ exp bꝛauit annã impperabat ſeu cõui cabat eiq; dys concluſiſſet vuluã eius.i.ꝙ ſteril eſſet pumta eſt. q filios amiſit.i.Re.i.Cum qut ꝑ ↄtũeliã qs fa ſq; ↄgruentiã ſuatã notat cũ ðꝛ Reuerẽti meaz quã.ſ.habui ad te ðs pr in ipᷣis impperijs.qꝛ nõ receſſi a timoꝛe tuo ⁊ dilcõnc ppt᷑ hmoi iniurias et ↄtũelias.ſʒ volũtarie ⁊ patieter ſuſtinui. Uñ et ſubdit Impꝛoperiũ expectauit coꝛ meũ ⁊ miſe riã.iiad iſta q nõ inuitꝰſʒ volũtariꝰ pᷣpaui. vt di cit glo. Ut aũt diẽ Pe.in canõica.i.Chꝛiſtꝰpaſ⸗ ſus ẽ ꝓꝑ nobis voſᷣ relinquens exẽplũ vt ſeqmini veſtigia eiꝰ.patiẽter ferẽdo ↄtũelias vt ipſe fecit Vñ liberiꝰpapa.ſlõ vos a pio mẽtis ꝓpoſito af⸗ flictõis amaritudo coartet recedere. còſiderãtes quãta creatoꝛ dñs ꝓ voſᷣ ꝑtulerit.qᷣbuſue contu melijs afficiendũ tradiderit ꝓ vr̃a liberatõe.vij. q.i.ſuggeſtũ.Et nocandñ circa contumelias vex boꝝ ⁊ bñfactoꝝ ꝙ. Aliqñ opoꝛtʒ repellere. Aliquando decet ſufferre. Aliqñ debet quis repᷣhendere. , Pꝛimo ↄtumelia eſt aliqñ repellẽda.ſ.punien do ↄtumeliantẽ.qñ qͥs.ſ.hʒ auctatẽ ſuꝑ eũ.Con tumelia en niuſſu pᷣncipis ⁊ mãu militẽ repellen da. Uñ ro.xiij.ðꝛ.Non ſine cã gladiũ poꝛtat.Dei eni miniſter eſt vindex in irã in eũ qui malefacit. Pꝛecipue aũt ↄtũelias ⁊ ea q ſunt in iniuriã dei vel ecclie oꝑtʒ punire. Uñ criſo.dicit ꝙ iniurijs ꝓpꝛijs eſſe patientẽ laudabileẽ.in iniurijs dei im iũ.Et qꝛ ↄtũelie q̃ dicũt᷑ rectoꝛes. pᷣcipue pꝛe atos ecclie. pᷣcipue Fer ga in ↄtũeliã dei.iõ pu⸗ niède.Et qᷓ;uis quis debeat magis punire ſi po⸗ teſtatẽ hʒ ↄtũelias alioꝝ qᷓ; pias.qꝛ minus ſng ſpectꝰhĩ ne moueat᷑ cupiditate pᷣuati honorj.tñ ct in eũ illatas pᷣt punire inq̃ntũ vergũti iiuriã eccłie ⁊ detrimẽtũ boni cõmunis.vt dꝛ.xxiij.q ii ij. Builliſariꝰ. cũ. S. ſen. ⁊ glo. bi. Scðo ali dñ ↄtũelia ẽ ſufferẽda.⁊ h̊ roe euitãde temeritatꝭ iux᷑ illud ꝓuer.xxvi. Ne rñdeas ſtulto iur ſtulti ci am ſuã ne ci ſilis efficiar:. Lacere qppe ⁊ nõ rñ/ detur stumelianti qñ qͥs h̊ faceret Nſ tacẽs ma gis ꝓuocaret illã ad iracũdis pctm̃ cẽt.ſʒ tacere ne ⁊ ipᷣe rñdens incurrat ptũelias.vel mag illũ ad irã acccẽdat.debitũ ẽ ⁊ vᷣtuoſum. Sct᷑o debes — ſufferri rõe incoꝛrigibulicatis.cum eni contume lians eſt incoꝛrig bilis.nec in eũ habʒ auctẽ ſuf ferre dʒ ⁊ tacere. Siẽ ⁊ xpᷣs cũ ↄtumeliaret᷑ nõ re ſpondit nec herodi nec pylato.nec ſeribis ⁊ pha⸗ riſeis ↄtũelitib eũ.qꝛ obſtinati erãt.vt hr i euã geli 9. Tertio ſufferẽda ẽ ↄtũelia rõne ↄuerſan vᷣrutis.ſ.ſapie Sic̃ nec patia nccria eſt nob in his q̃ fiſt ↄ nos.ita ⁊ in his qͥ nos dicunt᷑. Pa tiẽtia ait apłs nob neceſſaria ẽ ait Ecci.viij. Nõ litiges cũ hoĩe liguato.nec ſtruas ĩ ignẽ eiꝰligna nec cũ potẽte ne te ꝑ potẽtiã ppᷣmat.nec cũ diui te ne te ꝑ pecũiaʒ vindicat.nec cuʒ loquace ne te ꝑ eloq̃ntiã ðcipiat. Uñ ⁊ in põ.ðꝛ. Qui inqͥrebãt mala mihi locuti ſunt vanitates.i.falſitates. Et ſubdit᷑. Ego ãt tanq; ſurdꝰnõ audiebã.⁊ ſiẽ mu⸗ tus nõ aꝑiẽs os ſuũ. Nõ diẽ ego ſurdꝰ ſʒ tanq̃m ſurdꝰ.qꝛi ̊ eſt vtꝰpatie ⁊ audiẽs ↄtumelias tã⸗ qᷓ; nõ audiret nõ murmuret in coꝛde.nec oꝛe cõ⸗ tumelijs rñdeat. Tertio dʒ aliqñ repᷣhẽdi ↄtũe lia in dicto ł fcõ qð licʒ oĩbus. ¶ ñ ſaluatoꝛ cõtu meliatꝰfcõ.cũ.ſ.ꝑcuſſus fuit in faciẽ ꝑcuſſoꝛẽ re⸗ pᷣhendit dicẽs.Quid me cedis Nec ei aliã maxil la obtulit ꝑcuricẽdã. Jo. xix. Et ſ̊ duplici rationc ſm tho. vbi.S. Pꝛima vt audacia ↄtũeliantis cõpꝛimaĩ pſᷣm illud puer.xxvi. Rñde ſtulto iuxta ſtulticiã ſuã ue ſibi ſapiẽs videat᷑. Nõ tñ cũ eſt ĩ fu roꝛe eſt arguẽdꝰ ſʒ ipᷣo ſedato.niſi vtilitas cõmu nis aliud exigat. Scðo ne alioꝝ ꝓfectꝰ impedi atur ꝑ ↄtũelias illatas.Uñ gre.ſupᷣ Eʒech.Quo rũ vita in exẽplo ẽ poſita dũt ſi pñt retrahentiuʒ ſibi vᷣba cõpeſcere.ne eoꝝ pᷣdicatõem nõ audiãt qui audire poterant.et in pꝛauis moꝛihbo rema⸗ nẽntes bene viuere contẽnant. De ſatiſfactoe pꝛo con⸗. tumelijs. Nota ꝙ diẽ Umbertꝰ ĩ expoſitõe regle qꝙqᷣlibʒ tenet᷑ ad ſatiſfaciẽdũ.illi quẽ ledit verbo rixando.vel ↄtũeliãdo.⁊ tenet᷑ad ſatiſfacienduʒ cito.ſ.cũ põt.Siẽ eni in reſtõne qð ſine die certo debet᷑.oĩ die debet᷑.ita⁊ hic. Uñ apłs ad ephe.uij dicit. Sol nõ occidat ſuꝑ iracũdiã vꝛãm i.ſi cõ⸗ tingat aliquẽ ↄtumeliare ex ira anteq; trãſeat d es recõciliamini cũ eo Sʒ qrit aliqͥs q̃ ſit iſta ſa tiſfactio ad quã tenet᷑ille qͥ verbo aliũ leſit.puta cõtumeliãdo.vel irridẽdo ⁊ hmõi. Reſpõſio tri pler pᷣt eſſe. Unaẽ ꝑ verbũ.vt cũ qͥs ð offenſa ve niz petit. ſiẽ feẽ Aug. ſcribens hieronimo dicẽs Obſecro te ꝑ miam ieſu xpᷣi ſi leſi te ignoſce mihi Scʒða eſt ꝑ coꝛꝑis bumiliatiõem. Siẽ feẽ ſemey dauid quẽ ↄtumeliauerat.Dicit᷑ eni.ij. Reg.xix. q; ſemey ꝓſtratꝰcoꝛã rege dixit ad eũ ſle reputes mihi dñe iniqͥᷣtatẽ neq; meminer iniqtatũ ſerui tui.Tertia eſt ꝑ obſeqa. Siẽc iacob voluit mune ribus placare eſau frem ſuuʒ. Ro xij. Si eſurie rit inimicus tuus ciba illũ. Sed qritur vtxrrum teneatur qlibet offendẽs vᷣbo ad om̃s hmõi ſatiſ factões. Reſponſio. Siẽ ledẽs aliũ in rebus nõ tenet᷑ ei niſi ad certã qᷓntitateʒ rei reſtituende.ſm q̃ntitatẽ damni.vel in dubio ad arbitriũ bonivi ri. Ita ⁊ offendens verbo non teneet᷑ ad omnes buiũſmodi.ſʒ ſᷣm qntitatẽ offenſe. qd ſi offenſus petit plus pᷣt ſibi ſufficere ſatiſfactio ad arbitriũ ſiue alius bene ſiue male dicat aut faciat. Capitulũ VI boni viri. ;uis laudabile ſit etſã plꝰdebito face rep pace ꝓtimoꝝ. Si aũt pᷣlatꝰ eſſet qͥ exceſſiſſer in verbis coꝛrigendo ſubdituʒ ex debito ſuſticie nõ ðʒ petere veniã ſubdito ſʒ a dño ðo. Nedũ jni miũ ſᷣnatur hũilitas regẽdi frangat auctoritas. vt diẽ Aug. in regla. Pot etiã pᷣlatꝰ remittere in iuriam factã ſubito ſuo ipſi iniuriãti in perſona vel verbis etiam contra volũtatẽ ipſius ſubditi iniuriati.ar.xij.q.i.Nõ dicatis in glo. Sʒ qri᷑ Si aliqᷣs offendit aliquẽ verbo in ſecreto ⁊ offen ſus querit ſatiſfactõeʒ. ſibi fieri in publico. Nũ uid ad bᷣ tenet᷑ offendẽs.vł ecõuerſo ſi offendat qs vbo in publico ⁊ offendes vlt ſatiſtacere in oc culto. Nunqd ſatiſfaciet. Reſponſio ad pꝛimuʒ Non tene?᷑ niſi qð fuit factũ in occulto fuiſſet pu blicatũ.ſiẽ fur qui latẽter accipit nõ tenet᷑ publi ce reſtituere. Ad ſcom dico ꝙ nõ ſuffic. Argu mentũ in paulo apło cui ↄdẽnato ad carcerẽ nõ ſufficit occulte liberari ſed publice petijt educi ? dimitti. Item ſi qͥs ↄtumeliado dicit culpam alicuiꝰ.⁊ offenſus nõ vult recipere ſatiſfactõem a ledente niſi dicat ſe fuiſſe mẽtitũ. Reſponſio ſi cõtumeliãs ſcit ſe dixiſſe veꝝ nõ tenet᷑.nec ille dz boc ab eo exigere.ſed ſi ſcit vel credit non eſſe ve rum ſed falſum vel incertum. quia debet etiam cum damno fame ſue dicereſe falſum dixiſſe vel incertum aut dubium ſcom ꝙ habz in conſcien⸗ tia ſua.poteſt cum hoc dicere alipua alleuian⸗ tia culpam ſuam. puta ꝙ audierat vel ex ira di⸗ xerat.vel tunc credebat.nunc autem non credit illud eſſe verum ſi ſiceſt. Non autem deber dice⸗ re ſe fuiſſe mentitum ſi non fuit mẽtitus ſed fal⸗ um Bꝛegoꝛ iuz xxxi S t ex verbis Iſidoꝛi in libꝛo ethymo ogiarũ poteſt haberi diffinitio eiud.Dicit enim qꝙ rixoſus eſt quaſi ritu canino ctus. Semper enim ad contradicẽdum eſt pæatus iurgio de⸗ lectatur et pꝛouocat congfaſcn tem.Tamẽ vt di⸗ cit beatꝰ Tho.ſecunde ſcde.q.xli.arti.i.rixa non nominat ſimpliciter contẽtionem. ſed tria que ponuntur in verbis Iſidoꝛi eius inoꝛdinatõem declarãt. Primo quidem pꝛomptitudinem ani mi ad contendendum. quod ſignat cum dicit. Semper ad contradicendum paratus. ſe clc cũdo quia ipſa cõtradictione delecta. Unde ſe⸗ quitur.et in iurgio delectat᷑. Tertio quia ipſe alios pꝛouocat ad contradictõeʒ.Et ideo ſubdit pꝛouocat contẽdentem.Eſt etiam rixa quoddaʒ bellum particulare inter aliquos. Unde iacobi iiij. Unde bella et lites in vobis⸗ nõne ex concu⸗ piſcentijs que militãt in membꝛis veſtris . bella ideſt rixe et litigia.Nec eſt contra quod dictum eſt ſcʒ ꝙ oꝛiatur rixa ex ira.Et iacobus dicit oꝛi⸗ ri ex concupiſccẽtijs. Nã vt dicit btůs Thomas vbi ſupꝛa.ar.ij.omnes paſſiones iraſoibiles ex paſſioniba cõcupiſcibilibus oꝛiunt᷑. SE qᷓ Mibꝛ Itiiu oꝛitur ex ira oꝛitur ex ↄcupia vt expꝛima radice. Diſſipa gentes qͥ bellavolũt dicit pð.ad dñm.ps lxvij. Bellü vt dicit᷑ in catholicon dicit᷑ q̃ſi bonuʒ kantifraſim. lcut piſeina q caret piſce. Non ei eſt onũ ſed malũ⁊ multa mala oꝛiũt᷑ ex eo. In tan⸗ tũ aũt põt eſſe bonũ inqᷓ;tũ nõ volũtarie appetit᷑. ſʒ ex neceſſitate exercet ad ſe defendẽdũ debito mõ Et iõ ſignãter põ.nõ dicit.Diſſipa gentes q̃ bella gerũt. Multa eni bella geſta ſunt a ſanctisviris dño iubente? ꝓſperãte. Unde ad Hebꝛe.xi.San cti foꝛtes facti ſũt in bello.caſtra verterñt exterio rũvt Joſue de q̊ eccłi.xlvi.Foꝛtis in bello Jeſuna ue ⁊c̃. Sed diſſipa ait que bella volũt q̃.ſ.bella de lectabiliter ſuſcipiũt ad nocendũ alijs. Ubi nota ꝙ triplex eſt bellũ. è Pꝛimum bellum internale ⁊ anguſtioſum. ecundum bellum ꝑticulare⁊ rixoſum. Tertium bellum populare ⁊ ꝑiculoſum. De pꝛimo dicitur rixa de q pꝛincipalr intẽditur. Jac ratis. ſcʒ faciendo rixas ⁊ nõ poteſt adipiſci qðᷣ KF.I. vel de viribo noſtris ſperet᷑ facienda victoꝛia vel viribus noſtris facta tribuat᷑. ſed eiꝰ gra de qua dicit aplus Bꝛatias aũt deo qͥ dat nobis victo- riam ꝑ ieſum xpᷣm dñm noſtꝝ.Et alubi. In omi bus his ſuꝑam ꝓpter deum qui dilexit nos hec omia ille.Quia omnia iſta bella ſunt ꝑiculoſa ideo nõ appetenda.ſed q̃ntũ in nobis eſtvitanda fugiẽdo occaſiões tẽptationũ. Qui aũt nõ vität occaſiones ſʒ ingerũt ſe eis illi q̃i volũt bella ⁊ ri xas vitioꝝ.De his dicit ps. Diſſipa gẽtes q̃ bel⸗ la volũt.Et ponit᷑ diſſipa ꝓ diſſipabis ſᷣm moꝛeʒ ꝓphcticũ.i.deſtrues yt.ſ. vincant.Qui enĩ amat periculũ incidet in illud.vt ðꝛ Ecci.iiij. HBecundũ bellum eſt J. I. 0 cupitis. Uariꝰeſt eni euẽtꝰ belli.vt ðꝛ.ij. Reg.ix. Qui eni rixatur cũ altero.intendit ſuꝑare. et ipᷣe ſuꝑatur ſepe ⁊ ꝑcutit᷑.⁊ iõ vitãda eſt. Un cum pa Ecẽs.iij. Temp⸗ belli. tꝑs pad. Pꝛio oꝑt᷑ bel; ſtoꝛes Loch rixati ſunt cũ paſtoꝛibo ahꝛae ꝓpter lare vitia.et poſtea ſeqtur pax in inete. Et pſal. Obumbꝛaſti ſuꝑ caput meũ ĩ die belli.i.in tꝑe q̊ bellaui vitia. vmbꝛa tue gr̃e ł merito ⁊ mẽoꝛia rue obſcure paſſiõis ꝓtexiſti me ⁊ dediſti refrige⸗ rium ·Seneca.Habeto pacẽ cũ homiby.bellũ cũ vitijs. Hinc gre. Sciens apls nobᷣ iã non vltra bella eẽ carnalr ꝑagẽda ſʒ aie certamie ↄ ſpũales aduerſarios deſudado velut mgꝗr̃ malicie pᷣceptũ milicib⸗ zßt dat dicẽs. Induite vos armaturam dei vt poſſitis ſtare aduerſus inſidias diaboli. xxiij.q.i.niſi bella Qñ aũt inchoandũ ſit illð bel lũ.oñdit Aug.ili.xxi de ci.dei.c.xvi.dicẽs.Cum aũt ventũ fuerit ad etatẽ q̃ hõ pᷣceptũ capit⁊ ſub di põt legis imꝑio ſuſcipiendũ eſt bellñ ↄ vitia ⁊ gerendũ acriter ne ad damnabilia pctã ꝑducãt. Et ſiqᷣdeʒ victoꝛiaꝝ ↄſuetudine roboꝛata nõ ſũt facilius vincũtur ⁊ cedũt.Sin aũt vincere ⁊ im Eare ↄſueuer̃t.ſ.vitia laboꝛioſa difficultare ſupe rant᷑ nec id varacit⁊ ſinceriter fit niſi delectatõe iuſticie.hᷣ eſt aũt in fide xpi.Quõ bellãdũ ſit do⸗ cet idẽ Aug.in.xN.de ciui.dei.c.xuij.dicens. In pꝛelioꝝ tẽptation: ʒ vitia ꝑiculiſq; etiaʒ iuſti verſant᷑ in qᷣb nõ eis 5 ꝓſubdamꝰ vigilijs ↄtinu is excubãtes.ne opinio veriſimilis fallat.ne de⸗ cipiat hõ verſutus.ne ſe tenebꝛe alicꝰerroꝛis effũ dant.ne qð bonũ eſt malũ. aut qð malũ ẽ bonuʒ eſſe credat᷑.ne ab his q̃ agẽda ſũt metꝰreuocet.ne in ea ꝗq agẽda ſunt cupido pᷣcipitet.ne ſuꝑ iracun diã ſol occidat.ne inimicicie puocẽt ad retribu⸗ tionẽ maliꝓ malo ne abſoꝛbeat inhõeſta vel im⸗ moderata triſticia ne ĩ ꝑcipiẽdis bñficijs igerat mes ingrata toꝛpoꝛc̃.ne maledicſrumoꝛibi ↄſcia bona fatiget᷑ ne temeraria ſuſpitio nr̃a decipiat. ne aliena de nobᷣ falſa nos frangat. ne regnet pec catu in nro moꝛtli coꝛpe ad obediẽdũ deſiderijs eius ne mẽbꝛa nr̃a exhibeãtur arma iniqtat pec⸗ cato.ne oculꝰ ſeq̃tur ↄcupiſcẽtiã ne vindicãdi cu piditas vincat.ne in a male delectat vl viſio vyel cogitatio rememoꝛet᷑.ne impꝛobũ aut idecẽs Yerbũ libeter audiat᷑.ne fia qð nõ licʒ etiam ſibi libet. Nec in h̊ bello laboꝝ ꝑix ſoꝛũq; pleniſſimo greges multos pecoꝝ quos habebant. Ad hbanc tollendã dixit abꝛaam. ne queſo ſitiurgiũ inter mect te.et paſtoꝛes meos ⁊ tuos.ſeparamꝰ nos ab inuicẽ. Si tu ieris ad dexterã ⁊c.Gcñ.xiij.De ipſo aũt bello rixe tria videnda ſunt. Eius oꝛtum. Eius actum. Eius nocumentum. Oꝛitur pncipalt rixa ⁊ ira. Uñ ðꝛ ꝓuerbᷣ.xv.UVir iracũdus pꝛouocat rixas.loc aute ſic declarat beatus Tho. ſcdᷣa ſcᷣe.q.xli.art᷑.ij. Rixa impoꝛ⸗ tat qunandã contradictõem vſq;ud facta pꝛsoue nientcẽ dum vnus alteri ledere molitur.Duplici ter aũt vnꝰ aliũ ledere intẽdit Uno mõ q̃ſi inten dens abſolute malũ eius.et talis leſio ꝑtinct ad actũ odij cuiꝰintẽtio ẽ ad ledendũ inimicũ vł in manitfeſto vł in occulto. Uñ ⁊ aliqñ rixa ex odio oꝛił ꝓpt᷑ qð ðꝛ ꝓuer.x.Odiũ ſuſcitat rixas.Nõ tñ rixa eſt ꝓprius effectꝰodij.qꝛ pᷣter intẽtioneʒ odi⸗ entis ẽ ꝙ rixoſe ⁊ in manifeſto ledat. Alio modo aliqs intẽdit aliũ ledere eo ſciẽte ⁊ repugnãte qð impoꝛtat᷑ nomie rixe.Et h̊ ꝓpꝛie ꝑtinet ad irã q ẽ appetitꝰvindicte. Non ãt ſufficit irato ꝙ latẽter noceat ei. quẽ iraſcit᷑ ſed vult ꝙ ipᷣe ſentiat.⁊ contra voluntatẽ ſuam aliquid patiatur in viu dictam eius quod fecit. Pꝛocedit etiam aliquann do ex ſuperbia ⁊ inani głia.nõ tamen directe ſed occaſionaliter inqntum aliquis ex hoc concita? ad rixam et iurgiũ.quia ad iniuriã ſibi reputat ꝙ alius ſe ei pꝛeferat.ꝓpter quod dicit᷑. Pꝛouer. xviij. Qui ſe iactat⁊ dilatat.iurgia concitat.Jur gium autẽ idem videtur ꝙ rixa. Jactare ſc ex ſu⸗ perbia vel inani gloꝛia pꝛocedit. Quãtum ad ſe cundũ ſoʒ actum ſciendũ eſt ſcõᷣm.b. Tho.vbi.S ar.i.qꝙ ſicut intentio impoꝛtat qᷓndã ↄtradictio⸗ nem in verbis ita rixa impoꝛtat qᷓndam contra dictionem in factis. Uñ dicit glo.ad Gala.v. q; rixe ſunt duãdo ex ira inuicẽ ſe ꝑcutiũt homics. Et ideo rixa videt᷑ quoddũ pꝛiuatum belluʒꝓin 2 ter pnatas ꝑſonas agitur.nõ ex aliqua publica auctoꝛitate.ſed magis ex inoꝛdinata voluntate „. uij. Bellige⸗/ N M ad l int i Biden nagn mt lgn ehie Laße ng gn Nbene ir yos ij inpe, ne Dipt llun Ex᷑ ideo rixa ſp impoꝛtat petm̃.ſed rixa eſt ppᷣee ptc eoꝝ ꝗͥ ẽt iniuſte innadũt aliũ vel alios.vl er qui ſe defendũt cũ iuſte inuadũt.puta cũ miſtri vectoꝛis volũt inſte caꝑe aliq̊s reos ⁊ illi ſe defẽ dũt ne capiant᷑ tũc rixa ẽ in eiſ.In eis aũtqͥ ſe de fendũt ſolo aio repellẽdi iniuriã cũ debita mode ratiõe nõ ẽ ppᷣèe rixa nec pctm̃ Quia vim vi repel lere eſt de iure nature.diſ.i. Jus natale. Silr nõ eſt ppe rixa in his qͥ inuadũt alios vt capiant ex officio ſuo qͥ ſe defendũt Uñ cũ ſerni yſaad fode⸗ rũt puteũ ⁊ inuener̃t aq̃m qv illã rixati ſunt.vt dicik Geñ.xxvi.non in ſᷣuis iacob fuit rixa ſʒ in incolis terre quiliiuſte moleſtauer̃t illos. Quã/ — tũ ad tertiũ.ſ.de nocumẽ eternã cũ ſit moꝛtale pctm̃.qñ vicʒ qͥs iuadit ali quẽ iuiuſte vt ꝑcutiat eũ.vel ẽt cũ defendit ſe iu⸗ ſte inuaſum ab officiali vt capiat᷑ vel ẽt cũ defen dit ſe iniuſte inuaſuʒ ex odio vel vindicãdi anio vel cũ exceſſu notabili debite moderatiõis. vt ſi inuadẽs ꝑcutiat eũ manu.⁊ ille gladio ꝑcutit.ĩ omib bis moꝛtale eſt ſᷣm Tho. vbi.õ. Et rõ eſt. qꝛ inferre nocumentũ ꝓxio oꝑe manuali non eſt abſq; moꝛtali.qꝛ ↄ iuſticiã ⁊ ↄ mandatñ illð ſNõ occides In q̊ phibetur omis leſio ꝑſonalis iniu rioſa.ᷣm Augꝰ. de pe.diſt.i.homicidij. Pꝛobat etiãñ hoc ſcʒ rixã eſſe peccatũ moꝛtale exh̊ ꝙ apłs ponit rixas int᷑ oꝑa carnis.de qͥb dic ad Bala. v. Qui talia agũt regnũ dei nõ ↄſeq̃nt᷑. Nõ auteʒ pꝛiuat᷑ qͥ regno dei niſi ꝑ moꝛtalia. Ueniale aũt elʒ cũ ſe qs defendẽdo cã aliq̊ cũ leui motu odij vel vindicte h̊ agit.aut cũ excedit aliq̃ntulũ mo dum defenſiõis debitũ.Nocet q̊ʒ rixa qꝛ ꝑ eã ge nerãtur odia ⁊ diſcoꝛdie in mẽtib rixantiũ ꝓpt᷑ qð ðꝛ puer.xvij. Qui meditat᷑ diſcoꝛdias ſemĩat rias.i.qͥ intẽdit ſeminare ini aliqͥs diſcoꝛdias ꝓ curat ꝙ ad inuicẽ rixent vt inde in eoꝝ coꝛdibuſ ꝑ rixas diſcoꝛdie ⁊ odia generent᷑. Inu enĩ pctm̃ põt impare actũ alteriꝰpeccati in ſuũ finẽ oꝛdi⸗ nãdo. Nocet rixa coꝛꝑi.qꝛ freq̃nt plꝰ recipit qᷓ; al teri faciat mali. Punit᷑ ẽt pena pecuniali vel coꝛ poꝛali a iudiceſ̃m exceſſus qᷓntitateʒ.quia iura mãdant iſta puniri.vt ptʒ.xxiij.q.finali.⁊.c.fi. vbi mãdant᷑ puniri vt homicide q rixant᷑ et qͥ in xixa fuerit occiſusDiſſipa ̊ deus gentes q̃ volũt iſta bella rixaꝝ vt recipiãt qð merentur. ) Yertiũ bellũ dicitur. J. II. cumẽto huiꝰ vitij ſciendũ ꝙ multipł'rnocet.Primo qͥdẽ qꝛ inducit ad moꝛtẽ a pompeio populare qð eſt valð piculoſuʒ.qꝛ innuera mala ingde ſecũtur.cũ.ſ.vnꝰ ppłs ſeu ciuitas inſurgitõ aliam.vel vna ꝑs ciuitat aliaʒ ad nocendũ pꝛe dandũ ſubijciẽdũ. expellendũ ⁊ occidẽdũ. Et cũ iniuſtũ eſt bellũ qͥcũ q; ibi ſcienter ⁊ volũtarie cõ currit moꝛtaliter peccat vltra alia pctã q̃ ibi cõ, — mittũtur.nã quicqͥd accipiat ab alia ꝑte rapina eſt ſi vulnerat vł occidit hõicida ẽ.⁊ alia mala ei imputant᷑.Eſt aũt bellũ iuſtũ cũ fit ꝓ repẽdẽdis reby ablatis aut vlſciſcẽdis iniurije.qñ.iſ.ablate ſunt vł res iniurie facte ab aliqᷓ ciuitate vel ppło et emẽdare ñ vult.ppter qð bellũ ſumit᷑: iuſtum cuʒ fit pncipis auẽte.vt arg. xxiij. q.i. Juſtum. et xxiij. q.iiquid culpat᷑ Sʒ cũ fit bellũ er ambitio ne ⁊ auaricia ⁊ odio.vel ad dilatandũ dñiuʒ ſu’ũ ad augendas diuitias ad depᷣmendũ ⁊ extermi/ nandũ alios ob odiũ ⁊ inuidiã.⁊ hmõi ẽ iniuſtũ Vñ aug.Quid culpat᷑ in bello.an qꝛ moꝛiũt᷑ ho⸗ mines aliqñ moꝛituri vł dñentur in pace victu⸗ ri b repᷣhendiſſe timidoꝝ eſt non religioſoꝝ.o cendi cupiditaſ.vlciſcẽdi crudelitas.implacabi lis animꝰ.feritas rebellãdi.libido dñandi Hec ⁊ his ſimilia in bellis iure culpãtur.xxiij.q.iqͥd culpatur. Qð vtiq; fit᷑ ſuggeſtiõẽe demonũ qui ð hoĩm ꝑditione letant᷑ coꝛpali⁊? ſpũali. Uñ ⁊ aug. li.i.de ciui.dei.cx xv.refert ꝙ in magna planicie circa romã viſi ſunt dij romanoꝝ.q mões erãt quos colebãt ſub diuetſis nomiba Jouis.mar⸗ tis et aljs innumeris ad inuicẽ bellare quod iõ fecerunt ipi demões in aliqua ſpecie apparentes vt ſic puocarent ipᷣos romãos ad bella tanq; ho neſta ⁊ licita.exquo dij ipᷣi exercebãt Sʒ pꝛopter quã cãm deus bella ꝑmittat.qui ſemꝑ ex malis elicit bona et maioꝛa.oñdit Aug.in.i.de ciui.ði c.ij.dicenſ.Si quid recte ſaperẽt illa q̃ ab hoſti. bus aſpera ⁊ dura ꝑpeſſi ſunt ill diuine ꝓuiden⸗ tietribuere q̃ ſolʒ coꝛruptos hoim moꝛes bellis emendare atʒ conterere. Itemq; vitã mortaliuz rectam atʒ laudabilẽ talibus afflictionibo exer⸗ cere ꝓbatãq; vel in melioꝛa tranſferre vel in his- adhuc terris ꝓter vſum alioꝝ detinere Dicẽ autẽ ipſe Aug.in.v.de ciui.dei.ca.xxij. Qð ſicut deus vnus ct verus regit ⁊ gubernat omnia humana vtiplacet.et ſi occultis cauſis nunq; tamen iniꝝn ſtis.ſic etiam ipᷣa temꝑa belloꝛum in eius arbij/ trio eſt iuſtoq; iudicio ⁊ miſcðia vel atterere veł cõſolaruũgenꝰ hũ anũ vt alia citius alia tardiꝰ fi niant᷑.Et exẽplificat de multis.Bellũ epyratam m Bellũ punicũ terciũ a ſcipione incre dibili celeritate tẽꝑis bꝛeuitate ↄfecta ſũt Bellũ fugitiuoꝝ gladiatoꝝ italia hoꝛribiłr ↄtrita ⁊ va ſtaca. tertio ãno ↄſũmatũ eſt. Pycontog marſi et peligni gentes nõ exterc.ſʒ yralice poſt diutun nã ⁊ deuotiſſimã ſub romãis ᷣuitut᷑ caput in li bertatẽ erigere tẽptauer̃t.multis iam natõnibꝰ romão imꝑio ſubiugaꝭ.deletac. Cartagine ro manis ſepiſſime victis⁊ duobo ↄſulibo occiſis ⁊ mult ſenatoꝛib.huicimſtlo quitus annꝰ finẽ de dit. Bellũ ſcdᷣm punicũ cũ maxis detrimẽtis et calamitates reipublice ꝑ ãnos.xviij. romanoꝛũ Vires exterminauit ⁊ pene cõſi umpflr duob' pꝛe ferme ſeptuagita milia romanoꝝ interierũt Bellũ punicũ pꝛimũ.ꝑ.xxiij.anos ꝑactũ ẽ. Bel lum mitridaticũ.xl. Bellũ ſameticũ ãnis ferme quinquaginta in quo bello romani ita victi ſũt vt ſub iugo etiam mitterentur. Sed quia nõ di ligebant gloꝛiam pꝛopter iuſticiam. ſed inſticiã pꝛopter gloꝛiã diligere videbãtur.pacem factazʒ feduſq; ruperunt.Et infra.c.xxiij.Quod noſtra memoꝛia recentiſſimo temꝑe deus mirabiliter? miſericoꝛditer fecerit ſi a nobis tacebitur erimꝰ ingrati cum redagarſus rex gothoꝝ agmine in⸗ genti et inmani iam in vꝛbis vicinia conſtitu⸗ tus romãis ceruicibb immineret vno die tanta celeritate victus eſt.vt nec quidem.vno iam di⸗/ cam moꝛtuo.ſed nec vulnerato romãoꝝ populi Citulus VI. amplius q; centũ miliũ pꝛoſternerẽt᷑ moxq; ipſe captus necatus eſt. Hec ille. Iſte redagarſus in fidelis in motiby feſulanis cũ ſuis extinctus eſt vt declarat thomas anglicꝰ ſuꝑ li.de ciui.dei in bnci. De plo aũt dei iſrt dicit idẽ Aug.in.xvi.de ciui.c.fi.ꝙ a duobs mirabilib ducib.ſ.moyſe⁊ Jeſu naue.ſeu Joſue bella etiã ꝓſperrime ac mi⸗ rabilit geſta ſũt deo ↄteſtante. nõ taʒ ꝓpt merita hebꝛei populi qᷓ; ppt pctã eaꝝ q debellabant᷑ gẽ/ tiũ illas eis pueniſſe victoꝛias. Poſt iſtos duoſ dDuces.iudices fuerũt in terra ꝓmiſſionis quoꝝ tꝑibo ſicut ſe hẽbant ⁊ pctã populi ⁊ miſcðia dei. alternauer̃t pſpera ⁊ aduerſa belloꝝ.Et in.xvij. li.c.penul.dicit ꝙ diuiſo illo populo in duo re⸗ gna.vcraqʒ ꝑs ſic iubebat diuia ꝓuidẽtia.vel ſi⸗ nebat. varijs erigebat pſꝑitatiba ⁊ aduerſitatib pᷣmebatur.⁊ ſic affligebatur nõ ſolũ etteriꝰ.veꝝ etiã inter ſe ciuilibs bellis.vt ceteris exiſtentib⸗ cauſis miſcia dei vel ira pateſceret.donec eius indignatõe creſcẽte vniuerſa gens illa chaldeis debellãtibo nõ ſolũ ſubuerteret in ſedib ſuis.ſed etiã ex maxia ſui ꝑte tranſferent᷑ in trã aſſyrioꝛũ. et pꝛius illa ꝑs qͥ vocabat᷑ iſrł in decẽ tribub di⸗ ſtincta. Quis at poſſet enarrare mala q ↄtingũt ex bellis. Nõne rapine fiũt cõtinue ⁊ ñ oluʒz ab inimic ſʒ ab amicis aufert?᷑. O q̊t mulieres vitu⸗ perant? exercitijs remoti applicant᷑ ad ſtipendia latroci⸗ nantiũ.Nõne militie dediti ſunt ⁊ maximi blaſ phematoꝛes dei ⁊ ſccõꝝ.Os aperire neſciũt niſi maledicẽdo deũ ⁊ ſcõs.et turpiter iurãdo ꝑ eos etiã nõ irati. Quis in illa arte reꝑitur nõ vacãs ſodomie ⁊ oĩ genere imũditie. Odia ⁊ rancoꝛes cõtinue ꝑſeuerãt.ꝓpter q̃ ⁊ ↄfeſſiões ⁊ cõmunio nes ⁊ cultus diuinꝰnegligunt᷑ guamia collecta rũ młtiplican?᷑ ⁊ nõ valẽtes ſoluere incarcerant turbant᷑ ad deſpatõem ꝑducũtur.Stipẽdarij ẽt viliſſint hoies faciũt ſe dños dñoꝝ etiã ſuoꝛũ a quib ſunt vucti ⁊ p qͥb militãt.⁊ ſi in aliqͥ ↄdi cunt verberatur ⁊ vu tüeur ab eis. Sacrile⸗ gia ꝑpetrant᷑.ec d&s ſpoliãt.ſacra diripiũt.in ec⸗ cleſijs ludũt ⁊ ſtabulãtur Sacerdotes capiunt. agricolas.marcatoꝛes pᷣꝗantur.⁊ redimere faci unt.incẽdia ponũt in ſegetibi.ĩ domibo.in eccle ſijs. Agri ⁊ vinee iculti remanẽt.arboꝛes fructi fere incidũt. domꝰ ad hñdũ ligna p igne deſtruũ cur,.gregesa armenta capiũtur.vie inuie efficiũt Sicq; artes ⁊ negociatoes pereũt. Blaſ phemie detractiones.deriſiões.ꝓditiones p nihilo ha⸗ bentur. ludi qᷓntũ cũq; phibiti creſcũt.hõicidia addũtur. Et ſic citates ⁊ caſtra ad ſolitudinẽ re digũt᷑. Exqͥ ᷓtot mala pueniũt. Gñ ĩiqt põ. Diſſi pa getes ⁊c.qui ſcʒ nõ nccitate ſʒ cupiditate acce dũt ad hoc. Un⁊ cycero dicit in.iij.li.de republi ca. Nullũ bellũ ſuſcipi debere ab optima ciuita te niſi ꝓ fide ⁊ ſalute.Et vt exponit Aug.qui hoc refert in.xxij.de ciui.dei.ca.vi.de fideideſt fide/⸗ litate ſeruãda. ꝓ ſalute ſcʒ tꝑali ad euadẽdũ ege⸗ ſtatem. vincula exilia.moꝛtẽ ⁊ hmõi. Sʒ multo magis ꝓ fide ſᷣuãda ʒ infideles iuſtiſſime bellat᷑. yt hr xxiij.q.viij.Omni.⁊ ca.hoꝛtatu.De bello adulteria.ſtupꝛa.meretricia młta ſequũ tur.Capiũtur.pnueri tollũtur a ꝑntibo ⁊ a iuſtis autem ad hoc ꝙ ſitiuſtũ tractatur in tertia pax ctitulo quarro. “ homicidio quiae ira ⁊ rixis ⁊ bellis freq̃nter cõtingit fieri homicida.mutilatões mẽbꝛoꝝ et ꝑcuſſiões.ideo de ipis hic agendũ. Omiĩa bec cũ iniuſte fiũt ſunt ↄ pᷣceptũ iliud. Non occides Erxo.xx.vt dicit Aug.ð pe.di.i. Homicidiũ aũt poteſt ſiec diffiniri ꝙ hbomicidiũ eſt omis occiſio gnãter aũt ðꝛ homis.qꝛ occi illegitime facta Si ſio animalis irrõnalis ſiẽ nec deſtructio planta rum ſeu arboꝝ. que viuũt vita vegetatiua eſt ho micidiũ. Uñ in pmo ð ciui.dei.q cuʒ audiuimꝰ Non occides.nõ acopimꝰ hoc dictũ de fructib⸗ quia nullꝰẽ eius ſenſus.nec de irratiõabilibus animalibo.quia nulla nobᷣ rõne ſociãtur. ſed de homibo. Ratio hui⸗ eſt ſcðm Tho. ſe. ſe. q.lxuij. art.i.quia nullꝰpeccat vtẽdo aliq̃ re ad id ad qð eſt oꝛdinata. In reꝝ aũt oꝛdine imperfectioꝛa ſt „ ꝓꝓpter ꝑfectioꝛa. ſic in generatiõe homis natura ab impꝑfect ad ꝑfecta ꝓcedit.Cuʒ igr̃ plante ſint ꝓpter animalia oia.⁊ aialia irrõnabilia pꝛopter hoiem.iõ vtendo plantis ad vtilitatẽ animaliũ et animalibo ad vtilitatẽ hoim.nõ eſt pᷣceptuʒz nec peccatũ. Inter alios ãt vſus maxie videtur neceſſariũ vti in cibũ.qð fieri nõ põt abſq; moꝛ⸗ tificatione eoꝝ QOð etia eſt ex oꝛdinatõe diuia di cente dño. Geñ.ix. Omne qð mouet⁊᷑ ⁊ viuit erit vobis in cibũ ſec eſt j̊.quia E xo.xxij.ſtatuitut certa pena occidenti bouem vei ouem pꝛoximi. quia hoc eſt ratione damnificatiõis pꝛoximi nõ ratione occiſionis. Additur ctiã in diffinitione illegitime facta.quia ſi homo accidał ppter ma leficium a iudice ſuo nõ eſt homicidiũ qð ſit pec catum vel contra pᷣceptũ.de quo loqᷣtur Eſt aũt illud peccatũ vnus ⁊ pᷣcipuus ex caſibo reſerua⸗ tis dioceſanis.ſcoðm omes doctoꝛeſ.Et quãuis etiam ipſi dioceſani non ſoleant talcs abſoluere ꝓpter hoꝛroꝛem ⁊ deteſtationẽ facti.ſed commu niter mittũt ad curiã romanã abſoluẽdos a pe⸗ nitentiarijs.tamẽ ſi volũt pñt abſoluere etiã va lentes ad curiã accedere.als fruſtra poneret᷑ int caſus reuatos epiſcopis homicidiũ voluutari um ſi nunq; poſſent abſoluere.ſed poneret᷑ inter caſus papales.ſed nec iſtò nec aliqð ſit pᷣciſe pec⸗ catum abſq; adiunctõe ſententie reꝑitur in iure pape reſᷣuatũ.ſed certe ſentẽtie⁊ irregularitates qᷓ;uis laudabile ſit aliquãdo multũ enoꝛmia ad curiã mittere.De excõmunicatõe aũt que incur ritur ꝓpter occiſionẽ vel mutilatiõeʒ vel ꝑcuſſio nẽ clericoꝝ nil hicagitur qꝛ diffuſe hẽs in.iiij.ꝑ te titu.i.capᷣ.i.De irregularitate que ꝓpter hu⸗ iuſinodi incurritur ſeu contrahit᷑.habes in. iiij. He homicidis inquit. ¶I. pſal. Uiri ſanguinñ ⁊ doloſi ñ dimidiabñt dies ſuos.ps.liiij. Uiri ſanguinũ ſeʒ effuſoꝛes dicũt᷑ homicide.quia per homicidiũ cõmuniꝰ⁊ abun⸗ dãtius effundi?᷑ ſanguis hũanꝰ.Et addit doloſe . — — D qꝛri fieret ſine dolo.l. line pctõ vt iudex fat᷑ non repᷣhenderet᷑ nec incideret in penã qͥ ſeqtur. qꝛ.ſ. nõ dimidiãt tales dies ſuos vt plurimũ.Et hoc dupłr qꝛ vel coꝛpalr nq̃ntũ.ſ.occidũt᷑ homicice vel ab amicis intfecti ła iudice vt mãdat lex Et ſic nõ vniũt toto tꝑe vite ſue.ſed eis ſubtrahitur tꝑs quo naturalłr viuereppotuiſſent. Spũalr õt intelligit᷑ qꝛ taʒ gue petm̃ ẽ ꝙ vix reuertũtur ad pnĩam. Et ſic no dimidit dies ſuos.ſʒ erenar vſq; ad moꝛtẽ incluſiue pctã ſua.Dimidi ſi peniteret eos.qꝛ dies ilo malos intrũperent In his g̊ verbis tria poſſunt notari. M Pꝛimo bomicidiũ qð cõmittit᷑. ibi Uiꝝ ſangni cðo vitiũ qð adiũgitur.ibi.doloſi. (num. Fertio.ſuppliciũ qdð ſeqᷣcur.ibi.nõ dimidiabũt. Quantũ ad pꝛimũ ſciendũ ꝙ hõicidiũ põt dici duplr. Uno mõ ſtricte ꝓ iniuſta occiſiõe homis et ſicẽ ſꝑ moꝛtale pctm̃ ⁊ 3 pᷣceptũ. Non occides Alio mõ large ꝓ qcunq; occiſiõe homis.et ſic pᷣt eſſe aliqñ ſiñ pcrõ. Uir ſ. un gueniececſe⸗ 7 effũ dens ſanguinẽ hñ anũ pᷣt eſſe qꝗs ꝗdrupliciter. Pꝛimo neceſſitate vel ſui defenſione. Secundo iuſticie executione. = Tertio caſus occurſione. Quarto hoſtili impugnationc. Et pᷣmo cũ qᷣs occidit aliũ ncc̃itate ductoineui tabili.qꝛ ſcʒ iuaſus ab alio volẽte occidere ł gra uiter vulnerare ſe defendẽdo occidit.ſᷣuato debi to moderamie cũ alit᷑nõ poſſit euadere manꝰciꝰ nõ ẽ ꝓpe homicida.put.ſ.hõicidiũ dicimꝰ pctmin Pꝛo hmõi declaratõe tho.ſe.ſe.q. lxuij.arti.vij. diẽ ꝙ cũ moꝛał actus accipiat ſpeẽm ab eo qð eſt Fm intẽtionẽ qꝛ ex fine ñ ab eo qð eſt pᷣter inten⸗ tionẽ. Jõ ex actu alicꝰ ſe defendẽt duplex effectꝰ ſequi p̃t Un dẽ ↄbuatio vite ppe Aliꝰ ẽ occiſio inuadẽt Actꝰ igr qᷣ ex ſ̊ intẽdi qͥ ẽ ↄuatio vite ꝓpꝛie nõ bʒ rõnẽ illiciti cũ h̊ ſit naturale cuilibʒ wꝓ oouet ſe qntũ pᷣt in eſſe. Uñ deiure nate ẽ vim vi repellere. di.i. Jus naturale. ſʒ tñ cũ modera⸗ mine inculpate tutele. Nã pᷣt act? aliqs ex bõa in intẽtiõe ꝓueniẽs illicitꝰ reddi ſi ñ ſit ꝓpoꝛtiona⸗ tus fini. Uñ ſi aliqͥs ad ſeipᷣm defendẽ dũ vtatur maioꝛi violẽtia qᷓ; opoꝛteat erit illicitũ.qꝛ exce/⸗ dit moderamẽ inculpate tutele. Illicitũ aũt ẽ ꝙ bõ intẽdat occidere aliũ vt ſe defendat.nõ aũt ei qui bʒ publicã auẽteʒ referẽs hͥ ad publicũ bonũ ſed ſuato debito moderamie ſi ↄtingat aliũ occi di nõ imputat᷑ occidẽti.qꝛ p lꝰtenet᷑ quibʒ ꝓuide/⸗ re vite ſue qᷓ; aliene. Hec tho. Uñ ſi pᷣt alit euade te ſed ob verecundiã ne reputet᷑ puſullanimis vlt reſiſtere. vel ẽt ſi in ip̃o actu intẽdit vindicatiõeʒ nõ defenſiõez. aut poſt factũ aggredientẽ eũ debi lem ⁊ nõ valentẽ eũ ledere occidit.vel ẽt notabi liter excedit modũ in defenſioe.vt ſi aggreſt? pu⸗ gnis enſe repugns occidat nõ excuſaret᷑ ab homi cidij crimie. Et idẽ eſt qñ ſpõte ſe ponit adtalẽ lo cũ vel caſum vñ eriſtimat vel exiſtimare potuit talẽ ncc̃itarẽ ſibi vẽturã. Qustũ ad ſcom cuz iu dex hʒ legitimã auẽtem ſeu ptãtẽ ſuato oꝛdie iu⸗ diciario reũ ↄdẽnat ad moꝛtẽ qu meruit ex ʒelo iuſticie nõ peccat.ĩmo meret᷑ fuãdo qð dñs man dat E xo.xxij. Malificos nõ paticr viuere. vnde arẽt aãt hõ põt vti ad ſui occiſiõeʒ. . nõ eſt homicida. ⁊ ſi ſanguinem fundat. necipe: ne lictoꝛ nec aliqs eoꝝ qͥ cooꝑiant᷑ ad moꝛtẽ ciuſ vt aſſeſſoꝛ.teſtaccuſatoꝛ.aſſociãtes ⁊ capientes.· et hmõi.ho tñ cleriqñ liceret.qꝛ eis phibita eſſ oĩs effuſio ſanguĩs.xxiij.q.fi.ꝑto.Et hꝰ rõ ẽ pm Tho.ſe.ſe.q lxuij.art᷑.ij.qꝛ omis ꝑs naturaliter eſt ppt totũ. Oꝛdinat᷑ eni ꝑs ad totũ ſiẽ impfecrũ ad ꝑfectũ Uñ videmꝰ ꝙ cũ expedit pᷣcidere aliqð mẽbꝝ a toto coꝛne puta putridũ p ↄſᷣuatõe toti us coꝛpis ne inficiat. laudabiłr ⁊ ſalubꝛitabſci⸗ dat᷑. Quelibʒ ãt ꝑſona ꝑticular cõpatur ad tota coõitate.ſic̃ ꝑs ꝑ totũ.Et iõ ſi aliqͥs hõ reꝑitur gi culoſus cõitati ⁊ coꝛruptiuꝰipᷣiꝰ ppter aliqð pec catũ. laudabilr ? ſaiubiit occidit.⁊ bonũ comũc cõbuetur. modicũ eni fer nentũ totã maſſaʒ coꝛ⸗ rũpit. Quauis eĩ occidere hoiem in ſua dignitca tem tñ hoſem pctõꝛem occiderce ei qͥ habet auẽte⸗ʒ eſt bonũ.ſic occidere beſtiã.peioꝛ eſt ei malus hõ beſtia.⁊ plꝰnocʒ vt diẽ̃ phᷣs inei.poli.Et ad h̊ fac qð dicit Hiero.xxiij.q.v.Qui malos ꝑcutit i co qꝙ mali ſuut et bʒ ius intfectõis.i.ptãtem mini ſter eſt dñi.⁊.q.ea.c.miles.⁊.c.pnceps.Si autẽ iudex reũ dignũ moꝛte ad moꝛtẽ ↄdenat non ſer uato oꝛdine iudiciario. vel ex amoꝛe pecũie.qꝛ ð hoc emolumẽtũ peipit pncipalr motꝰ vł ex liuo re vindicte.vel odij.vel delectatoe effundẽdi ſan guinẽ vel hñdi laudeʒ.peccaret moꝛtalr.⁊ qͥbus cooꝑans ad h̊ ſiłi mtẽtiõe.ar.xxiij.q.v.cũ mini⸗ ſter. Quantũ ad tertiũ.Nota ꝙ cũ qͥs occidit a liũ a caſu.i.pᷣter omnẽ ſui intẽtionẽ ⁊ voluntatẽ *„ — S * ſed dabat oꝑam rei licite.⁊ adhibuit debitã dili gentis. nõ impurat cei ad pctm. puta puiſat cãpa⸗ nã debito mõ ſolui? vel frãgitur pulſatoꝛiũ:qua ſi de nouo aptatũ occiditi hoiem vtiq; nõ iputat᷑ pulſantin ee hlaro eccie ad pctim̃. Un aug. ad pu blicolaʒ. Abſit vt ea q ꝓpter bonũ aclicitũ hẽmꝰ aut facimꝰ.ſiqdem pᷣter nrãm volũtaxeʒ quicq; mali acciderit no bᷣ imputetur.xxiij.qv. de occi dendis.Alioqͥn vt ſubdit idẽ in Ncto.c.nõ lice⸗ ret hr̃e ligões.gladios funes ⸗ʒ equos.quia his † oc aũt. b. tho. ſcõa ſeende⸗ .kul arr piij ſic declara⸗ ſm phᷣm in. ij phiſicoꝝ.Caſus eſt eaſ ſa agẽs pᷣter intentioneʒ et ideo ea que caſualia ſunt ſimpłr loquẽdo non ſunt intenta nec volũtaria.⁊ quia om̃e peccatuʒ eſt voluntariũ ſcõm Aug.conſequẽs eſt vt caſua lia inqᷓntum huiuſmõi non ſunt peceata.cõtin git tamen ꝙ id qð nõ eſt ꝑ ſe volitum ⁊ intentuʒ actu ꝑ accidens ſit volitũ ⁊ intẽtuʒ ᷣm ꝙ cauſa per acidens ᷣ: remouens ꝑhibens Unð ille qui non remouet q deber remouere exquo ſequit᷑ ho micidiũ.crit ei quodãmodo homicidiũ volũta⸗ rium. Qõ poteſt cõtingere dupliciter. Uno mõ quia dat oꝑaʒ rei illicite.Alio mõ ea ſi dat ope ram rei licite nõ adhibet debita ſolicitudieʒ vel diligentiã ad tollendũ homicidiũ qð pòt ſequi. Et in quolibet hoꝝ reputat᷑ hamicidiũ quoad peccatũ ⁊ irregularitate. puta ludit ad ſaxa.vel cum gladio.verberat mulierẽ pꝛegnantem vNꝑ cutit virum eius cũ qua cõmittebat foꝛnicatiõʒ vel adulteriũ volentẽ eũ detinere aut cũ pijcit la CTitulus . VII. pides ad expellendũ beſtias de agro.aut ꝓijcit te gulas de tecto ipᷣm aptãdo.et nõ attẽdit ſi aliqᷣs tranſeat.nec clamat nec ſignũ ad hmõi ponit.vł pater ⁊ mĩ vel nutrix ponit filiũ pꝑuulũ iu ſe in ecto ⁊ doꝛmiẽdo calcat.vłmiłr pᷣgnãs ſaltataut magnũ pondꝰpoꝛtat.vł medicꝰex notabili igno rantia vel ne gligerl⸗ infirmuʒ male curat.qn in aliq̊ pᷣdictoꝝ caſuũ ſeqtur hbomicidiuʒ imputat ei ad moꝛtale.⁊ erit reuatꝰcaſus epᷣo.alłs vt di⸗ ctũ eſt dãdo operã rei licite ⁊ adhibedo diligetiã nõ imputabit᷑ ei. Quantũ ad q̃rtũ.ſ.hoſtili pn gnatiõe cũ qͥs in iuſto bello occidit nõ ex odio vł deleetatõe effundẽdi ſanguinẽ hũanuʒ.ſed qꝛ nõ põt alit hoſtes ſuos ſubijcere ſeu inducere ad de bitũ iuſticie.Diẽ eni tho.vbi.õ.ar.vij. ꝙ licʒ ei qᷣ habet publicã auẽtẽ intẽdere occidere hominem ad ſui defenſionẽ.referẽdo bᷣ ad publicũ bonum vt ptʒ in milite pugnte hoſtes.⁊ in miniſterio iudicis fußnre latrones qᷓ;uis peccarent hi ſi pꝛiuata libidine mouerent:᷑.Uñ aug.Si hõicidi um ẽ hoĩem occidere.põt hᷣ̊ aliqñ ſine pctõ acci⸗ dere.nã ⁊ miles hoſtẽ.⁊ iudex vel miniſter eiꝰ no centẽ cui telũ a manu fugit inuito.nõ mihividet᷑ peccare cũ ocedor. ii x. Si hõicidiũ. Ideʒ dicit ĩ li.de ciui.dei.ꝙ ſi in iuſto bello occidat᷑ ñ eſt homicidiũ.Ad idẽe.xxiij.q.i.quid culpat᷑ Et ſi in bello qð ꝓ iuſta cꝗ ſuſcipitur auẽte pncipiſ ter reni nõ reputat᷑ pctm̃ homicidiũ ibi factũ.ab ilł Multo magin bello qd mãdat dñs dnantium deꝰ.qui nõ pᷣt niſi iuſtã cãm hr̃e ad oẽs. cũ om̃s ſint moꝛtis debitoꝛes ſi occidant᷑ nõ erit pctũm ſiẽ occidit in bello Joſue ᷓ hitantes frã pmiſſio⸗ nis.vt ptʒ in li. Joſue ꝑ totũ.Silr ſi aliquẽ in ꝑ ticulari quis occidat ex mãdato dei mãifeſtevel ꝑ occultũ inſtinctũ ei facto nõ peccabit.nec erit ꝓpꝛie homicida.ſicut ſamuel occidit agag regeʒ amalech. finees coeuntẽ cũ madianita publice. Abꝛaã et patus fuit ex h̊ yſaac filiũ occidere ex mãdato dei.Señ.xxij. Uñ aug.in li.de ciui.dei. Neq̃qᷓ; ↄtra b pᷣceptuʒ ſecert quo ðꝛ Nõ occides qꝛ deo auctoꝛe be Keſeae aut ꝑſonã gerentis publice ptãt ſᷣm ids leg ſceleratos moꝛte punie runt.Et a bꝛaã nõ ſolũ eſt non inculpatꝰ crudeli tat crimie ſʒ laudatꝰ qꝛ voluit filiũ obedienter occidere vt rS ſec occides. Qnantũ a pꝛincipale. Sciendũ ꝙ cũ occiſioni adiũgit᷑ do⸗ us.i.malitia ſeu volũtas directe vel indirecte ꝑp pꝛia aucte.tũc eſt ppe homicidiũ pctm̃ gue.⁊ ð pᷣ ceptum. Uñ viro ſanguinũ adiũgit. ⁊ doloſum ⁊ talis eſt vir ſanguinuʒ ⁊ doloſus qͥ nõ dimidiat dies ſuos.Omis eĩ ꝗ accipit gladiũ.ait xpᷣs ma thei.xxvi.ſ.ppria auẽte vtens ad occidendũ. gla dio ꝑibit tꝑali ᷣm iura.Et ſi iſtũ euaderet qꝛ hic nõ puniret᷑.gladio diuie iuſticie peribit in alio. ſi non peniteret. „ Nulli ergo licet occidere ppꝛia auctoꝛitate. Nec ſeipſum per aliquem caſum.,. Nec aliquẽ etiam impijſſimũ. Vec virum iuſtũ ob pꝛemium. Nec vnq; ad tollendũ ſcandalum. d ſecudum g. I dñs dicit. Non occides Antelligom aprla de ho mine dictũ.nec te nec alterũ. Nec enĩ qui ſeipᷣm Quantũ ad pmũ diẽ Aug.in.i de ciui.dei.eiʒ occidit aliquẽ qᷓ; hoĩem occidit. Hoc aũt eẽ iũlli⸗ citũ declarat.b.Tho.ſe.ſe.q.lxuij.arci.v.triplici rõne. Pꝛio qꝛ natalr qlibet res ſeipßam amat. Et ad b̊ ꝑtinet ꝙ q̃libʒ res natalr pᷣuat ſe in eſſe. et coꝛrũ pẽtibo reſiſtit q;tũ pᷣt. Et iõ ꝙ aliqᷣs ſeip ſum occidat eſt ↄͥ naturalẽ inclinatiõem ⁊ cari tatẽ qua qlibet dʒ ſeipᷣm diligere.Et iõ ſʒẽ moꝛ⸗ tale occidere ſeipᷣm. Scðᷣo qꝛ q̃libet ꝑs illð qð ẽ̃. eſt cotiꝰ.qͥlibet aũt hõ eſt es cõitatis.et ita ſllud qð eſt.eſt cõitatis.vñ in h̊ ꝙ ſeipᷣm infficit iiuriã faẽ cõmunitati.vt pʒ ꝑ pᷣm.v.ethi. Tertio qꝛ vita eſt qdðᷣdã donũ diuitꝰhoĩ attributũ.⁊ eiꝰpo teſtati ſubiectũ qͥ occidit ⁊ viuere fac̃.⁊ iõ qͥ ſeipᷣʒ occidit vita ſe puãs in deũ peccat ſic qͥ alienũ ſer uũ int᷑ficit.peccat in dũm cuiꝰẽ ſᷣuus.Et ſiẽ pec cat ille qᷓ vſurpat ſibi iudiciũ de re ſibi ñ cõmiſſa Ad ſolũ eĩ dñm deũ ꝑtinet iudiciuʒ moꝛij⁊ vite. Fm illo Deut.xxxij. Ego occidã ⁊ viuer̃ faciã. Iñ nec iudici bner Pudlics ptãtẽ lʒ ſe occidẽ ↄmittẽ ti qðcũq; maleficiũ.qꝛ niłs ẽ iudex ſiuipᷣiꝰ.lʒ tũ ei ſe cõmittere iudicio alioꝝ. Uñ aug.de ci.dei. li.i.Hoc dicimꝰ.bᷣ aſſerimꝰ.h̊ modiſ oĩbs appꝛo bamꝰ neminẽ ſpontaneã moꝛtẽ ſibi debere infer re.xxiij.q.v.ſi nõ lʒ..nõ occideſ.Et ponit oẽs es ſus qͥ poſſent aliquẽ mouere ad h̊ vicʒ. Pꝛimo mò cã melior vite ſeu felicitat citiusↄſeqnde.vt fecit qͥdã ppᷣs qͥ lecto libꝛo de ĩmoꝛtale anie Pla tonis ob ðſideriũ impatiẽs ꝑtigẽdi ad hãc imoꝛ talitatẽ ſentiẽdã.in ignẽ ſe piecit.vt refert Augꝰ. v. de ci. dei. Szʒ vt diẽ.tho. vbi.ð.xrãſitus hoĩs de hac vita ad aliã felicioꝛẽ nõ ſubiacet libero ar bitrio hoĩs ſʒ ptãti diuie.Et iõ ñ lʒ ob felicioꝛeʒ vitã ſe occidert. Scðo pᷣt qͥs moueri ad hocob euadendũ miſerias vite pñtis.pauꝑtat.ↄfuſio⸗ nis.infirmitatis⁊ hmõi.ſic fecit Achitoſel laqᷣo ſe ſuſpẽdens.ij. Re.xvij.Et ſaul qͥ ĩ bello ðuictꝰ a philiſteis ruit ſuꝑ gladiũ ſuũ ⁊ ñ plene moꝛtuꝰ rogauit amalechitã ſᷣuũ ſuũ vt intſicerec ne illu deret᷑ a philiſteis.qdð ⁊ fec.i. Re.vlt.et Oʒias ne capetur ⁊ illuderet᷑ a gẽtibo ſe occidit.vt hbr.i.ma chabe.xiiij.Et catho vticẽſis audita victoꝛia in lij ceſar/q̃i dedignatꝰei ſubijci ſe occidit.vt ĩfert VUaleriꝰ.⁊ pꝰ eũ Aug.in.i.de ci.dei.Sʒ ⁊ hillici tũ eſt ⁊ irrõnale.qꝛ vltimũ maloꝝ vite bꝰ⁊ maxi me terribile ẽ moꝛs.vt pʒ ꝓ phᷣm.iij.ethic.Et ita inferre ſibi moꝛtẽ ꝓpt᷑ euadedas miſerias hꝰ vi⸗ te eſt maiꝰ malũ aſſumere addummt. gs e rõnem. Tertio põt qͥs moueri ꝓpter aliqð pec⸗ catũ cõmiſſum. ſicẽ fecit iudas ſcharioth qͥ pnia ductꝰ de ꝓditionexp̃i laqo ſe ſuſpẽdit.mat.xxvi. Sʒ nec b lʒ.tum qꝛ maxicſibi nocet in h̊ ꝙ ſibt agdimit tꝑs pnie nccẽriũ.tũ qꝛ nõ lʒ malefactoꝛeʒ ccidere niſi ꝑ iudiciũ publice ptãtis. Quarto põt moueri mir ne ab alio coꝛrũpat᷑.ſiẽ fecit que dã coniugata honeſtiſſima ꝓ q̃ cũ miſiſſet diocdle tianus imꝑatoꝛ vt ea abuteret ppt᷑ pulcritudieʒ dixit marito Qui cũ rñdiſſʒ obuiari nõ poſſe illa nõ acceſſit ſʒ incfecit ſe.vt br in hiſto.eccliaſtica. Nec bᷣ lʒ qꝛ nõ dʒi ſe ↄmittere crimẽ maximũ qð coõfeſſa vel ↄuicta in loco iudi eſt ſui occiſio.vtł vitet minns erimen alienũ. Nò eniʒ eſt crimẽ młierisꝑ violentiã violate ſi ↄſen ſus nõ adſit. Sʒ eſt minꝰpctm̃ foꝛnicatõnis vel adulterij qᷓ; occiſio ſuupſiꝰ. Et eſt ꝑiculoſiſſimũ qꝛ nõ reſtat ei tꝑs ad expiandũ ꝑ pniam. Quito moueri pᷣt timoꝛe ne ↄſentiat in aliqð pctm̃.pu⸗ ta ne violẽtata miłr in actu ↄſentiat delectationi Uel etiã cuʒ abſcidit ſibi virilia ne labat᷑ in xvitia carnalia.ſiẽ fecit Oꝛigenes vt poſſʒ ꝑ domn mu⸗ lien ſecuriꝰpᷣdicare.vt ðᷣr in biſto.eccliaſtica.q ꝓhibetur tãqᷓ; homicidiũ.dil.lv.ſi qs abſciderit Sʒ nec hoc licet qꝛ nõ ſunt faciẽda mala vt eue/ niãt bona.ſᷣm Apim.vel vt euitẽt᷑ mala pᷣſertim minoꝛa ⁊ minꝰ certa. Incertũ eſt ei an aliqs ĩ fu⸗ tuꝝ ↄſentiat in pctm̃.potẽs eſt eĩ ðs eriꝑe a qcũ q; tribulatõe.ſeu temptatõe ſuꝑueniẽte a pctõ li berare. Qð aũt ſamſon ſeipʒʒ cũ hoſtiba ruina do mus opßpſſerit. excuſat᷑ a pctõ.qꝛ ex inſtinctu ſpi rituſſci fecit.qͥ ꝑ eũ miracula facicbat vt diẽ Au Buſt priff⸗g. vk. nõ lʒ. ꝭ.nõ occides. Et eandẽ ra tionẽ aſſt in.i.de cini.dei.de qbuſdã ſanccis fe minis q̃ ſe occider̃t tꝑe ꝑſecutõis.quarũ meoꝛia in eccłia celebꝛat᷑. Nico.de lira viðꝛ ſili rõne excu ſare allegãs opinionẽ hebꝛeoꝝ. Gaulẽ vt.ſ. hoc faceret ne in ipo illuderet᷑ ðs verꝰ hebꝛeom a phi⸗ liſteis. Sʒ ↄꝛiũ ſentit Aug.xxvi.q.v.nec mirum Et cõiter a doctoꝛib repbatꝰ ⁊ dãnatꝰ credit᷑ de raʒia idem ſentit Nico. Sʒ.b.tho. vbi.õ. Lau datur aũt in li.macha.ꝓpt᷑ q̃ndã ſpẽm foꝛtitudis ſeu apparẽtiã.ſʒ ñ fuit in eovera foꝛtitudo.ſʒ mol licies nõ valens mala penalia ſuſtinere. Scðᷣo notãdũ ꝙ nullꝰ pᷣt aliquẽ occidere ẽt malefacto⸗ rem ꝓpria auẽte abſq; pctõ moꝛtali. Rõ hꝰ ſcom tho.ſe.ſe q.lxuij.art.iijqꝛ occidere malefactoꝛeʒ licitũ ẽ inq;tũ 3:dinalan ſalutẽ totiꝰcõitatis.⁊ illũ ſolũ ꝑtinet cui cõmitti?᷑ cura cõitatis ↄfuan de.ſiẽ ad medicũ ꝑtinet pᷣcidere mẽbꝝ putriduʒ qñ ei cõmiſſa fuit cura totiꝰcoꝛꝑis ⁊ nõ ad aliuʒ medicũ.Cura aũt boni cõmunis cõmiſſa eſt pᷣn cipiba⁊ alas hñtibo publicã ancteʒ.⁊ iõ eis ſoł lʒ occidere malefactoꝛcs nõ alijs.Quãuis eni face re aliqd ad cõem vtilitatẽ qð niłi nocʒ ſit licituʒ cuilibet buate ꝑſõe nõ tñ facere illð qð alicui no cet licʒ facere.⁊ ſi vtile alijs niſi ᷣm iudiciũ habẽ tis publicã ptãtem. Uñ aug.in li.v.de ci.dei.ait Qui ſiñ aliq̃ publia cadmiſtratõe maleficũ.furẽ. ſacrilegũ.adlteꝝ.ꝑiurũ ⁊ quẽlibet crimioſuʒ int fecerit aut mẽbr debilitaũit velut hõicida iudi cabit᷑ ⁊ tãto acrius q̃nto nõ ſibi a deo ceſſaʒ po teſtatẽ abuſiue vſurpare nõ timuit. xxiij. q.fi.ca. penul. Sʒz qrit᷑vt liceat marito occidẽ vxoꝛẽ adulterio dephẽſam. Et viðꝛ ꝙ ſic.⁊ ꝙ nõ peccet in p̊ qꝛ nil iniuſtũ facit.nõ õ ꝑſonã qꝛ moꝛtẽ me/⸗ re?.nec j̊ publicã iuſticiaʒ.qꝛ lex ciuilis ꝑmittit viro occidere vxoꝛẽ cũ adultero.ſeu ẽt occidereę adulteꝝ cum filia inuẽtuꝛ.ff. adul.l.et hoc ſi ſit vilispſona adulter. Rñdʒ ad hmõi Pe. de pak. et tho.in.iiij.diſt.xxvij.ꝙ er iudicium bᷣ facereſꝑʒ eſt pctm̃ moꝛtle.qꝛ ↄ iuſticiã.pᷣiudicat eni ꝑſone ct reipublice. Perioneqdem. qꝛ nõ dʒ moꝛi niſi cij de crimic. Rei⸗ publice pᷣiudicat.qꝛ nõ ꝑ publicũ iudiceʒ moꝛik Et q;uis lex b̊ ꝑmittat.hoc facit nõ vt licitũ cõ⸗ cedens.ſʒ qꝛ nõ infligit penã ꝓpt maximũ incita⸗ mentũ mariti vel parris.Illa tñ lex vt dicit Pe. hodie ẽ coꝛrecca ꝑ autenticos. Nouo iure.vbi ðꝛ q adultera dʒ retrudi in monaſteriũ.⁊ ſic nõ eſt rea moꝛt. Sʒ ⁊ ſi ꝑ ſtatuta ciuitatis eẽt rea moꝛ tis h̊ nõ liceret.etiã ſi ipe maritꝰ vel pr eẽt iudex qꝛ hec ex iudicio ſunt faciẽda.nõ ex furoꝛeſʒ cuʒ maturitate ⁊ ↄſilio factũ eſt in iudicio ꝓponẽdũ et ſentẽtia moꝛtis ꝓferẽda.Et ſiẽ nõ licʒ ꝑ iſtum modũ occidere vxoꝛẽ vel filiã.ita nec adulteruzʒ nec in fcõ ipᷣo nec poſt factũ.Jo.tñ ncapol.in q̊li bet. ex dicta.l.inducta ſentit ↄriũ.ſed nõ eſt tenẽ da talis opinio rõne iam dicta Sʒ nunqᷣd lʒ cuilibʒ occidere eũ qͥ rebellis eſt ciuitati ſue.?⁊ no xius reꝑtus er terminos iurdictõis illius ciui⸗ — tatis ſi ipᷣ̃a ciuitas edictũ publicũ feciſſʒ ꝙ ſi qᷣs eũ vbicũq; occidat pᷣmiũ recipiet pecunie vel al⸗ terius rei.iðꝛ ꝙ ſic.qꝛ h̊ agit nõ ꝓpria aucteſʒ publica.exq̊ ciuitas dedit talẽ licentiã In ↄꝛiuʒ credo eẽ ſᷣm rei vitatẽ.Nã ciuitas nõ hʒ iuriſdi⸗ ctionẽ vel aliq̃m ptãteʒ er ſuũ territoꝛiũ.⁊ ad in/ iuriã ſibi reputaret vna ciuitas ſi altera vellʒ pu nire ſubditũ ſuũ ſeu ĩ ſua ciuitate exiſtenteʒ.hoc eni eſt mittẽ falcẽ in meſſem alienã.qð ꝓhibetur vi.q.iij.ſcriptũ. UVn ſi occidens ex tali licẽcia ca⸗ peret᷑ in ciuitate illa aliena vbi iliũ occidit.et ipᷣe vt homicida iuſte puniret᷑. niuſta ẽ ergo tał lex et moꝛtalłr peccat eã ſtatuẽs qꝛ allicit homies acd peccandũ. Ubi aũt qui noxiꝰeſt nultũ cõmuni⸗ tati ⁊ dignꝰmoꝛte ꝓpt᷑ potentiã ⁊ ſeqlam ſuã nõ poſſet capi.vel oꝛdinario iure ↄdẽnat.ſi dñs un cipalis vel iudex haberet abſolutã ptãtem quõ⸗ cunq; puniendi ſi pᷣtermiſſo oꝛdie iudiciario oc⸗ cidere faceret.nõ viðꝛ peccare nec hõicida cenſe⸗ ri.exq̊ cũ meret moꝛtẽ.⁊ punirin poteſt alit᷑. Sʒ nunqͥd furẽ licet occidere. Rñ.fur nocturnꝰ ſi di ſcerni nõ poterat ꝙ ad furandũ ⁊ nõ ad occiden dũ veniſſet.nec als poterat repᷣhendi.potuit oc cidi.ałs nõ extra eo. Si ꝑfodien⁊.ſff.de furt.l. furem. Furẽ vero diurnu nõ licʒ occidere niſi ſe telo tũc defendat.qꝛ plłꝰeſt tũe qᷓ; fur. Latroncʒ etiã inſidiantẽ in itineribi.ſm leges cuilibet licʒ occidere.ar.xxiij.q.iijiſoꝛtitudo.Et nocturnuz depopulatoꝛẽ agroꝝ. C. ea.l.i.⁊.ij.Nullũ &̊ licet occidere ꝓpꝛia auẽte necẽt infidelẽ iudeũ.paga⸗ nũ vel hereticũ. Nocandũ.iij.ꝙ mlłtominꝰ licet occidere innocentẽ dicente dño Exo.xxiij. Inno centẽ ⁊ iuſtum nõ occides. Ratõ eſt ſ̃ᷣm tho.vbi ſupꝛa.arti.vi.Quia cũ occiſio pctõrlintãtũ ſit li cita inqᷓntũ oꝛdinat᷑ ad bonũ cõmune qꝛ ꝑ ipſuʒ coꝛrũpitur.Juſtoꝝ aũt ſit ↄuatiua boni cõmu nis ⁊ ꝓmotiua.qꝛ ipᷣi ſunt pꝛincipalioꝛ ꝑs multi tudinis q̃ ceteri ſuſtentãtur iõ ñ lʒ occidere eos niſi de ſpeciali mãdato dei. Nã cũ ðs hẽat domi nium moꝛtis ⁊ vite eius eni oꝛdinatiõe omnes moꝛiunt᷑ inſti et peccatoꝛes.iõ qui mandato dei occideret innocentẽ nõ peccaret. Si c nec pecca uit abꝛaam filiũ volẽs imolare Geñn/x xij.⁊.xxiij q.v.lex eterna.Qð aũt iuſtus ꝑ moꝛtẽ pertingat ad regnũ miſerias huiꝰ viteegrediens. ꝑ accideſ eſt operi occidẽtis. Ex bonitate ei dei hoc euenit — m et ſui bona diſpoſitione.nõ ex actu bomicide ꝑ ſe Eſtig grauiꝰ occidere innocentẽ qᷓ; pctõꝛem qua druplici rõne. Pꝛimo qꝛ mag agit g caritatẽ noces ei que magis dʒ duigere. Scðdo qꝛ ma⸗ gis iniuſticiã facit iniuriã faciendo ei qͥ minꝰ eſt dignqᷓ; peccatoꝛ. Tu. x. Qui vos ſpernit me ſꝑnit.Eũ aute quẽ no nit iudex innocẽtem ⁊ tñ falſis teſtibo vt reꝰ moꝛ tis cõuinciĩ in iudicio vt naboch iij. Re. xxi. de⸗ bet diligẽtius teſtes examĩare vt inueniat occa⸗ ſionẽ liberandi innoxiũ.vt danicl fecit. Dañ.xiſj et ſi nõ põt reuincere falſitatẽ. debʒ ad ſuꝑioꝛeʒ remittere iudicandũ vel ipſe ſi abſolutã hʒ ptãtẽ liberare ſi nõ pᷣt hñs delegatã.non peccat ferens ſniam moꝛtis q eum.ſᷣm allegata ⁊ pbata.qꝛ ip ſe nõ occidit innocentẽ.cũ in iudicio m ꝓbata nocens appareat ſᷣm q̃ vt publica ꝑſona habʒiu dicare.ſm cho. vbiſupꝛa. Ad idem fecit qð hr̃ iij g. vij. Judicet. Nxco. delyra ſuꝑ penthateu.aſſe⸗ rit rium. vide plene de hᷣ in.iij.pꝑte.titulo.ix. Querit᷑ aũt vtꝝ teneat᷑ quilibet liberare aliũ ab iniuſta moꝛte ſi pᷣt. Rñ.qꝙ ex debito caritatis q libet tenet repellere iniuriũ a pxio ſi põt. VUñ am hꝛoſius.Qui nõ rpellit iniuriã a pximo ſi põt.tã eſt in vitio ſicut ille qui faẽ̃.xxiij.q.iij. Non infe⸗ renda. ⁊ in.c.ſe.⁊.q.v. Reos. Hec ſnia Ray. guil.⁊ tho.ſe.ſe.q lxxix. In hoc aũt ſiẽpõit guu. eſt diuerſitas notãda.quia ille qͥ bʒ publicã po⸗ teſtatẽ tenet᷑ defendere etiam cuʒ armis ſi oꝑtet dum tũ pᷣſumatꝙ poſſit.ꝑſone vᷣo pꝛiuate ſi pñt ſolo vᷣbo vel facto ſine ꝑiculo ſuaꝝ ꝑſonaꝝ tenẽt᷑ cũ moderamie tñ incuſpate tutele.vt addit tho. Szʒ nõ credo qðs tales teneãtur ſe piculo expone re Utcꝝ aũt qͥs teneat᷑ dare pecuniã ne aliqͥs in⸗ luſte occidatur. Glo.di.lxxxiij.in bncipio ponit duas opiniões vna ẽ ꝙ tenet quilibet alia eſt ꝙ tenent᷑ ſolũ pᷣlati.Et ſubdit. Mihi viðꝛ diſtiguẽ dum. quis ſi ↄſtat illũ iniuſte occidi quilibʒtene rur qᷓnrũ ſua poſſibilitas pᷣt pecunialiter ſubue⸗ nire ſalua ſua ncc̃itate ð ſi neſcitur an iuſte vtł iniuſte aut ſi neceſſitas iſtius nõ pᷣt nõ tenetur. Auuarto nõ licet cõmittere homicidiũ ꝓpt qð cunq; ſcandalũ vel mali vandũ ſui vel alteriꝰ quia ſiẽ nõ ſunt facieda mala vt eueniant bona. m aplim ad BRo. Ita necetiã vt vitent mala ſᷣm cho.vbi.g. In qͥ delinquũt mulieres que cũ con ceperint ꝑ foꝛnicatõem.adulteriũ vel inceſtum. æt hmõi creaturã conceptã in vtero occidũt diů ſis medicinis.vel ex vtero natũ ne manifeſtetur ſcelus eaꝝ.⁊ inde ſeq̃tur infamia ſua vel occiſio ſui vel alioeuʒ. vel occupatio hereditatis aliene. Sed nil hoꝝ excuſat a moꝛtali ãuiſſimo.et ſi añ baptiſmũ occidat ipᷣm adhuc grauiꝰ, qꝛ coꝛpus et aiam occidit.Non tñ reputat᷑ homicidiũ cum in vtcero eſt.niſi fuerit puerperiũ foꝛmatũ.ſ.ania rationali.xxxij.q.ij.qð non foꝛmatũ. Dicit᷑ autt foꝛmari ma ſculꝰſpacio xil.diex.vel circa. ⁊ femi na ſpacio.lxxx. Sed nec licet matrẽ ex infirinita te non valentẽ euadere moꝛtẽ citius eiꝰ moꝛtem accelerare vt ples in vtero nõ moꝛiat᷑ nec pꝛolezʒ nõdum narã occidere vt mi ſaluet et oms q coo perãtur ad hmõi oꝑa ↄſulendo vei dando operaꝰ ß pee Tertio qꝛ pᷣuat cõmunita,/ tem maioꝛi bono. Quarto qꝛ mag ↄtẽnit deũ ad hmõi vt medici aromatarij ⁊ alij ſt homicide ij.q:i.notum.Sed querit᷑ ſi mulieri liq; occidere volentẽ ſe oppᷣmere nõ valẽtẽ aliter enadere ma- nus eiꝰ. Rñndit raynerius in ſumma ponit circa hoc duplicẽ opiniõeʒ ↄtrariã alterã alteri.⁊ neu tram pᷣfert. Sed videt᷑ dicendũ ꝙ nõ liq;ʒ intẽde re aliquo mõ occiſionẽ volent oppmere. ſiẽ nec etiã inuadentẽ ad moꝛtẽ p ſui defenſione Sed ſi ſe defendẽdo ne violetur vern gor ll occidi ſibs occidendo eſt cauſa moꝛti illius nõ ſolũ coꝛꝑ s ſʒ aie.cũ in actu volũtatis peccandi moꝛiat᷑. Rñ.qꝙ ipᷣe eſt ſibi cã qui alteri imputet᷑.et ſi dicat᷑ ꝙ occi iniuriat᷑ Ylla aũt vtituriure ſuo naturali.q̊ licet vim vi repellere Et mag tenet᷑ ſaluti ſue puidere qᷓ;; alterius MNã cxponit ſe ꝑiculo ↄſentiedi actui peccati ꝑmittẽdo ſe oppᷣmiꝓter difficultatẽ retiꝭ nentie volũtat dum nõ facit qð põt ad euadẽdũ Sed ⁊ ſi tueaĩ quantũ põt ſaluo eo vñ põt ſequi moꝛs illi renitẽdo mẽte pctõ non ipſe peccare· Sicut ⁊ ſi quis inuaſus ne ſe defſendẽdo contin gat occidere ꝑmitteret ſe occidi nõ peccaret. ſed maior/virtutis eſſʒ. Si aũt talis poſſit aliteua ,/ „ dere vt clamãdo fugiẽdo ⁊ hmõi non excuſaret a moꝛtali occicendo. Muãtum ad tertium .F. mi principale.ſ.de punitõe huiꝰſcelerj.hoc nota cũ dicit. Non dimidiabũt dies ſuos.qꝛ impiꝰ cito moriet᷑.⁊ nõ reuerte᷑ ad pniaʒ ꝓpter magnitudi nem ſceleris vt expoſitũ eſt in pᷣncipio.ꝭ.ij.Qð ⁊ ſi nõ ſemꝑ cueniat ꝓpter imenſitatẽ diuine miſe ricoꝛdie.rñ freq̃nter accidit ⁊ h meret᷑ hůana ma licia.Uiꝝ ſanguinũ ⁊ doloſuʒ.i.effundentẽ ſan⸗ guinẽ cum dolo.i.volũtarie.abominabit᷑ dñs.ſ. a gra ⁊ głia ſua repellẽdo. Geñ.ix. Quicũq; effu derit ſanguinẽ hũanũ.fundetur ſanguis illiꝰ di xit chꝛiſtus.Pꝛopterea in figuraʒ pᷣcepit dñs in veteri lege ꝙ nõ comederẽt carnem cũ ſanguine. vel ſanguinẽ ad inducendũ eos vt hoꝛreret effu⸗ ſionẽ ſanguinis hũani. Oſtendit᷑ grauitas hꝰ peccati ex multiplici punitõe Cayn pᷣmi homici de.put hr̃ Geñ.iiii.vbi dictũ fuit ei patrato ho⸗ micidio abel fratris.maledictꝰeris ⁊c. Eſter⸗ o pᷣma punitio infamia. Uñ ðꝛ. Maledictꝰ. 6. ab hoibus. Homies enĩ ſũme homicidas odi unt ⁊ maledicũt.Et merito.qꝛ ſũt deſtructoꝛe hüani gener exterminãtes hoĩem factum ad de vmaginẽᷓ. Scða punitio eſt inopia.et iõ dici cum oꝑatus ſueris terram nõ dabit tibi fructuſ ideſt paucos.⁊ cum magno laboꝛe. Tertia eſt maliuolentia. Et iõ dici vagus ⁊ ꝓpfugꝰ eris.qꝛ bhominib odioſus.qꝛ quilibʒ timet ↄuerſari cũ eo.ne ſimile quid faciat cũ co. vel etia incõſtatis notatur. Quarta eſt venie diffidẽtia. Uñ dixit ipᷣe Maioꝛ eſt iniquitas mea qᷓ;vt veniã merear id eſt tantũ eſt pctm̃ meũ ꝙ nõ cadit ſub tua mi⸗ ſecoꝛdia. Quita cſt danatio eino. Uñ ſubdit. Ecce eijcies me hodie a facie tua.Rꝓparuerat ei ſibi angelꝰin foꝛma hũana ſibi loquens deũ repᷣ ſentans. Sexta eſt moꝛs miſera ideo addit: Omnis qui inueneri me occidetime.ſcilʒ homo hisl n P 4 Capitulũ III. vel ſteſt ia. vel dixit hoc appetens moꝛtẽ er multi pſici miia. Septimaè? infirmitas coꝛꝑea.cũ dicitur. Poſuit dñs ſignũ in Cayn.ſ.tremoꝛem boꝛribilẽ oĩm membꝛoꝝ. Et qꝛ hõ nõ debʒ occi⸗ di a buata ꝑſona.etia ſi mereat᷑ moꝛtẽ deo dixit dñs Cayn. equaq; Sʒ omis qui occiderit.ibi punctꝰ.⁊ ſubintelligit avn.guiter puniet᷑ talis Septuplũ punietur.ſ.ipſe cavn.ideſt in ſeptima eñ atõe.qꝛ lamech iã hñs filios occidit cayn exi ſiente ſeptima generatõe ab adã. Hec nyco. de ly ra. Cum eni lamech eẽt cecułẽs ⁊ venatiõi fera⸗ rũ vacaret.nõ ꝓpter carnes.qꝛ tũc nõ erãt i vſu. ſed ꝓpter pelles quibo tũc hoĩes veſtiebãtur. du cebat ſecũ pueꝝ qui indicabat ſibi feras vt ad ip ſas ſagittas iaceret. Uidẽs ̊ puer cayn latitan⸗/⸗ tem int frutecta eſtimauit feram eẽ. ⁊ ſic lamech iaciens arcũ occidit eũ.vt dicit mꝗr in hiſtorijs ſcholaſtid. Graue igr̃ eſt nimis pctm̃ homicidij qð ⁊ punit᷑ nõ ſolũ lege diuia multiplr vt dem ?ẽ mathᷣ.xxvi.Qui in gladio occiderit.oꝑtʒ eũ occi di ſaltẽ diuie ſnĩe ſʒ ẽt lege hũana.canõica ⁊ ciui li.Et qꝛ eccłia nõ vtitur gladio matiali.ſʒ ſpũali iõ lex eꝰ punit oẽm homicidã ⁊ mutilantẽ. niſi ĩ cã ſue defenſiõis moderata.pena ẽt irregularita tis etiã vbi nõ ſit pctm̃ ppter hoꝛroꝛeʒ facti.de ö tñ in.iiij.ꝑte titu.uij.QOð aũt dicit tho.ſe.ſe.q.lx iiij. homicidiũ cõmiſſum ob ſui defenſionẽ indu cere irregularitatẽ. tꝑe ſuo erat in opinione aliqᷣ rum doctoꝝ.ſʒ poſtea emanauit. Qle.declaras non inducere irregłaritatẽ.cx de homi.c.i.Et ſic hodie tenet᷑ Itẽ homicidiũ vel mutuũlatio vł enoꝛ mis ꝑcuſſio ſcã clerico ẽt in minoꝛibo ordibo ↄoſti tuto inducit excõicatõem cuiꝰabſolutõ ſedi apłi ce reſuatur. vt pʒ diffuſe.in q̃rta ꝑte ti.i.c.i.Iteʒ in foꝛo pnie im ponebat᷑pnĩa ſeptẽnis vt pʒxxij. q.i. Pꝛedicanduʒ tñ hodie eſt arbitraria ſic et ꝓ alijs pctis. Mitti aũt ſolẽt ad curiã.ad peniten tiarios. maioꝛ aũt pnia iniũgi p qͥbuſda homi⸗ cidijs mag guib.lam ſᷣ̃m hoſtiẽ.⁊ glo.er de hiſ qui fi.occi.c.i ij.⁊.iij.qñ ꝑntes ſponte filiosocci dũt vel oppmũt maioꝛ eſt eis pnia q;ꝓ cõmuni homicidio iniũgẽda.Et dic ray.ꝙ dʒ induci ad ingreſſuʒ mõaſterij vbi pctã deploꝛet ⁊ p̊ niſi ba beret coniugẽ nõ volentẽ ingredi.et ipſe.vel niſi hf̃et filios ꝑuulos q̊s nõ poſſʒ dimittere.vel etiã ſine his ſi nõ poſſet ꝓpt᷑fragilitatẽ carnis hᷣ ager nõ tñ põt ad p̊ cogi.Si aũt caſu ⁊ gui culpa pᷣce dente ↄtigerit tale homicidiũ.tũcſᷣm Hoſtiẽſeʒ et glo.pnia.v.vel.vij.anno c imponẽda.ar.diſ. I. Siqua. et ex de pe.⁊ remiſ.c.queſitũ.Si auteʒ leuis culpa pᷣceſſerit.tũc pnia triũ annoꝝ ẽ iniũ genda.er de his qͥ fi · occi.de infantibꝛ. Si auteʒ nulla culpa pceſſit.de iure nõ ſunt puniendi.tñ ꝓpter ambiguũ duplicitat eſt aliqᷓ pnia ad cau telã iniũgẽda.ar.xxiij.q.v. Excõicatoꝝ int᷑ſecto ribus.Et in his oib ſi culpa occulta pnia iniu⸗ gendaẽ occulta. Si mãifeſta.ẽt pnia maniteſta. Et vt ðꝛ.ij.q.v.conſuluiſti.mouẽdiſunt paretes ne teneros pueros infates teneãt ſecũ in lecto. Grauioꝛ adhuc pnia imponit᷑ vxoꝛicide. vt ptʒ xxxiij.q.ij.admonere. Eſt tñ et ipa arbitraria in foꝛo pnic.pᷣcipue qñ res eſt occulta ponitur aut maioꝛ dnna vxoꝛicide q;ᷓ matricide.nõ qꝛ guiꝰſit pctm.ſʒ iõ qꝛ hoĩies mag ſunt incliati.ad vxoꝛici dium ; ad matricidiũ/qꝛ ad matricidiũ paꝝvł nihil.Et iõ oꝑtuit poni mag retrahẽs.i.maioꝛ . Jurce auùt ciuili in qͥ eſt vſus gladij maſiał. punit᷑ homicida pena moꝛtj. Patricide aũt qꝛ g uiter delinquũt.ĩmo grauiſſime iõ guiſſime pu niũtur nõ pena decapitatõis vel alij.ſed ſᷣm Ho ſtien.in iudicio totalis ↄuictꝰ vel ↄfeſſusvirgis ſanguineis verberatꝰ ĩ eculeo.i.ſacco coꝛij cocti inſuti miſſus cũ cane ⁊ gallo gallinato.i capone et ſymia ⁊ vipera in ꝓfundum mariactatur.vł ĩ fluuiũ ꝓximũ iuxta ſitũ regionis vt oĩm elem toꝝvſu carere incipiat.vel ſi mare vel fluuiꝰnon fuerit ꝓximꝰtradat᷑ beſtijs.C. eo.tit.l.i. In foꝛo aũt pnie arbitraria eſt pena ⁊ occulte ſi occultuʒ eſt imponẽda.ar.ij.q.i.multi. Homicide ſcte re fit vt nõ dimidiet dies ſuos.i.vt citiꝰoccidatur. qꝛ crudelioꝛ omni fera ſilueſtri. Nam ome anial diligit ſibi ſimile.vt ðꝛ Ecci.xiij. Quis vnq; vi⸗ dit leonem vel vꝛſum.occidentem leonem vel vꝛ ſum. Nunq; ſed bene aimal alterius ſpeciei:Ho mo autem ſe ita permittit vinci ab ira et odio vt occidat aliũ hoiem factũ ad ſilitudinẽ deiSi milis eſt homicida dyabolo.de q̊ dicit xpᷣs Joh̃. viij. Ille erat homicida ab initio.qꝛ ſcʒ occidit ĩ anima ⁊ in coꝛꝑe bᷣmos ꝑntes ſuo oꝑe.Facit ho micida ↄtumeliã deo.qꝛ occidit ſuũ cũ om̃es ſi⸗ mus filij dei ꝑ creatiõem. PS.ilij excelſi om̃es Et ꝑfectiꝰꝑ fidem⁊ haptiſmũ.Jo.i.Dedit eis po teſtatem filios dei fieri his qui credũt in noĩe eꝰ Inſuꝑ ⁊ angelo qui cuſtodit hoĩem facit iniuriã MNoluit dñs ꝙ dauid ⁊ ſi ſcũs⁊ deuotꝰedificaret ei templũ ex eo ꝙ ſanguinẽ humanũ effuderatvt habet᷑.i.Paralipᷣ.xxviij.Et iõ ſumme abſtinen⸗ dũ.Et quia ad iniuriã gſonalẽ ꝑtinet verberatõ mutilatio.incarceratio.⁊ illud pᷣceptum Non occides.ideo bꝛeuit᷑hic de his. Pꝛo quiꝰ decla tione dicit.b. Tho. ſe ſe.q.lxv.ꝙ in ꝓonis coꝛpo ris tria ꝑ oꝛdinẽ ↄſiderantur. Primo integri tas coꝛꝑis cui detrimẽtũ affertur ꝑ mutilatioeʒ vel occiſionẽ Scðdðm eſt quies ⁊ delcctatio ſen ſus.cui oꝓponitur verberatio.et qðcunq; aliud doloꝛe ſenſus afficiẽ LTertiũ eſt motꝰ⁊ vſus membꝛoꝝ qui impedit᷑ ꝑ ligatõeʒ vel incarcera⸗ tionem vel quãcũqʒ violentã detentionẽ. Et iõ incarcerare eſt illicitũ.vel q̃litercũqʒdetinere ni ſ. fiat ſᷣm oꝛdinẽ iuſticie aut in penã aut in caute lam alicꝰ mali vitandi.⁊ h̊ licet tĩ iudici. De detinere aliquẽ ad hora ad ipediendũ eũ ab aliqͥ malo ꝑpctrado cuilibet licʒ.ſic retinere hominè ne ſe pcipitet extrahere eũ ð domo ruitura ꝑ vim et hmõi. vel ne ſe vel aliũ ꝑcutiat detinere. Sed ſimpliciter aliũ intrudere vel detinere ad eũ ꝑti net qui habet vniuerſalit᷑ de actib hois exterio ribus diſponere ⁊ vita alteriꝰ. Hec tho : ¶ñ bu iuſmodi faciẽs morte punit᷑ ̃ᷣm legẽ.C.de bua⸗ to carcere.l.vita.Excqͥ pʒ eſſe moꝛtale pctm.Et ſi militer verberare adultũ ei qͥñ hʒ curã eiꝰ.vt ſũt ꝑentes.mgr̃i ⁊ hmõi.pꝑtinet ad iniuriaʒ.vnde et mortale eſt ꝑentiba tame.maritis.magiſtris.qᷓ uis ſit ꝑmiſſa moderata caſtigatõ./nõ q ad o ire EN 2 CLCLCitulus VII. mutilationẽ membri.quia tunc eſſet mortale. „ Bnem qᷓntũ ad mutilatiõem ſciendũ ꝙ cũ totius oĩsvita nõ oꝛdinet᷑ ad aliqᷣd ꝓpriũ ipiꝰhoĩs.ſed ad ipᷣaʒ potiꝰ oia q ſunt hois oꝛdinant᷑ Jõ puare aliquẽ vita ĩ nullo caſu ꝑtinet ad aliqueʒ niſi ad publicã ptãtem cui cõmittit᷑ pcuratio boni cõis Sʒ pꝛeciſio mẽbꝛi pᷣt oꝛdinari ad ꝓpriã ſalutem vniꝰhoĩs.⁊ iõ in aliqͥ caſu pᷣt ad eũ ꝑtinere.puta ſi mẽbꝝ ſit putridũ ꝓ ↄfᷣuatõe vite licite ipᷣe infir mus.vel qͥ bʒ curã eiꝰ cõmittit medico pᷣcidẽduʒ et hᷣ qñ aliter ſaluti coꝛꝑis puidere nõ pᷣt. Et qꝛ ſaluti aie in tẽptatione ↄcupiſcẽtie aliter puider nõ pᷣt qᷓ; ꝑpᷣciſionẽ.qꝛ pctm̃ ſubiacet volũtati.iõ nec ꝓpter connandã caſtitatẽ ſeu vincendas tẽ ptationes carnis licet virilia abſcidere qꝛ moꝛ⸗ tale peccatũ eſt. 2 ¶ Occauus titu e.ipſa inuidia ⁊ de nocumẽtis eius. Muidiã eſſe vnum nuidia. Capitulũ pᷣmũu inuidia q̃ eſt ̃ᷣm deũ.Conſiderabat in aliquibꝰ coxꝝ eſſe aliquas ꝑfectas cõditiões q̃ nõ ita foꝛte apparenter erãt in eo.vel ex hũilitate in ſe non re putabat ec.licʒ ſimplicit eſſet ꝑfectioꝛ illis.et in ullis emulabat᷑ cupiẽs ꝓficere.iſta 3 nõ eſt ꝓpe in⸗ uidia.niſi large dicta.Et ſicintelligi᷑ dictũ Hie ronymi ad Alletham de inſtitutõe filie. Habeat ſocias cũ quib diſcat.qͥb inuideat.q̃ꝝ laudibꝰ moꝛdeat᷑. Sumit᷑ hic inuidia ꝓ ʒelo ſen emulatõ ne q̊ quis dʒ inckrarl ad ꝓficiendũ cũ melioꝛibꝰ. Si aũt de tꝑalibo ſit triſticia talis pᷣt eẽ ſiñ pctõ xt ſi fᷣm pᷣmũ motũ triſtatur ꝙ nõ habet ſibi ne⸗ ceſſaria q̃ aliꝰ hʒ cũ pctõ. Uñ qñ ꝑ talẽ defectum incidit in patientiã vel murmuraciõeʒ vel minꝰ mente deijci ⁊ ꝑtinebit ad accidiã. Tertõ mõ triſtatur qͥs de bono alteriꝰ inq̃ᷓntũ ille cui acci⸗ dit illud bonũ eſt eo ĩidignꝰ.q̃ quideʒ triſticianõ põt oꝛiri ex bonis honeſtjex qby aliquis iuſtꝰefft citur niſi foꝛte ↄtriſtare? quis videndo magnos peccatoꝛes a deo viſitari magnis donis ⁊ virtu ex ſepte capitaliby vitijs põit gre. in. xxxi.moꝛa. Et tho.ſe.ſe. q.xxx⸗ o.⁊ Caſſianꝰin li.de inſtitut ce nobioꝝ. nõ pou iõ fecerũt ꝓpt᷑ ̊ ꝙ inuidia maniftfeſte naſcit᷑ex ina ni gloꝛia. Sʒyt dicit ibi.b.tho.nõ eſt ʒ rõnẽ vitij capitalis ꝙ ipᷣm oꝛiatur ex altero.qꝛ vt diẽ gre. xxxi.moꝛa.Capitalia vitia tanta ſibi ↄiũctõe cõ iungũt᷑ ⁊ nõ niſi vnũ de altero pferatur.Sʒ pᷣ eſt ↄtra rõem vitij capitalis ꝙ nõ hẽat aliquã rõeʒ ꝓducendi ex ſe multa gñia pctõꝝ.qð nõ hʒ iuidia z multa ex ea vitia ꝓcedũt vt infra patebit. Dif fini᷑ aũt inuidia ſ̃ᷣm Joh̊.damaſce.ſcðo li.ꝙ eſt triſticia de alienis bois. Pꝛo cuiꝰdeclaratõe Ddicit btũs tho.ſe.ſe.q.xxxvi.arti.ij.ꝙ triſticia de alienis bonis pᷣt ↄtingere q̃tuoꝛ modis. Pꝛio mõ inq̃fũ qͥs dolet ð bono alteriꝰ inq̃ntũ ex eo timentur nacumẽtũ.vel ſibiipᷣi vel aliis bonis et talis triſticia nõ eſt inuidia.⁊ pᷣt eſſe ſine pctõ. ſcʒ cũ moderata ẽ.nec ex h̊ facit aliqð incõueniẽſ Vñ gre.xxij.moꝛa.ait.euenire plerunq; ſolʒ vtñ amiſſa caritate.⁊ inimi nos ruina letificet.Et rurſus.Eius gloꝛia ſine indie culpa ↄtriſtet cuʒ et ruente eo q̊ſdam bñ erigi credimꝰ ⁊ ꝓficiẽteil lo pleroſq; iniuſte opomi foꝛnidamꝰ. Hec ille. Sicut ex ſubmerſione pharaõis cũ exercitu ſuo in mari rubro populꝰ iſrael multũ gauiſus ⁊ fe ſtinauit cantãs cãticuʒ Cantemꝰdño.⁊ pulſans tympanũ cũ Maria eo ꝙ moꝛtuꝰeſt inimicꝰqui volebat eos in fuitutẽ reducere.Ero.xv.Et ecõ⸗ tra matathias cum ſuis ↄtriſtatꝰẽ valde de exal tatione ⁊ ꝓſpitate reg antiochi.qꝛ q̃rebat pplm iudeoꝝ tranſt ferre ad ritus gentiliũ deo vᷣo reli/⸗ cto.i. Macha.ij.Scðo mõ pᷣt aliqᷣs ↄtriſtari de bono alteriꝰ nõ ex eo ꝙ ille hẽat illð bonũ ſed qꝛ ſibi deeſt iſtud bonũ. et hic ppe eſt zelꝰfᷣm phᷣm.ij rethoꝛicoꝝ.Dicit᷑ etiaʒ cmulatio.Et ſi iſte ʒelus ſit circa bòa honeſta.laudabilis eſt ſᷣm ilſud.i. Loꝝ.xuij.E mulami ſpũ alia.Sic faciebat po ſtolus cũ dicebat.ij.ad Coꝛint.xi. muloꝛ vos dei emulatõe,q.d. nuideo quibuſdã ex vob.ſed vi · art uij. Iſið.aũt in li.de ſũmo ũt inuidiã int᷑capitalia.qð foꝛte tibo qᷓi iudicãdo eos indignos.ſicut ↄtriſtatus⁊ indignatꝰẽ frater ſuꝰ maioꝛ de ſuſceptõe fratris ꝓdigi magnifica. Lu.xv. Szʒ hᷣ eẽt ↄtriſtari de um ⁊ iniuſtũ reputare.vel inuidẽtie fraterne gr̃e que cſt blaſphemia in ſpm̃ſctm.Sʒ ↄtriſtari de diuitijs ⁊ alijs bonis tꝑalibi q̃ pñt bonis ⁊ mał ꝓuenire.hãc triſticiã vocat pᷣs.ij.rethoꝛicoꝛum neemeſim ⁊ dicit ip̃am ad bonos moꝛes ꝑtinere Szʒ hoc iõ dicit qꝛ ↄſiderabat ipᷣa bona tẽꝑalia ſm ſe put pñt mas videri nõ reſpiciẽdo ad eina Szʒ ſᷣm doctrinã fidei tꝑalia bona q ꝓueniũt in dignis ex iuſta dei oꝛdinatiõe diſponuntur.vel ad eorum coꝛruptionem.vel ad eoꝛum damna⸗ tionem. ſicut diues ſepultus in inferno. Cuce xvi.⁊ hmõi bona q̃i nihil ſunt in ↄꝑatõe ad bõa futura q̃ fuãtur bonis.Et iõ hmòi triſticia pbi⸗ betur in ſcbtura ſac ſᷣm illud ps. Noli emularii malignantib. neq; zelauerfaciẽtes iniqtatẽ ⁊c. CLito enĩ tranſit coꝝ ꝓſꝑitas.qm̃ tanq; fenũ ve⸗ lociter areſcent. Subdit.Et iõnõ eſt eſtimanda Quarto ↄtriſtatquis de bono alteriꝰinq̃ntũ al ter excedit ipᷣm in bonis.⁊ h̊ ꝓrieẽ ĩuidia.⁊ iſtðᷣ quo e Loꝝ.xiij.ait Caritas nõ emulat᷑.i.nõ inuidet ſʒ gaudet de bonis altiꝰ. Nec obſtat ſi dica ꝙ ob⸗ iectũ triſticie ẽ malũ.Nõ cni triſtatur qͥs niſi de malo.ſʒ iuidia ẽ de bono aliũꝰ.ꝗ̊ᷓ inuidia nõ ẽ tii ſticia. Rñdet tho.vbi.S.arti.i.ꝙ obiectũ triſti⸗ cieẽ vtiq; malũ ꝓpriũ.ſʒ ↄtingit aliqñ ꝙ bonuʒ alienũ appᷣhendat᷑ vt malũ ꝓpꝛiũ.Et ſᷣm h̊ ð bo⸗ no alieno põt eẽ triſticia. nuidꝰeni bonũ alũꝰð quo inuidet eſtimat vt malũ ppriũ inq̃ntũ ẽ di⸗ minutiuũ ꝓpᷣe glorie ⁊ excellentie. Uið: eni ſibi qꝙ ex bᷣ ꝙ aliqs excedit eũ in bõis vel eq ꝑatur ip̃e nõ ſit in tanta reputatõe apð hoies ſicut ſi ſolꝰil le illa bõa hr̃et ſupꝛa oẽs ⁊ inde triſlat᷑ bona igi habita cauſant delectatõem.amiſſa cauſant tri⸗ ſticiã ⁊ doloꝛem.Ab alijs poſſeſſa nõ exceſſiue ni mis vltra ſe cauſant occaſionaliter inuidiam et emulatõem.qꝛ appᷣhenduntur vt ꝓpria malg vt dictũ eſt. Et ðꝛ inuidus quaſi nõ videns qꝛ ſcilʒ ſemꝑ aun ßm phm. in. ij. rethoꝛicoꝝ.qꝛ doletö gandẽdũ.ſ.de bono ꝓximi.UVnð apoſt.i. ia ſegt gui nön Ure ſann iuſe Cennn lisen ſen Mi . Der Lbuct? enuln6 Ncicde, lſii aſbine⸗ Netrun Wlnins möno laco⸗ Hicupo iocecſt mgs istV mſonor öefmns ſunöde mege ſande Sae ccdun Snher tinl Ga —K N miN nenn 7 nini idintH K Nint, dlge e Clarien caunh igtei⸗ fmbite onümn⸗ droiß⸗ Gſpeue Grſien wuß N N tun en ſicnphi Onmln 6ruia; Capitulũ Pꝛimũ honũ alterius ſine triſticia videre nonpõt· De innidia loquens ꝓpba ait Zelus domꝰ tue comedit me.loqturps in ꝑſona xpᷣi ad pꝛem ⁊ a Johãne euãgeliſta indqdu citur in teſtioniũ cũ vxpᷣs eiecit de teplo cũflagel/⸗ lo de funiculis emẽtes ⁊ vẽdentes Jo.ij.ad hũc intellectũ vicʒ O pater. ʒelꝰ.i.intẽſus amoꝛ quẽ habui ad honoꝛẽ tẽpli tui me q̃i cõſumendo affli xit.⁊ ideo cũ flagello expi i de templo eos qͥ irre⸗ uerẽter ſe hẽbant.Sʒ alio mõ põt exponi ſic. O pater.zelꝰi.inuidia.domꝰtue.i.ſacerdotũ qͥ hñt curã domꝰtue.i.tẽpli.cõedit me.i.ↄſũpſit ꝑ moꝛ tem. Ex inuidia eni ſacerdotũ qꝛ ipᷣe honoꝛabat a pplło ⁊ audiebat᷑ magiſq; ipſi tradiderũt pylato occidendũ. Sciebat eni inqᷣt euageliſta ꝙ ꝑ inui diã tradidiſſent eũ Mat. xxvij. Qð figurate oñ⸗ dit Jacob.cũ ait Fera peſſima deuorauit filium meũ ioſeph.qͥ figurabat xpᷣm.quẽ frẽs ex iuidia vendẽtes.putabãt ad nihilũ deduxiſſe.ſʒ inde ꝑ⸗ uenit ad maximã gloriaʒ.Lria q̊ de hac inuidia vigdenda ſunt. Sruns a quo malo oꝛiatu. ecundũ quãtum in peccato aggrauatur. Tertiũ quiꝗq ex hoc vitio conſeqͥtur. uantũ ad pꝛimum F. II. pidi.inuicẽ ꝓuocantes.inuicẽ inuidẽtes Ponit primus inanẽ gloriã.deinde inuidiã. qꝛ cã debʒ pcedereſuũ effeccuʒ. et poſita cauſa ſequit᷑ effectꝰ poſita inani gloria in homie ſeqtur iuidia:quia cum videt vane glorioſus aliquẽ ſibi equari vł ſupare in aliq bono vñ querit gloriã viðꝛ ſibi ꝙ nõ ita ſit in gloria ⁊ reputatiõe hominũ exqͥ aliꝰ habʒ bonũ ſimile vl maius ſicut ipᷣe.⁊ ita ex hboc triſtatur de bono illiꝰ. Uñ gre.xxxi.moraliũ ait Prima nanq; ſuꝑbie ſoboles inanis gloria eſt. que dũ oppᷣſſam mentẽ coꝛrupit inuidiam mox gignit.quia dũ vani nominis potentiã appetit. ne quis hãc aliꝰadipiſci valeat tabeſcit.Et phᷣs in ſcðo rethoꝛicoꝝ.ꝙ inuidebũt tales quibo ſũt aliqui ſimiles.vel ſᷣm genꝰ aüt ſᷣm cognitionem aut ſᷣm ſtaturã.aut ſᷣm habitũ aüt ſᷣm opinionẽ Et iterũ dicit ꝙ illi quibʒ modicũ deficit ⁊ ama toꝛes honoris.⁊ qui ſapiẽtes reputatur.ſunt in uidi ſcʒ vel ſᷣm inclinatõem vel ſᷣm deliberatõcʒ ꝓut ſunt boni ⁊ mali.Job.v. Paruuluʒ occidit inuidia.i.puſillanimem, occidit aũt ſpũaliter. Pꝛo hoꝝ declaratõne dicit btũs tho ſe ſe.q xxxvi.arti.i.ꝙ cum inuidia ſit de gloria alterius inqᷓntũ apphendit᷑ yt diminutiua gloꝛie pꝛopꝛie quã quis appetit.ↄſeqñs eſt vt ad illos heat᷑ inui dia.quib hõ ſevel equare vel pᷣferre appetit ĩ glo ria.hoc nõ eſt reſpectu multũ a ſe diſtantiũ.lul lus eni inſanꝰſtudet ſe equare vel pᷣferre i gloria his qui ſunt młto maiores eo.puta hõ plebeus regi.vel rex plebeio quẽ multũ excedit.Et iõ his qui multũ diſtãt vel loco vel tꝑe vel ſtatu homo nõ inuidet.ſed his qui ſunt ꝓpinqui quib ſe niti tur equare vel pᷣferre.Naʒ cũ illi excedũt accidit Inuidia cõmunius bʒ oꝛtu er vana glia. Unde apłs ad Gala.vi. Non efficiami inanis glłie cu⸗ hoc contra nr̃am volũtatẽ.quia eſtimat᷑inde ſibi minui gloria ſua.⁊ iõ cauſat᷑ triſticia. Siłitudo Qutẽ ðꝛeſſe cauſa amor.⁊ ꝑ ↄñs delectatiõʒ cau ſa inq̃ntũ ↄcoꝛdat᷑ volũtati.Et ſic diſcipuli Jo⸗ hannis baptiſte inuidebant aliq̃ntulũ xpᷣo eo ꝙ hr̃et maioꝛẽ concurſum ⁊ famã qᷓ; mgr̃ eorũ Jo⸗ hannes. vnde zelantes ꝓ ipſo iohane dixer̃r eĩ ſek IJs cui teſtim oniũ ꝑhibuiſti ples diſcipulos fac7. Joh.iij. Sʒ iohãnes declarauit ꝙ ve maioꝛ ipſo erat.qꝛ verꝰ meſſias. Similr cũ audiẽtes deceʒ de duoby frib indignati ſunt Math.xx. Amato res honor ⁊ dignitatis ſunt inuidi.ſiad eos qui bus pñ̃t in honoꝛè ⁊ dignitate equari vel pᷣferri. nam ſi multũ excedet nõ inuidet. Non eni inui⸗ det ciuis ſi nõ habʒ dignitatẽ regiã ad quã nõ eſt aptus.neq; ſimplex ſacerdos ſi nõ eſt papa.ſed ſi modicũ deficiat.viðꝛ ſibi ꝙ ad hoc poſſit ꝑtinge re.et ſicad hoc conat᷑ vt ſit ciuis de prioribo vel a lijs officijs ciuitatis ſicut plures ſunt et ſa-dos ꝙ ſit plebanꝰ vel canonicꝰ vel eps.Et ſi fruſtrat cius conatꝰ ꝓpter exceſſuin gloꝛie alteriꝰ.qꝛ alij bñt qð ipᷣe nò habʒ.:triſtat de bono alteriꝰ. Et ſic ſaul qñ dauid deuicto ⁊ occiſo goliath puelle ob⸗ uiantes et feſtiuates de victoꝛia eius canebat in eius laudẽ. Percuſſit ſaul mille.⁊ dauid decem miia:· Audies hec ſaul inuidit dauid eo ꝙ magj laudabatur qᷓ; ipᷣe.vñ dolẽs de hoc dixit. Mihi degder̃t mille.⁊ filio yſai:i.dauid decem milia i. Re.xviij. Puſillanimes ꝗᷓ ſunt inuidi qꝛ omnia reputat magna.⁊ quicqͥd boni alicui accidat re⸗ putaãt ſe in maꝗᷓ ſuꝑatos eẽ.⁊ inde ↄtriſtant᷑ inui dendo. Et ſic mulieres qꝛ cõiter ſunt puſillani⸗ mes inanis glie cupide.qꝛ reputãt maj q̃ ꝑua et vilia ſunt.vt pulcritudieʒ.oꝛnatũ.tripudiatum fecunditatẽ ⁊ hmõi.ideo defacili inuidet vna vel alteri.Sicut ⁊ rachel inuidit ſoꝛori lye.qꝛ fecun da erat G eñ. xxx. Qui reputant᷑ ſapiẽtes vel vir⸗ tuoſi aliqñ iuidẽt ſi imꝑfecti ſunt.⁊ Hnõ eſt ex ſa pientia vł vtute in ſe ſʒ inq̃ntũ exæis reſultat ho noꝛ ⁊ gla hñnti in ↄſpectu alioꝝ. Nullꝰ eni inuide ret hmõi ſapiẽti ⁊ ꝑfecto ſi ignotꝰ eſſʒ hominib⸗ ſʒ cũ maifeſtatur eiꝰſapia ⁊ virtꝰ.qꝛ inde ex mut ta exaltatiõe illi⸗ ri nuido minui fama ſua et honoꝛ ⁊ iñ otriſtat᷑. Sona eni ſpũalia ex h̊ ꝙ plu ribi cõicant᷑ ⁊ minuũtur.ſiẽ pʒ de ſcia ⁊ virtutib⸗ ſed bõa tꝑalia cõicata vtiq; minuũtur. ſic ptʒ in diuitijs. Nazʒ ex bᷣ ꝙ vnꝰ q bʒ centũ floꝛenos ali us nõ poteſt hr̃e niſi ſibi ſubtrabant᷑.⁊ ita gloria mũdi cirea aliqd cũ vnꝰ hʒ.aliꝰnõ hʒ.vł non ita magna.Si qͥs aũt totã ſciam ſuã cõicat diſcipu lo nihil ex ea ipᷣe amittit.ſʒ mag pficit.⁊ ex ̊ ſcri be ⁊ phariſei inuidebat xrpſo.qꝛ ex doctrina ſua et virtute mag in honoꝛe ⁊fama erat qᷓ; ipſi.pptea dicit zelus domꝰ tue cõedit me i.iuidia ſcribaꝝ et phariſeoꝝ ⁊ ſacerdotũ comedit me. Hechdo de granitate. . I. puiꝰ peccati qᷓ; ᷓue ſit oñdicur ex bᷣ qð diẽ Job.yꝰ paruulũ occidit iuidia.Occidit at ſpũalr pᷣuado aiam gra.ſed nullũ pccm̃ tollit᷑ gram ab aia niſi moꝛtale vnde iuidia ẽ moꝛtale ex genere ſuo.qñ eſt m deliberatõem ronis..buiꝰ rõ eſt ᷣm Tho. »„ 2 W . Titulus VI II. — ſecunda ſcðe.q xxxvi.art.iij.qꝛ genus pctĩ ↄſide ratur ex obiecto.i.ex mat᷑ia circa quã ẽ. Inuidia aũt ſᷣm rõnẽ ſui obiecti ↄriatur caritati ꝑ quam eſt vita ſpũalis aĩe.ſᷣm illð.i.Jo.iij. Nos ſcimus qm tranſiati ſumꝰð moꝛte ad virã qm̃ diligimꝰ frẽs. Utriuſq; enĩ obiectũ inuidie.ſ.⁊ caritatis eſt bonũ ꝓximi.ſed ſᷣm õriũ motũ.nam caritas audet de bono ꝓxi.⁊ de eodeʒ inuidia triſtat. et ſic ptʒ ꝙ ex genere ſuo eſt moꝛtale Ad h̊ faẽ quod ait Aug. in li.de igne purga.ponit int᷑ moꝛtalia cõnumerãs ipᷣm cũ adulcerio.homicidio ⁊ hꝰi. xrv. di. 5. als ea. Item ex ↄcil. carchagineñ. dicit. Clericꝰ inuidẽs fratꝝ ꝓfectibo doneceſt in vitio nõ ꝓmoueat.di.xlvi.ſed nullꝰphibetur a ꝓmotõ ne niſi ꝓpter moꝛtale. ergo ⁊c̃. Sʒ ſiẽ in alijs pec⸗ catis q̃ ex genere ſuo ſunt moꝛtalia.inueniũtur aliqͥ imꝑfecti motus in ſenſualitate exñtes ⁊ nõ pueniẽtes ad ↄſenſum rõnis qᷣ ſunt pctã vẽialia Sicut ĩ genere homicidij pmi motꝰ ire.⁊ ĩ gene re adulterij pᷣmi motus dentie. ita ⁊ in gie inui die pᷣmi motꝰtriſticie de bono alteriꝰ.no ſũt niſi venialia. Qui motꝰ ẽt aliqñ reꝑiũtur in vir ꝑfe/⸗ ctis ⁊ in guulis. Uñn augꝰ.in li.ↄfeſ. Uidi ego et exꝑtus ſum.ʒelantẽ pueꝝ.i.inuidẽtẽ.nõdũ loq⸗ batur et ituebat᷑ pallidꝰ amaro aſpectu collacta neũ ſuum.MNon ſolũ aũt eſt moꝛtale inuidia.ſed et valde gᷓue Diẽ enĩ Gꝛe.de ipᷣa ĩ.v.moꝛa.Quã⸗ uis ꝑ om̃c vitiũ qð ꝑpetratur hũano coꝛdi anti⸗ qui hoſtis virus infunditur. In hactñ nequicia rota ſua viſcera ſerpens concutit ⁊ impꝛimende malicia peſtem vomit. Ipſa enim inuidia. Primo deo contrariatur. Secundo diabolo aſſimilat᷑. Lertio ꝓximo iniuriatur. Quantũ ad pmũ ſciendũ ſᷣm Dyoni.Bonũ ẽ ſui ipᷣius diffuſiuũ ⁊ cõmunicatiuũ ⁊ q;to maiꝰ bo num. tano mag cõmunicatiuũ. Hinceſt ꝙ ðs qui eſt ſu ng bonꝰꝑmaxie ⁊ copioſiſſime cõmu nicauit bonſatẽ ſuam innũerabiles creaturas foꝛmãdo.⁊ cuilibet certũ gdum bonitat tribuẽ/ do. Unde Plato.A deo ois inuidia relegata eſt. ideſt excluſa.qͥnimo adeo bonꝰeſt ⁊ oĩpotẽs vt di cit Aug.in enchyridion qvullũ malũ ſineret eẽ in ſuo vniuerſo niſi ex illo eliceret maiꝰ bonum. Inuidꝰ econtra nõ e cõmunicatiuꝰ.ſed ſibi ſoli vellet omia.⁊ ꝙ alij nõ ꝑticiparent ſecũ bona vt ſolꝰexaltaret᷑.⁊ ex bonis alioꝝ elicit mala.ſcʒ tri ſticiam coꝛdis ſui. Uñ ꝓucr.xuij. Putredo oſſiũ inuidia.qꝛ vicʒ potẽtias aĩe q̃ oſſa dicũ᷑ eis mar ceſcere facit ⁊ eijcit pᷣ triſticia.vel etiã oſſa dicun virtutes vt miſcdia.caritas.neemeſis.benigni⸗ tas.⁊ hmõi q̃ deſtruũtur ꝑ inuidiã Uñ gre.in.v moꝛaliũ.Lũ deuictũ coꝛ liuoꝛis putredo coꝛrug/ pit ipſa qͥ exterioꝛa indicãt qᷓ; guit animũ veſa⸗ nia inſtigat. Coloꝛ quippe palloꝛe afficitocli de tationibo ſcabies in dentiba ſtridoꝛ. Hinc ?⁊ So crates UVtinã inuidi in oibus ciuitatib ocłos ct aures hꝛẽnt vt de oĩm felicitate toꝛq̃rent᷑ Sed econtra dicit vᷣtuoſus de ſapia loq̃ns. Sine fi⸗ ctione didici.⁊ ſinc inuidia ↄmunico.⁊ honeſta tem illiꝰ nõ abſcondo.Sap̃. vij · Jtrem neq; cum pꝛimũtur mẽs accendit᷑ mẽbꝛa frigeſcũt.in cogi inuidia tabeſcente ↄſoꝛtiũ habebo.qm̃ talis hõ nõ erit ꝑticeps ſapientie. Sapᷣ.vi. Scðo tnui dia facit hoĩem ſimilẽ diabolo.Dicit᷑ enĩ de eo ſã pientie.ij· Inu idia diaboli moꝛs introiuit in oꝛ bem terraꝝ. Imitãtur eũ qui ſunt ex ꝑte ipſius. Videns eni diabolꝰ:hoĩem creatũ ad poſſidẽdaʒx ſuꝑnã felicitatẽ.quã ipᷣe nõdũ adeptam.ſed mox adipiſcendã amiat ſupbia ſua.inuidẽs tanto eꝰ bono ⁊ gloꝛie.⁊ iõ om̃i ſue ſagacitate malicie pꝛo curauit.vt illa puarctsemptãs eũ ct inducẽs ad inobedientiã diuini pᷣcepti.⁊ ſic q̊tidie inuidiaʒ ſuggerendo conat᷑ fratna caritatè diſſipare. VUn Johes papa. Conatur verſutꝰhoſtis ab initio ruine ſue eccłie vnitatẽ reſcindere.caritatẽ vulne rare.⁊ bonoꝝ opeꝝ dulcedinẽ felle inuidie inficæ rve⁊ oibus modis quib pᷣt genꝰ humanũ euerte re ⁊ ꝑpturbare Dolet eni ſatis ⁊ erubeſcit carita⸗ tem quã ipᷣe nequit hr̃e.i.ↄfuare ĩ celis.homies conſtãtes ex lutea mat᷑ia poſſidere in tris.xvi.q. ij. viſis.Et tanta eſt malicia inuidie eiꝰ vt cuʒ ex temptatõibo qͥb nos infeſtat augeatur ei pea ac cidentalis inferni.tñ potius eligit ſibi illã auge⸗ ri tẽptando nos vt ruere faciat q; illa curere de⸗ ſiſtendo a temptatõibo. Sic inuidꝰ vult potius aliq̊ hono carere cũ alijs qᷓ; ißm hr̃e cõmuniter cũ alijs. Ad qð facit qð dicit Oꝛatius. Inuidia ſiculimõ inuenere tyranni. Maius toꝛmentuʒ. vbi tãgitur q̃dam hiſtoꝛia Cum eni in curia cu iuſdã dñi temꝑalis in ſycilia eſſent duo int cete⸗ ros milites vel familiares.vnꝰ valð inuidus. al ter valde auarꝰ.qð notoꝛiũ erat. Quadã dic vo lens dñs hr̃e ſolatium cũ ſuis baronibo fec illos vocare ad ſe.et coꝛã etiã alijs curialibo ⁊ dixit.ꝙ cũ eſſent ſibi młtũ ẽti in obſequijs ſuis diſpone bat eos remunerare.Et ꝓpterea ꝑatus erat dare vni eoꝝ qð ſibi peteret.⁊ exinde duplũ alteri eo⸗ rum. Tacebãt ambo ⁊ nullꝰvolebat eſſe pᷣmus. Aã cogitabat auarꝰſi ſum pmꝰ recipis min? q; ſi eſſem ſcðᷣs.cum duplũ ſit eiꝓmiſſum qᷓ; pꝛimo poſtulanti. cogitabat inuidꝰſi pᷣmꝰ rmdeo iſte ſo cius meꝰplꝰme recipiet.nunq; pateret animꝰ meus. Potiꝰvolo dimitte petitionẽ meã ⁊ ↄſecu tionẽ alicꝰ boni.Cũq; inter ſe diſceptarent ⁊ alt alteꝝ pᷣponeret in petendo demũ voluit dñs ꝙt uidꝰpmꝰeſſʒ in petẽdo. epit iſte cogitare itra ſe quid petere poſſum vt iſte ſociꝰ meꝰ nõ excedat me in donis. Si peto vnã veſtẽ vel equũ iſte du os babebit. ſi mille floꝛẽos iſte duo milia.ſi vnũ caſtviſte vnã ciuitatẽ obtinebit. Suſtinere hoc nõ poſſum aliqͥ mõ. Potius volo eligere aliqð maliũ pati vt ipᷣe in duplo habeat qᷓ; obtinere bo num in q̊ ipe me ſuperet.Dixit ergo. Dñne mi ego petovt vnus oculꝰmihi cruat᷑.vt ſic ſocio duo ex trahãtur.qd inde factũ ſit nõ ðꝛ.ſʒ bñ ſuiſſʒ inui do factũ vt vno oculo ſibi euulſo ſocius euaſi iſſz illeſus.exq̊ tam diabolica ↄditio fuiti eo. Ter tio inuidia iniuriat᷑ pxrio ⁊ animo ⁊ oꝑe.Animo quia nõ põt pati videre illũ bona bre.de oĩ ꝓſpi⸗ tatc eiꝰtriſtat ⁊ dolet. Uñ ðꝛ Ecci.xuij.Oculꝰ in uidi neq;. Uñ inuidꝰfigurat᷑ ꝑ hely ſacerdotẽ de quo ſcribit?.i. Re.iij.ꝙ lucernã dñi videre nõ po terat doncc extigueret. Sic iuidꝰ lumẽ.i ꝓſperi⸗ ler idi n. ad cn e1 ideß ſeihe 1d dine⸗ td leno omc. ni W Ue md Ge n gartn ieniee grein⸗ öcni vüſein lis nore Gni enn femih odue⸗ et pueros JYob.i. ca. Ho ꝓſpꝑa eucniũt alicui Z conatũ inui Capitulũ Pꝛimũ tatem tempalem vel ſpñalẽ nõ põt dara mẽte vi dere niſi extinctã.i.niſi ſubtractã.tũc gaudet de malo tal ꝑſone.Siłis ẽ inuidia veſpertilioni qð anial ñ pᷣt videre lumẽ diei. ſz amat tẽbꝛas noct/ Sic inuidi pſꝑa hoĩm videre ñ pñt.ſʒ tĩ aduſa de qᷣby gaudẽt vbi dolere deberẽt. Nocet ẽt ꝓxio cum poͤt diuerß modis detrahẽdo laliter nocen do. Inuidia inqᷣt lougo de ſancto victoꝛe aufert mihi pꝛonmum. ira meipſum.Et cypꝛianus de inuido ait. Huic vultus minax. toꝛuus aſpe⸗ ctus. palloꝛ in facie. in labijs sremoꝛ. ſtridoꝛ in dentibo. verba rabida. &ffrenata ↄuitia.⁊ nanus gã violentiã ipmpta.Et vt diẽ baſuiꝰ. Siẽ rubi go ferm.ſit inuidia aiam i ſtẽ rubigo ferro adherẽs vix recedit.ita inuidia ẽñũ difficultate aiam dimitcit ĩuaſaʒ. Sic ⁊ ſaul inuidꝰ vexatꝰ a diabolo.⁊ ſi qñq; int᷑polabatur veratio tñ nõ totalr liberabat᷑. Un cypanꝰ. Iſte zelꝰ.ſ.iuidia ñ hʒ modũ ꝑmanẽs iugit ſine fine. ⁊ cũ alia vitia ⁊ ſcelera finiãt᷑ qᷓtũ ille cui ĩuidet᷑ ꝓfecerit maioꝛi ſucceſſu. tanto iuidin maiꝰ in⸗ cendiũ liuorlignibĩ mardeſ. cit. Ita ſunt male di ſpoſiti inuidi.⁊ de lumie obſ curent.⁊ ð ſanitate alioꝝ infirmẽtur.de alioꝝ vita moꝛiant᷑. Lales eni ð facili ꝓditõnes tractant. Vñ ꝓuer.xxiij. dꝛ Mõ comedas cũ hoĩe iuido ⁊ ne deſideres cibos eiꝰ.qm̃ in ſiłitudinẽ arioli ⁊ ↄiectoris eſtimat. qð igoꝛat Comede⁊ bibe dicz tibi · ⁊ mẽs eiꝰ nõ ẽ tecũ.Et ↄcluſiue tõta ẽ Suitas hꝰ pcti ꝙ inuidia phariſeoꝝ ⁊ ſcribaꝝ ⁊ ſacerdotũ fec xpᷣin crucifi⸗ gere. qð fuit guiſſim petm̃. Uñ diẽ. Zelꝰ domꝰ „ rue cõedit me.⁊ figurataẽ ꝑ ignẽ qͥ cõſũpſit oues 9* ⸗„ YZertio de malisc ſequũtur er inuidia. lotandũ pᷣmo ꝙ iuidia p⸗ pterea ponit vitin capitale.qꝛ capute multoꝛuʒ petõv. ⁊ pᷣcipue eo dicũt filie ei?. Pꝛo cui⸗ dedaratõne diẽ C o. ſe. ſe. q. xxxvi · art. iiij. ꝙ ſiẽ aceidia ẽ triſticia de bono ſpãli diuio.ita iuidia eſt triſticia de bono ꝓri. Accidia aũt ꝓpiea poni elſe vitiũ capitale.qꝛ ex accidia hõ impelli?᷑ ad ali J facienda.vel vt fugiat triſticiã vel vt triſticie ſatiſfaciat. Et eadẽ rõe inuidia ponit᷑ vitiũ capi⸗ tale. curꝰfilie m Gꝛe. in. xxxi. moꝛa. ſunt qnq;. ſ. Hdiũ.detractio. ſuſurratio. exultatio in aduerſj „ pꝓrximi. afflictio in ꝓſpꝑis eiꝰ. Ratio aſſignatiõis ẽ m Tho. vbi.S. qꝛ in conatu inuidie eſt aliqᷣd tã q; principiũ. aliqd tanq; mediũ.aliqᷣd tãqᷓm ter Bnns ſen ſins. Principiũ qͥdẽ eſt vt quis dimi nuat gliam altiꝰ. vel in occulto.⁊ ſicẽ ſuſurratõ vel maifeſte ⁊ ſicẽ detractõ⸗ Mediũ aũt ẽ qꝛ ali quis intẽdens minuere gliam alteriꝰ.aut pᷣt . et ſiceſt exultatatio inaduerſ.aur nõ pt. ſic eſt af flictio in pſpis. Lermin? aute inuidie eſt in ipo odio. Siẽ enĩ bonũ delectãs cauſat amoꝛẽc.ita ⁊ malum cotriſtans qð eſtin inuido cauſat odiũ: Et nota ſᷣm tho. vbi. S.· qᷓ afflictio in ꝓſꝑis aliqñ eſt ip̃a inuidia.aliquãdo nꝰ eſt ipa ſed filia eius Inqntũ quis triſtatur de pſpis alic? m go hñt uandã głiam. ſic tal triſticia ẽ inuidia. Inq;tu dent qᷣ niti n q̃ᷓ naſcit᷑ coꝛrũpit. et ne . I. tur impedire pſpitatem illiꝰ. ſic talis triſttcla elck filia inuidie.Exultatõ vᷣo in aduerſis nõ eſt dire cte idem ꝙ inuidia ſʒ ſeqᷣtur ex ea. Nam erx triſti⸗ cia de bono vel ꝓximi q eſt inuidia ſequu exulta tio de malo eiꝰ. Sʒ vt ðꝛ ꝓuer.xvij.Qui i ruina letatur alteriꝰnõ erit impunitꝰ. Hoceẽ magnũ malũ Job cauebat ſe ab eo dicens. Si exultaui ad ruimnã eius qͥ oderat me ꝙ inueniſſeʒ eũ malũ ſupple accidat mibi malũ. Uñ amb.cuʒ videret ſemel qndã lerari⁊ ridere de caſu altiꝰ in terra⸗ dixit Qui ſtat videat ne cadat. Quo dicto ſubito ridens cecidit ipᷣe.Et miꝝ eſt ꝙ cũ gaudiũ ⁊ dele ccatio ſit ex ↄiũ ctione ↄueniẽtis cũ cõueniẽti ·et naturalłr inui de bono ꝓximi gaudere deberet.⁊ der alo dole re. Sed ꝓpterea contrariũ accidit.qꝛ inuidia cõ⸗ uertit naturã quodãmodo in maliciã.⁊ ideo de malo ꝓximi gaudʒ vt malicia plenus totꝰ. Sic ſaul peſſimꝰfactꝰ ex iuidia ꝑſeqᷣbatur dauid qui gener eius.⁊ tot bona ei fecerat.⁊ ciũ nõ poſſs ca⸗ pere eum ⁊ occidere vt cupiebat.co ntriſtabatur nimis.⁊ de om̃i eius ꝓſperitate.ſʒ nõ ſic dauid erga eũ.qͥnimo audita moꝛte eius ieiũauit ⁊ fle⸗ uit amare. vt pʒ.ij. Re.i. Multa ⁊ alia mala ort untur qñq; ex inuidia.vt iudicia temeraria. Inñ̃ Hiero.O inuidia pmũ tui moꝛdax.qͥdam pꝓ ne⸗ phas noie chꝛiſtiani relicta trabe in ocuł ꝓpꝛijs in alieno feſtucã qrũt.ſ.male iudicãtes de ꝑuis defectiby alioꝝ. Hec opat᷑ oẽm crudelitatem.nec amico nec fratri parcit.vt pʒ in pᷣmis fribo cayn et abel. Nam cũ ppendit cayn abel frem ſuũ eſſe deo magis acceptũ.ita ĩuidia in eũ exarſit ꝙ euʒ occidit.boc autẽ fuit.quia vt dicitur Gene. uij. Reſpexit deus ad munera abel et ad munera cNa yvn non reſperit. quod ita percepit vt dicit magi⸗ ſter in hiſtorijs ſcholaſticis.quia deſcẽdit ignis de celo et incendit ſacrificium. Abel quod domi no de animalibus melioꝛibus obtulerat.nõ aun tem deſcendit ſuper ſacrificium Cayn quod de frugibus terre offerebat. ſed coꝛroſis et minus bonis vt auarus.⁊ ideo nõ acceptauᷣit deus Un de alia littera babet Inflãmauit dominus ſuper munera abel ⁊c̃.ideſt flammã ignis immiſit. et non ſuper mnnera caynet ex hoc inuidit ⁊ occi⸗ dit. ſed acriter punitueſt. YFratres ioſeph inui⸗ debant ei nec poterant quicqᷓ; ei pacifice loqui. erx eo ꝙ a patre plus amaretur cunctis filijs pꝛo pter bonitatẽ ſuam ⁊ ſapientiam. et pꝛopter in⸗ uidiam voluerũt occidere niſi contradixiſſet ru⸗ ben. Demum eo abſente eum vendiderũt in ſer⸗ uum vſmahelitis euntibo in egyptum .HBeneſis xxxvij. Aman agagites inuides gloꝛie mardo⸗ chei queſiuit ab aſſuero regi peleri cotum genus iudeoꝝ.⁊ ipſum mardocheũ in ligno pꝛeparato ſuſpendi ſed medite regina Heſter verſa elt ſen tententia ) eum vt illo die iße ſuſt pendere? in lih⸗ gno ab eo parato.⁊ ome genꝰ ſuũ inimici iudeo rum occiſi ſunt illo die. vt hr̃ in lib. Heſter. vij. In libꝛo dialogoꝛꝝ · iij · narrat HGꝛe. de duob ger manis deo in heremo fuiẽtibe euticio ⁊ floꝛẽtio. Euticius vt magis induſtrius ⁊ litterat aſſum ptus fuit in abbate a mõachis cuiuſdã abbatie dꝰ* ſit bonus.⁊ bonũ oĩia appecant CTitulus VI. LCunq; floꝛent ius mire ſi implicit vir ſolꝰin cella remãſiſſet rogauit dñm vt fibi aliquã ſ. ocietateʒ ↄcederet.qð ⁊ factũ ẽ Nã vrſum ab oꝛõe ſi urgẽs inuenit ad cellã veniſſe ſuã quẽ vt ſo ciũ ſibi a ðo datũ ſuſcepit.⁊ eũ vt domeſticũ anial tractabat et in cuſtodiꝗ aliqꝝ; ouiculaꝝ ſuaꝝ ad paſturazʒ mittebat.aſſigns ſibi hoꝛã qn ad cellã reuerti de beret.ſ.hoꝛa comeſtiõ lis vt.ſ.cũ eo comederʒ. Fa ma aũt hꝰ miraculieuolãti ꝑ patriã illã moachi abbat Euticij germani hꝰ. vidẽtes euticiũ talia miracula nõ facere. ⁊ inuidentes vna die aliqᷓ ex eis doꝛmiẽtẽ vrſuʒ occider̃t. Qð demũ floꝛentiꝰ upendẽs multñ doluit.⁊ cũ germanꝰ eius abbaſ euticius iuiſſet ad ↄſolandũ eũ dixit vel enũ cian do vł impᷣcando ꝙ ad hec videret illos punitos qð ⁊ factũẽ.Nã oẽs q occidet̃t vrſuʒ ex inuidia effecri ſunt lopꝛoſi.⁊ pᷣ doloꝛe mẽbꝛa ſibi diſcer⸗ pebãt. Sic ⁊ ſacerdotes qͥ ex inuidia occiderũt xpᷣm pꝰ exterminiũ maximũ ſue ciuitat⁊ gentis amiſſa oĩ głia ſua diſꝑſi ſg vꝛbẽ. de quib dicrũ eſt Zelus domus tue comedit me. ſemedia ergo ad bi/ F. v. benda ſunt tam boꝛrendã peſtem. Auoꝝ pᷣmũ eſt vt amoꝛẽ ſuũ quis a terrena glia ⁊ reb trãſe/⸗ untib ſubtrahat.⁊ ipᷣm ad celeſtia erigat. Nam remota cã remouet᷑ effectꝰ. Cũ igr̃ gloꝛia tpalis ſit occaſio iuidievt dẽm ẽ remoto affectu ei⸗ inoꝛ dinato.⁊ inuidia remouebit᷑ ¶ñ gre. Qui fructi bus iuidie carere deſiderat illã bereditatẽ appe/ tat quã nũerus poſſidentiũ nõ anguſtat. Unde vir iuſtꝰ qꝛ nil in terra appetit alienis ꝓfectib in uidere neſcit. Scom eſt ↄſideratio creature vni uerſalis.Omis creatura cõ municat ſeip̃am mõ ſuo.ſol oĩbo pᷣbet lumen ſuũ.⁊ luna ⁊ ſtelle. terra cõmunicat fructꝰ ſuos omiby aialibus. et nihil ſibi retinet. Membꝛa in coꝛꝑe hũano ſe inuiceʒ iuuãt.nec inuidet pes oculo.qꝛ nobilioꝛ eſt eo et eminencioꝛẽ locũ tenet.ſ.in capite. Sʒ vt dicit apls.i. Lox.· xij. et expientia docet.ſi patit᷑ vnuʒ membꝝ ↄpãtiũtur oia mẽbꝛa nõ letant᷑.⁊ ecõtra de exaltatõe vnius mẽbꝛi oĩa gaudent Si enim caput honoꝛat᷑ vel decoꝛatur ðyademate vl flori bus halio oꝛnatu.oĩa alia mẽbꝛa letãtur Angeli etiq gaudẽt ſuꝑ vno pctõ Rpniam agẽte. Lu. xv. quia inde illi pmiuʒ ꝓcura?᷑ ſiẽ econtra ↄtriſtan tur de ruina alicꝰ mò ſuo iuẽ illud yſa.xxxiij. An geli pacis amare flebũt Et exemplũ in legẽda io hãnis euangeliſte quõ reſuſcitatꝰab eo retulit ſe ãgelos illoꝝ diſ. cipłoꝝ Johis qͥ̊s penitu erat iu⸗ deũ reliqſſe vidiſſe dolẽtes ? lugẽtes de ruina il oꝝ. Tertiũ remediũ.ſ.ad tollendũ alijs occa⸗ ſionẽ iuidieẽ occultare bõa ſua q̃ nõ ſt nccẽria vel etiã alioꝝ coꝛã illis qᷣ ſtincliati ad h̊ vitiũ alio mõ ꝓuidere ſiẽ xpᷣus dirxit diſcipulis qbo oñdit ſe in mõte trãſfiguratũ. Nemi dixerit viſionẽ hãc. Mach. xvij. ne. ſ. cuʒ eẽnt impfecti ſocij eoꝝ ex H moueren?᷑ ad iuidiã.qꝛ habuerãt illã viſionẽ ⁊ ñ nõ ipᷣi. Legit᷑ ei in vitaſpatꝝ.qꝙ cũ qͥdã antiq̃tus in heremo vnde ⁊ magne fame hr̃et duas cellas adueniẽte de nouo pꝛe valõ noiato ad hitanduz in illa heremo. ille pr̃ cõmodauit ſibi cellã vnaz ex ſuis donec ſibi aliter puideret.⁊ ibi moꝛante inlti ceper̃t ad ipᷣm vẽirep ↄſilijs.ẽt ex his qͥ ibãt pꝛius ad aliũ pꝛem pᷣfatu. Oð cernẽs iuidia mo tus dirxit diſciplo vt iret ad eũ ⁊ diceret ꝙ ſibi re ſtitueret cellã qꝛ volebat ea vti. Acceſſit ille ⁊ cũ inueniſſet eũ infirmũ dixit ꝙ pr̃ ſuꝰ mittebat ad viſitandũ cũ ⁊ nil dixit de repetitõe celle. Regra tiatꝰẽ ille ei.t reuerſus ad pꝛẽʒ ſuũ dixit ꝙ erat i firmꝰ. vñ patieter ferret qᷣuſq; meliꝰ ſe hiet. Inð ad paucos dies ſtimulate iuidia miſit iteꝝ ad li centiandũ eũ de cella. Et diſcipulꝰ vᷣba mutauit dicẽs ſe miſſuʒ aq viſitãdũ.demũ vidẽs ꝙ nõ re cedebat. acceſſit cũ baculo expulſurꝰen Sʒ diſci pulłꝰpᷣuenit dicẽs ꝙ abbas ſuꝰ vẽiebat ad viſitã dũ eũ ex caritate nimia ꝓptqð placeret ei occur, rere.qð ⁊ fec̃. ⁊ occurrẽs ꝓiecit ſe ad pedes eiꝰgra tiag ages de cõmodata cella. Et ille i ſe reuerſus cõpũct ẽ.⁊ ſedata inuidie paſſiõe dilexit eũ. Int rogauit aũt diſcipulũ ſeorſuʒ ſi fecerat ambaſia tas ſibi cõmiſſas.Et cũ intellexiſſet prudentiaʒ diſcipuli ꝙ nõ eas feciſſet ad tollendũ ſcandaluʒ ꝓiecit ſe ad pedes ciꝰdicẽs velle impoſteꝝ eũ eſſe patrẽ. Hic tñ ſi mẽdaciũ dixit nõ bñ feẽ nec imi⸗ tandus in hoc. ſed de ietate intentionis. ¶ Cap̃.ij. de afflictione in ꝓſꝑis filia inuidie. eEklictio in pꝛoſperis ponit᷑ a greg. filia inuidie q in b dif⸗/ fert amjre ſua.ſ.iuidia.qꝛ cuʒ iuidia oleat ⁊ triſtetur de bonis ꝓximi. appetit ⁊ q̃rit duninutionẽ eoꝝ. Sʒ cũ h nõ euenit. ſz poti⸗ Zri um id qð ꝓſperitas.inde magltriſtatur.⁊ ex boc ponit᷑ filia iuidie ᷣm Tho.vt dẽmẽ.ẽ. Dicit aũt alomon ecẽs. Contẽplatꝰ ſuʒ oẽs laboꝛes ho minũ.⁊ induſtrias ⁊ adimaduerti patere iuidie ꝓximi.et in ſᷣ vanitas.Supꝑ quib vᷣbis diẽ Jo. dñnici ſuꝑ Ecẽs ponit ũ Primo erroꝛis ⁊ falſitatis. Secundo affectionis cu piditatis. LTertio deſectionis bonitatis. Omes erroꝛes hoĩm pceſſeft ex bᷣmo erroꝛe pꝛi y moꝝ ꝑntũ qð ſemiauit diabolꝰex inuidia Uñ ð apie.ij. Deus creauit hoĩem inexterminahilẽ qui.ſ.nõ potuiſſʒ erroꝛe decipi vel coꝛpe deficere ſi obediſſec. Inuidia ãt diaboli moꝛs.ſ.aĩe ⁊ coꝛ porſ.introiuit i oꝛbẽ terraꝝ. lã ex iuidia ſua vt hoiem deijceret. erroꝛẽ ⁊ falſi itatẽ ꝓpoſuit dicens . „ Neqqᷓ; moꝛiemi.Ecce falſitaſ. Scit ei ðꝰ⁊c.q.d. ex inuidia ðs hoc phibuit ne efficiami ei ſiles in ſciẽtia.Ecce erroꝛ. Sicq; exinð erroꝛes in mdo mltiplicati ſũt pᷣmo int᷑ phos vt oñdit Tactãtiꝰ in li.iij.inſtitutꝭ. Unus pvᷣus ex inuidia volens extinguere nomẽ ⁊ ſcientiã alterius aliã opinio⸗ nem inueniebat oppoſitã ſentẽtie alterius.quã ⁊ ſi animo nõ ſentiret tamẽ ꝑſuaſionibo aliquibuſ pꝛobare nitebatnr. Hinc aliqui dicũt Areſtoti⸗ lem motũ fuiſſe ad cõburendum libꝛos Plato⸗ nis ſui magiſtri.quos potuit.⁊ poſtea impugna re eũ in libꝛis ſuis contra ea ꝗ foꝛte nunq; dixit. ert ſic de alijs philoſophis. Poſtca iter doctoꝛes chꝛiſtianos b̊ malũ iuidie inuctũ ẽ. Uñ baymo in lib. dexpianoꝝ rex memoꝛia de Origene ait uidiã eſſe cãm ł occaſi ioͤez. uantu ad pꝛimum K.1. f — fbi⸗ o ir⸗ tluc, tnhe eNe pen e. legl ennennt Sgnin Gd Ni docar cgeb tmerſs ii. Anbaſ Wenng ſanca acſe ifaint nmilt “ ocmnip, mmiuti nn tt. ulur Gtdics id ie ſesſn usnn ldn Guunmn lich, riusc; nice Nen e cno nint⸗ ns Plurimũ admirari nò ſufficio.qð vir tã illuſtr⸗ et tam apꝑte rebellãs ⁊ obuiãs beretic. deuolutꝰ ſit in tas notiſſimã hereſim qð ſerapbᷣin in vſaia ſpm̃ ſctm̃ eſſe dixerit.eEt in alio loco de penitẽtia diaboli ſcripſerit. ⁊ de abſolutõe repboꝝ pꝰ mil⸗ le annos ⁊ alij mulcq ſane fidei aduerſant᷑. cum abſtinẽtiſſime vite caſtiſſime fuerit.⁊ taʒ pᷣclare doetrine ⁊ lucidi ᷣmõisEgo ſane ſalua fide pa/ trũ dixerim vt bᷣ vel ñſcpᷣſerit.ſʒ ab heretic obſu ſcandũ nomẽ eiꝰ ⁊ famà ab heretic maligne cõfe cta ſunt.⁊ nomie eiꝰintitulata.hec ille. Hiero. etiaʒ ꝓpter famiã eiꝰcelebrẽ ex trãſlatiõe optima ſcripturaꝝ multi ex inuidia detrahebãt.⁊ calũ/ niabant᷑.vt ptzʒ in ꝓlogo galeato. Vñ diẽ ipſe ad hmõi.Quid liuoꝛe toꝛqris.quid ↄ me imꝑitoꝝ animos ↄcitas ⁊c̃. Gꝛego.etiã magnꝰhũit emu los ſuos.qͥ poſt moꝛtẽ manꝰpoſuer̃t ad cõburen dũ libꝛos ſuos.ſʒ obſtitit petrꝰpᷣclaro miraculo Freqntetiã multi doctrinã.b. Tho.appꝛobata, impuõnt vtꝝ ex iuidia vlł ʒelo vitat/ipᷣi vigerit. Becundo afflictio iſta eſt occaſio augẽde cupiditat. Nã inuidꝰ vi/ dens pꝓſꝑitatẽ pximi arig tanq; H̊ nihil noceat cũ reuera nihil noceat. Uñ tulliꝰ ð tuſculanis qᷓ ſtionib ait. Inuidẽtia ẽ egritudo ſuſcepta ꝓpt a teriꝰres ſcòãs.ſ.q nihil noceãt inuidẽti.tñ qꝛ ſi⸗ bi viðꝛ ꝙ noceãt ⁊ diminuat ſui gloriã ⁊ reputa tiõem·iõ appetit eũ illis bõis pᷣuari.⁊ ſi nõ eue/ niat p̊ mag triſtat᷑.ac etiã vt illũ excedat inſiſtat cupiditati bonoꝝ ⁊ diuitiaꝝ.ſic babylonij vidẽ/ tes ꝙ tres iuuenes hebꝛei.ſ. Ananias.aʒarias⁊ myſael erãt magni pncipes ĩ curia reg nabucho do noſoꝛ inuidẽtes gloꝛie eoꝝ inſtigauer̃t regem ad ſtatuã aureã faciendã.⁊ vt adoꝛaret᷑ pᷣcipiẽdũ ſub pena ignis vt ꝑ hũc modũ mitterẽtur in foꝛ nacẽ nõ adorãdo ꝓut factũ ẽ. Sʒ ðs miraculoſe in igne fᷣuauit illeſos.vt hr̃ Dañ.iij.Siłr in cu⸗ ria reg darij pᷣncipes eiꝰmoti iuidia ↄtra danie lem.qꝛ cũctis erat honoꝛatioꝛ ⁊ maioꝛ coꝛã rege inſtigauer̃t eũ ad ſtatuẽdũ ꝙ nullꝰpeteret aliqd ab aliq̊ etiã deo infra.vũ.dies.als mitteret᷑ in la cũ leonũ.vt ſic daniel oꝛãs ad deũ in lacũ leonũ mitteretur.qð ⁊ factũ ẽ.ſʒ ẽt dũs ↄſᷣuauit eumil leſum.vt hbr Dañ.vi.Uidẽs inuidꝰ ꝓxim abüda re.⁊ h̊ ipſe q̃rit ꝑ phas ⁊ nephas. Si ei videt cũ indui ſcarleto.⁊ ipᷣe qͥ pus erat ↄtentꝰ griſeo vel nigro vult indui ſcarleto ne ille honoꝛabilioꝛ eo videat᷑.⁊ ſi nõ hʒ pecuniã ſufficientẽ conat᷑ acqᷣre reꝑ fraudes.ludos ⁊ hmõi.Similr videt aliam poꝛtare margaritas inuidet.⁊ ti moleſtat virũ ꝙ etiã ſi deberet vſuras exercere inducit eũ adꝓp curandũ ſibi ſilia ne inferioꝛ illa videat᷑. Sicq; multũ creſcit cupiditas ꝓpꝛ iſtã triſticiã de aliẽo bono.Hinc ⁊ ſeneca in epła.li.ad lucillũ. Nemo ſe auaꝝ intelligit.nẽo cupidũ. Ceci cum ducem querãt.nos ſine duce erramꝰ? ⁊ dicimꝰ. non ego ambicioſus ſum.ſʒ nẽo pt ali᷑ rome viuerc. Non ego ſũptuoſus ſũ ſʒ vꝛbs iſta magnas ipẽſas exi lt. ⁊ ſeqtur qͥd nos decipimꝰ Nðò ẽ extriſecũ ma ũ noſtꝝ.intra nos ẽ.in viſcerib nr̃is ipis ſedet et ideo difficultad ſanitatẽ venimꝰ.qꝛ nos egro tare neſcimꝰ, Hec ille.Et ſic vita nĩa nõ viðtur afflictio ſſta in hana. ſz ſymiax qͥ vni quẽqʒ effigiare conaciit. Refert lactantiꝰli.v.q; archimenides ſiculus in uidens deo.qꝛ tã pulcꝝ celũ tꝗ pulcro oꝛdie fece rat.conatꝰẽ eũ imitari in tra.Fecit igr ex ere con cauo ſimilitudinẽ mði ⁊ figura celi.in q̊ ſolẽ ⁊ lu nã cõpoſuit.⁊ ineq̃les motꝰ celeſtibo ſimiles con uerſionibo ſingul qñ diebo efficeret errat ũ etiaz ſtellan ⁊ fixran curſus diſpares et regulatos opo ſuit. Sʒ nũqd iſte potuit facere celũ incoꝛrupti bile aut p ſua naturà mobile lõ. ſz ereũ fult nec potuit eũ celũ ſuũ a moꝛte coꝛꝑali ſui ꝑſecucoris tlictio iſta in ꝓſꝑis prximi elt defect oi ditionis ⁊ vᷣtutᷓ.vñn ⁊ malis plena. Uñ ouidius eius peſſimas ↄditões expmẽès in.ij. me thamoꝛ phoſeos diẽ pᷣmo ꝙ eius domꝰẽ in imis.qꝛ ſcʒ in inferno manet. Uñ gre.i li.dyal. Antiquꝰ hoſt: vñ bonos cernit niteſcere ⁊ gloꝛi inde ꝑuerſos in inuidiã rapit ad penã. Scdõo domꝰeiꝰẽ in val lib nigr.qꝛ.ſ.abſq; puritate. Om̃e eni pctm̃ po nit ſe iuidꝰ ad ꝑꝑetràdũ ſic frẽs ioſeph ex iuidia. eum vendider᷑̃t ⁊ occidere pᷣus qſierũt. Zertio caret ſole.qꝛ.ſ.vᷣitatẽ nõ agicit ſic in figurã ð be⸗ ly ſũmo ſacerdote ðꝛ ꝙ lucernã dñni videre nõ po terat.ſic inuidi ſacdotes iudeoꝝ ñ potuerfr᷑̃t vide⸗ re.i.intelligere lucerna dñi.i.legẽ q de meſſia ple ne loq̃bat᷑. Lucerna ẽ lex inqͥt ſapies. Quarto ñ hʒ vẽtũ .qꝛ ñ hʒ ſucceſſus felices ⁊ nuqᷓ; fini᷑. Cy pꝛianꝰ Mala ceta finẽ hñt.iuidia nõ hʒ t᷑ᷣminũ. vt notat petrꝰcõmeſtoꝛ.Cũ herodes agrippa ro me exñs icarceratꝰfuit a tyberio ceſare.ipo moꝛ tuo.gaius ei ſuccedẽs ĩ iꝑio eduxit eũ ⁊ ſublima uit ĩ regẽ dans ci duas thetrarchias ꝓpt᷑ qð hero des fili magni herodis qͥ cuʒ vxoꝛe ſua herodia młtũ ↄpaſſi ſt incarcerato ⁊ laboꝛauer̃t ad liba. tionẽ ciꝰ⁊ poſtea iuidere ceper᷑̃t.⁊ cũ qpſſent ei p ferri exilio lugduni depoꝛtati ſt. æuito hec do mꝰ inuidie ſꝑ ẽ frigida.qꝛ ſꝑ caret igne caritatis de q̊ dñs ait ne veni mittere in trã cũ opoſita ſit caritati. Sexto abũdat caligie qꝛ ꝑſuadet ſi bi mala.i.ſꝑ peiꝰhr̃e q; pximꝰ ẽt ſi felicioꝛ ſit ꝓxi mo viðꝛ ſibi minꝰhr̃e.Uñ ouidiꝰ Felicioꝛ ſeges alienis ſꝑ in aruis.ſ.reputat᷑ ex inuidia. Septi mo palloꝛ ſedet iĩ oꝛe.l.inuidi · q ſo derrahi bois oꝑibo diminuẽdo vel negãdo ł depᷣuãdo.ſiẽ Da⸗ than ⁊ abyrõ detrahebãt moiſi iuidẽtes ei de pᷣn cipatu Nũe.vi. Octauo eſt macies ĩ iuido.qꝛ eſt mr̃ auaricie ⁊ ꝑcitatꝭ Nõ eni vult alijs cõicare bonũ qð hʒ ſcie vel iduſtrie ne aliꝰ equet᷑ ſibi: vñ et Criſo.dic̃ ꝙ ab hac egritudie plura ſt᷑ vitia ab hac pecũiaꝝ ↄcupia ⁊ pᷣncipatꝰamoꝛ.⁊ vana glła nũq; recta acies hr᷑. Nono rubigine dẽtes.ſ. hʒ infectos.qꝛ ẽ infamatrix coꝛrodendo vitã aliẽaʒ Nðõ eĩ ſolu diminuit bõa alioꝝ.⁊ negat vt dictũ eſt. S. ſʒ et falſa ĩponit calũniando.ſic rana manꝭ de q̃ Auicẽ:ait.cano.iiij.q ẽ maligna iuadẽs aia lia ex lõginqͥ̊ currat ad ea vt moꝛdeat.⁊ ſi nõ põt moꝛdere iſufflat vᷣſus ea vt noceat.de q̊ pᷣt expõi illð Apoc.xvi. Vidi de oꝛe dꝛacõis ⁊ ð oꝛe beſtie tres ſpũs immũ dos exiſſead modum ranarum Decimo pectoꝛe felle viret.qꝛ ſcʒ ſꝑ cogitat ma cũ flẽtibo.ſ.facẽ caritas. Tredecimo nũqᷓ; eſt qe ris excitant᷑. ⁊ bona naſcẽtia lũ ⁊ iudicat pꝛaua de illo cui inu det.De hac gre. in mor. Dum electi ꝓficiũt repbi in rabiem furo Eeitat j nolũt imitari. pſe quũtur ſq; ex inuidia. Undecimo ligua eſt ſuf uſa veneno.qꝛ ſcilʒ ſꝑ murmurat.vel de deo vel pᷣlato ꝙ dat alijs pluſqᷓ; ſibi tanqᷓ; partialis.hec eſt beſtia q̃ hʒ tres oꝛdines dentiũ.vt ðꝛ Dañ. vij qꝛ ſcq; de deo.de pᷣlatis.⁊ de ꝑntibꝛ murmurat. Duogdecimo nunq; ridet.ſiniſi de malo alieno ſed vt dicit Ro.xij Gaudere cũ gaudentibo.ſflere ta.vt cayn inuidꝰ q exijt de deo vagꝰ⁊ ꝓfugꝰ Quartodecimo tabeſcit vidẽdo głiam alio ꝝ Decimoqͥnto cõedit carnes viꝑeas.qꝛ ſolũ ma/⸗ lis alioꝝ ſatiatur ⁊ paſcitur. “? Lap.:iij.de odio młtiplici ⁊ de nocumẽtis et varijs modis eus. Dium eſt pꝛima filia inuidie ⁊ oꝛitur freqᷓnt ex ira. ꝓpter qð dicit Aug.in regula. Lites ẽt nunqᷓ; hẽatis.aut ; celerrime finiatis ne ira creſcat in odiuʒ.i.ab ira ꝓcedat poſtea in odiũ Nihil phibʒ aliqᷣd vnũ oriri ex diuerſis cauſis ſᷣm diuerſas rõnes dire⸗ ctius tñ ori ex inuidia.⁊ rõ eſt pᷣm Tho.ſe.ſe.q xxxuij.ar.v.qꝛ ex inuidia ipᷣm bonũ ꝓximi reddi tur ↄtriſtabile.⁊ ꝑ ↄnñs odibile.ſed ex ira oꝛit odi um ſᷣm qoðᷣdam augmẽtũ.Nã ꝑ irã appetimꝰ ma lum ꝓximi ſᷣm q̊ndã menſura ꝓut ſcʒ hʒ rõnem vindicte.poſtea ꝑ ↄtinuitatem ire ꝑueniĩ ad h̊ malũ ꝓximi abſolute oſiderat qð ꝑtinet ad rõnẽ odij et ſic pʒ ꝙ cauſat᷑ odiũ foꝛmalr ex ipᷣa iuidia ex ira aũt diſpoſitiue. Qð ãt oꝛiat᷑ odiũ ex iuidia ſic declarat.b.Tho.vbi.S. Odiũ ꝓximi ẽ vltim in ꝓgreſſu pcti.eo ꝙ opponit᷑ dilectioni q̃ natura liter ꝓximꝰ diligi Qð aũt aliqͥs recedat ab co qð eſt naturale ↄtingit ex h̊ ꝙ intendit vitare aliqd qð eſt naxurałr fugiendũ.naturalr aũt oẽ anial fugit triſtcc ſic ⁊ appetit delectatiõem.ſicpʒ per pꝓb̈ᷣm in. vij.⁊.x. ethi.Et ſic ex delectatione cauſat᷑ amoꝛ.ita ex triſticia cauſa? odiũ. Sic̃ eni moue/⸗ mur ad diligendũ ea q̃ nos delectãt.ita ⁊ moue mur ad odiendũ ea q̃ noꝓↄtriſtãt inqᷓ;tũ accipi unt rõnẽ mali. Uñ cũ inuldia ſit triſticia de bo⸗ no ꝓximi.ſeqᷣtur ꝙ bonũ ꝓximi reddat᷑ nob odio ſum.⁊ inde ẽ ꝙ odiũ orit᷑ ex inuidia.⁊ ſiẽ ex amo⸗ re ſequit᷑ delectatio cũ.ſ.poſſidet bonũ amatũ. et delectatio ipᷣa cauſat amoꝛẽc.qꝛ vis appetitiua re flectit᷑ ſuꝑ actꝰſuos.ita ex inuidie triſticia cauſat odiũ.⁊ ex odio ad ꝑſonã aliq̃m cãtur iuidia. Et qᷓ;uis odiũ oppona:᷑ directe directiõi q̃ eſt pᷣma ⁊ maria vᷣtutũ.nõ tñ odiũ ẽ vitiũ capitale vel ma ximũ pctõꝝ niſi odiũ dei. Rõ hꝰ e ᷣm tho.ſe.ſe.q xxxuij.ar.iiij.qꝛ illð ðꝛ vitiũ capitale exqͥ vt freq̃n tius alia oriũtur vt dẽm ẽ.S.Clitiũ ãt eſt Zͥ natu rã hoĩs inq;tũ ẽ aial rõnale In his aũt q̃ eſt na turã ſt paulatim ⁊ n ſubito illð qð ẽ nature coꝛ⸗ rũpitur. Uñ oꝑtʒ ꝙ pᷣmo receda: ab eo qð eſt mi nus ſᷣm naturã.⁊ vltio ab eo qð ẽ maxie ſᷣm na⸗ tnrã.qꝛ illð qð eſt pᷣmũ in ↄſtitutõe ẽ vltimũ ĩ re ſolutõe. Id ãt qð ẽ maxie ⁊ pmo naturale hoĩ eſt qð diligat bonũ⁊ pᷣcipue bonũ diuinũ⁊ bnũ ꝓxi . äsäsl 5. et iõ odiũ qð huic dilcõni opponit᷑ nõ eſt ðᷣmũ in dilcõne q̃ fitꝑ vitia ſʒ vltim.⁊ iõ odiũ nõ ẽ vitiũ capitale.Qð enĩ vᷣtus vniuſcuiuſq; rei ↄſiſtitĩ hᷣ. ꝙ ſit bñ diſpoſita ſᷣm naturã ſuã.iõ in vᷣtutibus opoꝛtet eſſe pᷣmnm ⁊ principale quod eſt primuʒ et principale in oꝛdine naturali. Inoꝛdie autem naturali pᷣmum in affectionib ſeu paſſionibus eſt amoꝛ. et ſic in vtutiba pᷣma ⁊ pᷣncipalioꝛ eſt di lectio.iu illð.i.Coꝝ.xiij.Maioꝛ hoꝝ ẽ caritas Et eadẽ rõne odiũ nõ pᷣt eſſie pmũ in Viei 6. Et q; uis odiũ mali qð grtatur bono naꝛał ſit pᷣmũ ĩ ter paſſiões aĩe ſic ⁊ amoꝛ naturał boni.tn odiñ boni ↄnaturał nõ pt eẽ pmũ ſʒ hʒ rõeʒz vltimi. qꝛ atteſtat᷑ coꝛruptiõi nature iã facte.ſic ⁊ amoꝛ cx⸗/ tranei boni.Et odiũ qͥdẽ qð ẽ paſſio pura non eſt pctm.ſʒ odiũ dei vel ꝓximi ſꝑ ẽ pctm̃ Et pᷣt deſcri bi ꝙ odiũ eſt q̊ͥ appetitur malũ alicꝰ in malũ eiuſ qð ꝓ tãto ðꝛ.qꝛ q appetit malũ ꝓximo ꝓpt᷑ aliquã bonã cãm vtputa infirmitatẽ vel moꝛtẽ ne noce at bonis.vel vt ↄuertatad deũ ⁊ hmõi. iſts ꝓprie nõ eſt odiũ.qꝛ nõ intẽdit pᷣciſe malũ illiꝰ.Differt aũt ab ira.qꝛ iratus appetit maluʒ alicꝰſub rõne boni.ſ.ſub rõne vindicte.vt puniat᷑ is q̊ qucʒ eſt iratꝰ de defectu cõmilſſo.ſʒ odiens ſolũ intedit in malum exoſi. D e odio inquit pſal. F. I. — loquẽs in ꝑſona xpᷣi ad prez de iudeis odientib⸗ eũ ⁊ ꝑſeqntibi. Poſuer̃t aduerſuʒ memalaꝓ bo nis.⁊ odiũ ꝓ dilcõne mea.Coõſtitue ſr̃ eũ pctõꝛẽ et diabolꝰſtet a dextreiꝰ.Cũ iudicat᷑cxtat cõdẽ⸗ natꝰ.vbi tria de odio notätur· Primo ꝓparit peſſimã retributiõʒ.ibi. poſuert Scðo ꝙ eijcit optimã dilcõnẽ.ibi.⁊ odiũ p ⁊c. Tertõ ꝙ recipit maximo punitõʒ.ibi.ↄſtitue⁊c. Muantum ad pꝛimn J. II. Odiens aliũ.⁊ ſi ille multa bõa fecerit ei.tñ oim oblitꝰfecit multa mala ʒ illum qð peſſimuʒ eſt. Vñ aug.ſuꝑ pſalteriũ ait.Sex dꝛñtie ſunt ſq; re tributiõeʒ redderep malis bona.nõ reddere ma la ꝓ malis.hec bonoꝝ ſunt.ſʒ pᷣus melius.non reddere bona ꝓ bõis.reddere mala ꝓ malis.hec duo maloꝝ ſunt.et poſteriꝰ detcrius.reddere bo naꝓ bonis ⁊ malaꝓ malis.hec duo mediocriuʒ ſunt.⁊ pus ꝓpinquũ boniſ qð chꝛiſtus nõ arguit ſed pius opoꝛtere dicit.quia ⁊ ſi ethnici hͥ fauũt poſterius ꝓpinquum malis.ↄuenit tñ et bonis. Unde etiã lex modũ vltõis ſtatuit dicens oculũ pꝛo oculo.queſi dici põt iniuſtoꝝ iuſticia ẽ.non quia iniq̊ eſt vltio quã lex ſtatuit.ſʒ qꝛ vitioſa li⸗ bido vlciſcendi magiſq; ad iudicẽ ptinet hocint homies diſcernere q; bonuʒ hoiem ſibi expetere Hic enim malũꝓ malo redderet Judex vero nõᷣ odio ſed delectatione iuſticie iuſtuzs iniuſto qð ẽ bonumꝓ malo.quod etiã deus iuſtꝰ iuderx fecit. Dec ille.xxiij.q.iij. Sed differentie ſunt.peſſime ergo agit qui reddit malum pꝛo bono.ad quod inducit odium.quod vtiq; iudei erga chꝛiſtum egerunt. Nam cum multa bona et innumera be neficia eis contulerit.multa mala ei reddiderũt verba oppꝛobrioſa. contumelioſa poſueruuc — — — — –mee, +—2 ie lis nrbr m uren hnibus Nrckd Cnits i thnil modi In. 1α vonck deſen lüaut Ugri HM zpre döne nack ti Fnr an dhei nnd 86 RN N achoin ſinmzc⸗ eſuntſgt C 4 nals — — aduerſus eũ ꝓ bonis verð ſue doccrine vocando eũ ſeductoꝛẽ demoniacũ ⁊ hmõi.verbera duriſſi ma flagelloꝝ poſuer̃t adũſus eũꝓ bõis miraco rũ in eis facc. Refectõem felleã ꝓ refectione ſua ſuaui Demũ malũ moꝛt poſuer̃t aduſus eũ ꝓꝑ bo no vite eis dato.Lotũ hᷣegit odiũ eon. ¶ ñ ipſe ait ð eis Odio babuerũ me gratis.ideſt ſine cã. Muantũ ad tertium J. I. nota? punitio odi triplex.ſ.cpał.ſpũał? ini lis. Tꝑalis ibi. Cõſtitue ſux eñ pctõꝛẽ.i.conſti tues ſuꝑ illũ pm pctõꝛẽ.ſ.ad dãnandũ ⁊ affligẽ dũ qð factũ eſt ꝑ Tytũ ⁊ veſpaſianũ q ꝓplin illuʒ rebellantẽ multiplr afflixert ⁊ ſubiugauer̃t. Sic accidit odiẽtibi ꝙ ĩ punitõeʒ pcti eoꝝnðs ſubijcit eos pctõꝛibo qͥ affligãt eos Un de ill pccõribo odi 5 carnal i. t ait pp. inati ſunt eon q habeant᷑ pccã ⁊ ñ hoica coꝛrigã᷑ tumidi toleren oder̃t eos. Punitio ſpñał notat᷑ ibi.diabolus diũ ſtet a dextreiꝰ.Dextera ſpũalis hois ẽ op/ð gene entibo deũ ⁊ bonos ait ppha. Dãnati ſunt eoꝝ qͥᷣ re bonoꝝ vt elẽoſine ieiunia ⁊ bmõt.Sʒ ſtat dia bolꝰad dexterã odient qꝛ tollit ſibi fruceũ omis boni oꝑis.ã vt ait apls i Cõꝝ.xiij. Si diſtri buero om̃s facultates meas in c bos paupeꝝ. et tradidero coꝛpꝰita vt arduã.ſuſtinẽdo ẽt marty riũ nihil mihi ꝓdeſt.ſ.ad meritũ ſiñ caritate hoc faciendo. Sʒ vt ait aug.Lolle caritatẽ odiũ te/ net. Nil ita ↄꝛiũ car:cati vt odiũ. Impoſſibile eſt caritatẽ dei ineſſe vbi ẽ odiũ.ppter qð diabolꝰ a dextrieꝰ ſtare ðꝛ.ſ.ad auferẽdũ ſibi fructũ. Pu nitio infernal notat᷑ ibi cũ ðꝛ cũ iudicat᷑ ſ.ĩ moꝛ tea deo exeat ↄdẽnatꝰ ad penas et᷑nas·ſic pt: exẽ plũ in ꝑabola ᷣni debitor decẽ miliũ talentoꝛuʒ qui ex eo ꝙ noluit ↄuo dimittere centũ denari os.⁊ ſiõt retẽtionẽ odij ex iniuria recepta tradi⸗ dit eũ toꝛtoꝛibo i.demonibo qͥuſq; redderet vni⸗ uerſum debitũ Mach. xviij. qd exponit᷑ de odio ꝓpt qð qͥs moꝛiẽs cũ eo ↄdẽnat᷑ad penã inferni. 7 quod vltio poſitũ eſt qꝛ ꝓlixius tractandũ c.no tandũ ꝙ odiũ eſt ↄꝛiũ caritati cũ caritas ſit ma t apls.i.Coꝝ.xiij. aioꝛ — „ xima virtutũ.qꝛ vt ait aplo.i.Coꝝ.xiij. Haie hoꝝ caritas. Et aug.in ſer. Caritas fõs eſt ⁊ oꝛi go oĩm bonoꝝ:munimen egregiũ. via q duc ad celũ.⁊ iõ oñditur guitas hꝰ peccati de q̊ diẽ Odi um pjidilcõne mea. Sʒ ſciẽdũ ꝙ triplex ẽ odium Erinum ſui ⁊ diſcernendum. 5ecundũ dei ? hoꝛrenduuu. Tertium ꝓximi ⁊ fugiendum. Hdiũ ſui p̃t eſſe bonũ ⁊ malũ.⁊ iõ ſecernenduʒ vt malũ deſerat᷑ ⁊ bonũ teneat᷑. In hoĩe ſunt due ꝑtes.ſ. intellectiua ⁊ ſenſitia. Intellectiua ſeu rõ que ſꝑ hoꝛtat᷑ ad optima appetit vᷣtuoſa ⁊ odit vi tia ⁊ pctã.Et qꝛ iſta ẽ ꝑs pncipal in hoĩc.iõ q vir tuoſe viuit.vere diligit ſeip̃m.⁊ virtuoſe odit ſe ſcʒ ſᷣm ꝑtem ſenſitiuà q̃ eſt iferioꝛ ꝑs i homie.⁊ ñ appetit niſi placentia carni ẽt ſi ſint vicioſa. Uñ H xps Jo.xij. Qui odit aĩam ſuã in õ̊ mòo. in vitaʒ eternã cuſtodit eã. Odire aũt aĩam ſuã in h̊ͥ moo eſt odire ⁊ deteſtari vitia ⁊ delecrabilia ſᷣm mun dũ ⁊ carnẽ vbiẽ pctm̃ ⁊ tał nõ ꝓpe loqndo odit ſed vere diligit ſe. qꝛ in vitã eteru cuſtodit aiaʒ — ſpũał ? inferna Quantu ad ſecundu.§. III. oĩa inuocãt veritatẽ et benignãter ſuã rationalẽ.vt intret in eam. Sʒ odiũ ſui qð ẽ dã nabile ↄſiſtit in cõmittẽdo aliqð criminale v ꝑmanẽdo in eo.qꝛ ꝑ h̊ occidit aiam ſuã pbuando eam gr̃a ⁊ głia.⁊ exponẽdo cã igni etno.vñ bñ ðꝛ in ps. Qui diligit iniqtatẽ odit aiam ſuam.⁊ tole odiũ nõ ẽ al q pctm̃ ſpã e ſʒ gñale.qð repit᷑ iqð libet moꝛtali.Sic aũt odire in ſe vitia ⁊ q impe⸗ diũt ſalutẽè eſt licitũ ⁊ ſanctũ odiũ ſᷣm ps. Iniq/ tatem odio babui.ſʒ no ppꝛle odiũ ẽ. Ita ⁊ odire vitia alioꝝ ⁊ qð in eis eſt impediẽs ꝓpꝛiã ſalutẽ laudabile ẽ ⁊ vᷣtuoſuʒ Uñ inpps. Perfecto odio oderã illos.i.pctoöꝛes.ſ.deteſtado vitia eoꝛuʒ.Cck ſicẽt intelligi? illõ Qui nõ odit pꝛem ⁊ mrẽz nõ me dignꝰ Lu. xuij Odiendũ ẽ in ꝑentibo vl alijs qᷣbuſcũq;ʒ qð in eis ẽ impediẽs ſalutẽ nr̃am vłip oꝝ vt affectõò carnał ⁊ hmõi.ẽ t leo papa.Odio tur ĩfirmi.di lxxxvi.c.odio. Scom odiũ ẽ odi um dei. de q̊ ðꝛ Jo.xv.a xpᷣo de indeis. Uiderũt et oder̃t me ⁊ pꝛei meũ.eſt ſp le petm̃ diſtinctuz ab odio ꝓximi.Sʒ quõ dᷣs odio hẽtur declarat b. tho.ſe.ſe.q.xxxuij.ar.i.dicco.Odiũ eſt quidez motꝰ appetitiue potẽtie q̃ non mouet᷑ niſi ab alig appꝛeheſo. Deꝰ aũt dupłr appᷣhendi ſeu cognoſci pot ad hoĩe. Uno mõ pm ſeipᷣm.puta cã ꝑ eſſen⸗ tiã viðꝛ Alio mõ ꝑ effectꝰ ſuos videri pᷣt.cũ ſcilzʒ inuiſibilia dei ꝑ ea qꝗᷣ fcꝗ ſt intellecta ↄſpiciuntur Deꝰaũt ꝑ eẽntiã ſuãꝗ ẽ ip̃a bõitas quã nullꝰ odio habere põt qꝛ de rõne boni ẽ ꝙ amet᷑.Et ideo im poſſibile ẽ ꝙ aliqs vidẽs deũ ꝑ eẽntis odio heat. Uñ ⁊ dyoni.dic in li.de diui.noibo c.iiij. ꝙ oĩbꝰ amabile ⁊ diligibile ẽ ꝓxim bonũ ⁊ pulcx.Eſt ãt deꝰ ipᷣa bonitas⁊ pulcritudo. Inqᷓntũ aut ðs co gnoſci ꝑ effentꝰ ſuos.ſciendũ ꝙᷓ; aliqͥ effectꝰ dei ſt qui nõ pñt vllo mõ griari volũtati hũane vt eſſe viuere.intelligere.qðlibʒ eoꝝ ẽ apetibile ⁊ ama bile oibo. Uñ ᷣm ꝙ deꝰ appᷣhendit᷑ vt actoꝛ hoꝛũ effectuũ.vicʒ inqntũ ẽ creatoꝛ.bñfactoꝛ.veritas et hmõi.ſic nõ põt odio feeij M i uocat oꝑibo eiuſ t dyoni. diẽ ꝙ ðs ↄuertit oia ad ſeipᷣm.ſnqntũ eſt oibo oncipiu eſſendi.qꝛ oia inqᷓntu ſunt tedũt in dei ſiłitudinẽ qui eſt iᷣm eẽ. Sũt aũt qͥdã alij effectus dei q repugnt noꝛdinate volũtati hũa⸗ ne. ſicut inflictio pene.cohertio pctõꝝ ꝑ legẽ di⸗ uinã q̃ͥ repugt volũtati hũane ðpꝛauate ꝑ petin Et iᷣm hanc ↄſideratõem põt ðs odio haberl ab aliquibus triprr. JMMsäG SPun⸗ in qᷓntũ ꝓhibito: peccatoꝝ. Secundo inqntũ afflictoꝛ aduerio Tertio inquantum im peditoꝛ cupitoꝛ· Ex hoc eni ꝙ ðs ꝓhibet aliqua mala que aliqui vellent facere.ſed conſciẽtia remoꝛdet ⁊ nõ ſinit ita libere agere ſine ſtimulo remoꝛdęete. vel etiaʒ qꝛ alij nõ aſſentiũt in malis volũtati eoꝝ ducti ex phibitione dei.ideo odiũt deũ qui talia pꝛohi buit. Aliqui autẽ odiunt deum ꝓpter aduerſa que ſuſtinẽt a deo.et de numero hoꝝ ſunt dana ti de qͥbo in põ.ðꝛ Supbia eoꝝ qui te odert aſcẽ? dit ſemꝑ. Non tñ quicũq; odit penas odit deum Nam multi odiũt penas qui tñ non odiũt deuʒ ſed patienter tolerant eas ex reuerentia diuing. Sed ꝓꝛumpe in odiũ ipᷣius dei puniẽt tanq; iu ſte puniat.qð faciũt dãnati bᷣ eſt odire diuinã iu ſticiã. Alij vo odiũt cũ non pꝛoſpere ſuccedit eis qð volũt.qð tñ ꝑtinet ad magnũ bñficiũ dei.vñ ðꝛ.ij.macha.vi. N ſinere pctõꝛibo ex ſnia agere ideſt m deſideriũ coꝝ ſʒ ſtatim vltões adhibere magni bñficij indiciũ ẽ.Eſt ãt odiũ dei maximũ pctöꝝ.qꝛ opponit᷑ dileccioni dei qð ẽ optim hoĩs Optimo enim opponit᷑ peſſimũ ᷣm phᷣm in.viij. etbi. Hoc mag aꝑte declarat.tho.ſe.ſe.q.xxxiiij ar.ij.dicẽs Defectꝰpcti aõ ſiſtit in auerſiòe a deo hmoͤi ãt auerſio rõeʒ pcti nõ hĩet niſi volũtaria eſſet.vñ pctm̃ cõſiſtit ĩ volũtaria auerſiõc a deo. ſed hec volũraria auerſio ꝑ ſe impoꝛtat᷑.i.odio ðᷣi in alijs aũt pctis ꝑticipatiue ⁊ q̃ſi ꝑ aliud. Siẽ ei volũtas ꝑ ſe inheret eiqð amat.ita ⁊ ꝑ ſe fugit id qð odit.Un qñ aliqs odit deũ auertitur ab eo ſ̃m ſe volũtas eius.ſʒ in aljspctis puta cũ foꝛni catio ñ auertita ðᷣo ſm ſe ſʒ ᷣm illð inqntũ.ſ.ap petit inoꝛdinatã delectatõeʒ q̃ͥ bʒ anexã auerſiõʒ a deo. Semꝑ aũt id qð ẽ ꝑ ſe eſt potiꝰ eo qð eſt ꝑ aliud.vñ odiũ dei ẽ guiꝰint alia pctã.⁊ ꝑtinet il⸗ lud ad pctm in ſpm̃ſcti put eſt ſpeciale genꝰ pec cati.iõ aũt nõ cõputat᷑ int᷑ ſpẽs eiꝰ.qꝛ reꝑitur ĩ q̃ libet ſpecie eiꝰ.Eſt èt iſtud pctm̃ gᷓuiꝰinfidelitate Ratio eni pcti infidelitatjeſt ex odio dei.circa cꝰ veritatẽ eſt fides. ⁊ iõ ſiẽ cauſa eſt potioꝛ effectu. ita odiũ dei maiꝰpctm̃ eſt qᷓ; infidelitas Odiũ tertiũ qð ẽ ꝓximi ſꝑ eſt pctm ⁊ ſpale pctiñ diſtin⸗ ctũ ab alijs ⁊ moꝛtale.qũñ eſt ſᷣm deliberationem rõnis. Oð aũt ſit pctm̃ oñdit᷑ ꝑ ſcbrure teſtifica⸗ tionẽ.ꝑrõ iẽ ⁊ ꝑ ſui ↄſecutõem. Quãtũ ad pꝛi⸗ mũ dꝛ. i. J iOut odit ſen uũ in tẽbn ẽ. Te nebꝛe aũt ſpũales ſtpctã. Et leui.xix.pᷣcepit dñs eęæ oderis frẽm tuũ in coꝛde ruo.ſed facere pᷣ⸗ ceptũ eſt pctm̃ moꝛtale.Et.i.ioh.iij.ðꝛ.Qui odit frem ſuũ homicida ⁊.ſ aie ſue.ſʒ nõ occidit᷑ ania niſi ꝑ mtale.qꝛ moꝛtale gram extiguit qͥ ẽ vita ſpũalł an& Alemẽo ẽ̃t diẽ hõicidioꝝ tria genera HGrũs petrꝰapls eẽ dicebat eoꝝ parilẽ foꝛe penã Ma q occidit ⁊ q odit ⁊ qͥ detrahit ꝑiter hõicida eſt. de pe.di.i.Qð aũt ðꝛ penã eoꝝ parileè eẽ intel⸗ ligit᷑ in genere ꝙ qðlibet hoꝝ fac hoĩem dignũ pe na e᷑na.qꝛ moꝛtale. Ondi?᷑ ſcðo odiũ ꝓximi eẽ pecm̃ ꝑ ronẽ quã põit.b.tho.ſe.ſe.q.xxxuij.ar.iij. Odiũ enĩ amoꝛi opponit᷑.vñ tm̃ hʒ odiũ de rõne mali qᷓ;tũ amoꝛ de rõe boni.Amoꝛ aũt debeł᷑ pxi mom id qð hʒ a deo.ſ.naturã ⁊ gram. nõ ãt de bet? ei amoꝛ ſᷣm illð qð hʒ a ſeipᷣo vel diabolo. ſcʒ culpã iuſticie ⁊ defectũ.⁊ iõ lʒ odire ĩ ꝓxio qð ꝑti net ad pctm̃.⁊ oẽ illð qð ꝑtinet ad ðfectũ iuſticie diuie. hoc aũt ipᷣm qð odimꝰin ꝓxio culpã ⁊ defe ctum iuſticie ꝑtinet ad ipᷣiꝰ amoꝛẽ. Nã eiuſdeʒ ra t onis eſt velle alicui bonũ ⁊ odire malũ eiꝰ. Uñ ad Ro.xij. Odientes malũ adherẽtes bono ⁊ ſic licite pᷣt odio hr̃i inimicꝰ. Naʒ inimicꝰalicꝰðꝛ qͥ fecẽ e aliquã leſionẽ vel q̃rit ſacere ↄ rõnẽ.Tał ãt grauit᷑ peccat q caritatẽ⁊ iuſticiã agẽs.vñ in hoc malꝰẽ ⁊ hãc maliciã ⁊ culpã inimici pᷣt ⁊ dʒ quis ocire ⁊ deteſtari Sʒ ipᷣain naturi fris ⁊ graʒ ẽt inimici nõ pᷣt qs odire ſine pctõ.qꝛ odit q; ſeẽ de us.ſ.naturã ⁊ gr̃am qͥ bona ſunt. Uñ de dño di cit ſapiẽs Sap.xi. Nihil odiſti eoꝝ qͥ feciſti. er Apꝛie ðꝛ odiũ pximi.qð ſin pctõ eẽ nõ pᷣt ⁊ moꝛtle cũ eſt cõpletũ odiũ. Tertio ꝓbat᷑ eẽ pctm̃ ꝑↄſe cutõem. Seqtur eĩ ad odiũ ceſſatio venie ſeu re miſſiõis habite ⁊ hñde pctõꝝ Uñ aug.Qui diui ni bñficij oblitꝰſuas vult vindicare iniurias.ſ. ꝓpt᷑ odiũ ↄceptũ nõ ſolũ de futur pctis veniaʒ nõ merebit᷑ ſʒ ct qͥ ſibi dimiſſa fuiſſe gaudebat ei im putabũt᷑ ad penã.de pe.di.iiij.c.qui diuini.qꝛ.ſ. dãnabit pprodiũ ſijn⸗ ac ſi n fuiſſʒ ſibi dimiſſuz aliqð pctm.Exẽplien ꝑabola de debitoꝛe.x.mi⸗ liũ talentoꝝ Math.xviij. Et vt dicit.b.tho.vbi ſuß ar. iiij. Cũ guitas pcti cõmiſſi in pxim atten dat᷑ ex ꝑte deoꝛdinatõis volũtatpeccãt.⁊ ex ꝑte nocumẽti illati ꝓxio qᷓ;uis ex ꝑte nocumẽti in ꝓ⸗ ximũ młta alia pctã ſint gᷓuioꝛa odio.qꝛ maius nocumentuũ fit ei ꝑ illa vt hõicidiũ.adultcriuʒ et bmõi.tñ ex ꝑte inoꝛdinatõis volũtatis odiũ eſt valde gue moꝛtale.qꝛ ꝑ ipᷣm deoꝛdinat᷑ vuluntaſ queẽ potiſſimũ in hoie.vt radix oĩs pcti nõ exte/ rioꝛes inoꝛdinatões nõ eẽnt pctã niſi ex inoꝛdia⸗ tione volũtat/ fierẽt. Et notandũ ̃ᷣm Duran. ma ꝙ triplici ex cã hʒ quis oꝛdinis minorũ in ſũ odio ꝓxrim. ꝛimo ꝓpter diſplicentiã veritatis. Secundo ꝓpter diſplicentiã bonitatis. Lertio ꝓpter diſplicentiã recepte penalitatis. Quãtũu ad pᷣmũ aliq ſunt ita ꝑuerſi ꝙ odio bñũt diligẽtes ſe.⁊ amãt odiẽtes ſe.i.vere nocent ſibi vt inducẽtes ad mala.⁊ ecõtra retrahẽtes a mał ꝑ admonitõem odiũt qð falſo dictũ ẽ de Dauid ij. Re.xix Diligodiẽtes te.⁊ odio hẽs diligẽtes te.Et tales odiũt ꝓpt᷑ diſplicentiã veritatis quazʒ eis dicũt. Uñ ſaluſtiꝰait.Veritas odiũ parit.de nũero hoꝝ fuit achab rer iſrł qui dicebat de mi⸗ chea/ꝓpha. Ego odi eũ.qꝛ nõ phetat mihi bonuʒ ſed tm malũ.iij. Re.xxij.Quia enim dicebat ſibi veritatẽ repᷣhendẽs eũ ⁊ pᷣnunciãs q̃ incurreret cũ ꝓplło ptpctã ſua ⁊ nõ adulabat᷑ regi vt pſeu⸗ do ꝓphete qͥ pnũciabãt ſibiꝓſꝑa adulado ei.ideo ipᷣm michea odiebat. Huiꝰ roem q̃i aſſignos ſal⸗ uatoꝛ ait Jo.iij. Omis qͥ male agit odit luceʒ.ſ. veritatis vt ñ arguãtur oꝑa eiꝰ.De talibodicitur Ames.v.Odio habuer̃t in poꝛta coꝛripientẽ.id eſt ſapientẽ. Sapientes ſeu iudices antiqtus ſta bant in poꝛta ad iudicãdũ qͥ dñt oiba dicere vert tatẽ. Aliqui odiũt ꝓxios ꝓpꝛ diſplicentia boni tatis.qꝛ eoipᷣo ꝙ mali ſunt bonos videre vel bo/ na de eis audire nõ pnt.qð ꝓcedit ex inuidia.vel qꝛ bonitas eoꝝ maliciã eoꝝ oñdit ſiẽ de Joſeph ðꝛ Geñ.xxxvij.ꝙ oderãt eũ frẽs ſui necpoterant ei pacifice loq.qð erat, pter ſingularẽ bonitateʒ eius. ¶ nuſqᷣſq; enĩ ait DHiero.moꝛibo ſuis fauet Siẽ eni ouis delectabiliter ↄuerſaĩ cũ oue et lu⸗ pus cũ lupo.ita ⁊ malꝰdelcectatur ⁊ amat maloſ ſimiles ſibi.⁊ bonos ↄ:ios moꝛibo ſuis odit Alij odiũt ꝓpter diſplicentiã ↄceptã ex aliq̃ iniuria re cepta.liẽ abſalon odiebat amon frem ſuum ꝓp oppᷣſſionẽ ſoꝛoꝛis thamar.ſimulauitq; diſplicẽ⸗ tiã qͥuſq; vindicaret iniuriã fratre occiſo.ij. Re⸗ Lie iren oderat iacob frẽm ſuũ ⁊ minabat ac ci re qꝛ abſtulerat ius pmogeniture ⁊ paternẽ llta ( — 63 — 1 — ⏑ — — . L☛ ſule ſtar ſni ſed lisp tes ſin d Rd SH far i 166 iuni tain iagt niſu; tem doci nann zape ninp⸗ naiuo mze Näcd Wonn igne ord⸗ ycs W benedictõem. Geñ. xxvij. quod tñ iuſte iacob fe⸗ cerat cũ a dñno ſibi datũ fuiſſʒ. Eſt aũt pctm̃ iſtõ multcũ generaler pꝑmaximũ ⁊ mirabilr młtipli⸗ Maã vix homies odiũ ſel ↄceptum volũt di mittere q̃i licitũ eis videat᷑.nec aduertũt ꝙ duz in odio manent nõ tm̃ vnũ petm̃ moꝛtale cõmit tunt.ſſed totiẽs quotiens iniuriã receptã ad me moꝛiam reuocãtes actuałr optãt illis mala qs odiũt.Qð aũt dictũ eſt antiqs.Odio hẽbis ini⸗/ micũ tuũ. Mat.v. Non erat illa ſnĩa in lege dei ſed falſa glo.quã faciebãt lediſdoctoꝛes ſuꝑ illꝰ Diliges amicũ tuũ ſic teipᷣm.Leui.xix. Ex h̊ ar guebanta cõtrario ſenſu dicẽtes. Exq̊ amicꝰ di⸗ igi pᷣ̃cipitur.g̊ ꝑ ↄ̃rium inimicꝰodiri mandatur Ded tale argumentũ eſt validũ qñ ↄꝛium nõ hĩr in lege.ſʒ expſſe mandabat dñs ↄriuʒ in ipᷣa lege ſtatuens ꝙ ſi qs tranſiẽs ꝑ viã videret iumentũ inimici ſub ſarcina in terrã lapſum.nõ ꝑtrãſiret ſed iuuaret ad ſubleuãdũ ipᷣm.vñ talem falſam. expoſitiõem repꝛobans ait.Ego aũt dico vobis Siligite inimicos viĩos. Math. v. MDꝛoducit autem odiũ .ꝗ. x tres fructus peſſimos. WMM ecundo crudelitatis actionem. Toertio damnificatõis malignateem. Odium indurat coꝛ terribilr vt merito de odiẽ/ 6 Prano coꝛdis obdurationem. te poſſit illð verificari qð ðꝛ de diabolo Job.xli Coꝛ eiꝰindurabi q̃i lapis.Uñ odiũ ſimile eſt q̃ fuit occiſus trayanꝰimꝑatoꝛ.Legit᷑enĩ de ipo ꝙ; ipſo moꝛtuo exenteratũ eſt coꝛpꝰeius vt medici poſſent videre cãm moꝛtis eiꝰ.⁊ inuẽtũ ẽ coꝛ eiꝰ dux q̃i lapis qð ex illo veneno ꝓceſſerat. Condi ditiões aũt duri coꝛdis ponit Bermñ in li. de ↄſi deratõe di.oꝛ duꝝ ẽ qð ↄtritiõe nõ ſcindi pie/ tate nõ emollit.pᷣciba ñ flecctitur.minis nõ cedit. flagellis obdurat᷑.coꝛ duꝝ ait ſapiẽs male hẽbit in nouiſſimo. Hecoĩa impleri vidẽtur tn odiẽte nã coꝛ eius nõ põt br̃e ↄtritionẽ. Uñ nec in con⸗ feſſõe abſolutõem nec veniã nec cõionẽ. Expᷣſſe eni dicit᷑ de pe.di.v.Falſas.qꝙ talis qͥ tenet odiuʒ in coꝛde admitti nõ dʒ ad pniam.ſ.vt abſoluat᷑a cõfeſſoꝛe.Et q̃nto mag ꝑmanet in odio.tãto ma 19 indurat. Pietate n emolitur talis.qꝛ ⁊ ſi vi⸗ eat inimicũ in aduerſitate nõ cõpatitur.ſʒ appe tit ei maioꝛa mala vſq; ad ↄſumptiõem.Sic iu⸗ dei odientes xpᷣm nõ fuecr̃t moti pietate ad ipſuʒ cũ viderẽt eũ terribilit᷑ flagellatũ.qð fec pylatus ad flectendũ eos ad pietatẽè erga eũ.ſʒ oĩnovolue runt eũ crucifigi vt ſatiarent᷑.de penis acerbiſſi⸗ mis eiꝰ⁊ ob ꝓbꝛijs.nec flecti᷑ pᷣcibb odiens.nam ſi amici ⁊ vicini religioſi ⁊ pᷣlati depᷣcent᷑ tles vt odia dimittãt.⁊ inimicicias nõ acqᷣeſcũt.qͥnim mo.nec pᷣcib eius ad quẽ odiũ hñt.ẽt iniuſte fle ctũtur pᷣcibus. Sic nec iudei pᷣcib ſtephani oꝛã tis ꝓ ſe lapidantib quẽ iniuſte oderãt ꝓptvirtu tes ſuas.⁊ ſapiaʒ ⁊ miracła Nõ cedit minis odi ens.qꝛ ⁊ ſi fiant ei cõminatõnes a pᷣdicatoꝛibus multoꝝ maloꝝ q̃ ðs ꝓ odio ſuo inferet.⁊ pꝛeci⸗ pue dãnatiõis etne nõ viðꝛ curare.ſʒ nec minas dei. Diẽ eni aug.dicit dñs. Dimitte ⁊ dimittekti bi. go dimiſi pue ſpcrã tua. zoffenſas mipin te factas.dimitte ⁊ tu poſtea Mã ſi nõ dimiſeris reuocabo.ſ.te ad dãnatõem.⁊ quicqͥd dimiſerã replicabo tibi.de pe.di.ujij.ca.dicit dñs. Fagelł obduratur.Nã incurrit in dãna et infirmitates moꝛtẽ familie ſentit ⁊ tamẽ odiũ tenet.vñ ⁊ ĩ no iuſſimo male hẽbit.qꝛ in moꝛte cuʒ odio trãſiẽs a demõib cruciandꝰad inferna deſcẽdet. Se cundꝰpeſſimꝰfructꝰ odij ẽ crudelitas. lulli pla cere ſinit odiũ nec amico nec cõſanguineo.cayn ecx odio ita crudelis factꝰeſt vt nõ ꝑceret germa⸗ no abel inocẽti.Egyptij qͥ oderãt hebꝛcos. vt hr Erxro.i.affligebant eos młtᷓ modis ⁊ obpꝛobꝛijs ageo crudeles effecti ad eos vt mãdaret pharao om̃s mares cũ naſcebant᷑ ſubmergi in flumine. Quid crudeliꝰeſſe poterat Jratꝰherodes ex odio quẽ ↄcepit ad regẽ iudeoꝝ recẽter natũ.ſ.xpᷣʒ vt occideret eũ occidit om̃s pueros ẽt filios ꝓprios a bimatu ⁊ infra in finiba bethleẽ reꝑtos Lanta eſt crudelitas ⁊ ſtulticia odiẽtis vt occidat ſeip- ſum gladio odij ex eo ꝙ aliqᷣs aliq̃ntulũ ſcidit ve ſtem eiꝰ.Omis eni iniuria q fieri pᷣt eſt circa coꝛ pus.quia ⁊ res tꝑales oꝛdinãt᷑ ad coꝛpꝰ. Coꝛpꝰ at eſt veſtj aie quã occidit gladio odij ipᷣm ſuſei piẽs.Lancea lõgini militñ fuit ita crudeł ſiẽ eſt odiũ.qꝛ illa trãſuerberauit coꝛpꝰ moꝛtuũ.odiũ aĩam viuentẽ.⁊ aliqñ ctiaʒ coꝛpꝰ. Hinc ⁊ boeciꝰ de phᷣica ↄſolatiõe ait. Apud ſapiẽetes nullꝰ locꝰ odio ꝓꝛſus relinqᷣtur. Na bonos qͥs niſi ſtultiſſi mus oderit. Malos vo odiſſe rõne caret. Nam ſiẽ coꝛꝑis languoꝛ.ita vicioſitas qᷓi qdaʒ moꝛb eſt animaꝝ.cũ tñ egros coꝛꝑe mime odio ſed mi ſeratõe dignos arbitremur. Et ſeneca. Ridicu/⸗ lũ ẽ odio nocẽtis ĩnocẽtiã ꝑdere Idẽ in aliaſepła Si magnanimꝰfuerjnũqᷓ; dices tibi iniuriã fie⸗ ri.de inimico dices.Non nocuit mihi ſʒ animũ nocẽdi habuit.⁊ cũ illũ in tua ptãte videris vin dicatum putabis te vindicare potui Ter⸗ tius fructus odij eſt damnũ.ſamvᷣdiens que rit in exoſo ſeptem genera damnoꝛum vel ſimul vel ſeꝑatim.et in qͥlibet ẽ moꝛtale.In ſubſtantia appetẽs ꝙ ipᷣam amittat ł diminuat.⁊ ad h̊ oꝑa tur ſi põt ꝑ ſe vel ꝑ alios. In fama qꝛ detrahit er bona audita de eo ꝑuertit dicẽs malã intẽtionẽ hrc. In patria.qꝛ qrit quõ expellat᷑ de ciuitate vł ſaltem h̊ deſiderat. In familia qꝛ apꝓpetit infirmi tates vel moꝛtẽ filioꝝ vel dãnatõeʒ ⁊ iiurias eiꝰ In libertate. qꝛ appetit ꝙ incarcereł pt᷑ debita. vellals etiã ꝙ ſuituti ſubijciat᷑ In coꝛꝑe qꝛ cupit illum infirmari vel mori.vñ ⁊ ĩmpcat᷑ ei multas maledictões.⁊ ſi ipᷣe nõ velit ꝑ ſe occidere optat tñ vt aliꝰvel ðᷣs hoc faciat in vidictã ſui. In aĩa. qꝛ vellʒ aiaʒ eiꝰ ad iferna deſcẽdere Qdðᷣlibʒ hoꝝ quis appetẽs ꝓxio ex odio moꝛtalr peccat.Econ tra dimittẽdo iiurias⁊ odiũ de coꝛde multiplex fructus⁊ optimꝰſequit᷑ſ.remiſſio pctõ Augiĩ ſermõe.Ego ad dilectõez inimicoꝝ vos moneo qm̃ ad ſanandũ vulnera pctõꝝ nullũ medicamẽ tum efficaciꝰeſſe coãſco. Tnuſqſq; debitoꝛ eſt.et habz debitoꝛẽ. hʒ pximũ ſuũ Hanc regulã deus ſtatuit cũ debitoꝛe ſuo.quã ipᷣe ſᷣuas cũ tuo. Si nõ ignoſcis debitoꝛi tuo.i.ei qͥ te offédit poꝛtan S Citulus do.ſ.odiũ ad eũ.nec vᷣs tibi ignoſcet debita tua. id eſt peccata.Si aũt ignoſcis ⁊ ðs tibi fᷣmittet debita tua.vt ðꝛ Mach.vi.ſcʒ ſi de pctis ſis ↄtri tus. Scõs fructꝰ ẽ adoptõ filioꝝ.qꝛ efficit᷑ fili uss dei ꝑ imitationẽ. ſᷣm illõ Macth.v. Diligite inimicos vꝛõs.bñ facite his qͥ oder̃t vos. Oꝛate ꝓ ꝑſeq̃ᷓntib ⁊ calũniàtibs vos vt ſitis filij patris viꝛi.ſ.dei.ſcʒ ꝑ imitationem qͥb tandẽe hereditas glie datur.Deꝰeni nullũ odit.ſᷣmillud. Diligis pmia ⁊ nihil odiſti eoꝝ qͥ feciſti. Uñ põ.Quõ mi ſeretur pr filioꝝ miſt eſt dñs. Pfr autẽ ignoſcit nõ odit malos filios.bñfacit inimiſuis.i.pma — — nẽtibo in pctõ Nã ſolẽ ſuũ oꝛiri fac ſuꝑ bonos⁊? malos. et pluit ſr iuſtos ⁊ iiuſtos.⁊ ñ ſolũ mate „ . * —w „ rialẽ ſolem.ſʒ ſpũalẽ qꝛ lumen intelligẽtie dat ? bonis ⁊ malis ⁊pluuiã gr̃e infũdit ſuꝑ iuſto sau gmẽtando eã.⁊ iniuſtos iuſtificando eos vt ptʒ in ſaulo.Cũ eni eſſʒ in ipᷣo actu ꝑſecutõis xpᷣi cir Cuũ fulſit eũ lux de celo.⁊ ↄuerſus graʒ dei recepit Aec lx. Oꝛauit ⁊ ipᷣe ðs incarnatꝰ ꝓ crucifixori bus ſuis.nõ odiuit aut ſe vindicauit.ſaie.liij. Pro tranſgreſſoriby oꝛauit ne ꝑirent. Tertiuſ ctꝰ ↄuerſio inimicoꝝ. Uñ apis ad Ro. xij. Si eſurierit inimicꝰtuꝰciba illũ.ſi ſitit potũ da illi. Hoc eni faciens cõgeres carbões ignis ſuꝑ caput eiꝰ.i.talia bñficia fcã inimidex qᷣb mãife⸗ ſte ipᷣi pñt videre dilcõnẽ tui ad eos.nõ odiũ ꝓpt iniuriã factã.erũt vt carbones ignis excitantes in caput.i.in mentẽ eiꝰ dilectõem.⁊ ꝑ cõſequẽs recognitõem ſue offenſe. Sicẽt oꝛatio ꝓthomar tyris ſtephaniꝓ ſaulo inimico eiꝰmaximo qͥßua bat veſtimẽta lapidãtiũ eũ.⁊ ꝓ alijs impetrauit conuerſionẽ eiꝰ. Uñ aug in ſer. Si ſtephanꝰpꝛo ſaulo nõ oꝛaſſet.ecclłia paulũ ñ habuiſſet. Tegit᷑ de ſctõ Johe elemoſinario qᷣ erat patriarcha ale⸗ xandrinus.ꝙ cũ ſeł quidã nepos eius recepiſſet magnã iniuriã a quodã ciue q erat debitoꝛ eccẽ̃ie ſue in e qntitate pecunie.⁊ multũ conq̃ret᷑ i ſe nepos deniuria ſibi fcà apð ipᷣm ſuũ auuncu lum patriarchã. ⁊ cũ vindictã ex odio expeteret· Dirxit ei patriarcha cõſolãdo ipᷣm. Patienter ex⸗ pecta fili mi.qꝛ cito faciemꝰtalẽ vindictã ꝙ tota alexandria mirabit᷑ Qui exhilaratꝰ diẽ expecta⸗ bat vltiõis fiende. Una igr dieꝝ pr̃iarcha vocar fecit eũ qui iniuriã fecerat.⁊ ſuũ nepotẽ coꝛaʒ ſe et aſtantibo multciuibo dicit priarcha cce talẽ tu feciſti talẽ iniuriã huic nepoti meo nõ bñ ſeci⸗ ſti ledendo ꝓxim tuũ. Nolo trãſeat multa talis iniuria vt erxẽplo meo aſtãtes⁊ alij poſtea hoc au dientes diſcãt ſuas vindicare iniurias ⁊ odij ſa tiſface re Quantũ debes ecclłie mee. Rñdit ille. tantũ Mandat priarcha notoꝛio ſuo dicẽs De le de libꝛo rationũ tale debitũ. qm̃ in ſatiſtactio nẽ iniurie facte nepoti meo ⁊ ob vindictã vnde⁊ mihi ego tibi ilð debitũ ex toto remitto ⁊ abſol uo.⁊ ãmodo tibi caueas in futuꝝ ab offenſis pxi mi tui ne ðs iraſcat᷑ tibi.Ex q̃ re tota alexandria mirata eſtvt pᷣdixerat.De ſcõ Johãne gnalbᷣ.ctiã legitur ꝙ cũ eſſet miles ⁊ inimicias moꝛtles ha beret cũ quodã.qꝛ occiderat auũclm ſuuʒ. Una dlex cũ eilet armis accinct' ⁊ inueniſſʒ inimicũ ſui ſolu ? inermẽ aggreſſus ẽ eü vt intficeret. Qð ille intuẽs ſe nõ poſſe cuadere pſtrauit ſe ro⸗ gãs euʒ ob amoꝛẽ eiꝰ qͥ tali die ꝓ nob oiba paſſus erat ſibi ignoſceret.erat eni feria ſexta.Ad cuiꝰpᷣ ces ſubito emollituʒ eſt coꝛ eiꝰ amoto oĩno odio dixit.Ob amoꝛẽ crucifixi nõ poſſuʒ tibi nõ indul gere cũ ipſeꝓ nobᷣ inimidq ſuis.moꝛtẽ guſtauerit hac die. Uade ſecurꝰ⁊ fac bonũ.ego tibi iniuriã tantã ex oꝛe remitto.Poſt cũ acceſſiſſʒ ad cccliaʒ ſancti Miniatis ꝓpe floꝛentiaʒ in monticlo vbi nũc moꝛant᷑ frẽs mõt oliuaꝝ oꝛanti ipᷣi ad ima ginẽ cruciſixi.ipᷣa immago incliauit ſibi caput q̃ſi gras ei agẽs de iniuria remiſſa inimico ꝓpter eũ Et adhuc oñdit᷑ibi tał ymago Et ita cõuerſus eſt ille Johes gualb.ad deũ ꝙ dimiſſo ſeculo oꝛ⸗ dinẽc.ſ.vallis vmbꝛoſe.⁊ miraculis multis cla, ruit canoniʒzatus ab eccleſſi. Atru odies pꝛorimũ ꝭ. V. poſſit cõmunicari. Uerbigr̃a. Pone q aliqs ſu tinuit magnã iniuriã vel damnũ ab aliq̊ pt qð denegat ſibi ſalutatiõem.nnnqͥd pᷣt ſibi licẽtiari ad cõmunionẽ. Rñ.ſᷣim Duran.o:dinis minoꝝ Ex illatiõe iuiurie q̃tuoꝛ ſolent oriri in homine Primũ eſt odiũ ſiue rãcoꝛ in coꝛðõ. Scðo eſt effe. ctus odij in oꝑe.TLertiũ eſt ſignũ rancorꝭ in oꝛe Quartũ eſt actio iniurie Pꝛimũ tenet᷑ dimitte re.ĩmo potiꝰnũqᷓ; debuit admittere.qꝛ nec debʒ dolere de ꝓſꝑitate inimici.nec gaudere de malo nec malũ ſibi optare niſi eẽt inimicꝰ eccłie.vt he reticus vel tyrannꝰ ꝑſeqns.vłl reipublice. ſic pu blicꝰlatro tũc eni dolere deberet de pſꝑitate ſua tẽpalibi.qꝛ ꝓ qᷓnto plꝰpſperaret᷑.tanto plꝰ ecclia vel reſpublica lederet᷑. Uñ gre.xxxiij.moꝛa.dicit Siẽ noxiũ ſolʒ eẽ ſi vnitas deſit bonis.ita ꝑniꝰ cioſum ſolet eẽ ſi nõ deſit mat. Peruerſos ppe vnitas coꝛroboꝛat dũ ↄcoꝛdat. Uñ paulꝰ vnita tẽ fregit factã a phariſeis ⁊ ſeduceis ad ipᷣm occi dendũ. Licet aũt qͥs ñ debeat dolere de ꝓſpitate inimici in tẽꝑalibo.nõ tñ tenet᷑ gaudere de bono ſuo tꝑali.ſʒ debʒ gaudere de ↄuerſiõe ſua ꝓfectu ſpũali ⁊ virtutibꝰ Sʒ ſi gaudet de bonovel doz de malo inimici.5ᷣ eſt ſignũ ꝑfectõis niſi ille eſſʒ inimiceccłievel reipublice Siãt dolet de bono tpali.vel gaudet de malo eiꝰvel optat ſibi malũ Aut tal doloꝛ vł gaudiũ rationi placʒ aut diſ pli cet. Si placet ita ꝙ eſt ᷣm rõnẽ deliberats ⁊ nſi⸗ ſtit in eo nõ penitẽs de ̊ nõ dʒ cõmunicari niſi foꝛte modicũ malũ optet ſibi ꝑ qð ſẽcognoſcar ¶Uel niſi optet malũ nõ ſub rõe mali.ſʒ qꝛ credit ſibi illð expedire vel reipublicc.ſichelias occidit duos qͥnq̃genarios cũ ſuis.iiij. Re.i. Uel ꝓpr bo nũ ꝑ ſe vt pctm̃ minuercet᷑ qd viuẽdo augmetaſſʒ vcl ꝓpbonũ reipublice vt viuentib vtił metus incuteret᷑ ad vitandũ ydolatriã vt Aug. dicit.x iij.q.iiij.ꝭ. Sʒ vt obijcitur.Uel etiã cũ timet ve riſimiłr ne ex ꝓſꝑitate ſua ille ſibi iniuſte noceaat et ꝓpterea dolet de ipa ßm LTho. Si aũt doloꝛ et gaudiũ rationi diſplicʒ.q;uis ſenſualitati place at.ſ.de ꝓſperitate inimici ⁊ aduerſitate eiꝰ.tune põt cõmunicari. Scðo ex illatiõe iniurie oꝛit᷑ odij in oꝑe.⁊ h̊ ↄſiſtit in duobo.ſex ſubtractione boni ⁊ illatõe mali Si in ſubtractõe boni.aut q̃ 2 , — — — „u . —— — ,nRe Capitulũ fubtrahit illicite bonũ ſs ale. ant tempoꝛale. Si ſpũale puta qꝛ excludit eũ ab oꝛõne generali cũ.ſ.oꝛat ꝓ omnido fidelibo intẽdit illũ excludere aut qꝛ nõ vult coꝛ eo pᷣdicare tũc peccat graui᷑. nec debet cõmunicari q;diu habet hãcvolũtateʒ Si ſubtrahit bonũ tꝑale.aut neceſſariũ aut non neceſſariũ.Si neceſſariũ ſic peccat moꝛtiłr vr ſi ĩ⸗ imicũ nõ paſcit in articulo moꝛtis.Tũc eni ha⸗ bet locũ qð dicit ambꝛo.diſt.lxxxvi.ſi nõ pauiſti occidiſti. Si nõ neceſſariũ nõ peccat niſivenialr qð intelligo cũ eo ille indiget ⁊ ſi nõ abſolute.ſi ef fectus odij ↄſiſtit in illatioe mali.aut ergo qͥs inꝰ- fert inimico malũ contra oꝛdinẽ iuris aut ᷣm oꝛ dinẽ iuris.ſi cõtra oꝛdinẽ iuris ſic peccat moꝛtlr qꝛ mihivindictã⁊ ego retribuã.ait dñs ar. de pe. di. iiij. vbi dicit aug. Qui diuini bñficij oblitꝰ ſu⸗ as vultvindicare iniurias nõ ſolũ de ſi ctũcpõt cõmunicari.odio tñ a coꝛð remoto vt qñ b̊ facit ex ſentẽtia iudicis. vel ex ꝑmiſſiõe iurj. Ex ſentẽtia iudicis.vt ſi malefactoꝛ ad mãdat iudicis ſatiſfacere leſo nõ vult etiã leſus põt ißſm de mãdato iudicis appeter̃ bello Et quicqͥd rapit ab hoſte vel adiutoꝛib ſuis totũ ſuũ eſt.quouſq; ſit ſibi plene ſatiſſactũ de omni dãno dato ⁊ expẽ ſis.vltra h̊ aũt ñ debet aliud acciꝑe.niſi ppter im manitatẽvicij ile meruerit oiba bonis ſpoliari vt ꝓpter hereſim vel cõſimileviciũ.ſimiłr cõmunica ri põt qñ facit hoc ex ꝑmiſſiõe iuris.Licet eni re/ lariterverũ ſit ꝙ uemo põt ſcipᷣm vindicare.vł ſibi ð ſuis ius dicẽ.tñ ius hoc ꝑmittit in caſib ci uilibo. vt vim vi repellere cũ moderamie inculpa te tutele vel etiã ſocios defendere.⁊ hmõi.xxiij.q. iij. foꝛtitudo. Tertio ex illatòe iniurie oꝛitur ſi gnũ rãcoꝛis in oꝛe.⁊ ſic diſtigue.aut iiuriatoꝛ ex⸗ hibet cõdignã ſatiſfactõem aut nõ.Si exhibʒ ᷣm qᷓ̃ntitatẽ clpe ſupple⁊poſſibilitatẽ ſuã.ſic tenet᷑ ad amiciciã recipere ⁊ ei loqui.vñ aug. Memẽto ci⸗ to ignoſcere ſi quis in te peccauerit⁊ a teveniã po ſtulauerit. Si aũt nõ exhibet nõ tenet᷑ ei loqui qñ ſcʒ ſatiſfacere aut oĩno nõ vult aut ſemiplene. Et hoc intellige verũ niſi foꝛte actio iniuriaꝝ aboli⸗ ta ſit diſſimulatõe vel remiſſiõe. Actio ei iniuria rũ aboletur remiſſiõe vel diſſimulatõe. Remiſſio ne qñ.ſ.leſus remittit iniuriã.xxiij.q.iiij.ſic illic. Diſſimulatõe remittitur.vt ſi luſerit vel riſerit vł comederit cũ eo poſt iniuriã factã iuſti.de iniur̃. S. fi. Quarto ex illatõe iniurie oꝛitur actõ iniu/⸗ riaꝝ:Hãc nullꝰtenetur dimittere.iĩmo qñq; leſuſ dimittere nõ põt vt ſi iniuria illata eſt monacho vel ſeruovel filiofamilias vel vxoꝛi.Na m ſi mo⸗ nacho illata eſt cõpetit actio iniuriaꝝ monaſte/⸗ rio vel monacho.niſi foꝛte monachus ſeu aliꝰreli gioſus eſſet longe abſens a monaſterio.⁊ de licen tia abbatis ſen alius alteriꝰ ſui ſuꝑioꝛis.tũc eni poſſet agere de actiõe iniuriaꝝ.ff.de iniur.l.ſivnꝰ Et ſi monachꝰremittit iniuriã nibilominꝰ mõa ſteriũ agere põt.Sed ſi abbasvel alius ſuꝑioꝛ re⸗ mittit iniuriã monachꝰagere nõ põt.Secus ſi in eccleſia ſeculari que nõ pot remittere iniuriã cle/ rico factã. Itẽ ſi iniuria ſeruo eſt facta dũs remit tere põt nõ ſeruus.Itẽ iniuriã factã filiofamilias catis veniam merebitur.⁊c̃. Si ſcòm oꝛdinẽ iur pater remittere põt ⁊ agere pꝛo iniuria ipᷣa nõ fili us niſi qui iniuriatꝰ fuerit putaret eũ patrẽſami lias.ff.de iniur.l.i.S.i.⁊.ꝭ.ſi adeo Itẽ ſivxoꝛi facta eſt iniuria viro cõpetit agere pꝛo iniuria ⁊ nõ ecõ tra. Non g̊ eſt neceſſarium volẽti cõicari vt dimit tat actionem iniurtaꝝ ledenti ſed odiũ. Itẽ nota ꝙ qui remittit actiõem iniuriaꝝ in articło moꝛ⸗ tis in manu pᷣſbiten. ſi hot facit cã moꝛtis poteſt poſtea agere ↄtra iniariãtẽ ſi cõualeſcat.Secꝰ qt ſi ſimpłr remiſit.ff.ad iitł᷑.l.fi. Itẽ nota ſᷣm hoſti. ꝙ actio iniuriaꝝ ab initn abolet᷑ diſſimulatõne idẽ ſi quis iniuriã accepit nõ iraſcit᷑nec mouetur ſed ſi exindemotꝰ fuerit.⁊ iniariã ſtai ad aim re/ uocauerit ⁊ iniuriantẽ citari fecerit non tollitur diſſimulatõne.nec ꝑ ſalutationẽ.nec ꝑ oſculũ pa cis datũ in eccłia niſi expꝛeſſe remittat᷑ vel pacifi⸗ cetur. Hec omnia Duran.vbi ſuppas. apituluũ.iiij. de detractione ⁊ grauitate eiuus Etractio eſt ſecunda fi lia inuidie ſᷣm grego. in moꝛal.Diffimit᷑ aũt ꝙ eſt denigratõ aliene fame ꝑ vba . occulta. Ex qua diffinitòe ᷣm be.tho.ſe.ſe.q. ixxi ijj. ar. i.oñditur duplex differẽtia inter ipᷣam ⁊ cõ⸗ tumeliã.Et pꝛia eſt q;tũ ad modũ ꝓponẽdiverba qꝛ.ſ ↄtumelioſus moniteſte pꝛofert verba contra aliquẽ.detractoꝛ aũt occulte. Sicut aũt facc fit nocumẽtũ ꝓximo manifeſte.⁊ qñq; occulte.mani feſte quidẽ ꝑ rapinãvel alias violẽtias maifeſtas occultevt ꝑ furtũ vel doloſam ꝑcuſſionẽ. Ita⁊ vᷣ⸗ bis manifeſte quidẽ vt cõtumeliõdo.i.dicẽdo ꝓxi mo verba iniurioſa in faciẽ eius.⁊ occultevt ꝑ de rractõem. Etiõ dicit᷑in diffinitõe ꝑverba occulta nõ qdẽ ſimptr ſed occulta ei cui detrahit.quia in abſentia eiꝰ.qᷓ;uis eni poſtea ci notũ fieret a refe/ rentibo.tñ tũc occultũ fuit ei qñ ille detrarit. Scva differẽtia ẽ q;tũ ad finẽ intẽtũ ſeu nocumẽ tũ illatũ.qꝛ contumelioſus ex facto ſuo derogat bhonoꝛi detractoꝛ aũt fame Nã ex hocipᷣo ꝙ aliqs ꝓfert manifeſte verba ↄtumelioſætotra aliquem videt᷑ipᷣm ꝑuipendere.⁊ ex hoc dehonoꝛat᷑ contu meliatus.vñ cõtumelia detrimẽtũ affert honori Sʒ cũ quis verba ↄtra aliũ ꝓfert in occulto viðꝛ ipᷣm magis vereri q; ꝑuipẽdere.vñ nõ directe in⸗ fert detrimentũ honoꝛi ſed facit qᷓ;tũ in ipᷣo ẽ pꝛo ferẽs verba cõtra aliquẽ occulte eos qui audiune malã opinionẽ habere de eo cõtra gue loquit᷑ hoc ei intẽderevidet᷑.⁊ ad hoc intelligi᷑ detrabẽs vt vᷣ bis eis credat᷑.vñ dr̃ in diffinitõe ꝙẽ ðnigratõ.i. obfuſcatõ ſeu diminutõ fame alteriꝰ. In b ãt ↄue niũt ↄtumelia⁊ detractio.qꝛ ꝑvtrũ q; ꝓfer? malũ de pxio.Et qꝛ ꝑpctãvenialia ñn denigra fama ho⸗ mis.iõ tales defectꝰocculte referre de aliq̊ nõ ẽ ꝓ⸗ pꝛie detractõ.niſi qͥs h̊ intẽderet vnde cũ dr in dit finitõe ꝙ detractõ ẽ denigratõ fame itelligit᷑ ex in tẽtiõe factavt.ſ.qͥs eo aio loq̃t malũ de alio vt di minuat famã eiꝰ.Et ſic ſoluũ᷑ młteq̃ſtiões. Un⁊ ſi qs oꝛdinarie accuſatvł denũ ciat crimẽ alteriꝰ ĩ iudicio qᷓ;uis ex h̊ denigret᷑fama accuſativł denũ ciati.ſi h̊ͥ nõ intẽdit ſedvt ꝓuideat᷑ bono cõi⁊ ſalu ti ꝓxi.qð pmouet᷑ ꝑ punitòʒ criminũ⁊ coꝛrectõeʒ hoĩm nõ decrabit calſed merel. Secꝰſi Iraͤeres 3 4. Titulus X infamis tũc moꝛtłr peccaret. ſʒ ad fame reſtoõnez no tenet. Ite ſi qs loqcur o allquẽ ;uis ñ ſequa? dengratio fame illi. qꝛ ſcz verba nõ credut. eñ exqͥ hoc intẽdit ⁊ ad h̊ opat᷑ detractoꝛ eſt. Iteʒ ſi qͥs ex loq̃citate vł leuitate refert crimia alioꝝ oc culta nõ intẽdens fame derogare. nõ foꝛmalr ſʒ Matłialit᷑ ðꝛ detractoꝛ.vñ nec petm̃ ẽ moꝛtale ni⸗ ſi ⁊ verbũ qð de alio pfent ex loq̃citate eſſ adeo F ue ꝙ notabilit᷑edat ſam ꝓximi.⁊ pᷣcipue in his que pꝑtinẽt ad honeſtatẽ vite ᷣm Tho. vbi.S. vt referẽdo de aliqͥ ꝙ ſit adulter] foꝛnicatoꝛ. vſt urg riꝰ.p̃datoꝛ⁊ hmõi.ſecus dicendo aliquẽ eẽ iracũ dũ ſuꝑbũ.ↄtentioſum. pᷣſumptuoſum.leuem et hymõi. Itẽ referẽdo mala crimialia alioꝝ ex qua dã loqcitate qᷓ notoria ſunt non ꝑtinet ad detra ctionẽ.qꝛ nõ denigrat famã illoꝝ cũ iaʒ deniãta ſit. ſi tñ bac intẽtiòe ageret moꝛtalr peccaret. De tracxio igit pprie ⁊ ſtricte ſumpta ſꝑ ẽ moꝛtle.ſᷣm Cho. vbi. S. arti. ij. — „ . De detractiõe loquẽs .ꝗ.I. HPs. ait. Induant᷑ qii detrabut mibi pudoꝛe. et operiant᷑ ſic dyployde ↄfuſiõe ſua.põ.cvii. Quã uis pha ibi loqtur i ꝑſona xpᷣi ad pĩem ð iudeis q detrabebat mit mois.dicetes eu eẽ trã⸗ greſſo⸗ rem leg blaſphemũ, malefic? hmõi. vt ðꝛ Jo. cebãt qꝛ bonꝰeſt. alij neq̃q;.ſed ſeducit turbas et bi detrahebãt. Sʒ oẽs tales induti ſunt pudoꝛe manikeſtiſſime aſparuit de ſctitate ſua ĩimo et Deitate. Et oꝑti ſũt ↄfuſiõe duplici.ſ.tꝑali ⁊ eter nali nõ penitetes de pctõ illo. Et iõ dicit. ſi dy/ Ployge. q eſt veſtis duplex. ⁊ ſignificat duplicem cõfuſionẽ. Põt ẽt verſus iſte verificari de q̊libet detractoꝛe.⁊? poni pñs imꝑatiui modi futuro indicatiui. vt freqntfit in pſamis. Induãtur id eſt induent᷑i.circũdabũt᷑ vndiq; pudoꝛe cũ.ſ.ma nifeſtat falſitas eoꝝ. vł in reſtone fame. 2 oꝑient duplici ofi. lone ſi nõ penitẽt.ſ.tꝑali ⁊ eternali. Dzʒ ſcie de bmo qꝙ detractio variat ſeptẽpli⸗ citer. aggrauaĩ᷑ terribiłr.⁊ vurcar diffaliter. Quantũu ad pᷣmũ ðꝛ Ecẽs.x. Si moꝛdeat bᷣpẽs in ſilentio nil eo minꝰpʒ qͥ occłte detrahit. Ser⸗ bens comedit terrã. Siceni dictũ fuit pᷣmo ſer⸗ Henti in locutꝰc diabolꝰ mulieri.Terrã come des Heñ iij. Sic detractoꝛ paſciĩ öfectibo hoim quos recitat. Serpẽs ẽ aial venenoſi um qð ſuo Harn inficit ꝓpe aſtantes. Ita detractoꝛ hʒ vene⸗ nũ malicie ⁊ ſua locutõe tberrackort energ do malam opinionẽ in mẽtib- eoꝝ.Serpens oc culte vulnerat ſeu moꝛdet. Sic detractoꝛ occlte i eſt in abſentia eiꝰ cui detrabit male loqt᷑ de eo ages Z illð diuinũ madatũ. Nõ maledices ſur⸗ do et coꝛã ſcʒñ ceco pões offendiculũ.Leui.xix. Maledicit ſurdo detractoꝛ.qꝛ diẽ malũ de eo qᷣ eñ nõ audit. ponit offendiculũ coꝛã ceco qꝛ no tificat defectꝰalicꝰ rei qͥ nõ videbat.iĩ. neſciebat. ⁊ inde ille ſcandaliʒat᷑ ex ilo malo oꝑe ipſius Et vtðꝛ Deutero.xxxij. Uenenũ aſpidũ inſanabile. q⁊ nõ pᷣt tolli mala opinio generata ex detractõe Serpes eſt anial callidũ. Uñ ðꝛ Beñ.iij. erat callidioꝛ cũciq animãtibo kre. Uidet᷑ eni in inceſ⸗ urmur multꝰ erat de eo in turba alij di⸗ ſu ꝙ ſumat vnaʒs viã ⁊ impꝑceptibilłr voluit ſe ſdq aliã. Uñ ðꝛ ꝓuer. xxx. ꝙ vnũ ex diffieilibo ad cog⸗ ſcendũ ẽ via colubrſr̃terrã.ſic detractoꝛ incipit loq bonũ de aliqͥ de q̊ intẽdit malũ dicere. vt ſic mag ſibi fides adhibeat᷑.⁊ ſubito vertit ſe ad ma „ la ⁊ vitia illiꝰvtẽs ↄiunctõne ganerelua pure talis bona fuit hec. ⁊ illa tal etñ vitiũ bʒ.tale ſce lus ꝑpecrauit. Hoc aũt agit ſeptẽ modis q̊ͥs po nit.b.tho..ſe.q.lxxiij.arti.in rñſiõe ad vltimũ argumentũ.directe qͥdẽ qᷓtuoꝛ mõis. Pꝛimo mõ imponit falſuʒalgeri dicẽdo aliquẽ comiſiſſe tale crimẽ qð ſcit veꝝ nõ eẽ.Et idẽ videt᷑ ſi ex ſu ſpitione loqns aſſerit qð ignoꝛat ſiue ex odio h̊ agat.ſiue ex loq̃citate hͥ eni moꝛtaleẽ. Secꝰ ſi ex . loqcitate diceret ſe audiuiſſe tale crimen de illo. Idẽ eſt.ſ.moꝛtale qñ de ſeipᷣo diceret crimẽ cõmi iſſe qðᷣ nõ fecit. Non eni minꝰ tenet qͥs puidere fame ſue q; pximi.etiaʒ ſi tioꝛe pene ſ̊ faceret.pu ta ne reducat᷑ ad patibulũ ſeu toꝛturã.vel diutiꝰ ibi teneat᷑ fatetur ł refirmat crimẽ deſe qð nõ ꝑ⸗ petrauit. Scðo mõ qñ pctm̃ auget verb ſuis. et ſcom ꝙ auget ⁊ intẽtionẽ hʒ.ſic eſt moꝛtale vł veniale.vt ſi diẽ aliquẽ furatũ fuiſſe cẽtũ floꝛẽos qui nõ abſtulit niſi qͥnq;.dicit ꝑcuſſiſſe aliquem multis verberibi qᷣ leuit᷑ꝑcuſſit.⁊ illð qðᷣ additẽ quid notabile ⁊ falſum.tenet᷑ reſtituere famã.ſe⸗ cus ſi qͥd leue.quõ aũr reſtituere debeat famã in fra dicet. Tertio mõ qñ occultũ reuelat dicẽdo ſcʒ qð veꝝ eſt ſʒ ſoccultũ alijs.tũc eniĩ moꝛtale eſt qn ex maliuolẽtia agit.intẽdẽs diminutiõem fa me illiꝰ. vel ẽt ex loqcitate cũ lllð ẽ ita gue ꝙ ex il la mãifeſtatõe pcti occulti ſeqᷣtur diffamatio eiꝰ als veniale.Sʒ b faciendo ex caritate dicẽdo il ꝑſonis qᷓ̃s credit poſſe ꝑ eaꝝ coꝛrectõeʒ emẽdari vel ẽt ex iuſticie ʒelo accuſando l denunciãdo in iudicio vt mala puniãtur vel mal obuiet nõ ma lũ ſʒ bonũ ⁊ meritoꝛiũ eſt ᷣm Tho.in qͥdlibetj. Quarto qñ id qð bonũ eſt diẽ mala inteétione factũ.puta dat aliqs elẽoſinas.diſcurritad ĩduł getias ecclłias freqntat.deuote audit diuia offi⸗ cia. dicit qͥs illũ talia agere ex inani gliaꝛ ypocri ſi.ſi intẽdit talẽ opinionẽ mala ingerere ĩ mẽtib audientiũ moꝛtalr peccat.ſiue hipſe credat ſiue nõ credat.tał nõ tenet᷑ ad r̃ſtitnuẽdũ famã illi.qꝛ nõ abſtulit. Nã audiẽtes bᷣ ſciũt vel ſcire dñt in⸗ tentõem alicꝰ q̊ fine agat.oꝑa bona ſciri ñ poſſe. Etſõ ſi h crederet ex leuitate ſua eſſet h nõ ex illa locutiõe. Quito mõ directe detrahit qs cuʒ.ſ. negat bõa oꝑa alteriꝰvt cũ narrat᷑ de aliqͥ qð eſt rect?hõ adminiſtrãs iuſticiã ſubdit/.elẽoſinariꝰ ad pauꝑes ⁊ hmõi.detrahere aliqᷣs illivolẽs diẽ nõ eſſe veꝝ vt ſic fam illiꝰ diminuat. Sexto ẽt indirecte cũ bona alicꝰ malicioſe recitet.vt eum queri?᷑ de ↄuerſatõe alicꝰ vt exhibeat᷑ ei aliqð offi ciũ vl bñficiũ ſciẽs aliqs młta bõa de illo ex iudicaret aptus ad illð racet illa oꝑa ba ne⸗ quat᷑ talẽ vtilitatẽ.tal etiã ⁊ ſi Suit᷑ peccat indire cte nocẽs ꝓxio nõ tñ tenet᷑ ad aliquã reſtõnem fa me. Septimo cõmittit᷑ detractio ꝑ cantilenas ſeu libellos famoſos. vt cũ qͥs facit catilenã vel ſonetũ ſuꝑ aliq̊ crimie alicꝰ. vel ẽt ſcribit ſcedu is ↄtinente crimẽ alicꝰfalſuʒ.vcl ẽt veꝝ ſʒ occltũ ſe. e nnh t ſ tadn ſ leſc gbo Nmi — Peno mniſe ſiceſn odoob cl delloo. econi ricere w.o. dud Prop tbſus, nnerr ins n lti ice wäͤin ds mck dicn⸗ ur Ci ins nin lben. one AiR iaof iwon inih utue ll6 tenie fiſe⸗ höi oinn olien Sct a lciͤf lach t M inent nin⸗ Pꝛimo quia deo odibilis. Secundo quia ꝓpꝛio ſubiecto nocibilis. ſermones ſuos t oqui ſua ſnia iudicabũt᷑ lemo inuito auditoꝛi libet re fert.vi.q.i ex merito. Et ꝑmaxie nociuũ ẽ detra⸗ ctio q irrogatpᷣlatis ⁊ religioſis.vñ dr in veii lege Capitulũ II. et ponit in loco mãifeſto vt inuẽta legat. ⁊ ꝑ noti cia illiꝰerimẽ diuulget᷑. Et hi qͥ ſcribũt has ſcedu las q dicũtur libelli famoſi ſᷣm iura canõicact ei uilia guit puniũtur ſi reꝑiũtur cũ eis qͥ pᷣos in⸗ uẽtos libellos nõ ſubito dilaceràt ſʒ alijs oñdũt VUnñ adrianꝰpapa.ait. Qui alteriꝰ famã publice ſcripturã vel vba cõtumelioſa cõfinxerint.⁊ reꝑ⸗ tus ſcripta nõ ꝓbauerit flagellet᷑. Et qͥ eũ pus in uenerit rũ pat ſi nõvult auctoꝛis facti cam incur rere.v.q.i.c.i.Debẽt etiã hi excõicari.vt in.c.hi qͥ b. ſi qs.ſic dr Si qͥs famoſũ libellũ ſiue domi ſiue ĩpublico ſiue quocũq; loco ignoꝛãs reꝑit aut coꝛ rũpat.pꝛiꝰ qᷓ alter inuẽiat.aut nulli ↄfiteat᷑iuẽtũ Si vo nõ ſtati eaſdẽ cartulas coꝛruꝑit vł igni cõ ſumpſerit.ſʒ vim eaꝝ doloſe maiſeſtauerit ſciat ſe q̃ſi actoꝛẽ hmõi delicti capitali ſnie ſubiugàdum mõi añt libellus alteriꝰ opinionẽ nõ ledat. C. de libellis famoſis.l.ſi quis. ODuatum ad ſecundũ . II Inde cille detrahit incipit mag amare? cre⸗ dere qð dicit.⁊ ꝑ ↄns ꝓxim magis odire.: ſima gis recedere a cognitioe vᷣitatis. Nocet etia detra ctio ꝓpꝛio ſubiecto.qꝛ ſi nõ pemtet⁊ ſatiſfaciat et naliter cruciat Necẽ cõtra qð Aug.di.xxv. .als ca. q; in aliud. dicit ad miguts peccnra 1. veniclia ptinere igne purgatoꝛij puniẽda cũ nos cu omni facilitateꝛ temeritate maledicimꝰalijs.i.detrahi⸗ mðꝰ.poc eni intelligi ᷣm tho.qñ nõ intentòe infa mãdi ſʒ ex lapſu lingue hoc agimꝰ. nec illud indu cit infamiã. vel cũ dicimꝰ mala q̃ nõ ſunt crimia lia nec denigratiua fame.Si vᷣo detractoꝛ ve pe/ niteatlopoꝛtebit eũ ſubire magna ↄfuſionẽ.qꝛ ne⸗ ceſſe ẽ ipᷣm dicere ſe falſum dixiſſe ſi falſum dixit. Aliqñ etiã talis punita deo tꝑaliter. vt patet in maria ſoꝛoꝛe aaron.q̃ effecta ẽ lepſa ex eo ꝙ detra rxit moyſi ppter vxoꝛẽ eiꝰ riobſiaz rt Num xij. Lertio nocet ꝓxio.ſ.fame eiꝰ.Et qꝛ int extioꝛa bona q poſſidemꝰ fama pᷣeminer diuitijs eo ꝙ p⸗ peccatũ detractõis ẽ multũ graue. vñ dicit᷑ alex. papa. Sũma iniqtas fratres ẽ detractio.vi.q.i. Et iõ in veteri⁊ nouo teſtõ pᷣcipit᷑ a detractionib⸗ abſtinere. Jaco.iiij. c nolite fres mei detrahere al terutꝝ ne in iudiciũ incidatis.ſ.dãnatõis.Et ſa pieñ.i.A detractõe ꝑcite lingue qꝛ ſermo obſcurꝰ in vacuũ nõ ibit.qnimmo Salomõ admonet cunz detractoꝛib nõ ↄuerſari dicẽſ.puer.xxiiij. Cũ de tractoꝛibo ñ ↄmiſccar. vbi glo. In h̊ ſpalit᷑ vicio piclitat totũ genꝰhũanũ.Onditaũt grauitas eiꝰ Zertio quia pꝛoximo leſibilis De pꝛimo dicit apłus ad Ro.i. detractoꝛes deo odibiles. Nullus aũt odio habetur a deo niſi p/ pter moꝛtale erqͥ oſtendi: detractio eſſe moꝛtale qð vm ẽ ᷣm cho.vbi.S.qñ fit ex intẽtiõc denigrã⸗ di famã alteriꝰ ſiue verũ ſiuẽ fim vicat.?⁊ etia ſiñ hac intẽtõe ſʒ ex loq̃citate cũ inde ſequit ifamario ꝓrxĩ. Recte aũt ðᷣs odit derracroꝛẽ ex eo ſpaliter qꝛ videt᷑ auferre qð ẽ dei ꝓpꝛiũ ſ.de hoĩbo iudicaret mala eoꝝ publice maifeſtare.qð in iudicio finali oꝑabi.vn Job.xix. Quare pſeqmini me vt de. ſ. 2dẽnãdovitã meã.⁊ carnibꝰ meis ſaturami. ¶ bi dicit greg in moꝛł.ꝙ ſaturat᷑ carnibs hũanis qui delectabiłr paſcit᷑ detractõibꝛ⁊ moꝛib vitę alien ſcʒ alijs detrabẽdo. Et in vitaſpatꝝ legit quẽda patrẽ dixiſſe meliꝰ eſſe.i.minꝰmalũ comedere car nes aĩaliũ bꝛutoꝝ ⁊ biberevinũ tꝑe ieiunioꝝ qua carnes hoĩm ꝑ detractõem. Sicut eni oſſa ſigni ficant oꝑa foꝛtia.i.vᷣtuoſa hoĩm. ita carnes deſi⸗ gnãt opa infirma ⁊ defectuoſa. Caro eni infirma dicit᷑ mith. xxvi. Secũdo detractõ nocet ꝓpꝛio ſubiecto.Nã occidit aiam ſuã.pꝛiuãdo eã gratia. vñ dð de pe. di. i.homicidoꝝ. Qui occidit ⁊ qͥ de/ trahit ꝑiter hõicida ẽ.ille coꝛꝑis.iſte aie Detractõ etiã ercecat hoĩem. vñ greg. Quid aliud detraben tes faciũt niſi ꝙ in puluerẽ ſufflãt.⁊ in oculos ſu os terrã excitãt. vt vñ plꝰ detractõis pflant. inde minꝰ vitatis videãt.xi.q.iij. Interverba. Hocat ſcʒ quõ detractõ cecitatẽ iducat.be tho. vbi. ð. ſie declarat.qꝛ hõ letat᷑ in ſnia oꝛis ſui.vt dĩ ꝓuer.xv moꝛeſq; bonoꝝ coꝛruput n pꝛcdiaq; diripiũt.Caueatvnuſqᷣſq; ne aut ling aut aures hẽat pꝛuriẽtes.i. ne aut ipe alijs detra pinqoꝛ ẽ ſpũalib bonis ꝓpter qð dr̃ puerbi.xxij. MWeliꝰ nomẽ bonũ qᷓ; diuitie multe.iõ ðᷣtractio ẽ grauiꝰ pctm̃ qᷓ; furtũ ex ſe.qꝛ maiꝰ nocumẽtum inde ſequi? licq; ex circũſtatijs poſſet eſſeminꝰ. v ,/; Antherii papa vicit voſt egre Dereroꝛes ſeq vttti ſqᷣſq; ne aut lingus hat.aut alios detrabẽtes audiat. Sedẽs inqᷣt p⸗ ppeta aduerſus fratrẽ tui loqbaris. detrabe d9do ⁊ aduerſus filiũ matris tue ponebas ſcãdalũ ⁊c̃. Parcãt igit᷑ ſinguli detractiõi lingue cuſtodiãtqʒ ſermones ſuos. ⁊ ſciat qꝛ cũcta q̃ de alijs loquũt᷑ Dis nõ detrahes.i.ſac̃dotibo ſiue pᷣlatis qͥ tenent locũ dei in terrio.vñ.vi.q.i.c.ſuut plurimi.s.vᷣm MNamfeſtũ ẽ dyabolũ q ſic leo rugiens circuit rẽs quẽ deuorꝭʒ coꝛdiby plebiũ ſuaeevt docroꝛi bus atq;ʒ paſtoꝛiby ſuis detrat ſent. vrple 4 . * frena eo laſciuiat atq; i ima ruãt. vt ſaltẽ ſic ꝑi clitari poſſint. Peius malũ foꝛe nõ exiſtio q; xpia bves langueſcẽtes no tenetibo paſtoꝛibo nos ſuis inuidere ſacdotibꝰ.hec ibi.Datractoꝛcs figuràt᷑ amonitas illos q nücios ſeu oꝛatoꝛes. Dauid miſſos ad ↄſolãdü amon de moꝛte patris in deriſuʒ ⁊ iiurià abſciderũt eis veſtes vſq; ad na tecs. ⁊ raſerũt dimidiũ barbe eſtimates ſʒ falſo ꝙ callide fuiſſẽt miffi ad exploꝛãdũ terrã nõ ad cõſo lãdũ.ſed ꝓpter talẽ iniuriã dauid miſſo exercitu ſuo cũ ioah cepit eos.⁊ ciuitatẽ eoꝝ extermiauit. ij. Reg.x.Nũcij dauid ſunt doctoꝛes ⁊ pᷣſidentes miſſi a xpᷣo vt legati⁊ oꝛatoꝛes ad hoies mũdi ad ↄfirmãdã vel renouãdà amicici cũ xpᷣo.⁊ ad cõoj⸗ foꝛtàdũ ſub ſpe eternoꝝ bonoꝝ ð moꝛte.i.moꝛti ficatione appetitoſenſuał ? vitioꝝ Sʒ hoĩes put dicẽtes eos deceptoꝛes radunt dimidiũ barbe 6 ſignificat virilitatẽ vᷣtutũ.qꝛ diminuũt eoꝝ bõa oꝑa negãtes ipᷣa vel mala intẽtiõe aſſerẽtes facta abſcidunt veſtes vſq; ad nates vt appareat turpi⸗ tudo. qꝛ ↄuerſatiõeʒ eoꝝ ⁊ vitã dilacerãt detrahẽ dojvt manifeſtẽt.ſiqᷓ vitia hẽant occulta alij de tegunt. Sed xpᷣs detractoꝛes ſeuerepunit. Mudtum ad tertium. g. I. oñnqui guitas bꝰ pcti.ex eo ꝙ purgat᷑ difficilr. Nã cũ illeq detraxit teneat reſtituere fama qᷓ; abſtu⸗ lit dicẽdo ſe falſum dixiſſe ſi falſuʒ dixit. vel iniu ſte infamaſſe ſi ven dixit. Et ̊ ilł oibo qbusdixit ſi recoꝛdat᷑ ad qð dʒ adhibere conatũ.ſ.ad recoꝛ dandũ cũ mag difficultate boĩs induci pñt in Hᷣ Gppter ↄfuſiõeʒ quã recepturi ſt de medacio ſi uo. ? Ci ab vno fama mali volʒ ad płimos.qᷓ; male pt fſama ablata reſtitui.⁊ tñ non dimittit pctm niſi reſtituat᷑ ablatũ.ſi reſtitui pᷣt.ait Aug. er de reg. iuf̃. li.vi.c.pctĩ.Qð intelligit nõ ſolũ dðᷣ reb tꝑa libo diuitiaꝝ.ſʒ ẽt fame ſᷣm tho. vbi.S. cũ ſᷣm ſa⸗ lomonẽ meliꝰ ſit nomẽ bonum q; diuitie multe. Allli at cui detraxit dicere ñ dʒ niſi ꝑuẽiſſʒ ad no⸗ ticiã eiꝰ ipa ꝑſona detrahẽs.tũc dz petere veniã Elſſe vel paliu.niſi er ſ̊ imineret ſibi magnũ picłʒ vite ex tali fame reſtõne Sʒ erubeſcẽtia ſola 2 ccõ fuſio hñda nõ ẽ ſola ſufficieẽs cã non reſtituẽdi fa mã ablata. Sʒ de moõ reſtituẽdi famã hẽs.. ti ij (C.ij. vbi videplene. Et notãdũ qꝛ ñ ſolũ detrabẽ/ . do qs peccat. ſʒ ẽt libenter audiẽdo detractiões. Peꝛo cuiꝰ declaratõe diẽ Tho. ſe. ſe. q.lxxiij.ar. iij. ꝙ ſᷣm aplʒ Ro.i.digni ſtmoꝛteñ ſolũ qͥ pctã faciunt. ſʒ et eneiut haletiby. Coſentire at cõ tingit duplr. Uno mõ directe. vt. ſ. qñ qͥs induè᷑ aliu ad pctim.vel ei piacʒ pctm̃. Alio mõ indirce ſcʒ qñ qͥs nõ reſiſtit pctõ cũ põt ⁊ debet reſiſtere. etr h otigit aliqñ nõ.qꝛ pctm̃ placeat.ſʒ ꝓpter ali que huanũ timoꝛẽ. ſi &̊ aliqs detractões audiat abſq; reſiſtentia.vidꝛ detractoꝛi ↄſentire.vnð fit hticeps pcti eius. Et ſiqdẽ ĩiducat eũ ad detrabẽ dũ.vel ei etiã placeat detractio ꝓpter odiũ eiꝰcui Detrahit᷑ nõ minꝰpeccat qᷓ; detrabẽs. ſ 3 aliq̃ndo mag/ Uñ berñ. Detrahere ł! detrahẽtẽ audire qᷣd hoꝝ dãnabiliꝰſit ñ facile dixeri. Si vo ei nõ pla ceat erraee ⸗ er timoꝛe vl negligẽtia ł verecũ dia qdã omſlat ępellere detrabentẽ peccat qᷣdẽ ſz mlto minꝰ qᷓ; detrahẽs.⁊ qñq; qͥdẽ eſt veniale qnq; etiã pᷣt eẽ moꝛtale.vel ꝓpter h̊ ꝙ alicui incũ⸗ bit ex officio detrahẽtẽ coꝛrigere. vel ꝓpter aliqð pichin pns.vel ppter radicẽ qᷓ timoꝛ bũanꝰ pᷣt eẽ moꝛtale.Detrahẽs hʒ dyabolũ ĩ oꝛe.⁊ audiẽs li bẽter in aure.Dʒ g qlibet cũ audit detractioes re pᷣbendere detrahẽte. nõ ridere vel ñ audire vlł fa⸗ ciẽ oñdere turbulentã ad rebmendũ eũ. Unð ðꝛ ꝓuer. xxv. Uent? aqlo diſſipat pluuias.et facies triſtis linguã detrahentẽ. Et q;uis ſit ꝓprij arbi⸗ eij detractiões qᷓs audit qͥs de ſe factas patiẽter ferre ⁊ pati detrimẽtũ fame ſue niſi h̊ vergat i de trimetũ ⁊ ꝑicim alioꝝ.⁊ poſſit laudabilr fieri ti nõ ẽ ſui arbitrij ꝙ patia?᷑ detrimẽtũ fame alteriꝰ ⁊ iõ in culpã ei vertit᷑ſi nõ reſiſtat. eadẽ rõne q̃ te netur qs ſubleuare aſinuʒ ꝓximi ſui iacentẽ ſub vnere. vñ pᷣcipi Deutro.xxij.pᷣm Tho.vbi g. Et ſi audiẽs ſcit illũ veꝝ dicere q;uis dicere nõ de/ beat eꝙ loq̃tur falſum. dʒ tñ arguere q; peccat de trahendo. vel ondere ꝙ ei diſpliccat detractio. Sz nec de facili dʒ qͥs credere derractõib. cuʒ qᷣ tidiana expientia doceat m ultas falſitates ex er⸗ roꝛe vel mendacia ex induſtria dici.⁊ pᷣepue.au „ diẽdo a maliuolis. als peccaret. Uñ damaſꝰ pa. xi.q·iij. Nõ ſolũ reꝰeſt qͥ de alio malũ ꝓfert.ſʒ ẽt qui aurẽ crimibo cito pᷣbet.ſ.credẽdo.⁊.ij.q.i.de us dicit᷑. Mala audita nullũ moueãt. nec paſſiʒ Aicta abſq; certa ꝓbatõe credant. Si aũt qs au⸗/ diret detractões.qꝛ eſtimat loq̃ntẽ moueri ex ca ritate.vt ꝓtendat ad remediandũ malis nõ pec caret.Szʒ nõ ſit faciłtñ ad credendũ JIs aũt cui detrahit dʒ patiẽter ferre.nõ odio moueri vel de tractões de ſe factas detractiõibo alioꝝ redũda re directe.ſ.dicẽdo falſa vel occulta mala ð illis ſed dʒ ſe excuſare ⁊ innocẽtia ſus oñdere qntũ pᷣt ne alij ex infamia exoꝛta ſcadaliʒent᷑. als tacẽdo malefaceret. Uñ aug. Qui fidens ↄſcie ſue negli git famã ſuã nunis crudelẽ xi.q.iij.nõ ſũt audi⸗ endi.Et ſicex h̊ ðᷣtracto res incurrũt infamiã. qꝛ detegitur falſitas ⁊ malicia eoꝝ iputat᷑ eis qͥ ſi⸗ bi b ꝓcurauer̃t. Sʒ talẽ iniuriã receptã nõ tenel remittere ei ꝗ detraxit cũ veniã petit niſi famam reſtituat dicẽdo illis coꝛã quib det raxit ſe falſũ dixiſſe ſi falfuʒ dixit.odiũ aũt ⁊ rancoꝛẽ nunq; ex hoc dʒ hre. ⁊ deo cõmittere fcã ſufficienti excuſa⸗ tione. vñ Bꝛe. ſr eʒzech. Linguas detrahentiũ ſiẽ nro ſtudio nõ dẽmꝰ excitare ne pereãt.ita ꝑ ſuazʒ maliciã excitatas dẽmꝰ equanimit᷑tolerar̃ vt no bis meritũ creſcat.Et ſi veꝝ cẽt qdᷣ dẽm ẽ ſed oc⸗ cultũ taliter ſe excuſct ꝙ nõ mentiat᷑.⁊ młto ma gis ne piret vel arguet cos de mẽdacio Sʒ poſſʒ * aliqbe vᷣbis ſo phiſticis excuſare.vt ꝙ mita fal ſa q̊tidie dicũtur ab hoiby. vel et ꝙ de ſcis vir ẽt mutta mala dicta ſũt falſo.⁊ iõ nõ miꝝ ſi ẽt ð ip⸗ ſo dicant᷑. Et ꝙ miraĩ ꝙ credat tm̃ nephas de eo er hmõi. Permittit aũt ðᷣs hmõi detractiões ſu ſcitari ᷓ fuos ſuos ad ↄuandũ eos in hũilita⸗ te. Uñn gre. Sũt plurimi qͥ vitaʒ bonoꝝ foꝛtaſſe ampliuſq; d laudãt. ct ne q elatio de laude ſurri piat ꝑmittit oſpotes ðᷣs malos in obtractõnem 7 obiurgatõ em ꝓꝛũ pe.vt ſi q̃ culpa ab oꝛe laudã tium naſcitur in coꝛde.ab oꝛe vituꝑantiũ ſuffo⸗ cetur. Dinceſt ꝙ doctoꝛ gentiũ ſe in pᷣdicatione currere teſtatur int᷑ ĩfamiã ⁊ bona famã.vt ſedu ctoꝛes inquit ⁊ veraces.⁊ alibi.Alijs ſumꝰ odoꝛ vite in vitam. alijs odoꝛ moꝛt in moꝛtẽ. Debz g is cui detrahit᷑ oꝛare ꝓ detractoꝛib exemplo xpᷣi dicent pg. cviij. Pꝛo eo vt me diligerent detrabe bãt mihi.ſcʒ iudei dicẽtes multa falſa de eo E go autem oꝛabam. — Aępitulũ.v.de ſuſurratione. Uſurratio eſt quarta te facta de aliqͥ ad tollendũ eiꝰ amiciciã cũ alio. Vñ glo. ſr illð Ro.i. Suſurrões et detractoꝛes deo odibiles diẽ Suſurrones ſt qͥ intaĩcos diſ⸗ coꝛdiã ſeminãt. Pꝛo cꝰ declaratiõe dic Tho. ſe. ſe.q.lxxuij.ar.i.ꝙ detractio ⁊ ſuſurratio ĩ mana ⁊ foꝛma ſeu mõ loqndi ↄueniũt.qꝛ vtriq; malũ occłte de ꝓxĩo loqtur ꝓpt᷑quã ſiſitudinẽ aliqñ po nitur vnũ ꝓ alio. Uñ ecci.v.ſr illud. Nõ appelle⸗ ris ſuſurro.dic ibi glo.i.detractoꝛ.differũt autẽ in fine.nã detractoꝛ intẽdit denigre famo ꝓximi vnde illa mala de ꝓxio ꝓfert pᷣcipue ex qbepximꝰ filia inuidie ſ̃m Bꝛe. Et pᷣt deſcribi ſic ꝙ ſuſurratio ẽ locutio mala occul —— — d — — —.C — —— — .„⸗Y„„ wü aut ſun⸗ del eto ſta gig ten ue ſibi tee gre dia lab⸗ ber⸗ e XXgAPirali ℳ½ “ infamari poſſit vel ſaltem diminui eius fama. ſignũ bꝰmalor diſplicẽtie ſi ꝑmiſitdiuidi⁊ ſein i BSuſurro ait Inte dit amicicis ſepare ſm glo:in di in paſſiõe coapꝰ pꝛiũ ⁊ apini latꝰ no tf pmiſit ducci t%ills q& &s puer xxvl. Suſurrone ſub diuidltuicz eis. ſignificat ecciaz. Iñ diretr mi 8 tracto iurgia vqeſcut. ꝛiõ ſuſurro ralia mala de lutes.-lõ ſeinda es Jo. xix. Er vno vᷣbo ſuſurro⸗ e ꝓximo ꝓfert q pnc g ip̃ᷣm anunũ cõmouere audi nis ſequit aliqñ tanta diſcoꝛdia ꝙ rota vna pa⸗ “l entes. m illud Ecci. xxylij. vir pctõ: ↄturbabit eria deſtruet. Demũ ſiẽ pacifici qui.ſ.pacẽ q̃r ũt i amicog.· ? in medio pacẽ hnciũ immitter immi⸗ ponere int diſcoꝛdes vocant᷑ fil dei. Dat. v. qꝛ id ciciꝗ. ⁊ Iſið. dicit in li.echi.ſuſurro de ſono locu ſcqʒ imitãt dei filiũ qͥ nos ſimicos pacificauit pfi nt riõis aſpellat᷑.qꝛ nõ in facie alic?ſʒ iaure loqt de ſuo eterno. Ita ecõtra ſuſurrões dicẽdi ſtfilij dia Nn trahedo.inq;tũ qdem ſuſiro malũ dicit ð alio boli qͥ qrit hoĩes deo inimicari. Et vt dicit beda e S2 detrahere. Szʒ in hoc differt a tractoꝛe qꝛ m Qui ſocietatẽ frnitat aliq̃ diſcoꝛdie peſte cõma⸗ ſt intedit ſimpłr malũ dicere.ſʒ quicqd ſit illud qad culãt deũ ꝓdũt.xi.q.iij.abijt.vñ ſũt ſiles iude.⁊ it poſſit aim vniꝰturbare.ʒ aliũ etſi ſit ſimpłr bo⸗ in.c.iiuſtũ.ðꝛ ꝙ hoi religioſo.i.bono.parũ dʒ eẽ eng nũ.ſed aparẽs malũ inqntũ diſplicet ei cui dꝛ.· inimicicias alioꝝ ñ exercere.łnõ augere male lo Puch Eſt ant de ſe moꝛtale.quia ꝑ illud infertur nocu qndo niſi eas ẽt exringuere bñ loquendo ſtudue l mentũ notabile primo. „ . ruuuu— ê. e ſuſurratione ait F. I. Becudu malu quod .5. m. men põ. Aduerſũ me ſuſurrabãt oẽs ini:mei.aduer. generat uſurratio ẽ qꝛ tollit aĩciciã hoim ad iui kli me cog.ma.mi.hic ſcʒ ſuſurro ðꝛ ẽt bilinguis Et cem exqꝗ ẽt guitas hꝰpcti oñdi qꝛ tollic amiciciã he rõ eſt ſᷣm tho.ꝙ cũ ai cicia ſit int duos nititer ſu; qð Smagnũ bonũ ⁊ ncẽriũ ĩ vita iſta. Un ðꝛ ecciĩ ai⸗ ſurro ex vtraq; ꝑte aiciciã rũꝑe.Et iõ duab lin/ xi. Amico fideli nulla eſt cõparatio.Eſt ãt ncca⸗ nͤſe guis vtit ad duoſ.vni dicẽs malũ de alio ꝓpt᷑ qð riũ hr̃e amiciciã ꝓpter q̃tuoꝛ rõnes. Cle autẽ ſoli iz 82 Ecarruᷓ. Suſurro ⁊ biliguis maledictus ðꝛ Ecẽs uij.Solꝰeſt qui nõ hʒ amicũ aliquem. Irno erit.Et ſumi? ⁊ p id eſt.Et ſubdit᷑. ultos eniz Pꝛimo rõne virtutis habeneee. dee⸗ turbauit amicos. Monſtruoſuʒ eẽt in nata hbfe Scvo rõne vtilitatis cõmunicande. tom duas liguas cũ nullũ aĩal hẽat duas linguas ni Tertio rõne vnitatis ↄuande. Ss ſi pens.ſᷣm opinioeʒ vulgi. Nec eni ſᷣpens habz Quarto rõne cõis neceſſitatſu lende. Id duas liguas. ſʒ viðꝛ ꝙ heat ꝓpter velocẽ ei mo Quãtũ ad pᷣmũ nccriũ eſt cuilibʒ hr̃e vtutẽ eo p Rü tũ vñ ſilis eſt tal ᷣpenti venenoſo ꝑ quẽ diabolꝰ virtꝰ bonũ fac hñtẽ ⁊ opꝰeiꝰbonũ reddit Cuilibʒ ſi locutẽ ad tollendũ aiciciã hois cũ deo. vñ ſitis aũt nccriũ ẽ eẽ bonũ ad ſalutẽ ↄſeq̃ndã. Sʒ ami en eſt ſuſurro diabolo qͥ figuratꝑ inimicũ ſuꝑſemi⸗ ciciaẽ virtꝰ ł reducibil ad vtutẽ.Et aicicia ſit ü nan tẽ ʒyʒaniã in medio tritici.Mat.xiij · Tria virtꝰ moꝛal ꝓbat᷑ex hᷣ ꝙ virtꝰ oſiſtit in medietate Lbün⸗ aũt mala facit ſuſurratioo. q̃ m roeʒ eſt Sʒ ĩ cõi ↄuerſatiõe hoim tam in fa ſee Pꝛimo excludit beniuolentiã diuinalem. ccis qᷓ; in di ctj oꝑtz qd qlibzʒ ad vnũquẽq; ſe hẽat vctſn Scdo tollit amiciciã humanalem. vc decz. Et hᷓ fac aicicia ſeu affabilicas q mediuʒ minen Tertio includit nequiciãõ moꝛtalem. er untr acitork ſKeikltaſi. E ſi⸗ pʒ qðᷣ ſi nt⸗ kiu MQudtum ad Paum um. §. II. lis eiꝰ.qꝛ ſic iuſticia dar uuie ie ran ie dicit Salo./ pucer. vi. Sex ſunt q̃ odit ðs ⁊ ſepti/ cicia cuilibet reddit ꝓpoꝛtionale. Sʒ in bᷣ differt Keit mũ deteſtat?᷑ aia eiꝰ.Ocłos ſublimes ⁊c.ꝓ ſeptio qꝛ iuſticia ꝓpe attẽdit ðᷣbitũ nccitatex aliqᷓ obli 4 aũt põit eũ qͥ ſemiat ĩter frẽs diſcoꝛdias.hic ẽ ſu gatõe. Sʒ aicicia attẽdit debituz hoeſtat/ qð eſt nle ſurro.Et ad idẽ fac̃ qð dicit ſapia increata q̃ eſt mag ex ꝑte vtuoſi qᷓ; ex ꝑte altiꝰ. Cũ ei hõ ſit aial ich dei filiꝰ. ꝓuer.viij. Arrogãtiã ⁊ ſuꝑbiã ⁊ viã puã rõnale ſociale.ſic nõ pᷣt bñ viuere ĩ ſocietate ſine Mhpc, et os biligue deteſtoꝛ. Impoꝛtat ãt deteſtatio ali vxtute.ita nec ſiñ delectatõc.Et iõ ex qͥdaʒ debito edenie Iqd pluſq; odiũ cõe.ſ.ꝙ ñ pᷣt pati illð qð quis dte natali hõeſtat obligat᷑ ad hvt alijs ↄdelectabilit deiteg 1 adan ſe videre. Et ſic pʒ ꝙ hoc vitiũ excludit ab viuat. niſi ꝓpt cãm aliquã necce ſit alios ↄtriſtare — aia beniuolẽtiã dei.ita ꝙ ðs illũ ñ diligit ad ſalu cũ.ſ.amici defectuoſa cõmittũt. qꝛ tũc rephẽden treem eternã. Sʒ maiꝰmalũ ſeu dãnũ hò pati ñ pt diſeſ̃m vᷣe amicie rõnẽ. Quia gᷣ ſuſurratio q̃rit nn cũ oĩa bona q̃ hẽmꝰ ex beniuolẽtia dei héamus. aiciciã tollere ⁊ vᷣtutẽ imittere diſcoꝛdias ⁊ liti⸗ W MWerito ãt dei filiꝰſuſurronẽ ðteſtat᷑. qꝛ ↄrius ẽ gia. ¶ñ ðꝛ ꝓuer. xxvi. Suſurrone ſubtracto iur det ſibi in oꝑib ſuis lã dei filiꝰvenit.⁊ vſq; ad moꝛ gia ↄqeſcũt. Scðo ẽ nccriũ hr̃e aĩciciã rõne vtili uont tẽ crucis laboꝛauit vt filios ði qui erat diſꝑſi cõ tat còicande. qð ſicꝓbat᷑.Si illð qð ẽ ex inclina juͤn gregaret in vnuʒ vt ðꝛ Joh.xi. ⁊ vt diſſoluat oꝑa tiõc natali e nccriũ.multo magjillð qdð ẽ ex aſſi⸗ rocorn diaboli. vt dicit Jo.in.ĩ.ca.ſua.c.iij. Sʒ ſuſurro milatõe ſpẽi.ſʒ aicicia ineſt ym natura generãtiſ ſcood laboꝛat vt aĩcos ↄcoꝛdes ab iuicẽ diuidat ⁊ diſj ad gemitũ qð pʒ ꝑ bñ ficia qꝗᷣ ſt ſigna aicicie nõ ſo T pergat ſilis lupo qͥ rapit ⁊ diſpogit oues Magig luũ in hoiby ſʒ et in alijs aialibo ⁊ volatilibo qͥ v ginun vigenẽ ſuſurrones diſplicere xpo q qui corp eix maãifeſte appet ſtudiũ lõgo tꝑe adhibʒ od educa/ iget crucifixer̃t. Nã xpᷣs magis dilexit eccli q; coꝛpꝰ tionè ꝓlis.gᷓ maxie nccia aicia illa qẽ hoim ad ieſv⸗ ſuum.qꝛ ꝓ eccia moꝛtẽ coꝛꝑis ſuſtinuit.Apoc.i. inuicè ꝓp: ſilitudinẽ nare ſpci. Et h̊ ꝓbat᷑ p locuʒ ,. Lanit nos.qꝛ ſcʒ ſumꝰeccia.a pctis nr̃is.in ſan a minoꝛi.ſ.ꝑ qðᷣdã ſignũ aicie ie qð iuẽit in oibo zt guie ſuo. ſ. pmoꝛte effuſo. diuidũt at vnitatẽ coꝛ homibo natatr.ſ.familiaritat z beniuolẽtie.qꝛ ſi vn tꝑis xp̃i.i. eccie ſeu fideliũ ꝑ ſuſurratõem. vñ etin adq erneosde qᷣb minꝰ viðꝛ natalr impendimus 1, 9 C Citulus vm. bñficiavł obſeda q̃ ſt amicicie ſigna.ſiẽ qũ ignoti ⁊ pegrini declinãt a via recta eos ab erroꝛe vie re uocamꝰ.⁊ iter rectũ oñdimꝰ⁊ dirigimꝰ.⁊ qñ ca/ dũt erigimꝰeos.ad oñdendũ ꝙ oĩs hõ ſit natalr amicꝰoi homi ⁊ familiares. vñ ea q̃ ſunt natalit᷑ bona oibo ſunt nccria.q̃le bonũ ẽ amicicia. Ptʒ etiã 5 auicruſpaͤli. bain alijs aialibo ẽ ini⸗ lcian vt apparet ꝑ ſigna amicicie q̃ ſunti anet ſamilk drainer Auune Fuates aliquẽ in alto ſtatu. Scðo ẽ amicia vti eis.puta qꝛ aſſimilãt᷑.qꝛ ↄuerſant᷑ qͥꝛ obſequunt᷑ eo ꝙ generãs tꝑs magnũ adhibet ad educatiõeʒ 7 * 8 gẽiti.mlłto mag ẽ aicicia natalit᷑int᷑eos qͥ ſt vniꝰ gent adiuicẽ. inq;tũ cõicãt in ↄuictu.i moꝛibj.i obſeqᷣis. Idẽ pʒ ex dicto cõi.Nã amatoꝛes hoim laudamꝰqᷓi umplẽetes łꝑficiẽtes illð qð ẽ hoĩ na⸗ tuale.vel id ad qð nat᷑a incliat cõis.l.amicicijs. Et hãc tollit ſuſurro.Et iõ ðꝛ ecci.xxviij.Ois ſu ſurro maledictꝰ erit Lertio ẽ nccriũ hr̃e aĩciciã rõne pac⁊ vnitatis ↄſᷣuãde qð ſic ꝓbat᷑.Illð ẽ ne ceſſariũ hr̃e qð maxie ẽ ↄuatiuũ ciuitat ⁊ cõita tis.⁊ vitare eiꝰ oppoſitu.ſʒ int oia aĩcicia eſt pac ⁊ ↄcoꝛdie vnitat ↄſuatiua.qð pʒ ex exẽꝑlo ⁊ rõe Exẽplo qꝛ legiſlatoꝛes mag ſtudẽet ad aiciciã int᷑ toꝛcs qñq; iuſticiã int᷑mittũt.puta.i peis inferẽ⸗ dis ne amicicia excludat᷑ ne diſſenſio oꝛiat᷑. vnde qꝛ ↄcoꝛdia aicicie aſtſimilat᷑.qꝛ ſcʒ ↄcoꝛdiã legiſla tores maxĩe appetũt.ↄteptiuã at ciuiũ marie re⸗ pellũt qᷓi inimicã ſalutcitatis.iò aicicia maxie ĩ⸗ ter oĩa ẽ nccria.pʒ h̊ idẽ rõne.ſ.ꝑ cõꝑatiõeʒ ad iu tciam.i. derare coꝛp 1de 1 6 is actõibo.⁊ patiũt᷑ defectꝰmłtos indigẽt aicicia ad ↄplendũ ſuas actiões ⁊ ad ſubueniendũ ſuis dcfectib.ꝓpter qð oꝛabat Ps. Ne ꝓpijcias me in ſticiã q̃ maxie viðꝛ ncẽria cõitati ł ciuitati totalłr argiendo.Illud qͥ̊ hico nõ indiget᷑ altero.ſʒ econ uerſo magẽ nccriũ.ſʒ amicicia hita q;tũ ad oẽs nõ eẽt nccria iuſticia q̃ hbĩta adhuc cẽt aĩcicia qrẽ da.qð ſic declarat᷑.qꝛ ſi aliq ſtamici in nullo idi⸗ gent iuſticia ꝓpe dicta.Et ratio hꝰ ẽ. qꝛ ſi aliqui vel ẽt oẽs citatis hoĩes ſtamici oĩa hñt q̃ſi cõia. cũ amicꝰqlibet ſit alter ipᷣe.nõ ẽ aũt amicicia ad ſeipᷣm ſʒ aa Calteꝝ.ſʒ ſi ſit iuſticia nibilominꝰin digẽt aicicia ad inuicẽ. Et iõ ſi iuſticia eſt nccria qð dic Aug.in li.de ci.dei.cũ aliter reſpublice nõ poſſint diu ſubſiſtere.multo magis aicicia q̃ ſiñ luſticia cẽ pᷣt.Et qꝛ ſuſurratio tollit h bonũ ami cicie.admonet apls.ij.ad Ro.xij.di. Ne foꝛte ſu⸗ ſurratões.inflatões.ſeditões ſint i vob.vbi glo. ſuſurratões.ſ.ſeminãtes diſcoꝛdiã.vñ ⁊ ↄ amici ciã. Quarto hjĩ̃e aiciciã eſt nccriũ rõe nccitatis ſupplẽde.Qð ſic ꝓbat᷑ Illð ẽ nccriũ hr̃e qͥ nccitati vel indigẽtie oĩim ſubuenit᷑.hoc ãt fit ꝑ amiciciã Qð ãt ꝑ aiciciã ncc̃itati oim ſubuẽiat pbat᷑ ex ſex generibo vel ↄditõniba hoĩm.qby eſt vtił ⁊ nccria amicicia. Eſt enĩ nccia ⁊ vtil diuitib.pauꝑib iuuenib ſenibo.tribulatis ⁊ ꝑfectis ſeu felicibꝰ. Pꝛio qͥdẽ amicia ẽ vtił ⁊ nccria diuitibo.⁊ h̊ du⸗ pliciter.quo ad cõicatõem bonoꝝ ⁊ q̊ ad ↄuatõ nẽ eoꝝ.Et qᷓ;tũ ad pᷣmũ ꝙ ſit nccaria pbatur ſic Illð eni ſine q̊ͥ nullꝰeligit viuere ẽt hitis⁊ pntib omib neceſſarijs ad vitã ẽ ſumme ncẽriũ.ſʒ hᷣ̊ ẽ ſcom bñficiũ.pᷣcipue ꝙ diues vel pnceps vel po⸗ tens impẽdit alijs.qꝛ nulla ẽ vtilitas bonoꝝ foꝛ tune ſi ex his aliqͥs nulli bñfaciat bñficiũ fit ma⸗ rie ⁊ laudabiliſſime ad amicos.ꝗqᷓ amicicia q̊ ad cõmunicatõem ⁊ diſtributiõem bonoꝝ diuitibꝰ eſt ncẽria. Quantũ ad ſcoᷣm.ſ.cõſᷣuatiõem bo noꝝ eſt nccria amicicia diuitib.qꝛ bõa foꝛtune ſine amicis ↄſᷣuari nõ pñit.⁊ qꝛ foꝛtuna q̃nto eſt maioꝛ tãto ẽ minꝰſecura.qꝛ plłes hʒinſidiatoꝛes Et iõ qꝛ q̃nto qͥs maioꝛ eſt in bonis exterioꝛibuſ ranto ẽ inſtabilioꝛ niſi cõtineat᷑. Siẽ ⁊ maxia ar⸗ boꝛ indiget multis fulcimẽtis ⁊ radicibꝛ a natu ra ꝑatis.⁊ ſiłr amici ſtſicẽ virtutes naturales cõ⸗ les ⁊ nccria pauꝑibo.ꝗllð eniʒ ad qð qs ↄſurgit ĩ foꝛtunijs eſt maxie nccriũ.ſʒ paupꝑes hoies refu⸗ giũt ad amicos.eo ꝙ' eſtimãt diuites eẽ pauꝑta⸗ tis eoꝝ refugiũ ſingulare.In anguſtijs eni cõꝑa bat amicꝰ ait ſalomõ.Uñ ſequu in oĩ infoꝛtu⸗ . mo ami ſunt vtiles ⁊ ncerij. etiã amicicia eſt nccria. Hui ertõ iuuenib⸗ 1 . rõ eſt.qꝛ in iuueni⸗ bus abũdat ꝓnitas ad peccandũ ppter ↄcupiſcẽ tiã delectionũ queẽ̃ in eis.ᷣm illð Geñ.viij.ſenq ſus eni homis ⁊ cũcta cogitatio ꝓna ſt᷑ ad malũ ab adoleſcètia ſua.Et ecci xi. Adoleſcentia ⁊ vo luptas vanã ſũt.Cõiũgit voluptatẽ adoleſcẽtie. qꝛ iuuẽtꝰ hʒ młtã ꝓnitatẽ ad ea. Iſta ãt vitas ad maluʒ ꝑ aicos religatur.ſ. exhoꝛtatõibo.ↄſilijs ⁊ rephenſibo.vñ ꝓhibẽt a peccado. Quarto ami⸗ cicia eſt nccria ſenibi.puiꝰrõ ẽ. qꝛ illis q indigẽt reuerẽtia ⁊ carẽt naturali potẽtia.valʒobſequiũ famulat.ſed ſenes ſũt hmõi. Nam ſenes ꝓpt re⸗ uerentiã que eis debet᷑.⁊ ꝓpter naturalẽ impoten tiam.i.ꝓpter debilitatẽ coꝛꝑis ex q̃ deficiũtĩ ſu⸗ tꝑe ſenectutis.⁊ cũ defecerit virtꝰmea ne dereli⸗ gquas me dñc.ꝗᷓ ⁊c. Hec areſto.viij.ethi.c.i.⁊ be. Tho. ⁊ alber.ſupᷣ illo loco inſcrip. Quinto ami cicia eſt vtił ⁊ nccria tribulatis eo ꝙ illi qͥ ſũt in triſticia alleuiatõeʒ qᷓndã ſentiũt ex pñtia amico rũ ↄdolentiũ eis.Ex pñtia eĩ amie magnitudo vel guedo triſticie alleuiat᷑ qð ꝓbat ꝑ ſiłlitudines Siẽ eni pondꝰque qð ſolꝰvnus poꝛtat.alleuia?᷑ ex ſocietate alteriꝰ.ſecũ poꝛtãtis.ſic onꝰ triſticie leuiꝰ.⁊ meliꝰ fert vnꝰſi alius ſecũ ferat.ſᷣm illub Salaciũ eſt miſeris ſocios hr̃epenaꝝ.Quãuis eni triſticie illiꝰquã tribulatꝰpati? nũe ro ꝑtem amicñ aſſumat.aſſumit tñ ꝑtẽ qᷓ;=tũ ad cãm duʒ ꝑtẽ dãni ſubijt amicus ex q̊ triſticia oꝛta eſt.vłꝑ cõpaſſionẽ ſᷣm illð.ij.Coꝝ.xij.Quis infirmat᷑et ego ñ infirmoꝛ ⁊c.Dũ eni qͥ tribulatvidet amicãũ ſuũ pᷣſentẽ.⁊ de ſua triſticia ↄdolentẽ minuit᷑ do⸗ loꝛſuus.Conſolat etiã tribulatꝰ ab amico viſiõe cius.ſᷣmone ⁊ opere. Areſtotiles ⁊ btũs Tho.in ſcriptis ibi. Serto eſt neceſſaria pfectis.id eſt illis qͥ ſunt in ſummo.i. pfecta etate.qð ſic pꝛo ⸗ batur.Quocunq; fuerint homines potentioꝛes ad agendum in vita actiua.et intelligendꝑ in vi ta contẽplatiua.illud eſt neceſſarium ad vitam.· Sed amicicia eſt huiuſmodi ¶ uius ratio eſt qꝛ nullus quantũcũq; perfectus eligeret viuere ſo⸗ litarius etiam ſi omnia alia bona haberet. eo ꝙ homo naturaliter eſt animal politicum.et ſocia le aptus cõuiuere alijs ⁊ ↄueniẽtius virtuoſis ⁊ pfectis a quibo adiuuat.⁊ in actione vitc actiue. „“u — — — Plum wa publie honit tabile N 4 0 dum q̊ð vnus no videt vel põt alius videt ⁊ põt et in actõe vite cõtemplatiue q̃ntũ ad doctrinaz et diſciplinã cum ab alio adiuuot᷑. Scienduʒ tñ ꝙ cũ dicũ amicicia eẽ neceſſaria etiaʒ felicib ſeu pfectis.intelligendũ eſt de felicitate vite pᷣſentis Nã de pfectiõ ẽ ſeu felicitate patrie nõ eſt nccẽria amicicia hoĩm. q̃ ntũ ſcꝭ ad nccitatẽ btitudis. 2 ratio eſt, qꝛ ille qͥ totà plẽitudinẽ ſue btitudis ſeu ꝑfectionis hʒ in vno nõ indiget alio Sʒ bea tus in patria hbʒ totam plenitudinẽ ſue ꝑfectõis in deo.Uñ non indiget amiacia cuiuſcunq; alte rius. Uñ et dici᷑ Sapᷣ.vij. Uener̃t aũt mihi oia bona ꝑiter cũ illa/.diuia ſapientia q̃ conſiſtit in clara dei viſione ⁊ ↄtẽplatione.facit tamẽ ad bñ eſſe beatitudis patrie amicicia ſeu ſocietas ſctõ⸗ rum inuicem ꝑpfecte ſe diligentiũ.Et ſᷣm hoc põt intelligi illud Boecij.ſcʒ nulliꝰ boni ſiñ ſocio eſt iocũda ⁊ ꝑfecta poſſeſſio.ſ.qᷓntum ad pꝛemiuʒ ac cidentale patrie. Sʒ loqndo de felicitate ſeu ꝑfe ctione vite pᷣſentis.tunc eſt neceſſaria amicicia. nõ quidẽ amicicia q̃ fundat᷑ ſuper delectabili.vł ſuꝑ vtili.ſed amicicia q fundat᷑ ſuꝑ honeſto ſeu virtutibo. Et rõ hꝰ inter ceteras eſt qꝛ ad fclici tatẽ ꝑtinet ꝙ felix delectet᷑ in oꝑe virtutis.Et qꝛ nõ poſſumꝰdelectari niſi in eo qð cognoſcimus. Magis aũt poſſumꝰ ſpcculariꝓximos noſtros quã noſipſos.⁊ etiã actõnes ꝓximoꝝ qᷓ; noſtras quia vniuſcuiuſq; iudiciũ in ꝓpꝛijs magis defi⸗ cit ꝓpter pꝛiuatũ affectũ quem habet quilibʒ ad ſeipᷣm. Et ideo oꝑtʒ ꝙ felici ſint delectables ope rationes bonoꝝ viron ⁊ contrarie ↄtriſtabiles ſicut muſicus delectat᷑ in bõis melodijs ·ſic felix gaudet in bonis operibo amici.⁊ ſic indiget ami cicq8. B ðJ — Ow n bõis melodijs ſic felix Zertio ſuſurratio F. I. includit in ſe nequiciã moꝛtalẽ.⁊ eſt contra pᷣce/ ptum dñi dicencis Leui.xix. Non eris crimina toꝛ.⁊ ſuſurro in populis. Crimiatoꝛ dicitur qui publice accuſando vel ↄuiciando pctã alijs im/ onit. Suſurro aũt occulte vt dictũ ẽ̃. Et qꝛ no tabile nocumentũ ꝑ hoc vitiũ infer pximo.ideco eſt moꝛtale ⁊ guius de ſe qᷓ; detractio. Ratio hꝰ eſt ᷣm btũm Lho.ſcða ſcðe.q.lxxuij.art.ij.quia peccatũ in ꝓximũ tanto eſt Suius qᷓnto ꝑ ipſum maiꝰ nocumentũ infer ꝓxio. tanto aut nocumæ tum eſt maius q̃nto maiꝰ eſt bonũ quod ꝓximo tollitur.ſicut maius bonũ eſt vita homis.qᷓ; di/ uitie q̃ oꝛdinãtur ad ſuſtentandũ vitã.⁊ iõ guiꝰ eſt homicidiũ ꝑ qð tollit᷑ vita homis quã furtuz vel rapina ꝑ quã tollitur ſubia tꝑalis ſeu diuitie Inter cetera vᷣo exterioꝛa bona peminet amieug qꝛ ſinñ amicicia nullꝰviuere põt.vt pʒ ꝑ vbinwii ethicoꝝ. Et qꝛ bona fama q detractõeʒ tollit᷑ a poc marie nccria eſt vt hõ ydoneus ad amiciciã habeat᷑.Et iõ ſuſurratio eſt guius pctm q; detra ctio vel ↄtũelia.qꝛ amicꝰmeliꝰẽ qᷓ; honoꝛ.⁊ ama ri magis qᷓ; honorari ſᷣm ppᷣm in. viij.ethi. Qus⸗ uis eni detractoꝛ aliq̃ndo dicat maioꝛa mala q; ſuſurro.tainen qꝛ grauitas peccati attendit᷑ er fi — tio que intẽdit tollere mains bonü. ne magiſq; er materia ideo eſt grauius ſuſurra, ¶Eaplm. v. deerultanone in aduerſis pxini. rultatio in nduerſis pꝛoximi eſt qͥnta filia inuidie. ⁊ pꝛo pPinquitatẽ haber ad crudelitatemꝰ ſeuicĩã que virtuti clemẽti: opponit᷑ Naʒ crudeł —r—r exultat in penis alteriꝰ.ipᷣa etiam crudelitas erx odio ⁊ inuidia ꝓcedit vnð de ipᷣa crudelitate hic bꝛeuiter dicendũ. Eſt aũt crudelitas m Se/ necã atrocitas animi in exigẽdis penis.Eſtautẽ dꝛñtia inter crudelitatẽ ⁊ ſeuiciã.⁊ diuerſa vicia ſunt. Pꝛo quoꝝ declaratõe ſciendũ ſᷣm Tho. ſe. ſe.q.clix art.i. Nomẽ crudelitatis a crudelitate te ſumptũ viðꝛ.Siẽc aũt ea q ſunt decocta ⁊ dige ſta ſolent hr̃e ſuauẽ ⁊ dulcẽ ſapoꝛẽ. ita illa q̃ ſunt cruda hñt aſpeꝝ ⁊ hoꝛribilẽ ſapoꝛẽ. Clemẽtia ãt impoꝛtat qᷓndã lenitatẽ ſeu dulcedinẽ animi per quã qᷣs eſt diminutiuꝰ penaꝝ.vnð crudelitas ei oponit vtivitiũ ꝑ qð qs excedit mẽte in penis in ferendis. Epicheya qͥdeʒ q̃ ẽ ꝑs iuſticie.alio noie equitas ðꝛ penas debitas ex defectu cõmiſſo di⸗ minuit ſᷣm tñ ꝙ rõ dictat: vt ad tollendũ ſcanda lũ ⁊ hmõi.Sed ipᷣa dulcedo affectꝰ ex qua bõ ad boc inclinat᷑ ꝑtinet ad clementã.ita ⁊ ecõtra ipe cxceſſus penaꝝ q̃ntũ ad id qð exterius agitur ꝑj⸗ tinetad iniuſticiã. Sed quantũ ad auſteritateʒ animi per quã quis pꝛomptus eſt ad agẽdas pe nas pertinet ad crudelitatc.ſicut etiã differt mi ſericoꝛdia a clementia.eo ꝙ ad miſcoiam ꝑtinet aliene miſerie ſubuenire ꝑ beneficij collationeʒ. ad clementis vo miſcriã diminuere ꝑ penaꝝ di⸗ minutocʒ.ita differt imiſcðia a crudelitate.qꝛ ꝑ immit᷑icoꝛdiã nõ ſubuenit qͥs miſerie ꝓximi da⸗ do bñficiũ cũ dʒ ꝑ crudelitate adauget miſeriaʒ pene vltra debitũ rõnis. Tamen ꝓpter ſimilitu⸗ dinẽ rõnis.harũ virtutũ ſcʒ clementie ⁊ miſcõie quia vtraq; refugit ⁊ abhoꝛret miſeriã alienam ſumi?᷑ vnaꝓ altera. Et ſic ẽt vitia eiꝰ gria.ſimi⸗ ſericoꝛdia ⁊ crudelitas ſumũ ſepe vnppzo alio. Differt etiã ꝓpꝛie ſumendo crudelitas p, feritate Nã nomẽ ſeuicie ⁊ feritata ſilitudine feraꝝ acco pit᷑ que eti ſeue dicũtur. Hmõi eni a ialia nocẽt homibo vt ex eoꝝ coꝛꝑibo paſcant᷑. ni ex aliq̃ iuſti cie cã cuiꝰ ↄſideratio ad ſolã rõnẽ Ntinet.Et iðo ꝓpꝛie loqndo feritas vel ſeuicia te pᷣm qð aliqᷣs i penis inferẽdis nõ ↄſiderat aliqquã culpã eiꝰ qui punit᷑ ſed ſolũ hͥ qð delectat᷑in craciatu hoĩm.et ſ̃ inorine ſub vitio beſtialitatł. ã talis paſſio nñ· eſt hũana ſʒ beſtial ꝓueniẽs v ex mala ↄſuetudi ne. vel ex coꝛruptõe nature ſic ⁊ alie beſtiales affe ctões.Sʒ crudelitas attẽ dit culpã in eo qͥ puni ſed excedit modũ ĩ pi nizdo. Et iõ crudelitas dif fert a ſeuicia ſeu fe itate.ſicut malicia bumana a beſtialitate.vt dicit᷑ in.vi.ethic.Et ſicut crudeli⸗ tas que eſt malcia hũana opponit᷑ clementie que eſt virtus humana.ita ſeuitia ſeu feritas que eſt paſſio beſt ialis opponit᷑ virtuti quã philoſoppꝰ eroycanmi ſeu dominicã vocat.et ſcðõm nos pertt nere videtur ad dona ſpirituſſancti.videlicet ad don um pictatis.hic autem ſumitur crudelitas large. Scuerus autem ſcõᷣm Iſid oꝛum in libꝛo etbimologiaꝝ dicitur q̃ſi ſeuus et verus.quia ſi 7 . ”ꝗẽM „* ne pietate tenet iuſticiã in puniendo.⁊ ſᷣm Tho. Non tñ ſimplr ſeuerus dicit᷑ ſeuus.qꝛ ſeuicia im poꝛtat viciũ.ſeueritas aũt vᷣtutẽ. Sed dicit᷑ ſeuꝰ circa vitatẽ ꝓpter aliquã ſilitudinẽ ad ſeuiciã q nõ diminuit penas.ſed hoc agit ſeuerꝰcũ ratõne ſcʒ vt nõ recedat a vᷣitate iudicij. De crudelitate populi iudaici erga xpᷣm ait ps. Non ẽ recoꝛdatꝰ facere miſcðiam.ſed ꝑſecutꝰ eſt hoiem⁊ mendicũ ⁊ inopẽ.ſ.xpᷣm. Suꝑ quẽ verſum Caſſiodo,.ait. Sa equi hoĩem facit aut diuitiarũ ambitꝰ aut uꝑbie odioſa iactantia. Pauꝑem vero ⁊ medicũ inſequi ſola crudelitas facit. cuiꝰ nec honoꝛ qrit nec abundãtia ſacultatis ambitur.hec ille.Oebʒ aũt euitari crudelitas.qꝛ deo ⁊ hoibodiſplicet.⁊ de maxie laudat ex clemẽtia ⁊ mia.⁊ dʒ euitari. I¶¶Uc circa ſubditos nõ exerceatur. UVt circa ꝓpinquos nõ habeatur. Ut circa afflictos nõ exhibeatur. Quantum ad pꝛimum... I. unpo Sicut miſcðia ⁊ clemẽtia reddũt rectoꝛẽ amabi lem ſubditis.qð ꝑ vtile ⁊ nccriũ eſt.ita inhũani tas ⁊ crudelitas reddũt eũ exoſum. Uñ puer.xx · dici?. Miſcðia ⁊ vitas cuſtodiũt regẽ.⁊ clemen⸗ tia firmatthꝛonꝰ eius.Et ecẽs.vij.ca.dici᷑ Noli eſſe nimis iuſtus.eſt qͥ perit in iuſticis ſua.Dicit nimis iuſtꝰq eſt nimis ſeuerus in coꝛrigẽdo.cru delis in puniendo. In archa aũt dñi fuit non ſo⸗ lũ virga aarõ ſed mana ſuauiſſimũ ad ſignifican dum ꝙ in mẽte pᷣſidentis qͥ figurat᷑ n archam do mini in q̃ lex dñi debʒ cõtineri.nõ ſolũ diſtrictio nis ⁊ rigor iuſticie dʒ ᷣuari.ſed ⁊ mãna miſcðie et clemẽtie vitando crudelitateʒ.Qð docet greg. in.xxxi.moꝛa.ſic dicens. Sit rigoꝛ ſcʒ in rectoꝛe ſed nõ raſberans. ſit zelꝰſʒ nõ imoderate ſeuiẽs ſit pietas ſʒ nõ plꝰ expedit ꝑcens.ſic bonꝰ ille ſa⸗ maritanꝰin vulnerib ſauciati ad curandũ eum immiſit oleũ ⁊ vinũ.nõ ſplũ moꝛtificatiuũ.ſed⁊ oleum leniciuũ.vt hr Luce.x. Etex h̊ ſeqᷣtur me lius emẽdatio criminũ. UVñ dicit Ceo papa.Te niter caſtigatꝰreuerentiã exhibet caſtigãti.Aſpe ritas aũt nimie increpatõis nec coꝛreptiõem re cipit nec ſalutẽ.di.xlv.cum btũs.Sed vt diẽ ſa⸗ emonpueri Oiſcana impioꝝ crudelia. Non enim hñt miſcòiam⁊ cõpaſſionẽ hũane ↄditioni Hiere.vi.rudelis eſt nõ miſebit᷑. Ueꝝ vt dicit Baconiiſtle. ſeuere punitiõis ine miſcia fiet illi qͥ nõ fecit miſcòiam.ſiẽ pʒ in Abdonibeʒech rege.Nã captꝰ a filijs iſrł fuet᷑t ei amputare ſũmitates manuũ ⁊ pedũ.⁊ vinclatꝰ duct?eſt hierm.qui dixit. Septuaginta reges erant quibo amputat/ſummitatibo manuũ et pe dum a me comedebãt reliquias ciboꝝ que cade bant de menſa mea.Sicut fecit ita reddidit mi⸗ hidominus. Judiẽc.i. Sicut ergo fuit crudelis alijs.ita⁊ ipᷣeexrꝑtus eſt crudelitatẽ.Cyrus rex qͥ fuit valde crudel delectabiliter fundẽs humanũ ſanguinẽ cũ fuiſſet captus a regina damari cuiꝰ filium ille occiderat. fecit ei caput amputari et in vtrem ſanguinis immergi dicens. Sangui⸗ nem ſitiſti.ſanguinem bibe.ideſtſicut fuiſti alijs crudelis. ita et erga te exercebitur crudelitas. vt nõ parcatur tibi pꝛopter regiam dignitatem. vt fieri ſolet. Gicut aũt rectoꝛ debʒ cauere ſibi a crudelitate ⁊ feritate in factis erga ſubditos.ita etiam in verbis nõ debet eſſe aſper ⁊ durꝰnimis Nam ðᷣꝛ ꝓuer.xv. Sermo durꝰ excitat furoꝛem. Qð verificatũ eſt in filio eius roboam in pnci⸗ pio regni ſui. Nam cũ ꝓpłs iſrł rogaret vt minue ret ei auachen expenſaꝝ ⁊ exactionũ q̃ fuerant ite a pr̃c ex cõcilio iuuenũ rñdit dure ppło dicens. Minimꝰ digitus meꝰ groſſioꝛ eſt doꝛſo patris mei.Pr̃ meꝰ inpoſuit ſuꝑ vos iuguʒ gue ego aũt ſuꝑaddam.pater meꝰ cecidit vos flagelł ego autẽ cedã vos ſcoꝛpionibo.iij. Reg.xij. Exq̃ duricia ⁊ crudelitate ſmonis ꝓpls receſſit a dño et obedientia. Inſuper ⁊ Aman agagites qꝛ fuit ita crudelis.qð ꝓpter odiũ ⁊ inuidia ad honoꝛẽ mardochei doloſe ipetrauerat lr̃as a rege aſſue⸗ ro.ꝙ om̃e genꝰ iudeoꝝvbicũq; inuenireni certa die expᷣſſa in litteris deberent occidi.de cuiꝰ cru delitate beſter dixit araſuera. Pmot. crudelitas redundat i regẽ. Heſter.uij.Et ipᷣe aſſuerꝰ de eo ſcripſit amon genere ⁊ mente macedo a ꝑſarum ſanguine alienꝰpietatẽ nrãm ſua crudelitate cõ⸗ maculãs ꝑegrinꝰ ſuſceptus eſta nob. Heſter.v. Tandẽ crudelitas redũdauit in caput ſuũ. Naʒ ad ſupplicatõem regine heſter reuocate ſunt litte re ⁊ in grium mutate oꝛdinatõe facta ꝙ omnes inimici iudcoꝝ qͥ illa die cupiebãt ⁊ intendebãt occidere eos.ipſi occiderẽtur. Ipſe amon ex pᷣce⸗/ pto regis ſuſpẽſus in cruce alta.l.cubitis quam pauerat mardocheo. Heſter.vij. Narrat etiam Bꝛegoꝛius in qrto dialogoꝝ ꝙ quideʒ miles ex moꝛtuis reuiuiſcens rhome retulit miłta que vi dit in alia vita. ⁊ inter cetera ꝙ viderãt quendã nomie p petꝝ qui officialis fuerat ĩ curia romana in fluuio fetenti in loco penali pᷣſſo magno põde re ferri. ⁊ dictũ fuit ei ꝙ idcirco fuit illa penã pa tiebatur.qꝛ cũ ex officio haberet facere aliquam punitionẽc.nõ obedientia iniũ cti officio.ſed ma⸗ gis crudelitas ad n iendũ illuʒ trahebat.Con 1 feſſoꝛes quoq; ⁊ ↄſulentes in foꝛo conſcientie in imponendis penitentijs. vel in allocutione ad penitentes debent etiam cauere a crudelitate et duricia ſᷣmonis niſi cũ expedit rõne obduratio⸗ nis hominũ quãdo dulcibꝰ monitis nõò mouen tur vt ſecit ſtephanꝰ pthomartyr dicens iudeis contra quos diſputabat.Dura cernice ⁊ incircũ ciſi coꝛdibus ⁊ auribo.vos ſpũſancto ſemꝑ reſti⸗ tiſtis. Actuũ.vi.Primũ docet riſoſtomꝰ dicẽs Si erramus modicã penitẽtiam imponentes. nõne melius eſt ꝓter miſericoꝛdiã reddere rõnẽ quam ꝓpter crudelitatẽ. Ubi paterfamilias lar gus eſt. diſpenſatoꝛ nõ de hʒ eſſe tenax. Si deus benignus vt quid ſacerdos eius vult videri au⸗ 2 ſterus.xxv.q.vij.alligant. Et gregoꝛiꝰ dicit diſt. l.conſiderandũ.ꝙ idcirco permiſit deus petruʒ negare chꝛiſtuʒ vt in ſua culpa diſceret qualiter alus miſereri deberet. Debent etiã vt ↄf̃uent bo nam famã et conſcientiam cauere a nimia fami liaritate cum mulieribo. Uñn auguſtinus.Qui fi dens conſcientie ſue negligit famã ſuam nimis . — irn, gei unn Nnn unn. nzne Nenu ſfunn epe ctde⸗ ncye voſae i ſitadio ogenut ren Eiſhe, glem cban Modito⸗ e de onmn Nuurci, Ne. , i ſt; meline o Ndier dsdn mranns Gee nhen giri muns ngeft en ralig lo n hcda 44 nſana R odun, hi s Etinni norcfi mdis olnds, gcre M miusl Gin iden ict gul tyfunh nmin wihi * . . crudelitas ꝑmaxi curã nõo habet.ſ.in ꝓuidendo fideʒ nega delitstem ſeu ius naturale.⁊ eſt infideli deterioꝛ iunctũ.ſed ſibi retinuit ſʒ in capitec m a moꝛte apparens ille miles ſibi. dixit Quare nõ 5 me ergo pentes dũ eis nõ ſub uenit᷑ vel qð peius eſt du affligãtur. Un dicitur PSꝛouerb. xi. Qui crudelis etiã pinquos abijcit Sicut ad virtutẽ pietatis pᷣcipue ꝑtinet erga ꝓ pinqe obſequioſum eſſe ⁊ ſubuenire ita ꝑ vitiuʒ cru elitatis vanegatur obſequia ⁊ adiutoꝛia de bita vl irrogãtur ſupplicia.qð vtiq; eſt natura lem inſtinctũ. Et iõ apłs dicit ᷣma ad Thimo. v. Si qs ſuoꝝ ⁊ marime domeſticop.i. pinamn . Et cõmuuiter tales male foꝛtunãrur etiã in hoc ſeculo ſicut patʒ in Abſalone qui fuit ita crude ideſt fi⸗ vt nõ ſolũ occideret frẽm ſuũ amon ſed ⁊ patrez ſuum pijſſimũ dauid de regno expulit ⁊ queſiuit —— occidere. Qui demũ fugiẽs depᷣlio eius exercitu debellato tranſiẽs equcſter ſubter vnã quercum remãſit ſuſpenſus per capillos capitis in ea.⁊ 4 Joab lãccis trãſfixusẽ i. Reg.xviij. Nero unpe⸗ Fatoꝛ quo nemo crudelioꝛ mreẽm ꝓpriã o ccidi fe cit. vt erx curioſitate videret quõ ſteterat in vẽtre matris qui demũ ſeipᷣm ab imꝑio expulſus occi dit. Sed ſi maõ crudelitas iudicaret᷑a cũccis cũ quis videret pꝛem vl mĩr̃em łfrẽm vel aliũ pſan guineã in maximis penis detineri.nec in vllo ſe poſſe iuuare.⁊ cũ poſſet multipir conſolari etre frigerare negligeret. qnto inaioꝛ crudelitas eſt p pinquos ſuos q ſibi bona ſua ex quoꝝ acqͥſitiõe indebita vel nimia affectõe ſciunt vel ſcire pñt.⁊ veriſimilłr credunt eſſe in penis purgatorij q ma xime ſũt ſuꝑ om̃s vite pñtis.⁊ nõ iuuãt eos oꝛa⸗ tionibo. elemoſinis.miſſis ⁊ alijs pijs ſuffragiſs et quãto peiꝰ eſt legata ꝓ ſe facta nõ ſoluũt. Unð ili nõ ꝑcipientes ſuffragiũ pꝑmanent in illis pe⸗ nis. clamãtes illud Job/xix. Mipemini mei mi ſcremini mei.ſaltẽ vos amnici mei.q̃re ꝑſequimi me ſicut deus. Unde tales ve necatoꝛes animaꝝ „ mãdant excõmunicari ꝓpter talẽ crudelitatẽ.xiij „ ꝗ·ij. qui oblationes. Et de quodã milite legitur lo occiſo cognatꝰ auaricia ductꝰ nõ executꝰ ẽ in nuit ſʒ in capite octo dierum + feciſti qð impoſui tibi. feciſti me manere i penis vſq; nunc. ſʒ ĩpũitꝰ nõ euades. Nam ego hodie ad celũ purgatꝰ aſcendo.tu vᷣo hodie ad inferna deſcendes. qui ſubito moꝛtuꝰ⁊ dãnatꝰeſt Solũ in hoc licʒ vti crudelitate ad ꝑntes qñ ſcʒ qs vo⸗ catur ꝑ inſpiratõem ad ſuiendũ deo ꝑ oteptum mũdi ⁊ religionis ingreſſum.vt pt᷑ afflictõeʒ eo rũ boc nõ pꝛetmittat. Nam vt dic Hiero. SOum mũ genꝰ pietatjeſt in bᷣ eẽ crudelẽ. Maxim cru gelitatẽ exercuit ꝓpłs iudeoꝝ xpᷣmi ſua paſſio ne. Uñ cõquerit᷑ deipo ſuphᷣ ꝑ Hieremiã Treñ. iiiij. dicens. Ffilia populi mei crudelis q̃ſi ſtrucio in debto dedit vocẽ ſuã ↄtra me. Ffilia ðꝛ ſynago —— ga ꝑ creatõem ⁊ ſpũalẽ curã quã de ea hẽbat deꝰ Populi mei ideſt que ſynagoga ẽ populus me⸗ B . quaſiſtructo qut ferrũ erudum comedit et de fl lijs ſuis non curat.ſtridet foꝛtiter.ſic populꝰ iu deoꝛum crudelis clamãdo contra xpᷣm. Et cum pvlatus feciſſet eũ crudelr flagellari.vt ſcʒ hᷣ vi⸗ ſo crudelitas eoꝝ ceſſaret. magis ac magis cla⸗ mabant. rucifſige eũ crucifige eum. Unð⁊ pſal miſta loquens in ꝑſona xp̃i ad patrẽ expꝛimit il⸗ loꝛũ crudelitatẽ per varias ſimilitudines dicẽcs Eruea framea deus animã meam.id eſt vitam. Et eſt oꝛatio ſᷣm ꝑtem ſenſitiuã.Framea eſt ſpa⸗ ta que cito incidit et tollit vitã.⁊ ideo multũ eſt hoꝛroꝛi ex velocitate moꝛtquaʒ inducit. Sic et ipſi iudei multa egerũt ad accelerandũ moꝛtem eiuſ. Nam dabãt ei bibere vinũ myrratũ ſeu ace toſum ⁊ ſymeonẽ angariauer̃t ad poꝛtandũ cru⸗ cem.ne fieret moꝛa ⁊ latus eiꝰtranſfixerũt Et iõ de manu canis vnicã meã.i.vitã ſupple erue.Ca nis auide rodit.vñ notatur auiditas iudeoꝝ ad moꝛtẽ xpᷣi. Nam ⁊ qrebant euʒ capꝑe nõ ĩ feſto ne a turbis defenderet᷑ ⁊ barrabam dimitti petier̃t et pylati volenti eũ dimittere dixer̃t. Si hüc di⸗ mittis nõ es amicꝰ ceſaris. Salua me ex oꝛe leo nis qð eſt anial ferũ.⁊ cũ rugitu inſilit ad deuo randũ vſq;ʒ ad oſſa.Et iudei cũ magnis clamori bus poſtulabãt vt crucifiget᷑.⁊ vſq; ad oſſiuʒ fra ctionẽ afflixert occidẽtes Et a coꝛnib vnicoꝛniũ humilitatẽ meã. Unicoꝛnis eſt aial ferox ⁊ indo⸗ mitũ.qui habʒ coꝛnu duriſſimũ in fronte. q̊ aia- lia tranſfodit ⁊ occidit.⁊ ſic duriciã ⁊ obſtinatõ nem iudeoꝝ ſignat in moꝛtẽ xpᷣi.quia a nlło po⸗ tuerũt flecti a crudelitate eoꝝ. Sʒ de ſua crude⸗/ litate puniti ſunt crudeliter. Naʒ exterminium terribile ſecutum eſt de genere illo deſtructa ci/ uitate ⁊ multis milibs hoim moꝛtuis fame ⁊ bed lo.reſidui venditi.diſperſi ſunt per oꝛbem. Zertio crudelitas exex.i cetur ad afflictos cũ.ſ.quis nõ compatitur eis ſubleuat.ſed potius inſultat vł affliccõem addit Sñ cum phacce filiꝰ romelie rex iſidel occidiſſet miſi de iuda centũ viginti milia in die vna tempoꝛeꝛ qui cũ dimiſiſſet cognoto ſuo.qð in caſu q̊ͥ mo⸗ꝛ poꝛe rerctur ĩ bello 7 infideles ad qð ibat ſuũ qqndam equũ venditũ in elemoſinã largiret᷑. ⁊ in illo bel achas regis iuda om̃s viros bellatoꝛes pꝛopter peccataeoꝝ inſr̃ ducẽta milia mulieꝝ pucroꝛuʒ et puellaꝝ ceperunt filij iſrael de fratribo ſuis.ſ. de iuda infinitam pᷣdam ⁊ adduxerũt in ſamari am voletes eos ſubijcerc ſeruituti ex magna cru delitate.vnde ꝓpheta quidam repᷣhendit eos ex parte dei dicens. Ecce iratus dominꝰ ↄtra iudã pꝛopter peccata eoꝝ tradidit eos in manꝰ vas. Occidiſi illos atrociter ita vt in celuʒ pertinge ret crudelitas veſtra.Inſuꝑ filios iuda vulti vo bis ſubijccre in ſeruos ⁊ ancillas. Peccaſtis enĩ ſuꝑ hoc domino deo veſtro Sed audite conſili um meum. Reducite captiuos quos addurxiſt ⁊c̃.quod et fecerũt refocillantes eos et dimitten tes redire in terram ſuam. ij. Paralipo. xxviij. Et greg.dicit ꝙ ñ debet a nobis flagellatis addi afflictio.ne nos culpe quod abſit offenſa reſpici⸗ .„ at. vij.q.i.Cum percuſſio. Pꝛoterea pꝛohibuit dominus in veteri lege filio s iſrł comedere ſan/⸗ guinẽ animaliũ in figurã vt auerteret eos a cru delitate hoꝛrenda effuſiõis ſanguinis bumani. 2 Eadem rõne ꝓhibuit eos comedere aĩalia ſuffo⸗ cata vel ſtrangulata.qꝛ in tali moꝛte multũ affli gũtur aĩalia.phibuit in ꝑticulari cõedere grifũ. qð animal eſt infeſtũ hoibo ⁊ equis in deteſtatõʒ crudelitat potẽtũ erga ſubditos.ꝓhibuit⁊ ede re vulturẽ.qð aial inſeqtur exercitũ bellantiũ vt de cadaueribo moꝛtuoꝝ paſcatur.ꝛ ſigficat cru⸗ delitatẽ eoꝝ q ꝓcurãt bella ⁊ ſeditõces vt inde lu crent᷑. In nullo eni genere hoĩm reꝑit᷑tanta cru⸗ delitas ſiẽ in ꝑtialiba adeo vt nõ ſolũ crudeliter occidãt. ſed ẽt occiſum minutatim in fruſta di⸗ ſcerpãt.⁊ aliqñ comedãt quo nil crudeliꝰ. Pꝛo⸗ hibuit ẽt dns coquere hedũ in lacte mr̃isvłauẽ caꝑe cũ pullis.ad inducendũ illũ ꝓpłm ad pieta⸗ tẽ et vt auidũ ad crudelitatẽ.dũ eſſent aſſueti ad bmòti. etiã circa anialia bꝛuta. vt dic b. Tho.pꝛi ma ſcðc.q.c.Dicit ẽt Hiero.qꝙ accepiſſe pauꝑibꝰ erogandu ⁊ eſurietib plurimis illð reuare om miũ pꝛedonũ vincit crudelitatẽ. xij.p ij. Gloria. Oñ ſcʒ quis qrit imittere cariſtiam emens vl re tinẽs victualia nõ ſibi nccria. Sciendũ tñ ꝙ licʒ videat᷑ multis crudelitas punire reos ad moꝛtt — et guiter punire crimia.nõ tñ crudelitas ſed iu⸗ ſticia ⁊ caritas eſt. Uñ hiero.ſuꝑ vſa.Non ẽ cru⸗ delis qꝗͥ crudeles iugulat ſʒ crudeł patientibo eẽ videtur. Nã latro ſuſpẽſus pati bulo crudelẽ iu⸗ dicẽ putat.xxiij.q.v.non eſt. Hinc⁊ augꝰ. Quid crudele moyſes mãdauit aut fecit cũ comiſſum ſpiſpin ſancte ʒelans viuo ⁊ vni deo vo ſubdi tũ eſſe cupiẽs.poſtq; ↄquit ad fabꝛicandũ ydolũ deſfluxiſſe ⁊ colendu in paucos vindicãs gladio. et in pᷣſenti ſalubꝛiter terruit.⁊ diſciplin in po⸗h ſterũ ſanxit. Nam cũ nulla crudelitate ſʒ maſ di lectiõe feciſſe qð fecit qͥs nõ in eiꝰ dbis agnoſcit oꝛantis ꝓ pctis eoꝝ ⁊ dicent Aut dimitte pplo hocpeccatũ aut ſi nõ dimitt dele me de libꝛo vi te.Sic apłus nõ crudolit᷑ ſʒ amicabilr tradidit hoiem ſathani in interituʒ carnis.vt ſpũs ſaluꝰ ſit.xxiij.q.v.⁊.q.iiij ca. Ipſa pietas. Ideʒ ait.v. q.v.non oĩd⁊.c.nõ HH Moleſtus ẽ me⸗ dicꝰfurẽti frenetico.⁊ pr̃ indiſciplinato filio.ille ligando.iſte cedẽdo.ſʒ ambo diligẽdo Si auteʒ illos negligãt.⁊ ꝑire ꝑmittãt iſta potiꝰmãſuetu⸗ do crudelis eſt.Et aug dicit in regula de occul⸗ tante pecm alteriꝰ qð dʒ manifeſtare ꝑ ſiłitudieʒ occulti moꝛbi coꝛꝑalis.Nam ſi frat᷑ tuꝰvulnꝰ hʒz — 5 in coꝛꝑe qð velit occultare dũ timet ſecari Non ne crudelłr a te ſileret ⁊ mißicoꝛdi videtur ꝓcedere ex odio ad deum.iõ de ipa hic agẽedũ. Põt aũt ſic deſcri bi ex vᷣbis Ambꝛo.qꝙ eſt vitiũ q̊ attribuit᷑ deo qðᷣ ei nõ ↄauenit.vel remouet᷑ ab eo qð ei ↄuenit.vt ſi dicat᷑ de eo aliqͥd impoꝛtãs defectũ. puta qð ñ ſit iuſtus.vel qð nõ ſit omipotẽs ⁊ hmõi. Eſt autez contra acrũ fidei qᷣ eſt ↄfeſſio credendoꝝ. Un ad infidelitatẽ ꝑtinere viðꝛ.qð ex verbᷣ apli elici pt. dicentis de ſe.i.Lhimo.i. Prius fui blaſphemꝰ 7 ꝑſecutoꝛ.Et ſubdit. gnoꝛãs fecii icredulitate mes. Pro huiꝰ declaratiõe ſciẽdũ ᷣm.b.tho.ſe. . ,R Quicquid eni e J de?. 2 vo creature qðẽ dei ꝓpriũ.eſt ipᷣm deũ facere ideʒ tur dðs in ſcti ſe.q.rxiij.artiẽ primo. Qð nomẽ blaſphemie im poꝛtare við: qᷓndã derogatiõem excellẽtis boni tatis ⁊ pᷣcipue diuine.Deus aũt vt dicit dyoni.ẽ ipᷣa eẽntia bonitatis.Uũ quicqd deo puenit per tinet ad bonitatẽ ipſiꝰ.⁊ quicqᷣd ad ipᷣm nõ ꝑti⸗ net. longe eſt a rõne ꝑfecte bonitatjq eſt eiꝰ eſſen⸗ ria.Quicũq; gvel negat alidqd de eo qð ei ouenit. vel aſſerit de eo qð ei nõ ↄuenit.derogat boĩtati diuine. Qo pᷣt ringere dupir Uno mõ ſm ſolaʒ opinionẽ intellectꝰ.Alio mõ coniũcta q̃daʒ affe ctus deteſtatiõe. ſicscõtrario fideſ dei ꝑficitꝑ di lectionẽ ipius. Hmoõi aũt ðrogatio diuie bõita cis vel ſm intellectũ tm. vel etia ᷣm affectũ. ſi cõ ſiſtant in coꝛde tm erit blaſphemia coꝛdis.ſi ex⸗ terius ꝓdeat ꝑ locutiõem.erit blaſi phemia oris. aliqᷓ dicũt qð ſuut tres ſpẽs blaſphemie Prima cu deo attribuit᷑ qð ei nõ ↄuenit. Scõa cũ a deo remouetur qð ei ↄueit.Tertia cũ attribuit crea rure qð eſt ꝓriũ dei.m tho.vbi.S. Non ꝓprie lo quendo iſte ſũt diuerſe ſpẽs blaſphemie.qꝛ attri buere deo qð ei nõ ↄuenit vel negare ſeu mouere ab eo qð ei cõuenit nõ differunt niſi ſim negatio nẽ ⁊ affirmationẽ que diuerſitas hitus ſpẽs nõ diſiũgit. qð autẽ id qð eſt dei attribuit᷑ creale ad id ꝑtinere viðꝛ attribuitur ei qð ipᷣi nõ ↄuẽit dei ꝓpriũ eſt deꝰ. Attribuere er creature. Item ſciendũ ille qꝗᷣ loqtur ) deũ con uicium inferre intẽdens.vt cũ diẽ ſit maledictꝰ deus ⁊ hmõi.derogat diuine bonitati nõ ſolum contra veritatẽ intellectꝰ. ſed etiã ſᷣm pꝛauitatẽ volũtatis deteſtant ⁊ impediẽtis ꝓpoſſe dininũ honoꝛẽ qð eſt ꝑfecta blaſphemia. Et ſicut lauda is inqᷓntũ laudantunoꝑa eiꝰ qfacit per ſcõs.ita etiã blaphemat᷑ in ſctis inqᷓntũ blaſ phemia q fit ſanct redundat in deũ. Eſt aũt blaſ phemia pctm̃ moꝛtale.ſᷣm tho.vbi ſupᷣ arti.ſcðo Ex eo quod repugnat ⁊ cõtrariatur caritati dei⸗ quia ꝑ hoc derogatur diuine bonitati.Uñ ⁊ leui ticixxuij.ðꝛ. Quicunq; blaſphemauerit nomen dñi moꝛte moꝛiat᷑. Sed pena moꝛtis nõ infligit niſio moꝛtali.Eteſt ) pꝛimũ vel ſcðm pᷣceptum deca ogl. Uen eſt tamen ᷣm Thomã. ꝙ cum qᷣs ex ſubita paſſione pꝛumpit in verba blaſphemie nõ aduertens hoc qð dicit eſſe blaſphemiã. vt qꝛ nõ cõſiderat ſigniſicatõem vᷣboꝝ.nõ eſſʒ tũc pec catũ moꝛtlłe.ſed ſi aduertat hoc eſſe blaſphemiã conſideras ſignificata verboꝝ. ex eo ꝙ ex ſubito impetu ire boc faciat.vł er pꝛaua ↄſuetudinenõ ꝓpter h̊ excuſatur a moꝛtali quis cito doleat de cõmiſſo. ſicut necercuſat᷑ ab homicidij reatu qui ex ſubita ira ꝑcutit pximũ.cet eſt iſtud Guiſſimuʒ peccatũ. Et rõ eſt m A ho. vbi. S. art. iij. qꝛ blaſ⸗ pbemia opponitur ↄfeſii ne fidei.⁊ iõ bʒ Guita⸗ tem infidelitac.et aggrauãt ſi ſupucniat deteſta tio voluntatis ⁊ adhuc mag ſi prumpat in ver⸗ ba.ſicut laus fidei auget᷑ per ↄfeſſionè et dilectio nem. Unde cũ infidelitas ſit maximũ peccatum hm genꝰ ſuũ.ita etiã blaſphemia.Uñ ⁊ glo. yſaie rviij. dicit ꝙ om̃e peccatũ blaſphemie cõparatũ euius eſt. et qutum quidẽ ad obiccta pcti juiꝰ Et jjm h̊ blaſphemia ↄfeſſioni opponit᷑. Oð autẽ Capitulu VII. grauius eſt qᷓ; homicidiũ. qꝛ blaſphemia eſt dire cte contra deũ.homicidiũ ꝓximũ Quãrũ vero ad effectũ nocumẽti pᷣponderat homicidiũ blaſ phemie qꝛ plus nocet. In guitate aũt pctĩ mag attenditur intẽtio volũtatis ꝑuerſe q̃ videtur eẽ maioꝛ in blaſphemia.cũ intẽdat nocumentũ ho nor diuini qᷓ; in homicidio.de blaſphemia que alio mõ ðꝛ maledictio.vt cũ ðꝛ.maledictꝰ ſit ðᷣs ct hmõi.hr̃ ſupᷣ in capᷣ.de maledicis.in ti de ira. De blaſohemia poteſt. F. I. exponi illð pſalmi. Nolite extoller̃ in altũ coꝛnuũ veſtꝝ.ſ.ſuꝑbiendo.Nolite loqui aduerſus deuʒ iniqͥtatẽ ſcʒ blaſphemãdo.qꝛ ſcʒ ðs ↄfringit coꝛ⸗ nua ſuꝑbie ⁊ punit blaſphemoſ.Blaſphemat᷑au tẽ ðs multipłr nõ ſolũ ab infidelibi.ſed ẽt a pplło qui ðꝛ fidelis.⁊ freqnt᷑.De qͥ ipᷣe ↄquerit᷑ Jſa.lij. Et iugit᷑nomẽ meũ blaſphemat᷑.⁊ hoc mulplr. Pꝛimo blaſphemãt aliqͥ dei puidentii. Scðo blaſphemãt aliqͥ dei potentiã. ertio blaſphemãt aliqͥ dei iuſticiam. Quãtum ad ptimũu Blaſphemãt aliqui deipuidentiã qu deuũ nõ hfe ꝓuidentiã de rebo ſeu actiba hũanis ſʒ oia euenire homiby a foꝛtuna ⁊ caſu in q̊ꝝ ꝑſona di cit Job. Circa oꝛbem celi p rambulat nr̃a auteʒ nõ conſiderat. Uñ libꝛo.iij.de falſa ſapia de Epi curo philoſopho ſic ait. Nidebat epycurꝰbonis ſemꝑ aduerſa accidere.pauꝑtates laboꝛes exilia caroꝛum amiſſiões.malos ↄ bonos eſſe augeri potentia.honorib affici.videbat innocentia mi nus tutã ſcelera impune cõmitti.videbat ſiñ de letu moꝝ ſine oꝛdine ac diſcrimie annoꝝ ſeuire moꝛtem.ſed alios ad ſenectutẽ ꝑuenire.alios in fantes rapi.alios robuſtos interire alios ĩ ado ſcentie floꝛe in maturis annis extingui in bellis melioꝛes potius vinci ⁊ perire.maxime aũt cõ/ mouebat homies in pᷣmis religioſos guioꝛibus affici malis his qͥ oĩno deũ negligerẽt aut nõ pie colerent vel minoꝛa mala et incõmoda euenire vel nulla.Et ſubdit Cũ hec cogitaret epycurus earum reꝝ velut malicia indutꝰ.Sic eni cauſaʒ rationẽq; videbatignoꝛãti.eſtimauit nullã eẽ ꝓ uidentiã.nullãq; dei iuſticiaʒ. Hec ille. Sic ⁊ ſe neca in tragedijs.poſtqᷓ; cõmendat deũ de regi⸗ mine ⁊ gubᷣnatiõe vniuerſi ⁊ oꝛdine reꝝ aliarum conquerit ꝙ de rebo hũanis nõ viðꝛ curare dicẽſ Cur idem.ſ.deus gutanea dece ſub ane dera mũdi.libꝛata ſuos ducunt oꝛbes hominuʒ minime ades ſecutus nõ ſollicitꝰ Faene bonis nocuiſſe malis. Res hamanas oꝛdine nullo ſoꝛ tuna regit.ſpergitq; manu munera teca.Peioꝛa fouens. Uincit ſanctos dira libido.Fraus ſub⸗ limi regnat ĩ aula.tradere turpis faſces. Popu lus gaudet.eodeʒ colit.atq; odit.triſtis virtus. peruerſi tulit pᷣmia recti.caſtos ſequitmala vo/⸗ luptas.vicioq; potẽs regnat adulcer. Uñ ⁊ boe cius in pᷣmo de philoſophica ↄſolatiõe in ꝑſona hoꝝ ait.O ſtelliferi cõditoꝛ oꝛbis.qui perpetuo nixus ſolio.rapido celũ turbine verſas ⁊c. Et in infra.Omia certo fine gubernas. Solos hboim . cñt deũ reſpuis actꝰ. Merito rectoꝛ cohibere mõ. am cur tantas lubꝛica verſat foꝛtuna vices Pꝛemit inſontes debita ſceleri noxia pena.ac ꝑuerſi reſi dent celſo moꝛes ſolio Sanctaqʒ calcant iniu⸗ ſta vice colla nocentes. Latet obſcuris cõdita virtus clara tenebr.Juſtuſq; tulit crimen iniqᷣ. NMil ꝑiuria.nil nocet ipſis. Fraus mẽdacij com/ pta doloꝛe ⁊c̃. Sed p⸗t ipᷣe dicere q̃tidie qð ſeinel incarnatꝰait iudeis. Quis de vob arguet me de peccato. Johᷣ.viij.ſ.ignoꝛantie vel i mpꝛudentie aut iniuſficie.certe nullꝰ.Et qð nõ poſſumꝰ dcũ inculpare de aliq̊ vel arguere. ſed oĩa que fac bo nis ⁊ malis. bñ facit triba rõnibus pᷣt oñdi ſᷣm Johem dñici in ſermone. Seeno hrer diuini oꝑis pfunditatẽ. Scðo ꝓpter noſtre mentis toꝛtuoſitatem. Tertio ꝓpt dei ſũmã rectitudinẽ ⁊ claritatẽ. Primo eteni dico ꝙ nõ poſſumꝰ deũ arguere ꝓ pter ſuoꝝ opeꝝ pfunditatẽ Sũt cni oꝑa dei taʒ alta tam ꝓfunda qð nõ poſſumꝰꝑ nos inueſtiga re.Et nõ ſolũ alta ſua oꝑa nõ poſſumꝰcompphen dere. ſed nec minima ⁊ vilia valent a nob ꝑfecte cognoſci Uñ q̃re granũ miilij ſit rotundũ ⁊ gnuʒ oꝛdci oblongũ om̃s mũdi ſapientes neſciret di⸗ cere.Et ſimiliter q̃re gnũ frumenti ſit ſciſſuʒ ex vna ꝑte ⁊ ex alia non nullꝰ ſapiens poſſet ſuffici⸗ enter rõnem aſſignare.et ſic circa quãlibet ꝑuaʒ rem poſſent infinite moueri q̃ſtiões q̃s neſcires explicare tanta abyſſum ſapie poſuit ðs in iſtis ſuis creatur· Si g̊in iſtis creaturis inferioꝛibꝰ⁊ magis vilib eſt tanta pfunditas qᷓnto mag alie res alte ⁊ pꝓfunde.Quò q̊ tu viliſſima creatura p ſumis rephendere deũ.qre iſtũ fecit xpᷣianũ.illũ iudeũ.illũ repꝛobat.iſtũ elegit.q̃re bonis mala⁊ malis bõa eueniũt. Uide miſer ne intres hoc pe lagus.quia ſubmergeris.Et iõ dicebat apłs ad Ro.xi.O altitudo diuitiaꝝ ſapie ⁊ ſcientie dei. q; incõpꝛehenſibilia ſunt iudicia eiꝰ⁊ inueſtiga⸗ biles vie eius. Uie eius ſt oꝑa eiꝰ.⁊ hæ inueſtiga⸗ biles.i.nõ cognoſcibiles a nobᷣ in vita iſta ꝓpter ꝓfunditatẽ eaꝝ.Hincet aug.querẽs q̃re dnis nõ fecit ſigna in ro ⁊ ſydone.de qͥb dicit xpᷣs ꝙ ſi facta fuiſſent illa ibi que fec ipᷣe in iudea fuiſſent conuerſi.⁊ iudea in q̃ fecit illa miracla.nõ eſt cõ uerſa ad penitentiã put ðꝛ Mat.xi.Dicit augꝰ. Nam ſi rõne facti ꝓfunditatẽ iudicij eiꝰpenetra re nõ poſſumus.manifeſtiſſime tñ ſcimus ⁊ veꝝ eſſe qð ðs dixit.et iuſtũ eſſe quod fecit.xxiij.q.uij Nabuchodonoſoꝛ.De tyris. Sca ratio q̃re nõ poſſumus deũ inculpare eſt ꝓpter noſtre mẽ/⸗ tis toꝛtuoſitatẽ. Sumus eni oms toꝛti nõ recti et diſtoꝛtũ ⁊ nõ rectũ ẽ iudiciũ noſtꝝ.⁊ iõ male iudicamus.ſiẽ qui ponit baculũ in aq̃̊.ſibi viðꝛ ꝙ ſit toꝛtus qui tñ nõ eſt.ſed defectus ĩ vſu tuo. Et ſic oculus iudicat de rebi coloꝛatis ſᷣm qð ẽ in eo.Dicunt philoſophi ꝙ lux ſiue pupilla occi nõ eſt coloꝛata.nec vllũ coloꝛẽ debet habere in ſe vt bñ videat res pꝛout ſunt.Uñ ſi in oculis eſſet aliquis humoꝛ ⁊ poꝛtares añ eum pãnũ rubeuʒ vł aʒurreum videretur tibi obſcurus.Sic eſt de oculo noſtri intellectꝰ.qꝛ in eo eſt humoꝛ noſtre concupiſcentie,. ⁊ malꝰbumoꝛ.ſ.cupiditat R . / , / — — .,, Juſs vellanne illi mala cõtingere q unẽ odimus uli bona quẽ amamꝰ.et qꝛ nõ ſic euenit vt velle/⸗ mus.iõ male indicamꝰ de deo ⁊ dicimus deum iniuſtũ.vel nõ hr̃e curã de nobis ⁊ ꝓuidẽtiã. Sʒ remoue pꝛauũ humoꝛẽ ⁊ videbis recte.Sic fece rũt ⁊ faciüt pᷣui dei.quia eni remouẽt a ſe amoꝛẽ a rebus mòi.iõ viðꝛ eis ꝙ quicqͥd fecerit ⁊ faccit recte ⁊ optime fac.⁊ ↄcoꝛdant ſe in oibus cuʒ vo luntare dei dicẽtis illud ppheticũ.Omia q feci⸗ ſti no dñe in vo iudicio ſeciſti.q peccauimꝰ ti/ bi. er mãdatis tuis nõ obediuimꝰ.Sed pctõꝛes et econtra. Sic dicimꝰ tribulatões pauꝑtatem. infirmitatẽ eſſe amaras ⁊ malas.ſed ſᷣui dei op⸗ „ poſitum. Tertia rõ q̃re deũ inculpare nõ poſſu mus. cſt qꝛ ipeeſt ſumma rectitudo ⁊ menſura omniũ reꝝ. Uñ dicunt philoſophi ⁊ ſancti ꝙ q̃li bet res habʒ mẽſurã ſuã.nõ dico ſolũ menſuraʒ ſunt multe alie mẽſure ⁊ regule. Menſura calo ris ſm ſapientes eſt ignis.qꝛ nulla res ẽ ita cali, gda ſiẽ eſt ignis.⁊ iõ res tanto ẽ calidioꝛ.qᷓnto ma gis appꝛopinq̃t caliditati ia Sie mẽſura om eſt lux intenſioꝛ: omni bus alijs lucidis.⁊ iõ oẽs alie res lucide habent niũ lucentiũ eſt ſol. qꝛ ſol mag appꝛopinq̃t ad lucẽſ olis. Sic mẽſura om niu venaliñ eſt auꝑ.qꝛ ſᷣm ipᷣm mẽſurat᷑et ponit pꝛeciũ rebus.lunc aũt ad ꝓpoſituʒ dicunt,ſan cei ⁊ philoſophi ꝙ regula nre volũtatis eſt lex qᷓ eſt conq; quidã ocul q habet dirigere volũtate,ʒ Yerx aũt hũana pceſſit ab impꝑatoꝛe ⁊ ſua volun cate.ſed ipᷣe fuit pctõꝛ vt ccteri homies. ⁊ iõ ali⸗ quãdo errauerũt in cõdendis legibe non rectis. Opoꝛtet gᷣ ꝙ ſit vna volũtas ſi umma abſq; vllo Pctõ ⁊ defectu. Et iſtaʒ dicũt oẽs eſſe volũtatem Oiuinã.que nõ põt eẽ magis recta. et nulla recti tudo ẽ ſuꝑ eã.Et ſic ignis nõ pᷣt ꝑdere ſuũ caloꝛẽ et ſol ſuũ ſplendoꝛẽ.ſic volũtas dei q̃ regula oĩs rectitudinid.nõ pᷣt effici toꝛta vel curua. ſeu ob⸗ liqua aut ĩiuſta.ſeu pꝛaua.vñ quicqͥd agit recte et iuſte agit. Nos aũt in vita pñtiꝓpter pᷣuitatẽ et cecitate intellectꝰnfi nõ poſſumꝰplene cogno ſcere iſta. Sʒ in alia vita cũ videbimꝰeũ ſicuti ẽ. aꝑte cognoſcemꝰ ꝙ oĩia q̃ facit ⁊ feẽ ðs.cũ maxia ſapia ⁊ rectitudie fcã ſunt.⁊ qð ait Solo.Ecẽs. ij. Cuncta fec bona in cꝑe ſuo. ſus deũ iniqͥtatẽ.ſ.blaſphemaſ * iniqtatẽ.ſ.blaſphemando ipᷣm tanqᷓ; nõ hẽeat ꝓuidenri de hũanis. vel nõ recte puideat. Muantu ad ſecundu .g. II. Blaſphemant aliqui diuinã potentiã vt illi qui dicũt. Deus nõ põt facere hoc łillud.ac ſi nõ eſſʒ omipotẽs.cũ tñ dica?᷑ Exo.xv.Omipotẽs nomz eius.Omia eni põt niſi qͥ impoꝛtãt defectũ ⁊ in ꝑfectõem. vel qͥ implicãt dictiõem ſᷣm Tho. in pᷣma ꝑte. Nam poſſe peccare vel moꝛi vel errare ⁊ hmõi nõ eſt poſſe.ſʒ impotẽtia. UVñn hiero. SoO lus ðs ille omipotẽs eſt.ꝗ cũ omia poſſit hoc ſo⸗ lum nõ pᷣt cuiꝰpoſſe nõ eſt aliqd poſſe.ſʒ nõ poſſe ſcʒ; peccare. de pe. di.ij. Sefi. Et idẽ dicit ꝙ cuʒ ola poſſit ðs.hocnõ pc.ſ.virginẽ ſuſcitare pꝰruinaʒ 5 „ 2 P udicãt ſicut infirmi quib dulcia amara vident urã ab illa luce. et res illa eſt magis lucida q xxxij.q.y.ſi paulus.Hoc enĩ implicat ↄdictẽem ſczʒ ꝙ aliq̃ ſit coꝛrupta.⁊ virgo.i.non coꝛrugta. . Poteſt igr ðs omia facere q vult. Sapᷣ.ij. Sub eſt eni tibi poſſe cũ voluerÿ. Puniuit dñs pluri mos blaſphemãtes dei potentiã. vt ptʒ in ſenna cherib rege aſſirioꝝ.Cũ eni veniſſet in iudes, q/ reret cape hieroſolimã ciuitatẽ prineipalem vboy- regnabat Eʒechias miſit nuncios Rapſacen ? iſdã alios q locuti ſũt nõ ſolũ nuncijs eʒechieſ, etiã publice ad ꝓplm ciuitatis qͥᷣ crãt in muris ei ulitatis vt audirẽt ⁊a ebellarent ſe eʒechie vtra⸗ derẽt ciuitatẽ.⁊ ſe in maib ſennacherib.int cete⸗ ra diceteſ. Nõ te decipiat ðs tuꝰin q̊ ↄfidis dicẽſ Non dabit hierlm in mau regis aſſirioꝝ Nũqd eruerũt dij gentiũ ꝓplos qͥs ſubuerter̃t pres nr̃i. Et ad ꝓylm dicebant. Nõ ↄturbet te eʒechias di cens.Oñs liberabit noſ.Quis eſt ex oib dijs ter 13. ũn raꝝ q eruerit terrã ſuã de manu meavt eruat do cauſaꝝ vt in panno.et ſextarioꝝ vt in bladis.ſ3 minꝰ.ſ.ðs veſter hierlm de mãu mea.Et ſic blaſ phemabãt dei potentiã.quaſi nõ poſſet liberare ceos ab ipᷣo. Eʒechias aũt rex ſctũs hõ ad oꝛõneʒ confugit. ⁊ ad Iſaiã pphᷣam miſit vt oꝛaret deuʒ ꝓ pplło.ui rndit Iſuias ex ꝑte dei loqᷓntis ð ſen⸗ nacherib. ui expꝛobꝛaſti⁊? quẽ blaſphemaſti et ſuꝑ quẽ exaltaſti vocẽ tuã. Ad ſctm̃ iirl. Et infra BDubpbia tug aſccdit ad aures meas.ponaʒ qcir culũ in naribo tuis.⁊ frenũ in labijs tuiſ.⁊ redu cam te ꝑ viã ꝑ quã veniſti.qð ⁊ factuʒ ẽ Nam in yvna nocte ab angelo vni occiſa ſunt centũ octo⸗ gintaqnq; milia exercitus ſennacherib. ꝛ reüſus ipſe in niniuen occiſus eſt a filijs ſuis in templo dei ſui. Haben omia hec Iſa. xxxvij. ⁊. iiij. Regũ xix. Petrus etia damian vt narrat Uincentiꝰ in ſpeculo hiſtoriali. Ad ide ponit hoc excempluʒ Duo amici ⁊ cõpatres in bononie ꝑtibo cũ diſcẽõ berent in ↄuiuio allat? eſt gallꝰ.qð pulmentum vnꝰcoꝝ arrepto gladioin fruſta deſecuit.tritũq; piper cũ liquamine ſuꝑfudit. Quo facto alter ait Pꝛoſecto cõpater ſic exꝑlicuiſti gallũ iſtũ vt ſcũs petrus ſi velit reintegrare nõ poſſit.ui alterſſᷣ intulit.plane nõ mõ ſi ſctũs petrꝰ.ſed ſi xpᷣs ipſe imperet gallꝰ iſte in ꝑpetuũ nõ rrſurget. Ad bãc vocem repente gallꝰviuꝰ cooꝑtus plumis exili⸗ uit.alas ꝑcuſſit ⁊ cecinit ⁊ plumas excuſſit.totũ qᷓ; liquamẽ ſuꝑ eos qͥ veſcebant᷑ aſperſit. Ilico ſa crilegi blaſphemi in aſpſionce piper lepꝛa perfuſi ſunt.qꝗ plaga lepꝛe in poſteris eoꝝ hereditaria ꝑ⸗ man ſit vſq; in obitũ. Uñ in famulatũ ſubacti ſt᷑ bononiẽſis ecclie qͥ bti Petri inſigni vocabulo. Nec ille. Nolite ̊ loqͥ aduſus deũ iniqtatem. Muantu ad tertium . I u Blaſphemant aliq dei iuſticis dicetes deũ inin ſtum.cũ multũ affligit aliqs.⁊ crudelẽ. In qruzgzz ,— ſona ait Job.xxx.Mutatus es mihi in crude lem. cñ tñ ſit iuſtiſſimꝰ? clementiſſimꝰ.põ Juſtꝰ dñns ⁊ iuſticias dilerit. equitarẽ vidit vult eius hec eſt blaſphemia damnatoꝝ in inferno. Uñ oꝛ Apoca xvi. Eſtuauerũt homines eſtumagno.x blaſphemaueft nomẽ dñi hñtis poteſtatem ſuug has plagas. Ubi dicit glo .· Qð in inſerno poſiti qᷓuis ſciant ſep merito puniri.dolent tñ quoq Gecin meiſo fealiter Vinſpiri ſterg cltbtin ritüſa docto Vier⸗ inſon mum; accpie inita ſancnn tumn 1i. infli hum moc eijcie ageb. ſotrit Ude minie lno Wun en. C S n inſenn ccir, Nonwh ene hecheß Worsscd heyttnn hinicne dio dii 1 ſict es f, chiasdi dister wardo tſicble⸗ lbem⸗ one merde; noͤſen nuſter tinffs zzzor rc anin oof Uimen Ntmi golt ſc nitot ſrse in msc, ſta frſn ien taltalut jſuba! woct gtotm⸗ 7 den mOM — Capitulũ VII. deus habeat tantã potẽtiã ꝙ plagas eis inferat. Pꝛo cuiꝰdeclaratõe dic̃ Zho.ſecunda ſecũde.q. xiij.arti.iiij.Qð cum ad rõnẽ blaſphemie ꝑtinet detcſtatio diuiue bonitatis illi qui ſuut in infer no.retinent ꝑuerſam voluntatẽ auerſaʒ a dei iu ſticia in hoc ꝙ diligũt eaꝓ qͥbus punuũt᷑ ⁊ vellẽt eis vti ſi poſſent.et odiũt penas qꝓ hmõi pctis inferũtur.⁊ dolẽt de pctis qͥ cõmiſerũt nõ ꝙ ipᷣa odiant.ſed qꝛ pꝛo eis puniũtur.Et talis deteſta tio diuie iuſticie eſt etiã eis interioꝛ blaſppemia Et credibile eſt ꝙ poſt reſuꝰrectõnem erit in eis etiã vocalis blaſphemia.ſic in ſãctis vocal laus dei.Ex tali tamẽ blaſphemia non demere᷑.quia in alia vita nõ eſt locus merẽdi vł demerẽdi.ſed recipiendi ſᷣm merita. Uñ ſic in beatis bona eo/ rum oꝑa q;̃ ibi agũt nõ ſunt meritoꝛia ſʒ ꝑtinẽtia ad pᷣmiũ btitudinis eoꝝ.Ita iĩ dãnatis mala eo rum opꝑa vt blaſphemare ⁊ odire deũ ⁊ hmõi nõ ſint demeritoꝛia.ſʒ ꝑtinentia ad penã dãnatõis Qui g̊ blaſphemãt deũ vel ex tribulatiõiba repu tantes iniuſtuʒ vel alio mõ officium ⁊ artem fa ciunt damnatoꝝ. Unde multũ habebant de ſua damnatiõe timere iudei quãdo audiebant deuʒ blaſphemare.pꝛe hoꝛroꝛe ſceleris ſcindebant ve ſtimenia ſua.vł claudebant aures ſuas ne audi rent Nabuchodonoſoꝛ viſo miraculo.ſ.de eua⸗ ſione triũ iuuenũ Ananie.aʒarie ⁊ miſahelis de foꝛnace ignis fecit edictũ eregni ſuum cum tñ eſſet paganus.qꝙ quicũqʒ blaſphema rum qui eſt deus noſter verus grauiter puniret. Capim octauũ de blaſphemia in ſpi⸗ ritumſanctũ ⁊ ſex ſpeciebus eius. Uia peccatuʒ blaſpbe mie cõuenit in nomie cum pctõo blaſ/ L phemie in ſpm̃ſanctũ.⁊ peccatũ inui⸗ die cu infidẽtia fraterne gr̃e que eſt ſpẽs blaſphe mieiĩ ſpm̃ſanctũ ⁊ odiũ dei cũ odio ꝓximi.qᷓ;uis realiter ⁊ ſpecifice differãt.iõ nũc de blaſphemia in ſpiritũſctm̃ bicagit᷑. Circa qð videndũ eſt qͥd ſit. et quot ſpẽs eiꝰ.et quõ dicat᷑irremiſſibile.di cit btũs Tho.ſe.ſe.q.xuij.ꝙ ð blaſphemia in ſpi ritũſanctũ triplicit᷑ aliqui loquũtur.Antiqͥ eniʒ doctoꝛes. ſcʒ Athanaſius Hylarins Ambꝛoſiꝰ Hieronimus et Chꝛiſoſtomꝰ dicunt petm̃ eſſe in ſpmſanctũ quando ad litteram aliqͥd blaſphe mum dicit᷑ cõtra ſpm̃ſanctum.ſiue ſpirituſſctũs accipiatur ꝓut eſt nomẽ eẽntiale conuenies toti trinitati.cuius quelibet ꝑſona et eſt ſpiritus ⁊ ẽ hemaret deũ illo ſanctus.ſiue put nomen ꝑſonale conueniẽs vni in trinitate ꝑſone.Et m poc diſtinguitk Math xij. Blaſphemia in ſymſanctũ cõtra blaſphemiã in filium homis Chꝛiſtus enĩ operabat̃ quedã humanitus comedendo.bibendo ⁊ alia huiuſ/⸗ modi faciendo.Et quedã diuinitus ſcʒ demões eijciendo, moꝛtuos ſuſcitãdo ⁊ hmõi.que q̃dem agebat ⁊ ꝑ virtutẽ ꝓpꝛie diuitatis.⁊ ꝑ oꝑatõem ſpirituſſancti quo ſᷣm hũ anitatẽ erat repletus. Judei aũt pꝛimo dixerũt blaſphemiã in flliũ ho⸗ minis cũ dicebant euʒ voꝛacem potatoꝛẽ ⁊ hu⸗ iuſmodi.vt habe?᷑? Hath.xi.Poſtea blaſopema uerunt in ſpmſanctũ.cũ opera que faciebat vir⸗ tute ſue diuinitatis.et virtute ſpũſſaneti attri⸗ buerant beelʒebub.⁊ ꝓpterea dicuntur blaſphe,z— maſſe in ſpm̃ſanctum. Augꝰ.autẽ in libꝛo de ver bis dñi. Accipit blaſphemiã ſeu pctũm in ſgim ſanctũ p finali impenitẽtia.q ſq; quis ꝑſeuerat in pctõ moꝛtali vſqʒ ad moꝛtẽ incluſiue.qð qaẽ fit nõ verbo oꝛis tiñ ſed ⁊ coꝛdis ⁊ oꝑis.nõ vno ſed multis.hoc aũt verbum ſic acceptũ dicitur contra ſpm̃ſanctũ.quia eſt contra remiſſionem peccatoꝝ que fit ꝑ ſpm̃ſanctũ qui eſt caritas pa⸗ tris et filij. Nec hoc dixit dñs iudeis q̃ſi ipſi pec carent in ſpiritũ ſanctum. nõdum eni finałr erãt impenitẽres.ſed admonuit eos ne taliterloquẽ⸗ tes ad hoc venirẽt ꝙ in ſpũmſanctum peccartt. Et ſic intelligendũ eſt qð dicitur in Math. vbi poſtq; dixerat dñs.Qui blaſphemauerit in ſpm̃ ſantu ⁊c̃. Subiũ git euangeliſta.quoniã dicebãt Spiritũ immũdum habʒ.lli autẽ qui differũt conuerſionẽ ſuam ⁊ penitentiã vſqʒ ad infirmi⸗ tates graues exponũt ſe magno periculo.huius peccati finalis impenitentic qꝛ rara eſt. tunc ve⸗ ra conuerſio ad deũ.qꝛ nõ videtur moueri amo re ſed timoꝛe ſeruili.qui nõ ſufficit ad ſalutem. Opoꝛtet enim ait Aug.in libꝛo de penitẽtia.nõ ſolum deũ timere iudicẽ.ſed vt anxietur ꝓ głia. ideſt diligere gloꝛiã dei.Et ideo inqͥt ide. Hul⸗ tos ſolet deciꝑe ſerotina penitentia.de pe.di.vij ꝑtotũ. Alij aliter accipiũt dicentes blaſphemiã eſſe in ſpmſanctum qn quis peccat ↄ appꝛopꝛiaog tum bonum ſpirituiſcõ.Ei attribuitur bonitas ſicut patri attribuit᷑ potentia.filio ſapientia.vñ peccatũ in patrem dicit᷑ peccatuʒ ex infirmitate. ideſt ex paſſione peccautũ in filiũ pctm̃ ex ignoꝛa⸗ tia.peccatũ in ſpiritũſanctũ qñ peccatur ex cerꝰ ta malicia.non ſolũ ex certa ſcientia.qꝛ hocetiaʒ accidit i peccato ex infirmitate.ſed ex ipᷣa electõe mali ꝙ poteſt contingere dupłr Uno mõ ex incli natione habitus vicioſi qͥ dicit᷑ malicia.et ſic nõ eſt idem peccare ex malicia qð peccare in ſpm̃ſan ctum ſumẽdo peccatũ in ſomſanctum ꝓpꝛie pꝛo ut eſt ſpeciale peccatũ.ſed large qð cõtingit fieri ſᷣm ome genus peccati.⁊ hoc vtiqʒ aggrauat pec catuʒ.ſed nõ eſt ſpeciale pctm̃ Alio modo peccat per maliciã ex eo ꝙρ ροπptũ abijcitur ⁊ remo⸗ uetur id qð electionem peccati poterat impedi⸗ re.ſicut ſpes ꝑ deſperatõem.⁊ timoꝛ ꝑ pᷣſumptio nem ⁊ hmõi. Hec aũt omnia que electiõeʒ pecca ri pñt impedire ſunt effectꝰ ſpũſſancti in nobis. Vnñ ſic peccarc ex malicia eſt peccare in ſpm̃ſan⸗ ctum.Et ſiceſt intelligendũ qð dicit magiſter in ſcðo ſniaꝝ.di.xliij.ſcʒ ꝙ ille peccat inſpmſanctũ cui malicia ꝑ ſe placet.ſ.abijciendo ꝑ contẽptuʒ ea ꝑ que poterat ipediri a peccato puta cũ aliqe intẽdit cõmittere aliqð pctm̃.⁊ occurrũt menti aliq inſtigationes ſeu cogitatões timor vel ſpei vel conſideratõis inoꝛdinationes peccati⁊ mi⸗ ſerie eius conatur ad repellẽdum tales inſtiga⸗ tiones contẽnendo easvt liberius⁊ effrenatius peccet. Scðᷣm ꝙ blaſphemia in ſpiritũſanctuʒ eſt ſpeciale genus peccatieideſt ſᷣm tertiam acce⸗ pt onem.videlʒ peccare ex malicia ꝑ contẽptum eoꝝ que pñt hbominẽ impedire abeccara⸗ſ ſunt 6 * ſex ſpecies huiꝰpeccati ſm magiſti ſententiarũ libꝛo ſecundo.diſt.xliij.videlicʒ pᷣſumptio.deſpe ratio.impugnatio veritatis agnite. inuidentia fraterne gꝛatie.obſtinatio. ⁊ impenitẽtia. Et de iſto peccato põt illud pſal.intelligi.Dixit dñs ex baſan conuertã conuertam in pfundum maris Nycolaus ð lyra exponit bᷣ de deſtructiõe hieru ſalem ⁊ iudee in q̃ metropolis eſt hierim.i.prin Apalis ⁊ caput illiꝰpuincie eſt ſita ex vna pte ſu⸗ per ioꝛdanæ.iuxta que eſt terra baſan.⁊ ex alia ꝑ te habet mare mediterraneũ. Ueſpaſianꝰ igitur miſſus a nerone imꝑatoꝛe cõtra iudeã que ſe re⸗ bellauerat impio romanoꝝ congregauit exerci⸗ tus hominũ ex vtraq; parte ſcʒ aliquos trãſeun ces per terrã baſan.et aliquos ꝑ maread obſidẽ dum ⁊ pugnandũ contra hieroſolimã. Dicit er⸗ gopſalmiſta ad hoc notandũ Dixit dñs. ideſt di „* uina diſpoſitõe factum. hoc eni dicere dei facere eſt.conuertã.i.vertam ⁊ dirigã exercitus roma⸗ noꝝ venientes ꝑ terram baſan.⁊ conuertã ideſt Dirigam alios exercitus eoꝝ in pfundũ maris. ideſt ppfundũ mare.et vertam eos ſcʒ exercitus cõtra hieruſalẽ ita crudeliter vt intingat᷑ pes tu eſt habitantis in ea in ſanguĩe occiſoꝛum. us 16 ideſt vt ambulãtes in ea intingat pedes ſuos in ſanguine effuſo. Tanta eni fuit occiſio bm Joſe phum vt huenirẽt ad decies centena milia occi ſi ladio.et lingua canũ exinde intincta eſt etiaz in ſnnguine eoꝝ lambentiũ ipᷣm ſanguinem ᷣm mMoꝛẽ ſuum. Hec nicolaꝰ. Hoc autẽ cuenit illis tantũ ſcʒ exterminiũ non ſolũ quia xpᷣm occide Lunt,quia eis dimiſiſſʒ tantũ ſcelus ſi conuerſi fuiſſent. ſicut indultũ fuitlongino roe alijs penitentiby ſuꝑ hoc. Seqò qꝛ peccauerũt in Piritũſanctũ pm tripliceʒ expoſitionẽ ſupꝛa po⸗ ſitam. Nam quãtum ad pᷣmũ attribuerunt beel zebub principi demonioꝝ opationem miracto⸗ rTum. expulſionẽ ðmonioꝝ que chꝛiſtus inqntũ homo faciebat in virruteſy antu⸗ ſecundã acceptõeʒ hſeuerauerũt in ſua ꝑfidia iu dei nolentes credere in ehꝛiſtum vſq; ger nolen e ag moꝛtez incluſiue ⁊ ſucceſſoꝛes eoꝝ. Quantũ ad tertiam . 31 fuerũt obſtinati impenitẽtes. inuidentes aterne gfe⁊ inpußtes veritateʒ agnitã in ſcri pturis de meſſia.et ideo merito ffuiſſime puniti ſunt in b ſeculo. t erlã in inferno. Sed glbla in ntinno ſic bꝛeuius exponit. ? etiã ad ꝓpoſiruz Dixit dns. Ego cõuerram te vel alios bomies ex baſan exiſtentes. Baſan interp̃tatur ſiccitas yel confuſio.id eſt ex ſiccitate gr̃e ⁊ fuſiõe pctõ⸗ rum veniẽtes.⁊ cõuertam nõ ſolũ hos. a in ꝓfundũ marexñtes homies deewrſſmas er obſtinatiſſimos in pfundũ peccatoꝛuz exiſten res qdð pꝑtinet ad pctmin ſpmſanctum. Et ita cõ uertã te ad me vt pes tuus i.affectus inti nguat in ſanguine chꝛiſti.i.affectum deuorõis habeas ad chꝛiſti paſſionẽ. ⁊ ꝑticeps ſis fructus eius.ſ. vYenlam ⁊ remiſſionẽ peccatoꝝ percipiẽdo. Dice re autẽ dñi eſt facere.Et ſᷣm h̊ pnt tria notari de peccato in ſpiritumſanctum. Primum eſt e habet in ſe nimiã grauitatez. qꝛ Dicitur in pfundun.f. Uitatez, qr ⸗ ſſſancti.Quantũ ad Secundũ eſt ꝙ habʒ ad eam malicie pꝛeꝑabili⸗ tatem quia dicitur ex haſſan. Tertium e ꝙ habet veniã ⁊ remiſſibilitatẽ.quia dicitur Conuerrtam. Quatum ad pꝛimum .F.I. Status peccati dicit᷑ mare inquietudinẽ qduam inducit. Unde dicit᷑ Jſaic.lvij. Coꝛ impij quaſi mare feruẽs qð quieſcere nõ põt. Pꝛfunduʒ hu ius maris eſt maxima ſuitas eius quam habet in ſe peccatũ in ſpmſanctum. Unð dicit ſalomõ ꝓuer.x viij. Impius cum in ꝓfundũ peccatoꝛum venerit contẽnit.Et hoc eſt pꝛopꝛie ⁊ ſtricte pec⸗ catum in ſpiritũſanctuʒ.peccare ex malicia con temnendo videlicʒ ⁊ abijciẽdo.ea ꝑ aus poſſet re trahi a peccato. In ꝓfundũ ergo deſcendũt pec⸗ cantes in ſpm̃ſanctũ qð fit ſex modis ſeu ſpecie⸗ bus vt dictũ eſt. Quc ſpecies diſtinguũtur ſcom remotionẽ vel contẽptũ eoꝝ ꝑ que poteſt homo ab electione peccatiimpediri que ſunt vł ex par te diuini iudicij vel ex parte donoꝝ eiꝰ.vel ex ꝑte ipſius peccati ſᷣm Zho.ſe.ſe.q.xuij.arti.ij. Auer titur hõ eni a pctõ ex conſideratiõe diuini iudi⸗ cij quod habʒ iuſticiã cum miſcðia.per timoꝛez qui inſurgit ex conſideratõe diuine iuſticie punt entis peccata homo retrahitur a peccato. Unde Salomõ. Per timoꝛẽ dñi omis declinat a ma⸗ lo. Naturaliter eni quilibet hoꝛret penas. Cuʒ enim cõſiderat ꝙ pꝛopter peccatũ debet puniri a deo. ⁊ ſeueriſſime pena eterna.nec põt euadere manus eius. Pꝛopter qð dicit apoſtolus ad he bꝛeos.x.ꝙ hoꝛrendũ eſt incidere in manꝰdei vi⸗ uentis.Et deutero.xxxij. Non eſt qui de manu mea poſſet euadere ait dominꝰ.ne incurrat in penas eternas ſᷣm exigit dei iuſticiã caueat ſi⸗ bi a peccatis.Sʒ iſte timoꝛ abijcitur ⁊ cõtemnit per illam ſpeciem blaſphemie in ſpũmſancium ue dicũ pᷣlumptio que nõ conſiſtit in hoc ꝙ iu⸗ ſticia dei negetur coꝛde vel oꝛe.id eſt ꝙ credatur ipſum nõ punire petã.quia hoc pertinet ad infi⸗ delitatem. Sed in hoc qð contẽnit ipᷣam conſi⸗ derationẽ diuine iuſticie puta cũ intendit aliqð peccatũ ꝑpetrare.⁊ inſtigatmens eius et mouet ad conſiderãdum iuſticiã dei punire grauiter ta le peccatũ mens ipᷣa cõtemnit ⁊ conatur abijc-c.e⸗ re illam inſtigatseʒ timoꝛis quod tangi ex diui ne iuſticie conſideratiõe quaũi ſibi perſuadendo ꝙ nõ puniat vt liberius peccet.et ſic pᷣumit ve/ niam ſine penitentia adipiſci.vel gloꝛiã ſine me ritis.et hec eſt ſecunda ſpecies peccati in ſpiritũ ſanctũ. Cum tamẽ dicat regula iuris in.vi. Ue nia nõ datur niſi coꝛrecto. ſcʒ ad penitentiã.Et Aug. Ita impartit᷑ a deo largitas miſcðie ꝙnõ deſerat᷑ ſeueritas diſciplie.de pe.di.i.oõ.neminẽ. Et ſi liber hõ ambulãs ꝑ viã iuxta quã eſt fouea ꝓſundiſſima. ꝓiecit ſe in eam. nõ eſt liber ad exe un dũ niſi alterius adiutoꝛio.ita ⁊ in foueaʒ pec cati qð ad infernũ ducit. liber eſt quilibet per ſe ad intrandũ ſed nõ ad egrediendũ niſi deꝰ poꝛri gat ei manũ gratie.Qð agnoſcens pſal.dicebat. Emitte mannũ tuam de alto.eripe me⁊ liba me de aquis multis ſcʒ vitioꝝ.qꝛ ſeʒ ꝑ me nõ valeo ütper heae uſaͤn khono Kaper Kage Nuc mnn enunt Cnde ta 6,4 cnund ue Eude NW Annn ann Crc ſncns c Gdun gudun moi Uris 0ℳ N ie⸗ ladl Ue⸗ nt ihene nhen N. mrit dien — Capitulũ viI. — Hacpꝛeſumptõe videtur fuiſſe deceptꝰioachim filius manaſie reg iuda. Cum eni vidiſſet pꝛẽm eiꝰ manaſſen ꝑ płimos annos ſceleratiſſime vi rxiſſe in genere mali vt ⁊ ꝓſaiam nobiliſſimũ pꝛo phetarum. ſerra lignea ſecari fecerit. ⁊ ciuitateʒ hierłm impleuerit ſaguie ꝓphaꝝ. et ydolatrare fe cerit populũ ⁊ alia innumera mala.circa finem regni ſui captiuatus recognouit ſcelera ſua pe/ nitentiam agens.et deus: indulſit ci.vt patet quarti Regum.xxi.Eſtimauit ergo foꝛte iſte ſic poſſe tranſire ĩ mũdo iſto vt male viuẽdo ꝑ mul tum temꝑis poſtea ad plcituʒ ſuum ad peniten tiam rediret. vł defacili deus ei ignoſceret vt pa tri. Sed pᷣſumptio iſta decepit eum. Nam cũ vi cijs eẽt deditus.ꝓpter malũ regimẽ eius fuit in terfectꝰ a populo ⁊ male finiuit dies ſuos. Per ſpem etiã que conſurgit in mente homiĩs.cx con⸗ ſideratione diuie miſericoꝛdie remittẽtis pecca ta.et pꝛemiãtis bõa homo retrahitur a peccato ſeu fr̃ſurgit a peccato. Sed hec ſpes ꝑ deſperatõʒ de diuina miſcdia nõ ſcʒ ꝙ nõ credat deum velle vel poſſe relaxare peccata quecũq; ad penitentiã redeũdi.quia hoc ꝑtinere ad hereſim. ſed qꝛ ↄtẽ nit talem cõſideratiõem vt cũ inſpiratio tangit coꝛ peccatoꝛis vt deſiſtat ⁊ peniceat. cum deus ſemꝑ ſit paratus recipere peccatoꝛẽ quẽcunq; re uertentẽ ad penitẽtiam · abijcit ille ⁊ conatur ex pellere illam inſpiratõem ꝑſuadens ſibi deuʒz nõ ſibi ignoſciturũ aut ſaluaturũ eum ſed eẽ repꝛo bum ⁊ dãnãduʒ vt ſic effrenatiꝰpeccet exq̊ dam⸗ nandus eſt. Et iſtud eſt peſſimũ omniũ maloꝛũ. in quod incidit cayn cum dixit repᷣhenſus a deo de fratricidio perpetrato. Maior eſt iniquitas mea q; vt veniam merear. GBeneſis.iiij.Ped vt dicit Auguſtinus.De nemine deſperandũ eſt qᷓ; diu patientia domini ad penitentiã adducit.ſeu dum eſt in hoc coꝛꝑe cõſtitutus vt dicit Leo pa pa.xxvi.q.vi.Iſta enim eſt differentia inter ſpiri tum vnitũ carni. et ſeparatũ a carne quia vnitꝰ carni ſempꝑ eſt ſuſceptibilis penitentie.ſeparat⸗ nõ. Sicut enĩ libeꝝ arbitriũ homiĩs verti poteſt a quacunq; virtute ad malũ declinãdo. Ita a q⸗ cunq; malo ad bonũ ſe cõuertẽdo. Quod expᷣſſe dicit dominꝰ qui mentiri nõ poteſt.Eʒech.x viij. In quacunqʒ die cõuerſus fuerit peccatoꝛ⁊ inge muerit omniũ iniqͥtatum eius non recoꝛdaboꝛ. Et leo papa in decretis de pe.diſt.i.c.multiplerx. Miſericoꝛdie dei nec mẽſuras ponere poſſumꝰ nec temꝑa diffinire.apð quẽ nullus patitur mo ras conuerſio. Periculoſa igitur eſt deſperatio v8t dicitur.ij. Reguz.ij. et magis qᷓ; pꝛeſumptio. Ab vtraq; autẽ cauendũ eĩt nec ita pꝛeſumẽduʒ de eius miſericoꝛdia tanqᷓ; mala nõ puniat.nec deſperandũ de venia tanqᷓm conuerſis peccato⸗ ribus non parcat. Miſericoꝛs eni et miſeratoꝛ dominus ⁊ iuſtus.ait pſalmiſta. Inter timoꝛeʒ ergo ⁊ ſpem debemus ambulare. In cuiꝰfiguraʒ dominꝰ mandauit in veteri lege Deutero.xxuij⸗ vt nõ ſumeret᷑ ꝛo pignoꝛe mola ſuperioꝛ vł infe rioꝛ.vt ſic ſemꝑ ſecum habeat ĩ domo ſua. Mo/⸗ la ſuꝑioꝛ que cõpꝛimit materiã ne eleuetur ſigni ficat ⁊ deſignat timoꝛẽ.quo quis cimendo diui⸗ nam iuſticiã mala punientẽ detinet eum ne ele⸗ uetur ⁊ pᷣſumat nimis de ſe vł de dei mificoꝛdis Mola inferioꝛ que retinet materiã ne deſcẽdat ſignificat ſpem que retinʒ mentẽ ne cadat in pꝛo fundũ deſperatõis. Conterẽda autem ſunt pec cata ꝑ doloꝛẽ inter vtrunq;.ſcʒ ſpem ⁊ timoꝛem et ſeparandũ eſt furfur maloꝝ a ſimila bonoꝛũ in oꝑibus noſtris per illa duo. Ex partevero do noꝛum dei quibus retrahimur a pctõ duo ſunt iſta.ſcʒ cognitio veritatis.⁊ auxiliũ interioris gratie.Ex hoc eni quis cognoſcit veritatem cir⸗ ca aliquid fiendũ vel vitandũ.multum iuuatur ad vitandũ peccatũ.ſicut econtra nõ cognoſcen do nõ poteſt euitari malũ. Contra hoc auteʒ eſt tertia ſpecies blaſphemie in ſpiritumſanctũ que dicitur impugnatio veritat agnite.nõ cuiuſcũ⸗ q; veritatis.vt circa naturalia vł artificialia.vł temꝑalia in litigijs.ſed impugnatõ veritatis ag nite circa ea q̃ ſunt fidei ⁊ bonoꝝ moꝝ Si quis conuictꝰratione alteriꝰ de aliquo ſuo erroꝛe cir ca fidem ꝑpendẽs erroꝛẽ ſuum ꝑmanet ⁊ ꝑſeue/⸗ rat ad defendendũ ipſum ne videatur erraſſe.vł etiam cũ perpendẽs ſeu inſtigatus vel illuſtracꝰ aliquod eſſe peccatũ moꝛtale vt vſuram.foꝛnica tionẽ et huiuſmodi.vt liberius peccet repellit et abijcit illum inſtinctũ.vel etiã oꝛe defendit talẽ erroꝛẽ quẽ cognoſcit falſum eſſe. Unde Auguſti. dicit in libꝛo devnico baptiſmo.Qui contempta veritatem vult ſequi conſuetudine aut cira fra⸗ tres eſt malignus quibus veritas manifeſtatur. aut circa deum ingratus cuius inſpiratione re⸗ gitur eccleſia diſt. viij. Quod ſecundũ Thomam pꝑtinere videtur ad pecc atum in ſpiritumſanctũ Et Cipꝛianꝰ diſt.ea.cap.Conſuetudo dicit. Qui poſt veritatem manifeſtatam in erroꝛe ꝑſeuerat. pꝛudens et ſciens non iam in venia ignoꝛãtie pec cat.pꝛeſumptione eni atq; obſtiſtinatiõe quadaʒ nititur cum a ratione ſuꝑetur. Ad hanc blaſphe⸗ miaʒ deuenerunt ſcribe ⁊ phariſei qui cognoſcẽ⸗ tes vel de facili valentes cognoſcere chꝛiſtuʒ eſſe meſſiam eis in lege ꝓmiſſum noluerunt credere vel confiteri ſed contradicebant dicentes in Be⸗ elʒebub eum facere miracula.quibus oſtẽdebat doctrine ſue veritatem.⁊ ſuam diuinitatem. Et iterum Laʒarum reſuſcitatum ab eo voluerunt occidere ad impugnandum veritatem ſue virtu tis.⁊ hoc faciebant ne viderentur minus ſapien tes.⁊ ne amitterent oblationes ⁊ decimas a po⸗ pulo.⁊ hn.õi.Aliud donum dei ꝑ quod quis re/ trahitur apeccato eſt gratia diuina. Juſtificati g tis per gratiam ipſius. Ro.iij.Gꝛatia eni dei qͥs iuſtificat. i.de impio fit iuſtus.⁊ ꝑ ipᷣamvitat pec catũ.Et qᷓ;uis gr̃a ⁊ veritas ꝑ chꝛiſtũ facta ſit.vt ðꝛ Jo.i.ALñ hoc fuit mediãtib donis ſpũſſcti qͥ ð dit hoĩbo. Sicut aũt ↄtra virtutẽ ẽ ipugnatio vi tatis.vt dictũ ẽ.ita ⁊ ↄtra gram. Eſt ⁊ quarta blaſphemia in ſpm̃ſccm̃ q ðꝛ inuidentia fraterne gre.q̃ in hoc differt ab inuidia q̃ eſt vitiũ capitale qꝛ inuidiaviciũ capitale facit dolere ⁊ ↄtriſtari ðᷣ bonis ꝓximi inquãtum ſecundũ eſtimationẽ in⸗ uidentis falſam hñt diminuere honoꝛẽ ⁊ reputa tionẽ eiꝰ. Sʒ inuidia fraterne gratie q Eeccatg 3 — s 4 5 — — — . Titulus in ſpiritũſanctũ contriſtat᷑ ⁊ dolet nõ ſolñ debo no ꝓximi ſed de gra dei creſcẽte ĩ mdo vt ꝙ fides dilaterur.qð pctõres ↄuertãtur ad deũ.a malis abſtineant ⁊ hmõi. Ad quã blaſphemiã reducit pctm̃ ſciſmatis ſᷣm Tho. Quia ꝑ fraternã gram cui oponit᷑ hec inuidẽtia. mẽbꝛa eccłie vniũtur ſed ſciſma diuiſionẽ ab hac ponit. Uñ augẽ. in li bꝛo de ̃mõe dñi in mõte diẽ. Inuidie facibo frat nitate impugnare eſt peccareſin ſomſanctũ. Sʒ ſuꝑ epłam ad Ro.ij. Dicit.b.Lho.quod dona qͥ bus quis retrabit᷑ a pctõ ſunt Fides ſᷣm illud ꝓ⸗ uerbioꝝ.xv. Per fidẽ purgantur pcta ⁊ caritas Im illud puer.x. Uniuerſa delicta oꝑit caritas. Lontra pmũ eſt impugnatio veritat agnitj. ſcʒ fidei. Contra quã fecert filij ifrł in deto quãdo aghoꝛantes vitulũ aureũ dixerũt. Hi ſunt dij tui iſrł qui te eduxer̃t de egypto Exo.xxxij. attribuẽ⸗ tes demoni opatõem del.ſ. liberatõeʒ ſuã.Cõtra ſcom eſt inuidia fratne gre. hac inuidia ꝑmoti iu 4 5 gei in antiochia vidẽtes.ſ ꝙ plures ↄuerteban xur ad fidẽ xp̃ᷣi ꝑ pᷣſicatõem pauli cõcitauerunt religioſas mulieres ⁊ primioꝛes ciuitatſexcitan tes ꝑſecutionẽ in paulũ ⁊ barnabam.⁊ ſic eieceh runt de finibo illis. Act.xlij. Hac inuidia ꝑmo⸗ tus demetriꝰ quidã nomie argentariꝰ qui facie⸗ bat edes dee dyane. Gentilis eĩ erat ⁊ preſtabat magnũ queſtũ artificib ex illo oꝑe.vidẽs p pᷣdi⸗ AEtionẽ pauli euacuari cultus dee dyane i ephe⸗ ſo ⁊ introduci fidẽ ⁊ gr̃aʒ xpᷣi ↄcitauit artifices onmñdeẽs ex h ei auferri lucꝝ de arte ſua ad faciẽdã ſecitionẽ in ciuitate vt inde expellerẽtur. vel oc⸗ ciderent. Act.xir. Ex ꝑte vero pctĩ duo ſunt qᷓ homies a pctõ retrahere pñt.quoꝝ vnũ eſt inoꝛ dinatio ⁊ turpitudo actꝰpcti Aliud ẽ breuitas ⁊ pꝛauitas boni quod qͥs querit in pctõ. Primũ ergo ſcʒ cõſideratio turpitudinis ⁊ inordinatio nis peccati ſolet homineʒ induceread pniam de peccato cõmiſſo. Nil eni turpius pctõ.Adco eni turpe eſt ⁊ inordinatũ vt dicat Seneca.⁊ ſi ethi cus. Si ſcirem deos ignoſcituros.⁊ homiĩes ig noꝛaturos.ſcʒ peccatũ meũ. adhuc dedignarer eccare. Non eni ꝓpterillud hõ vtens rõne non beſtialicate erubeſcit de peccato ⁊ hʒ ↄfuſionem niſi pter turpitudinẽ eius. Naturaliter aũt hõ Hoꝛret ⁊ fugit que reputat turpia.Contra hanc gutem cõſideratõem ponit᷑ quinta ſpẽs peccati inſomſanctum.ſ.impenitẽtia.nõ tamen ſumen do impenitentiã ꝓut impoꝛtat ꝑmanẽtiã in pec Cto vſq; ad mortẽ induſiue Sic eni nõ ad ſpe⸗ ciale petm.ſed q̃dã circũſtantia q̃ repiri põt in ol peccato. vt dictũ eſt in pᷣmo.. Sʒ ᷣm ꝙ impoꝛ⸗/ tat ꝓpoſitũ nõ penitẽdi vnq;.De quo peccato ait apłs ad Ro.ij. Tu autem ᷣm duriciã tuã.et ſᷣm impenitens coꝛ tuũ theſauriſas tibi iram in die ire.i.accumulas tibi reatum pene in die iudicij. Abi dieit gloſa. ꝙ ibi notat᷑ blaſphemia in ſpm̃ ſanctũ.ſ.impenitentia. Et ad bancſᷣm Zhomã. reduci ſimulata pnia.que ðꝛ blaſplaſphemia in ſpmſctiñ.iᷣjm glo.Leui.vij.quod intelligo ſcʒ cũ quis nunq; intẽdit vere penitere ⁊ cõfiteri.ſʒ ſemp ſimulate et ficte. Nam qð aliqñ quis ficte onfiteat᷑ex quadã verecũdia intendẽs alias reo⸗ cte confiteri.q;uis mortatr peccet.nõ tñ pecca- in ſpm̃ſanctũ. Aliud qð retrabhit a pctõ ex ꝑte ipſius eſt ↄſideratio breuitatis ⁊ pᷣuitatis boni eſt in pccõ.quod momẽtaneũ ⁊ q̃ſi nibil.ᷣm illud Ro.vi. Quem fructũ habuiſtis in his qb nunc erubeſcitis. Nam ſtipendia peccati moꝛs. et omnis malꝰimplet᷑penitudine. Dicit phᷣus ĩ li. ethicoꝝ ⁊ Grego.in moꝛalibb. Momẽtanecũ qð delectat.eternũ qð cruciat. ſta igr cõſidera⸗ tcio ſolet hominẽ inducere ad h̊ ꝙ volũtas eiꝰnõ firmet᷑ in peccato. Sed tollit᷑ hoc ꝑ obſtinatõem qñ ſcʒ homo firmat dſitũ ſuuʒ i boc ꝙ peccato inhereat.Et de hac obſtinatõe ⁊ impenitẽtia ðꝛ Hiere.viij. Nullꝰeſt qui agat pniaʒ ſuꝑ peccato ſuo dicens.quid feci.Quo ad pᷣmum om̃s couer ſi ſunt ad curſum quaſi equꝰ impetu vadens ad plium quo ad obſtinatõem. Et ad hanc obſtina tionem reducit᷑ ptemptus eu nolle obedire ſupe rioribꝰ firmiter. Dicit ei Berñ. li. de diſpẽſatoe et pᷣcepto ꝙ nolle obedire eſt reſiſtere ſpũiſcõ Ad qðct ꝑtinet qð dicit Damaſus pa.xxv.q.i.qꝙvio latoꝛes canonũ volũtaria ⁊ ſine cauſa.ideſt ꝑ cõ temptũ ſeu rebelliouẽ blaſphemiã inferũt ſpiri⸗ tuiſancto a quo conditi ſunt. Hac obſtinatione et impenitẽtia detentꝰ pharao rex egypti poſt de cẽ plagas in quib vt remouerent᷑ pmittebat di⸗ uiſionẽ populi iſrł de egypto ꝓut/ dominus ſibi mãdauerat ꝑ moyſen. ⁊ aaron. Adhuc obſtina⸗ tus manẽs ipᷣe cum exercitib ſuis.ꝑſec ns ppꝑſĩm illum quẽ dimiſerat ex moꝛte pᷣmogenitoꝝ oim in egypto hominũ ⁊ bꝛutoꝝ.vt euʒ reducerer in fuitutẽ.ſubmerſus eſt cũ ſuis.⁊ ſic deſcenderũt in ꝓfundũ.ſ.maris quaſi lapis ⁊ ꝑ obſtinatõem delſcenderũt in ꝓſundũ inferni. Sequẽde igitur ſunt bone inſpiratõcs dei q̃ ſunt a gra ſpũſſancti ſcʒ conſideratio iuſticie ⁊ miſcðie dei.inſtinctus veritatis ⁊ caritatis.recogitatio turpitudinis et paruitas fructus eius.ſeu nullitas ⁊ ſic vitã⸗ dum peccatũ.et de ipᷣo exeundũ. Nam vt diẽ hie ronimꝰ. Moderatio dei ac pietas ſolũ nr̃m re⸗ ditũ.q̃rit ac nos cupit lõga ſua bonitate ſaluare Quod ſi nõ cõuertimur.ſi duri colli ſumꝰ.ſivſq; in finẽ in malis ꝑſeueramus. Aſſidue peccãtiuʒ nõ miſcretur ðs.diſt.xciij.Dyaconi.Et ad h̊ hoꝛ tatur apls dicens.ij.Coꝝ.vi.Hoꝛtamur vos ne inuacuũ gratiaʒ dei recipiatjq̃ eſt gra ſpũſſancti Quatum ad ſecundu g.n. principale ſcʒ ꝙ petm̃ in ſpm̃ſanctũ habʒ mali⸗ cie pꝛeꝑabilitatem.i.pᷣſupponit aliam maliciam id eſt peccata añ ꝑpetrationẽ ipſius.poteſt q̊ no tari in eo.qð dicitur ex baſan.qð interpᷣtat᷑ ſicci tas ſcʒ humorgfe.a qua non deſiccat᷑ ſeu pꝛiuat anima niſi ꝑ moꝛtalia.Ex baſan ideſt ex conſu ſione peccatoꝝ ⁊ ſiceitate gre homies deſcendũt in ꝓfundũ maris.i.in peccatũ in ſpm̃ſanctum. Naturalis eni oꝛdo hoc habʒ vt ab unꝑfecto qͥs moueat᷑ ad pfectũ Et in bonis hoc aparet quia vt dieit puer.uij.Juſtoꝝ ſemita q̃i lux ſplẽdens creſcit ⁊ ꝓficit vſq; ad ꝑſectũ diem Nemo eniz re pente fit ſummꝰ. ſed a minimis quiſq;ʒ inchoat vt ad maioꝛa ꝑueniat.de pe.dihic.ij.ꝭ.hic que. ſo 1 n hon Gotl. tatenn doni dente dm pſeer dant Non grach autde S. qb⸗ ſnuliin nſtalu Gagals Uulori diſhe tentian maris. ar iar bl,n des lwors⸗ tpbei Neune leen oebni Narien Necaro tinai Neccato öler ns00 dbſtins eſupe hinie ics gigro ko ittoem nntone tde hat i noſii dGünag Ne W cre NN1 i Iſtnan imens ſe i lehe me eſalvar it ecunn, uͤbe vrwde hülnn nil nalicun teſt he tatſc Aupeun tercol cccnei⸗ nc oc⸗ E ſtu Capitulũ ViI. Sic ⁊ in mal vbi ꝑfectũ malũ ðꝛ qð eſt maximũ malũ ſᷣm ppᷣm.qui etiã diẽ in.vi.ethicoꝝ.Qðd et ſi homo poſſit iniuſta facere.non tñ ſtatim vt iu ſtus oꝑatur.ideſt ex electione ſeu habitu cũ habi tus generet᷑ ex plurib.pᷣcedentibo actibus. Et ꝓ hmoi declaratione dicit btũs Tho. ſecũda ſcde q.xuij.arti.uij.Oð ſi peccare in ſymſanctũ dicat large.ſ.peccare ex malicia ſeu electione. ſic certũ eſt ꝙ pᷣſupponit pctm̃ iſtud alia peccata rõne iaʒ dicta. quia hoc eſt peccare ex hitu malicie.habi/⸗ tus autẽ nõ generat᷑ ſubito.ſʒ vx freq̃ntibo actibꝰ Sicut ex freq̃ntatis actibo abſtinentie ⁊ caſtita⸗ tis fit alids habituatus in abſtineutia ⁊ caſtita te ſᷣm virtutẽ acqᷣſitaʒ. Ita ex freq̃ntibo actibus luxurie vel alteriꝰ vitij fit aliqs habituatꝰ ĩ luxu ria vel alio vitio.ſed ſi ſumat᷑ pctm̃ in ſpm̃ſanctũ ſtricte.ſ.ꝓ ea malicia q̃ qͥs abijcit et cõtemnit ea ꝑ q poſſet retrahi a pctõ.ſcʒ conſideratõem diui ne iuſticie vel miſcdie ⁊ bmõi de qͥb dictuʒ eſt in F.pᷣcedenti.ſicetiã plerunq; ⁊ cõmuniter pᷣſuppo nit pꝛius alia pctã cõmiſſa.qꝛ vt dici puer.xviij Impius cũ in ꝓfundũ peccatoꝝ venerit cõtẽnit Poteſt tñ ↄtingereꝙ in pꝛimo actu excidendo a gratia peccet qͥs in ſpm̃ſctm̃.Et h̊ͥ tum ꝓpt᷑liber/ tatem arbitrij q̃ quis ſubito verti põt ad omne bonũ vł malũ.tum ꝓpter młtas diſpoſitões pᷣce dentes.tũ ꝓpter aliqd vehemẽs motiuũ homis ad malũ.⁊ pꝛauũ affectũ ad bonũ.Sed in viris ꝑfectis non põt accidere ꝙ ſtatim a principio ca dant in pctm̃ in ſpiritũſctm̃. Uñ origenes dicit. Non arbitroꝛ ꝙ aliqͥs ex his qͥ in ſũmo et ꝑfecto gradu ↄſtiterit.ſcʒ virtutũ.a ſublimi euacuetur aut decidat ſʒ paulati.⁊ ꝑ ꝑtes eũ decidere ncce eſt. Siłr ſi accipiat blaſphemia in ſpm̃ſctm̃ ꝓ q̃/ cũq; blaſphemia dei ᷣm pᷣmum modũ. aut pꝛo finali impeniẽtia.vtrũq; etiã cõmũiter pᷣſuꝑppo⸗ nit alia pctã.Cauendũ eſt ꝗ̊ᷣ a peccat quibuſlibʒ qꝛ a ꝑuis ꝑuenit᷑ ad masõ Juxillud. Sagitte par — uuloꝛũ.ſ.pctõꝝ facte ſunt plage eoxi.maſ pctã ſcʒ diſpoſitiue. Et cito exeundũ eſt ð pctõ ꝑ peni tentiam.ne quis ꝑ hoc qͥ deſcendat in ꝓfundũ maris.ideſt peccatũ in ſpũmſanctum. 7 Muantum adtertium.§. m ſc; ꝙ babeat boc pctm in ſpmſcm quis grauiſſi mũ remiſſionẽ ⁊ veniam patʒz. quia dic dñs de hᷣ Conuertã in ꝓfundũ maris.i.hoĩes deſperatiſſi mos ⁊ obſtiatiſſimos. Neq; eĩ ex pctis ↄuertere ad deũ niſi deus ↄuerteret eũ ad ſe.ſcʒ illuſtran do gratia ſua. ꝓpterea inqᷣt ꝓpha. Conuerte nos dñe ad te ⁊ ↄuertemur.Cum qs ↄuertit᷑ ad deuʒ ſcʒ ꝑ ↄtritionẽ.nulli dubiũ ꝙ qᷓntũcunq; pecca uerit ⁊ qmodocũq; ðs ignoſcit.Om̃e eni pccům deus bon? ignoſcit reuertenti ad ſe. vt ðꝛ.i.q. vij Et nullũ excipit nec etiã pctm̃ in ſpiritũſanctuʒ Pinc ⁊ pſal.loqns de dco.Qui ſanat oẽs lãguo⸗ res tuos ſeu infirmitates. vbi glo. Omnipotẽti medico nullꝰ languoꝛ incurabił occurrit.Cum enim libeꝝ arbitriũ ſe hẽat ad bonũ ⁊ ad malũ qᷓ;diu durat ſtatus vie.ſic a qcunq; virtute pt qe excidere.cũ etiã ⁊ angelꝰ de celo ceciderit. ꝓpt qð 8: Job. uij Ecce qͥ fuiũt ei nõ ſũt ſtabiles.Ec in angel ſuis reperit pᷣuitatẽ q;to mag q hitant do mus luteas.i.homies.Pari grõe põt qͥs a qͥcũ⸗ q; peccato reſurgere ad ſtatũ iuſticie dei gr̃a ope rante. Sed ↄ hãc verã ↄcluſionẽ viðꝛ eẽ qð dicit Mach.xij.Qui dixeritverbũ ↄ ſpm̃ſanctũ nõ di mittet᷑ ei neq; in hoc ſeculo neq; in futuro hoc ãt eſt blaſphemia in ſpiritũſanctũ. Ex q̊ dicto viðꝛ irremiſſibile.Sʒ rñdet ad h̊.b.tho. ſe.ſe.q.xuij. arti.iij.ꝙ ſi dicatur pctm̃ in ſpiritũſctm̃ finał im penitentia ꝓut accipit᷑ nno mõ ſᷣm Aug.i ꝓ con tinuatõe in aliquo pctõ vſq; in finẽ vite incluſi ue.Ad lr̃am intelligendũ ẽ ⁊ abſolute illud cẽ ir remiſſibile.Exqͥ eni hic nõ penitet.de illo veniaʒ cõſequi nõ poteſt in alio ſeculo vbi nõ eſt loc? pe nitendi.vnde ei nõ remittit᷑ vnq;.qꝛ nunq; ↄuer titur.Et de ſᷣ ſᷣm Aug.intelligi illð.i.Jo.iij. eſt peccatũ ad moꝛtẽ.⁊ ꝓ illo nõ dico vt roget quis Illð peccatũ eſt finalis impenitẽtiaꝓ q̃ nõ oꝑtet aliquis qᷓntũcunq; ſctũs oꝛet qꝛ nõ exaudire ſed quõcunq; aliter accipiat᷑ blaſphemia in ſom ſanctuʒ.ſꝑ eſt remiſſibile pctm̃ ⁊ remitti ſiẽ alia pctã ſi quis agat pniaʒ de eo. Dicitur tñ irremii ſibile iſtud pctinñ mag qᷓ; alia diuerſis de cauſis ſeu modis dicẽdi. Uno mõ quia difficitiꝰ remit titur qᷓ; alia.⁊ hoc nõ eſt ex difficultate q̃ ſit exꝑ⸗ te dei qm̃ oẽs ifirmitates aie ⁊ coꝛꝑis eq̃ potẽs eſt ſanare.ſed ex ꝑte peccãtis qꝛ vt dicit Aug.in li.de ſer.dñi in mõte.Laãta eſt labes huiꝰ pcti ꝓ hũilitatem depᷣcandi ſubire nõ pᷣt. Pꝛopter diffi cultatẽ g̊ reuerſiõis ðꝛ irremifſibile.vł etiã dicii irremiſiibile ᷣm Tho.vbi.Sõ.nõ qꝛ nullo mõ re mittat?᷑.ſʒ quia qᷓtũ eſt de ſe habet merituʒ vt nõ remirtat᷑.Et ſᷣ duplłr Uno mõ quãtum ad penã Qui eni ex ignorãtia vell infirmitate.i.paſſione peccat.hʒ aliquã excuſatõem.vnde ⁊ minoꝛẽ pe: nam mere:.Qui aũt ex malicia ꝓut ẽ pctm̃ in ſpi ritũſctm̃ nõ hʒ aliquã excuſatõem.vñ eius pena minuat᷑. Alio mõ põt intelligi q̃ntũ ad culpaʒ ir remiſſibilẽ ſᷣm naturo.ſicut aliqᷣs moꝛbo dicit᷑in curabilis ſᷣm naturã moꝛbi ꝑ quã tolli id ꝑ qð moꝛbᷣ pᷣt curari.puta cũ moꝛbo tollit virtutẽ na ture vel inducit faſtidiũ cibi vel medicine.lʒ etiã deus talẽ moꝛbũ poſſit curare.Ita peccatũ ĩ ſpi ritũſanctũ dicit᷑ irremiſſibile ᷣm ſuã naturã in⸗ qᷓntũ excludit ea ꝑ que fit remiſſio pctõꝝ.ꝑ bᷣ tn nõ pᷣcludit᷑ via remittedi ⁊ ſanandi potetie ⁊ mi ſericoꝛdie dei.ꝑ quã aliqñ tales q̃i miraculoſe ſa nant᷑.vł m alios dicit᷑irremiſſibile quia nõ legi tur remiſſum.ſicmelchiſedech ðꝛ ſine pꝛe.qꝛ nõ legitur qͥs fuerit eiꝰ pr in ſcriptur.q;uis habue⸗ rit patrẽ.Et ꝙ remittat᷑ptʒ ꝑhoc qð dici ᷣ con uertã ait dñs ipfundũ mar.i.exñtes.i.obſtina tiſſimos.vñ ⁊ dñs ꝑ amos ꝓphaʒ. Suꝑ tribo ſce leribus iſrł.et ſuꝑ quatuoꝛ nõ cõuertã eũ.i.ſuꝑ tribuſ conuertã.ſʒ nõ ſuꝑ quartũ.Qð exponens Hiero.ait.Primũ eſt cogitaſſe q̃ mala ſũt.ſcòom cogitatõibꝰacquieuiſſe ꝑuerſis.tertiũ qð mente decreueris oꝑe cõplere. Suꝑ his ̊ ↄuertit q̃cun Bant illa pctã.ſʒ q̃rtũ in q̊ nõ ↄuertit ẽ impnia ſubdit hiero.Quartũ eſt n agere pniam.ſed ſuo ſibi ↄplacere delicto.de pe di.ij.c.ſuꝑ his tri bus.⁊ h c irremiſſibi le ſimpłr dũ nũqᷓ; penitet.· CTitulus —.6— Capłm nonũ de duricia ſeu obſtinattione. quando ꝑtinet ad obſtinatõeʒ eſt mul +tuñm picloſa. Nam vt ðꝛ Ecci.iij. Coꝛ duꝝ male bẽbit ĩ nouiſſimo. Dicit᷑ materialiter res dura que nõ cedit tactui ſiẽ lapis.ſic coꝛ du⸗ ruũ eſt qð nõ cedit digito dei tangẽti ipᷣʒ.ſpiritui videlʒ ſancto.diuini.ſ.inſpiratiòi. Sʒwt ait ps. Hogdie ſi vocem eiꝰ audieritis.nolite obdurare toꝛda vra. Loqrur nob ᷣs ꝑ inſpiratõnes.ſm il lud ps. Audiã qͥ˖ loquati me dñs ðs.Loqᷣtur g ſcripturas Job.xxxiij. Semel loqtur ðᷣs in ſcptu ris.et ſecundario i m no repetit.qꝛ nõ opoꝛtzʒ cñ oia ibi plene hẽanl. Locutꝰ eſt nopᷣ ꝑ filiũ ſᷣm illud Hebꝛe. i. Multifarie ⁊c. Nouiſſime dicb⸗ iſtis locutꝰeſt nobᷣ in filio.nõ ſolũ ꝑ vᷣba ſ 3 etiaz opa fcã q debeamus imitari.Loqtur ꝑ tribu⸗ latiões Job. iiij. Qñ ſolet ſopoꝛ occupare hoĩes ſc; peccati.⁊ doꝛmiũt in lectulo.ſ.delectationis mũdi.cũc aperit aures viroꝝ ⁊ erudiẽs inſtruit eos diſciplina. Hodie qᷓ ſi voceʒ eiꝰ audieritis.i. in vita pñnci.nolite lcharre coꝛda vꝛa.ſicut he bꝛei in deßto qbus iurauit ðs.i.fi rmiter ppoſuit ſi introibũt.i.nõ intrabũt in reqem meã. Uñ ſte * inqᷣt ceruice ⁊ incircũciſi coꝛde ⁊ aurid. vos ſꝑ ſpuͦiſcõ reſticiſtis. Notandũ aũt ꝙ ſunt młca inducentia hãc duric 3.⁊ lõ cauẽda. Et pmũ eſt ſolicitudo ſeculan. Siẽ enĩ carnes fiüt dure cuz liquoꝛ exbmit᷑ humoꝛ eliq̃tur.ſic ꝑ ſollicitudi⸗ nẽ ſeculi paulatim hũoꝛ gre ⁊ deuotõis ſubtrahi tur ⁊ inde durꝰeliquat᷑.⁊ q̃ inſenſibil a i diuina Vñ berñ.ad Eugeniũ. Pꝛudẽtius te abſtrabas a curis hꝰſeculi q;;ᷓ traharjab ill 8.ne paulati du caris ad coꝛ dux. Scdm ẽ flagellatio frequẽs ſi⸗ ne emẽdatiõe.ſic incus ferrea ex frequenti mal⸗ leatione mag indurat᷑. ĩob.xli. Coꝛ eiuſ indura bitur q ſi lapis.⁊ ſtringet᷑ quaſi malleatoꝝ incus Bicut etiã via q;to mag atceritur pedib ambu lantiũ.tanto mag indurat̃ Sicaliqͥ quãro ma gls ꝑcutſunt᷑ ⁊ atterũtur tribulatõibi.tanto ma gis fiunt durioꝛes. Hebꝛ.v. Percuſſiſti eos ⁊ ñ Doluer̃t.ſ.contritõe.attriuiſti eos ⁊ renuerũtac ciꝑe diſciplinã.ſ.nõ ſe eemendãdo. Tertium eſt e aquerſitate ad pſpitatẽ mi gratio.ſic metailuʒ liquefacrũ igem liquefit.ſzʒ amoto igne mag/ indur at᷑ ſic aliq du ſunt in igne paupꝑtatis ⁊ tri⸗ bulato s. liq uefiũt ꝑ deuotoõem ⁊ cõpunctioneʒ. ſed ſi Pueniant ad ꝓ Mitatẽ ⁊ diuitiasa. duri effi⸗ untur ? crudeles Sic pharao int flagella qſi liqfactus ⁊ cõpũctꝰſe dii ponebat ad bonũ recõ⸗ mendaãs ſe moyſi ſed habita quiete ⁊ remonsſa gellis induruit.Exo.viij.ix.⁊.x. Exemplũ in vi taſpatx de qdam foꝛnicatio qᷣ erat valde deuotꝰ 2 liberalis ad pauꝑes poſtoꝛoem cuiuſdã ſancti repro theſauro effectus eſt durꝰ ⁊ crudeład pau peres. Szʒ deo diſpẽſante oĩa fuerũt ſibi ablata? pauꝑ effectus.reuerſuſq; ẽ ad deuotõem ſtinaz Quartũ qò indurat eſt ire ſuccenſio. Sic en caloꝛ geria ↄſumit humiditatẽ interioꝛẽ. ita ira que eſt accenſio ſanguis circa coꝛ hũoꝛẽ gre con Aricia in pctõ que ali pbanꝰ ptbomartyr Actuũ.vij ad iudeos. Dura ſumit interioꝛeʒ. Ge.xlix. Symeon ⁊ leui vaſa iniqtatis bellantia.n aledictus furoꝛ eorũ quia pertinax ⁊ indignatio õ on interpꝛetatur audiens meroꝛem et ſignificat huiuſmodi iracundos.quia ſemꝑ hñt aurẽ ere⸗ ctam ſi quid male de eis dicat᷑.vt ſe defendãt.et in eos inſurgant.⁊ iõ vas bellicoſum dici. Leut interpᷣtatur additus.⁊ ſignificat eos qͥ ſp furori addunt q̃iꝓ vno maledicto reddũt duo vel tria De quibi ꝓuer.xv. Sermo durꝰ ſuſcitat furorẽ ſicut nabal carmeꝰ ðꝛ durus.i.Re.xxv. Quin tum ẽ mala aſſuefactio ſeu pꝛauoꝝ imitatio.Cõ ſuetudo eni eſt q̃i altera natura.⁊ facit babitum mẽtis. Habitus aũt eſt qualitas de difficili mo bulis a ſuo ſubiecto. Uñ peccatũ ↄſuetudinariũ difficile tollitur.⁊ tanto guiꝰquãto plixioꝛ eſt cõ ſuetudo mali.vt dicit᷑er de ↄſue.c fi. Vñ ⁊ laʒa⸗ rus qui ſepultꝰerat.⁊ ſuꝑ eum lapis ſignificans duriciã cum difficultate fuit reſuſcitatꝰ.i.cõcux rentibb mitis Clamoꝛe xpᷣi fletu.oꝛõne ⁊ hmõi. Hiere.vij. Indurauer̃t ccruicẽ ſuã ⁊ peius fecer q; pꝛes eoꝛum. Serxtũ eſt negligẽtia Veglige tia eniʒ pᷣlatoꝝ circa ſubditos facit eos obdura re circa eos quaſi nõ ꝑtineant ad eos.ſicut ðꝛ de ſtrutione. ꝙ induratur ad pullos ſuos ſeu oua ſua.vnde naſcũtur q̃ſi ſua nõ ſint.vt dicit Job. Seprimũ eſt impudẽtia.qñ quis nõ erubeſcit peccare.tuncenĩ mag indurat᷑ ⁊ fraſtra corrigit et admone?᷑ Eʒech.iij.Domus iſrł attrita frõte ẽ et indomabili coꝛde.Et nota circa ſeptimũ ſcilʒ impudentiã.ꝙ ſicut timoꝛ ⁊ intimiditas ſũt ali quando vitia.ſic ⁊ verecũdia cũ ſit timoꝛ de tur pi ⁊ inuerecũdia ſunt aliqñ peccata cum.ſ.exeũs terminos rõnis. Pꝛo cuius declaratiõe dic Du randus oꝛdinis minoꝝ in ſumma ꝙ inuerecun dia eſt pctm̃ qñ homo nõ erubeſcit peccare vłals quid inboneſtũ facere vel dicere corã deo ⁊ ſctis homibo qð ꝑtinere viðꝛ ad obſtinatõem. Ad qð facit ilð Hiere.iij. rons meretricis facta eſt ti bi erubeſcere noluiſti. Et eiuſ. e viiſer⸗ CLoſuſio neñ ſunt ↄfuſi erubeſcere neſcier̃t. Et gre.ix mo ralin. Sunt nõnulli q̊ͥs ad ꝑpetrandã nequiciã oboꝛta malicia ſubito inuitat.ſʒ tamẽ humana verecũdia reuocat.Et plerũq; ꝑ bᷣ ꝙ exteriꝰ eru⸗ beſcunt ad interioꝛa ſua redeũt.⁊ ↄ ſe internum iudiciũ ſumũt.qui ſi ꝓpi hoĩem mala facere me⸗ tuũt qᷓ̃nto magis ꝓpt᷑ deu qui cuncta ↄſpicit nec mala appetere debuert Et ſunt quidã qui poſtqᷓ; deũ mente cõtempſerint.multomag hũana iu⸗ dicia ſpernũt.atʒ om̃e qð appetũt audacter face⸗ re.nõ erubeſcũt.Et q̊s ad ꝑpetrãdũ malũ occul ta iniqtas inuitat nila aꝑta verecũ dia retardat ſicut de iudice iniòtatis ðꝛ.ꝙ deuz nõ timebat 2 homies nõ verehat᷑ Lu xviij.Erubeſcentia ecõ trario eſt vicioſa q̃drupłr. Uno mõ qñ verecun⸗ datur qs de aliqͥ defecto nature vł foꝛtunc.vt qꝛ eſt turpis aſpectus ꝑuus.vel ſtrabo.vel pauper vel illegttimꝰ? hmõi ⁊ b eſt vitiũ ſi fit nimia eru beſcentia.vt de hoc nimis ↄtriſtet᷑.vl retrahat ſe a bonis. Ad qð ſacit qð ait Hiero. Noli deſpice re bonitatẽ figuli.ſ.dei qui te fecit vt voluit.diſ. . 4 „½ 4 „* — 22 4 xlvi:naſci. ⁊ riſoſt. diſt: ea unq; crubeſcamꝰ d . . nerh eſt nrln Uiſſcns ican oſete ſp ſr rhede mona r . ee — c nnfruti nniſe mnit unſcit nicd nve dunſih deots =0 cngt A nrn ngddl huwons mH N5N ene iate ihoſth maiug crſacga lüocdl arn mere, Annuc VeNn ne Aewc Unu mmmne e ,d tun Nun CLeeapitulũ. Dꝛiü. de vitijs pentũ ſed amplecramur virtutẽ. Scdᷣo quãdo quis erubeſcit ⁊ veritateʒ dicere vbi ⁊ qñ eſt opus.et ne hoc diſpliceat vel amittat fauoꝛeʒ vel qꝛ matia turpis.⁊ poſſet eẽ moꝛtale. Tertio qñ pꝛe verecũdia in ↄfeſſione reticet pectã pᷣcipue moꝛtalia qð eſſet moꝛtale.de pe.diſ.v.c.i.Quar to qñ timet inde irrideri.⁊ iõ ſubtrahit ſe abõis ne videa?᷑ ⁊ irrideatur.et de tali irriſione nimis erubeſcit ⁊ hmõi.Hec durandꝰ ordis minoꝝ· Titulus nonus de accidia. 85.pꝛimũ de aceidia ⁊ filiabus eius. go.xxxi.mo:a.po it.Sicaũt diffi nitur a Damaſce.Accidia eſt triſti H cia aggrauans.id eſt qͥ ita depᷣmit animũ hoĩs vt nil boni ei agere libeat. Ab alijs Diffinitur ꝙ eſt toꝛpoꝛ mentis bona negligenq inchoare. Pꝛo cuiꝰdeclaratiõe dicit.b.tho. ſe. ſe q.xxxv ar.i.ꝙ triſticia de ſe nõ nomiat aliqᷣd laudabile vel vituꝑabile.qꝛ paſſio eſt.⁊ paſſiões cum naturales ſintõm ſe nõ ſunt pctã. Uñ in.ij. echicoꝝ ðꝛ.ꝙ paſſionibo nec laudamur nec vitu eramur. Sʒz m ꝙ hõ applicat paſſiones ad ma lum vel ad bonũ.poteſt bene vel male facere.ſiẽ eſt triſticia de vero malo.vt de peccatis ſi ſit mo Aderata ẽ bona ꝑtinẽs ad pniam.ita et triſticia ſi ſit de vero bono vt de bonis fiendis oꝑibo vel de malo ſed im moderata eſt pctm̃ ꝑtinens ad acci⸗ diam.E ſt igit᷑ triſticia accidie ſemꝑ mala.etc hoc dupłr. Uno mõ ſᷣm ſeipſam qñ.ſ.eſt de eo qð eſt apparens malũ ⁊ vere bonũ.quia ſpũale bonuʒẽ vere bonũ.licʒ appareat malũ ſenſitiue ꝓpter la⸗ boꝛẽ qui eſt in eo.Ideo qñ qs triſtat᷑ ð aliquo bo no opere ad qð tenetur eſt ſemꝑ peccatũ ſic econ tra delectatio eſt mala.⁊ pctũm eſt de vere malo ſed apparenti bono.vt delectatio foꝛnicationis. æt bmoi. Secundo mõ triſticia accidie ẽ mala ⁊ pctm̃ ſᷣm effectũ ſuũ.qñ ſcʒ eſt de vere malo. vt ð peccato vł moꝛte alicuiꝰ ſi ſicaggrauat mentem vt eum totalr a bono retrahat. Uñ ⁊ aplłs.ij.ad CLoꝛ.ij. Non vult vt penitẽs maioꝛi triſticia ab ſoꝛbeatur. Qð autem iſtud ſit vitiũ ſpeciale.⁊ di ſtinguat a ceteris. Btũs tho.ſic declarat ſe. ſe. q xxxv. art.ij.Accidia eſt triſticia de bono ſpiritua li.Sʒ ſi accipiatur bonũ ſpũale cõmuniter non habebit accidia ſpecialẽ rõnem vitij.Et ratio eſt quia qolibet viciũ facit hoiem ↄtriſtari de bono ſpirituali ſibi oppoſito. Nam luxurioſus triſtat de bono cõtinentie.⁊ guloſus de bono abſtinen 72 tie.⁊ ſie de alijs. Qolibet enĩ vitiũ refugit bonuʒ ſpũ ale virtutis ſibi oppoſite Similłr etiã dici nõ poteſt accidiam eſſevitiũ ſpeciale.ex eo ꝙ refugit ſpũ ale bonum. ꝓut eſt laboꝛioſum vel moleſtuʒ coꝛpoꝛi aut impeditiuũ delectatõis eius qꝛ non ſepararet accidiaʒ a vitijs carnalibo quibo aliqs querit delectatiõem ⁊ quietẽ coꝛpis. Dicendũ eſt igitur ꝙ in ſpũ alibo bonis eſtqdã oꝛdo. Nam omnia ſpualia bona que ſunt in actib ſingulaꝝ virtutum oꝛdinantur advnum ſi pirimualonl quod eſt bonũ diuinũ circa qs eſt ſpecialis virtꝰ qui eſt caritas. Uñ ad quamlibet virtutẽ ꝑtinet᷑ gaudere de ꝓprio ſpirituali bono qð conſiſtit in ꝓpꝛio actu Sʒ ad caritatẽ ꝑtinet illð ſpũale gau dium quo qͥs gaudet de bono diuino. Et ſimilr illa triſticia qua qͥs triſtat᷑ de bono qð eſt in acti bus ſingulaꝝ virtutũ non ꝑtinet ad aliquod vi cium ſpeciale.ſed triſtari de bono diuino ð quo caritas gaudet ꝑtinet ad vitiũ ſpeciale qð eſt ac⸗ cidia. vt triſtari de ieiunijs.de elemoſinis.ð oꝛa tionibus fiendis cõfeſſionibus et alijs inquãtũ ſunt oꝛdinata ꝓpter deũ vel reconciliandũ deuz et hmõi. Eſt autem accidia ex genere uo ſeu ma teria moꝛtale.qñ ſciliq; ſᷣm deliberatõneʒ rõnis eſt ᷣm Tho. vbi ſi erflic. ratio eſt.quia ſᷣm pꝛopriã rõnẽ ↄtrariatur caritati. Nam pꝛopꝛiꝰ effeccus caritat eſt gandere de deo ⁊ bono diuio Accidia aũt triſta de bono ſpũali.inq̃ntcũ eſtbo num diuiuũ Qõ aũñt eſt q caritatẽ eſt morcłe.qꝛ ꝑ caritatẽ hẽmus ſpũa em vitã.inquãtum ꝑ eaʒ deus inbabitat in nobis. Uerũ qꝛ in omibo pec catis etiaʒ que ſunt moꝛtalia ex genere ſuo.moꝛ talia nõ ſunt niſi qñ ſuã ꝑfectõnem ↄſequũtur.q̃ cõſummatio ſeu ꝑfeccio eſt in ↄſenſu rõnis. ðo ſi ſit inchoatio acc die in ſola ſenſualitate.⁊ non ptingat ad ↄſenſuʒ rõnis erit veniale.ſic accidit in motibo alioꝝ vitioꝝ luxurie ⁊ hmoi. Sʒz ſi ꝑ⸗ neniat᷑ ad ↄſenſum rõnis qͥ ↄſentit in fugã ⁊ hoꝛ roꝛem ⁊ deteſtatõem boni diuini carne j ſpũm pualente erit moꝛtale.Et eſt ↄ pꝛeceptũ de ſctifi catione ſabbati ꝑ qð pᷣcipit᷑ quies mẽtis in dcuʒ cui riatur triſticia de bono ſpũali diuio Uñ de accidioſis põt exponi illð ps Oẽm eſcam.ſ.oꝑis ſpũalis.abominata eſt ain eoꝝ ⁊ apꝛopinqᷓuer̃t vſq; ad poꝛtas moꝛtis.ſ.eterne Et loqᷣtur ꝓphᷣa de iſraelitcꝭ qͥ eũtes ꝑ detũ ex mãdato dei vt ꝑue nirẽt inde ad terrã ꝓmiſſiõis habuer̃t młtotiẽs tediũ ⁊ triſticiã de laboꝛe.⁊ in nauſeã aliqñ etiã mãna ꝓpter ꝗð młtotiẽs fuerũt puniti. ⁊ demũ a terra ꝓmiſſiõis excdluſi.vt patʒ Nũe xuij.Et ſi gnificat accidioſos q̊s tedet ꝑ deſtũ pnie vel re⸗ ligionis incedere pᷣ laboꝛe.⁊ in nauſeã hñt omia ſpualia.ꝓpt᷑qð pᷣuant᷑ vita erna.Et nota ꝙ h̊ ſcʒ bfe in faſtidio bona ſpũalia ꝑtinet ad filiã pᷣmaʒ accidie.q̃ dici᷑ malic a vt.ſ.dicetur.Qð aũt acci —— . dia ſit vitiũ capitale ꝓut põit gre.Lho.ſic decla rat vbi.S.ar.uij. Uiciũ capitle ðꝛ illð ex q̊ pꝛom⸗ ptum eſt vt alia oꝛian? fm rõnẽ cauſe finał. Stiẽ autẽ homies multa oꝑantur ꝓpter delectatõem tum vt ipᷣaʒ conſeq̃nt᷑.tum ex eius impetu ad ali quod agendũ permoti.ita ẽt ꝓpter triſtitiã mul⸗ ta oꝑant. vel vt ipam euitẽt.vel ex eius pondere in aliqua pꝛuẽtes agẽda.Cum g̊ accidia ſit que dam tr ſticia patet ꝙ ſit capitale. vt ex ea plura oꝛiantur. Oꝛiuntur autem ex ea 'm Gꝛego:ſex filie.ſcilicc. Ranco. Puſillanimitas. Heſperatio. Toꝛpoꝛ circa pꝛecepta. Euogatio mentis circa illicita. H RR 5 Titulus 1X. Et ꝙ ᷣnenienter heeaſſignent ſic declarat beatꝰ Tho.vbi.S.vt dicit płᷣs in.viij ethi. Nullꝰ diu abſq; delectatõe manere cũ triſticia põt.⁊ iõ ne⸗/ ceſſe eſt ꝙ ex triſticia aliqͥd dupłr oꝛiat. Uno mõ vt aliqs recedat a contriſtantibi. Alio mõ vt ad alia trãſeat in qbdelectet᷑.ſic illi qͥ nõ pñt gaude re in ſpũalibodelectatiõibo trãſ ferũt ſe ad coꝛꝑa la.In fuga autẽ triſticie tał pceſſus attendit᷑.q; hõ pmo fugit ↄtriſtantia. Scðo impust ea q tri ſticiã ingert. Spũ alia aũt bona d eqᷣb cõtriſtat᷑ accidia ſunt ⁊ finis.⁊ id qð ẽ ad finẽ.fuga aũt fi⸗ nis fit ꝑ deſpatõem. Fuga aũt eoꝝ q̃ ſtad finem ᷓ;tũ ad ardua q̃ ſubſunt ↄſilijs fit ꝑ puſillanimi tatẽ qᷓ;tũ ad ea qͥ ꝑtinẽt ad cõem iuſticiã fit ꝑ toꝛ⸗ poꝛẽ circa pᷣcepta. Impugnatio aũt ↄtriſtantiuʒ bonoꝝ ſpũaliũ qñq; eſt ↄ hoĩes qͥ ad bona ſpuũa⸗ lia inducũt.⁊ h̊ eſt rancoꝛ Qñq; ʒ ipᷣa ſpũalia bo na in qͥꝝ deteſtationẽ aliqͥs adducit᷑. ⁊ hoc ppꝛie eſt malicia. Inqᷓ;tũ aũt ꝓpter triſticiã qͥs ſe tranſ fert a ſpũalibo ad exterioꝛa ðlectabilia oꝑa poni tur filia euagatio mẽtis circa illicita. Malicia ergo ꝓut ponit᷑ filia accidie ñ accipit᷑ put eſt genꝰ vitioꝝ.ſ.ꝓ bĩtu vitioſo.ſʒ ꝓut impoꝛtat faſtidiũ bonoꝝ ſpũaliũ.Et rãcoꝛ n accipitur h̊ꝓ odio.ſʒ ꝓ indignatõe ↄ inducentẽ ad bona.Et qᷓ;uis yſi dorꝰin li.de ſum.bo.⁊ aſſianꝰin li.de inſtitut⸗ cenobioꝝ diſtinguãt triſticiã ab accidia dicẽtes triſticiã eſſe inq;tũ quis recedit a guioꝛi oꝑe ⁊ la boꝛioſo ad qð tenetur.Accidiã vero inq;tũ ↄuer tit ſe ad qetẽ indebitã.tñ ſpᷣm Tho.vbi.s.ↄueniẽ tius ponit accidiam eſſe triſticiã non diuerſum vitiũ ab ea. Nam triſticia ñ eſt vitiũ ab alijs di⸗ ſtinctũ.ſᷣm ꝙ aliqᷣs recedit a gui ⁊ laboꝛioſo oꝑe vel ſᷣm q̃ſcunq; alias cauſas qs oↄtriſtet᷑.ſʒ ſolum ſᷣm ꝙ triſtatur de bono diuio qð ꝑtinct ad rõem accidie q̃ intantũ ↄuertit ſead quietẽ indebitaʒ inq;tũ aſpnatur bonũ diuinũ.Et de triſticia diẽ Iſið.oꝛiri rancoꝛẽ.puſillanimitatẽ. amaritudi nẽ.deſꝑationẽ De accidia diẽ oꝛiri.vij.ſ.ocioſita tem.ſomnolentiã. impoꝛtunitatẽ mẽtis.inqᷣetu dinẽ coꝛꝑis.inſtabilitatẽ.verboſitatẽ.⁊ curioſi⸗ tatem. Omia iſta ſᷣm Tho.reducũtur ad ea ſex que ponit Gꝛc.vt dictũ ẽ.õ. Nã amaritudo quã dicit Iſið.oꝛiri ex triſticia eſt q dem effectꝰranco ris. Uñ ad ipᷣm reducitur ocioſitas ⁊ ſomnolẽ⸗ tia reducũtur ad toꝛpoꝛẽ.circa q̃ eſt aliqs ocioſꝰ cũ ea oĩno pᷣtermittit ⁊ ſomnoleter cũ ea negligẽ ter implet Omia alia q̃ ponit ex accidia oꝛiri per tinet ad euaginatõem mẽtis circa illicita.q̃ q dẽ ſm oꝙ in ipa mẽetis reſident volẽt impoꝛtune ſe ad diuerſa diffundere vocat᷑impoꝛtũitas mẽtis hſm ꝙ pꝑtinet ad cognitiuã ðꝛ curioſitas q;tuʒad locutõem ðꝛ verboſitas.qᷓ;tũ ad coꝛpꝰin eodem loco nõ manẽs ðꝛ inqͥetudo coꝛꝑis.qñ ſcʒ ꝑ inoꝛ dinatos mot membꝛoꝝ vanitatẽ indicat mẽtj. qᷓ;tũ ad diuerſa loca ðꝛ iſtabilitas. Uel ðꝛ inſta bilitas ſm mutatõem ꝓpoſiti.Nõ ſolũ ̊ ꝑ accidi am ſʒ etiã ꝑ filias iſtas eiꝰverificatur illð. Oẽm eſcam abominata eſt aia eoꝝ ⁊c. Impugnaĩau tem qᷣs de accidia aliqñ ex cibi ſeu nutrimẽti de/⸗ fectione Aliqñũ ex apparenti hũiliatiõe. Aliqñ ex coꝛꝑis cõplexione aliqñ ex diaboli inſtigatione. Demo diẽ Laſſianus in.x li de inſtitut ceno bioꝝ. Marxie accidia circa hoꝛã ſextã moachuz inquietat.vt qdã febꝛis ingruẽs tꝑe pᷣſtituto ar⸗ dentiſſimos eſtus accenſionũ ſuaꝝ ſolitis ac ſta tutis horlaie inferes egrotanti. Vñ ſciẽduʒẽ ſᷣm tho.ſe.ſe.q.xxxv.art᷑.i.ad pꝛimũ. q paſſiões appe titus ſenſitiui vt triſticia ⁊ aliè ⁊ in ſe pñt eẽ pec cata venialia ⁊ inclinãt animã ad moꝛtale.Et qꝛ appetitꝰ ſenſitiuꝰhʒoꝛganũ coꝛꝑalc.ſeqͥtur ꝙ per aliquã trãſmutatiõem coꝛꝑalẽ hõ fit habilioꝛ ad aliqð pctm̃.⁊ iõ pᷣt ↄtin gere ꝙ ſᷣm aliquas tranſ mutatõnes coꝛꝑales certis tꝑibpueniẽtes aliq̃ vitia nos magis impugnẽt Omis ãt coꝛꝑal defe ctus de ſe ad triſticia diſponit.⁊ iõ ieiunãtes cir ca meridiẽ qñ iã incipiũt ſentire defectꝰ cibi ⁊ vꝛ geri ab eſtibꝰ ſoł maglab accidia impugnant᷑.vñ Laſſianꝰ dic̃ accidiã eẽ demoniũ meridianũ.De quo loqᷣt᷑ps. Nõ timebᷣ ab icurſu ⁊ demonio me ridiano.qꝛ.ſ.in meridieieiunãtes tẽptat.De ſe⸗ cundo dic̃ Caſſia.vbi.õ ꝙ accidia puenit ex hoc ꝙ aliqs ingemiſcit ſe ſpũalẽ tructũ non hr̃e ⁊ ab ſentia longeq; poſita magnificat moaſteria.qd videt᷑ ꝑtinere ad hũilitatẽ. Sʒ vt dic tho. vbi S. Ad hũilitatẽ verã ꝑtinet ꝙ ↄſiderãs ppꝛios de⸗ fectꝰñ ſe extollat.nõ ãt ꝑtinet ad hũilitatẽ ſʒ ad ingtitudinẽ ꝙ qͥs bona q in ſe ↄgnoſcit a deo cõ tẽnat tanq;vilia reſpectu alioꝝ maioꝝ donoꝛuzʒ qui alij hñt.ex qͥ ↄtẽptu ſeqͥtur accidia.De his eĩ triſtamur que qᷓi mala et vilia reputamꝰ. Sicg̊ debz n iderare alioꝝ bona ⁊ extollere vt ea q̃ ipᷣe hʒ.⁊ ſi minoꝛa ſint nõ vilipẽdat.qꝛ ſic ſequeret᷑ ĩ eo triſticia accidie. Uñ ecci. xxx. Triſticiaʒ longe expelle a te.ſ.nimiã ac accidiã.nõ ẽ eni vtilitas i ea. De tertio.melãcolici ex ↄplexione inclinant᷑ ad triſticiã. ex bũoꝛe q̃ ſupabũdat in eis melãco/⸗ lie.⁊ ꝑtim flegmatici.UVñ aliqñ ſtudioſe oꝑtʒ eoſ querere aliqua ſubleuatiua triſticie ne nimieta⸗ te ab ſoꝛbeant᷑et inducãtur ad deſꝑatiõeʒ vł trãſ feratad delectabilia moi. Uñ ðꝛ puer.x vij. Spi ritꝰtriſtj.i.accidie exiccat oſſa.ſ.vᷣtutũ ⁊ potẽtia rũ aie auferẽs ei vigoꝛẽ bñ oꝑãdi. Uiñ caſſia.aſſi, milat accidiã vermi qͥ dicit᷑ carolłꝰ.qͥ ſcʒ generat᷑ exligno intimo.⁊ rodit paulati medullã ⁊ vigog rẽ ligni.q̊ coꝛroſo ⁊ euacuato om̃e pondꝰ vel ven tus vl ꝑcuſſio.imo ex ſe frãgi᷑ lignu.⁊ ruit edifig ciũ deſuꝑ.Sic accidia naſcit᷑ ex intimis aime.et paulati ↄſumit vigoꝛẽ ſpũs ⁊ feruoꝛẽ.q̊ ſõtracto etiã abſq; vẽto tẽptatõis ꝑ ſe ruit i aliqd magnũ malũ Aliqñ ex diaboli inſtigatõe accidit vt ſic ꝑ triſticiã ſuꝑuenientẽ ex eiꝰoꝛe.qꝛ ptãtẽ hʒ ſuꝑvir tutẽ ſenſitiuã nr̃am deo ꝑmittente.hõ dimittat bona oꝑa q facere dʒ vel intẽdit.vel guem alij ſe reddat. Un iohᷣes Caſſia.in tractatu de triſticia ait. Interdũ ctiã nullis alijs exiſtentibo cauſ tri ſticie.inimici ſubtił inſtinctu tanto meroꝛe deb⸗ mimur.vt nec charoꝝ qͥdẽ ac neceſſarioꝝ nr̃oꝛũ aduentũ ſolita ſuſciꝑe affabilitate poſſimꝰ ⁊ q c⸗ quid ab eis cõpetenti fuerit ↄfabulatõe ꝓlatum impoꝛtunũ nobᷣ ⁊ ſuꝑfluũ iudicetur.nullaq; eis a nob reddatur gta reſponſio.vniuerſos coꝛdis nf̃i receſſus felle amaritudis occupante. Sʒ no tandum vbi dicit Tho.vbi.o.mpugnatio vitij gi N i m vyabolꝰ khereti yFm b qñq; ẽ vincda fugiẽdo. qñq; reſiſtẽdo. Fugiẽdo qͥdẽ vincẽda ẽ temptatio.qn ↄtinuatio co itatõ nis auget incẽtiuũ pcti vt iuxuria. Clñ ap us.i. Coĩ vi. ait. Fugite foꝛnicatõʒ. Reſiſtẽdo ãtẽ im pugnatio vincẽda. qñ ſcʒ cogitatio ꝑſeuers tol⸗ lit incẽtiuũ pcti qð ↄtiugit ex aliq̃ leui appᷣhẽſio neqð Zeinie in accidia ex q̃ viðꝛ homi laboꝛio⸗ ſum.ſᷣi ꝛalem facere oꝑaſ Sʒ inſiſtendũ eſt eis nõ dimittcẽdũ.qꝛ qᷓ;to ma⸗ gis cogitamꝰ de ſpualib bonis.tãto magl nobii/ placentia reddũt᷑ Dicit ei Ecci.vi. Subice hüe⸗ rũ tuũ ⁊ poꝛta illã.ſ.ſapians et nõ uccidier⸗ i vin culis eis Alias tur ũlud põ. Oẽm eſcã abominata 3. m de accidie tedio ⁊ remedijs eius. Caccidia loques pſal. ait. Doꝛmitauit aia mea p̃ tedio.cfir ma me in verb tuis.põ.cxviij.vbi diẽ glo. ꝙ doꝛmire ẽ hoĩs obliuioſi ⁊ ſecoꝛdis. Sed Ddoꝛmitare eſt feſſi erpectatoꝛis. Ubi nota vitiuʒ — accidie.Ex ᷣ̊ eni ꝙ hõ laboꝛare hʒ ⁊ diu quia dũ viuit. ⁊ pᷣmiũñ ſeu fructũ ſubito nõ ꝑcipit ſenſibi⸗ lem iñ aliqñ attediat᷑ ⁊ doꝛmitat ex accidia. z ſiẽ er doꝛmitõe coꝛꝑali hõ incurrit dãna ⁊ egeſta tẽ dũ imꝑceptibiłr ei auferũtur ſua.vł nõ lucrat ab inimic oicidi t᷑ ⁊ ſcãdala młtiplicant᷑. Sicex oꝛmitõe accidie demões aufer̃t virtutes de aſja penuriã meritoꝝ patitmoꝛs peccati ad aiam in grcdit᷑ Uñ ðꝛ puerb.vi. Uſq;quo piger doꝛmis qñ ↄſurges a ſomno tuo.paululũ doꝛmies.pau lulum doꝛmitabis ⁊veniet tibi egeſtas quaſi vir armatꝰ. Et loquit᷑ ſalomõ de pigricia accidie ex qua qͥs doꝛmit nil boni agẽs.Et Mat.xiij. dici tur qꝙ dũ doꝛmirẽt homies ſcz ꝑ pigriciam ⁊ ne⸗ — gligentiã pᷣlati vel alij quicunq;.venit inimicus nocte ⁊ ſuꝑſemiauit ʒyʒaniã in medio tritici.qꝛ „ cꝰ Imalꝰ xpᷣianꝰi agro ecclłie aut mentis hũane inducit vitia ⁊ erroꝛes.etiam in vonis ſi doꝛmitiõe negligẽtie ⁊ accidieſe tradũr Sybplſara q̊ʒ ⁊ Dolofernes foꝛtiſſimi doꝛmientes occiſi ſunt a muliere.ſcʒ ꝑtis ſenſitiue.que cũ ſit boſtis ſpũs ꝑpendens ſom doꝛmitaſſe ꝑ accidiã vigoꝛẽ ſumit ipſum. Ab bac igitur accidia pe/ tit liberari.ps.dum ait. Doꝛmitauit aia mea ⁊c vbi tria facit. Primo vitiũ accidie expmit cũ dicit. p tedio. Sco affectum hꝰ malicie innuit cũ dicit.Doꝛ mitauit anima mea ⁊c. Tertio remedium huius nequicie petit. cuʒ ſub dit.Contra me ⁊c. Muantumad pꝛimum..l. — impoꝛtat tedium beue oꝑandi. Dicitur aute; ac cidia qᷓi acida. Acida aũt ſeu acetoſa ſũt frigida frigus ve inducit difficultatẽ ⁊ tarditatẽ in mo tu.Uidemꝰ enĩ ꝙ aqᷓ cũ ꝓpter frigus eſt cõgelaca Ummobilis mane q̃ ex ſe flueret. Et ſenes qꝛ fri⸗/ gidi ſunt. ? Sues ſunt ⁊ fardi ad ambulandũ.ſi econtra adoleſcentes in qͥbo viget caloꝛ naturał id?t icnniad ambulsi. diſcutredii: ccidlag feruor diuini exqͥ aia nõ mouet.xcũ di moue? ad bñ opandũ.ſicut ecõtra dicit Gꝛeg. n inſtinctũ ſenſualem facere oꝑa ſpũalia. ſi ꝑmittit ſe ab accidia vinci ſej z abomi eoꝛ De tedio vite inqͥt Job. 9 mee NHoc aũt tediũ eſt q̃dã triſticia quam bʒ ani mus ex viuere in iſto mo. Et qñ iſta triſticia tm̃ Tho. ſc.ſe.q.xxxv.ar.i.in coꝛ.q:accidia eſt q̃dã frigiditas ſpᷣal ſeu deſeer , mor ſpualia⸗ lcultate amoꝛ dei oꝑat᷑ maũ ſi eſt ideſt mouet ad oꝑandũ ſi operari rẽnuit amoꝛ nõ c̃. Siẽc aũt aq̃ niſi moq ueant᷑ putreſcũt.ſᷣm illð poeticũ.Et capiũt vici⸗ ui niſi moueãt aq. Uinu eciã ex ſe feces generat et niſi a fecib illis mũdet᷑.ſeu mutet᷑ corrupitur. et aceſcit. Uñ ðꝛ de moab Hiere.xlviij. Reqᷣeuit in fecibo ſuis nõ eſt trãſfuſus de vaſe in vas.i.in tranſmigtionẽ nõ abijt. Ideoq; ꝑmãſit guſtꝰeiꝰĩ co.⁊ odoꝛ eius nõ eſt imutatꝰ. Sapoꝛ coꝛruptꝰ et odoꝛ pᷣuus vtiq; nõ recedit a vino ſi ſup̃ feces manſerit.imo interdũ totalr coꝛrumpit᷑.Sic ac cidit accidioſo qͥ acidus ⁊ acetoſus efficit i.frigi dus in amoꝛe dei.qꝛ adeo coꝛrũpit᷑ in guſtu ſeu ĩ affectu vt vera bona q̃ ſibi dñt placere ſibi diſpli ceant. ⁊ iõ ↄtriſtatur ⁊ atccdiatur ad faciẽdũ ea. Sed ſi non vult totalr coꝛrũpi dʒ moueri ⁊ mu tari a ſua deſidia ⁊ tedio.als doꝛmitat inutilis factus.quia doꝛmitauit ait pẽ. Anima mea pꝛe tedio.i.pᷣ accidia ᷣm Caſſianum.. Scicudũ aũt qꝙ triplex eſt tecdlauum. Primũ eſt tediũ pñtis vie. cõm eſt tediũ tribulatõis ⁊ anguſtie. Tertium eſt tedium actionis virtuoſi. Job. x. Tedet aiam meazʒ vite cedit ex deſiderio celeſtis patrie ⁊ dei amoꝛe cõſi dcrãdo q;dulce ſit q; ſuaue q; vtile videre deum eo frui ſctõꝝ angeloꝛũ agminibo intereſſe ad qðd obtinendũ factẽ.⁊ qᷓnta obſcuritas mentis hic ſit ex ignoꝛãtia deo.q̃nta ꝑicula.quãta impuri⸗ tas.q̃nta inſtabilitas coꝛdis bona eſt tał triſti⸗ cia ⁊ tediũ bᷣ ſe hr̃e oñdebat ps.cũ dicebat. Heu mihi qꝛ incolatus meꝰplon.⁊c.Et iteꝝ. Fucrũt mihi lacrime mee panes die acnocte ⁊c. Sʒ hr̃e tediũ in vita pᷣſenti qꝛ nõ habʒ illam ꝓſperitatẽ quã vellet.illos honoꝛes.diuitias ⁊ voluptates quas cupit. Sʒ oria cum videt ⁊ audit alios ꝓ⸗ ſperari·honoꝛari.ditari.⁊ ex bᷣ ita ↄtriſtat᷑ ꝙ vel let nõ viuere vilipẽdẽs ↄditõem ſus.⁊ cũ ita deij citur mẽte ⁊ rõne deliberata nõ eẽ in mũdo appe teret vel nõ fuiſſe natũ.vel vt aial bꝛutũ affectãas mori q̃cunq; moꝛce etiã in malo ſtatu anic. eſſet iſtud tediũ accidia moꝛtalis.nunqᷓ; dei ſeruꝰ hʒ tale tediũ accidie.Diciteni Sapᷣ.viij.Non habʒ amaritudinẽ ↄuerſatio illiꝰ.ſ.ſapie.neq; tediuʒ conuictus iũllius.ſed gaudiũ ⁊ loquitur de vera ſapientia cũ qua conuerſat᷑ ⁊ cõuiuit qui dei gra tiam habet Mundi autẽ amatoꝛes qui ea carẽt dicunt. Exiguum eſt ⁊ cum tedio eſt tempus vi⸗ te noſtre. Unde ad hoc vitandũ ſubdunt. Ueni te fruamur bonis.ſcʒ tꝑalibus.Sap.ij.Lediuʒ tribulatõis ⁊ anguſtia eſt triſticia ex qᷓ qs anguè⸗ ſtiatur ex magnitudie vel młciplicitate aduerſi/ tatis ſue vł alioꝝ vnde ad oꝑandum difficultat Et ſiqnidẽ ſit triſticia ⁊ anxietas ſolũ ᷣm pᷣmuʒ motũ ſeu ſenſualitatẽ humana temptatio eſt et veniale vel nullum peccatũ.iEt perfecti viri hoc tedium aliqñ patiũtur. Undc apls ſcda. oꝶ*tl. Citulus IX. — Suß modũ guati ſi umꝰ. ſ. er tribulatõibo. ita vt nos tederet viuere.Et eccłs.ij. Leduit me vite mee videntẽ mala vniuerſa eẽ ſub ſole ⁊ cũcta va nitatẽ ⁊ afflictõeʒ ſpũs.Et eiuſdẽ.iiij. Uidi calũ nias q̃ ſo ſole gerũ?᷑ ⁊ lacrimas iunocẽtũ ⁊ nemi⸗ nẽ ↄſolatoꝛẽ ⁊ nõ poſſe reſiſtere eoꝛũ violẽtie. Sʒ ſi ſit tanta triſticia ex aduerſitate ł moꝛte alicuiꝰ amici vł ↄſanguinei ꝙ abſoꝛbeat᷑ rõ.ita ꝙ dimit tat bonũ ncẽriũ fieri vt ↄfiteri.audire miſſã die bus feſtiuis ꝓponẽs nõ ampliꝰbñ facere.vł peni reat bene feciſſe iſtud eſt accidia moꝛtał.De q̃ ait apłs.ij. Coꝝ.ij. Triſticia hꝰ ſecłi moꝛtẽ oꝑatur ſcʒ anime Et ðꝛ triſticia ſeculi amaritudo et do⸗ loꝛ quã ꝗs ſibi ſumit ex tribulatõniba mũdi.hac triſticia timuit iacob pꝛiarcha detineri qñ ex opi nione ſumpte filij ſui ioſeph viſa veſte eiꝰſangui⸗ ne tincta incõſolabiłr dolebat.nec filij eius vale bant delinire doloꝛẽ eius. Uñ dicebat Deſcendã lugens filiũ meũ in ĩfernũ.Geñ.xxxvij.q̃ſi dicat tantã triſticiã ſentio de hoc.ꝙ timeo ne inducat me in moꝛtẽ vel ĩ locũ dãnatoꝝ.hocẽt ꝓhibet᷑.ſ. moꝛdinata triſticia ð̊ moꝛte caroꝝ.xiij.q.ij.quã pꝛepoſteꝝ. Tediũ actõis virtuoſe eſt cũ qͥs tri ſtat᷑ ſeu anxiat?᷑ p aliq̊ bono oꝑe qð opoꝛteat eũ fa cere.qꝛ ibi hʒ laboꝛare puta in dicendo officium. in ieiunãdo.oꝛãdo.in ↄfitendo.ĩ faciẽdo aliquã obedientiã ⁊ hmõi.hoc icurrit młtitudo hebꝛeo rũ ambulãtiũ ꝑ deſᷣtñ de q̃ ᷣꝛ Nũeri.xxi.ꝙ cepit wlus tedere ꝓpter laboꝛẽ itineris.Duʒ & itur per deſertũ pnie ſeu religiõis ſeu vite pñtis ſtatũ ex laboꝛibo opeꝝ bonoꝝ freq̃nter incurrit᷑ tediũ et anxietas.q̃ ſi ita depᷣmit ꝙ ex hoc qͥs ðſiſtat a ho no oꝑe neceſſario eſſet moꝛtale.veniał aũt culpa ſi nõ obmittat᷑.ſʒ lente ⁊ tepide agit.Et vt diẽ hie ronimꝰ. Melioꝛ eſt triũ pſalmoꝝ decãtatio cũ coꝛdis puritate ⁊ iocũditate qᷓ; totiꝰpſalterij mo dulatio cũ anxietate atʒ triſticia. de cõſe.diſt.v. nõ mediocriter.Sʒ ſi ꝑmittit ſe hõ vinci a tedio iſto omittẽdo mõ vnũ bonũ.mõ aliud ꝓp᷑ labo⸗ rem de ꝑuis venit ad magᷓ. Semꝑ ſq̊ oꝑtʒ laboꝛa re ⁊ victo omi tedio freqnt᷑ſe purgare de defecti⸗ bus. Uñ berñ.ſuꝑ illð. CTempꝰputatiõis aduẽit inqͥt.Quis ita ad vnguẽ a ſe ſuꝑflua reſecauit vt nil ſe hr̃e putet putatõe dignũ Credite mihi ⁊ pu tata repullulant ⁊ effugata redeunt ⁊ extincta re accendũtur ⁊ ſopita excitant᷑.parũ eſt ſeł putaſſe Sepe putandũ eſt imo ſi fieri põt ſꝑ eſt qð puta ri opoꝛteat.Si diſſimulas.nõ inuenis.q;tũlibʒ in hoc oꝑe manẽs ꝓfeceris.erras ſi vitia putas emoꝛtua nõ moꝛtificata ⁊ magcõpꝛeſſa.veł no⸗ lis intra fines tuos hitat Jebuſeꝰ. Subiugari põt nõ extermiari.hec ille. Sine tedio q̊ laboꝛat aeezin his qͥ bõa ſt⁊ ſiñ triſticia. VUn apłs.ij.ad Loꝛix. Mõ ex triſticia aut ex nccitate.hilarẽ eni datoꝛẽ diligit deꝰ. Vñ iohᷣ.caſſianꝰin tractatu ð triſticia ſic ait.Abſq; illa triſticia q̃ vel ꝓ ſaluta⸗ ri pnia vel ꝓ ſtudio ꝑfectõis.ſeu deſiderio ſuſci pit futuroꝝ ois triſticia tãqᷓ; ſeculi q̃ moꝛtẽ infe rat eq̃li repellenda ẽ.⁊ ſic foꝛnicatõnis ſpũs ſeu philargirie de noſtris coꝛdib penitꝰextruenda. Et triſticia qͥdẽ qͥ pniaʒ oꝑat ad ſalutẽ obediẽs ẽ affabil. hũilis.maſueta.ſuauis ⁊ patiẽs.vtpote ex oĩ caritate deſcẽdens et ad oẽm doloꝛẽ coꝛpꝑis ac ſpũs ↄtritionẽ infatigabiłrſe extẽdens.⁊ qͥdã mõ leta ac ſpe ſui ꝓfectꝰvegetata Sʒ triſticia ma la aſperrima.impatiẽs dura.plena rãcoꝛe ⁊ me⸗ roꝛe infructuoſo.ac deſꝑatõe penali.ab iduſtria et ſalutari doloꝛe frãgẽs ac reuocãs vtpote irra tionabilis. Hec ille. Nudãtum ad ſecundũ.ſ.i. ſcz q ſit defectꝰſeu detrimẽtũ hꝰ vitij.notat᷑ cuʒ ðꝛ Doꝛmitauit aia pᷣ tedio.i.accidie.ſuꝑ qͥ verbo Jo.caſſianꝰ. Uere ad omi cõtẽplatiõe virtutũ et intuitu ſpũaliũ ſenſuũ doꝛmitat ania q̃ hꝰ ꝑtur batõis.ſ.accidie telo fit ſauciatal. Pigredo ſcʒ accidie immittit.ſopoꝛẽ inqͥt Salo ꝓuer.xixqð poteſt intelligi de triplici ſomno. Primo de ſomno naturali coꝛꝑis. Scðo de ſomno vitij ⁊ ꝑditionis. Tertio de ſomno ficte cõtemplationis. uãtũ ad pᷣmũ doꝛmitat nõ ſolũ aia ſʒ coꝛpꝰ tedio.qꝛ cũ accidioſus nolit laboꝛare mẽte ł coꝛ⸗ ꝑe tradit ſe defacili doꝛmitioni.in qͥ tria ſt repᷣhbẽ ſibilia ꝓcedẽtia vt plurimũ ex accidia. Pꝛimũ eſt bꝛutalitas cũ qͥs doꝛmit vt poꝛcꝰ.vt nudꝰ vł diſcooꝑtꝰvel ſupinꝰvł inexcitabił. VUñ ber̃. Car⸗ nalis ſomnꝰ ⁊ bꝛutalis abominãdꝰ eſt tuo dei. Item idẽ.Caue inq;tũ potes ſᷣue dei.ne ſit ſom⸗ nus tuꝰnõ reqes laſſi.ſʒ ſepultura coꝛꝑis ſuffo⸗ cati. Scðm rephẽſibile in ſomno coꝛꝑis eſttri ſticia ⁊ tarditas in ſurgẽdo.Ecci.xxxij.hoꝛa ſur gendi nõ te triſtet.Et ꝑuer.xxvi. Siẽc oſtiũ verti tur in cardie ita piger ĩ lecto ſuo. Tertiũ ẽ ſom ni nimietas aut inopoꝛtunitas. Nihil ita depe⸗ rit de vita nr̃a qᷓ; qʒd ſomno deputat᷑.Eſt eĩ ſom nus q̃i qdã ſpẽs vel imago moꝛt.Cũ aũt tꝑs ſit pcioſiſſima res ⁊ irrecuꝑabilł. ⁊ illud qð ſuꝑflue doꝛmi:.amittit᷑.qꝛ nil boni tũc agit᷑ qnimo inde plura mala ſequũt᷑ ⁊ temptatões.iõ ſolũ nccitas ſumẽda.xatho.Plus vigila ſemꝑ.ne ſomno de ditꝰeſto Nã diuturna qᷣes.vitijs alim̃ta miſtrart Et ad Ro.xiij. Non in cubilibi ⁊ impudicitijs. Inopoꝛtũitas doꝛmiẽdi etiã vitioſa cẽ.cũ ſcʒ qͥs doꝛmit cũ vigilandũ ẽ vt tꝑe oꝛõnis ve lcõnis vł pᷣdicatõis.qð ex accidia ⁊ tedio plerũq; accidit. Ecci.xxij.ðꝛ Cũ doꝛmiẽte loqᷣt᷑ qͥ narrat ſtulto ſa pientiã. UVñ in collatõib narrat Jo.caſſia.ꝙ cũ quidã pr̃ qſdã admoneret de ſalute aime illi doꝛ mire ceper̃t.qð ꝑpendẽs pfr inipoſuit aliq̃ verba ſolatioſa.ad q ſubito excitati ridere ceper̃t. Exq̊ feõ oñdit eis deſidiã eoꝝ.⁊ deceptõnem diaboli. Doꝛmitat ſcðᷣo aia ex tedio ⁊ accidia incurrendo diüſa pctã ⁊ ꝑditõem aie. Nã ⁊ doꝛmitio in ſcri⸗ ptura freqnt deſigt moꝛtẽ.vt illð Jo xi. Taʒarꝰ amicuonr̃ doꝛmit.Sicut eniĩ doꝛmiẽs nil boni cogitat vel optat.ſicaccidioſus puatur oĩ bona cogitatõe ł meditatõe.ſjʒ diu erſa mala in mente reuoluit.ſᷣm illð ꝓuer.xxuij. Per agꝝ trãſiui ho minis pigri ⁊ totũ repleuer̃t vꝛtice.Aranſitꝰ iſte eſt ꝑ ↄſideratiõeʒ.Qui eni diligẽter ↄſiderat agꝝ id eſt mentẽ ſeu ſtatum pigri.i.accidioſi inuenit plenum vꝛticis pꝛauoꝝ deſiderioꝛum. Undeet Pꝛouerbioꝝ.xxi.dicit idem.Deſideria ſcʒ mala . cop'⸗ irkor ſmde mi C d tſon ſoc donir ſ We Uunce pr ſnoa cätn nno de wiſde icii⸗ cüſgts leinet d: tkuint ſuga neli lärn t diobo⸗ unn olnſe nil bon ibo n e e ſls occidunt pigr nolueft quicq;ᷓ operari manus eius.tota die cõcupiſcit? deſiderat. Uñ vt dicit Math. viij.de ßuo centuriõis. Jacet in domo per pigriciã ⁊ male toꝛquet᷑. In huiꝰfiguraʒlegi? Zudici. xvi. ꝙ ſamſone foꝛtiſſimo obdoꝛmiente uꝑgenua dalide raſis capillis capit infirmus factus vt ceteri captꝰeſt a philiſteis ⁊ excecatus Sic ꝗq ex a ccidia doꝛmitat vt ſatiſfaciat ſenſuali tati ſignate ꝑ dalida.quã nimis diligit ꝓpter qð nõ vult laboꝛare ſʒ quieſcere abꝛaſis ſeu ammo tis de capite mentis ſue oidus capillis.i.cogita tionibꝰbonis capit᷑a diabolo ⁊ excecaĩ in rõne. Per accidis aufer᷑ omĩs recta intẽtio ad deum et om̃is deuotio cõpunctiõis ⁊ lectiois ⁊ pie oꝛa tionis vt nõ libeat ei oꝛare vel legere vel ſcribere vel aliquid boni agere. Ad qð deſignandũ legi pᷣmi Reg.xxvi.ꝙ ſaule obdoꝛmiẽte ablata eſt de papilione eiꝰhaſta.⁊ vas aque qð erat ad caput eius. Haſta longa ⁊ recta deſiẽt rectã intentiõeʒ ad deũ⁊ diuina.Uas aque coꝛ plenũ deuotione et compũctione. Iſta ſubtrabunt᷑ homini dum doꝛmitat pꝛe tedio.Uñ ⁊ dici᷑ Pꝛouerbioꝝ.xv ſicut tinea veſtimento ⁊ ſiẽ vermis ligno.ſic tri⸗ ſticia ſcʒ accidie nocet coꝛdi.Linea eni coꝛrodit et tollit robur ⁊ pulcritudinẽ veſtimenti Et ver mis medullã ⁊ vigoꝛc̃ ligni.ita ⁊ accidia robur et decoꝛẽ deuotionis. Per accidis demũ incur⸗ ritur moꝛs anie i:.ſubtractio gr̃e ⁊ oim virtutũ 2= meritoꝝ ⁊ moꝛs gehenne. In cuiꝰfiguraʒ legi tur.ij. Re. uij ꝙ yſboſeth regnãte ꝓ ſaule pꝛe ſuo vna dieꝝ poſuit ad cuſtodiendũ poꝛtã domꝰ re⸗ gie quandã ancillã purgantẽ triticũ.que cũ doꝛ mitaſſet ipſo etiã JIſboſeth quieſcente in cubicu io duo pᷣncipes latronũ rechab ⁊ gaana. latẽter ingreſſi ſunt domũ ⁊ ſublat ſpicis ꝑcuſſo Iſbo⸗ ſeth iu iguine. abſciſum caput eius dauid ðpoꝛ rtauerũt.Qð exponit Gꝛe. in moꝛa.videlʒ de aio noſtro.qui rex eſt ſuꝑne hierłm ⁊ dñs potentiax ſuarum. Ancilla que domũ debʒ cuſtodire eſt di ſcretio ſeu pꝛudẽtia q debʒ inuigilare ſuꝑ ſenſus ſuos.et diſcernere triticũ a lolio ⁊ paleis vt triti cum bonaꝝ affectionũ ⁊ cogitationũ intra ſeſſer uet ⁊ paleas ſeu loliũ vanaꝝ ⁊ mundanaꝝ cogi⸗ tationũ abijciat. Sed ſi iſta doꝛmitat pᷣ tedio et animꝰipſe quietẽ querit mũdanã.intrant demo nes.⁊ ablatis virtutibo ⁊ laboꝛib meritoꝛũ occi dunt ꝑmaxime ꝑcutiẽtes in inguine ideſt in ali⸗ quo vitio turpi.nam reſoluẽdo ſe a vigoꝛe ſpiri⸗ tus et doꝛmitãdo pꝛe tedio in ſpũ alibus ad car nalia ſe conuertit.⁊ inde gratia pꝛiuat᷑. Doꝛmi⸗ tat tertio anima pᷣ tedio ſomno ſimulate cõtem⸗ plationis. Aliquando eni ſub ſpe contemplatõ nis ⁊ deuotionis dant ſe accidie et ocio nolẽtes operari maniby quaſi martham actiue contem⸗ nentes.et mariã contemplatiue pᷣtendentes.ne/ ſcientes quid ſit deuotio vel contemplatio. Ned q; enim poteſt eſſe bonus iſrahelita qui pꝛius non fuerit iacobita. Iſrael interpᷣtatnr vidẽs de um. ſcʒ per contemplatiõem . Jacob interpꝛetat ſupplantatoꝛ ſcʒ vitioꝰ? qð ꝑtinet ad ad exercitin actiuc. Non eſt aptus ad contẽplatõem qui pꝛiꝰ* non plene moꝛtiricauit paſſiones. Non ergo iſti vere doꝛmiũt ꝑ contemplationẽ cum Lonſa l⸗ cente.Ego doꝛmio ⁊ coꝛ meũ vigilat.Sed ꝑaci cidiam ſub ſimulata deuotõe doꝛmitant cuʒ eun thico adoleſcente qui diſputante paulo cuʒ in fe neſtra domusſederet obdoꝛmiens cecidit de me dio cenaculo ⁊ moꝛtuꝰeſt. Act.xx.licʒ ſuſcitatus a paulo.Et ad hoc facit qð legi invitaſpatrum,. Quidã peregrinus venit ad abbatem ſüůuanum in monte ſynai.et cũ videret fratres laboꝛantes manualiter repᷣhendit dicens Quare operamini cibũ qui perit. Maria optims ꝑtem elegit.Qð audies ſiluanus fecit ei dare codicem ⁊ miſit eũ in quãdam cellã vt legeret. Cum auteʒ tranſiſſet hoꝛa none circũſpiciebat ille hincinde ſi foꝛte ali quis eum vocaret ad pꝛandiũ.et cuʒ vocaretur acceſſit ad abbatem interrogãs ſi fratres come diſſent. Rñdit ꝙ iam comederãt. Sʒ pꝛopterea non fecerat cũ vocare.quia ſpũalis erat ⁊ nõ in⸗/ digebat cibo coꝛpali.cũ maria elegiſſet fres autẽ ſui carnales erant ⁊ iõ comederant ⁊ operabant᷑ JIlle aũt ꝑpendens de ſua pᷣſumptione culpã ſu am cõfeſſus eſt. ⁊ abbas iquit. Marcha ergo ne ccſſaria eſt marie. Surge ̊ qui doꝛmis ait apo⸗ ſtolus ⁊ exurgea moꝛtuis.ſcilicʒ operiba accidie et illuminabit te x'uuus. fcilicet remediũ contra accidiã. hoc habet᷑ ex do ctrina ſacre ſcriptĩe.Et ideo dicit.Confirma me. igeſt totũ firma me in bono opere ne deſiſtam ex tedio.et hoc in verbᷣ tuis.id eſt per verba que cõ tinentur in ſacra ſcriptura. Unð de ſapientia ꝗᷣ maxima continet᷑ in ſacra pagina dicitur Ecci. vi. Subijce humerũ tuuʒ ⁊ poꝛta ũlam.i. obſer ua documenta eius ⁊ nõ accidieris in vinculis eius.ideſt nõ incurres accidiam ex pᷣceptis eius que vincula dicũtur.quia ligant aninã ad obſ uandum ⁊ decinent ne quis defluat.Et licʒ mul ta ſint documẽta contra accidiam ex verbis ſcri pture ꝓnunc tria ſufficiat ponere remedia cotra V Primũ eſt deuota oꝛatio ſeu meditatio. Scom eſt ſacramentoꝝ frequentatio. Tertium eſt varia ⁊ bona exercitatio. . De pꝛimo dicit ſaluatoꝛ cũ inuenit diſciplos ap pꝛopinq̃nte paſſione doꝛmiẽtes p triſticia. Uigi late ⁊ oꝛate Math.xxvi.vx nõ intretis in tẽpta tionem.q̃ſi diceret. Deuota oꝛatio vos iuuabit ne ſuccũbatis tẽptationi accidie q̃ ſubintrabit mẽtibavis. Idẽ etiã ait loq̃ns de tribulatõibus in fine mnði.Oꝛate ne fiat fuga hyeme vl ſabbato Hemns eſt frigida.⁊ in ſabbo eſt ociũ ⁊ requies. vult ᷓ dicere Oꝛate ne fugiatis.i.opꝰbonũ deſe⸗ rat ex accidia.q puẽit ex frigiditate diuini amo ris. ⁊ ocio ſeu qᷣete coꝛꝑali. Ad oꝛõnẽ aũt ipᷣaʒ cõ tinuanda ⁊? vincẽdũ beelʒebub.i.demoniũ deac cidia verantẽ. Interpᷣtatur enim vir muſcax.qꝛ multitudo muſcaꝝ illi ꝓdolo inſidebãt ꝓpt im/ molatitiũ cruoꝛẽ ſacrificioꝝ· Sic accidioſo in⸗ ſident muſce importune et immunde malarum cogitationũ. Adiuuant lumẽè meditationũ que mentẽ illuſtrant: et ſocietas foꝛtis perfectoꝛum — 1 Unde in hul⸗ figuri legi? Exo.qꝙ Joſue pugnãte contra amalechitas qui ſignificant demões.te⸗ nehat moyſes manus eleuatas ad celũ in oꝛõne et cum p feſſitudine aliquãtulũ dimittebat᷑. pua lebat amalech z ioſue et ppłm dei ꝓpter qð aarõ et hur inuenert eũ ad tenẽdũ manꝰ erectas ad celũ quouſqʒ vinceret populꝰ eiꝰ. Sicoꝛante q̊ cunqʒ contra tẽptatõnes diaboli ⁊ bellante ꝑ re ſiſtentiã. Hur qui interpᷣtat᷑ lumen.i.meditatio et aaron qui interpᷣtatur mons foꝛtitudinis .i. ſocietas foꝛtis in virtute.iuuant cõtinua oꝛõne vt non deficiat pꝛe tedio.ſʒ vincat demões. Sic petro incarcerato ab herodi vt moꝛti ſequẽti die traderetur. doꝛmiente petro cum oꝛatio fieret ſi ne intermiſſione ab ecclia p eo vbi erãt ſanctiſſi⸗ me ꝑſone foꝛtes in fide angelꝰ de nocte apparẽs cum lumie excicauit eũ dicens. Surge velociter et continuo ccciderũt cachene de manibus eius et liberatꝰfuit Actuũ.xij.Oꝛatiõib etiã ſanctoꝝ peccatoꝛ doꝛmiẽs pꝛe accidia ⁊ tedio clauſus tri bus poꝛtis.ſcʒ obduratiõis coꝛdis.taciturnita⸗ tis oꝛis.indiſpoſitõis ſatiſfactõis que vtiqʒ ter tia poꝛta ferrea eſt.⁊ ligatꝰ cathenis duabus.ſcJ timoꝛis ⁊ amoꝛis indebiti illuſtratꝰ inſtigatiõe angeli ⁊ aliqua bõa inſpiratiõe ſubito euadit de manibo diaboli excitatus a ſomno accidie.N)e ditatio multũ vaſet contra accidiã pᷣcipue vite? Eadone xpᷣi.Ad heb.xij. Recogitate euʒ qui ta⸗ em ſuſtinuit aduerſus ſemetipᷣm contradictõeʒ ſcʒ chꝛiſtum.vt nõ Sngemien duniaednn ſcJ al.in ꝑſona eiuſ. Pauper pꝛe tedio deficientes p ſum ego.⁊ in laboꝛib a iuuetute mea exaltatus ſcz in cruce humiliatꝰ⁊ conturbatꝰ.GBerñ. Me moꝛ ero laboꝝ quos chꝛiſtus ſuſtinuit in pꝛedi⸗ cando.fatigationũ in diſcurrẽdo.temptationũ in ieiunãdo.vigiliaꝝ in oꝛando.lacrimaꝝ in cõ patiendo. Recoꝛdaboꝛ etiam doloꝝ.conuitioꝝ ſputoꝝ.colaphoꝝ.ſubſannationũ.⁊ clauoꝛum. hoꝛũqʒ ſimiliũ.alioquin requiret᷑ a me ſanguis iuſtus qui effuſus eſt ſuꝑ terram. Hecille. Me ditatio etiã ſupplicij futuri ⁊ pꝛemij ſuꝑni młcuʒ excitantaiam ab eccleſia ⁊ tedio.Quis eſt enĩ taʒ iners vel delicatus qͥ nõ libenter laboꝛaret ve⸗ hemẽter qñ inde ſciret acquirere maximũ lucrũ et ꝑmanſuꝝ ⁊ euaſurũ intentiſſimũ ſupplicium et eternum. Uenite ad me inquit ſaluatoꝛ.om̃s qui laboꝛatis ⁊ onerati eſtis ⁊ ego reficiamvos. Machei.xi. Laboꝛ eni cuʒ fine ait Auguſtinus merces ſiñ fine.⁊ refectio ſuauiſſima. Tegitun in vicaſpatꝝ Cum qᷣdaʒ interrogaſſet btmachil lem dicens. Cur ſedens in cella mea accidiã pa⸗ tioꝛ. Rñdit ei ſenex.quia nõdum vidiſti requiez quam ſperamꝰ.nec toꝛmentũ quod timemꝰ Si enim ea inſpiceres diligenter.ſ.ꝑ meditatiõem. et ſi vermibus plena eẽt cella tua vſq; ad collum etiã in ipſis ꝑmanẽs ſine accidia iaceres Oꝛatio ergo quã iuuat meditatio nõ vaiʒ q accidiã. Sa cramentoꝝ frequetatio etiã valet. Pꝛecipuũ ãt in ſacramentoꝝ confectõe ſunt verha in quibus conſiſtũt foꝛme eoꝛum.Confirmat᷑ g̊ quis q te⸗ diũ in verbis dei.i.in ſacramẽtis in quib pnci/ paliter eſt verbũ foꝛme.⁊ pᷣcipue ſacrm euchari⸗ ſtie quod eſt verbũ foꝛme. Eſt eni panis qui co bominis confirmat ⁊ roboꝛat ad bene agenduʒ Eſt ⁊ carbo ignitꝰ ſᷣm Damaſce.qui excutit oẽm toꝛpoꝛẽ mentis.⁊ gaudere ⁊ delectari fac in doj mino. Uñ in figura dicit᷑iij. Reg.xix.ꝙ cum eet helias feſſus ex tedio ꝑſecutõnis Jezabel vxoꝛis achab regis iſrael obdoꝛmiuit ſubter vnã iuni/ peꝝ. Ipſo aũt doꝛmiente apparuit ei angelus do mini excitans eũ a ſomno. Qui ↄſurgẽs ⁊ vidẽs panẽ ſubcinericiũ ad caput eius ⁊ vas aque mi⸗ raculoſe ibi a deo pam comedit ⁊ bibit. Et cum iteꝝ obdoꝛmiſſet.angelꝰ ſecũ do excitauit euʒ di cens. Surge co mede.grandis eni tibi reſtat via Qui ſurgens iteꝝ comeditſ᷑ ambulauit in foꝛti⸗ tudine cibi illius vſq; ad montẽ dei. Helias de⸗ ſignat dei ſeruũ.qui ex tribulatõibo 7 vexationi⸗ bus carnis attediatus aliquãdo laboꝛibo ⁊ tem pratiõibo obdoꝛmit. vt nihil ei libeat facere. Sʒ inſtigatõe angeli boni mẽs cxcitaĩ.vt ſumat ſa?ë⸗ mentũ euchar iſtie figuratũ ꝑ panẽ ſubcinericiũ. Chꝛiſtus eni panẽ ſe nomĩat ſed viuũ qui coctꝰ ſub cinere hũiliatõis. fuit decoctus in igne paſ⸗ ſionis.hocergo ſumpto ſiue etiã pane pnie.cum aqua lacrimaꝝ vel doctrine inde foꝛtificatetcõ firmatur z accidiãvt incedatviriliter ꝑ debtum huiꝰmũdi vſq; in vitã eternã. Tertiũ remediũ contra accidiã eſt varia oꝑatio.E cci.ix.Qðcun⸗ q; põt manus tua.inſtãter oꝑare.qꝛ nec opꝰ nec ratio nec ſapia nec ſcientia valet ad inferos.quo tu ꝓperas. NHiero. Nõ facile capit᷑ a temptatoꝛe. qui alicui bono vacat exercitio. In vitaſpatꝝ legit᷑ ꝙ cũ btũs Anthoniꝰ temptatõe accidiexe xaret cepit clamare ad dñm dicẽs.dñe volo ſal⸗ uus fieri. ſed nõ ꝑmittũt me cogitatones mee et ſubito vidit iuuenẽ pulcerrimũ.qui angelꝰ erat ponentẽ ſe ad ſedendũ ⁊ laboꝛãdum plectas ſeu ſpoꝛtas.⁊ inde ad modũ ſurgere ad oꝛãdũ.⁊iteꝝ. poſt paꝝ reponentẽ ſe ad oꝑandũ. ⁊ poſtea ſurgẽ tem ad oꝛandũ. Cunq; pluries alternatis vicib ad vtrũq; ſe poſuiſſet. demũ dixit angelus. Sic fac ⁊ ſaluꝰeris.. Uñ narrat venerabił Job.caſſia nus in li.ix.de inſtituticenobioꝝ.qꝙ añtiqui pa⸗ tres nullũ ſuſcipiebant ad habitũ monachalem ſeu hercmiticũ.ſi neſciret facere aliqð artificius manuale.qð ꝓpterea agebãt.nõ ſolũ vt ille poſʒ ex lucro ſue artis viuere.ſʒ mito mag⁊ bncipali us qꝛ intelligebãt ſine aliqͥ coꝛꝑali exercitio non poſſe vitarce vitiũ accidie.Naʒ cũ pauciſſimi ſint qui ſciant ⁊ valeãt tota die vacare ↄtemplationi oꝛationi ⁊ lectiõi.⁊ ꝑmaxime incipiẽtes opoꝛter ꝙ incidant in accidiã qui nõ vacat q̊tidie alicui exercitio coꝛpali.Et qͥdã ex illis qͥ nõ indigebant lucro ꝓpter victum.quia dactilis ⁊ aqua cõtenti erant.tñ laboꝛabãt facientes plectas quotidie.? in capite anni cõburebãt. ⁊ faciebãt alias vt ſic liberi eſſent ab accidia. aplm. iij. de negligentia in geneerr. Rteinens ad toꝛpoꝛẽ circa pꝛecepta. quod ſq;ʒ vitiũ Gꝛeg ponit int᷑ fili Zs accidie.Et pᷣt diffiniri ꝙẽ pcim̃ Egligetia vitium eſt o; e. lc mten nd luncit lytons häiunif Nned 1is NRtarn lnfomy lusde⸗ Anoni, hetem e. G murſe⸗ nenai, ico gen nen nlerc Nrm Wedid Wan oper nns Munr. Nab dt ſoset na ſacs nowr us S lich ticvie, nucin anfon, rilepe⸗ rönift ragonm iſiniſ⸗ nplanon goßon dicealan acötn notiot 4 ſas vlt tia meas ne meminer /dñe. Delictu de qſi der ctũ. In qͥ notat᷑ pctiñ omiſſiois ̊ omitti? actus bonꝰqui dʒ fieri: vel eircũſtantia debita qᷓ debet in actu bono ſᷣnari qð ꝑtinet ad negligentisʒ Et n kue . J 2 4 . — quo voluntas eſt remiſſa ad eligendũ actum de bitum vel circũſtantiam circanctum debſtũ ob ſeruari.⁊ opponit᷑ virtuti pꝛudẽtie.qx ſollicitu⸗ dinẽ eſt diligẽs ad opand. De negligentia pot exponi illud ps.Oclicraiuuẽtutis mee ⁊ ignoꝛã Delictuũ dꝛ qſi dereli / „ — dicit Berñ. in li:de diſpenſatoe ⁊ pcepto. Negle⸗/ ctus vbiq; eulpabilis.iõ di Delicta inuetutis. qꝛ magis in iuuẽtute cõmit᷑tũtur negligẽtie pꝓpꝛ 2„ inexpientiã ꝓpt᷑ qð in iuueni . — 2 „ tie f m phᷣm qcontrari . dñm.ſ.ad puniendũ. ſed relaxa.Sed circa negli gentia tria videnda ſemꝑ ſunt.· Primo ppꝛietas ſignificatt Secundo varietas pꝛincibßij. Tertio grauitas peecati ·· · Sciendũ dꝛñtia eſt int iſta a ſex.ſ. negligentiaʒ. pi gritiã. deſidiam.incõſtãtiã.toꝛpoꝛẽ ⁊ omiſſionẽ que oĩa ad accidiã ꝑtinẽt.et largs eram üneds . do differũt q̊ ad ſignificatũ ⁊ qͥ ad actũ.qð ſic de claratur. Negligentia ↄſiſtit in defectu interiorꝭ actus voluntatis qͥ eſt electio. Uñ yſidoꝛꝰin lib. negligentiã in ea alia includũt᷑ echimolo. dicit qð negligentia ðꝛ qᷓi neceligens. Et iõ ſicut recta electio eoꝝ q̃ ſunt ad finẽ ꝑtinʒ ad pꝛudentiã. ita negligetia volutatis nõ cligen di recte ea q̃ ſunt ad finc. ptinet ad impꝛudentis ergo ⁊ ad peccatũ. Pigritia ↄſiſtit in defecru ttar/ deliberant ſutura..⁊ ſicnegligit obſuare circun boni oꝑis faciendi.Nam pigritia impoꝛtat tar⸗ ditatẽ exeq̃ᷓndi bonũ opus. Uñ ðꝛ piger illeq faẽ carde bonũ opꝰ qð dʒ facere velociter et cito.ßimm 9 illud ꝓuer.xi 4 Difficultatẽ in agẽdo deſiſtit a bono oꝑe et ceſſat ab illo. Zoꝛpoꝛ impoꝛtat qᷓndã remiſſioeʒ in ipa executione boni oꝑis dũ.ſ.nõ feruẽter ſed tepide agit bonũ.Apoẽ.iij. Utinã eſſes calidus aut fri/ dus. ſz qꝛ nec calidnecfrigid es ſed tepidus. incipiã te euomere ex oꝛemeo. Calid/ eſt ferueg frigidus eſt malꝰ.ſʒ cognoſcẽs malũ ſuũ. Tepi⸗⸗ dus aũt qui bonuʒ inchoauit ſʒ imꝑfecte. ⁊ i Ilo 7 ſtati ꝑmanet q̃i ſibi ſufficiatnõ querẽs ꝓficere q· ſtatus eſt multũ ꝑiculoſus. Nam frigidꝰ.i.ma/⸗ lus cognoſcit aliqũ defectũ ſuũ et ſe emendat. ſzʒ ſed tepidus cuʒ ſibi videat᷑ ſi fficere. bonitas ſua 7 7 nõ curat de emendatõe.iõ ꝓximuſ eſt repꝛobatõ ni ſignate ꝑ vomitũ. Sicut eni euomitũ nundm reſumit᷑ ad comedendũ ſeu ad incoꝛꝑandũ.ſʒ ab hominat?᷑ etiã ad videndũ.ita tepidi demuʒ ſepa, rati a gia xpᷣo nõ incoꝛꝑant᷑. ſed ab eo deteſtãtur Tepi 1 ſtabilitatẽ volũtatis impoꝛtat.Nã ſᷣm Papiam Incõſtana eſt ꝗͥ inſtabilis eſt.ſʒ qð mõ ſibi placʒ ueniby paꝝ por eẽ pꝛudẽ pm phm qcontrariat negligentie. Ignoꝛatie etiaʒ petâ innũera ſunt. Ne memineris inqᷣtad x. Abſcòdit piger manũ ſub aſcella ⁊c̃.⁊ ca.xx.dicit᷑.pꝛopter frigꝰ piger arare noluit. Deſidia ðꝛ reſpẽu boni oꝑis ꝓᷣſequẽdi vel ↄtinu andi.⁊ ðᷣꝛ deſidia a deſinẽdo.Nũ enĩ videt deſes a nalalr puocãt vomitũ. ncõſtãtia in⸗ 413- poſtea ſibi diſplicet. vel qꝛ mõ vult hoc mõ vxult aliud.talis fluctuat inter confidentiã Jacobi.i. Vir dupler animo incõſtans ẽ in oibo ſuis vijs. Omiſſio differt a negligẽtia.ſiue qñ ſunt moꝛta⸗ lia ſiue qñ ſunt vterq; venialia. Omiſſio autẽ ðꝛ reſpectu actꝰ debiti ⁊ neceſſarij fieri.q.ſ.eſt moꝛ tale.legligentia aũt ſtricte cũ eſt moꝛtalc ðᷣꝛ re/ ſpectu circuſtãtie debite neceſſarie.puta tꝑis vel loci vel finis ⁊ hmõi.Inq;tũ ſt venialia.omiſſio eſt reſpectuactus expediẽtis.nõ tñ nccrij. Negli gentia reſpcu circũſtãtie ↄueniẽtis nõ tñ ncrie. MNegligentia tñ freq̃nter ſumit᷑ p omiſſiõe.Tho. ſe. ſe.q-luij. et Alexan.in.ij.ꝑte ſumme.q.xxxuij. Et de pigro qð ⁊ poteſt intelligi.⁊ de negligente large.dicit᷑ puer.xiij. Uult ⁊ nõ vult piger. vult ſcz affectu in genere.ſeu vellet ita.ſed nõ vult ef/ fectu.Sed ſiẽ arboꝛ ſine fructu eſtvana.ita volũ tas ſine oꝑe inutibł eſt vel intelligit᷑.vult piger et negliges regnare cũ xpᷣo.ſʒ nõ pati cũ eo ſed fieri nõ põt.Dicit eni apłs.i.Thimo.ij. Si ſuſtinebi mus ⁊ cõregnabimus Uel ſic.vult piger bũ mo ri.ſed nõ vult bñ viuere.vel de negligente pᷣlato erpone. vult hre emolimẽta ecclie ⁊ decimarũ· et nõ vult habere curã animaꝝꝰ. ſoq; varictatẽ pꝛincipij. vñ ſc negligentia cauſet. Sciendũ ꝙ ex qᷓ̃tuoꝛ vitijs oꝛitur Primo ab „ impꝛudẽtia qð ſe verlararng ginpeudene Dirii ui diligẽter nõ obſᷣnat circũſtantias in oꝑibuſ ſuis.ſed inter om̃s circũſtantias nobiliſſima eſt circũſtantia tempis quã impꝛudẽes negligit ob ſeruare. Dicitur eni Ecci. xx. Laſciuus ⁊ impꝛu dens nõ obſeruabũtur tempus.ſcʒ quia nõ cogi tant pᷣterita nec oꝛdinãt pᷣſentia nec pꝛeuident ⁊ ſtantias debitas impꝛudens. Sedvt diciturze c cleſiaſtes.vij. Qui timet deũ nihil negligit. quia ſcilicet nõ omittit aliquod neceſſariũ ad ſaluteʒ ſiue actum. ſiue circũſtantiam debitam. et hoc non quia timoꝛ opponatur negligentie directe. ſed quia timoꝛ dei excitat hominè ad accumra/ tionis.ſcʒ ad ſollicitudinc.quia timoꝛ facit ho⸗% minem conſiliatiuũ.Hecthomas. Secundo pꝛocedit negligentia ex accidia. Ccuius ratio et quia cum accidia ſit triſticia de alieno bono pfbi· rituali.ideo negligentiã generat ad eligendumꝰ toꝛporem ad faciendũ. Et ratio huius eſt. quia L ſicut id quod nos delectat facimus diligenter. pꝛopter qð delectatio perficit opus ſcõᷣm philo⸗ ſophum in cchieis.ita quod nos contriſtat. faci mus diligẽter. Unde dicitur Pꝛouerbioꝝ.xxv. Sicut vermis ligno.ita triſticia nocet coꝛdi.ſ. tollendo ei vires ad oꝑandũ bene et diligenter. Tertio ꝓcedit negligẽtia ex auaricia.qꝛ cũ hõ diligit inoꝛdinate magnã pꝛoſperitatẽ quam bʒ ex hoc efficit negigens ad vitandũ malum et eli gendũ bonũ. Hiere. xliij. Ingreſſi ſunt.poſſide/ runt terram et non obedierũt.vbi dicit gloſa.ꝙ nihil eſt medium inter poſſeſſionem et obedien/ tiam. Nam vbertas ſecuritatem. ſecuritas ne/ gligentiam. negligentia contemptum generat. DODuarto ꝓcedit negligentia ex inoꝛdinato amo re ſui. Unde dicit Gꝛegoꝛius in moꝛalibua.qꝙ negligentiã minoꝛ amoꝛ dei exaggerat. Sed ſci⸗ endum ꝙ minoꝛ amoꝛ dei poteſt intelli i duplłr. UVno mò ꝝ defectũ feruorcaritatiſ.⁊ tal negligẽ tia eſt veniale Aälio mõ ꝑ defectũ ipᷣius caritat·.⁊ ſic ðꝛ minoꝛ amoꝛ dei qñ qꝗͥs amat deũ ſolũ.amo naturali.et ex hoc cũ q̊ eſt inoꝛdiatꝰamoꝛ ſui ne gligentia eſt moꝛtale.De q̃ intelligit᷑ illð hiere.xl viij. Muledictꝰ qͥ faẽ opꝰ dei negligent᷑. ſᷣm vnã lr̃am Alexan.in ſum.et tho.Eſt aũt negligentia ſpale pcem. Sʒ ſciendũ ſᷣm Tho.ſe.ſc.q.liiij.q; alia pctã ſunt ſpecialia.qꝛ ſunt circa ſpãleʒ mate riã vti luxuria ẽ circa venerea. q̃dã aũt ſt ſpẽalia pꝛopter ſpecialitatẽ actus ronis ſe extendentjad oẽ m materiã moꝛalè.⁊ hmõi.ſunt oĩa vitia qͥ ſe circa actꝰrõnis.Nam qlibet actꝰ rõnis extendit ſe ad oẽm matiaʒ moꝛalẽ. Et ideo cũ ſollicitudo ſit quidã ſpãlis actꝰrõnis.ↄſeq̃ns eſt ꝙ negligen tia q impoꝛtat defectuʒ ſollicitudinis ſit ſpeciale peecatum. „ Muanta ad tertium d. . aliqñ eſt moꝛcale.aliqnñ veniale.Et moꝛtale qᷣd eſt dupler. ſ. rõne defectus.⁊ rõne cõtemptꝰ. Si eni ꝑ negligentiã pᷣmittat᷑ actus qͥ eſt in pcepto.⁊ Rñs de neceſſitate ſalutſputa dare elemoſinaʒ cuũ hẽat ſuꝑflua nature ⁊ ꝑſone.⁊ videt indigen⸗ tes.Silr ſi pᷣtermittãtur debite circũſtantiæ iſti us actus.puta dare elẽoſinã tẽꝑe extreme nccita tis alicꝰ. Scðo eſt negligẽtia rone ↄtẽptus moꝛ rale. Si eni volũtas intatũ ſit remiſſa circa ea q̃ dei ſunt.vt totalr a caritare dei deficiat ↄtẽnẽdo que ſunt dei puta cũ nõ curat qͥs bonũ facare ſʒ cõtemnit. Uerbi gra.tenet᷑ aliqs aliqð bonũ ſoi⸗ licite ⁊ deuote facere vt pſallere ⁊ oꝛare.ſi aliqs ex cõſuetudine hẽst hanc negligenriã · ita ꝙ ex cõ ſuetudine nõ curat.ſʒ ↄtẽnit᷑ dicere hoꝛas ſuas ſollicite ⁊ deuote.tał negligẽtia erit moꝛtał.Li⸗ cet eni negligẽtia in dicẽdo ſeł vel bis hoꝛas in/⸗ deuote nõ ſit moꝛtale.tñ ex freqntia ⁊ ↄſuetudie põt ↄtingere ꝑ ↄtẽptũ ꝙ erit illa negligẽtia moꝛ⸗ talis. Sicut gutta cauat lapidẽ nõ vi ſʒ ſepe ca⸗ Et gutte aq̃ nõ vna vel.x.ſʒ multiplicate ſubmergũt nauẽ. Uñ aug. Qð facit fluct irruẽs hocſentina neglecta.ð pẽ.di.i:c tres ſũt aũt.in ſine.Et ſic ðꝛi decre.ꝑ anacletũ.ſicut in vnoqͥq; oge artiũ mi inuen Unſtantia ita nouerca eru⸗ ditiõis eſt negligẽtia.diſt.lxxxiij.nihil. Nouerca cũ triſticia gubᷣnat filios alioꝝ.⁊ iõ male ⁊ incu⸗ rie Et ſic accidioſus cũ triſticia ⁊ tedio vacat ſtu dio ⁊ cuicũq; oꝑi.⁊ iõ male addiſcit vel deo ma⸗ le ſuit. Et de hac negligẽtia q̃ moꝛtał eſt intelli⸗ gitur illð ꝓuer. xic. Qui negligit viã ſuã moꝛtifi⸗ cabit᷑.ſ.ꝑ culpã moꝛtalẽ ⁊ penã et᷑nã Uiã dicit.ſ. mãdatoꝝ ꝑ quã dẽ Iſa.Hec eſt via ambulate in ea.vel viaʒ.i.xpᷣm ui ait Ego ſum via veritas⁊ vita Jo.xiij.jpſi uz ſez roneſdono ſeqndo veſtigia eiꝰ. vel viã ſuaʒ ideſt ↄuerſatõem ⁊ oꝑa ſua.nõ curãs ſi bñ vłma le deo viuat vel mũdo hic dãnabit᷑ Eſt negligen vel circũſtantia n ſciliq; grauitatẽ peccati. Sciendũ ꝙ nẽgligẽtia mꝰambulare ad patriã. Uñ 7 õ Citulus lXx. tia veniale als qñ.ſ.nõ pᷣtermitti?᷑ actꝰ neceſſariꝰ cir. ia neceſſaria ad actũ neceſſariũ ad ſalutẽ.Et dc hac intelligit᷑ illud Ecci.vij. De ne⸗ gligentia purga te cũ paucis.qð intelligit tripir Uno mõ ſic de pctis cõmiſſis ꝑ negligentiã que ſeʒ eſt veniale inpau.i.ppauca purga te.qꝛ ſcʒ pauca ſufficiũt ad delendu vẽia lia ⁊ boc bm glo. Scdo mõ cũ paucis purga te de pctĩs negligẽ tie.qꝛ ſcʒ pauci ſunt qui ſciãt purgare pctã negii geẽtie et ſcire an moꝛtale an veiale. Lertio mõ cum paucis purga ts.i.paucis reuela coꝛ tuum. Iſi diceret. lõ reueles cuicũq; coꝛ tuũ vel ↄfitea ris indifferẽter.ſʒ his qui ſciant⁊ poſſint iuuare et cõſulerc.Eſtet negligentia in quibuſdã dubia vtx moꝛtale vel veniale. vel ꝓter dignitatẽ ma⸗ terie.vel ꝓpter incertitudinẽ debite reſiſtentie a rõne. Primũ accidit circa ſacramẽta. vt de 2ſe. di. ij. ſi per negligentiaʒ. ⁊.i.q.i.Interrogo.et in alijs multis. Scdm in cogitatiõibo moꝛtalium bpeccatoꝝ.qñ nõ cito expellũt᷑ ⁊ pᷣcipue circa tur pia. ſʒ Snsemen int aſſenſum ⁊ diſſenſum. negligetia in bene opando ait ait ps.xiij. Oms decliaue rũt. ſil iutiles facti ſũt.nõ eſt qͥ faciat bonũ.nõ eſt vſq; ad vnũ. Uñ in euãg.de inuita⸗ tis ad nuptias q́̃s fecit rex filio ſuo.i.ðs pr̃ filio ſuo cum ſibi vniuit naturã noſtram ſeu eccłliam ad quã eccliam ſeu miniſteriũ credendo oẽs in⸗ uitant᷑.dicit᷑ ꝙ inuitati neglexerũt euntes alij in villaʒ.alij ad negociatione.alij nücios occider᷑̃t. Mach. xxij.Et ꝙ mi ſſis exercitib ſuis rex ꝑdi⸗ dit illos. Sed econtra ſctũs daniel cauẽs ſibi a negligentia cum cõplerent᷑ ſeptuaginta anni qui bus pdixerat Hieremias populũ illum iudeoꝝ in captiuitate babilonica ꝑmanſurũ.⁊ poſtea li⸗ berandũ poſuit ſe ad adorãdũ dominũ pꝛo libe ratiõe illius populi in ſacco ⁊ cinere. Non quia eſſet incredulꝰfuturoꝝ.vt dicit Hiero. ſed ne ſe curitas negligentiã.⁊ negligentia pareret offen ſam. de pe.diſ.i.pᷣdixerat ¶ Sʒ cõmuniter oẽs de clinaucrt ⁊c̃. Ubi tangit puitas oĩm qͥ ad tria. Pꝛimo quo ad omiſſiòeʒ boni pꝛeteriti.ibi.Om nes declinauerunt. . — Scðo qͥ ad omiſſionẽ debiti modi.ideſt circun⸗ ſtantie debite ibi.ſimul inutiles facti ſi uut. Tertio quo ad omiſſionẽ bonipᷣſentis.ibi.non eſt qui faciat borumm. Quantum ad pꝛaimum. ſcilicʒ omiſſionẽ boni pꝛeteriti dicit. Om̃s d nauerunt.i.bonũ qð debeant facere nõ egerunt Iſaię.liij. Unuſquiſq; in viã ſuaʒ declinauit.id eſt recedẽs a bono quod debuit facere ᷣm ratio nem.ſecutus eſt viam ſuam ſcʒ pꝛopꝛiam volun tatem.Declinauerunt autem omnes tripliciter videlicʒ vel a veritate.vel a pietate.vel a ſummi boni in cõmutabilitate. A veritate vnuſqᷣſq; de⸗/ clinauit ſcðᷣm illud Oſec.uij.Non eſt veritas dei in terra. Pſalmiſta.Omnis homo mendax.De clinauerunt etiam om̃es a veritate fidei temꝑe — palſſionis etiã apli.excèpta beata virgine maria. naʒ relicto eo fugierũt Math.xxviqð ſᷣm remigiũ vide/⸗ mus impleri in his qui ꝓ amoꝛexpᷣi pmitttũtſe ma, gna facturos.qͥ tũ quando opoꝛtet non faciũt.Inſi⸗ nuat᷑ etiaʒ moꝛaliter ꝙ xpᷣCᷣs paucos habet ſocios ad cõpatiendũ.ſed multos ad cõgaudendũ nõ lattende tes ꝙ nõ eſt tranſitꝰ ad lignũ vite niſi ꝑ gladiũ flam meũ.i.tribulatões. Geñ.iij. Sed oẽs negligũtillas cũ debita patiẽtia ſufferre declinantes a veritate co⸗ gnitiõis.qꝛ nõ intelligunt qꝛãta opoꝛteatꝓ deo ⁊ re gnoſceleſti pati. Uñ dicit Pꝛouerb.iij. Diſciplinam ðñni fili mi ne abijcias ne ðſicias cũ ab eo coꝛripuerꝭ Scðo declinant oẽs a pietate ſeu mucðia.Oʒee.iiij Nõ eſt miſcðia in tena.⁊ hoc qꝛ auaricie vacãt oẽs. ſm illud Hiere.vi.A maioꝛi vſq; ad minoꝛẽ omnes auaricie ſtudent.⁊ a pꝛopheta vſq; ad ſacerdotẽ cun cti faciũt dolũ Alia peccata nõ vident᷑ eſſe ita cõmu nia. Et ex bac auaricia clerici ⁊ pꝛelati qͥ ſunt obliga ti ad curã aĩaꝝ.declinant ab ea.non curantes niſi de lana ⁊ lacte.i.tꝑalitate ouiũ ſuaꝝ.ſed ex negligentia lupis eas exponũt vel dimittunt deuoꝛandas.i. de⸗ monijs ꝑ diuerſa vitia.i.Thimo.iuiij Noli neglige⸗ re gram que data ẽ tibi ꝑ ĩpoſitionẽ manuũ.ſ.ad ha bendũ curã animarũ.Ilã vt dicit leo. Inferioꝝ oꝛdi nũ culpe ad nullos magis referẽde ſunt qᷓ; ad negli⸗ gentes deſideſq; pꝛelatos.qͥ multã ſepe nutriunt pe ſtilentiã dũ ſeuerioꝛẽ diſſiłant exhibere medicinã.di. lxxxv.c.inferioꝝ.Zertio declinãt oẽs a bono incom⸗ mutabili.ſ.a deo ad bona cõmutabilia.Et vt gram⸗ matice ⁊ moꝛaliter exponat᷑. Nota ſᷣm alberanagnũ ſuꝑ põ.ꝙ peccatoꝛes declinãt ſm oẽs ſex caſus decli nandi .· Pꝛimo declinãt in noĩatiuo caſu.cũ ſolum in mũdo querant ⁊ cupiãt noĩari.quod ꝑtinet ad ſu⸗ perbiã Beñ.xi:Celebꝛemus nomẽ nĩm anteq; diui damur in terra· Scðo declinant in genitiuo caſu ſcʒ ꝑ lułuriam Geñ.xix.Loth declinãs de filiabo ſu is genuit.Et deſenibo qͥ exarſerũtin concupucentiã ſuſanne.dicit᷑ Dañ:.xiij.ꝙ declinauerũt oculos ſuos vt nõ viderẽt celũ. Tertio declinãt in datiuo caſu ꝑ gulã Ecẽc̃i.xviij. Si pꝛeſtes aĩe tue concupiſcentiã faciet te in gaudiũ inimicis tuis. Quarto declinãt in accuſatiuo caſu.ꝑ infamiã⁊ detractionẽ alioꝝ.poõ. in ꝑſona F s eo vt me diligerẽt. detrahebat mi⸗ hi.⁊ loquit᷑ de iudeis xpᷣm infamantibo. Quinto declinãt in vocatiuo caſu ꝑ adulationẽ ⁊ verba dul⸗ cia. Sed vt dicit᷑ Pꝛouerh.i. Si te lactauerint pec⸗ catoꝛes.nõ acqͥeſcas eis. Sexto declinãt in ablati uo caſu per rapinã ⁊ ablationẽ rerũ alienarũ.ſed ve eis qui multiplicant nõ ſua. Abachuc.ij.Et ſi rales faciũt ex illis hoſpitalia ⁊ ecchias.non pꝛopter h̊ pla cant deũ. Ego dñs odio habens rapinã in holocau ſtum. ait ipſe Eſa.lxi. MDuantũ ad ſecundum. J. I. — lutẽ. vñ ſt ubdit. ſi inutiles facti ſunt. Nullũ enĩ vir⸗ tuoſum opꝰ ẽ.niſi debitis veſtiat᷑ circũſtantijs. Inu tiles dicunt᷑ facti.i.infructuoſi. Nã ſi ſunt pᷣlati.do⸗ ctoꝛes:pꝛedicatoꝛes ⁊ hmõi.qᷓ;ᷓuis doceant ⁊ regnãt tñ pꝛopter malã vitã efficiunt᷑ infructuoſi. Cuiꝰ enĩ vita deſpicit᷑ reſtat vt eiꝰ pᷣdicatio ↄtẽnat᷑. ait grego. 2„ — „ Mõ ſolũ alijs ſed etiã ſibi ſũt infructuoſi.qꝛ omũſſio debite circũſtantie facitopꝰ de genere bonoꝝ malũ. vñ nõ meritoꝛiũ.Uñ dicit dñs cayn ſᷣm aliã tranſla tionẽ. Si recte offeras.⁊ nõ recte diuidis,.peccaſti. BGeñ.iiij.Offert recte deo qͥ facit opꝰ de ſe bonũ.ſed nõ recte diuidit cũ illud nõ agit cũ debita diſcretöe nõ obſeruans debitas circũſtantias.vt cum facit ele moſinã in loco indebito vel tꝑe.aut non bono fine.⁊ hic peccat. Sed hic qrit᷑ que negligentia ſit grauioꝛ. an negligẽtia tꝑis vel loci.vel finis ⁊ hmõi.Et reſpõ dit alexan.ij.ꝑte.q.xxxiiij.ꝙ negligẽtia tꝑis ẽ graui⸗ Pognoncn ſibi. eo ꝙ irreuocabilis. pꝛopt᷑ qð di⸗ cit Señ.ꝙ negligẽtia tꝑis eſt indecẽtiſſima ⁊ valde dãnoſa.Nlegligentia vᷣo circũſtantie loci eſt grauioꝛ qꝛ dãnoſioꝛ alteri.eo ꝙ maiꝰ nocumentũ infert ꝓxio verbi gra.cũ negligent᷑ iacit lapidem in aliquo loco. vñ occidit hoĩem. Negligẽtia voſinis ẽ grauioꝛ ſim pliciter. qꝛ ab ipſo fine determinat᷑ bonitas actionis Duantum ad tertin F. I tangiẽt᷑ negligẽtia quo ad omiſſionẽ boni pi cit᷑. Non eſt qui faciat bonũ.qð mnreliſi tangit᷑ negligentia qͥ ad omiſſ.onẽ modi debiti.i.cir⸗ cũſtantie debite.Aliqñ enĩ omitti᷑ bonus actꝰ debi tus.Et de hoc dicit.oẽs declinauerũt. Aliqñ omitti tit circũſtantia actꝰ debiti.⁊ tũc eſt inutilis actꝰ.Li⸗ cet enĩ actꝰ de ſe ſit bonꝰ.tñ pꝛopter malam intentio⸗ nem vł aliã indebitã circũſtantiã efficit iutilis ad ſa —— itis cũ di neſ t tripliciter. Vno mõ ſic. Multi dicũt bonũ ⁊ multi cogitãt bo⸗ nũ.ſed nõ eſt qui faciat illud bonũ.ſed ex negligẽtia dimittit᷑ Quauis enim qñ pꝛetermittit᷑ aliquis actꝰ debitꝰ exterioꝛ illud dicat᷑ omiſſio.tñ ipſa omiſſio eſt effectꝰ negligẽtie.⁊ qñ negligẽtia reperit᷑ in pᷣtermiſ-⸗ ſione eoꝝ que ſunt de nccte ſalutis.tũc negligẽtia tra hit᷑ ad aliud genus peccati magis manifeſti.vt ſicut cum omittitur confeſſio vel cõio annualis trabit᷑ illa negligentia ad inobedientiaʒ eccliaſtici pꝛecepti. Et vt dicit ambꝛo. Non ſatis ẽ bene velle. ſed etiã bene facere.ſ.opoꝛtet.di.lxxxvi. lec etiã ſufficit bñ dicere vel bonũ.Nã ⁊ ficus in qua xpᷣs tm̃ repperit folia.q̃ verba ſignãt ⁊ nõ fructꝰ opeꝝ.maledicta a xpᷣo aruit Math.xxi.Et pꝛopterea dicit xpᷣs.Nõ omnis qͥ di cit mihi dñe dñe intrabit in regnum celoꝛuʒ. Pꝛimũ dñe refert᷑ ad coꝛ in quo bonũ cogitatur. Scõm dñe refert᷑ ad os.quo dicit᷑ bonũ.ſed opoꝛtet ꝙ ſequat–᷑ter tium dñe quod ſubdit᷑ a xpo.ſ.qui fecerit voluntates patris mei qui in celis ẽ.ipſe intrabit in regnũ celoꝝ Scðo mõ intelligit᷑ non eſt qui faciat bonũ.ſ.boni purũ quin.ſemiſceat cũ eo multa mala ⁊ multas ne gligentias.Eccs.vij. Non eſt homo ſuꝑ terrã qui fa ciat bonũ ⁊ nõ peccet.Et Pꝛouerbᷣ.xx. Quis põt di⸗ cere.mundum eſt coꝛ meũ purus ſum a peccato. Et augꝰ.Si oẽs ſancti ⁊ ſancte dũ bic viuerent interro⸗ gati fuiſſent ſi peccatũ haberent.reſponderẽt vna vo ce omnes illud.i.Jo.i.Si dixerimꝰ qꝛ peccatum nõ habemus ipſi nos ſeducimus ⁊ veritas nõ eſt in no bis.excepta ſancta maria virgine.hec nullã negligẽ⸗ tiam cõmiſit. Et q;uis negligentia reperiat᷑ in omni peccato generaliter.qꝛ omnis qui peccat negligit ea per que a peccato retraheret᷑. nõ tamen brohi aoe tollit᷑ quin aliqñ ſit ſpeciale peccatũ. In peccato vti q; ſi ↄtingat eſſe defectũ circa aliquẽ actum rationis puta defectũ conſilij iudicij ⁊ buiuſmodi.tamen ſi⸗/ cut pꝛecipitatio eſt ſpeciale peccatũ per ſpalem actũ rationis qui pꝛetermittit᷑ſ.conſilij q;uis poſſit repe⸗ riri in quolibet genere peccatoꝝ. Ita negligentia eſt ſpeciale peccatũ pꝛopter defectũ ſpecialis actꝰ ratio⸗ nis.qui eſt ſollicitudo.q;uis inueniat᷑ aliqualiter in omnibo peccatꝭtho.ſe.ſeiq.liiij. Tertio modo expo⸗ nit ſic.nõ eſt qui faciat bonum.ſ.penitẽtie vt debet. Ouotidie multa mala fiũt ⁊ quaſi nullũ penitet pec⸗ catoꝛum ſuoꝝ. Unde dñs conquerit᷑ per hiere.dicẽ⸗ rem.c.viij. Nemo eſt qui agat penitentiã de peccato ſuo dicens.qͥd feci. Sed qui ꝑſeuerat in peccato ne gligit vtich; cõteri.Et cũ negligẽtia ſit circa actũ pꝛe⸗ cipiendi.ad quẽ etiã pertinet ſollicitudo,.aliter tamẽ deficit circa hũc actũ negligens:aliter incõſtans. In conſtans enĩ deficit in pcipiẽdo quaſi ab aliquo im⸗ peditus.ſ.paſſiõe concupiſcẽtie. Negligens autẽ de ſicit circa actũ pꝛecipiẽdi per defectũ pꝛompte volun tatis.tho.ſe.ſe.q.liiij.Et qꝛ hoĩes tepidi ſũtideo ne- gligenter agũt penitentiã: Sed ſaltem ſeruandũ eſt qð ait apłs Roma.vi. Dumanũ dico pꝛopter infir⸗ mitateʒ carnis veſtre. Sicut exhibuiſtis mẽbꝛa vr̃a ſeruire iniquitati ad iniquitatẽ.i.peccato ducẽti vos in aliud peccatũ.ita exhibete membꝛa vr̃a ſeruire iu⸗ ſticie.i. penisitie in ſatiſfactionẽ i. quantã habuiſtis ſollicirudinè ad laboꝛandũ ꝓ malis. tantam habete ad faciendũ penitentiã excludẽdo omnẽ negligentiã ſumꝰ negligentes ad bene operandũ.2 ſolliciti ⁊ foꝛtes ad male operandũ boc cõtingit pꝛopter tres rationes. l OèYUWũ Pꝛimo pꝛopter difficultatẽ medij. Scðo pꝛopter multiplicitatẽ loci. Tertio pꝛopter pꝛauitatẽ aniſf·· Pꝛima ergo rõ quare ſumꝰ negligẽtes ad bñ ope rondũ.⁊ difficiliter opamurẽ pꝛopter difficultatem medij. Difficile enĩ ẽ bñ oꝑari.⁊ facile male operari Et rõ huiꝰ eſt iſta. Tlirtꝰ conſiſtit in medio rei vel ra tionis.ſed tãgere mediũ eſt difficile. declinare ſeu de uiare a medio eſt facile. Et ꝙ h̊ ſit veꝝ patet ꝑ exem⸗ plum de ſigno. Nã contingere punctũ ſiue in centro circuli ſiue in aliqua ꝑte ſuperficiei eſt difficile.deuia re autẽ a medio eſt facile vt patʒ in ſagittantibo ad ſi⸗ gnũ. Sic ergo qꝛ recte ⁊ virtuoſe agere cõſiſtit in at/⸗ tingendo mediũ qð eſt difficile recedere autem a me dio facile. Ideo negligens ẽ homo ad bonũ ⁊ diffici lis.⁊ ecõtra facilis ⁊ ſolers ad malũ. Scõa ratio ẽ pꝛopter multiplicitatẽ modi. Nam ſᷣm dyoniſiũ de diuinis noibus. Malum ↄtingit omnifariam.i,ex ſingulis defectibo. Bonũ vo ex perfecta ⁊ integra cã Roõ huius eſt.qꝛ actio nõ iudicat᷑ bona niſi vtrunq; eoꝝ fuerit.ſ.actꝰ de ſe bonus.vt dare elemoſinã.face re ieiuniũ.⁊ oꝛare ⁊ huiuſmodi.⁊ circũſtãtia bona q̃ eſt multiplex.ſ.debitus finis.debitus modꝰ.debitũ tempꝰ ⁊ huſuſmodi.Acno econtra iudicat᷑ mala nõ ſolũ ſi actꝰ ſit malus de ſe:vt furari.blaſphemare.ꝑ iurare ⁊ huiuſmodi.ſed etiaʒ ⁊ ſi actus ſit bonꝰ in ſe⸗ vt ieiunare.⁊ aliqua circũſtantia mala ſit.vt intentio mala iſ pꝛopter laudẽ bumanam vel alia circũſtatia mala. Difficilius auĩẽ eſt facere illud ad qð multa re quirunt᷑ qᷓ; illud ad qð pauca. Patet etiam per eem plum de pulcritudine ⁊ ſanitate. Mõ enĩ iudicat᷑ ho mo pulcer niſi oĩa membꝛa eiꝰ decoꝛa fucrint.Tur⸗ pis aũt reddit᷑ ex ̊ ſolo ꝙ vnũ membꝛũ coꝛpoꝛis trr pe ſit. Siliter egritudo que ẽ malum complexionis coꝛpoꝛalis ꝓuenit ex ſingulari deoꝛdinatõe cuiuſcũ⸗ q; bumoꝛis . ſed ſanitas non habeturniſi ex debita pꝛopoꝛtione omnium humoꝛum. Sicut ergo egri⸗ tudo in coꝛpoꝛe humano cõtingit multis modis ac etiã turpitudo. Sed ſanitas ⁊ pulcritudo vno mo⸗ do.ſ.cõcurrentibo oĩbus.ſ.debitaꝓpoꝛtiõe oĩm mem bꝛoꝝ ⁊ humoꝝ. Ita actio bona cõtingit vno mõ vi⸗ delʒ cõcurreniibo omnibus neceſſarijs ad hoc ꝓꝙ ali⸗ qð vnũ ex illis deficiat hec areſto.ij. ethicoꝝ.⁊ alber. ⁊ tho.in ſcrniptis ſuꝑ illud.Tertia rõ ꝓpter pꝛauitateʒ animi quare ſumꝰ negligetes ⁊ difficiles ad bñ ope randũ. Sicut enĩ habenti linguã colera infectã.dul⸗ ce eſt amaꝝ.⁊ palato non ſano pena ẽ panis qͥ ſano ẽ ſua uis.⁊ oculis egris odioſa ẽ lux que punis ẽ ama⸗ bilis.ſᷣm aug. Ita habenti habitũ vitioſum vel affe⸗ ctũ inoꝛdinato coꝛruptũ amoꝛe.bñ operanieſt diffici le ⁊ penoſum.⁊ inde negligit illud agere. ſicut ecõtra habenti habitũ virtuoſum.ẽ facile bñ oꝑari. Hec au tẽ inoꝛdinatio affectꝰ cõtingit pᷣcipue ꝓpter tna. Pꝛi⸗ mo pꝛopter mali oꝑis frequentiã. Scðo ꝓpter men/ tis maliciã. Tertio ꝓpter paſſiõis vehemẽtiã. Quan tũ ad pꝛimũ certũ eſt ⁊ maniſeſtuʒ.iqꝛ frequentia ſeu cõſuetudo male ogꝑandi facit difficultatẽ ad bonum. NQuãuis eni res naturales a ſua naturali inclinatio „ — „ — — — ne ꝓpter cõſuetudinẽ in ↄꝛiũ nõ mutent᷑. ſicut patʒ ꝑ exemplũ in lapide:qꝛ q;‚tũcũq; frequenter pꝛoijciat᷑ ſurſum. nunq; aſſueſcit ſurſum moueri. Et rõ eſt.qꝛ pꝛincipiũ huius inclinatiõis.ſ.moueri deoꝛſum.qð ꝛincipiũ eſt grauitas mutari nõ põt. Sed in acubo Pamaras moꝛalibo bñ mutat᷑ inclinatio ꝓpter cõſue⸗ tudinẽ in contrariũ.⁊ patet ꝑ exemplũ. Iam multe gutte cadẽtes cauãt lapidẽ.⁊ ex frequẽti ediſicatione ſcriptura citharizatione ⁊ huiuſmodi.poſtq; didice⸗ rint aꝛtem faciliter oẽs ⁊ bene oꝑant᷑. Et ſic ex frequẽ ti benefacere:caſte viuere.abſtinẽtiã feruare ⁊ huiuſ⸗ modi.acquirit ſibi hõ habituʒ virtutis. Uñ faciliter poſtea operetſm illam virtutẽ.⁊ ꝓpter boc non parũ differt ꝙ hõ a puericia ſtatim aſſueſcat malevel bene opꝑari.Que enĩ a puericia ĩpꝛimunt᷑ firmiꝰ retinent᷑ Vñ qꝛ conſuetudo ẽ quaſi altera natura. qͥ a pueri⸗ cia aſſueſcit benefacere.ſacilit᷑ operat᷑. qui autẽ male difficulter, areſtot᷑.ij/ethicoꝝ.⁊ tho.ſuꝑ illud. Scðo inoꝛdinatio affectꝰ pꝛouenit pꝛopter mẽtis maliciaʒ Qui enim vult ſcient᷑ ⁊ de induſtria aliqd magnum malum incurrerevt aliquo mĩmo bono fruat᷑.hic ſic malicioſus appetitũ inoꝛdinatũ habet. Sicut laſciuꝰ àᷣ de induſtria vult habere delectationẽ carnaleʒ per quã maioꝛi bono.ſ.ſpirituali ⁊ diuino pꝛiuaturtaq;ᷓ malicioſus peccat.Et ſi arguat᷑ ↄ. qꝛ ſᷣm dyoniſium Nullus intendẽs ad bonũ maluʒ operat᷑ ergo videt᷑ nullus ex malicia peccat.ſeintendens male facere. Rñdeo ꝙ malum pꝛopter ſe nullus intẽdit ſed bene pꝛopter aliud.ſ.ad vitandũ aliud malum.vt dãnuʒ tempoꝛale.vel conſequendũ aliquod bouũ vt dele⸗ ⸗ Nbi g g N men oͤſ⸗ 40, latn ſoe d⸗ 1 ſri feo ſf u n A . A ö ma eleg tuñm eſt periculoſa ſibi ⁊ alijs negligetia in pꝛelatis. Uñ augꝰ ad valeriũ.Ilihil in hac vita faciliꝰ leuiꝰ? occepta biliꝰ hominibus.epiſcopi pꝛeſbyteri aut dya conl officio,. Sed ſi ꝑfunctoꝛie.i.negligent᷑ atq; adu⸗ ctationẽ malicioſus intendit malum. Uellet laſciuꝰ delectatiõe frui ſine offenſa dei.ſed duobo ſibi pꝛopo ſitis. delectatiõe venerea ⁊ offenſa dei vult ⁊ eligit po tius delectationẽ q; vitare offenſam dei. Tho. pma ſcðe:q.lxxxviij.artii. Tertio ꝓuenit inoꝛdinatio afi⸗ fectus ꝓpter paſſionis vehementiã.lʒ enim incõtinẽs agnoſcat᷑ ꝙ oẽ inhoneſtũ eſt fugiendũ. ſicut ⁊ nouit nullũ dulce extra hoꝛã inoꝛdinate eſt guſtanduʒ. tũ paſſio ↄcupiſcentie in ꝑticulari ligat roem. Et qð rõ reſpuebat in generali ligata a paſſiõe cõcupiſcen⸗ tie.que qñ eſt vepemẽs põt mouere quamlibet parti culam aie etiã rationem ſi nõ ſit ſollicita ad repellen dũ acceptat in ꝑticulari.ita ꝙ a tali paſſiõe in ꝑticu lari rõ liga? ⁊ onubilat᷑.⁊ affectio depꝛauat᷑areſto. vij echico. ⁊ tho. ſuꝑ illud. ray. lotandũ ꝙ quadru plex eſt negligẽtia que periculoſa eſt.⁊ iõ debet euita n diligenter. Pꝛima eſt negligẽtia coꝛrectiõis vitioꝝ Scðᷣa negligentia obſeruationis feſtoꝝ. Tertia ſuſce ptionis ſacramentoꝝ. Quarta negligetia audientie Diuinoꝝ. De qualibet haꝝ habetur ſpeciale capim ?z aAliqñ etiam plura capla, vt patebit. Qꝛ Delicta qs intelligit.ait pe.q.di nullus.innumera ſunt enĩ ⁊ di cunt᷑ delicta quaſi derelicta.i:negligentie q̃ cõmittũ . tur cinca pᷣdicta ab oĩibus non poſſent enumerani.nec aliquis ab huiuſmodi põt ſe cauere. Et negligẽtia ͥ dem coꝛrectiõis vitioꝝ que pꝛimo poſita eſt tuplex ẽ Piꝛima ẽ negligentia coꝛrectiõis internalis. Scðᷣa ẽ negligẽtia coꝛectionis pꝛeſidentialis. Tertia ẽ negli gentia coirectiõis fraternalis. De pᷣma inquit pe. e ci iudiciũ ⁊ iuſtici. Judicium fit interiꝰ dũ quis exa minat conſcientiã ſuam. Juſticia autẽ dum inuenta vitia in conſciẽtia punit. Aug'. de pe. di. i. Judicet ſe hõ dum põt.ſ.ſe examinando.⁊ moꝛes cõuertat in meli.ſ.ſe coꝛtigendo.ne cũ non potent pꝛeter volun tatẽ a dño iudicet᷑. Ambꝛo. Nouit deꝰ mutare ſentẽ tiam:ſi tu noueris emendare delictũ, de pe. di. i. Te⸗ net᷑ autẽ quilibet ſe coꝛiigere ꝑ contntonẽ. qñ pecca tũ occurrit menti, de quo nõ eſt adhuc cõtritꝰ als ta lis omiſſio ⁊ negligẽtia eſſet moꝛtale ᷣm tho.in.iiij.⁊ oẽs alios. Debet etiam ſe quilibe⸗ coꝛrigere de mini misã vt dicitur. Quijminima negligit paulatim defluit. Qui.ſ.negligit minima vitia vitare. Qui ne gligit minima vuia purgare. Qui negligit minima mandata ſeruare. Iſte paulatim defluita vigoꝛe ſpi ritus ⁊ a gratia.⁊ 9 minoꝛibo ad maioꝛa ꝓcedẽs ma⸗ la. Debet ergo q vitare circa ſe oẽm negligentiã.Ex emplũ deillo ſancto epᷣo qui videns pelagiã añ con⸗ uerſionẽ cũ multa ſollicitudine oꝛnatam flebat negli gentiã ſuã dicens ſe cũ tanta ſollicitudine nõ ſeruire deo ſicut illa querebat ol⸗ nüdo in malũ ꝛ-.·· ꝛohiber cum dicit nbus aralip.xxix. Nolite negligere vos enim ſtetis coꝛã eo.ſ.pꝛoſalute pptoꝝ. Mul⸗ t deꝰ. vt latoꝛie res agat.nihil apud deũ miſerius.triſtiꝰ atch; dãnabilius.di.xl.ante oĩa.Et de pꝛelato maximo.i. de papa dicit᷑ di. ea. Si papa ſue ⁊ frat᷑ne ſalutis ne gligens dephendit᷑ inutilis ⁊ remiſſus in operibo ſu is: inſuper ⁊ a bono taciturnꝰ.innumerabiles ꝓptos cateruatim ſecũ ducit pꝛimo mãcipio gehene cũ ipſo plagis multis in eternũ vapulaturl. Et venerabilis beda ſupꝑ Mathait. Nec ſufficere nobis ad ſaluteʒ arbitremur ſi turbis negligentiũ vel quoꝛũlibet in⸗ doctoꝝ fide vel actibo adequamur. quibo ſacris litte ris vnica eſt credẽdi pariter ⁊ viuẽdi regula pᷣſcripta viij.q/i.c.nec ſufficere.Uñ põ.ij.ad eos loquens ait Erudimini qui iudicatis terrã.ſeruite dño in timoꝛe Judicãt terram.i.eccłiam vel bomines qui de terra ſunt rectoꝛes populoꝝ pꝛecipue eccleſiaꝝ quos hoꝛ⸗ tatur ad tria in pᷣdictis verbis. Pꝛimo ad ignoꝛãtiã ab aĩo remouendam.ibi. Eru⸗ Scðo ad obedientiã deo echibendã.ibi. (dimini. Seruite dño. “l Tertio ad negligentiam in officio excludendam.ibi In timoꝛe⸗ „ “———N uantumg dixit dñs ꝑ Oſee.c.iiij. Quia tu ſcientiam repuliſti ⁊ ego te repellam.ne ſacerdotio fungaris mibi. ꝓpter qð dicit᷑ di. xxxviij. Ignoꝛãtia mater cunctoꝝ erroꝝ maxime in ſacerdotibo vitanda ẽ.quiofficiũ docẽdi in populo ſuſceperũt.Et ad boc faciũt multe aucto⸗ ritates ⁊ figure qᷓ ponunt᷑ di.xxxvi. . ecce ſacrarũ ⁊ di.xxx viij.dicit clemens. Nullus epᷣs ꝓpter obpꝛo⸗ bꝛiũ ſenectutis vel nobilitatẽ generis a ꝑguulis ⁊ mi⸗ nimis eruditis ſi qd foꝛte ẽ vtilitatis ⁊ lalutis inaͤre⸗ re negligat. Uñ in figurã dixit iacob filijs ſuis.Qua re negligitis audiui ꝙ frumenta vendant᷑ in egypto. Beñ · xlij.frumẽta ſunt ſacre doctrine que in egypto. qui interpꝛetatr᷑tenebꝛe.i in humilitate acquiruntur nõ alio pᷣcio q;ᷓ laboꝛis ⁊ ſollicitudinis. Si quis igi vult vitã ſpũs ſeruare nõ debet negligere ſed laboꝛa re ad eas adipiſcẽdas. Erudimini ergo qͥ iudicatis terrã.i.pꝛelati.qꝛ ignoꝛans pꝛelatus nõ ẽ in tuto ani um admonet?᷑ rectoꝛ ad obedientiã dei cũ dicit᷑ ſeruite do mino.Seruit ei qui ipſiꝰ mandatis obedit. vñ dicit Deut.viij. Caueas ne obliuiſcarꝭ dñi deitui ⁊ negli gas mandata ciꝰ.ſ.nõ ea ſeruando. Integritas enim pꝛeſidentiũ ſalus eſt ſubditoꝝ.⁊ vbi incolumitas eſt obediẽtie.ibi ſana foꝛma doctrine. Leo papa di.lxi. miramur. Qũo eni ait hieroꝰ. põt pꝛeſes aufene ma⸗ lũ de medio ecclie qui in delictũ ſimile coꝛruit aut qᷓ libertate coꝛriꝑe peccãtẽ cũ tacitꝰ ipſe ſibi reſpõdeat eadẽ ſe admiſiſſe qͥ coꝛripit.di.xxv.c.fi.Et nõ diligẽt ſm pe.vpal.iniij.di.xix.pᷣlat coꝛrigẽs⁊ pũiis vt cri mina ſubditoꝝ.i.ex officio ſuo ſi eſt in motali pecca to ẽt occulto peccat moꝛtaliterqꝛ indigne exequit᷑of ficiũ ſuũ.agens cõtra illud dũi mandatũ. Juſte qd iuſtũ eſt ecequeris.⁊ ſic ſuſpenſus ẽ quo ad ſe coꝛꝛam deo. ar. ad H.iij.q.vij.quin ſine peccato.cũ.c.ſe.ð 9 dicit idẽ pe:veꝝ eſſe de pꝛelato in ſpũalibo. E de 2 „ Buantum ad ſecundu 5. n LCinulus pꝛelato in tempoꝛolibus.vt capitaneo. poteſtate.cõ/ ſulibus ⁊ huiuſmodi.Sienim pꝛepoſitus vel bali⸗ uus ⁊ huiuſmodi in moꝛtali exiſtat occulto.⁊ ſuſpen dat latronẽ. vel als puniat malefactoꝛc᷑.non pꝛopter hoc peccat moꝛtaliter cũ hec officia etiã a gentilibus habeant᷑. Si vero quis coꝛigit vitia alioꝛum ꝑ mo dum magiſterij. dicendo.ſ.publice ſacrã ſcripturam ſi peccatũ eius non eſt occultum non peccat moꝛtali⸗ ter. ſi notoꝛium peccat moꝛtaliter. qꝛ qtum eſt de ſe ſcandaliʒat. Idem tho.in.iiij. Si autem coꝛrigit per modum pꝛedicationis id eſt pꝛedicando. ſiue ſit oc⸗ cultum ſiue manifeſtũ peccatum eiꝰ moꝛtale.in quo eſt moꝛtolit᷑ peccat.vt tenẽt tho.pe.⁊ archið. Nec ta⸗ men erxcuſaret a peccato graui negligẽtie ſi pꝛelatus pꝛopter hoc deliſteret a coꝛrigendis criminibꝰ.qꝛ po teſt de peccato penütere vel renũciare.vnde nõ eſt per plexus. Seruite ergo domino qui iudicatis terram. iuſte viuẽdo.alłs adimplet᷑ in eis illud Sap.iij. Ne glexerũt iuſtum.ſ.fſacere.⁊ a domino receſſerũt nõ.ſ. eæi ſeruiendo.ſed cõtia voluntatem eius faciẽdo.⁊ iõ periendo. Muantũ ad tertium S. ⸗ inſtruit pꝛelatus ⁊ rectoꝛ.vt excludat a ſe negiigẽtia,z in officio.dũ dicitur.in timoꝛe.ſ.ſeruite.lam vt di citur Ecci.vij. Qui deuʒ timet nihil megligit. i. nihil omiſit de bis que facere tenet᷑ ex ofſſcio ſuo. Tna au tem habet facere pꝛelat ex offio ſuo.que ſi notabili ter omittat cõmittit magnaim negligentiã. ⁊ non ſer uit domino in timoꝛe.E. ideo dicitur Eſdre.iiij.Ui detene quid negligenier per vos agat᷑. Pꝛimũ eſt in pꝛouidendo ſubditoꝝ neceſſaria. Scðm eſt in inquirẽdo ſubditoꝝ vtia. Tertiũ eſt in coꝛingendo ſubditoꝝ criming. Pꝛimo quideʒ tenet᷑ pꝛelatus pꝛouidere ſubditis neceſſaria q;tum in eo eſt tnpliciter. als negligentiaʒ cõ mittit:l.ſacra menta loco ⁊ tempoꝛe ſuo miniſtran⸗ do.documenta pꝛopinando.tpalia ſi poteſt diſpen/ ſando.cum.iſ.habet ſuperflua debet pꝛimo pauꝑes nutrire. Vnde bieroꝰ.xvi.qi CQuoniã quicquid ba bent clerici pauperum eſt ⁊ eoꝝ domus omnibꝰ de⸗ bent eſſe cõmunes ſq; indigentibus. Unde dicit gra tianus ꝙ debent pꝛelati ſubditis nõ ſolum ſpiritua⸗ lia ſed et am camalia ſubſidia miniſtrare. Exem plo xp̃ᷣi. Quiturbas ſequentes nõ ſolum verbo docebat ſed etiã virtute ſanabat ⁊ coꝛpoꝛalibus alimentis re⸗ ficiebat.j'quando videlʒ ſatiauit quinq; mulia bomi⸗ nũ ex quinq; panibus ordeaceis ⁊ duobo piſcibus. Jo.vi.Et erum quatuoꝛ milia ex ſeptẽ panibus let paucis piſciculis Math. xiiij. Et vt hec poſſint per⸗ ſicere opoꝛtet eos ſeculariũ negocium habere ſolertid vt eoꝝ cautela eccleſie conſeruentur indenes ⁊ cuiq; neceſſaria.pꝛo modulo ſuo miniſtrent᷑. Unde quidã perrꝰ nomine electus in epiſcopum neapolitanũ re⸗ pellitur a gregoꝛio papa pꝛopter ſimplicitatẽ ne eius occaſione res eccleſie dilapidarentur. Habentur hec di. xxxix.c.vlrimo.vbi dicit glo. ꝓ ſumit᷑ hic ſimplici tas pꝛo negligentia vel ſtulticia. hec enĩ negligentia quando.ſ.eſt notabilis impedit pꝛomouẽdũ. vt hic ⁊ di. xpiiij epiſcopꝰ ſed non deijcit pꝛomotũ ſed dat —TL3 f f f — —— ei coadiutoꝛ.· vt.vij.q.i.qꝛ frater. De gregoꝛio papa narratur. ꝙ cũ audiſſet quendam tempoꝛeſfamis exx tra muros vꝛbis fame deleciſſe.ſeipſum a miſſe cele⸗ bꝛatione ſuſpendit per plures dies q̃ſi conſcius moꝛ tis illius cũ tamen cum magna diligentia pꝛouide⸗ ret omnibus paupenib intus ⁊ extra. Gecundo de⸗ bet eſſe ſollicitus ad ſacramenta miniſtrãda ⁊ negli⸗ gentia in huiuſmodi magnũ peccatum eſt. qꝛ per ſa cramentor ſuſceptionem it aliquando peccatoꝛ de attrito contntus.⁊ ſic ſaluatur. vt ſine eislnon ſalus retur. Unde dicitur.xxvi:q:vi.Si pꝛeſbyter peniten tiam negauerit penitentibus moꝛientibus.i. confeſ⸗ ſionem. reus erit animarũ.non tamen deberet abſol uere ſi moꝛiens nõ eſt paratus facere ad quod tenet᷑ Unde ⁊ gregoꝛius nanatin liᷣ.dyalogoꝝ.i.circa fi⸗ nem.de quodam ſacerdote qui vocat ad infirmum qꝛ aliquantuluʒ diſtulit alijs occupatus ille interim migra ait. de qua negligentia ille pꝛe byter amanſſi⸗ me ſiebat.ſed menito ſanctitatis ſue pꝛecibo obtinuit reſuſcitationẽ,bic pꝛeſbyter dictus eſt ſeuerus qui vt perficeret opus in vinea ſua non credens illum ita ci to finiri diſtulit.ſed lachꝛimis reſuſcitatꝰ poſtq; con feiſus ⁊ ſacramenta ſuſcepit. indead octo dies moꝛ⸗ tuus eſt. Debet tertio ſollicitꝰ eſſe ad admonendum zinſtruendum ipſos. als negligentiaʒ comittit. Ad quam remouendam ſalomon inſtruit pꝛelatum di⸗ cens. Pꝛouerb. vi. Fili mi ſi ſpoponderis pꝛo amico tuo.i.pꝛoximo quod fit in ſuſceptione pꝛelature deſi⸗ xiſti apud extraneũ animam tuaʒ. id eſt fumiter te li gaſti ad opꝰcure ⁊ ſollicitudinis.pꝛo eo pꝛo quo pꝛiꝰ non tenebaris. Illaqueatus es verbis oꝛis tui ⁊ ca⸗ ptus tuis pꝛopꝛijs ſermonibo.i. ad ea que ſubditis babes admonere ⁊ dicere.obligatꝰ es facere vt exem plo tuo moneant᷑ fac ergo quod dico tibi⁊ teipſum libera qꝛ incidiſti in manũ ꝓximi tui. diſcurre.ſ. ꝑ di uerſas conſiderationes ⁊ varias bonas toperationes feſtina.ſ.ad ea que ſunt expedientia.ſuſcita amicum tuũ.ſ.a ſomno peccati.Diſ. curre.ſ. ad tẽpoꝛalia paug peribus miniſtronda. feſtina.ſ/ad ſacramẽtalia pꝛo⸗ pinanda. ſuſcita amicum tuũ per doctninalia pꝛcdi⸗ canda. Ne dederis ſomnũ oculis tuis.nec doꝛmitet palpebꝛe mue.Emere quaſi damula de manu. ⁊ qua ſi auis de inſidijs aucupis.vbi dicit glo. Sõnũ dat oculis qui ſubditoꝝ curaʒ omnino negligi tat qui quedã repꝛehenſibilia eoꝛum cũ in eis cogno ſcit pꝛopter mentis rediũ digna inuectione nonc git. Eruere quaſi damula. glo.qꝛ damula mundum eſt animal natura velox curſu. viſu perſpicax ſeu acu tum. Ideo cũ in docendis ſubditis occuparis.mun dus ꝗ peccatis omnibꝰ. ſtrennuꝰ in bonis openbus perſpicax in pꝛecauendis maloꝝ inſidijs. 2 virtutuy pennis vt auis tutus eſſe ſatage de inſidijs dyaboll· vt ad ſuꝑna ꝑuenias. Quomodo autẽ pꝛelatus de⸗ beat ſubditos monere oſtendit dñs eʒech.in quadõ viſione. vt habe? Eʒzech.iiij Tu fili hominis ſume tibi laterem ⁊ ponas eum coꝛam te.⁊ deſcribes in eo ciuitatem hieruſalem ⁊ oꝛdinabis eam obſidioneʒ es ediſicabis munitões compoꝛtabis aggerem 2 da bis cõtra eam caſtra ⁊ pones arietes in gyro ⁊ tu ſu⸗ me tibi lartaginem ferreã ⁊ ponas eom iii mur le t. Doꝛmi — — — ł‚ - - — — — 8 ce m hn np Nat mde in Capituli v. reũ inter te ⁊ ciuitatẽ ⁊ obſinnabis faciem tuã ad eã ⁊ erit in obſidionẽ ⁊ circũdabis eaʒ. ſignũ eſt domui iſrael. Gꝛegoꝛiꝰ ſuꝑ Eʒech̊.omeł.xij.ſic exponit.pꝛo⸗ pheta tenet figurã doctoꝝ ⁊ etiam pꝛelatoꝝ qui ha⸗ ent ſubditos docere. Sumit autẽ pꝛopheta laterẽ ⁊ ponit coꝛam ſe cũ pꝛelatꝰ vel pꝛedicatoꝛ quẽpiam ter renis datũ auditoꝛem ſuſcipit ad docendum docni nã verbi celeſtis. Deſcribit autẽ ciuitatem hieruſalẽ ꝓpheta in latere qñ pꝛelatus vel pꝛedicatoꝛ peccatoꝛi quẽ inſtruit.declarat que ſit wtributio celeſtis patrie que viſio ſuꝑne pacis. Coꝛam autẽ ſe ponit laterem cũ attẽta mente qualitatem cõſiderat audientis 2 p ½ fectũ vel defectũ eius ⁊ ᷣm intelligentiã eius cũ ver⸗ ba moderatł᷑ de ſuꝑnis gaudijs loquens. Tũcergo in latere deſcripta ẽ hieruſalem qñ terrena mens in⸗ cipit agnoſcere que ſunt gaudia ſuꝑna.⁊ ad illa an⸗ helare. Sed mox vt animꝰceꝑit amare celeſtia.acrio res q; cõſueuerat temptatões dyabolus ĩmittit. Uñ deber doctoꝛ vel pᷣlatus ei bella dyaboli innoteſcere: ⁊ cautũ ſe ad illa pᷣparare. Et hoc eſt qð dicit.oꝛdi⸗ nabis cõtra eã obſidionẽ.i.declara qũo per tempta⸗ tionũ bella ad eterna gaudia opoꝛtet ꝑuenire.⁊ qui⸗ bus ſe modis vitia virtutibo opponant.qũo luxuria caſtitatẽ feriat.ira tranquillitateʒ perturbet ⁊c. Qũo etiã aliquando vitia ſub ſpecie virtutũ ſe abſcondãt. vt ira ſub ſpecie ʒeli.remiſſio diſcipline ſub ſpecie mã ſuetudinis ⁊ huiuſmodi.Cõpoꝛtat aũt ꝓpheta ag⸗ gerem qñ denũclat auditoꝛibus ꝙ tenena deſideria magis ſurriꝑe ſolent celeſtia apparentibo. Dat pꝛo⸗ pheta caſtra cõtra eã qñ cõtra ea collectas ⁊ aduna⸗ tas inſidias indicat.vt nõ ſolũ ex vno.ſed ex iunctis ſit vitijs temptẽt. Sũt enĩ quedam vitia ꝑ quandã ſibi cognationẽ ꝓpinqua.vt ex diſſolutione ſpũs gu⸗ la ⁊ ex gula luxunia ⁊ huiuſmodi. In giro autem arie tes oꝛdinant᷑ qñ vicia ſingula mentẽ hincinde fenũt Quia vᷣo fenũ ſoꝛte metallũ eſt.⁊ in ſartagine cibus frigit᷑ per ſartaginẽ ferreã ſpiritualis ʒeli foꝛtis ſnxu⸗ ra ſignat᷑ Ois quipppe ſpiritualis ʒelꝰ doctoꝛis ani mã frigit.qꝛ valde cruciat᷑ duʒ infirmos quoſq; eter⸗ na deſerere ⁊ rebꝰ tempoꝛalibo delectani cõſpicit. Uñ apls.Quis ſcandaliʒat᷑ ⁊ ego nõ Voꝛ. is ſartaginẽ ferreã inter ſe ⁊ ciuitatẽ pᷣdicatoꝛ vel pꝛelatus murum ferreũ ponit.qꝛ ille foꝛtis ʒelus qͥ nũc in mẽte docto⸗ ris agit᷑ in die exrremi iudicij inter eũ ⁊ alam quaʒ a vitijs celat᷑.teſtis eſt vt ſi audire is qui docet᷑.nolue⸗ rit.doctoꝛ tñ ꝓ ʒelo qð exhibet de auctoꝛis negligẽtia reus nõ ſit.hec grego. Sic ergo patet ꝙ ſi nõ inſtruit ſubditos pᷣlatus reus negligentie eſt.Scðm lram H̊ factũ a ꝓpheta ſignat obſidionẽ futurã hieruſalẽ. Se cundo dʒ pꝛelat eſſe ſollicitꝰ ad inquirẽda vitia ſub ditoꝝ. Unñ dixit dñs eʒechieli in ꝑſona pꝛelatoꝛum. Ezechᷣ.iij. Fili hoĩs ſpeculatoꝛem dedite domui iſra el. i. plebi tibi cõmiſſe ad intuẽdũ facta eoꝝ. ¶ñ ſi di cente mead impiũ ait dñs. Moꝛte moꝛieris tu non annũciaueris vt auertat᷑ ab iniqᷣtate ſua. ipſe in iniqͥ tate ſua moꝛiet᷑.ſanguinẽ vᷣo ſuũ.i.moꝛteʒ de manu tua requirã.quando.ſ.ex negligẽtia tue inqᷣſitiõis et admonitiõis nõ eſt reuerſus ad pninar. Dictraneg facit magnũ vt poſſit intrare qñ videlʒ pꝛelatꝰ ſubti dñs qd impiuʒ. Moꝛte moꝛieis qñ perpetrat aliq moꝛtale. Hoc enĩ ipſe dicit ꝑ ſcnipturas.⁊ iõ debet pᷣ⸗ ſancti induci ——— latus inquirere de vita ſubditoꝝ. vt qñ põt perciꝑe aliqð criminale in eis admoneat.vñ dicit᷑. Diligent agnoſce vultũ pecoꝛis tui.i. cõuerſationẽ ſubditi ex⸗ terioꝛẽ ⁊ interioꝛẽ.qᷓ;tum fas eſt. vt admoneat ſᷣm q⸗ expedit. Dicitenĩ regula.Non põt iuſta eſſe excuſatõ paſtoꝛis ſi lupꝰ oues comedit⁊? paſtoꝛ neſcit.e dere gu.iurꝭ.qñ.ſ.põt ⁊ debet ſcire ⁊ negligit.Etiſta ẽ dił ferentia int᷑ coꝛrectionẽ fraternã de qua⸗j·⁊ coꝛrectio⸗ nẽ paternam ſeu pꝛelatoꝝ. qꝛ circa coꝛectionem fra ternã nõ teneł hõ inquirere defectus alioꝝ quos coꝛ rigat.ſed qͥs cõtingit eũ videre vel ſcire. ſicut nec qͥs tenet᷑ querere qͥs indigeat vt det elemoſinã.ſed ſuffiꝰ⸗ cit ꝙ det ſibi occurrentibo ꝓut põt.Sed pᷣlato H̊ non ſufficit.vt.ſ.coꝛrigat qͥs contingit defectꝰeũ ſcire.ſed debet inaᷣrere diligent vitã ſubditoꝝ ſi foꝛte etiam oc cultos defectꝰ põt depꝛehendere vt admonẽdo.pᷣca⸗ uendo malis obuiet. Sicut etiam debitoꝛ adueniete termino ſolutiõis debite querere dʒ creditoꝛẽ cui ſol/ uat debitũ ſᷣm tho.ſe.ſe.q.xxxiij. Et ex ꝑuis cognitꝭ inueſtigando inueniunt᷑ ſepe ⁊ alia.ꝓut docet greg⸗ in paſtoꝛali exponẽs illã nionem mzechu⸗ vonik viij. c. vbi dicit ꝓpheta ꝙ de chaldea fuit ductꝰ in vi⸗ ſione in hiertin ad templũ dñi.vbi vidit iutxta oſtiuʒ qð reſpiciebat ad aquilonẽ.qð.ſ.erat in in atrio teem pli ſtatutũ ydolum ʒeli.i.ydolũ baalqð erat ad pꝛo⸗ uocandũ irã dei.iõ dicit᷑ ydolum ʒeli. Et introduxit me dñs ait ꝓpheta ad oſtiũ atrij.⁊ vidi ⁊ ecce foꝛamẽ vnũ in pariete.Et dixit dñs.Fili hoĩs fode parietem ⁊ cũ perfodiſſem parietẽapparuit oſtium vnũ.Et di xit ad me.ingredere ⁊ vide abominatiões peſſimas quas iſti faciũt hic.⁊ ingreſſus vidi.⁊ ecce oĩs ſikitu- do reptiliũ ⁊ aĩialium abominatio ⁊ vniũſa ydola do mus iſri depicta erãt in pariete ⁊ in circũitu per totũ ⁊2. lx. viri de ſenioꝛibo domꝰ iſmael ⁊ ieconias filiꝰ ſa phat ſtabat in medio eoꝝ ante picturas ſtantium.et vnuſquiſq; habebat thuribulum in manu ſua.⁊ va poꝛ nebule de thure conſurgebet ⁊ dixit dñs ad me. Certe vides que ſenioꝛes domꝰ iſił faciũt in tenebnr vnuſquiſq; in abſcõdito cubiculi ſui. Dicũt enĩ non videt dñs nos.⁊ dereliquit dñs terrã.⁊ dixit.adhuc cõuerſus videbis abominatiões maioꝛes.⁊ introdu xit me ad oſtiũ poꝛte domꝰ dñi q̃ reſpiciebatſad aqᷣͥ lonẽ.⁊ ecce ibi mulieres ſedebãt plangẽtes adonidẽ. Et dixit ad me.Adhuc cõuerſus videbis abomina tiones maioꝛes.⁊ introduxit me in atriuʒ domꝰ dñi interꝰ. ⁊ ecce in oſtio tẽpli inter veſtibulũ ⁊ altare q̃ſi xxv.viri doꝛſum hũñtes cõtra templũ dñi.⁊ facies o rũ ad oꝛientẽ ⁊ adoꝛabãt ad oꝛtum ſolis. hec in textu Pẽãc viſionẽ tractans grego.in paſtoꝛali dicit ꝙ pꝛo⸗ pheta ſignat Fpoñru ech⸗ qui inſtigatione ſpurituſ⸗ ad intuendũ opera eoꝝ qui ſunt in ec⸗ cleſia ſignata p bieruſalem ⁊ fempluʒ dñi. Et in iſto introitu. i. in pma facie videt ydolũ ʒeli.i.defectuʒ ſa tis cõem ſideliũ ſubditoꝝ.ſ.amoꝛẽ inoꝛdinatũ ad ali quã perſonã vt filios vel parentes vel amicos. vt fa ciat ſibi quaſi ydolũ deeis. Payries ſignat duriciam peccati. foꝛamen in paniete deſignat aliquod iudiciũ peccati. Sed fodit parietẽ ꝓpheta.i.de ꝑuo foꝛamine liſſimis inquiſitionibꝰ ex paucis ſignis coͤpꝛi beni 5 Titulus de peccatis ſubditoꝝ deuenit ad noticiã alioꝝ etiaʒ occultoꝛũ. Vñ ingreſſus in foꝛamen vidit reptilia ⁊ animalia depicta domꝰ iſrael ⁊ idola. Hec ſignificãt diuerſa vitia q̃ inquirẽs repperit in ſubditis.Repti⸗ lia ſunt peccata camalia. AEinimalia q̃ ſunt pꝛo ꝑtea terra cleuata pctũ ſpũalia. Idola diuerſas ſpẽs aua ncie. hec ſunt picta imaginanie in mẽte quibꝰ thun⸗ ficant.i.cultũ deo debitum exhibẽt. ⁊ ſenioꝛes in po pulis.i. pᷣncipalioꝛes permaxime ſunt his infecti et magni pᷣ-lati ecchaſtici. Exinde intrãs ꝑ aliud oſtiuʒ ⁊ aliũ locum.ſ.ad aliũ ſtatum vertẽs cõſiderationeʒ ⁊ inquiſitionẽ vidit mulieres plangẽtes adonidem. HPHugo cardinalis dicit adonidẽ ſᷣm fictionẽ poetarũ fuiſie amaſiũ veneris.quẽ moꝛtuũ lugentes poſtea reſuſcitato de eo gaudẽt.Alij dicũt eſſe adoniã filiũ dauid pulcerimũ qͥ occiſus fuit a ſalomone. ⁊ qũ o9% cũq; ſit ſignat mulieres deditas nimijs concupiſcen tijs ⁊ laſciuijs:q̃ dolent nõ poſſe habere copiã ama⸗ toꝛũ ſuoꝝ ⁊ aliquando habẽtes inaniter hilareſcunt vel etiã que viris abutunt᷑ Demũ qui ventebãt doꝛ⸗ ſum ad pꝛopiciatoꝛiũ ⁊ adoꝛabãt ad oꝛientẽ ſignant cos qui poſtponẽtes deũ ⁊ reuerentiã pꝛelatoꝝ nõ at tendunt niſi ad ꝓſpenitatem tpalem ſui ſtatꝰ tãq;ᷓ lu cem. Tertio debet eſſe ſollicitꝰ pꝛelatus in coꝛrigẽg do crimĩa. De hoc dicitł.ij ad Thi.iiij. Increpa eos dure. dicit enĩ Hier.xlviij. Maledictꝰ quipꝛohibet gladiũ a ſanguine.ſ.fundẽdo.Scðm ſuꝑficiẽ lr̃e po teſt intelligi de rectoꝛe ſeculari qͥ habet poteſtatẽ fun dendi ſanguinẽ ſeu occidendi.Talis ſi ſine cã ratio⸗ nabili ꝓhibet gladiũ ſuũ a ſanguine.i.nõ punit ma⸗ ledictionẽ dei incunit. Intelligit᷑ eriã de glacho locu⸗ tionis increpatoꝛie ⁊ dure quetrãſſigit carnẽ ſenſua⸗ litatis ⁊ elicit per coꝛrecttonẽ ſanguinẽ peccati. hanc coꝛectionẽ qui negligit ſeu omittit? pᷣcipue habens curã alioꝝ.maledictionẽ incurni dei.vñ augꝰ.ſuper ps.Duo iſta noĩa homo peccatoꝛ nõ fruſtra dicunt᷑. qꝛ enĩ peccatoꝛ eſt.coꝛuipe.qꝛ hõ eſt miſerere.lecoĩi⸗ no liberabis hoĩem.niſi perſecutꝰ ſueris peccatoꝛem huic officio noĩs iĩuigilet diſciplina ſicut cuiq; regen ti accõmodata ⁊ apta eſt nõ ſolum epᷣo regenti plebẽ ſuã ſed etiã pauꝑi regenti domũ ſuã.diuiti regentifa miliã ſuam.marito regenti cõiugem ſuã.patni regen ti pꝛolem ſua iudici regenti ꝓuinciã ſusmqegi regen ti gentẽ ſuaʒ. hec aug.xxiij.q.uij.c.duo ſunt. Qõð ſi qͥs neglexerit coꝛrigere ꝑticeps fit peccatoꝝ illoꝛum. Vnñ eleutheriꝰ papa ⁊ innocentius dicũt. Negligere quippe cũ poſſis pturbare perũſos.i.pꝛohibere ⁊ re mouere malis nihil aliud ẽ qᷓ; fouere. Nec caret ſcru pulo.i.ſuſpitiõe ſocietatis occulte qͥ manileſto enmi glo. de pꝛelatis. Exemplũ hely ſacerdos ⁊ iudex po⸗ puli iſrael.qꝛ filios ophni ⁊ finees.qͥ malis openbꝰ ſuis ſcandaliʒabãt populum falſa pietate ſuꝑatꝰ du re coꝛrigere neglexit.lʒ in ſe bonꝰ grauiter punitꝰ eſt cũ cis. Nã audita moꝛte filioꝝ in bello retrocadens fractis ceruicibo expirauit.vt patet.i.Regũ.uij.lec debet pᷣlatus pꝛopter ſcandalũ delinquentis de ſua coꝛrctiõe vel punitiõe cũ illud eſt manifeſtum dimit tere im punitũ.ſᷣm tho.ſe.ſe.q:xxxiij.arti.vi.Et rõ eſt tſtaeq; coꝛrectio hec eſt actꝰ iuſticie bñs vim coacti⸗ uam. 2 oꝛidnat᷑ad bonũ cõe. ⁊ ideo ſi delinquẽs pꝛo pꝛia ſpõte emendani nõ velit cogendꝰ eſt ꝑ penas vt peccare deſiſtat.tũ etiam qꝛ ⁊ ſi coꝛngibilis ſit ꝑ pu⸗ nitionẽ eius ꝓuidet᷑ bono cõmuni.dũ ſeruat᷑oꝛdo iu ſticie.⁊ vniꝰ exemplo alij deterrent. Sicut nec iudex pᷣtermittit ferre ſententiã cõdemnatiois in peccantẽ pꝛopter timoꝛẽ turbatiois eiꝰ velamicoꝝ. Ubi autẽ eſſet magis periculũ ⁊ detrimentũ qð ſequeret᷑ bono cõi pꝛopter punitionẽ criminis alicuiꝰ.pꝛopt᷑ ſcãda⸗ lum indeconſequendi q; vtilitas ſequenda ex puni tione.tũc rõnabiliter coectio poſſet pᷣtermitti.ar.ad hoc di.levt cõſtitueret᷑. Debet aũtin coꝛrigẽdo caue⸗ rea nimia crudelitate ſeu ſeueritate.⁊ a nimia pieta⸗ te ſeu remiſſiõe. Nã q;tum ad pꝛimũ dicit᷑ Pꝛouerbᷣ. xxx. Qui nimis emũgit elicit ſanguinem.⁊ Ecci.vij. Noli eſſe nimis iuſtꝰ.i.ſeuerꝰ eſt.qui penit in iuſticia ſua.Hinc ⁊ leo papa.Leniter caſtigatꝰ reuerentiã ex hibet caſtiganti:aſꝑitas autẽ nimie increpatiõis nec coꝛrectionẽ recipit nec ſalutẽ.di.xlv.cũ beat. Quan⸗ tũ ad ſcᷣm:.ſ.de nimia miſcðia dicit Pꝛouerb. xiij. Qui pcit virge odit filiũ ſuũ. Et in veteri lege. Non miſereberis pauꝑis in iudicio.ſ.vt ex cõpaſſiõe pau⸗ ptatis nõ punies delinquentẽ. Uñ hiero. Queẽ iſta bonitas q eſt iſta miſcðᷣſa. vni parcere ⁊ oẽs in diſcri men adducere.Polluit᷑ enĩ ex vno peccatoꝛe populꝰ. ſicut ex vna moꝛbida oue totꝰ grex inficit.di. xlv.ſed illud. Adhucidẽ dicit oꝛmiſda papa. Que ẽ iſta iu⸗ ſticie inimica bonitas palpare criminoſos. ⁊ vulne⸗ ra eoꝝ vſq; in diem iudicij incurata ſeruare ⁊ paulo poſt. vere dico.qꝛilli ipſi quibo cũ periculoſa ⁊ falſa miſcðia indulgere videmur cũ añ tribunal xpip tan tis peccatis danandi aduenerint cõtra nos cãm di⸗ cturi ſunt dicẽtes. ꝙ dũ aut oſperitatem lingue eoꝝ expauimꝰ.aut falſa blãdimenta ⁊ periculoſas adula tiones ipſoꝝ libenter accepimꝰ in eiſdem permanere peccatis inutiliter indulgemꝰ.aut ipſa peccata auge re permittimꝰ.di:.l.ſi quis dyaconꝰ. Debet gſerua⸗ re mediũ vt docet grego.in.ij.li.moꝛal.dicẽs. Circa ſubditos debet ineſſe rectoꝛibo.⁊ iuſte cõſulens miſe ricoꝛdia.⁊ pie ſeuiens diſciplina. Miſcenda eſt g̊ le- nitas cũ ſeueritate.⁊ facienduʒ eſt quoddã ex vrro; tẽperamentũ.vt nec multa ex aſpenitate exulcerentur ſubditi.nec; nimia bangeltare ſoluant, di. xlv. diſci plina. Adducit ad hecfi moꝛtificatiuũ ſeueritatis. ⁊ oleũ lininuũ pietatis ad eũ ſanandum.Et in archa domini deſignante pꝛela tum:erat ⁊ manna dulcedinis ⁊ virga diſtrictionis. ⁊ ps. UVirga tua.ſ.caſtigationis.⁊ baculus ſuſtenta tionis per confoꝛtatione ipſa me cõſolata ſunt. Exẽ⸗ pluʒ in moyſe qui exmagna pietate rogauit ꝓ popu lo.qui ydolatrauerat ſibi a dño ignoſci.aut deleni de libꝛo ſuo.⁊ poſtea placato dom no ipſe cũ ſuis occi⸗ dit.xxiij.milia eoꝝ qui peccauerũt. Ueꝝ qꝛ difficile eſt tenere medium ne in altero excedat᷑. Dicit cryſoꝰ. ꝙ meliꝰ eſt domino redd ere rationem de nimia miſe nicoꝛdia qᷓ; denimia ſeueritate. Si enim benignꝰeſt dominus.vt quid ſacerdos eius vult viderni auſterꝰ xxvi.q.vij. alligant.Et calixtꝰ papa.Sententia que miſericoꝛdiam vetat,nõ ſoluʒ teuere fratres. ſed ⁊ aꝝ hecſiguras de ſamaritano qui ĩ vulneribꝰ ſemiuiui ĩmiſit vinũ ⁊ oleum.vinum ſcuʒ — s Aun iaß. Pon a Nſd nir ik ed Capitulum VI. 4 dire fugite. qꝛ potioꝛ eſt miſericoꝛd ia omnibus bolo multitudo eſt tanta in ſcelere ꝙ non poſſit extirpari locauſtomatibus di.l.ponderet. Quod pꝛecipue vi detur habere locum quando delinquens bumiliter recognoſcit delictum ſuum. nec eſt tale quod tra⸗ batur in exemplũ. Unde hieroꝰ. Ubi peccatoꝛ intel ligens vulnus ſuũ tradit medico curandum tibi nõ elt virga neceſſaria.ſed ſpiritus lenitatis.de peni. di. i.unpoꝛtuna. Et vt dicit auguſtinꝰ.ſiue plectendo ſi ue ignoſcendo hoc ſolum bene agitur dũmodo ma⸗ la vita hominum coꝛrigat᷑.xxj.q.v.pꝛodeſt. Et hec omnia agere debet pꝛelatus ex charitate. Unde au⸗ guſtinus.Coꝛripiantur a pꝛepoſitis ſuis ſubditi coꝛ rectionibus de charitate venientibus. pꝛo culparuʒ Diuerſitate diuerſis vel minoꝛibus vel amplioꝛibus ⁊ infra. leſcientes quis pertineat ad pꝛedeſtinatoꝝ numerũ. quis non pentineat. ſic affici debemus cha⸗ ritatis affectu.vt omnes velimus ſaluos fieri.xxilij. q.iij. coꝛripiantur.O, ſi pꝛelatus excedat modum in coꝛrigendo ſi ex charitate coꝛrexit nõ tenetur a ſubdi tis veniam poſtulare.di.lxxxvi:quando. Si autem ex odio fecit.tenetur actione iniuriarum. ff. ad le. ad .· quẽadmodum. Facilius tamen parcitur pꝛelatis in boc caſu q; in alijs.quia in cura rei familiarꝭ vir po teſt euitari peccatum.vt.xxv.di.qualis.⁊ pᷣcipue ne⸗ gligentie. De huiuſmodi exceſſie u pꝛelatoꝛum in coꝛri gendo babetur figura Deut.xix. Si quis abierit cũ amico ſuo ſimpliciter in ſiluam ad ligna cedẽda ⁊ l? „ gnum ſecuris fu geri te pꝛoximus eius cuius effuſus eſt ſanguis.doloꝛis ſtimulo perſequatur ⁊ appꝛehẽdat ⁊ occidat animaʒ Aus. Quod exponens qregoꝛius in paſto.ait. Ad ſil uam cũ amico imus quotiens ad intuendum ſubdi toꝛum delicta conuertimur.⁊ ſimpliciter ligna ſucci dimus quando delinquentium vitia pia intentione reſecamus.ſed ſecuns manum fugit.cum ſeſe incre⸗ patio pluſqᷓ; neceſſe eſt in aſperitatem pertrahit. Fer⸗ rũq; de manubꝛio pꝛoſilit cum de coꝛrectione ſermo Durioꝛ excidit: ⁊ amicum percutit ⁊ occidit. qꝛ audi⸗ toꝛem ſuũ pꝛolata cõtumelia a ſpinitu dilectionis in terficit. Coꝛrepti nãq; mens repente ad odium pꝛo⸗ 7 — uebit.ſi hanc immoderata increpatio pluſq; debuu adijcit. Sed his qui incaute pꝛoximuʒ lingua extin guit ad vnam ex tribus ciuitatibus neceſſe eſt vt fuꝰ giat. vt in vna earum defenſus viuat. quia ſi ad pe⸗ nitentie lamenta conuerſus in vnitate ſacramẽeti ſub fide ſpe ⁊ charitate abſconditur. reus perpetrati ho- micidij non tenerur.pꝛoyimus extincti amici ſi ignifi⸗ cat xpᷣm.qui eſt pꝛoximus noſter.qui cuʒ venerit ad iudicandum reatum huiuſdi culpe non expetit quẽ venia fides ſpes ⁊ charitas abſcondat· Quatuoꝛ autem ſunt cauſe diſſimulandi ⁊ non coꝛrigendi de licra. vt ponit vlricꝰ. Pꝛima eſt cum mali ſunt oc/ culti ⁊ non poſſunta bonis diſcerni. Ad quod facit pars bola de zizanijs vbi cum apparuiſſent ʒizania inter bonum ſemen tritici exoꝛta.⁊ dicerent ſerui do⸗ mino. Clis.imus ⁊ colligimus ea.Reſpondit domi nus nonne ſoꝛte euellentes ʒiania euellatis cum eiſ ſecur tmanum. lerrũqᷓ; lapſuʒ de ma nubꝛio amicuʒ eius ꝑcuſſerit occiderit.hic ad vnũ ſupꝛadictarum vꝛbiu.ſ. refugij fugiet ⁊ viuet.ne ſo — ſione fraterne coꝛreptionis. ⸗ autem fra initcum. Matb.tiij. Secundacauſa eſt. cum ſine ſciſmate eccleſie.vel etiam quin boni inuolueren tur. dꝛ. l. vt conſtitueretur. Dicit autem thomas ſcds ſcðᷣe.q.cviij.ꝙ quando tota multitudo peccat debet de es ſumi vindicta vel q;tum ad totam.ſcilʒ quãdo ſine maioꝝ ſcandalo fieri poteſt. ſicut dominus egy⸗ ptios omnes perſequentes ſilios iſrael ſubmerſit in mari rubꝛo. ⁊ ſodomite omnes igne ⁊ ſulphure perie runt. vel q;tum ad magnam partem multitudinis ſicut in penam eoꝛũ qui vitulum adoꝛauerunt in de ſerto occiſi ſunt.xxiij.milia. Aliquãdo ſi ſperat᷑ muu toꝝ coꝛrectio poteſt exerceri punitio in aliquos pꝛin/ cipalioꝛes vt exemplo eoꝛum alij terreantur. ſicut do minus mandauit ſuſpendi pꝛincipes duodecim tri⸗ buum p:o peccato foꝛnicatõis populi: Tertia cau ſa eſt quando pꝛobabiliter pꝛeſumitur de emedatio⸗/ ne. vt quia peccauerunt tales ex inſirmitate vel igno rantia non ex obſtinata malicia. Quarta cauſa ẽ omiſſio coꝛrectionis ſi exercitando bono s pꝛoſunt ec cdleſie. tunc enim tolerari poſſunt.ne boni ocio toꝛpe⸗ ſcant.pꝛobantur hec dixliiij Rcomeſſationes.⁊.xxiij. q.iiij.ipſa pietas.Concoꝛ/ray. R ¶ apirulum ſextum de omiſſione fraterne coꝛre⸗ ptionis . E negligetia ſen om „ lud quod dixit petro chꝛiſtus in perſona omniuũ. Si peccauerit in te frater tuus vade ⁊ coꝛripe en inter te ⁊ipſum ſolum. Mathei.xviij. Ubi auguſtinus in omet.ait. Quid ẽ in te peccauerit.id eſt tu ſcis quia peccauit. quia enim ſecretum fuit quando peccauit in te. ſecretum quere cũ coꝛrigis.quod pecca uit. Naã ſi ſolus noſti.ꝙ peccauit in te ⁊ eum vis coꝛã omni⸗ bus arguere non eris erroꝛis coꝝectoꝛ ſed pꝛoditoꝛ ⁊ infra.Lum ſcimus hec ſcʒ peccata occulta.ait Au guſtinus. non pꝛodimus ſed in ſecreto arguimus. vbi contingit malum ibi moꝛiatur. Ilon tamen vuł nus ibi negligimus ante omnig oſtendentes illi bo mini in tall peccato conſtituto illud vulnus eſſe moꝛ tiferum. habentur hec.ij. q.i.ſi peccauerit. Ubi glo. queri de duobus. Pꝛimum eſt dequibus peccatis boc intelligatur pꝛeceptum admonitionis huiuſmo di ſeu coꝛrectionis fraterne. Et ponit plures opinio⸗ nes. Quarum pꝛima eſt vt loquatur de occultis.ſed huic opinioni contradicit capim ſed illud. diſt. xlv. ⁊ extra de iudic.c.nouit. In quibꝰ capitulis dicta au ctoꝛitas chꝛiſti trabitur ad manieſta. Alij dicunt torum intelligitur de manifeſtis. Sed iſti opinioni contradicit dictũ auguſtini in pꝛedicto capitulo vbi ait. Si tu ſolus noſti ⁊c. Tertij dicunt ꝙ pꝛincipiu auctoꝛirat pꝛeſate intelligitur de occulto.ſed ſequẽs de manifeſto. Johannes andree intelligit de occu lto quod tamen ſcitur a pluribus.⁊ vocantur teſtes· vt pꝛobet᷑ admonitio facta: qꝛ non poſſer elarr 1e5 pꝛeceſſiſſet ardmonitio. Et cum dicit auguſtinꝰ. ſi ſo lus noſti illud ſolus non excludiraliquos.ſed mulri tudinem cum ſcʒ eſſet notoꝛium.ſicut exponit᷑ illud. Quũo ſedet ſola ciuitas plena Treno.i.cum paucis. Iſta opinio vltima videt᷑ eſſe.b. tho. ſi tñ intelligat enã de occultis.ſivnitm̃ notis. Scðo quent gloſa. vtꝝ oẽs obligent᷑ ad hoc pꝛeceptũ.⁊ ponit opiniões. Aliqui dicũt ꝙ oẽs rectoꝛes ſiue pꝛelati ſiue eccliaſti ci ſiue ſeculares tenentad iſtud pᷣceptũ quo ad pecca ta cõmiſſa ⁊ cõmittẽda.ar.xxiij.q.iiij.duo iſta. Sed alijs ꝑſonis eſt iſtud in cõſilio nõ in pᷣcepto q̊ ad pec cata cõmiſſa.in pᷣcepto autẽ quo ad cõmittenda. ar. xxij.q.v.hoc videt᷑. Alij dicũt ſimpliciter qðᷣ extendi tur iſtud pꝛeceptũ ad oes.qð tenet hugo.Et igg b. tho. ſe.ſe.q.xxxiij.ar.iij.⁊ ad hoc expꝛeſſe facit qð ba betur.xxiiij.q.iij. Tã ſacerdotes qᷓᷓ reliq fideles oẽs ſummã debẽt habere curã de his qui pereũt.quate⸗ nus eoꝝ redargutione autcoꝛrigant᷑ a peccatis. aut ſi incoꝛrigibiles appareãt. ab eccłia ſepent᷑. Nec ẽ cõ⸗ era qð ait biero. Sacerdotes ſtudeant adimplere il⸗ lud euangelij. Si peccauerit in te frat tuus. di.xlv. ſed illud.õ enĩ intendit hiero. dicere ꝙ ſoli ſacerdo tes ſeu pᷣlati teneant᷑ ad illud.ſed qꝛ magis illi qᷓ; ce⸗ teri ſjm tho. vbi.ð̊. Tertio videndum eſt. Utꝝ huiui modi omiſſio ſit moꝛtale. Ad 3⁵ reſpõdit.b.tho.ſe. dñi. Si neglexeris coꝛrigere peioꝛ effectꝰ es eo qͥ pec cauit.ſed hoc nõ eſſet niſi huiuſmodi negligẽtia pᷣce⸗ ptum omitteret.vñ ⁊ moꝛtale eſſet. Eſt ergo vidẽdũ qñ omittit iſtud pꝛeceptũ. pꝛopter qð moꝛtale com⸗ mittit᷑ Pꝛo cuiꝰ declaratione ſciendũ ſᷣm tho. ẽ dikf ferenna inter pᷣcepta affirmatiua ⁊ negatius. lã ne⸗ gatiua obligãt ſemꝑ ⁊ad ſemꝑ.qꝛ ꝓhibent actus vi tioꝝ qui ſemper ſunt ſ̃m ſe mali.nec vllo mõ vel tpꝑe vel loco bñ ſieni pñt.vt nõ peniurabis.nõ mechaberꝭ ⁊ buiuſmodi.Sed affirmatiua lobligãt ſemꝑ ſed n⸗ ad ſemꝑ.qꝛ dant᷑ de actibo virtutum. Sed aciꝰ vir⸗ tutũ nõ quomodolibet fieri debẽt.ſed obſeruatis de ⁊ buiuſmadi.Et qꝛ in bis que ſunt ad finẽ diſpoſitio eoꝝ attendit᷑ ̃m ratiõem finis.in ipſis circũſtantijs actꝰ virtuoſi pcipue eſt attendẽda rõ finis qui eſt bo nũ virtutis.ſi ergo ſit omiſſio talis circũſtantie circa actũ virtuoſum que tollat totali bonũ virtutis. hoc cõtraniabit᷑ pᷣcepto affirmatiuo. St autẽ ſitdeſectus alicuis circũſtantie que nõ tollat totalit᷑ bonũ virtu⸗ tis.lʒ nõ perfecte attingatad bonũ virtutis nõ eſt cõ na pceptũ. Unde ⁊ pꝓhs dicit in.ij. ethicoꝝ. ſi paꝝ diſcedat᷑ a medio nõ coꝛrũpit bonũ virtutis. Cũ er⸗ go coꝛrectio fraterna ſit ſub pᷣcepto affirmatiuo ⁊ re⸗ ducit ad pꝛeceptũ decalogi de honoꝛatõe parentum ſub q̃ mandat᷑ oẽ beneficiũ ſp ceſſitate pximo impendendũ. Coꝛrectio autem frater na oꝛdinat᷑ ad hunc finẽ.ſ.ad emendationẽ fratris.i. ꝓti.vñ intãtũ cadit ſp pᷣcepto inqᷓtũ ẽ neceſſania ad bunc ſinẽ. Uñ omiuttendo coꝛrecnonẽ nõ ſemper pec cat moꝛtaliter. ſed in certis caſibus vt ·declara bit̃. De coꝛrectione frat põt exponi illud po cxl. Coꝛripiet me iuſtꝰ in miſeri⸗ irituale vel tꝑale de ne coꝛdia ⁊ increpabieme.vt notant dicit greg. Sieut nõ eſt ab oꝛatiõe ceſſandũ ꝓ his qͥs coꝛigi volumꝰ. etiã ⁊ſi nullo hoĩm oꝛante pꝛo petro dñs reſpexit euz ⁊ fecit ſuũ flere peccatũ.ita non ẽ negligẽda coꝛrectio qᷓuis deꝰ quos voluerit nõ coꝛrectos faciat eſſe coꝛ⸗ rectos. Tũc autẽ ex coꝛectione ꝓficit hõ cum miſere tur deus.atq; adiuuat qui facit q̊s voluerit etiã ſine coꝛrectione ꝓficere.xxiij.q.iiij.ſicut.Etſciendũ Stri⸗ plex negligentia ſeu defectus põt tirca conectionem contingere. „ Pꝛimo ex coꝛrectionis Scðo ex coꝛrigentis criminali diſpoſitiõe, cõtra qðᷣ Tertio ex indebiti modi pꝛoceſſiõe.cõtra quod dicit In miſcdia. irrõnabili omiſſione, contra ſolum. Ubiaugꝰ.in libꝛo de verbis dñi ait. Admo net nos dñs noſter non negligere inuicẽ peccata nrĩa querẽdo quid repᷣhendas.ſed vidẽdo quid coꝛnigas. id eſt nõ opoꝛtet qꝛ ꝓpter hoc obſeruem ꝛ curiole in⸗ quiramꝰ vitam alioꝝ vt inueniamꝰ quid poſſimꝰre pꝛehendere.hoc autẽ eſſet ex ploꝛare vitã alterius.qð fieri nõ debet niſi ſit pꝛelatꝰeius. Uñ dicit᷑ Pꝛouerpᷣ. xxiuiij. Ne queras impietatẽ in domo iuſti.ne vaſtes requiẽ eiꝰ. Et adrianꝰ papa ait. Ne qᷣcqͥd in domo luſti cuiuſq; agat aliag domꝰ per eos nouerit.vi.q.i. ex merito. Illa enĩ bñficia que non certe ꝑſone debe mus.vt p̃lati ſubditis ſiue ſpũalia ſiue tꝑalia.ſed cõ munit᷑ oibus.vt elemoſinas coꝛpoꝛales vel ſpũales nõ opoꝛtet q̃rere quibo ĩpendamꝰ.ſed ſufficit impen dere ꝑſonis que nobis occunũt ſᷣm tho. vbi. S. Ilec ex hoc opoꝛtet religioſos exireclauſtrũ ſuũ ad coꝛngẽ dũ delinquẽtes. Sed non ſufficitpᷣlatis cũ viderine vel caſu ſciuerint crimina alioꝝ coꝛngere.ſed etiã de bsẽt indqrere ſeruatis tñ ſemꝑ debitis circũſtantijs vt dicet᷑. Dicit ergo põ.Coꝛripiet me.ſ.maleſacientẽ iu ſtus.nõ tacebit.nõ diſſiłabit.nõ omitter admonitio⸗ nẽ vel repꝛehenſionem.ſed coꝛripietme.als non eſſet iuſtus ſine cã omittẽdo. Pꝛo cuiꝰ declaratione dicit bestꝰ tho. ſe.ſe.q.xxiij: arti.ij. fraterna coꝛrectio tni⸗ pliciter põt omitti. Uno mo ex charitate coectionẽ omittit. Dicitenim augꝰ.li⸗. i.de ciui.dei.Qð ſi pꝛopterea quiſq; obiurgandis ⁊2 coꝛnpiendis male eniitn arcit.qꝛ opoꝛtuniꝰ tem⸗ pus inquirit᷑.vel eiſdem ipſis metuit ne per boc de⸗ terioꝛes efficiant.vel ad bonã vitam ⁊ piam erudien dos iĩpediant alios inſirmos ⁊ pꝛemãt auertanta fi⸗ de.nõ videt᷑ eſſe cupiditatis occaſio ſed cõſiliũ chan⸗ tatis. Scðo modo pꝛetermittit᷑ fraterna coꝝectio cum peccato veniali. quando ſc; timoꝛ cupiditas faciunt hominẽ tardioꝛem ad coꝛripiendum delicta frotris.nõ tamen ita ꝙ ſi eiconſtare ꝙ poſſetfatrem a pꝓctõ retrahere ꝓpter timoꝛem nõ diſplicendi. vel cu piditatẽ tꝑaliũ.ne illa amitteret.quibꝰi ritatẽ ſatemnãẽ pꝛeponit illã dimittere coꝛrectionem. cu omittit fratemna coꝛrectio ſine m tione. Fit enĩ contra dñi pᷣceptũ dicenus. Si peccas⸗ uerit in te frat᷑ tuus vade ⁊ coꝛipe eũ inter te ⁊ iſuʒ mentoꝛie qñ.ſ.quis in aĩo ſuo chs Capitulum YV. Ethoc modo ſancti aliquando negꝗligũt coꝛrigere vi rectio delinqu entis pertinet ad aliquem inqtum vt tam delinquentiũ. vt ponit augꝰ.ibidem. ertio get in eo rectũ iudicium rationis.peccatũ autem nõ modo omittitur fraterna coꝛrectio cum moꝛtali pec⸗ tollit totuʒ bonũ nature quin remaner in eo aliquid cato. quãdo.ſ.foꝛmidat?᷑ iudicium vulgi ⁊ carnis cru de recto iudicio rationis.⁊ ſᷣm boc poteſt ſibi coꝛnpe ciatio.vt dicit ibi aug. dum tamen bec ita dominẽ⸗ tere alterius delictũ arguere.. ſed tamen per peccatũnKv tur in animo vt pponant᷑ fraterne charitati.⁊ boc vi? pꝛecedens umpedimentũ quoddam coꝛrectioni affer 7 detur contingere quando qͥs pꝛeſupponit de aliquo tur pꝛopter tria Pamo quidẽ er peccato pꝛeceden delinquente pꝛobabiliter ꝙ poſſet eũ a peccato retra ti indignus redditur.vt aliũ coꝛrigat de minoꝛi pec here coꝛrigendo.ſed pꝛopter timoꝛem vel cupiditatẽ cato ſiſpſe conigens maius cõmiſit. Unde ſuꝑ illud pꝛetermittit. Sclendum ꝙ amiſſio fwateme coꝛre⸗ Math.vij. Quid autem vides feſtucã ꝛc. dicit hie⸗ ctionis nõ eſt moꝛtale, niſi illud de quo fienda eſt ſit ro. De bis loquitur qui cum moꝛtali cnimine detinẽę moꝛtalellã qᷓuis etiã fiotemaliter coꝛrigere delin? tur obnoxij minoꝛa peccata fratribus nõ concedunt quentem in venialibus ſit charitatis quando inde Secundo redditur indebita pꝛopter ſcandalum ſperatur vtilitas non tamen omitere illud ex negli gquod ſequitur ex conecnone ſi peccatum coꝛripiẽtis gentia eſt moꝛtale. Umbertus tamen in expoſitlon⸗ ſte maniteſtum. qꝛ videtur ꝙ lle qui comgit non mo regule Auguſtini facit diſtincnonem de venialibꝰ ueak ex charitate ſed ad oſtentationem. Unge ſuper dicit enĩ ꝙ cum venialia ſint diſpoſitio ad mortalia illud, uomodo dicis fratni tuo ꝛc, expõit cryſolto⸗ dupler eſt diſpoſitio venialium ad moꝛtalia. quedã mus. Quo pꝛopoſito puta ex charitate vt ſalues ꝓxi emim ẽ diſpoſitio pꝛiopinqua.⁊ quedam remota. Di mũ tuum. non. qꝛ teipſuʒz ante ſaluares. vis ergo nõ ſyoſitio remota vt verbũ ocioſum. leuitas. niſus aſpe aleos ſaluare ſed per bonam doctrinam malos act cus. vel audit cunioſus nouitatum ⁊ buiuſmodi· celare ſciẽtie laudem ab hominib? querere. Duſppoſitio pꝛopinqua eſt rariõe multitudinis. vt in cio pꝛopter ſuperbiam coꝛrigentis.in q;tum.ſ. aliqs illo qui aſſidue ſine numero hec cõmittit. vel ratione pꝛopꝛia peccata paruipendens ſeipſum pꝛefert pꝛo⸗ magnitudinis. vt ſunt aliqua mẽdacia multü ſcan⸗ pimo ſuo in coꝛde peccata pꝛoximi auſtera ſeueritate daliſatiua. ? alique detracnoes z huiuſmodi. velra? diiudicene aen eſſet iuſtus. Unde augꝰ in li.de ler⸗ tione connexionis cum moꝛtali.ſicut ſunt colloquia mone dñi in monte ait. Accuſare vltia officiũ eſt bo impudica ⁊ viſus fixus circa mulierem buiuſmodi noꝛum. quod cum mali agunt alienas partes faciut Sicut ergo aliquis videns alium incedentẽ ber viã Ouomo antẽ quis debeat coꝛmigere docet idem au⸗ credit ꝙ ſtatim incunreret periculuʒ moꝛtis peccarert guſtinus dicens. Cogitemus cuͦ aliquem repꝛehen miſireiraberet euz. Ita poteſt aliquis peccare mona⸗ dere nos neceſſitas cogit vtrũ tale ſit vitiũ quod nũ⸗ liter niſi coꝛrigat fratre de huiuſmodi venialibꝰ que q;ᷓ babuimus. ⁊ tunc cogitemus nos homines eſſe ⁊ ſunt dupoſitio pꝛopinqua ad moꝛtale vr eſt petulan habere potuiſſe.vel quod habuimus Z iam nõ habe tia de qua loquit augein regula. Tenemur ergo ad mus. ⁊ tunc tangat memoꝛiam cõmunis fragilitas coꝛrectionem finternam pꝛeceptoꝛie. de venialib in⸗ velllam coꝛrectionem non odiũ ſed miſericoꝛdia pꝛe terdum non inqtum venialia. ſed inq;tũ ad moꝛia⸗ edat. ſi autem nos in eodem vitio eſſe non obiurge⸗ lia inducentia. In alijs caſibo q;uis nõ teneamur de mus ſed congemiſcamus ⁊ ad penitendum inuicem neceſſitate ad coꝛrectionem de venialibus.tamen eſt inuitemus. Patz ergo er bis ꝙ peccatoꝛ ſi cum bumt de expedientibo ad ſalutem.i. vtilibus. bec vmbenꝰ litate corigat delinquentem nõ peccat. Nec per boc Atem omiſſio coꝛrectiõis fraterne de moꝛtalibus qññ nouam ſibi dãnationem acquirit.lʒ per hoc vel in cGö non ſperatur emendatio fratris non eſt mortale ĩmo ſcientia fwatris vel ſaltem in ſus pꝛo Peccats pꝛeterito fieri nõ debet. Item de moꝛtalibus publicis ⁊ noto condẽnabilem ſe eſſe oſtendat.nõ autem deobligatk rijs nõ habet locum pꝛeceptum de fiaterna coꝛrectio peccatoꝛ quicũq; ab iſto pꝛecepto. nec põt dici ꝑple⸗ ne. Sed de illis intelligitur illud apoſtoli. Peccan⸗/⸗ pus.q põt conxeri de peccato.⁊ penitere euã non erit tem coꝛam omnibus argue vt ceten timoꝛẽ habeant peccatoꝛ. vel etiã vt dictũ eſt humiliter coꝛngedo pꝛe Unde auguſtinus. Que peccant᷑ coꝛã omnibus coꝛ cipue fraternalit nõ peccat. Nec excuſant ſubditi In nigenda ſunt coꝛam omnibus que peccantur ſecrett teneank coꝛreccione frateꝛna pꝛelatos ſuos coꝛrigere coꝛripienda ſunt ſecretius. Diſtingue tempoꝛa. cõ⸗ delinquentes. ſi vt dictũ eſt ſperat emendatio eoꝝ ꝑꝑ 7 coꝛdabis ſcripturas.qj.q·i.ſi peccauenit. ipſam. Eſt eni fraterna coꝛtecnio actꝰ charitatis ⁊ iõ elet ,.P . ri tinet ad vnũquẽq; reſpectu cuiuſcuncq; perſonena Becunga neg ige et 1 III u5 charitatẽ debet babere ſi aliquid in eo coꝛrigibi que cõmittitur in coꝛrectione fſiatema eſt defectuoſa le inueniat. Uerum in coꝛrectione qua coꝛrigunt ſub ſeu infructuoſa cõmuniter. quando coꝛrigens ẽ pec⸗ diti pꝛelatos debet modus congruuts adbiberi. vt. ſ catoꝛ. Dicit enim apoſtolus ad Ro.ij. In quo aliux non pꝛoteruia ⁊ duricia ſed cum manſuctudine ⁊ re zudicas temetipſum condẽnas.Sibi enĩ dici poteſt uerentia coꝛrigantur. Unde apoſtolus.i. Thimo.v⸗ lllud pꝛouerbium. Mecdice cura teipſum. Et yſido. ait. Senioꝛem ne increpaueris ſed obſecre vt batreʒ in libꝛo de ſummo bono. õ debet alioꝝ vicia coꝛri Et ideo Dyoniſius redarguit demophilum mons⸗ ſen equi vuijs eſt ſubiectus.pꝛopterea dicit pỹ. Ju chum quia ſacerdotem ineuerẽter coꝛrexerat eum ꝑ⸗ us conipiet me.q.d.nõ peccatoꝛ. qꝛ nõ eſt dignus cutiens.⁊ de eccleſia eij ciens . Dec beatus thomas coꝛrigere aliena vel ydoneus qui pꝛooꝛijs detinetur vbi ſupꝛa. Ad boc facit vt notat gregoꝛius in. pa? 2 Saiendum tamen pꝛo buiuſmodi decle: atõe ꝙ ſgelt gemplum Tlatban Mopbcgetum torr CTitulns IX. — Dauid de adulterio cõmiſſo occulte. qꝛ ſub ſimilitu dine diuitis qui occiderat onẽ pauperis.vt pꝛepara ret conuiuiũ paupen hoſpiti ⁊c. ſuper quo dauid iu dicauit illum dignũ moꝛte ⁊c. Ex qua ſententia inde ſumpta occaſione vebane redarguit euʒ. ⁊ ille ſubito emendarꝰ &, hiſtoꝛiã habes. ij. eg. xij. In hui figu ram diceitur Etoð.xix. Beſtia que tetigerit montem lapidabit᷑.qð fit cũ ſubditus beſtialiter ſeu pꝛoterue coꝛrigit pꝛelatũ.qui rõe dignitatis qꝛ altioꝛ ceteris ex officlo dicit mons. Et.ij Regũ.vi.narrat᷑ ꝙ oʒa per cuſſus fuita dño qꝛ tetigit archã dei que deſignat p latũ.cõtractꝰ antem ozee qñ reuerenter obiurgatur vel ei detrahit᷑. Scienduʒ etiam m tho. vbi. S. Qð vbi imineret periculum fidei enã publice eſſent pꝛela eia ſubditis arguedi. Uñ ⁊ paulus qui erat ſubditꝰ petro. qꝛ ipſe papa ⁊ ille ep̃s ꝓpter iminens periculũ ſcandali circa fidẽ. Petrum publice arguit, ⁊ ſic dicit glo. Augu. ad Oal ij. Jpſe petꝰ exemplũ maioꝛibꝰ iribuit vt ſicubi foꝛte rectũ tramitẽ reliquiſſent.ne de dignentła poſterioꝛibo coꝛrigi. ar. di. vlij. contẽpta Er q;uis pᷣſumere ſe eſſe mnekone ſimpliciter quã pꝛe latus ſuꝰ videat᷑ eſſe pᷣumptuoſe ſuꝑbie tñ extimare ſe eſſe melioꝛẽ q;tum ad aliquid nõ eſt pᷣſumptõis.qꝛ nmullus ẽ in bac vita quinõ habeat aliquẽ defectum Et deſiderondũ eſt ꝙ cũ aliquis monet pꝛelatũ ſuuʒ nõ per hoc maioꝛẽ ſe extimat.ſed auxiliuʒ imꝑtitei qj qusto in loco ſuꝑioꝛi tanto in pericu lo maioꝛi verſat Enñm auguſti. in regula. Tho. vbi. 5, arti. iiij. Lertia negligentia cir. S. ca coꝛrectionẽ fraternã que cum ſit actus charitatis?/. iõ opoꝛtet ꝙ fiat cũ modo qͥ modus ẽ fiat m cha⸗ ritatem. ⁊ iõ dicit in miſcðᷣia increpabit me. miſcdia autẽ eſt effectus charitatis.modꝰ autẽ m charitarẽ eſt modꝰ ⁊ fſoꝛma tradita a Epᷣo in euangelio. qͥ dene ceſſitate pᷣcepti eſt ſᷣm tho. vbi.. ſe.le.q.xxxiij. ar. vij vt videlʒ denũciationẽ pꝛecedat ſecreta admonitio ĩ peccatis.ſ.occultis:.qꝛ ſecꝰin publicis in quibꝰ nõ eſt neceſſaniũ ſecretã admonitionẽ pꝛecedere denu ncia⸗ tionẽ.⁊ hoc:qꝛ nõ tm̃ adhibendum ẽ remediũ ei qui peccauitvt melioꝛ fiat. ſed eri alijs ĩ quoꝝ noticiã ve nit vt nõ ſcandaliʒent᷑ ⁊ is publice fienda. Sed qꝛ in peccatis occultꝭ põt parari offenſa pꝛoximoꝝ. Ideo adhuc diſtingnendũ. Quedam eni peccata occulta ſunt q ſunt in nocumentũ ꝓximoꝝ coꝛpoꝛale vel ſpi rituale.pnta ſi alids occulte tractat qũo ciuitas tra⸗ dat᷑ hoſtibo.vel ſi hereticꝰ hoĩes uatim a fide auer tat.qꝛ enĩ in huiuſmodi caſibo qͥ occulte peccat nõ ſo lũ in te peccat ſed etiã in alios ſtatim opoꝛtet ad de⸗ nunciationẽ ꝓcedere omiſſa fratema coꝛrectõe vt hu iuſmodi nocumentũ ĩpediat᷑ niſ i foꝛte aliqͥs firmiter extimaret ꝙ ſtatim ꝑ ſecretam admonitionem poſſet huiuſmodi mala ĩpedire. Quedã vo peccata occulta ſunt q̃ ſunt ſolũ in malũ peccantis ⁊ eiꝰ in quẽ pecca tur.vel qꝛ a peccãte lederis vel ſalrẽ ex ſola noticia.et tũc ad hoc ſolũ tenẽdũ eſt vt fratri peccãti ſubuenia tur.⁊ tũc ſicut medicꝰ coꝛpoꝛalis ſi ſanitatẽ infumo põt inferre ſine alicuiꝰmẽbꝛi deciſione hoc facit. ſi au te non põt abſcindit membꝝ minꝰneceſſariũ vt vita toti con ſeruek. ita ille qᷣ ſtudet emẽdationi fratris ad 9 quẽ oꝛdinat᷑ fraterna coꝛrectio debetſi põt ſic frateʒ . emendare q;tum ad conſciennã vt fama ei conſerue tur quevtilis ẽ. Pꝛimo quidẽ⁊ ipſi peccanti nõ ſo⸗ lum intempoꝛalibo in quibꝰ q;dtum ad multa homo patit᷑ detrimentũ amiſſa fama, ſed etiam qᷓ;tũ ad ſpi ritualia.qꝛ pꝛe timoꝛe infamie multia peccato retra⸗ hunt᷑. Unde qñ ſe infamatos Oſpiciunt. inefrenate peccat. Et ideo hieroꝰ.dicit. Coꝛnipiendus eſt ſeoꝛ⸗ ſum frateme ſi ſemel pudoꝛẽaut verecũdiã amilerit. permaneat in peccag. Scðdo debet conſeruari fa ma peccãtis fratris.qꝛ vno infamato alij quodãmo do infamant?᷑.m ullud aug. ad plebẽ yponeñ. Cum de aliquibo qui ſanctum nomẽ pꝛoſitentaliquid cri⸗ minis vel falſi inſonuent vel veri patuerit. inſtat ſat oguniambiunt vt de oĩbus hoc credat. Tero qꝛ ex peccato vniꝰ publicato alij pꝛouocant᷑ad pec⸗ ccandum. Ueꝝ qꝛ conſcientia.ſ.bona pꝛeferenda ẽ fa me voluit deꝰ yt ſaltẽ cum diſpendio fame fratns cõ ſcientis ꝑ publicã denunciationẽ a peccato liberexur Et ſic patet de neceſſitate pᷣcepti eſſe ꝙ ſecreta admo⸗ nitio in huiuſmodi occultis publicã denũciationem pꝛecedat. Nec eſt cõtra ꝙ ioſeph accuſauit fratres ſu os apud patrẽ de crimimne peſſimo. Beñ. xxxvij. nec legit᷑ ibi ꝙ pꝛemiſerit ſecreram admonitionem.qꝛ ſᷣm tho.q;uis nõ ſit ſenptũ eredẽdũ eſt ꝙ pꝛiꝰ admonue nt. vel dici põt ꝙ publicum erat peccatum inter fra⸗/ tres. vnde dicit pluraliter accuſauit fratres. Qõ etiꝗ petrus ananiam ⁊ ſaphirã occulte defraudãte depᷣ⸗ cio agri publice denunciauit peccatũ ſine pꝛeceden⸗ ni admonitone. vt patet Act.v. hocfecit vt executoꝛ del cul omnia peccata etiã occulta ſunt ei vt publica cuiꝰ reuelatione peccatũ illius cognouit ⁊ puniuit. Chꝛiſtus etiꝗ cum peccatũ iude pꝛoditoꝛis baberer vt publicũ inq;tum deꝰ. vnde ⁊ pꝛodere poterat nõ tamen publicauit.ſed verbis obſcuris eũ de peccato admonuit vt nobis cxemplũ pꝛeberet.ij.q:i. vnus. Similiter nõ eſt cõtra ereligioſi in caplo de culpis ſeinuicem pꝛoclament pᷣtermiſſa admonitiõe. qꝛ illa ſunt venialia nõ inſamatoꝛia in quibus non habet locum pꝛeceptũ fraterne coꝛrectiõis.ſed ſi eſſet aliqð tale per quod frater infamaret᷑ cõtra pꝛeceptum age⸗ ret.qꝛ per hũc modum peccatum fratris publicaret. Item quãdo pꝛelatꝰ in viſitatiõe vel als pꝛecipit ꝙ ſi i dicat quod quis ſciuerit coꝛngendũ.intelligendũ eſt ſaluo oꝛdine frateme coꝛrectionis ſiue pꝛeceptum fiat aid omnes ſiue ad aliquẽ ſpecialiter. Sed ſi pꝛe⸗ latus pꝛeciperet expꝛeſſe cotra hunc oꝛdinem a domi no conſtitutũ.⁊ ipſe peccaret pꝛecipiẽs.⁊ ei obediẽs. qꝛ contia pꝛeceptũ domini agerent.vnde tunc nonẽ ei obediendum.qꝛ pꝛelatus nõ eſt iudex occultoꝛuʒ. ſed ſolus deꝰ.vnde nõ habet poteſtatem aliquid pᷣ⸗ cipiendi in occultis.niſi inq;tum peraliqua indicia manifeſtant?᷑ puta per infamiam.vel per aliquas ſu ſpitiones in quibo caſibus poteſt pꝛelat pꝛecipere eo dem modo ſicut iudex ſecularis vel eccleſiaſticus exi gere iuramentum de veritate dicenda.tho. vbi/S. vn de ⁊ vibanus papa. De maniteſtis loquitur. occul⸗ toꝛum enĩ cognitoꝛ ⁊ iudex eſt deus, di. xxxij. erube⸗ ſcant. Item poſt admonitionem ſecreto factam ſemel ve pluries quouſq; habetur ſpes emen⸗ datid Gad Fl ſan tore gun Pi Nd c 0an fon lu⸗ den⸗/ n⸗ Puna ſen clle/ (odl qip linis pecon ſnſt bugft ngs ril ot⸗ gtune rroe itſte odice eme me ſkpe oll babt Gs W W lic n⸗ ſtdi (Abe bae llae ec Ri. itt corr liu ſche ſube ſen ſtie Prer Mken Ko⸗ nonẽ frarris ꝓcurandã ſm cryſo. DW luit deꝰ teneni hunc oꝛdineʒ in fraterna coꝛrectiõe.qꝛ de vno extremo nõ tranſit᷑ conuenient᷑ ad aliud niſi Lapitulum 1 dationis eius per bãc vitam pꝛocqendũ eſt vlten? ſcʒ ad pꝛoductionem teſtiũ. ꝙ per tales teſtes inductos ille debeat emendari qui per ſecretam admonitionem non ſes vicio cõtinebat c nõ niſi cum ſperat᷑ Nam per bunc modum ſi non pꝛobabiliter credere⸗ tur emendatio non ſunt teſtes inducendi ſed deſiſtẽ dum. Inducuntur autem teſtes pꝛopt᷑ tria m tho. Pꝛimo ad oñdẽdũ ꝙ ſit peccatũ de q aliquis arguit vt dicit hiero. Scðo ad cõuincendum de actu ſi agctꝰ teret᷑.vt dicit augꝰ.in regun. Tertio ad oſtẽ dendũ ꝙ frat᷑ admones fecit qð in ſe eſt ad emenda⸗ Idcirco autẽ vo ꝑ mediũ. In coꝛrectione auteʒ fraterna voluit dñs ꝙ pꝛincipiũ eſſet occultũ.dũ frater coꝛiperet fratrẽ int ſe ⁊ ipſum ſolũ.Finẽ autem voluit eſſe publicũ. vt.ſ. eccleſie denũciaret᷑⁊ iõ ↄuenienter in medio ponitur cõductio teſtiũ vt pmo paucis indicet᷑ peccatũ fratr qui pñt pꝛodeſſe ⁊ non obeſſe.vt ſaltẽ ſic ſine multitu dinis intamia emẽdet᷑ ⁊ qðᷣ augꝰ.dicit in regula. ꝙ; peccatũ fratris occultũ pꝛiꝰ pᷣpoſito debet oſtendi q; ſcʒ teſtibo.intelligendũ ẽ ꝙ pꝛiꝰ dicat᷑ pꝛelato qᷓ teſti⸗ bus. ſᷣm qð pꝛelatꝰ eſt quedã ꝑſona ſingularis que magis põt ꝓdeſſe q; alij.nõ autẽ ꝙ dicat ei tanq; ec cleſie.i.ſicut in loco iudicis reſidẽti.eſt ̊ ſeruandꝰiſte oꝛdovt pᷣmo ſecrete coꝛripiat᷑ frat᷑ delinquens de ſuo peccato occulto cũ per bãc coꝛrectionẽ ſperaů emẽda tio ⁊ nõ aliter. deinde pꝛelato vt perſone pꝛiuate inti met᷑ vt admoneat,.teſtibo perſonis maturis ⁊ diſcre/⸗ tis dicat᷑i. coꝛã eis coꝛripiat᷑ ſi per hunc modum ſpe rat᷑ emẽdatio ⁊ nõ aliter.⁊ ibi puata coꝛrectio non iu uabat.quarto dicẽdũ eſt ecclie.i. pꝛelato accuſando ſi põt per ſufficientes ꝓbatiões oſtẽdere.⁊ ſperat᷑ coꝛ rectio illiꝰ per h̊ vel ſalrẽ denũciando. Pꝛelatꝰ auteʒ D babita ſufficiẽn ꝓbatione dz ille hcipere vt deſiſtat. dð ſi nõ facit eccliam nõ audit.vñ ꝓpter cõrumacem excõicandꝰ eſt.⁊ tũc excõicatus ſit ſibi ſicut ethnicꝰ ⁊ publicanꝰ.i.alias nõ vites eũ ſi nõ excõicet᷑ q;uis ec deſiã nõ audiat:i:nõ obediat, nõ ꝓpter hoc opoꝛtet eũ vitare.ar.ij.q:i:multu. Luʒ tenet᷑ iſte modus ⁊ oꝛdo tũc coꝛrectio eſt in miſcðia ⁊ charitate.ſᷣm illud põ. Loꝛripiet me iuſtꝰ in mit ðᷣla aliter male fit ⁊ ð miſe ricoꝛdiã ⁊ charitateʒ vt cũ publicat᷑ hincinde.Et tũc vt dicit augꝰNõ eſt coꝛectoꝛ ſed ꝓditoꝛ.ij.q.iiſi pec cauerit. Itẽ querit᷑ circa hanc mareriã vtxꝝ ſciens peccatũ ꝓximi ⁊ referẽs illud ſtatim pᷣlato ſuo añ fa⸗ ctã admonitionẽ ſecretã peccet moꝛtalit. videt᷑ ꝙ ſic. qꝛ cõtra oꝛdinẽ datũ a xpo de fratema coꝛrecne agit Rñ.m tho.in qͥlibet.In bis diſtinguẽdũ eſt de cõ⸗ ditione ſubditi ⁊ platiNam ſi ego ſcio ꝙ frat per me coꝛriget᷑ tũc nõ debeo denũciare pᷣlato. Si aut H me lius fiat ꝑ pꝛelatũ ⁊ pꝛelatꝰ nihilominꝰ ſit pius ⁊ di⸗ ſcretꝰ ⁊ ſpiritualis non hñs odiũ vel rancoꝛẽ ad illũ ſubditũ tũc põt denunciare ſibi: nec tunc dicit ecclie qꝛ nõ dicit ei vt pᷣlato eccłie ſed vt pꝛiuate ꝑſone pꝛo⸗ ficienti ad coꝛrectionẽ ꝓximi ⁊ emendationem. Sed ꝓpter conditiões diuerſas pꝛelatoꝝ ⁊ ſubditoꝛum nõ poteſt in h̊ dari iudiciũ generale.vel qꝛ pꝛelatus mo uet᷑ odio aq ſubqitũ:vel qꝛ ſubquꝰno reciꝑet bũñ ver gictis videt᷑ ⁊ ſi boc intendat.ſ.emendationẽ fratris — ba pꝛelati. iõ in omnibo bis boc eſt tenendũ pꝛo re⸗ gula ꝙ in his ſeruâda eſt charitas. qð mellus ex p vel cautelã in futuꝝ ⁊ ſeruet q;tum põt bonũ chani⸗ tatis nõ peccat denũciando.Si aũt denunciat vel pᷣ lato vel amico ſuo vel cuicũq; ex malicia vt cõfunda tur ⁊ depꝛimat᷑.peccat moꝛtaliter.ſi aũt ex incautela oc alicui dicit.ita tũ ꝙ inde nõ aliud vel infamia vł vituperiũ eueniat delinquẽti nõ eſt moꝛtale.lʒ incau te agat.hec tho.Etiã richar.in.iiij. di. xixe ſpter fra tris coꝛrectionẽ factã per admonitionẽ ſecretã nõ teꝗ neoꝛ deſiſtere a ſecreta denũciatione pᷣlato fienda:. qꝛ valet ad pꝛecauendũ fratri a recidiuo. nec ẽ in pᷣiudi ciũ fame fratris ſi talis eſt pꝛelatꝰ qualis eſſeæ debet. Si tñ per ſigna valde pꝛobabilia crederetur ꝙ ex illa denunciatioe fraterni correctũ infamare vellet. tũc cri men fratris veraciter coꝛrecti ſibi denũcian nõ debe⸗ ret. hec richar. Sed ſi ille nec illum infamarer ſed de linquẽs ita videt emedatus qð nulli dubiũ eſt de re cidiuo nõ videtur qð debeat dicere:ex quo nil fructꝰ ſequit᷑ ĩmo male faceret deneinciãdo etiã pꝛelato hm vmber. Totãdũ etiam ſᷣm richar. in.uij ꝙ in pec catis denunciãdis conſiderão ũ vtrũ peccatu ſit oĩo occultũ aut ad notici alioꝝ deumenerit aut in pꝛiom⸗ pru ſit vt deueniat. Srautẽ peccatũ iam ad alioꝛuʒ noticiã deuenit tũc debet denuͦciare ei qut babet po⸗ teſtatẽ coꝛrigẽdi.vt qui ſunt ſcãdaliʒati de culpa edi ficent᷑ de pena.ſi autẽ nondũ in publtcũ deuenitr. lec eſt in via deueniendi tũc eſt denũciandũ vt ſcanda⸗ lo futuro occurrat᷑. Si autẽ ſi omnino occultũ tun conſiderandũ ẽ vtꝝ emendatio peccãtis expectarꝓ- babiliter pot aut non qð quidẽ defacili aduerti pot ſicõſideretur vtꝝ aliquis ex elatione vel paſſiõe pec⸗ cauerit ſiue ex malicia vel infirmitate qð idem eſt di cere. Quod quidẽ perpẽdi põt. ex conditione peccan tis ⁊ ex iteratiõe actꝰ.qꝛ ſi aliquis frequent ⁊ ſine fre⸗ no in aliquod peccatũ lapſus ẽ ſignum ẽ ᷣ ex mali/ cia peccat ⁊ nõ facile emendet᷑ſi autem ſeł occaſione peccati oblata in peccatu muit.? poſtea triſticiã ⁊ vere cundiã oſtẽdu de peccato.ſignuʒ eſt ꝙ peccatũ ſit ex paſſione ⁊ delacili emendet᷑. Si ergo emedatio ſpe retur debei pꝛecedere admonitio ⁊ olffern denuncia tio quouſq; videat᷑ admonitionis eſſfectꝰpꝛecipue ſi emendationẽ pꝛomittit. Si autẽ ẽ infextiuũ alioꝛuz⸗ qð non emendet niſi imineret occaſio ſilis in pecca⸗ tum ruedi quã declinare nõ vellet admonitus. tunc enim debet pꝛelato denũciari ne in pᷣcipitium rust. Si aũt non ſperet᷑ emendatio.tũc conſiderandũ eſt an illud peccatũ ſit alioꝛum infectiuũ. ſicut hereſis. foꝛnicatio? buiuſmodi.autcedatin damnũ aliquod alterꝰ. ſicut funum,.bomicidiũ ⁊ huiuſmedi.Si au tem peccatũ non eſt infectiuũ alioꝛum vel damnifi⸗ catiuũ.poteſt denũciatio diffeni quouſq; videat̃ ad monitionis effectus pcipue ſi emendationẽ pꝛomit⸗ tit. ſi autem ẽ infectiuũ alioꝛum debet denu clari pꝛe⸗ lato vt gregi ſuo caueat.Semper enim bonũ multo rum debet pꝛeponi bono vniꝰ. Unde⁊ ſama vnius negligi debet vt innocẽna vel fama multitudis con ſeruetur. Si autem vergat in dãnũ coꝛꝑale alterius dz fjer ompatio dani ili tpalis od danu ſame iſtiꝰ 4 Citulus XK. gurat futurã quickẽ fuſtoͤs in deo. que entt in patris ⁊ illi dãno quod pꝛepõderat magis obuiandñ.Di⸗ cit etiam richarꝙ niſi certiſſimis ſignis awareat in coꝛrigibilitas vel etaſperatio.i.turpatio futura coꝛ⸗ rigendi.nõ debet fraterna coꝛrectio pꝛetermitti. Et ſi cũ quis coꝛrigitur turbari videłaliquantulũ poſtea in ſe reuerſus ſe coꝛnigit. Sed quid ſi quis ſciat pec/⸗ catũ aliquod alteriꝰ.vł impedimentum matrimonij aut irregularitatẽ.aut aliquod huiuſmodi:quod ille ignoꝛat.puta ſcit aliquẽ nõ rite oꝛdinatũ vel non ba ptiſatum ⁊ videt eũ miniſtrare in ſacris vel ſcit illuʒ excõicatum,aut ſcit aliquẽ vxoꝛem habere quã de iu renõ poteſt pꝛopter impedimentũ conſanguinitatis vel affinitatis ⁊ huiuſmodi.autetiam detinere rẽ alie nã ⁊ huiuſmodi. Quid in buiuſmodi caſibꝰ fieri de bet,nũquid illum ignoꝛantẽ accuſare debet ⁊ admo nere de defectu ſuo. Rñ.ſ̃m guil. Si cõmode põt eũ odmonere de tali defectu ⁊ credit ꝑſonam illam per⸗ ſuaſibilem eſſe ⁊ coꝛnigibilẽ inde.debet maniteſtare ſi bi als peccaret.qꝛ ſi laboꝛat babens talem defectum ignoꝛantia craſſa ⁊ ſupina nõ excuſatur. Si ignoꝛã⸗ tia pꝛobabili adbu c debet ei dicere.nam ⁊ ſi inde nõ peccat excuſatus ignoꝛãtia facti.tñ inde ſequit᷑ peri⸗ culum vel damnũ alienũ ⁊ iniuria ſacramentoꝛum. SDed ſi ſit ꝑſona imperſuaſibilis ⁊ incoꝛrigibilis ⁊ ti met᷑ de ſcandalo eius ſufficit ſi dicat pꝛelato nõ accu ſando nec denũciando. ſed ſimpliciter ſignificando. Et ſi eſt tale quid vbi fir periculum alioꝝ vel damnũ ⁊ poteſt pꝛobare in iudicio tenet᷑ ſi credit iudicem ex⸗ hibiturum iuſticiã.ſecꝰ vbi nõ eſt penculum vel dã nũ alioꝝ. vel ſi eſt pbare nõ poteſt.argiij.q.vij. pleri q;.vel etiã ſi pꝛobaret nõ ſieret iuſticia nec adhiberet᷑ remediũ:.ar.xi:q.iij quando.Idem videt᷑ de denun⸗ ciatiõe fieri de pꝛelato ſuꝑ crimine quando eſt ita ma lus vel negliges ꝗ nihil ex h̊ faciet ad pꝛouidendum nutilis enĩ videt᷑ ⁊ frura. apitulumvij de negligentia circa obſeruationẽ eſtoꝝ vbi agit᷑ quo feſta debeat celebꝛari · Ertinet ad negligetiã ſeu toꝛpoꝛem circa pᷣcepta omiſſio celebꝛa calogie Exo.xx. Quod pꝛeceptuʒ litteraliter intellectum ſᷣm cho. ſe.ſeiqcxxij.arti.iij. eſt ꝑtim moꝛale ⁊ ptim ceri⸗ moniale. Moꝛale quidẽ q;tum ad boc ꝙ homo de/ putet aliquod tempus vite ſue ad vacandũ diuinis “ gneſt eni homini naturalis inclinaiio ad hoc ꝙ cuili bet rei neceſſane deputetaliquod tempꝰ ſicut coꝛpo⸗ rali refectioni.ſomno ralgs buluimnodli, Indeehg, 2⁊ ſpũali refectiõi qua mens hoĩs in deo reficiſm di ctamen naturalis rõis aliqð tempꝰ deputatũ ad va candũ diuinis cadit ſub pᷣcepto moꝛali. Sed inq;tũ in hoc pꝛecepto determinat᷑ ſpeciale tempꝰ in ſignuzʒ creationis mũdi ſic ẽ pꝛeceptũ cerimoniale. Sur ce⸗ rimoniale eſt ſᷣm allegoꝛicã ſignificationẽ put fuit fi⸗ gura future qͥetis xpᷣi in die ſabbati in ſepulcro. Etſi militer jm moꝛalẽ ſignificationẽ put ſignificat ceſſa⸗ tionem ab oĩ actu peccati,⁊ quieteʒ mentis in deo.et Hſm hoc ẽ quodãmodo generale pᷣceptũ. Silr etiã ce 1 tionis feſtoꝝ. Tertiũ enĩ pꝛeceptum de⸗/ ſtillud. Memẽto vt diẽ ſabbati ſanctifices. rimoniale eſt m ſignificationẽ anagogicam ꝓut.ſifi Pꝛeceptũ ergo de ſanctiſicatione ſabbati ponit inter pᷣcepta decalogi inq;tum ẽ moꝛale nõ inqtũ eſt ceri⸗ moniale.iqᷓ;tũ ad determinationẽ illiꝰ diei.Cerimo nialia autẽ ceſſant in noua lege.vnde qui obſeruaret nũc diẽ ſabbati qꝛ in lege moſayca mandatũ. iudai ʒaret ⁊ moꝛtaliter peccaret. ⁊ dicunt᷑tales obſeruato⸗ res ſabbati ſequaces ⁊ miniſtri antixpᷣi qui ſaciet cu ſtodiri ſabbatũ ad cõplacendum iudeis. vt dicit de cõſe. di.iij . ꝑuenit. Succedit aũt obſeruantie ſabba⸗ tiiin nous lege obſeruãtia diei dñice non ex vi pᷣcepti legis diume.ſed ex cõſtitutione ecchie et cõſuetudine populixpᷣiani.dicit᷑ nim de conſecma.di.iij. pnunci andũ.Omnẽ diem dñicum ob reuerentiã reſurrectio nis ieſu xpᷣi dñi noſtri de veſpera vſq; ad veſperã ne a iudaiſmo capiant᷑.ſ.pꝛecipimꝰ obſeruari.Ilec bu⸗ iuſmodi obſeruatio ẽ figuralis ſicut fuit obſeruano ſabbati in veteri lege.⁊ ideo non eſt ita arta ꝓhibitio . oꝑandi in dñica die ſᷣm tho. vt pꝛohibebant᷑ oꝑa in die ſabbati ſicut decoctões ciboꝝ ⁊ alia huiuſmodi Et en in quibuſdã operibo pꝛohibitis faciliꝰ pꝛopt᷑ neceſſitatẽ diſpenſat᷑ in noua qᷓ in veten lege.qꝛ figu pꝑtinet ad ꝓteſtatõnẽ veritatis quã nec in modico pꝛeterire opoꝛtʒ.opa autẽ ſm ſe conſiderata ĩmutari pñt pꝛo loco ⁊ tꝑe.hec tho.Et de paps nõ eſt dubiũ qð poteſt in illa die ⁊ alijs feſtis diſpenſare.cuʒ ſint de iure poſitiuo vt dictũ ẽ.de epᷣo etiam credit᷑a mul tis ꝙ poſſit cũ ſubeſt rõnabilis cã.que in oĩ diſpẽſa⸗ tione interuenire dʒ. Sũt aũt vlera diem dñicã mul ta alia feſta inſtituta ab ecchia ex pᷣcepto cuſtodiẽda. ⁊ in.c.ꝓnunciandũ.de cõſe.di.iij.ponunt᷑ vltra dñi⸗ cam iſta feſta.ſ.feſtũ pẽthecoſtes cũ duobꝰ diebus ſequentibo. Natiuitatis dni nr̃i ieſu xpᷣi cũ mibus ſe quentibo.ſ,feſto. b.ſtephani.ſancti iopãnis euange⸗ liſte.⁊ innocentũ.Circũciſio dñi.E piphania.⁊ aſcẽ ſio xpᷣi. Purificãtio virginis marie. Aſſumptio eius ⁊Znatiuitas ipſi· Natiuitas iohãnis baptiſte. Feſta Eij aplłoꝝ. feſtũ oĩm ſanctoꝝ. feſtũ ſctĩ michaelis ð menſe ſeptebꝛis. Feſtũ ſancti Silueſtri, ſancti Mar tini.ſancti Aaurentij. ⁊ in ſingulis epiſcopatibo ille feſtiuitates q̃s epi cũ clero ⁊ populo duxerint ſolenit celebꝛandas.⁊ dicit ibi glo.hoc veꝝ eſſe de leſtis ſan ctoꝝ qui ſunt canoniʒati.lʒ enĩ puata oꝛatio poſſʒ di rigi ad quẽlibet quẽ quis extimat eſſe cũ xpᷣo.tñ oꝛa⸗ tio ſolẽnis que.ſ.fit in miſſa vel diuio officio ſieri nõ debet niſi ad canoniʒatos. Uidet᷑ etiã ex illo tettuc. pꝛonunciandũ.ꝙ eps ſolus non poſſit indicere feſta celebꝛanda.niſi populꝰ acceptet. Itẽ ſeſtũ crucis qð eſt de mẽſe maij.ſ. Inuennõis.q̃ eſt pꝛeceptũ. de con ſe . di.iij. crucis. Feſtũ coꝛpoꝛis xpᷣi per clementinam er be relt ven.ſan.ſi dñm. De quibuſdam tñ feſtis eſt dubiũ vtꝝ debeãt celebꝛari.ſ.ꝑ ceſſationẽ ab ope ribus.⁊ de feſtis quatuoꝛ doctoꝝ. Ambꝛoſij. Augu ſtini. Hieronymi ⁊ Gꝛegoꝛij.mandant celebꝛari ſo⸗ leniter ſub officio duplici.ex de reli.⁊ ven.ſan.gloꝛio ſus.li.vi.Et lʒ iob.an.videat᷑ tenere ꝙ etiã ſunt cele⸗ bꝛanda ꝑ ceſſationẽ ab operibo tñ conſuetudo que optima legũ interpꝛes eſt incõtrariũ.qꝛ nullibi pene cuſtodiunt᷑ ſed nec iſta conſuetudo ecclie hoc ſonat eypꝛeſſe per boc ꝙᷓ madet celebꝛan ſub officio duplici narco uni iuni an⸗ Capitulũ vVII. cũ multa feſta celebꝛant᷑ ſub officio etiã toto duplici ⁊ tñ nõ ſunt in pꝛecepto. Peritos viros ⁊ timoꝛatos audiui hoc ſentire.ſ.ꝙ nõ ſunt in pꝛecepto.⁊ vidi de clarationẽ quandã factã per eugeniũ.ũiij. ad requiſi⸗ tionẽ quoꝛundam ſuꝑ hoc ſeu diſpenſationẽ.ſ.ꝙ nõ intendebat fideles obligari.Et idem videt᷑ dicenduʒ de marco ⁊ luca euangeliſtis niſi ꝙ iſtoꝝ feſta com⸗ munius ⁊ pleniꝰ celebꝛant᷑ per ceſſationẽ ab operibo Et hoc attendendũ ꝙ vbiiſta celebꝛant᷑ plene ſeruãs⸗ da ſunt.ar.di.xi.in his. Illa etiã feſta de quibꝰ nulla fit mentio in coꝛꝑe iuris vel extrauagantibꝰ.ſi de cõi moꝛe omniũ celebꝛant᷑ ſeruanda ſunt ſicut feſtũ bea ti nicolai ⁊ foꝛte anthonij.q autẽ ſunt in vna ciuitate vel patria in illa ſeruãda ſunt. Sicut enĩ cõſuetudo generalis facit legẽ generalem ſi eſt rõnabilis ⁊ pᷣſcri pta.ita cõſuetudo ꝑticulans legẽ particularem illos tionis.b.marieiqñ.ſiviſitauit elizabeth.qð celebꝛat᷑ infra octauas apłoꝝ ab vꝛbano ſexto fuit pꝛeceptuʒ. ſed qꝛ nũq; fuit receptũ vel cuſtoditũ nec foꝛte publi catum.iõ nõ obligat nunc.⁊ ſi obligaret non tñ illos qui nõ erant ſub obediẽtia illiꝰ.ſed benedicti. Feſtũ cõceptionis.b.marie qð a quibuſdã celebꝛari tolera tur ab eccłia.⁊ hoc rõne ſanctificatiõis in vtero facte non eſt in pꝛecepto.nec etiã feſtũ niuis. Feſtũ Sᷣo an nũciationis ⁊ ſi cõtineat᷑ inter alia feſta pᷣcepta.de cõ ſe.di.iij.pnunciandũ.qꝛ adhuc foꝛte nõ erat inſtitu tum.tñ pꝛoculdubio obſeruandũ. vt extra deferijs. ca.cõqueſtus.De faciẽdo feſtũ trinitatis cõſuetudo ſeruanda ẽ.extra eo.qm̃. Hodie tñ ex mandato iohʒis xxij.fit hoc feſtum ꝑ vniuerſalẽ eccleſiã. Quedã alia feſta que erãt in pꝛecepto ſunt abꝛogata ꝑ contrariã cõſuctudinẽ.vt cõiter dicit᷑ quo ad ceſſationẽ ab ope ribus.⁊ iſti ſunt tres dies rogationũ. Itẽ ſeptem di es paſſiouis dñice.i.ebdomada ſancta.⁊ ſeptẽ reſur⸗ rectionis.i.ebdomada paſche erãt antiquitꝰ in pᷣce⸗ pto.vt patet de cõſe.di.iij.pnunciãdũ. ſed hodie nõ ſeruant᷑ niſi duo dies ſequentes. dñicam reſurrectio nis ⁊ dies paraſceue.⁊ feria qͥnta iu cena dñi. De fe⸗ ſto etiã innocentũ ⁊ beati:ſilueſtri videł᷑ etiã ſtandũun cõſuetudini locoꝝ.⁊. Cõiter male cuſtodiunt᷑. eſtum etiã dedicatiõis eccleſie etiã eſt abꝛogatũ. Item dicit extra eo. cõqueſtus feſta apłloꝝ ſeruanda.intelligen⸗ dũ videtur de pꝛincipalioꝛibo.qñ videlʒ fuerunt aſ- ſumpti ad gloꝛiã.nõ de alijs.vt eſt feſtũ cathedre pe tri eiuſdẽ ad vincula.ioh.ante poꝛtã latinaʒ .conũſa⸗ tionis pauli.vel cõmemoꝛatiõis eius. Non enim di cit decretũ oĩa feſta ſed indiffinite. Sed ⁊ cõſuetudo populi xpᷣiani que ẽ optima legũ interpꝛes.vt de cõ⸗ ſue.c.cũ dilectꝰ.ita ſeruat. Dubitat᷑ etiam a qͥbuſ dam vtꝝ quando pᷣcepta tranſſerunt᷑ q̊ ad officium cũ.ſ.occurrũt in dnicis aduentꝰ vel quadrageſime⁊ hmõi,debeantetiã tranſferri qͥ ad ceſſationẽ ab ope⸗ rnibus.Et dicendũ ꝙ nõ.qꝛ eccleſia ſtatuit illa deter⸗ minata die qua occurrũt cuſtodienda.⁊ nil vnq; oꝛ⸗ dinauit de remiſſiõe.⁊ ſi detrãſlatione officij.⁊ ſic ſer uat cõſuetudo.Patet etiã hoc a ſili:Nam ſi occurrat ieiuniũ eccleſie vel ex voto invna eadẽ die qua aliud ieiuniũ eccleſie. puta vigilia mathei vel thome apli cũ ieiunio quatuo: tꝑm.vel etiã ſextã fenã hbuiuſmo⸗ negligentia ſeu defectu. di qͥs ex voto habeot ieiunare. nullus dicit ꝙ debeat alia die etiã ieiunare in ſupplemẽtũ.ſed illa dies de⸗ terminata ſatiſfaciat vtriq; ⁊ voto ⁊ ieiunio eccleſie. ſic in pꝛopoſito.feſtũ ſancti bartholomei alicubi cele bꝛa᷑.xxiiij.auguſti. Alicubi.xxv. In boc ſeruandꝰ eſt mos patrie.extra co.conqueſtus. 9 ciali agi cõſueuerũt.vel dicunt᷑ ferie quaſi feſtiue. Fe riarũ autẽ quedam ſuut repẽtine quedã tempoꝛanee quedã ſolenes. Tempoꝛanee ſunt q̃ dant᷑ pꝛo fru⸗ ctibus colligendis.⁊ ſunt duoꝝ menſiũ gr̃a meſſiuʒ ⁊ vindemiaꝝ.⁊ ſᷣm diuerſas regiones citius aut tar diu s inducunt᷑ aut pꝛeconiſant᷑.ff.eo.l.pᷣſides.⁊ de offi.pꝛo cõſul.l.ſi inaliq.Et in his non põt fieri ꝓceiſ ſus iudicialis niſi de cõſenſu ꝑtium.extra eo.cõque⸗ ſtus in fi.· Repẽtine ferie ſunt qs imꝑatoꝛ inducit vel pꝛopter victoꝛiã qua fecit vel qꝛ vxoꝛeʒ duxit. vel qꝛ ei filius natꝰ eſt ⁊ huiuſmodi.Et dicunt᷑ repẽtine qꝛ repete ⁊ ſubito inducunt᷑.nullꝰ pꝛet᷑ pꝛincipẽ hec indicere põt..de ferijs.l.nullo. Ferie vᷣo ſolẽnes ſunt feſta inſtituta ab ecchia de quibus dictuʒ ẽ. Uñ ſi ciuitas vel dñs inducit ſeu mãdat aliqð feſtũ ſub certa pena celebꝛari.penã quideʒ poſſet exigere a vio laroꝛibo.ſed culpã nõ incurrũt.qꝛ nõ pertinet ad eos feſta pᷣcipere.⁊ in pꝛimis ⁊ ſecũdis ferijs.ſ.tem poꝛa⸗ neis ⁊ repẽtinis põt manualiter oꝑari.nõ autẽ in ſo lenibus.vt j.declarabitur. Debet autẽ incipi feſtuʒ q̊ ad ceſſationẽ ab operibo a veſpera.i.ſero vigilie.et terminat᷑ in veſpera feſti.extra eo.oẽs.Et ideʒ de die dñica. de cõſe.di.iij.c. pꝛonunciandũ.Tñ initiũ fe⸗ ferie eo.ſ.ꝙ pꝛeſtãt vacationẽ ab eis que in foꝛo iudi ſtoꝛum ⁊ finis iuxta eoꝝ qualitatẽ ⁊ regionũ conſue tudiues ſeruari debet.ð ⁊ ſicut magnitudo eoꝝ exigit pꝛiꝰ incipere tardiꝰ finire.extra eo.qm̃.Et vbi eſt de moꝛe generali aliquoꝝ artificũ vt barbitonſoꝛũ ⁊ hu iuſmodi. in ſabbato vel vigilijs magnoꝝ feſtoꝝ la boꝛant ꝑ duas hoꝛas noctis qꝛ tunc perſone magis ↄcurrũt qᷓ; alijs diebo põt tolerari talis mos.qꝛ etiã de ſero feſti qñ liceret laboꝛare die trãſacta non labo rant vſq; ad mediã noctem.⁊ ſic videfadmitti poſſe cõpenſatio conſuetudine ſic agente.⁊ dñs eugenius quartꝰ ſuꝑ hoc requiſit etiã cũ talibo diſpenſauit vt percepia fidedignis De violatoꝛibus feſto .ꝗJ.II. rũ dicit ps.loquens de peccatoꝛibo.Dixerunt in coꝛ de ſuo cognatio eoꝝ ſił quieſcere faciamꝰ oẽs dies fe⸗ ſtos dei a terra.ſᷣm litteram intelligit᷑ de chaldeis qñ ceperũt hieruſalem ᷣm nico.de lyra. Uel ð romanis cũ deſtruxerũt hieruſalem querentibo tollere cultum veri dei ⁊ eiꝰ feſta. Uel etiã moꝛaliter de malis xpᷣia⸗ „2 nis qui cũ cognatiõe eoꝝ.iicum alijs malis ad hoc operã dant vt violent feſta ⁊ ad nihuum deducant. ſiue laboꝛando ſiue vitijs in eis ſe implicando. Ubi notandum ꝙ feſtũ violat᷑ ⁊ male celebꝛat᷑ ex tciplici Pꝛimo qꝛ nõ cauetura defectibo criminalibo. Scðdo qꝛ nõ inheretactibus ſpũalibus. Tertio qꝛ nõ abſtinetur ab operibo manualibus. ertio qa; S — Muantum ad pꝛimũ J.II. debet quis abſtinere a peccatis. permaxime diebus feſtiuis.qꝛ plus habẽtimpedire mentem ſi moꝛtalia ſunt a vacãdo deo qᷓ; opera manualia. Uñ dicit᷑ Le uit᷑.xxiij.de ſabbato cui ſuccedũt feſta eccłlie. Omne opus ſeruile nõ facletis in eo.ſed opꝰ ſeruile eſt pec⸗ catũ.dicit enim xpᷣs Joh.viij. Omnis qui facit pe⸗ catũ:ſeruus eſt peccati. ⁊ideo dicit.b.thomas ſe.ſe. q:cxxij.artiaiiij.O magis facit cõtra pꝛeceptum de ſanctiſicatiõe ſabbati ſeu feſti qui facit peccatum die feſto q; qui facit aliqð oꝑꝰ coꝛpoꝛale de ſe licitum.et augꝰ. dicit in libꝛo de decez coꝛdis ꝙ meliꝰ faceret iu deus in agro ſuo aliquod vtile agere q; ſeditioſus in theatro in feſto exiſtere ⁊ meliꝰ femine eoꝝ die ſabba ti lanã facerent q; tota die in neomenijs ſuis unpu⸗ dice ſaltarent. Hõ autẽ qui peccat venialiter in ſab⸗ bato.i.in feſto.facit contra hoc pꝛeceptũ.qꝛ venialia nõ excludũt ſanctitatem.hec tho. Peccatũ ergo moꝛ⸗ tale cõmiſſum die feſto ẽ multomagis q; alia die idẽ perpetratũ ratione feſti:nã vlera ꝓpꝛiam defoꝛmita⸗ tem.puta furti vel foꝛnicationis ⁊ huiuſmodi. habet ſpecialem defoꝛmitatẽ ex illa circũſtantia tẽpoꝛis ſa⸗ cri ex qua feſtum violatur. Uñ talis vt dicit nicode lyra ſuper Exo.c.xxmon ſolũ agit contra vnũ pꝛece/ ptum.iſ. Non mechaberis.aut illud. Non furtũ faci es.ſed etiã cõtra illud de ſanctificatõe ſabbati. Sed heu miſerãda cecitas xpᷣianoꝝ.qꝛ plura peccata faci⸗ unt ⁊ grauioꝛa in dieb feſtiuis qᷓ; per totO ebdoma⸗ dam. Nam cũ alijs diebꝰ opoꝛteat eos diuerſis exer xitijs laboꝛare.vt poſſint viuere. diebus feſtiuis qñ Deberent laboꝛare pꝛo aĩa ⁊ deo vacare implicant ſe in multis vitijs. Alij ducurrũt pꝛocãdo ꝑ vias ⁊ ec cleſias qð peſſimũ eſt. alij ſaltãdo ⁊ tripudiado. alij ludendo vacãt ⁊ exinde deũ ⁊ ſanctos blaſpheman⸗ do. alij venãdo ⁊ aucupãdo. alij ſedent murmuran do ⁊ detrahẽdo.alij luxuriando.alij tabernas frequẽ tant ⁊ cõuiuia. Hinc ⁊ augꝰad aurelium. Comeſſa tiones ⁊ ebꝛletates ita cõceſſe ⁊ licite putant᷑.vt in ho noꝛe beatiſtimoꝝ martirũ. non ſolum ꝑ dies ſolẽnes qð vnuſquiſq; no lugendũ videat qui: h̊ nõ carneis oculis aſpicit.ſed etia quotidie celebꝛãt᷑ di.xliiij. Et ꝓpterea qꝛ multa ⁊ innumera mals ſiũt in feſtis dicit deꝰ per Eſa.c.i.Solẽnitates veſtras odiuit aia mea facta ſunt mihi moleſta.⁊ Amos.v.ait dũs. Odi et Pieci feſtiuitates veſtras.qꝛ.ſ.eas vobis facitis non mihi.⁊ Malach.ij.ait ipſe. Diſperdaʒ ſuꝑ vultum veſtrũ ſtercus ſolẽnitatũ veſtrarum.i.peccata quefa citis in feſtis manifeſtabunt᷑ coꝛã omnibus ad cõfu ſionem vram. Iſti ergo ceſſare faciũt qᷓ;tum in eis ẽ. id eſt deſicere.⁊ annullare dies feſtos dei a terra.= Muantũ ad ſecundũ. F. j. ſciendũ ſᷣm tho.vbi.S.ꝙ finis huiꝰ pꝛecepti.ſ. de ob ſeruatione feſti ẽ vt hõ vacet rebꝰ diuinis.qð ſignat in hoc qð dicitur. Memento vt diẽ ſabbati ſanctiſi ces. Illa enim ſanctificani in lege dicunt᷑ que diuino cultui mancipant᷑ Uñ ⁊ de cõle.di.iij. leiunia dicit. Die dñica mibil aliud agendũ niſi deo vacãdũ.nul⸗/ la oꝑatio in illa ſancta die agat᷑ niſi tm̃ ymnis pſal/ ã in eo mund mis ⁊ canticis ſpũalibꝰ dies illa tranſigat᷑ ⁊ intelligi tur de oꝑatione ꝓhibita.vt patebit.j· Et qð dicik de dñicanidem dicendũ dealijs feſtis pꝛeceptis.qꝛ vbi eadem rõ ibi idem ius. Eſt aũt dies dñica multũ pꝛiuilegiata pꝛopter multa magnifica in ea die geſta ſumpſit exoꝛdiũ.⁊ perreſurrectiõeʒ xpᷣi moꝛs interitũ ⁊ vita ſumpſitĩitiũ. dicit leo papa di. lxxv. ꝙ die dñico. Ipſa etiã die dicit᷑ natꝰ in mun do xpᷣs ieſus.⁊ in ea maſit apłis ſpm̃ſanctum ⁊ cedi tur ad iudiciũ finale venturũ. Debet ergo die feſto in ſiſti operibo ſpiritualibus.oꝛatõis.meditationis.au ditionis diuinoꝝ.lectionis ⁊ eiemoſinis.⁊ hmõi.vñ ⁊ cũ factus eſſet ieſus annoꝝ.xij.aſcẽdẽtibo parẽtibꝰ eius hieroſolymã.ſᷣm ↄſuetudinẽ diei feſti.⁊ xpᷣs cũ eis aſcendit Lu.ij. Et ad qͥd virgo gloꝛioſa cũ ioſeph ⁊ puero iuiſſet niſi ad adoꝛandũ deum ⁊ vacanduʒ diuinis vt lex iubebat· Et inter cetera debẽt hoĩes vacare compũctioni ⁊ cõtritioni peccatoꝝ ſuoꝝ reco gitãtes que egerũt alijs diebꝰ in quibus fuerunt oc cupati.Dicit᷑ enĩ Leuit᷑.xvi. Sabbatũ requietionis eſt. affligetis aias veſtras.ſ.per cõtritionẽ.ſᷣm oꝛige· Itẽ auditioni miſſe ⁊ diuinoꝝ officioꝝ ⁊ pꝛedicatio⸗ nũ.de quo dicet᷑ poſt ſequẽti ca. Itẽ admonitioni et coꝛrectioni ꝓximoꝝ ⁊ pꝛecipue familie ſue.exempluʒ in iob de quo ſcribit᷑ in.i.ca. Cũq; in oꝛbẽ traſiſſent Dies mittebat iob ⁊ ſanctifſicabat eos.i. in capite eb⸗ domade qð eſt dñical. Dicitur aũt ſanctificare filios qꝛ ſcʒ illa die admonebat eos ⁊ coꝛigebat de defecti bus ſi q̊s infra ebdomadã feciſſent. vt exponit thbo. ſuper iob. Uel etiã qꝛ offerebat oꝛat iones ⁊ ſacrificia ꝓ eis. Item inſiſti debet magis elemoſinis. In cu figurã legitur in Leuit᷑.O, duo agni offerebant die ſabbati.alijs diebo vnũ tm̃.ſ.in holocauſtum. Tho bias etiã pꝛeparato pꝛãdio in die feſto miſit fuliũ ad vocandũ pauperes ad comedendum cũ eis. pꝛiꝰ tñ ſepeliuit moꝛtuũ quẽ audiuit in platea iacere. vt ha⸗ bet᷑ Lhob.ij. Sed quis ẽ hic qͥ ita celebꝛet feſta va⸗ canda diuinis ⁊ laudabimꝰ eũ.cũ inuenerimꝰ nõne tota occupatio hoĩm in feſtis eſt circa coꝛpus. mulie res vacãt ⁊ nõ parum tempoꝛis exponũt in ſe oꝛnan do ad capiendas aĩas. famuli ⁊ famule ad pꝛeparan dum cibos accuratiꝰ ſolito mercatoꝛes ad faciendũ ſuos cõputos.⁊ rõcinia ⁊ ſcribendũ libꝛos ⁊ lr̃as.in⸗ ferioꝛis conditiõis hoĩes ad audiendũ de palatinis vel ſpectacula vana. nulla cum filioꝛuʒz ⁊ familie.ſed oẽs liberi dimittunt᷑ ad faciendũ mala ⁊ qðᷣ cũ mul⸗ to laboꝛe ꝑ ebdomadã lucrati ſunt in feſtis in taber⸗ nis ⁊ ludis:nõ in elemoſinis expendũt.O dabuſio ꝑ⸗ uerſa hoĩm ⁊ iactura tꝑis irrecuꝑabilis ⁊ negocium gratiſſimũ demonijs:apte de his dixit hiere. Treno. i.c. Viderũt eam hoſtes.i.demones inimici peſſimi ale ſeu eccłie ⁊ deriſerunt ſubbata ſua.i.ſeſta.qꝛ.ſ.nõ deo ſed ſibi vacãt ventri ⁊ demoni. Sed qri põt vtxꝝ quis abſtinẽdo ſe a criminalibo ⁊ openibus ma⸗ nualibus per hoc ſolũ ꝙ nõ vacat diuinis niſi audiẽ do miſſam vel nõ audiẽdo.qꝛ nõ poteſt ſed ꝑ totũ fe ſtum ſolatiat᷑ ⁊ rõcinatur de ocioſis peccet moꝛtaliter Et videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ maxime cadit ſub pᷣcepto quod eſt de intentioe legiflatoꝛis. ſed ad hoc intentio latoꝛis buius pꝛecepti de ſanctificatiõeſabbati eſt. vt vacex E Coapitulũ vVII. deo. Talis autẽ non vacat deð/ qꝛ ⁊ ſi audit miſſam illud valde modicũ eſt reſpectu totiꝰdiei.⁊ modicuʒ ꝓ nihilo reputat᷑ de conſe.di.ij.reuera.ergo ⁊c. Qð — ſi veꝝ eſſet durꝰ eſſet bic ſermo ⁊ multi pꝛeter ſuũ cre dere.ĩmo ⁊ cõe credere damnarent᷑. Poſſet g̊ad argu mentũ reſponderi per qnandã diſtinctionẽ quam po nit.b.tho.pma ſe.q.xcix.arti.ix.dicit enĩ in reſponſio ne ad argumentũ ſcdᷣm. Intẽtio legiſſatoꝛis circa ali qð pᷣceptum eſt de duobb. Uno quidẽ ad qð indu⸗ cereintendit ꝑ pꝛecepta leges.⁊ hoc eſtvirtꝰ.Aliud ẽ de quo intẽdit pꝛeceptũ ferre.⁊ hoc eſt qð inducit vł diſponit ad virtutẽ.ſ.actꝰ virtutis.. Nõ enim idẽ eſt finis pᷣcepti ⁊ id de quo pᷣceptum datur. ſicut nec in alijs rebꝰ eſt idẽ finis ⁊ id qð eſt ad finẽ.bec tho. Et hoc videt᷑ poſſe dici ꝙ qᷓ;uis intẽdat legiſlatoꝛ finem pcepti vt qᷣd perfecti.non tñ intendit id ponere ſub pcepto.qꝛ multitudo cui dat᷑ lex nõ eſt ſubito capax pfectionis ſed paulatim. Sed intẽdit ponere ſub pᷣ⸗ cepto id qð diſponit ad illud qð facilius ẽad obſer/⸗ uandũ.⁊ ſic abſtinere ab operibo ſeruilibo eſt in pꝛe⸗ cepto nõ vacare deo pꝛo maioꝛi ꝑte diei tñ pctm̃ eſt· Ouantum ad tertin J. V. notandũ ſᷣm tho.ſe.ſe.q:cxxij.arti.iiij.ꝙ in pꝛecepto de ſanctificatiõe ſabbati pᷣcipit ceſſano operũ que ſi⸗ gnificat᷑ cũ dicitur. Septimo die nõlfacies opꝰ oẽ.et intelligit᷑ de oꝑe ſeruili ex eo qd habetur Leuit.xxij .· Dicit᷑ autẽ opus ſeruile nõ ſolũ onus peccati vt di⸗ ctum ẽ.S.ſed etiã opꝰ coꝛpoꝛale qͥ vnus alteri ſeruit Fm coꝛpꝰ. Sed ſi dicat᷑ opꝰ ſeruile opus qð fit ad ſer uitiũ dei.qꝛ opus latrie ꝑtinet ad ſeruitiũ dei.ſic tale opꝰ non ꝓhibet᷑ die ſabbati ſeu feſti.qꝛ hoc eſt cõotra riũ fini obſeruatiõis ſabbati:.hõ enĩ ꝓpterea ab alijs voperibo abſtinet in dieſabbati vt vacet oꝑibo ad ſer⸗ uitiũ dei ꝑtinẽtibo.⁊ inde ẽ qð vt dici᷑ Joh.vij. Cir cũciſionẽ accipit hõ in ſabbato.vt nõ ſoluat᷑ lex moy ſi.EtMath.xij.dicit᷑ Sacerdotes in tẽplo ſabbatũ violant.i.coꝛpoꝛalit᷑ in ſabbato operant᷑.ſ.faciẽdo ſa crificioꝝ opa⁊ ſine crimine ſunt. Sic etiã ſacerdotes circũferentes archã dñi circa iericho ſepteʒ diebo. vñ ⁊ die ſabbati vt habek Joſue.vi. Nõ tranſgredieban tur pꝛeceptũ de ſanctiſicatiõe ſabbati. Sibłiter nullũ ſpũalis actꝰ exercitiũ eſt cõtra obſeruantiã ſabbati. puta ſi quis doceret ᷣbo vel ſcpto.vñ ⁊ ũi.xxviij. dicit glo. fabꝛi ⁊ hmõi artiſices otiant᷑ die ſabbati Lectoꝛ aũt diuine legis ⁊ doctoꝛ ab oꝑe ſuo nõ deſi⸗ nit.nec tñ contaminãt ſabbatũ. Item oꝑa coꝛpoꝛa⸗ lia ad cultũ ſpecialem dei nõ pertinẽtia intm̃ ſeruilia Dicunt᷑.inqtũ ꝓpꝛie pertinẽt ad ſeruientes.inq;tum vo ſunt cõia ſeruis ⁊ liberis ſeruilia nõ dicunt᷑. vñ qͥ libet tã ſeruus qᷓ;ᷓ liber tenet᷑ in neceſſarijs pꝛouidere nõ tm̃ ſibi ſed etiam ꝓximo in his pᷣcipue que ꝑtinẽt ad ſalutẽ coꝛpoꝛis.ſᷣm illð Pꝛouerb.xxiuij. Erue eos qui ducunt᷑ ad moꝛtẽ. Secundario in damno reꝝ vi tando.ſm illud Deut᷑.xxij.lõ videbis ouẽ ⁊ boueʒ fratris tui erantẽ ⁊ pꝛeteribis.ſed reduces fratri tuo iideo opꝰ coꝛpoꝛale ptinẽs ad ſeruãdũ ſalutẽ coꝛpo ris ꝓpꝛij nõ violat ſabbatũ. Nõ enim eſt cõtra obſer uantiã ſabbati ꝙ aliqs comedatvel medicinã faciat ? bmõi:quibo ſalus coꝛpoꝛis conſeruat.⁊ Apter hoc ua ſa machabei nõ violauerũt ſabbatũ pugnãtes ipſa die ꝓ ſui deſenſione.vt habet i. Macha.ij.Nec helyas fugiens a facie ieʒabel in die ſabbati. ꝓpter hoc etiam dñs excuſauit diſcipulos ſuos q; ollcgebann ſpicas ⁊ fricabãt manibꝰin die ſabbati ꝓpter neceſſitatẽ quã patiebant᷑. Siłiter opus coꝛpoꝛale qð oꝛdinat᷑ ad ſa lutẽ coꝛpoꝛalẽ alterius non violat ſabbatũ.vñ Joh. vij. dixit xp̃s. Mihi indignamini qꝛ totũ hoĩem ſa nũ feci in ſabbato.Siliter ⁊ opꝰ coꝛpoꝛale qð oꝛdi⸗ nat᷑ ad iminens periculũ ſeu damnũ rei exterioꝛis vi tandũ nõ violat ſabbatũ.vñ dñs dicit Math. xij. Quis ex vobis qui habeat vnã oueʒ ⁊ ſi ceciderit in foueã die ſabbati.nonne tenebit ⁊ leuabit eã.hec oĩa tho.Opoꝛtet ̊ ab operibo manualibus exceptis pꝛe dictis abſtinere.als violat᷑ feſtũ ⁊ peccatur moꝛtalit᷑ Vñn dixerũt iudei.Nõ eſt hic hõ a deo qꝛ ſabbatum nõ cuſtodit. Joh.ix.Quãuis de xpᷣo falſum dicerent tũ qꝛ ſanando hoĩlem nõ violat ſabbatũ ſicut nec fa⸗ ciendo medicinã.tum qꝛ dñs erat ⁊ legiſlatoꝛ ⁊ pote rat legẽ ſoluere· Et ad oſtendendã grauitatẽ pecca ti huiꝰ quendã iudeũ ſalphaat noĩe qͥ repertus fuit ĩ deſerto ligna colligere in ſabbato. de mandato domi ni moyſes fecit lapidare. Pꝛohibent᷑ ergo vt oꝑa ſer⸗ uilia in feſtis placita ⁊ ſnĩe ſeu ꝓceſſus iudiciales.et ad penꝗ condẽnatio moꝛtis pꝛecipue.extra eo.oẽs.⁊ xv.qꝛiiij.per totũ. Itẽ ab artificijs varijs artiũ me⸗ chanicarũ.⁊ cultura terre.ſatione:meſſione.⁊ vinde⸗ mijs.niſi in neceſſitate.qꝛ ſcʒ alio tꝑe fieri nõ poſſet. Itẽ in negociando.emendo vel vendendo niſi ꝓ ſua neceſſitate victualia.Dicit tñ pe.de patł.in.iiij. cuʒ nundine fiũt in aliquo loco diebꝰ feſtis ſi non pꝛobi bent᷑ a pꝛelatis exquo papa ſcit ⁊ tolerat talẽ conſue⸗ tudinẽ illi qͥ emũt vel vendũt in taliba nundinis vi⸗ dent᷑ poſſe a moꝛtali excuſari:ſi tñ nõ dimittant diui keandinone miſſe. Secꝰ vbi dimittãt hoc vel vbi ꝓhibent᷑ a pꝛelatis. Itẽ ꝑtinet ad opꝰ ſeruile pꝛso hibitũ.ſcribere pꝛo pᷣcio.vt de quaterno in quaternũ vel inſtrumẽta cũ tñ poſſit ſine periculo differn. Cõ ficere autẽ teſtamẽta infirmoꝝ vel contractꝰ mrimo⸗ nij vbi eſt de moꝛe videtr᷑ poſſe fieri. Uidere autẽ rõ⸗ ciuia ⁊ facere cõputũ ꝓlixũ illicitũ eſt. Itẽ ad opꝰ ſer uile ſpectat cũ equis.aſinis vel bobus deferre blada vel vina vel ligna vel mercimonia niſi neceſſita s vꝛ geat. Itẽ abſtinendũ eſt ab itinere dietario niſi necel⸗ ſitas cogat vel aliud piũ opꝰinducat.vt videlʒ viſita tio alicuiꝰ eccleſie vel ↄſecutio indulgẽtie vel refoꝛma tio pacis ſeu amotio ſcã dali ⁊ hmõi. Itẽ a bellis ab ſtinendũ eſt niſi neceſſitas vꝛgeat.⁊ iuſta cã ſubſit. vr.xxiij.q.viij. ſi nulla. Sed notandũ ꝙ quedam ſunt oꝑa ſeruilia.in quibꝰſe exercendo diebo feſtiuis ſm guil.Nõ violat feſtũ nec ꝑ cõſequẽs peccat moꝛ⸗ taliter. ⁊ pᷣmo pꝛo conſeruando ꝑſonas vel res ſuas puta faclendo foueas vel machinas ⁊ hmõi.vel poꝛ tando res ſuas ad loca ſecura ĩminẽte bello.vel poꝛ⸗ tando neceſſaria ad defenſionẽ ⁊ huiuſmodi. Item ſi iacentibus ſegetibus in agro. vel fenis in pꝛatis.vel vuis in vineis. imineat tempeſtas vel aliud pericu⸗ lum amiſſiõis illarum rerũ liceret talia colligere ⁊ cõ futare. Idẽ de alia re ⸗ deſtruit 6 i⸗ die Di eſtrs eã manualiter nõ operat᷑. vt extenſio lane ad radios anal LD.LD. ꝛ: Citulus II. ſolis ců hieme apparẽt. vel pfecutio ſucceſſionis foꝛ⸗ nacis in lateribꝰ calce.vel vitreis ⁊ huiuſmodi. Iteʒ ſi camifices ⁊ pinceme pᷣparantes victualia in feſtis vt in ſequẽti die vendãt.ſi nõ poterant pꝛiꝰ pꝛepara ri v.l pꝛeparata cõſeruari vident᷑ excuſari a moꝛtali. Item vectoꝛes merciũ aut alimentoꝝ aut perſonarũ ad loca remota cum als nõ poſſent ſine graui incom modo vitã tranſigere credunt᷑ excuſari ſi differre non oſſunt. Itẽ qui cõpellunta dominis iuſto metu ad aboꝛandũ in diebus feſtiuis in agris ſuis vel defe⸗ rendũ ligna vel lapides vel faciendũ edificia vel fo⸗ ueas ⁊ huiuſmodi:que ſi nõ facerẽt nota biliter dam nificarent᷑ in perſona vel rebus vident᷑ poſſe excuſa⸗ ri pꝛopter neceſſitatẽ. Melius tñ facerent nõ obedi⸗ re qñ opus illud nõ eſt neceſſariũ.Et qꝛ modicꝰreceſ ſus a medio nõ tollit bonũ virtutis ſᷣm ph̊m in ethi. ideo ꝙaliqͥs vel aliqua in oꝛto aliquid faciat paruũ vt obturaudo ſepẽ vel euellẽdo malas herbas.vel ſu endo aliqua pũcta veſtis diſſute vel calige ⁊ huiuſ⸗ modi.nõ iudicatur violatoꝛ feſti ᷣm guil. Barbitõ⸗ ſoꝛes nõ in radendo ſed in minuẽdo ſanguinẽ. ⁊ fer⸗ ratoꝛes equoꝝ ⁊ huiuſmodi.ſi in feſtis exercẽt artem ſuam pᷣncipaliter ꝓpter neceſſitatem eoꝝ quibus ſer⸗ uiũt nõ pꝛopter cupiditatẽ lucri.excuſant᷑ ſimilit᷑ eos requirũt de arte ſua ſi als nõ poterãt ſibi cõmode ꝓ⸗ uidere excuſant᷑. Itẽ in molendinis ad aquaʒ vel ad ventũ ſine magna oꝑa hoĩs põt ſeruari conſuetudo patrie nõ pꝛohibita a pᷣlatis. Secꝰ de molẽdinis cũ iumentis. ⁊ hoc niſi neceſſitas vꝛgeret pꝛopt᷑ victua⸗ lia neceſſaria qꝛ tũc liceret. Itẽ diebus feſtiuis nõ tñ dñicis vel ſolẽnioꝛibo licitũ videt᷑ laboꝛare pꝛo pau⸗ peribus cũ his tñ conditionibo adiũctis. Pꝛimo vt nõ dimittant᷑ dĩna.i.auditio miſſe. Scðdo ꝙ fiat ele⸗ moſinaliter non pꝛopter lucrũ. Tertio illi pꝛo qui bus laboꝛat᷑ indigebãt. Item ad ediſicationẽ eccleſia rũ ⁊ opus monaſterioꝝ nõ habentiũ ſufficiẽtes red/ ditus licitũ ẽ laboꝛare nõ tñ vſq; ad vltimã fatigatio nẽ.nec ꝙ dimittantur diuina. hec oĩa in hoc.S.guil. Itẽ a foꝛtioꝛi videt᷑ licitũ cuilibet laboꝛare ꝓ ſuſtenta tione ſui ⁊ familie ſue.qñ aliter ſuſtentari non valet. ita tñ ꝙ nõ dimittant᷑ diuina. Nec eni obſeruatio fe⸗ ſti eſt in tãta artitudine vt in veteri teſtamento vt di ctum eſt.S. Et erit bona cautela vt hoc fiat cũ diſpẽ⸗ ſatione epiſcopi. — Capſtulum. viij. de negligentia ſumptiõis ſacra⸗ mentoꝝ ⁊ pꝛecipue cõfeſſionis. Egligentia ſumptioõis acramentoꝝ multũ eſt repꝛehenſibilis.2 frequent᷑ daãnabilis.Uñ apłs ad Hebij. Quorodo nos effugiemꝰ.ſ.dãnationem ſi tantã ne glexerimꝰ ſaluteʒ. Hec nobis facta ẽ per cõpaſſionẽ xꝑpᷣi cuius virtꝰremanſit ſacramẽtis.que ſunt quedã Fpi cur 4 medicine ſpũales ſᷣm tho.in.liij.ſaluãtes nos ab in ſirmitatibo peccatoꝝ.Et lʒ ad ſacramẽta duo que di cunt᷑ voluntatis.ſ.oꝛdinis ⁊ matrimonij nullus co⸗ gatur.ſed liber qͥlibet ſit ad ea ſuſcipiẽda.tñ alia qͥn⸗ q; q dicunt᷑ ſacramẽta ncẽtis quilibet debet ſuſcipe⸗ re ꝓ loco ⁊ tꝑe.Et ſine baptiſmo qͥdem actu ſuſcepto vt in ꝑuulis,.vel ſaltem in ppoſito vt in adultis nul⸗ Ternrtio p lus põt in nouo teſtaſnento ſaluari. Joh.iij. Niſi qͥs renatꝰ fuerit ex aqua ⁊ ſpirituſctõ non poteſt introire in regnũ celoꝝ. Adultꝰ autẽ qui negligi⸗ baptiſmũ ſuſciꝑe vel qui fictꝰ accedit ad baptũmũ peccat moꝛ taliter.Et ꝑuuli qui ſine eo moꝛiunt᷑ ad limbũ deſcẽ dunt.⁊ parẽtes eoꝝ fideles qͥ ſunt in cã huiuſmodi defectꝰ.peccant moꝛtalit. Conſirmationẽ ⁊ extremã vnctionẽ adulti qͥ tempoꝛe debito nõ ſuſciperent cũ tñ poſſent ex negligẽtia nõ curantes de eis.⁊ multo magis contenentes pecerent moꝛtalit᷑.⁊ ſiłr in moꝛ tali illa ſuſcipiẽtes.Paruulis autẽ nõ congruit extre ma vnctio.Nõfirmatio autẽ ⁊ ſi multum pꝛoſit non tñ omiſſio eius ẽ in pꝛeiudiciũ ſalutis illis. Peniten tia lapſo in moꝛtale poſt baptiſmũ neceſſaria ẽ actu ſi põt.i.vocali cõfeſſione.als pꝛopoſitũ eiꝰ ſufficit ſi cõtritus ẽ.⁊ q̃ntũ eſt de iure diuino ſufficeret qntũ⸗ cũq; añ moꝛtẽ.Lu.xiij.niſi pnĩam egeritꝭ oẽs ſimul peribitis. ait xp̃s. Siliter ⁊ ſumptio euchariſte actu vel pꝛopoſito habẽti vſum rõnis.neceſſaria ẽ de iure diuino añ moꝛtẽ. Joh.vi.Niſi manducaueritis car nẽ filij hoĩs ⁊ biberitis eiꝰ ſanguinẽ nõ habebitis vi tam in vobis. Sed hoc nõ ſufficeret qᷓtũ eſt de iure poſitiuo.nã quilibet tenet᷑ ⁊ obligatur obedire pꝛece ptis eccleſie.ecchia autè nunc obligat ſub pꝛecepto ꝙ trãſgredies peccat moꝛtaliter. vt ſeł in anno quilibet ad annos diſcretiõis veniẽs debet cõfiteni ⁊ euchari ſtiam ſumere. De omittentibus ergo.ſ. ..· huiuſmodi pꝛecepta eccleſie que oẽs obligant pot ex ponit illud pð. Declinãtes in obligationes adducet dñs cum oꝑantibo iniquitatẽ.pax ſuperiſrł. Ope⸗ rantes iniquitatẽ ſunt peccatoꝛes ⁊ hos demũ ducit dñs ad penas et᷑nas. ⁊ inde ſeqͥł pax ſuꝑ iſrłi:eleciꝭẽ remotis.ſ.illis malis qͥ tribulant eos factis ⁊ exem⸗ plis.O bligatiões autẽ ſunt pꝛecepta nõ ſolũ dei ſed etiã eccleſie d q ſeruanda qͥs ſe obligat in baptiſmo Declinant autẽ in eas qui ex negligentia deficiũt ab eis.⁊ iſti etiãõ ducunt᷑ ad gehennã.irca iſtã igit᷑ob⸗ ligationẽ eccleſie.ſ.de cõfeſſione annualiter ſiẽda tri⸗ plicirer quis declinat ⁊ deficit. Pꝛimo ipſam pꝛetermittẽdo. Scõðo ipſam indebite peragẽdo. nĩam iniunctã nõ implendo. uantum ad pꝛmn Nũui.v.dicit᷑ Uirſiue mulier qͥ per negligentiã tranſ greſſi fuerint mandatũ dñi dei ſui atq; reliqrint.con fiteb unt᷑ peccatũ ſuũ.Et lʒ tunc iſta confeſſio fieret ꝑ ſacrificioꝝ oblationẽ ex qua in genere manifeſtabat peccatũ offerentis.tñ modo opoꝛtʒ ꝙ ſit vocalis.als talis omiſſio ⁊ negligẽtia pernicioſa eſt.vñ dicit ſalo mon Pꝛouerb.xxviij. Qui abſcõdit ſcelera ſua.ſ.nõ confitẽdo.nõ diriget᷑.ſ.in viam ſalutis.Qui autẽ con feſſus fuerit ⁊ reliquerit ea inueniet graʒ. Et ambꝛo. in li.de paradiſo. Nõ poteſt a peccato qͥs iuſtincari niſi peccatũ ante fuerit cõfeſſus.de pe.diii.Et cryſo. in ſermone. Peiꝰ eſt nolle cõfiteri qᷓ; legem contenere. Neceſſaniũ eſt ꝗ̊ͥ ad ſalutem ſeł in anno cõſiteri qꝛ ec dleſia ad hoc obligat oẽs fideles pꝛeceptoꝛie: vt paʒ Ser= =. = =r n – – Se —— — I. ⸗ ſ⸗ Capitulũ .VI. extra de pe.⁊ remiſ. vbi dicik. Oĩs vrriuſq; ſexꝰ poſt⸗ qᷓ; ad annos diſcretiõis ꝑuenerit ſemel in anno oĩa peccata ſua fideliter confiteat᷑ pꝛopꝛio ſacerdoti.⁊ in⸗ iunctã ſibi penitentiã pꝛo viribꝰ ſtudeat adimplere ſuſcipiens ad minꝰ in paſcha euchaniſtie ſacramẽtũ reuerenter.niſi foꝛte de pꝛopꝛij ſacerdotis conſilio ob aliquã cauſam rationabilẽ ad tempꝰab eius ꝑceptio ne duxerit abſtinendũ.Alioqͥn ⁊ viuens ab ingreſſu eccleſie arceat ⁊ moꝛiẽs xpᷣiaua careat ſepultura. Et ſu bdit ꝙ h̊ ſtatutum debet in eccleſia freqnter publi cari.ne quis ignoꝛãtie cecitate excuſatiõis velamen aſſumat. Ubi pᷣmo videndum eſt qͥs dicat᷑ annꝰdi⸗ ſcretionis in q̊ quis tenet᷑ contfiteri. Glo.autẽ ſuꝑ di cro.c.oĩs.dicit annũ diſcretionis eſſe cũ eſt doli ca⸗ pax. Idẽ richar.in.iiij.Et quidã alius in.iiij.idẽ ſen tit dicẽs ꝙ doli capax eſt qñ habet vſum rõnis ⁊ co⸗ noſcit peccatũ.cuiꝰ ſignũ eſt qñ dat interrogãti oꝛ⸗ inatas rñſiones. Hhoſti:autẽ in ſum.de peni:dicit. ꝙ tenent᷑ pueri ad cõſitendũ cũ ſunt doli capaces et nõ aliter. Et dicit᷑ doli capax qñ eſt pꝛotimꝰ puber/ tati m quoſdã.quam opinionẽ ſequitur pe.de an⸗ cha.ſuꝑ cle.⁊ ſubdit peꝙ pꝛoximꝰpubertati dicit᷑ cũ magis appꝛopinquat pubertati future qᷓ; pᷣterite in/ fantie.qð contingit in maſculo qñ habet.x.annos⁊ dimidiũ ⁊ aliquantulũ vltra. ⁊ in femina qn habet xiiannos ⁊ dimidiũ vltra aliquantulũ.ſed hoſti.ad⸗ dit ꝙ potiꝰ hoc ſᷣm exterioꝛa bonꝰ iudex eſtimabit.i. ſᷣm qð ex actibus ⁊ verbis pueri põt magis vel mi⸗ nus depꝛehẽdi de vſu rõnis.ar.extra de pꝛeſump ex ſtudijs. Oð autẽ aliqui dicũt ꝙ annꝰ diſcretiõis q;⸗ uis quo ad cõtrahendũ matrimoniũ vel ingredien⸗ dum religionẽ.intelligat᷑annꝰ.xiiij.in maſculo ⁊ cõ pletus.⁊.xijin femina. vt dicũt oẽs doctoꝛes ⁊ iura tñ qᷓ;tũ ad confeſſionẽ vel cõionem intelligit᷑ annus Imediate poſt ſeptenniũ.ſ.viij.annꝰ. Sed iſtud nõ eſt ſim pliciter veꝝ.naʒ leges adaptant᷑ m ea que vt in pluribus accidũt.ſed vt in pluribꝰin octauo anno puer nondũ habet vſum rõnis vt experientia docet. Lertũ eſt autẽ ꝙañ vſum rõnis nullus peccare põt. nec legibo aſtringit᷑.vñ nec talis ꝑ conſequens cõfite ri tenet᷑. Qð autem dicit grego.ix.extra de delic.pu. Pueris grandiuſculis peccatũ nolunt attribuere.qͥ dam niſi ab annis.xiiijicũ pubeſcere ceperint. quod merito crederemꝰ ſi nulla eſſent peccata.niſi q̃ mem bꝛis genitalibꝰcõmittunt᷑.Quis vᷣo audeat affirma re furta.piuria.mẽdacia nõ eſſe peccata.⁊ his plena eſt puerilis etas.hec ille. Nõ firmat opinionẽ illoꝝ ꝓ ut putant ⁊ p ſeinducũt.Non en dicitur quin infra ſcõm ſeptenniũ que eſt pꝛopꝛie puerilis etas poſſint habere vſum rõnis ⁊ percõſequens peccare moꝛtali ter.vt appꝛopinquante pubertate.ſ.in anno.xij. vel xiij.tũc enĩ in aliqbo regionibus ⁊ pꝛedicta pctã et vi tia carnis ppetrãt miti.⁊ iſti dicunt᷑ pueri grãdiuſcu li ᷣm dictã decre.Nec etiã pꝛo eis valet exemplũ qð inducunt de ꝑuulo quinq; annoꝝ quẽ grego.in.iiij dyalogoꝝ narat ad gehennã cõdẽnatũ pꝛopter pec catũ blaſphemie.nã in illo acceleratꝰfuit vſus rõnis pꝛeter cõemcurſum. Si enĩ nõ habuiſſet vſum rõis nõ fuiſſet ſibi imputatũ in peccatũ blaſphemie. Si cut nec aui que dicit᷑ pica que aliqua ꝓfert ſine intel⸗ lectu. Una aũt irundo nõ facit ver. vt dicit phus. Et ea que a iure cõi exoꝛbitant nõ ſunt trahenda in con ſequẽti.vt extra de reg.iuris.li.vi. Si ergo ille pꝛet᷑ cõem curſum in quinquẽnio habuitvſum rõnis.vñ peccare potuit.nõ ſequitur ꝙ omnes alij habeant ſʒ nec in octẽnio. ⁊ cum pari pcepto quilibet obligetur ad cõionẽ ſicut ad confeſſionẽ vt patet ꝑ ipſam ðcre talem dicit.b.tho.in.iiij.ſen.ꝙ pueri circa vndecimũ vel duodecimũ annũ ſi appareant in eis ſigna deuo tionis.ita.ſ.ꝙ ſciant diſcernere panẽ materialem a ſa cramẽtali poſſunt cõicare.quod dicit.quia pꝛeſumi⸗ tur iam habere vſum rationis ⁊ non antea. Temera⸗ rium ergo videtur aſſerere ⁊ publice pꝛedicare ꝙ im⸗ mediate poſt ſeptenniũ tenentur pueri ad iſtud pᷣce⸗ ptũ ſeruãdũ alias peccant moꝛtaliter ⁊ ipſi parentes eoꝝ qui non faciũt eos confiteri. Sed bene laudabi⸗ le eſt ⁊ pium pꝛedicare ⁊ exhoꝛtari parentes puulos ſuos⁊ ſeptennes ⁊ quinquennes vt faciant cõſiterivt ſicaſſuefaciant ſe moꝛibus chꝛiſtianoꝛum. etiã ſi nõ⸗/ dum habentvſum rationis q;uis non tenean.· Sʒ et confeſſoꝛ cum puer cõfitetur aliquod quod de ſe ẽ moꝛtale nec poteſt ꝑcipere ſi tũc habetvſum rationis non debet pᷣcipitare ſententiam de moꝛtali ſed repꝛe bendere eũ vel admonerevt caueat in futuꝝ ⁊ doleat quia ducit illam ad gehennam.Si quis ꝗ̊ nõ confi⸗ tetur ſemel in anno habens annos diſcretionis.pec⸗ cat moꝛtaliter ſi ex negligẽtia hoc faciat.ſecus ſi ex im potẽtia vt qꝛ nõ habuit copiã cõſeſſoꝛis vel qꝛ eſt ex cõicatꝰ.nec per eũ ſtat quin qrat ⁊ ꝓcuret abſolutio⸗ nẽ.vel qꝛ differt aliquibo diebo de cõſilio ſacerdotis. Nõ autẽ põt ſacerdos deobligare eũ ab hoc pᷣcepto. nec epᷣs.ſed ſolꝰ papa qᷓ;tuʒ ad ſeł in anno. Et de eo qui nõ habet niſi venialia ᷣm cõſciam ſuã ⁊ ꝓbabili ter.q;uis quidã dicãt nõ teneri:qꝛ decre.intelligit᷑ de eo qui hʒ nccria cõfitenda vt moꝛtalia. Tutius tñ ẽ dicere ſᷣm tho.ꝙ teneat᷑ vt obediat pᷣcepto ecclie.qꝛ ⁊ ſi ↄſcius ſibi no ſit nõ tñ ſecurus.Declinantes ergo id eſt deficiẽtes ab obligatiõe hmõi adducet dñs ⁊c. hiero.Pꝛomittit ꝓſpera dñs ſi penitentiã egerimus. Oðõ ſi negligẽtia diſſoluamur,.⁊ ipſum penitebit ſpõ ſionis.ꝓmiſſaq; mutabit.de pe.di:i.ſi agamꝰ. Ouantum ad ſecud.5. III. partem declinat qͥs in hanc obligationẽ nõ ſolũ nõ confi tendo ſed male ↄfitẽdo.⁊ pꝛimo quidẽ ſi confi⸗ tet᷑ ſacerdoti quẽ nouit eſſe hereticũ vel ſciſmaticũ vel excõicatũ.ſuſpenſuʒ vel irregularẽ. vel nõ habere po teſtatẽ abſoluedi ab his a quibo abſoluit.vel que ſcit notabiliter eſſe ignoꝛantem ⁊ ſe habere caſus intri⸗ catos.qͥs nec per ſe nec per illũ põt ſufficienter expli care.Uñ augꝰ.in lib.de pe:ait.Qui vult cõfiteri vt inueniat gram.ſacerdotẽ querat qͥ ſciat ſoluereꝛ liga re ne ſi circa ſe negligẽs fuerit.negligat᷑ ab illo qui ſa lubꝛiter monet vt vitet cecũ ne ambo in foueã cadãt de pe.di vi· Scðo declinat qñ cõfiteł quidẽ ido⸗ neo ſacerdoti ſed dimittit aduertent᷑ aliqð peccatum qð ſcit vel credit vel dubitat ꝓbabiliter eſſe moꝛtale ex vᷣecũdia.⁊ tũc nõ ſolũ non valet ſibi ↄfeſſio ⁊ itera re tenet᷑.ſed addit vnũ aliud moꝛtale de nouo ꝓpter irreuerentiã exhibitaʒ ſacramento ex ſua ſnon bm ½ Cuulus tho.in.iiij.⁊ alios:aug. ¶ aueat peccatoꝛ ne verecũ⸗ dia ductꝰ diuidat confeſſioneʒ.hoc eſt enĩ ad ypocri ſim tẽdere ⁊ ſemꝑ venia carere.de pe.di.v. Siautẽ dicat oĩa peccata ſua que mẽti occrurũt dicẽda. ſed nõ pꝛoponit ab aliq̃ moꝛtali abſtinere ⁊ tñ interroga tus a ↄfeſſoꝛe dicit cõtra ↄſciam loquens ſe velle ab dĩbus abſtinere.iteꝝ peccat moꝛtalit mẽdacio vens Sed ſi hoc nõ occurrit illa ſua incõtritio mẽti vt dicẽ da qꝛ nõ cogitat ſuꝑ hoc vel non interrogat᷑ de hoca cõfeſſoꝛe nõ peccat confitẽdo qᷓ;uis ſit ibi infructuoſa illa ↄfeſſio pꝛopt᷑ indiſpoſitionẽ ſuã.nõ tamen videt᷑ tranſgredi pᷣceptum eccleſie. Et debet recipi cõfeſſio quãẽ incõtritus ſacit ſed non abſolui.vt extra de pe.⁊ re.c/officij. Tertio qñ impꝛemeditatus accedit cũ tñ multa habeat intricamẽta ⁊ grauia dicere pꝛopꝑter q̃ multa o mittit ex obliuione.qꝛ difficile eſt in ſubito mẽti occurrere. q̃ oĩa per totũ annũ geſſit.vel ea que de ſe ſunt moꝛtalia.qꝛ igrat illa eſſe moꝛtalia.Et iſta etiã eſt inutilis ⁊ in fructuoſa niſi deꝰ in ipſa mutet mentè eiꝰ ⁊ contritionẽ infundat. Seruare debet er⸗ go illud Eʒech.penitentis qͥ ait. Recogitabo tibi oẽs annos meos in amaritudine aĩe meet. ſingula oꝑa malefacta in toto tꝑe vite mee. Ubi notandũ exem/ plũ notabile. uit quidã mulier nobilis magnarum virtutũ fame ⁊ cõſilij que cũ nõ haberet virum ſibia ſeruis dei cõſultũ erat ꝙ remaneret in ſeculo potiꝰqᷓ; intraret monaſteriũ.qꝛ plura bona in ſeculo faciebat ſed inſtigante dyabolo qui felici eiꝰſtatui inuidebat incidit in foꝛnicationem qð illa poſtea q;citiꝰperpen dens oĩno decreuit intrare monaſteriũ ad agendum pnĩam de ſcelere.⁊ vitandũ pericula iã expenu.Quo facto dedit ſe maxime abſtinetie.vigilijs.oꝛationilo. ſilentijs ⁊ lectionibo.nũqᷓ; tñ de ſoꝛnicatione ꝑpetrra ta.pᷣ verecũdia voluit confiteni. Moꝛtua autẽ abba⸗ tiſſa cõi cõcoꝛdia iſta electa eſt in abbatiſſam ꝓpter ex empla exterioꝛa ſanctitatis eiꝰ. q̃ ſimiliter in magna auſteritate degebat ⁊ gubemat monaſteriũ. Et poſt multa tꝑa infumata grauiter rogauit eã quedam ex ipſis monialibo ſibi magis familians vt ſi continge ret eã decedere ſibi pꝰ moꝛtẽ apparert ad intimandũ ſtaiũ ſuũ quod illa ꝓmiſit dño diſpenſante moꝛtua igit᷑ cũ monisles expectarent de die in diẽ illaʒ mira culis illuſtrari.quadaʒ nocte apparuit ulli cui ꝓmiſit tota turpis ⁊ triſtis.Et recognoſcẽs eã cũ interroga⸗ ret de ſtatu eiꝰ reſpondens ait. Dãnata ſum ꝑpetuo in igneʒ eternũ að illa ſtupens ait. Quis g̊ poterit ſaluꝰ fieri ſi tu q̃ vitam tãſingularẽ. tãirrepᷣhenſibilẽ tãauſterã in ſeculo ⁊ monaſterio tenuiſti.ſaluata nõ es: Quiilla.Nõ mireris.qꝛ vna ſola cã dãnata ſum ex eo videlʒ ꝙ in peccatũ carnis in ſeculollapſa p ve⸗- recũdia nũqᷓ; volui cõfiten.Et ſic declinãtes ⁊c. Ouantũ ad tertium S.I declinat qᷣs in obligationẽ circa pnĩe ſacramẽtũ. qñ nõ facit pnĩam ſibi iniũctã.vel nõ vt debet. Math. liij. Facite fructꝰdignos pnĩe. Cum g̊ auis non facit pnĩam ſibi iniunctã ꝓ moꝛtalibo ex negligẽtia dimit tens moꝛtaliter peccat.qꝛ ſub pᷣcepto adullud tenet᷑. Secꝰ ſi dimitteret ex impotentia.debet tñ facere tũc ſibi commutare:in aliud ab illo imponẽte velalio ſi ipſiꝰ copiam babere nõ põt. ⁊ opoꝛtet iterare cõfeſſio nẽ ſi ex negligentia dimiſit vel etiã obliuione ſi alteri confite?.· Scðdðo declinat nec agit fructũ digne pe nitẽtie qñ facit pnĩam iniunctã ſed nõ alia ad que te te net᷑. vt reſtituere cũ poſſet ſubſtantiã alienã vel res alienas. Nã ſi ꝓpoſuit res iſtas facere in confeſſiõe.⁊ poſtea ꝓpoſitũ ex auancia vel negligentia dimutit vl omittit facere cũ debet.tũc recidiuat ⁊ intrat ſtatum dãnatiõis. XLertio ciʒ facit penitentiã iniũctã ſed nõ in ſtatu gre recidiuãs in aliqðᷣ moꝛtale ante com⸗ plerã ſatiſtactionẽ iniunctã talis vtiq; debet nihilo⸗ minꝰ pficere pnĩiam.qꝛ implẽdo ſaltem ſatiſfacit pᷣce⸗ pto ſacerdotis iniũgentis ſibi pnĩiam. Sed illa pars quã pficit in moꝛtali nõ valet ſibi ad id ad qð eſt oꝛ dinata.iſ.ad diminuendũ de pena tpali hic vł in pur gatoꝛio ſibi debita ꝓ peccatꝭ.⁊ ſi poſt lapſum in moꝛ tale cõterit᷑ de peccato etiã aoñ confeſſionẽ pnĩa iniun cta ipſaʒ ꝓſequendo valebit ſibi in aſpectu dei ad di minutionẽ pene. Sed vtꝝ talis teneat᷑ iterare confeſ ſionẽ vel pniam iniunctã.qui ſcʒ eã ꝑfecit in moꝛtali de neceſſitate ſalutis.dico ꝙ nõ. Sed hãc qõem dil⸗ fuſe habes in.iij.ꝑte.ti.de ſacramẽtis.in.c.de ſatiſſa ctione.Et vtꝝ etiã quis tencat᷑ ſtatim ↄfiteri ꝑpetra to moꝛtali pctõ. ibi habes in.c.de cõfeſſione.videlicʒ ꝙ non tenet᷑ de nccteſm tho.richar.pe.qᷓ;uis ſit peri culoſum differre.⁊ ideo ꝑſuadere opoꝛtet vt q;citius De conditionibo cõfeſſiois ⁊ de fructibus eiꝰ⁊ exhoꝛ tationibo ad ipſam ibi babes. Laplm.ix.de negligetia circa ſacramentũ eucha⸗ riſtie ſumendũ. Egligentia nõ modica exhibet᷑ circa ſacramentum euchariſtie ſu mendũ.cum etiã teneat᷑ quilibet ſemel in anno cõicare in paſcha.vt dicu decre.oĩs.ſde pe.⁊ re miſ.ſuperiꝰ allegata.Et pꝛimũ dubiuʒ qð circa hoc occurrit eſt tud. UVtꝝ ſatiſfaciat pᷣcepto eccłie de coione ſemel in anno ſumẽda qͥ cõicat feria quinta in cena dñi velin paraſceue.vel in ſabbato ſctõ.vel alia die infra annũ. Ad qð dicendũ ꝙ lʒ quidam dicant hoc ſufficere ſi quis tñ bene reſpicit textũ decre. qͥ di cit in paſcha videt᷑ ꝙ non.nã paſcha dicit᷑ dies dñice reſurrectõis. Interptat᷑ enim tranſitꝰ. qꝛ xpᷣs traſiuit illa die de moꝛte ad vitã ĩmoꝛtaleʒ. ipſa tñ dies cum duobus ſequentibo quoſi ꝓ vna reputat᷑quo ad ſo⸗ lẽnitatẽ officij ſilem.vñ etiam pꝛo cõione ꝓ vna pñt cõputari.Et ↄgruẽtiſſime ecclłia ſtatuit in die ſoleniſ ſimò feſti ſupꝛa oẽs fideles ſumere debere ſacramẽtũ oĩm maximũ ⁊ reuerendiſſimũ.cuiꝰ q̃ſi vigilia ad ſe pꝛeꝑandũ ad ipſius ſumptionẽ eſt tota.xl.pꝛecedẽs Et anto.de bu.eximiꝰ doctoꝛ vtriuſq; iuris dicit ſu⸗ per.c.⁊ ſi iudeos:.extra de iude. Nõin die reſurre⸗ ctionis ẽ ſumendũ coꝛpꝰ xpᷣi.hoc ſermocinabant᷑ ad populũ eximij pᷣdicatoꝛes dñs Jo.dñici.⁊ ſanctꝰvin centiꝰ qui claruit miraculis. ec obſtat huic ſnĩe il lud.c.de cõſe.di.ij. In cena dñi a qͥbuſdã. vbi dicił in die cene eſſe cõicandũ.qꝛ vt dicit glo.ibi. illa cõio eſt religioſoꝝ. ſcʒ in cena dñi.oẽs enim ſe cõicant in miſſa maioꝛi.qͥ ctiam per hãc nõ omittunt cõionẽ in die reſurrectionis vel põt dici etia; g lud/c babuie .——— — — — — — plus ſa piunt qᷓ; opꝛtet ſapere. locũ qud ad oẽs tꝑe antiquioꝛi qñ fideles nõ ſolũ in dñica reſurectionis.ſed ſingulis diebus dñicis cõ⸗/ municare ſolebãt.vt de cõſe.di.ij.cõicandũ.Et ſi di cat᷑ ꝙ pꝛeceptũ de cõione nõ refert᷑ ad diem determi⸗ natũ.ſed ad ſemel cõicandum. Reſpondet᷑ ꝙ exquo dies determinata ponit.refert etiam ad ipſum diem exquo ratio huiꝰ eſt in pꝛõptu.vt ſupꝛa dictũ eſt. vel ſaltẽ negari non põt quin ſaltẽ ſit dubiũ vtrũ intẽtio legiſlatoꝛis etiã determinaret᷑ qagl diem pꝛefixaã. ⁊ tüc ſtanũ eſt littere que diẽ ponit. ⁊ cũ in dubijs tuti⸗ oꝛ via ſit eligẽda.extra de ſpõ.c.iuuenis. ⁊ tutioꝛ via 2. ſit cõicare in die reſumectiois. quare nõ potiꝰillud te nendũ ⁊ pꝛedicandũ. Si quis tñ eſſet ita occupatꝰ in die feſto reſurrectõis ꝙꝙnõ poſſet buic vacare.ſiad pꝛeparandũ foꝛte cum buiuſmodi poſſet eps vel cõ⸗ ſeſſoꝛ licentiare. vt in aliquã diem pᷣcedentẽ vt ſequẽ tẽ cõmunicaret. Sed ꝙ aliqui vel alique hoc faciant vt quaſi liberiꝰ liceat eis vacare oꝛnatibo.tri udijs. ludis.põpis.laſciuijs.in feſto reſurrcctiõis.ᷣ eſt con tra intentionẽ ecccleſie que vult fideles illa die p cete ris vacare deuotiõi.Dies etiã pꝛecedentes ſunt ma⸗ gis inductiui ad deuotionẽ ex ipſis officijs qᷓ maxĩe requiritur in acceſſu ad ſacrm. Quia tñ multi pꝛe⸗ dicatoꝛes ⁊ magni pdicant aiqñ contrarium illi qui ex doctrina eoꝝ putantes ſibi h licere cõtrariũ faciũt nõ puto condenandos vttranſgreſſoꝛes pᷣcepti. niſi eſſent pertinaces ⁊ conſtaret etia de cõtrario. Et qui boc pꝛedicant.ſ.alia die qᷓ; in paſcha cõmunicandũ negligẽtia cõmittit᷑ ⁊ valde graue peccatũ circa iſtud ſacramentũ ſumendn. L Pꝛimo omittendo indebite eius ſumptionẽ. Scðo accedẽdo indigne ad cõionem. Tertio exhibendo ſe tepide pꝰ acceptationẽ. Et de his põt intelligi illa ĩpꝛecatio ps. ⁊ cõtra iſtos vvi ait. Fiat menſa eoꝝ.iicomunio eis paſata. ⁊ pꝛo eis fiat.i.fiet coꝛã ipſis in laqueũ.in retributiones. et in ſcandalũ.Obſcurent᷑ oculi eoꝝ ne videant.⁊ doꝛ⸗ ſum eoꝛum ſemper incurua. Effunde ſuꝑ eos iram tuã. ⁊ furoꝛ ire tue cõpꝛehẽdat eos. Fiat habitatio eo rum deſerta.qð poteſt exponi de non cõicantibus ⁊ male cõicantibꝰ.vt in fine capłi exponet᷑. Muantum ad pꝛimum .I. dicit ſapiẽs. O ;ᷓ ſuauis ẽ ſpũs tuus in nob dne.i. ;dulcis affectꝰ tuꝰ ad nos.lã angeloꝝ eſca nutni⸗ uiſti populum tuũ dñe ⁊ panẽ de celo pꝛeſtitiſti eis. Saßp. xvi. Et populo quidẽ bebꝛeoꝝ figuram exhi⸗ hendo.ſ.manna ſuaue.Sed populo xpᷣianoꝝ figu⸗ ratũ.ſ.magnificũ ſacrm. Sed ſicut ingratꝰ ille popu lIus dixit. aia nra nauſeat ſuꝑ cibo iſto leniſſimo ali⸗ os appetens cibos ⁊ viliſſimos. Ita płs xpᷣianus tãto intioꝛ q̃nto bñficiũ cõceſſum ẽ incõꝑabilr ma ius.q̃ſi reputũs cibũ ſacr̃alẽ vilẽ nõ curãs de eo appe tẽs vana ⁊ viliſſima reſpectu ſpũaliũ.Omittũt autẽ ingebite ſumere q̃drupir. Aliqui ex obſtinatione. Aliqͥ ex falſa humiliatione- Aliqui ex ignoꝛatione.· Aliqui ex tepefactione. H Etr obſtinatione dimittunt multi quit perma/ – Etnõndũ ꝙtriplex — Ceapituluuu .IX. nentes in odio vel derentione aliquoꝛum vel luxn⸗ ria vel alio moꝛtali peccatoquia nolũt peccatum i⸗ lud dimitrere. nolũt etiã cõmunicare.⁊ ꝙ nõ velint cũ hmõi peccatis cõmunicareminus male faciunt q; ſi cũ illis cõmunicarent.ſed nõ ꝓpterea excuſant᷑a moꝛ⸗ tali omitrẽtes cõmunionẽ.qꝛ nec ꝑplexi ſunt.ſᷣm tho mã in.iiij. Nam poſſunt ⁊ debent dimittere peccata ulaz nõ ꝑmanere in ſua obſtinatiõe cũ de die in diez immo de pũcto in punctũ poſſint moꝛi⁊ ꝑpetuo dah/ . nari. Fit ergo eis meſa cõmunionis in laqueũ pecca⸗ ti. qð cõmittũt omittẽdo eam. Ex falſa hũiliatiõe dimittũt illi qui reputãtes ſe peccatoꝛes ⁊ indignos tanto ſacramèto nolunt cõmunicare.Equidẽ ſi atren datur magnitudo exiſtentis in ſacramẽto ſolũ. nulla creatura inueniet᷑ digna eo. Nec apli ſancti nec mar⸗ tires. Sed nec hoc dnñs requirit a nobis.ſ.tantam dt ſpoſitõem⁊ ſanctitarem.quantã meretur maieſtas eꝰ ſed quãta eſt poſſibilitas fragilitatis noſtre. nec req⸗ rit ꝙ efficiamur impeccabiles.ſed ꝙ doleam? de pᷣte ritis pponamus firmiter in futuꝝ abſtinere occa ſio nes ꝓximas euitãdo. Ilam ⁊ petrꝰcũ alijs apoſtolis digne ſumpſerũt ſacramẽtũ in die cene. 2 m̃ inde ad modicũ petrꝰ chꝛiſtũ negauit ⁊ moꝛtaliter peccauit. et alij fidẽ ꝑdiderũt. Falſa vtiq; hũilitas eſt q̃ frangit pꝛecepta.debuit potius quilibet petrũ imitari dicen tẽ Luc.v. Exia me dñe quia homo peccatoꝛ ſum.⁊ tamẽ non recedebat ſed adherebat ei Ex ignoꝛantia dimittunt qui neſciũt ſe ad hoc teneri:. ſed ignoꝛãtia iſta ñ videt᷑ excuſare. cũ ſit comune pꝛeceptũ eccleſie quod ad omnes extenditur. ⁊ ignoꝛantia facti nõ iurꝭ excuſat. de re. iur.li.vi. Et pꝛecipue in locis vbi iſta pꝛedicantur aut de facili ſciri poſſunt. Sed in locis ſilueſtribo vbi ſacerdotes ſunt ignoꝛantes. ꝙ non ſo⸗ lum iſta non vnũciant ſed foꝛte retrahũt dicẽtes.nõ ſumendã cõmunionẽ niſi in moꝛtevela ſenibus.poſ ſent magis excuſari · Ex tepiditate omittũt quibo videtur laboꝛ ſe pꝛepareꝛ ad cõfeſſionẽꝛ ad comunio nẽ qui implicant᷑ terenis.ꝙ poſtponũt de facili ſpiri tualia etiã eis neceſſaria. Fit ergo iſtis menſa in laqͥ um peccati moꝛtalis ꝓpter ſua negligentia. Si quis aut omitteret ex aliqua impotẽtia vel cauſa rõnabili puta quia eſt in man conſtitutus in paſcha. vel eſt clauſus in caſtrovel in carcere vbi non poteſt habere ſacerdotem vel etiens domum ttmert inimicos capi tales. vel de licentia confeſſoꝛis ⁊ huiuſmodi.iſte nõ peccat habendo deſiderium ſumendi.⁊ pꝛopoſitum quando poterit ſupplere defectũ. Sed impedimeto ſublato tenetur cõmunicare.alias tũc peccat moꝛtalt Et in huius figurã legitur in veteri lege ꝙ illi qui nõ poterãt comedere agnum paſchalem deſignantẽ ſaẽ⸗ mentũ in feſto pꝛopꝛio paſche. debebant in menſe ſe⸗ quenti ſupplere defectum alias grauiter peccabant. Sed dubitan poteſt in qua etate teneantur puen cõmunicare.nam poſt pubertatẽ dubium nõ ẽ quiu obligentur ſi ſunt ſane menns. Et poteſt ſatis teneri. ꝙ ſecundũ qð poteſt confeſſoꝛ ex confeſſione eoꝝ per cipede vſu rarionis eoꝝ maioꝛivel minoꝛi. ſic poteſtrꝰ debet eis cõſulerevel arrare ad cõionẽ. Sed paretes q;uis ad cõfeſſionẽ debeũt qdãmõ cogere ſicꝛ mgfi ſchola viñ ãt ſic ad cõmũiõʒ. ſz debẽt bñ eos hoꝛtari ſi vident eos hbabere bonam diſcretionem. vel dimit⸗ ) tere in iudicio cõſeſſoꝛum ſuoꝛum Retrabendo autẽ eos ſolum ex hoc qꝛ ſunt parui:⁊ quia non eſt demo — re patrie pueros qᷓ;tũcũq; habeant vſum rõnis ꝙ cõ municẽt.grauiter peccant. — — Muantũ ad ſecundum.. ii pꝛincipale ſcða negligentia mixta ſacnlegio eſt cum qs accedit indigne ad cõionẽ.de q̃ apłus.i oxꝝ xi. ait.Qui mãducat ⁊ bibit indigne iudiciũ ſibi mãdu cat ⁊ bibit nõ diiudicans coꝛpꝰ dñi.i.nõ diſcernẽs ab alijs cibis cõtbus ad quos ſumẽdos accedit᷑ſine cõſiderotione.⁊ glo.ibi iudiciũ ſibi mãducat ⁊ bibit. id eſtac ſi epᷣm occiderit.puniet᷑ fit autẽ indigna ac ceſſio qᷓdrupliciter. Pꝛimo qꝛ cũ moꝛtalis peccati remoꝛſione. Scõðo quia ſine mentis diſcuſſiöõe. Tertio qꝛ ſine criminalis cõfeſſione. Quarto qꝛ ſi ne nitus obſeruanõe. Et de oĩbus his verificat᷑ illud põ. Fiat mẽſa eoꝝ coꝛã eis in laqueũ.ſ.peccati moꝛ⸗ talis.⁊ de pᷣmo nulli dubiũ qͥn moꝛtalit᷑ peccet qͥ ac⸗ cedit ad ſacramentũ cum cõſcia peccati moꝛtalisqð eſtimat ſe habere etiã ſi ↄſãam erroneaʒ haberet niſi eã deponeret ad arbitriũ boni virie Nimiã enim irre uerentiã facit ſacramẽto. Uñ augꝰ. Si mens in affe ctu peccãdi ſit.grauari potiꝰ euchariſtie ꝑceptiõe di⸗ co q; punficani.de ↄſe.di.ij q̃tidie.Et yſido. Qui ſce lerate viuũt ⁊ cõicare nõ deſinũt pucantes ſe tali cõ⸗ munione mũdari ſciãt ſe nihil pꝛoficere.dicente ſcri⸗ pturaNũquid carnes ſancte auferent a temalicias tuas.q.d.nõ.ſed addent.de ↄſe.di.ij.qͥ ſcelerate. Si⸗ milis ẽ hic iude de q̃ dicit᷑ Joh.xiij. poſt buccellã in⸗ troiuit in eũ ſathanas.ſ.ꝑ ſpecialẽ malicie nouũ effe ctum.· Qui etiã accedit ſine cõpetenn diſcuſſione ↄſcie.pꝛopter qð qꝛ non recogitauit vitã ſuã.aliqua moꝛtalia bʒ de quibo nõ eſt còtritꝰvel confeſſus.de qᷣ bus nõ habet remoꝛſum talis etiã peccat moꝛtaliter faciẽs ð illud apoſto.i.Coꝝ.xi.Pꝛobet aũt ſeipᷣm hõ ⁊ ſic de pane illo edat ⁊ de calice bibat.i.examĩet cõ⸗ ſcſam ſus. hoc autẽ multis euenit quicũ ſint in gra⸗ uibꝰ peccatis fraudiũ.⁊illicite acquiſitoꝝ vel nõ con fitent᷑ de eis.vel ad cõfeſſoꝛes accedũt qui nõ intelli gũt facta eoꝝ.⁊ cõfeſſis quibuſdã mĩmis de alijs di cũt ſenõ habere ↄſclam. Sed ignoꝛãtia eoꝝ nõ excu ſat.qꝛ craſſa eſt. Qui etiã poſt cõfeſſionẽ factã inci dunt in aliqð moꝛtale vl etiã recoꝛdant᷑ de aliq̃ moꝛ tali qð ex obliuione dimiſerũt.⁊ multomagis ſi ex ve recũdia illud tacuerũt.ſi accedũt ſine cõfeſſione llloꝝ ad cõionẽ.etiã ſi eſſent cõtriti peccant moꝛtalit᷑.qꝛ re⸗ quirit᷑ nõ ſolum cõtritio ſed etiã reconciliatio ecclie ꝑ cõfeſſionẽ de moꝛtalibus ad cõionẽſᷣm tho.in.iiij. et alios doctoꝛes. Et idẽ ſi dubitaret pbabilit illud eſ⸗ ſe moꝛtale vel nõ. ⁊ hoc niſi eſſet ſacerdos qui habe⸗ ret celebꝛare.als ſequeret᷑ ſcandalũ ⁊ ille nõ haberet copiã cõfeſſoꝛis.tũc ſufficeret cõtritio cũ ppoſito con fitẽdi.ſ.qᷓcitiꝰ*. Qui etiã accederet ad cõionẽ nõ ie⸗ ſunus.qꝛ.ſ.poſt mediã noctẽ ſumpſiſſet aliqᷣd ꝑ mo⸗ dum cibi vel potꝰ q;tũcũq; paꝝ etiã aquã vel modi cũ ʒinʒiberis ⁊ hm õi:peccaret moꝛtaliter.qꝛ cõtra oꝛ dinationẽ eccle ſie. de coſe.di.ij. liquido. Siliter qui excõicatus ſcient᷑ minoꝛi excõicatione accederet ante abſolutionẽ ab ea. Iſtis fit menſa eoxꝝ in laqueũ, ——ʒ— — -— ● — 1.. . Quantũ ad tertium J.m. Tertia negligẽtia eſt qũ ſumpto ſacramẽto nõ appli cat ſe oronibo aut alija diuinis officijs.ſed ſine nccte vꝛgente applicat ſe ad mũdana ⁊ vana.diſcurrit hĩc —— inde ⁊ qð peiꝰ eſt reuertit᷑ q;citiꝰad vomitum. Iſte ſi milis ẽ iudeis.qͥ dñica in ramis palmax ſuſceperũt xpᷣm cũ magno honoꝛe.⁊ in ſequenti ſexta feria eiece⸗ rut eu extra ſuã ciuiigtẽ cũ magno vituperio ⁊ ↄu⸗ melia.Sic iſti ⁊ ſi deuotein ſacrameto xpᷣm ſuſcipi⸗ ant.exquo nõ attendũt ad ↄſeruandã gratiã receptã ſed q;citiꝰ ſe applicant ad ea q̃ ſunt occaſio ruine ſue eijciũt xpᷣm a ſe ꝑ gram.de quibo verificat᷑ illud apli ad Hebᷣ.vi. Rurſus crucifigeẽtes dei filium in ſemet ipſis ⁊ oſtentatui hñtes.⁊ vt dicitaugꝰ. Clulnꝰ itera tũ tardiꝰ ſanat᷑. Sed queri põt vtꝝ qui omiſit cõ munionẽ in paſchate ex negligẽtia cũ peccauᷣit moꝛ⸗ taliter vtꝝ teneat᷑infra annũ ſequentem añ aliam cõ munionẽ ſupplere defectũ cõmiſſum.i.cõicare. ita y nõ faciẽs peccet moꝛtalit᷑. Et eadẽ queſtio põt moue ri de cõſeſſione omiſſa. Ad qð dicendũ ꝙ dato ꝙ la⸗ „ cere deberet excõgruitate ⁊ ad bᷣ eſt inducendꝰ ꝑſua ſionibo ſi als idoneꝰ eſt. non tñ videtteneri ex neceſſi tate ita ꝙ nõ faciens peccet moꝛtalit᷑.Qð patzʒ ex ſili⸗ bus multis.Si quis enĩ omittit ieiunarevna die de terminata qð habet ex voto.vt vigiliã.b. marie ma⸗ gdalene ſcienter ⁊ ex negligẽtia.peccat vtiq; moꝛtalit᷑ Slliter omittẽdo ieiuniũ eccłie.Sed qͥs dicit ꝙ ad⸗ huc teneat᷑ ſupplere in alia die.als peccat iteꝝ moꝛta liter. Et idẽ de violatione feſtoꝝ. de omiſſione miſſe ⁊ alijs. hoc enĩ ſi veꝝ eſſet ꝙ teneret᷑ de neceſſitate cũ q̃tidie obliget᷑ ad illud quouſq; ſuppleatimulta pec⸗ cata mortgltosmitterel faciẽdo ſolũ contra vnũ pᷣ⸗ ceptum.⁊ ſic ecclia laqueos inijceret aĩiabus. qdð ca⸗ uet. xx vi.q.i.viduas. Gñ fateoꝛ ꝙ qñcũq; ⁊ quotiẽſ cũq; facit ſibi illã diſpoſitionẽ actualem in mente fir miter nõ confitẽdi ⁊ cõicandi ꝓut mandat eccleſia to tiens peccaret moꝛtalit᷑. Sed eccleſia tm̃ ſeł in anno obligat ad illa. Notat aũt ps.lxviij.ſeptẽ nocumẽta queeueniũt nõ cõicantibus vel male cõicantibo in il lis verbis.ps.fiat menſa eoꝝ 1c. Pꝛimo quideʒ alam peccato illaqueat.qꝛ cõmittit vnũ peccatũ ſpe ciale moꝛtale qð notatur ibi: fiat menſa eoꝛum in la queũ. Scðo damnationẽ eternam pꝛeparat.qꝛ ſi moꝛit᷑ nõ penicẽs de hoc. ad infernũ vadit quod no tatur ibi. In retributiones. Tertio ꝓximũ ſcanda liſat inducẽs ſuo exemplo ad ſilia.⁊ faciens male de ſe iudicare.qð notat᷑ibi.in ſcandalũ. Onarto mẽ tem excecat.ſicut enĩ per dignam cõionem illumina tur.ita de cõtrario excecat᷑ ibi obſcurentur oculi eoꝛũ ne videant. Quinto tẽptationibo ſubiugat.qꝛ dia bolus habet maioꝛẽ poteſtatẽ.ſuꝑ eum cũ non ſit ar matus ſacramento ibi.Et doꝛſum eoꝝ ſuꝑ incurua. Sexto deũ iritat cõtra ſe ad ĩmittendũ ei diuerſa flagella ⁊ mala.ibi.Effunde ſuꝑ eos inrm. Septi mo gratuitis ſpoliat.qꝛ omnibus bonis ſpiritualii bus ⁊ virtutibꝰ.ibi.fiat habitatio eoꝛum ⁊c̃. gitur in vitaſpatrũ.ꝙ cũ qͥdã iuuenis philocaptꝰde qdã ↄiugata queſiſſet ꝑ multos modos rem babere cum ea.⁊ illa vt honeſts recuſaſſet. indignatꝰ ꝓcura uita quodam iudeo maleficium vt eam dementarer NMr.;M. frõoõäs ſacto ita dſab olus opatus eſt vt fantaſia eiꝰ? oim aſpicientiũ il lam coniugataʒ equꝗ eſtimaret.⁊ equa oculis oĩm videret᷑. Circa qð poſt plura remedia du ctus fuit a marito ad ſanctũ machaniũ in beremũet cũ aliqui ex diſcipulis intellexiſſent caſum miſeran⸗ dũ qru oculis illa mlier ducta eq apparebat. retule/ rũt ſancto machario in cella oꝛanti.⁊ egrediẽs cellazʒ ⁊ videns eã vt feminã.qꝛ dyabolus nõ poterat ita ꝑ ſtringere oculos eiꝰ ⁊ fantaſiã ĩmutare vt alioꝝ. deni ſit eos dicẽs. Ego feminã videoquã equam dicitis. Etintelligẽs opꝰ dyaboli oꝛauit pꝛo ea ⁊ ceſſauit lu dificatio la⸗: declarauit ſibi machari' ꝙ permi⸗ ſerat ei deꝰ.lʒ eſſet honeſta.qꝛ nõ ibat ad eccleſiam.⁊ nõ cõicabat vt faciebant tũc fideles.De alijs defecti bus qui cõmittunt᷑ in miſſa.⁊ circa materiã ⁊ foꝛmã ſacramentoꝝ habes in.iij. ꝑte.Et ibi etiã qũo qͥs de beat accedere.⁊ de fructibo ſacramẽti ⁊ multis alijs ¶ Caplim decimũ de omiſſiõe circa diuina ⁊ pꝛeſer⸗ fm miehfG Y è„ BGt etiã alia negligen circa diuina quam frequenter incurrũt ⁊ Vlaici ⁊ clerici ac religioſi. Uñ de quodam rege.ſ.oʒia dicit᷑.ij. Parał.xxvi. ꝙ eleuatũ eſt coꝛ eiꝰ ⁊ neglexit dñm.i.diuina.Et de leuitis qui erãt circa diuina occupati dicit᷑ ꝙ leuite egerũt negligentiꝰ ij. Paralip.xxiiij.Et loquit᷑ de pertinentibo ad templũ ⁊ cultũ diuinũ.Eſt autẽ triplex negligentis circa di⸗ uina.ſ.Circa miſſe auditionẽ. Circa pꝛedicatiõis at tentionẽ. Circa officiatiõis ſolutionẽ. Muantum ad pꝛimum.ꝗ. I. quicũq; ex negligentia mere omittit audire miſſlamn diebo dñicis ⁊ feſtiuis cum poſſit peccat moꝛtaliter. Facit enĩ contra pꝛeceptũ eccleſie.qð babetur de cõ⸗ ſe,/dii. vbi dicik. Miſſas ſecłaribo totas audire die dñico ſpeciali oꝛdine pᷣcipimus.ita vt nullus añ bñ dictionẽ ſacerdotis egredi pᷣſumat.hoc expꝛeſſe dicũt doctoꝛes in.iiij.pe.de palu.tho.⁊ alb.⁊ alij.⁊ glo.in dicto caplło.Et vt dicit pe.de palu.in.iiij·Nõ excu⸗ ſant᷑ ab hoc pᷣcepto itinerãtes ſi cõmode audire pñt als ſecꝰ.puta aliqs eſt in ſocietate aliquoꝝ qͥ nolũt expectare miſſam ⁊ ſine ſocietate illa nõ bene põt iter facere.vel qꝛ ignoꝛat viaʒ qꝛ difficilis ẽ ⁊ periculoſa. vel qꝛ nõ eſt tuta a latronibo.vel qꝛ ab illis hʒ expen⸗ ſas itinenis ⁊ hmõi.excuſat᷑ hic ſine dubio. Occur rũt autem circa boc pceptũ plures queſtiũcule.Et ma eſt. Utrũ teneant᷑ clerici ⁊ religioſi ad hoc pᷣcepti ꝙ nõ.qꝛ textꝰ dicit ſecularibo.ergo qͥ nõ ſunt laicinõ obligant᷑ ꝑ ar.a ↄꝛijs.di.xxv.qlis.Qð ſentire videt ſlo. biblia quodã q̃libet. Sed tutioꝛ ⁊ rõnabi ioꝛ ẽ opĩo archi.in roſario ſuꝑ dicto ·c. dicit enim ꝗ ibi vacat ar. a ↄꝛijs ꝑ ar.a minoꝛi. Si enĩ tenent᷑ ad hoc laici multomagis clerici ⁊ religioſi qͥ ad maioꝛa tenent᷑.⁊ qͥ totaliter ſunt deputati dĩno cultui. vt.xij q.ũ.duo ſunt.⁊ ꝑmaxime cultꝰ diuinꝰ in miſſa exhi bet᷑. Nec mẽti occurrit aliqð generale pᷣceptũ ad lai⸗ cos ad qð clerici nõ teneant᷑ cũ debeãt eſſe exempluʒ —Ee ceterox. ⁊ als pcellere populũ/vt di xxv.S· cniminis. Capitulum X. Hec põt boc eos deobligare ab h̊ pꝛecepto.qui ten? tur qͥtidie ad hoꝛas canonicas.qꝛ etiã religioſi obli⸗ gant᷑ ad ieiunia ſui oꝛdinis ⁊ nullꝰ dicit ꝑ hoc qn ob ligent᷑ ad oĩa ieiunia eccleſie.⁊ ſacerdotes qͥ pluries ĩ fra annũ celebꝛãt credo teneri ad pꝛeceptũ de cõione in paſchate.vel ad celebꝛationẽ niſi haberent legitti⸗ mũ impedimentũ. Oẽs igit᷑ indiſtincte puto teneri illo pᷣcepto clericos ⁊ laicos.⁊ religioſos audire vide lʒ miſſam vel celebꝛare. Scðm dubiũ eſt vtxꝑ die bus feſtiuis ex pᷣcepto ecclłie teneatur qis audire miſ⸗ ſam ſicut diebo dñicis.⁊ videt᷑ ꝙ nõ.qꝛ decretũ illud loquit᷑ de dñicis diebus nõ alijs.ſed credo Zꝛium.⁊ rõ eſt.qꝛ vbi eadẽ rõ ibi ⁊ idem ius eſt.nã de ſiłibus idem ẽ iudiciũ. Ratio autẽ quare fuit hoc ſtarutũ.ſ. de auditu miſſe videt᷑ fuiſſe vt ſaltẽ in h modico va⸗ cet᷑ diuinis. Sed non alia de cã fuerunt addus alia feſta ad dies dñicos ſub pᷣcepto feriationis niſi vt va cet᷑ diuinis. ergo videt᷑ ꝙ iſte modus determinatus ꝑ eccleſiam in vacãdo diuinis die dñico per auditũ miſſe debet extendi ⁊ ad alia feſta. Pꝛobat᷑ hoc idem per hoc qð habet extra de paroch.c.ij. vbi cũ agit᷑ de auditu miſſe addunt᷑ad dñicos dies ⁊ alia feſta. In cipit enĩ ca.vt diebus dñicis ⁊ feſtiuis. Conſirmat᷑ hoc idem ex ſentẽtijs quoꝛũdam doctoꝝ dicentiũ.ꝙ in q buſdã caſibus vt patet.sð.inſiſtendo operibo ſer⸗ uilibus.i.manualibo diebus feſtiuis excuſant᷑ a vio latione feſti.dũmodo nõ dimittunt diuima.i.miſſaʒ hoc ſentire videt᷑ Jo.an.in noueł. Et pe.de palu.ex⸗ pꝛeſſe hoc dicit in.iiij.parte.c:qui in die ſoleni.de cõ le. di. i. Tertiũ dubiũ ẽ. vtrum teneat᷑ quis audire miſſam diebo feſtiuis a pꝛopꝛio ſacerdote parrochia li ſeu in pꝛopua ꝑꝛochia.⁊ videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ decre. exira de ꝑꝛo.c.ij. dicit. ꝙ qui contempto pꝛopꝛio ſacerdote audit miſſaʒ in alia eccleſia debet expelli ⁊ remitti ad eccleſiã ſuam exquo contranũ faciendo videt᷑ eſſe cõ tra mandatũ eccleſie. Ad quod dici põt dupliciter. Vno modo eccleſia intendat per hanc conſtitutio nem remouere contẽptumi.rebellionem ⁊ deſpectuʒ ſubditoꝝ erga pꝛelatos ſuos qui ſunt ſacerdotes ꝑ⸗ rochiales.⁊ ſic mãdat ꝙ qui ex contẽptu ſui ſacerdo⸗ tis accedit ad audiendũ diuina in alia eccleſia qᷓ; p⸗ pꝛia expellatur de alia eccleſia vt de contẽptu reſipi⸗ ſcat. Ad hoc facit qð dicit Inno.pater iunis ſuꝑ di⸗ cto.c.videlʒ ꝙ parrochianꝰ ſi non faciat hoc ex contẽ ptu ſed ob aliam iuſtã cauſam nõ eſt eijciendus de eccleſia.ergo nõ peccat. Satis iuſta cauſa ẽ ſi ob ma ioꝛem ſui deuotionẽ hoc faciat. Alio modo poteſt dici.ꝙ ſi contemptꝰ ſumał large. ſcʒ ſolum pꝛo eo ꝙ nõ audit miſſam eiꝰ ⁊ officiũ.non tamen contẽnen⸗ do ſacramenta vel ipſum. tũc qꝛ conſuetudo quein hoc videt᷑ pꝛeſcripta ⁊ rationabilis.cum ſcʒ ob maio rem deuotionem fit. tollar legem. extra de cõſue.c. ſie Vbi eſt cõſuetudo audiendi indifferẽter in qbuſcũ⸗ q; locis.qð quaſi vbiq; eſt. nõ peccat qui audit miſ ſam extra pꝛop:iã parrochiaʒ. Sitamen dyoceſan?ꝰ hoc pꝛeciperet.ſcʒ audini in pꝛopꝛia parrochia obedi endum elſer arg.l. ein quid ergo.⁊.c.ſmĩa. Male tñ faciũt epi in follẽdo pias cõſuetudines cũ ſcanda o populoꝛum, cum ⁊ grego.ſanctꝰpermiſerit ſacerdo ces criſmaread tollengũ candalũ.vt.xcv. die puenie ⁊ mulea tolerent᷑ a ſanctis ꝓpter vitandum ſcandalũ Quartũ dubium eſt vtꝝ teneał᷑ quis audire miſ⸗ ſam ꝓpꝛiam diei.puta dñica in aduentu. Ad te leua ui ⁊cin ſeptuageſima. Circũdederũt me. in feſto na tiuitatꝭ marie. Gaudeamꝰ ⁊c.Et videt᷑ ꝙ ſiciqꝛ extra de cele.mil.c.ij repꝛehendunt᷑ qui dimittunt miſſas pꝛopꝛias pꝛopt᷑ peculiares.i.pꝛopter alias que quis dicere facit ob ſpecialẽ deuotionem ad illam.puta de angelis vel moꝛtuis ⁊c. Rñ.nõ credo teneri ad pꝛo⸗ pꝛiam ex neceſſitate.qꝛ.c.miſſas.de cõſe.di.i.hoc di cit.ſed indiſtincte.Sed audire debet pꝛopꝛiã qui nouit diſtiuguere ex cõgruitate.⁊ ſᷣm hanc congruen tiam loquit᷑ decre.S. eq; enĩ muliercule vel idiote ſcirent diſcernere ſi eſt miſſa pꝛopꝛia vel alia.⁊ nimis oneroſum eſſet ꝙ vnũquẽq; opoꝛteret interrogare ſi eeſt miſſa pꝛopꝛia.⁊ in diũſis eccleſijs in eadem die fe ſtilua erunt miſſe ꝓpꝛie variate. Repꝛebenſibile vtiq; multũ videtur ⁊ ſi nõ dãnabile dimittere ꝓpꝛias oc⸗ currẽtes pꝛopter miſſas defunctoꝝ vel als ad inſtã tiam laicoꝝ ſine cauſa multũ vꝛgenti.Docendus eſt eni populus nõ ſequendꝰ. los quoq; ſi neſclũt eos q̃d liceat qð ve non liceat.cõmonere nõ his conſenſũ pꝛebere debemꝰ.inquit Celeſti.di.lxij.c. docendus. Ouintum dubliũ vtruz ſit neceſſariũ ſenſim ⁊ di ſtincte audire verba miſſe.ex eo qð dicit in dicto ca. audire.Rñ.nõ.Nam tũc ſequerethoc incõueniens. ꝙ qui audiret miſſam ab his qui ſubmiſſe dicũt cũ multitudo adeſt qui remotiſunt nõ implerent pꝛece ptum. Siliter ⁊ qui ſurdi eſſent vel hebetẽ audituʒ habent. Ut ergo dicit hylanꝰ. intelligentia dictoꝝ e cauuſis eſt aſſumenda dicendi.et᷑ de ver.ſig ⁊.xxij.q. v.c. humane. Intentio g eccleſie in illo decreto eſt. pꝛeſens ſit in miſſa ⁊ vacet deo. ſi etiã intelligẽs ẽ di- gnũ ⁊ iuſtum eſt vtintẽdat ⁊ conet᷑ intelligere que di cuut᷑ populo in miſſa. Sextũ dubiũ eſt de miſſis notoꝛiũ foꝛnicatoꝝ. vtrum debeãt audiri.⁊ videt᷑ non.qꝛ expꝛeſſe ꝓhibuit eccłia.vt patet.xxxij.di.nul lus.⁊ extra de coha.cle.⁊ mu.c.fi.Ad qð dicendum ꝙ qꝛ illa iura fuerũt in concilio ↄſtantienſi vltimo fa As modificata per ſpeciale decretũſ. ꝙ nullus tene⸗ retur tales euitare niſi eſſent publice denunciati.ideo ppt audini. In locis autẽ vbi ſunt ⁊ alij nõ cõcubina rij conſultiꝰ eſſet etiã tunc cõcubinarioꝝ miſſe nõ au diri vbi ſine ſcandalo fieri poſſet. Sed pꝛeſuppoſito ꝙ ſtaret ius antiquũ in ſuo vigoꝛe vbi nõ eſſent niſi cõcubinarij.⁊ populus ignoꝛaret illã pꝛohibitioneʒ meli?ꝰ eſſet eis ab illis audire q́; nũqᷓ; audire. ⁊ igno rantia luris eos excuſaret nec eſſent ſollicitandi qñ ꝓ uideri non põt ⁊ obuiari.vbi autẽ hanc cõſtitutionẽ pꝓphibentẽ noſcerent abſtinere deberẽt ab eoꝝ miſſis. ſed ad alios vadãt.⁊ ſi alios habere nõ poſſent excu ſarent᷑ ab hoc pcepto nõ audiendo. Septimũ du briũ eſt de eo qui dimittit aliquã partẽ miſſe puta in⸗ troitũ miſſe. videt᷑ ꝙ nõ ſatiſfaciat.qꝛ ca. Miſſas di cit totas.i.integras.Rñ/ modicũ ꝓ nihilo reputa⸗ tur.de cõſe.di.ij.reuera.lec verba leg⸗ ita amare in terpᷣtanda ſunt.ideo dicendũ eſt.ꝙ talis iudicandꝰ ẽ ſeruatoꝛ pᷣcepti. Sed ſi dimitteret notabilẽ partẽ.pu ns mediam vel tertiã panem ſecus. Seruitoꝛes etiã milſe ſeu miniſtni qui diſcun ũt aliquando hincinde pꝛo his que expechũt vt in miſſis ſolẽnibus ſit p thu re. vino ⁊ huiuſmodi.intelligẽdi ſũt miſſe adeſſe etiã pꝛo illo tempoꝛe. Item nec eſt neceſſe pluries audire vt quidam putat.qꝛ dicit᷑in plurali miſſas. reſpicit enim illud plurale ſeculares.cõtingit enim plures ſe culares plures audire miſſas.quali diceret.quilibee audit miſſam pꝛiuatam ſiue ſolennem que canta⸗ tur. que tamen a populo omni deberet audiri ex cõ⸗ gruẽtia. De auitione miſſe in.F. tegre poteſt exponiiſtud ps. Introite poꝛtas cius.ſ. eccleſie in cõfeſſione.id eſt in pꝛincipio quado fit cõ⸗ feſſio a ſacerdote. Miſſa enim cõmuniter in eccleſia Dicitur.⁊ pꝛopterea eccleſia edificatur vt ibi miſſa ce lebꝛet. Na qᷓ;uis vt diatur de cõſe e.diele vnicuiq; lice gt in domo pꝛopꝛia habere oꝛatoꝛiũ nõ tamẽ licet ibi miſſas celebꝛare niſi in magna neceſſitate ⁊ cũ cõſen ſu epiſcopi.vt dicit ibi glo.qð pꝛobat per duo capla ſe. poteſt nihilominꝰ ex aliquo caſu miſſa ſub aliquo Diuo celebꝛari ⁊ audiri. Nã valet illa cõfeſſio genera lis dicta a ſacerdote vel ſeruitoꝛe cũ compunctiõe ad remiſſionẽ venialium.⁊ ideo quilibet aſtãs debet di⸗ cere cũ ſeruitoꝛe ſubmiſſe tñ ne fiat ſtrepitus. Excu⸗ ſant᷑ autem ab hoc pᷣcepto infirmi qui nõ poſſunt do mũ exire.⁊ ſeruitoꝛes infirmoꝝ qui non poſſunt di⸗ mittere infirmos pꝛopter periculum,⁊ matres q̃ non poſſunt dimittere paruulos ſine periculo. ⁊ alij qui impedimenta legittima habent vel ardua negocia q̃ᷓ nõ poſſunt dimittere ſine magno detrimento ſcanda lo vel periculo.extra de re iudi.qð in lege.Puelle nu biles que nõ exeunt domũ qꝛ non permittunt᷑ a pa⸗ rentibus vident᷑ excuſari ſi neſciunt pꝛeceptũ vel ſci entes libent᷑ irent ſi permitterentur Tlon enim phas eſſet ſolas domũ exire clam vt audirẽt qꝛ magna pe ricula poſſent inde cõtingere. Sed parentes eoꝛum qui nõ permittunt accedere innitentes conſuetudini patrie nõ vident᷑ poſſe excnſari:ſi permittũteas exire ad choꝛeas vel alia loca.vel ſtare ad oſtium domus vel feneſtras vt videant᷑ ab hominibꝰ. nam in eo ca⸗ ſu dici nõ poteſt conſuetudo que in rarione fundat᷑. di.i.conſuetudo.ſed coꝛruptela.⁊ ideo radicitꝰ euellẽ da.di.viij.mala.O/, vidue aliquibus diebus vel eb domadis in moꝛte viroꝝ maneantdomi in ſignũ tii ſticie vñ ⁊ miſſam nõ audiunt videt᷑ tolerandum ſi ẽ de moꝛe patrie. Sed ꝙ maneant integrum annũ vel per ſex mẽſes.excuſari nõ poſſunt qꝛ magna abuſio eſt. di. viij. ↄſuetudo. Maria magdalena ⁊ martha que nobiles erãt ⁊ diuites cum eſſent in domo viſita te a pluribus ad conſolandũ pꝛo moꝛte germani eo rum laʒari audito ꝙ ieſus adueniſſʒ ecierunt domũ vt irent ad eum.vt habetur Joh.xi.⁊ ieſus quidem tunc moꝛtalis erat. nunc idem ipſe in ſacramento al taris eſt ⁊ immoꝛtalis. VUnde cuʒ magno affectu ac⸗ cedendum eſt ad ipſum.ſq; audiendo miſſam. Con iugate que non poſſunt ire ad audienduʒ miſſam ſi⸗ ne magno ſcandalo viroꝛum.quia ſcilʒ habent pꝛe⸗ parare neceſſaria familie ⁊ ſeruitrices nõ habẽt que talia faciant. vident᷑ excuſari poſſecum in guberna⸗ tione domꝰ familie iura velint eas vt famulas viris Capitulum eſſe ſubiectas.xtxiij:qv.noluit.⁊.c.manifeſtũ·lon dctm ex boc ꝙ aliquantulũ indignent᷑ eis viri.qꝛ nõ ita bñ pꝛeparant᷑ eis cũ accedunt.debent dimittere. Et multomagis nõ debent dimittere qñ ex ʒelotipia mo uent᷑.vel ex cõtemptu diuinoꝝ querẽtes ipſos in ma licia imitan.ar.xi.q.iij.c.ſi dñs. Debẽt etiã dñi ⁊ pa rtoni ſic oꝛdinare de famulis ⁊ famulabo ſuis vtau⸗ dire poſſint ⁊ ipſi miſſam. Uñ ⁊ pe.de pal.in.liij. di cit. ꝙ non excipiuntab h̊ pꝛec ꝓto plus ſerui qᷓ dñr. Imo ⁊ ſeruꝰ ⁊ ancilla debẽt diebꝰ feſtiuis vacare deo ſicut ⁊ dñi. Sed opoꝛtet aliquẽ domi remanere de⸗ bent ita puidere eis dñi qð ſalrem audiãt miſſam ſi poſſunt.nã ⁊ de eis duo ſunt rõnem reddituri ſi fue rũt ſolliciti pꝛo ſalute eoꝝ. vt dicit amb.łxxxvi.dian putatis. Parentes autẽ filios ad hoc dẽbent monere ⁊ cũ pueni ſunt etiã quadã vi inducere. Tenent᷑ autẽ hoĩcs ad hoc pᷣceptũ cum habẽt vſum rõis. ſ̃m pe. de palu. quod videt᷑ intelligendum qñ ſciũt vel ſcire pßj ab alijs hoc pꝛeceptũ. Nec enĩ opoꝛtet ſingulo g auribo inculcari qð publice ſtatutũ eſt. di. xvi· q di citis.Et lʒ ignoꝛãtia iuris diuini vel naturalis nemi nẽ excuſet habentẽ vſum rõnis in neceſſarijs ad ſa⸗ lutẽ. tñ ignoꝛatia iuris poſitiui excuſat.qñ pꝛobabi⸗ lis eſt. vt. i. q.iiij.S. fi. Et illi quidẽ qui iuſto impedi⸗ meto audire nõ pñt miſſam.debẽt ſaltem pꝛo aliquo —— ſpacio in domo vacare oꝛatiõl loco milſe ex cõgruita te. Introite ̊ oẽs in cõfeſſione poꝛtas eccłie atria ei⸗ id eſt capellas eccłie in ymnis cõſfitemini illi: Nõ enĩ debẽt accedere ad miſſam vel eccłiam. vt videãt vel videant᷑ ab amatoꝛibo ſuis.Nã tales non ĩplent pꝛe ceptũ illud ecclie.ſicut nec etiã illi qui ſtãt ad ſocian dũ dños als nõ audituri.ſed debet accedere ad oꝛã⸗ dum. ⁊ tũc a ſe remouere debẽt cogitatiões tꝑalium ad deo vacandũ. Uñ cypꝛianꝰ de conſe.di.i.ait.Qñ ſtamꝰ ad oꝛationẽ fratres inuigilare ⁊ inſiſtere ad pᷣ⸗ ces toto coꝛde debemꝰ. Cogitatio carnalis tũc ⁊ ſecu laris hoĩs abſcedat.nec quicq; tũc animꝰ aliud qᷓ id ſolũ co gitet qð pꝛecat᷑. ⁊ ideo ſacerdos in miſſa ait. Surſum coꝛda. vt duũ plebs reſpondet.habemꝰ ad dDſimadmonemur nil aliud q; dñũm cogitare debe⸗ re claudat᷑ cõtra aduerſarium pectꝰ. ?lelſ deo pate⸗ at. hec ille. In ymnis igi?. i.dininis landido inſiſten⸗ tium ⁊ oꝛationibo.Euitari ibi debet ois ſtrexitus et audiẽtes ſubmiſſe debẽt ſuas oꝛatiões vicerenõ alte ne perturbẽt mentẽ ſacerdotis.nec eti ſtare añ facie⸗ celebꝛantis. ne ei tediũ faciant,nec curioſe aſpicere qᷓ dicũt vel faciũt.ſed ponꝰ publicanũ imitari qͥ nec au debat oculos eâ celũ leuare ſed ꝑcutiebat pett' ſuũ Vñ ⁊ alb. dicit ꝗin moꝛtali exiſtẽs nõ debet multo intuitu reſpicere coꝛpus dñi.ſed indignũ ſe nntare vel in tranſitu videre.⁊ qui pñt ibi manere ge . exi ⁊ diſcapuciati pᷣcipue facta cõſecratione ob reuerẽtiã xpᷣi. Si ab oĩbus hoc fien conſueuit ⁊ laudabilit᷑ ge rxæti vices ei in terris.ſ.pape.quaãtomagis ipſi ſũmo pontifici futuroꝝ bonoꝝ iĩmoꝛtali ⁊ om dñno ⁊ crea⸗ toꝛi ibi realiter exñti. Uñ greg. de cõſe. di. ij. quid ſit Dicit. Quis fideliũ dubiũ habere põt in ipſa ĩmola⸗ tionis hoꝛa ad ſacerdotis vocẽ celos apiri.in illo ie⸗ ſu xp̃i miſterio angeloꝝ choꝛos adeſſe.ſũma ⁊ yma⸗ ſociari: vnũ ſacramẽtũ ex viſibilibo. ſ,ſpeciebus ⁊ in⸗ XI. uiſibilib⸗ fieri l. diuinitate T alijs. Cũ maxia reue⸗ rentia ibi aſtare opoꝛtet ⁊ oĩ mentis deuotõe/⁊ vt di cit augꝰ. Admonendi ſunt ſcolaſtici ne derideant ſa cerdotes ſi in miſſis vel alijs officijs faciat barbarii „ mos ⁊ ſoleociſmos ⁊ alios defectꝰ.di.xxxviij.ſedulo Cauenda eſt ̊ in huiuſmodi oĩno negligẽtia ne con tingat illud 5 legit. ij. Machab. itij. vbi dicit ꝙ ſa cerdotes iã nõ circa officia dedui erãt ſed conteptu tẽ plo ⁊ ſacrificijs neglectis feſtinabant pꝛincipes fieri paleſtre ⁊ phibitionis iniuſte. Sed ⁊ de cõ le. di. . di citur. Qui die ſolẽni pᷣtermiſſo eccleſie conuentu. lne glecris diuinis ad ſpectacula vadit excõicet᷑. Qui vᷣo deuote aſſiſtit miſſe quã etiã deberent fideles ex ſua deuotõe quotidie audire cũ pñt licet nõ teneant᷑ mul ta bona ſpiritualia conſequit᷑. Inter cetera ſpecialis oꝛatio fit a celebꝛãte pꝛo aſtantib.qnimo mults pe⸗ ricula ⁊ mala euadit. Uñ legit q cũ quadã die ſeſti ua duo inuenes ſocij erirent ciuitatẽ ſuã vt irent ad aucupandũ. vnꝰ eoꝝ pꝛius audiuit miſſam alter no. pꝛoficiſcentibo igit cepit aer ꝑturbari ⁊ minari plu⸗ nias. tonitrus rugire. coꝛuſcationes frequetari. Au⸗ ditaq; eſt vox de celo ab his duobꝰ dicens Peute p2½ cute eum. Ad quã exterriti dũ pꝛoſequerent᷑ iłter ful⸗ P1deſcendẽs interfecit eũ q miſſam iilo mane non audierat. Quo viſo aliꝰ ꝓ pauoꝛe quaſi amens effe⸗ ctus qͥd ageret ignoꝛans qꝛ iã ad locũ deſtinatũ ap⸗ pꝛopinquabat ſecutꝰ eſt viã ſuam ⁊ iteꝝ audiuit vo cem dicentẽ. ꝑcute ꝑcute eum. quantü iſte exterricus fuerit recolens de ſocio ſuo poſt talẽ vocẽ fulgure per cuſſo quilibet põt ꝑ ſe imaginari.ſed pꝰ hanc vocem ſuꝑpuenerat alia dicẽs.Ilõ poſſum.qꝛ audiuit hodie Verbũ caro factũ eſt.ex eo:ſ.qꝛ audierat miſſam.cu⸗ — ius finis ẽ. Uerbũ caro ſactum eſt.ſᷣm cõmunẽ mo⸗ rem. ⁊ ſic euaſit ic cẽ ullam teribilem płm.xi.de negligentia circa pᷣdicationẽ. Egligentia circa atten tationem pꝛedicationis quod peccatũ ſit ⁊ non paruũ oſtendit au guſtinꝰ dicens. Mon mihnus reus erit qui verbum der negligeter au dierit.c;ᷓ qui ſua negligentia coꝛpꝰ xpᷣi in terrã ca de⸗ re permiſerit.i.q.ieinterrogo. JUD Tlegligentia autẽ cõmitti tripliciter. Pꝛmo pꝛedicatloni nõ intenddo⸗ V Scðdo pꝛedicationẽ non audiẽdo. M Tertio pꝛedicationẽ nõ retinendo vel nõ faciendo. DQuantum ad pꝛenum.§.I. offendit qui alſiſtit pꝛedicatiõt ſed mens ꝑ affectum vel cogitatũ ad alla euagat᷑ Et aliqui quidẽ qui au⸗ diunt verbũ dei deſignatum per ſemẽ LQu. viij Be⸗ men eſt verbum dei:iunt dediti vanitati vel curioſi tati. ⁊ bi ſunt via.ſcʒ mens eoꝛũ cõculcata cogitatio⸗ nibus vanis ⁊ varijs ſibi ſuccedenti.in quibꝰ ſemen pꝛedicationis iactatũ conculcatur. 2 dyabolus tollit de mente eoꝛum. Alij ſunt dediti cupiditati.⁊ hi ſũt terra ſpinoſa in quibus exoxe ſpine cogitationum.⁊ affectionũ tempoꝛalium ſuffocat ſemen verbi qð ali quid boni ppoſiti ꝓdut⸗ at. Alij ſunt dediti ſuꝑbie 6 ariditati indeuotionis ⁊ bi ſunt terma petroſa que — Citulus II. nõ habet humoꝛem deuotiõis. in quibꝰ verbũ audi⸗ tum ⁊ ſi videat᷑ operatuʒ fructum adueniente caloꝛe temprtatiõis vel tnibulatiõis areſcit ⁊ deficit. Sed ia ctũ ſemen in terrã bonã nõ negligentẽ ſed ſollicitudi ne cultiuatã ſpinis nimiarũ curarum purgatã. aqͥs compuoctiõis imigatã. facit fructũ multũ.2 pꝛopter hoc dicit augꝰ.iiqÿiintenogo,. Querẽdo quid ſit ma ius.coꝛpꝰ xpᷣi.ſ.in gemmento, an verbũ dei. nõ mi⸗ nus eſſe verbũ der qᷓ; coꝛpꝰ xp̃i.quod veꝝ eſt nõ quo ad eſſentiam ſʒ qͥ ad efficienciam pᷣm glo.qͥnĩmo ma lioꝛ fruct ſequit᷑ ex verbo dei pꝛedicato qᷓ coꝛpoꝛe xpᷣi ſumpto. Nã per ſacramentũ nullus iuſtificat᷑ ſi acce dit indigne ⁊ incontritꝰ. ſed auget᷑ iniqᷣtas ſua. Sed obſtinatiſſimi hoĩes audiendo pꝛedicationẽ conuer⸗ tunt᷑. Uñ enĩ gentiles cõuerſi ſunt ad fidẽ niſi ex pꝛe dicatione.Et pꝛopterea pꝛopt magnũ fructũ qui ſe quitur opꝰ pꝛedicatõis ſuper ola diuina pꝛiuilegia⸗ tũ.Mam ab alijs diuinis excludunt᷑ plures perſone 4 vt excõicati ⁊ hmõi.Sed pᷣdicationi oẽs pñt intereſ⸗ 4 ⸗) . . ſe, hereniciſciſmmaticieſudel. pagani. excoicati. interdi cti. zoes maleſactoꝛes. de ole: di.it Eps nullũ pꝛohi⸗ nec hereticũ vel iudeũ vſq; ad miſſam cathecumino rũ.Etqꝛ nõ oĩa omni genere hominũ placẽt. vt dici k r AD beat ingredi ecchiam ⁊ audire verbũ dei. nec gentileʒ. tur Ecc̃i. xxxvij.ſicut nec in cibis.ſed qð vni plac; al ter nauſeã haber, ita in materijs que pᷣdicant᷑ nõ oẽs materie nec oẽs modi pᷣdicandi equaliter oĩbus pla cent nec cõueniunt.iõ patienter debet audire verbũ)ñ . dei etiã ſi materia vel modꝰ non placet.pꝛopt᷑ quod dicit Ecci.v.Eſto manſuetꝰad audiendñ verbũ dei 2 Jaco.i. In maſuetudineſi uſcipite inſitũ verbũ qðᷣ pot ſaluare aĩas veſtras. ⁊ atteto ꝙ pꝛedicatoꝛ xpᷣm repñtet. debet cũ magna deuotiõe ⁊ reuerentia audi ri.⁊ ſi vilis contẽptibilis videat᷑penſona.Uñ augꝰ. Ego.ſ.pꝛedicatoꝛ qͥd ſum niſi cophinꝰ ſeminatoꝛis „ id eſt xpᷣiipſe dignatꝰẽ in me ponere ſemen qð ſpar go vobis.nolite reſpicere ad vtilitatẽ cophini ſed no bilitate ſeminatoꝛis. Et tulliꝰ.õ te moueat dicent auctas.ſed quicqͥd dicit att endito. Dicit etiã augꝰ. vtile eſt ſcholaſticis noſce ita pponendas eſſe ſentẽ tias verbis. ſicut animus pꝛeponit᷑ coꝛpoꝛi:exqͥ fit vt malle debeat vtilioꝛes qᷓ; diſſertioꝛes audire pᷣmões. —— di. xxxviij· ſedulo. Cũ magna igit atrentiõe ⁊affectu audienda ẽ pꝛedicatio ⁊ cũ ſilentio.vñ 2 Nee. viij. di ci᷑ aures oĩs populi erãt erecte ad libꝝ.ſ. legis dei 2 Luv. ⁊ ↄueniebãt turbe multe ſeex magno deſide rio vt audixẽt verbũ dei. Et augꝰ.dicit. Cũ quanta ſollicitudine obſeruamꝰ qñ coꝛpus xpᷣi miniſtrat᷑ vt nil ex ipſo de manibo noſtris in terrã cadat.tãta ſolli citudine obſeruemꝰne verbũ dei qð nobis erogatur dũ aliud aut cogitemꝰ aut loquimur de puro coꝛde depereat.i/q.i.interrog. . Muantũ ad ſecunduũ .ꝗ. II. Simalũ eſt negligenter audire verbũ dei.l, nõ atte/ » te vacare aut mete retinere.quantomagis nõ audire pꝛedicationẽ. oiter iſta differenria reperit᷑ inter eos q audiũt pꝛedicationes ſrequent. ⁊ eos qui negligũt deſt qui nolũt audire qꝛ nõ audientes eas ſunt bo mines ferales. ĩmodeſti, diüſis eroꝛibo ſnfecti. Econ tia frequentates pᷣdicatões ſunt hoies ciuiles mode ſti fidei ʒelatoꝛes.⁊ merito.qꝛ doctnina ecclic que pꝛe dicaturẽ tota ciuilis ⁊ 'm phiam mo:alem.⁊ ꝓpterea dicit de cõſe. di.i. Sacerdote in ecchia verbũ faciente id eſt pᷣdicante.qui egreſſus de adiutoꝛio fuerit excõ municek. vbi dicit glo lntelligit qñ hoc facit contẽ nens eũ vt minꝰ litterarũ.qð ad ſuperbiam ꝑtinet. ⁊ poſſet eſſe moꝛtale ipſeconteptus.nã ex hoc ſolum quis nõ audiat p:łdicationẽ etiam ex negligentia q;uis male faciat non tñ pectat moꝛtaliter.nec debet excõicari ſicut aũt nõ poſſe percipere cibũ coꝛpoꝛaleʒ eſt ſignũ moꝛtis coꝛpoꝛalis. Ita nõ percipere legedo vel audiedo verbũ dei quod ẽ abus ale eſt ſignum moꝛtis aĩe ꝓpterea aitxps iudeis.lõ poteſtis audi⸗ re.ſ. verbũ del. qꝛ ex deo nõ eſtis Joh. viij. Fructꝰ ver bi dei auditi ſunt.xij.quibo oĩibus pꝛiuantqui non audiũt pꝛedicationẽ ſed negligũt. Pꝛimꝰ fructus eſt.qꝛ ẽ generatiuũ diſpoſitiue. Roma. x. Fides ex au ditu.auditꝰautẽ per verbum dei. Bern. vñ ſcz tanta lux fidei in toto oꝛbe ⁊ tã ſubita niſi de pꝛedicato ieſu Samaritana ad aq uas ſignãtes verba dei ꝑ verbũ dei ad fidem dei cõuerſa,. eſt ⁊ yſaac iacob ⁊ moyſes ſponſas accepere ad fontes aquaꝝ. Rebeccã ſcʒ ra / chelem⁊ ſephoꝛã.que deſpõſatio aie cũ deo eſt ꝑ fidẽ ſm illud Oʒee. ij. Deſpõſabo te mihi in fide. Se⸗ cundus fructꝰ e.qꝛ eſt ſpei augmẽtatiuũ.po. In ver bũ tuum ſuꝑſperaui.i.ſuꝑ id qð pꝛius vel ſuꝑ alia. i.plꝰq; alia ſperaui.verba enĩ ſcripture diuine pᷣdica ta cũ ꝓmittant eterna pᷣmia laboꝛantibo veniã pent tentibo.adiutoꝛiũ inuocantibo mẽtẽ ſubleuãt ad ſpeʒ de deo. Et lʒ verba dei lecta etiã moueant. alit tamẽ ⁊ efficaciꝰpꝛedicata. Nã vt dicit hiero.ad paulinum DHabet neſcio quid latẽtis energie viue vocis actꝰ vt de oꝛe magiſtn in aures diſcipuli plata foꝛtiꝰ ſonat. erniꝰ fructꝰ eſt.qꝛ eſt feruoꝛis excitatiuũ. Hiere. xxiij. Nõne verba mea ſunt quaſi ignis.ſ.coꝛ feruoꝛe calefaciens. ⁊ Pꝛouerb. xxx. Sĩs ſermo dei ignitꝰ cli peus eſt oĩbus ſperantibo in ſe. hoc experti ſunt diſci puli eütes in emaus dicentes: lõne coꝛ noſtrum ar dens erat in nobis dũ loqueret᷑ nobis in via.ſ.leſus ⁊ apiret ſcpturas. Quartꝰ fruetꝰ eſt bonoꝝ operũ multiplicatiuũ. Mã vt ðꝛ Macth,. xiij. Semẽ ẽ ver⸗ — bũ dei qð cadens in terrã bonam fecit fructũ.aliud xxx.aliud.lx.aliud centeſimũ ⁊ ſignificat veritatẽ me riti bonoꝝ.que fiũt per verbũ dei a cõiugatis vidu⸗ is vel virginibo. Quintꝰ fructꝰeſt.qꝛ eſt vitioꝛum purgatiuũ ſeu ab eis eductiuũ. Unde dicit centurio chriſto. Dic verbo ⁊ ſanabitpuer me?ꝰ.Math. xviij. 2 Sapieñ/xvi. Sermo tuꝰ domine ſanat omnia.ſcʒ vlcera anime. Unde chꝛiſtus Joh.xv. Jam vos mũ di eſtis pꝛopter ſermonẽ quem locutꝰ ſum vobis.in⸗ q;tum.ſ.inducit pꝛedicatio ad contritionem. In bhu ius figuram legit . g hieremias fuit eductus de lacu pꝛofundo luti adiutus ruderibus.ſcilʒ ſunibꝰ ⁊ pan nis veteribus adiunctis,ne funes quibus ligat? te⸗ nebatur nimis coꝛroderent carnem. Hiere. xxxviij.ſi gnificat hiere. peccatoꝛem qui eſt in lacu ꝓfundo fe⸗ cis peccatoꝝ.ſed inde educit᷑ ꝑ pᷣdicatoꝛes ᷣbis diui „ nis panim continentibo dums ſnias pꝛeceptoꝛum. gui llaf lb 7N lieſt denn rey⸗ ctue aud deb nerl. lecleſ udle giſen n . gutpe ween Rd⸗ rceni nocne AGIn ien nadche⸗ pore kelegit⸗ Baude e guimm an Gguunt alet yeri vofſes ng Naid iyu ie in un n . n femor i inrd mng iiß⸗ liſce aud T 8 vr nun⸗ 140 ni gin el i Gin e HS — —, Capitulum que ſenſitiuam coꝛrodunt.⁊ hec ſunt funes ptim exempla patrũ. ⁊ iſta cõfoꝛtant ⁊ liniũt rigoꝛeʒ vt facilius educat᷑ de peccato.in ꝓlogo glo.continui ſuꝑ pẽ. Serxtus fructus eſt qꝛ eſt ad gam ſpiri tuſſancti cupioſe recipiendã pᷣpatiuũ. Uñ ðꝛ Act. x. ꝙ adhuc loquẽte Petro.id eſt pᷣſicante familie coꝛnelij.centurionis cecidit ſpũſſctũs ſuꝑ omnes qui audiebãt verbu. Septimus fructus eſt. qꝛ verbũ dei eſt roboꝛatiuũ.ſ.in in tribulationib ne q deficiat in eis po. Clerbo dñi celi firmati ſũt.i roboꝛati, Et in figurã huiꝰxpᷣus noluit dimittere turbas ieiunas ad domũ redire ne deficerẽt ivia. Mar. viij. Et helias in foꝛtitudie panis ſubcine ricij.i.verbũ dei ambulauit vſq; ad montẽ dei. iij Reg. xix. Octauus fructus eſt qꝛ eſt vite ſpual ſematiuũ. Heut. vl. Math.uij. Nõ in ſolo pa ne viuit homo.ſed in omniverbo qð ꝓcedit de oꝛe dei Et iob.vi.Uerba q ego loquoꝛvobis ſpũs ⁊ vt ta ſunt.i.ſpſałr intellecta viuificabũt vos.iſ.ſpiri tualiter. Nam vt dicit aplus.ij.Coꝝ.iij.· Cittera occidit. ſpũs aũtviuificat. Hinc eſt ꝙ iudei legen tes ⁊ audiẽtes frequẽter in ſinagogis nõ viuiſicã tur ſpũaliter.qꝛ ſᷣm lrãz intelligũt nõ ſᷣm ſpiritũ. Nonus fructns eſt. qꝛ eſt in temptatõibo defen ſiuũ. Uñ apłus.Gladiuũ ſpũs ſumẽtes qð eſt vbũ dei.ad Eph.vi.⁊ ad heb.uij. Uiuus eſt ſermo dei ⁊ penetrabilioꝛ omni gladio ancipiti ꝑtingẽs vſq; ad diuiſionẽ anĩe ⁊ ſpũs.hoc gladio verbi dei xps vſus eſt in temptationibo ſuis in deſerto ⁊ ipe de / iecit demonẽ ⁊ vicit. In cuius figurã Dauid trib lapidibs de fluuio ſumptis interfecit Goliach gi⸗ gantẽ.i. Re. xvij. Decimꝰ? fructns eſt qꝛ eſt igno rantie ⁊ erroꝛum expulſiuũ ſuꝑ omes doctrinas. quinimo alie doctrine aliqñ deficiunta veritate. bec autẽ veriſſima ſemꝑ inuenit᷑ pſał. Cucerna pe dib meis vᷣbũ tuũ. Et Seuerinus papa. Sicuc ſtellas celi nõ extinguit nox ita mẽtes fideliũ inhe rentes ſacre ſcripture ſirmamẽto nõ obſcurat mi dana iniquitas.di.xxxviij. Undecimus fruccꝰ eſt. qꝛ eſt cogitationũ ſuꝑfluaꝝ ⁊ affeccionũ ↄpᷣſſi⸗ uũ vñ in Ean.uij.c.ðꝛ Sicut vita coccinea labia tua ſponſa ⁊ eloquiũ tuũ dulce. Uita retinʒ capil los defluẽtes ne cooꝑiant faciẽ.⁊ ꝓptea labia ſpon ſe.i ſermo ſcripture aſſimilatvitte.qꝛ cogitatiões ⁊ affectiões ſuꝑfluas mẽtis repmit ne faciẽ ↄtem platiõis obnubilent. Duodecimus fructus eſt. quia eſt cõſolatiuũ ſeu dulcoꝛatinũ.psð.Quã dul/⸗ cia fauciba meis eloquia tua ſuꝑ mel oꝛi meo. ¶ ñ ⁊ liber in quo erãt ſcripte lamentatiões.carmen. ⁊ ve id eſt lamentationes penitentiũ carmen leti cie ſuꝑne patric.⁊ ve eterne damnatõis.datus ad deuoꝛandũ eʒech.in viſione.pꝛius fecit amarica⸗ re ventrẽ ſuũ.i.ſenſitiuã in pꝛincipio.ſed poſtea fa ctus eſt dulcis vt mel in oꝛe ſuo. Demũ. Beati qͥ audiunt verbũ dei ⁊ cuſtodiũt illud. Duantũ ad tertium F.II Debet autẽ yerbũ auditũ ruminari ⁊ mente reti⸗ neri. ſiẽ legiĩ de bea. Nicolao. ꝙ cuʒ eſſet puer ad eccleſiã accedẽs ſacra pectoꝛi ↄdebat mãdata qͥ.ſ. audiebat ⁊ hoc modo intelligo Ceciliã virginẽ ſa crã ſemꝑ euãgeliũ in pectoꝛe poꝛtaſſe vc ðꝛ in legz da ſua.ſ. cʒ meditando verba dei audita in pdica 1 tione.Et de beatiſſuma vᷣgine matre dni dici? Ci ce.ij. Maria ↄſeruabat omnia verba hec cõſerec in coꝛde ſuo. lam anial qð nõ rummabat in lege veteri hẽbat᷑ imũdũ. Nõ ruminare ẽ ñ rememor. re ñ meditari audita vel lecta. Un Gre.in omel. Eterne moꝛtis iudiciũ foꝛmidate frẽs ſi verbũ vi te audientes in vẽtre memoꝛie nõ retinetis.Exc/⸗ plũ de eo qͥ cibũ ſumptũ nõ retinet in ſtomache. Frequẽs meditatio iuuat memoꝛiã ſᷣm phm.Ci ergo aliqͥs nõ mẽte retinet qꝛ nũqᷓ; recogitat ſuꝑ auditis.qð elabitur e mẽte nõ mirũ.qꝛ negligen⸗ tia ſua eſt cauſa.Demũ audita debent executioni mandari.qꝛ vt ðꝛ Lu.xi. Beati.qͥ audiũt verbuʒ dei ⁊ cuſtodiũt illud. Qui eniĩ auditoꝛ eſt verbi⁊ ñ factoꝛ.vt ðꝛ Jac.i. Nic comꝑabit᷑ viro ↄſideranti vultũ natiuitatis ſue in ſpeculo Cõſiderauit emʒ ⁊ abijt et ſtatim oblitus ẽ q̃lis fuerit.Sic in vbo audito vt in ſpeculo videt qͥs maculas peccatoꝝ· ſuoꝝ.ſʒ ſi ñ oꝑat᷑ ad remouendũ maclas pctõꝛũ ſuoꝝ ⁊ ſe rectificandũ nihil eipdeſt.qnimmo ad maius iudiciñ ſibi imputat᷑qꝛ vt ðꝛ Lu.xij. Qui ſcit volũtatem dñi dei ſui ⁊ nõ facit.digne vapu labit plagis multis.hinc ⁊ Nicoł.papa. ſicut nõ leue crimẽ incũbit pontificalib ſiluiſſe qð ↄgru⸗/ it.Ita his qð abſit nõ mediocre ꝑiculũ ẽ qͥ cumde beant parere deſpiciũt.di.xliij.diſpẽſatio.Nec ex hoc qͥs vitet audire pᷣdicationeſ putãs ſe cxcuſatũ veliminus ſibi imputari ad penã ſi offendat ex igᷓ rantia qꝛ talis multoguiꝰ puniet᷑. Pꝛimo quideæ ignoꝛãtia cũ affectata ſit in nullo excuſabit. Se cũdo qꝛ de ipᷣa ignoꝛantia affectata vt de ſpeciali peccato pnniet᷑. Qð aũt audiẽtes pᷣdicatiões ⁊ nõ faciẽtes.guiter puniant᷑ patet exemplo notabili. Legitur eni ꝙ cũ quadã vice quidã magnus pᷣdi catoꝛ deberet certa die aſſigta ſermonẽ facere ad wvlm ipᷣa die ſtatujta infirmatus eſt guiter.ꝓpłus aũt venit ad ercteam cuiuſdã oꝛdinis cuinſ erat ille frater copioſiſſime ad audiendũ.pꝛioꝛ aũt illi us cõuentus multũ anxiebat᷑ ſuꝑ tali defectu pᷣdi cationis ꝓpter infirmitatẽ illius pᷣdicatoꝛis.⁊cũ ꝑ cõuentũ diſcurreret cogitãdo qͥd agendũ eẽt.ec ce ſubito venit ad poꝛtã cõuentus quidã notabił frater oꝛdinis in aparẽtia.ſed diabolus latens i elſentia tanq; hoſpes ⁊ petit pꝛioꝛẽ.ducit᷑ad ipᷣm ⁊ pꝰ ſalutationẽ ↄſuctã reſpic᷑.ille ſimulatꝰboſpi⸗ tes po rei ſacie ⁊ dic.pat pijſſime vt ꝑpendo vos debetis eſſe amaricatus ſuꝑ aliqͥ negocio.nõ mi⸗ roꝛ qꝛ hoc ſepe cõſueuit ↄtingere platis ꝓpter vari os duroſ caſus Sed qͥd oꝑtet hr̃e bonã patientiãõ Neceſſe eſt vt dicit euãgeliũ vt veniant ſcandala. cõpatioꝛ vobis.ſi placeren vobᷣ mihi reſerare ma⸗ teriã veſtre anguſtie libenter ſi poſſem in aliqvos vellem iuuare. Rñdit poꝛ. Reuera eſt ita qꝛ mul⸗ tam triſticià habeo.⁊ vix poſſem deponere. ⁊ cam vobis explano declaras defectũ pᷣdicatiõis fiẽede TLüc ille.ſ.diabolus bone pater cõfidatis in dño deo qui non deficiet vobis.ego ſpero in deo qð ip ſe ſuꝓplebit ꝑ me defectũ iſtũ.ita ꝙ auditoꝛes re⸗ manebũt cõſolati.Scitis qꝛ omia noua placẽt.? ego iam ſatis ſtudui ⁊ habui bonam pꝛacticã i ar te hac Sitis pꝛioꝛ cariſſime b. ne ſpei qꝛ iſta vice non habebitis cõfuſionem.ſecd honoꝛem veſtrum Ti Citulus IX faciatis vt poſſim intrare libꝛariam vidẽdo ali⸗ quos libꝛos cito inueniã qð mihi erat᷑ neceſſariũ ita qð nõ oꝑtet vt faciatis tardare pulſatiõem cã pane vr̃e vltra ſolitũ.cui poꝛ.reſtioꝛ mgr̃ reuerẽ⸗/ de qꝛ a magna amaritudine ſubleuaſtis me.libꝛa riam intrare poteſtis ad placicũ. Intrat frat᷑ dia⸗ loolus libꝛariã.⁊ vt det fidẽ hoſpiti interrogat de aliquibo ſolẽnioꝛib vt ſum.b.tho.cũ ſcriptj ⁊ o / pere Alberti magni ⁊ hmõi.⁊illis ſibi oñſis reuol uit libꝛos hincinde. Facit inſinuari poꝛi qð om, nia hʒ in ꝓmpto dicẽda.vñ faciat facere ſigunũ ad coõuocandũ ꝓpłm. Quo facto ⁊ pplo innumerabili cõgregato aſcẽdit frater diabolus ambonẽ. Ad/ nenerat aũt tũcad pᷣdicatiõem quidã vir ſanctuſ qui vidẽs aſcendere ũllũ pulpitũ ⁊ cognoſcẽs dia bolũ foꝛe obſtupeſcit.nil tamen alicui dicit ſed ex pectat finem videre.epit frater diabolus pᷣdica re de bonis ꝑadiſi.de penis inferni.de peccatis ?⁊ miſerijs mũ di ꝓpter q ⁊ illa ꝑdunt᷑ ⁊ iſferna ſequũ tur.et cũ tanta efficacia ⁊ ronibo qð ↄmouit ad la crimas ↄpunctionis finita pᷣdicatione deſcendẽ⸗ ti illi occurrit ſanctus vir ⁊ vocãs eũ ad ꝑteʒ ex ꝑ re dei inqᷣt.O miſer ⁊ deceptoꝛ hoĩm te agnoſco q̊ mõ pᷣſumpſiſti tm̃ officiũ xpᷣi ⁊ apbloꝝ vſurpare.et ſi ſpecialem cãm neſciã.ſcio tñ niſi ob malã inten tiõem nõ egiſti. Uñ adiuro te ꝑ deũ viuũ vt dicaſ cãm mihi huius oꝑis.tũc frater diabolus ait.ad iuratus tacere nõ poſſum cãm ꝓpter quò aſſump⸗ ta vtvides ſpecie fratris ⁊ pᷣdicatoꝛis ppło pᷣdica⸗ uie eſt iſta. Ecce audiſti q̊t ⁊ q;ta bona dixi de glo⸗ ria padiſi ⁊ pena inferni ⁊ peccatis hoꝝ ꝓploꝝ?vi diſti ad qᷓ;tũ luctũ ꝓmoti ſunt ſcio moꝛes eoꝛuʒ ?⁊· paꝝ tꝑis tranſibit ⁊ obliti oim verboꝝ nil faciẽt de his q poſuerãt ſe agere ⁊ inde oia vba audita erũt eis ad maius iudicũ.qͥ dicto euanuit. (NEg ligentia in diuinis officijs ↄmittit ſeu cononicis tama cle/ ricis officiãtibo qᷓ; a ppłis audientibus Nam ꝛ⁊ üli vel omittũt vel male dicũt cas.⁊ iſtivł nõ aſſiſtũt.vel aliqn ſuis vanitatibo impediũt.ſ,ʒ3 cõtra pᷣmos ðꝛ Hiere.xlviij. Maledictus omis qui facit opus dei negligẽter. opus dei dicit bea⸗ tus bñdictus in regula.eſt officiũ ſeu opus qð fit in laudando deũ in hoꝛis canonicis. (õtra ſecũ dos.ſ.laicos ðꝛ deoſe.di.iij.Irreligioſa ↄſuetudo eſt quã vulgus ꝑ ſanctoꝝ ſolenitates agere cõſue⸗ uit. ppli eni qui debẽt ad diuina officia attendere ſaltationibo turpibs inuigilãt. Q(atica nõ ſolũ ma la canentes ſed etiã religioſoꝝ officia ꝑſtrepũt.de bet ̊ negligẽtia euitari ab vtriſq;.vt ⁊ illi deuote audiant.ſaltim dieb feſtiuis.⁊ iſti deuote dicãt diuinas laudes vt ꝓpłus ad deuotiõem excitetur ⁊ hmõi hoꝛis cõgruit illð põ.Septies in die lau dem dixi tibi.ſ.o deus ſuꝑ iudicia iuſtificationis tue.vbi tria notantur. Pumo hoꝛarum ſufficientia debita.ibi. Septi⸗ es in die. èM Secundo laudantium intentio recta.ibi.laudẽ vixi iddiͤ. . Terrio ipoꝝ ca a motiua.ibi.ſuꝑ iudicia iuſti⸗ — -e-ee . – ficationis tue. Quantum nd pꝛimum F. Sufficientia patet ex numero ſeptenario dũ dici tur Septies in die. Nam ſeptem ſunt hoꝛe cano⸗ nice inſtitute ab eccia dici in die. Et ſi intelligat de die naturali.xxuij.hoꝛaꝝ.tunc cõputan? ppna lintelligat᷑ de diear tificiali qua ſcʒ ſol eſt ſuꝑ emiſperiũ nr̃jm tũc lau⸗ des habent p vna hoꝛa diuiſiʒ a matutinis ⁊ erit pma ⁊ debebit dici in guroꝛa.Et de matutinisd hoꝛa matutine cũ laudib-. cit idem.ps.alubi. Media nocte ſurgebaʒ ad cõ dicat᷑ diurnũ officiũ pariter ⁊ nocturnũ.ꝓpter qð quicunq; omittit aliquã ex hoꝛis canonicis etiã laudes mere ex negligẽtia peccat moꝛtaliter ſi eſt oꝛdinatus in ſacris.vel bñficiatus q;tũcunq; te nuiter ſcõm omnes.⁊ etiã religioſus ꝓfeſſus.ſᷣm Pe. de palł.in.uij. Iſta tñ materia qꝛ in.iij.parte titu.xiij.tractatur diffuſe ibi vide.hic aũt ponent᷑ quedam ibi omiſſa.Cauenda eſt ̊ negligentia in bmõi hoꝛis ꝑſoluẽdis. Uñ ðᷣꝛ de ↄſc.di.il.c.cleri ⸗ cus.qð cdlerici ab officio declinãtes vel negligen⸗ tiuſagentes ab ipᷣo officio remoueant᷑ In figuraʒ hbuius legitur Leuiti.xvi. Aaron tollet᷑ de ſangui ne vituli ⁊ aſꝑget digito ſepties cõtra ꝓpiciatoꝛiũ ad oꝛientẽ.Aaron qͥ mnterptatur mons foꝛtitudi nis pmus ſacerdos ſignificat quemliber applica⸗ tum ad diuina officia vt clerici ⁊ religioſi.xij.q.i. duo ſunt.qui debet eſſe foꝛtis ⁊ cõſtans ad diuia officia exoluenda ⁊ ſacramẽea miniſtrãda non te vituli qui xpᷣm paſſum ſignificat. debet ſepties aſ pergere z ꝓpiciatoꝛiũ.i.ꝑ ſeptem hoꝛaꝝ canonica rum ꝑſolutiõem paſſionẽ xpᷣi in qua ſangnis effu ſus eſt recolere in cõſpectu diuine maieſtat vt de us ꝓpicietur ꝓplo.ſunt⁊ ipᷣe hoꝛe q̃ſi ſeptem tube —— quibo angeli canebãt.ſᷣm Johᷣ.in apoc. Signan; ter aũt dicit Septies in die vt notetur nõ ſolũ di es tꝑis ſed ⁊ dies gratie radioſe. Debet autẽ co⸗ nari ꝑſoluens hoꝛas eſſe in ſtatu gtie vt mag ſit „7 „ . goꝛius Quomõ oꝛationis clipeo ppylm tuet᷑ qͥ iacu lis hoſtiũ ſeſe feriendũ exponit i.qi.fertur.Nota tamen ꝙ q;tũ cunq; ſit obſtinatus ꝑſoluere debet hoꝛas. ⁊ ſatiſfaciat pᷣcepto eccie dicendo debite.? malicia eius nõ impedit fructũ oꝛationis ad ppłʒ qꝛ hoc nõ agit vt puata ꝑſona.ſed vt miſter eccie. qui ſo immaculata ⁊ grata eſt deo.Et qͥ ꝑ aliũ fa⸗ cit ꝓinde eſt ac ꝑ ſe agere videatur.et de reg.iu. li. vi. vñ acceptat᷑ officiũ eiꝰnõ vt ab eo.ſed ab cccle⸗ — ſia cuiꝰẽ miſter dictũ deo.nec excõicatꝰ nec diſpo ſitus deobligatur ab hoꝛis dicẽdis ne cõmodum repoꝛtet ex malo ſuo. OQuantum ad ſecundun. — — ⁊ in decretali.dolẽtes.er de cele.miſ.pᷣcipitur. vt dio victus ⁊ negligẽtia. cui deus poꝛtio eſſe deʒ cũ partem nõ habeat cum reliqs tribubus iſraal Hicec digito.i: inſtinctu ſpirituſſancti ſanguinem deo gratũ ſacrificiũ laudis.qꝛ vt dicitSalomon Nõ eſt ſpecioſa laus in oꝛe peccatoꝛis.Uñ Oꝛmii da papa. Emendatioꝛcm èſſe ↄuenit ꝓplło queʒ ne ceſie eſt oꝛare ꝓ pło. diſt.lxi.in ſacerdotibꝰ.⁊ gre/ — — – — — — — e— eano lig lenn edieer clu 81ee tniod 6 Nern5 is ai rſick nt ſisfn / e honen⸗ Nan Cn⸗ ; no. wd W ice a e al nscfl rd m e „ N en Genun 6oan. engt , Capitulum xXII ſq rectam intentionem laudantiũ deũ nota?ĩ cuz diciĩ. Laudẽ dixi tibi.i.ad taũ honoꝛeʒ nõ adlau dem humanam.Debet g̊ officiũ legenſ vel cãtans obſeruare illud ꝓpõ. Per ſingulos dies bñdicã ti⸗ bi.⁊ laudabo nomẽ tuũ in feculũ ⁊ in ſeculũ ſecu/⸗ li. Seculũ ſeculi eſt ſeculũ futurũ.ſ.vite btẽ.vbi cõtinue laudat᷑ deus nũc mente.poſt reſurrectio⸗ nem coꝛpoꝝ etiã oꝛe. Uñ Apoc.xix.ðꝛ. Laudẽ di cite deo noſtro oẽs ſancti eius qͥ timetis deũ pu⸗ ſilli ?ẽ magni Ad iſtud &̊ ſeculũ ſeculi qð ſcʒ ſequi? ad pñs ſeculũ nõ ꝑuenit niſi qui in hoc ſeculo lau dat deũ pura mente.Nõ ergo qratur ibi homini⸗/ bus placere ſed deo vt dicere valeat vere. Laudẽ dixi tibi nõ mũdo.Dicit eni Gre.qð fit plcrũq; vt dum blanda vox ꝗritur.ſ.in dicendo officiũ con⸗ grua vita negligat᷑. ⁊ deũ moꝛib ſtimula t dũ ꝓpłʒ vocibo delectat.diſt.xcij.c.in ſancta. Et in vitis fratrũ legit᷑ quidam fratres detinebant᷑ in pur/⸗ gatoꝛio ꝓpter vanam glam habitã in officio diui⸗ no. Licet aũt deus intucatur coꝛ.nec voce egeat noſtra tñ cõgruentiſſime oꝛdinatũ eſt ꝑ eccleſiam vt hoꝛe dicant᷑ oꝛe ⁊ voce humana deus laudet᷑ in officijs. Rõem huius aſſignat h.Tho.ij.ij.q.xci. arti.i.dicens.Uerbis alia rõne vtimur ad deum et alia rõne ad homines. Ad hoĩies eni vtimurver bis vt cõceptum noſtre mẽtis quem aliter ſcire ñ poſſent verb expꝛimamꝰ.⁊ iõ laude oꝛis ad homi nes vtimur vt vel ei vel alijs innoteſcat ꝙ bonaʒ de eo laudato opinionem hẽamꝰ vt ꝑhoc ipᷣm eũ qui laudat᷑ ad melioꝛa puocemus ⁊ alios apð q̊s laudat᷑ in bonam opinionem ⁊ reuerentiã ⁊ imi⸗ tatiõem eius inducamus.Sed ad deumverbᷣvti mur nõ vt ei ↄceptus noſtros manifeſtemus cuʒ ſit inſpectoꝛ coꝛdiũ.ſed vt noſmetipᷣos ⁊ alios au dientes ad eius reuerentiam inducamus. ⁊ iõ eſt neceſſaria laus oꝛis.non quidem ꝓpter deũ ſed p/⸗ pter ipᷣm laudantem cuius affectus excitał in deũ ex laude ipᷣiuſ.ſᷣm illud ps.Sacrificiũ laudis ho noꝛificabit me.⁊ illic icer quo oſtendam ſalutare dei.Et inq;tum hõ ꝑ diuinam laudem affectua⸗ ſcendit in deũ intm̃ ꝑ hoc retrahit᷑ ab his q̃ ſunt deũ ᷣm illud Eſa.xlviij. Laude mea infrenabo te ne intereas.ꝓficit ei laus oꝛis ad hoc vt etiã ꝓpłs audiens ꝓuocet᷑ in deũ ſᷣm illud pẽ. Semꝑ laus eius in oꝛe meo.Et ſubditur.Audient maniueti⁊ letent᷑. magnificate dñũm mecũ.Qð aũt dicit phᷣus ꝙ optimoꝝ nõ eſt laus.ſed maius aliqͥd ⁊melius Vñ cũ deus ſit optimus nõ videt᷑ laudandꝰ. Ad ð facit illud Ecci.xluij.Deus eſt maioꝛ omi lau/ e. Rñndit tho.vbi.S.qꝙ loquẽdo de deo q;tum ad eſſentiam eius cũ ſit incõpꝛehẽſibilis ⁊ ineffabił maioꝛ eſt omni laude.⁊ ſᷣm hãc cõſideratiõem nõ debetur ei laus ſed magis. ſ.reuerẽtia.⁊ latrie ho noꝛ.vñ in pſal.hiero.Le decet laus deus qᷓ;tũ ad pꝛimũ.⁊ tibi reddetur votũ qᷓ;tũ ad ſecundũ.Sʒ loquẽdo de deo alio mõ.i.ſᷣm effectus eius qͥ ĩ no ſtram vtilitatẽ oꝛdinãt᷑.ſᷣm h̊ debet᷑ laus deo. vñ dicit᷑ Eſa.lxiij. Miſerationũ dñi recoꝛdaboꝛ lau dem dñi ſuꝑ omuia q̃ reddidit nobis dñs.ſ.tribu am. Debemus &in hoꝛis deũ laudare.⁊ hec apud nos ðꝛ laus non illa que eſt coꝛdis.vñ nõ ſuffice⸗ ret dicere hoꝛas mente nec ſatiſfaceret pᷣcepto ec⸗ cleſie niſi oꝛe erdmant᷑ Et cum pꝛiuatim dicit G tũcũq; ſubmiſſe dicit.ſufficit dumõ oꝛetenꝰdicat Duantum ad tertiu gF. I ſcʒ cauſam motiuam laudationis dei notat᷑ h cuz dicitur Sugꝑ iud icia iuſticie tue.i.diſpẽſationes quibo iuſticia vteris.Et pᷣma ⁊ generalis iuſticia fuit qua mũdũ redimens incarnatus ⁊ paſſus ẽ ꝓ nobis ⁊ vt dicit Aug.qð inducit mgr̃ ſen.in.iij li.Cum poſſet deus genus humanũ potẽtia abſo luta liberare de manibo diaboli noluit ꝑ potẽtiã ſed ꝑ iuſticiã liberare.vt imitemur eũ in iuſticia. nõ potentia.Ecce iuſticia.Cum ſuꝑ genus huma nũ diabolus ſibi dominiũ tyꝛannicu acqᷣſiuiſſet. qꝛ volũtarie ſe ei ſubiecit deo rebellando ſuſcepit in ſe cam noſtram. Chꝛiſtus habens in ſe noſtraʒ naturam ⁊ nõ culpã.⁊ qꝛ diabolus ignoꝛans ipʒ deum eſſe intulitpenam moꝛtis inſtigando iude⸗ os ad moꝛtem eius qui non erat debitoꝛ moꝛtis. dignũ ⁊ iuſtũ fuit vt amitteret dominiũ ſuꝑ ho⸗ minem exquo innõcenti intulit moꝛtẽ.ecce iuſti⸗ cia.Debitoꝛ erat homo deo ꝓ peccato tm̃ erat de⸗ bitũ vt nullus purus hõ ſoluerepoſſet.ſed vnige nitus dei factus homo in hũanitate ſuſcepta cu/ ius ois actio erat infinitivaloꝛis ad placandum deũ ſuſcepit penam qᷓ̃ſi infinitam vñ dic ꝑ pſal. Doloꝛes iferni circũdeder̃t me.⁊ ſicꝑ paſũſonẽ ſo⸗ lutum eſt debitũ ñ Gre. Quip nobis eterno pa tri ade debitũ ſoluit.⁊ vereris cautõem piaculiꝓ cruoꝛe deterſit.⁊ ꝑ hoc nos iuſticiam exercẽdo de manibo diaboli liberauit.Et qꝛ ipᷣa paſſio xpᷣi in ſeptem tꝑib hoꝛaꝝ canonicoꝝ expleta fuit diuer ſis hoꝛis diuerſa ſuſtinens.vtʒ ex off cio ꝑuo cru cis ob reuerentiã paſſionis.inſtitutũ fuit vt illis hoꝛis laudetur deꝰ ad gratias agendũ de ſua paſ ſione.Septies ergo ⁊c̃. Recoꝛdare ꝗᷓ frater pie in quit Bern.ſeptem vicib indie paſſonis domini cũ.ſ.accedas ad laudandũ deũ in hoꝛis canonic ſuꝑ iudicia iuſticie eius.i.ſuꝑ oĩa oꝑa quib iuſti ciam exercuit cõtra diabolũ.Debent ꝗ̊ᷓ deuote di ci ⁊ cũ attentione.vt hr et de cele.miſ.c.dolentes. in fi. Sed vtrũ ipᷣa atctentio ſit in pᷣcepto ſunt opi niones varie.aliqͥ teneut ꝙ ſic.alij ꝙ non.alij me dio modo.ſ.ꝙ ſit neceſſaria intentio virtualis ⁊ſi nõ actualis Declarationem hoꝝ habes in.iij.ꝑte titu.xiij.c.de hoꝛis. Et ſciendũ ꝙ ſeptem negli gentic cõmittunt᷑ in officio diuino dicendo Et p⸗ ma eſt qñ nõ ðꝛ ꝓpriũ ⁊ oꝛdinatũ officiũ eccie ſue vel religionis ſue.ſedad placitũ dicẽ nũc vno mõ. nũcalio.⁊ de feria non facit q occurrit cã abbꝛe uiationis.ſed facit de ſanctis vel etiam dicẽs offi cium eccie ſue qꝛ nõ vult querere bꝛeuiariũ dicit vnam antiphonã vel capitulũ vel oꝛationem pꝛo alia.nõ eſt hoc abſq; graui peccato.ſecus ſi facerʒ ex im pocentia ꝓpter defectũ libri vel viſus. ⁊ hu⸗ iuſmodi. Item cũ dicit᷑ curſim ⁊ cõfuſe vt vnꝰnon expectet aliũ in finiendo verſum. vel ita velociter ꝙipe vel alius audiens nõ poteſt ꝑciꝑe ſenſuʒ ver boꝝ ui dici poteſt.ediſcere nob ꝑabolam qꝛ ꝑa⸗ bolice loqui videtur vel hebꝛaice.Ecõtra legitur de Eſdra ſcriba.ꝙ legit coꝛam omni ꝓplo dutin/ cte ⁊ aperte ad intelligendũ.Et dicit Inno. ꝙnõ In 2 2 de ſunt hoꝛe.nam ipᷣaꝝ pꝑſ. olutio ſeruitus dicitur 4 peccat qui in diuinis officijs aſſiſtens ſilud qð di/ cit nõ intelligit dũmõ alias coꝛ ad deum habeat ⁊ illi pſallat.Si quis ergo lectiõem vel aliud qð in choꝛo legitur nõ intelligat ꝓpter legentis inep titudinem non peccat dũmõ conetur intelligere ſaltem verba. Sed ſi ꝓpter mentis ceuagatõem nõ intelligit que dicit vel audit nõ eſt abſq; culpa ne gligẽtie aliqua. Secunda negligẽtia eſt qñ dicũ tur hoꝛe ſincopando dimittẽdo.i.vel verba ł ver⸗ ſus vel ſillabas. Integre eni ⁊ complete ꝑſoluen in ſeruitio aũt alicui debito debet quilibet eſſe fi⸗ delis.vt nec apicem vel iotam pᷣtereat ſed integre ſine fraude debitũ ꝑſoluat Si quis deberet qtti⸗/ die ꝑſoluere alteri ſeptẽ marchas.certe ſi aliqsde narios quottidie ſubtraheret nõ ſatiſſaceret credi toꝛi.ſic infideliter agit qui in officijs ſincopat qð rephenditur in dicto capitulo.Dolentes. de cele. miſ.Exemplũ de illo ſancto patre qui vidit dia⸗ bolum in choꝛo cuiuſdã monaſterij mancre cum fratres dicerẽt officiũ ⁊ mittere ſepe in ſacco quẽ ſecum ferebat ⁊ interrogatus a patre qͥd intromit teret Rñdit ꝙ verba ⁊ ſillabas qs illi dimittebãt de officio in futuro iudicio ea pᷣſentaturus ad pu nitiõem negligentie eoꝝ. Ubi aduertendũ ꝙꝙ ſiqᷣſ ex aliqua cauſa ronabili vt qꝛ oꝑtet rñdere alicui vel inuenire libꝛũ ⁊ hmõi aut etiam ex negligẽtia omittat verbũ pſalmi vel pſalmũ.non debet ſlub/ trahere vocem pᷣcipue cum ſint pauci⁊ redire ad vmiſſum ⁊ ſic ꝑturbare alios ⁊ reuolutione libꝛo rum vel ſubtractione adiutoꝛij. Sed penitere de ſua negligentia in coꝛde ⁊ pſequi officiũ choꝛi. et poſt officium illud omiſſum vel aliqͥd loco eius ſupplere.Et idem ſi doꝛmit in aliqua parte.⁊ ᷣm HBenricũ in quolibet Dumvnus choꝛus dicvnũ verſum.alius alium.eſtimandũ eſt ſingulos to / tum dixiſſe.qꝛ ſic eccleſia oꝛdinauit.exquo dicto ſcrupuloſe ⁊ irrõnabiliter mo nẽtur illi qui faci/⸗ unt ſibi ↄſciam nõ dicendi qð inchoat᷑ ab officia toꝛe vel cantoꝛe vel ab aliquibo quibo ↄmittit᷑ ver ſus ⁊ hmõi.vt inuitatoꝛiũ ⁊ hmõi.ſuꝑfluũ euim eſt hoc. Tertia negligentia eſt qñ in officijs va⸗ na ⁊ extranea intermiſcẽtur.ſecus ſi neceſſariavt interrogando de libꝛo vel quis habeat dicere hoc vel illud.neceſſitas eni non habet legẽ vt eẽ de re. iutr̃.qð in lege. Sed non ſolũ vaniloquia ibi ſunt rephenſibilia ſed etiam bona verba imꝑtinentia ad officiũ.vt diſputabilia ⁊ hmõi.Et ſicut verba ita nec oꝑa intponẽda ſt᷑ i officio nec ꝑtinentia ad ilud.vt ſiqͥs faceret coquinam vel colligeret her⸗ bas.vel indueret ſecum ſurgit a doꝛmitione dicẽ do intcrim officiũ.qð eſt valde repᷣhenſibile quia dat ſibi occaſionem euagandi ⁊ irreuerentiã cõ/⸗ mittit.Quis eni dñs tꝑalis patitur ſibi fieri ſeri⸗ oſa colloqͥa cũ hmõi oꝑibo Et ſi ꝑ totam hoꝛam h̊ faciat vcl ꝓ maioꝛi ꝑte vix ſatiſfaciat pꝛecepto ſ᷑ᷣ m Pe.de pal. Quarta negligẽtia eſt ſecũ deferre vl deferri.facere aues vel venaticos cancs.qð repꝛe henditur de cele.miſ.graui.in cle ſunt eni talia di ſtractiua ⁊ impeditiua officij.Et ſimiliter ſi can⸗ tatur officiũ debent vitari cantus theatrales.qᷣa non habent talia inducere ad deuotiõem.ſed ad vanitatem ⁊ delectatiõem ſenſualem. Vñ Hiero nimus tractãs illuapli Canẽtes ⁊ pſallẽtes in coꝛdibo veſtris dño ait.Audiant hoc adoleſcẽtuli qui in eccia cantandi officiũ eſt.nõ oꝛe.ſed tantũ coꝛde deo cantandũ.ec in tragediaꝝ modũ gut tur ⁊ fauces medicamine liniende ſunt. vt ĩ eccia theatrales moduli audiatur ⁊ cantica.di.xcij. cã tantes.Ect Aug.in.li.cõfeſ.ſatetur ſe peccare cum plus delectabat eũ melodia cantus qᷓ; verboꝛuz ſenſus.Et in regula dicit ꝙ nõ ita ſcriptũ eſtvt cã tetur non cantet᷑.qð ſugillat eos qui mutant no/ tam cantus vt faciant melodiam ſue leuitati ſa tiſſacientes. Quinta negligẽtia eſt qñ abſq; cau⸗ ſa legittima abſentat ſe ab officio eccleſie q;uis pᷣ uatim dicat extra hoꝛas.qui eni beneficiatus eſt in eccia debet officiare eam ſi poteſt.vel ꝑ aliũ cũ non põt.Et omnes clerici eiuſdem eccic debẽt in ſimul cõuenire ad eam officiandã vt.vij.q.i.illð. Et religioſi multomagis dñt oibus hoꝛis inter⸗ eſſe niſi cauſa rõnabilis excuſet.vñ etiã diſ.xci.ðꝛ Llericus qui abſq; coꝛꝑis ſui ineq̃litate vigilijs deeſt ſtipẽdio pᷣuatus excõicetur. In eccleſijs ca⸗ thedraliba vbi dantur diſtributiones intereſſen⸗ tibus pᷣuant᷑ abñtes illis diſtributiõ ibo ſed nec ta men debẽt pncipaliter ↄuenire ꝓpter diſtributio⸗ nem illam qꝛ tüc eſſet ſymoniavel ſaltim turpe lu crum. Qui etiã tarde intrant choꝝ.ſ.inchoato of ficio ⁊ cito exeunt ante finem vel in medio ſine cã vꝛgente male faciũt ⁊ a ſathana inſtigant᷑. Sicut patecꝑ exemplũ monachi beati GBñdicti queʒ vi dit ipᷣe ⁊ oñdit alijs ꝙ diabolus ꝑ cucullam eum trahebat cxtra choꝝ tꝑe oꝛationis.ſed diſciplina beatus bñdictus fugauit.habet᷑ in.iij.dialogoꝝ · Serxta negligentia eſt qñ pſallentibo alijs cãtã⸗ do vel legendo qs velit ũllo tꝑe dicere alias hoꝛas ꝛiuatas.ſubmiſſe plures hoꝛas ꝑ ſe citius dicẽs bi quodãmõ furtũ faciũt. Nam furtum cõmittit qui re alterius vtitur ↄtra volũtatẽ ipᷣius.cũ au⸗ tem voluntas religioſi ſit in manibo pᷣlati ⁊ pᷣlatꝰ velit ſubditũ cũ ceteris ꝑſoluere hoꝛas vt iuuat alios ⁊ ↄueniat cũ alijs ꝓpꝛio arbitrio vocẽ ſbᷣtra hens vt ſuas oꝛationes dicat furtũ cõmittit.nec deo placet Uñ Bern. Inñtum eſt ſpũſancto qᷣc⸗ quid obtuleris neglecto eo qð teneris.nec eſt ſuf: ficiens excuſatio ſi qͥs dicat ſe non habere vocem bonam ad adiuuandũ choꝝ.qꝛ ⁊ in tẽplo erãt va ſa non ſolũ aurea ⁊ argẽtea.ſ.etiã enca ⁊ oĩa domi ni oꝑa ſuo mõ bñdicunt dñm ⁊ ſuis vocibo nõ ſo⸗ lum pſitacus ⁊ cignus ⁊ philomena.ſed ⁊ canis⁊ aſellus ⁊ cicada.onfabulationes aũt ⁊ nuge et riſus curioſus ⁊ vagus aſpectus hincinde ⁊ incõ poſitio membꝛoꝝ.vt ſacrilegiũ in officjs ⁊ maxi me in eccleſia vitãda ſunt.et de ĩmu.eccle.decʒ do mum. li. vi. Septima negligentia eſt tarditas ĩ dicẽdo hoꝛas vt poſt debitũ tempus Hugo ð ſan cto victoꝛe pᷣuenire eſt puidẽtia.tardare ẽ negligẽ tia. Henricus dicit in quolibet.ꝙ qͥ eſt legittime occupatꝰ vt nõ valeat hoꝛis ꝓpꝛijs dicere.põt di⸗ cere de mane vſq; ad veſꝑas.⁊ de ſero veſpas cuz completoꝛio ſimul.⁊ qñ dicũt᷑ matutine de nocte pꝛima cũ matutino foꝛte dici põt qꝛ ſic eſt cõſue⸗ tum in capella dñi pape.qð videt verũ qñ dicunt s 9 ci Nr 88 e W S Uick⸗ l⸗ fun ſban tN weef cit cen ten domt öͤſe nist ſc⸗ ſnc⸗ marl d tas! oſ unne Capitulum mꝛtutine nõ de ſero ſed poct mediã noctẽ.de ſero eni poſſũt dici matutince ſequẽtis diei cũ ſit alijs occupatus vtilib nam ſi ex ſomnoletia ⁊ delicijſ diceret nõ excuſaret᷑ a pctõ pigricie ⁊ ne neglgen⸗ tie.ſᷣm tho.in quolibet.⁊ henricũ. In tardando aũt notabiliter mere ex negligẽtia hoꝛã aliqua di ccre põt debitũ tempus.ſ.ante cõpletũ dieʒ puta matutinũ dicit hoꝛa nona pꝛim hoꝛa. ei diei. vtrũ ſit moꝛtale.Et videlł Umber, in expoſitione regule tenere ꝙ ſic. Qð durũ videt᷑ dicere.nec ra⸗ tio aliqua vrget nec ausoꝛitas canonis. Ecclia eni pᷣcipit dici officiũ nocturnũ pꝑiter ⁊ diurnũ.ð cele.miſſa.ca.Dolentes. Et officiũ vnius diei eſt ſub vno pᷣcepto. qð pꝛeceptũ impleri videt᷑ſi ipſũ officiũ infra diẽ dicit᷑ ſuũ.als ſi dicat᷑ ꝙ boꝛa que libet tempus ꝓpꝛium habeat dicendi qð notabili ter pᷣteriens peccet moꝛtaliter cõmittit in dic ſe/ ptem moꝛtalia. cũ tamẽ dicat᷑ ꝙ omittendo ſeptẽ hoꝛas vnius diei.nõ cõmittit niſi vnũ ᷣm Guil. ſed tanto grauius quãto plꝰ dimittit᷑. Pꝛeterea ſi determinatio temꝑis eſſet in pꝛecepto cuilibet hoꝛc.nõ excuſaret᷑ qui ex iuſta occupatiõe notubi/⸗ liter tardaret.ſic necexcuſat᷑ qui dimitteret offici um pꝓ illa die ꝓpter occupatiões. Itẽ ſi quis ob litus alicuius hoꝛe puta pꝛime. dicit aliã ſequen tem puta tertiã poſtea ꝑpendẽs nõ oꝑtet ꝙ dicca hoꝛa omiſſa ſ.pꝛuna.iterum dicat tertisã. ſed ſuf/ ficit tantũ ſemel dixiſſe. etiã ſi oꝛdine poſtpoſito. ſm Pe. de pal.in.uij. De multis alijs ꝑtinenti⸗ bus ad materiã iſtã habes in tercia ꝑte tit. xiij. c. De hoꝛis i bi vide. — * kiencie loquitur de Abꝛaam cum recepit ange os hoſpitio.cucurrit ei ipᷣe ad tabernaculũ. Sa⸗ ra accelerauit ſata ſimile puer feſtinauit ad gregẽ Beñ.xviij.Et de btã Maria legi ꝙ poſt ↄceptuʒ filij dei abijt in mõtana iudee cùᷣ feſtinatiõe.ſ.ad ſalutandũ Elizaheth Lu. i. Neſcit eni tarda mo⸗ limina ſpũſſuncti gtia.vt dicit ibi glo. Sumitur mñ in ſcriptura frequeter pigritia ꝓ accidia ⁊negli gentia ſeu omiſſione bonoꝝ opeꝝ Uñ puerh. xxi. Delideria.ſ terrena occidũt pigruũ. noluerut eniʒ quicq; oꝑari manꝰ eius. Ecci.xxij.ðꝛ De ſtercoꝛe tiet manus ſuas. Boues ſunt pᷣdicatoꝛes ⁊ docto res exarates coꝛda hoim.vt deo fructificẽt. Ster cus boum ſunt terrena q ipᷣi reputãt vt ſtercoꝛa. VUn pᷣdicatoꝛ gentiũ.Omnia arbitratꝰſumvt ſter coꝛa vt xpᷣm lucrifaciã h̊ ſtercoꝛe.i.aſfectu ⁊ occu patione mũdanoꝝ piger tardus⁊ negliges ſue ſa lutis lapidat᷑.ꝑcuttit ⁊ occidit᷑.ſᷣm expoſitõeʒ gre⸗ goꝛij ⁊ ſeruo qꝗͥ noluit exercere pecuniã ſibi cõmiſ/ ſam dictũ fuit increpatiue. Serue male ⁊ piger qᷓ re nõ dediſti pecunia meꝗ ad mẽſam.⁊ poſtea.ſer/ uum inutilem mittite in tenebꝛas exterioꝛes.ma thei.xxv. ⁊ de hac tarditate intelligi illud pſał. Lempus faciendi dñe.diſſipauerũt legẽ tua.i p/ pter cpᷣs qð hoies eſtimãt ſe habere ad faciendum bonũ dilſipauit legẽ dei faciẽtes ) pᷣcepta eiꝰ.Eſt aũt pigricia iſta ſen tarditas ad bonũ mala ⁊ ꝑi/ culoſa pcipue in trib caſibo. Pꝛimo in exhibendo ſe ad conuerſiösem. boum lapidatus eſt piger. omnis q tetigerit excu Secũdo in faciendo cõfeſſionem. ¶Capitulũ .xiij. de Pigricia. ⁊ ibi de tarditate õ6uerſionis.cõfeſſionis ⁊ bone oꝑationis. Igricia eſt filiaaccidie Tertio in ꝓſequendo oꝑationem. Muantu ad peimũ dici S. I. tur Ecci.v. le tardes cõuerti ad dñm.⁊ ne vdife., opandi bonũ qð fieri debet ᷣm Tho.⁊ oc repᷣhenſibile eſt ⁊ nociuũ.vñ dicit᷑ Eccẽs.x. In pigricijs hũiliabit contignatio ⁊ in infirmitate manuũ pſtillabit domus. Ligna dicuntur ligna aorcuũ que tenẽt tectũ. Contignatio eſt ↄiunctio coꝝ que fit in ſuꝑioꝛi ꝑte verſus tectũ. Ex hoc ãt ꝙ aliquis eſt piger.ideſt tardus ad pꝛouidenduʒ alicui defectui ſeu fracture lignoꝝ ⁊ nõ ſubuenit tempoꝛe opoꝛtuno. ſequit humiliatio tecti.ideſt ruina.Sic ſpũaliter qui eſt tardus ad ꝓuidendũ ⁊ obuianduʒ defectibo ſuis vel alioꝝ inde ſequit ruina ſpũalis.⁊ in remiſſione manuũ.id eſt negli gentia operũ domus. pſtillat id eſt in cõſcientiaʒ intrant paulatim vicia. Cucanus poeta. Lolle moꝛas ſemꝑ nocuit differre paratis.Et greg.vbi ꝑiculũ vertit᷑ vitanda eſt moꝛa. di.iiij. Et regula luris dicit. Moꝛa ſua cuilibʒ eſt nociua. et᷑ de re gu. iu.li.vi.Et in figurã mandauit dñs in veter lege om̃es aues coꝛuini generis vt immũdaa nõ debere comedi qꝛ eaꝝ vox crocitãdo ẽ quaſi cras denotans tarditatẽ. ⁊ tales moꝛas ſcʒ pigritie et tarditatis ad bonũ nõ debemꝰ nobis incoꝛꝑare. iaſſumere.hoc aũt vitiũ ſatis eſt gencrale.vnde Seneca.lemo quicqᷓ; habet facti in futurũ eniʒ noſtra diſtulimns. Cauent tñ iuſti ab hac pigri⸗ tia.vñ Oꝛige.Nullus piger inunenit᷑in domo ſa⸗ eĩ ſtricte ſũmedo impoꝛtat᷑ tarditatemn ras de die in diẽ. ſubito eni venit ira illius ⁊ ĩ no⸗ uiſſimo diſꝑdet te.Qui manet fixus in aliq̊ moꝛ? tali eſt auerſus a deo. Uñ dñs ꝑ Hiere.ij.de petõ riba ait. Uerterũt ad me tergũ ⁊ nõ faciẽ. et Aäug. diffiniẽs peccatũ dicit ꝙ eſt auerſio ab incõmuta bili bono.ſ.deo.⁊ ↄuerſio ad cõmutabile bonũ.ſ. creaturꝗ. puta diuitias. voluptates. honoꝛes, et bmõi. Nõ eni talis reſpicit deũ oculo intentõnis vyt vltimũ finem in ↄuerſatione ſua.ſed creaturã illam quã inoꝛdinate amat.ſed qꝛ vt dicit regula iuris. Omnis res ꝑ quaſcũq; cãs naſcit ꝑ eaſdem diſſoluit᷑.ſ.ꝓtrario mõ.er de reg. iu. Sicut edifici um fit ponedo lapidem ſuꝑ lapidẽ ligãdo eos cal ce.diſſoluitur aũt remouedo lupidẽ a lapide cũ a monitionc calcis.ta in ꝓpoſito cũ peccatũ com/ mittatur ꝑ boc ꝙ volũtas ſe auertit a deo ⁊ adhe ret creature.vt fini magis volendo delectationeʒ ex cõſecutionce illius rei qᷓ; ſeruare mandatũ dei. ideo ſi debeat deſtrui peccatũ vt recõciliet᷑ deo.oʒ ꝙ auertata creatura deteſtando inoꝛdinatũ affe/⸗ ctum quẽ habuit ad deũ ⁊ oculũ intentõnis diri⸗ gat ad deũ ſuꝑ oia diligẽda ⁊ h̊ eſt ↄuerti ad deũ. Et ad iſtam ↄuerſiõem nõ eſt tardandũ.qꝛ vt diẽ Bre.ſuꝑ Eʒech̊. Peccatũ qð ꝑ pniam non dilui mox ſuo pondere ad aliud trahit Et in moꝛa.tra ctans illud Eſa. Et clamabũt piloſi alter ad alte⸗/ rum.dicit piloſus clamat ad piloſuʒ.qꝛ ꝑpetrata Irn 5 iniquitas ꝑpetrandam vocat᷑. Et dicũtur piloſi beſtie habẽtes aparẽtiam humanam.⁊huiuſmo di ſunt peccata q ſpẽm boni habent vñ ⁊ actꝰ rõ/⸗ nis.ſed reuera actus beſtiales ſunt.qꝛ omne pec/⸗ catũ ſᷣm Damaſ:cẽ otra naturs.i.cõtra rõeʒ natu⸗ ralem. Rõem huius aſſigt b. tho.pᷣma ſcòeq. uij Nam hõ in repẽtinis caſibo oꝑat᷑ᷣm finem pᷣſtitu tum ⁊ habitũ pᷣcõceptũ.Sed cũ peccatoꝛ pᷣſtitue/ rit ſibi aliqð creatũ vt finẽ vltimũ ⁊ hʒ habitũ vi tioſum.⁊ repẽtina frequẽter occurrãt q̃ nõ patiũ tur moꝛam diu cogitandi.iõ in hmõi oꝑabit᷑ vici oſe.ſᷣm malũ finem quẽ ſibi pᷣſtituit. Et ꝓpterea ñ põt diu peccatoꝛ manere qn ad alia labat᷑ nec pꝛo pterea excuſa.qꝛ ipᷣe ſibi eſt ca hmõiꝓpter tardita tẽ cõuerſionis ad pniam.Et iðᷣo bene ðꝛ Ecci.v. Me tardes ↄuerti.ne differas de die in diem. hoc eſt ↄtra illud ꝓuer.iij. Ne dicas amico tuo qui.ſ. xpᷣs eſt.va de ⁊ cras reuertere.cũ ſtatim poſſisda re ſcʒ te ad ↄuerſionẽ. Hecẽ eni vox coꝛuina.cras cras. Scd aduertendũ ꝙ coꝛuus egreſſus de archa nõ eſt reuerſus ad ea ampliꝰſed ſuꝑ cadaue ra inuẽta requieuit.Colũba vero cuiꝰ voxẽ vr. i. nunc reuerſa eſt. Sic tardans de die in diẽ nõ re/ uertitur ad ecciam merito.ſed requieſcit in tꝑali bus fetentibo.ſed boni ⁊ ſimplices fideles qͥ ſubi⸗ to penitent ſi offendũt illi reuertunt᷑.Oe tali tar⸗ datione ad cõuerſionẽ accuſabat ſe Aug.in li. cõ feſſi.dicens. Nõ erat qð reſponderẽ tibi.ſ.deo di cente mibi. Surge qͥ doꝛmis.ſ.in peccatj.niſi ver ba ſomnolẽta ⁊ lento mõ cras cras.ſine modo ſi ne paululũ.ſed illud mõ nõ hẽbat moduʒ. ⁊ illud paululũ ibat in longũ.hec ille.ꝑiculoſe cſt illa ꝑ⸗ craſtinatio nõ ſolũ ex eo qð dicit Ouidius.Quiñ eſt hodie cras minus aptus erit. Sed qꝛ vt ðꝛ in dicta aucte ſubito eni vemet tibi ira illius.ſ.moꝛ tis.Nullus eni ſecurus eſt de die craſtina vel ſcit ſi ſubitanea moꝛte decedet.Et ᷣm malũ ſtatũ illi us ſic iudicabũ a deo ⁊ ↄdemnabit᷑.⁊ ſic eis ↄgru⸗ et illud Eſa.xxviij.Erit eis verbũ dñi manda re/ manda.ſ.aliquã cõmoditatẽ expecta reexpecta.ſ. me ad pniam. Modicũ ibi ⁊ modicũ ibi vtvadãt ⁊ cadant retroꝛſum.nõ eni videt qͥ cadit retroꝛſũ q̊ cadit ⁊ letaliter cadit.ſicut heli ex tali caſu moꝛ tuus Uñ ðꝛ Eccł.xxix.repꝛomiſſio nequiſſima mł tos ꝑdidit. Repꝛomiſſio.ſ.cogitatio qᷓ pctõꝛ plu/ ries ꝓmittit ſibi longã vitam tanqᷓ; eſſet de ea cer tus ⁊ ex q̃ diſponit multa facere in mũdo⁊ꝑꝑ mũ dum ⁊ inter cetera etiã penitere Iſta eſt nequã ne quioꝛ ⁊ nequiſſima.nequã ſiquidẽ eſt iſta repꝛo/ miſſio qꝛ ſibi vſurpat peccatoꝛ in hoc qð eſt ꝓpꝛiũ dei.ſ.de fururo diſponere Nam dicit xpᷣus Äactu. pᷣmo. Mõ eſt veſtruũ noſſe tꝑa vel momenta q̃ pat poſuit in ſua poteſtate. Ber ↄtra talẽ de futuro pſumẽtem ait. Quid de futuro miſer tam temera rie pᷣſumis.tanq; pater tꝑa ⁊ momenta in tua nõ in ſu a poſueritpoteſtate. Nequioꝛ eſt iſta repꝛo/ miſſio qꝛ cũ tempus infiniti valoꝛis ſit ſibi a deo datũ fatue expendit.⁊ cũ hoc pᷣſumit ꝙ adhuc plꝰ ſit ei daturus. Uñ filius poſſet ſꝑare ꝙ pater ſuuſ ſapiens dabit ſibi adhuc magnũ theʒauꝝ cũ illuʒ quẽ dedit ſcit malc ↄſumpſiſſe ⁊ aptũ ad idẽ. Me miniſſe is debet qꝛ cũ dñs ꝓmiſiſſet tꝑe noe ſpaci⸗ 4 — um centum viginti annoꝝ ad cõuertẽdũ ſe ad pe⸗ nitentiam.qꝛ nõ cõułrtebatur ſed centum annis male vſus eſſe ergen hbumanũ.abſtulit ⁊ viginti annos de pmiſſis Beñ.vi.ita dicit Hiero. ð pe⸗ nitẽ.di i.pᷣdixerat.nequiſſima eſt.qꝛ nõ ſolũ tpᷣs datum ꝑdidit.ſed in cõtumeliam creatoꝛis ↄuer tit ⁊ vti diſponit. Seruandũ eſt igitur qð ðꝛ Ec⸗ cleſia.xxi.Fili peccaſti ne adijcias iteꝝ ⁊ de pꝛiſti nis depcare vt dimittant᷑ tibi.ſed tempus facien⸗ di dñe diſſipauerũ:legem tuam.q̃.ſ.mandas boĩ bus ne tardent ↄuerſiõ.Nõ debet g qͥs eẽ piger ⁊ tardus ad cõuerſiõem.ex eo pᷣcipue qꝛ cõuerſio dDilata difficilioꝛ eſt accelerata facilioꝛ. UIñ Beda dicit ꝙ diabolus q;todiutius poſſedit tanto dit᷑ ficilius dimittit.Ex pluribo aũt rõniba ⁊ modis oſtenditur ꝙ difficilioꝛ ſit cõuerſio dllata. Pꝛi mo quidem ex obduratione.ſicut eni puerilł etas eſt tenera ⁊ ſuſceptibilis impᷣſſionis ſic cera mol⸗ lis cuiuſſibet ſigilli.⁊ virgula dum tenera ẽ ſi cur ua eſt defacili ad rectitudinẽ duci poteſt. Senilis vero etas duriciã hʒ ⁊ difficulter recipit impᷣſſio⸗ neʒ.ſicut nec lapis flecti põt a moꝛib ſuis.ſic nec truncus arboꝛis a foꝛtitudine ſua. Uñ ðꝛ ꝓuerbᷣ. xxij. Adoleſcens iut᷑ viã ſuam gdit᷑ cũ ſenuerit nõ recedet ab ea.Quãto ̊ qͥs magis tardat couerſio nem tantomagis indurat᷑.iux illud.ndurauer̃t ceruices ſuas ⁊ noluerũt cõuerti. Secũdo oñ⸗ ditur maioꝛ difficultas ex cõtrarij habitatiõe.ſiẽ enĩ materia q̃ habet aquã difficilius ſuſcipit ignẽ vtʒ in lignis aquoſis.qꝛ ignis inuenit ibi qð re⸗ pugnat ſibi ſ.aquam Et caſtrũ qð habʒ repugnã tiam difficilius capit᷑ qᷓ; ilð qðñ bʒ.⁊ facilius ve ſtis foꝛmã ſuſcipit rectã q̃ adbuc nullam recepit quã qͥ malã ⁊ toꝛtam. Ita mens qᷓ bʒ habitũ vici oꝝ que ſunt zria gtie difficilius ↄuertit qᷓ; illa qͥ peccatũ nõ hʒ.vel ſi hʒ recentia hʒ vt diſpoſitiões qᷓ defacili tollũtur ⁊ nõ ex diurnitate radicata.vt habitꝰqͥ difficiliꝰremouent᷑.ps. Beatus qui tene bit. i. vltr a nõ ꝓgrediat᷑ ⁊ allidet ꝑuulos ſuos ad petram.i:bncipia peccatoꝝ ad pecram pnie occi⸗ dendo. Tertio oñditur ex nature diſſipatione. Peccatoꝛ ſiqdem diſſipat bona nature.i.virtuteſ naturales. ſᷣm qð ðꝛ figurate Lu.xv.De ꝓdigo qᷣ diſſipauit ſubam ſuam.i.inclinatiões naturales que ſunt in nobis tanqᷓ; ſemina qdam et oncipia virtutũ.Sed pctõꝛ tales inclinatiões q̃ſi adnihbi lat ⁊ tantomagis q;dtomagis moꝛatur in pctõ vñ Difficilius ↄuertit᷑. Uñ ⁊ in reſuſcitatione Laʒa⸗ ri q̃driduani q deſigt cõuerſiõempeccatoꝛis inue terati in malis.xpᷣus ondit ſatis laboꝛare.nam infrenuit ſpũ ⁊ fleuit.amiſſit ad monumentũ.fec lapidem tolli.clamauit ⁊ pus gtias egit. Jopᷣ.xi. Ad figurandum ꝙ multũ oꝑtet laboꝛare peccato rem q ꝑmanſit in peccatis.⁊ fluendo.⁊ lapidẽ tol lendo male aſſuefactionis.⁊ clamando affectu et oꝛationes ꝓcurando ſctõꝝ vt cõuertat᷑ ad pniam OQuarto oñditur ex peccati aggrauationc. Pec catũ enĩ eſt quoddã pondus aggrauans atam vt ad deü non poſſit ſurgere vel reſpicere ps. Sicut onus gque qᷓuate ſunt ſuꝑ me.ſ.iniquitates.Adeo graue eſt peccatũ vt celũ ⁊ terre ſuꝑficies nõ vale⸗ at ſuſtinere peccatoꝛẽ. vtz in lucifero qui exiſtens — — — — — —.— — — —— — —— —. — 1 0/ le 4 patrũ legit᷑ ꝙ ſemel b. Arſenio in heremo dictum fuit Egredere ⁊ oſtendam ibi oꝑa bominũ. et vi dit egreſſus pmo ethiopem cedẽtem ligna ⁊ ſaciẽ tem ſarcinam quã leuare nõ poterat p magnitu⸗ in celo empireo ita grauatus eſt . ſupbiam ꝙ de celo lapſus in centrũ terre ruis. Uñ figurat pctõꝛ Rillam mulierem que a diabolo fuerat incurua⸗ ta adeo vt non poſſet ſurſum reſpicere ꝑ multum temꝑis.Lu.xiij.Et q;to quis plus peccat tanto⸗ magis aggrauatur.qꝛ quodlibet peccatũ hʒ ſuuʒ grauamen quaſi infinitũ culpe ⁊ pene. Manikfe⸗/ ſtum eſt añt qꝛ q;tomagis habet guamen ſuꝑ ſe. tantomagis eſt ſibi difficile ſurgere. Uñ ⁊ in vitaſ o dictum dine qui plura cedebat adiungens ſarcine facte ⁊ temptabat leuare.⁊ multominꝰpoterat. vidit ex inde aliũ qui in foueam factam q fundũ nõ hebe⸗/ bat mittebat aquã quã de fluuio hauriebat ⁊ im/ plere nõ poterat.ſed q;toplus mittebat tãtoplus exibat. Exinde vidit duos poꝛtantes quoddam li gnũ ꝑ tranſuerſum vnus ex vno capite ⁊ altex al⸗ tero qrentes in templũ quoddã introducere ⁊nõ poterant qꝛ longus erat latitudine poꝛte templi. nec volebatvnus poſt aliũ ire ſed de pari incedere vñ nõ poterant.Expoſita aũt eſt ſibi viſio vicʒ qꝛ pꝛimus ſigniſicat eos qͥ cũ habeant ſarcinam pec catoꝝ cõgregatam nõ attendũt ad diminuenduʒ ꝑ pniam ſed adaugẽt differẽtes cõuerſionẽ quaſi in futuꝝ leuius poſſint poꝛtare ſarcinã maioꝛem ⁊ facere pniam.qð falſum eſt. Alius deſignat eos qui ⁊ ſi oꝑa faciunt de genere bonoꝝ tñ egrediun tur de aia q̊ ad meritũ qꝛ faciunt cũ hoc młta ma la vel manent in peccatis.vñ meritũ ꝑdũt.Terti us ſignificat ſuꝑbos qui nolunt ſibijnuiceʒ cede re ⁊ cõcoꝛdare in bonis ſed oriantur.⁊ iſti tẽpluʒ Dei ingredi non pñt nec conuertiꝓpter grauamen ſuꝑbie. Quinto ex elongationc.qᷓ;to eni ds magiſ peccat vel diutius moꝛatur in peccato.tantoma⸗ gis elongatur.ps. Longe a peccatoꝛibo ſalus. Sʒ nõ eſt veriſile ꝙ ille qui elongauit ſe a deo ꝑ.xl. an nos.defacile redire poſſit ⁊ cõuerti ad deũ in.vij. diebo vel. vx. qbus durat infirmitas hois.⁊ hoc q̊ ad illos qͥ differunt cõuerti vſq; ad guem infirmi tatem moꝛtis.licet poſſit hoc accidere ⁊ aliqñ eue niat.vtʒ in latꝛonc crucifixo cum xpo.⁊ in illo ni colao antiquato in malis ſexagenario qui accede bat ad ꝓſtibulum victus a carne ex oiutina ↄſue tudine.qui pᷣcibo b. Andree aplłi fuit liberatꝰ a vi⸗ cio ⁊ ſaluus. Vñ leo papa. Miſericoꝛdie dei nec menſuras poſſumus ponere.nec temꝑe diffinire. apud quem nullas moꝛas patitur venire puerſio de peni.di.i.multiplex.ſed iſtud raro contingit.⁊ idco benc ait.Eſa.lv.Queritedñm dũ inueniri pᷣt inuocate eũ dum ꝓpe eſt. Derelinquat impius viã ſuam ⁊c. Multos eni inqͥt Aug.iolet deciꝑe.ſero tina pnia. Sexto ex triſticie affectione.quilibʒ cĩ naturaliter fugit triſticiam ⁊ qð põt eũ cõtriſtare ſed ille qui diu ꝑmanſit in malo tota delectatio⁊ gaudiũ eius eſt in malo.Fᷣm illud ꝓuer.ij. Letant cum malefecerint.⁊ exultant in rebus peſſimis. Vn cum cogitat peccatoꝛ ꝙ debeat dimittere om nia illa mala in quib delectatus fuit.multũ con triſtatur ſm ſenſualitaecm ſaltem ⁊ frequentacci — —— dit ei ſicut ſymie auide dulcedinis nuclci nucis qᷓ accedit ad arboꝛem ⁊ cũ moꝛdendo ſentit amari/⸗ rudinem coꝛticis totũ talem arbitrans non ꝑuc nit ad dulcedinem cupitam medulle.ſic pctõꝛ cũ cupiat dulcedinem venie ꝓpter qð incipit velle pe nitere cũ ꝑcipit ꝙ oꝑtet cum vicia dimittere et o⸗ dia ⁊ laſciuias ſumere cõfuſionẽ cõfeſſionis eua / cuare burſam ꝓ reſtõne.petere veniam leſis.qͥ nũ qᷓ; ſe humiliauit videtur ſibi nimis amaꝝ.vñ di⸗ imnicttit facere vel male facit. vñ ⁊ ieiunus q petijt a xpo qͥd faciendo vitam eternã hr̃et. rñdit demũ ſi volebat eſſe ꝑfectus daret oia pauꝑib q̊ audi/ to abijt triſtis Mat.xix.⁊ nihil fecit.qꝛ habebat multas poſſeſſiões ⁊ nimis ſibi duꝝ videbat᷑llaſ dimittere. Septimo ex diaboli ipugtiõe cũ quis moꝛat᷑ in pctõ diabolꝰnõ multũ ipugnat.qꝛ ſuus eſt.ſed cũ ꝑpẽdit ꝙ velit recedere ab eo ꝑ pniaʒ mł tũ impugt.⁊ tantoplꝰq;todiutiꝰpoſſedit.⁊ ꝑma⸗ xime in articulo moꝛt qꝛ ſcit ſe ãpliꝰtꝑis nõ hr̃e ad tẽptãdũ ⁊ mag infeſtat.venenũ ðꝛ ſerpẽs hr̃eĩi cauda Un ⁊ dñs dixit ſerpẽti antiq̊ Geñ.iij.Qui ſidiaberis calcaneo eiꝰ.ſ.mulieris.i.extremo vite mag ipugnãs q; alio tꝑe.ſi eni diabolꝰaccedit ad ſanctiſſimos viro in fine ad tẽptandũ ſi foꝛte poſ ſet eos deciꝑe.Nã acceſſit ad xpᷣm in paſſiõ e ꝓpter qð ait xpᷣs Jo.xuij.veniti.veniet pnceps mundi ⁊ in me nõ hʒ qͥcqᷓ; multomagis accedit ed eos qꝗᷣ male vixerũt ⁊ diſtulerũt ↄuerſionẽ in finẽ. Sʒ ſi cut ſancti in vita ⁊ ſanctitate ↄuerſi ſunt ad deũ. ita ⁊ deꝰtꝑe nccitatis ↄuertit᷑ ad eos iuuãdũↄtra pugnas diaboli.⁊ ſicut ꝑctõꝛes in ſanitate non ſt dũñi recoꝛdati necad deũ ↄuerſi.ita valde timẽdũ eſt ne in moꝛte deus obliuiſcat᷑ eoꝝ.Crib. Hac aĩ aduerſione ꝑcutitur peccatoꝛ vt moꝛiens obliui/⸗ ſcatur ſui.qͥ dũ viueret oblitus eſt dei.ſed ⁊ ſi con uertatur vere ad pniam tũc ex tarditate ſue ↄuen ſionis nõ repoꝛtabit ↄmodũ ſed detrimẽtũ młtũ ſcʒ penaꝝ ſaltem purgatoꝛij ſ̃m illud qð ait aug. Pꝛius ẽ purgãdũu igne purgatõis q in aliud ſecu lu diſtulit fructũ ↄuerſiõis de pe.di.vij.nullꝰ.Ex bis oĩbo apparet ꝙ nõ ẽ differẽda ↄuerſio ſʒ tpᷣs fa ciendi dne diſſi.le.tu.qᷓ admones vt qᷓ;citiꝰ reuer tant᷑ ad te ne indurent᷑ ⁊ difficilioꝛ ſit eisↄuerſio. De dilatione cõfeſſiõis II nõ fiendãa dic po. poccupemꝰfaciem dñi in cofeſſi one.i.anteq; accedamꝰañ faciẽ dñi ſeu ↄſpectũ eꝰ faciamꝰpus ↄfeſſionẽ. Nadit añ faciẽ dñi qͥ acce⸗ dit ad adoꝛãdũ qꝛ tũc cũ ipᷣo loquit᷑ ᷣm yſid.⁊mł⸗ tomagis cũ miſſe aſtamꝰ vbi realiter ĩ ſacro ẽ do⸗ minus.vel cũ ecciam viſitamꝰ vbi omni tꝑe debʒ eſſe in tabernaculo coꝛpus dni.ſed ire ad adoꝛan⸗/ dũ vel ad miſſam velad ecciam debet quotidie fi erli.Et ſic etiã ↄfeſſio fienda eſſet ab illo quẽ cõſciẽ tia guat de mnoꝛtali.Nam cũ querit᷑ vtrũ cõfeſſio de moꝛtalibo ſit de neceſſitate fienda ſtatim habi ta opoꝛtunitate.qᷓ;ᷓuis aliqui dicant ꝙ ſtatim fie⸗/ ri opoꝛtet tamen cõmunioꝛ opinio tho. Pe. Ri⸗ char.⁊ alioꝝ eſt ꝙ nõ teneatur de neceſſitate miſi in quibuſdam caſibo de quibo.j.dicet᷑.tñ ſᷣm om⸗ nes ꝑpiculoſum eſt differre eam Sed ſcienduʒ ꝙ tripliciter poteſt differri TI 4 Citulus IX. Differt aliquando damnifere. Differcur aliqn peſtiferre. Differtur aliquado ſalutifere. Nuantu ad pꝛimiũ qñn quis habet copiam cõfeſſoꝛis ⁊ ydonei differ/⸗ re ↄfeſſionẽ nullã vtilitatẽ affert.ſed multiplex da num nõ eſt aũt ſapientis viri facere illud vñ ei nõ põt ſequi vtilitas ſed multũ damnũ/ ꝓpterea infir mus vel q habet curam eius cito ↄtracta ifirma⸗ te mittit ꝓ medico ⁊ eam patefacit qꝛ ex moꝛa vi⸗ get ſibi giculũ iminere ita infirmus in aia ↄgno⸗ ſcens ſe infirmatũ medicũ ſalutis qᷓ;citius qrere debet ſcʒ ſacerdotem ⁊ cõfiteri.nam ſacrameuta ſunt quedam medicine aie.et alij quidẽ differunt ex negligentia ↄfeſſionem vſq; ad qdrageſimaʒ ſe quentẽ.alij negligẽtioꝛes vſq; ad finẽ qᷓ̃drageſime alij negligentiſſimi vſq; ad infirmitatem grauem Et illi qui diffcrũt vſq; ad qᷓdrageſimam ex h̊ in⸗ currũt ꝑiculũ ⁊ damnũ ꝑiculũ quidẽ.qꝛ pũt moꝛi moꝛte ſubitanea interea hñtes moꝛtalia vel loqᷓ/ lam amittere.⁊ ſic puarent᷑ ↄfeſſione.ex q̃ aliquò/⸗ do ex attrito fit cõtritus ⁊ ſicſaluatur qͥ alias nõ ſaluaretur.damnum incurrũt.qꝛ multoꝝ ex tan ta dilatione obliuiſcũtur peccatoꝝ que non ita q̊ ad penam remittũtur ꝑ generalẽ ↄfeſſionẽ oblito rum ſicut ſi ꝑticulariter ↄfiteretur.qð meliꝰ face⸗ re poſſet ⁊ pleuius ſi nõ tm̃ differrʒ Damnũ etiaʒ incurrit ⁊ puatiõem illoꝝ bonoꝝ quẽ cõſequeret᷑ pluries in anno ↄfitendo vt ſuffragij oꝛationum cõfeſſoꝛis.amonitionũ ꝑ ↄfeſſoꝛẽ augmentatiõis gue remiſſiouis dene. Sed ⁊ magna fatuitas oñ⸗ ditur nõ facere diligentiã p aia quã quis facitpꝛo cahga. ¶ ñ Bern. O nimia inſania hoim. pudes ſoꝛdes abſtrahere.ſ.ꝑ cõfeſſionẽ ⁊ nõ pudes pᷣhere Abſtergit᷑ caliga.ſ.a luto.⁊ ↄtemnit᷑ aia.⁊ mani⸗/ feſtũ eſt ꝙ nõ in capite anni abſtergatur caliga a into ſed q̃ſi qtidie ne coꝛrodat᷑a luto. Illi etiaʒ 4 differũt vſq; in finem qdrageſime magnã vtiq; ne gligentiam cõmittũt.Nã cu in ſinem omẽs diffe rant ⁊ nõ poſſit audire vnuſquiſq; niſi ꝑ ſe ſeꝑati multiq; heant oↄfiteri ⁊ ↄfeſſoꝛes pauci reſpectiue ⁊ officiare hẽant eccias ⁊ ꝓlixis officijs oʒ mul ti remanest incõfeſſi ⁊ multi alij ꝓpter feſtinantiã ſint male ↄfeſſi.Et q̃ͥlibet diſturbiũ ẽt mimũ dia / bolooꝑãte fac eos dimittere ↄfeſſionẽ q̃ſi putãtes ſec excuſatos ex q̊ͥ nõ pñt ſacerdotẽ habere ꝑatũ ad eoꝝ volũtatem. Cales etiã bona multa ꝗ faciũt in qdrageſima.vt ieiunia.elemoſinas ⁊ ozoes.ſa ciunt ea infructuoſa.qꝛ frequẽter añofeſſionẽ nec cõtritcionẽ hñt parũ eciã pnie faciũt in gratia. qᷣa ſubito tranſacto paſchate reuertunt qᷓ; citiꝰad vo mitũ. Uñ ðꝛ in pucipio.xl.faciẽ tuã leua ſ.in con feſſione. Mat.v. Legit᷑in vitaſpatrũ de quodam religioſo qͥ erat bonꝰ ⁊ vᷣgo ſed tardꝰ ad ↄfeſſionẽ fFm moꝛẽ ſue religionis ꝓpter qð ſemel in infirmi⸗ tate ↄſtitut in viſiõe ↄſpexit xpᷣm venire ad iudi⸗ candũ mũdũ.Et cũ ſinguli añ tribunal xõi duce rent᷑ad reddendũ roem de opꝑibo ſuis ⁊ m ea iu/ dicaretur ad penã vel pᷣmiũ.Cũ ventũ eſt ad ipᷣm religioſum accuſatꝰẽ coꝛã iudice de tarditate cõ⸗ feſſionis ꝓpter qð viciũ ſnia data eſt a iudice ꝓtra heretur ad penã. ſed virgine gloꝛioſa cuiꝰ erat de⸗ uotus ꝓ eo filiũ depᷣcante.tum qꝛ iuuenis ⁊ deli⸗ catus.tum qꝛ ſibi deuote vᷣginitatẽ ſᷣuauerat.ſfuit mutata ſnia ⁊ decretũ ꝙ ſibi ꝓ illa vice pceret᷑. ita ꝙ de tali pigricia ⁊ carditate confeſſòis ſe emẽ Duantu adſecũdũ d.ini differtur còͤfeſſio peſtifere ſeu moꝛtifere · ⁊ pm p.· de tharan.in.uij.in q̃ttuoꝛ caſibo nõ põt qͥs diſfer re ↄfeſſionẽ de moꝛtalibs vſq; ad finẽ anni..alias peccaret moꝛtaliter. Pꝛimꝰẽ rõne ſacramẽti.qñ ſcʒ qs vult cõicare vł celebꝛare ꝑpetrato aliq̊ moꝛ tali pꝰvltimã ↄfeſſionẽ.Nõ eni ſufficit tũc ↄtritio ſed reqrit᷑ de nccitate ↄfeſſio añ cõionẽ łcelebꝛatõ nẽ niſi cũ ĩmineret nccitas celebꝛãdi.ałs ſeqretur magnũ ſcandalũ ꝓpłi.nec tũc poſſʒ hr̃e copia ↄfeſ⸗ ſoꝛis.Tho.⁊ Jo.neapol. dicũt Idẽ eẽ ſi hr̃et ſu⸗ ſciꝑe oꝛdis ſacr̃m. Pe.aũt de pal.extẽdit ſe ad oẽ ſacr̃m ſuſcipiẽdũ niſi baptiſmum vt ſit neceſſaria pꝛius ↄfeſſio de moꝛtali nõdũ ↄfeſſo.hec in.uij. Secũdo rõne ſcrupuli.cũ.ſ.qͥs foꝛmat ſibi ↄſciaʒ qꝙ teneat᷑ ad ſtatim ↄfitendũ habita oꝑtunitate a⸗ lias peccet moꝛtaliter.ſi tał nõ deponit hmõi cõ⸗ ſciaʒ qð facere dʒ ad ↄſiliũ boni viri.vtiq; peccat moꝛtaliter qꝛ ↄͥ ↄſciam facit.nã omne qð fit cõ⸗ ſciam edificat ad gehennã. xxviij.qõ.i.ꝭ.ex his. Tertio rõne ꝑiculi.qñ.ſ.qͥs pꝰ moꝛtale ꝑpetratũ intraturꝰeſt bellũ etiã iuſtũ vł ꝑ loca ꝑiculoſa trã ſiturꝰvbi ĩminct ꝑicm moꝛt vł infirmitatẽ guẽ. incurrit.nã tũc nõ lʒ differre abſq; moꝛtali.qꝛ qͥ amat ꝑiculũ incidet in illud.vt ðꝛ Ecci.iij.Sed⁊ medicihñt in pᷣcepto ꝙcũ vocant᷑ ad infirmos pꝛi mo dñt eos inducere vt mittãt ꝓ medicis aiarũ. id ẽ cõfeſſoꝛibo vt faciãt ↄfeſſionẽ vt e ope.⁊ rc.cũ infirmitas.Et ↄſanguinei ẽt dñt eos inducere ad hoc faciendũ. Quarto rõne dubij.ſ.qñ dubitarʒ data oꝑtunitate ſe ampliꝰꝑ illũ annũ nõ poſſe ha bere copiã ↄfeſſoꝛis cũ tñ hẽat de nccitate ↄfitẽda vt moꝛtalia vel qꝛ nõ hʒ moꝛari clauſus in caſtro ſeu caſſero vl in carcere.vel qꝛ hʒ ire ad remotas ꝑtes ⁊ Iniaʒ nõ hʒ vel hr̃e copiã nõ põt alijs ↄfite⸗ ri ⁊ hmõi. In alijs ergo caſibo ẽ neceſſariũ nõ dif⸗ ferreofeſſionem ad caput anni.alias von excuſa⸗ retur a moꝛtali. Quantu ad tertiũ dif .c ferri poteſt cõfeſſio ſalutifere cũ vicʒ temꝑe nende cõfeſſionis vt in.xl.quis arduis implicatus que dimittere nõ valet.vel mente paſſionatus exq̊ nõ videt ſe tũc diſpoſitũ ad faciendũ diligẽter ↄfeſſio aẽ ſed cũ lnia ꝓpꝛij ſacerdot petit dilationẽ ꝑ ali⸗ qͥs dies vt qᷣetiꝰ faciat.vel ẽt cũ ſit ligatꝰ ſnia ex⸗ cõicatiõis vł aliq̊ pctõ ex rẽuat expectat abſolu tionẽ ab hmõi nõò piger ad h̊ pcurãdũ nõ ẽ & diffe rẽda ↄfeſſio niſi cã roònabił vꝛgeat.Unde ⁊ xpᷣs.x. lepꝛoſis ſibi occurrẽtibo petẽtib miaʒ.ſ.mũdatõ ms dixit. Ite oñdite vos ſacerdotib Lu.xvij.nõ dixit expectate vſq; ad mẽſẽ vł diẽ ſed ſubito Ite nũc.⁊ eũdo mũdati ſt. Legit᷑ de qͥdã iuuene nobiſi ⁊ diuiti ſᷣm mundũ ꝙ cum eſſet vanitatibo ⁊ laſci uijs deditus tamen in mane ſurgens a doꝛmitõe — — ——--——— tre in n ſeen — faciebat ſemper iſtam oꝛationem vt deus non g/ 6 mitteret eũ moꝛti ſine auiſamto. i. quin pus ſi⸗ bi manifeſtaret finis ſuus. Semel cũ hãc faceret oꝛoem apparuit anglus dicẽs eũ cxauditũ.qꝛ nõ moꝛeret?᷑ ſine auiſamẽto.ſiue ſine pᷣnũciatiõe. ex qͥ iſte aſſecuratus magis ſe voluptatib oibꝛimerge bat inde ad modicũ tpᷣs quadã die ſurgens de le/ cto ſenſit doloꝛem capit ꝓpter qdð domũ nõ egre/ ditur.ſocij veniũt ad eũ vt cũ ipis iret ad ſolatia. ſed minime acqeſcit.ſuꝑuenit febꝛis ⁊ in lectũ ſter nit ſe. cõſanguinei admonent vt cõfiteat᷑ ſicut de/ bent facere. Rñdit ille ꝙ ne eſt infirmitas illa ad inoꝛtẽ vt otꝑeat ↄfiteri.ſʒ ſubito liberavit᷑.febꝛis incrementa ſuſcipit.admone?᷑ iteꝝ ab amicis de cõfeſſione. Rñdit qoino vulc eaʒ facere ſed vt me lius poſſit ꝑficere vult expectare alleuiatiõem fe/ bꝛis.augetur inſirmitas.⁊ cũ ipoꝛtune a ſuis de cõfeſſione rogaret᷑. Rñdit ſe ita grauatũ ꝙ neſcirz quid diceret ſed diminutavel alleuiata infirmita te oĩno faciet.Demũ appꝛopinquãte moꝛtc angis apparuit ei dicẽs. Tempus eſt vt egrediat aia fua de coꝛpe.finis tuus venit Cõquerit iſte dicẽs do minus decepit me qꝛ ꝓmiſit mihi ꝙ non moꝛerer ſine auiſameto. ecce de p̊ nõ fui auiſatus.cui ãgls immo multotiens fuiſti a uiſatus nam ci ſugue nit infirmitas illud fuit auiſamentũ vnũ moꝛc .— Cũ tibi a cõſanguineis dicebatur illud fuit alið (i tibi a ſacerdote dictũ fuit illud aliud. noluiſti audire.nõ datur tibi amplius tpᷣs.oꝑtet᷑ ꝙ moꝛ/ aris.⁊ ſic ſine cõfeſſione moꝛiẽs ad infernũ dedu ctus eſt a demonijs.ſed tempus faciendi dñe diſ ditas cſt in pſequedo bonã opationẽ inchoatam ſed ad hãc remouẽdã faciũt ↄſideratio bꝛeuitati/ tpis pntis. Eccł.x. Noli cũctari in tꝑe anguſtie. Lõſideratio eni q̃litatis ipaꝝ reꝝ qͥ velociter et curſim trãſeũt. Sapᷣ.v.Trãſierunt oĩa illa tanqᷓ; vmbꝛa. Cõſideratio etiã velocitat ⁊ ſtrẽnuitatis quã hñt mali in his q̃ ſunt inutilia vel noxia eis. vt in factis mũdi ps. Ueloces pedes eoꝝ ad effũ/⸗ dendũ ſanguinẽ ꝓuer.i.Pedes eoꝝ ad malũ cur⸗/ rũt ⁊ feſtinãt ad effundendũ ſanguinẽ Poeta Im piger extremoſ currit mercatoꝛ ad indos.ꝑ mare panꝑiem fugiens.ꝑ ſaxa.pignes Bern. Magna cũfuſio.ardetius deſiderant ſeculares vicioſa qᷓ; nos vcilia. Cũ qᷓ;ta ſolicitudine ⁊ fectinãtia ſerui unt ſerui ⁊ familiares dñnis ſuis.Cõcupiuit ſemł dauid aquã de ciſterna bethleẽ quã tunc occupa⸗ bant philiſtei inimici iirł⁊ dixit.O ſiqs mihi da⸗ ret aquã de ciſternã illa unmediate abſq; alio m dato tres ex capitaneis ſuis.moti ſunt ⁊ tranſeũ tes ꝑ mediũ caſtroꝝ philiſtinoꝝ hauſerũt aquaʒ de illa ciſterna ⁊ ſibi obtulerũt. Non ꝓcedit tan⸗ ta tarditas in pſecutione bonoꝝ opeꝝ niſi ex ma gna tepiditate mentis ⁊ defectu amoꝛis diuini.ſʒ vt ðꝛ ꝓuer.x. Sicut acetum dentib ⁊ fumus ocu lis ſcʒ moleſta ſunt ita piger his qui miſerũt illũ. ⁊ ex hoc ſequũtur aliqn multa mala. Excmplũ de leuita qui iuit in bethleem ad reducendũ vxo/ rem ſuã que receſſerat ex indigtione ab eo.⁊ cuom lia q; citius fieri.omni anno dicunt ſe vel ſi uerunt legem tuam. Tertio pigricia ſeu tar J. M ſibi recõciſiata ad reuerſionem ſe pararet.ſocer ſu us ꝑpſuaſit vt nõ ita cito iter ſumẽt.Et qꝛ ſic diffe⸗ rendo ꝑſuaſus tardauit nimis iter ſumere.nõ po tuit aplicare domũ ſuam illa dic.ſʒ in gabaa ho⸗ ſpitatus maximam iniuria ibi paſſus eſt eiꝰ vxoꝛ libidine incolan occiſa ⁊c̃.vt habes Judi:xix. Et pcipue ſolent hoĩes eſſe tardi in executionevotoꝝ que faciũt.⁊ in adipletione pniaꝝ iniũctaꝝ in cò feſſione.qð eſt multũ nociuu.qꝛ aliqñn ꝓpter h̊ ob/⸗ liuiſcunt᷑ ? ſic oꝑtet iteꝝ de nouo facere ofeſſionẽ. vel faciũt eaſ inuoluti in moꝛtalibo.⁊ nõ valẽt eiꝰ ille ſatiſfactiones ad ſoluendũ de debito pene tẽ⸗ ꝑalis ſᷣm doct.Tho.⁊ alios. Sed ꝑmaxime ſunt hoies tardi ad reſtitutões faciẽdas ⁊ adimplẽda legata ad pias cauſas facta a teſtatoꝛibo q debent excõicari vt necatoꝛes aiaꝝ vt ðꝛ.xiij.q.ij.c.qͥ ob⸗ ligationes. Indeq; gie defunctoꝝ nõ ꝑcipiũt ills ſuffragiu qð eſt ad qᷓue peccatũ taliũ retardantiũ ſiue heredũ ſiue executoꝝ Uñ ⁊ aliqñ aparucrũt ipᷣi aie defunctoꝝ viuis conqrentes de tali dilati one vel defraudatione Et ſic tempus faciendido mine diſſipauerunt legem tuam.quà mandas ta le talia facere ⁊ tamen ſemꝑ expectant aliũ futuꝝ ⁊ nũqᷓ; faciunt Ecòtra dicit᷑ Eſa.xl. Qui ſperant in dño mutabunt foꝛtitudinẽ.qꝛ vbi pus erant foꝛtes ⁊ veloces ꝓ factis mũdi.erũt poſteap ſpũalibi.ſ.fſoꝛ tes aſſumẽt pennas vt aquilce.ſ.ad velociter bño perandũ.volabũt ⁊ nõ deficient. ¶ Lapitulum xun.de ocioſitate. Mioſitas etiam fili accidie ⁊ valde repᷣhenſibilis.pᷣcipue in tempoꝛe gratie. UInde ⁊ ſpecialiter fuit dictum his qui ad vndecimam hoꝛam vocati ſũt ad colendam vineam deſignantes eos qui ꝑrinẽt ad nouũ teſtamentũ.quid hic ſtatis tota die ocio ſi. Matb.xx. Exempla ei habemus in nouo teſta⸗ mento ⁊ rationem vꝛgentem nos ad laboꝛeʒ.nec eni decet ſeruũ aut diſcipulum ociari dño ⁊ magi ſtro ſuo laboꝛãte vſq; ad moꝛtem. Xpᷣ̃us eni dei fi lius dñs ⁊ magiſter laboꝛauit ꝓ nobiſ. Laboꝛaui ſuſtinens ait ipᷣeꝑ Iſaia.i.Diſcurrebat eni ꝑ ciui tates ⁊ caſtella pᷣdicans ⁊ curans infirmos.⁊ ſa⸗ tigatus ſemel ex itinere ſedebat ſuper fontem Jo. uij.ct ne in illa refocillatione eſſet ocioſus mulie⸗ rem ſamaritanam inſtruxit ⁊ illuminauit. Su⸗ mus etiam facti ſerui empticij Empti enim eſtis pcio magno.ſ.ſanguine chꝛiſti effuſo in cruce ait. Apoſto.i.ad Coꝛinth.vi.Et ideo gloꝛificate ⁊poꝛ tate deum in coꝛpoꝛe veſtro ſcilicet laboꝛando ꝓ ipᷣo domino non ocio torpendo. Merces inſu⸗ per nobis in nouo teſtamento laboꝛantibus citi us ſoluitur Macth̊.xx. Redde illis mercedem ſci licet laboꝛantib ſcilicet a nouiſſimis.i.a ſanctis noui teſtamenti. Nam patrihus veteris teſtamẽ ti q;tumcunq; ꝑfecte laboꝛantibus.non dat᷑ eis merces moꝛientibus.ſed ad limbum deſcende⸗ bant expectantes per cantenaria annoꝛum pꝛemi um. Nobis autem tempoꝛe gratie aperta ianua paſſione chꝛiſti ſubito datur merces regni celoꝝ. dummogdo non ſumus ocioſi ſʒ ſoliciti oꝑatoꝛes „ „* Titnlus . IX. Beda regnum celoꝝ non ocioſis ⁊ negligentibj. ſʒ petẽtibo ꝑ oꝛatiõem.querẽtibo ꝑ lectionem ⁊ ſa croꝝ eloquioꝝ auditiõem pulſantibo ꝑ virtuoſo rum operũ impletiõem datur.E cõtra de ocioſis dicitur in ps.lxxij. In laboꝛe hoim nõ ſunt cũ ho⸗ inibo nõ flagellabũtur.ideo tenuit eos ſuꝑbia. oꝑti ſunt iniquitate.Ocioſi non ſunt ĩ laboꝛe ho minũ qꝛ nolũt laboꝛare ſed quieſcere. In quibus verbis ꝓppᷣe pñt trig notari q ꝑtinent ad iſtud vi⸗ ciũ qð multum abundat òèJMG Pꝛimo ocij vicium inſinuatuʒ.ibi. In laboꝛe ho minum non ſunt. Secundo inferni ſupplicium ei reſeruatũ.ibi.cuʒ hoibus non flagel labuniur. Tertio mali pluri nuit eos ſuꝑbia. dici? Job. v. Homo naſcit᷑ ad laboꝛem vt auis ad volatũ.q.d.ſicut aui naturale eſt volare.ita hoi⸗ bus laboꝛare.Uñ de ſancta eccia ſeu qualibʒ vir tuoſa aia dicit puer.vlti.Panẽ ocioſa nõ come⸗ dit ſed oꝑata eſt cuſilio manuũ ſuaꝝ.⁊ ipᷣe Salo⸗ mon ꝓuer.xij.ait.Qui oꝑatur terram.i.exercʒcoꝛ pus ſuũ vel terrã coꝛdis ſui ſaturabũ panibi.i.re feccionibo ſpũalibs ⁊ etiã coꝛpalibo.qui ſequit᷑ oci um ſtultus eſt.Et non vnã tm̃ ſed multiplicẽ ſtul ticiam habet in ſe ocioſus ⁊ exercet.Et ppᷣma qͥdeʒ qꝛ ipᷣe facit locũ diabolo cõtra illud qð ait aplus. Nolite locũ dare di abolo. Marxima ſtulticia eſt locũ dare vel vires inmico ſuo moꝛtali qð fit per ociũ.Dicitur eni et̃ de vi.⁊ ho.cle.in decretis.O⸗ cioſitas ⁊ voluptas ſunt arma hoſt antiqͥ ad mi⸗ ſeras aias captiuandas.Et iõ bñ dicit Hieroni. Semꝑ aliqͥd boni facito vt diabolus inueniat te occupatũ de ↄſe.di.v.nunq;.Neq; qͥs facile capii a temptatoꝛe qᷣ alicui bono vacat exercitio.regu/⸗ la fuit ſccõꝝ patꝝ vt hr iĩ colla. Jo.caſſ.ꝙ ocioſꝰ ꝗ plurib infeſtatur demonijs.ſed bñ operãs ſolum ab vno.qͥnimo ⁊ ille etiã defacili nõ infeſtat. Inõ ibi narrat᷑ ꝙ cũ qͥdã ſanctus pater tranſiret ante cellam cuiuſdã heremite incipiẽtis ſeruire deo. vi dit diabolũ manentẽ añ oſtiũ celle ſue.Et cñ ali/ quãdin moꝛatus fuiſſet.poſtea introiuit ⁊ firma⸗ uit ſe ille ſanctus pater ad videndũ finẽ rei. Inde ergo ad modicũ diabolus exiuit cellam iteꝝ expe ctans ad oſtiũ ⁊ paulopoſt iteꝝ ingreſſus e cellã. ⁊ poſtea exiuit ſicqʒ alternatiʒ pluries fecit Demũ pater ſanctus ingreſſus viſitauit iuuenẽ ⁊ ꝑqui/ rẽs diligẽter de oꝑibo eiꝰ iuenit qð cũ ille aliqͥd bo ni oꝑabat᷑ diabolꝰtũc exibat q̃ſi nõ valẽs tẽptare eũ cũ ocio vacabat tũc diabolꝰintrabat ⁊ diuerſi mo de tẽptabat eũ.vñ admonuit eũ vt ſibi cauers ſꝑ ab ocio narrãs qð viderat. Oauid ſanctiſſimꝰ dũ ſuit in exercitio ꝑſecutõis ſaulis.imunis fuit ab illis magnis peccat in qᷣbpoſtea icidit cũ fuit in qete hieroſolimis.ſ.adulteriũ.pdittiõʒ ⁊ homi cidiũ.Adulteriũ ꝑpetrauit ſurgẽs a doꝛmitõe o/⸗ cio vacãs.ij. Re.xi.Et ſi nõ valet qͥs ſꝑ vacare oꝛa tioni ⁊ lectõni ⁊ ſpeculatioi.nõ tñ dʒ ſe ocio tra⸗ dere aut qͥd vanũ facere.ã vt dic Bern/ ꝓpcociũ ocioſa ſectari ridiculũ ẽ/ſed aliqd boneſte recreat mũ inde generatũ.ibi.ideo te,/ onis aſſumere in locutione vel coꝛpali exercitio. Coꝛꝑalis eni exerœtatio ad modicũ vtilis ẽ ait a plus.i.thimo.uij.⁊ tamẽ vtilis eſt. Secũda ſtul⸗ ticia qꝛ ponit ſe in tali ſtatu.ꝙ inferioꝛ bꝛutis aĩia libo inuenit᷑. Nam bꝛutis aialiba licitum eſt come dere etiã non laboꝛantibo.ſed ocioſo ꝓhibʒ apoſto lus manducare.ij.theſſa.iij.dicẽs.Si qͥs nõ vult oꝑari nõ manducet.⁊ merito.qꝛdictum fuit pᷣmo parenti in ꝑſona oĩm.In ſudnꝛc vultus tui veſce ris pane tue.Geñ.iij.q.d.Si volueris comedere oꝑtebit telaboꝛare Ex nõ ſolũ inferioꝛ inueni᷑ o cioſus aĩalib bꝛutis ſeed etiã cũctis creatur a cũ⸗ ctis diſcoꝛdãs.nam ois creatura aliqͥ mõ oꝑatur ſᷣm modũ ſuũ nullaẽ ocioſa.vñ ⁊ ↄmetatoꝛ dicit ꝙ qͥ aufert oꝑatiões a reb aufert eſſentias reꝝ.ſʒ ocioſus ita ẽ miſer ꝙ nil boni oꝑisfacit qð ſibi cõ uenit. cõuenit eni hoi oꝑari ſᷣm rõeʒ ĩq;tũ eſt hõ E ꝓpterea ogrue dicit Sene. Oeiũ ſine lr̃is moꝛs ẽ ⁊ viui hois ſepultura.iõ aũt dic̃.ociũ ſine litter moꝛs ẽ qꝛ cũ lr̃is ẽ vita ⁊valð laudabile de qaug. dicit.Ociũ ſanctũ qrit gtia veritatis.viij.qdð.i.q epᷣatũ.Et appellat ociũ ceſſationẽ ab oꝑib exteri⸗ oꝛib vt vacet᷑ deo Un Beru. Uacare deo nõ ẽ oci um.ſ.malum.ſed negociũ negocioꝝ.Dicit iudas in epła ſua de talib ocioſis ꝙ ſunt arboꝛes autũ⸗ nales infructuoſe bis moꝛtue.Arboꝛ in autũno plantata ſi puꝝ fructũ facit tarde facit.ſic ocioſi ſi aliqͥd boni faciũt ⁊ ilud volũt facere in fine qua⸗ do paꝝ vel nihil faciunt.⁊ ſic ſunt bis moꝛtui.qͥa hic moꝛte peccati ⁊ poſtea moꝛte inferni Tertia ſtulticia ocioſi eſt qꝛ tempus amittit.ad qð cõſer uandũ admonet ſcriptura dictns.fili conſerua tẽ pus ⁊ declina a malo. Eccł.uij.Et merito dʒ dili genter conſeruari non perdi vt ocioſi faciũt. Naʒ eſt pᷣcioſiſſimũ eſt ⁊ bꝛeniſſimũ.eſt eius vſus exa⸗ men fiendũ ſubtiliſſimũ. Quantũ ad pcioſitatẽ dicit Bern. Nihil pᷣcio ſius tꝑe.ſed nil hodie vili⸗ us reputatur.idem. Non ꝑuum eſtimes tempus qð et in factis ⁊ in dictis expenditur ocioſis.vo⸗ lat cni verbũ irreuocabile nec aduertit inſipiens qð amittit. Adeo pᷣcioſum eſt tempus ꝙ modico ſpacio eius poteſt hõ conſequi veniam ⁊ vitã eter nam ꝓmereri ſicut latro cũ xpᷣo crucifixus in mo dico temꝑe ꝑadiſum ꝓmeruit. Tam pcioſum eſt tempus ꝙ damnati darent omẽs ihezauros mũ di ſi haberent in poteſtate ſuap hñdo momęeto tẽ poꝛis quo poſſent penitere.⁊ euadere tantas pe⸗ nas. Nihil ita ꝓpꝛiũ poſſidemus ſicut tpᷣs · Unde Sene.Reliqua nob aliena ſunt.tpᷣs tm̃ noſtrum eſt. Et ideo bene dicit apoſtolus ad gala.vi.dum tempus habemus operemur bonumadomnes. q d. nullus ſit ocioſus. Quantum ad ſecundũ clarum eſt quod tempus eſt quid bꝛeuiſſimum.i. Coꝛintheo.vij. Lempus bꝛeue eſt ⁊ in ſe.quia ni⸗ hil habemus de pꝛeterito nec de futuro nec de pꝛe ſenti niſi inſtans.ij. Coꝛinthio. vi.Ecce nũc tem pus acceptabile. Non enim de eo habemus ni ſi nunc.in quo poſſumus accepti eſſe deo ſcilicet bene operando. Et cum multa alia recupe⸗ perari poſſint vt diuitie amiſſe.ſanitas ꝑdita. ali qñ etiã vita.vt inreſuſcitatis.ſed tpᷣs amiſſuʒ nũ q́; recuꝑat ocioſuſ.Job.ix.Dies mei velocioꝛes fu — — —— —— — — — — --— —RR—— — — m 66, nd nl ani⸗ ee Capitulu 7 erũt curſoꝛe. Sene.infinita eſt velocicas tgis.pũ ctũ eſt q̊ viuimus ⁊ puncto minus. Eſt eni bꝛeuiſ ſimũ reſpectu futuri ſtatus qͥ ſuccedit qui ẽ ꝑpetu us ⁊ nunq; deficit.põ. Mille anni ante ocłos tu os tanq; dics heſterna q pᷣterijc Bꝛeuius adbue reſtat tpᷣs ſi demat᷑ de eo tpᷣs qͥ doꝛmimus ⁊ alis neceſſitates ſumimus.qð eſt q̃ſi ꝑditũ.⁊ iõ apkus ait ad ep̊.v. Redimẽtes tpᷣs qm dies mali ſunt. id eſt diligẽter ⁊ vtiliter expẽdẽtes ipᷣm nõ ocioſe Quantũ ad tertiũ ſubtile examen fiet de nobis circa tꝑis vſum. Bern. Omne tpᷣs tibi impẽſum ate exigetur q̃liter fuerit expẽſum ⁊ ſicut capillus a capite nõ ꝑibit ita nec momẽtũ a tꝑe.ſ.de qͥ nõ exigat᷑ ro. Treno.i.Uocauit aduerſum me tẽepus ſcʒ deus vt ↄteret electos meos.o q;male poterit rõem reddere de tꝑe ocioſus.qui nõ ſolũ momen ta amiſit tꝑis.ſed hoꝛas integras dies menſes ex annos.ſeruũ inutilẽ ait dñs in ꝑabola.i.ocioſuʒ mittite ĩ tenebꝛas excerioꝛes Math.xxv. Quar ta ſtulticia ocioſi eſt.qꝛ cũ debeat in hac vita ſol⸗ uere vel minucre debitũ ad qð tenet᷑ ꝛipe mag ad auget. ⁊ rõ dictat. Redde qð debes. Mach. xviij ⁊ apli. Ro.xiij. Reddite oĩa debita.ſed młta ſt᷑ de bita nr̃a. Bern. O hõ ſi ſcires q;multa ⁊ qmul⸗ tis debeas videres ꝙ nibil eſt qð facis vñ nõ eſſeſ ocioſus pᷣmo debes xpᷣo vitam tuã ponere.q: ipſe ꝓ te poſuit aiaʒ ſuã.iõ apłs ad gał.ij.Ouexit me⁊ cradidit ſeim ꝓ me.Secũdo exigũt peccata pᷣte⸗ rita futuraʒ vitã meã vt facio fructus dignos pe/ nitẽtie Quid ſi tibi tertiũ debitoꝛẽ oñdaʒ qͥᷣ ſibi vxẽ dicet.puto ꝙ glłiam deſideres q; nec oculꝰ vidit. Hoõne ad hoc etiã totũ q;tũcunq; poteris dare o⸗ poꝛtebit.⁊ vltra hec oĩadebes totũ qð es a q̊ votũ abes qui te fecit ⁊ bñ.hec Bern.ſed miſer ocioſꝰ nõ reddit debitũ.ſed qͥtidie magis auget Quin⸗ ta ſtulticia ocioſi eſt.qꝛ cũ poſſit ex ſe pducere ⁊ re cipe fructũ multũ meritoꝝ ⁊ pᷣmioꝝ vult ꝑmane re ſterilis ⁊ infructuoſus. Poſui vos ait xpo Jo. xv. UVt eatis ⁊ fructũ afferatis ⁊ fructus vrĩ mane at. Põt eni ⁊ dʒ ꝓducere fructũ coꝛdis bonaꝝ co gitatoinũ.ſanctaꝝ affeccionũ.piaꝝ recoꝛdatonũ BSed ocioſus ſine fructu reꝑitur. ſicut ⁊ ficus ad quã cũ veniſſet xpᷣus ⁊ nõ inueniſſet fruetũ ⁊ ma⸗ ledixit ⁊ ſubito aruit. Mach. xxi. Põt ⁊ dʒ ꝓdu⸗ cere fructũ oꝛis qͥ ſunt dei laudatio.graciaruactõ vocalis oꝛato.peccatoꝝ ↄfeſſio ꝓximi inſtructio. pꝓuer. xij. De fructu oꝛiſ ſui replebvnuſquiſq; bo nis. ſed ab oibo his ocioſus eſt extraneus.põt ⁊ dʒ ꝓducerę fructũ bonoꝝ opeꝝ vt elemoſinaꝝ.pegri natcionum viſitationis infirmoꝝ ⁊ hmõi.ps.De fructu opeꝝ ſuoꝝ ſatiabit᷑ terra.ſed oi his puat᷑ ocloſus.qꝛ cogitatiões hʒ vanas ⁊ inutiles tve vobis q cogitatis inutile ait ꝓha. Uerba hʒ ocio ſa.ſed vt dicit xppᷣs Mat.iij. Oe omni vᷣbo ocioſo reddent hoies rõem in die iudicqͥ. ⁊ oꝑa vicioſa. Vñ Hiere.li.Oꝑa eoꝝ vana ⁊ riſu digna Sexta ſtulticta ocioſi eſt. qꝛ vult qᷣeſcere in loco vbi oꝑtʒ laboꝛare.ſ.in vita pñti xpᷣs Jo.ix.Nõ veni vocare vos requiẽ ſed ad laboꝛe. Gern.O impudẽs ⁊ im pꝛudens milia miliũ miniſtrabãt ei.⁊ decies cen tena milia aſſiſtebant.ſ.ad oꝑandũ qð eis ↄgruit ⁊ tu ſedere pᷣſumis ⁊ ociari.Ad qð eti figuraduʒ .xlIIII. — ———M ſex dicbo opatus ẽ deus diuerſas creaturas ⁊ oẽs faciebat.⁊ in ſeptima reqeuit ab oĩ oꝑe ad innuẽ/⸗ dũ ꝙ in vica pnti ſigta ꝑ ſenariũ numeꝝ dʒ hõ o⸗ perari nõ ociari ſi vult in ſeptima.i.in alia cũ deo quieſcere. Septima ſtulcicia ẽ qꝛ cũ ſit ocioſꝰ ſbᷣ merſus ĩ pfundo ſtulticie malicie ſue nõ vult poꝛ rigere manũ ſuã ad laboꝛẽ cu tñ aliter nõ poſſit ex ire. Sene.O ſtulticia nemo emergit niſi ad labo rẽ manuʒz poꝛrigat.lam ſᷣin pᷣm. Clirtꝰ ⁊ ſcien tia ſunt circa difficilia Et virgilius.Facilis deſc? ſus inferni.ſed reuocare ad auras.ſurſũq; attol⸗ lere ẽꝗdũ hoc opus.hic laboꝛ eſt ⁊ xpᷣs.cõtenditei⸗ rrare ꝑ anguſt poꝛtẽ. Luce.riij. Eerte mag ſtulti cia eſſet eius qͥ ſe videret in aquã cecidiſſe ⁊ niſi la boꝛãdo ⁊ apponedo manũ poſſe cuadere ibi rema nere. ex ocio generãte plurima vięia ſequi? inferni cru⸗ ciatio.⁊ iõ ſecũdo dicit põ.Cũ boib flagcllabunt᷑ reu ertẽtes ad laboꝛẽ pnie flagellabunt᷑ h cũ hõibo ſʒ ocioſi nõ cũ hoib ſʒ cũ demonibo in inferno.p⸗ pꝛius locοcoſi ẽ in inferno. Rõ eſt. Cõſtat ꝙ oti oſi in celo nõ reꝑient᷑. Nã celũ empireũ ẽ locꝰ eoꝝ⁊ mertces qꝗᷓ oꝑati ſunt ſ̃m illud mat.xx. Uoca oꝑa/ rios ⁊ redde illis mercedẽ ⁊ Ecci.Bonoꝝ laboꝝ glłioſus ẽ fructus. In ꝑadilſo ẽt terreſtri nõ reci⸗ pier qꝛ cũ deꝰ qꝛ trãſtulit. Adã poſuit uũlicvt oꝑire tur nõ vt ociaret᷑. In purgatoꝛio nõ er̃t qꝛ ibi fla⸗/ gellanthoics a deo. ſed de his ocioſis ðꝛ ꝙ cũ hoi/ bus nõ flagellabunt᷑. Mudi qͥʒ loco indignuſ eſft Fᷣm gabo.xpᷣi.de ficulnea nõ faciẽte fructũ de qua diẽ dñs vin ce. Succide illa.vt qͥd et terraʒ occu⸗ pat.i.hũc mũdũ inutiliter.Et cũ nõ ſit aliꝰlocus reſtat ꝙ in inferno eũ demonib flagellent᷑ Lelñ ſal uatoꝛ mat. vij. Ois arboꝛ qᷓ no facit fructũ bonuz excideĩ ⁊ in ignẽ mittet᷑.ſ.infernalẽ.Et loqᷣ ibi ex/⸗ pᷣſſe de arboꝛe rõnali q̃ nõ facit fructũ bonũ cũ nõ facit oꝑa bona. ⁊ h excideĩ ꝑ moꝛtẽ ⁊ ocioſus i ig nẽ inferni pijcit.vñ ps. Quis ẽ hõ q vult vitã ſcli cet einã.Declina a malo⁊fac bonum.ſ.fructum o perum non ſtes ocioſus. H Muantu ad terti * Aliud qð ociũ ſequũ ẽ multiplex malũ peccatoꝝ Vnñ ðꝛ· Jõ ten uit cos ſuꝑbia eos.ſ.qͥ nõ ſunt in la boꝛe hoĩm ſʒ in ocio ⁊ oꝑti ſunt iiqᷣtate.i.pleni oĩ iniqͥt ate.Ecci.xxxiij. N)ultà maliciã docuit ocio ſitas.⁊ alibi. In deſiderijs.ſ.malł ẽ oĩs ocioſus Bern. Oim tẽptationũ ⁊ cogitationũ malaꝝ ⁊ſin utiliũ ſentina ẽ ociũ.ſicut ſentina in nauibd reci pit oẽs ſoꝛdes corꝑaliũ ita mẽs ocioſi oẽsſoꝛdes vicioꝝ.nec miꝝ. Nõ eni põt coꝛ vigilãt eſſe ſine cogitationibo.vñn ſiqͥs eſt ocioſus exqͥ nõ cogitat bona oʒ ꝙ cogitet mala.Cogitatiõs aũt male tra hũt ad opa mala ⁊ pcipuc vicia carnalia.eʒehᷣ.xxv i Hec fuit iniqͥtas ſoꝛoꝛis tue zodome.ſuꝑbia.ſa⸗ turitas panis ⁊ aq ⁊ ociũ.ſalomõ dũ fuit occupes tus in edificqs tẽpli ⁊ domꝰſue ñ ita exarſit amo re mulieꝝ ſic pꝰea cũ ſe ocio tradidit poeta. O ⸗ * curioſitatẽ ⁊ nugacitatẽ. vñ apo.i.chi.veð viduis um §. II. tia ſi tollas ꝑire cupidinis artꝰ. Induẽc ẽt ociũ ad Cunlus IX. malis inqt. Adoleſcẽtioꝛes viduas deuita diſcũt eni circuire domos nõ ſolũ ocioſe ſed ⁊ vboſe ⁊ cu rioſe loquẽtes q̃ nõ oꝑtet.et Bern. Ocioſitas eſt mater nugaꝝ ⁊ nouerca vᷣtutũ.et alibi. Summa mentis malicia ociũ inerſ. Nabuchodonoſoꝛ cũ maneret in aula palatij ſui in ſuꝑbiã elatus ẽ di. Noõne hec eſt babilon quã cdificaui in foꝛtitud ĩe mea ꝓpter qð in beſtis mutatus eſt ſᷣm fantaſiam Dañ.nij. Filij q̊ʒ Dan venietes lachis ad ꝓpłm qͥc ſcẽtem atq; ſecuꝝ pcuſſerũt in oꝛe gladij.vꝛbẽq; ĩ cendio tradideruũt Judi.xviij.ad figurandũ ꝙ dũ q qeſcit ocio demones capiũt aiam atq; diuer vitijs incendũt.Uñ ⁊ in euãgłio Tu.xi.⁊ math. xij. Spũs imũdus exiẽs ab hoicꝑ pniam cuʒ po ſtea reuertit᷑ tem ptãdo eũ.inuenit domũ mentis vacantẽ.ſ.ocio cũ ſeptẽ ſpiritib ingredit᷑ et hitat ibi.i.cũ vniuerſis pctĩis.ſic̊ qͥ in laboꝛibo hoiʒ ñ ſunt.tenuit eos ſuꝑbia.Et qꝛ ipᷣa reglua eſt ⁊ mat vicioꝝ exinde oꝑti ſunt iniquitate. C apitulum. xv. de deſperatione. * èc * * . Aſperatio filia ponitur Neccidie ſ̃m Gre.Tho.⁊ alios. Pꝛo cu⸗ ius declaratiõe ſciendũ ꝙ ſiẽ̃ vera eſtia tio intellectꝰ circa deũ eſt ꝙ ex ipᷣo ꝓueniat homi⸗ ni ſalus ↄſecutio btitudinis.venie peccatoꝝ ⁊ad iutoꝛij ĩ arduis ⁊ ꝑiculis.qð ꝑtinet ad ſpem. Ita falſa opinio vel eſtimatio intellectꝰ circa deũ ẽ ꝙ nõ tribuat btitudinis pᷣmiũ bona faciẽtibs vel nõ largiat᷑ veniã penitentib ⁊ in ꝑiculis nõ ſubueni⸗ at qð ꝑtinet ad deſ ꝑatiõem.ſicut ꝗ̊ ſpes vera eſti⸗ mans de deo eſt virtuoſa.ita ⁊ deſꝑatio ꝑõriũ fal ſa eſtimãs ẽ vicioſa.Siqͥs aũt deſparet de eo qð ẽ natus adipiſci vel de eo qð nõ eſt debitũ adipiſci deſꝑatio talis nõ cẽt pctm.verbigtia.Si qͥs me⸗ dicus deſꝑaretde curatiõe alicuiꝰinfirmi.vł ſiqs agricola deſꝑaret ſe fieri poſſe imꝑatoꝛẽ.aut ſim/ plex ccicus papam.nõ peccãt.⁊ hoc ꝑꝑ impoſſibi⸗/ litatẽ ↄſequẽdi talia. Sic etiã damnati ſi deſpera rent ſe poſſe ↄſeòͥ btitudinẽ vel veniã delictoꝝ.de ſpatio nõ iputat᷑eis ad culpã.qꝛ ſunt ĩ ſtatu deſpe randi ꝓpter ipoſſibilitatẽ reditꝰad beatitudinem vñ damnatoꝝ deſpꝑatio nõ eſt cis ad culpã ſed ꝑs dam natiõis.Sed qꝛ hõ dũ cſt viatoꝛ natꝰẽ cõſeqͥ beatitudinẽ ⁊ eſt poſſibile adipiſci.eſtimãdo ↄriũ ſcʒ ꝙ nõ poſſit adipiſci eſt falſum eſtimare de deo. ⁊ quiſſimũ pctm deſpatiõis.ho.ij.ij.qð.xx. UVñ dicit᷑ in canone.de pe.di.vij. Leo papa.de nemie eſt deſpandũ dũ eſt in hᷣ coꝛꝑe ↄſtitutꝰ.qꝛ nõnũqᷓ; cõſilio maturioꝛi ꝑficit᷑ qð diffidetioꝛi etatediffer tur.De deſpantibe dicit ps.Nõ ſpauerũt i deo ſa⸗ lutari ſuo. Ubi notandũ ꝙ eſt triplex deſꝑatio. Deſpatio gloꝛie adipiſcende Deſpera tio venie conſequende. Deſperatio miſerie euadende. Duantum ad pꝛimum . . . dicit Job. vij. ODeſperaui nequaq; vltraviua in.ſ. vita gratie.nec ꝑ ↄñs vita glc.Dũ eni qͥs ꝑmanet in deſpatione nò põt cõſequi beatitudinẽ. ſed põt quilibet q;tumcunq; deſpauit in pᷣteritũ remoue re deſuatiõem ⁊ ſic viuet qð facere debet. qꝛ vt ð — ij. Reg ij. Periculoſa res eſt deſperatio.ĩmo pcri culoſius omnib et boc triplici ratio ne. Pꝛimo ratione amiſſibilitatis. Secundo rõne inſa nabilitatis. Tertio ratione inclinabilitatis Pꝛimũ ſic oñditur illud ꝑ qð tolli i bonis ac tib ↄſtantia.pꝑſeuerãtia.⁊ ↄfidentia.finis eſt peri culoſius ceteris.Sed ꝑ deſꝑationẽ in reb labo/⸗ rioſis q ꝑtinẽt ad vite ꝑfectionẽ ꝑditur conſtãtia ⁊ tollit᷑ gſeuerãtia cui pncipaliter merces reddit. et puat ſe deſperans de cõfidẽtia.Finis & ꝑiculo⸗ ſiſſima eſt. Sene. Lollẽ ſpem nemo victus tepta bit arma. Filij iſirł cũ audierũt in terra pꝓmiſſiõis ſignante vitam eternam erat ciuitates foꝛtiſſime deſpaue rũt poſſe adi piſci eã iõ ſunt ea pᷣuati ĩ de ſerto moꝛientes. Soli caleph ⁊ ioſue qͥ in deo ſpe⸗ rauerũt illam ↄſeq ex numeratis intrauerunt Secũdo h̊ oñditur rone inſanabilitatis.ſic enim moꝛbo incurabilis eſt ꝑiculoſioꝛ curabili.ita pec ⁊ hoĩes robuſtiſſimi ſᷣm relatiõem exploꝛatoꝝ.qꝛ catũ qð nunq; ſanat᷑ vł raro moꝛbo ſanabili ficut lepꝛa.paraliſis.ꝑiculoſioꝛes moꝛbi ſunt febꝛibus ⁊ vulneribo ſed tale ẽ vitiũ deſꝑationis ſcʒ inſana bile Dicit Hiere xxx. Inſanabilis fractura tua. peſſima plaga tua illius.ſ.ꝓpłi qͥ dixerat deſperai⸗ ui.Et iterũ Hiere.xv.Plaga mea.ſ.deſꝑatiõis re nuit curari.Quãuis eni nullus eſtimare dʒ ꝙſua oꝑa qᷓ;tumcũ q; etiã eximia ſint ꝑ ſe ſufficiẽtia ad conſequẽdũ tin pᷣmiũ beatitudinis dʒ tñ eſtima⸗ re ꝙ dei gra ipᷣa ſociata ⁊ ſiminima deus ſua libe ralitate facit ea eſſe digna. Un Aug. Cũ deus cowꝛ⸗ ronat merita nr̃a nõ aliud pᷣmiat q; munera ſua Et iõ ſi ꝑua ⁊ q̃ſi nulla oꝑa in ſe qͥs videt bõa ad/ huc deſpare nõ debet. Tertio onditur ꝑiculũ eiꝰ rõne inclinabilitatis.illud eni pctm̃ ꝑ qð hõ incli natur ad omne malũ ⁊ retrahit᷑ ab omni bono eſt ꝑpiculoſius ceteris.ſed deſꝑatio eſt hmoi Nã ſicut ꝑ ſpẽ hõ reuocatur a malis? ꝓuocat᷑ ad oẽ bonum ita ꝑ oppoſitũ ꝑ deſpatiõem reuocat᷑ a bonis ⁊ ſi ne freno ꝓuocat᷑ad omnia mala.Solent eni tles dicere ẽt vᷣbo.exq̊ debeo ire ad infernũ eamꝰ cũ ar mis ⁊ equis. Un ðꝛ ꝓuer.xxuij. Si deſpaueris in die igſus i die anguſtie minuetur foꝛtitudo tua 1 id eſt ſi deſpaueris in temptatione vel ꝑſecutõe vł in die.ſ.cũ pᷣmo incipis dolere de peccatis.vel in moꝛte lapſus a ſpei foꝛtitudine ⁊ infirmitate quã pꝛiꝰhũ iſti.minuet᷑ foꝛtitudo tua.ſ.reſiſtẽdo diabo lo vbi glo dicit Nihil execrabiliuſ deſpationi qua qG hũerit ⁊ in generalib hmõi vite laboꝛibo.⁊ qð peius eſt in fidei certamine ↄſtãtiam ꝑdet. Becunda deſperatio eſt. ſ. I veniẽ cõſequẽde pctõꝝ Sʒ falſa ? iſta eſtimatioqꝛ cõtra oẽs locutiones dei in ſcripturis ⁊doctrinii eoꝝ. dicit eni dñs Eʒech.xviij.Nunqͥd volũtatis mee moꝛs impij ⁊ nõ potius vt ↄuertat᷑ ⁊ viuat.⁊ iteꝝ In q̃cuuq; die ↄuerſus fuerit pctõꝛ ⁊ ĩgemu erit oim iniqᷣtatũ eius nõ recoꝛdaboꝛ.i. dimittaz Et in cuãglio xpᷣs Mat.ix.Nõ eſt opus valenti⸗ bus medicus ſed male hñtibilqꝛ nõ veni vocare iuſtos ſʒ pctõꝛes ad pniam vt ꝑ h̊ eis veniã dem. Habet aũt talis deſꝑans de venia falſlam eſtima . r— re —à - ——. — — - — — = – –ae —– r 2 dae do Iun e o⸗ in ſes lne ſde ſ⸗ nin ne ſat his noc ſ nun 1ſi Ues ͤr nein n lln ſhp 1i . n int⸗ ns en iS N tionem de trib erga deũ. ſ. De dei miſericoꝛdia De dei omnipotentia De ſui pꝛopꝛia malicia. „MVðUN Pꝛimo quidem deſperans de venia. falſo ĩmo exiſtimat falſiſſime de deo.ſ.ꝙ nõ ſit miſericoꝛs. cũ tñ dicat eccia ꝙ pꝛiũ ẽ deo miſereri ſꝑ ⁊ ꝑcere · imo ꝓpꝛie ꝓpꝛiũ.qꝛ nullus põt tollere miſeriã pcti q̃ maxime cſt ſuꝑ oẽs alias.niſi ſolus deus.ſʒ nul la creatura ita defacili relaxat iniurias in euʒ fa⸗ ctas penitentibo vt ipᷣe faat.ꝑpetrauit dauid tm̃ ſcelus q̃le fuit adulceriũ addendo ci ad occultan⸗ dũ malũ ꝓditionẽ ⁊ occaſionẽ ſui fideliſſimi mili tis vꝛie.Ex q̃ ſecuta eſt inſultatio ⁊ blaſphematio cõtra deũ ab inimicis.⁊ tñ vt cognouit peccatuʒ ſuũ dicẽs nathãꝓphᷣe eũ arguẽti.peccaui dño.ſubi to ex ꝑte dei rñdit nathan.et dñs trãſtulit pecca⸗ tũ tuũ.ſ.ꝑcendo tihi.ij. Reg.xij. Notandũ ẽ valde qð ait Cri.in li.de reꝑatione lapſi ad inſinuan⸗ dam imẽſam dei miam. Uñ nullus dẽat deſpare q;tũcũqʒ peccatoꝛ dũmõ ad pniam redeat.tal mi hi crede talis eſt erga boĩcs dei pietas ꝙ nũq; ſꝑ⸗ nit hoĩs pniam ſi ei ſincere ⁊ ſumpliciter offeratur etiã ſi ad ſummũ qͥs ꝑueniax maloꝝ ⁊ inde reuer ti velit ad vtutis via ſuſcipit libẽter amplectitur ⁊ oĩa facit q̃tinus ad pᷣoꝛem reuocet ſtatũ. Quod q; adhuc ẽ pᷣſtantius ⁊ eininẽtius.ctiã ſi nõ potue rit qͥs explere oẽm ſatiſfaciẽdi oꝛdinc.qᷓ;tulãcũ q; tñ ⁊ q;libet bꝛeui tꝑe geſtã nõ reſpuit pniam.ſuſci pit etiã illã nec patit᷑ q;uis exigue ↄuerſionis ꝑde re mercedẽ.hec oĩa de pnia dilt.iij.c.talig. Hinc ⁊ leo papa.de pe.di.i. Multiplex dei mia ita la⸗ pſibo hũanis ſubuenit vt nõ ſolũ ꝑ baptiſmi gtiã. ſed etiã ꝑ pnĩe medicinã ſpes vite reꝑet eternevt regeneratiõis dona violaſſent.ꝓpꝛio iudicio ſe · ſ. ꝑ pniam ↄdemnãtes ad remiſſiõem criminũ ꝑue nirent.Exemplũ optimũ hr̃.uij. Regxxi.de ma⸗ naſſe qͥ fuit rex iuda.l.annis ⁊ vltra:.peſſimus ho minũ ydolatrie deditꝰ.occiſoꝛ ꝓpharum ⁊ pᷣcipue Eſaie cõſanguinei ſui eximij ⁊ euãgłice ꝓphe queʒ ob nimiã crudelitate ſecare fecit ſerra lignea.De/ mũ in ſenectute ſua ob ſcelera captiuatus ab ini⸗ micis aſſirijs ⁊ incarceratus vt recognouit iniqᷣ tates ſuas ⁊ penituit dicẽs in or̃one. eccaui ſu⸗ per multitudinẽ arene maris⁊multiplicata ſunt peccata mea.⁊ nõ ſum dignus videre altitudineʒ celi pᷣ multitudine iniqtatis mee.qm̃ irritaui irã tuam ⁊c̃.dñs peꝑcit ei ⁊ veniã dedit reducẽs etiã⸗ cũ de captiuitate ad regnũ ſuũ.õ q̊ᷓ de venia de/ ſꝑandũ eſt.Deſperans de venia ſcðo falſum eſtiat de dei oipotẽtia.cũ.ſ.eſtimat nõ ſolũ deũ nolle ei miſereri.ſed nec poſſe tot ſcelera qͥt cõmiſit dimit tere.ſed iſta adhuc eſſet peioꝛ deſꝑatio alijs.nã ꝑti neret ad infidelitatẽ.ſ.ꝙ deꝰ nõ poſſet oia cũ tñ di catur Lu.i.nõ critãpoſſibile apud deũ omnevbũ iſti ſunt peioꝛes iudeis incredulis:nam ꝛ⁊ ſi nega rent xpᷣm poſſe pctã remittere qꝛ purũ hoiem eſti⸗ mabant. ⁊ ſic erat ⁊ eſt erroꝛ eoꝝ tñ ↄfitebant᷑ de umpß poſſe eteg põt pctã dimittere niſi ſo⸗ lus deus. Mar.ij. Sed ondit vtiq; poſſe dimit/⸗ tere ⁊ ꝑ h̊ eẽ verus deus.Pꝛobauit aũt ſe hr̃e hãc potentiã nõ ꝑ aliqð potẽtius ſed ꝑ aliqð manitfe⸗ ſtius. Maioꝛis quidẽ potẽtie eſt q;tum ad crea⸗ turã ſanatam ſanare aiam remittendo pctã qᷓ; ſa nare epis a paliſi vel q cunq; infirmitate. Sʒ manifeſtiꝰẽ ſanare coꝛpus.nãa ſanatio aie nõ vide tur ab hoĩbo ſeu remiſſio pcti.ſed vr̃ ſanatio coꝛ⸗ poꝛis ⁊ ſic ꝑ manifeſtũ ꝓbauit occultũ. Uñ dixit vt ſciatis qꝛ filius hoĩs hʒ ptãtem in terra dimit⸗ tendo pccã ſupple ſano hũc ꝑaliticũ.vn tũc ait ꝑa litico Surge ⁊c.⁊ ſanatus ẽ in aĩa ⁊ in coꝛꝑe vᷣtu⸗ te diuina ſua Et ſiqͥs obijceret qð ait apoſt. Heb. vi Impoſſibile eſt eos qͥ ſeł iluminati ſunt ⁊ gu⸗ ſtauerũt donũ celeſte ⁊ ꝑticipes facti ſunt ſpuſſci ⁊ ꝓlapſi ſunt.renouari ad pniam. Renouari ad pniam eſt oſeqͥ veniã qð fit vtiq; a deo.ſed apłs vſᷣ dicit ipoſſibile.q̊ vr̃ ꝙ recidiua pctã non poſiit di⸗ mittere Qð quidã ſed heretice opinantes ad ideʒ inducebãt ꝓ argumẽto miracula xpᷣi dicẽtes.quẽ bis illuminauit.quẽ lepꝛoſum bis mũdauit.quẽ moꝛtuũ bis ſuſcitauit nõ laʒaꝝ quẽ dilecit.no fi⸗ liũ vidue quẽ matri reddidit.nõ filiũ diſipatoꝛẽ. legit᷑ pater bis ſuſcepiſc.nõ filiã abꝛahe bis a de/ monio liberaſſe. Jõ in nulla ꝑſona iterauit faaũ docẽs nõ ſepe a dño fieri remediũ.dixit multj.va de ⁊ noli ãmplius peccare.pmittẽs penã nõ ãpii us veniã. Hec vᷣba refert aug.eſſe eoꝝ qͥ negãt de⸗ um ꝑcere recidiuãti i Aug.hercticos vocat ð pe nitẽ.di.iij. Adhuc inſtãt ꝑfidi.⁊ ſubdit ibi.Quam multos cecos diuerſo tꝑe illuiauit ⁊ mitos debi⸗ les ↄfoꝛtauit.oñdit in diuerſis ilus eiſdẽ iepe pec cata dimitti.vt quẽ pᷣus ſanauit lepꝛoſum.ſ.inte⸗ ccũ pctõ auaricie.poſtea illumiet cecũ lapium.ſ.i luxuriã ⁊ hmõi.iõ tot ſanauit vt claudos.cecos. aridos.ne deſꝑet ſepe pctõꝛ. Jõ non ſcribit᷑ niſi ſek aliquẽ ſanatũ vt qͥs caueat iungi pcto.⁊ infra me dicũ ſe noiat Medicoꝝ eſt cẽties infirmũ curare qui alijs minoꝛ eẽt ſi alijs poſſibilia igꝛaret.i.nõ faceret.hec oia aug.d autoꝛitate apli rndet gl. vicʒ ĩpoſſibile.i.difficile. Eſtimare igit᷑ aliqð eſſe peccatũ qð deus nõ poſſet remittcre ecẽt flm. imo falſiſimũ ⁊ hereticũ cũ oia poſſit indulgere Cer tio deſꝑat qͥsð venia hñs faliaʒ eſtiatione de cłpa ꝓpꝛia.ſ.q; excedat bonitatẽ ⁊ miam dei.hãc habu it cayn cũ dixit. Maioꝛ ẽ iniqtas mea qᷓ; vt veni am merear GBeñ.uij.vbi gl. Hiero.peccata addẽſ peccatis deſꝑat.Et cũ bonitas dei ⁊ mia cuiꝰ effe ctus eſt remiſſio pctõꝝ ſit infinita.⁊ oĩs malicia humana ſit finita nõ eſtimat deꝑans maioꝛẽ fo⸗ re ſuã maliciã dei mia ſunplir vlł ex ꝑte reminſiõis ſed ex ꝑte ſatiſfacciõis qꝛ.ſ.cſtimat ieu credit nun q́ᷓ; facere tantã pniam ꝓ ſatiſfactiõe ꝙ ↄſequat᷑ ve niã. Alex.ij.ꝑte ſumme.q.xlviij.hãc flam eſtimati onẽ vr̃ hũiſſe iudas cũ deſꝑatꝰ laqo ſc ſuſpẽditvñ Leo papa in ᷣmone.Sceleratioꝛ oibꝛ o iuda ite/ licioꝛ extitiſti quẽ pnia nõ reuocauit ad deũ.ſʒ de ſꝑatio traxit ad laqueũ ⁊c.de pe.di.iij.q;uis emiʒ oia oꝑa hois qᷓ;tũ cũq; afflictiua⁊penalia ꝑ ſe non ſint ſufficiẽtia ad ſatiſtaciẽdũ ꝓvno moꝛtali nedũ ꝓ mille.tñ ipᷣis applicata paſſio xpᷣi qð fit ꝑ gtiam ſacralẽqͥ paiſio fuit valoꝛis infiniti ad ſatuſacien dũ oib latiſfacere põt.vñ Job vi.ðꝛ in ꝑſona xpᷣi. vtinã appẽderent pctã mea.i.pena debita ꝓ pecca⸗ tis hoim ꝓ qͥb patioꝛ.⁊ calamitas quã patioꝛ ſcʒ 2940 — Citulus XXx in cruce miſerie ⁊ doloꝛis in ſtatera ſcʒ vt poſſent põderari q̃ſi arena maris.hec guloꝛ pena mea ap paret qᷓ ſit pena debita ꝓ pccis oĩm.hinc ⁊ Bern. Peccaui petm̃ grade ↄſcia mea turbat᷑.ſʒ nõ ꝑtur babit.ſ.vſq; ad deſpatiões qꝛ vulneꝝ dñi recoꝛda boꝛ.qͥd eni tã ad moꝛtẽ qð xpᷣi moꝛte nõ ſoluat᷑ad tollendã iſtã deſpatõʒz de ſpe venie.q̃ ⁊ aliqũ iuſti tãgunt᷑ multũ vʒ ↄſideratio vite eoꝝ qͥ de maxis petis reuertẽtes ad pniaʒ veniã ↄſecuti ſt. Unde Bern. dic ꝑꝑ mãſuetudinẽ q in te pᷣdicat᷑ currimꝰ pꝰte dñe ieſu audietes ꝙ ñ ſpynis pauꝑeʒ peccato⸗ rt nõ hoꝛrens. nõ hoꝛruiſti oↄfitẽté latronẽ. nõ lo⸗ crimãtẽ peccatricẽ.nõ ſuplicantẽ chananeã non dep̃hẽſam in adulterio.nõ ſedẽtẽ in theloneo.nõ ſupplicãtẽ publicanũ.nõ lacrimãtẽ diſcipłm.non ! En odoꝛe vnguentoꝝ tuoꝝ. i.harũ miſerationuʒ currimus. Canti. i. Lertia deſperatio ẽmi m rituali.puer.xvij. Animꝰgaudẽs etatẽ floꝛidã faẽ lictus ẽ.Eſt aũt triplex mia de q̃ qͥs deſꝑat ſe poſ/ ſe cuadere. Miſeria pene tꝑal.· Miſeria cul pe crialis. Miſeria anguſtie mẽtalis: Quan tũ ad pᷣmũ cũ qᷣs ẽ in mag infirmitate.ł pauꝑtate xłꝑſecutõe nũqᷓ; dʒ ſe deſꝑare de adiutoꝛio dei ſʒ faciẽdo qð i ſe ẽ ⁊reſiduũ ↄmitter̃ deo ſpandoꝙ de us faciet qð erit mag expediẽs.⁊ cũ credet ſe ſuc⸗ cũberetũc liberabit.i. NMach.ij.inqͥt mathathiaſ Qui ſpant ĩ dno ñ infirmant᷑.⁊ Eſa.xl. Qui ſꝑant in dãño mutabũt foꝛtitudinẽ.currẽt ⁊ nõ laboꝛa⸗ bũt volabũt ⁊ nõ deficiẽt. Sic abꝛaã cũ in egipto ſuſtinuit ꝑicłin vite ſue ł violatõis vxor feẽ qð po tuit ſᷣm pꝛudẽtiã hũanaʒ ⁊ reſiduũ deo ↄmiſit in quẽ ſꝑauit nec eũ fides aut ſpes fefellit vt diẽ Au guſt.qꝛ ⁊ vitã nõ ꝑdidit ex cautela q̃ vſus ẽ ſiñ pec cato. ⁊ pudiciciã vxor dñs ↄſeruauit Beñ.xij.ſic ⁊ iacob timẽs frẽʒ ſuũ eſau.cũ reuᷣtereĩꝛde meſopo mia pᷣmiſit mũera ad placãdũ diuiſit fãiliã ĩ płeſ ptes ne ſił oẽs poſſz ꝑdere ⁊ ferocitatẽ coꝛdis illiꝰ Dinmiſit deo emolieda GBeñ.xxxiij. Sic dauid cuzʒ fuiſſʒ obſeſſꝰa ſaule cũ exercitu ſuo ĩ q̊dã caſtro et ſparet euadere.venit nũciꝰad reuocãdũ ſauleʒ qꝛ philiſtei irruꝑant ſuꝑ trã iſrł.ꝑꝑ qð dimiſit obſi⸗ dionẽ⁊ dauid euaſit.i. Re.xxvij.lõ g̊ deſpandũ ẽ de dei adiutoꝛio ẽt in tꝑalib ſʒ ↄfidedũ. Quan tũ ad ſcom deſꝑant qͥdã ñ vtiq; de venia ↄmiſſis. 66 de abſtinẽtia i futuꝝ ab eis.⁊ ꝓptea aliqn nõ cõ fitent᷑ eſtiantes ſeñ poſſe cauere vt vicia carnis et hmõi.ſed vt ðꝛ Sap viij. Sapia vicit maliciam MNõẽ pt qs gtia hr̃e ĩ tãꝑuo gdu qn ſufficiat ad reſi ſtendũ oi teptatõi ſ̃m tho.ſiqͥs volũit agere qð in ſec.vñ Amb.ſuꝑ Lu.Uide q; bonꝰ deꝰ ⁊facilis in dulgere pctis ñ ſolũ ablatã reſtituit.ſ.mutitatem zacharie ſʒ et iſꝑpata ↄcedit.ille eidudũ mutꝰ.ſ.ʒa⸗ charias ꝓphetat.hec ei gra dei maxia qñ cũ Inega uerat ter⸗pkon diffid at nemo veteꝝ oſciꝰ deli⸗/⸗ ctoꝝ etna deſpet.ſʒ Hoſt. ⁊ Rap.i ſum.ſuis ↄtra iſtã deſꝑatiõʒ docẽt tria remedia Pꝛimũ ẽ moꝛ tis ↄſideratio q̃ oĩa mũdana oñndit vana ⁊ trãſito ria Uñ Eccẽs xi.Si mitc annis vixerit hõ ⁊ ĩ his ecutoꝛẽ diſcipłoꝝ.nõ ipios crucifixoꝛes tuus oĩby letus fuerit.ineiniſſe tñ debertenebꝛoſi tẽ⸗ poꝛis.ſ.moꝛtis ⁊ dieꝝ maloꝝ qͥ cũ venerint vani tatj arguent᷑ pᷣterita.Et cũ moꝛs incerta ſit ⁊ð pũ cto ĩ puctũ poſſit hoĩem raꝑe.iõ nõ dʒ deſꝑare fu turis tẽptatiõibo ſe ñ poſſe reſiſtere.qꝛ foꝛte ñ am⸗ pliꝰ hẽbit moꝛte ſugueniẽte. Scðoðm ẽ debilita⸗ tio hoſt.·Debilitat᷑ ei ꝑ ↄfeſſionẽ ⁊ ex ſe debil ẽ cuʒ qᷣs ẽ ĩ gtia.Eſa.li.Dicũt hoĩ demones.Incurua⸗ re vt trãſeamꝰ.q.d nõ poſſumꝰ trãſire ad hitãdũ in te ꝑ pctm̃ niſi volũtarie iclines te ad aſſentien⸗ dũ nobᷣ. Cri.ODebiłẽ hoſt qͥᷣ nõ vincit niſi volen/ tẽ.nã ⁊ in gregẽ poꝛcoꝝ intrare ñ valuerũt niſi ꝑ⸗ miſſi a xpᷣo. Mat.viij.nec tẽptare iob ⁊ affligere. niſi mnia a deo. Job.i.De mulc legim; magnil pec catoꝛibo ⁊ multos qtidie cernimꝰq lõge tꝑe ſtete⸗ rũt iuoluti i magnis ſceleribi qꝗ ↄuᷣſi a pniaʒ ĩſti terũt oĩ tẽptatõi.necvltra recidiuauerũt ſʒ effecti ſunt magni ſcti ſicut Aug Cipʒ.Pelagia.Thebai des ⁊ alie Jac.uij.Reſiſtite diabolo ⁊ fugiet avob Lertiũ ẽ foꝛtitudo hoĩs penitẽt q̃puenit ei ex q̃tuoꝛ.Pꝛio ex depoſitõe pcti ⁊ ↄñter ex leticia ſpi Vñ ⁊ foꝛtẽ ad bellãdũ. Spũs triſt exiccat oſſa ſi cut ãt pctm̃ ex moꝛſu triſtici.ita depoſitio eꝰ ꝑ pe nitẽtia generat leticiã ſpñale.⁊gaudiũ dñi foꝛtitu do vr̃a. ðꝛ ee viij. Scõm qðò fac penitẽtẽ foꝛtẽ ẽ armatura ſpuũᷣal.vt ↄtritio.elłyna.oꝛo.ieiunium. Ephe.vi. Induite vos armaturã dei vt poſſit ſta re aduſꝰ inſidias diaboli. Tertiũ ẽ ex ſocietate exercitꝰoiĩm iuſtoꝝ ⁊ angłoꝝ Efficit᷑ ei ꝑticeps ve penitẽs oĩʒ bonoꝝ q fiſt a iuſtꝭ ſᷣm illð pẽ.Parti cipe me fac deꝰ oĩm tumẽtiũ te ⁊ cuſto.man.t.q.d. fac me bonũ cũ gra tua ⁊ ipᷣa mediãte ero oim bo⸗ noꝝ pticeps.q̃ ſocietas bonoꝝ ſil bellãtiũ ) dẽo⸗ nogſian vs fuit Judicth.xv.vbi ðꝛ ꝙ aſſirij ñad unatii fugã ibãt pᷣcipites ⁊ occidebant.filij ãt iſrt vno agmine ꝑſequẽtes debellabãt oẽs qͥs iuenire potuiſſent. Quartũ ẽ illuminatio ⁊ ptectio dei ps;. Dñſ illumiatio mea⁊ ſalꝰmea q·ti.q.d.nullli diñs pꝓtecoꝛ vite mee.⁊ Job. Libera me ⁊ poneme iur te.⁊ cuiꝰvismanꝰpugnet j me Ro.viij.ſiꝓno bis deꝰ. qs ↄ nos.ſ.potit pᷣualere.certe nullꝰ.Cũ SZhboſtis ſit młtipłr debilitatꝰ.⁊ penitẽs młtiplici ter roboꝛatꝰnõ dʒ deſpare de ꝑſeuerãtia ĩ bono. k nõ poterit vincere vicia ↄſueta. ſʒ ↄfidere ĩ dño qꝛ qł ↄfidũt ĩ dno ſicut mõs ſyon.ſ.erũt foꝛtes ⁊ in ex pugbiles. Judith. Nõ derelinqs ſꝑantes i te dñe. Quãtũ ad tertiũ deſꝑant aliqñ ꝑſone nõ viden tes ſc poſſe euadere ꝑicula pctõꝝ. vt occurrit per⸗ plexitas mẽtis aliqᷣs.ſ.caſus in qͥ non vr̃ alicui ꝙ poſſit iuadere ſine incurſione magni ꝑiculi ⁊ pcci ſicut accidie ſuſanne cũ ipetier̃t ea ĩ pomerio ſeneſ abſcõditi de adulterio ↄminãtes eã accuſare ⁊ cõ dẽnare ad moꝛtẽ niſi aſſentiret eis· Uñ illa ait. analimi ſunt vndiq;.⁊ qͥd eligã ignoꝛo.vt.ſ. poſſim ſine ꝑicło euadere.ſʒ nõ deſꝑans ð adiuto rio dei reſtitit pctõ clamãs ꝓ adiutoꝛio.⁊ liqʒ illi falſi ſenes iudices iniuſte ↄdẽnaſſent vt adulterã deꝰliberauit eã ꝑ danieł ſniam. Dani.xiij. dz qli bet ſꝑ pctm̃ vitare in q̊cũq; caſu.⁊ reſiduũ ſi inde ſcandalũ vel ꝑiculũ veniat deo ↄmittere ⁊ nõ fa⸗ — cere ſicut fecit ſemel qdsz puella qͥ cũ moꝛtuo ptᷣe — Capitulum remanſiſſet ſub cura uncul peſſimꝰ ille eam car naliter cognouit ⁊ pluries ex᷑ ea filios ↄcepit eos — occidẽs ad occultandũ pctm̃.⁊ cuʒ illa pauꝑcula inuita traheret᷑ ad malũ vidẽs ſe nõ poſſe euadere manꝰ eiꝰdeſꝑata ex tali caſu venenũ ſũpſit.ſed po ſtea recoqᷓſcẽs pctm̃ ſuũ.ne ⁊ aĩa ſilł ꝑiret cũ ſe ðuo te vᷣgini marie recõmẽdarʒ fuit ſibi dictũ ab eavt mitteret ad ↄuẽtũ pᷣdicatoꝝ ꝓ qͥdã ſancto viro qͥ dicebat᷑ mgr Joꝛdanus generalis oꝛdis illiꝰ ⁊ illi cõfiteret᷑ totũ pccm̃ ſuũ ⁊ ſic euaderet moꝛtem coꝛ oꝛis ⁊ aĩe.qð ⁊ fecit ⁊ ꝰteſſa pctm̃ ſuũ oꝛonibo il⸗ ius btiſſimi viri moꝛtẽ euaſit aie ⁊ coꝛꝑis. Nõ ̊ deſpsndũ fKi qᷓ;tacũq; anguſtia ſit qͥs ↄſtitutus. 11 accidie Et põt ſic deſcribi. Eſt viciuʒ q̊ quis inoꝛdiato timoꝛe ſe ſubtrahit ab ꝑid bonis q̃ poſſʒ ⁊ dʒ agere.vñ de puſillanimi⸗ bus põt exponi illud põ.Deuʒ nõ inuocarũt illic trepidauerũt timoꝛe vbi nõ erat timoꝛ.i.timuer̃ſt in bis vbi nõ debebãt timere qð põt eẽ tripliciter vicʒ. Pꝛimo qꝛ trepidauerũt oꝑa ſpũalia non poſſe ꝑficere.⁊ iõ amiſerũt. Secũdo qꝛ trepida uerũt bona tꝑalia poſſe amittere.⁊ iõ offendetũt. Tertio qꝛ trepidauerũt coꝛꝑa moꝛtalia eoꝝ de ficere.⁊ ideo errauerunt. Heimũ eec ad puſillanimitatem cu.ſ.ſubtrahit ſe ab his bo⸗ nis q̃ poſſet facere qꝛ vident ſibi facultatẽ ſuã ex/ cedere.cũ tñ nõ excedãt ps.Expectabã eũ.ſ.deum adiutoꝛiũ gr̃e ſue qͥ ſaluũ me fecit a puſillanimita te ſpũs ⁊ tẽpeſtate. Hoc aũt eſſe pctm̃ b. tho.ij.ij. q.cxxiij.ar.i.ſic ꝓbat.Omne id qð ↄriat᷑ naturali inclinatiõi ẽ pccm̃.qꝛ ↄoriat᷑legi nature. Jueſt aũt vnicuiq; rei naturalis iclinatio ad exequẽdã acti onẽ ↄmęſuratã potẽtie ſue.vtʒ in oibo reb tam in aĩatis qᷓ; aiatis.ſicut aũt ꝑ ſſũptionẽ qͥs excedit ꝓpoꝛtionẽ ſue potẽtie dũ nitũ ad maioꝛa qᷓ; poſſit. Ita ẽt puſillanimis deficit a ꝓpoꝛtiõe ſue potẽtie du recuſat in id tẽdere qð ẽ ↄmẽſuratũ ſue poten⸗ tie.⁊ iõ ſiẽ pᷣumptio ẽ pctm̃.ita ⁊ puſillanimitas. Lõfirmat᷑ idẽ alia rõne.Nihil eni i moꝛibẽ vitan dũ niſi pccm̃.ſed puſillanimitas ẽ vitãda.Diẽ eni apls ad Colo.iij. Prẽs nolite ad indigtiõeʒpuo⸗ cure filios vros vt nõ puſillo aio fiant. g eſt pccm̃ Ptʒ idẽ ꝑ ecemplũ qð poni᷑ Mat.xxv. ſ.de ſᷣuo malo ⁊ pigro qͥ acceptã pecuniã dñi ſui.ſ.vnũ ta⸗ lentũ fodit in terrã.nec oꝑatꝰẽ in ea ꝓp᷑ puſillani mitatem timẽs cã amittere ꝓpt᷑ qð punitẽ a dño ſuo ſublato talẽto ⁊ miſſus ĩ tenebꝛas ⁊ſignificat eũ qͥ bñs aliqð donũ qͥ põt eẽ vtilis alijs ⁊ timoꝛe nõ deficiẽdi in bono.q̃dã puſillanimitate ductuſ ñ ſe i illo exercʒ ẽt abalijſ ad aliðagẽdũ poſitꝰ vtiq; tał a deo pnᷣit᷑. Nõ punit᷑ aũt aliqs i alia vita.niſi ꝓpt᷑ pctm̃.nec ſibi gra aufert᷑ niſi ꝑp demerica. Uñ manifeſtũ ẽ puſillanimitatẽ eſſe pctm.Nec ẽõ qð ait phᷣus in.uij.ethi.ſ.ꝙpuſillanimis nõ ẽ malus peccatoꝛ ãt ẽ malꝰ.nã ᷣm tho.ibi pvᷣs appellat ma los eos qͥ pximis inferũt nocum̃ta ꝑ ſe.⁊ iſto mõ puſillanimis nõ ẽ malꝰ:qꝛ ꝓximis n infert nocu⸗/ pitulum.xvi.de puſillanimitate. mimitaseſt filia pue pertinz. F. I ——Nr mẽta ſcʒ ꝑ ſe.infert tñ ꝑ accidẽs inquantũ deficit a bonis oꝑibo qͥb poſſʒ ꝓximũ iuuare Uñ Greg. dliẽ in paſtoꝛ. Oð illi qͥ ꝓdeſſe vtilitati ximoꝝ * pᷣdicatõe refugiũt ſi diſtricte iudicent᷑ tatj rei fũt. q;tis veniẽtiba ad publicũ ꝓdeſſe potuerũt.⁊ idẽ põt dici de his qͥᷣ ſe ſubtrabũt ab audiẽtia ↄfeſſio nis ad h̊ expoſiti ła pᷣlatura ad b̊ vocati niſi ex fa rũt. Szʒ vt ðꝛ in regla iuris in.vi.qð alicui gtioſe ⁊cedit᷑ nõ dʒ ab alijs trabi in exẽplũ. lec ẽt obſtat qð dicit pbs in.uij.ethi.ꝙ puſillanimis cſt q ma⸗ gnis bõis dignꝰ exiſtit ⁊ tñ his ñ dignificat ſeipʒ 3 nullꝰẽ dignꝰ magnis bonis niſi vᷣtuoſꝰ.ꝗ puſil lanimioaẽ vᷣtuoſus.⁊ ſi ẽ vᷣtuoſus nõ eſt vicioſus. tiũ vᷣtut peccate venialit remanẽteẽt ipſo habitu vinutis. Moꝛaliter aũt ſʒ cũ coꝛruptiõe habitꝰ virtutc gcuite.⁊ iõ põt ↄtingere ꝙ aliqs exvirtute * * miliari ↄſilio ſpũſſcti h facit vt qͥdã ſcti viri fece hʒ ſit dignꝰ ad aliq̃ mag faciẽda q ſi diwsmagno honoꝛc.⁊ tñ ꝑ h̊ ñ attẽptat ſuavᷣtute vti.peccat qñq; qdẽ venialiter.vłpᷣt dici ꝙ puſillanimis eſt dignꝰ magnis vm babilitatẽ ad vᷣtutẽ q ineſt eivł ex bona diſpõne nature łex ſcia łexterioꝛi foꝛtũa. quib dũ recuſat vti ad vᷣtutẽ puſillanimis reddi tur. Itẽ nõ obſtat ſi dicat ꝙ moyſes ⁊ hiẽmias re cuſabãt poni in officijs ad qͥ aſſumebant᷑ a deo ſcz pꝛimꝰad eũdũ ad pharaonẽ ⁊ vt eẽt dux ꝓpłi.aliꝰ ad ꝓphetandũ ꝓplo qᷣ tñ digui erãt illo officio Cñ vigdebant᷑ puſillanimes in illa recuſatiõe. Dicit eĩ phᷣus.uij.ethi.qꝙ qͥ ſe dignificat mioꝛibo qᷓ; dignꝰ ſit puſillanimis c.nectñ ðꝛ ꝙ illi peccauerunt᷑.er go puſillanimitas nõ vr̃ pctm eſſe. Rñdet ei tbo. ⁊ dicit ꝙ q;uis moyſes ⁊ hieremias eẽnt digni il⸗ li officio ad qð a deo eligebant᷑ ex dina gra. tñ ↄſi derãtes ipᷣi ꝓpꝛie ifirmitatis inſufficientiã recuſa bant.nõ qͥdeʒ ꝑtinaciter ne in ſuꝑbiã laberent᷑ ſic⸗ plures ſcci excuſant᷑ a puſillanimitate cũ recuſaue rũt dignitates ad q̃s aſſumebant᷑ digne.vt Gre. ug Nico.: multi alij. Jpᷣa aũt puſillanimitas põt bfr̃e triplicẽ cãm vñ oꝛiat᷑.ſ. Ex timoꝛe ſuper bie. Ex toꝛpoꝛe pigricie. Ex timoꝛe deficiẽtie Exr timoꝛe qdẽ ſuꝑbie põt ꝓcedere dũ.ſ.aliquis nimis ꝓpꝛio ſenſui innitit᷑ qᷓreputat ſe iſufficiẽtẽ ad ea reſpcũ quoꝝ ſufficiẽtia hʒ vñ ðꝛ ꝓuer.xxvi. Sapientioꝛ ſibi vr piger ſeptẽ viris loquẽtiba ſen tentias. Nihil eni phibet ꝙ aliqs qᷓtuʒ ad aliqᷓ ſe deijciat.⁊ qᷓ;tũ ad alia ſe in ſublime tollat.vñ gre. in paſtoꝛ. ait de moyvſe ꝙ ſuꝑbo foꝛtaſſe exiſteret. ſi ducatũ plebis ſue ſine trepidatiõe ſuſciꝑet ⁊ rurr ſus ſuꝑbꝰ exiſteret ſi actoꝛis imperio obedire re⸗/ cuſaret.Qð aliqñ ꝓcedat ex pigricia patet ex h qqͥ ppᷣus dic̃ in.uij.ethi.ꝙ puſillanimes ſunt pigri. Et dñs etiã ſeruũ illũ qͥ ꝓpter puſillanimitateʒ re⸗/ cuſauit vti pecunia vocauit malũ ⁊ pigrũ.Et qp cedat puſillanimitas ex ignoꝛãtia ꝓpꝛie cõditiõis ex ꝑte intellectus.patet.qꝛ ignoꝛat ie hr̃e faculta/⸗ ſipiẽtia ſed magis ex pigricia ↄſiderandi ſuam ſa tem ad id qð hʒ. Iſta tñ ignoꝛãtia nõ ꝓcedit ex in cultatem.vt ðꝛ in.uij.echi.vel ẽt exequẽdi q ſubia cet ſue ptãti.Qð aũt ex timoꝛe ꝓcedat ðꝛEſa.xxxv Dicite puſillanimes.cõfoꝛtamini ⁊ nolite timere ſed qꝛ timoꝛ cauſans puſillanimitatẽ no ſtſemn O 2 timoꝛ ꝑieuloꝝ moꝛtis.⁊ ideo ex hoc opoꝛtet op ponatur foꝛtitudini.ſeddirecte oppdniĩ magnani mitati.Nam ſicut magnimus ex animi magnitu dine tendit ad magna ſue tũ virtutiꝓpoꝛtionata. ita puſillanimis ex animi paruitate ſe retrahit a magnis ad q̃ eſt aptus timoꝛe deficiendi.qꝛ eſtiat falſo eſſe ſu ſuam virtutem.Et qꝛ qᷓ;to viciuʒ eſt magis diſſimile virtuti cui opponit᷑ tanto ẽ guiꝰ. cũ puſillanimitas magis ſit diſſimilis magnimi tati qᷓ; pᷣſumptio que eciã ei oponit᷑.qꝛ pᷣſumptu⸗ oſus tendit ad magna ſed ſupᷣ ſuã facultatem. pu ſillanimis oĩno ſubtraxit ſe 1 magnis.iõ ſᷣm ſuaʒ ſpẽm eſt guiꝰ pctm̃ puſillanimitas qᷓ; pᷣſumptio. qꝛ ꝑ puſillanimitatẽ recedit hõ a bonisqð ẽ peſſi⸗ mũu. Pꝛeſumptio tñ ðꝛ neqſſima rõne ſuꝑbie ex ᷓ Peedir⸗ cckxrxxvij. pᷣſumptio neqᷓ; vñ creata es ec thoex iſta puſillanimitate⁊ pigricia ꝓcedit lapſꝰ in pœtm̃ a ſtatu vᷣtutis aliqñ nõ ponic cona tum ad reſurgendũ.Uñ legi?᷑ in vitaſpatrũ. cũ quidã ſeruus dei a magno ꝓfectu vᷣtutũ lapſus eſ et in vicia carnis.indeq; reſurgẽs vix cuz multa Difficultate ſe ad bõa oꝑa valebat apꝓplicare e ſillanimitate ⁊ accidia e ſtimãs ad pᷣſtinũ ſtatu virtutũ nõ poſſe redire ꝓter qð accedẽs ad ſenem ꝓ cõſilio ille ↄfoꝛtauit eũ ⁊ animauit ad bonũ in⸗ ducens exemplũ cuiuſdã patris qui filio manda⸗ uit vt ad agrũ ſuũ iret ad excolendũ qð cũ feciſſet ꝓpendẽs filius agrũ illũ longũ ⁊ latũ ⁊ ſpinis ple num multi eſſe laboꝛis ⁊ nõ in bꝛeui excolendum victus ex puſillanimitate et tedio poſuit ſe addoꝛ miendũ.⁊ poſt doꝛmitiõem ſurgẽs ſeipᷣm mente excitabat ad incipiendũ agrũ colere.led puſillani mitas dicebat. Qñ tu opus tam magnũ coplehis mcliꝰeſt vt nõ incipias.ſicq; tedio victꝰiteruʒ ob doꝛmiuit.Euigilans aũt ſe ↄfoꝛtabat ad inchoa⸗ tionẽ culcure.ſed iteꝝ puſillanimitate victꝰ deſi⸗ ſtebat doꝛmitãs.Interea ſupuenit pr̃ ⁊ iuenitdoꝛ mientẽ.increpauit dicẽs.Quõ nõ incepiſti adhuc terrã fodere.ui ille. Cõſiderabã inqͥt nõ bᷣ fieri ꝓoſſe niſi longo tꝑe ⁊ mihi videbat᷑ nunq; venire ad finẽ.ſed admonuit pater dicẽs.nõ ſic agenduʒ fili mi.nõ ſic.ſed paulatim opus exercẽduʒ ſi illo tꝑeqͥ doꝛmiuiſti tm laboꝛaſies terre qtũ occupa⸗ Uit coꝛpus tuũ iacẽs iã feciſſes ꝑtẽ ⁊inde de die in diẽ ꝓſequẽs ↄpleuiſſes ad tpᷣs pñs aſpiciẽdo non ad futuꝝ.Et ſic paulatim omne opus magnũ cõ pleret᷑.ita ⁊ tu q;uis longe ſis factus a ſtatu pꝛiſti no vᷣtutis.tñ paulatim de bono in meliꝰ ꝓfucen⸗ do nõ ſolũ ad ꝓfectũ illũ ſed etiã ad maioꝛt cõſcẽ⸗ des.dũmõ ↄtinues.Sicq; confoꝛtatus ſe bñ ha⸗ buir inpoſterum. ſcz q̊ qs timʒ amittere bona tꝑalia cũ ꝑ hoc decli⸗ nat qs a vᷣtute eſt pctm.Et iſtud hʒ ꝑuertere iudi ciũ in reccoꝛib ⁊ pᷣlatis.xi.q.iij.quattuoꝛ. Et ex iſto ꝓcedũt multa mala Timoꝛ quẽ habuit Hie⸗ roboam rex factꝰa deo ſuꝑ iſrł ne ꝓpłs ſibi ſubdi⸗ tus eũdo in hierim ad offerẽdũ ſacrificiũ pᷣm mã datũ legis ↄherer famiſiaritatẽ cũ tribu iuda ⁊in ad regẽ iuda reuerteret᷑ regnũ eius. Induxit eum ad faciendũ vitulos aureos qͥs plus adoꝛaret ſʒ z &* ndum timoꝛem. §. I timo: quẽ timebat euęnit.qꝛ et regnũ ⁊ aiam ꝑch dit. Lucretia nobiliſſima romana qꝛ nimiſ timu it cõfuſionem infamie.qꝛ filius tarquini ↄmina tus eſt ei niſi ſibi aſſentiret ꝙ eã occideret ⁊ iuxta eam famulũ ſuũ ⁊ diuulgaret ꝙ ꝓpterea eam occi diſſet.qꝛ inuenerat in adulterio.aſſenſit ⁊ peſſune fecit vt retert Aug.in pᷣmo de ciuitate di. Ag tertiũ timoꝛẽ quo. J.I quis ita timet moꝛtẽ coꝛꝑis vel afflictões coꝛpia ꝙ deũ offendit vt euitetvmõi.ẽvtiq; gue peccatũ Vnñ mat.x. Nolite timere eos qͥ occidutcoꝛpꝰ.ani mam aũt nõ pñt occidere.et poſtea nõ hñt ampliꝰ qd faciant ⁊c̃. Aug.xi.q.iij.Limẽdo moꝛtem car⸗ nis tue.dabis moꝛtem anime tue.Exemplũ in pe tro q negauit xpᷣm ꝓpter timoꝛem moꝛtis. Decimus titulus de mẽdacio ⁊ ꝑiurio. Capitulum pᷣmum de mendacio.⁊ ibi demul tiplici mendacio ⁊ punitione eius. ==è Erdes oẽs qui loquun tur mendaciũ ps.v.Lauete aut fratreſ mendaciũ inqͥt Amb.qꝛ oẽs q loquun erur mendaciũ filij ſunt diaboli.xxij.q.v.Cauete. SDicũtur aũt mẽdaces filij diaboli ꝑ unitatiõem. Mã cuiꝰ oꝑa qᷣſq; facit eius filiꝰ ↄpꝛobat᷑ vt dic gti anus. de pe. di.ij. ꝓpter qð xpᷣus dixit iudeis Joh. viij. Uos ex patre diabolo eſtis ⁊ q̃ſi declarãs q̊/ mõ ſilij erat diaboli.ſubdit.Et deſideria pf̃is vri vultis facere.ſ. pin⸗ oꝑa imitado.ſʒ diabolꝰmẽè⸗ dax eſt ⁊ pr̃ eiꝰ.ſ.mẽdacij. Ipᷣe pᷣmus mẽdaciũ iue nit cũ ꝑ ſerpẽtem mulieri pᷣme dixit. Beñ. iij. Ne⸗ quaq; moꝛiemi ⁊c̃.Exqͥ ſequi ꝙ mẽdaces ſunt fi lij diaboli ꝑ umicarioem FNuije aft debek heredi ⸗ tas patris.hereditas aũt pr̃is ẽ cruciatꝰ iguis et ſulphurj Uũ Jo.apo.xxi.di.ꝙ mẽdacibo ꝑs eoꝝ i ſtagnũ ignis ⁊ ſulphuris.qð etiã notat pe.in pdi ctis verbis. Perdes oẽs ⁊c.vbi tria pñt notari. Pꝛimum quidditas ipᷣiuſ criminis ex nominati one.ibi.mendacium. . ”M Secũdum mulctiplicitas eius oꝑis in ſui diuiſi⸗ one.ibi.omnes qui loquůtur. Tertiũ ſeueritas numinis in bmõi punitiõe.ibi. perdes. Dua tumad peimum .F.I ,——— qd ſit illud crimẽ ᷣ̊ ptʒ in ipᷣo noie.ðꝛ eni mend ciũ dicere ð mentẽ.vñ mgr̃.in.iij.ſen.diſ.xxx viij. diffiniẽs ipᷣm dicit ꝙ medaciũ ẽ falſa vocis ſigni ficatis cũ intẽtione fallẽdi. In q̃ notant᷑ duo q cõ plete ↄſtituũt mendaciũ.ſ.falſitatis expᷣſſio ⁊ intẽ tio fallẽdi. Ultimũ aũt vt foꝛmale in mẽdacio ſcʒ loqui vł aliter ſignificare aliqd ↄ id qð hʒ in men te ⁊ iõ ibi ſꝑ eſt pctm̃.etiã ſi dicat vᷣm. puta cũ qͥs dicat interrogatꝰpetrũ eẽ in domo ipᷣm credens ibi nõ eẽ cũ tn ibi ſit vtiq; peccat ð mentẽ loquẽs Vñ ps.Loquẽs de peccatoꝛibb. Labia doloſa in coꝛde ⁊ coꝛde locuti ſunt.gl.ibi dicit Abi ẽ duplex coꝛ ita ꝙ aliud ðꝛ ⁊ aliud intẽdit᷑.ibi ẽ mendaciũ. vbi nõ geminatio coꝛdis.ibi nõ ẽ mẽdaaũ.gemi⸗ natio coꝛdis ẽ cũ vnũ intendit dicere qð credat᷑. aliud credit eẽ de illa re. Uñ aug·in encberi. Ille n . . hn, iie u &α 4. Capitulum ſe: mentit᷑ qui dicit verum qð pucat falſũ eſſe Quan tũ eni ad aim eius attinet.qꝛ nõ qð ſentit hᷣ dieit. nõ veꝝ dicit qᷓ;uis ven inueniat᷑ eſſe qð dicit.vnð nullo mõ liber eſt a medacio.qͥ oꝛe neſciẽs veꝝ lo⸗ quit.xxij.q.ij. JIsaũt.Pꝛimũ qð ↄcurrit in men/ dacio eſt falſitas in locutiõc qð eſt q̃ſi materiale. Opponit᷑ aũt mẽdaciũ veritati.ſicut eni tũc aliqs dicit veꝝ cũ affirmat id eſſe qð eſt.⁊ negat id eſſe quod non eſt. Ita ⁊ falſum dicit cũ affirmat id eſ⸗ ſe quod non eſt. vel negat id eſſe quod eſt cõtra qðᷣ loquit᷑ apoſtolus.ũ.Loꝝi.Nõ eſt in ſermõe meo eſt ⁊ nõ.i.mendaciũ.vt affirmẽ veꝝ ꝓ falſo vł ecõ tra.vel nõ ẽ in me.eſt.⁊ nõ.i.nõ aliud egi qᷓ; ſciui eſſe agendũ ꝓpter qð excludit mẽdaciũ oꝑis. Sci endũ tñ ꝙ cũ qͥs dicit fim credẽs illud ec vm nõ ꝓpꝛie mẽdaciũ dicit niſi materialiter Uñ aug. Ne mo mentiẽs iudicãdus ẽ qͥ dicit flm qðputat eſſe veꝝ qꝛ q;tũ in ipᷣo ẽ nõ fallit ipᷣe ſed fallit᷑. Nõ ita⸗ q; mendacij ſʒ temeritat arguẽdus ẽ qͥ falſa ĩcau tus credit aut ꝓ veris hʒ.xxij.q.ij.is aũt. Ex qᷣb ptʒ ꝙ; talis nõ peccat niſi ex ſua incautela cũ ñ de bitã adhibet diligẽtiã in ↄſiderãdo ſi veꝝ ẽ qð diẽ 2 pᷣcipue ĩ reb alicuiꝰ ipoꝛtãtie vel vbi damnũ vł ſcanoalũ ſeq põt. Secũdũ eſt expᷣſſio eiꝰqð ðꝛ cõ tra illud qð hʒ in mete ſiue intẽdat in mẽte audiẽ tis generare falſam opinionẽ ſiue nõ vt cũ dic qð andiẽtes ſciũt nõ eſſe veꝝ. Sunt aũt inter oiĩa ſi⸗ gna oꝛdinata ad manifeſtandũ ↄceptũ animi ſeu cogitatões pᷣcipue voces ſeu vᷣba.vñ ph̊ᷣs.Queſt᷑ i voce note ſunt.i.ſigna eaꝝ q̃ ſunt ĩ aio paſſionũ. ⁊ ꝓpterea ðꝛ in diffinitiõe vocis ſignificatiue.quã uis etiã nutus ⁊ geſtus ⁊ oꝑaẽct ſignificẽt diſpoſi ciõem ⁊ cõceptũ animi.nam in oꝑib ſimulat pᷣt eſſe mẽdaciũ vñ noĩe vocis ↄpᷣhendi oẽ ſignũ ſ᷑ᷣm· tho.ij.ij.q.cx.Ad qð facit qð dicit Ambꝛo.in ſer⸗ mone.Mõ ſolũ in flłis vbis.ſed ẽt in ſimulatj oꝑpi bus mẽdaciũ cẽ. Mẽdaciũ nanq; ẽ xpᷣianũ ſe dice re ⁊ xpᷣi oꝑa nõ facere. Mẽdaciũ ẽ eᷣm vł ſacerdo tẽ ſe ꝓfiteri ⁊ ᷣria huic oꝛdini oꝑari.xxij.q.v.caue te. Large tñ h̊ ðꝛ inẽdaciũ nõ ꝓpꝛie cũ.ſ.nõ inten⸗ dat deciꝑe. Tertiũ qð concurrit in mẽdacio ᷣm tho.⁊ Bonauẽ.in.iij.eſt qdã accidẽtalis ꝑfectio. id ẽ ↄplemẽtũ nõ tñ ẽ de eiꝰ eſſentia. ⁊ hec ẽ inten tio generãdi flam opinionẽ in audiẽte.cũ hac eni intetione mẽdaciũ foꝛtius eſt.et tamen poſſet eſſe mendacium ſine iſta vt cum quis ſcienter narrat aliquid qð etiaʒ audiẽtes ſciũt eẽ falſum qð tñ cã ludi ⁊ faciẽdi ſolatiũ ſocijs facit.Sciendũ inſuꝑ ꝙ qꝛ verba nõ ſunt oꝛdinata ad aliud niſi ad expᷣ mendũ mẽtis ↄceptũ.oꝑa ãt ⁊ ſi hᷣ ſi niſtcs ſunt oꝛdinata ẽt ad aliud Hinc ẽ ꝙ' i mẽdacio oꝛis qð ꝛie ðꝛ mẽdaciũ ſꝑ ẽ ibi pctm ſᷣm tho.ij.ij.q.cx.⁊ ug xxij.q.ij.pmũ.Sed ſimulatio oꝑis nõ ſpꝑeſt pctm cũ oꝑe ſimulãdo nõ agat lud ad qð oꝑa inſtituta ſunt ita directe ſicdicẽdo oꝛe mẽdaciavt dicit idẽ tho.ſuꝑ Geñ.vbi ẽt ponit q̃drupliceʒ ſi / mulatiõem. Pꝛima ſimulatio ẽ ſignificatiõis q̊,. lis fuit in Jacob q ſimulauit ſe eſſe eſau cooꝑiẽdo manus ⁊ collũ pelliculis hedoꝝ Geñ.xxvij · Sig ficabat᷑eni ꝙ minoꝛ ꝓpłs.i.xpᷣianus pᷣferẽdus eſſʒ maioꝛi.i.iudaico.ſicut ⁊ minoꝛ pᷣus recepit bñdi 7 Poſue ſimulalut fuga ab eis q erant de cimicate hav. Joſue.viij.Tertia ſimulatio ẽ doctrine.ſ.cũ fit ad inſtruedum alios. ? ſic xpe finxit. i.ſimula⸗ uit ſe longius ire. Lu. vlti. q fecit ad inſtructio⸗ nẽ diſcipuloꝝ vt.ſ.inſtãtius inuitaretab eis.⁊oñ deret ſe longe eſſe ab eis q ad fidẽ ſue diuinitatis. Quarta ſimulatio ẽ duplicitatis.cũ qͥs.ſ.. opa fi cta intẽdit deciꝑe.de q̃ Job.xxxvi. Simulatoꝛes ⁊ callidi ꝓuocãt irã dei.⁊ iſta vlcia ẽ pctm̃ nõ aliie pꝛioꝛes.hec tho. Hinc hiero.ait.UVtilẽ ſimulatio nem ⁊in tꝑe aſſumẽdã hyeu regis iſrłnos docʒ ex emplũ qᷣ cũ nõ potuiſſet interficere ſacerdotes ba⸗ al. niſi finxiſſet ſe velle ydolũ colere dicẽs.Cõgre⸗/ gate mihi oẽs ſacerdotes baal.rex achab ſeruiuit in paucis ſibi ego ſeruiam ei in multis. Et Da ⸗ uid qñ mutauit faciẽ ſuã coꝛã abimelech ⁊ dimi⸗/ ſit eũ ⁊ abijt. Nec mirũ qᷓ;uis iuſtos hoĩes tñ aliq̃ ſimulare ꝓ tꝑe ob ſuam ⁊ alioꝝ ſalutẽ cũ etiã do⸗ minus noſter nõ hñs peccatũ nec carnẽ peccati ſi mulatiõem peccatricis carnis aſſumpſit vt ↄdẽ⸗ nans in carne peccatũ nos in ſe facerʒ iuſticiã dei hec ille.xxij.q.ij.vtilẽ.Sed nota ᷣm b.tho.ij.ij.q iij. ꝙ Hiero.ſumit ſimulatiõem largepq̃cũq; ficti one ſicut etiã ſumpta ẽ cũ ſupᷣ diſticta ẽ q̃drifarie Nã ſtricte ſumẽdo ſonat in viciũ cũ.ſ.ſit ad deci piẽdũ.vñ hyeu i illa ſimulatiõe peccauit.remune ratus aũt fuit a deo tꝑalbo nõ ꝓ ſimulatiõe.ſʒ p ʒelo qͥ deſtruxit cultũ baal.vt.uij. Reg.x.dauid ãt in ſimulãdo ſc fatuũ.vt hr.i. Reg.xxi.nõ peccauit qꝛ fuit fictio illa ſeu ſimulatio figuralis ſicut glo. exponit ſuꝑ i llud põð. Bñdicã dninDic ẽt aug.in li.de qõib) enagiox ꝙ; nõ oẽ qð fingimꝰmẽdaciũ eſt.ſed qn illud qð fingimꝰnihil ſignificat tũc eſt mendaciũ.Cũ aũt fictio nr̃a refer᷑ ad aliquam ſi gnificatiõem nõ ẽ mendaciũ ſed figura vericatis Et ſubiũgit exemplũ de figuratis locutiõiba in qͥ bus fingit᷑ aliq̃ res nõ vt ailerat᷑ ita eſſe ſed eã ꝓpo/⸗ nimꝰvt figurã alteriꝰqð aſſerere volumꝰ.vt illud qð hr̃ Judic.ix.ꝙ ligna voluerũt ſibi ↄſtituere re⸗ em ⁊ c. Sic eſt de fictione oꝑis.ſ.cuʒ fit ad aliqð ſignificãdũ nõ eſt ſimulatio ꝓpꝛie.ſicut cũ xpᷣs fin volẽtis longiꝰ ire ad aliqͥd figurate ſignificandũ ſ̃m Aug.ſ.cũ eſſet receſſurus aſcẽdendo in celum ꝑ hoſpitalitatẽ tñ retinebat᷑ qdãmõ in terra.Iteʒ ſciendũ ꝙ ſi nunq; liceat mendaciũ dicere.qꝛ ſꝑẽ pctm̃.xxij.q.ij.mihi.Añ licet veritatem occultare cũ expedit.⁊ ad pꝛudẽtiã ꝑtinet.Sic abꝛaaʒ inter rogatus de ſaray ab egipcijs dixit ſoꝛoꝛẽ ſuaʒ eſſe nõ aũt dixit vxoꝛẽ ſuã ne ab egiptijs occideret᷑. vt libere eã poſſit hr̃e.vt hr̃. Gen.xij.In qͥ factovt dt cit Aug.veritatẽ celare voluit nõ mendacium di ci.Soꝛoꝛ eni ðꝛ qꝛ filia fratris erat.xxij.q.ij.q̃rit᷑ Lũc eni tales.ſ.nept ⁊ nepos dici ↄſueuerãt fra⸗ tres auũculi.Sarav aũt neptis erat abꝛahe.ſic ⁊ loth qͥ germanus ſaray erat dixit abꝛahã frẽs ſu⸗ mus Geñ.rxiij.Ita eciã cũ plures ſint cãe mouen tes ad aliqd agendũ.abſq; vicio mẽdacij põt vna aſſignari etiã minns efficax ceteris alijs tacitj ſiẽ ſamuel eũ miſſus fuit a dño ad inun gẽdũ dauid gi regẽ ilrł cũ eſſet in bechleem interrogatꝰ a ſenioꝛi ctiõem Secũda ſimulatio eſt cautele. ſicut pꝑtʒ in bus de cauſa ſui aduẽtns.tcacita cã pncipali.ſ.de „ vnctione fienda rñdit ſe veniſſe ad ĩmolãdũ ſacri ficium.qð ⁊ fecit q;uis illa nõ eſſet cauſa pᷣncipał. pmo Reg.xv. Uidetetiã poſſe abſq; vicio menda cij. vti vbis ſophiſticis ſeu locutiõe duplici ad ob uiandũ malis.cũ.ſ.qͥs dicit aliq̃ verba q̃ intelli⸗ gi pñt duplr.et ad vnũ qͥdẽ intellectũ dicit.alium intellectũ intẽdit impmere ĩ mente auditorj.vt ſi de aliq̊ qͥ ad moꝛtẽ qri? interrogatꝰ vtrũ tranſiueæ rit ꝑ illã viã.qͥ nouit dicat nõ traſiuit hinc.intẽ dens loqͥ de loco in qͥ ipᷣe eſt.qð vtiq; veꝝ c. Silr ſiqͥs clericus interrogatꝰin poꝛta ciuitatis vtruʒ hẽat aliqͥd de qͥ dʒ ſolui gabella.⁊ ille hñs rñditq; nõ.intendẽs qꝛ nõ obligat᷑ ipᷣe ad gabellã ſoluen/ dam.nõ ditit mẽdaciũ q;uis ille aliter intelligat verbũ q; ꝓferẽs. Uñ ⁊ anglus raphael interroga tus a thobia qͥs eſſet ⁊ de qͥ genere. Rñdit ex filijs iſr?ego ſum Azarias ananie magni filiꝰ Thobi. v. Qð veꝝ ẽ ſᷣm interpᷣtationẽ illoꝝ noim ſᷣm ma giſtrũ in hiſtoꝛijs ⁊ nõ aliter.Irł eni interpᷣtatur vidẽs deũ.aʒarias vcro adiutoꝛ.ananias autem gloꝛia dei interpᷣta?. Erat vtiq; angls ex vidẽtib⸗ deũ ꝑ ſpẽm. adiutoꝛ thobie.ananie filiuſ.i.dignꝰ gla dei.chobias tñ aliter intellexit.Cauẽdũ tam̃ a ſcandalis qñ talia pñt detegi. ſed nec in iudicio põt qᷣs ſic loqui iuridice interrogatus. ſic abꝛaaʒ dicẽs ad ſeruos ſuos.Expectatc bic cũ aʒino ⁊pꝰ⸗ qᷓ; adoꝛauerimꝰreuertemur ad vos loquẽs de v⸗ ſaac quẽ intẽdebat imolare Geñ.xxij Nõ dixit hᷣ mendaciñ qꝛ vel ipᷣe intẽdebat reuerti cũ filio ſpe⸗/ rãs illũ imolatũ a dño reſuſcitandũ.vel locutꝰ ẽ figurate ſᷣm tho.vbi..ad ſignificandũ ꝙ deꝰ re⸗ ceſſurus erat a ꝓplło iudeoꝝ ſeruilis ↄditionis ꝓpt᷑ pfidiã eius ꝑacta paſſione filij ſui ? demũ reuùſus in fine mũqi.cum cõuerterent᷑ Interim expectant meſſiam cũ aʒino.i.ſenſu aʒinino ⁊ ſuꝑficiali.De hoc.xxij.q.ij.S. abꝛaam ꝓphauit inqᷣt Amb.qð ig⸗ rabat. Jpᷣe ſolꝰdiſponebat redire.ſed dñs fuit lo/⸗ cutus ꝑ os eius ⁊ ſic fuit ibi ꝓphetia ſed large non ꝓpꝛie vt dic Nico.de ly.ex q̊ nõ ĩtellexit reůſioneʒ Becudo videndum eſt. . II. de multiplici mõ mendacij. Omnes eni qͥ loquũ tur mendaciũ varie ipᷣm ꝓnũciat.Triplex autem diuiſio ponið mẽdacio fᷣm diuerſas ↄſideratõeſ eius ſᷣm tho,ij.ij.q.cx.Põt eni ↄſiderari pᷣno mõ ex ipa ſui falſitate qᷓ veritati opponit᷑ ſecũdo ex ꝑte finis qᷣ ibi intendit.tertio ex ꝑte crimis qð ibi au getur vel minuũ. Scom pmã cõſideratiõeʒ ſic di uidi mendaciũ a pho in.uij.ethi.in mendacium qð trãſcendit veritatẽ in maius.⁊ illud qð defi⸗ cit in minus.pᷣmũ ꝑrinet od iaccantiã qð ꝓhibet ſapiens dicẽs puer.xxx.Nõ addas qᷣcq; verbᷣ illiꝰ ⁊ arguaris inueniariſq; mẽdax.⁊ Amb. Uerita⸗ tis ea regła eſt vt nil faciat qͥs ↄmẽdandi ſui gtia quo minoꝛ alius fiat.xi.q.iij.ſiqs vero nõ obedi⸗ at. Aliud mẽdaciũ qð deficit a veritate in minus pꝑtinet ad yꝛoniam dicẽdo.ſ.minus qᷓ; ſe veritas habeat. de qͥ in p. Diminute ſunt veritates a fi/⸗ lijs hoim.⁊ Aug Hõ ita caueat᷑ iactãtia vt vitas deſerat᷑ Et Gre. Incauti ſunt hũiles qͥ mẽdacio ſe illaqant.xxij.q.ij.ſ.dicẽdo aliquẽ defectũ quẽ ĩ ſe nõ recognoſcũt Hec diuiſio mẽdacij eſt ꝑ ſe.quia mendaciũ inq;tũ hmõi opponitur veritati.Ueri⸗ tas aũt eſt qdã cq̃litas dũ.ſ.ita ðꝛ ſicut in inente habetur.Eqlitati aũt opponiũꝑ ſe maius ⁊ minꝰ. De iactantia aũt ⁊ de yꝛonia ðꝛ in ti.de inani gła Et dicit phᷣs in.uij.ethi.qꝙ iactatoꝛ q mentit᷑i lau dando ſe vltra id qð ẽ vitupabilioꝛ ẽ q; ironicus — qdenegat bona q̃ in ſe e vEnoſcit ⁊ hoc qꝛ mag recedit a medio veritatis. Rõ huiꝰeſt ᷑ᷣm Bona⸗ uen.in.iij.di.xxxviij.qꝛ vᷣtus eſt de bono ⁊ difficili DSed difficillius ẽhoĩem accedere ad negandũ bo nũ qð ĩ ſeẽ qᷓ; ad dicendũ bonũ de ſe qð nõ habet. HMagis eni appetit hõ reputari ⁊ exalcari qᷓ; ðᷣſpi ci.Itè iactatoꝛ ſe reddit hoiba magis oneroſumqᷓ; ironicus.Si tñ ironicus negat de ſe bona qͥ coò ſcit hr̃e vt inde laudetur tũc mag peccat qᷓ; iacta toꝛ.qꝛ vtrũq; ibi eſt ironia ⁊ iaccantia. Scðm ſe cũdam ↄſideratciõem.ſ.ex ꝑte finis ſicdiuiditura mgr̃o ſen.in.iij.di.xxx viij.mendaciũ in ꝑnicioſũ iocoſum ⁊ officioſum. Auteni intendit qͥs ex men dacio malignitatẽ ſeu nocumentũ ⁊ ſicẽ ꝑnicio⸗ ſum aut deleccabilitatẽ ꝓximi ⁊ ſicẽ iocoſuzʒ.aut vtilitatem ⁊ ſic eſt officioſum.Et mẽdacio ꝑnici⸗ oſo vſi ſunt illi duo ſenes qͥ aceuſauerũt Suſan⸗ nam falſo de adulterio vt occideret᷑.vñ vni eoꝝ di xit Daniel. Mẽtitus es i capnt tuũ Dañ.iij.mẽ⸗ dacio iocoſo vr̃ vſus fuiſſe ioſeph qñ dixit ꝑpcura toꝛem ſuũ fratribo ſuis.Neſciebatis qꝛ nõ e ſimitł mei in egypto in auguriandi ſcia. Geñ xluij. Ubi dicit Aug.ꝙ qꝛ nõ ſcrio ſed iocodictũ ẽ.vt exitus docuit no ẽ hñdũ mendaciũ Mẽdacia eni a men dacibo ſerio agunt᷑ nõ ioco.xxij.q.ij.qð ait.Iſta tñ vr obſcura locutio cũ mendaciũ iocoſum ſit men daciũ ⁊ peccatũ niſi dicat ea intentionevt qͥ audit ꝑpendat᷑ nõ vere ſed iocoſe dici ſeu fabuloſe quod nõ ibi ↄtingit.Sed põt dici ̃ᷣm Gratia.qõ.ea.. Itẽ ꝙ ðꝛ ꝙ. ſunt qͥdã mẽdacia q; ⁊ ſi culpa leui nõ carcat tñ nõ ſunt dãnabilia imo nec ſunt q̃ihñda mendacia.qꝛ ſ.nõ nocẽt.⁊ iſto mõ põt intelligidi ctũ Aug.Poſſet tñ dici ſᷣm mgr̃m in hiſto.illa ver ba dixit loquẽſ ſᷣm opinionẽ egyptioꝝ qᷣ credebat cũ hr̃e auguriandi ſciaz. Mẽdaciũ offiicioſuʒ di xit Raab iericõtin a cũ dixit de exploꝛatoꝛibo q̊s in domo hẽbat abſcõditos ꝙ receſſcrant ioſue. 3 Et obſtetrices egiptie ſephoꝛa⁊ phua pharaom.ſ. qð mulieres hebꝛee hr̃ent obſtetricandi ſciam ⁊c. Et circa p̊ dicit gre.in.xviij.moral.ꝙ nõnulli ob ſtecricũ fallaciam conant᷑ aſſerere hoc mẽdacij ge⸗ nus nõ eſſe peccatũ.maxime qꝛ de illis mẽtiẽtibꝰ ſcriptũ eſt ꝙ edificauit eis dñs domos.in q̃ mag recòpenſatione ↄgnoſcit qͥd mẽdacij culpa merea tur Nam benignitat eaꝝ merces q̃ eis in eterna potuit vita retribui pᷣmiſſaculpa mendacij in ter rena eſt recõpenſatione declinata.xxij.q.ij.ſi que⸗ libec.Ex qͥ mõ loquẽdi poſſet videri illud menda⸗ ciũ obſtetricũ fuiiſe moꝛtale.qꝛ nullꝰ pᷣuat᷑ eterna remuneratioe niſi ꝓ moꝛtali.ſed tho.ij.ij.q.car. vlti.dicit.qꝙ illud mẽdaciũ põt duplr conſiderari Uno mõ qᷓ;tũ ad affectũ beniuolẽtie in iudeos et q;tũ ad reuerẽtiã diuini timoꝛis ex qͥbpↄmẽdatur in eis indoles vᷣtutis. Et ſiceis debet᷑ remunera/ tio eterna. Uñ hiero.exponit ꝙdñs edificauit eis domos:/ſ.ſpũales.Alio mõ põt cõſiderari q;tum g 1 — —,. — — — — — — — 5-⸗————— — I+ —– 02 ne⸗ nin. nige kiſen llas Capitulum 1 . . — — =ßMW ● . —ð * = 2 ad ipᷣm exterioꝛem actũ mendacij quolquidẽ non potuerunt eternã remuneratiõem mererl.ſed foꝛ te aliquã remũ eratiõem cꝑalẽ cuiꝰ merito non re pugnabat illa defoꝛmitas mẽedacij ſicut repugna bar merito remũeratiois eterne. ? ſic intelligẽda ſunt vba gre.nõ qð mererent ꝑ illud mẽdacium a mittere remũerationẽ eteruã qua iam ex pᷣceden tiiaffectiõe meruerãt. Ex his patzʒ mẽdaciu fuiſſe veniale.Et nota ꝙ qᷓ;uis interrogatꝰa iudice ſm foꝛmã rectã iurio.⁊ de ꝑtmnẽtibo ad ptatẽ eiꝰtenea tur exlegiſ neceſſitare n mẽtiri als peccaret mnoꝛ taliter 'm tho.⁊ bonauẽ.in.iij.iõ obſterices men tiendo n õ peccauerũt moꝛtalr ̃ᷣm bonauẽ.qꝛ fu⸗ it ibi opꝰ mip̃icoꝛdie cꝰ inqſitio vel rephenſio ad poteſtatẽ pharaonis nõ ꝑtinebat.qꝛ nõ ẽ data ali qua ptãs hoĩ ad agẽdũ ↄ deũ. Scom tertiã cõ ſideratiõem.ſ.inq;tũ auget᷑ culpa vel minui᷑i mẽ dacio.ſic Aug.in li.de mẽdacio ponit octo gene/⸗ 2 „ 2. ra medacioꝝ.xxiij.q.ij.pᷣmũ Pꝛimũ ẽ g̊ in do / ctrina religiõis vt cũ qͥs diceret aliqᷣd õ fidẽ łbo⸗ nos moꝛes. vt foꝛnicatiõem vel vſurã nõ eẽ petm̃ mnꝛtale.oẽs in fine ſaluãdos xpᷣicolas ⁊ hmõi Secũ dũ ẽ q̊ ledit qͥs ꝓximũ iniuſte.ita ꝙ nulli ꝓ deſt ⁊ alicui obeſt.vt detrahẽdo fame alteriꝰ ł fal ſo accuſando. Tertiũ ẽ qð ꝓdeſt vni ſed nocʒ al teri q iuſticiã.vt ſi qͥs deneget qð dʒ ſciẽter ipᷣe vxł aliꝰprimo. Quartũ ẽ qð ſola mẽtiendi libidine ꝓcedẽs ex hitu.vñ ⁊ ph̊s dic in.uij.cthi.ꝙ mẽdax eo ꝙ talis eſt ᷣm hitũ ipo mẽdacio gaudet Qui tũ qð fit placẽdi cupiditate.vt.ſ.qs delectet aliũ n ̊ etiã ↄpᷣhẽdi põt nõ ſolũ iocoſuʒ ſed etiã adu⸗ atio cũ qͥs laudat aliquẽ de eo qð nõ eſt in eo. Sextũ q̊ intẽdit᷑ vtilitas alicuiꝰſine nocumento alteriꝰq̊ ad ſubam tꝑalẽ vt cũ qͥs interrogatuſ de pecunia alteriꝰquã vult iniuſte auferre diẽ ſe ne/ ſcire cũ ſciat. Septimũ qð nulli nocet ⁊ ꝓpdeſt alteri quo ad euadendũ moꝛtẽ cũ qͥs q̃rit᷑ ad occi dẽdũ ĩiuſte ⁊ ille qͥ nouit dicat ſe neſcire vel alubi eſſe quã vbi eſſe ſcit. Octauũ cũ nulli obeſt ⁊ ꝓ⸗ deſt alicui ad hõeſtatẽ vtut vt ad ↄſeruãdã pudi⸗ ciciam ne violet᷑ Et in dicto.c.pmũ.dicit Aug.ꝙ ad ſalutẽ eternã nullꝰ ducẽdus ẽ opitulãte mẽda cio.cõcludẽs in fine nullũ mẽdaciũ eſſe abſq; pec cato. Et recte eſt ꝙ inter iſta octo genera pᷣmũ eſt grauiſſimũ Alia tato guioꝛa q;tomagꝗ appꝛopin⸗ quãt in oꝛdine ad ipᷣm ceteris paribo ⁊ ecõtra tan to leuioꝛa q;tomag diſtãt a pᷣmo Et idẽ ponit b. tho.ij.ij. q.vbi.S.dicẽs pᷣma tria ꝑtinere ad mẽda ciũ ꝑnicioſum.tria vltima ad officio ſum.quintũ ad iocoſum.ad qð foꝛte põt reduci ⁊ q̃rtũ.⁊ vtrũ pctm̃.ꝙ ̊ dicit venerabilis Caſſia.in collatõe io ſeph de diffinitiõib ꝙ licet aliqũ mendaciũ dice/ re ob aliquã vtilitatè magnã vel magnũ malũvi⸗ tandũ cũ inde nulli nocumentũ infert᷑. non videł verũ.ſed eſt ↄtra doctrina ſancti aug.in dicto.c. pꝛimũ.⁊.c.mihi.⁊ õ doctrinaʒ b.tho.vbi.S.Et q inducit ad ð ꝓbandũ.ſ.pmiſſa facta a ſctis nõ ſer uata fuiſſe abſq; pctõ qð vr̃ ꝑcinere ad pᷣmũ men/ daciũ.⁊ de pluribo mẽdacijs in qᷣb patres antiqͥ nõ dicũtur peccaſſe Rñdet᷑ ꝙ ꝓmiſſio facta a qᷣcũ⸗ q;ʒ põt aliqñ nõ ſeruari ſine peccato etiã de reb li citis.vt dicet᷑.j.necihi erit mẽdaciũ.Que aũt dixe men fuerũt medacia. vt cũ iacob dixit patri ſuo ſe eſſe eſau ömogenitü Geñ xxvij. Erat eni eſan ſure bᷣmogeniture qꝗᷓ ſibi debebat᷑ ſm tho vbi.S. ¶ſus eſt aut illo mõ loquedi ꝑ ſpm phecie ad deſignan dũ miſteriũ.qꝛ.ſ.ꝓpłus minoꝛ.ſ.gentiliũ ſubſtitu endus erat in locũ maioꝛis.i.pꝓpłiiudeoꝝ. Idem dicit ꝙ iacob nõ eſt metitus qꝛ nõ dixit ſe ee pꝛio genitũ naſcendo.ſed ius pᷣmogeniture ſubintran do.ſicut ⁊ xpᷣus dixit Johã.b ap.eſſc beliã nõ ꝑſo na ſed imitatione vtutis Mat.xi. In q́ facto nõ mentiẽdo ꝓfuit:x alteri nõ nocuit qꝛ bnñdicctiõem debitã accepit nõ alienũ ſurripuit.de abꝛaam di⸗/ ctũ eſt ſupᷣ.Qð aũt dicit Nico.de ly.ſuꝑ dicto.c.q; . tià men dacio officioſo. vt hicꝛ in alijs locis cuʒ tale mendaciũ ſit veniale.⁊ apli qͥ fuerũt ꝑfectio /⸗ res eis poſt aduẽtũ ſpũſſcti nõ fuerũt abſq; venia li.iuxta illud.i.Jo.i.ſi dixerimus.qꝛ peccatũ non hẽmus ipᷣi nos ſeducimꝰ ⁊ veritas in nobis nõ ẽ. Tñ qꝛ doct.ſancti qͥ credũtur hũiſſe ſymſanctum in expoſitione ſcripturaꝝ cũ eos excuſent vt dem eſt. nec ignoꝛauerũt ipos nõ fuiſſe imunes a veni alibo. 1o inagis bin eſentire ad ißt ſentit. taliter dicere eſt ſape pluſq; oʒ ſape nõ ad ſobꝛietatẽ qðᷣ a hoies qͥ pheticis tꝑib digni aucte.habiti ſũt oia q ſcripta ſunt de illis ꝓphetice geſſiſſe atq; dixiſe TVenꝝ eſt tñ dicit tho.vbi.S.ꝙ quidã ↄmendãtur in ſcriptura.nõ ꝑꝑ ꝑfectã vᷣtute ſed indolẽ quãda virtutis.qꝛ.ſ.apparebat in eis aliqs laudabił af⸗ fectus ex qͥ mouebant᷑ ad qd indebita facieda. et hoc mõ iudith laudat᷑ nõ qꝛ mẽtita eſt holoferni. ſed ꝑꝑ affectũ quẽ habuit ad ſalutẽ ꝓpłi ꝓ q̃ ꝑiculiſ ſe expoſuit.q;uis dici poſſet ꝙ verba eius ſᷣm ali: quẽ intellectũ veritate habent. Notandũ eriaʒ qꝙ ex ̊ ꝙ euãgeliſte narrãtes eaſdẽ hiſtoꝛias vł do ctrinas ſaluatoꝛis diuerſimode ſcribãt nullo mõo dicit tho.vbi.õ. Phas ẽ opinari i euãgłio vlłĩ ali qua canonica ſcriptura aliqð fim aſſeri ꝙſcripto res mẽtiti ſunt.qꝛ ꝑiret certitudo fidei q aucti in nititur ſcripture.arg.ad hᷣ̊ di.ix.vbi dicit Aug.et Hiero. Si ad ſcripturas ſacras admiſſa fuint of ficioſa mẽdacia qͥd in eis remanebit auẽtis.q.d. nulla.q̃ de ſcripturis illis ſnia ꝓferet.ſ.ad pbaduʒ aliqᷣd. certe nulla poſſet. Un aug. in li.de cõſenſu euãgeliſtaꝝ ait.Nullo mõ laboꝛadũ eſſe iudicat qꝗᷣ pꝛudeter intelligit ipᷣas ſnias eſſe neceſſarias cogꝗ ſcende veritati quibuſiibet vbis fuerint explicaie Et in h̊ apparet non debe re nos arbitrari metiri quẽq; ſi plurib reminiſcẽtibo rẽ quã audierũt vel viderũt nõ eodẽ mõ atq; eiſdẽ verb eadeʒ res fuit iudicata. hec ille. Siq̃ aũt aliqñ vr gIrietas i ſcri⸗ pturis.ſuꝑficialiter ẽ tm ⁊ a pꝑnter ſᷣm coꝛticẽ nõ realiter. Et Hiero dic. Nõ ꝓntemꝰin verbis ſcri⸗ pturaꝝ eſſe euãgłiũ ſed in ſenſu.nõ in coꝛtice ſed ĩ medulla.nõ in vᷣboꝝ folijs ſʒ in radice rõis.i.q.i. machion. ſicut vᷣbigra ꝙ Lucas refert. viij. c. Ar⸗ chiſinagogũ rogaſſe rpᷣm vt veniret ad domũ ſuã ad ſanandu filiam infirmam. atheus narras eandem hiſtoꝛiã.ix.ca.dicit Archiſt inagogrin ſeu à 4 pꝛincipem chꝛiſto dirxiſſe. Filia mea modo defun⸗ cta eſt. cum tamen adhuc nõ eſſet moꝛtua. ſed qᷣa xpᷣus iret ad domũ eius moꝛtua eſt. Macheꝰ ab⸗ bꝛeuians hiſtoꝛiam.dicit illũ dixiſſe qð demũ fa⸗ ctum eſt.qꝛ moꝛtua eſtꝛita in extremis dimiſerat qꝛ iam moꝛtuam iudicauit quã poſtea reſuſcita⸗ uit.vñ in ſententia ↄcoꝛdant ⁊ alias apparentes cõtrarietates doct.exponendoſoluũt. Nullo igitur caſu licet mentiri. Rõ huius ſᷣm Tho.vbi ſupꝛa eſt.qꝛ illud qð ſ̃m ſe eſt malũ ex genere ſuo. nullo mõ põt eſſe bonũ ⁊ licitũ:qꝛ ad hoc ꝙ aliqd ſit bonũ requirit᷑ ꝙ oĩa recteocurrant ad ipᷣm.bo num eni eſt ex integra cauſa ᷣm Dioni.Menda/⸗ cium aũt eſt malũ ex genere.Eſt eni actuſ cadens ſuꝑ indebitam materiam.cũ eni voces ſint ſigna naturaliter intellectuũ. Innaturale eſt ⁊ indebi/ tum ꝙ aliquis voce ſigniſficet qð nõ habet in mẽ te. Un ⁊ pvᷣus dicit in.uij.ethi.ꝙ mendaciũ eſtde ſe pᷣuum ⁊ fugiendũ.Ad hoc etiam facit decre,ſu per eo.e᷑ de vſu. vbi dicit᷑ ꝙ non licet ꝓ alteriꝰ vi⸗ . ta mentiri. Idem Bonauẽé.in. iij. Muantum ad tertium.F. II ota ſeueram punitiõem ipius mendacq qᷓ fit a deo.in eo qð dicit ps. Perdes tu.ſ.deus ſed deꝰ non ꝑdit creaturam rõnalem niſi ꝓpter moꝛtale. exq̊ videtur mendaciũ eſſe moꝛtale.qð verũ ẽ.ſed non ſemꝑ. Pꝛo cuius declaratione dicit b. Tho. ij ij.q:cx.ar.vlti.ꝙ mendaciũ eſt moꝛtale ſᷣm ꝙ ʒ riatur caritati:ꝑ qᷓ; aia viuit deo ↄiuncta. Cõtra riatur aũt caritati tripliciter. Uno mõ ſᷣm ſe. Alio mõ ſᷣm finem intentum. Tertio mõ ꝑ ac⸗ cidens. Secundũ ſe quidẽ zriat᷑ caritati ex ipa falſa ſignificatione.que ſi ſit circa res diuinas cõ crariatur caritati dei cuius veritatem occultat. vel coꝛrũpit.vñ hmõi mendaciũ nõ ſolũ opponit virtuti caritatis ſed etiã fidei ⁊ religionis vn hoc mendaciũ eſt quiſſimũ.ſicut cũ fidelis in ꝑſecuti one negaret ſe eſſe xpᷣianũ qð eẽt in obpꝛobꝛiuʒ fi dei q̃ſi nõ eſſet vera.Sicut etiã petrꝰ negauit xpCʒ cũ neganit ſe eſſe eius diſcipulũ. Mat.xxvi. ſi ve⸗ ro falſa eius ſignificatio ſit circa aliqd cuiꝰ condi tio ꝑtineat ad hois bonũ.puta q̃ ꝑtinẽt ad ꝑfectõ nem ſcie.vt docedo falſa ſcieter in iure.vel medi⸗ cina.vel alia facultate.vel qͥ ꝑtinẽt ad ꝑfectionem mon.ſicut falſiꝓphete q ꝓmittebãt ꝓplo liberatio nem pmanẽti in peccatis ſuis.iut᷑ illuqphete tui viderũt tibi falſa.Treñ.ij.et Hiere.vij. Nolite cõ fideꝛe in verbis mendacij dicẽtes.Templũ domi m templũ dñi.Templũ dni eſt ſupple ꝓteget nos a malis qð falſo ꝓmittebãt ꝓphete.Lale men da⸗ 7 ciũ qꝛ infert damnũ ꝓximo.oriat᷑ dilectioni ꝓxi⸗ mi.vñ moꝛtale eſt.Ad idẽ vr ꝑtinere mendaciũ p nũciantiũ falſas indulgẽtius ⁊ reliquias ⁊ in pꝛe dicatione ſcieter falſa dicendo ⁊ pmittentiũ miſ/ ſas ⁊ oꝛoes mẽdaciter ⁊ dicẽtiũ ſe hr̃e auctẽ.ſi ve⸗ ro falſa opinio ex mẽdacio generata ſit circa ali⸗ qd de qͥ nõ referat vtrũ ſic vel aliter cognoſcat᷑ cuʒ ex tali mẽdacio nõ damnificet primus.pᷣm ſe non erit moꝛtale. Secũdo mo mẽdaciũ eſt moꝛtale rõne finis intenti.puta cũ qͥs intedit imiuriaʒ dei vel nocumentũ ꝓximi q̊ ad ꝑſonam.famaʒ vel di uitias ⁊ vtrũq; eſt cõtra caritatem. Nam nocere ꝓximo.ſ.notabiliterẽ moꝛtale.ſicẽ intelligẽdũ ꝙ diẽ Ray.in.ij.ꝑte ſue ſũme in dictõe mẽdaciũ in fi ne. ſ. ꝙqͥ verbis mendacib ĩ mercationib vtunt dicetes rem vilẽ eſſe caram ⁊ pᷣcioſaʒ moꝛtalit᷑ pec cant ꝓpter nocumentũ qð inferũt pximo. qð veꝝ eſt cũ intendũt notabiliter dãnificare et deciꝑe ſi pñt.nam de modico intendẽtes nõ apparet rõ q̃re ſit moꝛtale.Ex ſola aũt intẽtione peccati moꝛta ⸗ lis peccat᷑ mortaliter.ſieut iudei cũ dicebãt xpᷣm eijcere demonia in beelʒebub vt tollerẽt famã eiꝰ. Lu.xi.Et q teſtificati ſunt naboth mẽtienteaꝙ; malcdixiſſet deo ⁊ regi.vt occideret᷑.i.Regũ.xxi.⁊ teſtificantes ↄ ſtephanũ ꝓthomartirẽvt lapidare tur. Acr.vi.?⁊ Siba occurrẽs dauid fugienti a fa cie abſalouis q mẽtitus eſt cõtra miphiboſeth ꝙ voluiſtet malicioſe accedere ad eũ.vt hr̃et ſubſtã⸗ tiam eius.ij. Re.xvi.Si vero finis intẽtꝰnon ſict cõtrarius caritati nec mendaciũ ſᷣm hãc rõeʒ erit moꝛtale ſicut apparet in mẽdacio iocoſo in q̊ intẽ dit aliq̃ leuis delectatio. vel etiã cũ intendit᷑ paꝝ nocumentũ ꝓximo.⁊ officioſo i qͥ intẽdi vtilitas ꝓximi.ſicut fuit mẽdaciũ.Sare q angelo negauit ſe riſiſſe ob quãdã erubeſcentiã vitandã. Geneſ. xviij. Et michol q̃ mẽtita eſt ſauli de dauid.ſ.coa cta ꝙ dimiſerat eũ recedere.i. Re.xix.⁊ Chuſi qui bſaloni dicẽs ſe amicũ ſuũ.⁊ dans cõ⸗ mentir⸗e ſiliũ ſibi noxiũ.ij. Reg.xv.ſed vt reuerteretur re⸗ gnũ ad 4 cuius erat.ſ.dauid. Tertio mõ ꝑ ac⸗ cidẽs põt oriari caritati rõne ſcandali vel cuiuſ⸗ cunq; damni ↄñtis.⁊ ſic etiã erit moꝛtale.dũ ſcili cet aliqͥs nõ veretur ꝓpter ſcandalũ pbᷣlice mẽtiri Et ſic iſto mõ.ſ.ꝑ accidẽs nõ ſolũ ꝑnicioſum men daciũ qð de ſe eſt moꝛtale.ſed ⁊ iocoſnm ⁊ officio ſum q de ſe ſunt venialia pñt eſſe moꝛtalia ꝑditꝗᷓ deus danatione eterna oẽs qͥ loquũtur medaciũ quocũq; iſtoꝝ mõꝝ vbiẽ moꝛtale.ſᷣim ꝙ intelligẽ dũ ẽ illud Sapᷣ.i.Os qð mẽtitur occidit aiaʒ ſcʒ cũ mentit mẽdacio qð eſt moꝛtale vt ꝑnitioſuʒ.ſic dicit glo.ſuꝑ dicto vᷣſu.ps.ꝑdes oẽs. Ad h̊ etiam facit qð dicit Gratia.xxij.q.ij.S.item qð ðꝛ ꝑdes põt vliter intelligi dicta auctas ps.etiã de meda cio veniali. Nam cũ veniale diſponit ad moꝛtale ſic qͥs etiã ꝑdit mẽdacio veniali inqᷓ;tuʒ diſponit᷑ ad moꝛtale ꝓpter qð qͥs ꝑdit᷑⁊ ſic intelligendũ eſt illud.c.nec artificioſo.xxij.q:ij.Sciendũ ãt ꝙopi nio qrũdã fuit vt refert Hug.car.ſuꝑ illud ꝑs.t⸗ des oẽs ⁊c̃ ⁊ gl.ſuꝑ.c.ne qͥs arbitret.xxij.q.ij.⁊.b. Tho.ij.ij.q.vbi.S.arti.fi. omne mẽdaciũ etiax officioſum in viris ꝑfectis ẽ moꝛtale.ſed Hugo. eã nõ appꝛobat.qnimo b.cho.vbi.S.expᷣſſe repbat vt falſam.idẽ Bonauẽ.in.iij.Et rõ huiꝰeſt ſᷣm ip ſum.qꝛ nulla circũſtantia aggrauat in infinitum niſi q̃ tranſfert in aliam ſpẽm.Circũſtãtia autẽ ꝑ ſone nõ tranſſfert in alia ſpẽm niſi foꝛte rõne alicꝰ annexi.puta ſi ſit ð votũ ipᷣius qð non põt dici de mẽdacio officioſo⁊ iocoſo.⁊ iõ neutrũ eoꝝẽ moꝛ tale in viris ꝑfectis niſi rõne ſcandali.Et ad h̊ pᷣt referri qð dicit Aug.ꝑfectis eſſe pᷣceptũ nõ ſolum nõ mentiri ſʒ nec velle mẽtiri qᷓ;uis h̊ nõ aſſertie ſed ſub dubitatiõc dicat. Necob.ꝙ ponũtur i ſta tu ↄſeruãde veritatis.qꝛ veritatẽ tenent᷑ex ſuo of Capitulũ .I. ficio in iudicis vel doctrina cõſeruare.Cõtra q̃ ſi mentiant᷑ vt iudicãdo vel pᷣdicãdo erit moꝛtale.a liter vero nõ oꝑtet ꝙ ſit moꝛtale.Eſt aũtõ pᷣceptũ octauũ illud.ſ.Nõ loq̃ris pxrimũ tuũ fim teſtio niũ ſᷣm mgrm ſen.in.iij.di.xxxvij.⁊ hᷣ cũ ẽ moꝛta⸗ le.p̃ᷣter aũt pᷣaeptũ cũ eſt veniaie. Oñdit᷑ ãt gui⸗ tas ⁊ deſtatio eius qꝛ inficit intellectũ.minuit af fectũ.tollit dei aſpectũ.Qðʒ inficiat intellectũ ptʒ ex ̊ qꝛ fm eſt malũ intellectus cui mẽdoſus inni titur.ſicut vᷣm ẽ bonũ intetłlectꝰ a q̊ mẽdoſꝰ rece/⸗ dlt. Uñ dicũt dãnati. Errauimus a via vᷣitatj.ſa pien.v.ſicut ãt intellectꝰẽ nobiliſſima potẽtia pꝛe uia volũtati.qꝛ bonũ intellectus ẽ quod mouet affectũ ad ſui amoꝛẽ.ita coꝛruptio eiꝰ ꝑ falſita teʒ eſt ꝑiculoſiſſima ꝓpter qð diſtricte phibet᷑. Leuit. xix. Nõ loq̃ris mẽdaciũ.Scõo mẽdaciũ minuit beniuolẽtie affectũ.nam mẽdaces cõiter ſuntc exo ſi hoibo. Diſplicet eni cuilibet ſe decipi ab alio.Et merito tales abomiant᷑ ab hoib qꝛ mẽdaciuʒ de ſtruit ⁊ ↄturbat totã ↄᷣſatiõem hoĩm adinuiceʒ. Tota eui cõicatio hoim adinuicẽ inſtraliter ↄſi⸗ ſtit in actu ſignificatiõis. Nullꝰeni põt aliqd ſui coꝛdis ſeu ↄceptꝰmẽetalis alteri cõicare niſi ꝑ alu⸗ qð intermediũ ſignũ in qb ſignis vox obtinʒ pa⸗ cipatũ. Coꝛruptio g̊ᷓ ſignificatiõis q̃ pcedit ex lin gua mẽdaci ẽ coꝛruptio totiꝰgeneratõis humane Onñ videmꝰb̊ ſeqͥ ꝙ ex multitudie mẽdacioꝝ ⁊ ho minũ qͥ ſemẽdaceſ q̃ſi nullꝰcredit alteri ſʒ ſꝑ ſuſpe ctũ hʒ.iut᷑ illud Hiero. Mẽdaces faciũt vt vᷣa di cẽtib nõ credant᷑.ſine mutua aũt credulitate nul la eſt fida ſocietas.nulla iĩ aliq̊ fides.nulla ſpes et ↄfidẽtia firma.nulla amicicia vᷣa.nullũ pactũ fir mũ.nulla ↄcoꝛdia.nulla pax.nulla deniq; in aliq bono firmitas.Et ſic mẽdaciũ ẽ cã innũerabiliũ maloꝝ q̃ odio hñtur ꝓpter qð ðꝛ Ecclłi.vij. Noli velle mẽetiri oẽ mẽdaciũ.i.vllo mẽdacio. Tertio tollit dei aſpectũ ſᷣm hoc qð ðꝛ in po.ꝑdes ocs⁊c. Et merito.Omne ei ſile applaudit ſuo ſili. Cũ ãät de ſit ipᷣa vitaſ ſũma.nõ põt cũ mẽdacio qͥs apa rere in ↄſpcũ eiꝰ.ſʒ vt diẽ Jo.apoc.vl.oꝛas.iſ.ſu ꝑnã ciuitatẽ quã vidit.canes ⁊ venefici ⁊ ipudici ⁊ homicide ⁊ idolis ſᷣuietes ⁊ oĩis qͥ amat menda ciũ.Ego ſũ vitas ait vbũ incarnatũ.Jo.xuij.Im pijſſima ãt blaſphemia eẽr dicere ł ſentire ꝙ in eo ſit aliqð fim ł mẽdoſum.aut ꝙ ꝑdinũ vbũ aut qͥc qͥd i eo ↄtẽtũ mẽdoſe aliqͥd expᷣmeret᷑.imo mirabi liter deꝰ diligit ita vitate qꝛ ſeipᷣm.ſ.diligit qͥ ẽ vi tas ꝙ ̃m gli.Coꝝ.xv.Hoꝛrẽdũ eſt aliqᷣd falſi de deo dicere ⁊ ſi ad luudẽ eꝰ videat᷑ ꝑtinere cũ Johᷣ. xiij.dicat. Nunqͥd deꝰidiget nr̃o mẽdacio.q.d.nõ vtiq;.Cõſtat ãt ꝙ creatura rõnał inq;tũ talẽ eiuſ imago.⁊ oĩs eꝰſignificatiua expᷣſſio ẽ imago illiꝰv bi facta ⁊ creata ad h̊ vt pmã vᷣitatẽ ſꝑ expᷣmat ex teriꝰ⁊ ſᷣm illiꝰ regłam ſe dirigat ĩ oibi.⁊oia faciat ab ea nlłatenꝰ ðuiãdo ſʒſvenerãdo.laudãdo ⁊ ma gnificãdo.ſed mẽdaciũ ẽ coꝛruptela ⁊ macula ?⁊ð pꝛauatio oim pᷣdcẽoꝝ.⁊vt diẽ Anſhel.Adeo mẽda ciũ ẽ malũ ſ̃m ſe ꝙ deꝰñ pᷣt diſpẽſare ꝙ hõ dicat ſi ne pctõ qꝛ ñ pᷣt recedere avitate ſua.de furto poſſʒ diſpẽſare.qꝛ dñi ẽ tra ⁊ plenitudo eꝰ.Et iõ qð poſ ſidet vnꝰpᷣt alteri dare. Uñ ⁊ſalo.puer.vi.int᷑ ea q̃ odic deꝰponit linguã mẽdacẽ.In hmõiẽt deteſta tionẽ ananias ⁊ ſaphira qꝛ mentiti ſunt Petro de p̈cio agri ſui venditi ꝑditi ſunt coꝛꝑaliter mo: tem ſubicaneam incurrentes. Actuy. De pꝛomiſſiõe ſimpli.ꝭ.Iiiij ci.ſ.abſq; iuramẽto vel voto Ubi iciẽdũ ꝙ; enʒ qͥs ꝓmittit ſimpliciter aliqd illicitũ vtiq; peccat.⁊ il lud ſeruare nõ dʒ.qꝛ pctm̃ pctõ adderet. vñ Iſið. In malis ꝓmiſſis reſcinde fidẽ.ſ.nõ ſᷣuãdo.ſi aũt licitũ ẽ ⁊poſſibile qð pmittit ſʒ ßuarenon intẽdit vtiq; peccat qꝛ mẽdaciũ dicit.ſi aũt uare intẽdit nõ ſeruãdo cũ pᷣt vtiq; peccat.qꝛ oẽ ꝓmiſſuʒ debi tũ qð iure naturali pᷣuadũ ẽ adeo ꝙ ſᷣm aug fideſ etiã qñ hoſti ꝓmitcit᷑ puãda ẽ.xxiij.q.i.noli.et q̊ ni ſi ſubſit łſuꝑueniat cã rõnablis no impledi puta nouꝰcaſus impᷣmeditatꝰ.vt dicit b.tho.ij.ij.q.cx arti.iij.ꝙ pᷣt talis non ᷣuãsiqð ꝓmiſit excuſare ſi ſint mutate ↄditões ꝑſonaꝝ⁊ negocioꝝ.vt.n.dic Señ.i li.de bñfi.ad h̊ ꝙ hõ teneat᷑ facere qð ꝓꝛni ſit reqᷣrit᷑ oia imutata ꝑmaneãt. Alioqᷣn nõ fint mẽedax i ꝓmittẽdo qðpmiſit qꝛ hẽbat in mẽte ſu⸗ intellect debit ↄditiõibo. Necẽt ẽ infidelis i non ſeruãdo qð ꝓmiſit Uñ apoſt.Nõ ẽ mẽtitꝰ nõ euꝝ do Loꝛinthũ q̊ ire pmiſit ꝓpter ipedimẽta ſuꝑue/ niẽtia.hinc ⁊ Bela.papa ait b.paulꝰ apls nõ iðo ꝙ abſit ſe fefelliſſe credẽdꝰeſt aut ſibi extitiſſc riꝰ qñ cũ ad hiſpanias ſe ꝓmiſiſſet ituꝝ diſpoſitione diuina maioꝛibo occupatus ex cãis qð ꝓmiſit un plere nõ potuit.qᷓ;tũ eni ipius volũtati interfuit H ꝓnũciauit.qð reuera efficere voluiſſet q;tuʒ ad diuini ſecreta ↄſiliqj qͥ vt hõ nõ oia potuit.licʒ ſpũ dei plenꝰ agnoſcerc ſuꝑna pᷣtermilſit.ſ.acceſſuʒ ad hiſpaniã diſꝑoſitiõe pᷣucntꝰ. Nec qꝛ.b.petrꝰp affe etu diuine reuerẽtie ipᷣi dño rñdit.nõ lauabis mi hi pedeſ ineternũ ſe fefelliſſe qð abſit.aut i ſua pu tabit᷑ minime ↄſtitiſſe ſnia ꝙ mox dine ceſſerit vo lũtati.xxij.q.ij. GStũs.Qð ꝓmiſſa ſimpliciter icau te facca vl ꝓpoſita ſeu deteriminatões cũ occurrat aliqd melius fiendũ ſint mutanda ſeu poſſint im mutari laudabiliter.patet ex hoc qdᷣhabetur. xxij di. uij.vbi dicitur ex ↄcilio Elibertano.Diffinitõ .pꝓmiſſio incauta laudabiliter ſolucda ẽ m glo. Nec eſt pᷣuaricatio ſed temeritat emẽdacio Item q·ea.õ ſpꝓmiſla oia ſoluenda ſunt.Deniq; ipſe dñs mutat ſniam ſicut ſcriptura indicat ſicut pa tat in Niniue ⁊ Eʒechia. Item in.c.in cõmutabi⸗ lis Angli eciã aparentes loth inuitati ab eo vtĩ trarent domũ ſuam.rnderũt.nequaq;.ſed in pla tea manebimꝰ.Gene.xix.qͥ tñ coacti pᷣcib ꝑoſtea intrauerunt. Nec in hoc mentiti ſunt.qꝛ nõ intẽ⸗ debant intrare niſi rogati vt in hoc commendare tur hoſpitalitas in loth.⁊ alijs ipᷣius daretur exẽ plum mutandi aliquãdo ꝓpoſitum vt ðꝛ in colla. abbatis Joſeph. Et boc diffuſe declarat Johan⸗ nes Caſſia.in colla.Joſeph de diffinitiõibꝰ. Hoc tñ eſt verum niſi talis ꝓmiſſionis inuitatio fierʒ in pꝛeiudicium alterius.vel pꝛomiſſio facta eſſet de ntceſſarijs ad ſalutem.quia tunc dicit regula. Quod ſemel placuit amplius diſplicere non po⸗ teſt.extra de regulis iuris.libꝛo ſecto Et nemo po teſt mutare conſilium in alterius detrimentum. de regulis iuris libꝛo ſexco.cum concoꝛdantis. OS Citnlus X. Sed querĩtur vtrũ aliquis teneat᷑ de neceſſita⸗ re ſaluris impler ab ſimplicrer pmmiſit lictte nec. ſuꝑuenit nouus caſus impediẽs adimpletiõem. Et videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ dicit Criſ.xxij.q.v.iuramẽti.q; dñs nõ facit differẽtiã inter ſimplicẽ loq̃lam.ſ.p⸗ miſſoꝛiam ⁊ iuramentũ.ſ.pmiſſoꝛiũ.Sed fraãgẽs q̃s qð licite ſub iuramento ꝓmiſit cũ põt implere peccat moꝛtaliter ſᷣm doct.ꝗ ⁊ frangẽs ſimplicem ꝓmiſſiõem Rñdeo ſᷣm Richar.in.uij.diſt.xxxviij Circa b̊ eſt duplex opinio. Quidã eni dicũt ꝙſi ta lis nò intedit ſe obligare in foꝛo ↄſcie nõ tenet᷑ ad implendũ tale ꝓmiſſum de neceſſitate ſalutis ſed ex ↄgruitate.Etꝓ eis eſt arg· er̃ de voto.c.littera⸗ turam. Quãuis ei ex iure nature obliget᷑ ꝓmittẽs adimplendũ qð ꝓmiſit.illa tñ obligatio nõ eſt ne⸗/ ceſſitatis ſed ↄgruitatis niſi ſe ſic obligare intẽde rit.Et iõ )ᷓ veniẽs nõ peccat moꝛtaliter ſed venia liter. Nec mirandũ qꝛ ſicut in lege ſcripta aliq̃ cõ⸗/ phendunẽ vt neceſſaria ad ſalutẽ.aliq̃ alia vt expe dientia ⁊ nõ neceſſaria ſic in lege nature aliq̃opꝛe bendunt᷑ vt de neceſſitate obligãtia.aliq̃ de hone/ ſtate⁊ h̊ rõnabiliter vr. Alij dicũt ꝙnuda ꝓmiſſio ex deliberatione facta ꝓpmittentẽ obligat adiplen dũ de nccitate ſalutis.ar.p eis eſt.xij.q.ij.qͥcunq; ſuffragio.ibi enĩ ðꝛ Quodcũq; cõmodũ ex remũe ratiõe.ſ.ꝓ obſequio ipenſo ꝓmiſit ꝓmiſſi ſolutiõʒ ſoluere oꝑtebit.vij.q.v.qꝛ iohᷣes.hec ille. Hinc vl time opioni aſſentit Guil.di.q ex nudo pacto vł ꝓmiſſione oꝛitur actio.⁊ ꝙ moꝛtaliter peccat rece dens a pacto.er de pac.c.i.Anctho.de bu.dic ideʒ ꝓbans hſ̊ ibi tali rõne.Excõicatio nõ dʒ ferri niſi ꝓ moꝛtali vero vel pᷣſumpto.xi.q.iij.nemo epᷣoꝝ. Sed pactũ nõ ſeruãs põt excõicari.vt aꝑte dicit ca.antigonus.ex de pac.̊ ⁊c. Et vr̃ ̊ intelligẽdũ de ꝓmiſſionib alicuius impoꝛtantievñ ſequatur damnũ alicui ex fractione ꝓmiſſi.qð pcʒ ex illis.c queinducunt᷑ nam in leuiba vr̃ eſſe veniale. Non eſt etiã dubiũ ꝙ poſſint ꝑtes ſibijnuicẽ pactũ rela xare.⁊ qͥlibet obligatioem ſibi factã remittere. ſʒ in alcernatiuis ꝓmiſſionibo electio eſt debitoꝛis ſufficit alteꝝ adimpleri.ex᷑ de reg iur.li.vi.ar.aũt factũ eſt ꝓ ſecũda opiniõe.nõ tñ eſt vtrũq; eiuſdẽ grauitatis pctm̃.vñn dic ibi Jo:an.qꝙ ↄꝑatõ fit ibi in genere nõ in qᷓ;titate cũ ðꝛ ꝙ deus nõ facit dif⸗/ ferentiam inter ſimplicem loquelam ⁊ iurametũ qꝛ vicʒ vterq; ſ.frangens ſimplicem ꝓmiſſionem ⁊ ꝓmiſſionẽ iuramento firmatam.peccat moꝛta⸗ liter.ſed frangens iuramentũ guiꝰ peccat. Cõſir mat idem abbas ſiculus.qñ ſcʒ ꝓmiſſioni ſimpli ci ⁊ iuramento datur validitas cũ ſcʒ ꝓmittit᷑iu⸗ ſtum ⁊ licitũ.moꝛtale eſt cõtra venire ⁊ ſi non ita graue pᷣmũ ſicut ſecundũ. Secus vbi ꝓmiſſio eſt nulla ꝓpter turpitudinem rei ꝓmiſſe vel recipien⸗ tis ꝓiniſſiõem.vtputa qꝛ coegit ⁊ hmõi.Turpiũ eni nulla eſt obligaitto. De obſichbus qui ſunt.. x quaſi quedam ſecuritas ſuꝑ facta ꝓmiſſiout.que ritur qͥs poſſit dari in obſidem vtrũ laicus. cleri cus ſecularis.vel religioſus etiam.⁊ a quo poſſit dari. Rñdeo ſᷣm abbatem ſiculum ſuꝑ.c.ex reſcri pto.de iureiur̃̃. Sciendum ꝙq;tum ad laicosda ri poſſunt ab imꝑatoꝛe hoſtibo ſuis.⁊ econtra.Et iſti obſides in hoc caſu ſunt quaſi ſerui.idem pu to de alijs pncipibo habẽtib iura pncipis ſeu ius indicendi bellum. Et licet inferioꝛes hisdare nõ poſſint.tamen de facto cõtrariũ eſt vſurpatũ m Aʒo.in ſum.Et ſi inter pᷣuationes dant᷑ obſidcs vbi non interuenit iuramentũ nõ tenet obligatõ qtũs ſcʒ ille teneatur ſtare in certo loco ⁊ nõ inde recederc.qꝛ hoc videtur quidã carcer puatus quẽ miro mõ iura deteſtai::.vt.l.i.C.de car.pᷣua.Sʒ vbi interuenit iuramentũ talis põt ad obſeruan tiam eius compelli vt ſcʒ ſtet in certo loco ꝓut cõ uentum eſt nõ tamen aliter debet detineri inuitꝰ Non eni credo tenere iuramentũ vt poſſit decine ri inuitus.qꝛ eſſet cõtra bonos moꝛes.de reg.iu. non eſt obligatoꝛiũ.li.vi.: Quãtum vero ad cle ricos ſeculares nõ pñt tales ꝑ epos dari obſides ſicut pñt monachi ꝑ abbate m.qꝛ nõ ſunt ei ita a⸗ ſtricti ſicut monachi abbativnde non potuerunt inuiti detineri licet ab initio aſſenſerint ſine excõ municationis pena.Nec poteſt epᷣos in hoc diſpẽ ſare arg.c.ſi diligenti.de fo.compe. Apapa auteʒ dari poſſunt clerici in obſides.ar.c.cuncta.x.q.iij Quantum ad monachos.de papa nõ eſt dubium q poteſt dare.ar.c. Per ppᷣncipalem.ix.q.iij. Sed et abbas etiam ꝓ neceſſitate ⁊ vtilitate monaſte/⸗ rij poteſt darc etiã inuitum.qꝛ nõ põt reſiſtere vo luutati eius.vñ ⁊ detineri ꝑoteſt inuitus de con⸗ ſenſu tamen ahbatis.nõ autem inuito abbate.qꝛ habet beneficiũ canonis. Siquis ſuadente.xvij. queſti:uii lia in adulatione fre cig aliqñ ꝓcedit.ideo ſubſequẽter de ea agendum.de qua loquens ps.clx.aic.Oleũ auteʒ peccatoꝛis nõ impinguet caput meũ vbi dicit gl. Falſa laus adulatoꝛis a rigoꝛe veritatis emollit ad noxia. Ubi ſciendũ ꝙ cum adulatio fiat cõiter ꝑ huana colloqᷣa i quibyhoĩes adinuicẽ viuũt ⁊cõ uerſant᷑ ᷣm ꝓpꝛietatẽ ſue nature quo ad delectare vel ↄtriſtare alios tripliciter fieri cõtingit huma nũ colloquiũ.Quidam eni tenent mediũ in dele⸗ ctando vel cõtriſtando alioſex ſuis locutionibus 7 geſtibus querentes delectabiliter m debitum modum ſe habere cum his cum quibo conuerſan tur non tamen ita quinetiã cõtriſtent cum expe⸗ dit ſcʒ repᷣoendendo defectus eoꝝ ⁊ hi dicuntur a mici vel affabiles.Ad qð hoꝛtatur ſapiẽs dicens. Eccł.uij. Congregationi paupeꝝ affabilẽ te faci to.quidam alij ſunt qui recedentes a medio com mittunt defectũ in minus delectando qᷓ; dẽant⁊ magis otriſtaudoq; ↄgruat ⁊ hi dicũtur agreſtes ſeu diſcoli vel litigioſi.ij.ad LZhim.ij.ſeruũ dei nõ oꝑtet litigare.Alij vero excedunt in delectandos lios verbis pluſq; debeant.⁊ hi dicuntur blandi toꝛes ſeu adulatoꝛes. Uñ Sene.Laudato parce et vituꝑa partius.Et de hoc vicio adulatiõis ait ps. Molliti ſunt ſermones eius ſcilicet adulato ris ſuper oleum.⁊ ipi ſunt iacula ⁊ alubi.oleum. ⁊c.In quibus poſſnumustria eonſiderare. ¶ Lapitulum ſecũdum de Adulatione. quenter còtingunt mendacia ⁊ ex auari V[/.— —æñfꝑ Capitulũ I. Pꝛimo cõditionẽ malicie adulatiõis.ibi.oleũ Scðo infectionẽ ↄſcie blãdlłtoꝛis.ibi.peccato ris. Tertio ercluſione 2placẽtie laudationis . ibi.nõ impinguet caput men. 6* Quantum ad pꝛeimum .. 1 Aãaulatio apte appellat᷑ oleũꝓpter cõditionẽ mate rie ſilłem oleo.nam ſicut oleũ ẽ lucidũ dulce ⁊ lu⸗ bꝛicũ ita laus facta alicui qͥẽ materia adulatõis bʒ q̃ndã luminoſitatẽ apꝑntie.⁊ ſuauitatẽ ↄoplacẽ tie ⁊ lubꝛicoſitatẽ adheretis. Nã vt dicit qͥda.nul la eſt tam excelſa vᷣtus q dulcedine głenõ tangat. gla aũt reſultat ex laude.ſed ſicut oleum maculat pannũ vbi effundit᷑.ita adulatio eũ ad quẽ dirigi tur multotiẽs ⁊ ſi nõ ſꝑ maculat. Eſt ꝗ̊ adulatio quoddã viciũ q̊ qs querit alteri placere ex lauda/ tione facta ad ipm ł alio actu ſed inoꝛdinate.ſunt &̊ tria vidẽda ꝓ declaratiõe eius. Pꝛimũ de cõ placendo. Scom de laudãdo. Tertiũ de in⸗ oꝛdinatione ipins laudis. Quantũ ad pᷣmum ſcie ꝛdũ ꝙ velle alteri placere põt fieri qdruplici᷑ Pꝛimo ad dei honoꝛẽ ⁊ glam ꝓcurãdã.ſic heſter ad ↄplacendũ regi aſſuero acceiſit ad eũ oꝛnatiſi ma laudans cũ magnifice dicẽs Mirablis es tu dñe. ⁊ facies tua plena ẽ oim gciaꝝ. Heſter. xv. vt inde poſſet reuocare ſniam data ↄ pplłm dei de ex terminio eiꝰ.ſic ? Hieremias landabat nabucho donoſoꝛ ſcribẽs traãſlatis i babiloniã. vt oꝛaret ꝓ vita eiꝰ⁊ filijs.qꝛ in pace eiꝰerat pax eoꝝ.ſic ⁊ da⸗ niel i exrponẽdo viſionẽ ei. Scdo põt qͥs velle ⁊ qrere placere alt eri ad beniuolẽtiã eiꝰhñdã·et ſic paulꝰqrebat placere feſto iudici vocãs eũ optiaʒ ⁊ herodi dicẽs ſe foꝛe btm̃ audiri coꝛã eo.vt ſic ha bita beniuolẽtia liberaret᷑ a calũnijs iudeoꝝ·ſic ⁊ mir illa thecuites intercedẽs ꝓ abſalone laudanſ dauid. Tertio ꝓpter ꝓximoꝝ vtilitatẽ faciẽdaʒ Et ſic apłs de ſeait. Ego ꝑ oia omib placeo.i.ad Cox.x.⁊ iteꝝ factꝰſum oia oibvt oẽs lucrifacerẽ pᷣmo Noꝝ·ix.⁊ h̊ ↄfoꝛmãs ſe moꝛibi coꝝ qtũ po⸗ terat ſine pctõ vt eis placeret Quarto põt qs al teri velle placere nõ ꝑꝑ aliqð pᷣdictoꝝ ſʒ ꝑꝑ ianeʒ głam ſui vel ꝑn decipiẽdũ eũ ł danincãdũu vel ali/⸗ qð illicitũ ↄſequẽdũ.⁊ h̊ eſt malu ꝑtincẽs ad adu/⸗ lationẽ de qͥ ps.ait.Deꝰ diſſipauit oſſa eoꝝ. i.vᷣtu tes q hoibo placẽt.ſ.adulãdo.⁊ ad Gal.i. Si hoi bus placerẽ rpi uꝰnõ cẽm. Quantũ ad ſcm no tandu ꝙ laudare aliq̊s ↄtingit qdruplicit. Pꝛio ꝓut deꝰhonoꝛet.⁊ h̊ͥ ẽ bonũ.Sic ſacerdos ſũmus Joachim laudauit iudith de occiſiõe holofernis ⁊ liberatõe ꝓpłi dicẽs. Judith.xv.Lu gła hierim. tu leticia iſrł.tu honoꝛificẽtia ꝓpłi nr̃i.eo ꝙ dilexe ris caſticatẽ ⁊c. Secũdo laudat᷑ qs vtuoſe vtñ de ficiat in tribulatiõe poſitꝰ ſʒ ↄſolet᷑.ſic laudata fu it Noemi ⁊ Ruth moabitides afflicte ⁊ depauꝑta tea booʒvt confoꝛtaret᷑ Ruch.iij.Lertio vtvᷣtus in ꝓxio augeat᷑ ⁊ in bono ꝓficere conet᷑.nã vt dicit Señ.Uirtꝰlaudata creicit ⁊ vt ferat meliꝰ coꝛre⸗ ctionẽ.ſic apis laudat mirabiłr Loꝛinthios i pᷣn cipio pᷣme epłe di In oib diuites facti cſt in illo itavt nilvo bis deñit ĩ vlla gtia.⁊ paulopoſt de mł tis repᷣhẽdit. Nec mẽdaciũ dixit ihmõi qꝛ erãt va de boni int illos ĩ qerat illa ꝑfecta dona de qᷣba — laudauerat. Quarto laudari põt qͥs ad malũ fin? vel nõ ſeruat debit circũſtãtijs qð ꝑtinet ad adu latiõem. Quantũ ad tertiũ fit laudatio vł aliꝰ actus puta honor ⁊ reuerẽtie ad ↄplacẽdũ ioꝛdi⸗ nate ⁊ q̃drupłr. Pꝛimo laudãdo de ſibi dubio vl incerto ꝑꝑ qð ðꝛ Eccł.xi.Nõ laudes viꝝ ĩ ſpẽ ſua glo.i.ne iuxta ſpẽʒ coꝛꝑis eſtimes q̃litatẽ mẽtj.qꝛ hõ videt qͥ foꝛis ſunt.deꝰaũt ĩtuet᷑ coꝛ.?⁊ Ecẽi xi. ðꝛ Añ moꝛtẽ nõ laudes quẽqᷓ; gl. Stcultũ lauda⸗ re pugnãtẽ q̃ſi iã pugne victoꝛẽ. Ille eni qͥ vr̃ bene agere neſcimꝰ q̊aio agat.aut ſi velit łpoſſit ꝑſeue⸗ rare ĩ finẽ Scðo laudat qͥs male cũ laudat᷑ de illi cito ᷣm illð. Laudat᷑ pctõꝛ ĩ deſiderijs anie ſue.⁊ Eſa v. Ue qᷣ dicit malũ bonũ viq; laudãdo malũ tanqᷓ; bonũ. Uñ caſſi.i q̃dã epła ſic ait. Adulatio blãda oiby applauditc.oĩby ſalue diẽ. ꝓdigos vocat liberales.auaros ꝑcos.ſapiẽtes laſciuos.vł ꝓdi⸗ os curiales.garrulos affabiles.obſtinatos con tãtes pigros maturos ⁊ qᷓues.bec ille Tertõ lau dat᷑ qͥ idebite cũ laudatur de bono ſedvltra qᷓ; ſit vel n fuatj debitj circũſtãtijs.de qͥ põt ĩtelligi illð Eſa.iij. Pplłe meꝰq te btm̃ dicũt ipi te decipiunt. Quarto cũ tacʒ malũ qð videt nec repᷣhẽdit cũ pᷣt Vn ⁊ vr̃ appꝛobare ⁊ q̃ſi laudare cũ hͥ facit ne di ⸗ ſpliceat illi.ſed vt placeat. Uñ Beda adulacoꝛ qͥ tacet ⁊ dat ↄſenſũ ne offẽdat illũ quẽ credit hep⸗ piciũ. Impꝛopꝛie tñ ðꝛ hmõi adulatio.hec alexan der. ij. ꝑte ſumme. q. xxri. pctõꝛ efficit᷑. Un ðꝛ.peccatoꝛis oleo.ſ.adulationiſ ꝓpt᷑ qð qᷣs efficit᷑ pctòꝛ ⁊ maculat᷑ ĩ aia.ð aũt ñ ſo lũ ſit pctĩ ſed moꝛtale ⁊ Gᷓue pbat᷑. Nullꝰcłicꝰpu⸗ ni?᷑ pena depoſitõis niſiꝓ moꝛtali ⁊ Gui.Et rõ eſt. qꝛ illa ẽ maxima pena maioꝛ ẽt excõicatiõe vtʒ · xx h.q.uij.foꝛte.ſʒ adulatoꝛ punſ hmõi pena. Nã di citur d.xlvi.lericꝰqͥ adulatiõibd⁊ ꝓditiõibo vaca re dep̃hend it᷑ degẽdcab officio ergo ⁊c̃. Sciendũ tñ ꝙ nõ ſꝑ ſed trib modis adulatio ẽ moꝛtale. Pꝛima eſt rõe materie laudatiõis.i.cũ qͥs lauda? de aliq̊ crimiali.⁊ de hac inteliigit illud eʒech.xiij e qͥ ↄſumit puluillos ſbᷣ oĩ cubito manꝰ⁊ faciũt cleruicalia ſub capitevniuerſe etatᷓ ad capiendas aiaſ. Qð exponẽs gre.in ometłait ad hmõi puluil lus ſub cubito ⁊ ceruical ſub capite ponit᷑ vt mol liter qͥeſcat᷑. Quiſqs ̊ male agetibo adulat᷑ puluu/⸗ lũ.ſub cubito ⁊ ceruical ſub capite ponit. vt ꝗ coꝛ ripi ex culpa debuerat. in ea fultus landiboqeſcat. di. xlvi ſunt nõnulli. Ue ãt ĩpoꝛtat dãnationẽ et/ nam q ꝓ hmõi adulatiõe incurritur ſaꝛ moꝛtale? rõ huiꝰcẽ.qꝛ qͥcũq; agit ʒ caritatẽ dei ⁊ ꝓximi.pec/ cat moꝛtaliter.ſʒ ̊ faẽ qͥ adulat᷑ in hmõi mal Paã ꝑ b̊ fouet ⁊ nutrit eũ ĩ ipo pctõ.vtʒex dicia aucte ⁊ exꝑiẽtia.q̊ ⁊c. Scðs modꝰẽ rõe foꝛme vl itẽtõis cũ.ſ.qͥspꝑ adulatiõeʒ itẽdit nocere alicui notabilit in tgalibo vel ſpũ alibo. vt cũ intẽdit ad ali qð uůli⸗ citũ inducere vel deciꝑe ipᷣm in tꝑali ſubalcũ vide rit eũ in ſe confidere velvt indicet ſecreta coꝛdis ſui.vñ adulatoꝛ poſſit ei nocere.ſicut fecerũt pha riſei cũ mi ſerunt diſcipulos ſuos ad xpᷣm inter⸗ rogandũ vtrũ liceat dari cenſum ceſari dicentes Becudo notatur infe F. II ctio ip̃ius adulatoꝛis.qꝛ ex ip̃a adulatõe inficit᷑ — Magiſter ſcimus qꝛ verax es ⁊c. Mat.xxij.eia⸗ dulando.Etde hmoiðꝛ puer.xxvij. Melioꝛa ſũt vulnera diligẽtis qᷓ; oſcula fraudulẽta odiẽtis.q. d. melioꝛes ſunt increpatiões dure ⁊ vbera ami⸗ ci ſeu pᷣlati.etiã ſi vulneret ſenſualicatẽ cõtriſtan⸗ do ⁊ inferat ꝓ demerit penas ⁊ plagas q; fraudu lenta oſcula.i.qᷓ; applauſus ⁊ adulatões nocere ĩ⸗ tendentis vel diſſimulãtis.ptʒ boc etiã rõe Nam qui intendit alicui nocere tꝑalitervel ſpũalit᷑moꝛ taliter peccat qꝛ ↄᷓ iuſticiã agit ⁊ caritatẽ.Sʒ qui adulatur mõ pdicto nocere intẽdit ꝑbᷣ g̊⁊c. Ter tius modus eſt rõne circũſtantie vel occaſiõis cũ vicʒ ex hoc ꝙ aliqs laudat᷑ ſu modũ inde ſuꝑbiã incurrit vel inanẽ głam taliter ꝙ peccat moꝛtalr tũ ⁊ ſi ꝑ accidẽs ſeu pᷣter intentiõem h̊ eueniat.tũ qꝛ adulãs ẽ occaſio illius ruine.iõ peccat peccat moꝛtaliter.ſi tñ occaſio ſit data nõ accepta.Nã ſi ex ꝑua laudaciõe ⁊ ſi inoꝛdinata ⁊ incauta qͥs ſuꝑ biat. moꝛtaliter peccat.videteni occaſio mag ac cepta ex ſe q; data ab alio multũ ̊ tꝑandũ eſt opꝰ laudatõis hũane in pñtia hoim Aug.in.xiij.ð tri ni.ait. Mag optabo a qͥlibet repᷣhẽdi qᷓ; ab adu⸗ latoꝛe laudari. Nullus eni repᷣhẽſoꝛ foꝛmidandꝰ eſt amatoꝛi veritatis.laudatoꝛ vero errat ⁊ cõfir⸗ mat erroꝛẽ ꝓbat᷑ ſ̊ rõne ꝑ regulo illã.Qui occaſio nem daãai dat dãnũ qͥʒ dediſſe vr et᷑ de iniu.⁊ dã. da. ſi culda.ſed q laudat aliũ ita exceſſiue.⁊ ita in oꝛdinate ꝙ dat ei occaſionẽ ruine pcti moꝛtałſuf ficienter dat ſibi damnũ pcti moꝛtalis.ergo ⁊ipᷣe moꝛtaliter peccat.ſnias ↄcluſiuas pᷣdictas ponict b.tho/ij.ij.q.cxv.Extra pᷣdictos tres modos łca⸗ ſus adulatio eſt veniale cũ vʒ qͥs adulat᷑ ſola intẽ tione placendi ⁊ delectandi.⁊ nõ in malis vł cum qs adulat᷑ ſola intẽtione euitandi aliqð malũ ſine alteriꝰ detrimẽto vel intẽtiõe ↄſequẽdi aliqð bo⸗ nũ in neceſſitate.Nullũ eni hoꝝ de ſeẽ j caritatẽ Et in his caſibo intelligẽdũ ẽ dictũ Aug.qñ ponit adulatiòem inter venialia.di.xxv.S.alias ea. De grauitate buius .F. II. peccati in ſc.⁊ ꝑ ↄpatiõem ad alia.lota pmo i ſe eſt cea Sue ꝙ ꝑ cam incurrit dei maledictio.ſeqᷣ⸗ tur hoim erga ipᷣm deteſtatio ⁊ dei ire puocatio ꝓ ducimaloꝝ obſtinatio. Pꝛo pᷣmo dicit dñs ꝑ phetã adulatoꝛiba. Maledicã bñdictõib⸗ veſtrꝭ. qꝛ vt exponit gre Qui iniq agũt bñdicunt᷑ ab eis. adulãturq; pctõꝛibbo dũmõ diuites fiant.i.qðe.i. multi. Ad q et facit qð ait hiero pha. xx. maledi ctus qͥ anũ ciauit patri meo digna.natꝰ Etibi pu⸗ er maſculus ⁊ letificauit eũ.Pr de qͥ naſcimur eſt muũdus.puer maſculus mũdi ẽ opꝰ magni ſcele⸗ ris.Filij mũdi ſunt opera que fiũt a mundoidẽ mũdanis. Annũciat aũt patri.i.mũdo maſculũ natũ ⁊ letiſicat. gno ſcelere ⁊ ſicletũ facit qꝛ de hmõi gaudet mun dus. Hic aũt.ſ.adulatoꝛ ẽ maledictꝰa dño. quan do eni aliqs ꝑpetrat aliquã notabilẽ vindictã vł malũ aliud ſolet ei dici ab adulatoꝛib.Feciſti ſiẽ pio iuſtus es.maledicẽt eis ꝓpłi ⁊ deteſtabuntur itnulus X. qñ adulatoꝛ laudat hoiem de ma — ait Hecẽ mag ira pei.vt deſit coꝛrectio ⁊ adſita⸗ duiuilatio Et ſubdit cãm. Adulantiũ eni lingue alli gant hoies in peccat.delectat eni ea facere in qby nõ ſolũ metuit᷑ rephẽſoꝛ.ſʒ laudat᷑oꝑatoꝛ. Pꝛo tertio.ſ.qð inducit obſtinatiõem ðꝛ figurateð dv na filia iacob violata deſignte aiam ſuggeſtiõibꝰ diaboli aſſentientẽ ꝙ ſichemoſtupꝛatoꝛeius ipᷣaʒ. triſtem effectã blanditijs deliniuit. Geñ.xxxuij. Cũ eni peccato ↄmiſſo ↄſcia moꝛdeat ⁊ triſticiaꝭ⸗ menti inferat blandicie et adulatiões ꝓcuratco⸗ pera diaboli detinẽt aam in malo. Uñ dñs ꝑ E/⸗ ʒzech.õ adulatoꝛes dicit.Edificabãt ipᷣi ꝑietẽ.⁊illi liniebant cũ.Qð exponẽs gre.in moꝛal.ait. Edi. ficare ꝑietẽ ẽ quẽlibet ↄ ſe obſtacula ⁊ duriciã pec cati ↄſtruere.i.ↄmittere pctã q̃ reddũt hoiem du⸗/ rũ ſed ꝑietem liniũt qͥ pctã ꝑpetrantibꝰ adulant᷑. vt quẽ illi ꝑuerſi agẽtes edificãt.ipᷣi adulãtes q̃ſi nitidũ reddãt.di.xluij.ſunt nõnulli.in ↄꝑatione vero ipᷣius ad alia pctã occurrũt due qões. Pꝛia queſtio c. An pctm̃ adulatiõis ſit guius pctõ ho⸗ micidij.⁊ vr̃ ꝙ ſic.qð tali rõne oñdo.peccatũ q;dto plus mentẽ coꝛrũpit ⁊ plus alicui nocet.tanto ẽ grauius.ſed ita facit adulatio reſpcũ homicidijq; dupliciter ꝓpbo. Pꝛimo qꝛ ſuꝑ illud vᷣbũ ps. Quo· niam laudat᷑peccatoꝛ in deſiderijs aie ſue. exacer bauit dñm pctcõꝛ Hiero.ſic dicit.nihil ẽ ꝙ tamfa cile coꝛrũpat mẽtes hoim vt adulatio Scdðo ꝓbo hoc idẽ.qꝛ ſuꝑ illud ps. ¶ õuertant᷑ ſtatim erube⸗ ſcẽtes.dicit glo.ſicplus nocet lingua adulatoꝛis qᷓ; gladius ꝑſecutorꝭ Uñ aug. Noli putaretenon elſe homicidã cũ fratri tno male ꝑſuades.ſi enim male ꝑſuades.occidis.de pe.di.i.noli.ergo videt adulatio eſſe guius peccatũ homicidio. Reſpon⸗ deo ꝙ adulatio ⁊ homicidiũ in grauedine ſe hñt ſicut excedentia ⁊ exceſſa.qð ptʒ.qꝛ homicidiũ eſt grauius peccatũ adulatione duplici rõe. Pꝛima eſt qꝛ lingua adulatoꝛis nõ nocet ita efficaciter ſi cut gladiꝰꝑſecutoꝛis.qð ptʒ.qꝛ gladius ꝑſecuto⸗ ris effectiue occidit q̃ſi ſufficiens cã moꝛtis. Lin⸗ ua aũ t adulatoꝛis nõ ita cefficaciter nocet qꝛ nul ſas põt alteri eſſe ſufficiẽs cã peccãdi.&̊ᷓ cũ gladiꝰ ꝑſecutoꝛis ſit cã moꝛtis ſufficiẽter.⁊ ligua adula⸗ toꝛis ſit cã peccãdi nõ efficaciter ſed occaſionalii. iõ homicidiũ eſt guius peccatũ adulatiõe. Secũ da rõ eſt qꝛ malũ irrecuꝑa bile eſt guius malo re⸗ cnpabilt Gec nocumentũ homicidij eſtirrecuga bile. nocumentũ vero adulatiõis eſt recugꝑabłe. g̊ ⁊c̃.Ex alia vero ꝑte adulatio eſt guius peccatum bomicidio duplici rõne. Pꝛima eſt qꝛ pctm̃ q́to plus nocet in pᷣcioſioꝛib bonis tãtoguius eſt. ſʒ lingua adulatoꝛis plus nocet in pᷣcioſioꝛibꝛ. ſcʒ ĩ bonis ſpũ alibo qᷓ; gladius ꝑſecutoꝛisqͥ nocʒ ĩ coꝛ⸗ ꝑaliba tm̃.̊ ⁊c̃. Scða rõ c.qꝛ pctm̃ qᷓ;to occultiuſ nocet ⁊ minus caueri põt tato ẽ guius.ſed pecca⸗ tũ aduiatoꝛis occultius nocet.magis eniʒ caueri poteſt a manu ꝑſecutoꝛis qᷓ; a lingua detracto⸗ ris.ergo ⁊c. Secũda queſtio eſt. An adulatoꝛ ita grauiter peccet ſicut ille cui adulatur. Et vi⸗ detur ꝙ grauius tali ratione. Quicunq; verbis u en ce alij nocet non minus nocet ſibi q; alijs. Sed ille eos tribo. Un aug.ſuꝑ illo vᷣbo. Iniquus bndici j erII ; aly ſq; ab adulatoꝛibi.Eracerbauit dnm peccatoꝛ ſic qui alteri adulatur inducit eum ad peccãdũ moꝛ taliter. quod pater. quia ſuper illud pſatmiſte. NH S M. i⸗ Go⸗ H lo⸗ in d de⸗ ons nor on hit is in teſ o nul 6 gli⸗ tli „ 4 6 1 hin Bio .6. ſgi 0o leu , n n P* CLoapitulü III. Olcũ aũt peccatoꝛis ⁊c.dicit go.Falſa laus adu latoꝛis a rigoe veritatis emolłit ad noxia.ꝗ̊ mul tomagis adulatoꝛ in ſe peccat. Rñdeo duodb mo dis. Pꝛimo ſimpliciter ⁊ abſolute ſine aliquadi ſtinctione ꝙ ille qui adulat᷑ alteri ⁊ nocet ei plus peccat ⁊ plus nocet ſibi qᷓ; illi cui adulat᷑. Cuius ratio eſt.qꝛ ſibi nocet tanq; ſufficiens cauſa peccã di.alijs auũt nocet ⁊ eſt cã peccandi occaſionaliter tantũ. Secũdo mõ rñdeo cũ diſtinctiõe.Diſtin ndũ eſt eni de illo cui aliquis adulat᷑.aut eni il e nõ aſſentit adulationi.aux aſſentit. Pꝛimo eni cũ qͥs nõ aſſentit adulationi.tũc adulatoꝛ peccat moꝛtaliter.ex intentiõe inducẽdi illũ ad peccatuʒ moꝛtale q;tũ in co fuit licet adulationi ille nõ aſ⸗ ſenſerit Secũdo vero cũ aliqs adulationi aſſen⸗ tit ⁊ acqeſcit.tũc de tali diſtinguo.qꝛ aut eſt qͥdaʒ qui decipit᷑ credendo adulatoꝛi plus de ſe q; ſibi. ⁊ talis cũ decipit᷑ ab adulatoꝛe minus peccat qᷓ; a dulatoꝛ Eſt alius qͥᷣ nõ ſolũ credit adulatoꝛi ſʒ eci am fouet adulatoꝛẽ ⁊ ꝓcuratv fiat adulatio.⁊ta lis plus peccat quam adulatoꝛ. de tali loquitur Hiero.ad Cellatiam ita dicẽs. Iſto maxime tꝑe regnat viciũ adulatiõis qð eſt Suiſſimũ qꝛ buma nitatis ac beniuolẽtie loco ðꝛ.Et ira fit vt qͥ adu⸗ lari neſcit aut inuidus aut ſuꝑb reputet᷑.hec.b. tho.ij.ij.q.cxv.?⁊ Raynerius in ſumma. Quantum ad tertiũ J. pꝛincipale.ſ.excloem ↄplacẽtie q̃ oꝛitur ex adula rione q notat᷑ cũ ðꝛ. Nõ impiguet caput meũ.id ẽ mẽs mea nõ delectabit.Cõſiderandũ eſt eni reme diũ ↄ ipam.Quinq; aũt ſunt remedia qͥb adula⸗ tionis pctm̃ excludi?t᷑ ⁊ vitatur.ſ.deceptio.redar⸗ gutio.detractio bone ↄſcie ↄditioppe miieoſide ratio Pꝛimũ remediũ ad adulatõʒ vitãdã ẽ dece/ tõisↄſideratio.ab illo ei ſʒ cauẽdũ ẽ qͥ ſʒ ðdeipit.ſʒ oĩſ adulatoꝛ ẽ tal.ita dicit aug.ſuꝑ ps.Adulatio eſt fallaci laude ſeductio.vñ ꝓuer.xi.Simulatoꝛ oꝛe decipit amicũ ſuũ.i.adulatoꝛ.qͥ autem verbii blandis allicit ad peccandũ.aut blandicijs ⁊ fa⸗ uoꝛibus inſtruit q̃liter peccata fiant.aut in bono blandimentis extollit ideo talis decipit amicum ſuũ.huic nõ eſt credendũ Hiere.xij.Nõ credas ei cũ locuti fuerint tibi bona põ.Oleum peccatoꝛis nõ impinguet caput meũ.glo.i.ſimulata dilectio ⁊ falſa laus adulatoꝛis nõ impinguet caput meũ id eſt mentem meã nõ delectabit neca vigoꝛe veri tatis mouebit. Uidemus eni manifeſte ꝙ adula⸗ toꝛes cũ aliquẽ falſe irriſerint de illo dicũt. Uide quõ illi vnxi caput.Secũdũ remediũ ↄtra adula tionls peccatũ eſt melioꝛis redargutio.naʒ redar gutio viri iuſti multũ valet ad circũ ſpectiõeʒ no/ ſtroꝝ opeꝝ ne apulatione aliq̃ in honis qᷓ facimꝰ extollamur.Ecelłs.vij.elius eſt a ſapiente coꝛ ripi q; ſtultoꝝ adulatiõibo decipi. Rõ huiꝰ eſt.qꝛ cũ ſapiens habeat rectũ iudiciũ rõnis.iõ eſt alio⸗ rum regula directiua. Stultus aũt vel vicioſus cũ exoꝛtum habeat iudiciũ rõnis ⁊ ꝑoñs appetitũ inoꝛdinatũ.nõ eſt ſequendus ſed potius deteſtã⸗ dus ꝓuer.i.Fili mi ſi te lactauerint peccatoꝛes.ſ. adulando pᷣterita.extollendo pñtia.inclinãdo ad futura:nec acquieſcas eis:Ad qð Señn.q̃ſi dat bo negat io nõ ſolũ ꝓut oꝛe ꝓfer nũ documentũ dicẽs.Sit tibi tam triſte ſi laude ris a turpibo qᷓ; ſi lauderis ob turpia.Lertium re mediũ ↄtra adulationis viciũ eſt detractiõis ↄſi deratio ⁊ in ugnario Nam ab illo cauere debe mus q velut hoſtis nos ſemꝑ ꝑſequit᷑ſed talis eſt adularoꝛ. Un Aug.ſuꝑ ps. Duo ſunt genera ꝑſe⸗ cutoꝝ.ſ.vituꝑantium ⁊ adulantiũ.ſed plus nocʒ lingua adulatoꝛis.qᷓ; gladius ꝑſecutoꝛis.⁊ Gre. dicit ꝙ remediũ ↄtra adulatiõem eſt detractio Sciendũ eſt inqt ꝙ ne imoderatis laudib eleue mur plerũq; noſtri rectoꝛis moderamine detra/⸗ ctoꝛibo lacerari ꝑinittit᷑ vt q̊s vox laudatis eleuat lingua detrahẽtis humiliet. Idẽ.vi.q.i.ſunt plu⸗ rimi.⁊ Amb.de officijs.Nõ eſt vera amicicia vbi eſt adulatio fallax.⁊ Sene.in epłis. Maium ho minem blaude.loquentem aguoſce tuum laqueũ eſſe.habet eni ſuũ venenũ blanda oꝛatio,. Quar tum remediũ cõtra adulatiõem eſt bone conſciẽ/⸗ tie conditio. Nam bona cõſcientia ſemꝑ minus de ſe eſtimat ⁊ in agendis ſuis ſemꝑ metuit ne ali quid repᷣbenſibile inueniatur.⁊ Grego.Bonarũ mentiũ eſt ibi culpam agnoſcere.i.timere.vbi cul pa non eſt.di.v.ad eius.hincidem Grego. Inter verba laudãtiũ ⁊ vituꝑantiũ ad mentẽ ſꝑ rècurrẽ dũ eſt.⁊ ſi in ea nõ inuenũ bonũ qð de nobis dici magnã nobis triſticiã generare dʒ.Et rurſum ſi i ea nõ inuenit᷑ malũ qð de nobis hoĩes loquũtur. in magnã dẽmus leticiã exilire.xi.q.iij.intervᷣba. Quintũ remediũ g adulatiõem ẽ ppꝛie milſerie inſpectio vel cognitio.Qui eni cogitat q̃lis ẽ intꝰ nõ extollitur dũ laudat᷑ exterius. Un Seneca in epła.lxxvij.ſic ait. Intus teipᷣm cõſidera nõ qua ſis alijs credas.et b. Gre.ſuꝑ E ʒech.ſic ait Quid eni pdeſt ſi oẽs laudent ⁊ ↄſcia accuſat. aut quid poterit obeẽ ſi nobᷣ oẽſ derogẽt⁊ ↄſcia ſola defedat „ ꝗ·d.nihil.idem.xi.q.iij.in cunctis. ri põt. Juramentum eſt affirmatio vcl — eo de aliquo.ſ.de facto vel fiendo ſacre rei atteſtatione firmata. Quontũ ad pmã ꝑtem diffinitõis bul nora qpie ðꝛ affirmatio vł ſed etiã actu.puta ſi alicui dicat᷑ iura ſuꝑ libꝛũ iſtũ ſi tale negociũ ſic ſe habet vel ꝙ dices veritatem de tali materia.⁊ille tangit libꝛũ nihil dicendo aliqñ ⁊ tñ ille contactꝰ habet᷑ p iuramẽto ſeu locutione iuratoꝛia.Et no a ſᷣm Jo.an.in de.circa iuramentũ qð fit ex oꝛdi natiõe iuris multipliciter fit.Quedã eni iura di/⸗ cunt ſimpliciter debere iurari.q̃daʒ coꝛꝑaliter.q̃ dã ſuꝑ ſancta dei euanglia.q̃dã addũt ipoꝝ tactu ram vt.i.q.vij.quotiens. Apud ytalicos interp⸗ tatur conſuetudo ꝙ ſufficit quemlibet libꝛum vcl quamlibet ſcripturam tangere quod ſat puto ꝓꝑ⸗ codere vbi etiam de iuramento coꝛpoꝛali expmi⸗ tur.Non ſic vbi detactu euangelioꝝ ponitur. vt extra de here.in.c.multoꝝ.in clemen. ſuper ver⸗ bo tactu. Quantũ ad ſcðam ꝑtẽ.cũ.ſ.ðꝛ de aliqͥ facto vel fiendo. Nota f̃ᷣm beatũ Tbomam. ij. ij. queſti.lxxxix.⁊ Ray.qꝙ iuramentum eſt duplex.ſ. aſſertoꝛium. Et hoc eſt de aliquo facto pꝛeſenti ——s . „ ¹ vel pterito.cũ ſeʒ quis iurat aliqd ſic fuiſſe factũ vel ſic mõ cẽ.aliud ðꝛ ꝓmiſſoꝛiũ.cũ ſcʒ qͥs iuramẽ topmittit aliqd ſe factuꝝ Et qͥðlibʒ hoꝝ fit dupłr „» qꝛ vel ꝑ ſi mplicẽ atteſtationẽ vt cũ ſimpłr iurat a liqd fuiſſe vcl eẽ vel nõ eẽ.vel eẽ factuꝝ vel non fa⸗ ctuꝝ aliqd. vel ꝑ execratiõʒ vt cũ iurat ſiñ ẽ ifa vt aſſerit. vel ſi nõ faciet qð ꝓmittit ꝙ deꝰnõ adiuuʒ eũ vel nõ ſaluet vel eueniat ſibi tale vel tale malũ vel filijs ſuis et hmõi. Et ſic obligat illð ꝑ qð ſic iurat vt diuinũ iudieciũ i eo exerceat᷑.veldina vltõ ſi nõ iurat veꝝ. Quatũ ad vltimã ꝑtẽ cũ.ſ.ðꝛ ſa cre rei arteſtatiõe firmata. Sciẽdũ ꝙ cũ iurat᷑ per creaturas non aſſumũtur creature ĩ teſtioniũ ᷣm ſe .ſʒ inq;tũ dina vᷣt? aliq̊ mõ ĩ eis manifeſtat᷑. Ut cũ iurat ꝑ fidẽ.ꝑ euãgliũ.vel ꝑ ſctõs.intelligi per deu cꝰ vitas ↄtinet in fide eius.vel in euãglio eiꝰ. ⁊ ſancti hãc vᷣitatẽ pᷣdicauerũt ⁊ tenuerũt. Uñ et Aug.dicit.Qð iurare ẽ deũ in teſtẽ ꝓuocare.qꝛ ſcʒ pꝛiciplir iuocat᷑i teſtioniũ eꝰ Diffinit᷑ aũt ̊ iuram tũ cõiterput.ſ.fit illicite ł licite q;uis cũ fit illicite potiꝰdici dẽat ꝑiuriũ qᷓ; iuramẽtũ qꝛ iuramentũ ipoꝛtat actũ vᷣtut.ꝑiuriũ vo vicij.Et ðꝛ iuramẽ⸗ tũ q̃ſi iurꝭ aſtrigimetũ.vel qꝛ ꝓ iure ſumit᷑ vt hẽa⸗ turꝓ vero qð ſic iurat ſm tho.vbi.S.Dicit᷑ etiã ſa iſte alio mõ ⁊ cõius ðꝛ abbas de ſicilia.ſz ĩ titu. vbi frequenter allegat᷑ di. Nico.de ſicilia. De iurameto quõ ſit liq.. tũ ſi fiat cũ debitis modis qð totũ notat ⁊ pthe⸗ mate accipi põt ĩi aucẽte qͥ hr Hiere.uij.ſ.Et iura⸗ bũt in noie meo.Uiuit dñs.in veritate.iudicio ⁊ iuſticia. Ubi tria notan?᷑ꝭ· Pꝛimo actꝰ licitꝰ re ligiõis.ibi.Et iurabut Scðoo modus ↄgruus locutiõis.ibi.viuit dñs. Tertio affectꝰ neceſſa⸗ rius huiꝰactiõis.ibi.in vitate. iudicio.⁊ iuſticia iuramætũ ſit ẽt licitũ ⁊ vonũ oñndi? ex roe. ex fine. ex ſcripture ſerie ſeu narratioõe. Rõ aũt q̃ ꝓbat᷑ iu⸗ ramentũ i ſe licitũ ẽ iſta. Ille q iurat iuocat dinũ teſtioniũ ad ↄfirmãdũ ea q̃ dic vtʒ ex diffinitione Aug.dñt.Jurare ẽ deũ ĩ teſtẽ iuocare.nibil ãt cõ⸗ firmar niſi ꝑaliqð qðẽ certiꝰ? poti ciõ i v ipo ꝗ am pᷣbet.vñ hiero dic ſuꝑ mat.Qð qͥ iurat aut ve⸗ nerat?᷑ aut diligit eũ ꝑ quẽ iurat.Et phᷣs.vi. meta. diẽ ꝙ iuſiuradũ ẽ honoꝛatiſſimũ Exhibere ãt deo honoꝛẽ ⁊ reuerẽtiã ꝑtinet ad vᷣtutẽ latrie ſeu reli 4 giõis.vñ ⁊ Deutro.vi.vbi agit᷑ de ſᷣuitute latrie. dicik Illi ſoli. ſ. deo Fuies.⁊ ꝑ nomẽè eiꝰ iurab.vnꝛ n ve Fritit⸗ cũ dediſſʒ leges Laccdemonijs multũ vtil „— vt hr̃ent cãm obfᷣuãdi eſtimãs ĩ tanta reueretia ⁊ rent᷑ Secũdo ptʒ bᷣ idẽ er fine. lã cuiꝰfi nis bonꝰ eſt ipm qʒ bonũ ẽ.niſi materia de ſe ſit mala. vt fe es ill tñ viderent᷑ mlrũ gues, finxit Ti⸗ gurgꝰeas accepiſſe ab apolline.⁊ iõ nõ vellet mi nuere h mutare ſine ↄſilio eiꝰ.vñ exegit iuramẽtu ab eis.ꝙ nõ eas traſgrederet quſq; rediret ad eos &ᷣ cũ rñſione.Sicq; inde receſſit nec vnq; reůᷣſus eſt . Auguſt. xxij q.l. c.lta ergo. „ . —— nerari vel furari pter elemoſynã faciendã. qꝛ tũe fins ſeu itetio bona nõ ercuſat. YFinis aut ꝑꝑ qð 4 induetũ ẽ iuramẽtũ.eſt ad certificãdũ hoĩes ⁊ ſic ad tollendũ ↄtrouerſias nec materia de ſe mala ẽ ſed bona vt dictũ ẽ. ¶Tertio ptʒ hoc ex ſcripture aucte vbi ponunt᷑ exẽpla ſctõꝝ a nob imitãda.ibi aũt iuenimꝰ ⁊ deũ ⁊ angłm ⁊ hoĩem ſanctũ pluri es iuraſſe ꝑ memetipᷣm iuraui dic dñs ⁊c. Geneß xxij.vt eni dicit a płs ad hebꝛe.vi.Hoĩes ꝑ maio ⸗ res ſuos iurant.Deꝰ at qꝛ ſuꝑioꝛẽ nõ hʒ ꝑ ſemet⸗ ihm iurauit ⁊ in põ · Jurauit dñs ⁊ nõ penitebit eũ ⁊c̃. Jurare aũt dei ẽ a ſeipᷣo nullatenꝰ oꝛdinata cõuellere.penitere vᷣo eadẽ oꝛdinata cuʒ voluerit finurarexenecguiijelneotmurabilis. z⸗ ee de? icar natus in euãg . dico vob.qð ipᷣemet exponẽs.ſubdit Lu.uij.inve ritate dico vob ꝙ multi lepꝛoſi erãt ĩ iſrł ⁊c. q lo⸗ cutio ẽ iuratoꝛia ſᷣm Inno.er de iureiur.c.etſi xpᷣi Roſſ tñ dici ꝙ tał locutio ſit potiꝰq̃dã firma aſ⸗ eueratio vᷣitat qᷓ; iuramẽetũ ſicut cum qs diceret Lerte ſic ſe hʒ iſtud.⁊ talis expoſitio mag eſt pᷣdi canda.iurauit ẽt angłs bonꝰ ꝑ vinẽtẽ i ſecula ſecu loꝝ ꝙ tpᷣs nõ eẽt ãpliꝰvt hr̃ apocx. Multi ẽt ſcti vere ciurat em tho. vbi. 8. Dicit etia ſa in nouo ⁊i veteri teſtõ iueniũtur iuraſſe vt aplus crametũ ob ſacra aſtringimẽtũ.ſᷣm MNico.ſiculũ. paulus cũ dicebat.q̊ttidie moꝛioꝛ ꝑ glam veſtraʒ frẽes q locutio fuit iuratoꝛia vt dic Augxxij.qõ.i. noõ eſt. ⁊ ad Rom.i.Teſtis ẽ mihi deꝰ ⁊ i plip alijſ lod ſuaꝝ epłaꝝ ſed ⁊ abꝛaam yſaac iacob⁊ ioſeph ſctiſſimos viros iuenimꝰ iuraſſe vtʒ ĩ Geñ. verũ vt dlc b. tho ·ij. ij. q. lxxxix.nihil ꝓhibet aliqq m ſe eſſe bonũ qð tñ cedit ĩ malũ vtetis eo.qꝛ.ſ.nõ vtit cõuenient᷑.ſicut ſumere euchariſtiã ẽ in ſe bonũ. vx tñ qͥ indigne ſumit iudiciũ ſibi mandncat ⁊ bibit W. ri. Sic ? urainẽtĩ quis ĩ ſe ſit boℳâ%l nũ.ſi qͥs vtat᷑ falſo vł in re illicita aut indiſcrete⁊ vt dꝛ:1. leuiter.cedit ĩ malũ eiꝰ.iuramẽtũ igit᷑ ⁊ſi ſit bonũ nõ tñ ẽ ↄnũerãdũ inter illa bona q̃ ꝑ ſe ſN apeten⸗ da.vt ſũt actꝰ dilectõis obie.⁊ hũilitat.oꝛonis et hmõi.nec tñ ↄnũerãdũ inter illa q̃ de ſe ſũt mala. vt blaſphemia.homicidiũ.⁊ hmõi.ſed intbona li cita qͥ tñ ꝑ ſe nõ ſint apetẽda vt pma ſʒ ĩ nccitate exercẽda. Tho.vbi.õ.⁊ Bonauẽc.in.iij.Et ſi inter bona nccaria.q̃.ſ.ſtoꝛdinata ad ſubueniendũ alu cui defectui.ſicut medicina q̃ nõ ꝑ ſe qrit ſʒ ꝑꝑ ne⸗ ceſſitatẽ ad ſubueniendũ viq; humane infirmita⸗ ti.⁊ inq;tũ ad h̊ iuuat qs vti es ⁊ nõ aliter.ſic ⁊ in ramẽto vtẽdũ eſt in neceſſitate.⁊ iõ ðꝛ Ecci.xxij. iurationi nõ affueſcat os tuũ.multi eni ſt caſus i illa. Qð aũt dñs ꝓhibuit iurare oino.vt Mat.v intelligit phibuiſſe nõ qꝛ ex ſe malũ ſit iuramẽtũ. vt furtu.adulteriũ.⁊ hmõi.ſed ex cã ne.ſ.ex freqn ti ⁊ leui iuratiõe cõtingat ꝑiuriũ.vt dicit Innoẽ. cæx᷑ de iureiur.c.et ſi xpus. Pꝛohibuit gvt.l.qͥs nõ inrat ex ſe delectabiliter ſʒ coactꝰnccitate vt pöit ſ ci.C.m. Quant io legit᷑ iuraſſe cũ vic diccbat amẽ ſcʒ nõ iuret᷑ ꝑ ydola vel ꝑ creaturas in h̊ eas vt de um venerãdo:ſʒ cui ꝑ eas ꝑiurat᷑ ad deũ ſe reſeren do nec ꝑ deũ iuret᷑ mò obpꝛobꝛioſo vt ribaldi.Et de his dicendũ in. c. ſequẽti. .—.. ... iuit dñs. ponii modus ↄgruꝰ locuiõis. vt f f —,,—ä – —— Lapitulü . II. Ta apitulũ. uij de iuramento p modũ p̃dicatõis iuramento per mem aa dei vel ꝑ creaturas.vł ꝑ falſos deoſ Quantũ ad pᷣmũ nota ꝙ cũ qͥ iurat ꝑ membꝛa dei vel ſanctoꝝ.aut iurat ꝑ mebꝛa inho⸗ neſta.vt ꝑ culũ dei.vel ꝑ mẽbꝛa pudẽda vᷣgis ma rie aut ſanctoꝝ ⁊ eſt moꝛtale.qꝛ ſonat blaſphemi am ⁊ notabilẽ irreuerentiãa.⁊ ſic inteiligit ca.ſiqs ꝑ capillũ.xxij.q.i.Aut iurat ꝑ mẽbꝛa honeſtavt ꝑ coꝛpus ꝑ ſa nguinẽ.ꝑ caput ei.⁊ hmõi.⁊ tunc de ſe ex mõ iurandi nõ eſt pctm ſed eẽ poſſet ſi ex con temptu vel irreuerẽtia bᷣ ageret. Quantũ ad ſe⸗ cundũ iurare ꝑ creaturas vt.ſ.ꝑ fidem. euanglia crucẽ coꝛpus ſuũ.celũ.⁊ hmõi.nõ eſt de ſe illicitũ ſicut nec etiã iurare ꝑ creatoꝛẽ.Qð aũt ꝓhibuitdo minus MMath. v. dicẽs Nolite iurare ꝑ celũ neq; ꝑ terram ⁊c.duplex fuit ca huius ꝓhibitõis.ne vi delicet ad creaturã trãſferret᷑ honoꝛificentia crea toꝛis.cũ.ſ.crederẽt aliqð nomen deitatis eẽ ĩ cre⸗ gturis ꝑt q̃̊s iurarẽt vt gẽtiles faciebãt idolatrie Delditi ad quã erãt ꝓni indei.vel ne creaturas cõ⸗ temptibiles iudicando ꝑ eas iurãdo ꝓmiiſa ꝓ ni/ hilo ducerẽt ac ſi nõ teneren:.Et vtrãq; cam huiꝰ ponit Grati.xxij.q.i.S.ex pᷣmiſſis.et ſic iantelligẽ dum eſt illud.c.lericũ ꝑ creaturas iurantẽ ſi ꝑ ſticerit in vicio eccõicandũ.xxij.quclericũ.videli cet cũ in hoc honoꝛ latrie cchiberet᷑ creature.vtdi cit cho. Uñ ⁊ ſanctus Joſeph iurauit ꝑ creaturaʒ cũ dixit fratri ꝑ ſalutẽ pharaonis nõ exibit hic ⁊c̃. Geñ.x.ij.Qð põt intelligi dictũ ꝑ execrationẽ ſic. Si nõ faciã qð dixi deus nõ ſaluet pharaonẽ vel põr intelligi iuratũ eẽ ꝑ ↄteſtatiõem ſic. ſicut ẽ verũ.deũ dare vel cõſeruare ſalutẽ ſeu ſtatũ tgalẽ pharaonis ad exercendã iuſticiã cũ ab eo ſit ois poteſtas.ita eſt verũ qð dico.b.tho.vbi.S/⁊.xxij. q.i.S.ex pᷣmiſſis Quantũ ad tertiũ.ſ.iurando ꝑ falſos deos h̊ eſt ſunpliciter ꝓhibitũ.qꝛad idola⸗ triã ꝑtinet.vñ ðꝛ Exo.xxiij. Per nomen eternoꝝ deoꝝ nõ iurabitis.tenet᷑ tñ talis ſeruareqð lici⸗ tum iurauit ꝑ falſos deos.vt hr̃.xxij.q.i. Monʒ qꝛ de iure naturali ẽ ſeruare fidelitatẽ in ꝓmiſſis glias adderet peccatũ peccato.ſ.qð cõmiſit in iu rando ꝑ falſos deos ᷣm Rav.⁊ Tho. Licitũ tñ ẽ vti iuramẽto illius qui iurauit ꝑ falſos deos ſeu reciꝑe iuramentũ eius qͥ ex ſe gatus eſt iurare per bmèi. Uñnñ⁊ aoon vlus ẽ iuramento Laban qͥ iu 0 rauit ꝑ deũ ſochoth.i.idolũ.Et machabei cum fe cerũt pacẽ cũ romanis vſi ſunt iuramento ipᷣoꝛũ qð vr̃ fuiſſe ꝑ idola q colebant vt hrxxij.q:i.mo⸗ net. ⁊.S.ſe.ſed non licet inducere eum ad hoc ſecũ dum Tho. Inno.⁊ Hoſti. De tribus que cõcurrere.F. debent in iuramẽto ad b̊ vt licite fiat ⁊ de ca inſti tutionis eius dicit Hiero.ſuꝑ illo verbo Hiere. uij iurabis ⁊c̃. Aiaduertendũ qꝙ iuſiurandũ hbos hʒ comites.veritatẽ iudiciũ ⁊ iuſticiã. Sl iſta de fuerint nequaq; iuramentũ.ſed ꝑiuriũ erit. Pꝛi mũ qð re riĩ ⁊ pncipale eſt vᷣitas.⁊ Hͦ mag in coꝛ de qᷓ; oꝛe.bᷣ ẽ ꝙ iuret qͥs ſᷣm ꝙ dicat ſibi coꝛ ſeu co nolu L abetun ꝗ·i.ita ergo.Unde ⁊ Joſue cum ſenioꝛibi iſrabel. ſcla. am ſi iuraret qð vem realiter eſſet cuius tñ cõtrariũ crederet giurus eſſet fonnaliter. Sʒ iu · rando mẽdacioſe ꝑiurus eẽt foꝛmaliter ⁊ materi aliter p̃ᷣm Bonaué. in.iij.⁊ vtrũq; inoꝛtale In qð incidit Petrus apłuo cũ iurauit ſe xpᷣm nõ ↄgᷣſce re vt hĩ Mathᷣ.xxvi.Et ꝑꝑ vᷣitatẽ qͥ dʒ eẽ in iura⸗ mento addunt᷑ q̃ſi alia.Nam iõ iudiciũ.ſ.diſcreti onis ⁊ mature ↄſideratiõis vt bñ ꝑpendat eẽ ve/ rum qð iurat.Juſticia reqrit᷑ iurãdo lic ta ne illi citũ iurando cuius griũ oꝑtet eũ facere ſi reꝑiat falſum dixiſſe. Ubi nota ſᷣm cho.ij.ij.q.lxxxix · ar. i.qð iuramentũ ẽ inſtitutũ ad ↄfirmatiseʒ ſeu ad certificatiõem vᷣitatis eiꝰqð ðꝛ. Cõfirmatio aũt ⁊ certificatio alicuius rei in ſcibilib fit ꝑ rõem q̃ͥ ꝓcedit ex aliquibo naturaliter notis q ſunt infalli biliter vera.ſed ſacta ꝑticulariter hoimnõ pñt ꝑ rõem ↄfirmari.ſʒ ſolẽt q̃ dicunt᷑ de hisↄfirmari ꝑ teſtes.hũanũ aũt teſtimoniũ pᷣciſe nõ ẽ ſufficiens ad hmõi ↄfirmãdũ.Pꝛimo ꝑꝑ defectũ hüane veri tatis.qꝛ plurimi labunt᷑in medaciũ.iux illð.ps. Os eoꝝ locutũ ẽ mendaciũ. Scðo ꝑꝑ defectũ hu mane ↄgnoſcibilitatis.qꝛ hoies nõ pnt ↄgnoſce/⸗ re futura nec abſentia.nec coꝛdiũ occulta.iux illð ij. ꝑalipᷣ.vi.Lu ſolus noſti coꝛda filioꝝ hoĩm.⁊ ð his tñ hoĩes loquunt᷑.⁊ expedit rebꝰ hũanis vt a· liq̃ certitudo de his hẽat᷑.Et iõ neceſſariũ ſuit re⸗ currere ad diuinũ teſtimoniũ ꝑ iuramẽtũ inuocꝗ do in teſtẽdeũ qͥ mẽtiri nõ põt ſed hʒ in ſeveritatẽ infallibilẽ ↄ̊ pᷣmũ defectũ.Nil eũ latet ſed hʒ oim cognitiõem vlem ʒ ſecundũ defectũ.Ac etiã ẽ deꝰ vnitatis ⁊ p acis amãs ſummce caritatẽ.⁊ b ↄtra aliũ.i.tertiũ defectũ cõem hoĩm.ſ.diſſenſionis ?z litigioſitatis.qui etiã tolliꝑ iuramentũ im illð ad Heb. vi.oĩs cõtrouerſie finis eſt iuramẽétum. Manifeſtat aũt deꝰ inuocatꝰ in teſtem in iuramẽæ to an illud ſit vm qð platũ eſt.vel reuelãdo ꝑ iter nam inſpiratiõem inſpirãdo.ſ.menti iudicis ⁊ ꝑ⸗ tis aduerſe vt credãt iuramento vel ꝑ facti denu⸗ ciatiõem dũ ꝓducit in publicũ q̃ erant occulta vł p penã mẽtietis dũ puniẽdo mendacẽ manifſeſtat mendaciũ q̃ qdẽ ⁊ ſi aliqñ nõ facit in pnti.in tutu ro iudicio ꝓ certo faciet manifeſtãdo.iup illð.l⸗ lumĩabit abſcõdita tenebꝛaꝝ ⁊ manifeltabit coſi lia coꝛdiũ.i.Coꝝ.uij.Illud ſiqͥdẽ teſtimoniũ nul li deficiet.łp eo ł ↄ eũu. Scðm qð exigit ẽ iudi ci um.ſ.diſcretiõis.vt.ſ.bñ examincet ⁊ ducernat qð iurat᷑ ⁊ ſi eſt ſufficiẽs ⁊ vęgens cã Sicut.n.ixreuc rentiã faceret pncipi qͥ vellet eũ inducere in teſtio niũ alicuiꝰfriuole rei.ita ⁊ qͥ iurat ex leui cã⁊ ſixe rũ dicat in h̊ igi᷑ dʒ eẽ iudiciũ diſcretiõis vt vide atur ſi eſt necenariũ iurare.puta qꝛ ẽ aliqd qð ðꝛ neceſſariũ vel multũ vtile ad credendũ qð tñ nõ crcdit᷑ niſi iuret᷑.⁊ ſi intelligitur qð dixit xpᷣs.ma⸗ thei.v. Sit ſermo veſter eſt eſt.nõ nõ.qð amplius cſt a malo.i.ſiue affirmando ſiue negãdo aliqd lo quimini ſimpłr.ita tñ vt ſicut habet in coꝛde ita ꝓferatis ⁊ oꝛe ⁊ nõ ſit eſt.i.in coꝛde ⁊ nõ in eꝛe vel ecõuerſo.qꝛ hoc ꝑtineret ad mendacium.Quod autem amplius dicitis qᷓ; ſimplicem ſermonem. puta cum opoꝛtet iurare a malo eſt.id eſt.pꝛoce⸗ dat hoc ex incredulicate audientium.cum ſcilicʒ nolunt credere quod eis eſt vtile.⁊ habetur. xxij. quia fuerũt nimis ſceleres ad iurandũ in pmittrẽ do ſcʒ emunitatẽ ⁊ ſocietatẽ gabaonitis qn vene⸗ rũt ad eos ſimulãtes ſe in remoto multũ habita⸗ re a terra ꝓmiſſionis nec habuerũt ſufficiẽs iudi ciũ diſcretiõis in examinãdo negociũ decepti ſũt ⁊ indiſcrete iurauerũt.tñ ob reuerẽtiã iuramenti noluerũt Zuenire nec in hoc fecerũt ʒ pᷣceptũ dñi qui pᷣceꝑat illas natiões oẽs deleri qꝛ intelligeba tur illud tale pᷣceptũ nõ ſimpliciter ſed in caſu in quo ille gẽtes ꝑmanerẽt incoꝛrigibiles.gabaoni⸗ te aũt ſubmiſerũt ſe coꝛrectioni hoc m Bonauẽ tu.in.iij.ſentẽ.⁊ nihilominus ioſue tradidit illoſ ſeruituti cuidã. Seruitus aũt equiꝑat᷑ moꝛti ſᷣm tura. Et ſic aliqduo modo occidit eos.⁊ vtilius. Ambꝛo.rxxij.q.uh innocẽs. Uel põt dici ꝙ famili ari cõſilio ſpũſſcneti ſeruauerũt ad qð obligati ñ erãt.Qð 1õ factũ erat ꝓpter reuerẽtiam iuramenti oñdendam. Hiſtoꝛiã habes Joſue.ix.c.Qñn auteʒ quis ſine iudicio diſcretionis iurat.i.ex q̃dam le⸗ uitate ſine aliq̃ cã ⁊ neceſſitate vel vtilitate vtiqq peccat. etiam dicẽdo veritatẽ.qꝛ irrenerentiã deo facit non tñ moꝛtaliter ſi dicit vcritatẽ vel quod credit veꝝ niſi hoc faceret in ↄtemptũ dei ad quæz aliqñ inducit frequensvſus alicuius mali. Siłr ſi ilud de quo dubitat eſſe verũ iuraret ꝓ vero ex quadã leuitate ⁊ pᷣcipue in iudicio vel in caſu In ſequit᷑ damnũ alterius.Oebet eni in hmõi nõ le⸗ uiter vel pᷣcipitant᷑ duci ſed mature ⁊ benepuiſus ⁊ pꝛemeditatus.⁊ ſᷣm qð recolit ſic iurare cum ex pedit.ſ.certe vbi eſt certus.⁊ dubie vbi eſtdubius VUnñ dicũt Buił.⁊ Hoſti.⁊ Bern. Qð inłr adul⸗/ tera qᷓ;uis cõfeſſa ſit de adulterio ſacerdoti.nõ tñ poteſt nec debet iurare marito ſuꝑ hoc ſuſpicanti vel qrenti ſe ̊ pctm̃ in ſc nõ habere.qꝛ q;uiſ crede re pie poſſit peccatũ ſibi remniſſum ꝑ cõfeſſionẽ nõ tñ de pᷣ certa eẽ põt ꝙ ſit ſibi dimiſum. vt exc ð pur ga.ca.c.accepimꝰ.⁊ ſic de aljs rebo dubijs. Ter tiũ qð exigitur in iuramẽto cſt iuſticia.qð hʒ locũ in iuramẽto ꝓmiſſoꝛio.vt.ſ.cuʒ qͥs ꝓmittit aliqᷣd facturũ ꝓmittat qð iuſtũ eſt ⁊ licitũ. Nam ſi pꝛo/ mitcit iniuſtũ et illicitũ qͥd vtiq; peccat. ⁊ ſi ilud licitũ qð ꝓmittit⁊ iurat faccre eſt de ſe moꝛtalevt cũ iurat occidere adulteram nõ relinq̃re ⁊ hmõi. peccat moꝛtaliter ſiue intendat illð facere ſiue ñ. led inducere timoꝛem vel vitare malũ ſibi intem ptatũ qꝛ tenetur griũ facere eius qð iurauit. als iterũ peccaret moꝛtaliter.ſ.illud malũ adimplen do ⁊ ſic deeſt veritas in ipᷣo iuramento de neceſſi⸗ rate qꝛ ſine moꝛtali alio peccato⁊ guioꝛi nõ põt il lud ſeruare.ſemꝑ aũt cum deceſt veritatis iuramẽ to.⁊ ſcienter eſt moꝛtale.qꝛ pꝛie ⁊ ꝑfecte tũc eſt ꝑ⸗ iuriũ vtʒ ex diffinitione eius. Uñ herodes qͥ iura uit puelleſſaltanti dare qð pereret.male ⁊ indiſcre te iurauit. ⁊ peius impleuit caput Johᷣis bap.dã do illi puelle pᷣmo poſtulanti.vt hr Marẽ.vi. Si eni intedebat ſimpliciter dare qð poſtularet etiaʒ malũ vt moꝛtẽ iobãnis Peccauit moꝛtaliter nec tenebatnplere.Si hoc nõ intendebat ſed detga lib q̃ poſtulaſſet ⁊licitis ſic nõ peccauit ſaltẽ moꝛ taliter in iurando nec ad illud obligabat ex vi iu⸗ ramenti qð nõ intendebat.⁊ de hac habes.xxij.q. unj.c.vnuſquiſq;.⁊.c.eſt etiama Iñ ⁊ Sauid et ſi iuraſſet occidere Nabal pter contumelias dboꝝ illatas nuncijs ſułs ad interceſſionem tñ pꝛuden tiſſime mulieris Abigail vxoꝛis dicti Nabal mu tauitpoſitũ nec ſibi ↄſciaʒ fecit ꝙ illicitũ iuramẽ tum nõ ſeruaſſet vt hr.i. Reg xxv.⁊ hr.xxij.q.uij. iurauit.Si autem qð iuratur eſt illicitũ eſtvenia le de ſe. vt bibere ter vel quater cũ hoc bibere ſit ſi bi nimis.vel aliqð indifferens vt ire ad villã ſui ſolatio vel aliqð licitum in ſe vel vtile alteri nulli ns tamen impoꝛtãtie vel ꝑuiſſime.vt vtrberare fi lium vel accuſare ꝓ leii defectu dare alicui aliqð pꝑuum pomũ.⁊ hmõi.Si non ſeruet tale iuramẽ tum qᷓ;uis tũc intenderit ſeruare non tñ videt᷑ eſ⸗ ſe moꝛtale.Et ratio huius eſt.qꝛ nõ deeſt vcritas de neceſſitatelnõ enĩ tenet᷑ ↄᷣriũ facere eius qð iu⸗ rauit de neceſſiate ſalutis.qꝛ ſi ſeruet puta facien do illud qð iurauit illicitum vt bibendo aliquan tulum plus quã debeat.peccabit venialiter ſcẽᷣm Guil. Uenialia aũt non tenetur de neceſſitate ſa lutis vitare.Et cũ meliꝰ vł minꝰ male faciat ĩ nõ ſeruando illud tale.ergo nõ plus qᷓ;venialiter pec cabit ex ipᷣo actu in ſe Si ꝓmittit iurando qð lici tũ ⁊ alicuius impoꝛtãtie.vt dare alicui pecuniaʒ debitam ex Zctu vel ꝑ modum doni aut elemoſy ne ⁊ in certo termino.vel intratuꝝ religioneʒ.itu rum ad aliquam ꝑegrinatiõem ⁊ hmõi.Aut intẽ dit non facere.⁊ tũc peccat moꝛtaliter.qꝛ iurauit cõtra veritatem cius qð erat in mente Uñ ibi mẽ daciñ ⁊ tamen tenetur implere ſi põt ſaltem in fo ro indiciali.ſedin foꝛo ↄſcie m quoſdam nõ tene tur.ſᷣm vero alios tenet᷑ ⁊ obligat᷑ etiã in foꝛo cõ/ ſcientie Bonauẽ.in.iij.ſen.ponit vtrãq; opiniõʒ ⁊ neutrã repꝛobat.ſecũda tñ tutioꝛ ⁊ còſulenda. aut intendit facere ñ ſi nullo mõ põt illud imple⸗ re pter diuerſos caſus ↄtingẽtes nõ tenet᷑ niſi ad ulud qð poteſt.puta ſi iurauit dare.x.⁊ nõ põt ni ſi.v.qꝛ plus non habet ad illa qͥnq; tenet᷑. Si iu/ rauit in certo termino ⁊ in illo non põt ſed in fu/ turum tũc qᷓ;citius poſtea poterit.tenet᷑.Si aut põt ſeruare ſed cũ multa ſui incõmoditate.nõ pſᷣt Juenire ꝓpꝛia auẽte niſi ũlle cui ꝓmiſit.relaxet vel dilatiõem det ſi ad ipᷣm ſpectet pᷣciſe ꝓmiſſio.ſeu etiã relaxari ⁊ abſolui põt a ſuꝑioꝛe qñ iurametũ ⁊ ſi de re licita tñ ꝑ metũ ⁊ dolũ fuiſſet extoꝛtũ Sʒ ctſi cũ ꝓmiſit poterat.poſtea ſuꝑueniat inopina⸗ tus caſus.puta iuraui alicui reſtituere gladiũ ſu⸗ um cũ repetierit ⁊ in furia ipᷣe repetit.non debeo reddere ne abutat᷑ eo nec in pᷣ̊ ſum ꝑiurꝰ.qꝛ cũ pꝛo miſi nõ cogitabã de furia q̃ͥ fuꝑuenit.de q ſi cogi⸗ taſſem nõ ꝓmiſiſſem. Silłr cũ qͥs cũ ꝓmittit eſtdi ues.poſtea efficit᷑ pauꝑ ⁊ ipotẽs ad illð nõ ſimpłr ſed cũ multa incõmoditate poterit petere a ſuꝑio ri.ſ.epᷣo vł papa tᷣm materia relaratõeʒ vl abſolu tionẽ vł ↄmutatiõem.de q̊ vide.j.in.c.vi.in coꝛ.⁊ S.i.cũ ſe. Si vero aliqͥd iurauit ſub conditiõe. nõ extante illa conditione quã expᷣſſit vel intendit ñ tenetur quo ad deum. Quedam ex ſe ſubintelligũ tur ſᷣm HVoſti. et ſi de eis in ꝓmiſſione nõ cogitet ſeu intendatur.vt ſi iuro reſtituere tibi pecuniam ad certum tempus ſubintelligitur ſi mulueler, alias non teneoꝛ. Item ſi iuro tibi dare dotem.i intelligitur ſi nuptie ſint ſecute.alias non teneoꝛ d ſhl no der u abe s lur kon ſac Uett 1 bbi⸗ hi ſur⸗ ab ii bir ſa di Pii nee⸗ Item ſi iuro ſoluere tibi ad certũ tꝑs.intelligit᷑ niſi iu dex pᷣcipiat cõtrariũ ⁊ iuridice vt in ſequeſtris. Itẽ ſi iuro alicui tanq; regvel epᷣo depoſito a dignitate nõ teneoꝛ obedire. Itẽ ſi iurat pᷣlatus alicuiꝰecclie aliqͥd ſe facturũ vel daturũ vt pᷣlatus.pꝛiuatꝰ pᷣlatura nõ te ner ⁊ ſic ſi iurauit reſtituere pecuniã mutuatãvt pᷣla⸗ tus.nã pꝛiuatꝰpᷣlatura nõ tenet᷑. Si ñ pecuniaver⸗ ſa eſt in vtilitatẽ eccłie.xv.q.vi. Autoꝛitatẽ,.aliꝰ ſuc⸗ ceſſoꝛ tenebit᷑ quoad mutuatã pecuniã. Idẽ vr̃ qad rõnabiles pꝛomiſſiões.Si aut ꝓmuttit vel mutuo ac cipitvt pꝛiuata ꝑſona.tenebit᷑ ipſe etiã pꝛiuatus pᷣla tura.Item cum quis iurat ſtare mandatis alicuiꝰp offenſa facta ſibivel alijs intelligit᷑ niſi mãdanerit in iuſtũ.immoderatũ vel impoſſibile.ꝛ hmõi.Itẽ Ray. addit eriã quod in huiuſmõi cum contra iurametũ vult quis venire dʒ hoc facere autoꝛitate eccłie.id eſt ſuꝑioꝛis.vt epᷣivel pape.In quibuſdã tñ ex pᷣdictis ſuꝑfluumvidet᷑. rem cum iuro tibi reddere bladuʒ velvinũ intelligit᷑ eiuſdẽ bonitatis. Itẽ cum iurat pr vel mater vel alius dare alicui filiãvel aliã cõſangui⸗ neã in vxoꝛẽ intelligit᷑ꝙ bona fide laboꝛabit ꝙ habe⸗ at eam ⁊ ad plus nõ tenet᷑. De hmõi iuramẽetis pꝛo⸗ miſſoꝛijs habes multa infra.c.vi:in coꝛꝑe. Excluduntur autema §. I Capimli rea enĩ exigit᷑ ab hoĩe iuramentũ,.qꝛ dubitat᷑ ne ſimꝰ pliciter loquẽdo diceret mendaciũ vel nõ ſeruaret ꝓ⸗ miſſum.Ipſi enĩ dñt magis cauere a iuramẽto non neceſſario.vt exemplo doceant alios nomẽ dñi reue⸗ reri nõ inuanũ aſſumi.Ponit autẽ Ray.ſſeptẽ caſus in quibo dñt ſacerdotes⁊ pᷣlati iurare.Pꝛimꝰ ne defe ctu pꝛobationũ qͥs ledat᷑ vłꝑ rem ſuã amittat.tũc enĩ pñnit⁊ dñt iurare.vbi tñ nõ ſit cauſa ſanguis. Se⸗ cũdus ꝓ fide.vt cũ qͥs abiurat hereſim ꝓmittẽs non ampliꝰ relapſuꝝ vel etiã ſciſma.de cõſe.d.ij. Ego Be rengariꝰ.⁊.iiq.vij.Quotiẽs. Tertio ꝓ obedientia pꝛout iurãt ep̃i⁊ abbates romano pontiſici. extra de elec.c. Signiſicaſti· Quarto ꝓ pace.xxij.q.i. om̃e Quintus ꝓ indẽnitate ecclie.xxviij.di.de ſiracuſa ne.Sʒ hic caſus pᷣt reduci ad pꝛmũ. Serxtus cuʒ abſoluit᷑ qͥs ab excõicatõe. Septimꝰcũ infamatꝰ debet ſe purgare deficientibo.ſ.pbatõibo.ij.q.v. Si qͥs pᷣſbirer. Addunt᷑⁊ alij duo caſus in ſexto. Pꝛi mus cũ ſacerdoſ litigat ſiue in cã tꝑali ſiue alia debʒ iurare de calũnia. Scðs.iſ.eſt.qꝛ dʒ iurare de ve⸗ ritate dicẽda.ex.de iura.calũ.c.Si de calũnia. li:vi Quod autẽ clerici⁊ religioſi hodie iurẽt in cõi ſᷣmone ꝓ leui cã ſicut laici nõ excuſat cõſuetudo qverius di⸗ cenda ẽ coꝛruptela⁊ auget pctm̃ nõ minuit.xxiiij.q.i iuramẽto pᷣcipue tria genera ꝑſonaꝝ ſᷣm Tho. ij. ij⸗ q.lxxxix.ſʒ diuſimode. Et pꝛimi ſunt pueri.i.ante quartũdecimũ annũ. Hi eĩ nõ admittũtur ad iura⸗ mentũ i.nõ cogũtur in iudicio.xxij.q.v.Pueri.Et h iõ quia pᷣſumit᷑ a iure ꝙ deſit in eis iudiciũ diſcretio nis plenũ.qð reqͥritur in iuramẽto.vndeꝛ ꝓpter hoc etiã ſtatutũ eſt quod nõ accedant homines ad iura⸗ mentũ.ſ.ſolenniter faciendũ.niſi ieiuni.xxij.q.v Ho neſtũ. Et hocvt magis ſobꝛij habeãt meiiꝰ iudicium diſcretõis.Uerũ ſi iurant habentes vſum rõ nis ſiue in iudicio ſiue extra iudiciũ in cõi ſermone ita peccãt moꝛtalrvel venialr ſᷣm qualitatẽ ꝑiurij.ſicut ⁊ ceteri. de delic. pu. ci· Secũdi ſunt ꝑiuri.qdð intelligo ðᷣ piuris cõuictis in iudicio de ꝑiurio.hi aũt repellunt in iudicioꝛ cõtractibo vt infames niſi ꝑ eũ qͥ pᷣt fuerit abolita macula infamie. ⁊ hoc qꝛ pᷣumit᷑ ꝙ deſit in eis veritas locutõnis q̃ maxime reqrił᷑ in iuramento De ꝑiuris notoꝛijs ex facto mihi dubiũ eſt ſi repellã tur in iudicio.cũ innũ eri ſint tales in q̃ridianis locu tionibo cõibo in emẽdo⁊ vendẽdo.⁊ hmõi. Dicit᷑ eni xxij q.v.Decreuit.ꝙ nõ debent ſieri iuramẽta ſupꝛa ſacra euangelia in quadrageſima. in aduẽtu vſq; in octauã Ephie.in ieiunijs qtuoꝛ tꝑm. ⁊ rogationum ⁊ dñicis diebo.niſi de ↄcoꝛdia⁊ paciticatõe.Et dicit ihi glo ꝙ his diebo cauſe exerceri nõ dñt.⁊ ſubdit ꝙ huic.c.decreuit.⁊.c.pᷣcedenti.vbi ðꝛ ꝙ a ieiunis fiat iuramentũ obuiat conſuetudo pᷣſcripta.⁊ ſic vidẽtur abꝛogata. Tertij ſunt ſacerdotes ⁊ pᷣlati. hi exclu⸗ dũtur a iuramẽto.nõ qꝛ nõ poſſint iurare.ĩmo in qͥ buſdã caſibo dñt iurare. Sʒ qꝛ ſine vꝛgẽticã ⁊ mag nõ dʒ exigi iuramentũ ab eis in iudicialiboꝛ ↄctibꝰ. ſicut a laicis.ij.q.iiij. Si qͥs pᷣſbit. Nec ipᷣi defacili dñt extra neceſſitatẽvt faciũt laici. Et hoc qꝛ pᷣſumit in eis ſit reſpectu ſtatus pfecti iuſticia ↄuᷣſatõis q nec mẽdacis ſimpłr dicit,nec ullicitũ ꝓmittit.Pꝛopte ſciſma.⁊ grauiꝰpeccant ipſi qᷓ; laici.tũ qꝛ ſcãdaliʒant ſuo exeplo.tũ qꝛ eis ſpæcialr ꝓhil lle apitulu. v. de poꝛmis iuramentoꝝ. E foꝛma ſeu mo iuran di cõi dicit Ray. Oð aliter in veteni lege. aliter in eccłia pꝛimitiua aliter hodie iura tur.Nã inveteri teſtamẽto iurabat᷑ iſta foꝛma Uiuit dñs⁊ viuit aĩa tua.iiij.re.iiij.⁊.xxij.q.i.Et iurabunt in noĩe meo viuit dñs Hiere iiij.⁊c.qð iuramẽtũ eſt ſimplicẽ atteſtatõem⁊ eſt ſenſus. Ita hoc eſtverũ ſi cut eſtveꝝ qð deꝰviuit ⁊ aĩa tua viuit.vel iurabatur iſtũ aliũ modũ.hoc faciat mihi deꝰ.⁊ hec addat.i. reg.xiiij. ⁊.c xxv. Et eſt ꝑ execratõem hoc iuramentũ ſub boe ſenſu. St nõ fecero.hoc faciat mihi hec ma⸗ la⁊ illa. In pꝛimitiua ecclia ſic iurabat᷑. Ceſtis ẽ mi⸗ hi deus. Ro.i.Teſtis eſt mihi ↄſcia mea.Ro.ix.vel coꝛã deo loquoꝛ⁊ hmõi.Hodie iurat᷑ multis modis. vt ꝑ deũ.ꝑ ſancta dei euãgelia.ꝑ fidẽ.ꝑ coꝛpꝰvlł ſan⸗ guinẽ xpᷣi. ꝑ crucẽ ſctãm.ꝑ altare benedictũ.ꝑ aliquẽ ſanctũ.vel ſctãm.pꝑ aliquas relidas.Et hoc q;tũ ad iuramentũ ꝙ ſit ꝑ ſimplicẽ atteſtatõem.lã qntũ ad iuramentũ ꝙ fitꝑ execratõem iurat᷑. Sic adiuuet me deus.ſ. ꝙ iſtud eſt verũ.vel ſi nõ eſt ſic ſicut dico. vel ſi ñ faciã hoc qð dico.ꝙ vẽiat mihi tale vel tale malũ aut deꝰnõ miſeriat᷑ mei.aut diabolus ferat aĩaz meã 2 hmõi.Et vt ðꝛ extra de iureiurã.c.Et ſixpᷣs.modi cavel nulla eſt differẽtia ex modo iurandi ꝙ;ᷓtum ad peccatũ ſi maleiuret᷑.⁊ q;tum ad vim obligãdi. Ita eni quis obligat᷑ ꝑvnũ modũ ſicut ꝑ aliũ ſi licitũ iu⸗ re ſni Ray. Et qñ ̊s iuramentũ parti defert iurãdũ eſt ſm ꝙ placet ambabꝰptibo.ff. de iureiurã. l.iij In iuramẽtis q in iure pᷣcipiũt᷑vt eſt iuramẽtũ teſtꝭ ⁊ iu ramẽtũ calũ nie ſꝑ ẽ iurãdũ ſuꝑ ſcã dei euãgelia.vtĩ c.fi, de iura.calũ.Et idẽ in oĩbo alijs iuramet q̃ a iu revel a iudicevel a ꝑtibo ex neceſſitate deferũt᷑. Varn CTitulus Decimus eſt ſi pꝛomiſit aliquid iurare. Hoſtien.⁊ Bernard?. quod facit ĩꝑatoꝛ pape.hoc habet᷑ in clemẽtina Ro⸗ mani ð iureiurã. vbi dicit᷑ in tex.⁊ glo.Qð ſacit duo iuramẽta fidelitatis imꝑatoꝛ romane ecclie. LNnum temꝑe ſue gpꝛobotsrdeNlig tꝑe ſue coꝛonatiõis.et foꝛma pꝛimi habet᷑ in decre.di.lxiij.ca. Cibi dno Jo hanni pape. Ego rex otto ꝓmittere ⁊ iurare lacio per patrẽ filiũ ⁊ ſpmſanctũ.⁊ ꝑ hoc lignũ viuifice crucis. ⁊ has reliqas ſctõꝝ ꝙ ſi ꝑmittẽte dño romamvene reo. ſctäãm romanã eccliam ⁊ te rectoꝛẽ eius exaltabo ſm meũ poſſe.nunq; vitã aut mebꝛa neq; ipʒʒ bono⸗ rẽ quẽ habes mea volũtar aut meo cõſenſu aut meo conſilio ꝑdes.aut mea exhoꝛtatõe.Et in romana ci⸗ uitate nullũ placitũ aut oꝛdinatiõem faci de oĩbus que ad te aut ad romanos pꝑtinent ſine tuo ↄſilio Et quicqͥd de terra ſancti Petri ad noſtrã ptãteʒ venenit tibi reddã. Cuicũq; regnũ italicũ ↄmiſero.iurare fa ciam vt adiutoꝛ tuus ſit ad defendẽdũ terrã ſcti Pe. ſm ſuum poſſe.hec ex ↄſtitu.Otto. Ubi dicit gloſa. Quod qui hʒ feudũ ab ecclia nõ tm̃ ecclie ſed etiã p ⸗ lato eccłie pᷣſtare debʒ iuramẽtũ.Et dicit facio iurare tex. Hmõi potentes in pꝛopꝛia ꝑſona nõ iurãt. ſʒ tñ ipſi qui ꝑ eos iurãt. iurãt in aniabo illoꝝ pꝛo dbo iu⸗ rant. Vnde ipſi incurrẽt ꝑiuriũ ſi illð nõ ſeruaret᷑ q pꝛomitit᷑. Alið iuramentũ facit ĩꝑatoꝛ tꝑe coꝛonatõ nis.⁊ foꝛma ulla ponit᷑in clemẽtina illa. Romani.⁊ẽ talis.Ego rex romanoꝝ dño annuente futurꝰ ĩpatoꝛ ꝓmitto.ſpõdeo⁊ polliceoꝛ atq; iuro coꝛã ðo ⁊ btõ pe tio. me de cetero ꝓtectoꝛẽ. ꝓcuratoꝛeʒ ⁊ defenſoꝛẽ foꝛe ſummi pontificis ⁊ huiꝰſancte romane ecclie.⁊ in oĩ⸗ bus neceſſitatibo⁊ vtilitatibo ſuis.cuſtodiendo⁊ ↄſer uando poſſeſſiões.honoꝛes ⁊ lura qntũ diuino fultꝰ adiutoꝛio fuero ᷣm ſcire⁊ poſſe meũ recta ⁊ pura fide ſic deꝰ me adiuuet⁊ hec ſctã dei euãgelia. hec ibi glo. ibi futurus.hoc eſt cõtra Jo. di.xciij. Legimꝰ vbi ðt ꝙ ſola electio pꝛincipũ facit ĩꝑatoꝛẽ Uides enĩ hic ꝙ etiã appꝛobatꝰab eccłia añ coꝛonatõem nõ eſt ĩꝑatoꝛ Itẽ dicit glo. Jo.an.ꝙ Inno.in decre.ca. Uenerabilẽ de elec. dicit ꝙ ſi imꝑatoꝛ nõ poſſit accipe coꝛonã in loco debito.nihilominꝰ autoꝛitatẽ admĩſtrandi reci⸗ pere pᷣt ab archiep̃ᷣo Colonieñ.ad quẽ ſpectat. vel ex ipſa electõe habet ea Et hoſt.dicit Taial⸗ ꝑ pꝛicipes iudicari⁊ teneri ꝙ rex romanoꝝ poſt electõem cõcoꝛ⸗ dem hẽat oẽʒ ptatẽ quã imꝑatoꝛ.⁊ ꝙ vnctio nihil ad dit. Et facit qð notat Jo.xciij.di.c.Legimꝰ Et qu.ed plus eſtvidi foꝛmas qrunda literaꝝ de regiſtro In⸗ no.tertij.extractas referẽtes ꝙ incõcuſſa cõſuetudoĩ pij renet facta certa rõni ↄſona iure ſubnixa ꝑ patiẽ⸗/ tiam ſedis apłice tolerata.⁊ ꝑ tolerantiã appꝛobata ꝙ electis duobo in diſcoꝛdia vterq; admiſtrat.vt rex?· omnẽ imꝑij iuriſdic:exercet. Quod ðclarat ibi papa locũ habere donec ꝑ papã electio altenꝰfuerit appꝛo batavel repꝛobata.hec ibi. Item glo.ibi dicit ꝙ mul ti diſputãt vtrũ donatio facta ꝑ Conſtãtinũ imꝑato rem romãe ecclie in ꝑſona Silueſtri. (de qᷓ di. xcvi.c Conſtantinꝰ.⁊ palea eſt) valuerit.⁊ an ſucceſſoꝛ illa,ʒ reuocare potuerit. Accurſiꝰ tenuit ꝙ donatio nõ va⸗ lueru. Sed Jo/cõtra/qui hoc notauit.diſt. lxiij/capi⸗ Ego lodouicus.Sed ꝙvaluerit ⁊ ſit ſreuocabit oñ dit Hoſtieñ.in ſumma. De foꝛma iuramenti F. I quod ſaciũt epi pape qͥ ſunt exempti.babet᷑ ĩ c. Ego eps extra.eo.ti. Nã nõ exem pri ep̃i iurat ſuis archie⸗ piſcopis.vt ĩ c. Dilecti.de ma.⁊ obe.Hodie tm̃ om̃es recipiẽtes dignitates a papa.ſibi iurat.etiãẽ abbates in benedictõe.ſicut epᷣiin ↄſecratiõe.Comphendit ãt hoc iuramentũ ſeptẽ capitula ſeu atticulos Pꝛimꝰ eſt ꝙ iurat fidelitatẽ ſancto petroꝛ romane ecclie⁊ pa pe tũc exiſtenti ⁊ ſucceſſoꝛibo ſuis.Et intelligitur m Inno.ſeruare fidelitatẽ beato petro qñ ſeruat fidẽ et doctrinã quam ſeruabit.be.pe.i.catholicam fidem. Seruat ãt fidelitatẽ Ro.eccłie qñ tenet eãẽ matrem ⁊ magiſtrã pᷣ omnibo pcellentẽꝛ dñam In ea etiã intel ligunt᷑.ardinales ſᷣm Jo.an.cũ ipſi cũ papa ↄſtitu unt eccliam. Ro.intelligit᷑ etiã ibi papa ſed tñ fit mẽ tio ſpecialis poſtea de papa.⁊ ſic iurans nõ aſtringit᷑ cuilibet in ꝑticulari ſed ipᷣi collegio. Secus in papa cũ ſpecialr nominet᷑. Quiimo ponit᷑ ſpecialr nomen pꝛopꝛiũ pape.Et in eo ꝙ iurãt etiã ſucceſſoꝛibo.intel ligit᷑ canonice intrãtibo⁊ nõ de alijs.xij.q.ij. Aliena tiones Nico.ſy. Iſta ſunt verba capituli q̃ ſunt extra cta ex regiſtro. Gꝛeg.E go epᷣs.N.ab hac hoꝛa in an tea fidelł ero ſancto pe.ſancteq; Ro.ecclie.dñoq; meo pape..eiuſq; ſucceſſoꝛibo canonice intrãtib.lon ero in cõſilio aut factovt vitã ꝑdat aut membꝝvł ca⸗ piat᷑ mala captõe.Conſiliũ qð mihi aut ꝑ ſe aut per litteras aut ꝑ nunciũ manifeſtabit nulli pandã. Pa patũ romane ecclieꝛ regulas ſanctoꝝ patrũ adiutoꝛ ero ad defendendũ⁊ retinendũ ſaluo honoꝛe meo ʒ omnes hoĩes Uocatus ad ſynodũ veniã niſi umpedi tus fuero canonica p̃peditõe.ſ.legatum aplice ſedis quẽ certũ eſſe cognouero in eũdo ⁊ redeũdo honoꝛiſi cetractabo⁊ in ſuis neceſſitatibo adiuuabo. Apłoꝝ limia ſinguł annis viſitabo aut ꝑ me aut ꝑ certũ nũ⸗ ciũ niſi eoꝝ abſoluar licẽtia.ſic me deꝰadiuuet ⁊ hec ſancta dei euãgelia.hec ibi Glo.ibi. Uitã ꝑdat.Hoc nõ ſufficit. ĩmo vbicũq; ſenſerit dñũm ꝑiclitantẽ ad ꝓ hibẽdas inſidias occunere debet. xxij.q.v.c. De ſoꝛ⸗ ma.que bic minus dicũtur ibi ſupplent᷑ ⁊ econſo. Conſiliũ nulli pandã.Glo.hoc intelligo de conſilio honeſto.qm̃ ↄſiliũ mali tenet᷑ reuelare ei qͥ poſſit pꝛo deſſe⁊ nõ obeſſe.xxij.q.v.Hocvidet Saluo meo ho noꝛe.i.ſm ꝙ ꝑtinet ad meũ bonoꝛẽ qꝛ non cũ armis. Glo.ſ:in ꝓpꝛia ꝑſona Mã ꝑ alios pᷣtſm Jo.an. Tra ctabo.glo. Si cõſtitenit mihi ꝑ literas ſue legatõnis. LC.de mã.pꝛin.l.i.Singuł annis.Glo.vel ran iu xta cyrographũſuũ.xciij.diſtin.c. Juxta.Et hoc in⸗ tellige ð ep̃is ⁊ archiepᷣis.qui ſubſunt dño pape ſine vllo medio.vt de ma.⁊ obe.c.Dilecti. vbi ðꝛ ꝙ archi Si debent eſſe cõtenti ſili iuramento. cũ eis iurant ui ſuffraganei ⁊ nõ plꝰexigere in iuramento.⁊ ðᷣt ibi glo. ꝙ inſeri debet etiã de iuramẽtoꝛ obediẽtia. vt in c. Antiqᷓ· de pꝛiuil. Papatũ.i.pꝛincipatũ tã in ſpia libo qᷓ; in tꝑalibo ᷣm Inno. Regulas ſanctoꝝ patruzʒ i.canones ſummoꝝ põtificũ⁊ alioꝝ ſanctoꝝ patꝝ ꝑ eccłiam romanã appꝛobatos di.xvij.ꝑ totũ.ſm In⸗ no.Et ex hoc ↄcludit lico.ſy.Qð epᷣs ñ fuãs aut ñ ☚ = —————è—D lie di de ſo Il be⸗ ſis s drir ⸗ np imn die den. mi lnel Nn Eni igt n nn nt n hn 4e . ii oꝛdine ſuo.de cle.nõ reſi.c. Relatũ. Copimmlüi faclẽs ſeruare canones. eſt piurꝰli hoc aut agit ex cõ⸗ temptu. Et eſt hereticus qñ.ſ.non crederet papã ha bere ptãtẽ condẽdi canones.xix.dic. Nulli fas. JRtẽ tenet᷑ ep̃s ex iurameto iurare papã ↄ puncipẽ ſuum. Vocatus ad ſynodũ.ſi ergo nõ vocat᷑ nõ tenet᷑ etla,ʒ ſividet alios ire. m Jo. an.Et ſufficitvna vocatõ ſᷣm Jo. an. Ad actũ enĩ extra iudicialẽ ſufficit vna reqſi tio regulariter. extra de here. Si qͥs ep̃s.Et ſi umit ſy nodus ꝓ conſilio.⁊ ecõuerſo aliqñ.⁊ tenet᷑ ire ꝑſona liter niſi ſit infirmꝰ.⁊ tũc tenet᷑ mittere legatũ.vt diſ. xviij. Epᷣs. Aploꝝ limina bieſt papa ibi intelligũ tur limina aploꝝ eẽ cunia rmana. etiã ſi ñ ſit roma nõ tñ dʒ ſine cã papa trãſferre ſedẽ de ciuitate roma⸗ na. Et cũ papa indiget. poꝛtarevel mittere ſubſidiũ dz. l. eps qꝛ fidelitatis debitũ hoc poſtulat. ico.ſy. Itẽ dicit Nico.ſy. Qð qñ cardinales añ ereationem ſummi pontificis aliq̃ ſtatuũt⁊ pꝛomittũt ꝑ iuramẽ/ tũ illa ſeruare ſi ↄtingat aliquẽ eoꝝ aſſumi ad ſum⸗ mũ pontificatũ nõ puto iuramẽto aſtringi ſi illõ iu⸗ ramentũ tendit in pᷣiudiciũ pontiſicalis dignitatꝭ ar. extra.c. Sicut de iureiuran. De foꝛma iuramenti.ꝭ. Inj. qð faciũt rectoꝛes ⁊ curati epis ſuis dicit hoſti. ꝙ bᷣm diuerſitatẽ locoꝝ diuerſa ſeruat᷑. hec tñ videt᷑ ↄgrua⁊ / ꝑ iura ꝓbani. Jurabit pꝛio ꝓꝙ erit fidelis epo⁊ obe⸗ diens.e.t. Nullus. ſub quo intellige ꝙ ſuabit ſnias eiꝰ⁊ faciet ßuan. Scðo ꝙ mãdata ſctã ⁊ honeſta implebit. de offi/ archidi. ccki. Tertio ꝙ nihil alie⸗ nabit de bonis ecclie ſine eiꝰlicentia.xvij ·.q.iiij in vẽ ditiontb Quarto ꝙ noie eccłievltra certã ſummã que arbitrarie determinet᷑ ñ ↄtrabet mutuñũñ Quĩ to ꝙ eccliam nõ relinquet nec ad aliã ſe traſferet ſine ſuĩ licẽtia.extra de renũ.c. Admonet. Sexto ꝙ iu ra ecche p poſſe petet⁊ defendet.vtilia ei ꝓcurabit.⁊ nociua vitabit.ar.xvi.q.i.qͥ vere. Septĩo iumbit ꝙꝙ nihil deditvel dabit nec aliqð pactũ facilet nec ali- qð illicitũ ↄmiſit ꝑ ſevelꝑ aliũ ꝓ adipiſcẽda dignita te. ſciẽtia vel eccłia. extra de pac.c.i.Et ꝙ ſi hoc viciũ ad eũ ꝑuenerit.annũciabit⁊ ad voluntatẽ eius renũ tiabit ex ilo vico. Octauo ꝙ oꝛdines ſuo tꝑe reci⸗ piet.ſi nondum recepit. extra de eta. ⁊ ql.c. Quenis. Nono ꝙ in ecclia ꝑſonalit᷑ reſidebit ⁊ deſeruiet in Decimo ꝙnõ ſoluet vltra ontiquã⁊ ſolitam penſionẽ ſeu cenſuʒ. vt in c.tuo nos.e.t. Et hoc intellige de clerico beneficia to. Mã alij clerici ſ.nõ bñficiati nõ tenent᷑ iurare epᷣo niſi ſint admĩſtratoꝛes reꝝ ecclłiaſticaꝝ.vt dicit in c. Nullus.e.t.Cũ dicta ãt foꝛma trãſeũt cõiter doc. in tali materia. Sʒ dicit Nico.ſy. Oõ licʒ ad oĩa ſuꝑiꝰ ↄtẽta obliget᷑ pmotus. tñ iure nõ ꝓbat᷑ qad oia hec clericꝰdẽat obligari.Et ad h̊ allego tex.⁊ glo.vbi po nit᷑ directe foꝛma hꝰiuramẽti.nec inſerũtur tãta ſicut timeri qð ſingulariter pollicet᷑ q;ᷓ qð generali ſpõſio⸗ ne ↄcludit᷑. Et iõ placuit huic ſancto ↄcilio ꝙ vnuſ⸗ quiſq; qͥ ad eccłiaſticos gradꝰeſt acceſſurꝰ.nõ antea honoꝝs ↄſecratõem accipiat qᷓ placiti ſui annotatõ ne.i.ſcriptura ꝓmittat vt ſidẽ catholicam ſincera coꝛ is ↄſtrictõe ac deuotiõe cuſtodiẽs iuſte ⁊ pie viuere debeat: in nullis operibo ſuis canonicis reguł ↄdi⸗ cat atq; vt ðbitũ ꝑ omnia honoꝛẽ atq; obſequij reue rentiã pᷣeminẽti ſibi depẽdat Ibi dicit glo. Oð electꝰ p̃ſtat iuramentũ ſuo maioꝛi de fide? canonibo obſer uandis vt hic. Et de indemnitate reꝝ ecchie. vt diſtĩ. xxviij.de ſiracuſane.Et de immoderata exactõe non faciẽda. xv.q.fi.c.i.Et de inſidelitateꝛ pẽſionibo non augẽdis.de iureiurã.c.tua.⁊ c.Ego.Suſpect auteʒ de inobedientia iuramentũ pᷣſtat de inobediẽtia ſer⸗ uanda. dema.⁊ obe. Cum in eccleſijs · De foꝛma iuramenti ꝭ.m qð pᷣſtat vaſallus dño ſuo hab xxij. q ·v De foꝛma vbi ðꝛ. Qui fidelitatẽ dño ſuo iurat.iſta ſex ſp in me⸗ moꝛia dʒ hr̃e. Incolume. tutũ honeſtum. vtile facile poſſibile. Incolume.ne.iſ.ſit in dãnũ dñi ſui de coꝛ⸗ poꝛe ſuo.Lutũ ne ſit ei in dãnũ de ſecreto ſuo vel de immunitiõibo ꝑ quas tuteẽ pᷣt. Honeſtũ ne ſit ei in dãnũ de ſui iuſticiavl de alijs cau q ad eihoneſta tẽ ꝑtinere vidẽt᷑. Utile ne ſit ei in danũ de ſuis poſſi⸗ bilibo. Facile ne id bonũ qð dñs ſuus leuit᷑ facere po terat.faciat ei difficile. Poſſibile ne id qð poſſibile erat.reddat ei ĩpoſſibile.vt fidet hec documẽta caue/ at iuſtum eſt. Sʒ qꝛ nõ ſufficit abſtinere a malo niſi fiat qð bonũ eſt. reſtatvt in eiſdẽ ſex ſupꝛadictis cõſi⸗ liũꝛ auxiliũ dño ſuo fidelis pᷣſtetſi bñficio dignꝰ vult videri⁊ ſaluus eẽ de fidelitate quã iurauit.Dñs quo q; fideli ſuo in his omnibovicẽ rephendere dʒ/Qð ſi nõ fecerit merito cenſebit᷑ malefidus.hecibi. Nõ eſt dñs ↄtra hec faciẽdo ꝑiurus quia hec ipᷣe non iurat ſeruare ſicut vaſalus. ¶ Capitulũ.vi.de Juramẽto pꝛomiſſoꝛio. , Eiuramento pꝛomiſ⸗ ſoꝛio multe occurrũt difficłtates ⁊ dubia ⁊in qͥbuſdã caſibo obligat ad obſeruãdũ. ⁊in qbuſdã nõ.Et qñ obligat aliqñ pᷣt peti abſolu⸗ tio ſeu relaxatio.⁊ fieri licite pᷣt hoc.aliqñ nõ.⁊ qñ pᷣt licite peci abſolutio ſeu relaxatio.ad hoc aliqñ ſuffi⸗ cit autoꝛitas epi·aliqñ reqͥrit utoꝛitas pape. Unde circa hec notabunt᷑ decẽ caſus in hoc.Se quos ponit Mico.ſy.in lectõe ſua.quibuſdã additis. d agngo Pꝛimus caſus eſt qu luramentũ oi er pte eſt licitũ ta ex pte iuratis q; ex p⸗ te recipiẽtis qᷓ; etiã ex ꝑte materie ſuꝑ 3 pſtafꝛ tũc ab ſolutio nõ eſt impendẽda. ſʒ ↄpellendꝰ eſt iurans ad eiꝰobſeruatõʒ. de iureiurã c.Et ſi xpᷣs· Quiimo nul⸗ la cã apparẽte intrĩſeca etiã papa a tli iuramto abſol uerenõ poſſet. Et remitti ad notata ꝑ cũ in c. Quãto eo.ti. Ibi autẽ ponit talẽ diſtinctõem ꝓ hmoi decla⸗/ ratõe Aut tale iuramentũ fuit pᷣſtitũ ꝑ inferioꝛẽ i ma teria ſpectãti pꝛĩcipalr ad papã vt ſi iurauerũt cano⸗ nici nõ recipe aliquẽ vltra numeꝝ ⁊ tunc pᷣt papa ab ſoluere a tali iuramẽto ſine cã qꝛ in tali iurumeto itel ligit᷑ excepta autoꝛitate pape⁊ ſic debet intelligi · c. ve nientes. e.t. vt ibi notat Hoſt. Aut fuit pᷣſtutũ in alia materia. ⁊ tũc ſubdiuidit qꝛ aut in materia ↄcemen⸗ te dei honoꝛẽꝛ reuerẽtiã.puta ſo bꝛicãdi eccłiaʒ vel in trãdi religionẽ,⁊ ſi hoc nullꝰ põt remittere ſnec pter 7 õ Citulus Decimns deñ. Papa en nõ pᷣt remittere obligatõem deo ãſitã ſine cã.vt.xxiiij.q.i. Manet.⁊.xxiijiq.iiij. Si is 4,. Et ſi in hoc papa nõ pᷣt aliũ abſoluere.multofoꝛtiꝰ ſe ipᷣʒ. Si autẽ papa aliũ abſoluit pᷣſumit᷑ in dubio ab ſolutus qad ecchiam militantẽ. Sʒ ſi ſubeſt iuſta cã papa pᷣt abſoluere.vt in c.ſivero.eo.t.Et eſt iuſta cã ſi turpitudinẽ ↄtinet iuramẽtũ ex ꝑte recipiẽtis: puta ſi iurauit ſoluere vſuras. Et etiã iuſta cã ꝓpter ſcãda lũvitãdũ vt notat glo. Inno. Uel etiã cũ maioꝛ vtili tas imminet in ↄmutatõe ſicut ðꝛ etiã devoto.Et nõ ſolũ papa in his caſibo ſed etiã epᷣs poterit abſolue⸗ re ſicut⁊ votũ cõmutare.vt ðt Inno.in c. Debitoꝛes eo.ti. Sed in hoceſt differẽtis inter papã ⁊ dioceſa⸗ nũ qꝛ in ſactis magnaꝝ ꝑſonaꝝ vł multũ dubijs dʒ recumi ad papã.⁊ ſic pᷣt intelligi.ca.Uenerabilẽ.ſ in alijs potenit eps reſpectu ſoliꝰ ſue dioceſ.papa aũt re ſpectu totiꝰoꝛbis.vt ſentit Specu.pᷣtvel cõmutare ł abſoluere. aliꝰ citra epᷣm nõ pᷣt qui no hʒ cpalẽ iuriſdi tionẽvt puto. Aut iuramentũ reſpicit pĩcipalr ↄmo dũ hoĩs⁊ tũc ſine cẽ papa remittere no pᷣt ſed cuʒ cã. vt notat archi.in.c. uctoꝛitatẽ.xv.q.vi. Is etiã. de cuiꝰcõmodo agit᷑ remittere p̃t.vt in c.i.de iureiurã.⁊ de ſpon.c.ij. Quod pꝛocedit etiã ſi iuramẽtũ ↄcernat vtiliratẽ vtriuſq; cõtrahentiũ tantũ.vt qꝛ aliq iurant ſibiinuicẽ aliqͥd facere.vt in dicto ciij.de ſpõſa. Se⸗ cus puto vbi quis ſimpir iurat ad ↄmodũ.nã pote rit ſibi remittere.ſ.papa.ſine cã vt notat Specłatoꝛ. In liciutis etiã licʒ cõtrauenire ppꝛia autoꝛitate ex iu ſta cqꝗ.non habita autoꝛitate ſuꝑioꝛis vꝛgente neceſſi tate ſi non pᷣt haberi ſuꝑioꝛ a qͥ petatur abſolutio ſ̃m Anno. Circa diſpenſatiõem iuramẽti ſicut dicit bea. Tho.ij.ij.q.lxxxix IJllud quod cadit ſub iuramento pꝛomiſſoꝛio aliquãdo eſt peccatũ mãifeſtevel eſt ma ioꝛis boni impedimentũ.⁊ tale iuramentũ diſpẽſatõ ne nõ indiget ſed pꝛopꝛia autoꝛitate dʒ⁊ pᷣt cõtraueni re.aliquãdo eſt dubiũ vtrũ ſit licitũ vel illicitum. ꝓfi cicuũ vel nociuũ aut ſimpłr aut in aliq̃ caſu.⁊ in hoc pᷣt quilibet epᷣs diſpẽſare. Cũ aũt ꝓmittit᷑ aliqͥd ĩ iu rameto quod eſt maniteſte licitũ ⁊ vtile.in tali iuram̃ to nõ videt᷑ habere locũ diſpenſatio vel cõmutatõ ni⸗ ſi aliqd meliꝰoccurrat faciendũ ad cõem vtilitatẽ. qð maximevidet᷑ ꝑtinere ad ptãtẽ pape qͥ hʒ curã vniuer ſalẽ ecclie. Siłr iuramẽti abſoluta relaxatio q̃ dicit᷑ diſpenſatio. Põt ergo diſpẽſarivel ↄmutatio fieri ĩ iu ramẽtis ſicut invotis.hec.be.Lho. Nico.ſy. dicit ꝙ; Speculatoꝛ in ti.de lega.dicit ꝙ inferioꝛ a papa pot interpᷣrari iuramentũ quãdo dubitat᷑ de eiꝰ validita⸗ te. Qð aũt in c. Uenerabilẽ.de elec. videt᷑ ↄium di cie Rndet dupliciter iſtud habere locũ.ſ. ꝙ nõ poſſit inferioꝛ interpᷣtari. Uno mõ cũ pꝛocedit᷑ in arduo ne gocioꝛ inter magnas ꝑſonas.Alio mõ qñvult dare licentiã ↄueniẽdi ſine aliq̃ ↄmutatõe in alið. Et hoc dictũ. Spe. ſeqᷣ? Anto.in c. Quanto. Idẽ Inno.qꝛ ſi põt hm eũ diſpẽſare.multofoꝛtiꝰinterpᷣtari. Becundus caſus eſt quan⸗ do iuramẽtũ ſine diſpẽdio ſalutis eterne ſeruari non põt⁊ tũc nulla cõpetit abſolutio.Peccatũ enĩ fuit in iurando nõ in ↄueniẽdo.vt in c.quãto.e.ti.⁊.xxij.q. iiij.ꝑ totũ,. Sʒ iuramẽtũ etiã qð vergit in interitũ ſa „» ðð — lutis coꝛꝑalis nõ videt᷑ ſeruandũ. Quẽadmodũ eñ valet ſeu obligat iuramẽtũ qð tẽdit in moꝛtẽalteniꝰ. xxij.q.ilij.c.i.cũ quatuoꝛ.c.ſe. Ita⁊ foꝛtiꝰnõ dzvale/ re ſi tendit in moꝛtẽ ꝓpꝛiã.ar. iñ. c.ſi nõ licet. xxiij.q. v. Intelligit tñ hoc glo.in ca,.ſivero.de iureiurã, quã do directe vergit in moꝛtẽ ſecus ſi occaſionalr. Põit exemplũ de vltramõtano qui iurat moꝛã trahere ro⸗ me de menſe auguſti.nã ſic iurãs:tenet᷑ iuramẽtũ ſer uare.q:d.Etiã ſi aliqñ accidat vltramõtanis moꝛs ex tali moꝛa hoc tñ nõ ſp accidit.⁊ ſic non directe tẽ⸗ dit ad moꝛtẽ ſed occaſionalr. Sʒ Jo.an. dicit dictum glo. ven vbi ex imminẽwinfirmitate vel ex ↄplexione iudicat᷑ ſic iurans moꝛiturꝰex tali moꝛa.Et ꝑ boc di cerẽ ꝙ ſia peritis medicis diceret᷑ cartuſienſem moꝛtẽ nõ poſſe euadere aliter niſi ꝑ eſuʒ carniũ ꝙ nõ obſtã tevoto ſeu regula deberet carnes comedere.ſicut eĩ iu ramentũ nõ ligat vbi eſt ꝑiculũ moꝛtis.ita necvotũ. cũ paribo paſſibo ambulent iuramentũ ⁊votũ.vt no habek in dicto.c. Sivero. Juramentũ nõ eſt ſeruan⸗ dũ qñ ſine interitu ſalutis coꝛꝑis ſᷣuari nõ pᷣte Nyco. ſy. Igẽ dicit ꝙ iuramentũ de redeũdo ad carcerẽ velł᷑ de nõ fugiendo carcerẽ,obligat niſi detẽtio eẽt iluni⸗ tax᷑ in ca. Magne.de voto.oncludit ergo glo. ſic qᷓ olſa,vt.ſ.qꝛ bellũ captiuitatis erat iniuſtũ ⁊ cũ time⸗ ret᷑ de ticulo ꝑſone.xxij.q/ij. S.li. Zerxtius caſus eſt quãdo to⸗ tum iurametũ ſeruari põtſine diſpendio ſalutis eter ne ſed eſt cõtra bonos moꝛes tũc etiã nulla reqͥrit ab ſolutio vt in regula Non eſt obligatoꝛiũ.de re.iur. li. vi.⁊ intellige de bonis moꝛibo naturalib.nã deciui libo infra dicet᷑. Ad hoc facit qð ðꝛ xxij/q.iij. Si all quid foꝛtaſſe incautiiumre ↄtigerit qð obſeruatum peioꝛẽ vergat in exitũ.libere illud ſalubꝛioꝛi conſilio mutandũ nouenmꝰ. Ubi notat archidiaconꝰ. poſt guil. Qð iuram̃tũ negitin peioꝛẽ exitũ ſex mõis Pꝛi meſt qͥ dictꝰeſt in ſcdᷣo cũ.ſiiurat᷑ qð eſt moꝛtle Se cũdus qñ iurat᷑ qd egale iurãdo comedere ? bibere plusqᷓ; dẽret.Et q;uis nõ debeat illð ſeruare nõ ta mẽ peccaret moꝛtalit᷑ ſi ſeruaret put dixit bug. Sed tm̃ venialrſᷣm Buil.Tertiꝰmodꝰeſt qñ iurat aliqd qð eſt ex ſe indifferẽs tñ ex circũſtantia efficit᷑ veniale. Ponit exemplũ archidiaconꝰ de eo qͥ iuratñ negociarivel non acciꝑe mutuũ ⁊ hmõi.ſi talis venit ad caſum in quo nõ pßt aliterviuere niſi negocieturvł mutuũ accipiat niſi veniat ↄtra iuramẽtũ fuiſſet te⸗ merariũ.⁊ ideo pꝛopꝛia auctoꝛitate frangẽdũ archi. tñ dicit hic querẽda abſolutoõem a iuramẽto illo.qðᷣ pᷣcipuevidet᷑ dicendũ cũ poſſetviuere ſine hmõi ſʒ ñ cõmode.Quartꝰmodus eſt qñ iuramentũ excludit opꝰneceſſitatis vt cũ iuratꝙ nõ dabit indigenti.lõ enĩ eſt veriſile ꝙ deus acceptet talia iuramẽta cũ ipſe pᷣcipiat oꝑa caritatis exercere.⁊ nõ dʒ iuramentũ eẽ vinculũ mmiqtatis.xxij.q.liij.intercetera Quintꝰmo dus eſt cũ excludit opus ð genere bonoꝝ vt cum qͥs iunat ꝙỹ nũq; enit clericꝰ vel monachꝰ vel ep̃ᷣs Contia nũ t ſentit glo.xxij.q.iiij. c. Innocẽs⁊ hugo ⁊ Bꝛa⸗ tianꝰ vident᷑ hoc ſentire.S.fi.xxij.q.iiij. Sʒ archi.pꝰ be. tho. ij. ij. q. lxxxix. ſentit ↄꝛiũ.ſiq; ꝓpꝛia autoꝛitate pt Zuenire.nec obſtat tex.c. Arcbi: vel ᷣm aliã lrãm — ☛ = — — — —1 2£ T — — E 1 40 S d. ☛ S — ☛ nrr — S * Capitulũ vI incipit Floꝛentinũ diſtin. ltrv. vbi pꝛoptertaleiuna mentũ quis phibet᷑ ꝓmoueri ad epᷣatũ qꝛ illð nõ fu- it ex eo ꝓeſſet obligatoꝛiũ.ſed qꝛ temerariũ moꝛtalłr peccando in iurãdo Pꝛimũ placet qñ vule Zucnire ꝓ pter bonũ publicũ.Sed qñ vult venire ↄtra ꝓpt bo nũ pꝛiuatũ Sextus modꝰ eſt qñ excludit opꝰindiffe rens pia intentõe ꝓ deo aut ꝓximo faciẽdũ vt ſi quis iurat ꝙ nõ loquet᷑ alicui vel ꝙ nõ intrabit domũ eiꝰ vel qͥd ſiłe. Non enĩ cenet᷑ tal ad obſeruãtiã tał iuura“ mẽti ſi vult ꝛiũ facere pia iutentõe ꝓpter deũ vel ꝓ⸗ pter ꝓximũ.Ex his decidit᷑ queſtio qͥ ſit cũ qͥs iurat de nõ fideiubendo vtꝝvaleat.Et lau. tenuit ꝙ ſic.qꝛ ſicut qͥs pᷣt iurare ꝓ vtilitate ꝓximi.ita⁊ ꝓ ſua vt reci⸗/ tat Archi/c. Nõ eſt. xxij.q.i.Sed Jo.an.dicit. ꝙ vbi ſalus ꝓximi ꝑiclitaret᷑ niſi fideiuberet᷑ nõ tenet᷑ ad ob ſeruãtiã eius.qꝛ iuram̃tũ nõ extenditad hũc caſum inexcogitatũ.Sʒ etſi excogitauit tũc hũc caſum. iu⸗ ramentũ fuit temeranũ⁊ ꝑ ↄſequẽs nõ ſeruãdũ Ego ꝓ indubitato habeo hoc dictũ.Et plus ſentio ꝙ etiã vbi ſalus ꝓximi nõ ꝑiclitaret᷑ ſi vere pximus indiget nõ obligat᷑ ad obſeruantiã eiꝰ.qꝛ ex pcepto tenemur diligere ꝓximos ſicut noſipos.Et qᷓ;uis cũ ꝓximꝰnõ ita indigeat tali fideiuſſiõe ꝙ ꝑiclitaret᷑ ex hoc ſalꝰſua ⁊ R conſeqᷓns qui ſic iurauit nõ vneolag heobto fide iubere.ſicut nec dare elemoſinã ſᷣm be.Lho.ij.ijq. xxxij.tñ eſt de ↄſilio.⁊ iõ ſeruatũ illð iuramẽrũ peio⸗ rem vergit in exitũ.vñ nõ obligat᷑.Etidẽ ꝑ oĩa puto qñ qͥs iurauit nõ mutare pecuniã eadẽ rone.Ex his poſſunt decidi multe ſimiles queſtiones. ſus eſt quand iuramentũ ꝓceſſit ex cã iracũdie.poſſet tñ ſeruari ſi⸗ ne diſpẽdio aĩe.Et remittit ꝓ declaratiõe huiꝰad no⸗ tata ꝑ eũ in c.Sicut ex literis.ibi ſic dicit Jo.an.dic ꝙ iuramẽtũ de q̊ agit᷑in illo.c.Sic videlʒ ꝙ qͥdã mo nachꝰex iracũdia iurauit cũ fuiſſet abſolutꝰ a pꝛioꝛe ꝙ nunqᷓ; rediret ad clauſtꝝ nõ obligat ulũ.etiã ſi nõ fuiſſet ꝓfeſſus exquo ſic temerarie iurat ⁊ caloꝛe iracũ die.Secus ſi ex cã.⁊ cũ deliberatõe.Dñs ãto.putat ſi caloꝛ iracũdie fuit tatus ꝙ illð deliberate non iu raſſet.tale iuramẽtũ nõ eſt obligatoꝛiũ.qꝛ hmõi volũ tas nõ eſt diſcreta.vel ſi eſt.defacili ꝑ epᷣm eſt ↄmuta da.Et remittit ad ſummã Ray.in c. de iuramẽto. ſʒ Jo.an.in c.Dudũ.de cõuer. iuga.dicit gloſa ſuper dicto.c.tenentẽ ꝙ votũ emiſſum caloꝛe iracũdie non obligat habere veritatẽ.qũñ eſt talis ⁊ tãta turbatio ꝓ ſapit quandã mẽtis alienatõem ex multo furoꝛe.als votũ ex iracũdia obligat qꝛ ea q in ſe ſunt bona non indigent deliberatõe.⁊ ſic idẽ erit dicendũ de iuramẽ tis.Qõ iñ dicit Jo.an.ꝙ nõ reqrit᷑ deliberatio intelli gendũ videt᷑ multa ſicut in dubijs fit hec ſubita ſieri — ex eiꝰdiffinitõeꝛ ſic credit Jo.an.intellexiſſe. vt alubi dicit. Cocludit ꝙ iuramentũ ex abꝛupto factũ nõ ob ligat.qꝛ nõ hʒ in ſe ↄſenſum.tñ poterit peri abſolutõ ad cautelã.q defacili eſt idulgẽda.hec Nico.ſy.qð pᷣ cipue fiendũ eſt cũ dubitat᷑ ſi habuerit ↄſenſum ſeu deliberatõem Itẽ nora ꝙ cũ qͥs iurat tenere hoſtagia ſeu hoſpicia in ceno loco.nec hʒ ibi qð ↄmedat vłlvñ iuramentu eſt dolo Frr hec ſaltẽ requirit᷑ꝛ ſufficit. ſlã ſᷣm Tho.ij.ij.q · xxxviij.deliberatio reqͥrit᷑ de neceſſitate in voto. vtʒ ſoluat.vtꝝ ne teneat᷑ implere.dicitad hec Hoſti.ꝙſi tꝑe obligatõis erat nõ ſolu endo.tenet ſeruare iurarm tũ quia ad hoc videt᷑ ſe obligaſſe. ⁊ victũ querat ma nibo ſuis vel mendicãdo. Sʒ ſi laboꝛare nõ poſſet et mendicãdo nõ ſufficiẽter inueniret ñ tenetvltra poſ- ſe.de re.iur.c.Nemo.Sʒ ſi tꝑe obligatõis erat ſoluẽ doꝛ poſtea deuenit ad pauꝑtatẽ.tunc diſtinguenduũ qꝛ ſi eſt talis ꝙ poſſit mẽdicare ſine verecundia. dico idẽ ꝙ pꝛius.ar.xciij.di.c.Diaconi.Et rõ poteſt eſſe· qꝛ videt᷑ intendiſſe obligare ſe ad hoc. Sʒ ſieſt nobił ⁊ in dignitate tũc ſubueniendũ eſt ei iuris bñficioer· tra de iureiuran. c. Querelã.Et qᷓ;ᷓuis nõ faciat ad ꝓꝰ poſitũ materie hꝰ. ꝭ.niſi cũ fieret iuramẽtũ hoc ĩ ira⸗ cundia ⁊ tũc im pĩedicta decidendũ.tñveꝝ eſt.· * rat aduerſar extoꝛtũ.⁊ tũc ↄſiderä, dũ ſi contractꝰ ſuꝑ quo pᷣſtef eſt als repꝛobatꝰfauoꝛeꝛ ipᷣiꝰiurãtis ⁊ tũc tale iuramentũ nõ eſt obligatoꝛium caſus eſt in c. Cũ ↄningat.a ↄꝛio littere. Nã ibi ðꝛ mulier q ↄſentit alienatõi rei dotalis ⁊ iurauit nõ cõ⸗ trauenire.vbi nõ ſuꝑuenerit dolus nec metꝰ.non eſt audiẽda.ſ.qͥ ad relaxatõem iuramẽti vel ãnullatiõis cõtractus.Ergo ſi interuenit dolꝰſecus:llã tex. ecei pit dolũ.⁊ ſic etiã in c.ij.de pactis libꝛo.vi.⁊.c.lʒ oo. ti.⁊ li.⁊ in Autẽ. Saramẽta impubeꝝ. Et idẽ dicen/ dũ cũ interuenit metꝰ.Ex quo enĩ talia iuramẽta cõ⸗ tra legem ſunt.nõ ligant niſi ſint volũtaria oĩno. qdd etiã tenet Bar. Fateoꝛ tñ ꝙ in his caſibo tutius erit ſi petat᷑ abſolutio.vt ſentiut multi doctoꝛes Sʒ pꝛimũ verius ⁊ notabiliꝰ. Gi vero iuramentũnõ venit con⸗ tra diſpoſitũ a iure⁊ interuenit dolꝰ.tũc ſubdiſtigue. quia aut tãtus eſt dolus ꝙ excipit mentẽ iuratis. pu ta ceſſante dolo nullo mõ ſe obligaſſet tũc uuramaen tũ non ligat ⁊ põt cõtrauenire nulla petita abſolute ar.per id quod notat Jo.an.c.vnico.ð cõmo. Et ſic intelligat Feder.cõſilio. centũnonageſimotertio. vbi hoc expꝛeſſe ſentit ponẽdo termĩos in minoꝛe.xxv.ã⸗ nis.⁊ in młiere ſeducta a fratribo hereditati paterne renũciando quevalebat longe plusqᷓ; habuit in do⸗ te.quod eſt notandũ ꝓ limuatoe.c.ſecũdi.de pac.li. vi.ſ.ꝙ nõ ꝓcedat quãdo dolus dedit cãm cõtractui Mãvbi dolus dat cãm cõtractui ibi excludit᷑ volunꝰ tas.l.i.ff.de dolo.Et iuramentũ nõ obligat intentõ,⸗ ſurantis.vt in ca. Ueniens.co.ti. Sed vbi dolꝰnon excludit ↄſenſumvt quia nõ dat cãm cõtractui tunce exigit᷑ abſolutio que dʒ pᷣſtari.nõ obſtãte aduũſarij cõ tradictiõe ꝓpter eius turpitudinẽꝛ dolũ. Etidẽ vvbi interuenit metus ꝙ reqrat abſolutio que debet ĩpen di ſine difficultate in odiũ aduerſarij metũ inferétss. in c. Uerũ.eo.ti. Et licet ibi gloſa intelligat de meru qͥᷣ cadit in cõſtantẽ viꝝ.ꝙ.ſ.dʒ relaxarivel abſolui ab eccłia nõ ab alio metu. Hoſtien tñ dicit etiã devano metu hoc habere locũ ⁊ hoc in odiũ cogẽtiũ ne repoꝛ tent cõmodũ ex dolo ſuo.quod magis placet Nico. ſy.Et ſi queratvtxꝝ tale iuramentũ.ſ.ꝑ metũ factum ſit obligatoꝛiũ⁊ tranſgreſſio eius ſit moꝛtale Mico.ſy tractat hanc materiã diffuſe.in ca. Si vero.ea.t. ECt· qᷓ;tũ ad pꝛimũ dicit ꝙ Jo.an.tenet ꝙ in foꝛo ↄſcie nõ eſt obligatoꝛiũ ſi ille qͥ iurauit ꝑ metũ nõ ſakends ſe Citulus Decimus obligareſed tꝑs redimere tencſec I foꝛo iudiciali ſibi hoc nõ crederet. Sʒ Jo. cal. poſt beatũ tho.quẽ allegat.tenet ꝓꝙ ſit obligatoꝛi um ſimpłxr in foꝛo conſcientie.Etidem glo. xv. q.vi. Autoꝛitatẽ. Quantũ ad ſcòᷣm.aliqui tenẽt ꝙ tran⸗ greſſio huiꝰ iuramenti nõ habita relaxatoe ſit veniale pꝛo eo ꝙ dicit᷑ in decretali· Uerum eo. tit. ꝙ hᷣo tali tranſgreſſiõe non eſt umponẽda penitentia vt moꝛ⸗ tali. Sed Jo.cal.b. Tho.⁊ archi.tenẽt ꝙ ſit moꝛtale qꝛ ꝑiuriũ ex genere ſuo eſt moꝛtale nec excuſat᷑ ñim/ plendo qð coactꝰiurauit. Et ad dictũ c. Ueꝝ Rñdet Ic ba. cal. tipkt. Pꝛimo ꝓloqtur ca. poſt abſolu⸗ nonẽ a tali iuramẽto. Sʒ hoc nõ placet Johan. an. et bene qꝛ poſt abſolutionẽ vel relaxatõem cũ in nullo peccet nõ ſeruando.nõ eſt imponenda penitentia Secũdo reſpondet ꝙ ꝓcedit in foꝛo iudiciali ſecus i foꝛo penitẽtiali· Tertio ⁊ melu.quia textꝰ nõ dicit contrauenientẽ non peccare moꝛtalłr.ſed non punien dum tanq; pꝛo moꝛtali:ſcʒ voluntarie cõmiſſo. qꝛ me tus licet nõ excuſet tamẽ alleuiat culpã icoautem ſy. dicit e ſi nõ intendit ſe obligare.nõ obligetur.⁊ ꝑ conſequẽs non peccet cõtraueniẽdo. Sʒ peccauit ſic iurando.quod fuitveniale tantũ vel nullũ. Si inten it ſe obligare. tunc cõtraueniendo ante relaxatõem peccat moꝛtalr. ⁊ in hoc caſu intelligit᷑ dictũ b. Tho mẽ. Sed nõ ita grauiter puniẽdusvt ꝓ volũtario ꝑ iurio. vt in dicto.c. Uerũ. ¶Ubi autẽ ſumus in dubio vtrũ habuit animũ obligadi vel nõ.dico ꝙtunc pꝛo pꝛie loquit᷑ca. eꝝ.am in dubio pᷣſumendũ eſſet q nõ habuit animũ obligandi. Sʒ qꝛ poſſer accide⸗ re contrariũ ne eccleſia daret materiã deierãdivoluit Fn dubio ſeruaret tale iuram̃tũ quaſivoluenit ſe ob igare.ſed poſt factũ reſpectu pene ẽ reſtringendũ in minoꝛẽ partem vt nõ puniat᷑ tanq;ᷓ pꝛo moꝛtali.hec Mico.ſyra. SGed pꝛimũ nonvidet᷑ veꝝ.ſ.ꝙ ſitveniale ꝛurãdo qð non intedit.q; cũ iuret mẽdacioſe hoc ſꝑ eſt moꝛtale cum aduertit ſecundũ beatũ Cho. Berxtus caſus eſt quando euadere malũ ſibi intenꝰ taliter. Et quod dicit gratianꝰ.xxij.q.iiij. F. Uñ dak ꝙ talis non pꝛobibet᷑ eruare iuramentũ. illud falſuʒ eſt nec tenendum 'm Bonauentu. in iij. 2 Glo. in di cto capitulo. Beptimus caſus eſt quan do nulla alia turpitudo eſt niſi quia eſt pᷣſtitũ con Fa- legem. Et in hoc diſtingue. Aut eni lex reſiſtit in ſa⸗ uoꝛẽ reipublice pꝛincipalit᷑ ⁊ tũc nõ eſt neceſſaria ab/ ſolutio qꝛ iuramentũ illud nõ valuit.vt in c. Si dili⸗ genti.de fo. compe.aut pꝑꝛincipalr in fauoꝛẽ iurantis licet ſecũdario in fauoꝛẽ publicũ.vt in młiere.⁊ ĩ mis noꝛe ⁊ tũc ſumus pꝛopꝛie in caſu.c.Cũ cõtingat.⁊ c. ij. de pac. li.vi.⁊ in Autẽ. Sacramẽta impubeꝝ.Et puto ꝙ in hocabſolutio ſit denegãda Pꝛimo facitad hoc regula generalis ꝙ iuramentũ eſt ſeruandũ qðᷣ ſeruari poteſt ſine ꝑiculo anime. Itẽ nulla hic re⸗ perit᷑ turpitudo.lã exquo lex pꝛouidit fauoꝛe ꝑſone ⁊ talis perſona iurameto renũciat iuri ſuo.nulla tur pitudo reꝑitur in contrabente.lã lex dei non habet pꝛo turpi ꝙ ſeruet᷑ iuramentũ.nec ex parte contrahen tis poteſt argui dolꝰ vel aliqua alia deceptio.nec ma teria de ſe eſt turpis.⁊ ſic ſumus extra terminos.c.de bitoꝛes.⁊.cei.e.t. Ibi enĩ reꝑitur turpitudo ex ꝑte re⸗ cipientis.⁊ materia etiã in ſe eſt turpis ſeu ꝓhibita. ⁊ ſi qua culpa inuenit᷑ ſatis punitur in retractõe actꝰ iuramẽto nõò accedente Nec in hocvidet᷑ dictũ fede. pꝛobabile ꝙ ſcʒ fiat abſolutio.qꝛ cõtractũ eſt cõtra le⸗ gem vel ſtatutũ. Nã ſi hoc eſſet verũ defacili euacua ret᷑ diſpoſitio.c.Cũ cõtingat⁊ c.ij.de pac/li.vi.⁊ au⸗ ten. Sacramẽta.⁊ in ſimilibo petẽdo abſolunõem a iuram̃to. ec eſtveriſiłe in aliquo iſtoꝝ iunũ qͥ emas nauerũt ita ſolẽniter. ꝙ nulla fuiſſʒ facta mẽtio de ab ſolutõe a iuramẽto ſicut fit in c. Uerũ.⁊ in ca.i.eo.ti. Nec obſtat ſi dicat᷑ ꝙ turpitudo eſt ex parte recipien⸗ tis in eo ꝙ contra legem vel ſtatuto diſpoſitũ ↄtraxit. Duponit enĩ in fauoꝛẽ perſone pꝛincipalr᷑.cui ſauoꝛi pꝛopꝛie renunciat ⁊ ſic nullo turpitudo.Ex ſolo ergo cõtractu contra legẽ edito in ſauoꝛẽ perſone non pᷣiu⸗ iuramentũ continet turpitudinẽ ex pte recipientis ee mit᷑ dolus. Pactũ ergo patri factũ a filia dũ nuptui maxime occurrẽte turpitudine ex parte materie ſuꝑ qua pꝛeſtat᷑ ſed ex parte iurantis nullũ imminer pec catũ iuranti:⁊ tunc iuramentũ obligat.ſed poteſt e ti abſolutio non obſtãte contradictòe aduerſarij. Et ſſte eſt pꝛopꝛius caſus capi.i.⁊.ca.Debitoꝛes eo. tit. Et per iſtũ caſum pᷣt decidi quid dicẽdũ ſit in filiofa mil.renũciante Macedoniano⁊ iurãte non cõtraue nire.Et bar.in dicta.l.p Si quis decidit.ꝙ iuramen⸗ tũ obligat ſed petat᷑ abſolutio.Sed Jo.an.poſt Jac. de bel. plus ſentit.ſ.ꝙ iuramentũ nõ obliget quia cõ tra bonos moꝛes. Item qꝛ iuramentũ repꝛobat᷑ non ſolũ cũ continet in ſe peccatũ ſed etiã quando poteſt eſſe occaſio peccati arg.c.Cum ab oĩ.de vira ⁊ bone ſtate clericoꝝ.Etnota ſᷣm b. Tho.ij.ij.q.lxxxix. OQõð votũ eſt magis obligatoꝛiũ qᷓ; iuramentũ ex ſui rone ⁊ rationẽ huiꝰhabes infra devoto.ibivide.Et qꝛ ma ioꝛ eſt obligatiovoti q; iuramenti.Dinc eſt ꝙ ſi quis voueat caſtitatem etiam ſimplt ſi poſtea iurat alicui mulien ꝙ ducet eam in vxoꝛẽ debet potius votũ ſer⸗ uare qᷓ; iuramẽtũ/⁊ ad boc tenet᷑ alias peccaret moꝛ⸗ traderetur ꝙ dote contẽta nullum ad paterna bona regreſſuʒ haberet.q;uis impꝛobet lex ciuił tñ ſi firma tũ ſit iuramẽto hoc pactũ nõ vi nec dolo pᷣſtito debet ſeruari.pꝛout in ca. Qnãuis de pac.li.vi. Similiter dos⁊ donatio pꝛopter nuptias ⁊ ſi alienari nõ poſſit etiã cõſentientevxoꝛe.vt dicit᷑.ff.de fundo do.l.lex iu lia.nec valet talis alienatio.tamen ſi vxoꝛ iurat nõ cẽ trauenire valet. vt de iureiurã/ ca.Cum ↄtingat. ⁊ ð pac.c.Quãuis.li.vi: Octauus caſus eſt quando retẽtis terminis ſupꝛadictis eo ꝙ ſtatuto reſiſtẽte cõg trahitur. ⁊ datur leſio in contractu. vel datur leſio vł tra dimidiũ iuſti pꝛecij ſtatuto nõ reſiſtente. vt in c. Cum dilecti.de emp.⁊ ven.Nunquid tũc poterit pe ti abſolutio a iuramento.Etdico ꝙ aut leſio eſt mo⸗ dica⁊ tunc non poteſt peti.quis ꝓ modica leſione iu⸗ ta non curãt dare remedia ſpecialia. Ad boc.c. Ab bas.extra de his que vi metuſue cauſa fiũt. Aut le⸗ ſio fuit enoꝛmis.⁊ tunc ſi iuramentũ ſuit ſimplicitet —. — 2 — — 8 w ſt en nos 415 ☛e = pꝛeſtitũ de nonveniendo cõtra. gaudictur allegando enoꝛmem leſionẽ quia in tali enomi leſione pꝛeſumi⸗ tur dolus.l.qui teſtium.C.de pꝛoba. Non enim pꝛe ſumitur iurans hũc caſum cogitaſſe.ar.eoꝛum q̃ no tantur eo.ti.ca.Quintauallis.⁊ ca.veniens.eo.titu. Item qꝛ iura cõmuniter excipiunt dolũ a ralibus iu ramentis. Sed paria ſunt ꝙ dolus interueniat ex ꝓ polito vel re ipſa.l.ſi quis.ff. de ver. obli. Et hec vidẽ turvera non ſolũ ſi verba vel iuramenta ſunt indiffi nita.ſed etiam ſi ſunt generalia vt ſi iurauit quod nõ veniet contra vlla ratione vel cauſa. Si autem ſunt verba magis ſpecifica et lata. vt quia aꝑte videãtur excludere remedia qꝛ.ſ.iurat non venire contra ratio⸗ ne enoꝛmis leſionis.tunc ſiverba excludũt vnũ reme diũ tantũ.poterit habere recurſum ad aliud. vt ſi iu⸗ rat non cõtrauenire ratione minoꝛis etatis poterit cõ traueniretanqᷓ; maioꝛis. Sed ſi excludit omnia re⸗ mediavt quia iurat non cõtrauenirevlla ratione.nec tanq; maioꝛ nec tanqᷓ; minoꝛ.tunc tenet glo. domini Anto.inminoꝛi quoad enoꝛmẽ leſionẽ non valere cõ tractũ ⁊ iuramentum ſed poterit petere abſolutõem a iuramẽto quantũcunq; iuret non cõtrauenire ratiõe enoꝛmiſſime leſionis.Et ſᷣm Bar.etiam ſi minoꝛ iu⸗ rarat ꝙ ſi plus valet quã vendit.dat et donat contra henti ſecũ quia cũ fraus pꝛeſumat᷑ ex parte recipiẽtis iura canonica non aſſiſtũt talibo iuramentis Item ſi iuraret omnisa illa vendita eſſe ad verũ pᷣcium rei.qꝛ cum conſtat de oppoſito talia poſſunt reuocari.quia iuramentũſillud cenſet᷑ pʒeſtitũ ſub confidetia ꝙ illõ ſit iuſtũ pꝛeciũ de quo eſt cõuentũ.vnde ↄſtito de cõ trario non enit ꝑiurus ↄtraueniendo.xxij.q.ij.btũs. In maioꝛi autẽ contractus manebit validus iura⸗ mento firmatus ſᷣm do. Anto. Sed Mico. ſy.putat ꝙ etiam maioꝛ poterit cõtrauenire leſione data enoꝛ⸗ miſſima quantũcunq; illa verba iurata fuerint late concepta.qꝛ notarij illa apponere ſolent ad maioꝛeʒ validitatẽ contractus.tamẽ cõtrahentes putant illð eſſeverum pꝛeciũ rei.nec in aliquo decipi: vnde poſ⸗ ſunt cõtrauenire ſeltem petẽdo abſolutõem,.⁊ hoc ni ſi appareat ex aliquibo circũſtantijs vere voluiſſe cõ⸗ trahentẽ illud donare in quo leſus eſt. Cũ ergo no⸗ tarij ⁊ contrahẽtes ſoleant ad cautelam ponereverba valde lata excludentia om̃ia remedia.non videt᷑ illos E talia.verba generalis voluiſſe pati enoꝛmiſſim le ſionẽ. ſed potius fuiſſe paſſos illa verba apponi ad ſeruandũ notarioꝝ conſuetudinẽ. Et idem videt᷑ ſen ſiſſe do. Anto.in ca.Quintauallis.vbi dicit᷑ de ſe fa cto conſuluiſſe ꝙ q;tuncũq; verba late concipiãt in ꝑſonas arbitroꝛũ. vtputa ꝙ poſſint de iure vniꝰ da⸗ re alteri in totũ vł in ꝑtem⁊c.ꝙ nihilominus enoꝛmi ter leſus poterit cõtrauenire.licet nõ appareat de do lo ex pꝛopoſito ſed ex re tantũ.quia talia verba effuſo ſermone pꝛolata vident᷑ ſub quadã confidẽtia perſo⸗ ne ⁊ amicicie arbitroꝛũ vt capiant beniuolentiã eoꝛũ ad non ledendũ.Etidem tenuit diſputando Pe. de ancho. licet multi contra hoc ſentiant. Unde hoc nõ eſt ſine dubio Nico.ſ. D Monus caſus eſt quando turpitudo reꝑitur ex parte recipiẽtis iuramẽtũ ita ꝙ locus eſt petitionis abſolutõis.ſed iurãs anteq;ᷓ ab⸗ ſoluet incidit in ꝑiuriũ.nunqͥd poterit abiolutõeʒ pe tere a iuramẽto ſicut ante petiſſet q; incidiſſet in per luriũ.Et remittit pꝛo declaratiõe huius ad notata ꝓ eum in ca.i.eo.ti.Ibi autẽ facit talem diſtinctiöem. quia cũ hoc petit.aut iam eſt elapſus terminus ſolu tionis.⁊ tunc nõ debetaudiri petens abſolutiõem a iuramento cũ iã inciderit in ꝑiuriũ.quia fruſtura po ſtulat legis auxiliũ qui cõmittit in legem.vt devſurꝭ⸗ ca.Quia fruſtra.Et H̊ ſenſit fede.in ↄſilio.cclxxxviij ⁊ hoc ne ꝑſeueret in ꝑiurio.ſed debet ſoluere vſuras et poſtea repetere.vt in ca.Debitoꝛes.extra de iureiu ran. Aut non eſt elapſus terminus ſed moꝛa cõmit⸗ tik ex ſola interpellatòe.⁊ ſic inſtante termino ſolutio nis nõ poteſt peti relaxatio a iuramẽto ne in termino incidat in ꝑiuriũ ſᷣm Jo.an.Solũ ergo pᷣt petere hu iuſmodi relaxatõem anteq; ↄſtituat᷑ in moꝛa ſoluẽdi Nico.ſy.dñs.Auto.illð quod dicit fede.ſupꝛa ſcilʒ quod qᷣ incidit in ꝑiuriũ nõ debʒ audiri petẽs ab eo relaxatõem.aſſerit ſibi nõ placere.quia iurãs erat ob ligatus ad duo.iſ.ad ſoluendũ in termino.⁊ ad ſoluẽ dum ſimptr.⁊ qꝛ nõ ſoluit in termino incidit in ꝑiu⸗ riũ.ſed quatinꝰ remanet obligatus poſt terminũ poõt petere abſolutiõem.qð Nico.ſy.putat verũ ſi peten⸗ do abſolutiõem nõ perſeueraret in peccato tũc poſſit petere abſolutiõem etiã poſt terminũ.licet inciderit ĩ piuriũ.⁊ de quo penitẽtia ſibi imponẽdo eſt.als ſecꝰ ſi ꝑſeueret in peccato cogendus eſt vr q;citius libere tur a peccato UVtꝝ ãt ſitvocãda ꝑs aduſa cũ petit qͥs ſibi relaxani iuramẽtũ factũ ad inſtanti ipᷣiꝰ. Mico. ſy. dicit g vbicũq; iuramẽtũ ẽ obligatoꝛiũ ex ꝑte obx gãtis ⁊ aliquã vtilitatẽ ↄtinet ex ꝑte recipiẽtis nunꝗꝙ; dʒ relaxari niſivocata pte. Rõ hꝰↄcluſionis ẽ qꝛ exqͥ ꝑ abſolutõis actũ pᷣiudiciũ irrogat᷑ ꝑti ĩ eo ꝙ ſibivti⸗ litas amittit᷑ dʒ ꝑs vocari.qꝛ nil fieri dʒ in piudiciuʒ abſentis.c.i.extra de cã poſ.⁊ ſi aliter fiat abſolutio ñ valet.⁊ hoc veꝝ.niſi notoꝛie ↄſtet iuramentũ ↄtinere turpitudinẽ ex ꝑte recipientis.ita ꝙ ꝑti abſenti certũ ſit nullã defenſionẽ cõpetere in hoc. MHã puto valere abſolutõem etiã ꝑte non vocata.Nã ſi hoc caſu vale ret ſentẽtia ſuꝑ pꝛĩcipali vbi agit᷑ de maioꝛi pᷣiudicio foꝛtius valebit abſolutiovbi non agit᷑ de tãto ad hoc ca.bone de elec. Si ergo queſtio iuramenni eſt coꝛaʒ eo⁊ notoꝛie cõſtet de illius turpitudine ab illo iura⸗ mento abſoluere poterit parte non vocata. Sʒ ſi nõ conſtat manitfeſte de turpitudine vt quia nõ conſtat ꝙ iurauit ſoluere vſuras.puta quia cõtractꝰ erat ſub foꝛma licita conceptus.⁊ ſic nõ potenit cõſtare de tur pitudine ante finẽ termini.vel pꝛopter abſentiam ꝑ⸗ tis.vel quia terminus inſtabat tunc nõ fiet abſolutõ parte nonvocata.vt in ca. Debitoꝛes.eo.tit. Johan. an. Fede.⁊ car.dicũt in hmõi partemvocãdam cum agatur de eius pꝛeiudicio. Dominꝰ Anthonius diẽ ꝙ quando eſt tanta turpitudo ex parte recipientis iu ramentũ ꝙ nulla ei acquirat᷑ actio.nec ↄctus iuram to firmat᷑ non eſt neceſſe partẽ vocani.qꝛ nullũ inter⸗ eſſe poteſt pᷣtendere. Sed pꝛeſuppoſito ꝙ debeat ꝑs vocari ſi tamen fiat abſolutio parte non vocata. te⸗ net abſolutio.ſicut dicitur de abſolunone ab excom⸗ municatione. 4 Citulus Hecimus Decimus caſus eſt quando quis iurat nõ repetere qð alter turpiter recepit. puta ꝑ vſura vcl ꝑ metũ.⁊ iurat etiã ſuꝑ his nulla q̃rime⸗ niã deponere Pꝛo huiꝰ declaratoe remittit ad notata E eũ in c.i.eo.ti.bi autẽ ſic dicit diſtinguẽdo.Quia videlʒ aut adhuc nõ ſoluit qð iurauit. aut iam ſoluit Et in pꝛĩo caſu ſubdiſtingue.qꝛ aut iurauit ſimplici ter.i.ſolũ hoc.ſ.ſoluerevſuras.aut iurauit nõ ſolũ ſol uere.ſed etiã nullã ſuꝑ hoc qrimoniã mouere nec eti am iudici denũciare.Et in pꝛĩo caſu hʒ plura reme⸗ dia taliter iuras. Et pꝛimũ eſt facile.ſ. vt ſoluat et ſic impleat iuramẽtũ ⁊ poſtea repetat.vt in c. Debito res.e.t. Scðm remediũ eſt vt petat creditoꝛẽ repelli ad relaxatõem iuramẽti.vt in iſto.c.i.eo.t.Et hoc ve rũ niſi inſtaret terminꝰſolutõis ita ꝙ ex moꝛa incide/ ret in ꝑiuriũ.tũc eĩ non audiret᷑ ſed pꝛius ſoluat ⁊ po ſtea repetat Tertiũ remediũ eſtvt petat debitoꝛ ab ſolutõem ab epo. Sed dubiũ eſtvtꝝ iſtð remediũ ſit ꝑ ſe ſubſidiũ.i.ꝙ etiã nõ ſeruato ſcðo remedio poſſit abſolucre epᷣs aut ſit ſubſidiũ ſubſidiariũ.i.ꝙ pꝛius cogant᷑ credtoꝛes ad relaxandũ⁊ in quo caſu nõ po ſint ad hoc induci tũc epᷣs abloluat.Et Innoc.videt velle hoc ſcõᷣm.ſ.ꝙ ſit ſubſidiũ ſubſidiariũ cui aſſen⸗ tit Jo.an. Sʒ an.tenet ↄtrariũ.iſ.ꝙ ſit ſubſidiũ ꝑ ſe ⁊ hoc magis placet Nico.ſy.Et rõ eſt ſᷣm eũ qꝛ ſi epᷣus abſoluit a iuramẽto metu p̃ſtito nec eſt neceſſe recur- rere ad iuramẽta recipiẽtis.vt in ca. Ad aures. extra de his q vi metuſue cã fiũt.ergo multofoꝛtius in ca⸗ ſu noſtro.ſ.a iuramẽto facto ꝓ ſolutõe vſurarum. Quartũ remediũ eſtvt debitoꝛ ↄuentꝰ rõe iuramenti excipiat ꝙ non dʒ cogi ad obᷣuantiã iuramẽti cũ ipᷣe creditoꝛ teneat᷑ ppter turpitudinẽ ſuã illð relaxare et ſic illud relaxani petit. hoc tñ facere dʒ ante terminuʒ elapſum ꝓmiſſionis ſue. Quitũ remediũ eſt vt iu dex ex officio ſuo ↄpellat creditoꝛẽ deſiſtere ab exactõ ne vſurarũ. In ſcðo aũt caſu cũ.ſ.iurat ſoluere et nullã queſtionẽ ſuꝑ hoc mouere.dico ꝙ habet iſte p⸗ mũ remediũ dictũ.ſ.vt ſoluat⁊ poſtea repetat.nã nõ iurat nõ repetere.Et hoc iurametũ ſtnicte eſt intelligẽ dũ.vt in c. Ad audientiã qð metuſue cã fut.Scðʒ remediũ vt denũciet eccleſie.nã nullũ iuram̃tũ pᷣt ob ligare quin poſſit qͥs denũciare crimĩoſum eccleſie. vt in c.QAuẽadmodũ.e.t.debet tñ denũciãs funda⸗ re ſe ſuꝑ ſalute ꝓximi⁊ nõ ſuꝑ intereſſe ſuo pꝛĩcipalit᷑ qꝛ tũc obſtaret illi iuramentũ.Sʒ d.anto. dicit ꝙ pᷣt venire iſte denücians aut ꝑ viã denũciatõis euãgeli⸗ ce⁊ tũc hʒ ſeruare pꝛius monitionẽ ipᷣius. ij.q.i. Si peccauerit.Aut ꝑviã cuiuſdã intimatõnis vt iudex auiſatus inſtet ) coꝛrectõem pctĩ.⁊ in hoc non credit monitionẽ neceſſariã.ar.ad pᷣdicta c.ij.deſpon.⁊ tũc etiã videt᷑ ꝙ poſſit intẽdere pꝛĩcipałr inteſſe ſuũ Ter tium remediũ eſt de iurameto.ſ.ꝙ faciat ſe abſoluere abſq; hoc ꝙ faciat citare creditoꝛẽ ſuũ.qð placet Jo. an. Sed hoc nõvidet᷑ Nico.ſy.qꝛvidet᷑ hoc ĩplucite q̃ relã ↄtinere quã iurauit nõ facere. Quartũ reme⸗ diũ eſtvt iudex ex officio ſuo ↄpellat creditoꝛẽ iuram̃ tũ relaxarevel ab exactõe deſiſtere. Quãatũ ad ſcdᷣʒ pꝛincipale.i.ſi iã ſoluit.pᷣt repetere. Sʒ ſi iurauit nõ repetere ac etizã nullã qrela ponere niſi denũciare, ſu remanet ſibivia denũciandi q ꝑ iuramẽtũ excludi ñ pt. Itẽalia via eſtvt ludex officio ſuo cõpellat ad reſti tuendũ etiã ſi nulla ponat᷑ ſibi qrela de hoc dũmõ ei cõſtet. Nota enã ſᷣm Nico.ſy.ſuꝑ c.ꝑuenit.ꝙ ſi platꝰ metu iurat ſuꝑ rebꝰalienatis nõ repeiẽdis diſtingug dũ eſt qꝛ ſi ſuꝑ rebo ꝓpꝛijs ⁊vbi eſt damnũ erꝰpᷣcieñn debet ↄtrauenire nii pꝛius habita relaxatõevel abſo lutõe. qñ videlʒ eſt notabilłr dãnificatus ⁊ vbi agit᷑ ꝙ quis abſoluat᷑ a iuramæto opoꝛtet ꝙ adeat᷑ iudex ec/ cleſiaſticus ꝑ hoc qð notat Inno.in c.Debitoꝛes.eo. ti· Si aũt nait turpiter recipiẽs cogat᷑ relaxare iura mentũ.poterit iuramẽti tũc debet adiri iudex ecchiaſticus. Si autẽ lurauit ſuꝑ rebo ecche.tũc ſi ecclia ẽdãniſicata etiã ſi metus nõ interueniſſet nõ videt᷑ obligatoꝛiũ Innocẽ. tamẽ dicit ꝙ ſi hoc egit violentia⁊ dolo in damnum eccłie abſoluit᷑ pꝛiꝰ vt repetere poſſit. vt in c. Si vᷣo.e. ti.Si nõo ꝑ violetiã vel dolũ.tũc ſuꝑioꝛ faciet abſolui pᷣlatũ qͥ iurauit.vel dabit curatorẽ bonis ecclievt re⸗ petat res ecclieꝛ ille nõ veniat ↄtra iuramẽtũ. Sʒ ni co.ſy. di.ſimplr ꝙ nõ eſt obligatoꝛiũvñ ⁊ ꝑ ipᷣm p̃la⸗ tũ qͥ ſic iurauit abſqʒ eo ꝙ petat abſolutõem pt repe⸗ tere ſiue ꝑ ſe ſiue ꝑ aliũ.qꝛ iuramentũ nõ pᷣt eẽ vincu⸗ lũ iniqͥtatis ⁊c. Itẽ ſuꝑ c.Ex reſcripto.e.t.dicit Nico. ſy. ꝙ monachp vtilitate monaſterij ſe obligare vtilit pᷣt etiã cũ iuramẽto.Etcũ hoc facit cũ ↄſenſu abbatꝭ ꝓvtilitate monaſterij etiã ciuilr pᷣt obligari. qꝛ eoꝛuʒ ↄſenſus vt volũtas depẽdet exvolũtate abbatis. vt ĩ c. Si religioſus de elec. li. vi. Sine ↄſenſu ãt abbatꝭ nec ciuilit᷑ nec naturałr abligarer pfniſſor ius reſi ſtit huic obligatõi. vt in c.l Iõ dicatis.xij.q.i. Iteʒ in obligatiõe monachi ſine ↄſenſu abbatis non pᷣ̃t acce dere fideiuſſoꝛ.l.i.⁊.ij.ff.de fideiuſſo. Itẽ nõ impꝛo⸗ bat᷑ ꝙ clerici etiã religioſi iuret ſuꝑ ↄtractu obpſᷣuãdo Itẽ nota ꝙ iurans laicus etiã tanq; fideiuſſoꝛ ſuꝑ cõ tractu pᷣt coꝛã iudice eccliaſtico cõueniri.vt in c,/fi:de fo.ↄpe.li.vi.hec oĩa qico.ſy. BDe comutatione iura F.1 menti. In c. puenit. ſummati ðꝛ nõ deierat qͥ tura menti ↄplementũ in meliꝰcõmuiat. Circa cuiꝰ decla rationẽ Nico.ſy.ibi ſic diſtinguit. Aut iuramẽti im⸗ plementũ ↄcernit honoꝛẽ dei:aut vtilitatẽ pꝛiuatam Et in pꝛio caſu.ſi illð in quod vult ↄmutare eſt dubi umvtꝝ ſit maiꝰbonũ reqͥnt᷑ſuꝑ hoc autoꝛitas ſuꝑio⸗ ris ſᷣm Anto.in ↄmutatõe. Itẽ etiã ſi illᷣ̊ ẽ maiꝰbo⸗ nũ mãifeſte euidẽter ſʒ obᷣuato eiꝰqð iurauit ñ ĩpe ditvel ꝑturbat maiꝰbonũ.puta qꝛ iurauit ire ad ſan ctũ Anto.⁊ nũc intẽdit ire ad ſepulchꝝ. pᷣt eĩ ĩplere pꝛimũ.⁊ poſtes ad ſepulchꝝ ire.vñ in tali ↄmutatõe ſivellet pꝛimũ in ſcðᷣʒ ↄmutare reqͥri᷑ autoꝛitas ſuꝑi oꝛis ſaltem epᷣi. Nã ſicut ep̃s pᷣt votũ ↄmutareita.et iuramẽtũ.vt notat Inno.in c.Debitoꝛes.eo.t.Si ãt nõ pᷣt ſeruari iuramentũ ſine ꝑturbatõe vel deſertiõe maioꝛis boni.tunc pꝛopꝛia autoꝛitate ↄmutare po⸗ teſt m Anto.putsa ſi iurauit ire ad ſepulchꝛumvł cõ trahere matrimoniũ cum aliqua.ppꝛia autoꝛitate pᷣt Zuenire intrado religionẽ qꝛ unpẽdit ꝓ tali obſequio hãc cõpulſionẽ facere etiã iudex ſecka⸗ rs.vt notat fede.ↄſilio.cclxiij.⁊ hoc qñ nõ dubitat de turpitudiue recipiẽtis.Sʒ ſi dubitaret᷑ de iuribꝰ 4 4 die he⸗ fon =D — =— — = = π ☛ – —e ☛ ee — — Sb. = =☛⸗ — — — dlum ſſhen deog Epte lenit blig ltugt fism dede rch Rep lnut miſi glih non nep ( abe faun lumt ,O. lule⸗/ lauei ciiſ moi. mnun bohl Re l 1 ſde Aons Pal i Untan deb ſgr⸗ Pbo ſo⸗ d ſyen perpetuã dño ſemitutẽ.ar. devoto.c. Scripture. In ſcðᷣo ãt caſu cũ.ſ.iuramẽtũ oↄcemit vtilitatẽ pꝛiuatã. dico ꝙ ſine ſenſu illiꝰcui pᷣſtitũ fuit etiã in meliꝰ cõ⸗ mutan nõ pᷣt/ lec ꝓdeſt in hoc ſuꝑioꝛis autoꝛitas ex hoc qð notat᷑ eot.ciquãto,.⁊ ꝑ Inno.in c.cũ inter.ð renũ, Pꝛo quo facit quia debitoꝛ nõ pᷣt vnã rẽ etiaam melioꝛem ꝓ alia ſoluere inuito creditoꝛe.vt Inſti.qui 7 Deirri bꝰmo.tol, obli.in pꝛincipio. 9 7 ℳ .— — toꝝ·o.ſm b. Tho.jij.ij. qxxxix.Cũ ad vnuquẽq; tineat irritare iurameta q a ſubditis ſacta ſunt in his q̃ ſubdunt᷑ eius ptãti ſi vult.iõ mrꝛ prpᷣt irritare filioꝝ iuram̃ta.⁊viri iuram̃tavxox.vt dici Nũe.xxx hec tho.qð videt᷑ intelligeqũ ſᷣm guil.in his q nõ pnt ſieri ſine ſcãdaloꝛ pᷣiudicioviroꝝ. Idẽ de filijs ⁊ uis videt᷑. Ad id qð di.Anto.ſacit að: ðꝛ ſummatĩuin ca. Uenlẽtes. de iureiur,.videlʒ ꝙ nõ valet iuramẽtum ſtitũ in pᷣiudiciũ iuris ſuꝑioꝛis.Et ſuꝑ dicto c. q̃rit rlyco.ſy. SDi cleric? exiſtẽs in ſtudio alicꝰciuitatis iu rauit nõ exire diſtrictũ illiꝰ ciuitatis anteq; ſuo credi⸗ toꝛi eſſet ſatiſfactuʒ. ſi ante ſolutionẽ reuocat᷑ex iuſta cã ꝑ epᷣm nundq d iuramẽto nõ obſtãteteneat᷑ mãda⸗ to ſuꝑioꝛis parere.Et videt᷑ ꝙ ſic ꝑ illð c. Ueniẽtes. qꝛ nõ potuit ſe obligare in pᷣiudiciũ iuris ⁊ autoꝛitatꝭ ſuꝑioꝛis.Et poſt młta q allegat Jo.an.de re. iur. In malis.ↄcludit ꝙ nõ tenet᷑ ibi manere ſʒ parere mãda to ſuꝑioꝛs.Et hoc niſi cũ licẽtia epᷣi fuiſſet in ſtudio. ⁊ neceſſitate ſtudij Irxiſſettalẽ obligatõem.videtur enĩ tũc ſe obligaſſe cũ licẽtia epᷣi qͥ dedit licẽtiã ſtãdiĩ ſtudio.qꝛ vno ↄceſſo vident᷑ oĩa ↄceſſa ſine qͥbo illð expediri nõ pᷣt.vt in c. Pꝛudentiã de off. dele. Et idẽ ↄcludit ꝑ oia de pr̃e reuocãte filiũ qͥ eodẽ mõ iuraue rat. Itẽ in dicto c.Peruenit.ponit᷑iſta alia concluſio ſummaria,. Non aſtringit᷑ qͥ iuramẽto ad impleẽdũ qð iurauit ſi ab alia ꝑte nõ implet᷑. Circa hmõi de⸗ claratõem ico.ſy. ſic diſtinguit.qñ due obligatões reſpectuant᷑ adinuicẽ vt quia ego ꝓmiñ tibi certũ qͥꝗ ꝓ eo ꝙtu pꝛomiſiſti mihi qld alið.ſi tu nõ adimples ex ꝑte tua.nec ego teneoꝛ implere.⁊ ſicloqᷣ? iſtð c. per uenit.⁊ regula pruſtra.dere.iur.li.vi. Idẽ qñ ſolꝰme obligaui ſʒ obligatio mea fuit conditõnata ꝑ te reſpe ctu alicꝰĩplẽdi ꝑ te.puta ꝓmiſiire ꝓ te romꝗ ſi dede⸗ ris mihi.x.ſi nõ das.nõ teneoꝛ.pmiſi nõ expellere te de domo mea tibi ↄceſſa in emphiteoſim certe tacite intelligit᷑ ſi mihi canonẽ ſolues.vñ ſi nõ ſoluis.poſſũ te expellere.Si vero obligatões non reſpectuant᷑ ad inuicẽ nec reftectũtur ad idẽ factũ ſed diũſuʒ puta ꝓ miſi tibi dare certũ liberuʒ ⁊ iuraui.tu poſtea iuraſti aliqͥd ꝓ me facere l ʒego nõ impleã ꝓmiſſionẽ. tu tñ non vitabis periuriũ differẽdo qꝛ tu nõ pꝛomiſiſti rõ ne pꝛomiſſiõis mee ſed ſimplr.⁊ in hoc caſu loquit᷑ ca.Quod deo.xxxiij.q.v. De iuramento facto .J. ab aliq̊ alicuivtꝝ obliget eũ ad ſucceſſoꝛes eiꝰ cui iu rauit.⁊ vtꝝ ſucceſſoꝛes iurãtis obligent᷑ ex illo ei cui iuratũ eſt. Rñdet ad vtxq; Nlico.ſy.ſuꝑ c.veritatꝭ.e. ti· Quãtũ ad pꝛimũ ꝑ diſtinctõʒ.qꝛ aut qͥs iurat ali cui⁊ ſucceſſoꝛibo eiꝰ⁊ certũ eſt qð tenet᷑ nec ãpliꝰ tene rept qͥs ſe alicui obli . . — 1 „* „ – . . . . tur iurare ſu cceſſoꝛibo eiꝰ licʒ teneat ſe cogſcereliber⸗ tũ ſeu vaſallũ ſeu ſubditũ. Et de hac recognitõe loqᷣt᷑ 72 c. Longinqᷣtate.xij.q.ij.qð fit ne lõginqᷣtate tꝑis ꝑe at mẽoꝛia oꝛigis. Aut nullã mentõʒ facit in iuramẽ⸗ to de ſucceſſoꝛibo.⁊ tũc iteꝝ ſubdiuiditur qꝛ aut iurat ſimplxr ꝑſonałr.⁊ tũc cuilibet ſucceſſoꝛi iurare teuet. ad hoc facit.leumꝑialẽ, de ꝓhi.feu.ali. Sʒz hoc facere videt᷑.c.iſtud veritatis.Aut fuitſimplłr appoſitũ ali qð verbũ ꝑſonale.puta ꝓmitto tibixẽ. ⁊tunc ꝓcedat opinio pᷣmiſſa. Si tñ is cui iuratũ eſt remouereła di gnitate nõ teneret ei iurãs ad obſeruantiã iuramẽti amplius.qꝛ intelligit᷑ iuramentũ ꝑſone p̃ſtitũ ratiõe dignitatis.⁊ de hoc eſt infra.in ca.Uenerabilem. de elec. Aut fuit ſimplr p̃ſtitũ rõe dignitatis ⁊ tũc trãſit ad ſucceſſoꝛes q;fũcunq; nõ fuerit facta mẽtio ð ſuc ceſſoꝛibo vt ſi dixi ꝓmitto obedire epo floꝛẽtino ł Ro. pon.qꝛ dignitas nõ varia?᷑ ex varietate ꝑſonax.vt in ca. Liberti.xij.q:ij. Quãtũ ad ſcdᷣm dicit hoſt. ⁊ cõit doc. iuramentũ nõ traſit in heredẽ vel ſucceſſoꝛẽ iu rantis etiꝗ ſi qs iuraſſet ꝓ ſeꝛ ſucceſſoꝛibo ſuis ſeu he redibo qꝛ lʒ d poſſit obligareheredẽ tpalr. ĩmo etiaz nõ faciẽdo mẽtiões de heredib pactũ regularit᷑ trãſit in eos. Spũalrtñ nõ pᷣtqꝛ lʒ ſit honeſtũ vt in ſpũali⸗ bus obligatõibo ſilius ſequatvoluntatẽ prñis non tñ neceſſariũ. vt in cei/de deipon. impubeꝝ. Uñ ſiliꝰ vł α heres nunq; eſt ꝑiurꝰex iuramẽto defuncti ſed tm̃ uꝝ rans ſi nõ ſeruot cũ debeat.⁊ ſiquidẽ fuitiuratũ ſim⸗ ply nõ habito reſpectu ad dignitatẽ eiꝰ cui iurat᷑ nec ad dignitatẽ ſeu aliã qlitatẽ iurqtis ſꝑ obligat iurãtẽ ſi hoc pñt ĩpoꝛtareverba iuramẽti.ar.xxxij.q.viij.ca. vnico.Sʒ ſi iurat᷑ habito reſpectu ad dignitatẽ eius cui iurat᷑ puta iuro tibi vt epo cũ ſis pꝛiustꝰ nõ tene⸗ oꝛ. Silr iurãdo reſpectu qᷓlitatis alicꝰ ipᷣius iurãtis. puta iurat q ſeruare ſtatuta ecclie. tanq;ᷓ clericꝰ vel canonicꝰ. cũ ñ eſt ampliꝰclenicꝰvel canonicꝰ nõ tenet „. iuramẽto obligatꝰat.dicti.c. UenerabilẽcRõ aut q⸗ ligareꝛ ſucceſſoꝛibo ſuis nõ ãt pᷣt obligare ſe ⁊ ſucceſſoꝛes ſuos eſt iſta. qꝛ in pꝛia agit᷑ de obligatoe ꝓpꝛia quã qͥs facere pᷣt put vult. In ſe⸗ cunda agit᷑ de o bligatõe aliena qᷓ; nõ facere pᷣti ſpũa libo aliqͥs ꝓ alio.qꝛ anĩa ſine ppꝛio ↄſenſu ligari ñ pᷣt vt· xxxij,⸗q.viij.c.vnico. Et hanc concluſionẽ firmat. Jo.an.in fi.de ſepuuil· De iuramento vni⸗ F. II uerſitatis ſeu ſocietatis cũ.ſ.iurãt ſe aliqͥd facturos ł nõ facturos.nũqͥd poſſint ſibi dimitrere. Ad qð rñ⸗ det guil. ꝙ boc pᷣt eẽ qᷓtuoꝛ modis Pꝛiĩo qᷣqẽ ſi ſit ð his ꝗ ꝑtinẽt ad cultũ ði ſeu ad religiõʒ vł piertatẽ ⁊ t nõ pn remutere. vt ſi duo iurẽt ꝙ ibũtvltra mare mi litare. p deo.ſ.bellãdo infideles. vł intrabũt religio nẽ. vel dicẽt duovel tria pſaltia adinuicẽ.aut ſi ͥ ar⸗ tifices iurent ꝙ de lucro dabũt certã poꝛtionẽ fabꝛice alicꝰecclievel in alios pios vſus. UVbi tñ aliq iurat ꝙ ibũtvltra mare ſimł pnt quidẽ ſibi remittere inuicem nevadãt ſil.ſed nõ pñt ſibi remittere ꝙnõ vadant. qꝛ quaſi duo iuramẽta ſunt.iſi⁊ ꝙvadãat.⁊ ꝙ ſił vadant Scðo ſi iuramẽtũ ſit de tẽpalibo ⁊ ſit tale ꝙ abſq; iuramẽto tenẽt facere qð iurat.⁊ tũc etiã nõ poſſunt ſibi remittere qꝛ pꝛopt ſalutẽ aĩox videt᷑ eſſe iuratum Citulus Hecimus vt ſi camifices iurẽt nõ vendãt cames infectas ꝓ ſanis.aut ꝙ nõ ſophiſticabũt merces ſuas.⁊ bmõi. Aad hoc eni tenent᷑ etiã ſine luramẽto. vñ nõ pñt ſi⸗ biinuicẽ remittere iuramẽtũ. Tertio pᷣt ↄuigere ꝓ iuramẽtñ ſit ſuꝑ retꝑali ad qð tñ abſq;iurameto noᷣ tenebant᷑ facere qðᷣ iurãt.Et tũc ſi obſeruatia iurameè ti ſpectattm̃ ad cõmodũ vel incõmodũ iuratiũ pñt ſi bi remittere. vt ſi vnꝰiurat alteri ꝙ faciet ſibi libꝝ ali⸗ quẽvel donũ dabit. ⁊ alter iuret ꝙ dabit ei mercedẽ. Silłtr qñ duo ſocij iurãt adinuicẽ ꝙ cõicabũt ſibi lu cra oĩa. Sʒ ſi ſpectat ad ↄmodũ alioꝝ qð iuratũ eſt nõ pñt ſibiinuicẽ remittere.vt ſi artifices iurent ꝗ in mercibo.xx.ſolidoꝝ nõ accipiẽt de lucrovltra vnũ ſo⸗ lidũ vel qð nõ vendẽet de matenia ſic pata vel ꝓꝙñ tra hent petias pãnivltra tm̃ꝛ bmoi. Quanto pᷣt tin gere ſi iurat᷑ e alijs ẽ danoſum.nã tale iurametũ ñ e obligatoꝛiũ vt ſi iurẽt ſutoꝛes ꝙ certo tꝑe non laboꝛa bũt ⁊ hocvt ꝓpter raritatẽ ranius vendãt. vl ca rnifi⸗ ces ꝙ nõ pᷣꝑabũt cames niſiad cenũ nũex. vel ali opifices ꝙ nõ oꝑabunt᷑ ꝓ minoꝛi pᷣcio qᷓ; tãto ⁊ hmõi Hec iuramẽta q;uis nõ ſint obligatoꝛia mñ nõ expe⸗ dit vt ꝙ ppꝛia autoꝛitate Zuenia kvel ſibi remittat ſʒ ꝙ autoꝛitate epi reuocẽt᷑.vel poti denũcient᷑ ea nõ te nuiſſe. vel dic ꝙ ſufficit autoꝛitas ꝓpꝛia qñ fuit iura⸗ tũ de eo qð eſt maifeſte pctm̃vel maioꝛis boni ĩpedi tiuũ.hec Guil. Itẽ nota qũ multitudo iurauit alidd facerevel nõ facere. cũ qntvtꝝ aliqͥbo ↄueniẽtibo poſ ſint alij licite Zuenire. Rñder guil.ꝙ ſi abſolute ⁊ in oẽʒ euẽtũ iuratũ eſt qlibʒ tenet᷑ ſuare cũ.ſiñ ſit ð ſe il licitũ.qð iuratũ ẽ.ſivᷣo ſub ↄditõevłob determinatã cãm. puta ſi alij uarẽt⁊ hmõi nõ tenẽt᷑ niſi extãte cõ ditõe.ar.xxxij.q.viij. Mõ ſolũ extra de ↄdi.appo/ca. veꝝ. Uñ ſi oẽs alij vel plures nõ ſeruant in hoc caſu abſolutivident᷑ alij. Sivero pauci ſunt qͥ nõ ſeruant recurrẽdũ ẽ ad intetõʒ iurãtiũ videlʒ ſi intẽdebãt ꝙ qᷓ cũq; nõ ſᷣuãte ipi nõ tenerẽtꝛ tũc nõ tenent᷑. Aut ſo⸗ lũ ſi młti eẽnt qͥ nõ ſeruarẽt.⁊ tũc tenent᷑. Qõ ſi de in⸗ tentõe neſcit᷑ tutius eſt ſeruare.hec Buil. De iuramento quod S. V. quis facit de parẽdo mãdatis alicꝰ quõ ſit intelligen dũ.Circa hoc l lico.ſycolligit talẽ diſtinctõʒ ex verb Inno. Aut eĩ iuramentũ fuit Benertr pᷣſtitũ de pa⸗ fẽdo mãdato alicꝰ. Aut ſpecifi tur ex pꝰfacto dubitatio ſuꝑ ĩ In pꝛoo caſu ðt ꝙnõ extẽdit᷑ iuramtũ niſi ad ea de qᷣ ☛ bꝰcogitatũ fuit vel debet merito cogitari.vt in c. Quĩi tauallis e.t. Refert etiã alios dicere ⁊ nõ male ſᷣm eũ nõ ſufficeret ſi iurãs dicat ego non cogitaui ꝙtu hoe mihi pᷣciꝑes dũmõ pena ñ excedat culpã imo oi pt pᷣciꝑe qtenꝰculpa patit᷑ niſi ſit aiꝰ.vt in c. Quĩta uallis.vel ꝙ nõ ſit ↄ⁊ pꝛꝰ iuramẽtũ illð qð ĩponitur. Dicit᷑ ĩ ſummarie ĩ c. Ceniẽs.e.ti.ꝙ ſi alicꝰ mãdato iuraui parere.aliqͥd mihi pcipit ↄ iuramẽtũ ꝑ mep⸗ us licite factũ illð ſeruare ũ teneoꝛvel etiã niſi eẽt ts le qͥd iliꝰ qdð mãdat᷑ qdð ſᷣm cõem eſtimatiõʒ nũq; iu raſſet ſi credidiſſ ſi ibi illð mãdari.ar.in.c.petitõ.e.ti. In ſcðo caſu pꝛiĩcipali dicit ꝙ in cõſilio aĩe ſue ſeu ĩ fo fo pnĩali ᷣm intentõʒ iuratis eſt interpᷣtãdũ.Sʒ ĩ iu dicio ſeu foꝛo ↄtẽtioſo recipit interpᷣtatõʒ ſᷣm ius:vt ĩ ciſice 2 determiate. ſz oꝛi⸗ o ſuꝑ ĩtellectu⁊ꝛ interpᷣtatõe eiꝰ ec. leniẽtes.e.t. Qualr ãt ius ĩterpᷣtabit᷑ vide.xxij.q. v.hũane. Et.c.ex lris de ſpõ.⁊ c.tua. Et ꝑ hoc deter minat᷑ qſtio qua qrit᷑.Lũ clericꝰſtare mãdato epᷣi iu ratꝛ epᷣs pᷣcipit ei vt reſignet bñficioꝛ ñ appellet certe exquo nõ erat veriſile hoc intẽdere poterit nõ obſtate pᷣcepto appellare nec opꝰẽ petere abſolutõʒ ſeu relaxa tionẽ iuramẽti cũ iuramẽtũ nõ extendat᷑ vltra ↄſen⸗ ſum iurãtis. Firmat Jo.an.in.c.vnico.de ↄmo. vbi dicit ꝙ generał renũciatio caſuũ foꝛtuitoꝝ nõ valida tur iuram̃to ex defectu ↄſenſus Itẽ ꝑ hoc decidit᷑ alia qſtio cũ videlʒ qð iura eſt obieruãdo ñ obuiet pꝛio ri iuramẽto ſed ałs ſolẽniter ꝓmiſſio. Quãuis eĩ In⸗ no. dicat ꝙ ſeruãdũ ſit iuramentũ ⁊ depꝛomiſo dʒ ali ter ſatiſfacere. Hoſt. dicit ↄꝛiũ allegãs płes rões: ar. xxij.q.v. Juram̃ti. Anto.dicit ꝙ ſipꝛĩa ꝓmiſſio ẽ pᷣ ciſa vt qꝛ eſt obligatio dãdi ñ artaret᷑ ad pceptũ in ꝰ⸗ riũ ꝙ qͥs iurat ᷣuare niſi ꝑs de alio ↄtetaret?᷑ cui facta — — — „ eſt ꝓmiſſio. Sʒ ſi nõ eẽt pᷣciſa obligatõ nec in obliga qͥ tionibo facti in bo ꝑs pᷣciſe nõ obligat ad factũ ſʒ ad inteſſe.tũc qꝛ pᷣt iplere pꝛimũ⁊ ſcdᷣm dʒ iuramẽtũ ſer uare.vt ſi vni ꝓmitto tradere aliqu rẽ.poſtea eadem rẽ alteri ꝓmitto⁊ iuro.teneoꝛ ſᷣuare iuramẽtũ qꝛ poſ⸗ ſum pᷣuare iuramentũ tradẽdo rẽ: ꝓmiſſum ſatiſfaci endo ſcðo de intereẽꝛ hãc dicit putare fuiſſe de mẽte. Inno.in ſupꝛadicta ſnĩa ei Sʒ nico.ſy.tenet ↄꝛium videlʒ ꝙ ſi ꝑ iuramẽtũ ſeqns in q̊ aliqͥd pꝛomiſit nõ pt qͥs infringere pꝛomiſſionẽ pꝛius ſimplir facta lici⸗ tãvt obſeruet iuramẽtũ.⁊ ſic ↄcludit ꝓobligat᷑ quis ad factũ illð ĩplendũ qð licite ꝓmiſit ſiue ſit ꝓmiſſio ſimplex ſiue iuramẽto firmata de iure ðᷣino ⁊ canõico de pac. c.i. T.xxij.q.v. Juramẽti. ec ſufficit ſatiſfa⸗ cere q̃ ad intereſſe.ſ.alið dando etiã ſi iurauit poſtea aliqͥd qð habet ĩpedire ſimplicẽ pmiſſionẽ. qꝛ nõ te⸗ net᷑ illð ſeruare Inno.etiã videt᷑ ſibi eſſe ↄꝛius in c.ſi⸗ cut de ſpon. vbi dicit ꝙ ſi às ſimptr ꝓmiſit ↄtrabere cũ aliq⁊ poſtea idẽ pꝛomittit alteri młien⁊ iurat ſecũ dũ nõ pꝛimũ qctũ ꝙtenet᷑ potiꝰpꝛiĩe q̃ſi nõ valeat iu ramẽetũ ↄ ꝓmiſſione alteri factẽ Cũ dñs facit iurare ſuos ſupditos ꝙ dicẽt ei ſi quẽ ſciuerint vel audierĩt ſurripuiſſe aliqͥd de rebo ſuis. Dicit guil. Circa boc credo diſtinguẽdũ.ꝙſi tał dñs cõiter hẽt᷑ truculẽtet ferꝰnõ tenẽt᷑ pᷣuare qꝛillicitũ fuit qð iuratũ ẽ. Si aũt credit᷑a hẽt᷑ mãſuetꝰ⁊ nõ niſi rabilr ꝓceſſurꝰrũc ſub diſtiguẽdũ.qꝛ aut ſunt tales ꝙ ꝑtineãt ad cuſtodiaʒ eiꝰqͥ ſic iurauit ſᷣuare dʒ puta ſi qs videnit furẽ aſpoꝛ⸗ tãtẽ res q eꝰcuſtodie ↄmẽdate ſunt.pt ꝓſeqᷣ res fur⸗ tiuas als tenet᷑ reſtituere. Si autñ tenet᷑ ad cuſtodi am illaꝝ reꝝ tũc ſi ñ pᷣt ꝓbare ñ dʒ reuelare niſi tlibo pſonis qᷓ pnt ꝓdeſſeꝛ ñ obeẽ.⁊ ſi alio mõ iurauit non fuit licitũ iuramẽtũ nec ꝑ conſequẽs obligatouũ. De iurando ſeruare .F§. V. ſtatuta alicꝰeccłievł ciuitatꝭ. Circa qð ſic diſtinguit. Jo.an. Aut qͥs iurat ſᷣuare ſtatuta edita. ⁊ tũc ex vi ſuramẽti nõ tenefad ſtatuta q̃ pꝰmodũ ſiũt.vt inca. Clericꝰe.t. Aut iurat ſuare edita⁊ edẽda.⁊ tũc tenet ad futua.⁊ niſi ibi eẽnt aliq ulicita qꝛ ad illa ñ tene tur. vt in capitulo pꝛimo eo.tit.lib.vi. Si enim ſcie⸗ bat aut credebat aliqua ibi eſſe illicita:temere illud iurauit, Tlec tamen obligatur ad obſeruantiame ſi ſom nnlck feken in ſe ctie ſpici guis mun conen fie ſtan ſtin kiun ſt bit qu Q ſen leʒ — — „R Capitulü V neſciebat nõ ptccauit in iurãdo. intelligit᷑ de licitis obligatio nõ de alijs. Aut tał iurauit ſimplr ſeruare ſtatuta nõ expꝛimẽs editavł edẽda.⁊ tũc ᷣm Bo. 23 2 Fran.tenet᷑ ad edita⁊ edẽda.Qõ dictũ nõ placʒ Ni co.ſy. ex eo ꝙ pꝛopt᷑ metũ piurij iuramẽtũ eſt grauiꝰ pᷣiudicij ⁊ ſtricte interpᷣtatõis ⁊ iõ nõ eſt extẽdẽdũ ſed potiꝰreſtringedũ vt no ↄpꝛehẽdat qð ex lata verboꝝꝛ ſignificatõe ↄphendere pᷣt.vt in capi.Ad nrãm.⁊ ca. Quintauallis.e.t.qð vult Archi.Poſſet tũ diſtigui ꝙ aut ſtatuta q̃ poſtmodũ fiũt nõ ſunt multũ pᷣiudi⸗ cialia. ⁊ tũc extendit᷑iuramẽtłi ad illa. Aut ſunt gra uis pꝛeiudicij ⁊ ad illa nõ extendit᷑ iuramentum. vt c. Felic. de penis.li.vi.vt habet᷑ ꝙ publicatis bonis alicꝰſunplr nõ veniũt bona ſutum ⁊ hoc pꝛopt᷑ graui tatẽ pᷣiudicij. Si aũt talis qͥ iurauit ſeruare edita ſta tuta poſtea ꝓmittit ꝑ illð iuramẽtũ qð puꝰ fecit ſua re edenda nõ alit᷑ iurãdo exvi iuramẽti nõ tenet᷑ vt in c. Clericus.Circa cuiꝰdeclaratõem Nlico. ſy. diẽ di⸗ ſtinguendũ.aut is qͥ pꝛimo iurauit intendit nũc extẽ dere illud iuramentũ ad obſeruãtiã altenꝰ actꝰ nõ ãt intendit de nouo iurare vt qꝛ dicit volo teneri virtute pꝛimi iuramẽti.vel ꝓmitto ꝑ pꝛimũ iuramẽtũ.⁊ tũc nõ fit extenſio nec tene? ex nouo iuramẽto.qꝛ hoc nõ intẽdit.⁊ de hoc intelligi᷑ olctũ c. Clericus.vñ abb. dicit hic ꝙſi as aſſerit dño aliqͥd ꝑ ſacrjm qð pꝛi ſec nõ eſt ꝑiurus licet illð ſit falſuʒ.qð intelligit P. an. 2 bene quãdo ad hoc pꝛimũ iuramentũ non extende bat᷑.i.ex ſua intentõe.ałs ſecus.tenet᷑ tñ tał ad illð ꝑ modũ ſimplicis pmiſſiõis. Aut tał intẽdit ꝑ hoc iu rare adhibẽdo pꝛimũ iuramentũ ad qð poſtea pꝛo⸗ mittit. qð pᷣt intelligi dupłr. Uno modo ꝓ intendat ſurare ꝑ pꝛimũ iuramentũ ſicut ꝑ rẽ ſpũalẽ vt qꝛ dicẽ iuro ꝑ euangeliũ ⁊ hmõi.Scðo mõ ꝓ intẽdat ꝑ re⸗ laxatõem ad oꝛimũ iuramẽtũ expꝛumere foꝛmã pꝛio ris iuramẽti qᷓſi dicat.iuro ꝑ pꝛimũ iuramẽtũ.i.pᷣm foꝛmã expᷣſſam in pꝛĩio iuramẽto.⁊ tũc de nouo obli⸗ gat᷑ ad iuramẽtũ nõ ꝙ extendat᷑ antiquũ ad nouã ꝓ miſſionẽ Nã video q vbi reqᷣrit᷑ notabił expᷣſſio non refert an expꝛimat᷑ noĩatim an ꝑ relarõem ad alið vt in ſentẽtia qñ iudex dicit cõdemnovel abſoluo ꝓut ĩ actis cõtinet.Et pᷣcipue qꝛ deus cui ſit iuramẽtũ re⸗ ſpicit ad mentẽ nõ ad foꝛmam verboꝝ.xiiij.q.v. Si quid. Itẽ notãdũ ꝙ cũ quis iurat ſeuare ſtatuta cõ munitatis vel alicuiꝰcollegij ſi qua ſunt abꝛogata ꝑ contrariã cõſuetudinẽ q ſit rõnabilis ⁊ pꝛeſcriptavt 1 c. fi.ð ↄſue.nõ videt᷑ obligatꝰad illa qꝛ iã nõ hñtvim ſtatuti. ar.ad hoc. di iij. 5. leges vbi dicit ꝙ̈ leges in⸗ ſtituũtur cũ ꝓmulgant᷑ firmant᷑ autẽ cũ monbo tium appꝛooant᷑. lõnulle ãt ꝑ ↄꝛiã cõſuetudinẽ ab B ſunt.qð pꝛobat᷑ ꝑ c.ſequẽtia. ueritur vtru poſ⸗ F. VII. — ſit peti reductio eius lica bitriũ boniviri maxievbi intuenit iuramẽtũ vł pena Dicit ad hoc hoſtieñ.ꝙ niſi arbitramẽtũ eſſet ) deuʒz quo caſu nullo mõ eſt parẽdũ.vt in c. Julianus.⁊c. Qui reſiſtit.xi.q.iij.debẽt ꝑtes arbitramẽtũ obſerua re nec pñt cõtrauenire ſine metu penevel piuni qſi ꝑ tes voluerint ſe in hoc ligareꝛ iuri ſuo in hoc renũ cia „⸗ re, vt in ceit ꝛrij / de pac. Et. vij⸗q/li Quã periculoſuz vtẽ⸗/ qð ꝑ arbitros eſt iudicatũ ad ar ðᷣt ꝙ foꝛte iudex deberet occurrere ⁊ obuiare iniqtati ex officio ſuo penſatis ꝑſonaꝝ⁊ cauſe q̃litatibo.extra de trãſact.ca.fi. Sed an valeat pactũ ſeu renũciatio vt reductio ad arbitriũ boni viri nõ ſit locꝰ reſpectu omnis leſionis.Et ſi nõ valeat ex ſe ſolũ.an firmetur iuramẽtovel pena. Ad quod ſic Rndet Nico.ſi.aut quis abſente ꝑte⁊ extra iudiciũ renũciat petitõi huiꝰ reductoõis ⁊ nõ valet.qꝛ iuris futuri renũciatio nõ te⸗ net. vt in.l.i..de pac.⁊ de deci.capᷣ.Ex multiplici. Aut hoc fit iniudiciovel extra in pntia ꝑtiũ. In qͥbꝰ caſibus tenetiuris futuri renũciatio quia habet vim pacti de non petendo iuxta notata in dicta.l.i. C. de pac.ꝑ Bar. Aut obligauitſe per pacrũ quia ad non petendã hanc reductionẽ.⁊ ſumꝰin caſu dubij noſtri Dy. de re. iurein regula. Scieti.in.vi loquẽs in ſim plici pacto aut renuùciatõe tenet.ꝙ hoc nõ obſtate po terit ratiõe magne leſionis petere reductõem hanc.qꝛ id ꝑ pactum debet intelligiſi vt bonus vir fueni ar⸗ bitratus.ar in.l.quero.ff.de interlocu. Idẽ Bart.ꝑ dictam.l.Et io.an.in regula. Scienti.dicẽs etiã illð pcedere ſi interueniſſet ibi iuramentũ ſeu pena. Naʒ iuramentũ ſᷣm Bar. habet in ſe illã conditionẽ quaʒ habebat pactũ pꝛeambulũ.ſcʒ ñ venire cõtra ſi equũ fuerit arbitratus. Operetur aũt illud pactũ ſeu renũ ciatio reſpectu modice leſionis. Et idẽ tenet dominꝰ An.⁊ videt᷑ quaſi cõmunis opinio Tamẽ fede.con hariũ ſentit reſpectu cuiuſcũq; leſionis quãdo ſcʒ pa auſm vel renũciatio eſſet iuramẽto vallata niſi dolus ex animo ꝓcedat. Baldus dicit cõiter obſeruari x nõ obſtãte quacũq; cautelaverboꝝ pꝛopt᷑ enoꝛmem leſionẽ poteſt peui reductio ad arbitrinʒ boni vini.qꝛ nõ eſtveriſiłe ꝙ arbitratoꝛ poſſet eos enoꝛmit᷑ ledere. Ego dicerẽ aut deceptõ venit ex ꝓpoſitoꝛ tũc reſpe ctu qᷓntecũq; leſiõis pt peti reductio ad arbitriũ bo⸗ niviri nõ obſtante quocũq; pacto.qꝛ ſicut expᷣſſe non le renũcian dolus futurꝰ.ita⁊ foꝛtitaciteꝛ ſub in vo atoverboꝝ. Itẽ ſi arbitriũ retractat᷑ ꝑ dolũ.młco foꝛ tius arbitramentũ.⁊ in hoc vident᷑ cõmuniter cõue⸗ nue doc. Et dicit᷑ interuenire dolꝰet᷑ ꝓpoſito qñ ſciẽ ter per odiũvel fraudẽvel grãm. grauauit alterã ꝑtẽ⸗ Aut deceptiovenit re ipſa ſed ſine dolo arbitratoꝛis ⁊ tũc ſi modice ledat nõ fit reductio.ſi nõ ſitſctã renũ ciatio ſi autẽ fuit facta renũciatio hꝰreductõis tũc nõ ſolũ modice ſed etiã reſpectu mne q̃ntitatis leſiõis nõ pᷣt peti reductõ iſta. Secꝰreſpectu enoꝛmis vłma xime leſionis qꝛ illð ſꝑvidet᷑ exceptũ. Ad ſcðᷣm mẽ/ bꝛũ. Aut qͥs renũ ciat ſeu pactũ facit denõ petendo hmõireductõʒ etiã pᷣtextu magne leſionis. aut renũ ciat ⁊ paciſcit᷑ multũ generalr. vt.ſ.poſſit arbitratoꝛ alteꝛ baſſe in totũ vel in partẽ auferre ab vna ꝑteꝛ da re alteri pꝛout ſibividebit᷑. Et in pꝛimo caſu ſi dolus interu enit ex pꝛopoſito poterit nihilominus peti non obſtante illa renũciatione.quia dolus futurꝰ remit⸗/ ti nõ poteſt. Aut deceptiovenit re ipſa.⁊ ſic peti non poteſt reductio reſpectu magne quãtitatis leſionmis. quia potuit pars ex pacto ſibi pᷣiudicare vt in regta. Scienti.de re.iu.li.vi.Sed reſpectu maxime ⁊ enoꝛ mis leſionis poteſt peti reducno exquo de tali nõ fu it expᷣſſum quia renũciatio non debet trabi extra ins⸗ tentionem agentis.vt in capitu.Cum voluntate, de Titulus Hecimns ſentẽ excõ. Idem do. Anto. ⁊ Pe.de ancha. Et dicit Bald.ꝙ magna q;titas vel ꝑua dicit᷑ reſpectu ꝑſo⸗ naꝝ⁊ cauſe. In ſcðo caſu tũc aut pᷣceptũ arbitratorꝭ eſt ↄ deũꝛ⁊ non ligat q;‚tũcunq; ſit pena appoſita ᷣm Hoſt. ⁊ bene.in.c. Qui reſiſti.xi.qiij. Jdẽ putovbi fit cõtra ius cõe nõ remiſſibile ꝑ ꝑtes.vt in c. Si dili geti de ſo. compe. Aut eſt ↄtra ius pꝛiuatũ ipſiꝰ ꝑtis Et ſi deceptõ veniat ex ꝓpoſitoꝛ dolo arbitri põt peti reductõ ꝑ rõem ſupꝛadictã.Et hoc tenet Joan.cal.⁊ o: an. Banrt.⁊ eſt cõe dictũ. Aut intuenit ſine do o. 2 valet ita ꝙ non põt peti reductio. Ita tenuit J0. cal. ⁊ Jo.an. ⁊ hoc ſatis hic conſtat de renunciantis. vel paciſcẽtis intentõe.Sed tu aduerte latius.quia aut ſumus certi quod nõ interuenit dolus. Aut ſu⸗ mus dubij.Et in pꝛimo caſu cum ſumꝰ certi ⁊ tũc qᷓ uis reſpectu enoꝛmiſſime leſionis ſᷣm Pe.de ancha. poſſit peti reductio.quia paria ſunt dolũ interuenire ex pꝛopoſito.vel re ipſa.ff.de doli.excep.lij.Lamen cõmunis opinio eſt incontrariũ. Quod ↄtrariũ tenʒ Bar. Jo.cal.⁊ An.allegantes.qꝛ nõ eſt opꝰconiectu⸗ re de tacita voluntate.exquo habemꝰexpꝛeſſam⁊ cer⸗ tam.⁊ qlibet iun ſuo pᷣt renũciare.vij.q.i. Quaʒ pi⸗ culoſum.Et hoc veꝝ niſi in pacto vel renũciatõe fuit poſitũ aliqð verbũ ptãtis reſtrictiuũ.Dicit tñ d. An to.ꝙ ſi aliqua cã legitima fuit arbitratoꝛ deceptus ð quo cõſtaret.ꝙ tũc ſaltẽ ec clauſula generali.iſ.ꝙ poſ⸗ ſet alteꝛ baſſe ⁊c. vel iudicis officio ſubueniret᷑ leſo. ar.l. ambigo.ff.de re.du.Et hoc caſu puto ꝓcedere illud notabile. Hoſti.quod ſupꝛa in pꝛincipio dixi.ſ. ꝙ in maxima q;tuate poſſit iudex occunere als non video quõ poſſit ſe iudex ad vtilitatẽ pꝛiuata contra pactũ expꝛeſſum impedire.Dñs tñ An.videt᷑ velle ĩ pte alia illius.c.Quintaua lis.e.ti. qᷓ;tũcunq; ver ba ſint concepta late nibilominꝰdata enoꝛmi leſione re ipſa peti reductio poterit. Mouet᷑ exc hoc.qꝛ talia verba in genere et ↄfuſo ſermõe ꝓlata ſunt ſub confi dentia ducrerõis ⁊ amicicie ar bitroꝝꝑvt captent ipoꝝ beniuolentiã ad nõ ledendũ ideo no debet ita late in telligi ſicut ſonãt.Et ſi luratũ fuit qꝛ verba iuramẽti obuiãt.abſolueret᷑.vel iudex ex officio ꝓuidebit.⁊ ſic refert ſe de facto conſuluiſſe.Et in hoc cõcoꝛ.cũ.Pet. de ancha. hec opinio habʒ eqtatẽ. Sʒ alia opinio ſu pꝛa. Jo.cal.⁊ Jo.an. videt᷑ verioꝛ de iunis ſubtilitate. ar.optimũ.vij.q.i. Quaʒ ꝑiculoſum. In alio mem bꝛo cũ.ſ.dubitat᷑ vtꝝ interuenerit dolꝰtũc rõne enoꝛ miſſime leſionis poteſt peti reductio ſaltem iudicꝭ of ficio:quia pᷣſumit᷑ dolus in tanto leſione.vt in.l. Lu tius.ff.de his q in frau.cre.Et in hoc etiam pᷣr intel⸗ ligi illud dictũ. Hoſti. ſupꝛa. Idè ſentit Anto.⁊ frã. de are.⁊ Pe. de ancha. — ¶ Kapitulũ ſeptimũ de raf . periurio icie P grauitas buipeccati ex qᷓtuoꝛ oſtenditur vnde ſummopꝑe vitandum. Pꝛimo quia ex eo deus inhonoꝛatur. Secundo quia omni lege vetatur. Tertio quia ipſe pꝛoximꝰdã nificat᷑. Quanto quia pena multiplici caſtigat᷑. Duantum ad pꝛimum K. intelligendũ opoꝛtet videre qd ſit ꝑiuriũ. Ad qð diẽ magiſter in.iij.ſentẽtiaꝝ.d.xxxixc.ꝙ eſt mẽdaciũ iura meto firmatũ ꝗſta ergo duo requirut᷑ ſ.ꝙ aliquo mõ ſit ibi mendaciũ in locutõe.⁊ cu eo iuramẽtũ.Et mẽ daciũ quidẽ dicit foꝛmalr qn de aliquo pᷣterito. pñ⸗ tivel futuro ↄtrariũ ꝓnũciat ad id ꝙ bʒ in coꝛde. vᷣbi gra.Cũ dicis merces qs vis vendere ↄſtitiſſe tibi.x ⁊ tu mente habes ꝙ nõ tantũ conſtitit.vel ſi dicꝭ mer ces illas eſſe bonas⁊ ſie oliquo defectu. ⁊ tu ſcis ha bere plures deſectus.vel cũ dicis te daturü pecuniã vel certũ opus in certo termĩo factuꝝ⁊ tu intendis vl terius pꝛotrahere terminũ. Et ſi id qdð dicis. eſſet vt tu dicis.tu tamẽ in coꝛde credis ↄtranũ.ſ. ꝙ non ſic ſit.mendaciũ ſoꝛmałr eſt.⁊ grauius peccas qᷓ; ſi dice res falſum credendo tñ dicereveꝝ.qꝛ vt dicit auguſt. Ream linguã non facit niſi rea mens Jurare autem eſt ſ᷑m Aug. deü teſtẽ inuocare.ſ.ſue locutõis. Quã do ergo iuras qð credis eſſe mẽdaciũ.piuriũ cõmit⸗ tis ⁊ ex hoc valde deũ inhonoꝛas.qꝛ ipᷣm qͥ eſt ſum⸗ maveritas ⁊ mẽetiri nõ pᷣt.inducis in teſte tue falſe lo cutois ⁊ ſic facis eũ iniquũ ⁊ iniuſtũ teſtẽ quãtũ in te eſt dum in falſum teſtimoniũ inducis qð eſt mãna blaſphemia. erte nõ faceret quis hoc in vilẽ hoꝛem ſine mna iniuria eius ſitalis eſſet cui diſpliceret mẽ daciũ vel ꝑiuriũ.Deo aũt ſumme diſplicet. Sicut ; xpᷣs iudeis multa blaſphemantibo in eũ dixit. Uos inhonoꝛaſtis me Joan. viij Ita iſtis ꝑiuris dicere pt ⁊ multomagis turpiter iurantibo per mebꝛa inhone⸗ ſta.Et qꝛ inhonoꝛare deũꝛ lirreueretiz facere. ꝑtinet ad conteptũ. Ideo ᷣm be.Tho.ij.ij.q.xcviij.ꝑiuriũ ex genere ſuo eſt moꝛtale.Et ſi diceres. Cuʒ iuro.per euageliavel fidẽvel ꝑ coꝛpꝰmcũ aut ꝑ ſctõs nõ indu co deũ teſtem cũ ipᷣm nõ nominẽ. Rñdet b. Tho.et Alber. ꝙ cũ quis iurat ꝑ pᷣdicta nõ intelligit᷑illa ĩdu libileveritate? oẽm cognitõem.⁊ iõ in illis iuramen⸗ cere in teſtimoniũ ſui dicni qꝛ nulla creatura hʒ infal tis inducit᷑ deus in teſtimoniũ cuiꝰveritas vł virtus relucet in illis creaturis que noĩant᷑ Nec excuſatura moꝛtalivt di. bea. Tho.ex hoc ꝙ iocoſe peierat. qꝛ ñ euitat diuina irreuerentiã.immo q;tũ ad aliqͥd ma⸗ gis auget. Gitr nõ excuſat᷑ a moꝛtali qͥ ex lapſu lin⸗ gue ſeu ex vſu peierat. dũmodo aduertat ſe iurare et aduertat falſum eſſe qð iurat qꝛ nec a contẽtu. ſecus ſi nõ aduertat ſe iurare. Idem Bonauen. in. iij. diſt. xxxix. Tribus autẽ modis ꝓpꝛie quis piuriũ incur/⸗ nitvndez moꝛtalr peccat Uno mõ cum quis iurat aliqᷣd eſſevel fuiſie.⁊ cõtrariũ habet in mẽte ſua. etiã ſiverũ eſſet qð diceret.vt dictũ eſt ſupꝛa. Sccũdo cũ iurat ſe aliquid facturũ illicitũ⁊ cnminale vt occi⸗ dere.quia ipᷣo facto tenet᷑ contranũ facere als alið cõ mutteret moꝛtale impledo tale iuramentũ.vel etiã cũ pꝛomittit rem licitã⁊ nõ intendit obſeruare.iurat enĩ contra id quod habet in mente.vel etiã ſi intendit ob ſeruareꝛ eſt res alicuiꝰimpoꝛtantie⁊ poſtea nõ ſeruat eo modo quo ꝓmiſit cũ poſſit etiã ſi ſi magnũ incõ⸗ modũ in ſeruando niſi relaxaret ei vel ꝓlonget᷑ termi nus ab eo qui põt.de hoc habes ſupꝛa.immo ſᷣm b. Tho,nõ excuſat᷑ a moꝛtali ſi nõ implet iurametum —ð tni di⸗ ſbl n h unii n nſe de it nen Aui nig n t lnz U ini 0 . ſcu ntel mend ms ſuun ai A ln net ſus naunf om. ,i ic⸗ Becund Coeabpitulü vii metu extoꝛtũ de re in ſe licita. Habet tñ diuerſa reme dia ad ꝓuidendũ ſibi nõ tñ pꝛopꝛia autoꝛitate poteſt ↄtrauenire. Tertio cum quis iurat ita leuiter.et ſi⸗ ne conſideratõe vtrũ ſitverum vel falſum qð dicit.qꝛ exponit ſe ꝑiculo iurãdi mendaciũ ⁊ pᷣcipue in iudi⸗ ciovel in his q bus pꝛoximꝰdãniſicat᷑.Debet enĩ dili genter examinare quod dicit.⁊ tunc adhibita diligen na etiã ſi iuraret ſalſum quod tamẽ ipᷣe credit veꝝ in iuramẽto aſſertoꝛio nõ eſt moꝛtale ̃m Pe.de tharan. in.iij. Ergo ſi nõ adhibʒ diligẽtiã nõ videt᷑ excuſari a moꝛtali.Et multomagis peccaret moꝛtalr ſi iuraret aſſerendo ſic eẽvel nõ eè de qͥ in mẽte ſua dubitat Gʒ in ꝓmiſſoꝛio iuram̃to ſi omittit ĩplere qð ꝓmiſit ꝓpt᷑ legitimũ ĩpedimẽtũ excuſat᷑ a moꝛtali m Pe.detha ran. Idẽ Bonauẽ.in.iij.xxxix.di.ergo a ↄꝛio nõ excu ſat᷑cũ deeſt legitimũ ĩpedimẽtũ. Jurãdo ãt veꝝ ſine aliq neceſſitatevel vtilitate veniale eſt.nõ em ibivide tur eſſe irreuerẽtia ⁊ ↄtẽptꝰ dei qꝛ nõ fit ex deliberatõ ne ſed ex quadã ſubꝛeptiõe ⁊ leuitate ſ̃ᷣm Bonauẽc.in iij.vbi ſupꝛa.Eſt ergo ulð pᷣter pᷣceptũ qꝛ deũ nõ ho noꝛat.ſed non õ pᷣceptũ.qꝛ nõ eſt notabił irreuerẽtia ⁊ hoc niſi fieret incõtẽptu vel inhoneſta locutõe.quia tũc moꝛtale.Uñn Juratõi nõ aſſueſcat os tuũ Multi enĩ ſunt caſus in illa. Eccłi.xxiij. Uirmultũ iurans * replebit᷑ iniquitate.Eccł.xxiij)½ , F. II ꝑiuriũ eſſe peccatũ⁊ magnũ.qꝛ oĩbo legibo ꝓhibetur Pꝛohibet.ſ.intrĩſeca moſayca.euãgelica,canonica ⁊ politica. Lex enĩ intrĩſeca ſeu natural ſicut dictat ho⸗ mini qð deũ ſuũ honoꝛeſummo reuereat᷑.⁊ rebꝰvtat ad qð inſtitute ſunt a natura.⁊ fidelis ſit in ꝓmiſſis Ita ꝓhibet ecõtra dei irreuerẽtiã.⁊ abuſum rerum.i. vſum ad id ad qð non ſunt oꝛdinateꝛ infidelitatẽ er ga pꝛoximũ. Cum ergo ꝑiuriũ ſit ↄtra reuerẽtiã dei 2 honoꝛẽ? abuſus lingue qꝛ locutio hoĩ eſt data a na tura ad manifeſtãdũ ↄceptũ coꝛdis. Periurꝰãt dicit Zʒid qð hʒ in coꝛde.⁊ als vt in ꝓmiſſoꝛijs iuramẽtis nõ ſeruat fidelitatẽ⁊ ſic agit ↄ legẽ naturalẽ ꝑiurus. Vnꝛ b.tho.vbi ſupꝛa.dicit ꝙ etiã iurãs ꝑ ydola licʒ peccet in iurãdo tenet᷑ tũ ſuare iuramẽetũ factũ de reĩ ſe licita. Fidelitas enĩ in ꝓmiſſis eſt de iure naturali Et licet nõ ſit licirũ exigere ab infidelivł inducere ad iuramẽtũ ꝑ idola.tñ ad firmãdũ pacẽvel pactũ cum eo de re licita nõ eſt illicitũ vti ea rõne.ſ.ſidelitatis ad quã ille tenet᷑. Et ſic machabei cũ fecerũtligã cũ ro⸗ manis vſiſunt iuramẽto eoꝝvt credit᷑ ꝑ idola q cole bãt. vt ðꝛ.xxij.q.i.ꝭꝗ. Sicut etiã.Uñn⁊ phũs di.in.i. metaphi. Infidelis loqns de infidelibo. ꝙ iuſiurãdũ apð eos honoꝛatiſſimũ erat. Unð ⁊ marcꝰregulꝰ⁊ ſi getilis ⁊ romanꝰ.voluit potiꝰſuſtinere crudelẽ moꝛtẽ a cartaginenſibo q; nõ ſeruare ꝓmiſſum factũ ſub iu ramẽto.ſ.ipᷣis in redeũdo ad eos ſi nõ poſſet obtine⸗ re a ſenatu ꝑmutationẽ cartaginenſiũ plimoꝝcapto rũ a romanis in ipᷣm marcũ q poſtea fuerat capt a cartaginenſibo cũ tñ nõ poſſet redire qꝛ liber erat poſt q; venit romã dimiſſus ab ilł ſup hocvt ponit aug.ĩ i. de ci. dei. ⁊ narratvaleriꝰ: agelliꝰ.Cõtra legẽ moſai caã oñdit᷑ eſſe qᷓtũ ad illã ꝑtẽ q moꝛał eſt.vñ⁊ ſeꝑ obli⸗ gauit oẽs.⁊ ſꝑ durat/ptʒ.qꝛ in pꝛĩa tabula decalogi ſcripto digito dei.m pᷣceptũ eſtillud.Nõ aſſumes nomẽ dei tui inuanũ.Exo.xx.qð idẽ eſt qð ðꝛ Leui. xix:Non ꝑiurabis in noĩe meo.Et ex hoc ꝓbãt qͥdã magnitudinẽ hꝰpctĩ.⁊ grauiꝰeſt homicidio quod hoꝛribiliſſimũ eſt Nã pctã q̃ ſunt directe ) deũ ſunt ſm ſe grauioꝛa qᷓ; ea que ſunt cõtra ꝓximũ.qꝛ deꝰ ſi⸗ ne comꝑatõe eſt maioꝛ ꝓximo.Sed tranſgreſſiones pꝛeceptoꝛũ pꝛime tabule ſunt directe contra deũ vtʒ ex ſe.quoꝝ ſcðm eſt ꝓhibitio periurij. Trãſgreſſiões pᷣceptoꝝ ſcðᷣe tabule q̃ ſunt ſeptẽ.ſunt directe contra ꝓximũ quoꝝ ſm eſt ꝓhibitio homicidij. Ergo ex oꝛ⸗ dine ipᷣoꝛum pᷣceptoꝝ pᷣt eſſe grauiꝰ ꝑiuriũ qᷓ; homici diũ ſᷣm b. Tho.in quolibʒ. Firmat hãc ſniam ꝑ hãc rõem apls dicẽs ad Heh̊.vi Hoiĩes ꝑ maioꝛes ſuos iurãtꝛ omnis cõtr auerſie eoꝝ finis eſt iuramentum. Fruſtra autẽ in cã homicidij cõtrouerſie ſinis eſſʒ iu⸗ ramẽtũ ſi homicidiũ eſſet grauiꝰ ꝑiurio. Pꝛeſumeret eĩ ꝙ qͥ maioꝛẽ culpã.ſ.homicidij nõ curauit ↄmittere nõ vereret᷑ minoꝛẽ incumere.ſ.piurij.vnde ex hocipᷣo ꝓ in cã cuiuſſibet peccati defer᷑ iuramentũ mãitfeſte oñdit᷑ ꝙ ꝑiuriũ ꝓ maxĩo peccato dʒ hri:. nec ĩmerito. qꝛ ꝑiurare nomẽ deividet᷑ quedã diuini noĩs abne⸗ gatio.vñ ſᷣm locũ tenet ꝑiuriũ poſt idolatriã.vt pat⸗ ex oꝛdine pꝛeceptoꝝ Bonauen.in.iij.diſt.xxxix.non placet iſta opinio niſi in ꝑiurio qð ꝓcedit ex odio ðᷣi. als dicit maius eſſe homicidiũ.Et licet pꝛimã rõem videat᷑ deſtruere ñ tñ deſtruit nec ponit rõem b.tho. q efficax multũvidet᷑. Sʒ o miſerrimi hoĩes cum ita hoꝛreãt homicidiũ qð hoꝛrẽdũ eſt. ꝑiuriũ qð eſt gra uiꝰp nihilo quotidie incurrũt. veꝝ eſt tñ ꝙ ↄſideran do grauitatẽ peccati 'm nocumẽtũ qð inde ſeqͥt᷑ cõit᷑ homicidiũ grauiꝰeſt qꝛ grauiꝰ nocumẽtũ ꝓximis in fert᷑ Et iõ in iudicio hũano grauiꝰhomicidiũ qᷓ; ꝑiu riũ punit᷑. Nontra legẽ euagelicã eſt. lã dicit xpᷣs math.v. Nolite iurare oĩnoꝛc.qð tñ ſane intelligen⸗ dũ eſt. Nõ enivult xpᷣs dicere ꝙ in nullo caſu debeat q̃s iurare cũ in caſu neceſſitatis ⁊ magnevtilitatis rõ nabiłr poſſit hõ iurare ⁊ debeat.vñ ⁊ ſctõs hoĩes le⸗ gimꝰiuraſſe Dauid⁊ abꝛaã⁊ paulũ in eplis ſuis.hoc als ꝑtineret ad hereſim credẽdo ꝑtinacit᷑ ꝙ nũqᷓ; lice⸗ ret iurare. Sʒ ꝓhibet xpᷣs ex illo mõ loqndi iuratiõeʒ leuem⁊ indiſcretã.Nã ſᷣm Bonauẽ.in.iij.vbi ſupꝛa Negatio pᷣpoſita ſigno vniuerſali eqͥpollet ꝑticulari negatiue ſic ergo cũ oĩno ſit ſignũ vniuerſale.iioĩ moõ ⁊ in nolite includat᷑ negatio.ſenſus ẽ. Nõ iuretis oĩ mõ qꝛ ñ ſine cã ⁊ neceſſitate.⁊ ſi aliqͥ mõ.i.cũ debitis circũſtantijs.Cõtra legẽ canonicã⁊ ciuilẽ eſt Utraq; piu riũ ꝓhibet.vt.xxij.q.iiij.ꝑ totũ.extra de iureiur. Et ſixpᷣs. Etiff, de iureiura.l. Juſiurãdũ.Et dic Cri ſoſt.ꝙ qͥ ꝑiurare patus eſt anteq; iuret ꝑiurꝰeẽ videt qꝛ deꝰiudicat nõ ſolũ ex oꝑibo ſʒ ex coꝛde.xxij.q. v.qͥ ꝑiurare.Et q̃nto cũ maioꝛi ſolẽnitate iurat᷑ tatogra⸗ uiꝰeſt piuriũ.Qð ãt dicitCriſoſt. ꝙ iurare ꝑ deũ eſt maius q; ꝑiurare ꝑ euangelia vel alia ſacra.xxij.q. ie Si aliq⁊ ꝑ ↄñs videt᷑ grauiꝰpiuriũ ꝑ deũ q; ꝑ alia. intelligedũ eſt cetenis paribo.iiqñ iurat᷑ cũ ſolenitate eadẽvtroq; iura m̃tovel ſine ſolẽnitate ⁊ ſuꝑ ſiłi mate ria ⁊ eodẽ ↄtẽptu. Als iurare cũ ſolẽnitate vt coꝛã iu dice ſuꝑ libꝛo reliquijs⁊ hꝰeſt maiꝰ.Et ꝑiuniũ in hu iuſmõi eſt grauiꝰpeccatũ qᷓ; iurare ꝑ deũ ſmpliclter — Id eſt ſine ſolennitate.tum rõne maioꝛis deliberatõis tum rõe ſcãdali ſequẽtis.hec b.tho/pe.⁊ inno. Zertio pꝛopter §F. II niũ pꝛoximꝰdanificat᷑ qꝛ in iudicio peierando iniuria tur iudici cui nõ obedit cũ pᷣcipu ſibi iuridicevt veri⸗ tatẽ dicat ſuꝑ eo de quo interrogat᷑.⁊ ſic etiã ledit bo⸗ nũ cõe.vñ tenet᷑ dicereveritatẽ.etiã ſi inde ſeqret ſibi moꝛs m be. tho.ſine dãno alicuiꝰ ꝑticularis ꝑſone. Damnificat etiã cũ accuſatꝰpeierat.qꝛ actoꝛ vel teſtꝭ incõtrariũ efficit᷑infamis tanq; falſus accuſatoꝛvlł te ſtis. Et in cõtractibo ſilr cũ iurat rem bvonꝗ eſſe quaʒ nouit defectuoſam. vel reſtituiſſe pecuniã quã ſcit ñ reſtituiſſe. lec excuſat᷑ a moꝛtali ꝑiurio loquendo ſo phiſtice vt ad ſuũ intellectũ verboꝝ ſuoꝝ videat᷑ dice reveꝝ cũ intendat decipere.cu alius aliter intelligat. Unde Iſið.Quacũq; arte verboꝝ qs iuret. deus ſic accipit ſicut ille cui iurat᷑ intendit.xxij.q.vQuacũq; ⁊ c. Ecce.QOð intelligit b.tho.vbi ſupꝛa.qũ dolꝰẽ ex pte iurãtis em̃. Tũc eĩ interpᷣrandũ eſt ⁊ intelligẽdũ m intellectũ accipientis iuramentũ.Sʒ ſi doluz iu rans nõ adhibet obligatꝰeſt m ſuã intententõeʒ ob ligandi. UVñ ſm hoſti.ſiqs iurat aliqd generalłr. cuz generalitas obſcuritatẽ patiat nõ videt᷑ cogitaſſe ſuꝑ his ſuꝑ quibo ſpeciałr nõ iuraſſet.⁊ ſic ſᷣm intentoeʒ iurantis eſt interpᷣtandũ qñ ſine dolo iurat.Uñ ſi ca ſus inopinatus eueniat de q̃ ſi cogitaſſʒ tũc in iuran do.nullo mõ iuraſſet. nõ tenet᷑ ad ilð. Item Ray. et Buil. Sicut fecit xp̃ᷣianus qͥ pecuniã ſibi mutuataʒ a iudeo aſſerebat reddidiſſe.ex quo vocatus adiudi⸗ ciũ pecuniã illã in baculo cõcauo deditin manibo iu dei ſeruandã dũ iuraret.⁊ ſic iurauit reddidiſſe inten dens de pecunia in baculo abſcõſa quẽ poſtea repe⸗ tijt. Sʒ diuina vltõ manifeſtauit ſuã fraudẽ ꝑ moꝛtẽ ſuꝑuenientẽ.vt ha betin legeda be.Nico. Et nota ꝙ ðꝛ in Leuit.v.c.Anĩa q̃ audieritvocẽ iurãtis quẽ no uit falſum iurare ſi nõ indicauerit.rea erit pcti.Dicit aug. xxv.q.v. Ille qͥ ꝙ cũ nõ dicat cui debeat iudica re inteiligendũ videt᷑ ꝙ debeat his qͥ magis pñt pꝛo deſſe qᷓ; obeſſe ꝑiuro ſiue coꝛripiẽdo ſiue ꝓ eo oꝛãdo ⁊ hoc ſufficit dicit Ray.⁊ hoc tenet᷑. Sʒ bonauẽ.in. iij. vbi ſupꝛa.dicit ꝙ hoc etiã pᷣt ĩtelligi qñ ꝑviam te⸗ ſtimonij ille qui audiuit ⁊ ſcit fallum iuraſſepᷣt ꝑ ſu⸗ um teſtimoniũ ſubleuare innocẽtẽ a damno temꝑa⸗ lis rei vel coꝛpoꝛis in iudicio vel extra.quod intelige dumvidet᷑ quãdo hoc pᷣt ſine ſui magno ꝑiculo vel ſi ne maioꝛi ſcandalo inde ſequẽdo. Scãdaliʒat etiam ꝑiurus ꝓximo ſuos malo exẽplo ꝓuocans ad ſilia ⁊ ad odia⁊ hmõi.Sʒ qͥd dicendũ eſt de exigente iura⸗ mentũ vtꝝ peccet.Etvidet᷑ ꝙ ſic.qꝛ occaſionẽ dat illi peierãdi. Ad qð dicit b.tho.ij.ij.q.lxxxix.ꝙ exigens iuramentũ aut eſt publica ꝑſona puta officialł.autcſpᷣ uata. Si publica tũc exigẽdo iuramentũ ſᷣm ꝙ exi⸗ git oꝛdo iuris in nullo peccat ſiue ſciat illum falſum iurare ſiueveꝝ.qꝛ nõ videt᷑ illud exigere ſed ipᷣe ad cu⸗ ius inſtantiã iurat. Si pꝛiuata ꝑſona exigit hoc faci ens qꝛ dubitat deveritate loquẽtis ⁊ iðᷣovt ſit magis certus exigat.nõ peccat ſed humana temptatõ c. Si autẽ ſcitvł credit pꝛohabiłr illum falſum iuraturum peccat moꝛtaltquia dat illi occaſionẽ ruine ĩ hoc ca ſu.non autẽ in alijs vnde aug.in ſermõe dicithũc ho micidã duaꝝ anima ꝝ.ſ.ſue ⁊ pximi quẽ inducit ad hoc.xxij.q.v Ille qͥ hec tho. Sulr ille qͥ aliqͥd qð ſcit vel credit alicui ꝑſone ſibi poſitũ ſecrerum aliqð ſub iuramento vel conſilijs cõitatis vel a ꝑſona ꝑticulari ſtimulat eũ ꝑſuaſioniboꝛ amicicia ad ſibi reuelandũ moꝛtalr peccat qꝛ occaſionẽ efficacem dat illi peccãdi moꝛtalr etia ſi ex tali reuelatõe nõ oꝛiat᷑ ſcmandalũ Cũ ergo dãnificet᷑ ꝓximus multiptr ꝑiuriũ miꝝ eſt quõ miſeri hoĩes ita frequẽtant.⁊ cũ cetera pctã ob q̃ndã reuerentiã ſacra ſugiant. Faciens eĩ foꝛnicatiõem ca⸗ uet ſibi a locis ſaciis.ↄmittẽs furta ſipᷣt parcit rebꝰ eccłiaſticis.Sed ſcelerati ꝑiuri ingerũt ſe audact᷑ ad ſacra:ſ.nomẽ dñi.coꝛpꝰ dñi reliqas altareꝛ hmõi Et merent᷑ a nullo ſacro iuuariſed abſoꝛberi. Sicq; in⸗ honoꝛãt deum⁊ ſanctos eiuſdẽ. ℳ₰ℳ= Ouantu ad quartu F. Im. punliũturvtiq; multipłr piuri.? Pamo.quidẽ effici⸗ unt᷑ inſames.vi:qu. Infames.Et cõuicti ad teſtimo niũ in iudicio.nõ admittunt᷑.etia ſi egerint penitẽtiã vji.q.i. Infames,. ⁊ extia de teſti.c. Teſtimoniũ. niſi fuerint abſoluti a dicta infamia ꝑ pꝛincipẽ. Puniũt᷑ quoq; in foꝛo ecclie pnĩa ſeptẽni ſ̃m antiqͥs canões. xxij.q.i.Pꝛedicanduũ.Etlicet ↄfeſſoꝛ nõ teneat᷑ iniun gere talẽ penitẽtiã:tñ ꝑpendi põt ex hoc magnitudo peccati. In foꝛo ciuili ꝑiuriũ in iudicio punit᷑ coꝛpa⸗ literz varie. Sed⁊ deꝰꝑ iudicia ſua terribilia ont hoꝛ roꝛẽ hꝰ vicij Nãvt hẽt᷑ij. Reg.xxi.ſuꝑuenit ſtenlitas terre ſeu fames tꝑe dauid que ꝑſeuerauit tribo ãqnis. 2 cum dauid a dno queſiſſet cm hꝰflagelli ad reme diũ adhiberet. Rñt dñs ꝙeuenerat ꝓpter ꝑiurium Saulis qꝛ.ſ.fregit pꝛomiſſionẽ ſirmatã iuramẽto fa ctã gabaonitis a Joſue ſenioꝛibo iſrael ſuꝑ repuatiõe eoꝝ invita Ip̃e autẽ Saul quaſi zelãs ꝓ filijs iſrtł᷑.qꝛ goabonite decepant eos fingetes in remotis habita⸗ re ⁊ cũ eis qrere pacẽ.occidi feẽ młtos ex eis dictũq; eſt Dauid ꝙ fames illa nõ ceſſaret quouſq; ſatiſface ret iniurie gabaonitaꝝ. Milit ergo ꝙ eis ⁊ q̃ſiuit qͥd vellẽt ſibi fieri.Qui petierũt omnes deſcendentes ex Saul mares ſibi dariꝛ crucifigi.qð⁊ ſactũ ẽ.excepto Miſiboſeth ſilio Jonathe cui peꝑcit vt ſeruarʒ ipᷣe ſu um iuramentũ qͥ ſe aſtrinxerat Jonathe ſe eiꝰgenera⸗ tionẽ ſeu filios ſeruaturũ.Sllr vna ex cauſis qᷓ aſſi⸗ gnat᷑ in ſcnptura de captõe regis iuda Sedechie⁊ de ſtructõis hieroſolimoꝝ fuit.qꝛ ipᷣe rex iuramentũ fi⸗ delitatꝭ qð fecerat labuchodonoſoꝛ fregerat ſe rebet lans.vt habet᷑.iiij. Reg.xxv In alia autẽè vita pena ſi bi reſeruatur in igne et᷑nolã ðꝛ apo.xxi.de mẽdaci bus ꝓꝑs illoꝝ in ſtagno ignis⁊ fulphuris. Periun um pꝓpꝛie ſemꝑ includit mendaciũ ⁊ addit contem⸗ ptũ dei. vnde multomagis ei debek. ¶ Capitulũ octauũ de Adiuratiõe. ECadiuratiõe que ha⸗ bet ſilitudinẽ ad iuramentũ.vñ licite faciẽ do.i.cũ debitis circũſtantijs actꝰvirtutis latrie eſt. Uñ⁊ apłs vtit᷑ adiuratõe cũ ðt Ro.xij. Ob ſecro vos ꝑ miam dei vt exhibeatis coꝛꝑavr̃a⁊c. Et etiã ecclia cũ ðᷣt.ꝑ crucẽ tuã.łꝑ mĩſteriũ ĩcamnatõis un — . 7 2 Capitulũ ꝛimum lue.l.n.do.⁊ hmõi. Eſt ergo adiuratio inducere ali⸗ qua pꝑſonã vel creaturã ad aliqͥd faciendũ vel nõ faci endũ ex inuocatõe alicꝰrei ſacre.⁊ fien pᷣt im b. tho.ij h. q.xc.ad creaturã rõnalẽ intellectualẽ⁊ irrõnalẽ.Et cũ fit erga creaturã rõnalẽ aut intẽdit neceſſitatẽ ĩpo⸗ nere faciẽdi qð petijt illi quẽ adiurmt ſicut ĩponit ſibi neceſſitatẽ faciẽdi qð iurãdo ꝓmittit. Aut nõ inten⸗ dit imponere neceſſitatẽ ſed potius ꝑ modũ depꝛeca tõis intendit ex inuocatõe illius rei ſacre expᷣſſe indu cere illũ ad faciendũ.Et in iſ ſcðo caſu licitũ eſt ad iurare quãcunq; ꝑſonã ſuꝑ re licita etiã ipᷣm deũ ſic⁊ licitũ eſt depᷣcari.Non tñ leuiter faciẽdũ eſt ⁊ in rebꝰ friuolis.ſicut nec leuiter iurandũ ob reuerentiã rerũ ſacraꝝ. In pꝛio aũtcaſu aut adiurat ꝑſonã ſubditq⁊ ſm debitũ moduʒ.vt puta in caſu in quo liceret ſibi reciꝑeꝛ exigere iuramentũ aut nõ. Si pꝛĩo mõ licitũ eſt⁊ adiuratus ſubditus tenet᷑ ſicut ex pᷣcepto⁊ iura⸗ mẽto ex acto facerevel diceread qð adiurat᷑. Si ſcðᷣo mõ tunc peccat moꝛtalłr adiurãs.qꝛ vſurpat ſibi ptã tem in aliũ quã nõ hʒ.⁊ ſic facit contra iuſticiã ⁊ ledit ius cõe. Unð pꝛinceps ſacerdotũ Cayphas cũ dixit xpᷣo.Adiuro te per deũ viuũvt dicas ⁊c. Math.xxi. grauiter peccauit.qꝛ nõ habebat ptatẽ ſuꝑ eũ. Silx ſi eſſet ſubditus adiuratꝰ⁊ adiuraret᷑ ſuꝑ aliqᷓ re faci enda deqꝗᷓ adiurãs non poſſet ſibi pᷣciꝑe nõ tenet᷑ ſibi obedire.ſicut ſi adiuretvt diceret ſi cõmiſit aliqð cn/ men occultũ de quo nõ pceſſit infamia vel ꝓbatõ ali qua⁊ peccat adiurãs. Ad creaturã intellectualẽ põt fieri adiurario.vñ eccłia vtit᷑ exoꝛciſmis q̃ ſunt q̃daʒ adiuratões ↄtra demones.⁊ hoc ẽ veꝝ ſi fiat ad hoc vt ꝑvirtutẽ diuini noĩs vel rerũ ſacraꝝ eos tanq; ini micos expellamꝰ ne nobis nocere poſſint ſpũalr vel tpꝑalit᷑ pᷣm ptãtẽa xpᷣo traditã Luce.x.Ecce dedi vob ptatẽ calcandi ſupꝛa ſerpetes⁊ ſcoꝛpiones ⁊ ð omnẽ virtutẽ inimici.⁊ ſic ðꝛ.xxxiij.q.i.Si ꝑ ſoꝛtiarias.ꝙ cũ aliq ſunt maleficiati pñt fieri erga eos exoꝛciſmi ſʒ nõ eſt licitũ eos adiurare ad aliqͥd ſciẽdũ vel obtinẽ⸗ dũ ab eis.ſicutfit ꝑ arte magicãvel notoꝛiã.⁊ hmõi. qꝛ hoc ꝑtinet ad ſodetatẽ cũ eis habenda⁊ pactũ qð nõ licet niſi ſpẽali inſtinctu ſpũſſct.vel reuelatiõe di uina aliqͥ ſancti ad aliqͥs effectꝰoꝑatõe demonũ vrãt᷑ Sicut fecit b. Jaco.aplłs erga Hermogenẽ ⁊ b.Dñi⸗ cus pluries. Ad irrõnalẽ creaturã p̃t dupixr fieri ad/ iuratio. OPꝛĩovt adiuratio ferat᷑ ad ipᷣam crcaturã ir⸗ rõnalẽ ſᷣm ſe.⁊ ſicvanũ eẽt. Alio mõvt referat᷑ ad eũ a quo creatura illa agit᷑ et mouet᷑.Ettunc dupłr ¶no mõ ꝑ modũ depᷣcatõis qð ptinet ad eos qͥ diuina in uocatõe miracula faciũt. Alio mõ ꝑ modũ ↄpullſio⸗ nis aduſus dyabolũ qͥ in nocumentũ noſtꝝ vtit᷑ cre⸗ aturis irrõnalibo. Et talis eſt modꝰ adiurandi in ex oꝛciſmis ecclłieꝛ ſic licz Sʒ adiurare eas ita ꝙ demo nũ auxiliũ imploꝛet᷑.nõ licet hec omnia b.tho. Litulus vndecimus de Vo „ t. 1 voti traſgreſſise. Capᷣ.pꝛimũ. uete et reddite do mino deoveſtro inqͥt ps.lxxv. Cũ om⸗ mia qᷓ poſſidemꝰdñi ſint⁊ ab eo receꝑi⸗ mus lukta illõ qð dixit ipe Dð ti/ panlip/ vl. Que de manu tua accepimꝰ. dedimꝰ tibi. Tua ſuntoĩa dñe Decet ipi dño offernre munerat ⁊ vota in recognitiõe — dñij ſui ac beneficij recepti Ipᷣm enĩ vouere aliqᷣd eſt quodaãmodo dare illð. Dicit᷑ eĩ fieri aliqͥd cũ fit cau⸗ ſa eius.qꝛ effectꝰvirtute ↄtinet᷑ in cã. quẽadmodum faciẽs inſtrm quo alicui det᷑ certũ qͥd dicit᷑iã illud ei ded i ſſe.qꝛ inſtrin eſt cã recipiẽdiillud. Sic qͥ ꝓmit⸗ tit ꝑ votũ inquantũ ſe obligat ad illð faciẽdũ.iam dãmodo dat.⁊ hinc eſt ꝙ no ſolũ danti ſʒ⁊ ꝓmittenti gratie agũtur.pleniꝰtñ ↄtert᷑ cũ ꝓmiſſum ſoluit᷑. Uñ Eſa.xix.ðꝛ deveris fidelibo. Colent eũ in hoſtijs er muneribo ⁊ vota vouebũt dñoꝛ ſoluent. Et ad hoc etiã ſaluatoꝛ nos inſtruit dicens.Reddite q̃ dei ſunt deo Mach. xxij.pmaxime dicunt᷑ dei eſſe ea q ſibi ꝑ votum ꝓmittũtur.Et ad hoc idẽ echoꝛtat᷑ põ.dicẽs Uoueteꝛc.vbitria notantur. . Pꝛimo ꝙ exhoꝛtamur ad melioꝛũ pꝛomiſſionem.ibi Touete. H H Secundo ꝙ neceſſitamur ad pꝛomiſſoꝝ ſolutionem Tertio ꝙ regulamur circa votoꝛum intentionem. ibi Dño deo veſtro. H Duan Sciendũ q diffinitõevoti.Etiõ nullꝰcogit᷑ ad vouẽdũ. ſicut nec ad alia oꝑa ſuꝑerogatõis ſed ↄſulit᷑ꝛ exhoꝛtat᷑ ad hu liuſmodi.Et ſic exhoꝛtatoꝛie.ps.ait. Uouete vbi glo⸗ ſa ait. Uouerepſulit᷑ vouẽti ppterea at exhoꝛtamur advouendũ ⁊ nobis ↄſuli vt maioꝛa merita acqͥra⸗ mus·Nã opus factũ cũ voto eſt meliꝰ⁊ magis meri toꝛiũ q; idẽ factũ ſinevoto.ſᷣm b.tho.ij.ij.q. lxxxviij qð ꝓbat ipᷣe triplici růe Pꝛimo quidẽ qꝛ vouere eſt actus latrie ſiue religionis q̃ virtus eſt nobiliſſimo ĩ⸗ ter moꝛales virtutes. Quanto aũtvirt? eſt nobilioꝛ tã to actus eiꝰeſt melioꝛ⁊ magis meritoꝛiꝰ vñ actꝰ inferi oꝛis virtutis eſt melioꝛ⁊ magis meritoꝛiꝰ ex hoc ꝙ im ꝑatur a ſuꝑioꝛi virtute cuius actꝰ ſit ꝑx imperiũ ſicut actus fidei vel ſpei eſt melioꝛ ſi inꝑat᷑ a caritate.Et ideo actus moꝛaliũ puta ieiunare quod eſt actus ab ſtinentie? ↄtinere qð eſt actus caſtitatis.⁊ dare ele⸗ moſynã quod eſt actus aliqñ liberalitatis ſunt meli oꝛa ⁊ magis meritoꝛia ſi fiant exvoto qᷓ; ſine voto.qꝛ ſic iã ꝑtinẽt ad cultũ diuinũ q̃ſi qdam dei ſacrificia. Vñ aug.in li.devirgitate. Neq; ipᷣavirgitas qꝛvirgi nitas eſt.ſed qꝛ deo dedicata eſt honoꝛat᷑ quã vouet⁊ ſeruat ↄtinẽtia pietatis Secũdo qꝛ ille q vouet aliqͥd ⁊ facit.plus ſe deo ſubijcit qᷓ; ũle qͥ ſolũ facit.ſubijcit enĩ ſe deo nõ ſolũ qᷓ;tũ ad actũ illð faciendũ qð vouʒ ſed etiã quoad pratẽ.qꝛ decetero nõ pᷣt aliud facere. ſcʒ de iure.Qð etiã ꝓbat Anſelmꝰin li.de ſilitudini⸗ bus eremplũ ponẽs de duobo ſeruis vni dñi quoꝝ qlibet hʒ arboꝛẽ fructiferã.puta ficũ in oꝛto ſuo ꝓdu centẽ gratioſos fructus. Et alter quidẽ dictoꝝ ſeruo rum fructus ſue arboꝛis annuatim dño ſuo elargit᷑. Alius autẽ eidẽ dño donat arboꝛẽ cũ fructibo. Maʒ claꝝ eſt ꝙ opus illiꝰqui dat arboꝛẽ cũ fructibo dʒ eẽ magis gratũ d ño q;ᷓ illiꝰqͥ tantũ donat fructꝰ ceteris paribo ex eo ꝙ plus dat,/2 q Dl datpl mere ve. votũ eſt pmiſſio de melioꝛi bono oꝑe ſit illð ad qð tenemur de neceſſitate ſalutis. vtʒ ibiĩ Citulus Decimus Tertio qꝛ ꝑvotũ immobiłr volũtas firmat in bo no.Facere aũt aliqͥd exvolũtate firmata in bonũ.pꝑti net ad ꝑfectiõem virrutis.vt ont phũs in.ij: ethico. Sicut etiã peccare ex mẽte obſtinata in malũ aggra⸗ uat peccatũ.Et qꝛ neceſſitas adiplendi illud non eſt neceſſitas coactõis q̃ cauſat inuoluntanũ. ⁊ deuotõ nẽ excludit⁊ meritũ ſʒ eſt neceſſitas ſponte aſſumpta ꝓpoſitũ immutabilis volũtatis.⁊ ideo nõ tollit᷑ vel minuit᷑ meritũ ſed cõfirmatvoluntatẽ⁊ auget deuo/⸗ tionẽ. Sicut etiã nõ poſſe peccare nõ diminuit liber⸗ tatẽ.ita⁊ neceſſitas firmatevolũtatis in bonũ.nõ di minuit libertatẽ. vt pʒ de beatis.⁊ hmõi ẽ neceſſitas voti hñs aliquã ſiłitudinẽ cũ ↄfirmatõe beatoꝝ.vñ Aug.in epla. Felix neceſſitas inqͥt q in melioꝛa com pellit. Exhoꝛtamur aũt advouẽdũ exẽplis btõꝝ ſeu ſanctoꝝ veteris ⁊ noui teſtamẽti.Nã⁊ Jacob vortum vouit dño.d. Si dñs fuerit mecũ ⁊ cuſtodienit me ĩ via iſta in q ego ambulo⁊c.enit mihi dñs in deum ⁊ cunctoꝝ qᷓ dederis mihi decimas offerã Geñ. xxviij quod intelligi pᷣt ſm b.tho.ꝙ vouerit ſe hre dñm in Deũ ꝑ ſpãlem cultũ ad quẽ nõ tenebat᷑ ſicut ꝑ decĩa⸗ rũ oblatõem⁊ alis hmõi q ibi ſubdũtur.Dauid etiã ait. Uotũ voui deo Jacob. apli etiã ᷣm b. cho.vbi ſu pꝛa intelligũtur vouiſſe ꝑtinentia ad ꝑfectõis ſtatuʒ qñ xpᷣm relictis omnibo ſunt ſecuti.Aug.etiã dic de vingine dei matreſic beata Maria ꝓpoſuit ſe ↄſerua turã votũ virginitatis in coꝛde ſed ipᷣm votũ virgĩta⸗ tis nõ exp̃ſſit oꝛe.poſtqᷓ; vero fllium genuit.qð coꝛde eꝑat ſimul cũ viro labijs expᷣſſit.⁊ vterq; in virgini tate ꝑmanſit.xxvij.q.ij.Si.Et multi quotidie fige⸗ les per vota recipiũt a dño multas gratias ſanitatũ ſui⁊ alioꝛũ⁊ plura hmõiExpedit ergo vouere.nec eſt piculoſum ex natura facti ſed ex culpa nõ facientis. Et licet meliꝰſit nõ vouere qᷓ; vouere ⁊ ꝓmiſſa nõ red gere. meliꝰtñ eſt vouere qᷓ; nõ vouere.Et ideo rõe ꝑi⸗ culi.ſ.nõ faciẽdi.nõ dʒ dimitti emiſſio voti.ſicut nec etiã debẽt dimitti alia bona ꝓpter ꝑiculũ ſuꝑbie.vel inams glie qᷓ inde pñ̃t exurgere.pꝛopt᷑ qð ðꝛ.qͥ vẽtuʒ obſᷣuat nũ qᷓ; ſemĩat Eccłes.xi.i inunq;ᷓ bñ opat᷑ ſi ti⸗ met.ſ.ſibi ſubuenire ventũ ſuꝑbie vel inanis glie. Muantũ ad ſecundum .. Ir ſq; neceſſitatõem adimplẽdivotũ factũ. nota cũ dicit Reddite.quod eſt imꝑatiui modi ⁊ qð imꝑst᷑ dicit Miero.neceſſe ẽ fieri. Quãuis igit᷑ vouete ſit exhoꝛta toꝛiũ.Reddite tñ eſt pᷣceptoꝛiũ.ſic dicit glo.ibi:.ſcʒ ꝙ reddere.i.votũ umplere eſt neceſſitatis Jdẽ etiã cõfir mat Inno.in ca. Magne devo.⁊voti redẽpti.qð in telligit᷑ niſi in voto diſpẽſetvel ↄmutet᷑vel irritet ꝑ eũ qui poteſt vel ipſe nullo mõ ĩplere poſſit ſicut vouẽs lieiuniũ ſi grauiter inrfrmet᷑c. Et qꝛ omittere neceſſa ria ad ſalutẽ fieri non pᷣt ſine moꝛtali exq̃ voti ĩpletio eſt neceſſitatis vt dictũ eſt.ſequit᷑ ꝙ trãſgreſſio eiꝰad uertet᷑ ſine cã rõna bili facta ſit moꝛtale Patʒ etiã hoc ex eo ꝙ factio voti ſᷣm b.tho.vbi ſupꝛa.arti.iij. eſt q̃ dam ſpẽs infidelitatis cũ non ſoluit ea q̃ deo ꝓmiſit ſicut ad fidelitatẽ hoĩs ꝑtinetvt ſoluat ꝓmiſſa.vnde Bꝛego. inquit. Si bone fidei ↄctus ſolet inter hoĩes nulla rõe diſſolui.quãtomagis illa pollicitatio quã cũ deo pepegit,ſiꝑ votũ ſolui ſinevindicta nõ potenit xxvij.q:i. Uiduas.Hiero,etiã ait. vouentibo virgi nitatẽ non ſolũ nubere ſed velle dãnabile eſt. xvij.q/i Sunt quedã.s.Uouentibo.Dãnatio autẽ nõ incur ritur niſi ꝑ moꝛtale hoc etiã firmat glo.ſummania in pꝛincipio.ca.illiꝰ. Reddite ergo ſivouiſtis iuxta illð ps. Reddã tibi vota mea que diſti.la.m. Et eccłes. v.Inqͥt ſalomon.Si quid vouiſti deo ne moꝛerꝭ red dere. diſplicet eĩ ei infidelis ad ſtulta ꝓmiſſio. vbi no tat᷑ ꝙ ſit eddendũ⁊ quõ.ſ.tripłr ꝑ qðlibet hoꝝ omii ſum offendit᷑ deus circeg votũ factũ. Pꝛio reddite cũ debita acceleratõe.ibi nemoꝛeris. Scðo reddi te cũ ꝑfecta ſolutõe.ibi.diſplicet ei infideł. Tertio reddite cũ recta diſcretõe ibi.ſtulta pmiſſio Quã⸗ tum ad pꝛimũ cum quis facitvotũ ſi ſtatuit ſibi tem pus infra quod ulð debeat implere. eueniẽte termio illud ſoluere dʒ niſi impoſſibilitas euʒ excuſaret. Si autẽ ſimplr ſine tpis determinatõe. tenet᷑ qcitiꝰ põt commode adiplere.Si tñ feciſſet votũ ſub ↄditione aliqua.puta ſi recipiat grãm quã petijtvt ſanitatem ⁊ hmõi tenet᷑obſeruare impleta ↄditõe qᷓ;citius põt. Et ideo dicit Salomon.ne moꝛeris reddere,. nec ent dʒ tardarevouẽs vltra qᷓ; intẽdit ſe obligare. Dicit eĩ Deutero.xxiij.Cũ votũ voueris dño deo tuo nõ tar dabis reddere.qꝛ reqret illð dñs deꝰtuus.⁊ ſi moꝛa⸗ tus fueris reputabit᷑ tibi in pctm̃ Dat᷑ tñ ei tꝑs ad ar bitriũ boniviri ad diſponẽdũ de rebo ſᷣm materiã vo ti · m Tho.⁊ GBuil.qͥ.ſ.Tho.ſuꝑ.iiij.dicit qͥ vouitĩ⸗ trare religionẽ.ſi ex moꝛa circa diſpenſatiõeʒ ꝑ alium ꝓbabilr timet ꝑpetuũ impedim̃tũ. puta ↄhẽdo ma trimoniñ⁊ hmõi.talis tenet᷑ vlteriꝰnõ differre. Et ex hocvidet᷑ ꝙ talis in hmõi dilatiõe peccet moꝛtalr. qꝛ exponit ſe ꝑiculo moꝛtał.ſ.trãſgrediẽdo votũ,. Etidẽ videt᷑ de differẽtibo impletionẽ alioꝝ votoꝝ ꝑ multa tꝑa.cum tñ cõmode poſſint ⁊ recoꝛdent᷑ ⁊ ex ipſami⸗ mia dilatõe.vel obliuiſcũtur. vel impotẽtes reddũt᷑ vt ſenes ad longã ꝑegrinatõem.⁊ hmõi Non ſic egit anna mater Samuel.ſed votũ quod fecerat ad tem plum.iſ.offerẽdi fuliũ dño ſi ei cõcederet cum ſtenilis eſſet. Sʒ ipᷣo ſuſceptoꝛ ablactato ſubito votũ ĩpleuit adducẽs illũ⁊ ibi dimittẽs.vt habet᷑.i. Reg.i.Et ꝙ; in dilatõe implendi votũ reqrat᷑ autoꝛitas ſuꝑioꝛis habes devo. ⁊ vo.redẽp.ꝙ ſuꝑ bis. Scðoẽ red⸗ dendũ votũ ꝑfecte ⁊ integre nõ diminute. puta ſi qͥs vo uit ieiunare ꝑ annũ oĩ hebdomada ꝑ vnũ diẽ.nõ. ſufficit ꝙ obſeruet duobo mẽſibo reſiduũ dimittẽdo. ſed totũ ĩpleat. Adhuc eĩ obligat᷑ ad decẽ menſes ſi pᷣt.⁊ quãuis trãſgreſſus ſit ieiuniũ illð ꝑ ples hebdo madas.non tñ tenet᷑ iterare qð iã fecit niſi intẽdiſſet ſe obligare ↄtinuãdo annũ Deute.xxiij. Facies ſicut ꝓmiſiſti dño deo tuo ꝓpꝛiavolũtate.i.ſm intentõeʒ. Uñn Ananias.qꝛ deo pecũias vouerat.q̃s poſtea di abolivictꝰꝑſuaſione ſubtraxit.ſ.quo ad ꝑtẽ ipſarum moꝛte mulctateſt. Gꝛeg.xvij.q.i. Ananias. Et hy ſtoꝛiã hẽs. Act.v. Et multomagis peccat qͥ ex toto frangitvotũ nihil adipledo. Uñ dicit Salomon. di⸗ ſplicet ei.ſ.deo infidelis ꝓmiſſio.i.nõ ſeruare pmiſſũ ꝑ votũ.vñ Aug. Tato miſerioꝛ es ſi fidẽ deo fregenis qnto beatioꝛ ſi ꝑſolueris.⁊ Urbanꝰpapa Qð qͥs do mino pollicitꝰẽ fidełr cuſtodiat ne dãnatõʒ. ſz pᷣmiũ ſibi acqᷣratqm̃ ſatꝰẽñ vouere qᷓ;votũ ꝓut melꝰ põt — —— ——UN ,— = » = = — erssrnrrrrre e nd ⸗ i 1n n non pficere qᷓtumſ.ad ſubſtantiã voti.grauiꝰeĩ pu⸗ niũtur qͥ votũ fecerũt ⁊ votũ nõ ꝑfecerũt.xij.q.i. Sci mus.Qui aũt pᷣ impotẽtia totũ non poſſet ĩplere qð vouit ꝑtem qua pᷣt exequi dʒ.puta in diuite qui fecit votũ magne elemoſine,poſtea ad pauꝑtatẽ deueniẽ te.⁊ inſano ieiunia plurima vouẽte poſtea debilitato 2 hmõi.Recurſus tñ dʒ hr̃i in ſilibo ad ſuꝑioꝛẽ Ubi etiã ſciẽdũ ꝙ plures ſunt qͥꝝ vota nõ ſunt obligato⸗ ria.niſi ratificent᷑ a ſuꝑioꝛibo eoꝝ.ſᷣm b. Tho.vbi ſu pꝛa.vt votũ religioſi.quo el ſuũ pᷣlatũ.Qlenici pꝛeci pue circa ꝑegrinatõem quoad ſuũ epᷣm.Epᷣi circa ea ꝑ ã hr̃ent eccliam ſuã dimittere q̊ͥ ad papã Impube rũ in oĩbo votis quoad paretes eoꝝ.vel tutoꝛes ſi pa rentibo carent. Pubeꝝ quoad ꝑegrinatõem elemoſy nas.⁊ hmõi q̃ ꝑtinent ad curã domeſticã domꝰ q̃ad parentes eoꝝ.cũ ſunt in ptãte ipoꝝ. UVxoꝝ in abſti⸗ nentijs elemoſinis ⁊ ꝑegrinatõibo qᷓad viros earum Seruoꝝ qad dños eoꝝ.De his tñ vide infra pleniꝰ declaratõem in pluribo.Sꝗ. Tertio reddẽdũ eſtvo⸗ tũ cũ diſcretõe-lã ſiqs vouit aliqͥd ſtultũ vanũ vł ri diculoſum vt de nõ pectinẽdo caput die ſabbati. de nõ comededo ð capite aĩaliũ ob honoꝛẽ b. Jo. decol lati.de nõ ſilando.vel de nõ faciẽdo ablutiõem pãno rũ in ſexta feria.vel ſabbato.de nõ comedẽdo paneʒ in dñica.⁊ hmõi:talia ſᷣm Tho.⁊ Alb. in ſcripturis potiꝰſunt deridenda qᷓ; ſoluẽda. Eñ dicit Salomõ ſupꝛa.diſplicet ei ſtulta ꝓmiſſio. Hinc etiã.xxij.q.iiij ca·Neceſſe feflon ꝑiurabis ðꝛ. Stulta vota frangẽ da ſunt. Cale fuit votũ Jepte de quo dicit Hiero. ꝙ in vouẽdo fuit ſtultꝰ.qꝛ diſcretõem nõ habuit.⁊ ĩ red dẽdo ĩpius.qꝛ filiã occidit. Vt eĩ ðꝛ Judicũ. xi. Ipſe Jepte votũ vouit deo di: Si tradideris filios Am/⸗ mon in manꝰmeas quicũq; pꝛimꝰ egreſſus fuerit ð foꝛibo domꝰmee.mihiq; occurrenit reuertẽti ĩ pace eũ offerã holocauſtũ deo. Habita g̊ victoꝛia veniẽti ad ciuitatẽ pꝛĩo occurrit ei filia eiꝰvnica quã ille etſi cuʒ doloꝛe.tñ in holocauſtũ obtulit Lirca qð dicunt hebꝛei ꝙ votũ ſtultũ fuit ſi ſimptxr intellexit de oĩbo vt ꝑ effectũ oñt,.nã ſi occurriſſet ei pꝛio canis. vel aſinꝰ lllð offerre nõ licuiſſet. Si autẽ intellexit de his que offerri poterãt nõ includebat᷑ de voto filia eiꝰ. Et qᷓ; uis qᷓ;tũ ad votũ poſſet excuſari de pctõ:.ſane ipᷣʒvo⸗ tũ intelligẽdo.ſ.de licins.ppter qð pꝛemittit᷑ ibi.⁊ ðꝛ ꝙ factꝰeſt ſuꝑ eũ ſpũs dñi.ſ.invouendo.qꝛ fides ⁊ ð uotio ipᷣius ex qua motꝰeſt ad vouendũ fuita ſpiri⸗ tuſancto.pꝛopter qð ponit᷑ in cathalogo ſcõꝝ.ad he bꝛe. xi. vel etiã pꝛopt᷑ victoꝛiã quã obtinuit.iniq̃ tñ ? impie fecit occidẽdo filiã ꝓ adĩpletione voti Nec ob. qð ait Aug.xxiij.q.v.Si nõ licet vbividet᷑ dicere ꝙ fecit hoc ex inſtinctu ſpũſſctĩ.ſicut Sampſon. aʒ ibi loquit᷑ dubitatiue nõ aſſertiue.vtʒ ibidẽ Pꝛoba⸗ bile eſt eriã eũ penituiſſe de facto iniq; hoc ſ̃m Tho. ij.ij.vbi ſupꝛa.ar.ij.⁊ ſic potuit eſſe Nico.tñ dely.ſu E dicto.c.videt᷑ eum excuſare a pctõd.opinatiue ſᷣm quoſdã ꝙ filiã nõ occidit coꝛpałr habito ſuꝑ hoc cõ⸗ ſilio a ꝑitis legũ.ſʒ quodãmodo moꝛti tradidit ſcʒ ci uili eã dedicado invirgĩtate. Sʒ exq̊ doc. cõiter tenẽt ꝙ coꝛꝑalr eã occiderit ⁊ ipʒʒ repᷣhẽdãt de parricidio.ñ debemꝰſape plꝰq; opoꝛtet ſaꝑe.vt admonet Aptus Ro/xij:Qõ fit dũ qͥs doctrinis ab eccłia appꝛobatꝭ ⁊ que cõiter tenent᷑ nõ acqͥeſcit nouas inueniẽs.Qð ꝓhibet᷑.di. xxxvij Relatũ. Ambꝛo.etiã ↄcoꝛ.cũ doc. pᷣdictis dicẽs de Jepte. Miſerabił neceſſitas q ſol⸗ uit᷑ parricidio. Meliꝰẽ nõ vouere illõ qð ſibi is cui p mittit᷑ nolit exolui.xxij.qꝛiiij. Unuſqͥſq; Et młoma gis frangẽdũ eſtvotũ⁊ nõ ſeruãdũ qð qͥs facit de re manikteſte illicita.ſicut ſi qs voueret occidere aliquẽ ⁊ hmõi. Sicut legit᷑ de qͥbuſdã iudeis qͥ fecerũt votuzʒ ſe nõ comeſturos aliqͥd niſi pꝛius occiderẽt paulum apłmvt hẽtur act.xxiij.Et hoc eſt qð dicit Iſidoꝛus In turpi voto muta decretũ.ſ.nõ faciẽdo. lec hoc ĩ diget diſpẽſatõe.ſed ꝓpꝛia autoꝛitate dʒ Zuenire Si autẽ eſt dubiũ vtxꝝ ſit meliꝰobᷣuarevel dimittere. vł ſi pᷣt facere recurrere dʒ ad ſuꝑioꝛẽ ꝓ ↄmutatõe vł di⸗ ſpenſatoevel declaratõevt in ieiunijs. ⁊ hmõi: Muantũ ad tertium §F. Il. pꝛĩcipale regulat᷑ intẽtio nr̃a in vouẽdo.cum ðꝛ.dño deovro Non eĩ votũ fiendũ eſt niſi deo ꝓpꝛie.Etrõ eſt.qꝛ votũ eſt actꝰvirtutis religiõis.Ad religionẽ ãt ꝑtinet offerre cultũ ⁊ cerimonias deo. ſᷣm ullium. UVlex eſt tñ ſᷣm b. Tho.vbi ſupꝛa:ar.v.ꝙ q;uis votũ fiat ſoli deo.ꝓmiſſio etiã pᷣt fieri hoĩ q includit᷑in vo⸗ to.Et ipᷣa ꝓmiſſio boni q fit hoĩ poteſt cadere ſubvo to.in qꝙ;tũ eſt quoddã opꝰvirtuoſum. ⁊ ꝑ hũc modũ intelligẽdũ eſt vorũ q̃ s vouet aliqᷣd ſctis ⁊ platis vt ſit in pfeſſionibo religioſoꝝ vt.ſiipᷣa ꝓmiſſio facta ſan ctis vel pᷣlatis cadat ſubvoto.inq;tũ ſcʒ hõ vouet deo ſeĩpletuꝝ qð ſctĩs vel platis ꝓmittit.hec Tho. Et ſi cut cũ oꝛõnem aliquã dirigimꝰad ſcõs pꝛo aliqᷓ gra obtinẽda.debemꝰſic regulare⁊ dinigere intentiõeʒ vt ſperemꝰ illam grãm obtinere a deo pꝛincipaliter.ſed mediãte pᷣceꝛ merito illiꝰſcti.vtticit idẽ Tho.ij.ijiq. lxxxiij. Ita in voris qͥ facimꝰſcis ꝓ diuerſ gratijs ob tinẽdis.vt ſanitateꝛ euaſiõe ꝑiclłi ⁊ hmõi: dẽmꝰſpare grãm illã a deo mediante ſancto illo ayci tñ qͥ actu aliter nõ ita dirigũt intentõem ſuã in votis ſctõꝝ ad deũ.ſed innitũtur moꝛi fideliũ nõ ſunt in hoc ↄdem nãdi.ſed pie interpᷣtanda eoꝝ intẽtio ꝓut eccłia intẽ ditꝛ docet fieri in hmõi.Multa enivota quotidie fi⸗ unt ad ſctõs.vñ recipiũtur magna bñficia tꝑalia.vt pʒ in legẽdis b. Pe.martiris.Cũ enĩ triplicẽ bonoꝛũ dꝛãm habeamſcʒ tꝑalẽ ſubſtãtiã coꝛpus⁊ aĩiam.de quolibet hoꝝ poteſt fieri votũ deo ⁊ ſctis eiꝰ Detẽ pali ſubſtãtiavt cũ qͥs vouet dare certã elemoſinam vel facere aliq ð oꝛnamẽtũ eccłie.vel cerã offerreꝛ hu⸗ iuſmõi.etſi determĩat ꝑſonãvel locũ cui faciat illud. nõ pᷣt mutare ſua autoꝛitate.etiã ſi ꝑſona ſit malevite vel ecclłia male officiata. vel nõ indigẽs tali oꝛnamen to.qꝛ qð ſemel placuit ampli diſplicere nõ pᷣt. de re⸗ iuris.li.vii Necepᷣs pᷣt diſpenſare in tali ꝑmutatõe. niſi ſitvꝛgens cã.puta qꝛ ecclia eſt deſtructa.⁊ hmõi ⁊ rõ eſt.qꝛ iã eſt illi acqͥſitũ ex ꝓmiſſione qð auſerre nõ dʒ. Quidã ruſticꝰcũ trãſiret quẽdã latũ fluuium cũvitula⁊ vitulo ⁊ ĩmineret ei ꝑiculũ ſubmerſiõis vo uit bea. Michaeli dare ecclie ſue vitulũ ſi euaderet. Trãſacto autẽ ꝑiculo dixit certe Michael vitulũ nõ hibis.Et cũ pꝰ modicũ aq̃ ĩundãte ſile piculũ ſubi ret. vouit b. Michaeli darevaccã cũ vitulo.ſʒ libera tus ex eo qſi deridẽdo dicebat · vee. Michaane:vi⸗ Citulus Decimns tulũ necvaccã babebis.Et paulopoſt in ſili caſu cõ⸗ ſtitutus nõ fuit auditꝰſed ſubmerſua cũ vacca ⁊vitu lo. Nec etiã dʒ rẽ mutare. Exm̃ de illo qͥ vouerat cap⸗ pã be icolao.⁊ aliud voluit offerreꝛc. lide in legẽ⸗ da. Decoꝛꝑe fitvotũ ꝑ ieiunia. vel abſtinẽtias va rias vt a carnibo⁊ hmõi/p ꝑegrinatõem ad ecclias ꝑ diſciplinas.ꝑ obſeqͥa infirmoꝝ. p caſtiratẽ. ⁊ hmõi⸗/ Uotũ aũt ad eũdo nudũ nõ videt᷑ multũ ↄmẽdabi⸗ le.qꝛ nec honeſtũ⁊ ꝑiculoſum tꝑe hiemali.⁊ 1õ poti ↄmutandũ in alið autoꝛitate tñ ſuꝑioꝛis Ad hoc at vt iſtud⁊ qcũqʒ; alia vota ſint meritoꝛia opoꝛtet ea fa cere in ſtatu gre. vt legit᷑ in legeda.b. Jacobi de quo⸗ dã qui ex voto ibat ad ſanctũ Jacobũ.⁊ cũ in itinere lapſus fuiſſet in foꝛnicatõʒ fuit ſibi reuelatũ ꝙ deon placebit.nec be. Jaco.qꝛ in pctõ illud exeqbat᷑. Si qs etiã vouerit ire ad aliquã eccłiam nõ pᷣt ꝓpꝛia au toꝛitate aliũ mitrere niſi oino non poſſer. Quoad aiam deuouemcũ qͥs voeuet ſe alicui religionivbiof fert voluntatẽ ſuã deo ꝑ obediam.q.ſ. volũtas e do mina?⁊ regina aliaꝝ porẽtiaꝝ aĩe vñ ipam aĩaʒ offert VIñ ſicut holocauſtũ eccedebat oĩa ſacrificia.ita vo/⸗ tũ religionis excedit oĩa alia vota.vñ ðt Gꝛeg · in vlt. moꝛał.ꝙ recte obediẽtia victimis pꝛeponit᷑.qꝛ ꝑvicti mã aliena caro.ꝑ obediẽtiã vero volũtas ꝓpꝛia ma⸗ ctat᷑vñ oĩa alia vota ſoluũtur ꝑ iſtud. Et ipᷣm inclu dit ⁊ pauꝑtatẽ⁊ caſtitatẽ ⁊ totum exercitiũ coꝛꝑis ſui Sed nota ꝙ dicit Aug. Sicut melioꝛes difficile ſuʒ exꝑtus q; qͥ in monaſterijs ꝓfecerũt.ita nec peioꝛes q; qͥ in monaſterijs defecerũt.di.xlvij.q;tũlibet. De fectus autẽ hmõi ↄtingit ꝑ traſgreſſionẽ pᷣcipuevoto rũ religiõis.Et qͥ hñt votũ religionis ⁊ nõ intrãt.vel egrediũtur.male foꝛtunãturvt q̃tidie cernit᷑. Qui in religione vota nõ ſeruãt ad pfundũ inferni deſcẽdũt Exm̃ de quodã qui ductꝰad iudiciũ vidit matrẽ im — pꝛoperantẽ ſibiꝛ dicentẽ fili.vbi eſtverbũ qð diriſti volo ſuare aĩiam meã.Et de alio qͥ ſub alijs oĩb dit in ĩferno malos religioſos.nec miꝝ.qꝛ qnto gra⸗ dus altioꝛ eſt, tanto caſus eſt ꝑiculoſioꝛ. . Taplm ſcdõm de materia voti.⁊ ibi multũ diffuſe de materia voti.⁊ qͥ nõ poſſit vouere. ⁊ qͥs poſſit irri tareꝛ qͥs poſſit diſpenſarevel ↄmurare. vi/ UVnc autem de voto vi diſtincte dicẽs ꝙà intat aĩo ꝑpetuo renũciandi ſecu lo non pᷣt ad ſeculũ redire.ſed vel ad illãvel ad aliam religionẽ debet tranſire.ideo pꝛimo dicto magis vi⸗ detur ſtandum. Idem ſenut Fran.de ʒam.immo Pẽ ricus boich ſuꝑ c.ſtatuimꝰ.de regulanibus.dicit hoc eqͥ pollerevoto ſoleni.⁊ allegat Hoſt.in ſumma.⁊Ar chi.ſuꝑ dicto c.Qui bona.xvij.q.i.Sed Pe.ð pał. negat ꝙ edqpolleat voto ſoleni.ſed tantũ voto ſimpli⸗ ci.⁊ hoc etiã magis exvi ſtatuti eccłiaſtici qᷓ; ex ipᷣa eſ ſentia voti. Nota g ſcõᷣs.ꝙ qꝛ ſolẽnes doc.nõ ſolũ pdicti.ſed⁊ Jo.an.⁊ Anto.de bu.⁊ alij dicũt ꝙ talis ſuſceptio habitꝰhabeatvim ſolẽnis voti.ideo talis in ducendꝰeſt ad reuertendũ ad illã de qᷓ egreſſus eſt vł ad aliã religioneʒ. qꝛ obligat᷑ in genere religioni.ꝙ ſi nullo mõ acqͥeſcit inducẽdus ẽ ad ꝓcurãdũ diſpẽſa tionẽ a papa.qꝛ epᷣs non põt cũ hac.diſpenſatõe.ꝙ ſi obtinere nõ pᷣt diſpenſatioem.paratꝰ ſit votũ ĩplere. Alias durate ꝓpoſito nullo mõ implẽdi votũ etiã ſi obtineret diſpẽſatõem nõ eſſet in ſtatu ſalutis. Sbtẽ ta autẽ diſpenſatione de cõtrahẽdo matrimoniũ nec peccat moꝛtałr ↄhendo.nec etiã dirimẽdũ mrimoni⸗ um etiã ſequẽdo opinionẽ illã.ſ.ꝙ illð habeatvimvo ti ſolennis.qꝛ ꝙ habeat vim voti eſtex ſtatuto eccłie ſiue ſimplex ſit illð ſiue ſolene ⁊ in ſtatutis ecclie pa⸗ pa hʒ plenitudinẽ ptãtis in duipẽſando. Si ãt ↄhat ⁊2 ↄſumat mr̃imoniũ ante diſpenſatõʒ peccat moꝛta⸗ liter. Et ſᷣm illã opinionẽ q dicit ꝙ eſt ſolẽne nullũ ẽ. vñ nec exigere nec reddere debitũ põt niſi foꝛnicarie. alter tñ qui neſcit excuſat a pctõ exigendoꝛ reddẽdo. ſed ſi ſciuiſſet cũ ↄtraxit. peccaſſet moꝛtałr.etiã ſi illð eſſetvotũ ſimplex.qꝛ cooꝑat᷑ peccato altenꝰſᷣm glo.in decre. Dũ petere debet ille q habebat tale votũ diſpẽ ſationẽ expꝛimẽdo plene caſum.ſed anteqᷓ; obtineat. reddat⁊ nõ exigat.ꝙ aũt dirimat᷑ niſi ecchs ꝑ ſentenã illð declaret no dicerẽ ſed ſeqrer opinionẽ Pe. de pa lu.ꝙ ſit illð vtvotũ ſimplex ſi de cõi ↄſenſu velit ma nerevt frater ſoꝛoꝛ.vel ingredi religionẽ tutꝰeẽt. Ui⸗ di cũ plunbo in hmõi caſu fuiſſe a papa diſpenſatuʒ. Sel cũ iſta ſolẽniſatiovoti ꝑ hunc modũ ſit ex iure humano nõ naturali vel diuino.ſicut papa pᷣt diſpẽ ſare cũ oꝛdiato in ſubdiaconatu.ſ.de ↄhẽdo ſᷣm oẽs ita⁊ꝛ cũ iſto etiã tenedo opinionẽillã.ſ.ꝙ cũ ꝓfeſſo ſo⸗ dendũ eſt. Sic autẽ diffini᷑ magiſtraliter . otũ eſt ꝓmiſſio melioꝛis boni aĩ delibe ratõe firmata. Ubi nota pꝛio ꝙ cũ ðᷣꝛ ꝓmiſſio.ad vo tũ nõ ſufficit ꝓpoſitũ cũ deliberatõe niſi adiungat᷑2 ꝓpmiſſio extra eo.rãturã. Non tñ eſt neceſſaria expᷣſ ſio vocis in ꝓmiſſiõe.ſed ſufficit ꝓmiſſio coꝛde facta. ſic intelligendũ eſt.c.illð.Qui bona.xvij.q.i.vbi ðꝛ ꝙ; qͥ bona facit⁊ melioꝛa facere ꝓponit ſi illa nõ facit. in ↄſpectu dñi cecidit.hoc eĩ intelligit᷑ nõ de ꝓpoſito ſolũ.ſed de ꝓpoſito cũ intentõe ſe obligãdi.hoc eĩ hʒ rõem voti.⁊ licʒ nõ oꝛe expꝛinat᷑ obligat vtvotũ.⁊ no impledo ðꝛ cecidiſſe in ↄſpectu dñi.qꝛ peccat moꝛta liter. Ueꝝ eſt tñ ꝙ ppoſitũ ſolũ remanẽdi in religiõe 2 ꝑpetuo deo ſeruiẽdi cũ ſuſceptõe habitꝰipſiꝰreligio nis eqpollet voto ſimplici.extra de regularibo.c.con ſulti. Et q;uis quidã intelligat dictã decre. de illo qᷓ intrat cũ voto,tñ Pe.de pal,dicit ꝙ qꝛ decre. loaͤk in⸗ nõ tenet᷑qꝛ illa ſolẽnitas non eſt ita eẽential voto reli⸗ gionis ſicut illa q̃ fit alio mõ. Si ergo diſpenſat᷑ cũ tali nõ eſt condẽnandꝰ. Nota tertio ex eo qð ðꝛ in dil finitõe voti ꝓmiſſio boni ꝙvotũ de re illicita nõ tenz ſicut nec etiã iuramentuʒ.xxij.q.iiij.in malł. ⁊ magis placẽt ðᷣo in hmõi trãſgreſſoꝛes qᷓ; obuatoꝛes. ſicut quivoueret nõ comedere.niſi occideret ſuũ inimicũ ⁊ bmõi. Nota q̃rto ex eo qð ðꝛ. melioꝛis.ꝙ votũ de re minꝰbona nõ obligatvt votũ.vñ ſi q voueret nõ intrare religionẽ nõ valet votũ.Nec obſtat ꝙ votũ ſi⸗ cut⁊ iuramẽtũ de eo qð pᷣt ſeruan ſine detrim̃to ſalu tis eterne eſt ſeruãdũ ſᷣm decre.qꝛ hoc eſt veꝝ ſi illud habuit tres comites.ſ.iudiciũ iuſticiam.⁊veritatẽ.vł dðm ꝙ detnmẽtũ ſalutis eſt nõ ſolũ qð interimit ſa⸗ lutẽ ſed qð ĩpedit ꝑfectõʒ ſalutis.vel etiãẽ dðõm ꝙ il lud intelligit᷑ qũ votũ habet mateniã ꝓpꝛiã.⁊ ſic ñ eſt in ꝓpoſito caſu:Pꝛo cuiꝰ maioꝛi declaratiõe nots ꝓ lenniter nõ poſſet papa diſpenſare q tñ opinio cõiter — — — —— — — e — — — 0—— ——— — — — — — K — S —— — =☛rę — — — — Capitulũ Secundũ qñ ꝑvotũ directeꝛ pꝛincipałr exludit᷑ aliq bonum conferẽs ad ſalutẽ.⁊ nõ includit᷑ aliq ð bonũ qð ꝑ ſe poſſit eſſe materia voti.nullũ eſt ⁊ nõ obligat.lʒ poſ⸗ ſit ſeruan cũ ſalute. Sʒ qñ votũ pꝛincipalr includit aliqð bonũ quod pᷣt eſt materia voti.licet illð bonuʒ excludat ex conſeq̃nti melioꝛa bona.tñ ligat. Unde ſi qͥs voueat ſe intratuꝝ⁊ ꝑſeueratuꝝ in religiõe laxio ri licet ex hoc melioꝛvia pᷣcludat᷑.qꝛ tñ religio pᷣmiſſa eſt ſufficiens materia voti reſpectu ſeculi licet non re⸗ ſpectu aliaꝝ religionũ ꝑfectgꝝ valet⁊ tenet.Et idẽ di cendũ eſt de iuramẽto. Itẽ ſi q iuretvelvoueat ĩtra⸗ trare hãc religionẽ ſi quã intretvalet.quia non ꝑ hoc pꝛincipalr excludũtnr alie.ſʒ pꝛincipalłr includit᷑ iſta etſi nõ pure.tñ ſub conditõe.iſ.ſi velit intrare aliquã. ſed ſi ꝓmitteret ſe nullã aliã intratuꝝ⁊ non ꝓmitteret iſtã intrare:nec pure nec ſub conditoe non valeret. et peccaret.ſic vouens vel iurãs et inducẽs ad hoc· Nota quinto ꝙ ꝓmiſſio q fit invoto ſi ðᷣo pꝛincipalr 2⁊ finalłr. licet fiat aliquãdo in manu hoĩs vñ ſi aliqᷣs ꝓmittit alicui ꝙ intrabit religionẽ.nõ illi.ſed deo fa⸗ cta eſt obligatio.vñ dei eſt remittere nõ ulliꝰ. Item ſi aliqͥs ꝓmittit intrare religionẽ ad reqͥ ſitiõeʒ alicuius illo nõ requirẽte intrare nõ tenet᷑.ſed illo moꝛtuovide tur ꝙ tenetur niſi per modum cõditiõis dixerit.ſi me reqͥſierit ⁊c. Sʒ ſi dixerit ꝓmitto intrare quãdocũq; me reqͥſieris.videt᷑ pmiſſio in diẽ. vñ illo moꝛtuo nõ plus bʒ dilatõem.qꝛ nõ expectat᷑ reqͥſitio Itẽ ꝓmiſſio hoĩ facta metu moꝛtis ſuevel filij nõ obligat cũ effcũ Sʒ ꝓmiſſio facta d eo etiã metu moꝛtis.ſic qꝛ deꝰ iu⸗ ſte moꝛtẽ infert.nec tenet᷑ nõ inferre nec intẽptatã ab alio ꝓpulſare.vñ ſicut ꝓmittere dare alicuivt me libe raret a moꝛte in caſu in qͥ nõ tenet᷑.puta medico obli garer.ſic qͥ ꝓmittit deo.ff. ꝙ metꝰcã.l.lij. Nota ſexto ꝙ requirit᷑ deliberatio.ſ.ad ſe obligandũ.vñ ðꝛ de li beratõeꝛc.quia votũ ſubditũ non obligat ad petm̃ ꝑ fectũ.nec ad bonũ ꝑfectũ. Uota autẽ q fiũt a mulieri bus in ꝑtu vel in infirmitatevel viroꝝ in qbuſcũq; ã guſtijs ꝓpꝛijs.vel ſuoꝝ aut turbatõe.ſi habuerint ta les intentionẽ obligãdi ſe deo cogitãtes etiã de cã qͥ mouebat eos ad vouendũ.ſ.infirmitate vel piculo.et de fine.ſ.euaſione ꝑiculi pꝛopter qð euitãdum vone bant.tenẽda ſunt Idẽ cho. Si ãt dubitãt vtꝝ intẽde rint ſe obligare tutiꝰeſt qð ipleant.ſᷣm tho. Itẽ no ta ꝙ qͥ iratus patrivel magiſtro vel bñ poſatꝰ vouet vł iurat intrare religionẽ ꝙ nõ tenet᷑. qꝛ qð caloꝛeira cũdie fit ꝓ nõ facto hbri dʒ.qð veꝝ eſt ſi ſic fit ſubito ꝙ; nõ feciſſet ꝑ deliberatõem⁊ ſnĩaʒ rõis q̃ nõ reqrit ma ã moꝛã tꝑis. Sʒ qñ ſciens qͥd iuratvel vouet.hoc agit. tenet nili cũ eo diſpeſet᷑ rõe min plene delibera⸗ töͤis, Sicut etiã qͥ caloꝛe ↄcupĩe inflãmatꝰaut bene potatꝰ.nõ tñ ebꝛius iuratvxoꝛẽ ducere.ↄpellit᷑ eẽ du cere.niſi oĩno ebꝛius eſſet. Cõfirmat᷑ ꝙ dictũ eſt ꝑ ſe quentẽ rõem. Sicut eĩ reqrit᷑ deliberatõ ad votũ. ſic ad pctm̃ moꝛtale.⁊tñ lʒ iratꝰ.aut potatꝰoccidat ho⸗ minẽ excuſat᷑ a tãto.ſz nõ a toto qͥn ſit moꝛtale.exqͥ ſic noõ fuit extra ſe qͥn ſciret qð faceret.lʒ poſtea peniteatꝛ nolet feciſſe.qꝛ eẽ ſtatĩ penitẽtẽ de pctõ bñ arguit qð illð ñ ſitfactũ ex habitu.ſed ñ arguit ꝙ nõ ſit factũ ex electõe lʒ paſſiõe turbãte iudiciũ rõis. Illa ̊ deliba⸗ tio tꝑis vel etatis q ſufficeretad obligadũ diabolo ꝑ pctm̃ moꝛtale ſufficit ad obligãdũ deo ꝑ votũ Tho. li.ij.q.lxxx viij.dicit tria concurrere ad eſſentiam voti. ſcʒ deliberatõem. ꝓpoſitũ volũtatis ⁊ ꝓmiſſionẽ deo que etiã ſolo coꝛde fieri pᷣt.Expᷣſſio autẽ ꝑ verba ẽad bene eſſe.Et gloſa ſuꝑ ca.Lraturã:extra de vo.⁊ vo. redẽp. dicit ꝙ cũ nõ interuenit intẽtio obligãdi ſe nõ eſt obligatus· Mota ſeptimo ꝙvt dicit tho. in qð⸗ libʒ.iij.ſi qͥs ex certa cã ꝓ aliqua hoꝛa ipediret aliquẽ intrare religionẽ poſſit aliqñ excuſani a pctõ. Sed ꝙ; qͥs ĩpediat hoĩem ne vnq; poſſit intrare religioneʒ eſt ſpũ iſcõ reſiſtere.qꝛ pꝛopoſitũ intrandi religionẽ eſt a ſpũſcõ.xix.q.ij. Due.vñ nõ ſolũ ꝑntibo.ſʒ oibo alijs inducentibo ad iurandũvelvouẽdũ ſe nõ intraturos religionẽ eſt pctm̃ moꝛtale.Hec oĩa Pe.de pal.in.uij di.xxx viij. Dicit etia Pe.de pal. ꝙ uůle qͥ ĩpedit votuʒ lĩpleri ab alio de ingreſſu religiõis ſi licite hoc facit.vt pat᷑ pꝛopter neceſſitatẽ vel vt traheret ad melioꝛẽ reli s gionẽ. vel pꝛopter ſuũ pꝛofectũ ſpiritualem non pec cat.nec tenet᷑ ad aliquã emẽdam.ſi autem illicite tũc non ſufficit vt tanta inſtantiã faciat de reducẽdo q̃n tam fecit in retrahendo.ſed equiualentem.vel ſe loco eius reddere debet ſicut ſi ſuo conſilio furtũ factũ eſt alias nõ fiendũ non liberat᷑furem monẽdo de reſti⸗ tutione.ſed tenet᷑ de ſuo equipollẽs reddere.Quidaʒ tamẽ intelligũt hoc vt Scotus quãdo iã fuiſſet reli⸗ gionẽ ingreſſus.l.ꝙ tenet᷑ ſi nõ põt illũ reducere quez eduxit.nec alium eqͥualentẽ. tunc ipᷣe tenetur intrare ſi poteſt. De diuiſione voti. Mo F. I. ta 'm magiſt; ſentẽtiax in.iiij.⁊ Ray. q.i.qᷓuis alio oꝛdie ponat.⁊ Hoſt.ꝙ votoꝝ alið cõe ſeu neceſſitatis Alið ſingulare ſeuvoluntatis.votũ cõe⁊ neceſſitatis qð impꝛopꝛie ðꝛvotũ eſt de his q̃ ſunt neceſſaria ad ſalutẽ.⁊ ad q̃ qͥs alias tenet᷑. Et ſic iſto mõ ꝓmiſſio q̃ᷓ fit in baptiſmo de credẽdo ⁊ diabolo abꝛenũciando large ðꝛ votũꝛ in hmõi poteſt vnꝰaliũ obligare igno⸗ rantẽvt patrinꝰpueꝝ quẽ tenet ad baptiſmũ.Tenet᷑ enĩ baptiʒatus⁊ cogit᷑ ſeruare fidẽ inadulta etate quã ꝓ eo patrinꝰpꝛomilit.Et hmõtvotũ cõe quãdo ñ eſt pꝛopꝛiũ⁊ expᷣſſum.ſed ſolũ ritꝰſuſcepturꝰ ſacramenti ſicut in baptiſmo.crãſgreſſio eiꝰnõ videt᷑ eſſe alia ſpe⸗ cies peccati.ſed circumſtãtia aggrauãs peccatũ.Eo dẽ enĩ genere ſcʒ peccati plus peccat fideł qᷓ; infidelis Sʒ ſi eſt votũ cõe expᷣſſum ꝑ modũ pꝛopꝛieꝛ ſingla⸗ ris obligatõis tunc mutat ſpeciẽ vt ſi quis voueat vł iuret nõ ampliꝰfoꝛnicari.nõ ſolũ peccat pctõ luxurie foꝛnicãdo.ſed etiã peccato periurij vel fractiõis voti: nã ſᷣm doct.circumſtãtia aggrauãs que per ſe ⁊ non ex ſuppoſitione pꝛimi impoꝛtat defoꝛmitatem mutat ſpẽm vel addit nouã ſpẽm peccati.Fractio autẽ voti de ſe habet defoꝛmitatẽ.quia eti in re ad quã qs ali as non tenet᷑. Idẽ tho.vñ⁊votũ ſingulare facit de nõ peccato peccatũ.ergo⁊ cõe mutat ſpẽm factum.ſ.per modũ ſingularis obligatõis. otũ vero ſingulare et volũtatis eſt de his q̃ ſunt ſuꝑerogatõi ad que qᷣs alias non tenetur.⁊ in huiuſmodivotis non põt vnꝰ alium obligare niſi conſentiat. vnde mater qua ntũ⸗ cunq; voueat pꝛo puero inſirmo ꝙ leiunet no tenetur ieiunare niſi conlentiat cum habeat koſ aem Filius etiam quẽ pater poſuit in religiõe cũ ad qnos diſcretiõis venerit.niſi ↄſenſenit poteſt exire.Et ſic lo⸗ quit᷑ canon.xx.q.i.Sicut qͥ. Subdiuidit᷑ autẽ iſtud quia voti ſingulans alið ſimplex alið ſolenne. Uoti autẽ ſolẽnis aliud eſt qð ſolẽniſat᷑ ꝑ pfeſſionẽ appꝛo bate religionis. Aliud qð ſolẽniſat᷑ꝑ ſuſceptiõem ſa cri oꝛdinis ſcʒ ſubdiaconatus⁊ ſupꝛa. De his age tur infra in tertia ꝑte. Omne autẽvotũ qð non eſt ſo lenneeſt ſimplex ſiue illud fiat publice ſiue pꝛiuatim ſiue oꝛe ſiue tantũ coꝛde Uon autem ſumplicis aliud conſiſtit in faciẽdo vt cũ quis vouet oꝛare. ire ad ſan ctũ Jacobũ.⁊ hmõti.Alið in nõ faciendo.vt cũ quis vouet nõ ↄhere matrimoniũ.De quo eſt dubiũ vtꝝ q̃ ſicvouet poſt matrimoniũ ↄtractũ poſſit debitum petere.qꝛ ſimpłrvouiſſet caſtitatẽ non poſſet.Et ali⸗ ud videt᷑ vouere caſtitatẽ aliud vouere nõ Zhere ma⸗ o trimoniũ qꝛ ſcõᷣs ſcʒ vouẽs nõ ↄhere foꝛnicãdo non frangitvotũ. Pꝛimus ecõtra quiavouẽdo vnũ vouet quod implicat᷑ in illo.Et quodcunq; hoꝝ votoꝝ ali⸗ ud eſt conditionatũ.vt cũ quis vouet ieiunare ſi libe retur ab infirmitate ⁊ tale tenet᷑ implere adueniẽte cõ dicione⁊ nõ aliter. Alið abſolutũ.vt cũ ſimpłrvouet aliquid factuꝝ vel nõ ſactuꝝ ſine aliqua conditõevel ſine aliqua determinatõe tꝑis.⁊ tunc tenet᷑ ad ſtatiʒ qñ cõmode pᷣt implere.vnde qͥvouit intrare religionẽ tenet᷑ ſtatim intrare qñ ↄmode pt nec ſufficit ꝙ intret in fine vite.quia qñ ſicvouit ſcʒ intrare religionẽ. reſi quum vite ſue deo dedicauit. ſicut qͥ vouet certo die illa die tenet. ſicut ſi aliqs ꝓmiſit ↄtrahere cũ quadã. nõ ſufficitſemel cõtrahere ante moꝛtẽ.quia ad hoc fit matrimoniũ vt ſimul ↄuiuant.Si autẽ ꝓmiſit dare pio deo aliquidꝛ hmõi.videtur ꝙ ſufficiat hoc ſemel facere ante moꝛtẽ niſi rotõ alia pactũ refoꝛmet.qꝛ qui pꝛomiſit aliqͥd ſine die licet ſtatĩ teneat᷑ non tñ ad ſta tim nec qñ pꝛimo pᷣt cõmode niſi ab illo cui ꝓmiſit. requirat᷑. ſed pᷣt requiri qᷓ;cito cõmode pᷣt ſoluere. ⁊ ex tunc eſt in moꝛa:.Nũ autẽ dicat ſcriptura exoꝛe dei ꝓ diens. Si qͥd vouiſti deo non moꝛeris reddere. ergo deus interpellat in om̃ivoto,.⁊ ſic q;citius pᷣtꝛ recolit dDz omnevotũ qð fecit ĩplere.qꝛ quotiens deus ei ad memoꝛiã reducit ipᷣm votũ⁊ poſſibilitarẽ ⁊ ↄgruitatẽ pꝛotũc implendi.ipᷣm interpellebat ⁊ in moꝛa ↄſtitu it.· Itẽ nota ꝙ talis qͥ.ſ.vouit intrare religionẽ non debet remaneje in ſeculo vel differre pꝛopter debita que hʒvt ſcribendovel operando lucretad ſoluẽdũ. quia ꝓfitendo cedit bonis.⁊ hoc ſufficit.vñ talis nec in religione tenet᷑ operari manibo ad ſoluendũ. ſicut nec in lſeculo teneret ſi ceſſiſſet bonis. Item ſi pꝛiomi⸗ ſiſſet talis operari manibo aliqͥd. poſſʒ hoc nõ obſtã te intrare religionẽ Sed ſi bona ſua ſufficiũtad hoc debet illi cui ꝓmiſiſſʒ ſolui intereſſe.ĩmo etiã videt᷑ꝙ nec ad intereſſe teneret᷑ſicut iura ad nihil reſtituẽdũ obligãt coniugẽ qui matrimonio nõ ↄſummato in⸗ trat religionẽ altero inſciovel inuito qui tñ in multis pꝛopter hoc ſepe dãnificat᷑.hec pe.de palł. vbi ſupꝛa. De tranſgreſſione vo F. II. ti Nota pꝛimo ꝙ traſgreſſio volũtaria voti eſt moꝛta le peccatũ ſjm oẽs. Un⁊ decre.dicit ꝙ ſolutiovotivſ⸗ ; adeo eſt neceſſaria. vt ſine ꝓpꝛie ſalutis diſpẽdio alicui non liceat reſibre de vo. ⁊ vo, redẽp.c. Lic; Uñ ſm tho.ij.ij.qlxxxviij.grauiꝰ peccatũ eſt trãſgreſſio voti q; tranſgreſſio iuramenn. Nam votũ innitit᷑ fi⸗ delitati quã deo debemus. Juramentũ vero reueren tie ipius dei.vñ magis obligatoꝛiũ eſt votũ qᷓ; iura⸗ mentũ,ceteris pariboꝛ plus peccat agens ↄtra votũ qᷓ; contra iuramentũ. Sed ꝗꝓ0. neapol. dicit hoc eſſe vex in iuramento aſſertoꝛio.in ꝓmiſſoꝛio autẽ qtuʒ ad ea q pertinẽt ad dei honoꝛẽ grauius videt᷑ ꝑiuriũ quia tale iuramentũ in guduvotũ. Motsa ſecundo hm pe. de pał.ꝙ quotiẽs qͥs frãgit votũ.totiens pec⸗ cat moꝛtalr dum tñ actus interioꝛ ⁊ exterioꝛ iteretur. Secus ſi exterioꝛ tm̃.qꝛ peccatũ ꝑ ſe eſt in actu inte⸗ roꝛi.vñ quivult invno actu furari⁊ mecharivel plu⸗ ra furari,vnũ peccatũ cõmittit quo ad deũ.licʒ plu⸗ ra furef᷑ quoad iudiciũ hominũ Et hoc invoto nega tiuo quo qͥs vouet nõ bibere vinũ.ſecus in affirmati uovt cũ quis vouet ieiunare.tunc enĩ non totiẽs pec cat quotiẽs comedit ſed ſcðᷣa vice.tertia autẽviceꝛ de inceps nõ. maxime ſi nõ incõtemptu.ſed quaſi nõ re putans ſibi poſſibile plus illa die leiunare.paratꝰ ie⸗ lunare ſi iaʒ non fregiſſet:⁊ eſſet ꝑatus ieiunare alia die integra pꝛo illa. Sed in cõtemptu vt non fruſtra fregerit idẽ ſacturus ſi nõ fregiſſet. nec intẽtione ex in⸗ tegro als ieiunandi tũc ſecus maxime in voto ſingla ri⁊ ſecreto in quo nõ eſt ſcãdalũ.ã ſecus eſſet de il lo q ieiuniũ eccleſie fregiſſet. Non enĩ pꝛopt᷑ hoc lice ret ei extra hoꝛã conſueta comedere intentione alias redimendi in ſcandalũ alioꝛũ.hec pe.de pal. To⸗ ta tertio ſᷣm eundẽ di.xv.in.iiij.ꝙ cũ qᷣls vouet nõ bi bere vinũ diſtinguẽdũ videt᷑.qꝛ autvouit in ꝑpetuũ autcerto die.Si in perpetuũ tunc totiẽs peccat moꝛ taliter quotiens bibit vinũ. etiam ſi eadem die. Eſt enim obligatus omni hoꝛa diei ad non bibendũ vi⸗ num. Unde quotiens bibittotiens facit cõtra pmiſ⸗ ſum. Mec poteſt dici ꝙ obligatione vnius diei fracta obligatio illius diei trãſeat ad aliam diem. quia om „ nes dies erant in obligatiõe equaliter. Sed ſi votuʒ eſt tempale. tunc ſi die certa ⁊ determinata. puta die ſabbatliſexta feria ⁊ huiuſmõi.vouit.tũc pꝛima vice illius diet bibendo vinum peccat moꝛtalr. non autẽ ſecunda vice niſi et᷑ contemptu faceret. Quãdo enim vouit non bibere cento die. vouit non bibere qualibʒ hoꝛa diei pꝛeſuppoſito ꝙ in pꝛioꝛi nõ biberit. ſed qꝛ votũ eius ſᷣm interpᷣtatiõem iuris intelligit᷑ exq̃ vna hoꝛa vinum bibit eſt obligatus ad non bibẽdũ alia dieꝛ extunc illa die non eſt plus obligatus. Dat ſu⸗ per hoc exemplum de indulgentijs quia ſi eſt perhẽ⸗ nis.totiens conſequitur. quotiens vadit ad eccleſi⸗ am vbi poſita eſt. etiam eadem die. Si in certo die. tunc tãtũ ſemel. UVel aliter quia cum votum eſt tem⸗ poꝛale id eſt de aliquo die,ſi determinat diem vt ſab batum vel alium.tunc totiens quotiens. tenetur enĩ poſt pꝛimamvicem adhuc in reſiduo facere quod po teſt. Si non determinat diem puta vnam diem in hebdomada tunc ſi vna die qua volebat votum im plere ſemel vinum bibit,tranſſertur obligatio ad al⸗ terum diem poſt tranſgreſſioneʒ.nec franget᷑ ſcᷣavi⸗ ce bibendovinũ Pe. Itẽ qui vouit tenere virginitatẽ ſi ↄtrahit matrimoniũ ↄſumãdo matrimoniũ frãgit — oti u tſu⸗ 4 de⸗ ſ l n vn 4 6 14 Capitulüů Becund votum.nõ aut poſtea reddendo debitũ petẽti expᷣſſe vel interpᷣtatiue ſed exigẽdo totiẽs peccat moꝛtalr q̊ tiens exigit qꝛ nõ põt dici ꝙ exquo pdidit virginita⸗ rem ꝙ traſiata ſit ad altera diem obligatõ eiꝰ qꝛ om̃i temꝑe equaliter tenebat᷑.⁊ ideo debet ſoluere ſicut pᷣ⸗ mo vt ſaltem nõ petat qð eſt ei libeꝝ Pe.Et q;uis di ſpenſatio vel ↄmutatio voti ſit rẽuata dioceſanis.ñ tñ trãſgreſſio voti. Nam cõmuniter confeſſoꝛes poſ ſunt abſoluere ab hmõi peccato. De vtilitate votiMo ·ꝗJ. Ii qᷓ; ſine voto ceteris paribo pnta cũ eqli caritate qð ꝓ bat b. tho. ij. ij. q. lxxxviij.Et boc habet᷑ ſupꝛa in coꝛ⸗ pe.hꝰ.c.Et nota ꝙ ꝓut dicit᷑ extra devo. ⁊ vo.redẽp. c.Scripture.Reus fractivoti nõ habet᷑ qͥ tpale obſe quiũ in ꝑpetuã noſcit᷑ religionis obſeruantiã cõmu⸗ tare. Unde ſᷣm bea. Tho.in.iiij.di.xxxviij.deobli⸗ gatur qͥs per ingreſſum religionis a votis factis in ſe culo Qð videt᷑ intelligendũ devotis ꝑſonalibo.pu ta de elemoſinis fiendis vbi hret facultatẽ. Intelligitur etiã in caſu ꝙ ꝑſeueret. Nã egrediẽs religionẽ an pꝛo feſſionẽ ad vota pꝛioꝛa remanet obligat ar. ad hoc.i. q.vij.Qð ꝓ remedio. Et ſᷣm aliqͥs vt dicit idẽ Tho. ex ipſa vi voti religionis abſq; alia diſpẽſatõe. Et rõ eſt qꝛ ꝑ introitũ religiõis moꝛit᷑ pꝛioꝛivite.⁊ iõ ñ tene tur ad ea q̃ fecit in ſecularivita.Et hoc tũ pꝛopter ſe cularitatẽ vitãda que grauis eſt cõiter ↄuiuentibo. tũ pꝛopter onus religionis aſſumpte qð ſufficerevidet᷑. Alij tñ dicũt ꝙ hoc fieri dʒ autoꝛitate ſuꝑioꝛis ipſiꝰ religiõis vñ declarare ſeu exponere dʒ ipe qᷣ vouit vo ta q fecit in ſeculo.⁊ ipᷣe pᷣlatus pẽſatis ↄditionibo ꝑ ſone ⁊ alijs circũſtãtijs valet irritare ſeu diſpeſarevel 2ↄmutare aut illa dimittere ſeruare.Et nota ſᷣm Pet. de pal. ſi quis peniteat devoto als non facturꝰniſi quia nõ vult votũ frãgere adhuc eſt maius merituʒ. Pꝛĩo quidẽ qꝛ ſᷣm Berm.bona volũtas ſufficit ad meritũ.vñ a pꝛincipio.qñ vouit⁊ non ſoluit.tantum meruit quantũ qñ ſinevoto ſoluit.⁊ huic menito ad⸗ ditũ eſt meritũ iuſticie quovult ſoluere qðᷣ pꝛomiſit. Scõðo qꝛ licet ſit triſticia in hoc ꝙ vouit ⁊ quedaʒ voluntas.tñ in ſoluẽdo qð vouit ⁊ invenerãdo votũ eſt volũtarius. Tertio eri videt᷑ enõ demeret᷑ in hoc ꝙ vellet nõ vouiſſe.quia ſicut a pꝛincipio non te⸗ nebatvouere.ita nec ex poſtfacto tenetvelle vouiſſe li cet teneat᷑ ſoluerevel dato ꝙ penitere ſit peccatũ nõ ꝓ pter hoc ĩpedit᷑ quin vouẽdo bonũ mereat᷑. hec Pet. Itẽquanto votũ eſt ſolenius tãto eſt maion meriti. Nota ꝙvotũ aut eſt de re de ſeillicita. aut eſt de re li cita. Si de re illicita que ſcʒ eſt pctm̃ vel maioꝛis bo/ ni ĩpeditiuũ.vt nõ ingredi religionẽ peccat ſicvouen⸗ doꝛ aliqñ moꝛtalr.nec tenet᷑ imo nec debʒ fuare ſᷣm Tho.ſed etiã ſine diſpẽſatõe pᷣlat Zↄuenire. Side re licita.tũc aut de re inutili? quaſivana.vtnon lauare caput die ſabbati. nõ comedere de capite ob decolla tionẽ Jo. bap.⁊ hmõi que dicũtur vota ſtulta ſᷣm Al ber. ⁊ Ray. potius frangeda ſunt quã ſeruãda. tutiꝰ tñ eſtvt fiat diſpenſatio eius ꝑ eũ qͥ poteſt Aut eſt c ta ꝙ magis meritoꝛiũ eſt facere aliqd bonũ ex vot de revtili.⁊ tũc aut pꝛo turpi cã vt vouet ſe ieiunatu rum ſi in furtovel in foꝛnicatiõe pꝛoſperet᷑i ſi poteſt cõmittere.⁊ tũc peccat vouẽdo.nec tenet᷑ implere ᷣm Jo.neapol:in quolibet⁊ Ricar.in.iiij.Aut pꝛo cau⸗ ſa honeſta.⁊ tunc aut de re impoſſibili.⁊ tunc ſi erat ei impoſſibile nõ tenetur.⁊ peccauit vouẽdo Si qt pꝛius fuit poſſibile quando ſcʒ vouit.⁊ poſtea factũ ẽ ei impoſſibile.vt cũ vouet elemoſinã ſed poſtea ita ef ficit᷑ pauꝑ ꝙ nullo mõ pᷣt.⁊ tenet᷑ niſi enm venire ad pinguioꝛẽ foꝛtunã ſᷣm pe.de pal.Si autẽ pantẽvnaʒ implere poteſt illã partẽ impleat.nec excuſareta pec⸗ cato ſi nõ impleret quantũ poteſt niſi ſecũ diſpenſare tur.ſed cũ oĩno nõ poteſt nõ indiget diſpẽſatõe TCho mas. Aut de re poſſibili.⁊ tũc aut poteſt irritari. vr votũ pupilli religioſi⁊ hmõi.etſi irritat᷑ ab eo qui po teſt nõ peccat abſq; diſpenſatoe ↄueniẽdo ſᷣm Ray. ⁊ alios.Si nõ irritat᷑t multomagis ſi ratificat᷑ a ſu⸗ ꝑioꝛi qui.ſ.poterat irritare pcccat Zueniendo. Si ibi nõ habet locum irritatio vt quia ille ꝑ ſe potuit voto obligare tunc cõtraueniendo pꝛopꝛia autoꝛitate pecꝰ cat moꝛtalr. Si autẽ hoc facit cũ diſpenſatõe vel cõ⸗ mutatione niſi ſubſit iuſta cauſa diſpenſatõis vł ſal tem dubia peccatvtens tali diſpenſatione ⁊ diſpen⸗ ſans Thomas. Pe,de pai.als non peccat. Itẽ quã⸗ do quis du bitat vtrũ poſſit votũ implere vel vtrũ ſit melius implerevel nõ implere puta ieiunare vel non ieiunare cum ſit debilis ⁊ dubitat de nocumento. de bet petere cõmutatõemvel diſpenſatõem.⁊ non pꝛo⸗ pꝛia autoꝛitate contrauenire:thomas Item qui vota diuerſa fecitvno temꝑe qui ſi poteſtvtꝝq; facere tene tur.ſi vero ſunt impoſſibilia debet ſeruare qdð maiꝰẽ ⁊ de minoꝛe ſatiſfactionẽ facere ad arbitriũ pᷣlati.tho mas. Itẽ ſi fecit conditionatim.iiſub aliqua cõditõe non adueniente conditiõe non tenet᷑implere quãdo vna eſt ↄditiovel plures.ſed ſi ipᷣe intenderit obliga⸗ re ſe aduenientibo omnibo illis conditionbb. Si au tem intendebat ſe obligare adueniente vna ex condi tionibo tenet᷑. Si ſuper hoc non cogitauſit. ⁊ neſcit di ſcernere de intentione tutius eſt implere.xxxij.q.viij. Non ſolum extra de con.ap.c. Uerum Item ſivouit abſolute aliquid ⁊ minus diſtulit cum poſſet qꝛ pec cauit. Debet enim q;citius implerevotum ſi ipᷣe tem pus ſibi non impoſuit determinatum. Datur tamẽ ei tempus ad arbutrium boniviri ad diſponendũ vt votum poſſit implere Thomas ſecũda ſecũdevbi ſu pꝛa. Item ſi feciſſet votum intrandi religionem et ex moꝛa quam fecit in ſeculo ſine neceſſitate imminet ei periculum votum frangendi puta per matrimoniũ. tenetur q;citius alias peccat moꝛtaliter Thomas ſe⸗ cunda ſecundevbi ſupꝛa. Item ſi parentes fecerunt pꝛo eo vt ſcilʒ ipſe aliquid facererꝛ ipſe poſtea appꝛo bauit intendens ſe obligare ad votum factum pꝛo il lis tenetur.et ideo tranſgrediendo peccauit moꝛtali⸗ ter. alias ſi ipſe non ſe obligauit non tenetur plusq; velit Ray.q;uis bonum ſit facere ſi potes. De berede quomodo F. X. teneak ad vota eius cuiseſt hberes. Iota m pe. xꝰ pa.in.iiij.ꝙ ſi eſtvotum tantũ reale.vt fundãdi moq naſteriũ:t vel dadi tĩ ꝓ deo,.aut oblatõʒ mittedi aut indecimus tot armatos vltra mare. tunc heres tenetur ſicut in alijs debitis. Si autẽ eſt tm̃ ꝑſonale.vt ieiunare.cõ tinere.votũ crucis.vel ire vltra mare. heres nõ tenet᷑ niſi ſpõte obligauerit ſe ſiue ſit filiꝰſiue ſit extraneus. extra eo.c. et Si autẽ eſt ſimul reale? ꝑſonaleꝛ ex p̃ſſumvtrũq; tũc tenet᷑ ad reale.vt ſi vouit ire ad ſan ctũ Jacobũ⁊ ibi offerre vnũ equũ. heres nõ tenet ire ſed mittere equũ.Silłr ſivouit fundare monaſteriũ ⁊ intrare.tenet᷑ heres monaſtenũ fundare.ſed nõ intra re.Si autẽ eſt ꝑſonaleꝛ reale ſed ꝑſonale eſt pꝛĩcipa liter expᷣſſuʒ.reale taciũ ⁊ acceſſoꝛiũ. vt ire ad ſanctũ Jacobũ.nõ tenet᷑ heres expẽſas quas feciſſet ille eũ⸗ do.ſtando offerendo⁊ redeũdo dare. ſicut nec tenet᷑ ire.Et ſi vouet intrare religionẽ nõ tenet᷑ bona trade re heres.qꝛ ſublato pꝛincipali tollit᷑ acceſſoꝛiũ. Silx ſi ſuſceperat crucẽ defunctꝰ.ñ tenef heres mittere ex⸗ o penſas qs feciſſet niſi hoc oꝛdinaſſet. Si vero vouit mittere certas ꝑſonas vltra mare qð reputat᷑ reale et ad illud tenet᷑ heres pe.Itẽ ſi fecitvotũ irevel mittere in ſubſidiũ terre ſctẽiſuꝑuenmiente impedumẽto eundi tenet᷑ mittere loco ſuivel ſaltẽ expenſas q̃s facturꝰ eẽt ⁊ ſi hoc moꝛiẽs nõ diſponeret.tenerẽt᷑ heredes nihilo min?ꝰfacere ſi hereditas eſt ſufficiẽs ad hoc. Si autẽ fecerat votũ cã deuotõis eũdi.ſuꝑueniẽte ĩpedimẽto nõ tenet᷑ ire vel mittere niſi foꝛte fuerit in moꝛa.⁊ ſic ẽ in culpa.qꝛ cũ potuit, noluit.Cautiꝰ cñ eſt in vtroq; caſu qñ non põt.ſ.ire ꝙ diſpenſatõʒ vel ↄmutatiõem petat Si autẽ moꝛiẽs de hoc nõ diſponit nõ tenetur heres ĩplere niſi ſe obligaſſʒ.et ſi hoc ñ egit rõe here⸗ ditatis ⁊ poſtea nonvult eã adire.teneł devoto. Mota quod ſunt que F. V. dam pᷣſone quaꝝ vota nõ ſunt obligatoꝛia niſi ratifi cent᷑ ab alijs ⁊ irritari pñt.Nã nullꝰpᷣt ſe obligare ad id qð eſt cõtra voluntatẽ alterius. qͥcũq; ãt eſt alteri ſubiectꝰ.qᷓ;tũ ad id in quo eſt ei ſubiectꝰnõ eſt ſue po teſtatis.⁊ ideo nõ pᷣt ſe ꝑ votũ firmiter obligare ſine ↄſenſu ſuꝑioꝛis.nõ tñ peccat talis vouẽdo Lho.Pꝛi mo ergo eps nõ pt ſine licẽtia pape emittere votũ vel emiſſuʒĩplere ꝑ qð diſſoluat᷑ matrimoniũ ſpũale qð eſt inter ipᷣm⁊ eccliam ſuãvt religionẽ intrare.Lenet᷑ tñ talis implere talevotũ ſicut põt.ſ.petendo licẽtiaʒ reſignãdi.Qð ſi papa nõ vult dare vel irntat votum excu ſat. Si dat licentiã tenet᷑ Pe.de pal. Itẽ nec ali⸗ ud ꝑ qð fieret graue pᷣiudiciũ ecclie ſue.vt de longa ꝑegrinatõe.Uotũ abſtinẽtie.⁊ alia hmõi põt facere. viij.q:i.elemoſinas. Idẽ pe.de pal. Scðo pueri ante annos puberiatis.ſ.maſculꝰante.xi ij.annum. Femina ante.xij.ↄpletũ.tum qꝛ in pluribo patiũt᷑ de fectũ rõnis.tum qꝛ ſunt in ptate ꝑentũ vel tutoꝝ.2 ſi vouẽt nõ habet effectũ/ſed vota eoꝝ pñt irritare pen tes tho.Et ſ̃ᷣm Guil.ſi pr̃vel tutoꝛ pꝛio cõtradixeritꝛ poſtea ↄſentit nõ reuiuiſcitvotũ Pe.aũt de pał.ſic ðᷣt Minoꝛ ãnis ſi nõhʒ vſum rõis nilvalet votũ. Si ãt habetvſum rõis ſed eſt impu bes patervel tutoꝛ om̃e votũ eiꝰ ꝑſonale qð ſcʒ reſpicit ꝑſonãvt de abſtinẽtia ⁊ ingreſſu religionis.aut etiã votũ reale qð ſcʒ fit de rebo dandis.vt elemoſyna põt irritare.Et idẽ eſt de minoꝛe.xxv.ãnis habẽte curatoꝛẽvel exñte in poteſta te patris q̃ad votũ reale qð pr vlł tutoꝛ imitare poteſt — Sed qñ pubes eſt istrat religionẽ.qð facere põt in⸗ uitis parentibo⁊ curatoꝛibo.⁊ eoipſo dedicat oĩa bo⸗ na ſua qͥ niſi eẽt maioꝛ.xxv.annis nõ poſſit alienare. Nec pñt parẽtes aut curatoꝛes bona retrahere que poſſent ſi illa bona vouiſſet qꝛ nõ põt talia ſine illis alienare niſi ſeipᷣm alienãdo qꝛ quedã cũ vniuerſita⸗ te trãſeũt que ałs nõ trãſirẽt. Idẽ eſt ſi impubes ĩtra uit nec ꝑſona eiꝰ retracta fuit qꝛ nec bona retrahi pñt Gi autẽ habẽs vſum rõis nõ habeat parẽtes aut tu⸗ toꝛẽ aut curatoꝛẽ.⁊ voueat res ſuas nõ ſe deo licet in hoĩem nõ poſſet alienarẽ tamẽ videt᷑ ꝙ in deũ poſſit niſi ꝙ ſi inueniat᷑ leſus aut deceptus notabilr põt re ſtitui. Et nota ꝙ ſi impuberes intrẽt religionem. pa⸗ rentes vel tutoꝛes pñt votũ irritarevſq; ad annũ ⁊ di em a tꝑe ſcĩe ↄputandũ ſivolũt vlterius aũt nõ pñt. Et licet Hugo.dixerit ꝙ ſtatĩ cũ malicia ſupplet etatẽ poſſit ſevouere deo ſicut⁊ dare diabolo.tamẽ ↄꝛium tenẽt cõiter canoniſte Itẽ cũ impubes hʒ patrẽ.pater põt reuocare ipᷣm a religione.nõ aũt mater nolẽte pa tre.patre ãt moꝛtuo tũc materꝛ auia ſi hñt tutelã eiꝰ vtqꝛ nõ trãſierũt ad ſcðᷣavota.qꝛ tunc nõ pᷣt cũ per⸗ dat tutelã ſed tutoꝛ pᷣt. Sed ſi ĩpubes intret religiõʒ vel emittatvotũ ſimplex aut ſolenne inſcio patre vel inuito ſi pater reuocat ante annũ ⁊ diem an puer pꝰ pubertatẽ teneat᷑ intrare.dubitat᷑. Etvidet᷑ ꝙnõ u meri.xxx.Patre irritante votũ puelle in etate puellari ipſa ammodo voto nõ tenet᷑ Cho.contra.qꝛ ex qͥ ha⸗ buit vſum ꝑfectũ libꝛi arbitrij quoad deũ eſt obliga tus. Illud autẽ Numen intelligit᷑ in puella non ha⸗ bentevſum rõis vel dũ eſt in pupillari etate.vñ⁊ ſer⸗ uus retractꝰa dño de religione.poſtea ſi ſiat liber te⸗ net᷑ redireꝛ ↄiunx retractꝰab vxoꝛe ipᷣa moꝛtua renet redire hec pe.vbi ſupꝛa. Tertio filijfamił. poſt an nos pubertatis pñt q;tũ ad ea que ꝑtinẽt ad ꝑſonaʒ ſus vouere.⁊ tenent᷑ etiã implere inuitis parẽtibo pu⸗ ta de ingreſſu religionis vel Zhere matrimoniũ.⁊ hu⸗ iuſmõi.Sed q;tũ ad ea q ꝑtinent ad diſpẽſatõeʒ do meſticã nõ pñt ſine ↄſenſu patrnis puta ð elemoſina Pe.ctho.De peculio tñ caſtrẽſivel q̃ſi.pñt ⁊ vouere ⁊ tenent᷑ implere inuius parentibo ſ̃ᷣm Pe.de palu. Quarto ſerui qͥ ſuntin ptãtedñoꝝ qᷓ;tũ ad ꝑſonales operatões non poſſunt votũ obligatoꝛiũ facere con⸗ tra voluntatẽ ipſoꝛũ de ingreſſu religionis ⁊ peregri nationis ⁊ huiuſmõi.ꝑ que ſubtraheret᷑ ſeruitus eo⸗ rum Tho.poſſunt tamẽ vouere cõtinentiam nec do mini poſſunt tale votum irritare.ſm Pe.de palu. Quinto clerici beneficiati non poſſuntvouere ꝑegri⸗ nationem aut aliud ꝑ quod babeant relinquere ec⸗ cleſiam ſine licentia pᷣlati ſui,de conſe.diſtini v.capi⸗ Non opoꝛtet.⁊ extra eo. Magne.niſi votum religio nis quod pñt facereſine licentia pᷣlati ⁊tenent᷑fſactuʒ impolere.etiam contradicente epiſcopo. Vota etiam abſtinentie ⁊ oꝛatõnum tenenturunplere Ray.⁊ pe. de palu. Innocentius. vero dicit. ꝙ ſi vouet aliquid quod non habet eum impedirea religione ⁊ obedi⸗ entia pꝛelati ſui debet illud ſeruare vt dicere aliquos pſalmus. Petrus autẽ de palu. dicit ꝙ ſi religioſus votũ emittit. tenet᷑ implere niſi platus imitet illð votũ Ricar.vero oꝛdi.mino.dicit quod religioſus nõ po⸗ teſt vouere niſi vouet ꝙ nõ tenet· Ratio eſt qꝛ pẽſats — — – N ls N die n ſt t N nd it. mi ----—ʒ— H. Capitulũ Becundũ humana ſagihra een reltgol Mere non p̃t ſe ad ali⸗ qͥd vltra ſuã ꝓfeſſionẽ obligare quod poſſit implere ſine qualicũq; pᷣiudicij ꝑiculo obſᷣuatõis cuinſlibet eoꝝ q ex ſua ꝓfeſſionetenet᷑: abſq; ꝑiculo reddẽdi ſe oneroſum interdũ pᷣlato ſuovel alicni ex fibus ſuis. Itẽ qꝛ tante altitudis eſt religiõis votũ ꝙ oĩa alia in ipᷣm cõmutan pñ̃t.⁊ ideo eccłia ↄſiderãs hanc altitu dinẽ religionis ⁊ bumanã fragilitatẽ voluit autoꝛita⸗ te dei ad religionis votũ nulluũ alið poſſe ſuꝑaddi ꝓ pter ꝑiculũ tranſgreſſiõis vcandũ. Ad hoc etiã faci⸗ unt iura.xxxiij.q:v. oluit᷑.⁊.xx.q.iiij. Donacho in glo. hec ille Tutꝰ vero quod dicit tho.⁊ pe.Et no ta m Pe.de palł ꝙ in oĩbo bis caſibo in quibo pᷣtvo⸗ tũ irritari quouſq; votũ irritet᷑ ꝑ eũ qͥ pᷣt.votũ tenet ⁊ obligat.poſtq; autẽ fuerit irritatũ non tenet᷑ vouens ſeruare. immo nec dʒ voluntatẽ irritãtis. Itẽ nota ꝙ eſt differẽtia inter irntatõem⁊ diſpẽſatõem. Nã ir⸗ ritatio pt fien ſine cã ad libitũ irritantis.ſicutvir ad libitũ irritat votũ ↄiugis ita ꝙ nec ipᷣe peccat irritan⸗ do qꝛ nemini facit iniuriã quivtit᷑ iure ſuo.nec illavo tum omittẽdo cũ fuerit inefficax a pꝛĩcipio. Sed di⸗ ſpenſatio in voto nõ fit pꝛopter inefficaciã voti.ſed ꝓ pter aliã cãm vnde reqrit᷑ nõ ſolũ autoꝛitas in diſpẽ ſante ſed eriã cauſa ex parte diſpẽſati.ſ.neceſſitas vel vtilitas eius vel reipublice in oĩ genere diſpenſatõis 2 in omni diſpẽſante.etiã papa.qꝛ nec pet. nec alteri cõmiſſa eſt autoꝛitas ſeu ptãs in deſtructõem ſed in edificatõem.quod eſtver in pꝛopoſito qꝛ voti obliga tio iuri naturali⁊ diuino innitit᷑. Nã in his qͥ ũ ſunt mala niſi qꝛ phibita iure poſitiuo ad libitũ abꝛoga⸗ rept.⁊ ꝑ ↄſeqns ad libitũ in illis diſpenſare: hec pe. de palu. De redemptoe com .MII * mutatõe⁊? diſpenſatõe votoꝝ. lots pꝛĩo qꝛ redẽptio 2 ↄmutatio.votivident᷑ differre ſicut emptioꝛ ꝑmu⸗ tatio.qꝛ in pꝛimo requirit᷑ pꝛeciũ innũerata pecunia vnde ſi ille qͥ vouit ad ſanctũ Jacobũ ire habet illuc hoſtis⁊ nõ verſus Romã liberaret᷑ a ꝑegrinatõe.ſan cti Jacobi.⁊ obligetur ad viſitandũ limĩa apłoꝝ. cõ⸗ mutatio eſt. Si vero impetitus ire abſoluat᷑: pᷣcipia tur ſibi dare tantũ pꝛo deo q;tũ erat expẽſurus eũdo ⁊redeũdo.redemptio eſt q etiã debet eſſe iuſti pꝛecij ⁊ eqlis.ex.eo.c. Magne. hec pe.de pab. Sʒ inter di/ ſpenſatõem ↄmutatõʒ Lho. dicit hanc elſe differ?⸗ tiã.qꝛ ſi abſolute detminet pᷣlatꝰaliqð votũ nõ eẽ ſer uandũ.erit diſpẽſatiovo:i. Si autẽ ꝓ hoc qð obſᷣuã dũ erat aliqͥd alið im ponit᷑.ðꝛ cõmutatio voti.vnde maius erit diſpẽſatio q; ↄmutatio. Utꝝq; pñt pᷣlati ecclie vt declarabit᷑ hec tho.ij.ij. — 7 De comutatione vo .VII ti. ota pꝛio. ꝙ autoꝛitate iuns invotũ religlõis oĩa cõmutant᷑ etiã ſine diſpenſatiõe.qꝛ tanq; ꝑfectũ alia includit. Unde ſi quis exvoto emiſſo ad artioꝛẽ reli⸗ gionem intrandũ non eſſet obligatus ad ꝓfitendum nec ad remanẽdũ ſʒ ſolũ ad intradũ ⁊ exꝑiendũ ſicut frequẽter ↄtingit. licerer tali vouere ad vouẽdũ indu cere laxioꝛẽ religionẽ ad ꝓfitendũꝛ remanẽdũ qꝛ pꝛi⸗ mũ votũ tanq; tẽꝑele includit᷑i ſcðᷣo tãq; in ꝑpetuo. ———EE—EEEEEEEEE—E-õ R —— Et plus eſt exꝑiri⁊ ꝓfiteri laxioꝛẽ ỹ ſolũ ti expiri ar tioꝛẽ. Uñ decretał q dicit ĩponendã pnĩam pfienti laxioꝛẽ poſtvotũ arioꝛis.de re. iu. Qui pꝰ vorũ.ll.vi. intclligit de illo q vouit aio remanedi q tenet᷑ remane re. vñ tał vſq; ad ꝓfeſſione in religione laxioꝛi ſi eã in⸗ traret eſt in moꝛavotũ implẽdi.cum de iureꝛ deſacto poſſit⁊ debeat redire ad artioꝛẽc.poſt ꝓfeſſionẽ ãt ab⸗ ſoluit᷑ non qꝛ plus fecerit q;vouerat.ſed qꝛvotũ ſolẽ⸗ ne de re minoꝛi derogat voto ſimplici de re etiã maio ri. Nota ſcðo.ꝙ licetvota ꝑſonalia ↄmutenł᷑ in re⸗ ligionẽ quia verbo muranvtit᷑ dece.de votis capi. Scripture.vł ſoluãt᷑ ꝑ ꝓfeſſionẽ.⁊ etla realia quoad pſonã non tamẽ quoad monaſteriũ ſicut nec debi⸗ ta q;diu aliquis eſt nouitius exculat᷑ avoto perſona li.puta ieiunioꝝ⁊ hmõi.non autẽ a reali:puta de dã do elemoſynã.immo ꝑ ſe debet ſoluere debita. Vʒ ꝑ pꝛofeſſione qᷓ boms ceditꝛ mũdo moꝛitvota perſona . lia extinguũ tur. ſed⁊ realia debita in monaſterio traſ ferunt᷑ ꝙ obligat᷑ ſicut heres.ſ.nõ vltra valoꝛẽ bono⸗ rum que recepit monaſteriũ de illo ſi fecit iuramentũ vel ſi nõ fecit ex ignoꝛãtia iuris ſicut nec quicũq; aliꝰ heres. Itẽ nota tertio.ꝙ quando votũ eſt reale ſpe ciale.putã ꝙ aliquis vouit equũ ſuũ determinatum deo tunc ipe quidẽ non poteſt cõmutare autoꝛitate ꝓ pꝛia ſed auto:itate eius qui quidẽ iam traditũ cum non ſit res ſacra poſſet altenare ante traditõnẽ poteſt cõmutare. Mota.iiij.ꝙ qui filũ ſuũ determinatũ vouit religioni ad ꝑſuaſionẽ alicuiꝰ. non poteſt vnũ pꝛo alio cõmutare nec autoꝛitate pꝛopꝛia nec etiã illi us cõſenſu qui induxit advoueẽdũ. Sed ſi vouit ſim pliciter. ienet ſtatim puerũ cũ in religione pᷣt educari offerre etiã inuituũ.ſicut etiò inuitũ ad ſcolas põt po⸗ nere⁊ ad artinciũ.ſed punerẽ inuitũ ponere non põt. 33 ſivouit ſub ↄditõe.ſ.ſi puero placerʒ ingredij tũc nõ tenet᷑ offerte/ anteq; ille habeatvſum rõis ⁊ cõſen⸗ tiat. Item nota. v. ꝙ ſivouit pater filiũ vel filã ab⸗ lactatos.pᷣt⁊ debet matre inſciavel etiã inuita offerre monaſterio. Sʒ ſivouit pater filiũ in vtero exiſtentes vel q;diu ſub lacte eſt.qꝛ ꝑtus eſt ꝑs viſcerũ.⁊ cũ eſt ſub lacte eſt magis ſub cura matris non pᷣt voueri cũ effectu a ſolo patre quin⁊ mater poſſit votũ irritare. pe. de palu. De diſpenſatoõe yvoto J. IX —————--- — rũ. ota pꝛĩo ꝙ q;uis ius diuinũ⁊ naturale papa ñ poſſit tollerevel mutare tñ qꝛ iunis diuini⁊ naturalis determĩatio ꝑtinet ad ius poſitiuũ.iõ ſicut in penis pᷣt hõ diſpẽſare q;uis ius naturale dictet delicta pu⸗ niri.q natural eqtas dictat etiã aliqñ maleficia ñ pu niri ppter bonũ reipublice ⁊ ſm arbitriũ eiꝰ iuſtũ dqᷣ reipublice pᷣeſt.vñ qñq; eſt meliꝰnõ puniri.tũc ĩ hoc caſu nõ eſt cõtra ius naturale diſpẽſare. Silr de iu⸗ re naturali ⁊ diuino eſt reddere votũ pꝛopter bonoꝛẽ dei. Sed ſi aliud magis cedat ad honoꝛẽ dei põt di⸗ ſpenſari q;uis iſta diſpenſatio ſit magis iuris decla⸗ ratoꝛia.q; relaxatõ Mota ſcðo. de foꝛma diſpẽſan di.qꝛ reqͥritur ꝙ ſit expᷣſſa vel ſalti intẽta vñ ſiue ĩ vo⸗ tis ſiue in alijs nunqꝙ; factũ ſupioꝛis diſpẽſat niſi Hᷣ ipᷣe expꝛimat vel ſaltem diſpeſare intendat.⁊ in epo qᷣͥ dem ⁊ alio inferioꝛi a papa videtur canoniſtis quia Titulus Bndecimus ſubſunt iuri ꝙ nõ ſufficit ꝙ intẽdat diſpẽſare niſi ex⸗ pꝛimat.ſicut ðꝛ de ↄceſ.pᷣben.c.Literas. Sicut etiã epᷣs nõ ſineverbo abſoluit a ſnĩa excõicatõis quantũ cunq; intendat. Sʒ de papsa qͥ pꝛeeſt iuri cũ facit ali quid aĩo diſpeſandi.⁊ licer nõ expꝛimat eoipᷣo ſuffici enter diſpẽſat.ſicut etiã ſimplici ſalutatõe abſoluit ex cõlcatũ.ſi hoc ex certa ſcĩa facit⁊ ꝑ hoc facere intẽdit. viget᷑ tũverius ꝙ; pᷣlati diſſimulando etiã diſpenſent qð eſt ſineverbo.ꝙ multomagis in oĩbo in qͥb n eſt eis taxatus mod cũ fſoꝛmula diſpẽſandi ꝙ eoipᷣo di⸗ ſpẽſant ꝙ faciũt effectũ nõ diſpeſandivel ſciũt⁊ ñ cõ⸗ tradicũt quando facileꝛ libere õdicere pnt. Nota rertio de cã dupẽſatõis.Equidẽ in poſitiuis Sicvo lo ſic iubeo ſit ꝓ rõevolũtas.qꝛ qð pꝛincipi placuit le gis habet vigoꝛẽ.qᷓ;uis Iſið.cõtra qꝛ lex eſt qd rõne ↄſtiterit.d.l. Sed in his q̃ ſunt iuns diuini ſecus ex otra.de vo.c.lõ eſt. Et dñt ↄſiderari tria.vt ĩ ca. ma gne.qͥd.lſ.qͥd decet.qͥd expedit. Oʒ autẽ eſſe talis cã ꝓ meliꝰſit reced erea iure ↄmuni qᷓ; tenere.nõ ſufficit ꝙ eque bonũ aliter erit diſſipatio. ⁊ peccat vterq; ſcʒ diſpẽſans etiã papa.⁊is cũ quo diſpeſat᷑ ſi ſciat. vñ Hoſt. Peccat papa ſi ſine cauſa invotis diſſ pẽlat. nec eſt ei obediendũ ſi maniteſte liqueat ꝙ ſit ↄ dñivolũ tatẽ.als in dubio obediendũ eſt.vñ ſi diſpenſat ſine iuſta cã in ſolenni voto cõtinentievirivel mulieris.qͥ ſi cederet iuſtã cãm excuſaret᷑.non autẽ ille qui ſciret iniuſtã. Eſſet tamẽ vex matrimoniũ quantũ advtꝝ q; qꝛ claudicare nõ põt.Sʒ ſciẽs nõ poſſet petereſʒ reddere.ſ.debitum Mota quarto de miniſtro di⸗ ſpenſatõis ꝙ epᷣs pᷣt diſpẽſare in omni voto cõtinẽtie tꝑali.puta ſi quis voueret ꝑ annũ ↄtinere. It in om nivoto ꝑpetuo niſi ↄtinentieꝛ religionis. Itẽ in om̃i voto tpali.Pe.de pał.Hic tñ opoꝛtet exciꝑe iulla tria de quibo dictũ eſt ſupꝛa.ſ.tc᷑re ſancte? Jacobi.⁊ apło rũ Petri⁊ pau.Papa ei ſibi reſeruat m moꝛẽ curie. Devoto autẽ religionis tꝑali.puta cũ quis vouet in trare religionẽ intentõe ꝓbandi ſi ſibi placebit vel eti am vouet ſimplir intrare nõ ſpecialiter cogitans vel in tendẽs de remanẽdovel nõ remanẽdo talis eĩ ⁊ ſi te⸗ net᷑ intrare.nõ tñ tenet᷑ remanere.ex quo eĩ nõ habu ſt ſpecialẽ intentionẽ ad remanendũ obligatỹm foꝛ⸗ mã luris que eſt ꝙ ꝑ annũ ꝓbet,.⁊ ſi non placet liber egredit᷑ m Cho. In tali ergovoto religionis ad quã quis nõ obligat᷑ remanere.nõ põt epᷣus diſpẽſare ᷣm Pe. de pał.quod pꝛobatvltra alias rationes per hoc qꝛ ſummꝰ penitetiariꝰplus pᷣt ĩ diſpẽſando qᷓ; es.ſʒ ipſe nõ pᷣt diſpenſare in voto religionis itavt liceat in ſeculo remanere.ſed ſicvt liceat ad aliã laxioꝛẽ trãſire etiã facta ꝓfeſſione.ſicut licentiat apoſtatas.ergo nec eps pᷣt. Hoc autẽvidet᷑ ꝙ ſi exiſtens in laxioꝛi voueat artioꝛẽ ꝙ epᷣs poſſit diſpẽſare qꝛ non eſt votũ ꝑpetue cõtinẽtie necvotũ religionis ſimplr cũ iam ſit obliga⸗ tus advtrũq;.ſed ſolu eſt ſubꝛogatiovoti Undevide tur ꝙ epᷣs poſſit diſpenſare.Et ſimilr invoto ſi impli⸗ cireligionis artioꝛis ꝓꝙ liceat ad laxioꝛem trãſire licen tia nõ petita.ſi tñ trãſeat petitõe omiſſa tenet ingreſ⸗ ſus.Sic etiã devoto ſimplici artioꝛis nõ debet trãſi re ad laxioꝛc.ſi tamẽ trãſeattenet. Itẽ videt᷑ ꝙ pfeſſus in laxioꝛi nõ debet ad artioꝛẽ vouere niſ licẽtia peti⸗ ta:ſed ſivouerit,tenet.nec alius põt irritare, ſed tenet licẽtiare. Sed põt eſs diſpẽſare,. ſicut abbas pᷣt diſpẽ ſare in ꝓfeſſo artioꝛẽ ꝙ intret loxioꝛẽ.nõ tñ ſine cõſen⸗ ſu cõuentus poteſt allenare pſonã cõuentus niſi hot habeat ex pꝛiuilegio ſpeciali. Sed archidiaconꝰnon poteſt iure ſuovti autoꝛitate diſpẽſandi cõtra ius cõe niſi inquantũ ſibi ex conſuetudine legitime pᷣſcripta per qua ius epale poteſt acquirere. no autẽ papale. quia eſſet coꝛruptela. Item abbas vł pꝛio: nil poteſt in diſpenſando in votis.licʒ poſſit irnitare pluſq; epi ſcopus.de ſent.excõ. um illoꝝ. Nam religioſi aut ante pꝛofeſſionẽ votũ emiſerũt.⁊ ſic ꝑ ꝓfeſſionẽ liberã tur.aut poſt ꝓfeſſionẽ⁊ tũc eſt locꝰirrnitatiõis. ñ diſpẽ ſatõis. Item non poteſt abbas hoc in ſecularibo ſibi pleno iure ſubiectis niſi ↄſuetudo daret Archiepᷣs in ;tum hmõi nil põtvel hʒ in ſubditis ſi uffraganeoꝝ ſuoꝝ licet ipos poſſit abſoluereviſitando. Non enim ſeqtur. põt abſoluere a voti fractione.ergo ⁊ diſpẽſare videt᷑ tamẽ ꝙ ſicut pᷣt abſoluere a ſentẽtia epi.lj ñ de beat,. ſed ad eũ remittere ita⁊ diſpẽſare.⁊ ꝙ cũ ſuffra ganeis ſuis poſſit diſpeſare cũ ſint ſubditi.qᷓ;uis cõ⸗ feſſoꝛes ab eis et ab abbatibo electi poſſint cũ eis di⸗ ſpenſare.ſicut ⁊ abſoluere a caſibo etiã epᷣis reſeruatꝭ. Itẽ penitẽtiarij quoꝛũcũqʒ nõ habẽt ptatẽ diſpẽſan⸗ di niſi inq;tũ ↄmitiit᷑ eis ſpẽalr.lam ptãs diſpẽſan di reſpicit iunſdictiöem. Unde põt ↄmitti homi in⸗ ferioꝛis oꝛdinis. Gʒ vtꝝ an nõ ſacerdos poſſit diſpẽ ſare invotis ſuovel alieno iure.vel diſpẽſatöem ↄmit tere dubiũ eſt. Summꝰ autẽ penitẽtiariꝰ diſpẽſat in voto religionis cõmutando vna religionẽ in aliam. ſicut pʒ in literis qᷓs apoſtate ab eis deferũt Papa ãt põt diſpenſare in omnivotovolũtario ſimplici et ſo⸗ lenni.tꝑali et perpetuo ⁊ cũ omni homĩe. Etde voto ſolenni ꝑ ſacri oꝛdinis ſuſceptiõem patʒ.qꝛ caſtitas il li eſt annexa ex ſtatuto ecclie.etiã ꝑticulari.puta oꝛiẽ talis.qꝛ greci etiã in ſacerdotio ↄiugio vtũtur. Papa autẽ diſpẽ are pᷣt in ſtatuto ↄcilij vls.De voto ſolen ni ꝑ pꝛofeſſionè etiã põt.qꝛ licet papa nõ poſſit facere pꝛofeſſus nõ fuerit ꝓfeſſus poteſt tñ facere ꝙ nõ ſit obligatus religioni.⁊ ad votũ religionis qꝛ in oĩ vo⸗ to intelligit excepta autoꝛitate pape. Hec etrꝰ de pa lu.vbi ſupꝛa. Idem tenet Richardꝰ.in.iiij. Tho.in liij. ⁊ Joan. neapol.in q̃libet.⁊ Ugo card. Innocẽ et Hoſti.cõmunitercanoniſte.ſ.ꝙ papa poteſt diſpen⸗ ſare in voto ſolenni religionis.nõ quidẽ tantũ vt ſit re ligioſus.⁊ nõ ſeruetvota.ſed de religioſo pᷣt facete lai cũ ex magna cãvꝛgẽte. Sʒ ipſe Tho. ij. ij. q. lexxviij. ar.xi.tenet ↄtrariũ.ſ.ꝙ nõ poſſit cũ tali diſpẽſare Jdẽ Al.Pꝛimũ cõius tenet᷑ Et Joan. in ſum.afeſ.ðᷣt ſe vidiſſe hoc factũ a papa cũ aliqͥ. Dicit etiã Richar. om̃evotũ quod eſt de his q ſuntſuꝑerogatõis di⸗ ſpẽſabile eſt. qꝛ diſpẽſatõis in quolibet talivoto pᷣti⸗ ueniri rõnabilis cã.ſi.pfectus maioꝛis boni.vel vita tio maliſiue ꝑ comꝑatõem ad rem publicã. ſiue per comꝑatiõem ad vouentẽ Refoꝛmatio enĩ pacis inter regna maius bonũ eſt cõitati qᷓ; continẽtia vnius per ſone. In tali enĩ caſu ſi perſona q̃ continentiã voue⸗ rat nubat ꝑ obedientiã dñi pape ſua obediẽtia ma⸗ gis meritoꝛia eſt ſibi qᷓ; ↄtinere q;tũ ad pᷣmiũ ſubſtã tiale. Uitatio enĩ cõis malivt vitatio diſcoꝛdieint᷑ re gna q̃ ſunt in pace.⁊ vitatio ꝓbabilis trãſgreſſionis or laul leren e . hi delin mi biore, nonnl ſpon ſexg Ueren leh . nobil corg eeſon woot dpind os e⸗ nin orn niüt Nh Gen Pon ce wp pile teſ Gep aut beri dipi ſbi Gin or Gin in ix ſi di⸗ 8N un, ſan n in⸗ hi t Ui n W⸗ e. N⸗ in Capitulũ Secũdum voti ſi pꝛobabilitas ſit vehemẽc poteſt eſſe rõnabilis cauſa diſpẽſandi in quocũq; ſuꝑerogatõis voto Ali ter enĩ nõ video quõ obligatio ꝓ caſtitate facta qñq; cõtra caſtitatẽ non militaret.Et ſi dicis ꝙ hoc nõ eẽt E ſe.ſed ꝑ accidẽs.ſcʒ pꝛopt᷑ infirmitatẽ ꝑſone. hoc ñ obſtat. Recta enĩ ratio dictare videt᷑ aliquẽ eſſe loco dei in eccha qui ꝑiculis cõitatũ ⁊ ꝑſonaꝝ pẽſatis in⸗/ firmitatibo.vtilitatibo ⁊ dãnis poſſit rationabilłr ob⸗ uiare.Et dico rõnabiliter.qꝛ vbi nõ eſt diſpẽſandi ra tionabilis cauſa ſi diſpẽſareinon eẽt diſpẽſatio ſʒ diſ ſipatio ſᷣm Ber.iij.de ↄſideiad eugeniũ papã.Dicit iteꝝ ꝙ q;uis manẽte obligatõe de iure nature ſit ſol⸗ uere.tñ ipſa obligatio nõ fuit de iure nature abſolu⸗ te.ſʒ ſub hac conditõe.ſ.quouſq; ꝑ ſuꝑioꝛẽ ex cã ratõ nabili fuerit relaxata. Naturale enĩ iudiciũ rõnis di ctat ꝙ ꝑ aliquẽ ſuꝑioꝛẽ poſſit talis obligatio relaxari ex rõnabilicã.Nirca hãc materiã.ſ.de diſpenſatione votoꝝ dicit b. Tho.in.iiij.di.xxxviij.ꝙ diuerſe ſunt opiniones.Quidã eni dicũt ꝙ qðᷣlibet votũ pᷣt ꝑ pla tos eccłie diſpẽſatõem hr̃e ꝓ libito pᷣlati.qꝛvt dicũt. in q̃libetvoto intelligit᷑onditionalłrvolũtas pᷣlati ſu peioꝛis.ſ.pape ad cuiꝰdiſpenſatõem ꝑtinent actꝰ om niũ ſubditoꝝ.⁊ ſicvoluerit ille ſummꝰpᷣlatus relaxa⸗ re põt vt nõ teneat᷑. Sed hoc nõ videt᷑ benedictũ.qꝛ quedã ſunt in qͥbo eſt hõ ita liber ſui.ꝙ etiã contra pᷣ ceptũ pape põtula facere.ſicut continere et alia ſilłia. vnge abſolute ſine conditõe voluntatis alicuiꝰ pᷣlati t talia vouere.Alij dixerũt ꝙ nullũ votũ recipit di⸗ ſpenſatõem ſᷣm ꝙ diſpẽſatio eſt iuris relaxatio.ſed ſo lũ ſᷣm ꝙ eſt iuris declaratõ.qꝛ papa pᷣt declarare hoc ius qð fit qũ recõpenſatio fit maioꝛis boni ⁊ tũc põt dimuti minꝰbonũ ad qð qͥs obligauit ſe. Sʒ hoc eti am nõ videt᷑ verũ.qꝛ declarare ius nõ eſt ius nouuʒ facere ſed illð qð erat in iure manifeſtare. Unde ſᷣm hoc nunq; ꝑ diſpenſatõʒ voti fieret vt nõ ſit ↄ ius qð erat pꝛius ↄtra ius ſed ſolũ qð videbat᷑ eſſe ius⁊ ñ erat.Et iõ aliter dõm.ſ.ꝙ invoto diſpẽſari pᷣt. etiam hm ꝓ diſpẽſatio eſt iuris relaxatõ ex aliq̃ legitima cã Quia cnĩ votũ de illicito eſſe nõ pᷣt. non aũt licʒ ſub trahere alicui qð ei debet᷑ ideo ꝑ votũ alicuiꝰ non pᷣt fieri pꝛeiudiciũ ſuo pᷣlato quin debeat e mandatis parere cũ fuerit opoꝛtunũ.Uñ ſi pᷣlatus videat expe⸗ dire ex aliqua cã rõnabilivel pꝛopt᷑ ipᷣm qͥ vouit vł p pter alios ꝙvotũ non ſeruet pᷣt eũ ab obſᷣuatiõe voti deobligare qᷣ alias de iure erat obligatꝰ. Nec ex hoc dici pᷣt papã diſpẽſare ↄtra ius diuinũ vel naturale. nã obſᷣuare votũ tunc eſt de lege naturali vel diuina cũ durat obligatio voti.ceſſante autẽ tali obligatiõe obſeruatio nõ eſt de iure naturali vel diuino.q̃ obli⸗ gatio ceſſat ꝑ diſpenſatõem legitimãvel ↄmutatõem aut irritatõem. Nec etiã ex hoc menòaciũ incurrit ꝙ votũ nõ ſeruat diſpẽſatus qꝛ hõ de futuris dʒ habe⸗ re pias conditões adiũctas explicitevel implicitevtʒ Jaco.v. Devoto cõtinentie dicũt aliqͥ ꝙ nullꝰ põt di ſpẽſare in eo pꝛopt diuerſas rões a diuerſis aſſigna⸗ tas.Dicũt enĩ aliqͥ hoc accidere quia votũ ↄtinentie non pᷣt pᷣtermitti niſi ad ↄtraniũ dilabẽdo qð nunqᷓ; licet. Alij dicũt hoc ↄtingere eo ꝙvotũ ↄtinẽtie nõ re cipit recõpenſatõem melioꝛis eo ꝙ nõ eſt digna pon daeratio aĩe ↄtinẽtis vt dicit᷑ Ecclia.xxvi.Uel ideo qꝛ — per cõtinentiã bomo de domeſtico inimico tnũphuʒ capit ᷣm quoſdã.vel qꝛ ꝑ religionẽ homo ꝑfecte con foꝛmat᷑ p̃o.vñ in voto ↄtinetieꝛ alijs eẽntialibo vot religionis nõ pᷣt diſpenſari ᷣm quoſdã. Sʒ hoc etiã nõ videt᷑ ſufficiẽter dictũ.qꝛ bonũ cõe eſt multo meli us qᷓ; bonũ pꝛiuatũ.Et ideovt alij dicũt pbabileꝰ ſi cõis vtilitas totiꝰecchie aut vniꝰ regni vel puincie ex⸗ poſceret.poſſet ↄueniẽter ⁊ in voto ↄtinentie⁊ in voto religionis diſpẽſari quantũcũq; eſſet ſolẽniʒatũ Nõ enim pervotũ põ ⁊ deobligare ab eoin quo alteri te net᷑ vt dictũ eſt.vnð talis poſſʒ neceſſitas ĩminere ꝙ poſſʒ alicui iuſte pꝛohibeni nevoueret.Et neceſſitate manẽte pᷣt etiã in voto diſpẽſan iã facto. Periculũ ãt moꝛtis coꝛꝑalis vt ðꝛ imminere ex quibuſdã infirmi tatibo quibo remediat᷑ ꝑ coitũ ſᷣm medicinã nõ eſt ſuf ficiẽs ratiovt in voto ↄtinetie diſpẽſet᷑. nec peccat ta⸗ o lis vouẽdo ↄtinentiã exponẽs ſe ꝑiculo pꝛopt᷑ deũ et bonũ virtutis. Itẽ nota ſᷣm richar.oꝛð.mino. iniiij. di.xxxviij.ꝙvotũ de nunq; petẽdo diſpẽſatõeʒ a dño papa in aliqᷓ voto nõ eſt ſpaliter obligatoꝛũ.rõ ẽ.qꝛ materia voti nõ ſolũ dʒ eſſe neceſſaria ſed etiã vtił ad ſalutẽ. Quedã ci etſi ſint licita.nõ tñ expediũt ad ſa⸗ lutẽ alicui. Sʒ nunq; petere diſpẽſatiõem a papa nõ eſt aliquid vtile ad ſalutẽ. immo qñ q; multũ expedit petere.q̊ꝛc. Uotũ de nõ petẽdo illð qð eẽt vtile anĩe vouẽtis nõ eſt obligatoꝛiũ.ſed qñq; eſt vtile anie vo⸗ uentisvt diſt penſebin illovoto.qꝛ qñq; eſt nimis gra uevotũ illi qui vouit ad obſeruandũ. ita ꝙ ꝓbabilit᷑ timet traſ. greſſiõis piculũ.gvotũ de nõ petedo diſpẽ ſatõem a papa nõ eſtvniũſalr obligatoꝛiũ In caſu tñ in quo eẽcvtiliꝰaĩevouẽtis nõ petere diſpẽſatiõem qᷓ; petere.obligatꝰeẽt ad ñ petẽdũ.qꝛ cũ aliqͥs vouet ali qͥd qð invno caſu pt eſſe vtile ad ſalutẽ.⁊ ĩ alio non obligat᷑ in illo caſu in q̃ eſt vtile ad ſalutẽ non etiã in alio caſu in q̃ eſt inutile niſi fuerit intẽtio vouẽtis ꝙſi nõ obligat in oĩ caſu ꝓ in nullo obliget. hec ille. Queritur vtrũ vouẽés J. X ieiunare in feſto alicuiꝰſancti ſi ill feſtũ eſt in dñica teneat᷑ illa die ieiunare. Rñdet Jo.neapotł.in quolibʒ viij.q.xxxv.ꝑ diſtinctõem qᷓdrimẽbꝛẽ. videlʒ aut tał vouẽs intẽditvouere ieiunare ieiunio afflictõòis.vt vi gelzʒ affligẽdo carnẽ ſuã ſatiſfaciat deo de pctĩis.⁊ ſub ijciat carnẽ ſpũi.⁊ pᷣſeruet ſe impoſteꝝ.aut intẽditvo uere ieiunare ieiunio exultatõis.i.vt magis ſit diſpo ſitus ad ſpũale gaudiũ⁊ ↄtẽplatõem diuinoꝝ.aut ð neutro intẽdit qꝛ de neutro cogitauit qñ vouit.aut de vtroq; intẽdit qꝛ intẽditvouere ieiunare pꝛopt vtꝝq; pᷣdictoꝝ. In pꝛĩo caſu tal nõ dʒ ieiunare in dñica. ſiʒ in ſabbato pᷣcedẽti.Cꝰrõ eſt.qꝛ ieiuniũ aſflictiõis ad qð qͥs ſe ꝑticularit᷑ obligat dʒ ↄfoꝛmari ⁊ reglari ſᷣm idẽ ieiunio ad qð obligat ecclia vlis. Sʒ ieiuniũ af⸗ flictõis ad qð obligat ecclia vlis ſi eſt in dñica trani fert᷑ in ſabbato.ergo⁊c.Talł etiã incõgruevouit ieiu⸗ nare in feſto.nõ invigilia. In ſcðᷣo caſu doõᷣm ꝙ dʒz ie iunare in dñica.cuiꝰrõ eſt.qꝛ votũ licitũ⁊ vᷣtuoſum obligat. hoc ãt eſt hꝰ.ar.diſ.xxvi. Vtinã. Nec ob.ꝙ tali die ꝓhibet᷑ ieiunari.di.xxx. Si qͥs tãq;ᷓ.⁊ c.ſi s pᷣ̃ſbiter.qꝛ hec ꝓhibitio fit ↄullos qͥ ieiuuãt in ↄtẽptũ die dñici. vel ex aliquo erroꝛe hereticoꝝ ſi nperi ione Titulus Duodecimns Nam et deuotde licet. In tertio caſu dicẽdũ eſt ꝙ dz ieiunare in dñica.cuiro eſt.qꝛ cũ vouerit ietunarein die feſtoꝛ nõ in vigilia feſti. magis ꝓbabile eſt ꝓ intẽ dat implicite ieiunare ieiunio exultatonis q; leiunio afflictõis. 2 ↄñs idem iudiciũ eſt ĩ hoc. ij. caſu qð in.ij. Inuiij. caſuvidet᷑ magis ↄſulendũ eet tali ꝙ ieiunaret in ſabbato pꝛecedenti qᷓ in feſtovt ſic magꝭ ↄfoꝛmaret ſe alijs fidelibo in ieiunãdo.Neteris auteʒ paribo magis ↄſulendũ eſt vnicuiq; ꝙ ↄfoꝛmer ſe q̃n tü ad diẽ vniu ſali eccłie in ieiunãdo q; ꝙ ſit ſinglarꝭ Querit᷑ vtꝝ vouẽs nõ cõedere carnes ſeu panem in feſto bti Laurẽtij qꝛ fuit aſſatus ad ignẽ ſic panis ⁊ ieiunare in pane⁊ aq fena ſexta.ſi tale feſtũ.ſ.ſancti L aurẽtij euenerit in ſexta feria teneat᷑ adiplere votũ faciliꝰſeu difficiliꝰ de duobo pᷣdictis.Rñ.m Jo.nea poxł.in q̃libet.xvij.ꝑ diſtinctoem qꝛ aut tal pᷣt ambo vota implere ſine piculo moꝛtis vel grauis infirmita tis aut nõ põt.aut eſt dubiꝰvtꝝ poſſit aut nõ. In p⸗ mo caſu dõm eſt ꝙtalis tenett mbo implere. cuius rõ eſt.qꝛ obligatꝰad duo pᷣcepta tenet ambo ĩplere. ſʒ adĩplerevotũ eſt pᷣceptũ.gtẽ In.ij.caſu nõ tenet᷑a⸗ bo implere ſedvnũ ſolũ.cuius rõ eſt. quia ꝑ nullum votũ ob ligat᷑ hõ ad faciẽdũ ↄ pᷣceptũ dei.ſed occide⸗ re feipᷣm ad qð diſponitgrauis infirmitas ↄtinuata eſt ↄtra illð pᷣceptũ.Nõ occides.vt dicit aug.in.i.de ci, dei. Nõ ergo tenet᷑talis niſi advnũ ilox.· Sed querit᷑ ad qð illoꝝ magis teneat᷑. Rñdet᷑ꝙ ſi tałfecit illa duovota quodã oꝛdine ſucceſſiuo tꝑis.ſ.vnũ añ alið.tenet᷑ implere illð qð pꝛiꝰtecit.cuiꝰrõ eſt.qꝛ ſem ꝑ obligatio pꝛioꝛ tollit poſterioꝛẽ ſibi equalẽ⁊ incom poſſibilẽ. Exm̃ pʒ in mrimonioꝛ in alijs ꝓmiſſiõibo. lud de duobo adimplere qð ſibi placet.cꝰrõ eſt.quia obligatus ad duo aliq̃ pꝛopt᷑ indifferentiã nec magꝭ ad vnũ q; ad aliud ſe obligauit.nõ tenet᷑ ̊ plꝰimple revnũ q; alið.g⁊c̃.Lonſulendũ tñ eẽt tali ꝙ adiplet illð de duobo qð eẽt meliꝰ⁊ vᷣtuoſiꝰ.vñ ſi vnũ illoꝛũ eẽt maioꝛis deuotõis aliud maioꝛis afflictõis.cũ de uotio mẽtis ſit pᷣferenda afftictioni carnis ex eo ꝙ eſt octus ꝑfectioꝛis virtutis.ſ.religiõis⁊ bona ꝑ ſe.ſ.de⸗ uotio.afflictõ vero carnis bona ꝑ accidẽs⁊ act mino ris virtutis qꝛ tpantie.vñ ↄſulendũ eẽt ꝙ illð eligerʒ in quo hr̃et maioꝛẽ deuotõem.Ettalis.ſ.qͥ eſt certꝰ ñ poſſe niſi alteꝝ duoꝝ implere ꝓ illo alio qð dimittit nõ tenet᷑ alið opꝰvirtuoſum facere.vel in alio die ilð reſtaurare qð ꝓbari pᷣt multipłr.· Pꝛio qͥdẽ qꝛ ideʒ iudiciũ eſt de im pollibilirare adimplẽdi.pᷣceptũ⁊ vo tum.ſed ille de qͥ eſt certũ ꝙ non pᷣt adĩplere pᷣceptuʒ de ieiunio ecche.vtpote qꝛ infirmꝰad moꝛtẽ.nõ tenet᷑ tale ieiuniũ in aliud bonũ ↄmutare vel in aliũ diẽ ꝓ longare. g. ⁊ꝛc. Scðo pʒ a ſiłi quia q voluiſſet ieiu⸗ nare in oi ſexta fena in pane⁊ aq̃ ⁊ in aliqua dictarũ feriaꝝ non poſſet qꝛ infirmꝰad moꝛtẽ nõ tenet᷑ tale ie⸗ iuniũ ↄmutare in alið bonũ aut in aliũ diẽ plongare ergo idẽ in ꝓpoſito. Tertio et voto nullꝰtenet᷑ niſi ad id qð vouit.ſʒ talis vouit certũ qͥd⁊ cerra die.& ſi ex impoſſibilitate nõ impletvotũ ad alið nũ tenetur. In tertiovero caſu qñ eſt dubiꝰ vtꝝ poſſit vł ñ poſ ſit. dõm ꝙ talis vouẽs illö ieiuniũ qð nõ pᷣt ĩplere te⸗ net᷑ in oliũ diẽ pꝛolõgare aut in alið bonũ cõmutare Cuirõ eſt.qꝛ exñs in dubio an trãſgrediat᷑ votũ ⁊ ñs peccet moꝛtalt᷑ tenet᷑ ſe ponere in tutovt ſcʒ votũ nõ tranſgrediat᷑ſed talis vouẽs ſi dubitat an poſſet anibo ieiunia adimplere.dubitet etiã ↄſeq̃nter an al terũ non implẽdo tranſgrediatvotũ ⁊ peccet moꝛtalr quod peccatũ vitat ꝓlongatio.aut ↄmutãdo in al⸗ ud votũ.nõ quidẽ auroꝛitate ꝓpꝛia.ſed pᷣlati ſui que reqͥritur ad oẽm diſpenſatõem vel ↄmutatõem voti. vtʒ.ij.ij.q:lxxxviij. Cõmutans autẽ votũ.ſ.autoꝛita te ſuꝑioꝛis nõ eſt trãſgaſſoꝛ voti. Tenet᷑ ergo in tali dubio talis vouẽs leiuniũ quod nõ implet ꝓlongare in aliũ diẽvel in alið cõmutare autoꝛitate ſuꝑioꝛis. ⸗ 7 == „ Litulus.xi.de infidelitate CLapitulũ pꝛimũ de ſupꝑſtitõibo⁊ ibi de multis gene⸗ ribus diuinationũ.⁊ ſoꝛtibus ſomnijs.bꝛeuibus et incantationibo. — „ „ .. e Emũ de infidelita⸗ te agendũ. Sed qꝛviciũ ſuꝑſtitiõis qð eſt q̃ſi qdã ꝓteſtatio infidelitatis eſt cõius qð reꝑitur etiam in fidelibo ideo pꝛius de eo agẽdũ poſtea de in fidelirate ipſa. Buperſtitio eſt viclum JF. ——— contrariũ virtuti religiõis. Sicut enĩ imeligioſitas qᷓ ↄſiſtit in irreuerẽtia dei⁊ reꝝ ſacraꝝ opponit᷑ religiõi ſm defectũ. Ita ſuꝑſtitio q̃ impoꝛtat ſuꝑfluũ.i.inde bitũ modũ cultus diuini opponit᷑ ei ſᷣm exceſſuʒ Ex cedit᷑ autẽ modus debitꝰcultus diuini nõ ſolũ cũ ex Si aute fecir ambo vota ſimul.i.in eodẽ tꝑe.tenet᷑ilA hibet᷑vero deo.ſed nõ vt debet ſicut ſi quis ſeruarʒ le galia in honoꝛe deivt faciũt iudei.ſed etiã⁊ ꝑmaxime cũ exhibet᷑ ei cui nõ eſt echibendꝰ.vtcreature.Lultꝰ autẽ diuinus oꝛdinatad tria Pꝛimo ad reuerentiã deo exhibendã. Secũdo ad hocvt homo inſtruat a deo quẽ colit. puta de ſciendis ſeu credẽdis ⁊ agen⸗ dis. Tertio ad directionẽ hũanoꝝ actuũ ſᷣm inſti tutũ dei quẽ colit.puta vt ieiunia.ſacrificia.feſta. re/⸗ media ↄ in infirmitates ⁊ hmõi faciat ſᷣm oꝛdinatõʒ deiꝛ ecclie. Scðm hoc ponit᷑ triplex genꝰ ſuꝑſtiutio nis.Et ꝑ pꝛimũ qð ðꝛ idolatria nõ exhibet᷑ reuerẽtia deo ſed creature.Per ſcðᷣm qð dicit᷑ diuinatio nõ q̃ni tur inſtructio a deo ſʒ a diabolo.ꝑ ↄſultatões ⁊ pacta expᷣſſa vel tacita.Pertertiũ quod dicit᷑obſᷣuãtia non dirigit homo actus ſuos ſᷣm inſtitutũ dei ſʒ diaboli dũ obßuat dies ⁊ incantatões ⁊ hmõi. Et de his tri⸗ bus generibo dicit Aug. Suꝑſtitioſum eſt qᷣcqͥd in ſtitutũ eſt ab hoĩbo ad faciẽda ⁊ colẽda idola.⁊ crea⸗ turã qad pꝛimũ vel ad ↄſultatões ⁊ pacta q̃dã cũ de monibo qͥad ſc.⁊ paulopꝰ Ad hoc genꝰꝑtinẽt oẽs ligatureꝛ remedia qͥ medicoꝝ diſciplina ↄdẽnat in qͥ buſcũq; rebo ſuſpẽdẽdis vel incãtatõibo⁊c.xxvi.qij. illos.De ſinguł agẽdũ eſt.Mõ eſtãt ſuꝑſtitio ipᷣa inſi delitas ſed ꝓteſtatio infidelitatis. Sicut religio ↄꝛia ſuperſtitioni nõ eſt fidei virtus.ſʒ virtus ꝑ quã fit ꝓ teſtatio fidei ꝑ actꝰexterioꝛes in deũ oꝛdĩatos b.tho. Jolatria eſt cum cul S. I us diuin exbibet? creale repñtateꝑ aliquẽ ſenſibilẽ r i ſe⸗ nil a ige nu uhl cüde itos nni ici⸗ foꝛmã ſeu figurã que ð:idolũ.ſᷣm Tho. ij . ij. q. Kciiij. Diuerſimode aũt cultꝰdiuinꝰidòlis exhibebat᷑ Qui dã eni ipſis imaginibo echibebãt cultũ diuinũ.Nã E artẽ quãdã nephariã fabꝛicabãt quaſdã imagines quevirtute demonũ habebãt aliquos effectus. puta Dare reſpõſa ⁊ remedia ſanitatũ pꝛopt᷑ qð putabant hoiĩes aliquid deitatis eẽ in illis imaginibo.vnð eis exhibebãt cultũ diuinũ.⁊ hec fuit opinio Hermetis termegiſti:vt po.Aug.in.viij.deci.dei Alij vero ex hibebãat cultũ diuinũ nõ ipſ imaginibo ſed creaturꝭ aae e imagines.hoꝝ tñ hit triplex opinio.Qui ã enĩ exiſtimabant quoſdã hoĩes fuiſſe deos.quos eoꝝ imagines colebant.ſicut Jouẽ Mercunũ⁊ hu iuſmodi.⁊ hoc rõne alicꝰ excellentie in eis.vel rõe ſciẽ tie. vel foꝛtitudis.vel inuentõis alicꝰartis vel benefi⸗ cij. Quidã vero exiſtimabãt totũ mundũ eſie vnum deũ non ptopter coꝛpalẽ ſubſtantiã./ſed pꝛopt᷑ hĩiam ipᷣius mũdi quã deũ eſſe credebãat.dicẽtes nil alið eẽ deũ q aiam mũdi. Unde putabãt toti mũdo ⁊ omi⸗ bus partibo eius cultũ diuinũ ecxhibendũ.aque.aeri celo. ⁊ bmõi.ad hec referebat noĩa ⁊ imagines ſuoꝛũ deoꝝ. ſicut Cano dicebata nan at Alug in. vij. veci. dei. c. vi. Alij verovt platonici poſuerũtvnũ eſſe ſum as ſpũales a ſummo deo creatas.quas deos nomĩ mũ deũ cãm oĩm.poſtq; ponebãt quaſdã — bant ꝑticipatõe.ſ.deitatis quos nos dicimꝰangłos. poſt quos ponebãt aĩas celeſtiũ coꝛpoꝝ.⁊ ſub his ðᷣ mones qs dicebãt eẽ aerea aĩlalia,. ⁊ ſub eis ponebãt animas hoĩm quas ꝑvirtutis meritũ ad deũ vel de⸗ monũ ſocietatẽ aſſumi credebãt.⁊ hominibo his cul⸗ tũ diuinũ exhibebãt.vt narrat Aug.in.viij.de ci.ði c.vij.⁊.viij. Has aũt opiniones vltimas dicebant ꝑ tinere ad tbeologiã quã philoſophi cõſiderabant in mũdoꝛ docebãt in ſcolis vt appellabãt phiſicalẽ:. Ali am de cultu hoĩm dicebãt ꝑtinere ad fabularẽ theo⸗ logiã.que ſᷣm figmẽta poetaꝝ repñtabat᷑ in theatris Aliã opinionẽ de imaginibo dicebãt ꝑtinere ad the ologiã ciuilẽ.que ꝑ põtifices celebꝛat᷑ in tẽplis Et oĩa bec ptinebant ad ſuꝑſtitionẽ idolatrie Unñ Auguſt. Supꝑſtitioſum eſt quicqͥd inſtitutũ eſt ad colẽdũ ab homido ſicut deũ creaturã ꝑtem . qiij illð.Eſt idolatria non ſolũ pctm̃ moꝛtale.qꝛ cõ tra ulð.exo.xx. Non adoꝛabis ca.ſ.idola.necq; coles ſcʒ exteriꝰ.ſed etiã eſt grauiſſimũ pctm̃ ex ꝑte ipᷣiꝰpec cati:iqꝛ ſicut in terrena republica.grauiſſimũ videt᷑ ꝙ; quis honoꝛẽ regis alteni exhibeat q; vero regi.qꝛ quã tũ in ipᷣo ẽ totũ oꝛdinẽ reipublice cõfundit ⁊ ꝑturbat Ita grauiſſimũ eſt pctm̃ ꝙ qͥs honoꝛẽ deo debitũ ex hibeat creature. Ex ꝑte ãt peccãtis pñt aliq̃ eſſe gra⸗ uioꝛa inqntũ qͥs ex maioꝛi cõtemptu peccat.Erraue runt autẽ circa hmõi hoĩes tripłr. Quidã eĩ putauer̃t ꝓ offerre ſacriſiciũ⁊ alia ad latriã ꝑtmnẽtia nõ ſolum ſummo deo ſed etiã ſuꝑioꝛibo eẽt debitũ ⁊ ꝑ ſe bonũ Sed hoc eſt irrõnabiłr dictũ. Nã et ſi oẽs ſuꝑioꝛes reuereri debeamꝰnõ eadẽ reuerẽtia debet᷑ oibo. Siẽ eĩ deꝰ excellit oẽs ita⁊ qͥdã modꝰſingłarꝭ ei ſoli debet hic eſt cultꝰlatrie Alij putauerũt viſibilia ſacrificia alijs dijs cõgruere Alij vero ſummo deo taqᷓ; melio ri melioꝛa.ſ.mẽtis pure officia.Sʒ ⁊ boc ẽ irroõnabile ſicutverba ſunt ſigna reꝝ que verſant᷑ in coꝛde:ita ptemuevllã creature.xvia ſacrificia exterioꝛa ſunt ſigna int᷑ioꝝ ſacrificioꝝ. Uñ ſicut oꝛões vocales ⁊ laudeſ ſunt ad deũ dirigẽde.ita ⁊Z ſacrificia exterioꝛa ei offerẽda.ſᷣm Aug.deci.dei.li. x.c.iiij.⁊.v. Alij exiſtimauerũt latrie cultũ exterioꝛes⸗ idolis exhibendũ.nõ tanq; debitũ⁊ ꝑ ſe bonũ.ſed tã qᷓ;vulgari cõſuetudini conſonũ.Et hec opinio videt᷑ fuiſſe. Senece.vt refert Aug.vi.de ciui.dei.c.x.⁊.xi Et hunc erroꝛẽ ſecuti ſunt quidã heretici putates ꝙ tpꝑe ꝑſecutõis liceret idola exteriꝰcolere fidẽ ſeruãdo ĩ mẽte.Sed hoc eſt falſuʒ.qꝛ ſicut mẽdaciũ ꝑnicioſuʒ id eſt moꝛtale eſt cũ quis verbo dicit aliqd cõtra veri tatẽ fidei ita pernicioſa falſitas eſt cũ quis cultũ exte rioꝛ? deo debitũ alteni exhibet. hec oĩia Tho. ij ij. qe xcliij. Imagines autẽ ſcõꝝ ſiũt in ecclia non ad echi⸗ bendũ eis cultũ latrie ſed ad impꝛimẽdũ efficaciꝰ ex cellentiã eoꝝ mentibo hoĩm. Unde dicũtur libꝛi idio taꝝ.de conſe.di.iij.venerables De diuinatoe que eſt §. n ſᷣm genus ſuꝑſtitõis.Et eſt moꝛtale.qꝛ cõtra illð pꝛe ceptũ. Deu.xviij. Non ſitqͥ ↄſulat ðinos ⁊valde gra ue.qꝛvſurpat quod eſt pꝛopꝛiũ dei.ſ.cognitõem ⁊ pᷣ⸗ nunciatõem futuroꝝ ↄtingentiũ.q ꝑ certitudinẽ ſci⸗ re eſt pꝛopꝛiũ dei.Uñ eſa.xli.ðꝛ.Annũciate q futu⸗ ra ſunt in futuꝝ⁊ ſciemꝰqꝛ di eſtis. ꝓphete aũt ſi fu⸗ tura annũciãt ex dei teuelatõe hoc faciũt.⁊ iõ eoꝝ pᷣ⸗ cognitio vel pᷣnunciatio nõ eſt ſuꝑſtitioſa. Nec pᷣt di⸗ ci diuinatio.qꝛ nõ vſurpant ſibi qð deo cõuenit.ſʒ ſu ſcipiũt ꝑ reuelatõeʒ. Diuinatio ãt ſumit᷑ ſp in malã ꝑ tem.vr dicit Hiero.i.q.i. Judices. Uñ iſið. in li.ethi mobł.dicit ꝙ diuini dicũtur quaſi deo pleni.qꝛ diui⸗ nitate ſe plenos ſimulãt. Impoꝛtat g̊ diumatio pᷣco⸗ gnitõem vel pᷣnunciatõeʒ futuroꝝ euẽtuũ ſeu effectu um ex falſaz vana opinione⁊ ꝑ cõſeqns cõſiliovł au xilio demonis tacite vel expᷣſſe inuocato. Qñcũq; enĩ quis innitit᷑ falievel vane opinioni ad pᷣcognoſcendũ futura tũc oꝑatio diaboli ſe ingerit etiã ſi nõ inuocet᷑ ad implicãdos anĩos hoĩm falſitate vel vanitate. Sciendũ igit᷑ cauſe ſcðᷣe in ꝓductõe ſuoꝝ effectuũ ſe hñt tripłr.Nã aliqui ꝓducũt effectus ſuos ſꝑ ⁊ ex neceſſitate.Et ex cõſideratõe hmõi cauſaꝝ ſi qͥs pᷣnũ ciat tales effectus etiã ꝑ certitudinẽ non eſt ſuꝑſtitio ſum nec illicitũ.ſicut pᷣnũciant aſtrologi eclipſim ſoł. Aliq vero cauſe ꝓducũt ſuos effectꝰ. etſi ñ de neceſſi tateꝛ ſꝑ tñvt in pluribo.Et hmõi effectꝰ ex cõſideratõ ne ſuaꝝ cauſaꝝ pñt pᷣnũciari ꝑ cõiecturas.⁊ ſi non ꝑ certitudinẽ abſq; ſuꝑſtitõe ſicut mediciex diſpoſitõe infirmi pᷣdicũt de moꝛtevel ſanatõe.Et aſtrologi ſicci tates ⁊ pluuias ex ↄſideratiõe coꝛpoꝛũ celeſtiũ. Alie cauſe ſunt que advtrũlibet ſe hñt in ꝓducẽdis effecti bus.ſ.ad eſſe⁊ꝛ nõ eſſe.ſicut ſunt potetie aĩe rõnalis q̃ cauſant actꝰhũanos libere.qꝛ pᷣt homo facere ⁊ nõ fa cere hocvel ulð quãtũ eſt in ſe.⁊ enã euentus foꝛtuiti qui nõ hñt cauſam naturalè ſicut ꝙ qͥs fodiẽdo terrã inueniat theſauꝝ ⁊ hmõi q̃ vt in pautioꝛbo eueniũt. PHmõi g effect anq; ſint ſcire eſt pꝛopꝛiũ dei cui oĩa ſunt pñtia.quatũcũq; diſtãtia in ſm. Et iõ ꝓcedẽ tia ex actibo hoĩm⁊ caſus foꝛtuitos velle pcognoſcere vel pᷣnũciare abſq; dei reuelatõe ꝑtinet ad diuinatõʒ vbi interuenit oꝑatio demonũ.Querere eelavl 8 Citulus Duodecimus autiliũ a diabolo eſt moꝛtale. arg. xxvl .q. ij . .li. E autẽ triplex genus diuinatois. Unũ qð fit ꝑ expᷣſſa⸗ demonis inuocatõem⁊ ðᷣꝛ large nigromãtia.Scom qð nõ fit ꝑ manifeſtã inuocatoem ſed tacitã.i.ex con ſideratõe motus vel diſpoſitõis alicuiꝰrei pcognoſce⸗ re velle futura actuũ hũanoꝝ vel foꝛtuitoꝝ ⁊ ðꝛ large augunũ. Tertiu eſt cũ ex cõſideratõe eoꝝ que eueni⸗ unt ex qbuſda q fſt ab hoĩbo ſccũdario inqritur qd occultũ vel futurũ.⁊ ðꝛ ſoꝛtes. hec tho.ij.ij.q. xcveet de his. xxvi.q.ij. ⁊.q.iiij.ꝑ totũ. Dicit Uin. in ſpecu. biſto.allegãs plures doctoꝛes ꝙ pꝛimꝰ inuẽtoꝛ artis magice ⁊ mathematice fuit zoꝛoaſtes q ðꝛ fuiſſe chã filius MHoe.hic m Aug. de ci. dei · ſolus riſit naſceẽdo bic cũ eſſet rex ſuꝑatus eſt a Nino filio Beli ꝗ edifi/ cauit niniuen. vel ampliꝰſub quo cepit regnũ aſſyrt⸗ oꝛũ tpe abꝛae. DHic ninus ob inoꝛdinatũ amoꝛẽ pf̃is fecit fieri imaginè patri moꝛtuo:ad quã quicũq; con fugiebat malefacteꝛes liberi erãt ab oĩ punitõe debi ta. ⁊ ex hoc ceperũt Lies adoꝛare imagines in deos ⁊ ſic ab iſto cepit idolatria.Ipᷣe autẽ goraaſker cũ eet intẽtꝰcõſideratõi aſtroꝝ tandẽ ſuccẽſus ẽ a diabolo. De nigromanciavybi §. I monẽ ad aliqͥd ſciendũvel agẽdũ ab eo qð nunqᷓ li⸗ cet. Aliud eſt ab ipeo nõ inuocato occurrẽte aliqͥd in qrere pꝛoptervtilitatẽ alioꝛũ.⁊ maxime qñ virtute di uina poteſt cogi ad dicendum aliqua vera. ſicut ali⸗ quando fecerunt ſanctti. rat cural⸗ 9 De aſtronomia ſeu §. V. mathematica que ptinet ad ſcõm genus diuinatois ꝑ quã quis ex cõſideratõe aſtroꝛũ pᷣcognoſcitvel pꝛe⸗ nũciat futuros euẽtus. Sciendũ g ꝙ ex cõſideratiõe coꝛpoꝝ celeſtiũ ſeu ↄſtalationũ pᷣt quis velle pᷣcogno ſcere triplex effectuũ genꝰ.Pꝛĩo naturales qͥ ſubdũt diſpoſitõi ſtellaꝝ⁊ cauſant᷑ ab eis.ſicut eclipſatõ ſoł. ſiccitates pluuieꝛ hmoi.Ettales euetus pᷣcognoſce re vel pꝛenũciare ex conſideranõe aſtroꝛum nõ eſt ſu pſtitioſum ſed ꝑtinet ad ſcientiã aſtrologie. Secun⸗ do efecxꝰfoꝛtuitos.vt ꝙ aliqs fodiẽdo ðᷣbeat inuẽire theſauꝝ. vel eũdo debeat cadere lapis ſuꝑ eũ. veloc cidi moꝛteviolta.⁊ hmõi. Et iales euẽt pᷣcognoſcere vellevtł pᷣnũciare ex coſweratõe ↄſtellationũ eſt vonũ rab eſt vetermiata ad vnũ effectũ ꝓducendũ cñũ naj tura vnũ intẽdat. Illi autẽ effectꝰpnteuenire⁊ ñ eue⸗ expſſe demones inuocãturad maniſeſtaeu futura. Nota.ꝙ demones expᷣſſe inuocati aliqñ pᷣſtigioſ ap paritõibo ſe ingerũt aſpectui vel auditui hoĩim pᷣnun ciando futura.ſicut cũ dabãt reſponſa ꝑ idola vel cũ apparent diũſis foꝛmis.⁊ ðꝛ pᷣſtigiũ Aliqñ expꝛeſſe inuocati ꝑ ſomnia ⁊ futura pᷣdicũt.⁊ ðꝛ diuinatio ꝑ ſomnia Aliqñn expᷣſſe ꝑ ſuſcitatõem moꝛtuoꝝ inuoca ti pᷣnunciãt futura.nõ ꝙvere ſuſcitẽt moꝛtuos. ſʒ ope demonũ vident᷑ aliqui ſuſcitati ex quibo pᷣnunciant ⁊ ðꝛ ſtricte nigromãtia.Aliqñ inuocati pᷣnunciãt ꝑ ax repticios.i.ꝑ hoĩes viuos ⁊ vigilãtes ab eis obſeſſos ⁊ ðꝛ phitonia. Aliqũ inuocati pꝛenũciant futura ex figuns varijs aſpectui hoĩm ſe ingerentib in diuers rebus Et hoc ſi flat in viſceribo aĩaliũ immolatoꝝ.ðꝛ auſpiciũ.Si in coꝛꝑe terreſtri.vt vngue.ferrovel la⸗ pide polito.ðꝛ geomãcia. Si appareãt in aq̃ tales fi gurevel ſignavn querit᷑ pꝛecognitio futuroꝝ.ðꝛ idro mantia.Si in aere aeromãtia. Si in igne piroman tia. Tho.ij. ijq. cv.?/xxviiq/iiij. Igitur. ⁊ qeve Ilec De inuocatiõe demo §. V. nũ ꝓ cõſilio⁊ auxilio ſota ꝙ nullo mo hoc eſt licitũ nec expᷣſſe nec tacite.Et hoc duplici rõne.Pꝛĩo qꝛ ibi fit pactũ cũ ipo ꝑ iſpam inuocatoem.hoc ãt rephẽdit᷑ Vñ õʒ quoſdã ðꝛ.dixiſtꝭ ꝑcuſſimꝰfedꝰ cũ moꝛte ⁊ cũ inferno fecimꝰpactũ.Scðo qꝛ etſi diabolꝰaliqñ ĩ ta libo rũſis vera pᷣnunciet.tñ no intedit niſi ꝑditõʒ ho⸗ minũ finalr.vt.ſ.ꝑ illa vera q dicit inducat hoĩes ad aſſuefaciendũ ſevt ei credãt.⁊ aliqͥd falſumvel noci⸗ uũ ꝓponat.Et pꝛopterea xpᷣs demones dicẽtes illaʒ magnã veritatẽ.Quia tu es xpᷣs ſiliꝰ dei. iuſſit ſilere. vt doceret nos nõ inqͥrereveritatẽ a diabolo nec mul tũjeurare qñn ipᷣam ex ſe enũciat.pᷣcipue cũ hẽmꝰ teſti moniũ ſcnpturaꝝ cui magis credeẽdũ eſt. A diabo⸗ lo captiui tenẽtur qͥ relicto creatoꝛe diaboli auxilia q/ rũt,. xxviiqv.epᷣie. Sciendũ tñ ꝓ alið eſt inuocore de nire. ⁊ vt in pautioꝛibo⁊ raro eueniũt.Tertõ effectus ſeu actus ꝓcedẽtes ex libero arbitrio hoĩs.⁊ hos velł le pᷣcognoſcere exↄſtellatõibo eſt ſuꝑſtitioſum falſuʒ plerũq;.⁊ rõ eſt qꝛ libeꝝ arbitriũ facultas volũtatis ⁊ rõis eſt· Rõ aũt⁊ volũtas non ſunt coꝛpꝰnec act ſeu potẽtie affixe oꝛganis coꝛpoꝛeis.vñ cũ res coꝛpoꝛea nõ poſſit impꝛumere in rem incoꝛpꝑeã ĩpoſſibile eſt ꝙ actus hũani ſubdãtur diſpoſitiõi coꝛpoꝝ celeſtiũ de neceſſitate. ita ꝙ ſint cae ipoꝝ ꝑ ſe. ſʒ diſpoſitiue pnt inclinare effluetie coꝛpoꝝ celeſtiũ ad actꝰ. Nam ipſa cꝑa celeſtia impꝛimũt in coꝛpꝰhũanũ ⁊ ꝑ ↄns i po tetias ſenſitiuas ꝗ ſunt affixe coꝛpoꝛeis oꝛganis. Ti res aũt ſenſitiue vbi ſurgũt paſſioes inclinat ad actꝰ roem,non tñ cogũt.Sʒ qꝛ apte nate ſunt potetie ſen ſitiue fubijci imꝑio rõis iõ remanet hõ liber ad agen dũ vel nõ agendũ ea etã ad qᷓ inclinaret ſenſualias ex influẽtia ↄſtellationũ Cho.ij.ijiq.xcv. Uñ⁊ ptho lomeꝰ maximꝰaſtrologus dixit ꝙ vir ſapiens dnabit aſtris.i.paſſionibo ⁊ vicijs ad q exↄſtellatoõibo eet in clinatus ⁊ hocvtẽdo rõe. Aug.etiã de ci.dei.li. v.c. x dicit ꝙ nõvſq;quaq; abſurde dici pᷣtad differentias coꝛpoꝝ valere afflatus q̃ſdam ſydereos.non ãtvolũ tates animi ſydeꝝ poſitoibo ſubdi⁊ ibi tractat iſtam materiã oſtẽdes ꝑ rões ⁊ exepla falſitatẽ eoꝝ qͥ ex cõ⸗ ſtellatõe ſub q̃ às eſt natꝰ volũt pᷣnũciare ei cõuerſa⸗ tionẽ ?⁊ moꝛes. Hoc autẽ eſſe ꝓhibitũ oñt Aug.xvi⸗q. iiij. Igit᷑. Uñ⁊ moꝛtale eſt.ar.de peni.di.ij. Si enim De diumatione per S. V ⁊ extrinſeca. Intrinſeca eſt duple ſcʒ aĩalis ⁊ coꝛꝑał. Cauſa aĩalis ſomnioꝝ eſt cũ fantaſie doꝛmieẽtis rep ſentant᷑ ea circa q immoꝛata eſt cogitatio ⁊ affectatio eius invigilãdo.Et talis cã ſomnioꝝ futuroꝝ euẽtu um nõ pt ee cã Et ꝙ aliqñ ↄcurrãt ipᷣi euẽtꝰ cũ ſom⸗ nijs hoc erit a caſu? ꝑ accides. Cã intrinſeca coꝛꝑat inqusatũ ex diſpoſitoe coꝛꝑis fit motꝰ alids ĩ fantaſia en 9 A N i n s⸗ ſi n ntes woli ſtam ac venſef cnim na at⸗ W ato in 4 % . 5 „ . . doꝛmiẽtis cõfoꝛmis diſpoſitiõi coꝛꝑali.puta ille in q̃ abüdant hũoꝛes frigidi in coꝛꝑe ſomniabit ꝙ ſit in niuevel aq. ⁊ in qͥ abũdat colera.ꝙvolerꝛ hmoi.UInñ ⁊ medici dicũt eſſe intendẽdũ ſomnijs infirmoꝛũ ad cognoſcendũ diſpoſitõeʒ interioꝛẽ infirmi.Cauſa igi tur hmõi ſomnioꝛũ põt eſſe cauſa futuroꝛũ euentuũ qui cõcurrũt cuʒ ſomnijs.Cauſa extrĩſeca etiã eſt du plex.(.coꝛꝑalis ⁊ ſpũał. Coꝛꝑał quidẽ inquantũ imi tat᷑ imaginatio doꝛmiẽtis ab gere ↄtinẽtivel coꝛpoꝝ celeſtiũ impſſione vt ſic doꝛnleti aliq fantaſie appa,/ reant ↄfoꝛmes celeſtiũ diſpõni Et qꝛvt dictũ eſtvirtꝰ aſtroꝝ nõ eſt cꝗ ꝑ ſe huůanoꝝ actuũ ꝓcedẽtiũ ex libe ro arbitrio.nec caſuũ foꝛtuitoꝝ.iõ euẽtꝰhmõoi nõ pñt ꝓcedere ex tali cauſa ſomnioꝝ. Cauſa extrĩſeca ſpũał eſt duplex. qꝛ vela deo eſt qͥ miniſterio angeloꝝ aliq̃ facit⁊ reuelat in ſomnis hoĩbo.⁊ hoc ꝑtinet ad ꝓphe niã. Uel eſt a diabolo cuiꝰopatõe aliq fantaſie doꝛmi entibo apparẽt ex qbo qñq; futura quedã reuelat his qui hñt pactũ cũ ipſo.Cũ igit᷑ ſomnia qñq; ſint ſigõ futuroꝛũ euentuũ inquantũ reducũ᷑ad aliquã cõeʒ cam ſomnijs⁊ futuris euẽtibo.pñt pᷣcognitões futu roꝝ ex ſomnijs fieri.Et ſi quis vtat᷑ ſomnijs ad pᷣco⸗ gnoſcẽdũ aliqᷓ futura ſm qð ſomnia ꝓcedũt ex diui⸗ na reuelatõevel ex cã naturali intrinſeca ſeu extrinſe⸗ ca quantũ ſe pᷣt talis virtus cauſe extẽdere. nõ erit illi cita diuinatio.vt ſi medicus ex ſomnijs infirmis pᷣ⸗ nunciet de aliq̃ euẽtu infirmitatis ꝓcedẽte ex cã illiꝰ ſomnij.Sʒ ſi quis vtaͦſomnijs ad pᷣcognoſcẽdũ fu tura ꝓut cauſant᷑ ſomnia ex diabolo.vel etiã ex cã na turali intrinſeca vel extrinſeca velit pᷣcogno ſcerevelpᷣ⸗ nunciare futuros euetus ad q́s ſe nõ pᷣt extẽdere vir tailliꝰcã ſomnij erit ſuꝑſtitioſum⁊ oꝑatio diaboli ibi ſe ingerit. UVñ ſi qͥs ſomniat aliqͥd ex eo ꝙ multũ co⸗ gitatio eius moꝛata eſt circa illð.vel ſomniat aliqͥd ꝑ tinẽs ad caſus foꝛtuitos.vt ꝙ inueniat theſauꝝ.ł ꝙ; occidat᷑ ab aliquo.vel aliquẽ actũ ꝓcedentẽ ex libero arbitrio cũ cã ſomnioꝝ natural nõ poſſit eẽ cã hoꝛũ. iõ ex hmõi ſomnijs pᷣcognoſcere futuravel pᷣnuncia⸗ re eſt ſuꝑſtitioſum.⁊ hmõi obſeruatio ꝓhibet Deut. xviij. Non inueniat᷑ in te qui obſᷣuet ſomnia.2. xxvi: q.vij. Non obſeruetis. De auguriis que g. VII Capitulũ ꝛimmmm ſci ſicut ex cauſis opoꝛtet ꝙ ſi aliq̃ in eis pcognoſcant᷑ hoc fit inquantũ hmõi motus vel voces.vel diſpoſi⸗ tiones ſunt effectus aliquaꝝ canſaꝝ queſunt cauſan tes vel⁊ pᷣcognoſcentes futuros euetus. Notãdũ igs tur inſtinctus naturał. vñ mouent᷑ bꝛuta ad ſuas oꝑatões cauſani pᷣt ex duplici cã. Uno mõ ex cã coꝛ- ꝑali.Cũ enĩ bꝛuta nõ habeãt niſi aĩiam ſenſitiuã.cu ius oẽs potẽtie ſunt actus coꝛꝑaliũ oꝛganoꝝ ſubia⸗ cet eoꝝ aĩa diſpoſitioni continẽtiũ coꝛpoꝝ ⁊ pꝛimoꝛ⸗ dialiter celeſtiũ.⁊ ideo nihil pꝛohibet aliqs eoꝝ opa⸗ tiones eſſe futuroꝛũ euentuũ ſigna inquantũ confoꝛ mant᷑ diſpoſitõibo coꝛpoꝝ celeſtiũ ex aeris continẽtis ex qͥbo ꝓueniũt tales futuri euetꝰ. Sʒ ĩ hoc duo ſunt duo cõſiderãda.Pꝛimũ ꝙ hmõi oꝑatões nõ extẽdat᷑ niſi ad pcognoſcẽda illa futura qᷓ cauſant᷑ꝑ mot?cele ſtiũ coꝛpoꝝ.Scðm eſtvt nõ extendat–᷑ niſi ad ea que o gliqualr pnt ad hmõi aĩalia ꝑtinere.Cõſequũt᷑ enĩ ꝑ celeſtia coꝛꝑpa cognitõem quaãdã naturalẽ ⁊ inſtinctũ ad ea que eoꝝ vite ſunt neceſſaria.ſicut ſunt ĩmutatõ nes q̃ fiũt ꝑventos pluuias⁊ hmõi. Alios euentꝰ qᷓ; hmõivelle ex motu vel garritu aialiũ pᷣcognoſcere. vt caſus foꝛtuitos ⁊ actus hoĩm pꝑtinet ad ſuꝑſtitiõem. Alio mõ inſtinctꝰhoꝛũ cauſat᷑ a cã ſpuali.⁊ hocvlł ex deo. vt patʒ ex columba ſuꝑ tpᷣum deſcendentẽ.et in coꝛuo helyam paſcẽte.⁊ cete ionã cõtinente. vel ex de mone quivtit᷑ opꝑatõibo bꝛutoꝝ ad implicãdũ hoĩes vanis opinionibo.Eadẽ rõvidet᷑ eſſe de om̃ibo aljs hmõi pꝛeterq; de hoĩbo.qꝛverba humana q accipiũ tur ꝓ hoĩe nõ ſubdunt᷑ diſpoſitõi coꝛpoꝝ celeſtiũ.ſed diſponũtur ſᷣm diuinã ꝓuidentiã.Et qñq; ᷣm oꝑa tionẽ demonũ. Oõð ãt ioſeph dixit ꝑ dupẽſatoꝛẽ ſuũ ꝙnõ eẽt ſilis ei in auguriandi ſcia ſᷣm Aug.locutꝰeſt ioco nõ ſerio.xtij.q.ij.Qõð ait.Et foꝛte hoc referẽs ad opinionẽ vulgi qui ſic credebat de eo. Tho. Augu⸗ ria ꝓhibẽtur.xxvi.q.iiijiꝑ totũ.⁊ ſpẽaliter.xxvi.q.v. in c. Augurijs.de multis mõis augurioꝝ hes. xxvi q:ij.cei. Ad omen ꝑtinet ꝙ gedeon obſᷣuauit recita⸗ tionẽ ſomnij.⁊ expoſitõem. ſed qi oꝛdinata a diuina ꝓuid ẽtia.Et ſic elieʒervꝰba rebecce obſeruauitꝓ omi ne accipiẽs.Tho.vbi ſupꝛa.Aug.xxvi.q.iiij.ſciẽdũ oſtendit ꝙ demones futura ↄtingẽtia cognoſcũt ali qñ ꝑ cõiecturas. Et hoc multiptłr. ꝑtim ex ſubtilitate natureꝛ acumine intellectus. parti ex lõga expientia ptinẽt ad ſcðᷣaʒ ſpẽm ſuꝑſtitõis.⁊ ꝓhibet. Deu. xviij Non inueniat᷑ in te qͥ obſeruat auguria. Et large ſu⸗ mẽdo fit multꝭ mõis pᷣcipue tñ dũ ex ↄſideratöe mo tuũ vel vocũ auiũ vel quoꝛũcũq; aĩaliũ.vel ſternuta tões hoĩm.vel ſaltũ mebꝛoꝝ.vult hõ pᷣcognoſcere fu turos euẽtus foꝛtunij vel infoꝛtunij.vel cũ ex cõſide/⸗ ratõeverboꝝ alicuiꝰalia intentõe dictoꝝ aliqͥs retoꝛ quet ad futura quevult pcogſcere.M dicit iſtð omẽ⸗. vel cũ ex lineametis manus cõſideratis.vel figurꝭ in ſpectis in ſpatula aĩalis vult pᷣcognoſcere futura.⁊ di cit᷑ cyromatia pꝛimũ.ſcðᷣm ſpatulamãtia. Sciẽdum igit᷑ ᷣm tho.ij.ij.q xcv.DOð oĩs pᷣcognitio futuroꝝ ſi extendat᷑vltra id ad qð illð vnde ſumittalis pᷣcogni tio pᷣt ꝑtingere ᷣm oꝛdinẽ nature vel diuine ꝓuidẽtie erit ſuꝑſtitioſum. Motus autẽvel garritꝰauiũ ł alie diſpoſitões in hmõi cõſiderate nõ ſunt cauſa futuro rũ euentuũ:.Uñ cũ futura nõ poſſint in eis pcogno⸗ que eſt magiſtra rey Aliqñ etiã ex pᷣnũciatis a ꝓphe tis. Aliqñ pᷣdicũt q ipiſunt facturi.Cogitatões etiã hoĩm ex ſignis exterioꝛibo in coꝛpe aliqñ pꝛeuidẽt De ſoꝛtibus quod eſt J. IX tertiũ genus diuinatois.⁊ hoc fit cũ aliqͥd ſerio fit ab hoĩbus. vt eius euẽtu conſiderato inde aliqͥd occul⸗ tũ innoteſcat.vtvel qͥd alicui exhibẽdũ.vt in ſoꝛte di uiſoꝛia.vel qͥd agẽdũ vt in ſoꝛte ↄſultoꝛia.ſeu qͥd fu⸗ turũ.⁊ ðꝛ ſoꝛs diuinatoꝛia.⁊ fit młtiptr.qꝛ ꝑ ꝓtractõ nẽ punctoꝝvel ꝑ ↄſiderationẽ figuraꝝ q ꝓueniut ex plũ bo liqfocto in aq ꝓlectovel ex dbuſda ſceduł ſcri⸗ ptis in occulto repolitis ↄſiderãdo qͥſq;ᷓ accipiat. vtł ex veſtucis incqli bo qͥſqᷓ; accipiat minoꝛẽ vel maioꝛẽ. vl ex piectõe taxilloꝝ qͥs pła pũcta ꝓijciat. v! ctig⸗ cõ ſidqerãdo qͥd apiendo libꝝ occurrat hmõi.Euẽt 69 ſoꝛtiũ pᷣt expectari a triplici cꝗ/qꝛ ex diſpõe po cceo nodecimus Titulus Duode leſtiũ. vel erx foꝛuna. vel ex cã ſpũali. Si ãt expectet a diſpoſitõe coꝛpoꝝ celeſtiũ. ita ꝙ ea intentoe ſiat qſt actꝰhũani qͥ requirũtur ad ſoꝛtes ſᷣm diſpoſitõez ſtel laꝝ ſoꝛtiãt᷑ effectũ eſt opinio falſa.⁊ ꝑ ꝰns ex ſuggeſti one demonũ ⁊ ſic eſt ſuꝑſtuio.Si autẽ eypectet eue tus ſoꝛtiũ ex foꝛtuna qð videt᷑ hre locũ in ſoꝛte diui⸗ ſoꝛia.nõ videt breviciũ niſi foꝛteviciũ vanitatis. Si cut ſi aliqͥ nõ valẽtes aliqᷣd cõcoꝛditer diuiderevelint vti ſoꝛtibo ad diuiſionẽ qſi foꝛtũe exponẽtes qs quã partẽ accipiat. Sivero expectet euet? a cã ſpũali hoc eſt dupkr. qꝛ vel a diabolovel a ðo. Si a diabolo ſu pſtitioſum eſt illicitũ eſt.⁊ he ſoꝛtes ſunt ã ꝓhiben tur ꝑ canones. Uñ Leo papa Soꝛtes qͥbo cũctavos veſtris diſcriminatis ꝓuincijs qs pres dãnauerunt nil alið qᷓ; diuinatões ⁊ maleficia eẽ decernim?. xvi q.v.ſoꝛtes.⁊ eſt moꝛtale.qꝛ ꝓhibẽt in dicto c.ſub pe na excõicatõis.Et ꝙ inſtitute ſunt ab apłis qdã ſoꝛ⸗ tes qͥbo aliqͥvtũtur falſum ẽ.qꝛ a diabolo iuẽte ſunt. vt ðꝛ xxvi. q.i.c.l. Si autẽ peekenr euent dðo ⁊ tũc ſm ſe nõ eſt malũ vti hmõti. Et de bis inrelligit illð Aug.xx vi.q.i. Soꝛs nõ eſt alidd mali ſed in re dubia diuinã iudicãs volũtatẽ. Et ttes fuerũt ſoꝛtes qͥbo vſi fuerũt pres.vt Joſue in depᷣhẽſione Achoꝛ de furto Joſue: vij. Saulin dephẽſiõe ionathe ſup eſu i.Reg.xiiij.⁊ ionas ⁊ ʒacharias ſoꝛte exij tvt incẽſum poneret. Luce.i. Mathias ſoꝛte electꝰ. Põt iñ ĩ ſoꝛ tibo hmõi pctm̃ q̃drupir reꝑiri.Pꝛĩo ſi abſq; vlla ne ceſſitate ad ſoꝛtes recurrat᷑ hoc eĩvidet᷑ ꝑtinere ad tẽ tationẽ dei. Scðdo ſi in neceſſitate ſed abſq; reuerẽtia Vñ dicit Beda.apli pᷣmiſerũt oꝛõem in electõe ma⸗ thie ꝑ ſoꝛtẽ. Tertio ſi diuina oꝛacula ſcʒ ſoꝛtiũ ad ſe cularia negocia ⁊ vanitatẽ hꝰ vite cõueſtant᷑ ̃m au/⸗ guſt. xxvi.q.ij.hi qͥ. Quarto ſi in electiõibo eccliaſticꝭ que fieri debet ex inſpiratiõe ſpũſſancti aliqͥ ſoꝛtibus vtant᷑. Secus autẽ eſt in ſeculanbo dignitatibo q̃ ad terrena diſponẽda oꝛdinant᷑.inqꝝ electõe plures vtũ tur ſoꝛtibo ſicut⁊ in tꝑaliũ rerũ diuiſione. ⁊ vulgarit᷑ dicũtur ſcrutinia. Allas imminẽte neceſſitate licituʒ eſt diuinũ iudiciũ imploꝛare ſoꝛtibo cũ reuerẽtia.Et ponit aug.exm̃.cũ tꝑe ꝑſecutõis eẽt diſceptatio inter miniſtros dei qͥ debebat fugere ne oẽs occidãt᷑ ⁊ ſic eccłia deſerat᷑.⁊ qͥ remanerẽt ad ↄſolatõʒ alioꝝ ſi non p̃t alio mõ determĩari dicit in hmõi poſſe vti ſoꝛtibo. Tho.pꝑ totũ.ij.ij.qxcx Ad ſoꝛtẽ etiã ꝑrinet vulga ris purgatio.ſ.p iudiciũ ferri cãdentis vel aq bullien tis. vñ ꝓhibet᷑ ij. q.iiij. ↄſuluiſti. Tho. Gꝛatianus. xxvi.q.i.S.his ita dicit inveteri teſtam̃to fuiſſe ꝑmiſ ſas ſoꝛtes.ſed tꝑe gre tãq;ꝑfectioꝛis ſtatus phibitas ne ſub hac ſpẽ diuinatõis hoĩes aliũ ad cultũ idola trie trãſirent. De ſoꝛte mathie dicit dioniſiꝰ ꝙ fuit qᷣ⸗ dã radius celitꝰĩmiſſus ſuꝑ mathiã ad ipᷣiꝰelectõeʒ. . De obſeruatia que eſt J. X alið genꝰſupꝑſtitõis.⁊ pꝛĩo de arte notoꝛia in ꝗ fiunt quedã ieiunia⁊ oꝛões cũ quibuſdã obſeruantijs va⸗ nis ad acquirendũ ſcientiã.de qua dicit.tho.ij.ij.q. xcvi.ꝙ eſt illicita⁊ inefficax. Ratio qᷓre eſt illicita ẽqꝛ vtitur qbuſdã ad ſciam acquirenda que nõ hnt fſᷣm ſevirtutẽ cauſandi ſcĩaʒ.ſicut inſpectõe qrundã figu rarũꝛ ꝓlatõe quoꝛũdã ignotoꝝ verboꝝ⁊ alijs hmoi. Et ideo hmõi ars nðᷣ vtit᷑ his vt cauſis.ſedvt ſignis non aũt vt ſignis diuinitꝰinſtuutis ſicut ſunt ſacr̃a⸗ lia ſigna.vñ relinqͥtur ꝙ ſint ſuꝑuacua ſigna ⁊ ꝑ cõ⸗ ſequẽs ꝑtinẽtia ad pacta cũ demõibo.qvtalie nuga⸗ toꝛie arres noxie ſuꝑſtuois repudiãde ſunt ᷣm Aug. xxvi.q.ij.illð.⁊ eſt moꝛtale.Eſt etiã inefficax ad acqͥ rendũ ſcĩam.⁊ rõ eſt qꝛ ꝑ hmõi antẽ non attendat᷑ ac⸗ quiſitio ſcie ꝑ modũ hmõi cõnaturalẽ ſcʒ adinueniẽ⸗ dovel addiſcendo.ↄñs eſt ꝙ iſte effectꝰexpectełvela deo vel a diabolo.nõ aeo pit dici ꝙ expectet᷑. qꝛ etſi aliquibo deus dederit ſciam ⁊ ſapiam ꝑ infuſionẽvt ſalomoni⁊ aplis.non hoc facit cũ certa obſeruatiõe. nec a ibnſenic. ſed diuidit ſinguł ꝓut vult.i. Coꝛĩ. xij. Si expectat᷑ a diabolo acqͥſitio ſce ꝑ hmõi antẽ, tunc cũ acqͥſitio ſcĩe fiat ꝑ illuminatiõeʒ intellectus⁊ ad demonẽ nõ ꝑtineat intellectũ illumiare. ſeqᷣtur ꝙ; nunq; aliqͥs ꝑ demones ſcĩiam acqͥ ſiuit. Qð etiã vi⸗ det᷑ dicere poꝛphirius vt refert aug.in.iiij. de ci.dei. Pñt tñ demones hoĩbo loquẽtes expꝛimere aliq ſcia rũ documeta.ſed hoc nõ quent᷑ ꝑ artẽ notoꝛiam. De obſeruantia per.§. XI. incantatões ⁊ aliq ſiunt ad cauſandũ ſanitatẽ. Cir⸗ ca qð dicit Cho.ij.ij.q/xcviiꝙ ĩ his q ft ad aliq̊s effectꝰinducẽdos ↄſiderãdũ eſt ſi iſta hñtvel putant br̃evirtutẽ naturalẽ ad pꝛoducendũ illos effectus et tũc non erit ſuꝑſticioſuʒ nec illicitũ vti talibo cauſis puta ſi quis teneat ſuꝑ ſe iaſpidẽ pꝛo reſtrictione ſan⸗ guinis ⁊ hmõi. Si autẽ nõ videat᷑ ꝙ illa poſſint natu raliter ulos effectus cauſare.ſed ꝑ adiuncnonẽ aliq̃ꝝ characteꝝ vel nominũ ignotoꝝvl alicꝰ vane obſeruã tie expectat᷑ ille effectus.erit ſuꝑſtitioſum ⁊ illicitum. Vnde Aug.dicit.Ad genus ſuꝑſtitõis ꝑtinẽt om⸗ nia remedia que medicoꝛũ diſciplina condẽnat ſiue incantatiõibo ſiue in quibuſcũq; vocis q̃s characte⸗ res vocãt.xxvi.q.ij.illð.Et nota qð dicit Tho.ꝙ ho mines in hmõi obſeruatoibo aliqͥd veri exꝑti ſint a ca ſu fuit. Sed poſtmodũ cũ hoĩes hmõi obſeruantijs animũ implicãt.multa ꝑ bmõi obſeruatões eueniũt ꝑ deceptõem diabolivt his obſeruãtijs ĩplicati curi oſioꝛes fiant.⁊ ſic multipliciter illaqueent᷑.ᷣm Aug. xxvi.q.v. Nec mirũ.Et ſunt reliqͥe paganoꝛũ.Ouã⸗ uis ergo efficaciã haberẽt non tamẽ licet facere.quia opere demonũ ſiunt.xxvi.q.ij.illud. Colligere tamẽ medicinalẽ herbã cum ſymbolo vł oꝛatõe dominica ex deuotõe ſine alia ſuperſtitõe.⁊ ea vti nõ repꝛobat᷑. xxvi.q. Non liceat ̃m Ray. De incarminatricibus dicit Guil.ꝙſi nil ſuꝑſtuioſum dicũtvel docẽtvel fa ciunt.ſed tantũ vtũtur licitis pꝛecibus⁊ adiuratõibo. ſicut per paſſionẽꝛ crucẽ chꝛiſti.⁊ hmõi.non credo ꝙ peccent moꝛtalrmiſi fecerint hec poſt ꝓhibitionẽ eccle ſie eis factã. Sed credo ꝙ ſunt ꝓphibendi viri⁊ mulie res a talibꝰ.quia multa inutilis ſolent admiſceri ⁊ ſu perſtitioſa. niſi foꝛte ſit ſacerdos vel religioſus⁊ diſcre tus.aut etiã laicus excellentis vite.qui fuſa oꝛatõe li⸗ cita ſuper infirmũ manũ imponat. Sed ſi exemplo eoꝛũ timeat᷑ ꝙ alij ſuperſtitioſi carminatiõis ſibi ſu⸗ mant abuſum.foꝛte etiam deberẽt a talibus abſtine re.iuxta illud ab om̃i ſpecie mala abſtinetevos.extia devi.2 bo/cle.um ab omnin· — —— — rr Hʒ&—ʃ⁴6 in g l nule 110 Nr ſel⸗ Capitulũ De incant Peimũ pentũ vel alioꝝ animaliũ.dicit tho.ꝙ ſi habeat᷑ re ſpectus pᷣciſe ad verba ſacra⁊ virtutẽ diuinã non erit illicitũ ſi nõ immiſcẽt᷑ cum verbis ſacris alique vane obſeruatões.quia tũc illicitũ.Et nota ꝙ hi qui vtun tur hmõi incantatõibus vel bꝛeuibus ſuperſtitioſis. etſi foꝛte excuſent᷑ a moꝛtali.cum iſta faciũt ſimplicit᷑ putando foꝛe licita.cũ ibi non apparet manileſte in⸗ uocato demonũ vel pactio unʒ demone. vel adoꝛatio creature. nec audierũt eſſe pꝛohibita. Camẽ illi qui audierũt huiuſmõi eſſe licita et pꝛohibita a pꝛedica⸗ toꝛibus vel cõfeſſonbus.vel a diſcretis ꝑſonis et eis vtũtur.non videt᷑ ꝙ poſſint excuſaria moꝛtali.cũ ſint contra reuerentiã diuini cultus⁊ faciant ſcienter.ar. viij.diſt. Ignoſci. Et idem de conſulẽtibo ⁊ ꝑmitren tibo quoꝝ intereſt ꝓhibere.ij.q.i.Notũ.Quedã alie incantatões fiunt ad nocumentũ hoĩm.vt ꝙ aliquis paulati conſumat vel ꝙ non poſſit cognoſcere vxoꝛẽ ⁊ hmõi.Et he incantatoes dicũtur maleficia.⁊ dicit aug.ꝙ turbãt mẽtes hoĩm minꝰconſidẽtiũ in deo. et ſineveneni hauſtu violẽtia carmĩs interimũt. xxvi.q v.Nec mirũ.Dicũtur etiã hi cõuertere hoĩes malefi cijs ſuis in beſtias.nõ tñ rei veritate ſed vel ludifica⸗ tione demonũ vt faciãt hoĩes beſtias videri.vł ſictõ ne poetica hec referũtur. Tales ãtvltra moꝛtaleꝛ gra uiſſimũ ſᷣm leges moꝛte puniũtur ſᷣm canones debʒ eis negari cõmunio ac etiã eijci de parrochijs ⁊ alis modis puniri.ᷣm Ray. De obſeruantia cir S. XIII ca bꝛeuia⁊ adiuratões dicit tho.ij.ij.q·xc vi.ee can dũ ꝙ nõ repꝑiat᷑ in eis aliqͥd hoꝝ· Pꝛiovt nõ ſit ibi aliqͥd ꝑtinẽs ad inuocatõeʒ demonũ qꝛ ſic eẽt ſuper⸗ ſtitioſum Scðdo vt nõ ↄtineat noĩa ignota.ne ſub illis aliqͥd lateat illicitũ Tertio ne aliqᷣd falſitatis ↄtineat qꝛ ſic eiꝰeffectꝰnõ poſſet expectani a deo 4q nõ⸗ eſt teſtis falſitatis. Euarto cauẽdũ ne cũ vᷣbis ſa cris ↄtineãt᷑ aliq vana puta characteres ſcnpti⁊ hu⸗ iuſmodi ſigna pᷣter ſignũ crucis Quinto vt ſpes ñ ponat᷑ mõ ſcnibedi aut ligãdi.puta ꝙ ſcribat᷑ ĩ char ta virginea. vel in oꝛtu ſoł. vel dũ legit᷑ euãgeliũ. vel opoꝛtet ligari cũ tot filis vel appẽdi ꝑvirginẽ hoĩeʒ vel ꝓnullꝰdzvidere.⁊ hmõivanitatibo qͥ ad dei reue rẽtiã nõ ꝑtinẽt.qꝛ illicita eẽnt⁊ ſuꝑſtit oſa.ar. xxvi.q. v. nõ licʒ. ⁊.q·ij.c.illð.vbi ðᷣt aug.ꝙ ad ſuꝑſtitõeʒ ꝑti nẽt oẽs ligaturet remedia qᷓ medicoꝝ diſciplina con dẽnat.in quibuſcũq; rebo ſuſpẽdẽdis atq; ligandis. Dicit etiam guil.ꝙilla bꝛeuia q̃ ↄtinẽt hmoi.Siqͥᷣs poꝛtauerit hoc nõ pibit in ignevt aq·nõ moꝛiet᷑ moꝛ te ſubitanea. vel ↄſeqt᷑ tale bonũ malia ſunt repꝛoban da nõ poꝛtãda.Et peccãt faciẽtes ⁊ vtẽtes.⁊ ↄſulẽtes ⁊ vendẽtes. niſi foꝛte fuerĩt adeo ſimplices ꝙ igrãtia debeat eos excuſarecũ in bmõi ñ fuerit edocti. Et ð his ĩtelligo dictũ Gꝛeg.xxvi:qv Si qs ariolos aut incãtatoꝛes obſeruau erit aut philaterijs vſus fuerit anathema ſit. philateria dicũt᷑ ſcedule. De poꝛtãtib. ãt reliqͥas ad collũ dicit tho.vbi ſupꝛa. ꝙ ſi hoc fit ex reuerẽtia ðᷣi⁊ ſcõꝝ ĩ qͥbo hñt ſiduciã ñ adiũcta aliqva nitate licitũ eſt de ſe Sʒ ſi addat᷑ aliq̃ obᷣuãtia vtꝙ — —— vas eaꝝ dʒ eẽ triãgłareꝛ hmõi ſupſtitioſũ erit ⁊ malũ De obſeruantia tẽé .S. XIIII poꝝ vel diex. Nota ꝙ ſi obuarektps vel dies ad aliꝰ qͥd faciẽdũ vel dimittẽdũ etx cã natali puta cauet qs ſibi a ſumptõe medicinevel minutiõe in fine lunaris arboꝛes etiã inciditvel plãtat ſᷣm diſpoſitiõeʒ lune qᷓ multũ oꝑat᷑ in iſta inferioꝛa nõ eſt ſupꝑſtitioſum necil licitũ.Sʒ ſi nõ mouet᷑ aliq cã naturalli ſʒ falſa opinio ne qꝛ putat aliq́s dies foꝛtũatos ⁊ alios ifoꝛtunatos ſupꝑſtitioſum eſt⁊ fnuolũ.vt ſi qs vtit᷑ herbᷣ collectꝭ in mane aſcẽſiõis vel balneat ſe in nocte natĩtatis b. Jo annis bapᷣ. vel in hiꝑs nõ vult aliqd dareył hmõi.oĩa ſuntvana. Uñ aug.xxvi.q.vij.ſic ait.Nõ obſᷣueris dies qͥ dicũt᷑ egiptiaci aut lils ianuarij in qbo cãtile⸗ ne qdã comeſſatões ⁊ adĩuicẽ dona donãt᷑ q̃ in pꝛin cipio ãni boni fati augurio autaliqᷓs mẽſes.aut tꝑaꝰ aut dies ant anos aut lune ſoliſq; curſum. qꝛ qͥ has aut q̃ſcũq; ðᷣ inatões aut fata aut auguria obſeruat. aurt attẽdit. aut ↄſentit obpᷣnãtibo inutirꝛ ſine cã ma gis ad ſui dãnarõʒ qᷓ; ſalutẽ tẽdit Uñ apłs.Dies ob ſeruatis ⁊ mẽſes ⁊ ãnos timeo ne foꝛte ſine cã laboꝛa⸗ uerĩ in vob. Gal.iiij. Nota t᷑ʒ Mico. de lyra dicũk dies egiptiacivel qꝛ il diebo fuit ꝑcuſſa egiptꝰ ⁊ pla⸗ gata. vel qꝛ egiptij pꝛio ĩuenerũt tales dies cauẽdos tanq; infauſtos. De inueſtigatõe reꝝ ꝑditaꝝ ꝑ in ſpectõʒ aſtrolabij q;uiſ aliqͥs dicat licitũ ſi fiat abſq; ſuꝑſtitõe.tñ hoſt. Guil.⁊ Goſ.dicũt ſimptr ↄꝛiũ ſcʒ ꝙ nunqᷓ; eſt licitũ.extra eo.Ex tuariꝗũ. quibuſda im aliis 5. Xv herodiade noct᷑nis hoꝛis eqͥtare vel ſe ĩ alias creafas ecuũ dianavł trãſfoꝛmari.vt ðꝛ de his q vulgarit᷑ dicũt᷑ ſtrige vł ia nuatice.Dicit ↄſiliũ aqͥ ł.ꝙ hec fiũt illuſiõe diabolica Sathanas eĩ diſas foꝛmas⁊ ſilitudĩes creataꝝ re⸗ pñtat fantaſie doꝛmiẽt qͥ hmõi ſectat᷑⁊ ſic illudit vt videat᷑.illi eẽ i coꝛꝑcvigilãns qð eſt in ſpũ.i.ſantaſia doꝛmiẽtis.xxvi.q.v.epi:vbi in fine.c.ðꝛ. Qui credit vel aſſerit poſſe fieri aliquã creaturã aut ĩ meliꝰ dete riuſue ĩmutari aut traſfoꝛmariĩ ali ſpẽʒvł ſilirudinẽ? qᷓ; a deo creatoꝛe ĩſideł ẽ.Et ðt glo.guil.hocveꝝ ẽ pꝰ qᷓ; audiuit qͥs ſuꝑ hmõiveritate⁊ꝛ credit hec⁊ qͥ ꝑnia⸗ citer aſſeruerit tũc ẽ moꝛtale. Nota de faſcinatõe pꝑuu loꝝ öt: Pe.de tarã.ſuꝑ epłas pauli.ꝙ faſciare dupłx intelligit. Uno mõ ꝓ luq ficare cũ.ſ.arte magica nõ videt᷑ res q̃ ẽ añ ocłos. Alio mõ malo ocło alicꝰiſpi⸗ ci⁊ iñ ledi.Sũt eĩ aliqͥ qͥ hñt ocłos vꝛẽtes qͥ reſpicien tes ꝑuulos teneros ledũt ita vt cibũ ex ſtomacho eij⸗ ciãt⁊ nauſeã patiat᷑. Et h̊ ᷣm naturã poſſibile ẽ. Aia eĩvehem̃i affecta imutat ocłm. ocls imutatꝰ ĩmutat aerẽ.aer ãt ĩmutat tenerẽ carnẽ pueri⁊ ſic leditvt cibũ euomat.pmũ ĩ faciẽte moꝛle ẽ ĩ patiẽte nullũ.ſcðʒ in agẽte pctm̃ ñ ẽ.exq̃ natali eſt niñ ſtudioſe fierʒ ad no cẽdũ.õ tñ faciẽda ẽ aliq ĩicatatõ vel ſuꝑſtitõ ad hoc remouẽdũ.vt faciũt młieres⁊ frẽnt. De illdo cle⸗ ricis qͥ altaria ĩduũt lugubꝛibo veſtibo vł ↄſueta lula ria extinguũt⁊ hmõi.ſi faciãt hoc ad ĩpꝛecãdũ alicui malũ pꝛopt᷑ pꝛiuatũ odiũ moꝛtalr peccãt Et ſilr ſi di cũtvł dicere faciũt miſſam de reqem ꝓ Bſenanus vt . X Citulus Huodecimns moꝛiał᷑. Sʒ ſi fiant ad humiliatõnẽ pꝛius dicta.ſ. ve ſtire altaria veſtibꝰ lugubꝛibo vel etiã expoliare nõ eſt ꝓhibitũ.xxvi.q.v.qͥcũq; De ſacrificatibo deo nümo rũ.ſ.mamonavt diuites fiãt. Et de facientibo ſoꝛtile gia aqᷓ baptumi vel oleo ſcõ vel criſmate dicit Buil. ꝙ talia ſunt enoꝛmia pꝛopt᷑ idolatriã ⁊ ꝑ enoꝛmẽ ſux ſtitionẽ non tñ pᷣciſe dõm eſt eis ꝙ als nõ ſit cis ſalꝰ ſi peniteãt.ſed abſoluẽdi ſunt.Eſt tñ hic caſus epᷣal ⁊ ᷣm quoſdã incurrit᷑ irregularitas etiã ſi occultũ ſit. Et idẽvidet᷑ dicẽdũ de illis qͥ tradũt ſe dyabolo vl ex deſperatõe velvt aliqᷣd obtineat ab eo etia ſi inſtrm fa cerent.ſicut legit᷑ de buſdã. De imaginibo aſtrono micis dicit tho.vbi ſupꝛa.ꝙ nõ hñt effectũ a coꝛpibo celeſtibꝰſed a diabolo qꝛ neceſſe eſt ibi ſcribi quoſdã caracteres ꝗͥ naturalr ad nihil operanr?k. . cõm.de triplici Infidelitate. dum. Qð inidelitas ſit pctm̃ ſic ꝓbatur. infidelitate nüc agẽ 2gqꝛvirtuti ↄꝛiat᷑viciũ.ſed fides eſtvitus.q̊ infidelitas eſtviciũ qͥ ei ↄꝛiatur. Sed ꝓ hꝰ declatato — infidelitas ſe; paganc iudeoꝝ⁊ hereticoꝝ Etpaga ni neutx teſtm̃ recipiũt niſi qꝛ ſamaritani tm̃ quinch libꝛos moiſi. Saraceni aliq̃s cerimonias legis. Ju; dei vetus teſtm̃ quantũ ad coꝛticẽ. Hereticivtxc; te⸗ ſtamentũ cõiter recipiũt ſed falſe exponüt. Itẽ no⸗ ta ſᷣm tho. ibidẽ ꝙ q;uis opera infideliũ que ſunt de genere bonoꝝ vtieiunia. elemoſine.⁊ bhmõi.nõ ſunt eis meritoꝛia pꝛopter infidelitatẽ que eſt grauiſſimũ peccatoꝛũ.tñ qꝛ pctm̃ no coꝛrũ pit totum bonũ natu re.ſed remanet in eis lunæ naturale.ideo nõ oĩs actꝰ eoꝛũ eſt moꝛtale peccatũ.ſed actꝰ pꝛocedens ex ipᷣa in fidelitate vel relatus ad ipᷣam etia ſi ſit de genere bo⸗ noꝛſ.puta ſaracenus ieiunat vt ſeruat lege Hacho meti de ieiunio mandantẽ. iudeus celebꝛat ſuas fe⸗ ſtiuitates ⁊ hmõi.in his eſt moꝛtale. Et de his intel ligitur illud dictũ Auguſt. Om̃is infideliũ vita pec⸗ catũ eſt. xxviij.q.i. F.ij. Sed ieiunãdo ob caſtitatem ſeruadam ⁊ alia faciendo ex dictamine rõis naturatł nõ peccat dicẽdo verbũ ocioſum ex ſe nõ niſi veniatx peccat. Itẽ nota ꝙ dubitare de aliquo eoꝝ q̃ lunt fidei ex deliberatiõe ratiõis.quia ſcilʒ vult dubitare — — ne dicit be. Tho. ij. ij.q.x. ꝙ inſidelitas pt accipi duꝓ non magis declinãs ad vnam partẽ qᷓ; ad alterã qð 1 plicit. Uno mõ m purã negatoem. vt.ſ.dicaf infide eſt pꝛopꝛie dubitare eſt peccatũ moꝛtale. quia infide⸗ P lis ſolũ ex hoc ꝙ nõ hʒ fidẽ. Et m hoc infidelitas ñ litas.extra de heretuc,i. Dubius in fide infidelis eſt. hʒ roõem pcti ſicut in illis qͥ nil audierũtde ſide.ſʒ, ma ſecus ſi aliquãdo vacillaret. circa ea que ſunt fidei p gis hʒ rõem pene.qꝛ ſcʒ talis ignoꝛatia diuĩoꝝ ex pec mod ũ tentatõis et cũ diſplicentia ratiõis.quia tune cato pꝛimi paretis ↄſecuta eſt Qui ãt ſic ſũt infideles veniale vel nullũ peccatum eſt.Et ſimilrſi qͥs crede⸗ damnant᷑ qͥqẽ ſᷣm illð. Qui nõ crediderit ↄdẽnabit ret ꝙ quilibet in ſua fidevt iudeus.ſarracenꝰ⁊ hmõi Mar.vl. Damnãtur autẽ tales pꝛopt alia pctã qᷣ ſi ſaluaret᷑. dũmodo ſeruaret legẽ ſuã ⁊ viueret m röe,z ne fide remitti nõ pñt.nõ ãt dãnant᷑ pꝛopt pctm̃ infi naturalẽ. hoc eni eſt dubitare de fide ſua imo nõ cre delitatis. Uñ aug. tractãs illð qð ait xpᷣs. Si nõ ve qere xpo dicenti. Marci.vlti. Qui crediderit ⁊ bapti niſſem⁊ locutꝰeis nõ fuiſſem.pctm nõ hꝛẽnt. dicit ꝓ ſatus fuenit ſaluus erit. Qui vero nõ crediderit cde loquit᷑ de pctõ qͥ nõ crediderũt in xpᷣm.ſ.inſidelitati: nabitur. Non enĩ quis ſaluani poteſt niſi in fide ca⸗ inerd chi noct pis ededſj eſt aͤs loco eſſet tholice eccleſte. xxiiij. .i.Quia ex ſlall. vbi nil audiſſetvel audire poſſet de fide ſi ſ̃m rõeʒ na A fidgom inſpinionAdg. F. turalẽ viueret⁊ nõ ĩplicaret ſe alijs vicijs.deus eũ nõ 2 df ide m ſuſcipiendã * I deſereret ſed aliqͥ mõ eũ illuĩaret ꝑ ſe vel ꝑ aliquẽ ad nullus indeus vel gentilis debet cogi ratio eſtõmn b. credendũ. Cui eĩ vult deꝰmiſeret.⁊ quẽ vult indunar Tho.vbi ſupꝛa.quia credere eſtvoluntatis. Uñ diꝰ 4 Nõ ergo inuiti ſunt ſaluadi ſʒ voletes. ſicut hõ ꝓpꝛij citur diſtin.xlv.De iudeis pᷣcepit ſancta ſinodus ne arbitrij volutate ſerpẽti obediẽs perijt. ita vocante ſe mini vim inferre ad credendum. Cui enĩvult miſer grã dei quiſq; ꝓpꝛie mẽetis ↄuerſione ſ- aluaf. diſ. xlv. tur deus.⁊ quẽ vult indurat-Nõ ergo inuiti ſunt ſal de iudeis. Gcðo mõ accipi poteſt infigelitas ſᷣm uangi ſed volentes vt integra ſit foꝛma iuſticie. ſicut ↄꝛietatẽ ad fidẽ.qꝛ.ſ.aliqͥs repugnat auditui fideivel enim homo pꝛopꝛij arbitrij voluntate ſerpenti obedi cõtemnit eam ſᷣm illð.E ſa.liij.Oñe qͥs credit audi/⸗ ens perijt. ita vocante ſe gratia dei quiſq; credendo tui nr̃o.Etin hoc ꝓpꝛie ꝑficit᷑ rõ infidelitatis.⁊ ſᷣm H pꝛopꝛia mentis conuerſioe ſaluatur.diſtin.xlv. de iu⸗ eſt infidelitas ſpeciale pctm. Nec eſt ↄ hoc qð dicit deis.Sed ſi uſceptã etiam metu toꝛmentoꝛũ⁊ moꝛtis Damal.ſ.ꝙ pctm̃ eſt ðↄ naturã/cũ hr̃e fidem nõ ſit in cogendus eſt retinere.vt dicto capi.De iudeis. Et qͥ natum hũana.qꝛ ſupꝛa roõnem eſt ꝑ dei infuſionẽ. qOi n leunt ad iudaiſmũ etiam ſi infantes fuerint bapti qᷓ;uis hoc ſit tũ vt idẽ tho.dicit in natura hũana ẽvt ſati vel metu moꝛtis ad baptiſmũ adducti debet pꝛo nõ repugnet ðino inſtinctuiꝛ exterioꝛis veritatis pᷣdi cedi contra eos ſicut contra hereticos Et ſimiliter cõ catõi.Sic eĩ infidelitas eſt ̊ naturã.Oꝛt᷑ at infideli tra talium fautoꝛes.extra de heretic. contra chꝛiſtia⸗ tas ex pctõ ſuꝑbie Ex ſuꝑbia eĩ pcedit ꝙ hõ nonvult nos libꝛo.vi. Si qui tamen infideles cogerẽtur ab⸗ ſubijcere intellectũ ſuũ regulis fidei⁊ ſano intellectui ſoluta coactione et perviolentiã non ſuſciꝑent ſacra⸗ patꝑ. Poſſet etia dicl ſicut vtutes theologice no re mentü. vnde nec eſſent cogendi ad retinendũ exquo ducunt᷑ ad cardinales.ſʒ ſunt pꝛioꝛes eis. Ita⁊ vicis non ſuſceperunt.ſecus de coactione conditionali vt oppoſita virtutibo theologicis nõ reducũtur ad vicia dictum eſt. Debent vero iudei et alij infideles addu capitalia ſicut oppoſita vicia cardinalibo virtutibus ci ad fidem rationibus perſuaſionibus ⁊ autoꝛitati⸗ b. tho.vbi ſupꝛa.Eſt aũt hoc viciũ in ĩtellectu.ſiut bus oſtendẽdo ex eoꝛum libꝛis eoꝝ erroꝛem ⁊ dulci⸗ . in pꝛoxĩo ſubiecto.involũtatc vero ſicut in pꝛio mott bus modis.vt dicit Gꝛego. diſtin. xlv. Qui ſincera. L uo.ſiad diſſentiẽdũ ab his q ſunt fidei Eſt ãt triplex Pñt etiã ad fidẽ adduci m Guil ꝓmiſſis⁊ muneni⸗ 1 nq, u ho⸗ tde Une miä u as in bo ſe nd ) er l n — — ☛ . bus nõ quidẽ factꝭ ꝓ fide ſuſcipiẽda.qꝛ hoc eẽtſimo⸗ nia.ſed ad captandũ beniuolentiã.⁊ excludendũ ab eis timoꝛẽ inopie⁊ hmõi.i.q:ij.qᷓ;pio.Pñt etiã addu ci ad fidẽ ſ̃m Ray.ꝑ grauioꝛẽ exactiõem pẽſionũ ab eis.in pꝛincipio tñ locatõis nõ poſt.xxiij.qiiij. debʒ tẽ nota ꝙ poſſeſſiões ⁊ alla bona mobilia⁊ ĩmobi⸗ ſia iudeoꝝ vel alioꝛũ infideliũ ad fidẽ ↄuſoꝝ nõ dñt auferri ab eis.niſi ſint vſuraria.vel de vſuris empta obnoxia reſtitutõi.ex.eo.de iudeis. UVſuraria ãt eoꝝ Debẽt reſtitui eis a quibo extoꝛte ſuntvſure.vel eoꝛuʒ heredibo. Oð ſi nõ inuenu tur poterũt ip ad fidem cõuerſis ꝑ epᷣm tan; pauꝑibo diſpẽſari. Ray. ⁊ hoc in totũ vel in ꝑtẽ ſ̃m quantitatẽ ipoꝝ bonoꝝ ⁊ qlitatẽ ↄũ ſoꝝ plus vel minꝰ indigentiũ.extra devſuris. cuʒ tu. Si autẽ inuitis parẽtibo tales baptuati eẽnt.vide tur ꝙ ſint cogendi ad ſeruandũ fidẽ receptã in baptiſ mo. Guil.etiã dicit ꝙ nõ licʒ nutricibo occulte bapti ſare ꝑuulos iudeoꝛũ:ſed ſi in articulo moꝛtis hoc fa⸗ cerent credit ꝙ nõ peccarent. . De diſputando de fide .F. tione ſunt duo cõſiderãda Unũ ex ꝑte diſputãtis.qꝛ ſi diſputat tanq; de fide dubiꝰ volẽs expini ꝑ rõem et veritatẽ tũc peccat ꝓculdubio tanq; infidelis Siãt diſputat ad confutãdũ erroꝛes vel cauſa exercitij lau da bile eſt Alið eſt oſiderandũ ex ꝑte audiẽtiũ.qꝛ aut ſunt inſtructi in fideꝛ firmi/⁊tũc nullũ ꝑiculũ eſt di⸗ ſputare coꝛã eis. Aut ſunt ſimplices ⁊ in fidetitubã⸗ tes. ⁊ tũc diſtinguendũ eſt.qꝛ ſi ſolicitãtur ab infide⸗ libo nitentiby in eis fidẽ coꝛrũ ꝑe tuc neceſſe eſt publi ce diſputare, duũmodo iueniãtur aliqͥ ad hoc idonei. ꝑ hoc enĩ ſimplices in fide ſirmabũtur.⁊ tollet᷑ in fi⸗ delibo decipiedi facultas. Si vero nõ ſunt ſolicitati tunc ꝑiculoſum eſt coꝛã eis diſputare de fide. quoꝛũ fides ſcʒ ſimpliciũ ex hoc reddit᷑ firmioꝛ ꝙ nihil adũᷣ ſum audierũt. Et ideo nõ expedit eis vt audiãtverba infideliũ diſputatiũ ↄ ſidẽ.hec tho.Et ſic intelligẽdũ eſt illud Gelaſij rriit q. ii ci quibo. Ubi ðꝛ. Cano nũ magiſtris atq; cuſtodibo nr̃is nullũ phas ẽ inire certamẽ cũ hoĩbo cõdutõis aliene. Ubi glo. cũ hereti⸗ cis nõ eſt diſputãdũ nec cũ aliq̃ de fide.C.de ſum. tri.l. Nemo. Sʒ ad hoc pᷣt diſputari cũ eis vt cõuin⸗ cant᷑.nõ vt in dubiũ reuocẽt fidẽ nrãm. Pꝛohibetur autẽ omnes laici diſputare de fide occulte vel publi ce:extra de hereti: Quicũq;.li.vi. De conuerſatiõe fide F. I ſiũ cũ infidelibꝰ quõ ſit ꝓhibitũ.ota pꝛio ꝙ cũ be⸗ reticis ꝓhibita eſt etiã locutõ fidelibo⁊ hoc quia excõ municati ſunt.extra de hereti.excõicamꝰ⁊.xi.q.iij.cũ excõicato.Sed cũ alijs infidelibsvt iudeis⁊ ſarrace- nis nõ eſt pꝛohibita locutio.ſed nimia familiaritas ⁊ conũuſatio. Unde.xxviij.q.i.ðꝛ Omnes deinceps cle rici ſiue laici iudeoꝝ ↄuiuia vitent.nec eos quiſq; ad ↄuiuiũ excipiat.quia cũ apud xpᷣianos cõmunibo ci bis nõvtant᷑ indignũ atq; ſacrilegiũ eſt eoꝝ cibos a xpᷣianis ſumi.cũ ea que apoſtolo ꝑmuttẽte nos ſumi⸗ mus ab illis iudicent᷑ immũda.ac ſi inferioꝛes inci⸗ piant eſſe chꝛiſtiani q; iudei:ſi ytamur cibis eoꝛum ipſi noſtros contẽnant.Et dicit ibi gloſa idẽ eſt de gentilibꝰ vt ſarracenis.qꝛ⁊ ipᷣi hodie iã cibos diſcer⸗ nũt licet enĩ non ↄtineãturverbis edicti.vt.xi.q. iij. Ad mẽſam.ↄtinẽt᷑ tñ in alijs.vt.ff.de pe.here.l. Itẽ veni. Ita ſic.ij.q./iimulti.Et aſſignat ibi glo.rõem q̃ re nõ eſt ꝓhibitũ loqͥ cũ iudeis.⁊ eſt phibitũ comede re cũ eis.qꝛ ſcʒ maioꝛ familiaritas eſt in cibo ſumẽdo qᷓ; in colloquedo Et faciliꝰqͥs decipit᷑ int᷑ epulas.xxij q.iiij. c. Unuſqſq;. tho. ãt. ij ij.q.x.dicit. ꝙlilli qͥ ſunt firmi in fideua ꝙex ↄuerſatõe cũ infidelibo nõ timet᷑ de eoꝝ ſubuerſione.ſʒ ſperani pᷣt ex hoc infideliũ ↄuer ſio.nõ ſunt ꝓhibendi cũ illis cõicare.Sed infirmi ð quibo timeri pᷣr ꝓhibẽdi ſunt extra caſum neceſſitatꝭ ne cũ illis ↄuũᷣſent᷑ tho. Sedꝛ⁊ firmi etiã caute dñt il⸗ lud agere neinfirmos ſcandalizent.xij.q/ilolo. Dueri indeoꝛum et S. im. alioꝝ infideliũ nõ ſunt baptiſandi inuitis parenti?ꝰ fm tho.ij.ij.q.x.ar.vlt.qð ꝓbat᷑ triplici rõe.Pꝛĩa eſt pꝛopt᷑ ꝑiculũ fidei.Si eĩ pueri nondũ vſum rois hñ tes fidẽ ſuſciꝑent.cũ poſtmodũ ad pꝑfectã etatẽ ꝑue⸗ nirẽt poſſent defacili a parẽtibo induci vt relinque⸗ rẽt qð ignoꝛãtes ſuſceperant.qð vergeret in ſidei de trimenti Scõða rõ eſt qꝛ hoc repugnat iuſticie na turali.filiꝰ enĩ naturaliter eſt aliqͥd pr̃is.⁊ pꝛimo qͥdẽ a parentibo nõ diſtĩguit᷑ m coꝛpꝰq;diu in vtero ma tris continet᷑. pqᷓ;vero exvtero matris egredit᷑ anteqᷓ vſum lib eri arbitrij habeat ↄtinet᷑ ſub cura parentũ ſicut ſub quodã vtero ſpũalr. Quãdiu enĩ puer non habetvſum rõis nõ differt ab aĩali irrõnabili. Unde ſicut bos ⁊ equꝰ⁊ hmõi eſt alicuiꝰ vt vtat᷑ eo cũ volue rit ſm ius ciuile ſicut pꝛopꝛio inſtrumẽto ita de iure naturali eſt ꝙ filus anteq; habeat vſum rõis ſit ſub cura pris. Unde contra iuſticiã naturalẽ eſſet ſi pu⸗ er anteq; habeat vſum rõis a cura parentũ ſubtraba tur.vel eis inuitis de eo aliqͥd oꝛdinet᷑. Sʒ poſtqᷓ; in cipit habere vſum liberi arbitrij iã etiã incipit eſſe ſu us.⁊ pᷣt quantũ ad ea q̃ ſunt iuris naturalł vel diui⸗ ni ſibiipſi pꝛouidere.Et tũc pᷣt induci ad fidẽ nõ coa ctione ſʒ ꝑſuaſione.⁊ pᷣt inuitis parẽtibo baptiſar Tertia rõ eſt ↄſuetudo ecclie q̃ hʒ maximã autoꝛita tẽ.vñ⁊ ſꝑ emulãda.i.imitãda.q inducta eẽ credẽda ẽ ex pᷣdictis rõibo aſſignatis. Tata eĩ eſt autoꝛitas ec⸗ cleſieyt ab ipᷣa doctrina doctoꝝ hẽat autoꝛitatẽ nðᷣ magis ſtãdũ eſt autoꝛitati ecclie q; doct᷑ne cui cũq; doct. Gꝛeg. Aug. DHiero.⁊ alioꝝ. UVſus ãt ecclie qui ad autoꝛitatẽ eiꝑtinet hoc nũqᷓ; hũit ꝙ filij iudeoꝛũ inuitis parẽtibo baptiſarẽtur.qᷓ;uis fuerint retroactꝭ tꝑibus multi pꝛincipes catholici⁊ potẽtiſſimivt Cõ⸗ ſtantinus ⁊ theodoſiꝰquibo familiares fuerũt ſanctiſ ſimi epiſcopivt Silueſter cõſtantino. Ambꝛoſiꝰ theo doſio.qui in nullo mõ pᷣtermiſiſſent hoc ab eis impe trare ſividiſſent hoc eſſe cõſonũ rõni. Et ideo ꝑiculo ſumvidet᷑ cõtra hanc aſſertionẽ de nouo introducere cõtra cõſuetudinẽ in ecclia hactenus obſeruatã.ꝙ iu deoꝝ pueni inuitis parentibo baptiſent᷑. Et qꝛ ñ ſunt faciẽda mala vt eueniẽt bõa ſᷣm apim ad Ro.iij. Fa⸗ cere autẽ iniuriã alteri eſt malũ,fit aũt imuria parẽti bus vt eis inuitis eoꝝ pueri qͥ ſunt ſub eoꝝ cura ba⸗ ptiſentur:2 ideo nõ debet hoc fieni etiã ꝓpter bonuꝶ 2 de ſeruientibo cus aʒima eoꝝ mãducet aut cum eis habitet. aut ali quẽ coꝝ in infirmitatibo ſuis vocet. aut medicinam ab eis percipiat. aut ſe cum eis in balneo lauet. Si ſequẽdũ vt liberẽtur a ꝑiculo moꝛtis eterne rũpitur eni oꝛdo iuris naturalis.Sʒ nec pᷣdicatoꝛibovel pᷣla⸗ tis cõmittitcura taliũ.ſed parẽtibo qͥ hñteis ꝓuide⸗ re de ſacramẽtis ſalutis añq; habeãtvſum rõis. Uñ de pueris antiquoꝝ dicit᷑ ꝙ ſunt ſaluati in fide parẽ/ tum. Et ideo noõ imminet aliqð piculũ ipſ pᷣlatis? ö dicatoꝛibo ſi patiãtur illoꝝ ꝑuuli detrimẽtũ ſalutꝭ ꝓ prer ſubtractõem ſacroꝝ.ſj parẽtibo eoꝝ qͥ hoc nõ ꝓ⸗ curant.Idẽ tho. Guil.dicit ꝙ nõ licet nutricibo iude oꝛũ ꝑuuloꝝ inuitis parẽtibo baptiſare eos.ſjz ſiĩ arti⸗ culo moꝛtis hoc facerẽt. credit ꝙ nõ peccarẽt.Ex his aũt qͥ dicit b.tho.⁊ pᷣcipuein pꝛima rõne. videt᷑ ſatis clare elici ꝙ q;uis baptiſari tales.ſ.nõ debeãt inuitꝭ parẽtibo.tñ ſi contrariũ ſiat recipiũt vere baptiſmuʒ. quod mihi placet.qᷓ;uis Pe.de palu.in.iiij.teneat ʒ riũ.vtʒ in.iij.ꝑte ti.de baptumo Qui autẽ ſuſcepe int fidẽ ſeu baptiſmũ ex infidelibo ſeꝑandi ſunt a pa rentibo.⁊ ſic intelligit glo.ibi⁊ bñ illð c. Indeoꝝ fili⸗ os vel filias ne parentũ vltra inuoluant᷑ erroꝛibo ab eoꝝ ↄſoꝛtio decernimꝰſeꝑari.xxviij.q:i: Ubi glo. per baptiſmũ eĩ ſoluit᷑ ius patrie ptãtis.nec tñ pꝛiuabũ tur illi paterna ſucceſſione.extra de iudeis.c.iudeꝛ Lapitulu. iij. de inſidelitate iudeoꝝ ⁊ ritibo alioꝝ infideliũ.et de ꝑticipatõe cũ eis.⁊ de exactõibo in eos els⸗ . 2 ludeis ⁊ balneatio. Uñ.xx viij.q.i.ðꝛ. Nullus eoꝝ qͥ in ſacro oꝛdine ſunt aut lay Auſc; hoc fecerit ſi clericus eſt deponat᷑ ſi laicus ex⸗ cõicet᷑. Et dicit ibi gloſa.niſi ſit miſſus ad pꝛedicãdũ eis.extra de iudeis.q; ſit laudabile.Debent autẽ pu niri cõtrafaciẽtes modo pᷣdicto.ᷣm Ray. Si poſtq; ſuerint admoniti ſe non abſtinent ab hmõi.Guil. tñ dicit ꝙ in neceſſitate poſſunt emi ⁊ comedi aʒima iu⸗ deoꝛum. Idemvidet᷑ ſentire Hugo de medicinabus in caſu neceſſitatis cũ ſcilʒ alius nõ inuenit᷑ ſufficiẽs medicus.Hoſti.etiã dicit ꝙ xpᷣiani non dñt eẽ vt aſ⸗ ſidui intra domũ iudei:nec tanq; famuli.aut nutri ces:aut obſtetrices alias ſi ipᷣi xpᷣiani nolũt diſcedere dñt excõicari.extra de iudeis. Judei. Sed extra do⸗ mũ poſſunt eis ſeruitia facere⁊ poſſunt eſſe coloni eo rum.extra eo. Multoꝝ. Nota etiã ſᷣm hoſtiẽ.ꝙ poſ⸗ ſent xpᷣiani iudeos habere in ſeruos ⁊ emere.extra eo. ⁊ ſi iudeos.non tamẽ debent cũ eis moꝛari.ita ꝙ ha beant eos tanq; familiares. Judei enĩvt dicit Joan. ſunt difficilioꝛes ad cõuertẽdũ ⁊ penitẽtioꝛes ad ſub uertendũ qᷓ; gentiles.Si autẽ voluerint fieri xpᷣiani ſiue iudeiſiue gẽtiles nõ poterũt dñi eoꝛũ pꝛohibere. x.q:ij. Due ſunt. Lamẽ ſᷣm Ray.⁊ Tho. ꝑ baptiſ⸗ mũ non lberãtur a ſeruitute.ſed remanẽt ſerui:quia ſeruit?etiã introducta eſt de iure diuino. ar. di. xxxv. ſexto.Et ꝑ ius gentiũ.diſt.i.iuſgentiũ Et ꝑ ius cano nicũ appꝛobata.xij.q.ij.eccciaꝝ.ᷣm Hoſti.⁊ GBoff. Et addit Ray.ꝙ vbi de bona conſuetudine nõ ſolẽt xpᷣiani eſſe ſerui conſulendũ eſt dño ꝙ in remiſſioneʒ peccatoꝝ ſuoꝛũ manumittat,vel ſaltim pecunia mẽ⸗ dicatavel ſeruitio ad tempꝰpſtito ſe redimat tijq.ij Cum redẽptoꝛ. Sed q hoc ↄſiliũ eſtꝛ piũ ſi qͥs con⸗ trariũ faciat ſcʒ retinendo talem conũſum ad ſidẽ in ſeruitutevel etiã alteri vendẽdo nõ credo peccet.qꝛ quod nõ eſt ꝓhibitũ intelligit eſſe cõceſſum. argumẽ tũ.xiij.q.ij.Ebꝛon. .ſeqn.in fi. Sed hoc nõ repitur pꝛohibitũ.Hoc eniã aſſerit dũs Joãnes.doi in libꝛo qui dicit᷑ lucula noctis. tlr ee A quibus iudei ſunt F.I. pꝛohibedi inter xpᷣianos ↄuerſantes. Pꝛĩo m Ray. ne habeant aliqua officia publica ne occaſionẽ habe ant ſeuiẽdi in eos.vt diſti.liiij. Nulla.⁊. xvij.q.iiij. Conſtituit.Qð ſi iudeus talia officia ſuſceꝑit dʒ ei denegari xpᷣianoꝝ cõio donec quicqͥd acceꝑit ex tali officio ꝑ pꝛouidetiã dioceſani cõuertant᷑in vſus pau peꝝ⁊ ipſe officiũ dimittat Itẽ nullꝰfidelis pᷣt aliquid cõgregationi iudeoꝝvel iudeovel pagano in teſtam to relinq̃re.⁊ ſi fecerit etiã poſt moꝛtẽ iudicat᷑ anathe ma.vt.xxiiij.q.ij ſane.Et intelligedũ videt᷑ niſi lega ret ad ſubueniẽdũ magne neceſſitati Itẽ ñ dñt ꝑmit ti iudei nouas erigere ſynagogas.ſed veteres reficere dũmodo ãplioꝛes vel pcioſioꝛes nõ faciãt ſolito. Et ritus⁊ ſolẽnitates ſuas ſunt ꝑmittẽdi facere.ex.eo.cõ ſuluit. Itẽ in diebo lamẽtatiõis ⁊ dñice paſſiõis ñ dñt in publicũ ꝓdire.ex.eo. In nõnullis.Qð etiã in die paſceues nõ dñt hre hoſtias vel feneſtras aptas. ex/ eo.qꝛ ſuꝑ his. Itẽ cogẽdi ſunt tales habitũ deferre cõtinue ꝙ ab alijs manitfeſte diſtinguat᷑ ex.eo. in nõ nullis. Itẽ cogẽdi ſunt ad decimas pᷣdiales ꝑſoluen das.extra de deci.de terris. Itẽ cogedi ſunt xpᷣianos teſtes reciꝑe ↄ ſe.ſʒ iudeꝰnõ pᷣt ferre teſtioniũ ⸗ xpᷣia⸗ nũ.extra de teſti.c.iudei. Itẽ iudeis ꝑmittit᷑ agere et cõuenire apð iudices nrõs ⁊ ñ apð ſenioꝛes eoꝝ. Ar bitꝝ pñt eligere etiã iudeũ cuiꝰ ſnĩaʒ exeq̃t᷑ oꝛdinariꝰ L. eo.t.iudei Itẽ in ſabbatis ſuis nõ dñt trahi ad iu dicia. Nec ipᷣi alios trahãt.Sʒ nec in alijs feſtiuita⸗ tibo ſuis dñt turbari.ec ſepulchꝛa eoꝝ obtẽtu foꝛte pecunie effodi.vt.C.eo.ti:die ſabbati.⁊ ext.eo. ſicut ludei Pꝛo maioꝛi declaratõe eiꝰqð dictũ eſt in pñ ti. Sin pꝛin. Nota ſᷣm Tho.ij.ij.q·x.ar.x.q dñiũꝛ p latio infideliũ ſuꝑ fideles pᷣt duptr conſiderari.Uno modo qᷓ;tum ad dominiũ ⁊ pꝛelatõem de nouo inſti tuendã.⁊ hoc nullo modo debet ꝑmitti.hoc enĩ cede ret in ſcandalũ⁊ periculũ fidei.Defacili enĩ illi qͥ ſub ijciũtur iuriſditioni alioꝛũ immutari pñtab eis qui bus ſubſuntvt ſequãtur eoꝝ imꝑium niſi illi ſubdi⸗ ti ſint magne virtutis.Silxr etiã infideles contẽnerẽt fidem.ſi fidelium defectus ſcirent Etideo apoſtołꝰ.i. Coꝛin.vi.pꝛohibet fideles cõtendere in iudicio coꝛã iudice infideliEt ſic eccłia pꝛohibet infideles pᷣfici in quocũq; officio ſuꝑ fideles.vt in dicto capᷣ.coſtituit xvij.q.iiij. Alio modo poreſt cõſideran dominiũ in fideliũ ſuper fideles ꝓut eſt iã pᷣexiſtens. Ubi ſciẽdũ ꝙ dominiũ et pꝛelatio introducta ſunt iure humauo Sed diſtinctio fidelium ab infidelibus eſt ex iure diuino. Jus autem diuinum quod eſt ex gratia non tollit ius humanum quod eſt ex naturali ratione Et ideo diſtinctio fidelium et infidelium ſcõm ſe conſi⸗ gerata nõ tollit dominium infidelium ſuper ſideles — e — — SVS niendi ꝑticipãtes cũ iudeis circa caſus pᷣdictos ⁊ ipᷣi Capitulũ Zertiũ põt tñ iuſte ꝑ oꝛdinatõem eccłæautoꝛitatẽ habẽt de ipf infidelibo ſuꝑ tale dominiũ auferri ius dominij et pꝛelatõis quia infideles merito ſue infidelitatꝭ me rent᷑ amittereius pᷣlatõis qð hñt ſuꝑ fideles.qͥ tranſ ferunt᷑ in filios dei. Sed hoc ecclłia qñq; fact qñq; ñ facit. In illis eni infidelibo qͥ tꝑaliter ſubijciũt᷑ eccłie ⁊ mẽbꝛis eiꝰ.hoc ius eccłia ſtatuitvt ſqʒ ſeruꝰiudeoꝝ factus xpᷣianus ſtati fit liber nullo pᷣcio dato.vt diſ. liiij. Fraternitatẽ?ꝛ bmõi. ec in hoc ecclia iniuriã fa cit eis.qꝛ cũ iudei ſint ſui eclie.pᷣt ecclia de eoꝝ bo⸗ nis diſponere In illis vero infidelibo qͥ tꝑałr nõ ſubij ciũt᷑ ecchievel mẽbꝛis eius.pꝛedictũ ius nõ ſtatuit lʒ poſſet inſtituere de iure.⁊ hoc facit ad ſcãdalũ vitan⸗ dũ.ſicut: dñs mãdauit ꝓ ſe ſolui tributũ cũ nõ tene ret᷑ ad ſcandalũ eoꝝ vitandũ.vt hetur Math.xxvij. De ritibus ſen cerimo .§. II nenſis er eis ad fidẽvel puertere nitũtur dñt flagella ri.dicto.c.ſepe. Si autẽ xpᷣm blaſphemauennt dicit hoſti. ꝙ ᷣm leges debẽt decapitani. Unde pꝛncipes ſeculares iudeos xpᷣʒ blaſphemantes grauiter puni⸗ re debẽt pena pecuniaria vel etiã grauioꝛi extra eo.in nõnullis.Et nota ᷣm tho.in quadã epla ad duciſſã Lothꝛingie ꝙ cũ iude delinquẽs nil hbʒ pᷣter vſuras dʒ nihilomin? ⁊ põt punini pena pecuniaria ſᷣm deli ctũ ne ex ſua iniqᷣtate repoꝛtet cõmodũ. ⁊ maioꝛi vti⸗ qᷓ; pena q; quicũq; aliꝰ nõ vſurari in ſili caſu quãto pecunia q ab eis aufert᷑ minꝰad eoe ꝑtinet. Põt ⁊ in ſuꝑ addi alia pena ne ad penã ſufficere videat᷑ ꝙ pe/ cuniã alijs debitã deſinãt poſſidere. Pecunia tñ ab eis ablata pene noĩe nõ pᷣt retineri a dominis ſeu offi cialibo punietibo. ſʒ dz de ea fieri vt dicet in. S. ſeqnti. De tractionibns fa ·J.IIII.- nijs infideliũ quare⁊? qñ tolerãtur. Pꝛo cuiꝰ declara⸗ tõe dicit tho.ij.ij.q.x.ar.xi.ꝙ hũanũ regimẽ deriuat᷑ a diuino regimĩe.⁊ ipʒʒ dʒ imitari.Oñs ãt cũ ſit ſum me bonꝰ⁊ oĩpotẽes.ꝑmittit tñ aliq mala fieri in vniũ ſo q̃ poſſʒ ꝓhibere ne eis ſublatis maioꝛa bona tollã tur aut maioꝛa mala ſequant᷑. Sic ⁊ ĩ regimie hoĩm bi qͥ pᷣſunt recte aliqua mala tolerat ne aliqᷓ bona im pediant᷑.vel etiã ne aliqua mala peioꝛa incurrãtur.ſi cut dicit Aug.in libꝛo de oꝛdine Aufer meretrices a rebo bũanis ⁊ turbabis oĩa libidinibo. Sic igit᷑ infi⸗ deles q;uis in ritibo ſuis peccẽt.tñ tolerari pnt. vł ꝓ Fer hoc bonũ qð ex hoc ꝓuenit.vel ꝓpter aliq ma⸗ lũ vitandũ.Ex boc autẽ ꝙ iudel ritus ſuos obſeruãt in quib figurabat᷑ olim veritas fiðᷣi quã tenemꝰ hoc bonũ ꝓuenit qð teſtimoniũ fidei noſtre hẽmꝰ ab ho⸗ ſtibꝰ.⁊ quaſi figura repñtat᷑ nobis ꝑ illos ea q credi⸗ mus.⁊ iõ in ſuis ritibo iudei tolerãtur.vtʒ diſt. xlv.ð iudeis. ⁊ extra eo.cõſuluit. Alioꝛum vero infideliũ ni tus qꝛ nil vtilitatis vel veritatis afferũt.non ſuntali⸗ quałr tolerãdi.niſi foꝛte ad aliq malũ vitandũ. vt ſcandalũvel diſcidiũ qð inde poſſet ꝓuenire. vel ĩpe dimẽtũ ſalutis eoꝝ qͥ tolerati paulati ↄuertuntur ad fidẽ. ⁊ ꝓpter hoc etiã hereticoꝝ ⁊ paganoꝝ ritꝰ eccłia aliqñ tolerauit qñ erat magna multitudo inſideliũ. iudei faciẽtes contra pᷣdicta. Participantes ſi ſunt cle rvici⁊ admoniti nolũt ſe emẽdare.ᷣm Rap.debẽt pꝛi⸗ uari officio⁊ bñſicio. Si ſunt laycivt pꝛincipes qͥ no lunt exeqͥ pᷣdicta.vel alij qͥ aliquod impedimẽtũ affe runt admoniti nõ ſatiſfaciũt.debẽt excõicari.xxviij. qeii.nullus. Sʒ iudei pᷣdicta faciẽtes ſic puniunt᷑ vt xpᷣiani ab illoꝝ cõione⁊ ↄſoꝛtiodeu ↄmercio tãdiu ſeꝑent᷑ ſub pena excõicatõis donec illi emẽdauerĩt ⁊ ſatiſfecerint.vtʒ extra eo.ti.Et ſi iudeos. Pñt etiã iu dei ꝑ eccłiam verberari vel alio mõ coꝛpalr mulctari de pᷣcepto epᷣivel pꝛcipis.ar.xvij.q.iiij.ↄſtituit.⁊ eti⸗ am alia pena pñt puniriextra devſur̃.c.pꝰmiſerabi⸗ lẽ OQð g̊ ðꝛ ꝙ ecclia nõ iudicat de his qͥ foꝛis ſunt.ðᷣt glo. xxviij.q i. ſepe.hoc eẽveꝝ qad ſpũalẽ penam.qꝛ ecclia nõ excõicat iudeos vel getiles. ſʒ qad coꝛpales penas bñ iudicat de eis:vñ ſi nimis ↄuerſent᷑ cũ cõ⸗ ctis in iudeos a dominis terraꝝ quid iuris. ðt tho⸗ in dicta epla.ꝙ q;uis ſicut iura dicunt iudei merito culpe ſue ſeruitute ſintadditi⁊ ſic dñi res eoꝝ poſſint acciꝑe tanq;ᷓ ſuas ita tñ ꝙ nõ ſubtrabãat᷑ vite neceſſa ria.qꝛ tñ opoꝛtet nos ambulare honeſte ad eos qͥ fos ris ſunt ne nomẽ domini blaſphemet᷑.hoc obuãdũ videt᷑ vt in exactõibo quas facere nõ ↄſueuerũt ñ pᷣ⸗ grauẽtur ſed ad conſuetas cogi poſſunt. Sʒ nota lm tho. in dicta epla.ꝙ cum iudei nihil habent pꝛe⸗ tervſuras cũ nõ poſſint ipſi illa retinere licite. nec con ſequẽter domini recipientes collectas a talibus pñt ea ſibi retinere licite niſi foꝛſan eẽnt talia que ab ipſis vel anteceſſoꝛibo dñoꝝ ipᷣi iudei extoꝛſiſſent. Si q ve ro alia habent q̃ ab eis extoꝛſerint ilł dñt reſtituere qͥ bus ipſi iudei tenebant᷑ ſi inueniũtur. Alion in pi⸗ os vſus ſᷣm cõſiliũ dyoceſanivel alioꝝ pꝛoboꝝ. vł in cõem vtilitatẽ terre ſi neceſſe eſt ſunt erogãda Nec eẽt illicitũ ſi de nouo dñi exigerẽt talia a iudeis ſᷣuata tñ cõſuetudine pᷣdeceſſoꝝ ſuoꝝ hac intentione,.vt in pi⸗ os vſus expendantur. Be donis et mercedi F. V. bus quas dat iudei pſonis ꝓ laboꝛẽ ſuo: vti pñt li?ꝰ cite recipi⁊ retineri Rñdet Guil ꝙ de his q hñt iuði ꝑ alium modũ q; pervſuras ⁊ rapinas.puta de ali⸗ quo artificio acqͥſita nõ eſt dubiũ ꝙ dona⁊ merces laboꝛis poſſunt accipi⁊ retineri Sed ſi non hũt pꝛet᷑ vſuras.tunc ſi recipiẽs certat de damno ſuo vitãdo. ſic accipiẽs nõ peccat.ſicut qͥ a furevel a raptoꝛe dãni ficatus eſt. puta ꝑ incendiũ nõ peccaret.ſi accipiet ab eo damnũ ſuum.licet ipſe furvel raptoꝛnihil haberet niſi quod acqͥ ſiuit ex furto vel rapina dum tamẽ non recipiat pꝛo dãno ſuo in ſpecieres ipſas alienas. Et addit etiã Tho.in ſupꝛadicta epta.ſi iudeꝰ vſurariꝰ vltro cõferat pecuniã vel enxeniũ expedit reciꝑe vt pe cunia ſic recepta reddat᷑ bis.quibo de iuredebet ſeu alijs. ⁊ dicit Guil.ꝙ dona⁊ elemoſine non ſunt recis pienda ab vſurarijs.quãdo ꝑ hoc efficerẽtur nõ ſol⸗ uendo.niſivt dictũ eſt ſi recipent᷑ad reſtituẽdũ credi toꝛbo eius vſurarij. Modicũ autẽ ꝓ nihilo reputat᷑ — ſic poſſunt recipi. De ſeruis iudeoꝛũ vel. .V. ¶ Cap̃.iiij de hereſi ⁊ de penis h Citulus Huodecimus ſeruientiby eis. ota m Rax. ꝙ ſi ſeruꝰ iudei eſt ver naculus.i de illiꝰancilla natus ſivult effici xpᷣianus ſtati enpit᷑ in libertatẽ nullo pᷣcio dato. C. de epi. et cle.l. Oñs nob.ar.dil.liiij. Fraternitatẽ. Idẽ ſi ſeruꝰ ſuit emptus qͥ erat xpᷣianus vel eſſe volebat. diſ.luiij. Mancipia.qꝛ tales nõ licet iudeo emere vel in uos tenere.Idẽ ſi ſeruus emptꝰerat paganꝰ. ⁊ fuit emptꝰ cã ſeruiendi.⁊ nunc vult fieri xpᷣianus. vt in dicto c. Fratetnitatẽ. Idẽ etiã ſi emit eũ cã mercimonij.⁊ nõ expoſuit eũ intra tres mẽſes venalẽ.qꝛ pᷣſumit᷑ ꝙ eme rit eũ cã ſeruiẽdi.Si vero expoſuit eũ venalẽ ĩfra tres mẽſes.⁊ ꝑ cũ non ſtetit n vendiderit.⁊ ipᷣe vult effi ci xpᷣianus infra illð ſpaciũ vel poſtea liberabit᷑ da⸗ to pcio.xij.ſolidoꝝ ab aliquo xpᷣiano vt in dicto capᷣ. Fraternitatẽ.⁊ extra eo.ti.c.i.Et erũt illi.xij.ſolidivſu alis monete illius loci.extra de meledic.c.ſtatuimꝰ. o hoc intellige.niſi dñs euʒ nolentẽ circũcideret.vel alterius ſecte ſignaculũ impꝛimeret.Tũc eĩ pꝛopt᷑ in iuriã coꝛꝑis nullo pᷣcio dato liberabit᷑.di.liiijeſllła. Et nora m Ray.ꝙ talis redẽptus nõ erit ꝓpterea ſ uus redimẽtis.ſed erit liber. ⁊ reſtituet illi pꝛeciũ ſo⸗ lutũ ꝓ eo.Et ſi nõ hʒ pᷣciũ querat mẽdicãdo. vł ſerui at ei tantũ ꝙ ſeruitiũ compeſet᷑ cuʒ pᷣcio.⁊ poſtea eat quovult.arg.xxxvi.q.i.Oe raptoꝛibo. Et hoc intelli⸗ ge niſi cã pietatis emptus fuerit.tũc ei nõ tenet᷑ ei red dere aliquid vłſeruire.qꝛ qð ꝓ pietate dat᷑ phibʒ ius ne repetat᷑.⁊ ſic dediſſe pᷣumit᷑ niſi ↄꝛiũ fuerit pꝛote⸗ ſtatus. Conf. Hoſt. ⁊ Goff. ꝙ ſi nullꝰ emptoꝛ cõpa reat.ſᷣm Bar. nibilominus erit liberꝛ pᷣcium hoſtia⸗ tim qret aut oꝑas pᷣſtet. Si ãt plures ſunt qͥ volunt emere.tunc m Bof. ep̃s loci eliget magis idoneum ff.de accu.l.ſi plures.vel ſi ſunt pares epᷣs gratificet qvult.arg.extra deiu repatro.Cũ autẽ idẽ Hoſt. Si ergo dicit. Hoſti.ꝓhibitũ eſt ꝙ nullũ mancipiũ xpᷣia nũ ſeruiat iudeo.multominꝰliberi xpᷣiani nõ dñt eis ſeruire niſi extra domũ.vt in laboꝛãdo terras ꝛ hmõöo — — „* nõ gutẽ intra domũ.alias ſi ipᷣi xpᷣiani qͥ ſeruiunt iu deis in domovt famuli nollent diſcedere ab eis dñt excõicari.vt extra eo.ti.Et ſi iudeos.Et ſi iudei nol/ lent illos dimittere ꝓhibet᷑ fidelibo cõmerciũ cum eis vt in dicto c.Et ſi iudeos. ereticovx. hereſi ſaendũ ſecun dũ Petrũ de tharã.in.iiij. Ad hocvt quis piꝛopꝛie dicat᷑ hereticus.duo requirũt᷑. QD anbd. lum eſt q̃ſi ↄplementũ.ſ.ꝑtinacia ſeu obſtinatio ĩvo luntatevt.ſ.nõ ſoluzʒ eligatvolũtate aſſentire falſe do ctrine ſed eriã ꝑtinax eſt ad non aſſentiẽdũ veritati ſi⸗ bi manifeſtate. Uñ qᷓ;dtum ad pꝛimñ Aug. ſic diffi⸗ nic hereſim. Pereticꝰeſt qͥ alicꝰↄmodi tꝑalis.⁊ maxĩe glie pꝛincipatuſq; ſui grã falſas ac nouas opiniones gignit vel ſeqᷣtur.xxuij.q.iij. Heretiꝰ.Et intelligitur de opinionibo q̃ ſunt ↄtrarie fidei Nã ſi qͥs hʒ falſas opiniones in philoſophia vel geometria.hic non di⸗ cet᷑ hereticus pꝛout hereß eſt ſpecies infidelitatis.ſᷣm Tho.ij.ij.q.xi. Ad fidem autẽ ꝑtinet aliqͥd duplr. AVno mõ directeꝛ pꝛicipalrſicut anticli fiði Alio mõ Rꝛimũ eſt erroꝛ in rõe ſq; de his qᷓ ſunt fidei Secũ indirecte ⁊ ſcdᷣario ſieut ea ex quibo ſeqᷣtur coꝛruptio alicuiꝰarticuli.ſicut dicere ꝙ aliqͥd cõtentũ in ſcniptu ra ſacra non ſitveꝝ.quod eſt coꝛruptio aruculi de ſpi rituſancto qͥ locutus eſt ꝑ pꝛophetas. vl dicere e ali quod determinatũ ab ecclia in fide nõ eſſet veꝝ.qð eſſet coꝛrũꝑe illũ articulũ. Sanctã ecclłliaʒ catholicã. ⁊ hmõi.circa vtraq; ergo pᷣt eſſe herelis OQuãtũ ad ſcðᷣm.ſ.ꝙ aliqͥs volũtarie aſſentit erroꝛi. Hiero.ſic ðt Hereſis grece ab electõe dicit᷑ eo ꝙ vnuſqſq; elegit di ſciplina quã putat melisꝛc.xxiiij.qeiij.hereſis.⁊itelli gitur in doctrina fidei.Nam ſᷣm tho. ij. ijiq.xi. ſicut „ quWuui recta fidẽ hʒ xpᷣianã volũtate ſua aſſentit xpᷣo ⁊ exĩ de his quevere ad eiꝰdoctninã ꝑtinent.ſic a rectitudi ne fidei xpᷣiane dupłxr põt aliquis deuiare. Uno mo⸗ do.qꝛ ſi ipe chꝛiſto nõ vult aſſentire ⁊ hic hʒ quaſi ma lã voluntatẽ circa ipᷣm finẽ.⁊ hoc ꝑtinet ad ſpẽm infi delitatis iudeoꝝ ⁊ paganoꝝ. Alio mõ qꝛ licet intedat chꝛiſto aſſentire.tñ non eligit ea que ſunt vere a chꝛi⸗ ſto tradita.ſed q ſibi ꝓpꝛia mens ſuggerit.⁊ hoc per⸗ tinet ad hereſim ꝑ quã qͥs pꝛoſitet᷑ fidẽ xpᷣi.ſj dogma eius coꝛrũpit Quatũ ad tertiũ ſcʒ ꝑtinaciã in volũ tate.dicit Aug.qui in ecclia xpᷣi moꝛbidũ aliqͥd pꝛa⸗ uũq; quid ſapiũt.ſi coꝛrecti vt ſanũ rectũq; ſapiant reſiſtant ↄtumacit᷑ ſuaq; peſtifera?⁊ moꝛbida dogma ta emẽdare noluerint ſed defenſare ꝑſiſtunt heretici ſunt.xxiiij.q.iij.qͥ in eccłia.Qui ergo erraret in mate ria fidei putans ecclhiam ſic credere paratus coꝛrigi ⁊ emẽdare cũ audierit veritatẽ nõ cenſet᷑ hereticus. vñ abbas Joachim qᷓ;uis libellus eiꝰ quẽ fecit cõtra Pe⸗ trũ lombardũ fuerit damnatus vt doctrina heretica tamẽ qꝛ ſeꝛ oꝑa ſeu ſcripta eius ſubmiſit coꝛrectioni ecclie.ipſe non fuit hereticus iudicatꝰ. extra de ſum. tri.⁊ fi.ca.c.dãnamꝰ.⁊ ad hoc facit qð dicit auguſt. Si qui ſuã ſnĩam qᷓ;ᷓuis falſam atq; ꝑuerſam nõ ꝑti naci aĩoſitate defendũt.querũt ãt cauta ſollicitudine venitatẽ ꝑati coꝛrigi cũ inuenerit. nequaqᷓ; int᷑ hereti cos deputãdi.xxuij.q.iij.dixit aplus. Nota ergo ſᷣm tho.vbi ſupꝛa ꝙ ſi aliqͥ doctoꝛes eccłe diſſenſiſſie vidẽ tur. hoc eſtvel de illis circa q nil intereſt ad fidẽ vtrũ ſicvel aliter teneat᷑. vel in quibuſdã q̃ etſi ꝑtinebãt ad fidẽ.tñ adhuc nõ erãt ꝑ ecchiam determĩata. Poſtẽ; eſſent autoꝛitate vniuerſalis ecclie determinata ſi qͥs tali oꝛdinatoi repugnaret ꝑtinaciter hereticus cenſe⸗ ret᷑. Que qͥdẽ autoꝛitas pꝛicipalr reſidet ĩ ſummo põ tifice. vt hẽt᷑ xxiiij.q:i:q̃tiẽs Cõtra hmõi autoꝛitatem nec aug.nec Hiero.nec alius doctoꝛ ſuam ſententã defendit.vt.xxiiij.q.i.hec eſt fides.hectho.Etidẽ di cit in pꝛĩa ꝑte ꝙ in his que nõ ſunc determinata ꝑec⸗ cleſiãvbi ſunt varie opidoctoꝛũ ſine pꝛeiudiciovł ꝑi culo hereſis.poteſt quecũq; illarum partium teneri. Quod autẽ dicit᷑ de hereticis ca. Dubius in fide eſt infidelis.intelligitur deeo qui ſponte vult dubitare. ſecus de illo qui aliquãdo vacillat circa fidem ex tẽ⸗ tatione.ſed cum diſplicentia rationis.ſᷣm Guil.Qð etiam dicit Hieronimus. ꝙquicunq; cripturam ſa cram aliter intelligit q; ſenſus ſpirituſſancti efflagi⸗ tat a quo inſpirata eſt.hereticus appellani põt.xxiiij. qiij.hereſis. Intelligendum eſt ſᷣm tho.de tali expo ſitione que eſt cõtraria ei quod eſt ꝑ ſpm̃ſanctũ reue⸗ latũ Dicit etiã idem tho.ꝙ ſi quis emaret in his ad q — n in l⸗ e nt⸗ n, ii⸗ n, 4 Coapitulü .III. . — — . „„ plicite nõ tenet᷑ credere. vt ſi crederet aliquis iacob uiſſe patrẽ abꝛaham paratꝰ coꝛngi cũ audiret con⸗ trariũ ↄtinere ſcripturã nõ reputat᷑ hereticus. In puniendo autem he.j.I reticos eccleſia vtit᷑ iuſticia ⁊ miſcðia. Et qᷓ;tũ ad ſpi ritualia ſuffragia.i:collationẽ ſacramẽtoꝝ pnĩe ⁊ eu⸗ chariſtie quantũ ẽ ex parte ſua ſemꝑ vtit᷑ miſcðia.qꝛ q;tũcunq; relapſi admittit eos ad pnĩam ⁊ euchari⸗ ſtiam ſiↄuᷣtant᷑ a fidem.de here.c.ſuꝑ eo.li.vi.Quã⸗ tũ autem ad tꝑalia.vt vitã.dignitates. officia ⁊ ſub ſtantiã.etiã eccleſia vtit᷑ miſcðᷣia añ relapſum in he⸗ reſim. Cũ enĩ meruerint ꝑ ipſum lapſũ ꝑ moꝛtẽ coꝛ⸗ poꝛalem excludi de mũdo.qꝛ grauiꝰẽ coꝛrũpere fidẽ per quã eſt aĩe vita qᷓ; falſare pecuniã per quam vite tꝑali ſubuenit᷑Uñ ſi falſarij pecunie vel alij malefa ctoꝛes ſtatim ꝑ ſeculares ptãtes iuſte moꝛti tradunt᷑ multomagis heretici ſtatim ꝙ de hereſi ↄuincuntur poſſent iuſte occidi. Ex magna miſcð ia ſi reuertunt ad ſinceritatẽ fidei abiurantes hereſim ꝓ pᷣmo lapſu parcit᷑ eis.Et aliqñ etiã ſi clerici ſunt diſpenſat᷑ cum eis in officijs plꝰ ⁊ minꝰ. Aliqñ etiã in pꝛioꝛibus di gnitatibo pᷣcipue ad tollendũ ſcãdalũ.vt.xxiij.q.iiij. ipſa pietas.O autẽ heretici ipſo facto ſint excõicati etiã hoc fit ex miſcðᷣia.qꝛ medicinalis ẽ excõicatio nõ eradicans.vt dicit᷑xxiiij.q.iij.S.aliud ẽ.ſed ſanans. qꝛ ad h̊ᷣ ſit vt ſpũs ſaluus fiat.vt dicit᷑ xi:q.iij.audi. DSed ſi heretici relabant᷑ in hereſim qͥ ad vitã ⁊ bona tꝑalia exercet ↄ eos ecclłia ſeuerã iuſticiam nullo mõ in his ꝑcens eis q;tũcũq; peniteãt.eo.ti.ad abolẽdã Et hoc fit rõnabiliter ſᷣm tho.vbi.S.qꝛ ꝑ hoc puidet᷑ bono cõi-ã ſi heretici reuerſi ſepe reciꝑent᷑ vt cõſer uarent᷑ in vita ⁊ alijs tꝑalibus bonis poſſet bᷣ eſſe in pᷣiudiciũ ſalutis alioꝝ.tñ qꝛ ſi relaberent᷑ alios infice rent.tũ etiã qꝛ ſi ſine pena euaderẽt alij ſecuriꝰ in he reſim laberent᷑.Ex relapſu etia ipſoꝝ pᷣſumitur de in conſtantia eoꝝ circa fidẽ.⁊ iõ iuſte occidunt᷑. Uñ hie ro.xxiiijq.iij. Reſecande ſunt carnes putride.⁊ ſca⸗ bioſa ouis a caulis repellenda.ne tota domꝰ.maſſa coꝛpꝰ ⁊ pecoꝛa ardeat.coꝛrũpat᷑. putreſcat. intereat. Amꝰ in alexandria vna ſcintilla fuit.ſed qꝛ nõ ſtatĩ oppꝛeſſus eſt.totũ oꝛbẽ eiꝰflãma poplata ẽ. hec ille. NPuniuntur beretici F. Il quadruplici pena ſm my. Pꝛimo quidẽ excoicatiõe. qꝛ oĩs hereticꝰ ſiue occultꝰ ſiue manifeſtꝰ ẽ excõicatꝰ de qᷓ excõicatiõe habes in.iiij.ꝑte.ti.i.c.iiij.vbi plu⸗ ra dicunt᷑ de iſta materia. Scðo depoſitiõe.qꝛ in diſtincte ſiue clericꝰ ſiue laicꝰ etiã ſi papa vel imꝑa⸗ toꝛ ⁊ qllibet aliꝰ dʒ depõi ab oĩ dignitate. di.xl. ſi pa pa.⁊.xxiiij.q.i. Qui õ pacẽ ⁊ oĩbꝰofficijs ⁊ bñficijs ſpoliari dʒ.⁊ ſi clericus ſit degradari. Sed ⁊ vaſalli dñoꝝ ſoluti ſunt a debuo ſidelitatis homagij ⁊ totiꝰ obſequij.⁊ q̃cũq; pacto. qcunq; firmitate vallato ſi ipſi dñi incurrũt hereſim.eo.ti.c.fi. Itẽ heretici cum fautoꝛibus ⁊ defenſoꝛibo ſuis ⁊ receptatoꝛibo⁊ ipſoꝝ filij vſq; ad ſcdᷣam generatõnẽ ꝑ lineã paternã. per li neã vᷣo maternã vſq; ad pꝛimũ gradũ.ad nullũ bñ ficiũ vel officiũ eccłiaſticũ admittant᷑ als eſt irritum vt eo/ti/quicũq; ⁊ic: ſtatutũ,li⸗vi, Itẽ oẽs vini eccle⸗ ſiaſtici qͥ ad pᷣces taliũ receperint dignitates ⁊ beneſfri cia eccleſiaſtica ſunt pᷣuati.⁊ ſi receꝑint ſcient᷑ non de bẽt ĩpoſteꝝ admitti ad alia vel ſiłia. dicto.cq cunq; ?&K Tertio reꝝ ablatiõe.qꝛ oĩa bona eoꝝ ipſo iure ſũt executio ipſiꝰ cõfiſcationis vel bonoꝝ occupatio nõ debet fieri ꝑ pꝛincipes ſeculares anteq; ꝑ iudicẽ ecj cleſiaſticũ ſnĩa ſuꝑ eodẽ crimine fuerit ꝓmulgata.eo. ti:cũ ſᷣm.li.vi.Et q;uis ipſi heretici haberẽt ſilios ca tholicos pꝛiuabunt᷑ paterna hereditate in deteſtatio nẽ criminis. Inſuꝑ etſi pꝰ moꝛtẽ aliqͥs declararet᷑ he reticꝰ qͥ in vita nõ fuit declaratꝰ pñt bona eius occu pari.e.ti:accuſatꝰ.li.vii Nõ tñ ꝙ ꝓpt᷑ hereſim marito rum nõ cõfiſcant᷑ dotes vroꝝ niſi ꝑticipent in hereſi Si aũt reuterent᷑ ad ſidẽ.non tñ eis reſtituunt᷑ vel fi lijs eoꝝ bona ipſoꝝ.ſed oĩa ipſo iure ſunt ↄfiſcata.eð eo.ti.vergẽtis. ſi alit᷑ fieri non põt.manu armata ſunt ola bona auferẽda.vt.xxiij.q.vij.quicunq;.Et vt dicit ray.⁊ gof.lʒ eccłia videat᷑ dare generalẽ aucto ritatẽ vt oẽs expoliẽt eos.tñ ſatis videt᷑ tutũ ꝙ nõ fi⸗ at niſi ſpali edicto vel pꝛincipis vel ecclie ne aliter vi deat᷑ potiꝰ ex cupiditate vel vltõe qᷓ; ex iuſticia ⁊ obe dientia pugnare.xxiij.q.i.qͥd culpat–᷑.⁊.q.ij.ꝑ totũ. Quarto puniunt᷑ moꝛte.Cõtinuo enĩ pꝰ depꝛehen⸗ ſionẽ erroꝛis niſi ad fidẽ reùti velit ⁊ hereſim ſuã ab? iurare ⁊ ſatiſfactionẽ exhibere. ſi laicꝰ eſt ſubito dʒ cõö buri.clericꝰ aũt pꝰ ſolẽnẽ degradationẽ relinquit cu rie ſeculari occidendꝰ. Si aut reuertat᷑ ad fidẽ detru di dʒ in ꝑpetuũ carcerẽ.eo.ti.excõicamꝰ.de rigoꝛe iu ris. Mitiꝰ tñ agi᷑ fum eis. Reuᷣtentes autẽ ad fidẽ debẽt abiurare ad arbitriũ epᷣi ſui hereſim ſuã ⁊ pꝛo⸗ mittere ꝑ ſcripturã ꝙ firmit᷑ tenebũt fidẽ catholicam vt.i.q.vij.q̃tiẽs.⁊ de cõſe.diiijiego berengar.ꝰ. ⁊ ex eo.ti:ad abolendã. ₰ „ De pena qua incurrũt..nI credẽtes. receptatoꝛes. fauroꝛes ⁊ defenſoꝛes hereti⸗ coꝝ. Pꝛio qᷣdẽ qlibet taliũ excõicatꝰ eſt ipſo facto. vt de ſen. excõ.nouerit.de qᷓ excõicatõe hẽs j·in qᷓrta Rte.ti.i.c.v.vbi etiã hẽs plenã declarationẽ hoꝝ ter⸗ minoꝝ.qͥ.ſ.dicant᷑ credẽtes ⁊ alij pᷣdicti.Et pleniꝰ in c. ſe. Scðo quilibet pᷣdictoꝝ ſi nõ ſatiſfeceritqᷓ.an⸗ nũ extũc ipſo iure eſt infamis.nec ad publica officia ſeu cõſilia.nec ad eligẽdũ aliq̃ͥs ⁊ hmõi.nec ad teſti⸗ moniũ dʒ admitti.nec põt cõdere teſtm̃, nec ad alicꝰ hereditatẽ ſucceſſiõe accedere. Nullꝰ q̃; ei ſuꝑ q̃cũq; negocio.ſed ipſe alijs cogi᷑ reſpõdere.Si iudex ẽ ei?ꝰ ſnia nõ valet. Si aduocatꝰ non admittit᷑ ad patroci niũ.Si tabello non valẽt eiꝰinſtra.⁊ ſic in ſilibꝰ. Si vo ſit clericꝰ.ab oĩ officio ⁊ bñficio dʒ deponi.Etilli qͥ tales poſtq;ᷓ ab ecclia fuerint denotati euitare con⸗ tẽpſerint debẽt excõicari.pbant᷑ hec oĩa eo.ti.excõica mus.i. Itẽoẽs clenci qͥ talibo exhiberent ecchiaſti ca ſacra vel traderẽt eccłiaſtice ſepulture, aut elemoꝝꝛ ſinas aut oblatiões reciperẽt debẽt puari ſuo officio ad qð nũq; reſtituunt᷑ ſine indulto ſedis aplice ſpali Silr ⁊ regulares qͥrũ etiã pꝛiuilegia in illis locis nõ ſeruent᷑ eis. vt in dicto.c.excõicamꝰ. Itẽ ipſi credẽtes heretici ſunt dicendi.eo.ti.excõicamꝰ.ij. Sepeliẽtes etiã tales ſunt excõicatiide ꝗᷓ exccõicatõe babes Enc —— -- — Titulus infra in.iiij. pte. tii.c. vi. Mota etiã ꝙ ſialiqui du in egritudine decumberẽt petierint hereticos cõſola⸗ toꝛes.vt ab eis ſᷣm eoꝝ conſuetudinẽ conſolationem reciꝑent. ⁊ ſic deceſſerint. poſtmodũ vo filij vel here⸗ des volũt pꝛobare ꝙ ipſi defuncti nõ ſane mentis eſ fecti ſuſceꝑint vel poſt perditã iã loquelã.vtꝝ debe⸗/ ant audiritales filij vel heredes. Ad h̊ dicit᷑ eo.ti·fi⸗ lij.li.vi. ſi tales dũ viuerẽt erant diffamati vel ſu ſpecti de hereſi:vel ſi cõſtiterit ꝙ ipſi ſane mẽetis exiſtẽ tes petierint ↄſolatoꝛes hmõi.heredes non debẽt au diri. Alioquin admitti pñt ad pꝛobandũ nõ ꝑ vxo⸗ res.filios vel familiares aut aliquos de ſuis.ſed per teſtes fidedignos ⁊ fidei ʒelatoꝛes. Suſpect de here ſi ⁊ ob hoc citatꝰ.⁊ qꝛ nõ comparuit excoicatꝰ.ſi excõ municationẽ ꝑ annũ ſuſtinet.extũc velut hereticꝰ eſt condẽnandꝰ.eo.ti.cũ cõtumacia.li.vi.Nontra xpᷣia⸗ nos qͥ efficiunt᷑ iudei vel redeunt ad iudaiſmũ etiã ſi infantes vel metu moꝛtis fuennt baptiſati ꝓcedẽdũ eſt vt ʒ hereticos ⁊ coꝝ fautoꝛes.eo.ti.contra.li vi · Be relapſis in bere §.IIII. ſim. Tlota ꝙ tales pꝰ abiurationẽ hereſis vel etiaz ex eo ꝙ ſuſpecti de h̊ poſtq; ſe ad antiſtitis examinatio⸗ nẽ purgauerint ſi dephenſi fuerint iudicialiter recidi uaſſe ſine vlla audiẽtia relinquũt᷑ iudicio ſeculani pu niẽdi.Sed ſi in foꝛo pniali hoc fatent᷑ non poſſunt ꝑ hoc punini. Accuſatꝰ autẽ de hereſi vel ſuſpectꝰ vehe menti ſnſpitiõe qui hereſim in iudicio abiurauerit,.et poſtea incurrit in ipſam relapſus cenſet᷑. lʒ antea cri⸗ men ipᷣm nõ fuerit plene ꝓppatum. Sed ſi leuis fuit ſuſpitio nõ debet iudicari relapſus.ſed als grauiter puniri.eo.ti.accuſatus.li.vi. Itẽ qui in vna ſpẽ here ſis ſeu in vno articulo vel ſacramẽto lapſus ẽ.⁊ po⸗ ſtea abiurauit ſimplicit᷑ hereſiʒ.ſi poſtea erret in alio relapſus eſt iudicandꝰ.eo.ti.accuſatus.li.vi. Ile de cuiꝰ lapſu in hereſim añ abiurationem cõſtiterat vel nũc cõſtat.ſi poſtea hereticos deducatreceptet vel aſ ſociet aut donet munera ſiue mittat.vel fauoꝛẽ ĩpen dat ꝙ accuſari non poſſit:iudicari dʒ relapſus:eo.ti. accuſatꝰli. vDůl. De inquiſitione bere J. V ſis. õ ꝙ excoicati ⁊ ꝑticipes atq; ſocij criminis ad teſtimoniũ admittunt᷑ pᷣſertim in deſertũ aliaꝝ pꝛo⸗ bationũ Z hereticos credentes fautoꝛes ⁊ defenſoꝛes eoꝝ·ſi ex numero teſtiũ aut perſonarũ tã deponẽtiuʒ qᷓ; contra qͥs deponit᷑ qlitate ⁊ alijs circũſtantijs nõ falſa dicere pᷣſumant᷑.eo.ti.in fidei.li.vi. Siliter ad⸗ mittunkt illi ſuꝑ facto hereſis qui iurauerũt dicere ve ritatẽ tã de ſe q; de alijs ⁊ eã celando ꝑiurauerunt.⁊ poſtea velint coꝛnigere dictũ ſuũ ↄtra ſeꝛ alios.ſi ma nifeſtis iudicijs apparuerint tales non leuitate aut odio aut pecunia ſed ʒelo ſieri velle reuelare.eo.tiac cuſatꝰ.li.vi. Itẽ pꝛeſidentes regimini alicuiꝰ loci.licʒ ſint excõicati.vel defacto nõ de iure iuriſdictionẽ ha beant.ad requiſitioneʒ oꝛdinarioꝝ ipſoꝝ vel delega⸗ toꝝ vel inqͥſitoꝝ pñt ⁊ debent cõtra hereticos.credẽ⸗ tes.receptatoꝛes.fautoꝛes ⁊ defenſoꝛes eoꝝ ſuũ offi⸗ ciũ exercere.⁊ illi qui rerunt᷑ eos nõ incunũt aliquã ſniam. Tñ dictis pᷣſidentibus ꝓpter hoc in alijs nul XII. “ lum ſus ẽ conceſſum vel ꝑpmiſſum.eo. tiipᷣſidentes. li.vi.Statutũ loci ꝑ quod impediret᷑ negociũ indſi tionis hereticoꝝ non valet. Et dñitenent᷑ exbibere ⁊ coꝛrigere. co.ti.ſtatutũ.li.vi. Sacerdotes qͥ inſtruũt hereticos de celanda veritate ⁊ hmõi pñt ⁊ debẽt pe⸗ na debita caſtigari. Religioſi etiã heretici ſũt grauiꝰ alijs puniẽdi.co, ti, accuſatꝰ.li.vi. Indqſitoꝛee in certꝭ ꝓuintijs pñt pꝛocedere ſimł vel ſeꝑatim ꝓut negocij vtilicas ſuadebit.eo.ti.vt officiũ.li.vi. Inqͥ ſitoꝛes de bent abſoluere volentẽ cgnũti.⁊ iniungere eis peni⸗ tentiã.vt in dicto.c. In examinatiõe teſtiũ cõtra here ticos debeẽt intereſſe due ꝑſone religioſe. ⁊ ſi fieri põt ꝑ publicam ꝑſonã cõſcribi teſtium dicta.eo.ti. vt of/ ficiũ.li:vi:Et religioſi qͥ fuerunt notarij.⁊ alijs qui⸗ bus iniũctũ fuerit tenent᷑ ad ſcribendũ.vt in dicto.c. vt officiũ. Itẽ inquiſicoꝛes ſi opꝰ fuent inuocare pñt auxiliũ bꝛachij ſecularis.⁊ ↄdictoꝛes per cenſurã ec⸗ cleſiaſticã compellere nõ obſtantibo quibuſcũq; pa⸗ uilegijs cõceſſis a quibuſcunq; ꝑſonis vel religioſis vel vniuerſitatibo.nec etiã ↄſtitutiõe de duabus di⸗ ctis.vt in dicto.c.vt officiũ.li.vi. Itẽ in negocio here ſis ꝓcedi põt ſimpliciter de plano.etſi periculũ eſſet nõ noĩatis accuſatoꝛibo vel teſtibꝰ publice niſi coꝛaʒ aliquibo pꝛouidis pᷣcipiendo eis de tenendo ſecretũ ⁊ hmõti.ſed ceſſante periculo publicent᷑.vt in alijs iu dicijs.eo.ti.ſtatutũ.li.vi.Eſt aũt dictis hereticis in hibita appellatio.eo.ti.vt inqſitiõis.li.vi. Oẽs re⸗ ctoꝛes locoꝝ reqᷣſiti a dioceſanis vel eoꝝ vicarijs aut ab inquiſitoꝛbo tenent᷑ iurare ſeruare ⁊ cõſeruari face re conſtitutões cõtra hereticos. credẽtes.fautoꝛes.re ceptatoꝛes ⁊ defenſoꝛes.⁊ eoꝝ filios ⁊ nepotes.⁊ q iu rare noluerit habet᷑ vt infamis ⁊ hereticoꝝ fautoꝛ.et de fidẽ ſuſpectꝰcec haberi debet dño nec ad ali⸗ qð publicũ officium admitti ſeu aſſumi vlterꝰ. ⁊ea que interim vtrectoꝛ fecerit. nulla habent firmitatez eo.ti. vt officiũ.l.vi. JInquiſitoꝛibꝰcõceſſum ẽ cõmit tere citatiões ⁊ denũciatiões ſententiaꝑ. Itẽ auctoꝝn tas aduocãdi peritos ⁊ cleꝝ ⁊ populum loci.ꝓut vi⸗ derint expedire negocio ſidei. Itẽ pꝛocedẽdi contra il⸗ los q; in pꝛouincia eoꝝ cõmiſerint ipᷣm crimen here⸗ ſis ſi ad aliã ſe tranſtulerint. Itẽ faciedi ſibi aſſigna⸗ ri a quibuſcũq; libꝛos in quibo eſſent aliqui ꝓceſſus ʒ hereticos.⁊ circa hereticos incarceratos vna cum platis quibo ſubſunt penã eoꝝ mutãdi vel mitigan⸗ di. Ytẽ puandi vel puatos nunciandi dignuatibꝰ et alijs bñſficijs eccliaſticis ⁊ officijs publicis ⁊ honoꝛi bus oẽs hereticos ⁊ fautoꝛes. Sũt aũt dioceſani re quuẽdi.⁊ de eoꝝ conſilio ſaciendũ niſi ipſiſ cient tali bus cõtuliſſent.eo.ti.vt cõmiſſi.li.vi. Quãdo ne⸗ gociũ hbereſis cõmittialicui vel aliquibo generaliter in certis locis.nò admittit᷑ ẽᷣis eoꝝ auctoꝛitas oꝛdi naria ꝓcedẽdi veletiam delegata ſi ea habeãt ⁊ vter⸗ q; eoꝝ de facto inquirere pnt cõliter vel diuiſim pꝛo/⸗ cedãt tenent᷑ ſibi cõicare pꝛoceſſus.⁊ ꝑ vtroſq; ſił ſen tentia pferatur.niſi alter alteri deſerat. Qu ſi in lentẽ tia nõ cõcoꝛdãt ad ſedẽ apłicam mutant.et̃ eo.per li.vi.QO etiã vnus ſine alio nõ poſſit ad ſententiã ꝓ cedere.vide expꝛeſſius j· in.S.ſequẽti.Et intellige ꝙ poſt dictã cõicationem pꝛoceſſum opoꝛtetfieri qñ ni hil aliud reſtat agendu niſi ꝙ ſnis pꝛomulgek. ſi ile Capitulũ V. alter nõ poſſet cðmode ꝓcedereniſi viſis acris alteni tunc ſeł tm̃ cõicatio tribuat.vt in exuaganti.GBñdi⸗ cti.xi: que incipit ex eo. Itẽ nota ꝙ ta epᷣs qᷓ; inqſi toꝛ vnꝰ ſine alio põt citare ⁊ caꝑe ⁊ dire cuſtodie vel pedibꝰ mancipare. Sed deputare duro carceri.⁊ qͥ magis ad penã q; ad cuſtodiã videat᷑.vel toꝛmentis exponere vel ad ſnĩiam ꝓcedere nõ poteſt epᷣs ſine in⸗ quiſitoꝛe. nec inquiſitoꝛ ſine epo aut eiꝰ ſuper q̊ dele⸗ gato.aut epᷣali ſede vacante delegato capli ſi ſui poſ⸗ fint ad inuicẽ copiaʒ habere lhfra octo dies poſt ſe reqͥ ſierint.pñt tñ quilibet pꝛedictoꝝ cõmittere alteri vices ſuas.⁊ ꝑ litteras ſignificare ſuũ conſiliũ ⁊ con/⸗ ſenſum.et᷑ eo. multoꝝ.in clemen. Quilibet carcer vel murꝰ hereticoꝝ debet eſſe cõis epᷣo ⁊ inquiſitoꝛi ⁊ debet habere duos cuſtodes.vnũ quẽ volet epᷣs et ei ꝓuidebit.alteꝝ quem voletinqͥ ſitoꝛ ⁊ ei puidebit. ⁊ vterq; eoꝝ põt habere ſub ſe vnũ fidelem miniſtrũ ⁊Zllliꝰ loci erũt due claues quaꝝ vnꝰ cuſtodum vnã ⁊ aliꝰ aliam tenebit.⁊ poterit officium miniſtrãdi in⸗ carceratis cõmittere ſuo miniſtro.⁊ tenent᷑ pᷣdicti cu⸗ ſtodes anteq; exequant᷑ officiũ coꝛã eis a quibus aſ ſignant᷑ iurare tactis ſacroſanctis euãgelijs ꝙ in cu⸗ ſtodia oẽm diligentiã quã poterũt adhibebunt.⁊ ꝙ alicui incarceratoꝝ nihil loquet᷑ vnus niſi audiente alio.⁊ ꝙ ipſis incarceratis fideliter conferãt pꝛouiſio nem quã ipſi recipiũt ex oꝛdinatiõe cõi.⁊ qð a paren tibus vel alijs ꝑſonis cõfert᷑ eiſdẽ niſi epᷣi vel inquiſi toꝛis vel ſuoꝝ cõmiſſarioꝝ oꝛdinatio refraget᷑.⁊ eodẽ mõ iurabunt pᷣdieti cuſtodũ miniſtri.⁊ coꝛã eiſdem. extra eo:multoꝝ.in cle. Motarij inqͥſitoꝛis coꝛam epᷣo cum inquiſitoꝛe vel ſubſtitutis ab eis iurabunt ſuũ officium fideliter exercere.Etidẽ fiet de alijs per ſonis ad dictũ officiũ neceſſarijs.extra eo. młtoꝝ.in cle.Nullus autẽ inqͥ ſitoꝛ põt pꝛocedere ↄ officialem ahquẽ vel nunciuʒ romane cune. vt in extrauaganti oh.xxij.q̃ incipit.cũ frater. De excõicatione contra nquiſitotes ⁊ eoꝝ vicarios in ceriis caſibꝰ habes in quarta ꝑte.ti.i.c.vij.⁊.viij.Oe multis hereſibꝰdeter minatis ꝑ eccleſiã dãnatis.habes.xxitij.q:iij.c.qui⸗ dam. ⁊ extra eo.excõicamus.⁊ de ſum.tri.⁊ ſi:catho. c.i.li.vi.⁊ eo.ti.ad noſtrũ.in cle. nẽ.omnis aũt falſa aſſertio recedit a rectitudine veri tatis.ideo falſa aſſertio in talibo vocat᷑ erroꝛ. Sicut crroneũ eſt dicere ꝙ xpᷣs fuerit hõ in triduo ſepultu/ re ſue.qð tñ magiſter ſnĩaꝝ aſſerit in.iij.ſent᷑. Hereti cũ aũt addit ſuꝑ erroꝛẽ ſimplicẽ ꝙ falſitas ſit notoꝛia ⁊ ꝙ tali falſitati adhereat᷑ ꝑtinaciter. Nõ enĩ omnis erroꝛ eſt hereſis. Alioquin non diceret augꝰ. Errare potero hereticꝰ nõ ero.Nõ ſolum errauerũt ſed perti naciter erroꝛibo ad heſerũt oẽs illi de quibo habet᷑.xx⸗ uiij.q.iij.c.penul.Et ideo oẽs pꝛo hereticis habent᷑. Ad cuiꝰeuidentiã eſt ſciendum ꝙ ad hoc ꝙaliquis ſit ꝓpꝛie hereticꝰ quinq; requirunt᷑. Pꝛmũ ẽ vt ſit er roꝛ in re. Scõdðm eſt ꝙ enoꝛ ille ſit cuca ea q ſunt fidei vel ↄ veritatem deterininationis eccleſie in hhis que ꝑtinent ad fidem vel bonos moꝛes.⁊ neceſſaria ad cõſecutionẽ vite eterne. Tertiũ eſt ꝙ enoꝛ talis o ſit in illo qui catholicã fidẽ pꝛofeſſus eſt.ałs eſſet iu⸗ deus vel paganꝰnõ hereticus. Quartũ eſt ꝙtalis erroꝛ in eo qui fidẽ ſuſcepit ſic taliter ꝙ aliquã verita tẽ de xpᷣo ↄſiteat᷑ pertinentẽ ad humanitatẽ vel diui⸗ nitatẽ als ſitotũ diſcederer eſſet apoſtata. Quintũ eſt vt talẽ erroꝛẽ pertinaci volũtate ⁊ obſtinata eligat 7 ſequst. —⸗ Auantum ad peimum..l. ſcʒ ꝙ requint᷑ erroꝛ in rõne ad hoc vt qͥs ſit hereticus patet ex h.qꝛ dicit augꝰ Hereticꝰ ẽ quifalſas opinio nes gignit vel ſequit᷑. Et rõ huius eſt.qꝛ hereſis elt ſpẽs infidelitatis.Sed inſidelitas ẽ in intellectu ſub iectiue.ſicut ⁊ fides ſibi ↄꝛia. Uñ factum ſine erroꝛe nũq; facit hoĩem hereticũ. vtputa ſi qͥs foꝛnicat᷑ aut mechat᷑.lʒ agat ʒ veritatẽ que dicit non mechaberis ex hoc nõ eſt hereticꝰ niſi credat vel opinet᷑ foꝛnicari eſſe licitũ.Et rõ eſt.qꝛ qñcũq; aliqua reqͥrunt᷑ ad cõ ſtitutionẽ neceſſario,deficiente altero eoꝝ impoſſibi le eſt illud eſſe.qꝛ dato oppoſito ꝙ ſine polſit eiſe ſã nõ neceſſano requireret᷑ ad conſtitutionẽ uliꝰ.ſicut qꝛ ad ↄſtitutionẽ domꝰ neceſſario requirit᷑ fundamẽ tum.paries ⁊ tectũ.ideo altero deficiẽre nõ poteſt eẽ domꝰ. Sic ergo ad hereſim cõſtituendã requirit᷑ er⸗ roꝛ in intellectu neceſſario nullũ factuʒ abſolute ſine 1 . ue ſunt fidei vel etiãẽ moꝝ quoꝛum no Nticia neceſſaria ẽ ad ſalutẽ. iſta tria hñt ſe per oꝛdinẽ.ſ.temerariũ. erroneũ ⁊ he reticũ.Non enim oẽ qð temerariũ eſt ẽ erroneũ. Nec omne qð eſt erroneũ eſt temerariũ ⁊ hereticuʒ. Sed ecõtra.quod eſt erroneũ ẽ temeraril.Et quod eſt he reticũ eſt erroneũ ⁊ temeraniũ.Temeraniũ ergo in hu ſuſmodi eſt aſſerere tãq; certum illud qð non põt ra tione vel auctoꝛitate pꝛobari efficaciter. Sicut aſſere re ꝙ mundus terminet᷑ p'centũ vel ducentos annos qᷓ;uis enĩ hoc poſſit eſſe.tñ veꝝ hoc aſſerere tãq; cer⸗ tũ eſt temerariũ.qꝛ ad hoc nec auctoꝛitas nec rõ effi⸗ cax habet᷑. Erroneũ autẽ addit ſu pertemerariũ falſi⸗ tatẽ.qꝛ enare ẽ recederea via recta. Et qꝛ babere ve⸗ ritatẽ in talibo pertinet ad viã docentẽ ad beatitudi⸗ erroꝛe in intellectu facit hereticũ.Et ꝓpter hoc dico ꝗ baptiſare imagines.adoꝛare demones. eis thunlſica re.cõculcare coꝛpꝰ xpᷣi in luto.⁊ oĩa huiuſmodi q̃ ſũt valde hoꝛrẽda peccata niſi ſit erroꝛ in intellectu nõ fa ciunt hoĩem hereticũ.Et iõ ſi quis facit iſta. vtputa baptiſare imaginẽ.nõ male ſenties de ſacramẽto ba ptiſmi nec de eiꝰ effectu.nec credẽs iſtum baptiſmũ eſſe aliquẽ nec habere effectum exvi ſua.ſed facit hoc ꝓpter aliquẽ finẽ faciliꝰ aſſequendũ a dcmone cui q⸗ rit ꝓpter hoc cõplacere.ita ꝙaliquo pacto ĩplicito vel expꝛeſſo illud agat vt demõ ſibi vel alicui faciat qð petit. p̃m ꝙ caractenibo ⁊ figuris ᷣmartes magicas ab hoĩbus demones pacto vel expꝛeſſo vel tacito in uocant᷑ ad deſideria eoꝝ explenda dũmodo nõ petãt a demone aliquid qð ſit ſupꝛa ſaculcatẽ eiꝰ.nec q;tũ ad potentiã nec qᷓtũ ad cognitionẽ.ſic:ſ.ꝙ non male ſentiat de ptãte aut cognitione demonis . Sicut el ſent illi qui crederẽt.vel ꝙ demon poſſit neceſſitare li berũ arbitriũ hoĩs vel mulieris. xel illi an cregertt — — — = — Tunlus ꝓ demon oio ex tali pacto ⁊ in oẽm euentũ qᷓntũcũq; a deo nõ ꝑmiſſus poſſet facere qð petũt. vel qͥ crede rẽt ꝙ poſſet ſcire determinate alterã partẽ futuri ↄtin getis. vel effectũ aliquẽ facere qͥ eſt pꝛiꝰ ſoli deo. Ta es em nõ eſt dubiũ ꝙ ha berent erroꝛẽ in intellectu.⁊ male de ptãte demon is ſencirẽt. ⁊ per ↄñs ſuppoſitꝭ alijs cõditionibo que requirunt᷑ ad hereſim eſſent he retici.Sed ſi ex cauſis pᷣdictis facerẽt nõ male ſentiẽ⸗ tes de baptiſmo ⁊ alijs pꝛedictis. etſi peccarẽt guiſſi me.nõ m eſſent heretici.Et rõ eſt.qꝛ nõ male ſentiũt de ſacramẽto licet eo male ⁊ ſacrilegevtant᷑. Uñ ſunt magis ſoꝛtilegi q; heretici.Et eode mõ de adoꝛanti⸗ bus demonem ꝛ⁊ lacrificantibo ei.qꝛ ſi hoc faciunt cre dẽtes diuinitatẽ eſſe in demone.vel credẽtes ꝙ cultꝰ latrie ſit ei exhibendꝰ.vel ꝙ oĩo ex exhibitõe talis cul otus aſſeqntur qð requirũta dyabolo.nõ obſtate dei ꝓhibitione tales eſſent heretici. Sed ſi h̊ faciũtnon iſta ſentiẽtes de demone.ſed vt ali̊ pacto cũ demo⸗ ne ꝑ iſta faciliꝰ exequant᷑ ab ipſo qð intendũt. tales nõ ſunt heretici ex natura rei lʒ grauit᷑ peccẽt.Nõ ob ſtat ꝙ ſᷣm iura ſimõiacꝰ dicit᷑ hereticꝰ.vt.i.iq.i.Quiſ⸗ dqs per pecuniã.⁊ tamẽ nõ habet erroꝛẽ in intellectu. Ma ſimoniacꝰnon eſt hereticꝰ pꝛopꝛie ſed large dicit hereticꝰ pꝛopter quandã ſiłitudinẽ.qꝛ exq̃ vẽdit vel emit ſacra ita agit ac ſi eſtiaret donũ gre pecunia poſ ſe poſſideri ſᷣm tho. Sed nõ hoc eſtimãdo ſicut cõi⸗ ter accidit nõ eſt hereticꝰ.qꝛ nõ hoc credit.ſ. donum gre poſſe pecunia poſſideri.ſed bñ veꝝ eſſet ſi h̊ cre⸗ deret.· Itẽnõ obſtat.qð dicit᷑ de hereticis.quicũq; ⁊.c.accuſatꝰ.li.vi.vbi dicit᷑ ꝙ adoꝛans hereticũ ẽ he reticꝰ. Sed grauiꝰ peccat qui adoꝛat demonẽ qᷓ; qui adoꝛat hereticũ g̊ ⁊celã adoꝛãs hereticũ ẽ tũc hẽeti⸗ cus ſi adoꝛet ipᷣm credens eſſe adoꝛandũ. Si autem adoꝛet ipᷣm pꝛopt᷑ aliquod cõmodum tꝑale ſine aliq erroꝛe fidei in intellectu nõ eſt pꝛopꝛie hereticꝰ.ſed iu ris fictione vel pᷣſumptiõe ſeu ſiłitudinarie qꝛ agit ſi⸗ cut male ſentiret de ſide.ſicut ille quẽ adoꝛat. Iteʒ ſi arguat᷑ in ꝛiũ ſic.Qui iudicandꝰ eſt vt hereticus videt᷑ eſſe hereucꝰ.qꝛ iudiciũ debet ſeò rei veritatem Sed talis iudicandꝰ eſt vt hereticꝰ Nã eccleſia non põt iudicare niſi de his q̃ patent. Occultoꝝ enĩ co⸗ gnitoꝛ eſt deꝰ ⁊ iudex.di.xxxiij. erubeſcãt. Sed ea q ſunt in intellectu nõ pñt patere niſi factis extrinſecis viſis vel ꝓbatis.&̊ talis faciẽs talia eſt iudicandꝰhe reticꝰ. Pꝛeterea impoſſibile videt᷑ ꝙ aliqͥs faciat talia ſcʒ cõculcando coꝛpꝰ xpᷣi ⁊ hmõi.niſi male ſentiat de coꝛpoꝛe xpᷣi.ꝓpbat᷑hoc.qꝛ impoſſibile ẽ maliciã eſſe in volũtate qͥn ſit erroꝛ in intellectu. Nam ſᷣm phᷣm oĩs malus ẽ ignoꝛãs ſeu errans. Cũ ergo talia faciẽtes habeãt maliciã in voluntate.ergo hñt ⁊ erroꝛẽ in in⸗ tellectu. Reſpondet᷑ ad iſta.Ad pꝛimũ. Duplex ẽ iudiciũ dei qͥ videt interioꝛa hoĩm. qͥ non pñt iudica re de intenoꝛibo niſi per exterioꝛa. Modo ille qui iu dicat᷑ vt hereticꝰ iudicio dei ẽ vere hereticꝰ ex natura rei.Deꝰ enĩ nullum iudicat hereticũ miſi habentẽ er⸗ roꝛẽ fidei ĩ ĩtellectu. Sed ille qͥ iudicat᷑ hẽticꝰ iudicio hoĩm nõ opoꝛtet ꝙ fit hereticꝰ ex natura rei.ſed ꝙ ſece rit tale factũ per qð appareat male ſentirede fide.⁊ ꝑ Oñs iuris pᷣſumptione hereticꝰ reputat᷑.Et ſi querat᷑ ſi ecclia hʒ ſtatĩ iudicare tales qͥ ſic adoꝛãt demões 2. 5„ . . . .„ „ ⸗ „. — „ — baptiſant imagines heticos ⁊ pũire ſiẽ bẽticos.Rñ. Iſtð mag ꝑtĩet ad canõiſtas q; tbeologoſ.Tñn ꝑꝛio iudicio ſub coꝛrectiõe ſedis apł .ice dicẽdũ ꝙ nõ q;tũ eſt ex natura rei qͥcquid ſitiunis pᷣſumptiõe.Et rõ po teſt eſſe iſta.qꝛ qũcũq; aliquis effectꝰ dependere põt ex duplici cã.nũqᷓ;ᷓ ex natura rei ex illo effectu põt iu⸗ dicari pᷣciſe altera cã. Cũ igit᷑ iſte effectꝰ qui ẽ adoꝛa re demonẽ vel baptiſare imaginẽ põt ꝓcedere ex du⸗ plici cã.ſ.vel credo demonẽ adoꝛandũ.⁊ imaginem capere ſacramẽtales effetꝰ. vel qꝛ aliq pacto facto e,r demone tacito vel expꝛeſſo ̊ facio vt faciliꝰ obtineaʒ qð volo a demone in his q non ſunt ſupꝛa facultatẽ ſuã.nõ debeo ſtatim iudicare ex tali effectu pᷣciſe alte rã cãm.ſ.ꝙ hoc faciat male ſentiens de ſide. Et ideo qñ cõſtat de hmõi effectu vlteriꝰinqrendũ eſt de cã. ⁊ ſi ex erroꝛe ⁊ ꝑuerſitate fidei h̊ faciat iudicandꝰ ẽ he reticꝰ. Si ex alla cã iudicandꝰ ſoꝛtilegꝰ⁊ viliſſimꝰpec catoꝛ. Sed dices.qũo eccleſia iudicabit aliquẽ here ticũ ſi ex facto ſtatim nõ põt iudicare cũ interioꝛa vi⸗ dere nõ poſſit.Rñ. Hereticꝰ cognoſcit᷑ per actꝰ ⁊ di⸗ ſtinctos habitꝰ ꝑ diſtinctos actꝰ. Sicut habitꝰ fidei cognoſcit᷑ ꝑ actum fidei q eſt credere ⁊ cõfiteni ea que ſunt ſidei.⁊ habitꝰ caſtitatis per caſte viuere. Sic ec cleſia põt iudicare aliquẽ hereticũ inqͥredo ſi hʒ actũ diſcredendi ſeu male ſentiendi de aliq articulo fidei. Itẽ etiam ſi aliquẽ inſtruxit publice vel occulte de op poſito articuloꝝ ſidei.⁊ alijs modis. pᷣciſe tñ ex cau⸗ ſa adoꝛatiõis demonis iudicare nõ põt ex natura rei eſſe hereticũ aliquẽ niſi pꝛiꝰ inueſtigata cã adoꝛatio nis ⁊ inuẽto ꝙ hoc fecerit credens aliqð diuinũ eſſe ĩ eo. als ſi ̊ feciſſet nõ pꝛopt᷑ hoc.ſp vt pacto illo facto cũ demone aliqͥd ab eo ↄſequeret᷑. ⁊ iudicaret᷑ hereti⸗ cus cũ tñ ſit ſoꝛtilegꝰ. non diſtingueret᷑ ſoꝛtilegiũ ab hereſi cũ tñ ſint diuerſe ſpẽs peccatoꝝ.Non g ex na⸗ tura rei talis iudicandꝰ eſt hereticus. ⁊ ſi iuris pᷣſum ptione m gloſatoꝛes iuris iudicet᷑. Poſſet tñ ecclia ſtatuere valde rõnabiliter ꝙ talia faciẽtes.ſ.ſadoꝛan⸗ tes demones vel imagmes baptiſantes. ⁊ hmõi.⁊ ſi nõ haberent erroꝛẽ fidei in intellectu vt heretici puni rent᷑.vtꝝ autẽ ̊ᷣ ſit ſtatutũ ꝑ aliqua iura nouerũt ca noniſte. Ad ſcõᷣm rmdeo ꝙ non ẽ impoſſibile ali qͥs cõculcet coꝛpꝰxpᷣi abſq; H̊ ꝙ male ſentiat vel ꝑuer ſitatẽ fidei habeat de coꝛpoꝛe xpᷣi.qꝛ poteſt hoc facere ſciens ſe peccare. ⁊ credẽs ſirmiter ibi eſſe coꝛpꝰ xpᷣi:?⁊ pꝛopt᷑ h̊ vt placeat demoni. ⁊ faciliꝰ obtineat quod vult ab eo.Et lʒ oĩis malus erret.nõ tñ erroꝛe intelle/ ctus qui ẽ hereſis.ſed errãs male ſentiẽs de his q ſũt fidei. Gcðm qð requirit᷑ad hereſim eſt ꝙ erroꝛ ſit circa ea q̃ ſunt fidei.vel ↄ veritatẽ determinatiois ec⸗ cleſie in his que ꝑtinẽt ad fideʒ ⁊ bonos moꝛes ⁊ ne ceſſaria ad ↄſecutionẽ vite eterne. Si enĩ erroꝛ ſit de his que ꝑtinẽt ad fidẽ puta ꝙ credat quis ſolẽ non eſ ſe maioꝛẽ terra ⁊ hmõi non eſt periculoſus erroꝛ.Er⸗ roꝛ ↄ ſacrã ſcripturaʒ. articulos fidei.)ↄ determina tionẽ ecclłieĩ his que ꝑtinẽt ad fidem vel bonos mo res eſt hereſis.arg.xxiiij.q.i.hec ẽ fides. Item detmi natio dubioꝝ circa fidẽ pertinet pꝛincipalit᷑ ad eccle⸗ ſiam ⁊ pᷣcipue ad pontificẽ ſummũ xpᷣi vicariũ petni ſucceſſoꝛc.vt expꝛeſſe dicit᷑xxiiij.q.i.qtiens. Et con⸗ tra auctoꝛitatẽ eccłie nullus doctoꝛ vel ſanctꝰ ſuam naz i alre ice = nen Capitulũ .v. ſniam deſendit ſjm tho.nec hiero.nec augꝰ.nec aliꝰ. Sicut ergo aſſeres ꝑtinacit᷑ contra fidem ẽ hereticꝰ. Ita ⁊ cõtra determinationẽ eccleſie in his que perti⸗ nent ad fidẽ ⁊ neceſſaria ad ſalutem pertinaciter aſſe rens eſt hereticus. Ipſa enim eccleſia nũqᷓ; erraſſe in ſide pꝛobat᷑.vt dicit᷑.xxiiij.q.i.a recto.⁊ alijs e gnanter autẽ dicit qꝛ aſſerens determination᷑ eccle ſie nõ ſimpliciter.ſed in his dũtaxat que pertinẽt ad Vam in alijs cõtranũ ſen tiens nõ eſt hereticus.ſicut ius nõ poteſt ſeperari ab vſu in rebꝰvſu cõſumptibilibus.qð determinauit ꝰ declarauit Jo.xxij. in extrauaganti: ad conditoꝛem. fidem ⁊ ſalutẽ eſt hereticꝰ. Vbi dicit᷑ cõtradicentes huic ſententie eſſe contuma ces ⁊ rebelles eccleſie non hereticos. Tertiũ quod requirit᷑ ad hereſim ẽ ꝙ exroꝛ ſit in illo qui catholicaʒ veritatẽ eſt pꝛofeſſus.Si quis enĩ nũqᷓ; eſſet pꝛofeſ⸗ ſus ſidem chꝛiſtianã. ⁊ male ſentiret de fide non eſſet pꝛopꝛie hereticꝰ ſed ſimpliciter infidelis:vt iudeꝰ⁊ gẽ tilis qͥ foꝛis ſunt. Unde dicit augꝰ.de ciui.dei:. vi⸗ dens dyabolus genꝰ humanũ a cultura demonũ li⸗ berari hereticos mouit qui ſub vocabulo chꝛiſtiano doctrine reſiſterẽt chꝛiſtiane.O poꝛtet ergo ꝙ erroꝛ ſit in illo qui in baptiſmo ſuſcepit fidem calſtangz ad hoc vt ſit hereticꝰ. Quartũ qð requirit᷑ eſt ꝙ ſit in eo qui fidẽ ſuſcepit taliter errãs circa fidẽ ꝙ aliquam ventatẽ de chꝛiſto confiteat᷑ pertinentẽ ad diuinitatẽ vel humanitatẽ. Si enĩ nullam veritatem penitꝰ de chꝛiſto cõfiteret᷑ magis pꝛopꝛie apoſtata q; hereticꝰ cenſeret᷑.Et ſignanter dico pꝛopꝛie.qꝛ large accipien do etiam hereticꝰ dicipõt.⁊ grauiꝰ peccat qᷓ; hereticꝰ ⁊ grauiꝰ eſſerpuniendus ſi grauiꝰ punui poſſet. He reticus enĩ aliquam veritatẽ de xpᷣo confitetur. Apo ſtata a fide nõ.ſicut iulianꝰ apoſtata. ⁊ ſic pñt diſtin gui hereticꝰ ⁊ apoſtata lʒ aliqñ vnũ ſumat᷑ pꝛo alio. Quintũ qð requiritur eſt vt quis talẽ erroꝛem fir⸗ mata volũtate ⁊ obſtinata eligat ⁊ pertinaciter ſequa tur opiniones. Vñ ſᷣm hiero.hereſis ab electiõe ẽ di⸗ cra.Et ideo ſᷣm aug.nõ ꝙ falſas opiones gignit vel ſequit᷑ſed qui ꝑtinaciter defendit hereticꝰ eſt cenſen⸗ dus. Unde ſi quis nõ ꝑtinaci malicia ſentiret aliqͥd cõtra fidem.ſed ignoꝛãtia paratꝰ coꝛrigi ſi quod ſen⸗ tit falſum oſtenderet᷑ ſibi eſſe cõtra fidem vel ſacram ſcripturã vel deterninationem eccleſie. talis nõ eſſet hereticꝰ. Hoc dicit augꝰ.xxiiij.q.iij.dixit aptus.Et ideo ipe augꝰ dicebat. Errare potero hereticꝰ nõ ero qꝛ ſcʒ erat paratꝰ coꝛrigi cum ſibi fuiſſet oſtenſus er⸗ roꝛ.Et ideo cõſtat ꝙ quotidie inter doctoꝛes circa di uina ſunt varie opiniones ⁊ aliqũ contradictoꝛie. ita neceſſe ẽ alteram eſſe falſam.⁊ tñ nulla earuʒ repu⸗ tat᷑ falſa donec per eccleſiã altera pans fuerit determi nata. ar. xxiiij.q.iij.qui in ecchia. Sciendum tñ ꝙ perĩtinacia nõ eſt tm̃ iudicãda in exterioꝛi actu.vtpu ta ꝓille ſolus reputet pertinax in erroꝛe qͥ verbis aut ſcriptura monitꝰ reſiſtit.ĩmo etiã videturille pertinax qui ↄtra pꝛedicatã in eccleſia veritatẽ latẽter diu per ſiſtit. vel vſq; ad moꝛtem ꝑdurat. qꝛ talis nõ videtur per ignoꝛantiã ſed per obſtinatã maliciam in tali er⸗ roꝛe tanto tꝑe perſeueraſſe. ⁊ ideo eccleſia tales pꝛeſu mit hereticos.Et ex his patet ꝙ opinio fraticelloꝝ di centiũ chꝛiſtũ ⁊ apoſtolos non habuiſſe aliquid etiã — in cõi qᷓtum ad ius ⁊ dominiũ ẽheretica. vt clare di cit Job.xxij.in extrauaganti.cũ internõnullos. Cer⸗ tũ eſt enĩ ꝙchꝛiſtꝰ ⁊ apoſtoli habuerũt aliquid qᷓ‚ũ ad vſum facti.⁊ oppoſitum pertinaciter aſſerere ẽ he reticũ.qꝛ directe cõtra ſacram ſcripturã. Certum eſt etiam ꝙ nüc aſſerere pertinaciter ꝙ in rebꝰ quas ha⸗ buerũt chꝛiſtꝰ ⁊ apoſtoli habucrũt vſum facti denu datũ omni iure eſt hereticũ.alioquin fuiſſet vſus nõ iuſtus. Qðõ patet ſic.qꝛ aſſerere pertinaciter cõfra de terminationẽ eccleſie in his que ad ſidẽ ⁊ ſalutẽ per⸗ tinẽt eſt hereticum.vt.S.dictũ eſt.ſed hodie per eccle ſiã eſt determinatũ echꝛiſtꝰ ⁊ apoſtoli in rebꝰ quas habuerũt nõ potuerunt vſum nudũ facti habere de nudatũ omni iure.alioquin fuiſſet nõ iuſtus. qð de chꝛiſto ⁊ apoſtolis nephas ẽ dicere.ergo patet nũc ⸗ lam opinionẽ eſſe hereticã. Sed dubiũ eſt an iſta a ſertio ꝙxpᷣs ⁊ apli nihil habuerunt in cõmuni qᷓ;tuʒ ad iuſtũ dominiũ ante determinationeʒ eccleſie eſſer hereticũ.Poſſet enĩ videri ꝙ non.tũ qꝛ dñs noſter.ſ. Joh,. xxij.dicit in dicta conſtitutõe. Deinceps habea tur heretica dicta opiĩo.ergo videt᷑ ſupponere qð an te nõ erat.Tũ qꝛ iſtud nõ erat cõtra aliquod conten tũ expꝛeſſe in ſacra ſcriptura nec cõtra determinatio⸗ nem eccleſie.ĩmo pᷣma facie determĩatio eccleſie vide bat᷑ magis ad hoc declinari in decretali.exijt. Lũ qꝛ licet hoc poſſet deduci ex ſcriptura aſſumendo vnaʒ pꝛopoſitionẽ que videbat᷑ euides.ſ.ꝙ vſus denuda tus omni iure eſt vſus nõ iuſt.⁊ aliam pꝛopoſitionẽ que ha bet᷑ in ſcriptura.ſ.q ipſi habuerũt iuſtũ vſuʒ. Tiũ concluſio ſcʒ ꝙ haberent ius ⁊ dominiũ non ne gabatur pꝛopter pꝛopoſitionẽ contentã in ſcriptura. ſed pꝛopter aliã pꝛopoſitionem quã reputabant fal⸗ ſam que nõ habet᷑ ita clare ex ſcriptura.ſ.q vſus de⸗ nudatꝰ omni iure ſit nõ iuſtꝰ.Et iõ ſicut negare iſtã nõ videbat᷑ hereticũ.ſic nec negare illã que ſequeba⸗ tur ex ea videbat᷑ hereticũ ante determinationẽ eccle ſie.Quicqͥd autẽ ſit de hoc cenũ eſt ꝙ nunc eſt hereti cũ.Et ꝙ ſemꝑ illud fuit falſum.ſ.ꝙ xpᷣs ⁊ apłli nibi habuerũt etiã in cõt qᷓ;tum ad ius ⁊ dommiũ.Circa illã conſtitutõnẽ.exijt.de verbo.ſig.liivi.que fuit ni colat pape qua dicit᷑ ꝙ expꝛopꝛiatio oim reꝝ in com muni ⁊ in particulari pꝛopter deũ eſt ſancta ⁊ meri⸗ toꝛia.⁊ ꝙ chꝛiſtus ⁊ apli nil habuerũt in cõi q;tũ ad dominiũ. Dicũt aliqui ꝙ ipſa eſt reuocata per ipſaʒ extrauagante Joh.xxij.que incipit:qꝛ nonnũqᷓ;. ⁊ iõ argumentũ ſumptũ ab illa decretali.exijt. in contra riũ nõ concludit. Ueꝝ eſt ꝙ aliqua decretalis põt di ci reuocata duplicit᷑. Uno modo tãq; falſa. ſicut qñ determinat᷑ expꝛeſſe eſſe falſum qð in illa decretali cõ tinebat᷑ Et ſic dicũt ꝙ illa decreta lis.exit.nõ eſt reuo cata per illam Joh.xxij.qꝛ nonnũqᷓ;. Alio modo po teſt dici reuocata qꝛ dubia.ſ.contenta in illa ſub du⸗ bio reuocant᷑.⁊ ſic dicũt ꝙ fuit reuocata.quod decla rant ſic. Jlla decretalis dicit᷑ reuocata tãq;ᷓ dubia cir ca quam ⁊ contẽta in ea contingit cõtrario opinani. Se d ſic eſt de il la decretali exijt. vt patet per conſti tutionẽ qꝛ nonnũqᷓ;. ergo eſt tanq; dubia reuocata.⁊ per cõſequens eius auctoꝛitati nõ eſt neceſſaiio ſtan dum. Sed iſta reſpõſio nõ euadit difficultatẽ ratio⸗ nis que inde elicit poſito enĩ ꝙ ſit reuocata * dubis ſiue tãqᷓᷓ falſa.qð ſoꝛte nõ eſt verũ ſimpliciter adhuc tñ remanet difficultas.ſe eccłia aliqñ diffi/ niuit in fide ⁊ moꝛibo aliqua eſſe vera ⁊ poſtea diffi⸗ niuit oppoſitũ.⁊ per cõſequẽs eccleſia aliquando er rauit ⁊ alios errare fecit. lec per cõſequẽs ſemꝑ fuit virgo ĩmaculata ⁊ ſine ruga.qð videt᷑ abſurduʒ.Et ideo reſpondet᷑ aliter ad.c.exijt.qꝛ ſicut dicit᷑ extra de bap.⁊ ciꝰ effec.cimaioꝛes.qñ occurrit aliqð dubiuʒ ſn articulis fidei vł in ſcptura ſacra.lʒ declaratio ma giſtralis poſſit ꝑtĩere ad doctoꝛes.tñ declaratio ⁊ de terminatio auctoꝛitatiua ⁊ finalis cui oẽs hñt acqui eſcere ꝑtinet ad dñũm papã.qð clare demonſtratum eſt. Act.xv.vbi oꝛta diſſenſione vtꝝ legalia deberẽt ſeruari cũ euãgelio.cõſuluerunt petrũ ⁊ alios a płos i erant in hierm.⁊ petrꝰ ſicut pꝛinceps apłoꝝ decre uit legalia nõ eſſe ſeruãda: Nec obſtat qð ibidẽ dicit Ego iudico nõ inquietari eos ⁊c qꝛ petrꝰ pꝛimo de/ creuit. poſtmodũ iacobꝰ ſicut loci illiꝰ eps. ad oſten⸗ dendum ꝙ petr? ibi ſicut ⁊ in tora eccleſia iuriſdictio nẽ oꝛdinariã habebat.Jacobo autẽ in loco illo non qͥ dem equalẽ ſed ſuboꝛdinatã.qꝛ illa erat ſub illa petri ⁊ ſucceſſoꝝ eiꝰ.Alij autẽ apli ibi iuriſdictionẽ nõ ha bebant. Itẽ certum eſt ꝙ ſma iacobi nõ potuit antare extra terminos ſue iuriſdictiõis.ſicut ſnĩia vnius epi nõ ligat hoĩes in altera dyoceſi manentes. Sed illa mia petri obligauit vniũſos per totũ mundũ cõſtitu tos.ꝗᷓ ſententia fuit in toro oꝛbe vniũſaliter pꝛeſiden ns. Ille autẽ erat ſolus petrus.q̃re ⁊c. Si ergo cũ oc currũt dubia circa ſacrã ſcripturã vel articulos fidei declaratio ⁊ determinatio ad dñm papam pertinet. Multofoꝛti cũ dubia occurrũt cira intellectũ alicu ius conſtitutiõis per ipᷣm vel pᷣdeceſſoꝛem ſuũ edite declaratio ⁊ determinatio pertinet ad ipᷣm. Et h expᷣſ ſe dicit gratian?ꝰ.j.q.i.Sex his oĩbus.videlʒ. Ille ſo lus habet poteſtatẽ interpᷣtandi canones.qui hʒ ius condẽdi.Cũ glo.Mõ circs dicta illiꝰ conſtitutiõis exijt. ↄtingebat dubitare de paupertate xpᷣi ⁊ apłoꝛũ Et ideo iohᷣ.xxij.⁊ rei veritatẽ ⁊ veꝝ intellectum illiꝰ cõſtitutionis voluit declarare. Et ideo q;tũ ad hᷣnõ cõtradicitilli cõſtitutioni exijt.ſed declarat. Cũ ergo dicit᷑ ꝙ in illa decre. diffinik ꝙ xpᷣs ⁊ apłi non habue rũt nec in pꝛopꝛio nec in cõi aliquid q;dtum ad domi niũ. Oico ꝙ nõ eſt veꝝ ſimpliciter. vel ſi alicubi hoc diceret intelligendũ eſſet q;tũ ad bona ĩmobilia.Et B videt᷑ dicere tex.Luc.ix.cũ dicitur.Filius hoĩs nõ habetvbi caput ſuũ reclinet. Chꝛiſtus enĩ ⁊ apoſtoli nõ habuerũt domũ.agrũ vel pᷣdia.ſed bene eoꝝ pᷣcia Et credo ꝙ iſta glo.ſit ita bona ſicut illa quã dãt do ctoꝛes cõiter ſuper vᷣbo illius conſtitutionis.extra de ſta.mo.cũ ad monaſteriũ. ꝙ ſcʒ cõtra caſtitatem vel paupertatẽ monachoꝝ papa nõ põt diſpenſare.non põt.i. non debet. ſic multi ſolenes doctoꝛes gloſant. VDð ergo dic kin illa cõſtitutione exijt. S. poꝛro:dici⸗ mus ꝙ abdicatio oĩm rex in pꝛopꝛio ⁊ in cõi pꝛopt᷑ deum ⁊ ſancta ⁊ meritoꝛia quã pꝛimi fundatoꝛes ⁊c̃. Dieo ꝓ intelligẽdũ eſt oĩm rex.ſ.ĩmobiliũ.Et eodeʒ mõ ad illud qð ibi dict᷑. ꝙ hanc expꝛopꝛiationẽ xpᷣs verbo docuit ⁊ exẽplo firmauit. Dico ꝓĩtellexit q;tũ ad ĩmobilia qᷓ eccleſia pmuiua habere noluit.qꝛ fu⸗ turã in gentibo eccleſiã pꝛeuidebãt:vt dicitur.xij⸗qi 2 dominiüũ nec in mobili Ciuulus XI. futurã.nõ autem q;tũ àd mobilia. Uel põt alit᷑ glo⸗ ſari.l.ꝙ aliquid põt dici pꝛopꝛiũ duplicit. Uno mõ inq;tũ diſtingui?᷑ cõtra cõe. ⁊ ſic abdicatio oĩm rerũ etiã mobiliũ eſt meritoꝛia ⁊ ſancta. Alio mõ vt pꝛo⸗ pꝛiũ diſtinguat᷑ ↄ alienũ.Et ſic abdicatio oĩm reruʒ in pꝛopꝛio ſic ꝙ hõ ſemꝑ viueret de alieno in qͥ nul⸗ lum ius haberet ſaltẽ ſicut ꝑs cõitatis nõ eſt merito ria nec ſancta. Itẽ abdicatio in cõi poteſt ſumi dupli citer. Uno mõ ſic ꝙ cigg nibin haheat qᷓ;tuʒ ad ius bo nec in ĩmobilibo pꝛo nul lo tꝑe.Et ſic dico ꝙ abdicatio rerũ in cõmuni nõ eſt meritoꝛia nec ſancta. Alio mõ ꝙ cõitas ſic nihil ha⸗ beret q;tum ad ius ⁊ dominiũ qð ſinguli de cõitate haberẽet illud pꝛo libito voluntatis ac ſi haberẽt in ꝓ pꝛio.⁊ nõ ſᷣm diſtributionẽ ſuperioꝛis.Et ſic dico ꝙ abdicatio in cõi eſt meritoꝛia ⁊ ſancta.quã pꝛimi fun datoꝛes eccleſie ſeruauerũt.vt patet Act᷑.iiij.ſ.ꝙ bo nis illiꝰ cõitatis nõ vtebant᷑ſinguli ad votum ſed ar bitrio ſupioꝛis. Et ex his patet ꝙ ꝑ dñm nicolaũ in conſtitutiõe exijt.⁊ ꝑ dñũm Jo.xxij./in cõſtitutione.qꝛ inter nõnullos.nõ fuerũt ↄtraria diffinita circa pau magis explicite declarata:. — plłm.vi.de apoſtaſia mulciplici. cundũ ray.⁊ hoſtieñ.ꝙ apoſtaſia eſtteme rari a fidei ſtatu vel obediẽtie vel religio⸗ nis receſſus.⁊ ðꝛ q̃ſi poſt ſtatio. ſᷣm tho.ſe.ſe.qxij. apoſtaſia impoꝛtat quandã retroceſſionẽ a deo que fit ꝑ diuerſos modos quibo hõ cõiungit᷑ deo. Colũ⸗ git᷑ enim hõ deo per fidem. Scðo ꝑ debitã ⁊ ſubie⸗ ctam voluntatẽ ad obediendũ mandatis eius. Ter tio per aliq̃ ſpecialia oꝑa pertinentia ad ſuꝑerogatio nẽ.ſicut per religionẽ vel clenicatuzʒ. Remoto autem pꝛioꝛi remouet᷑ poſteriꝰ.ſed nõ econuenſo. Cõtin⸗ git ergo aliquẽ recedere ſeu apoſtatare a deo retroce/ dendo a religione vbi ẽ pꝛofeſſus. vel a clericatꝰ oꝛdi ne pᷣcipue maioꝛi. Et hec dicit᷑ apoſtaſia ab oꝛdine vl a religione. Et de hac.xlvij· di. quantũlibet. ⁊?. xvi.q. legi. Mõ debet tñ ſᷣm ray.iudicari apoſtata ſeu fugi tiuꝰ.etiã ſi ad lõginqua diu euaget᷑ niſi poſtq;ᷓ ſic vi uit qaĩm redeundi ſe depoſuiſſe oſtendit.ff. dere mi ſi. l. deſertoꝛẽ. Cõtingit etiã menteʒ.apoſtatare a deo ꝑ mentẽ repugnãtẽ pꝛeceptis eiꝰ eccleſie ⁊ pꝛelatoꝛũ. Et hec dicit᷑ apoſtaſia inobedientie cũ.ſ.ſponte con⸗ tẽnit pᷣcepta. Et de hac.iij:q.iiij.alieni.Et talis infa mis efficit. repellitur a teſtimonio. ⁊ debet excõicani. xi.q.iij.ſi autẽ. Tertio recedere põt quis a deo di mitttendo fidẽgiꝰ. ⁊tunc ſimpliciter ⁊ ex toto recedit Et hec q̃ eſt apoſtaſia perfidie ſimpliciter ⁊ abſolute dicit apoſtaſia. vt fuit iulianꝰ apoſtata. ⁊ de hac.ij. q.vij.non põt.Talis cũ ſit hereticus eſt excõicatus. idem de ipſo ſicut de alijs hereticis. Nã repellitur a dignitatibo ⁊ alijs. Nota ſᷣm ray. ꝗ illi cũ ſint fide⸗ les ⁊ mente ipſam fidẽ teneãt.alique tamẽ actum ex⸗ terioꝛemfaciunt infidelitatis.puta reuerentiã idolis. ſicut ſalomon dijs ſuarum vxoꝝ.lʒ non ſint apoſta⸗ te nec heretici. tamẽ moꝛtaliter peccant quantucuq; ex metu boc ſacerent/q;ꝛ ſᷣm auguſtinũſatiꝰ eſt moꝛi pertatẽ chꝛiſti ⁊ aploꝝ. Sed per Joh.fuerũt aliqua Eapoſtaſia. Nota ſe⸗ lul be kate ng inn bo de in n igre melioꝛẽ ⁊ foꝛtioꝛẽ non põt habere ecc fame qß veſci idoloticis. txxij.q. Aij. ſicut ſatius. Du mere autem chꝛiſtianũ habitum infideliũ ſi ex ratio⸗ nabili cauſa fieret.puta ad confoꝛtandum fideles ca ptos ⁊ huiuſmodi. ſicut fecit beatꝰ ſebaſtianus ſub clamide militari chuſtũ abſcondens.liceret ßm guil. Et hoc niſi eſſz inſtitutũ aliquod determinatũ ſignũ ad dinoſcendũ pꝛofeſſoꝛes alicuius idolatrie.tũc enĩ nõ licerer. Item nota m tho. vbi. ð. ꝙ q;uis ad eccle ſiam nõ pentineat punire infideles qui nũq; fidẽ ſu⸗ ſceperũt vt iudeos ⁊ paganes. vñ non pꝛiuabit eos domminio tẽpoꝛali qð pꝛius habuiſſent. tamen ad eã pertinet punire eos qui iã fidem receperunt 2 dimit⸗ tunt.vtlapoſtatas.qð ⁊facit. Unde q;cito aliqs de⸗ nunciat᷑ excomunicatus pꝛopter apoſtaſiam abſol⸗ uunt᷑ ſubditi eia dominio eius ⁊ iuramento fidelita tis. Julianꝰaurem apoſtata qꝛ potens erat. eccleſia quo ad boc nõ habebat cõpeſcendi poteſtatẽ pꝛinci⸗ pes tenenos de facto.ideo tolerauit eũ eccleſia.⁊ fide les obediebant in his q non erãt contra fidem.vt di cit ambꝛo. xi.q.iij iulianꝰ. ⁊ boc ad vitandũ magis ſcandalum perſecutiõis. CLaplm. vij. de infidelitate in genere. ⸗ . Rotexiſti me deus a conuentu malignantiũ. a multitudine .pſalmi. lxiij. Dec verba ſunt totiꝰchꝛiſti.i· ⁊ capitis a membꝛoꝝ eius que ſunt eccleſia. Recogitans enim chꝛiſtus in paſſiõe ſua quomodo iudei cõtra eũ con nenerant conſiliũ faciendo malignates contra eum⸗ id ẽ malo igne ĩuidie ⁊ furoꝛismoti.quomodo mulł⸗ ti ⁊ quaſi omnes operati ſunt iniquitatẽ cõtra eũ inꝰ iuſte perſequentes ⁊ moꝛtem pꝛocurantes.quo ncue runt linguas ſuas ad detrahendũ.irridendũ.⁊ blaſ⸗ phemandum.recognoſcit ſe in omnibo habuiſſe pꝛo⸗ tectionẽ a deo ⁊ deienſionem ⁊ deo regratiatur.Et ex hoc fiduciã ſumens oꝛat in pncipio pſalmi in futuꝝ pꝛotegi ⁊ liberari. Sic ⁊ coꝛpꝰ eius eccleſia ab inkide libus pꝛeſſa.ſicut in pꝛeteritũ ſempera deo fuit pꝛo⸗ tecta ⁊ defenſata ab ipſis.ſic oꝛat in futuꝝ pꝛotegi et eripi de mann inimici ne pꝛeualeat contta eam in fi⸗ lijs ⁊ mẽbꝛis ſuis.Unde ⁊ dicit.ptexiſti ⁊c̃. Ubi tria Pꝛimo vigoꝛoſa dekenſatio.ibi. Pꝛotexiſti me deus· Scðo odioſa cõgregatio.ibi,a cõuentu malignãtiũ Tentio ꝑnitioſa locutõ.ibi.q; exacuert vt gla·lin.ſu. Duantumad pꝛamum.§. I. deũ . Nã ᷣm apm Ro. viij. Si ve? pꝛo nobis qs õ nos. q·. d. nullus põt pualere. Et Job. xvij. Pone me iuxta te. ⁊ cuiꝰ vis manꝰ pugnet 2ↄ me. Pꝛotegit autẽ 7 deꝰ fideles nõ quidẽ vt nõ tribulent᷑ nĩmo ſᷣm apo ſtolum oẽs qᷣ pie volunt viuere in xpo.ncce eſt vt pſe cutionẽ patiant᷑.vel ab inſidelibovel malis fidelibus criminoſis exẽplis ⁊ blãditijs.vel a demonibo. vel a paſſionibo camis. Sed pꝛotegit ne ſuccũbant aĩo a gra ⁊ veritate recedẽtes.iu illud Cant᷑.viij. Multe aque.ſ.temptationũ ⁊ tribulationũ nõ potueruntex Capitulum VI. operantiũ iniquitatem.q: exacuerũt vt gladiũ linguas ſuas.vt dicit glo. ſuper leſia ptectoꝛẽ — tinguere charitatẽ. Quinĩ mo ſicut iſaelite in egypto quantomagis oppꝛimebant᷑a pharaone tatomagis creſcebãt. Exo.i.c· Sic fideles quãtomagis oppꝛeſ⸗ ſi funt a tyrannis ⁊ perſecutoꝛibo tantomagis multi plicati ſunt roboꝛati. Pꝛotexit autẽ ⁊ ꝓtegit deꝰ eos triplici ſcuto. Pꝛimo beniuolẽtie internalis. Se cundo patientie vniuᷣſalis. Tertie ſapientie verita tis. De pꝛimo.põ. Scuto bone volũtatis coꝛona ſti eum. Cuũ enim odirent infideles fideles ⁊ ſũme ꝑ ſequerent᷑ econtra illi diligebant ⁊ qrebãt ſalutẽ eoꝝ De lcðo ſcribit Treñ.ij. Dabis eis ſcutũ laboꝛẽ tuũ. Cõſiderantes enĩ paſſionẽ dñi in qua maxime laboꝛauit ꝓ eis. alabant ad cõſtãtia. D etertio ait ps. Scuto circũdabitte veritas eie. ee — me. Eſt aũt triplex cõuentꝰ infideliũ.ſ.paganoꝝ. iu deoꝝ ⁊ bereticoꝝ· Hi oẽs malignant᷑.i.malo igne lire ⁊ inuidie affecrabãt ⁊ cupierũt nocere ecchie. Qui vti q; młto ſunt plures qᷓ; fideles. Et oẽs oꝑant᷑ iniqui⸗ tatẽ. nõ ſolũ in eo ꝙ perſequunt᷑ nocent fidelibo ⁊ occi dũt,. ſed etiã in his q faciunt in pꝛoteſtationẽ ſue fidei vel poti perſidie.⁊ in hoc ꝙ errat in fide cõmittũt ini qͥtatẽ ꝑ excellentiam.q inſidelitas ẽ maximũ pctõꝝ. Et h̊ pꝛobat.b.tho.ſe.ſe.q.x.⁊ ſic Cum oẽ peccatuʒ cõſiſtat foꝛmaliter in auſioe mẽtis a deo tanto petm̃ ẽ grauiꝰ qnto ꝑ ipᷣm magis animꝰ ſeꝑat᷑ a deo.ꝑ in⸗ fidelitatèaũt hõ maxime elongała deo. q; nec veraʒ cognitionẽ de deo habet. per falſam aut cognitioneʒ ipfiꝰ nõ appꝛopinquat er. ſed magis ab eo elongat Et ſic maiꝰ ẽ peccatũ infidelitatis oibo alijs que cõti nẽtur in puerſitate moꝝ. Sec de his q oponuntur alijs theologicis virtutibo. vt odiũ dei.⁊ blaſpohemia in ſpiritumſanctũ. Uñ ⁊ angꝰ. tractans illud quod chꝛiſtus alt Joh. xv. Si nõ veniſſem ⁊c.peccatũ nõ haberent. Magnũ inquit quoddã peccatuʒ ſub ge⸗ nerali nomine vult intelligi hoc ẽ peccatu infidelita⸗ tis quo tenent᷑ cuncta. nec obſtat qð ait aug. viiqe i.c.quero.dicẽs. Uirum catholicũ peſſimis moꝛibo alicui heretico in cuiꝰ vita pꝛeter id quod hereticꝰ eſt nõ inueniunt homines qð repꝛehẽdant pᷣponere de⸗ beamꝰ non audeo pꝛecipitare ſententiã .hec ille. Nã vt dicit. b. tho. vbi. S.ad hot reſpondẽdo. Nihil pꝛo hibet aliquod peccatũ qð eſt grauius m genꝰ ſuũ eſſe minus graue m alias circũſtãtias.Et ldeo no⸗ luit auguſtinꝰ pꝛecipitare ſententiã de heretico tali ⁊ malo catholico. qꝛ peccatum hereticil etſi ſit grauiꝰ ex genere ſuo.põt tamen alleuiari m alias circũſtan⸗ tias. 1 econtra. peccatũ catholici ex aliqua circũſtan⸗ tia aggrauari. Dicit etiã idem tho. infidelis pꝛo in fidelitate grauiꝰ punitur q; alius peccatoꝛ pꝛo qu ox⸗ cũq; alio peccato cõſiderato peccato in genere. Ded pꝛo alio peccato.puta adulterio. homicidio ⁊ buiuſ modi.ſi cõmittat᷑ a fideli⁊ infideli.ceteris paribo.gra uiꝰ peccat fidelis q;ᷓ inſidelis.ctũ pꝛopter noilcia vert tatis ex fide tum pꝛopter ſacramenta fidei quibo eſt imbut?ᷣbo peccando cõtumeliã facit.qð tagit apks ad Peb.x. dicens. Deterioꝛa meren ſupplicia qͥ filiũ dei cõculcauerit ⁊c Etᷣm. btho⸗ ſe/ ſeiq; xe grauius SS iiiʒ Duantu ad ſecundum . m dicit p. in pꝑſona xpᷣi. Conſiliũ malignantiũ obſedite= — peccatum eſt inſidelitas iudeoꝛũ q; paganoꝝ.⁊ gra⸗ ab alio mouet?᷑. Scva ꝓin motis 2 mouentibo nõ ẽ 8 uius hereticoꝝ q́; iuleoꝝ. Qð etiam oſtenditur ꝑ ex pꝓccedere in infinitũ. Et pꝛimã ꝓbat phs pluribo mo gun emplum in vitaſpatrũ. vbi machariꝰinueniẽs in de lis.ſed tm̃ vnꝰhic ponit᷑. videlicʒ ſic. Nihil eſt igem ehen ſerto caluanã hominis interrogauit quis hõ fuiſſet ſil in actu ⁊ in potentia reſpectu eiuſdẽ.ſed oẽ qð mo delt in vita. Qui dirit ſe fuiſſe paganũ. vnde ⁊ danatum uet inq;tũ hmot eſt in poteria.qꝛ motꝰ eſt actꝰ exiſtẽ deß⸗ min ignẽ eternü. Et interrogat ab eo ſi ſub eo alij erãt tis in potẽtia jm hmõt. Et oẽ qð mouet eſtĩ actu en Reſpõdit ꝙ iudei ⁊ ſub iudeis heretici.⁊ mali xpᷣia, inq;ᷓtũ hmol.qꝛ nihil agit niſi m eẽ in actu. g nihil nin ni ⁊c. Pꝛobat᷑ etiã hoc auctoꝛitate.ij.S .e. ij. dicentis eſt reſpectu eiuſdẽ motꝰ mouens 7 motum. ⁊ ſic nihil an eliꝰ erat eis nõ cognoſcere viã iuſticie qᷓ; poſt co2ꝰ mouet ſeipᷣm.Sciẽdũ tñ ꝙ plato qͥ poſuit oẽ mous nni gnitã retroꝛſum cõuerti.OQð faciunt iudei ⁊ heretici. moueri.cõius accepit vomẽ motꝰ qᷓ; areſtoteles:No tone Rationẽ aſſignat.b.tho. vbi.ð. dicens. ꝙ grauiꝰ pec minauit enĩ plato oẽm operationẽ motum. Areſtote ate cat contra fidẽ qui fidei ſuſcepte renicit qᷓ qui renitit᷑ les aũt accepit pꝛopꝛie motũ pᷣm geſt actꝰexiſtẽtis in ni fidet quã nñqᷓ; ſuſcepit.ſicut grauius peccat qui nõ potẽtia ſᷣm huiuſmodi.Qualis nõ eſt niſi diuiſibi ſti implet q pꝛomiſit q; ſi n implet quod nũqᷓ pꝛiomi liũ ⁊coꝛpoꝝ ꝓbat in. vi phiſicoꝝ.ſᷣm aũt platonem le ſit. Sed heretici pꝛoſitent᷑ ſidem euangelij ⁊ ei reni/ mouẽs ſeipſum nõ eſt coꝛpꝰ. Accipiebat enĩ motũ p do⸗ tunt᷑ eam coꝛrũpentesideo grauiꝰ peccant q; iudei.· qlibet opꝑatione.ita cintelligere ⁊ opari ſit quoddaʒ oEt qꝛ iudei ſuſceperũt figurã elus in veteri teſtame⸗ moueri.quẽ etiam modũ loquedi tangit areſto. in. ij/ tan to quã male interpꝛetantes coꝛrũpunt. ideo grauiꝰ de aĩa. Scoõm H̊ dicebat pꝛimũ mouens mou ere ſe m peccant q́; pagami qui nullo mõ fidem euangelij ſu- ipᷣm. eo ꝙ intelligit ſe ⁊ vult.vel amatſe. Oð in aliq in ſceperunt. Et ſic ſimpliciter loquẽdo infidelitas hbere no repugnat roõnibo areſto. Nihil enĩ differt deueni ſbo Licoꝝ eſt peſſima. ⁊ iudeoꝝ peioꝛ.⁊ paganoꝛũ mala. read aliqð pꝛimũ qð moueat ſcipſum m platonẽ. 8 q;uis pagani aliqñ in pluribo errãt circa ea que ſunt ⁊ deuenire ad pꝛimũ qð oĩno ſit ĩmobile ſᷣm areſtot. 2 fidei. Scuto ergo veritatis pꝛotegit deꝰ eccleſiam cõ autẽ qᷓ;tum ad ſcdðam ↄcluſionẽ,ſ. in mouentibo 4 modos. Nã veritate rõnis naturalis in multis de, mouentibo 2 motis oꝛdinatis quoꝝ.ſ. vnũ ꝑ oꝛdinẽ fenditur ſides eccleſie contra paganos. Ueritate ſcri ab alio mouetx hoc eſt ncce inueniriꝙ remoto pꝛimo piure pꝛophetalis.i.veteris teſtamẽti contra iudeos moute vel ceſſante a motiõe nullum alioꝝ mouebit Veritate ſcripture euãgelicalis cõtra hereticos.⁊ ho neq; mouebit᷑ qꝛ pꝛimũ eſt cũ mouendi oibus alijs rũ veritatibus confundunt᷑ ⁊ eccleſia defendit᷑. Un⸗ Seld ſi ſint mouentia ⁊ mota ꝑ oꝛdinẽ in infinitum de Cant᷑iiij.dicitur. Mille ſcuti pendẽt ex es. Ois nõ erit aliqð pꝛimũ mouẽs. ſed oĩa erunt q̃ſi media armatuna foꝛtiũ.⁊ hoc patebit j. mouẽtia. nullũ alioꝝ poterit moueri.⁊ ſic nihil mo Auantu ad tertiuum .J.III. iin uda Gelkaeenaunl drdan T ELLEIIL *SrlIIe. eſſe. Unñ 2 apłs. Inuiſibilia dei.i.pfectiones dei.per Eracuerũt vt gladium linguas ſuas loquendo. Pa es ue facta ſuut.a creatura mũdi intellecta conſpici ganl enantes circa deũ. Judei erga xpᷣm. Et hbereti un „ſempiterna q; virtꝰ eius ac diuinitas. Ro,i:id ẽ ci circa aĩm noſtrum. ¶ irca deũ errauerũt aliqut eternitas eiꝰ z eſſentia ei?ꝰ. Quantũ ad ſcðᷣm.ſ.nõ q;tum ad eiꝰeſſentiam.alij q;tum ad eius efficientiiã eſſe plures deos vt gẽtiles credebãt ſed tm̃ vnũ deũ alij q;tum ad eiꝰ pꝛouidentiam.ſed pꝛotecta defenſa oſtendit᷑nõ ſolum ſcriptura dicente. Deut. vi. Audi ⁊ liberata ẽ eccleſia ſcuto veritatis ab omni erroꝛe inꝰ iirł dñs deus tuꝰ vnus eſt. Et apłs.i. Coꝝ.viij. Et ſidelitatis. Quantũ ad diuinã eſſentiã errauerũt ſi alijs ſint dij multi 2 dñi multi.nobis nõ ẽ niſi vnꝰ peſſime antiqui gentules dicentibo aliquibus nõ eſſe des. Sed rõnena turali ſm.b.tho.i.ʒ gentiles.c. xlij Deũ.alijs aſſerentibo plures eſſe deos.alijs deuʒ eſſe pmo ſic. Impoſſibile ẽ eſſe duo ſũme bona qꝛ q ꝑ „ animã mundi. Sed omnia hec ſunt ffiſſima. Dice⸗ ſu perabundantiã dicit᷑ in vno ſolu mnuenik. de? autẽ re autem vel credere deũ non eſſe. ſtultũ eſſe oſtendit eſt ſummũ bonũ tã ſᷣm doctrinã phoꝝ qᷓ; ſacras ſcri ͥʒðK/‧ ps.dicens. Dixit inſipiens in coꝛde ſuo nõ eſt deus pturas. UVñ dixit moyſi Exo.xxxiij. Ego oſtendã ti⸗ UVere talis inſipiens ẽ.qꝛ negat qð philoſophi růð=ne bioẽ bonũ.i.meipᷣm. Scðm rõnem etiam clarũ ẽ ꝙᷓ ₰„ naturali.⁊ theologi ſcriptura diuinali demonſtrant. maximũ in vnoquoq; genere ẽ cã illoꝝ q̃ ſunt in illo n tra infideles qð ſcutum habet quaſi tres angulos.i. ⁊ motis nõ ſit pcedere in infinitũ. ſic obat areſto. In F ,=ãp, = ☛ — rrr2— Et cũ pluribus modis rõne hoc poſſit demonſtrani genere. Cã enĩ potioꝛ eſt effectu ſuo. Adño aũt deo ꝓnunc tm̃ vna ratio aſſignabit᷑ quam ponit pꝛolixre via hñt eſſe ⁊ růnem boni. ſ ipſe eſt ſummũ bonum b.tho.i.cõtra gentiles.c.xiij.⁊ eſt talis. Omne qued ⁊ ↄns vnꝰ. Scðo ſic. Deu eſſe qͥd ꝑfeccũ oĩno cui mouet᷑ab alio mouet᷑.patet autem ſenſu mouen. pu nulla pfectio deſit dicere opoꝛtet. cũ de⸗ ſitqᷓ meliꝰex⸗ ta ſolem.ergo altero mouẽte cum ipſe mouet᷑ aut gl cogitari nõ põt. SDi g eſſent plures dij opoꝛteret eiſe . lud mouẽs mouet᷑ aut nõ mouet᷑. Sinõ mouet᷑ ha plura hmõi pfecta. ̊ aũr eſt impoſſibile. lã ſi nulli bet ppoſitũ.ſ.ꝙ ncce eſt ponere aliqð mouẽs ĩmobi eox deeſt aliqᷓ pꝑfectio nec ali’qua imꝑfectio admiſcet᷑ le ⁊ boc dicimus deum. Si autem illud mouens.gq qð requint᷑ad hꝙ aliquid ſit ſimpłr pfectũ. non eric ab alio mouẽte mouet᷑ aut eſt pcedere in infinitů. in qͥ ad inucẽ diſtinguant᷑ſʒ vnũ ⁊ idẽ erit. Si aũt f aut ẽ deuenire ad aliqð mouens ĩmobile. Sedq nõ ẽ vnꝰ hẽat aliquẽ defectũ quẽ aliꝰnõ hʒ nõ erit ille deꝰ pꝓcedere in infinitũ.ncce eſt põere aliqð pꝛimũ mo ꝗᷣ impoſſibile eſt eſſe plures. Og gentiles coluerunt uẽs imobile qð dicimꝰ deũ. In hac aũt pꝛobatione plures vt deos. aut aliquos homines iouem.mercu 2 due ſunt pꝛopoſitiões ꝓbande. Pꝛima/ſ. ꝙ oẽ motũ rium. venerem ⁊ bmõiaut coꝛpoꝛa celeſtia vt ſolem. Capitulum II. = unã. aut elementa vel elementata. moti ſunt et allt? vittutis ⁊ operatiõis creature. Nã cum vnũ quodq; qua virtute ſupereminenti:vel ſpecioſitate qnam in agat per foꝛmã ſuam ⁊ creatura ſit ſoꝛma ꝑticularis . uenerunt in illis neſcientes oculos erigere ad eum à 2 virtutis finite ⁊ determinate non pot agere niſt ad i dedit eis illam virtutẽ ⁊ puleritudinem.ſcʒ dominu certam foꝛmã curꝰeſt cã. Materiam autem ꝓducere n deũ. Et ideo ſtulti facti ſunt opinantes illa deos qu- nõ poteſt ſed inducit foꝛm in materia ſibi pluppoſi hi qreatura erant.⁊ aliqñ diabolus in illis adoperaba?k ta ab alio agente. ſicut faber introducit foꝛm cultel mira. Uñ pp. Sẽs dij gentiũ demonia.dñs autem liin ferro ſibi p̃ſuppoſita tali materia ⁊ huiuſmodi. mhl q vnus ẽ celos fecit. Errauerũt alij dicentes deum Des autem eſt foꝛma ſuꝑnaturalis ⁊ virtutis infini/ AA vnũ eſſe. ſed hũc deum eſſe aiam mũdi motu.ſ.⁊ ra te.⁊ ideo poteſt pꝛoducere foꝛmã ⁊ materiam iex nibi n tione mundũ gubernantẽ.qð⁊enuit vano ſicut nar/ lo p:ꝛeſuppoſito. Unde ſicut põt illuminare cecum.re in rat augꝰ. vij. de ciui.dei.ca. vi. . b. tho.ſe. ſe.q/xciij. ſuſcitare moꝛtuũ.quod natura nõ poteſt. ſicut ſi totꝰ en arti.i. Ged boc eẽ falſum oſtendit ex H. qꝛ aĩa ei cuꝰ mundus deficeret totũ iterum facere polſz. Sap̃. xij iſi eſt aĩa coniungit᷑ ⁊ cõponit᷑ cum eo vt foꝛma ſubſtan Subeſt eni tibi poſſe cum volueris. Unde ſalomon nen tialis ipſiꝰ rei vt homo qͥ componit᷑ ex aĩa ⁊ coꝛpoꝛe. Ecci.xviij.Qui viuit in eternu creauit omnia ſimł. D9 des autẽ non cõponit cum aliqua materia vel foma Ereare autẽ eſt ex nihilo aliquid facere. Tert? fu⸗ 3 Quãuis enĩ deꝰ vbiq; ſit ꝑ eſſentiam. pñtiã ⁊ poren iterroꝛareſtotelicoꝛum dicentiũ mũdũ nõ habuiſſe lnih tiam. nõ tñ vnitur rebꝰ ſicut aĩa coꝛpoꝛi.vt ſit ſcʒ foꝛ pꝛincipium ſed fuiſſe ab eterno. Quẽ erroꝛẽ elidit ſpoi ꝰ neſe ma ſubſtãtialis reꝝ vt aĩa coꝛpoꝛis. Nõ enĩ ſubſtan rituſſanctus per moyſen dicẽs Beñ.i. In pꝛincipio ai⸗ tia ſua ĩmiſcet᷑ rebo cũ ſimpliciſſimꝰ ſit. Uñ augꝰeũ creauit deus celum ⁊ terraʒ.in pꝛincipio.ſ.tempoꝛis Dn ibi repꝛobat. Scienduʒ ẽ autẽ ꝙ in vita pũti de doo Et ſi queris qñ fuit illud pꝛincipium.dicit magiſter mne, ſcire nõ poſſumꝰqͥd eſt. ſed tm̃ qꝛ eſt. Un Job.xxxvi in byſto. ſcho. , a pꝛincipioj mundi vſq; ad xpᷣi nati ſe )cce deꝰ magnus vincens ſciam noſtram. Et Eſa-. uitatem fluxernnt anni quinquies mille centünona lv. Uere tu es deꝰ abſconditus. Scõs erroꝛ pa gintaſex. Dicit autem rabbi moyſes. his philoſo⸗ zn 2 ganoxꝝ fuit circa efficientiã ſeu opꝰdei videlʒ creatioꝝ phis qui poſuerũt munduʒ eternũ accidit ſicut pue ni nis. irca creationẽ mũdi antiqͥ phᷣi oẽs errauerunt ro:qui mox natꝰ poneret in inſulã vbi nullã vnq; vi No quoꝝ triplex fuit ſecta magis noiatoꝝ.ſcʒ epicuroꝝ. deret pꝛegnantem mulierẽ vel puerũ naſci.Iſte talis vhi platonicoꝝ ⁊ areſtotelicoꝝ.vt declarat,.b.tho.in lib. ſi cũ diceret᷑ ſibi. qũo puer concipit᷑ ⁊ per tem pꝰ mo⸗ iß de articulis fidei:· Fuit g̊ pꝛimꝰ erroꝛ epicuroꝝ qui rat᷑ in vtero mattꝭ.? poſtea naſcit᷑ in mũdo nullo mõ n Diurerũt nec mũdi mareriã nec compoſitionẽ mundi a vellet credere.ſʒ vid eret᷑ ſibi impoſſibile.qꝛ nunq; vi 4 dDevd eſſe ſed ipſum mũdũ fuiſſe factum a caſu ex con dit hominẽ naſci vtiq; ſtultꝰ.pꝛoteruꝰ ⁊ durus elſet „ curſu coꝛpoꝝ indiuiſibiliũ adinuicẽi.atbomoꝝ. Et ꝙ nõ velit credere qꝛ nõ vidit tale d Multa enim hoc dicebat anax. Sed bᷣfalſum oſtendit põ. dicẽs. junt q nõ videmus ⁊ tũ credimꝰ. Sic uli phiq; nõ Verbo dñi celi fmati ſunt.i.rõne eterna q̃ eſt in mẽ viderunt exẽplũ in aliqua creatura que ex toto de no vi re diuina.nõ a caſu.Et Sap.i.Creauit deus oĩa vt uo incipiat eſſe putauerũt res ſempꝑ ſic fuiſſe.⁊ ideo 4 elſſent ⁊c Pꝛobat aũt creationẽ eſſe a deo ꝑ tale exem ſtultos appellat apls Ro. i.dicentes ſe eſſe ſapietes. . plum. Si qͥs intraret domũ alicuiꝰ ⁊ in ipᷣo introitu ſtulti facti ſunt· Non minꝰ errauerunt circa opꝰcrea j ſentiret magnũ caloꝛẽ ⁊ quanto vlteniꝰ ꝓcederet tan/ tionis manichei heretici ponẽtes duo pꝛincipia reꝝ to ſentiret maioꝛẽ caloꝛẽ. Iſte ſine dubio crederet ib ¶Unũ creatoꝛem inuiſibiliũ.ſ.deum. Aliũ vlſ ibiluz ””ẽ 2 eſſe aliquẽ ignẽ cauſaʒ illiꝰ caloꝛis q;uis nõ videret ſcʒ dyabolum. Tertiꝰ erroꝛ paganoꝝ quiacuerũt 2 ip̃m. Effectus enĩ naturaliter manifeſtat ſumm ciam lunguas ſuas vt gladium fuit circa pꝛouidẽtiã. Ubi 4 Ealiditas autẽ eſt effectꝰ ignis. Sic in ꝓpoſito con ſciendũ ſᷣm.b. tho in pma parte di. xxxix.q/ij. ꝙ pla⸗ 0 ſiderando mũdi diſpoſitionẽ videmꝰ omnes res eſſe to. vt dicit greg. nazanʒenus poſuit tnplicem pꝛoui⸗ ii diſpoſitas ᷣm varios ⁊ diuerſos gradꝰ nobilitatis ⁊ dentiã. Dꝛimũ.ſ. dei erga ſubſtatios intelligibiles * i pulcritudinis. Et qᷓ;to aliqua ſunt deo ꝓpinquioꝛa totu mundũ quo ad genera ⁊ ſpecies et cauſas vnl⸗ i⸗ canto ſunt nobilioꝛa. Vnde videmꝰ coꝛpoꝛa celeſtia uerſales. Secundam angeloꝝ bonoꝛuz circa res ſin j pulcrioꝛa eſſe ⁊ nobilioꝛa terrenis. ⁊ ſpũs nobilioꝛes gulares generabilium ⁊ coꝛruptibiliũ ⁊ ad hoc foꝛte 8 coꝛpoꝛibo. ũ ergo iſta ſint ⁊ a ſe eſſe nõ poſſint. qꝛ ex fuit motus dicere.qꝛ ipſi angeli mouèt celos.ex quo nihilo nibil fit. Lreatura ᷣ que ex nihilo ẽ ſeipſam ſa motu ſequitur generatio ⁊ coꝛuptio inferioꝛũ. Ter⸗ do cere nõ põt. Oſtendũt em iſta creata vnũ eſſe actoꝛẽ tiam demonioꝝ circa res bumanas ⁊ ad H foꝛte mo⸗ duim a q; cũcta facta ſũt ⁊ ipᷣea nullo factꝰ. ⁊ ſic vᷣtas tus fuit.qꝛ omnes dij gennum demonia demones d fidei fatet in ſimbolo dicẽs. Credoln deũ ⁊c. creaato autẽ dabant reſpõſa pꝑ illa ydola de agendis. ⁊ ſic vi an rẽ celi ⁊ tere ⁊c. Fuit ſcðs erroꝛ platonicoꝝ dicen / debant᷑ habere pꝛouidentiã hominũ. Sed ſcuto pꝛo iſ tiũ deũ eſſe creatoꝛem mũdi.ſed feciſſe cũcta ex mate/ tegitur veritatis reuelate eccleſia ad repellendum ta⸗ ria pᷣiacenti.quẽadmodũ ſigulłꝰ facit diuerſa vaſa ex lem erroꝛem. dicente Job. xxxiiij. Quẽ alium conſti⸗ AAd4 materia terre ſibi pꝛeſuppoſita.Qð falſum eſſe tenet tuit ſuper terram.aut quem poſuit ſuper oꝛbem terre deck fidei veritas.⁊ teſtat᷑ ſcriptura.ij. Macha.vij. Inaͤt gquem kfabꝛicat⸗ eſt. quaſi diceret. nullum. Nã vr di⸗ ett ſancta illamulier filio. Reſpice in celũ ⁊ in terraʒ.⁊ in cit grego.in moꝛal.mundum ipſe omnipotens q con SL dia que in eis ſunt. Et vide qꝛ ex nihilo fecit ea deus digdit gubernat.Et augꝰ. de ciui.dei. Pꝛouldẽtia vti un 2⁊ hoim genus.Ratio erroꝛis illoꝝ fuit.qꝛ voluerunte q; diuina regna ↄſtituunt humana. Ilã qũo ẽ poſſi u menſurare virtutẽ dei ⁊ operationè ad ſimilitudinez bile demones hĩe ꝓuidentiã hominũ ? cura quino querũt niſi eoꝝ intenitũ ⁊ malũ.vt dici᷑ xvi.q.ij.vi⸗ ſis. Hoĩes qq; virtuoſi ſupioꝛes ſunt eis.vñ ⁊ ipſis ſubijciuntur vt patet de beato dominico ⁊ alijs.O/ autẽ darẽt reſponſa demones ꝑ idola totum eratad decipiendũ.vt patet in legeda bti bartholomei. An geli vo boni nõ ſunt gubematoꝛes mundi. ſed execu toꝛes diuine ꝓuidentie.iuxta illud. Benedicite dño oẽs angeli eiꝰ potentes virtute ⁊c.Exemplũ de dño tpali qui ponit officialẽ in ciuitate ⁊ ivponit quid fa⸗ ciat.officialis vtiq; talis nõ dicitur dñs ſed executoꝛ dñi. Quedã ergo ipſe deꝰper ſe ĩmediate facit.q̃dam mediantibo angelis ⁊ alijs cauſis ſecũdarijs.vt coꝛ⸗ poꝛibꝰ celeſtibus ⁊ alijs.Et hoc nõ facit ex impoten tia ſed ex maxima ſua bonitate.qꝛ voluit illis dare ⁊ cõicare ſilitudinẽ ſue virtutꝭ.vt.i.ſint cauſe ſed ſecun darie ad aliqs effectꝰ ſicut ipſa eſt cã pmaria omniũ Extendit᷑ ergo pꝛouidentia dei ad oĩa ⁊ maxime ad actꝰ humanos.qð videt᷑ negaſſe tulliꝰ.vt refert ipſe b.tho.in pma parte.di.xxxic.q.ij. In quoꝝ errantiũ pſona dicebat boetiꝰ li.iein metro.v.O ſtelliferi con ditoꝛ: oꝛbis.oĩa certo fine gubernãs. Solos hoĩm re ſpuis actꝰ. Ad qð moti ſunr ad dicendũ ex eo ꝙ vi⸗ debant bonis mala ⁊ malis bona frequent accidere cũ videt᷑ debere eẽ ↄuũ. Sed vt dicit Sap.xij. Tu aũt dñatoꝛ virtutis dñe oĩa cuʒ tranqᷣilitate iudicas ⁊ cu magna reuerentia diſponis nos. Et pe.in cañ. Ipſi eſt cura de nobis.puidendo de oĩbus neceſſa⸗ rijs ad ſalutẽ. Quare aũt mali bona ⁊ boni mala ſu⸗ ſtineãt.vide aliquã rõem de pe.di.iij.qͥd ã̊. Poſſent etiã plures alie rõnes induci.ſed cã bꝛeuicatꝭ hic di⸗ Eracuerüt iudei vt gla as ſuas dicẽtes falſiſſima ↄ veritateʒ fidei. Ffinis idei meeinqͥramb.xps eſt. Uñ ⁊ perro dicẽti in con feſſiõe ſue ſidei ⁊ ſocioꝝ.Tu es yxps ſiliꝰdei viui.Re ſpondit xps. Beatꝰ es ſimon bariona. qꝛ caro ⁊ ſan⸗ uis nõ reuelauit tibi.ſed pater meꝰ.⁊ infra. Super ac petrã.i.cõfeſſionẽſidei ediſicabo ecckam meam ⁊ poꝛte inferi nõ pᷣualebunt aduerſus eã.i.erroꝛes in ſurgẽtes ⁊ pctã.N)atch.xvi. Ubi oſtẽdit hac verita⸗ tẽ ↄfeſſiõis fidei a deo reuelatã.⁊ iõ intallibilẽ ⁊ ad vi tã ⁊ beatitudinẽ ꝑductiuã. Errãt autem multi circa xpᷣm ⁊ pᷣcipue iudei in tibo. Pꝛimo qꝛ nõ credũt xpᷣʒ meſſiam ſuũ veꝝ eſſe deũ. Scðo qꝛ nõ credũt xpᷣm ieſum fuiſſe meſſiam eis ꝓmiſſum. Tertio qꝛ nõ cre⸗ dunt eũ eterna ſed tꝑalia collaturũ. ſed oſtendit᷑ eis falſitas pᷣme concluſiõis ex multis auctoꝛitatibo vete ris teſtamẽti.qð vt venſſimũ credũt.vt illud poẽ.vbi loquẽs de meſſia xpᷣo ait. Sedes tua deꝰ in ſeculum ſeculi.⁊ paulopoſt. Unxit te deꝰ tuus oleo lencie pꝛe cõſoꝛnibo tuig. Appellat g̊ deũ ipᷣm ĩunctũ.ſ.meſſiã qᷣ ſcʒ inunctꝰfuit q;tũ ad humanitatẽ aſſumptã oleo gre pleniſſime. Et bis ponit deũ vngentẽ vt nõt per ſonã pr̃is ⁊ ſpũſſancti.Ex auẽte etiã Eſa.ix.apparet meſſiã eſſe deũ ⁊ hoĩem vbi ait. Paruulꝰ natꝰ eſt no⸗ bis ⁊ filiꝰ datꝰ ẽ nob.⁊ vocabit᷑nomen eiꝰadmirabił de ꝛc. Uñ in bᷣ ꝙ dicit᷑ paruulꝰ natꝰ ẽ nobis.oſten⸗ dit᷑ eẽ humanitas. In eo autẽ ꝙ ðꝛi vocabik nomen IIII diũ ad occidendũ aĩas ſuas erroꝛbo inſidelitatis lin eiꝰ deꝰ.oñdit eiꝰ diiinitatẽ. Nõ enĩ dicit᷑ deꝰ de bolſe puro ꝓpꝛic. ſed vtcetera oĩa q̃ multa ſunt dimittamꝰ pᷣcipue ad h̊ facit qð hr̃ Hiere.xxiij.videlʒ. Ecce dies veniüt dicit dñs.⁊ ſuſcitabo dauid germẽ iuſtũ.Et hᷣ apparet rpᷣi humanitas.qꝛ hec auctas ſm oes exj poſitoꝛes hebꝛaicos intelligit᷑ de xpᷣo ſᷣm lram. Etſe qjuit᷑ in eadẽ ſerie textꝰ. Et bᷣ eſt nomẽ qð vocabũt eũ dñs iuſtus nr. Ubi ĩnuit᷑ vera xpᷣi diuinitas.qꝛ vbi hẽmꝰ nos dñs iuſtꝰ nr in hebꝛeo hr nomen dñi the⸗ tragramaton. Qð quisẽ nomẽ eſt ꝓpꝛijſſimũ dei int᷑ oĩa noĩa diuina.⁊ ꝓpter ̊ de nullo ðꝛ niſi ð deo vero O, aſt aliqͥ dicunt ꝙ̊ nomẽ thetragramaton dicit᷑ nõ tm̃ de deo vero ſed etiã de alijs.qꝛ Eʒech.vlt. ðꝛ de ciuitate ibi deſcpta. Et nomẽ ciuitatis dñs ibidẽ vbi loco huiꝰ qð dñs hẽmꝰ.in hebꝛeo hr nomẽ the⸗ tragramaton.⁊ ſic de ciuitate illa ðꝛ nomẽ thetragra maron.⁊ tñ nõ idẽ qʒ deeſt. Itꝭ Geñ.xxij. vbi nos habemꝰ.Et vocauit abꝛahã nomẽ loci illius dñs vi det. hebꝛei hñt nomè dñi thetragmatõ ꝗᷓ ⁊c. Rñdet᷑ ꝙ nullũ pᷣdictoꝝ noĩat᷑ noĩe deiꝓpꝛio qð ẽ nomẽ dñi thetragramaton.ſed noĩat᷑ qdᷣlibet pᷣdictoꝝ a q̃dam effectu dei. qꝛ ſolꝰ deꝰ noĩat᷑ ̊ noĩe.Et ̊ nõ eſt incõ⸗ ueniẽs.ſicut aliqs hõ bñ vocat᷑ adeodatꝰ vel deuſde dit.vel aliud hmõi.nõ tñ vocat᷑ deꝰ abſolute qð eſſet impiũ.Sic cũ dicit᷑ in auẽte inducta Eʒech.nomen ciuitatis dñs.loco cuius ponit᷑nomẽ dñi thetragra maton.nõ ðꝛ abſolute dñs.ſed dñs ibidẽ.vbi oſten dit᷑ denoĩari ciuuas illa a dĩna inbabiratiõe qð cla⸗ riꝰ pʒ ꝑ tranſlationẽ chaldaicã.Silr qð ðꝛ in Geñ. xxij. Uocauit abꝛabã nomẽ loci illiꝰ dñs videt. non ðᷣt ſimplr ⁊ abſolute dñs.ſed dñs videt.qꝛ.ſ.ille lo⸗ cus nõ ẽ denoĩaiꝰ niſi a diuina viſione.qꝛ.ſ.ibi vidit humilitatẽ ⁊ afflictionẽ yſaac liberans euʒ a moꝛte.⁊ ſic Hh nomẽ thetragramaton non ðꝛ niſi de deo vero Et h̊ etiã expꝛeſſe ðt rabbi moyſes in li.directiõis ꝑ glror,otendes g oĩa noĩa diuina deriuata ſũt ab operibo dĩnis pꝛet᷑ nomẽ dñithetragramaton qð eſt appꝛopꝛlatũ altiſſimo creatoꝛi. Et ſjm ipᷣm ſignificat dĩnã eſſentiã cũ ꝓpꝛietatibo ſuis ĩtrinſecꝭ. Cetera au⸗ tẽ noĩa diuina impoſita ſunt ab operibo eiꝰ.ſicut ptʒ de hoc noĩe heloy ⁊ adonay. Nã heloym vel hely im poſitũ eſt ad ſignificandũ deũ a generali ꝓuidentia. vñ ⁊ ̊ nomẽ coicat᷑ alijs. Mã iudices ⁊ ſapientes ali qñ dicunt dij. vt illud põ. Ego dixi dij eſtis. vbꝛ in hebꝛeo ðꝛ heloym.Et ꝑ hoc nomẽ adonay impoſitũ eſt ab vniũſali pᷣſidentia. Sed hoc nomẽthetragra⸗ maton qꝛ ſignificat nudã ⁊ purã diuinã eſſentiã abſ qʒ reſpectu ad extra.ideo nõ eſt alteni cõicabile. Ex patet ſᷣm dictã auẽtẽ ꝙ meſſias xpᷣs ẽ verꝰ deꝰ. Sed ꝑuerſi hebꝛei vt hr̃e poſſent cãm fuge ꝑuerterũt in he bꝛeo dictũ paſſusn coꝛrũ pentes lrfam. lam vbi nos bemꝰ.⁊ eſt nomẽ qð vocabũt.ſhoĩes eũ.i.meſſiaʒ dominꝰ iuſtus noſter.ipſi nũc habent.hoc eſt nomẽ eius quod vocabit eũ nomen domini thetragrama⸗ ton. Ita ꝙ noͤmen domini thetragramaton loco cu⸗ ius habemus dominꝰ deus iuſtus noſter. non refer tur ad meſſiam filium Dauid. ſed ad ipſum verum deum qui vocabit ipſum meſſiam ad liberationem populi iſrł. quando ſibi placuerit. Sed coꝛrupta eſt bec littera ab eis,qð quidem fidedigni bone ↄſciẽtie — — „ — dis e⸗ Gei lin , bi be os is icch idii en ni⸗ ue ſa wen 3 te eb 4 fin Capitulum æ vite iuramẽto affirmauerũt ſic valiſſe in antiqͥs bi / blijs ſicut habet traſlatio nra.vt.ſ.referat᷑ ad meſſiã ũülud nomẽ dũñs iuſtus noſter.loco cuiꝰ in hebꝛeo ha bet chetragramaton.vt refert nico. de lyra. hoc etiʒ 4 patet.i.falſitas iudeoꝝ ſuꝑ dicto paſſu ex tranſlatõe chaldaica q apud eos auctẽtica habet᷑. Nlam ibi dici tur. Ecce dies veniũt dicit dñs.⁊ ſuſcitabo meſſiam iuſtũ. vbi nos dicimꝰ. Dauid germẽ iuſtũ.Ex q̊ͥ ap⸗ paret ꝙ intelligit᷑ de xpᷣo hec auctoꝛitas ad lrĩam. Et ſequit᷑. Et ̊ eſt nomẽ qð ipſi oppellabũt eum dñs iuſtꝰ noſter.⁊ ibi ponit᷑nomen dñi thetragrãmaton vbi poſitũ eſt nomẽ hoc.dñs. Et ſic patet ꝙ nomen dñi thetragramaton refert᷑ ad meſſiã. quo noĩe dicit bieremias appellandũ a populis.ſ.ſubditis. Eſt er go xp̃s verꝰ deꝰ 2 bomo. Scðs erroꝛ iudeoꝛũ ẽꝙ, nõ credũt ieſum xpᷣm eſſe verũ meſſiã in lege eis pꝛo miſſum. O, autẽè ieſus xp̃ᷣs quem nos adoꝛamus vt vex deũ ⁊ hominem ſit ule meſſias eis ꝓmiſſus in le ge quẽ ipſi adhuc expectat oſtenditur ex ſcriptur eo⸗ rũ. Undeipᷣe ieſus dixit eis. Scrutamini ſcripturas 2⁊ ipſe ſunt q teſtimoniũ perhibent de me. Jo. v. Lo⸗ co autẽ eiſuſcipient antipm pꝛo ſuo vero meſſia.p ut ipſe xpᷣs pᷣdixit eis Jo.v.dicens. Ego veni in no⸗ mine pris mei.ſ.eius glonam querẽs.⁊ nõ me ſuſce⸗ piſtis. Aliꝰ veniet in noĩe ſuo illum ſi uſcipietis.ſ. an⸗ tixpᷣm. Et ꝓpheria iacob que babet᷑ Beñ. penul· Nõ auferet᷑ ſceptrũ de iuda ⁊c. donec veniat qͥ mittendꝰ eſt. vbi alia trãſlatio habet. veniat meſſias. Qð ĩple⸗ cũ fuiſſe oſtendit matheꝰeuangeliſta cũ ait.Cum na tus eſſet ieſus quẽ meſſiam credimus in diebo hero⸗ dis regi iudee à fuit alienigena.ſ.de ydumea. Et ſic ablatũ erat ſceptrũ ⁊ ducatꝰ de tribu iuda ⁊ nũqᷓ re⸗ aſſumptꝰ. Hoc pleniꝰ habes declaratũ in tertia ꝑte. Sed adhuc magis determinate pᷣdixit tempꝰ aduẽ⸗ tus ipſiꝰmeſſie. Danieł ix. loquẽs de.lxx.ebdomadi bus 2 de moꝛte eiꝰ ibi,occidet᷑ chꝛiſtus.⁊c. Que oĩa falſe ⁊ extoꝛte exponũt de herode vt euitet veritatem. Sed ex rõne oſtenduntur falſe expoſitiões eoꝝ vt ha betur infra. Pꝛeterea ꝓphete pꝛonunciauerũt de ipſo aduentu meſſie. non ſolum in generali ſed multũ di ſtincte de miſterijs eiꝰ.ſ.natiuitate.vt patʒ Michee v. Zu bethleem terra iuda ⁊c̃. De adoꝛatione mago rũ.E ſa.lx.⁊ põ.de pᷣdicatione eius.de miraculis.de diſcipulis: de paſſiõe.⁊ qualitate paſſiõis. ⁊ qualita te reſurrectõis. vt patet Eſa.liij.⁊ põ.xxij. ⁊ alijs lo⸗ cis. Oĩaq; illa euangeliſte oſtedũt impleta ⁊ ab apo ſtolis pꝛedicata ⁊ ↄfirmata miraculis cõtinuatis.mi rũ eſt ⁊ obſtinatiſſimũ in eis ꝙ nõ aſſentiant tam ra dioſe veritati. Sed ⁊ ipᷣa obcecatio eoꝝ ⁊ infidelitas pꝛcnũciata eſt a pꝛophetis permaxime Eſa. Ter⸗ tius erroꝛ eoꝝ eſt ꝙ nihil aliud expexãt a ſuo meſſia vẽturo niſi tempoꝛalia. liberationẽ.ſ.a ſeruitute ⁊ col lectionẽ ex diſperſione per oꝛbẽ.⁊ ꝙ ſit eos reducturꝰ in hierm materialẽ. ⁊ collaturus eis magnã pacem ⁊ abundantiã reꝝ.nõ aũt credunt ꝙ ſiveos vel alios redepturꝰ. ⁊a peccato mundatuꝰ.⁊ gloꝛiã collaturꝰ. aut ꝓ eis paſſurꝰ. Mec enĩ credũt hoĩeʒ naſci cũ pec cato oꝛiginali.cum tñ põ.dicat ↄ eos.Ecce in iniqᷣta tibo conceptꝰſuʒ. Nõ enĩ dicũt pres fuiſſe vel eſſe de tentos in lymbo/ſed ad celũ ſubito euolaſſe cũ tñ ex⸗ N pꝛeſſe ſit ↄ eos qð ait iacob patriarcha. Geñ. xexvij Deſcendã lugẽs filiũ meũ ad infernũ.qui vtiq; ſilꝰ ſcʒ ioſeph.qꝛ ſanctiſſimus ſᷣm eos nõ ad internũ, ſed ad celos debuiſſet aſcẽdere ĩmediate.⁊ Job.xvij. Di ſuſtinuero infernꝰ domꝰ mea eſt.⁊ aliud pð.Aſcen/ diſti in altũ cepiſti captiuitatem. accepiſtivel dediſti dona in boĩbus. Sed qͥd apertiꝰ dici potuit ꝓ aſſer tione fidei catholice ⁊ de liberatiõe humani generis qᷓ; illud Zacha ic.Lu q; in ſanguine teſtamentitui ſcʒ ↄfirmatione.effuſo in paſſiõe. eduxiſti vinctos.i. patres qͥ erãt vincti.i.detẽti reatu culpe.oꝛiginalis a dyabolo de lacu. in non erat qqua.l. limbo inferni Si enĩ meſſias nil aliud haberet facere niſi dare lib⸗ tatẽ tꝑalẽ ⁊ bona terre.vt qͥd opoꝛtebat ĩplere libꝛos ꝓppaꝝ pmiſſionibo eius qui tm terrena tribuerer vel etiã ſcam que ẽ cõis bonis ⁊ malis.Cũ viri nõ ſolũ fideles ſed etiã infideles phᷣi ↄtẽpſerint vt lutũ terre-ę o na. vt qͥd ranto deſiderio flagitaſſent ſcĩ priarche bu iuſmodi aduentũ. iux illud. Roꝛate celi deſuper ⁊c. Eſa.xlv.⁊ illud Aggei.ij. Ueniet deſideratꝰ cũctis gentibo ⁊c. niſi qꝛ credebant ex dei reuelatione ſalutẽ eternalem ꝑ ipſum cõcedendã nõ tꝑalẽ. Et hoc ẽqð ait petrꝰ Act᷑.xHuic.ſ.xpᷣo ieſu oẽs ꝓphete teſtimo⸗ niũ perhibẽt remiſſionẽ peccatoꝝ acciꝑe per nomen eiꝰ.⁊ Eſa.liij. Oñs poſuit iniqᷣtates oĩm nrĩm ſuꝑer eu. Attritꝰ eſt ꝓpter ſcelera nr̃a cuius liuoꝛe ſanati ſu mus. Hanc veritatẽ fidei ↄfirmauerũt ſancti inume ris miracuł. Ipſi aũt iudei poſtq; in xpᷣm cre dere no luerũt nũqᷓ; habuerũt ꝓpham vel miracula facienteʒ ſed pleni ſunt oĩbus vitis.— Eracnerunr quoq; be/ v retici linguas ſuas vt gladiũ contia doctrinã ⁊ veriꝰ tatem fidei. Qui etſi recipiũt ſenipturas nomi ⁊ vete⸗ ris teſtamẽti.eas tñ peruertunt falſo exponentes.Et lʒ plurimi fuerũt varios inuenientes erroꝛes. tres ꝓ nũc ſufficit ponere circa aim noſtrum multũ pericu loſos.Aliqui q;tum ad ĩmoꝛtalitatẽ dixerunt aiam ipſam cũ coꝛpoꝛe moꝛi. Alij tũ ad arbitrij liberta tẽ.alij q;tum ad futurã miſeriam vel felicitateʒ.⁊ hec omnia falſla. Quantũ ad pꝛimũ aĩiam.ſ.humanã moꝛi cũ coꝛpoꝛe tãq; falſiſſimũ nõ ſolũ negatveritas fidei:⁊ ſacra ſcriptura dicens. Sapᷣ.v. Juſti in ꝑpe⸗ tuũ viuent.ſ.qͥ ad alam.⁊ apud dñm eſt merces eo⸗ ruũ.2 Dañ/ xij. Euigilabũt de puluere terre: alij in vi tã eternã.alij in obpꝛobꝛiũ vt videant ſemper. Sed ctiã doctrine paganoꝝ philoſophoꝝ. vt areſtotelis ⁊ platonis qui fuerũt ſelenioꝛes ſenece.tullij ⁊ poetaꝝ iudeoꝝ. ſaracenoꝝ. vt patet in doctrinis eoꝝ. Et de hoc.S. in pᷣma pte.ti:ij.ð ĩmoꝛtalitate aĩe. Beat etiã thpo. ij. S gentiles. c. lxxviij.inducit plures rõnes qrũ tres facilioꝛes intellectui hic ponunt.Et pᷣma ẽ talis Impoſſibileeſt appetitũ naturaleʒ eſſe fruſtra. Sed ho mo naturaliter appetit ꝑpetuo manere. quod pa tet ex hboc ꝙ eſſe eſt quod ob hoĩbus omnibo appeti⸗ tur. homo autem per intellectũ appꝛehendit eſſe non ſolum vt nũc vt bꝛuta animalia.ſed ſumpliciter. Eõ ſequitur ergo perpetuitatẽ im animam qua eſſe ſin pliciter ⁊ m oẽ tempus appꝛehendu. Scðᷣa rõ ẽ. Fa ciens eſt honoꝛobilius facto. vt etiam areſtoteles ðt CTitulus xXII. Sed intellectꝰ agẽs facit intelligibilia actu ſicut lux materialis facit coloꝛẽ videri. uũ g ĩtelligibilia actu inq;tũ hmõi ſint coꝛruptibilia multo foꝛuꝰ intellectꝰ agens qͥ ẽ potẽtia aĩe erit incoꝛruptibilis.qᷓ ꝛ huma⸗ na aĩa cui lumẽ eſt intellectꝰ ages incoꝛruptibilis. Tertia rõ eſt nulla foꝛma coꝛrũpit᷑ niſi ex actiõe Sꝛij. velꝑ coꝛruptionẽ ſui ſubiecti.vel ꝑ defectũ ſue cauſe Per actionẽ quidẽ ↄꝛij ſicut caloꝛ deſtruit᷑ pꝑ actionẽ frigidi.ꝑ eoꝛruptionẽ ſui ſubiecti ſicut deſtructo ocu lo deſtruit᷑ potetia viſiua.per defectũ autẽ cauſe ſicut lumẽ aens deficit deſiciẽte potẽtia ſolis q erat ipſius cꝗ. Sed aĩa humana nõ põt coꝛrũpi ꝑ actionẽ ↄꝛij. Nõ eſt enĩ aliqͥd ei ↄꝛiũ cũ per intellectũ poſſibilem ipſa ſit cognoſcitius ⁊ ſuſceptiua oĩm Zioꝝ. Siliter nec ꝑ coꝛruptionẽ ſubiecti ſui. Na humana aĩa non ẽ foꝛma dependens a coꝛpoꝛe ſᷣm ſuũ eſſe.Silr autẽ nec ꝑ deficienti ſuecauſe.qꝛ non põt habere aliquã cãʒ niſi eternã.Et ſic nullo mõ aĩa põt coꝛrũpi. UVñ qð dicit᷑ Eccs.iij. Unus eſt interitꝰ hoĩs ⁊ iumẽto⸗ rũ ⁊c.loquit᷑ibi ſalomon in ꝑſona hereticoꝝ hmõi qͥ „ repꝛobant᷑ in h.xxiiij.q.iij.c.penul. Exacuerũt lin guas ſuas q;tũ ad libertatẽ aĩ. Quidã enĩ ſi ubtraxe⸗ rũt aĩle humane liberum arbitriũ dicẽtes oẽs holes opari bonũ vel malũ ſᷣm ↄſtellationẽ ſub qᷓ natus ẽ nec poſſe alit᷑ agere niſiad qð inclinat illa cõſtellatio Et hos vt hereticos peſſimos condẽnat ecclia. ⁊ di⸗ cunt᷑ mathematici.xxiiij.q.iij.c.penul. Ab his eccle⸗ ſia ſcuto veritatis ꝓtegit᷑ ⁊ conuincit. ã cũ libeꝝ ar bitriũ ſit potẽtia ad cuiꝰ actũ concurrũt voluntas et rõ. ⁊ he potetie.ſ.volũtas ⁊ rõ nõ ſunt affixe oꝛgano coꝛpoꝛeo vt ſenſitiue.coꝛpoꝛa celeſtia non pñt hr̃e in fluxũ ⁊ virtutẽ ſuꝑ eas directe.qꝛ ignobiliꝰnõ agit in nobiliꝰ ſed ecõuerſo. Nobilioꝛ eſt autẽ aĩa oĩ coꝛpoꝛe celeſti.oꝑari aũt virtuoſe vel peccare ꝓcedita libero arbitrio,.falſum ẽ ꝗ̊ͥ ꝙ cogat᷑ a cõſtellatiõe. UVñ ⁊ gen⸗ tilis ptolomeꝰ ait. Vir ſapiens dña bit᷑ aſtris.i.incli⸗ nationibꝰ malis qᷓ̃s ſᷣm ſenſualitatẽ haberet a cõſtel⸗ lat ionibo. Na per rõnem ⁊ voluntatẽ põt hõ repmere paſſiõ es inſurgẽtes in ſenſualitate.Expᷣſſe hoc oſten dit᷑ Ecci.xv.vbi dicit. Deꝰ ab initio cõſtituit hoĩem ⁊: reliqt eũ in manu ſui cõſilij.poſuit añ eũ malum ⁊ bonũ ⁊c.ad quodcũq; volũit extẽdet manũ ſuam.⁊ Beñ.iiij. Sub te enitappetitꝰ eiꝰ.ſ.peccati ⁊ tu do⸗ minabenis illiꝰ. Alij ecõuerſo libero arbitrio nimiaʒ libertatẽ attribuerũt aſſerẽtes hoĩem ꝑ ſua naturalia poſſe ſaluari.⁊ gram nõ foꝛe neceſſariã niſi ad cogno ſcendũ qð debeat ſieri.nõ aũt ad volendũ vel facien dũ bonũ.Et hoc ↄdẽnat ecclia.qꝛ heretici ſunt.⁊ di⸗ cunt᷑ pelagiani.xxiiij.q.iij.c. penul. Cõtra q̃s apls. Ipſe operat?᷑ in nobis velle ⁊ pficere.Et Joh. xv. Si⸗ ne me.i.ſine mee gre adiutoꝛio nihil poteſtis facere. Rõ hui⸗ eſt hm. b tho. in qto.qꝛ cuʒ pᷣmiũ gloꝛie ſit inſinitũ ⁊ virtꝰ creature finita non põt creatura ſe agere opꝰ qð attingit.i.ꝑ meritũ ad pᷣmiũ infinitum Sed adiũcta dei gra oꝑi nr̃o que ẽ valoꝛis infiniti. cũ ſit quedã ꝑticipatio diuine bonitatis facit ipſum opꝰ meritoꝛiũ boni infiniti.i.gloꝛieſuꝑne. Alij p⸗ uertãt liberi arbitrij vſum aſſerẽtes hoĩes poſſe veni read quendã ſtatũ pfecnõis ab eis fictũ in q̃ eis oĩa liceret ⁊ ſubditi nõ eſſent alicui legi inducentes illud „ apli.i. Thimo.i. Juſto nõ ẽ poſita lex ⁊c. Hos repꝛo bat ecclia in cle.ad nr̃am.de hereticꝭ. Et vocant᷑ beg bardi.Oiĩs aĩa inqᷣt idem aplłs Ro.xiij. poteſtatibus Ad auctem apli reſpõdet.b.tho. bᷣma ſcðe dicens. iuſto non eſt impoſita lex.intelligit h̊ vt per penas retrahẽs ſed bñ vt ſe regulans ⁊ oꝛdinãs.nã iuſti nõ timoꝛe pene ſeruant leges.ſed amoꝛe virtutis ſubijci unt ſe ⁊ regulant ſe ̃m leges. Ternus erroꝛ pernitio ſus circa alam eſt. ꝙaie no patiant᷑ poſt hãc vitã pe⸗ nã ſed oẽs ſaluent᷑. Hic fuit erroꝛ oꝛigenis.qͥ dãnatꝰ eſt beretico ab eccłia. Contra qs expꝛeſſe dixit xpᷣs Jbũt hi.ſ. mali in ignẽetemnũ.iuſti autẽ in vitã eter⸗ nã.Et Eſa.vlti.Uermis eoꝝ.ſ.remoꝛſus cõſcie ma loꝝ nõ moꝛiet᷑ ⁊ ignis eoꝝ nõ extinguet᷑. arabolam etiã vere hiſtoꝛie ad H̊ ponitxpᷣs Lu.xvi. de diuite ſe pulto in inferno.⁊ laʒaro pauꝑe depoꝛtato ad ſinum abꝛahe.i.limbũ. Gentiles q́; ponũt malos hoĩes in alia vita toꝛqueri.⁊ bonos redqeſcere. Exemplũ etiaz habet᷑ nõbile de q̃dã viro qͥ habuit vxoꝛẽ valde mũ⸗ danã ⁊ laſciuã vitijs deditã cũ tñ vir eſſet multũ vir tuoſus.Et vir quidẽ paſſus eſt multa aduerſa ⁊ in⸗ firmitates cauẽs ſibi eniã a leuibus pcis. lxoꝛ autẽ voluptatibꝰ vacabat ⁊ oĩa ſibi cedebãt in ꝓſperitatẽ nec ſentiebat vnq; moleſtiã infirmitatis. PHabebant autẽ vnã filiã quam pater inſtruebat ſᷣm deũ. mat᷑ auũt ad vanitates trahebat, defunctis vtriſq; cepit fiꝰ lia vacillare aĩio dubitans qð ſibi meliꝰ foꝛet imitari vel potrẽ bonũ ſed circũdatũ calamitatibus in vita ſua.aut matrẽ pꝛauã ſed bene foꝛtunatam in mũdo. Suꝑ hoc igit᷑ anxia ⁊ oꝛãti vidit in viſu celũ apertũ ⁊ ſanctos in magna gloꝛia int᷑ quos ⁊ patrẽ aſpexit in magna leticia ⁊ gaudio. ⁊ exinde inclinãs oculos viditterrã apertã ⁊ in ꝓfundo terre maximũ igneʒ in q cuciebant᷑ peccatoꝛes. vbi cũ alijs vidit ⁊ matreʒ ſuã maximis cruciatib laboꝛantẽ rugitũ ⁊ eiulatuʒ emittes ꝗꝓpter ĩmenſitatẽ penarũ ad quam iteꝝ ſupꝛa aſpicientẽ pater ait. Uide filia diligent᷑ ⁊ conſidera q̃ vidiſti.vt cognoſcas cuiꝰ vitam debeas imitan.. naʒ ſi malos moꝛes mĩis ſectata fueris ſecuʒ ad inferna traheris.ſi autẽ monita mea ⁊ exempla mecũ in eter nũ gaudebis.Quibo viſis edocta illa rectã vitam te nuit. In quarto q́; dialogoꝝ multa exẽpla habẽtur de pena ⁊ gloꝛia altenꝰ vite. Cõſuſi ſunt ꝗ̊ oẽs qͥ exa cuerũt vt gladiũ linguas ſuas.⁊ cõuicti de erroꝛibꝰ ſuis quioẽs defecerunt. Etſi qui adhuc remanſerũt erroꝛes oĩno deſicient vt iudeoꝝ. De quibo po. Gla dius in labijs eoꝝ.iſ.falſe doctrine occidẽtis qui eMis aſſentiunt.Et quare etiã ꝑmittat deus eos in erroꝛe permanẽtes viuere.aſſignat pp.rõem dicens.paulo poſt. Ne occidas eos nequando obliuiſcant᷑ populi mei.ſ.qui fuerũtxpᷣm occidentes dũ adhuc perma⸗ or genus eoꝝ.Seꝗ diſperge illos ſ.permunduʒ ne po Conuertent᷑ad veſperam.i.in ſine mũdi.⁊ famẽ pa⸗ tientur vt canes.famem ſcʒ verbi veritatis. Erroꝛes hereticoꝝ de tꝑe in tempus defecerũt. quos etiã ad tempus ꝑmiſit deꝰ ex fidelibo ſurgere ad exercitiũ fi⸗ delium doctoꝝ.vt ſcripturas attentiꝰ ꝑſcrutarentet venitatẽ inuenirent ⁊ ꝓbationẽ fideliũ.vt dicit augꝰ. int nocere pꝛotectoꝛ meus dñe.Demũ cõcludit.· . X le no, n n bzei n ins i⸗ i em bn biele in ici emi⸗ ini n nati e tbont ,nat Niß 7 nun ien , 4 a nas an cbin i np nent ults neno Nuh vopuli me Cuzn⸗ cluch⸗ nipe oss ti ni⸗ c „ ðẽ =— Capitulũ vVIII. kxriij.q.iij.c.fi. Paganoꝝ vᷣo opinio ex toto pene defe cit niſi ponant᷑ inter pagands ſaraceni quibꝰ legem dediti mahomcetꝰ plenam erroꝛibus ⁊ vitijs qui ad⸗ huc durant. Sed ita clare eſt falſa ooꝝ perfidia vt ⁊ aialia bꝛuta ipſam deberent deteſtan ⁊ repudiare. apitulum.viij.de ſu perſtitionibus per moduʒ ꝛedicationis. vanitates ſuꝑuacue.pð.xxx.videt᷑ hoc eſ⸗ ſe cõtra illud Sap. xi. Diligis enin oĩa qᷓ ſunt ⁊ nihil odiſti eoꝝ que feciſti. Cũ ergo deus fece⸗ iit omnes homines ⁊ bonos ⁊ malos. ergo nullum odi, Sed ad hoc dicit augꝰ.in glo.oꝛdi.ꝙ aliud eſt quod facit deꝰ in homine. aliud quod facit hõ in ſe. facit enim deꝰ in homine naturaʒ. que qꝛ in ſe bona eſt nõ odit ſed diligit ipſazʒ etiã in peccatoꝛe. Sed qð kfacit hõ eſt peccatũ.⁊ hoc odit deus. nec tamen odit vt homo ſicut nec turbat᷑ vt homo. ã homo iraſcit ⁊ odit cum quadã alteratione ⁊ ſui ĩimutatione.Deꝰ autẽ ĩmutalis eſt.nec habet coꝛpꝰ nec ſenſualitatem coꝛpoꝛi annexã in qua oꝛiunt᷑ira ⁊ odiũ.⁊ alie paſſio nes. Dicitur autẽ iraſci ⁊ odire per ſimilitudinẽ ⁊ ef, ſectũ hominis irati aut odiẽtis. Qui enĩ odit aliquẽ nõ vult eum videre ſed querit eũ puniri.⁊ ſic alciſſi⸗ mus odio habet peccatoꝛes.vt dicit̃ Ecc̃i.xij.qꝛ non reſpicit eos ſua gel ſed punit ⁊ exterminat.Et hoe modo intelligit᷑ iſtud. Odiſti omines ⁊c. Et exponi hugo cardi.de obſeruantibus.id eſt nimis affectuo ſe querẽtibus vanitates.i.vanas diuitias ſuperflue ponentibus in eis finem ſuũ.⁊ de attendentibus ni⸗ mis ad ſubtilitates philoſophicas ⁊ iunidicas ĩutili ter.⁊ de vtentibꝰ ſuperſtitiõibo que plene ſunt vani⸗ tatibus ⁊ fallacijs. Etiſtã tertiam expoſitionẽ pꝛo ſequendo ſcʒ de obſeruantia ſuperſtitionũ, tria in di cto verbo notant᷑ Pꝛimo grauitas ſcelens.ibi.Odiſti. Scðo multifoꝛmitas criminis.ibi.obſeruãtes. rio inutilitas oꝑis.ibi.ſuꝑuacue. Pꝛimũ eſt grauitas ſceleris in ſuperſtitionibo.⁊ B oſtendit᷑ in pꝛima ꝑte ex hoc qð dicit ps. deum odi⸗ re tales. Odiſti ⁊c. Nõ autẽ dicitur in ſcriptura deũ aliquem odire niſi pꝛopter moꝛtale peccatũ.vnde a p paret iſtud eſſe dãnabile ⁊ etemali igne puniri.⁊ me⸗ rito.Nã iſtud vitiũ dei vſurpat diumitatẽ irritat fi⸗ delitatem. agit cõtra dei ⁊ eccleſie pꝛecepta ⁊ volũta⸗ tem. Pꝛimũ patet ex hoc, qꝛ ſcire futura vel occulta pꝛopꝛium dei.iu illud E ſa.xli. utura ⁊ nouiſſima annũciate nobis ⁊ dicemꝰ.q; dij eſtis.Et ſalomõ in iij. Regu. viij. Tu ſolus noſti coꝛda filioꝝ bominuʒ. Sanare etiã infirmos ſine medicinis ⁊ remedijs na turalibꝰ eſt pꝛopꝛiũ dei.Sed per uperſtitionẽ ⁊ ob⸗ ſeruantiã augurioꝝ ⁊ diuinationũ querũt homines ſcire futura ⁊ occulta.⁊ ꝑ incantatiões ⁊ bꝛeuia que⸗ rũt ſanitatẽ ſine medio naturali ⁊ ſinę dei adiutoꝛio Vñ ſequitur ꝙ volũt ſibi vſurpare qĩe ſunt pꝛopꝛia deo qð eſt maxime ſuperbie. Scðm ſcʒ lrritat fi delitatẽ.i.pꝛomiſſionem quam fecit deo in baptiſmo „ Paoter pꝛomiſit abꝛenciare dyabolo ⁊ pompis eius. Sed talibꝰ vti ⁊ facere eſt querere auxiliũ dyaboli et tHices mulieres adduxit.i.incantãtes.nõ ad fa facere pactum cũ eo. eũ venerari vt per ea vana⁊ fal⸗ ſa que facit ſibi conferat qð querit ſanitatẽ vel noti⸗ ciã alicuius rei occulte ⁊ huiuſmodi. Unde cryſoſto. de chananea inquit.Nõ perrexit ad diuinos.nõ vo⸗ cauit magos.nõ alligaturam queſiuit. non nponts ſa p⸗ ſidia confu git.ſed reliquit omnes dyaboli falſitates AY ⁊ venit ad dñm ieſum. vbi oſtẽdit hec eſſe adiutoꝛia Diſti 0e8 obſe S dyaboli. Et apłs dicit ad Gatiiij. Dies obſeruatis ⁊ tempoꝛa ⁊ menſes ⁊ annos.timeo nefoꝛte inuanuʒ laboꝛaouerim in vobis.ſ.fidem vos perdẽdo. Et au⸗ guſtin? dicit. xxvi.q.vij. Nõ obſeruetis. poſtq; mul ta taliuʒ particulanter poſuit.ꝙ qui iſta ſectant᷑ fidẽ negant ⁊ baptiſmũ.⁊ ſunt deterioꝛes infidelibus.⁊ ſi ſenõ coꝛrexerint ad eternã damnationem tendunt. Tertiũ patet ex hoc.qꝛ deꝰ expꝛe ſſe pꝛohibet iſta di⸗ cens. Non augunabimini.nec obſeruabitis ſonmia Eccleſia etiã pꝛohibet iſta.vt patet.xxvi.q.v. per to⸗ tum.⁊.q.vij.⁊ extra de ſoꝛtiłc.in tabulis. Unde ad deteſtationẽ huius ſceleris ponitur inter caſus reſer⸗ uatos epiſcopis.Fiut etiaʒ in his maxima ſoꝛtilegia qꝛ ĩmiſcent᷑ cum his ſacramẽta vel ſacramentalia. et multa turpiſſima fiũt ⁊ comedunt᷑ ⁊ dicunt que tur pe eſſet dicere.· Ogdiſti ergo ꝛẽ᷑-.·· W ¶ Zapitulum.ix. de foꝛtuna. . Catus vir cuins ẽ no⸗ H‚Iuitates ⁊ inſanias falſas. Beatitudinem quilibet naturaliter appetit.ſed ad eam nõ peruenit mſſi ſpes eius ſit in nomine dñi:iid eſt in virtute dei ⁊ auxilio eiꝰ qui in ſe non confidit.ſed in adiutoꝛio gra tie dei vel in nomine domini. qð nomen ẽ ieſus qui interpꝛetatur ſaluatoꝛ.i.ſaluteʒ anime ⁊ coꝛpoꝛis ipe lat conſequi a ieſu ſalutari.⁊ non reſpexit ad vanitaq tes.i.tempoꝛalia in quibo confidat.⁊ inſanias falſas id eſt ſuperſtitiões varias.Circa hoc multi errãt aſpi cientes ad talia. ⁊ conſidentes in illis quaſi ꝑ uüla ſal nandi nõ a deo. “ Eſtenim inſania falſa foꝛtunatiõis, Eſt inſania falſa conſtellatiiss. Eſt inſania falſa fatationis. Multi credunt ⁊ aſſerũt multas vanitates ⁊ in/ ſanias.i.fotuitates falſa. Circa iſta aliq de foꝛtuna. aliqͥ ð cõſtellatõibꝰ.alij de fato. De foꝛtuna varie ſũüt hoĩes opinati. Aliqui ethnici ⁊ rudes hoĩes opi nati ſunt deã eſſe.vnde ⁊ rome ei fecerũt edẽ ⁊ aram ⁊ ſimulachꝛum ipſamq; vt deam colebãt.⁊ ipſum ſu mulachꝛum foꝛtune locutũ eſt pluries ꝙ matrone ri te eam dedicauerãt. Sed auguſtinus in.iiij. de ciui⸗ dei.c. xviij.⁊.xix.vbi iſta refert oſtendit hoc eſſe falla⸗- ciã ⁊ erroꝛem.ã plato ⁊ alij philoſophi ⁊ ſapientes omnes deos vtriuſq; ſexus.ſi tamen ſexũ habent.cũ nec ſexum habeãt. nec plures ſint ſᷣm veritatẽ. dixe⸗ rũt eos eſſe bonos. ſed foꝛtuna aliqñ eſt bona aliqñ eſt mala. An foꝛte cũ mala eſt in malignũ demoneʒ conuertit᷑ ⁊ dea non eſt. Sed cũ ſint multi homines foꝛtunati.tot erũt dee iſte, quot ſunt homines bone foꝛtune.Et cũ ſint plurimi male foꝛtunati erit foꝛtu⸗ na ſi vna eſt ſimul bona mala, Bonam ſ di ũt 4. men domini ſpes eiꝰ. ⁊ nõ reſpexit in voꝰ que bonis ⁊ malis venit.in hoc differens a felicitate quã etiam dicebant ⁊ colebãt vt deam. qꝛ felicitas il la eſt quã boni habent pꝛecedentibꝰ meritis. Foꝛtu⸗ na vᷣo que bona dicitur.ſine vllo examĩe meritoꝝ foꝛ tuitu accidit hominibus bonis ⁊ malis.vnde foꝛtu⸗ na nominat᷑. Sed quomodo eſt bona ſi ſine vllo iu⸗ dicio venit ad bonos ⁊ malos. Ut quid colit᷑ que ita ceca eſt paſſim in quoſſibet incurrens vt ſuos culto⸗ res plerũq; pꝛetereat.⁊ ſuis contemptoꝛibus hereat. Aut ſi aliquid pꝛoficiũt cultoꝛes eiꝰ vt ab illa vide/ ankt ⁊ amentur.iam merita ſequit᷑ nõ foꝛtuitu venit. AUVbi eſt ergo illa diffinitio foꝛtune. vbiẽ quod a foꝛ⸗ * „ tuitis nomen accepit. Nihil enim pꝛodeſt eã colere ſi foꝛtu na eſt. Si ſuos cultoꝛes diſcernit vt pꝛoſit fon?ꝰ tuna nõ eſt.O ſi iupiter ipſam qͥ voluerit mittit ipſe ſolus colat᷑.non illa que reſiſtere non põt ei iubenti.· FalKſſimũ ergo eſt foꝛtunã deam eſſe./ ⁊ verſutia de⸗ monũ factũ eſt vt loqueretur foꝛtune ſimulachꝛum. Ad quid enim aliud locuta eſt niſi vt hoĩes recte vi nere nõ curarent.cõciliata ſibi foꝛtuna que illos ſine vllis meritis bonis faceret fotunatos. Et lactantiꝰ dicit in li.iij ꝙ boc ſimulachꝛũ cuʒ copla ⁊ guberna⸗ culo fingũt taq; foꝛtuna ⁊ opes tribuat. ⁊ humanaꝝ rerũ regimen obtineat. Sed vt dicit Eſa. lxv. Ue qui ponitis foꝛtune menſam.i.aram tãq; dee.Et ſubdit᷑ Dinumerabo vos in gladio ſcʒ iudicij ⁊ eterne dam nationis. Alij dixerũt foꝛtunã eſſe accidentium rerũ ſubitum ⁊ inopinatũ euentum abſq; omni cauſa ſu perioꝛi vel inferioꝛi. Unde aliqui opinati ſunt vt re⸗ fert dominꝰ iohannes dominici ſuꝑ Eccle ſiaſten.ꝙ omnia eueniebant in mũdo a caſu ⁊ foꝛtuna ſine diꝰ uina pꝛouidentia vel celoꝝ influentia.⁊ ſine cuiuſcũ q; rationalis creature oꝛdinatiõe puima. Unde ⁊au⸗ guſtinꝰ de ciui.dei.li.v.dicit. ꝙ caſnalia dicunt᷑ que vel nullas habẽt cauſas vel no aliquo rationabili oꝛ dine pꝛocedũt. Exemplũ refert valeriꝰ in pꝛimo libꝛo ꝙ du remiges quidã haurirent aquã de ſentina flu⸗ ctus maris quendã e naui eiecit in mare. ⁊ mox aliꝰ fluctus cõtrariꝰ lum eiectum naui reſtituit. A caſu 2 foꝛtuna fuit vtrũq;.qꝛ ſine aliqua cauſa rationabi li ⁊ pꝛouidentia cuiuſcũq; hoc euenit. Sic igitur ali quiphiloſophi caſum ⁊ foꝛtunã poſuerunt in omni bus.in quoꝝ perſona inquit ſalomon Eccs.ix. Uer⸗ ti me ad alia.vidiq; ſub ſole nec velociũ eſſe curſum. nec foꝛtium bellum.nec ſapientũ panẽ.nec doctoꝛuʒ diuitias.nec artificũ gratiam. ſed tempꝰ caſumq; in omnibus.ilaliquãdo velocioꝛes a curſu impediu nt᷑ ita ꝙ tardioꝛes pꝛecedũt.⁊ coꝛpoꝛaliter ⁊ ſ piritualit᷑. ⁊ foꝛtioꝛes in bello aliquando vincunta minus foꝛti pus.⁊ ſapientes.i.magi ⁊ incãtatoꝛes qͥ deberẽt ex il⸗ la arte eſſe diuites. aliquando carèt pane.que omnia vicgent᷑ pꝛocedere ex eo ꝙa caſu cuncta ꝓueniũt. Ad quod facit qdð quidã ethnicus hiſtoꝛicus ait. Foꝛtu⸗ na in omni re dominat᷑. Et ꝙempedocles dixit mũ⸗ dũ pluries diſtinctũ ĩ ꝑtes ⁊ in chaos qðᷣdã redactũ adueniẽte lite ⁊ adueniẽte amicicia.Nã adueniẽte li te dicebat ꝙ pꝛierat chaos.i.materiam cõfuſam.di ſtinctam in partes vt bominẽ.equũ.canem.auẽ.pi⸗ ſcem.lapidẽ aurũ.argentum.terram.⁊ huiuſmodi. tüc etiam caſualiter membꝛa recipiebãt calem ſituz Dlulitie ſunt menita que acqui — — in coꝛpoꝛe qualem babẽt. vt quod alłs fuit caput po⸗ ſtea facta ſit manꝰ ⁊ buuſmodi. Et iſte caſus domi⸗ nat in rebꝰ quouſq; iteꝝ veniat amicicia ⁊ omnia re⸗ digat in vnũ chaos. Et poſtea iteꝝ adueniẽte diſcoꝛ dia ſeu lite alius caſus dominabit᷑ toti generi rerum Et ſic ꝙ vnꝰ habens vxoꝛẽ habeat filios.aliꝰ non ha beat. vnꝰ ſit diues.alius paupꝑ. vnus ſit ſanꝰ allus in firmꝰ. vnꝰ in iuuentute moꝛiat᷑. alter in ſe enectute. vel medio etate.vel puenicia.duobꝰ cadentibus de aliqᷓ loco.vnꝰ frangat ſibi pedẽ.alter nõ. vnus ſit bonus alter malus.totũ hoc dicũseſſea caſu ⁊ foꝛtuna ſine aliqua pꝛouidentia alicuiꝰ. Sed hoc eſſe falſſſimũ oſtedit chꝛiſtus dicens Lath. vi. Si fenum qð ho die eſt cras in clibanũ mittit᷑ deus ſic veſtit floꝛbus id eſt ita viuacibus coloꝛibꝰ ꝙ nec ſalomon in omni gloꝛia ſua potuit babere veſtimentũ tam puloi colo ris quãtomagis vos puſille ſidei.ſ.veſtiet ⁊ pꝛouide bit. Et ſi volatilia que nõ ſerunt neq; metunt paſcit. quantomagis hominibꝰ pꝛouidet. Ipſi enĩ eſt cura de omnibꝰ. Sap̃. i. Creauit enĩ deus omnia vt eint ⁊ ſanabiles fecit rõnes hominũ . vnde nõ a caſu perx ſe facta ſunt. Sic determinauit. b. tho. in. iij. ↄtra gẽ tiles: ⁊ pꝛima ꝑte:q.xxij.per totũ.ꝙ oĩa inferioꝛa ſub ſunt diuine pꝛouidentie.ſ.mundꝰ ⁊ coꝛpoꝛalia.motꝰ ⁊ actꝰoĩm inferioꝝ.actus hũani ⁊ generalit᷑ oĩs crea/ tura. Uñ ſalomon Ecẽs.ixx. Uerti me ad alia.iide cõ tradictiõe in cõtradictionẽ a pꝛofundo inferni vñ p⸗ ceſſit falſiſſima opinio qua dicit᷑ oia euenire a caſu ⁊ foꝛtuna.ad ſublimitatẽ diuine pꝛouidẽtie qua cũcta ubernant᷑. in qua vidi ꝙ nõ eſt curſus velociũ. Ue⸗ Pree ſunt qͥ cũ magno feruoꝛe deo ſeruire incipiunt. vel ſine quacũq; difficultate operibo dei ĩmoꝛantur Et iſta velocitas ſiue cõuerſiõis vt pauli ⁊ magdsle ne ſiue operatiõis ſicut pauli non fuit pauli ſed dei qͥ trahebat. Amos.ij. Uelox pedibꝰ ſuis nõ ſaluabit. — „ nec foꝛtiũ bella. Foꝛtes ſũt qui viriliter tẽptationibꝰ reſiſtũt. vt anthoniꝰ.benedictus.bernardus ⁊ ceteri Sed iſta foꝛtitudo ⁊ victoꝛia nõ fuit ipſoꝝ pꝛincipa liter ſed dei.ppð. Dñs ſoꝛtitudo plebis ſue. lec ſapiẽ tũ panem. Sapiẽtes ſuntqͥ deum ſcire deſiderãt. et in tali cognitiõe verſant᷑quoꝝ panis ẽ verbum dei. vr Aug iero.tho.⁊ huiuſmodi. Sed hũc panẽ nõ habent niſi cũ actualiter dat ⁊ conſeruat deꝰ. Treñ. iiij. Paruuli petierũt panẽ ⁊ non erat q frangeret eis Tec doctoꝝ diuitias. Doctoꝛes ſunt pꝛedicatoꝛes. . lrũt in cõuertendis aĩa⸗ bus. Seg iſte nõ ſũt aſe ſed a deo. Lu.v. In verbo tuo laxabo rhete.⁊ tũc compꝛehenderũt piſciũ niulti tudinẽ copioſam.vbi pꝛiꝰ per ſe nihillceperanr. Nec artificũ gratiam. Artiſices ſunt qui operibꝰ tuiſcðie inſiſtunt. ⁊ pꝛacticis exercitijs.Et iſti a ſe nõ poſſunt illa exercitia.ſed deꝰfacit in eis.⁊ ipſi ſuntiſicut inſtru mẽta.ſicut etiaʒ malleus ſeit cultellũ vt iniſtrumẽtũ a fabꝛo ductũ.aliter nõ. Oĩa ergo iſta ſubiacẽt tẽpoꝛi ⁊ caſui:i.defectui qͥ ad hoĩem ſed nõ q̊ ad deumNã ſalomon qui fᷣit velox ad ſciendũ ſeu recipiendũ ſa pientiã infuſam cecidittpe malo ſibi. Sampſon foꝝ tiſſimꝰ cecidit tpe malo ſibi. Dauid ſapiẽtiſſimꝰ cecł dit in berſabee. Judas doctoꝛ.i.pᷣdicatoꝛ. Petrarti⸗ fex in cura populi Qualiter autẽ iſti coſum ſuſtinue — + ——— - –— +ſSe —. . Capit rũt ⁊ capti ſunt oſtendit in eo qð ſubdit ſicut piſces hamo⁊c.E ſca fuit amoꝛ mulierũ q̃ͥ ad ſalomonẽ vel cunioſitas ſciẽdi.hamꝰ fuit erroꝛ qui cepit.Eſca quo ad dauid fuit aſpectus oculoꝝ. hamꝰ fuit delectatio carnis.⁊ ſic de alijs.Et ideo bñ ſubdit᷑.qꝛ neſcit ho- mojfinẽ ſuũ.qꝛ ignoꝛat ſi deꝰ velit cooperariſecũ vſq; in finẽ vel nõ. Subiacẽt tamen ola diuine pꝛouiden tie.⁊ multa ſub illa etiã arbitrio ⁊ pꝛudẽtie hoĩm.vt oſtendit per exemplũ de ciuitate obſeſſa liberata ꝑ ſa pientiã vniꝰ.vt ibi ſubdit᷑. e Alij vo dixerunt foꝛtu nã eſſe inopinatũ euentum alicui circa bona exterio ra vel mala nõ a ſe ſed a cauſa ſuꝑioꝛi pueniẽtẽ. Uel ſic. Yoꝛtunã eſſe cãm per accidens in his que fiũt m pꝛopoſitũ pꝛopter finẽ in minoꝛi parte. Iſta ẽ dif⸗ finitio foꝛtune quã ponit phs in.ij.phiſicoꝝ.in qua tanguntur tria. Pꝛimũ eſt.ꝙ foꝛtuna eſt cã per ac cidens.ã effectꝰ per accidẽs qui coniũgit᷑ cauſe ꝑ ſe ⁊ eſt pꝛet᷑ rõnem cauſe per ſe ⁊ pꝛet᷑ intentionẽ agen tis.⁊ eſt effectꝰ foꝛtuitꝰ ⁊ a foꝛtuna.verbi gra.lapideʒ deſcẽdere eſt. ⁊ hoĩem ire ad foꝝ.ſi hoc pꝛopoſuit.cõ tingit eſſe per ſe. Sed tũc cum vadit ad foꝝ cõtingit lapidẽ deſcendere ⁊ frãgere ſibi caput ẽ per accidens Ita ꝙ iſte effectꝰ.ſ.fractio capitis oꝛit᷑ ex cõcurſu dua rũ cauſarũ.ſ.ex deſcẽſu lapidis ⁊ ex ire ad foꝝ:.quaꝝ cauſarũ lʒ quelibet ſit per ſe.tñ earum ↄcurſus ad ta lem effectũ efficiẽduʒ qͥ eſt fractio capitis dicit᷑ eſſe ꝑ accidens ⁊a foꝛtuna.ergo foꝛtuna nõ eſt aliud qᷓ; in⸗ opinatꝰ euentꝰ ⁊ per accidẽs cauſaꝝ cõcurſus. Hoc eſt exemplũ egidij ſuꝑ li.de bona foꝛtuna. Scðᷣm qð ſpectat ad rõem foꝛtune eſt.ꝙ foꝛtuna ẽ cauſa eo⸗ rũ que fiũt in minoꝛi ꝑte.Hoc patet ꝑ exemplũ.ꝙ ali quis vadat ad foꝝ pꝛopter alidd aliud.⁊ inde depoꝛ tat pecuniã quam nõ intẽdebat.tũc depoꝛtatio pecu nie cuiꝰ cã fuit aduentus ad foꝝ nec eſtiex neceſſitate nec ſemꝑ.ergo in minoꝛi parte,qꝛ in paucioꝛibo con⸗ tingit h.. Tertiũ qð ſpectat ad rõem foꝛtune eſt ꝙ foꝛtuna nõ eſt cauſa eoꝝ que fiũt a natura. ſed eoꝝ qᷣ fiũt ſᷣm ꝓpoſitũ ⁊ ab intellectu.O, autẽ nõ ſit a na⸗ tura patet.qꝛ natura vel vt ſemper vel vt frequent᷑ et ſiliter operat᷑. Foꝛtuna vᷣo vt in paucioꝛibꝰ ⁊ diſſili⸗ ter. Iteꝝ neq; inaĩatũ.neq; puerneq; beſtia agunt a foꝛtuna.cũ nõ agant volũtarie quaſi liberꝝ arbitriũ habẽtes.Vñ nec foꝛtuniũ nec infoꝛtuniũ põt eis ac cidere niſi ſilitudinarie.ſicut quidam dixit ꝙ lapides ex quibus fiũt altaria ſunt bñ foꝛtunati.qꝛ eis honoꝛ ⁊ reuerẽtia exhibet᷑ cũ lapides eis cõiuncti vel vicini cõculeant᷑.qð dicit᷑ per ſiſitudinem ad hoĩes.in qui⸗ bus honoꝛati foꝛtunati dicunt᷑ Unde foꝛtuniũ dicit qñ pꝛeter intentionẽ accidit aliqdᷣ bonũ ei. Euſfoꝛtu⸗ niũ qñ ſequit᷑ aliquod magnũ bonũ. Infoꝛtuniũ di cit᷑ qñ pꝛeter intentionẽ accidit aliað magnũ maluʒ. hec tho.in ſcript᷑.ſuꝑ.ij.phiſicoꝝ. Uñ ex hoc ẽ aliqᷣs bñ foꝛtunatꝰ inq;tũ operat᷑ aliquid qͥ perfecto abſq; aliqua ſua pꝛouiſione ⁊ ſua cognitõe ſequit᷑ ei qð eſt ſe deſideratũ ⁊ volitum. Dicit autab.tho.in.iij.c. lxxxix:cõtra gentiles.ꝙ aliqᷣs dicit᷑ bñ foꝛtunatus qñ aliquid boni accidit ſibi pꝛeter eiꝰ intentionem.ſicut cũ aliquis fodiens in agro inuenit theſaurũ quẽ non querabat. Ubi ſciendũ aliquid eſt pꝛet᷑ intentionẽ inferioꝛis qð nõ eſt pꝛeter intentionẽ ſuperioꝛis.ſicut . tuna· Et eſt dicendũ circa bona coꝛꝑalia lon nlü .XN. cum dñs mittit ſeruũ ad qnendã locum. ⁊ ad eunde locuʒ mittit aliũ ſeruũ ilum ignoꝛante.tũc cõcurſus ſeruoꝝ ad inuicẽ eſt pꝛet᷑ intentionẽ vtriuſq; ſerui ſed nõ eſt pꝛet᷑ intentionẽ dñi ipſoꝝ mittentis eos.vnde talis cõcurſus lʒ ſit foꝛtuitꝰ reſpectu ſeruoꝝ non tñ re ſpectu dñi ſed ad aliqͥd oꝛdinatum ab eo. Sic ſʒ ali⸗ qua ſint foꝛtuita reſpectu hoĩm nihil ceñ reſpectu dei qui oĩa pᷣoꝛdinat ⁊ pꝛeuidet.a qͥ fit effectꝰ foꝛtuitus. Et dicendũ ꝙ cã qua aliquid bonũ contingat alicui ſm foꝛtunã eſt vel a celo vel ab angelo vel a deo.Q⸗ enĩ voluntas hoĩs inſtiget᷑ad volendũ ⁊ eligenduʒ aliquid cui cõiunctũ eſt aliquod cõmodum vel incõ modũ:quod.ſ.eligens nõ cõſiderat. puta ꝙ inſtigekł ad querendũ vbi eſt theſaurꝰ ex nulla hoĩs virtute p cedit.ſed hoc ẽ vel qꝛ diſponitur a celo.vel qꝛ ilumi nat᷑ ab angelo.vel qꝛ a deo inclinat–᷑.ſcilʒ ꝙ vadat ad agrũ ⁊ fodiat.⁊ ſic iperaur mnben loe: que quidẽ caᷣ⸗ ſalitas diuerſimode eſt in his trib?. Pꝛimo enĩ ce⸗ lum inducit hoĩem ad aliquid faciẽdũ per modũ ali cuius paſſionis quã impumit in coꝛpoꝛa nrfja. Se cundo angelus diſponit hominẽ ad eligendũ nõ im pꝛimẽdo aliquã paſſionem vt celũ.ſed ꝑ modum cu iuſdã intelligibilis cõſiderationis illuminãdo ad co gnoſcendum ꝙ aliqd eſt bonũ nõ tñ de fine.quare ẽ bonũ illud fieri. Tetio a deo voluntas hoĩs incli⸗ nat᷑ ad aliquid eligendũ cuiꝰ rõnem ignoꝛat. ⁊ ſic ex his tribo dici᷑ homo foꝛtunatꝰ. Et ad maioꝛẽ de⸗ clarationẽ hoꝝ ſciendum pꝛimo ꝙaliquid foꝛtuituʒ vel infoꝛtuitũ põt contingere hoĩ per comꝑationẽ ad celũ ⁊ per comꝑationẽ ad angelos.non autẽ per com pationẽ ad deũ reſpectu cuius in nulla re põt eſſe ali quid nõ pꝛeuiſum ſeu caſuale.qꝛ nihil põt continge re pꝛeter intentionẽ ⁊ cognitionẽ dei. Scðm ẽ ꝙ non ſemꝑ eligit illud qð angelus intendit. aut ad qð coꝛ pus celeſte inclinat. ſed bñ illud qð deꝰ operatur in illo. Nã angeloꝝ cuſtodia interdum ceſſar. ſm illud Piere.li.Curauimꝰ babylonẽ ⁊ nõ eſt curata.⁊ mul tomagis inclinatio coꝛpoꝝ celeſtiũ aliqñ ceſſat. Di⸗ uina autẽ puidentia nũq; ceſſat.ſed ſemperẽ firma. ita ꝙ ʒ aliqðᷣ bonũ poſſet hoĩ cõtingere pꝛeter eiꝰ in⸗ tentionẽ.⁊ pꝛet᷑ celi inclinationem ⁊ angeli illumina⸗ tionẽ.nõ tamen ppᷣter dei oꝛdinationẽ ⁊ ꝓuidentiam. ſub qua oĩa continent᷑.Lertiũ ↄſiderandũ ꝙ bñ foꝛ tunatꝰ dicituraliqͥs qñ ex deo vel angelo vel celo ali quis inclinat᷑ ad eligendũ aliquid ſibi vtile cuius ra tionẽ ignoꝛat. Et ecotra mele ſoꝛtunatꝰdicit᷑ aliquis qñ ex ſuperioꝛibus cauſis.puta celo.angelo.ad con⸗ traria eiꝰ electio inclina. Sicut de quodã dicit᷑ hie re. xxij. Scribe virũ iſtum ſterilẽ qͥ in diebus ſuis nõ ꝓſperabit᷑. Ubi dicas ꝙ nũqᷓ; voluntas hoĩs ad ma lũ inclinat᷑ niſi permiſſiue.nõ autẽ effectiue. Contin git enĩ hoĩ bene vel male ſᷣm foꝛtunam aliqñ ſeipſo agente. vt cũ fſodiens in terra inuenit theſaurũ quie⸗ ſcentẽ. Quandocq; occaſione alicuiꝰ alteriꝰ cauſe con cnrrentis.vt cũ quis vadit ad foꝝ cauſa emendi ali quid ⁊ ibi inuenit debitoꝛẽ ſuũ quem nõ credebat in uenire.hec tho.in.iij. cõtra gentiles.c.lxxxix. De quibus bonis e fo/ꝗ. I. —— Cunlus nã reſpectu bonox ſpiritualiũ ſeu mentaliũ non pöt eſſe foꝛtuna.nec põt aliquis dici bene vel male foꝛtu natꝰ reſpectu hoꝝ.Cuiꝰ rõ eſt. qꝛ homo tũc dicitur bñ vel male foꝛtunatꝰ qñ accidit ei aliquid boni vel mali pꝛet᷑ eꝰ intentionẽ. Sed bona ſpũalia vel ma⸗ la.ſicut ſunt opera virtuoſa vel vitioſa.nõ pñt alicui euenire pꝛet᷑ eius intentionẽ cũ conſiſtant in electiõe cũ qua cõcurnit intentio hoĩs.põt tñ reſpectu hoꝝ di ci bñ vel male naturatꝰ.ſ.ſᷣm ꝙ habet inclinationes naturales ad vitis vł Stutes. Eſt g̊ foꝛtuna circa bo na exterioꝛa.eo ꝙ nõ pñt homini euenire pꝛet᷑ eiꝰintẽ tionem.⁊ reſpectu hoꝝ põt homo dici bñ naturatus ⁊ bñ foꝛtunatꝰ.a deo gubernatꝰ ⁊ ab angelo cuſtodi tus.A celo autẽ ꝓpter diſpoſitionẽ relictã in coꝛpoꝛe dicik᷑ homo nõ ſolũ bñ vel male foꝛtunatꝰ ſed etiã be ne vel male naturatꝰ.Tho.in.iij. gentiles.c.lxxxix NRontingit ̊ erroꝛ circa foꝛtunaʒ.qñ.ſ.quis eſtimat etiã bona virtualia eſſe a foꝛtuna.⁊ hec ẽ inſania fal⸗ ſa.vel cũ quis ponit ſpem vel finẽ ſuñ in bonis exte rioꝛibus ſoꝛtune⁊ hec ẽ vanitas.Sed beatꝰ ait ps. cuiꝰ eſt nomẽ dñi ſpes eius.⁊ nõ re.in va.⁊ inſa.fal. MHabet enĩ foꝛtuna circa bona ipſa exterioꝛa de qui⸗ bus eſt ſex defectꝰ.⁊ ideo nõ ſperandũ in eis. Pꝛimo defectũ impermiſcibilitatis. Scðdo defectum equitatis. Tertio defectũ veritatis. Quarto defectũ ſtabilitatis. MNuinto defectũ fidelitatis. Sexto deſectũ perſfectibilitatis. Pꝛimũ defectũ.ſ.imꝑmiſcibilit atis ꝙ habeat foꝰ tuna patet.qꝛ nullus ẽin hac vita ita bũ foꝛtunatus qn in aliquo ſit male foꝛtunatꝰ. Boeuꝰ de phica cõ⸗ ſolatiõe. Nullus ẽ tam compoſite felicitatis quin in aliquo cũ ſua foꝛtuna rixet. Salomõ fuit feiix ⁊ glo rioſus in regno ſuo ⁊ iñ in ſenectute ſua inſurrexerũt guerre ) eñ.vt patet.iij.Regũ.xi. Octauianꝰimꝑa⸗ toꝛ fuit ita foꝛtunatꝰ vt diceret᷑ de eo in puerbio. ſlec melioꝛ troiano:nec felicioꝛ octauiano.qui tñ non ha buit filiũ cui dimitteret imperiũ. Huiꝰ rõnem aſſi⸗ gnat augꝰ.dicens.Deꝰ felicitatibus terrenis aman⸗ tudines imiſcet vt alia querat᷑.ſ.lelicitas.cuiꝰ dulce⸗ do nõ eſt fallaxx Scõs eſt defectꝰ equitatis ſeu re ctitudinis inq;tũ.ſ.boni vident᷑ male ſoꝛtunati ⁊ ma li bñ foꝛtunati.ſm illud ps.Ecce pctõꝛes ipſi ⁊ abũ⸗ antes in ſeculo obtinuerũt diuitias. Et de ſanctis dici Sapᷣ.iij. Cãq; in foꝛnace.ſ. tribulationis ꝓba uit electos dñs. Uñ grego.in.xv:moꝛal.ait.Preſen⸗ tis vite ꝓſperitas innocęẽtie teſtis nõ eſt. qꝛ multi ad pꝑphennẽ vitam ꝑ flagella redeũt.⁊ pleriq; ad inſinita ſupplicia perducẽdi ſine flagello moꝛiunt᷑. Etaugꝰ. Mihil infeliciꝰ felicitate peccantiuʒ.qᷓ penalis nutrit umpunitas.⁊ mala voluntas eiꝰ velut hoſtis interi⸗ oꝛ roboꝛat᷑xxiij.q.i.paratꝰ.circa fl. Tertiꝰ eſt defe ctus veritatis. Multa enĩ credimꝰeſſe foꝛtuita que nõ ſunt.vt oꝑa bona vel mala ex quibo aliqs pᷣmiat᷑ vel punit᷑ in vita iſta.vt ꝙ qͥ furet᷑ vñ poſtea ſuſpen dit᷑vel qꝛ aliqͥs inſiſtat virtutibo ⁊ ſcientie vñ exaltat Et ecõtra multa attribuũt hoĩes induſtne humane q̃ ſunt foꝛuita vel ita inherẽt tpalibꝰ ac ſi amitti non poſſint. Augꝰ.Magne virtutis ẽcũ felicitate lucta⸗ ö—R—BBW---8ð R— ri. Magne felicitatis oa felicitate nõ vinci. Quartus ẽdefectus ſtabilitatis . Nã bona foꝛtune huiꝰ mũdi parũ durant.ps. Uidi impiũ ſuꝑexaltatũ ⁊ eleuatũ ſicut cedrꝰ lybani ⁊ tranſiui.ſ.per ↄſiderationẽ.⁊ ecce nõ erat.q̃ſiui eũ ⁊ nõ inuentꝰ eſt locꝰ eius. Alexãder magnꝰin bꝛeui deuicto dario oĩm obtinuit munitõ⸗ nes ⁊ regna.⁊ poſt.xij annos cognouit ꝙ moꝛeret.et tũc oĩa amiſit.i. Machab.i.Innocẽtiꝰ de vilitate cõ ditionis humane ait. Subito cũ non ſuſpicat᷑ inſoꝛ tuniũ accidit.calamitas æruit.moꝛbꝰ inuadit.moꝛs intercipit quã nullus euadit. Et vt dicit boetius de phᷣica cõſolatione. In oĩ aduſitate foꝛtune infeliciſſi⸗ mũ inſoꝛtunij genꝰ ẽ fuiſſe felicem. Quint“⸗ eſt de fectꝰ fidelitatis vel diſcretionis.Nã pagani foꝛtunã cecã appellãt ⁊ pingunt.eo ꝙ paſſim in qſtibet incur rẽs ſine vllo examine meritoꝝ ⁊ ad bonos ⁊ ad ma⸗ los venit.Tulliꝰ de amicitia. Foꝛtuna non modicũ ignaros multos excecauit. Nõ aũt ipſa foꝛtuna ceca eſt. ſed eos cecos plerũq; efficit q̊s cõplexa eſt. Et ſe⸗ neca.Foꝛtuna ei cui multũ fauet ſtultũ efficit. Econ⸗ trario facit pꝛudens. Nã vt ait ſeneca.Foꝛtune inſta bilitas pꝛudẽtis aĩm nõ ↄquaſſat.Nã virtuoſus ne q& ; bona foꝛtuna extollit᷑.qꝛ nullũ bonũ exteriꝰeſt qd ipſe multũ appꝛeciet᷑. neq; mala foꝛtuna depꝛimit᷑qꝛ de nullo malo tantũ cõtriſtat ꝙ deuier ꝓpterillud a via rõnis. Sextꝰ eſt delectus pfectibilitatis:laʒ ꝑfectũ eſt cui nihil deeſt. Nullus autẽ eſt in vita pꝛe ſenti cui nõ deſit aliqᷣd ⁊ cui ſufficiat qdðᷣ habet.Et pC⸗ cipue qui hʒ bona foꝛtune multis indiget ad conſer⸗ uandũ ea:nec deſunt ei cure ⁊ timoꝛes inquietãtes. Exemplũ de tyranno ſiculo dyoniſio qͥ fecit ſuſpẽde⸗ re adlu acutiſſimũ in filo tenuiſſimo ſuꝑ caput cu⸗ iu qui vnũ bolũ nõ potuit ſumere ſine maximo timoꝛe ne gladiꝰ deſuper cadens occideret eũ.Ex q̊ oꝑe oſtẽ dittyrannꝰ ei q; imperfectꝰ ⁊ miſer leſſet ſtatꝰ eiꝰ quẽ ille vt magnificũ cõ mardarar. Beaz ergo q nõ reſpe xit in huiuſmodi vanitates ⁊ inſanias falſas. Ray. Itẽſciendũ ꝙ bona foꝛtuna ẽ aliquid ſine rõe. qꝛ ſcʒ impetꝰ ille quẽ bene foꝛtunati ſequunt᷑ nõ ẽ factus a rõe.ſed a deo vel angelovel celo. O, autẽ ule impetꝰ quẽ ſequunt᷑ bñ foꝛtunati ſit ſine rõne patet.qꝛ ſi ab aliqͥ bñ foꝛtunato querat᷑qre ſequit᷑talẽ impetũ ne⸗ ſcit reddere rõem.ſed dicet.hᷣ facio. qꝛ ſic dictat mibi coꝛ.Et ita ꝓ rõe dictamẽcoꝛdis ⁊ bñplacitum volũ⸗ tatis aſſignabit dicẽs.ita placʒ mihi.ita dictauit mi⸗ hi coꝛ. Itẽ ſcðo notandũ ꝙ bñ foꝛtunatis nõ expedit cõſiliari. Cuiꝰ rõ eſt.qꝛ tales bñ foꝛunati hñt deuʒ directoꝛẽ ſeu ſequunt᷑ inſtinctũ ſuperioꝛẽ qͥ eſt melioꝛ oĩ cõſilio ⁊ intellectu humano. Ratio autẽ humana multotiẽs ẽ impeditiua bone foꝛtune.qꝛ ſine rõne ex⸗ iſtentes ſunt magis foꝛtunati:. ⁊ magis ſequunt᷑ bo⸗ nũ finem.ex eo ꝙ magis ſequunt᷑ diuinos inſtinctꝰ. Itẽ ſciendũ ꝙ bona ſoꝛtuna excedit ⁊ ſuꝑat pꝛudẽtiã ⁊ expeniẽtiã hoẽm ſapientũ.Et rõ huiꝰ eſt.qꝛ tales.ſ. bñ foꝛtunatos opoꝛtet ſuſcipere illã diuinatiuã q̃ eſt a diuino inſtinctu.q̃ ſuꝑat oẽm ſenſum ⁊ intellectũ. vñ tales meliꝰ diuinant᷑ ⁊ vaticinant᷑ de fide qᷓ; ſapi⸗ entes ⁊ pꝛudẽtes. Itẽ int᷑ hoĩes aliqui ſunt bñ ſoꝛiu⸗ nati eo ꝙ bñ ſequunt᷑ diuinos inſtinetus.Et vnus⁊ dã ſui amici inuitati ad cõuiuiũ ſuũ nobiliſſimũ. — — — — Capitulũ .x. idẽ homo vno tepoꝛe erit foꝛtunatus? foꝛtunateaget aliquo alio tꝑe erit infoꝛtunalus ⁊ infoꝛtunate aget. Eta natiuitate ſunt aliqui foꝛtunati ⁊ aliqui infoꝛtu nati. Item inſipiẽtes ⁊ ſimplices cõtingit magis eſſe foꝛtunatos.ꝓbat᷑ ratiõe ⁊ exemplo. Rone quideʒ.qꝛ ille eſt magis foꝛtunat? qui magis ſequit᷑ inſtinctus diuinos. Sed ſimplices amiſſa rõne ⁊ nõ dediti exte rioꝛibo agibilibus magis percipiũt ⁊ ſequuntur inte rioꝛes inſtinctꝰ ⁊ diuinos impetꝰ q; faciũt ſapientes quirõem ſequunt᷑.Exẽplo ſic ꝓbat᷑ Sicut ceci amiſ ſis oculis magis memoꝛentur. ⁊ contingit virtuo⸗ ſius ⁊ ſtabiliꝰ eſſe qd memoꝛant. Sic inſipiẽtes ma gis ſequunt᷑ diuinos inſtinctꝰ amiſſa rõne-Nã plu⸗ 1 * la que dicit cometa vel cometes. Et vt dicit᷑ in catho licon. Cometa eſt quedã ſtella crinita emittens de ſe nibus intentꝰ minoꝛ ẽ ad ſingula ſenſus. Egidiꝰ in ſcnptis ſuꝑ libꝛo de bona foꝛtuna. Appellant᷑ hic in ſipiẽtes ⁊ ſine rõeilli qui nõ ſequunt rões naturales humanas.⁊ ſapientia humanã vel acquiſitaʒ. ſicut mulieres ⁊ ſimplices perſone. apkłm. F. de cõſtellationibꝰ, ⁊ ibi de ſtella mago rum que apparuit eis. E cõſtellatioibus etiã Tertio eſt ſtella ſingulari põt induci illud ps. Beatꝰ vir cuius ⁊c. qͥ nõ reſpexit in vanitates ⁊ inſanias fal⸗ ſas. Mlte enĩ vanitates ⁊ inſanie falſe dicunt᷑ ð e bu iuſmodi.ſed hõ rectus nõ reſpicitad eas. Nõne vani tas eſt ⁊ inſania falſa credere ꝙ aſtra ſeu cõſtellatões cogãt nos ad bñ vel male faclendũ.vel bñ aut male babendũ. Sed etſi coꝛpoꝛa celeſtia influãt in coꝛpo/ ra inferioꝛa.nõ tñ directe in aĩas. Sed nec etiã in coꝛ poꝛa niſi diſponente deo.Qui cũ ſit cã pᷣma oĩm.⁊ cã bma plꝰ influat in cauſatũ cauſe ſcðe qᷓ ipſa cã ſcðᷣa m regulã naturalẽ in libꝛo de cauſis. Sequibł ꝙ de⸗ ad placituʒ ſuũ põt tollere ⁊ mutare influxũ a cauſis ſecũdis.vt a coꝛpoꝛibo celeſtibꝰ quo ad aliqͥs effectꝰ naturales puta pluuias. ſiccitates.peſtes ⁊ hmõi. qᷓ aliqñ ᷣm diſpoſitionẽ coꝛpoꝝ celeſtium ⁊ elemẽtoꝛũ deberẽt euenire.ita ꝙ nõ eueniãt.⁊ ecõtra ꝙ veniant qñ ſᷣm cãs ſcᷣas non deberent venire.Et ꝓpterea di cit dñs Hiere.x. A ſignis celi nolite timere ſicut gen tes timẽt. Qñ imiſit dñs peſtẽ in populũ iſrael ꝓpter numerationẽ factã a dauid ex quadã iactantia ⁊ va nitate. ⁊ in triduo ceſſauit ex toto.puto h̊ nõ fuiſſe ex cõſtellationibꝰ ſed dei bñplacito. Et ſiliter de ſignis coꝛpoꝛalibo factis in egypto ꝑ moyſen. Uñ ⁊ gratia⸗ nus dicit in decre.xxvi.qi. S.his ita.ꝙ quibuſdã cõ ſtellatiões ⁊ futuroꝝ ſigna cuſtodientibꝰaplłs ait.ſcʒ Gał.iiij. Dies obſeruatis ⁊ mẽeſes ⁊tpa ⁊ annos.ti⸗ meo ne foꝛte ſine cã laboꝛauerim in vob. Sic ⁊ aſtro nomia ſeu aſtrologia apud catholicos in diſſuetudi nẽ abijt.qꝛ dũ pꝛopꝛia curioſitate his nimis erant in tenti minꝰ vacabant his qᷓ ſaluti aĩaꝝ erant accõmo data hec ille.Er ambᷣ.dicit ꝙ aſtrologia ⁊ alia hmõi nihil valent ad ſalutẽ ⁊ mittũt in erroꝛem.⁊ qͥ his ſtu dent curã aĩe nõ habẽt.di.xxxvij.S.hinc eriã filiꝰ. in fi. Equidẽ obſeruare dies m rõem: naturalẽ medici ne vel phᷣie naturalis.puta nõ dare medicinas in re uolutiõe lune aut minuere ſanguinẽ vel plãtare aut incidere arboꝛes magis vno tpe ; alio put dictat rõ naturalis.Gᷣ licet. Et ſic etiã dare iudicia vel ſequi de effectibꝰ naturalibo m ſcĩam aſtrologie.quetñ iudi cia frequent reperiunt᷑ fallacia.vel ꝙ ignoꝛat᷑ illa ſci⸗ entia. vel qꝛ vt dictũ eſt deỹ põrĩmutare vlrtutẽ ⁊ in⸗ fluxũ ſecundarũ cãꝝ ad effectꝰ ꝓducendos ad placi tũ. Sed de actibꝰ humanis velle certitudinaliter ex cõſtellationibo iudicare. ad ſ uꝑſtitionẽ pertinet ⁊ inſi delitatẽ cũ per hoc tollat᷑ libertas arbitrij. Sed ſcien dũ ꝙ eſttriplex gen ſtellarum. Pumo eſt ſtella comatica. Scõðo eſt ſtella erratica. „ 8 ?7 mirifica. Dꝛimo eſt quedam ſtel.F.1. radios flãmarũ ad modũ criniũ.Et ſemꝑ qñ appa⸗ tet ſignificat moꝛtẽ vel murationẽ alicuiꝰ pncipis vel alicuiꝰ patrie deſtructionẽ.⁊ ſemper dirigit radios xu os ad illã partẽ cui minat᷑. OQuidã tñ dicũt ꝙ nõ eſt ſtella. ſz ẽ qda nubes ignea claritate accẽſa qdð magꝭ credimꝰ. Papias aũt ðt ꝙ cometes eſt ſtella ſic dicta co ꝙ comas luminis ex ſe fundat. Quod genꝰ ſidenis qñ apparet peſtilentiã. famẽ.bellũ. aut regni muta⸗ tionẽ ſignificat.quã latini crinitẽ vocãt. eo ꝙ in mo⸗ dũ criniũ flãmas ſpargit. Alij dicũt cum quibo ego q cometes nibil aliud eſt ; vapoꝛ terreꝰ ⁊ groſſus. cuiꝰ ꝑtes ſibi paulatim cõiacent aſcẽdens ab inferio ripte eſtus multũ ad ſuperioꝛẽ partẽ eiuſdẽ vbi con⸗ cauitatem ignis ↄtingit.⁊ ibi diffuſus ẽ ⁊ inflãmat?⸗ ꝛiõ videt᷑ longꝰ frequenter ⁊ diffuſus. Item ſcias ꝙ ſtelle hñtes comas efficient᷑. ⁊ ſm locũ ſue generatio nis ſunt ꝓpteraerẽ inflãmatũ ex vicinitate ignis qui cõtinet materiã comete ⁊ ipſum cometẽ aerẽ dico ꝓ⸗ pinquũ igni qui in ſe cõtinet coloꝛem ignis.qꝛ qn in ipſo vapoꝛ ſiccꝰ inflãmat᷑ tũc cõtinuatio fitcum luĩe flãme cõmoto ab inferioꝛi aere vbi ſtat va poꝛ eiuſdẽ nature. ⁊ ita diffuſo illo qdð continuat᷑ ei fit oblongũ. hic ẽ cometes.Et ſi queras cũ dicat᷑ cometes ſe ha bere ad bellũ vel moꝛtẽ alicuiꝰ an ſit hoc ſignum.cã vel effectꝰ. Dico ꝙ ppꝛie eſt ſignũ . qꝛ ſicut dicit ariſto⸗ teles in li.de ſomno ⁊ vigilia. Lalia ſunt ſicut ↄſilia rij. cuiꝰ cõſiliũ melioꝛibo inuẽtis mutari põt. Ita dũ martis bella ⁊ moꝛtẽ continentiũ ⁊ regẽtiũ turbas ſi⸗ gniſicat ſicut inclinãs plurimũ ad ᷣ per irã ⁊ caloꝛeʒ ⁊ ſiccitatẽ ex quibo pꝛouenit aĩoſitas ⁊ concitatio po⸗ puloꝝ ad inuicẽ. Et iõ ſignatũ cometẽ pꝛiꝰeſt ꝑ mar tẽ qͥ eſt cã belli ⁊ deſtructiõis p opuloꝝ.cꝗ dico incli⸗ nans nõ neceſſitãs.⁊ iõ illa ſignificare dicit᷑ cometes cũ tñ eius ſignificatio ꝓxia no ſit ſuꝑ illa.Et ſcias ꝙ vt dicit ptolomeꝰ. Uir ſapiẽs dñabit᷑ aſtris.qꝛ ꝑ ſa⸗ pientiã ſuã põt vitare ea ad que aſtra diſponüt. In moꝛte. b. thome de aqͥno vt dicit᷑ in legẽda eiꝰ appa⸗ ruit cometes ſuꝑ monaſteriũ Foſſe nouevbi iacebat infirmꝰ. ⁊ ̊ per triduũ añ moꝛtẽeiꝰ⁊ ipſo moꝛtuo nõ fuit viſa ampliꝰ.vñ credit᷑ ſignificaſſe moꝛtẽ eiꝰ. An no dñi. Meccc.apparuit cometes ꝑ longũ tꝑs hñs comas nigras.⁊ dicit᷑ ignaſſe moꝛtem ducis magni mediolañ.qͥ tũc moꝛtuus ẽ. In pꝛincipio papatꝰ eu genij .iiij. apparuit cometes cũ crinibꝰ quaſi argente is. ⁊ inde ſecuta ſunt multa mala belloyentatb es 3 LCitulus Nõ ergo comete hñt inducere ad malũ vel bonũ.ſed ſignificare tribulationes q etiã poſſunt deo oꝑanteꝛ hominibꝰ penitentibus auferri. Nõ ergo reſpicit ad vanitates ⁊ inſanias ſalſas.iuſtus hõ.ſed ad deum. Hecundo ſunt ſtelle er. . I ratice.⁊ dicunt᷑ ſeptẽ planete quoꝝ quilibet pʒ celum ꝑ quod facit curſum ſuũ. Et pꝛimꝰ planeta ẽ luna.Scðs mercurius. Tertiꝰ venus. Quartꝰ ſol. Quintꝰ mars.Sextus iupiter. Septimꝰ ſaturnus. Poſt hos eſtoctaua ſpera ſeu celũ vbi ſunt oĩa ſide⸗ ra fixa.Et dicit augꝰ.in libꝛo de natura demonũ.qꝙ aſtrologi dicti ſunt quidã eo in aſtris auguriant᷑ Benetralici apppellati ſunt ꝓpter natalicioꝝ cõſide⸗ rationẽ dierum. Beneſes eni hoĩm per.xij.ſigna celi deſcribũt ſiderũq; curſus.naſcentiũ moꝛes.actus ⁊ euentꝰ pꝛedicere conant᷑.i.quis quali ſigno fuerit na rud.aut quẽ effectum habeat vite qui naſcit᷑ interpꝛe tant᷑.hi ſunt qͥ vulgo mathematici dicunt᷑.Cuiꝰ ſuꝑ ſtitionis genꝰ ↄſtellationes latini vocãt.i. notatiöes ſideꝝ qũo ſe habeant cũ quiſq; naſcit᷑. Pꝛimi autem ſtellarü interpᷣtes magi nuncupant᷑.ſicut de his legi tur qͥ in euãgelio xpᷣm natũ annunciauerunt.poſtea hoc noieſoli mathematici dicti ſunt.cuiꝰartis ſcĩa vſ⸗ q; ad xpᷣm fuit cõceſſa.vt xpᷣo ediro nemo natiuitateʒ alicuiꝰ de ceto interpᷣte᷑. Habent᷑ hec. xxvi.q.iij. igit enꝰ. Sclendũ igit᷑ ꝙ ſtelle ſeu coꝛpoꝛa celeſtia ha et vtiq; influentiaʒ ſuꝑ coꝛpoꝛa humana ſicut ſuꝑ alia coꝛpoꝛa ſed non ſuꝑ aĩas hoĩm vt cogant᷑ hoĩes ad aliquid faciendũ boni vel mali ex conſtellatione. Et h pꝛo bat᷑ triplici via.ſ.rõne.auẽte ⁊ exemplo.Ra none auidẽ ſic. Diuina ꝓuidẽtia ſᷣm dyoniſiũ ira di⸗ ſpoſuit oꝛdinẽ vniuerſi vt inferioꝛa regant᷑ per ſuꝑio ra.⁊ minꝰ nobilia ꝑ nobilioꝛa ⁊ nõ econuerſo. In ho mine aũt ſunt duo.aĩa ⁊ coꝛpꝰ. Et coꝛpꝰ quidem qꝛ nũc moꝛtale ẽ ⁊ paſſibile. eſt infenꝰ ⁊ ignobiliꝰ coꝛpo re celeſti vñ recipit influentiã diſpoſitionẽ ⁊ motũ.et variationẽ a coꝛpoꝛibus celeſtibus. Sed aĩa huma na ẽ nobilioꝛ qlibet coꝛpoꝛe celeſti.Et rõ eſt ̃m tho. 2 gentiles.qꝛ effectꝰ aliquis tato ẽ nobilioꝛ quanto magis ſue cauſe aſſilat. Deꝰ autem ẽ pᷣma cã oĩm re rvũ. Uñ quãto aliqua creatura ei magis aſſiłatur tan to eſt nobilioꝛ.Et qꝛ deꝰ ſpũs ẽ. Job.iiij.ideo aĩa no ſtra q ſpũs eſt magis aſſiłat᷑ deo q; ſol luna.ſtelle ce⸗ l.qᷓ omnia coꝛpoꝛalia ſunt. Cum g ſit nobilioꝛ quo libet coꝛpoꝛe celeſti.nullũ coꝛpꝰ celeſte põt directe in ipſam agere vel influere. Sed angelus quiẽ ſuperioꝛ aia agit in ipſam. ſ. in ꝑtem intellectiuã ipſam ulumi nãdo.⁊ multomagis deꝰ gloꝛioſus qui oĩbus eſt ſu perioꝛ agit in ipſaʒ intellectũ illuminãdo ⁊ volunta⸗ tẽ mouẽdo.Hon g directe cõſtellatiões pñt per ſe mo uere voluntaiẽ vel intellectũ directe. ſed ex ipſis con⸗ ſtellationibo ſub quiby naſcimur recipimꝰ qualitatẽ diſpoſitionẽ ⁊ cõplexionẽ coꝛpoꝝ.partim etiã ex cõ⸗ ditione parẽtũ generantũ. Vñ damaſus dicit ꝙ alij 2⁊ alij planete diuerſas cõplexiones ⁊ diſpoſitiones ⁊ habitꝰ conſtituunt.nã ſᷣm qualitatẽ cõ plexionũ exci tant in potentijs ſenſitiuis qᷓ ſunt affixe oꝛganis coꝛ⸗ poꝛis. diuſi motꝰ paſſionũ ⁊ inclinationes ad diũſa vitia, ⁊ ſic põt dici ex conſtellatiõibꝰ bʒ quis incli⸗ ſuuz natiões ad diũſa vitia. Sed inſuꝑ multotiẽs hʒ ma las inclinatiões ad viti&ᷣ ex alijs cauſis.qꝛ vel ex ma la ſui cuſtodia vel ex pꝛaua conſuetudine q verrit᷑ in naturã vel ex dyabolica ſuggeſtiõe. Nerũtamen q̃n⸗ tũcũq; quis habeat motꝰ.⁊ ſentiat in ſe inclinatiões ad vitia ⁊ quacũq; ex cã.qꝛ peccatũ moꝛtale nõ conſi ſtit in ſenſualitate ſed in rone ⁊ volũtate q ſemꝑ ma⸗ nent libere ad aſſentiendũ vel diſſentiendũ peccato. ⁊ ideo nũq; aliqs ex neceſſitate cogit᷑ ad aliq̃d bñ vł male faciendũ ex cõſtellatonibo celoꝝ vel alijs occa⸗ ſionibo. Uñ ⁊ ptolomeꝰ nmaximꝰ aſtrologus dicit in cẽtiloqu io.ꝙ vir ſapiẽs dominabit᷑ aſtris.i:inclina- tionibꝰad vitia qs habereta planetis. Hinc etiã legi tur de diſcipulis platonis vel ſocratis.ꝙ cũ ſeł oſten diſſent faciè ſui magiſtri pictã cuidam magno magi ſtro in phiſonomia qui ex effigie vultꝰ iudicabat de cõditionibꝰ hoĩm.⁊ inter: ogarent eũ cutꝰ conditiõis eſſer ülle hõ repꝛeſentatꝰper ũllã figurã. Reſpõdit.Lu xurioſus eſt ⁊ coꝛrupto:ꝛ pueroꝝ. Qð illi irrilerũt ſciẽ tes caſtitatem maximã ſui mgri.lã ſi plato fuit.ille virgo ꝑmanſit. Rerulerütq; ipſi diſcipuli hoc mmgro ſuo.Quibus ille. Inclinatiões vtiq; ad hec vitia ha bui.ſed ſapiẽtia ⁊ virtute me cõtinui. Pꝛobat᷑ hoc idẽ.ſ.ꝙ ex ↄſtellationibꝰ nõ cogit᷑ homo ad malefaci endũ.auctoꝛitatibꝰ diuine ſcripture ⁊ ſcõꝝ. INam vt habet Beñ. uij. dictü fuit chaym poſtq; cepit fratn ſuo abel inuidere. Sub te erit appetitꝰ tuus ⁊ tu do mina beris illiꝰ.i.tu poteris dñari ratione ſivolueris petõ inuidie ⁊ odij ad qð inclinaris.Et Ecci.xv.di⸗ cit᷑.ꝙ de? ab initio cõſtituit hoĩem.⁊ reliquit eum in manibꝰ cõſilij ſui.i.in libertate arbitrij. Poſuit ante eũ bonũ ⁊ malũ.ignẽ ⁊ aquã.moꝛtẽ ⁊ vitam.ad qð⸗ cũq; voluerit extẽdet manũ ſuã.iſ.oꝑis. Hincaugꝰ. in.v.li deciui.dei.Nõ vſq;quaq; abſurde dici põt ad differetias tiñ coꝛpoꝝ afſlatus quoſdã valere ſide reos.nõ autẽ aĩ voluntates ſiderũ poſitionibo ſubdi Niero.eniã ait in li. iouinianũ. Libeni arbitrij nos cõdidit deus nec ad virtutes nec ad vitia trahimur. alioquin vbi nccitas nec coꝛona. de pe.di ij. ſi enim Gi enĩ hõ ex conſtellatiõe cogeret᷑ ad aliq maluʒ nõ poſſet illud euitare. Iniuſta aũt eſſet illa lex que phi⸗ beret ſibi illud facere qð non põt agere. qꝛ lex dʒ eſſe poſſibilis. vt di/iiij. Erit autè lex.⁊ per ↄñs non obli garet ad obſeruantiã eiꝰ.vnde nõ peccaret ipſaʒ trãſ grediendo.fruſtra etiã eſſent oẽs doctrine moꝛales. ⁊ exhoꝛtatiões ad virtutes fierẽt.⁊ penea legibo ĩpo⸗ nerent᷑ſi neceſſitarent᷑ hoĩes ex cõſtellartionibꝰ ad bñ vel male agendũ. Ad idẽ facit qð ait amb:o. Nõ eſt ꝙ cuiq; nrm aſcribamꝰ erũnã. Nemo nr̃m tenet᷑ ad culpã niſi ꝓpꝛia voluntate deflexerit. Noluntariũ ſi⸗ bi militẽ elegit xpᷣs.volũtariũ ſeruũ dyabolus actio⸗ nał xv.qli.nõ eſt. Conſirmat᷑ hoc idẽ exẽplis Nã iacob ⁊ eſau gemini fratres vno cõceptu geniti ⁊ vno Ptu ex yſaac ⁊ rebecca editi ſunt. vñ ⁊ videł᷑ſub vna cõſtellatione nati ſunt.⁊ tñ fuerũt valde diuerſoꝛum moꝝ. Nã iacob łnis ⁊ delicatꝰ. Eſau hiſpidus ⁊ fe⸗ rus. Jacob ſimplex ⁊ quietꝰ. Eſau venatoꝛ ⁊ agreſtꝭ Jacob bonꝰ.Eſau malus.Si g cõſtellario neceſſitaꝰ⸗ ret hoĩem ad opera ſua cũ ſub vna cõſtellatione nati fuennt debuennt eſſcoĩno ſimilis cõditionis. Et qꝛ — - — — — — — — — — — — — — — — — —— õ MW Capitulum· uatur homo ex ſuperioꝛi cauſa inẽtus conſequit᷑ ab ipſa cauſa ſuperioꝛi robur ⁊ efficaciam ad implendu qWuod eligit. Que quidem nõ ſolum a deo ⁊ ab ange dei. vbi diffuſe repꝛobat a pꝛincipio illiꝰ quinti per lis.ſed etiam a coꝛpoubus celeſtibus eſſe poteſt in/ multa capitula hunc erroꝛẽ.( Ianrat de duobus par qtum talis efficacia in coꝛpoꝛe ſita eſt. Manifeſtu tu vno natis.vno mari.altero femina.qui fuerũtval eſt enim ꝙ etiã coꝛpoꝛa inanimata quaſdam vires de diuerſe conditiõis.ſlã maſculus deditus coniu⸗ efficaciã a coꝛpoꝛibus celeſtibus conſequunt᷑ pꝛeter gio.militie ⁊ negocijs mũdi. Femina ſeruata caſtita eas etiam que ad qualitates actiuas ⁊ paſſiuas eleꝰ? te totaliter ſe tradidit deo.qð non fuiſſet ſi conſtella⸗ mentoꝝ conſequunt᷑ quas nõ eſt dubium coꝛpoꝛibo nð fuerũtſimiles in vita ſed valde cõtrarij. Jdeo cla⸗ re oſtendit᷑ nõ ex conſtellationibõ ſed pꝛopꝛijs volun tatibus haberi vitia. Similuer augꝰ.in.v.de ciui. tio neceſſitaret ad conuerſationẽ tenendam cum ſub eadem cõſtellatione nati eſſeſt. Et ſi dicat᷑ vt reſpon dent ad h̊ mathematici.ꝙ conſtellatio eſt momenta nea ſub qua quis naſcit᷑.Et qꝛ duo cum oꝛiuntur ex vno partu nõ ſimul naſcunt᷑ ſed vnꝰ poſt alterũ.vn⸗ de nec in momẽto ſed per interuallum.⁊ ſic habẽt di uerſas conſtellatiões. Sed ad hoc repellenduʒ dicit ipſe auguſtinꝰ.ꝙ ſi ſic eſſet cũ vnꝰ ſolus naſcit᷑.nõ in momento totus egrediat᷑ ex vtero.ſed de parte in par tem ſucceſſiue ſequeret᷑ ꝙ vnus ⁊ idem homo tot con ſtellationes haberet quot membꝛa coꝛpꝰ ſuum conti net que paulatim eduxit ex vtero. quod ẽ abſurdum dicere. BGꝛego. in omeł.ad idem impꝛobandũ indu⸗ cit aliud exemplũ.videlʒ Cõtingit in vna ciuicate ea dẽ hoꝛa ⁊ momento naſci filiũ regis ⁊ filiũ ruſtici vel artificis.vñ ſub eadem conſtellatiõe ⁊ tamen in pꝛo ceſſu vite filiꝰ regis ſuccedit in regno ⁊ erit gloꝛioſus ⁊ diues ⁊ ſciens.⁊ aliꝰ cultoꝛ terrarũ ⁊ ignarus pau⸗ per ⁊ mercẽnarius. Si ergo conſtellatio inducit con uverſationem ſtatum ⁊ moꝛes ⁊ omnia que pertinent ad vitam pꝛeſentẽ.quomodo eſt tanta diuerſitas int hos natos ſub eadem conſtellatiõe.Dicũt uli mathe matici ꝙ ſi quis naſcitur ſub ſigno aquarij erit piſca toꝛ.Sed cũ in quibuſdam partibus nõ ſint piſcato res.⁊ tamẽ ibi naſcunt᷑ aliqui ſub illo ſigno.quomo⸗ do habebit effectum conſtellatio in illo nõ recedente de partibus ſuis. Concludunt ergo tam philoſophi qᷓſancti theologi falſum eſſe ĩmo ⁊ hereticum crede⸗ re ꝙ homo cogat᷑ ad bene vel male faciendum ex cõ⸗ ſtellationibus. MNotandum etiã pꝛout dicit beatꝰ tho.in ſum.cõtra gentiles.li.iij.c.lxxxix.ꝙ cum ho/⸗ mo habeat eligere ⁊ pꝛoſequi que elegit in operibus ſuis.in vtroq; hoꝝ a cauſis ſuꝑioꝛibꝰ adiuuatur inꝰ terdum etiã impeditur. Et jm electionem quideʒ iu⸗ uatur ad eligendum aliquid.vel inq;tum inclinat᷑a deo. per operationem diuinã ⁊ intellectum ⁊ volun/ tatem. Ab angelo inqtum illuſtratur intellectus ad cognoſcendum ſolum quod eſt bonũ aliquid fieri et ſi neſciat aſſignare cauſam.vel etiã cum illuminatur ab angelo ad cognoſcendũ etiã cauſam.quare bonũ eſt illud ab eo fieri. A coꝛpoꝛe autẽ celeſti non iuuat᷑ bomo ad electionẽ fociendam alicijꝰ operis niſi in⸗ q;tum coꝛpꝰ celeſte impꝛimit in coꝛpꝰ ipſiꝰ hominis. ex qua impꝛeſſiõe homo incitat᷑ ad eligendum.ꝑ mo dum quo paſſiões inducunt ad eligendũ.videiʒ tra hendo rationem ad ſe ex vehementia ixſiꝰ paſſiõis ⁊ ſuaſione obfnſcante ipſam. Unde illa incitatio q̃ eſt in nobis ex coꝛpoꝛibꝰ celeſtibus eſt ꝑ modum alicu⸗ ius paſſionis.ſicut cũ quis induetur ad: eligenduʒ aliquid per odiũ vel amoꝛem vel irã vel aliquid hu⸗ iuſmodi⸗Scðm vo executioneʒ eius quod eligit iu celeſtibus eſſe ſubiectas. ſicut ꝙ magnes attrahit fer rum hoc habet a coꝛpoꝛibꝰceleſtibus.⁊ lapides qui dem ⁊ berbe habent alias virtutes occultas. Unde nihil phiber ꝙ etiã homo habeat ex impꝛeſſione coꝛ poꝛis celeſtis aliquam efficaciã in aliquibus coꝛpo⸗ ralibus faciendis quã alius non habet. puta medi⸗ cus in ſanando agricola in plantando.miles in pu- gnando. Hanc etiã efficaciam multo perfect deus, hominibus largitur ad ſua opera efficaciter exequẽ da. Et qᷓ;tum ad pumũ auxilium quod eſt in eligen do dicitur deꝰ hominẽ dirigere. Euantũ ad ſecuu⸗ dum quod eſt in exequendo dicitur deus confoꝛtar Pꝛimũ tangit ps.cũ dicit. Dñs illuminatio mea⁊c. Scõðm cum ſubdit.Dñs pꝛotectoꝛ vite mec.lõ er⸗ go conſtellatiões per ſe ⁊ directe mouent voluntatez ad eligendum vel exequendum bonũ meritoꝛiũ⸗ ſed deus:nec vitioſum/ſed ꝑ ſemetipſum maniteſtandum chꝛiſti natiuitatem. Unde dixerunt venientes hieroſolymam. Uidimus ſtellam eius in oꝛiente.⁊ venimus adoꝛare eum. Math/ij. Et ma⸗ thematici dixerunt illam fuiſſe conſtellationem ſub natus eſt chꝛiſtus que fecit eum ita perfecte conuer⸗ ſari in mundo.⁊ tanta mirabilia facere. Sed hoc fal ſiſſimum eſt. lon enim vt ait auguſtinus in ſermo⸗ ne de epiphania.illa ſtella fecit chꝛiſtum mirabiliter viuere.ſed chiiſtus fecit eaʒ mirabiliter apparere.Et in alio ſermone.Quid enim erat illa ſtella niſi miriſi ca lingua celi.que enarrat gloꝛiaʒ dei.Certum eſt er⸗ golllam non fuiſſe conſtellationem chꝛiſti. Nam con ſtellatio eſt influxus pꝛocedens a ſtellis que ſunt in celis ab initio createe Iſta autem que apparuit erar in metidulio aeris de nouo creata. Et aliqui quideʒ dixerunt eam fuiſſe angelum qui apparuit paſtoꝛibꝰ ad chꝛiſti natiuitatem nunciandam. Sed qꝛ paſto⸗ res erant de populo iudeoꝛum ratione vtentium in cultu veri dei. ideo congruum fuit vt eis appareret in foꝛma rationalis creature.id eſt hominis. Magi vero erant de populo gentilium qui non vtebantur ratione colentes etiam inſenſibilia. vt ſolem. lunam. ſtellas ⁊ huiuſmodi.ideo apparuit eis ad mãaifeſtan dum chꝛiſtum in foꝛma crcature inſenſibilis ſcilicet ſtelle. Alij opinati ſunt ꝙ ſtella illa eſſet ſpiritul/⸗ ſanctus.qui quidem apparuit ſuper chꝛiſtum bapti ſatum. Luce.iij.ſub ſpecie columbe,quia columba ẽ animal ſecundum. ad oſtendendum ſpiritualem fe/ cunditatem inde ſequendam ex chꝛiſti baptiſmo. Et ſupet pᷣm tranſſiguratũ ſub ſpecie nupis die Deo tertio eſt alia ſtel. F. n. la ſingularis ⁊ mirifica que ſcilapparuit magis ad 4 ð * ðð dd innuenduʒ veritatem ſapientie effundendã. iuxta illud Job.xxxvij. Nubes ſparſerũt lumẽ ſuum. Ita ipſe ſpirituſſanctꝰ apparuit in foꝛma ſtelle ad ſigniſi candũ xpᷣi natiuitatẽ.qui etiã in celis dominaret᷑ Tertij dixerũt ſtellam illa non fuiſſe nec angelũ nec ſpm̃ſanctũ ſed ſtellã de nouo creatã. Et h̊ veriꝰ ſᷣm aug.⁊ leonẽ papaʒ in ſermone, ⁊.b.tho.in.iij.ꝑte.q. xxxvi.que poſtq; ꝑegit officium ꝓpter quod fuerat de nouo creata.ſ.ad manifeſtandũ xpᷣi natiuitatẽ in ter⸗ ? dirigendũ magos quibo apparuit in via. ⁊ per⸗ ducendu ad locũ natiuitatis. reſoluta ẽ poſt in piacẽ tem materiã.vñ ſicut nec pꝛiꝰ vnq;ᷓ apparuit anteq;ᷓ agivlerterner pꝰ adoꝛationẽ magoꝝ ampliꝰ viſa eſt. Pꝛimo ꝓpter pꝛecedentẽ deſignationẽ. Mcõðo ꝓpter congruentem attractionẽ. Tertio ꝓpter recte vite expꝛeſſionem. Quantum ad pꝛimũ.. . qñ fuit ſacta ꝓmiſſio abꝛabe de xpᷣo ex eo naſcituro. dño dicẽte. In ſemine tuo.i.xpo ex genere tuo naſci⸗ turo. bñdicent oẽs gentes terre Gen.xxij. Fuit eriã p miſſa ſibi młtiplicatio generꝭ ſui ſiẽ ſtellaꝝ celi ⁊ hare ne maris. Suſpice inquit dñs abꝛahe quodam ſero aere ſereno. Dinumena ſtellas ſi potes. ſic erit ſemen tuũ. Duplex ẽ ſemen ſeu generatio abꝛahe. Una car⸗ nalis ⁊ hec ẽ iudeoꝝ que figurata eſt ꝑ multitudinẽ harene maris.pꝛopter ſterilitatẽ ſuã in bonis open⸗ bus.⁊ q: ten enis tota liter dediti ſunt.⁊ terrena eis ꝓ miſſa ſũt.⁊ hecvtiq; ſine numero multeplicata ẽ vſq; in hodiernũ diẽ. Altera generatõ abꝛahe eſt ſpualis coꝝ.ſ.qui ꝑ fidẽ verã eum imitant᷑.Et hec ẽ gentiliũ ad fidẽ conuerſoꝑ que ꝑ mulcitudinẽ ſtellarũ cũ in⸗ numerabiles ſint figurat᷑.qꝛ ſicut ſtelle ſunt radioſe ⁊ in celis.ſic gentiles cõuerſi ad fidẽ fuerũt illuminatiſ ſim amates celeſtia ⁊ tenentes celeſtẽ cõuerſationem VUñ abꝛahã vocatus eſt ſecũdo qð interpꝛetat᷑ pater multarũ gentiũ. Magiſq; ſunt filij abꝛabe qͥ ᷣm ſpi ritũ.i.imitationẽ filij ſunt.qᷓ; qͥ ſunt m carnẽ. vt oſtẽ dit apłs ad Gał.iiij. Ad oſtendendũ igit᷑ ꝙ hi tãqᷓ; fideles ꝑtinebant ad generatiouẽ abꝛahe cui facta eſt ꝓmiſſio terre ꝓmiſſionis.i.vite etetne. iõ per ſtellam vocati ſunt ad xpᷣm. Garuch. iij. Stelle qʒ dederũt lumen in cuſtodijs ſuis.i.iſti magi in regnis ſuis qͥ cuſtodiebãt lumen.iſ.fidei annũclantes natiuitatem Ep̃i vocate ſunt ſeʒ per ſtellã ad xpᷣm adoꝛandum et dixerũt.aſſumꝰ.ſ.eundo ad locũ deſtinatuʒ. Aliqui alij dicũt ꝙ iſti magi fuerũt deſcendẽtes ex balaam ꝓpheta qui deſignarat xpᷣi natiuitatem pꝛophetando per ſtella dicẽs. Oꝛietur ſtella ex iacob ⁊ homo exur ger de iſrael. ⁊ percutiet duces moab.id eſt pꝛincipes demonu m. Iſta ſtella fuit ieſus. ſ̃m illud Apocat. vltimo. Ego ieſus radix kenn eſtella ſplendida ⁊ ma tutina. Uñ ⁊ declarãs ipſam ſtellã ſubdit ⁊ pꝛo id ẽ hõ exurget ex iſrael Ipſe igit᷑ balaam ſuos ꝓpinquos edocuit de aduentu dñi ſummi in munduʒ qui oẽs alios ſibi ſubiugaret.Et ſignum eis dedit de appari tione noue ſtelle.vñ ſingulis annis in monteʒ quen⸗ dam eminentẽ aſcendebãt certo tempoꝛe.vt attende riplici autẽ ex cauſa xpᷣs ſe perſtellã manifeſta rent ſi noua ſtella oꝛtgꝗ eſſet.⁊ ipſi filijs ſuis de gene⸗ ratione in generationẽ intimabant. ⁊ obſeruare facie bant.Ex quibꝰiſti magi deſcendẽtes ⁊ hoc obſeruã⸗ tes.videntes nouã ſtellam oꝛtam illuminati ſunt ad cognoſcendũ xpᷣi oꝛtum.hoc reſert cryſo.quoſdam te nulſſe ſuper Math. Becundo manifeſta . F. V uit ſe per ſtellam ꝓpter cogm entẽ attractionem. Dici tur Sap̃.viij.ꝙ diuina ſapiẽtia diſponit oĩa ſuaui⸗ ter.qꝛ videlʒ vnicuiq; cſtature indidit inclinationem naturalem ad exequendũ illud qð ſibi cõgruit ⁊ per tingendũ ad ſuũ finem.Et qꝛ trahit creaturã huma⸗ nã per modũ ſidi conuenientẽ ⁊ magis vſicatũ.Nõ eni inuitus trahit᷑ animꝰ ſed amoꝛe. Unde cũ cõuer tit hominẽ ad ſe oſtendit mẽti eius ſe eſſe illud bonũ in ſummo gradu ad qð quis magis afficit᷑. Uñ au⸗ guſtinũ trahere cepit per ſapientia ⁊ eloquentiã am⸗ bꝛoſij.cui ⁊ ipſe deditꝰ erat.lʒ erraret.Et exemplo vi ctoꝛini maximi rhetoꝛis lꝛatherinã attraxit oſtendẽs ſe illum pulcerrimũ ⁊ nobiliſſimũ ſponſum quẽ affe ttabat habere. Symeoni ⁊ anne ꝓphetiſſe ſe manife⸗ ſtauit occultis illuſtratõnibꝰ.vtpote qui aſſueti erãt viſionibꝰ ſecretis ⁊ monitionibo internis ſpirituſſan cti. Iſtos autẽ magos.i.iſtos aſtrologos.ita eos ap pellat augꝰ.dicens. Uidit tunc magus ⁊ obſtupuit aſtrologus.qꝛ erant aſſueti ad conſiderandũ motus aſtroꝝ.per aſtrũ nouiter apparẽs ſe eis manifeſtauit ⁊ per ſtellã eos adduxit.Etqꝛ erant pꝛimitie gentiũ vñ ⁊ quaſi doctoꝛes ceteroꝝ congruit ꝑ ſtellam eos illuĩari.qui vt ſtelle alios habebat illuiari. Dañ.xij. Qui ad iuſticiã erndiunt multos quaſi ſtelle in per⸗ petuas eternitates.⁊ ſic per aſtrologiam ſcientiã ſuã ac ſe traxit. „ 3 „ Lertio manifeſtauit .F. VI. ſe ꝑ ſtellã. vt ex ꝓpꝛietate eiꝰ oſtenderet᷑ recta vita hoĩ bus.que hʒ ↄducere ad xpᷣm.ſicut illa ſtella de q di⸗ cit᷑.ꝙ ſtella quã viderãt in ouꝛẽte añcedebat eos vſq; dũ veniẽs ſtaret ſup̃ᷣ vbi erat puer. Nũqͥd nõ dicere videbat᷑.vt dicit maximꝰ in ſermone.Ecce iſte eſt ad quẽ adoꝛandũ vos induxi ⁊ ↄduxi.⁊ ꝓpterea mefir⸗ maui vt oſtenderẽ ipᷣm. ꝓpterea vos dimiſi ſeu lumẽ meiuũ ſubtraxi vobᷣ cũ acceſſiſtis ⁊ intraſtis hiertm ci⸗ uitatẽ regiã ab hoĩbo qſituni qðᷣ vob oſtendebat᷑ e ce⸗ lo. Meret᷑enĩ hõ ꝑdere dĩnã directionẽ exq̊ vidẽs ſe — — — „ illã hre q̃rit humanã.vel etiã ex celo⁊ mũdo hẽtis te ſtimoniũ de ſtella celeſti exoꝛta. Apo.vl.Ego ieſus ſtella ſplẽedida ⁊ matutina.ego libent᷑ deſcenderẽ ad adoꝛandũ ipᷣm qͥ me fecit.ſed non ẽ meꝰ actus latrie q̃ᷓ ſum creature icrationalis, Sed vos qui rationa⸗ les eſtis.vos ergo intrate.⁊ ego deſuper vobis lumẽ faciam.qꝛ obſcurus eſt locus tugurij. Erat autẽ dil⸗ ferens ab alijs ſtellis iſta in tribus que deſignãt con ditões vᷣtuoſgs iuſtoꝝ.Erat aũt differẽs Pꝛio ĩ mo⸗ tione. Scðo ln apparitõe.Tertio nfinatge In motiõe quidẽ.qꝛ vbi alie ſtelle mouent᷑ oẽs motu cir culari de oꝛientem occidẽs ad motũ pꝛimi mobilis. vel ecõtra de occidẽte in oꝛientẽ ad motum pꝛopꝛiũ. iſta mouebatur motu animalis pꝛogreſſiuo/ ſcʒ ali⸗ — — ð 8WT — — — — = S☛R tul mia n e tote cs rias lene lni i ino⸗ nal is n⸗ t — — — — quando per rectũ aliquando ad dexteram aliquuan do ad ſiniſtram declinãdo. Sic cõuerſatio iuſtoꝛuʒ ſeu operatio eoꝝ que ducit ad chꝛiſtum nõ eſt circu laris.ſcilʒ circa terrena ſe inuoluendo a terra incho⸗ ando intentionem. et in terram finiendo operatio / nem.DHec eſt operatio maloꝛum.ſm illud pſalmiſte. In circũitu impi ambulant. Et dyabolus. Job.i. circũiui terrã. Sed incedunt iuſti ꝑ cõſiderationem ⁊ obſeruationẽ mandatoꝝ dei q eſt via recta. Aliqn cõſiderando penas infernales.⁊ hec ẽ a ſiniſtris.Ali qñ gloꝛiã paradiſi:⁊ hec ẽ dextera, In apparitiõe differebat.qꝛ vbi alie ſolũ de nocte apparẽt hoĩbus. BSol aũt ſolũ de die. iſta ſemꝑ de die ⁊ de nocte. Vic aliq lucent in bona ↄuerſatiõe in nocte aduerſitatis. alij in die pſperitatis. Sed iuſti ſꝑ lucẽt bona ↄſcia ⁊ exemplo ⁊ in nocte aduerſitatis ꝑ.patientiam:.⁊ in die ꝓſperitatis ꝑ tꝑantiã ⁊ humilitatẽ. ſᷣm illud ps. Nox ſicut dies illuminabit᷑. Occultabat aliqñ le ſtel la malis hoĩ bus.⁊ bonis apparebat. Sic iuſti oꝑa bona palã faciunt paratis imixari.occultant aũt ma lis diſpoſitis ad calũniandũ.Sicut chꝛiſtꝰ aliquan do ſe occultauit iudeis ⁊ herodi. In figuratioe ditf ferebat.qꝛ ſtelle ſunt in coloꝛe ſm apꝑentiam rubee. Vec aũt ſᷣm ꝙ refert cryſo.ſuꝑ ath. habet foꝛma pueri ꝑuuli cũ ſigno crucis in frõte. ſignificat qꝛ re⸗ cta cõuerſatio hoc dʒ habere.ſ.ꝑuitatẽ humilitatis ⁊ innocentiã ꝑuuli.Math.xviij. Niſ cõuerſi fueritis ⁊ efficiamini ſicut ꝑuuli ⁊c. Et crucẽ moꝛtificationis in coꝛpoꝛe.Uñ aplus ad Galł.v.Quli xpᷣi ſunt car⸗ nẽ ſuam crucifixerũt cũ vitijs ⁊ cõcupiſcetijs. ¶aplm vndecimũ de Fato. Catus cnius eſt nomẽ inſanias falſas. Uana ſunt ⁊ inſanie falſe que dicũt ⁊ credũt multi de fato. Aliqui enĩ dixe rũt fatũ nihil eſſe. Sed illud eſſe falſũ oſtendit ex eo boetẽ in.iiij. de cõſo. diffinit ipᷣm vt dicet Sed vm tho.in pᷣma parte.q.cxvi. qð nõ eſt diffiniri non põt.cũ diffinitio dicat eſſentiã ipſiꝰ diffiniti. Fuerũt qutẽ aliqui qͥ foꝛtuita ⁊ caſualia q̃ in iſtis inferioꝛbꝰ accidũt in nullã ſuperioꝛẽ cãm reducere voluerũt. ⁊ hi fatũ ⁊ ꝓuidentiã negauerũt.vt de tullio augꝰ.reci tat in.v.de ciui.dei.Quã opinionẽ eſſe falſam oſten⸗ ſum ẽ.S.cũ oĩa ſubdant᷑ diuine puidẽrie. Alij au tẽ dixerũt fatũ eſſe diſpoſitõnẽ ſideꝝ ſub q quiſq; cõ ceptꝰ vel natꝰeſt. Iſti enĩ ea que in iſtis inferioꝛibus accidũt ſiue rebo naturalibꝰ ſiue rebꝰ humanis redu cere voluerũt in ſuperioꝛẽ cãm.ſed nõ aliã niſi coꝛpo ra celeſtia.qð etiam vanũ ⁊ falſum eſt. Oõ ſenſit ille ethnicꝰ qͥ ait. atis agimur.credise fatis. MNam actꝰ humani nõ ſubdunt᷑ actiõi coꝛpoꝝ celeſtiũ niſi indi⸗ recte ⁊ ꝑ accidens. Cã autẽ fatalis cũ habeat oꝛdina tionẽ ſuꝑ ea q̃ fato agunt᷑ neceſſe ẽ ꝙ ſit cã eiꝰ qð agi tur directe ⁊ ꝑ ſe.Eſt etiã ipoſſibile ꝙaliqᷓ virtꝰ acti⸗ ua ccleſtis eoꝛpoꝛis ſit cã eoꝝ que hic agunt᷑ a caſu et foꝛtuna.Et ſᷣm ꝙ dicit gregoꝛꝰ in omeł. epiphanie. Abſit a fideliũ coꝛdibo vt fatum aliqd eſſe dicãt.i.ꝙ; ſit veꝝ ꝙ ſubdant᷑ humani actꝰ coaſtellatiõibo quas gentiles fatũ dicebant,/H̊ eni fallum ẽ. Alij vo oĩa . apitulum dñi ſpes eius. ⁊ nõ reſpexit in vanitates IXN. ð qᷓ hic agunt᷑ ſiue in rebus bumanis ſiue in rebꝰnatu ralibus reduxerunt in aliquã cauſam pꝛeoꝛdinanteʒ que eſt diuiua pꝛouidẽtia.Et hi omnia q̃ hic agunt diuine pꝛouidẽtie ſubdentes tãq;ᷓ per eã pꝛeoꝛdina⸗ ta ⁊ pꝛelocuta ipſam dei pꝛouidentiã fatuʒ dixe runt. EEt hoc modo ẽ᷑ vere ſentire pꝛout ſentit boetiꝰ. Sed qꝛ cum infidelibus nõ eſt cõmunicandũ in omnibꝰ vbi erroꝛ poſſit cõtingere.ideo ſancti doctoꝛes dixe⸗ rũt fideles nõ debere vti noĩe fati:.ne ſcʒ ſub H̊B nomi ne intrarẽt erroꝛẽ infidelium dicẽtiũ fatũ eſſe cõſtel⸗/ lationẽ ſub qua naſcit᷑ quis. vnde poſtea efficit᷑ bo⸗ nus vel malus.Etiõ augꝰ.in.v.de ciui.dei.ait. Si ꝓpterea res humanas fato tribuit. qꝛ ipſam dei volũ tatem vel poteſtatẽ fati nomine appellat.ſententiam teneat.linguã coꝛrigat.hec tho. Nota quid ſit fatũ zquomodo differata diuina pꝛouidentia pꝛopꝛie. z que ſubdant᷑ fato. Quantũ ad pꝛimũ dicit boetꝰ.iſꝰ iiij. de cõſo/ fatũ eſt inberens rebꝰ mobilto diſpo ſitio ꝑ quam ꝓuidentia ſuis queq; nectit oꝛdinibus In qua diffinitiõe ſᷣm tho.in.iij.cõtra gentiles.c.xc. diſpoſitio ꝓ oꝛdinatione vel oꝛdine ponit᷑ que eſt re⸗ latio.qui quidẽ oꝛdo ſi cõſideretur ad ſuũ puncipuiʒ eſt vnus ⁊ ſic vnũ fatum. Si conſideret᷑ per comꝑa tionem ad cauſas medias vel effectꝰ earum. ſic mul ciplicant᷑ ⁊ dicuntur fata.per quẽ modum dicit poe/⸗ ta. Te tua fata pꝛemũt. Rebꝰ inherẽs ponit᷑ in diffi nitione vt diſtinguat᷑ fatuma pꝛouidẽtia. Nam ipſa oꝛdinatio ſᷣm ꝙ eſt in mente diuina nondũ rebꝰ im/ pꝛeſſa pꝛouid entia eſt. Scõm v̈o ꝙ iam eſt explicata in rebus lati nominat᷑. Mobilib us autem dicit vt oſtendat ꝙ oꝛdo pꝛouidẽtie rebꝰ contingentiã ⁊ mo⸗ bilitatem nõ aufert. vt quidam poſuerũt. Etꝓ maio ri declaratione dictoꝝ dicit. b.tho. in pꝛims parte.qł. cxviarti.i. ꝙ diuina pꝛouidẽtia per cauſas medias ſuos effectꝰ exequit᷑. Poteſt ergo ipſa oꝛdinatio effe⸗ ctuum dupliciter cõſiderari. Uno modo ſᷣm ꝓ eſt in ipſo deo.⁊ ſic ipſa oꝛdinatio effectuũ vocat᷑ pꝛouiden tia. Alio modo ᷣm ꝙ ipſa oꝛdinatio ↄſiderat᷑ in me- dijs cauſis a deo oꝛdinatis ad ꝓducendum aliquos effectus. ⁊ ſic habet rationẽ fati. Et hoc ẽ quod boe. dicit in. ij. de conſo. Siue famulantibꝰ quibuſdazʒ puidentie diuine ſpiritibꝰ fatuʒ exercetur ſeu anima ſeu tota inſeruiẽte natura.ſiue celeſtiũ ſiderum moti⸗ bus. ſeu angelica virtute.ſeu demonũ varia ſollertia ſeu aliquibus eoꝝ. ſeu omnibꝰ fatalis ſeries texitur. Et ſic manifeſtũ eſt ꝙfatum eſt in ipſis cauſis creat inq;tum ſunt oꝛdinatea deo ad pꝛoducendos ſuos effectus. Et qꝛ ipſa oꝛdinatio cauſarũ ſecundarum. quam auguſtinꝰ ſeriem cauſarũ nominat. nõ habet rationem fati niſi ᷣm ꝙ dependet a deo.ideo cauſa⸗ liter fatũ dei poteſtas vel voluntas nominari poteſt vt dicit augꝰ. Sed eſſentialiter fatum eſt ipſa diſpo⸗ ſitio ſeu ſeries.id eſt oꝛdo ſecundarũ cauſarum. Notandum ꝙ circa fatũ reſpexerunt aliqui ad vani tates ⁊ inſanias falſas.dicentes omnia ex neceſſitate venire ex fato. Alij fatum diuinam pꝛouidentiam in telligẽtes. dixerunt fatum.i. diuinã pꝛouidentiã poſ ſe mutari. Et vtrunq; eſt falſum. Pꝛo cuius de⸗ claratione dicit beatus Chomas.in pꝛima parteiq. xcviiꝙ diſpoſitio ſecundarum cauſarũ qu fatũ di⸗ ”õ Titulus Bltimus cimꝰ põt dupliciter Zᷣſiderari. Uno mõ ſᷣm ipᷣas cau ſas ſecundas q̃ ſic diſponunt ſeu oꝛdinant᷑. Alio mõ relationẽ ad pꝛimũ pꝛincipium a quo oꝛdinant᷑.ſ. ad deũ.Quidã ego poſuerũt ipſaʒ ſeriem ſeu diſpo ſitionẽ cauſarũ eſſe ſitate cõtingerẽt pꝛopter hoc ꝙ quilibet effectꝰ habet cãm ſuam. Caula autẽ poſita neceſſe ẽ poni effectũ⸗ Sed ſm phm in methaphilſica.vt dicit tho.in.iij.ʒ gentiles.nõ eſt veꝝ ꝙ poſita cã ſit neceſſe ſemꝑ pone re effectum.qꝛ aliqua cã poteſt deficere. Deꝰ autẽ qͥ eſt gubernatoꝛ vniuerſoꝝ intẽdit ꝙ effectuũ eius ali quis quidẽ ſtabilia ꝑR modum neceſſitatis.aliꝰ autẽ effectꝰ cõtingent eueniat.⁊ ſᷣm hoc diũſas cauſas ef fectibus adaptat.his quidẽ neceſſarias. alias auteʒ contingentes. Cadit ergo ſub oꝛdine diuine ꝓuiden tie nõ ſolum hũc effectũ eſſe ↄtingent᷑.alium neceſſa .Et ſm hoc q̃ ſubdunt᷑ diuine pꝛouidentie quedã ſunt neceſſaria.quedã contingenter eueniẽtia ⁊ non oĩa ex neceſſitate eſſe. Alij vᷣo dixerũt fatum eſſe mu tablle etiã m ꝙa diuina pꝛouidetia dependet. Uñ egyptij dicebãt quibuſdã ſacrificijs fata poſſe muta .vt niʒenꝰ dicit. Sed hoc eſt falſum. qꝛ ĩmobilitati diuine ꝓuidentie repugnat.Eſt enim ĩmutabilis di uina ꝓuidẽetia. Malach.iij.E go deꝰ ⁊ ñ mutoꝛ.Et boetiꝰ. Stabiliſq; manẽs das cuncta moueri.Dicẽ dum ergo ꝙ fatũ ſm cõſiderationẽ ſecundarũ cauſa⸗ rũ mobile eſt.ſed ſᷣm ꝙ ſubeſt diuine ꝓuidentie ĩmo bilitatẽ ſoꝛ titur.nõ quidẽ abſolute neceſſitatis ſed cõ ditionate.ſᷣm ꝙ dicimꝰ hanc cõditionalẽ eſſe veram vel neceſſariã. ſi deꝰ pꝛeſciuit hoc futurũ ertx. Unde cũ boetius dixiſſet ſeriẽ fati eſſe mobileʒ: poſt pauca ſubdit. que tñ ab ĩmobilis pꝛouidẽtie ꝓficiſcat᷑ etoꝛ- dijs ipſamq; eſſe mutabilẽ neceſſe eſt. Que aũt ſub dant᷑ fato.declarat.b.tho.vbi.ð.arti.iiij. Dicit enin ₰YD fatum ſit oꝛdinatio ſecundarũ cauſaꝝ ad effectus dininitꝰ pꝛouiſos.quecũq; cauſis ſecundis ſubdun tur ea fato ſubdunt᷑. Eñ ⁊ boe,dicit.ꝙ fatũ celum et ſm ſe neceſſariũ.ita ꝙ oĩa ex necei ſydera monet. elemẽtain ſeinuicem tẽperat ⁊ alterns oꝛmat tranſmutatiõe eadẽ naſcentia ⁊ occidẽtia oĩa perſimiles lſetuũ ſeminũq; renouat ꝓgreſſus. Sed actꝰ ſoꝛtunaſq; hoĩm indiſſolubili cauſarũ connexio ne cõſtringit.hec boe.Que oĩa cum fiant a deo me⸗ diantibo cauſis ſecũdis ideo ſub fati ſerie cõtinentur Sed qꝛ ſunt quedã que a deo ĩmediate fiũt.cum nõ ſubdant᷑ cauſis ſecundis nõ ſubdunt᷑ etiã fato. ſicut creatio rerũ.gloꝛificatio ſpiritualiũ ſubſtantiarum.⁊= alia huiuſmodi.Et hocaſt ꝙ boetiꝰ dicit. Ea q̃ ſunt pꝛime diuinitati ꝓpinqua fata vel oꝛdinis mobilita tem excedũr. Et iteꝝ.quedã que ſub diuina pꝛouidẽ tia locata ſunt fati ſeriẽ ſuperant. Ex q̃ etiam patʒ. ꝙ quanto aliquid longiꝰa pura mẽte diſcedit.nexibus fati maioꝛibo implicat᷑ qꝛ magis ſubijciunt᷑ neceſſita ti ſecundarũ cauſarũ. Et qᷓ;uis augꝰ. dicat fatũ eſſe aliquid ſᷣm ꝙ ad diuinã potentiã vel voluntatem re fertur.que voluntas dei cauſa eſt oĩm que fiũt. Non eſt ̊ hoc contra pᷣdicta. Nam fatũ quidem refer᷑ ad voluntatẽ dei ſicut ad pꝛimũ pꝛincipiũ.nõ ꝙ fatum eſſentialiter ſit ivſa volũtas dei:.ſed ipſa oꝛdinatio q̃ eſt in cauſis ſecũdis ad ſuos effectꝰ pꝛoducẽdos. Re ſpicit ergo in vanitates ⁊ inſanias falſas.qui fatum diuinã pꝛouidentiã intelligens credit vel dicit ipſam pꝛouidæetiã eſſe mutabilẽ. vel oĩa ex neceſſitate eueni⸗ re hic. vel nõ oĩa ſubeſſe diuine pꝛouidentieque oĩa falſa ſunt.Laus enti in diuiniss Anno incarnatiõis dñice Milleſimoq̃drin⸗ genteſimononageſimo, halendarũ vᷣo ſeptem⸗ bꝛiũ ſextodecimo. Pars hec ſũme ſecunda dñi anthonini.archiantiſtitis floꝛentiñ. pꝛeclariſſi mia.In inſigni eluetioꝝ Argentina ꝑ Johannẽ Reynardicals gruninger) viruʒ q;ſolertem. ad curatiſſime nitidiſſimeq; elaboꝛata felicit᷑ finit. . 4 5 „ 1 - . * — — „ — £½ . * * . * J . . 2 . * . . 2 „ 4 —WS l * 2 . . 5 2 5 . Z . . 8 4 * 5 . . . . . * — F. 4 * . . F. . . . . . . 2 VBð 2. r 3 * . 4 — . „ „ 4 - . 4 — 2 . . . . „ . rU 2 . . X 4 1 H 4 . 4 „ 6 = - . 4 . 8 2 2 32 1 2 6 2 M 6⁶ . 3 — „ . 2 eee” . äl . * S „ * — ☛ * —— N — ᷑ꝝ̃ℳ——¶—łG Qui ꝓiciat᷑ oib iniqtatibo tuis.q ſanat oẽs ĩfir mitates tuas.Qui redemit de interitu vitã tuã –— Generalis Capituluʒ octauũ de temerario iudicio quo qᷣͥs inſufficient᷑ que dei q̃ pximi ſiue q̃ ſua ſũt cogno Caplim. ix. de ingrati⸗ ſa cens iudicare pᷣſumit. tudine oblatoꝛũ diuinaliũ.collatoꝝ ſacmẽtaliũ ſublatoꝝ infernaliũ.donatoꝝ naturaliũ.allato rum tꝑaliũ ⁊ reuatoꝝ naturaliũ.Nã ecõtra cõ ceſſa bona aufert.dimiſſa pctã refert grauiſſima mala cõfert.⁊ pmiſſa beneficia defert. Bñdic aia mea dño ⁊ noli obliuiſci oẽs retributões „ qui coꝛonat te in mia. et in miatõibo tuis Etq . replet in bonis deſideriũ tuum. Capi.x.de temptatõne q̃ hõ temptat deũ de ſua poteſtate ſapia acʒ bonitate.ſꝑnens hũana ſub ſidia.exhibẽs ꝓhibita iudicia.ſ.ferri igniti.aut Capi.xi.de ſciſmate.vbi tracta- de ſera pnĩa. tur de duob gerentib ſep ſummo pontifice qͥd agendũ ſit ꝓ ſerenitate ↄſciennnie. Litulus q̃ꝛtus de inani głia. 7 2„*d *„ Capitulũ primũ de inani glia pᷣmogenita ſuper bie ſilia Uñ ve ipᷣis qͥ ↄfidunt in vtute ſua ppter cãm ex q̃ oꝛitur ꝓpter matiaʒ q̃ exercet᷑.⁊ in młti tudine diuitiaꝝ ſuaꝝ gloꝛiãtur. ⁊ pꝓpter penam qua punitur qꝛ frat᷑nõ redimet redimet hõ.non dabit deo placationẽc ſuiuu. Capłm ſcoðum ne inobedientia pᷣma inanis glie filia qᷓntũ ad punitõem ſue rebellionis expᷣſſo⸗ nẽ inobeditionis.⁊ plurificatõem trãſgreſſiõis Moaledicti vtiq; qͥ declinant a mãdatis tuis. Caplm tertiũ de retentiõe decimaꝝ ſi aliq̃ ſit ex cuſatio nõ tribuentiũ ſpũalẽ.tꝑalem.et ſubſtan tialẽ.ð ilud Sumite pſalmũ ⁊ date tympanuʒ pſalteriũ iocundum cum cithaaar. aplm q̃rtũ de ſcðᷣa filia vicʒ inanis glie iactã⸗ tia triplici.ꝑ yroneitatẽ ꝑ vanitatẽ et ꝓpt᷑ falſita tem.diſꝑdet ꝓculdubio dñs vniuerſa labia do⸗ loſa et lingua magniloquã qui diexert linguam nrãm magnificabimꝰ labia nr̃a a nob ſũt quis CLapi.v.de tertia inanis gloꝛie fi · nr̃᷑ dño ellt. lia ſcʒ pᷣſumptione nouitatũ qᷓntũ ad oꝛnatuʒ q̊ innitunt᷑ mulieres exceſſiue Filie eni eoꝝ cõpoſi te circũoꝛnata vt ſimilitudo tempmii. Capit᷑.vi.de q̃rta inanis glie filia.ſ.ꝑtinacia ſui ſenſus.furoꝛ eni illis ſᷣm ſiłitudineʒ ſᷣpentis ſiẽ aſpidis ſurde obturãt aures ſuas q̃ nõ exaudiet vocẽ incãtãtiũ ⁊ venefici incãtantis ſapienter. Capi.vij de qͥnta inanis glie filia.ſ.vpocriſi ec⸗ cleſie multũ nociua.in tertia beſtia Danieł figu rata.vicʒ pardo õj quaʒ ꝓpha ait Quarc tu enar ras iuſticias meas et aſſumis teſtamẽtum meũ per os tuũ.tu vᷣo odiſti diſciplinam. Capi. viij.de ſexta ianis glłie filia.vicʒ diſcoꝛdia partialitatũ guelffec gebellin. Quia vidi iniqᷣta tem ⁊ dictõem in citate tota die.circundabat eam ſuꝑ muros eiꝰ iniqtas.et laboꝛ in medio eꝰ Capi.ix.de ſeptima inanis glo⸗ et iniuſticia. ric filia.vicʒ cõtentione emulatõis effuſa ab in⸗ ſerioꝛibus j ſuꝑioꝛes diſputationes pᷣſumpta a ſcholaribo ↄ doctoꝛes.⁊ litigationis intẽta a di ſceptantibo otra pꝛeſidentes ⁊ rectoꝛes. Effuſa pꝛohdolo: eſt ↄtentio ſuꝑ bᷣncipes.⁊ errare fecit eos in inuio ⁊ nõ in xviaa. Litulus quintus de luxuria. Caplin pmũ de ſeptẽ occaſionibo de ſeptẽ gradi bus et de totidẽ nocumẽéttis. Capitulũ ſcpᷣm de foꝛnicatõe ſimplici ⁊ eiꝰ enoꝛ mitate Perdidiſti inqͥt pphᷣa oẽs qͥᷣ foꝛnicantur Capi.iij.de adulterio ⁊ eius crimi, abs te. noſitate. Exqͥ cum adulteris poꝛtionẽtuã pone bas.arguã te ct ſtatuã qᷓ faciem tuã. Napłin qrtũ de qᷓdruplici vitio )̊ naturã et eius inhũanitate. Diſperierũt in endoꝛ. facti ſunt vt Capi. v. de inceſtu et eius irra,/ ſtercus terre. cionabilitate iuxta illud. Molite fieri ſicequus er mulus in qᷣbo non eſt intellectus. Capi.vi.de ſtupꝛo ⁊ eius ſatiffactione in foꝛo cõ ſcientie c ppaoNDon “ Capitulum. vij.de raptu ⁊ eius pena legali. Capi. viij. de ſacrilegio excecato q̃ntũ ad ꝑſonaſ deo dicatas. vilipendẽtẽs traditũ ſiſti bonoꝛes deifice ſponſalitatis. dñiceptãtis ⁊ angelice mi niſterialitatis Homo cũ in honoꝛe 3 nõ intel lexit.cõpatus eſt iumẽris inſipienttd. Cap̃.ix.de filiabo luxurie. Et pᷣmo ðᷣ cecitate mẽ tis ſuꝑnalia nõ intuẽdo.ncẽria neſciẽdo. ⁊ ſalu⸗ mria nõ eligendo Munqd cecus ceco ducatum pᷣſtans ambo in foueam cadunt. Capi.x.de pᷣcipitatione ſecũda filia luxurie. ⁊ eꝰ temeritare in ſentẽtijs pferendis.in dubijs deci dendis ⁊ in ſecretis edicendiis ̊HMUD Eapi.xi.de tertia filia luxurie. viq; in conſidexa one ꝓprie defectõis.diuĩe oꝑatõis ⁊ aliene cõ Eapi.xij.de quarta ſilia luuul uerſationis. rie vide incõſtantia pueniẽte ex inoꝛdinatione affectionis. hoꝛroꝛe tribulationis ⁊ ſubtractiõe Capitulũ.xiij.de quita filia lu- delectationis rurie.ſ. amoꝛe ſui ppter quẽ deo inimicãtur pxi mo iniuriãtur ⁊ in vitijs multiplicãtur. Jõ in/ cenſa igni eſt ſuffoſſa. ab increpatione vultꝰ tui Capi.xuij.de ſexta filia lururie.vi⸗ peribunt. delicet amoꝛe pᷣſentis ſeculi.nõ aduertentes de fectibilitatẽ mũdialitatis.vilitatẽ entitatis.nꝰ vilitatẽ bitatis Coꝛrupti ⁊ abomiabiles: facti ſunt in ſiudijs ſuis.nõ eſtꝗͥ faciat bonũ nõẽ vſʒ Napᷣ xx. de ſeptia filia luxurie.ſ.ſtul/ ad vnũ- cia nõ illa ſpũali ⁊ gratioſa. ſed ſpeciali ac crimi nola ? generali atʒ obpꝛobꝛioſa Stultoꝛũ nem pe infinitus eſt numerus. DSZ Titulus ſextus de gula. CLapitulũ pmũ de gule ſpecieb.pena ⁊ remedijs Manducaueft ⁊ ſaturati ſunt.nõ ſunt frauda⸗ ti a deſiderio ſuo Adhuc Ee eoꝝ erũt in oꝛe ip⸗ Caplm ſcom (ſoꝝ ⁊ ira dei de cendit ſuꝑ illos de omiſſione ieiunij q legem. diuinalem ⁊ hũa nalẽ pᷣter redemptionẽ aut legitimã excuſatõem adiuucta.ieiunij vitiatione unqͥd h̊ c ieiuniũ Cap.iij.de ebꝛietate nõ vino diui⸗ (qð elegi ⁊c. nali ſed materiali aut criminali? urbati ſunt ⁊ moti ſunt ſicut ebꝛiꝰ.⁊ oĩs ſapia eoꝝ ᷣuoꝛataẽ. Cap.iiij.de quinq; filiab gule.hebetudine q̃ in ficitur itellectꝰ.inepta leticia q̃ diſſoluitur affe⸗ ccus.multiloquio quo deſtruitaffatus.ſcurrili tate qua incõponit᷑ geſtus et imundicia q̃ eru⸗ 4 R Balancde Q Focus N K TMMIILI.A& — -Euroskala Offset VierfarbSelector Standard“ 9 Copyright 471999 VxVMaster GmbH www.yymaster. com