Gb464_fol-3
author: Antonin, Florenz, Erzbischof, Heiliger

N12311118056 021

TI —

U8 Tübingen

55
“ £
.’”
.
.
2
.
.
.
=
„△
4 .
6 . . .
=S .
——
—

ini

●
£●

inthon

In nomine ſancte ac indiuidue trinitatʒ
Jñcipit pꝛologus tercie partis Sũme bea
n Antionini archiep̃i floꝛẽtini.oꝛdinis p/
dicatoz. àc ſacxe ſcripture expoſuòꝛis dili⸗

Prologus

regina. quia vna eſt ſacroſaucta mater ee
cleſia. Onde cipꝛianus vnã eſſe eccleſiã in

ocantico cãticoꝝ ſpũſſanctus èx ꝑſona chꝛi⸗

—

i dñi deſignat.et dicit. Ona ẽ colũba mea
pfecta mea.hanc eccieſie vnitatẽ et beatus.

apoſtolus Paulus wcʒ et ſacramentũ vni

gentiſſime.
EVtitit regi⸗

na a dextris tuis in
* veſtitu deaurato cir
cundata varietate.
ps.xliiij. Derba iſta
ꝓplete loquẽtis ad
wminũ deum exponi
poſſunt de virgie glo
rioſa. aduocata eccleſie.q̃regina eſt regali
ex ꝓgenie exoꝛta. mater regis angeloꝝ ſe re
cte regens.et interioꝛes et exterioꝛes ſen⸗
ſus dirigens. aſtans id eſt ſtans nunqᷓ ca/
dens in aliquod eccatum. nec veniale.ſed
ſemꝑ recta ſtans añ deum aduocãdo ꝓ no
bis. Stat em̃ mater añ filiũ ait Berñ. a dex
tris gloꝛie oſtendens pectus et vbera cum
etiã eratin mũdo ꝑ ↄtẽplationẽ. in veſtitu
deaurato ſtola ĩmoꝛtalitatis pᷣcioſioꝛi oĩ p
mio beatoꝛũ.ſicut aurũ excellit om̃ia metal
la.ſtola duplici.ſ.ſoꝛie et coꝛpoꝛis gloꝛifi
cati ̃m Aug.⁊ Bern. in ſermonibo ſuis cix
cũdata varietate pꝛiuilegioꝛum. ſᷣmillud
Apoc̃.xij. Oulier amicta ſole.ſ.virxtutũ.qð
ꝑtinet ad eius in pᷣſenti rectam còuerſatnio
nem. Queregina aſtans eſt a dextris dei. et
luna ſub pedibus eius.id eſt omnis defectꝰ
ſub ea. Luna em̃ defectũ patitur per ſui mu
tationẽ.et omnes ſancti patiunt᷑ nunc defe
ctum gloꝛie coꝛpoꝝ ſuoꝛũ.ſed hic defectus
ſub virgine eſt. qꝛ in veſtitu deaurato.i.glo
ria refulgenti etiã coꝛpoꝛis ad eius comple
tam beatificationẽ.et in capite eius coꝛona
ſtellarũ.xij.id eſt excellentia.xij.pꝛiuilegio
rum quoꝛum varietate eſt circumdata ad
eius exaltationem. Poſſunt etiam dicta
verba verificari de qualibet fideli anima q̃ᷓ
membꝛum eccleſie vt regina aſtat a dextris
cei.rõne non paſſione ſe regẽs ad bona glo
tie in agendis. In veſtitu deaurato induta
o ðſcʒ dilectionis.cireñdata varietate.i.actuũ
/ x cvixtutum qͥ elis ſe exercet et alios ndeles q
aun, ebuerſatione circũdatur. videt ſe exer
cere.alquos in actu humilitatis. aliquos
in actu miſericoꝛdie ⁊ liberalitatis.aliquos
in juſticia.aliquos in abſtinentia. et ſic de
algs.et eos vel initat᷑ vel admirat᷑ vel in ſe
bumiliatur. Sed cõmunius dicta verba et
pꝓpꝛius intelligunt᷑ dicta de eccleſia catlv/⸗
lica in genetali. Ideo aũt in ſingulari dicit᷑

.

tatis oſtendit dicens. Dnũ coꝛpus et vnꝰ
ſpũs ⁊ vna ſpes vocationis noſtre. Onus
dñs vna fides vnuʒ baptiſma vnus deus.
Quã vnitatẽ tenere firmiter et vendicare
debemus. maxĩe nos epi qᷣ in eccleſia dei pᷣſi
demus.vt epiſcopatum quoq; ipſum vnuʒ
atq; indiuiſum ꝓbemus. Memo fraternita
tem fallat. Nemo fidei veritatẽ ꝑfida pᷣua
ricatione coꝛrumpat. Epiſcopatus vnus
eſt cuius ſingularis inſolidum pars tenet᷑.
⁊ eccleſia vna eſt q̃ in multitudinem latius
incremento fecunditatis extendit᷑.quomo
do radu multi ſunt ſed ꝓynñ lumẽ.⁊ ramiur
vꝛis multii ſunt ſed robur vnum tenaci ra⸗
dice fetũdatũ.et quõ de fonte vno riui plu
rimi deſluũt.et numeroſitas licet diffuſa vi
leat exundantis copie largitate. vnitas tñ
leruatur integra in oꝛigine. Auelle radiuʒ
ſolis a coꝛwꝛe.diuiſionẽ vnitas nõ capit.
Ab arbore frange ramũ. fructus germinare
non poterit. A ſonte pᷣcinde riuũ.pꝛeciſus
areſcit. Sic et eccleſia wmini luce ꝑfuſa ꝑꝓ
totum oꝛbem radios ſuos poꝛrigii Dnũ tñ
eſt qð vbiq; diffundit᷑ nec vnitas coꝛpoꝛis
ſeꝑat᷑ ramos ſuos ꝑ vniuerſuʒ oꝛbẽ copia
vbertatis oſtendit ꝓfluenter largitur riuos .
ramos latius expandit.vnuʒ tamen caput
eſt et vna oꝛigo.et vna mater eccleſia fecũ
ditate copioſa. Adulterari non põt ſponſa
chꝛiſti.incoꝛrupta eſt etpudica.vnã domũ
nouit et vnius cubiculi ſanctitatẽ in caſto
pudoꝛe cuſtodit. Pec cipꝛia.xxiiij.q.i.loqͥ⸗
tur Et in dictis verbis.pᷣs.tria notantur de
eccleſia.
OJoꝝ ſctĩtas.ibi.Aſtitit regĩa a dextrꝭ tuis
Cognitionũ clariras ibi ĩ veſtitu deaurato
Srituum multiplicitas.ibi.circũdata va⸗
rietate.

Quantũ ad primũJ.i..
Eccleſia ſancta regina dici põt.rõne teſpõ
ſatioſlis.qꝛ chꝛiſto deſpõſata eſt.q̃ vt habe
tur Awc. xix.c. Eſt rex regũ ⁊ dñs dñantiũ
Et.ij. coꝛin. xi.inquit apłs. DHeſpondi vos
ſcʒ fideles oẽs qͥ ſunt ipſa eccleſia. vginem
caſtã exhilere chꝛiſto. DHec deus ꝓmiſerat
ꝑoſee ꝓpłxtã.ij.c.dicẽs. Deſponſabo te mi
hi in ſide.Regina etiam dr ecchia rõe ꝓmiſ
nionis.ꝗqꝛ ſibi ꝓmittit regnũ celoꝝ.ſ.cuctis
vere fidelibo. Hero.ad rſuca. Oihilkfelicr. .
. .

ℳ„

* £△ A
2 AA
„ * rr
. arN ι „ 1 N .
* 3 4
„ 600
△— .„
. ι
*
N
. „ .

chꝛiſtiano cui ꝓ mittit᷑ regnũ celoꝛũ. Dnde
ipſe rex dñs noſter ieſus chꝛiſtus dicturus
eeſt fidelibo ſui. Denite bñcheti pris mei ꝑ.
tipite regnũ vobis paratũ SJath. xxv. Di
cit᷑ etiã eccleſia regina rõne recte ſue guber⸗
nationis.qꝛ bene ſe regit in ſuis actiombo
FSFm rationèe ages non paſmionib ſupat. Ma
vävävt dicit Micolaus papa. Rex dici nõ Pöteſt
q̃ nullo ſalubꝛi regimine coꝛpus regit. ſed
lubꝛica eneruatione magis illicitis ei mo/
tibus cedit.ij.q.i.ſcelus. Etiã ſi talis habe⸗
ret regiã dignitatẽ taleʒ. Sʒ ecõtra vt diẽ
Begda. Nauꝑ in occulto regnat habendo de
um.ſ.ꝑ granã. Oñ ⁊ clerici qͥ ſunt pꝛincipa
les in eccleſia poꝛtãt tonſurã in modũ coꝛo
ne tanq; reges ſpũales.iq ſe et alios virtu
tibus regere debent et bonis exemplis. vt vi
cit Hiero.xij.q.i.duo ſunt.Auidã etiam ſa
mwaens ait: Si aio.i.rõne te rexeris.rex eris.
ſi coꝛpoꝛe ſeruus. Ecce pꝛincipiũ ſancntas
c aũt

2 —— —

moꝛũ viuere et agere m rõnem. He
regina eccleſia aſtat.i.ſtat añ denzʒ ad ei ob
ſeqndũ. Stat & recta nõ cadit in aliqð cri⸗
minale. Etſi in vemalia labatur q̃ ponꝰſunt
impulſus et ceſpitationes ad cadendum qᷓ;
caſus. m illud ps. Ampulſus, ſ.a dy abolo
et euerſus ſum.ſ.a ſenſualitate quaſi ꝓpin⸗
quus ad caſum ꝑ ↄplacentiã eius vt cade
rem.ſ.in moꝛtale et dñs ſuſcepit me.ſ.ren
nens ne cadere. Mam. vt ait apoſtolus. o/
minus elegit ſibi ſponſaʒ eccleniã nõ haben/
trt maculã moꝛtalis peccati nec rugã errorꝭ
Vonge dicit Hiero. Qui eſt aliqᷓ ſoꝛde pcti
pollutus. ſ.moꝛtalis. de eccleſa dici nõ põt
nerc chꝛiſto ſubiect*. de ꝑe. diſ.i.ecchia. Quã
mus g aliq bom deeccleſia cadãt. ſemꝑ tñ ec
Ccleſia ſtat recta in bonis qͥ remanent in gr̃a
et hi dicunt eccleſia numero ⁊ merito. Hñ
Eccleſiaſtes.i. Generatio pᷣterit eoꝝ.ſ.q̃ re
cedunt ab eccleſia peccando. generatio ad
nNenit eoꝝ.ſ.ꝗ ad finẽ vel penitentiã reuerꝰ
tunt᷑ et in de nouo vemũt ad eccleſiã. terra
aũt.i.eccleſia ine ternũ ſtat.ſ.xecta et mrma
Stat aũt eccleſia añ dveũ ſemꝑ in mẽte euʒ
habens acſi videat pᷣſentẽ ᷣmillð pᷣs. Pꝛo
niqdebã dominum in conſpectu meo ſemp.
NPmde 1 Hierommus. omma que faciunt
ſancti in conipectu deifaciunt.ſiue nmndu/
cent ſue bibant ſiue aliud faciãt. Etiã ſi iſti
malũ aliqñ faciũt.malũ coꝛã deo et in con/
ſoectu eius faciũt ſicut ille qͥ dixit.ſ. Dauid
Olalũ coꝛaʒ te feci q ſcʒ ↄnnuo penitet.i.
qcitius echcut peccaui. Peccatoꝛes aũt ſu
giut a facie dei cñ peccãt.qꝛ neſciũt ad peni⸗
tentiaʒ reuerti.ſic legit᷑ de chayn.de pe.di.i.
et venit. Aſtat regia eccleſia coꝛã ꝓm⸗
△

Prologis

alijs. Sapie. viij. dr. pclaritas in cõicatiõe
ſermonũ illius.i.ſapie. In conſpectu hom/

pta ad obediendũ mãdatis eius et ſonoꝛa

dũ eũ ⁊ aduocandũ ꝓ filijs ſuis oꝛ Ao cuiꝰ
petitiones ſemꝑ ſunt deo grate ⁊ ałtepte q;
uis minſte eiꝰaliqñ ſint pꝛaui. Bec eſt re⸗
gina leſtet Heſter. viij. ea. Que oꝛſiata et
decoꝛata valde aſtitit añ aſſuerũ ſponſuʒ ſu
um q̃ q;uis ex magnyudie potẽtie ſue exter
nita fuerit.tñ ex dulcesline locutiõis eiꝰ cõ⸗
ſolata.fiducia reſumpta petijt et obtinuit li
berationẽ generis ſui.Sic eccleſia ſtat oꝛã
do añ xpᷣim mũdi monarchã. ſedattẽta ma
gintudine ſua et receitudie q̃ſi e łꝑcit timẽs
et tremens ob reuerentiã. ſed cũ hiducia pe
tens liberationẽ populi ſui.i.electoꝝ de ma⸗
nibus diaboli et interitu moꝛtis eterne ob⸗
tinet. Aſtat aũt a dextris nõ a ſiniſtrꝭ vt ſy/

nagoga. q̃ ad tempozalia reſpiciebat ſigna/

taꝑ ſiniſtrã. Sed eccleſia in ſpñalibus pᷣa/⸗
pue ſe exercet.que ſignant᷑ per dextrã.Et in
agendis nõ habet intenjoneʒ ad mundũ ſʒ
ad ſuꝑnã gloꝛiã q̃ ſignat ꝑ dextrã ̃m illud.
OJato. xxv. Statuet oues a Rxtrꝭ adiplẽs

illud apli.Oĩa q cunq; facit in vᷣbo vel ope

oĩa in gooꝛia dei facite. a dextris aſtst ſuper
na cõtemplãs.Et ex magnitudine pᷣmioꝛũ
et ſpꝑe eoꝝ laboꝛ are et oꝑa bona continuare
non ceſſans q dextra dæœit᷑ ſ̃m illud &Jath.
vi. Neſciat ſiniſtra tua qͥd ſaciat dextra.i.in
bonis oꝑibo ſe nõ immiſceat ſiniſtra inten⸗
no Et ſic patet ſanctitas moꝛũ in illis tribo
Pbis.regina ꝑ regimẽ vᷣtutũ.aſtitit ꝑ vita
tionẽ vicioꝝ.a dextris ꝑ aſtestũ ſuꝑnoꝛũ.

Secundo oſten .ii.

ditur cognitionũ claritas. cũ dicit veſtitaʒ

eſſe reginã iſta veſte deaurata.i.habitu ſapi

entie. Sigmificat em̃ aurũ ᷣm Bꝛeg. ſapiẽ
nam/ꝓpter fulgoꝛẽ ſue claritatis Sicutem̃
aurũ eſt pcio ſius cunctis metallis et clariꝰ

ita ⁊ ſapiennia pᷣcioſioꝛ eſt cunctis oꝑibus

oia q deſiderant᷑ huic nõ valẽt compari.
NHaber aũt claritatẽ ſapia in ſe. Clara ẽ em̃
ſapia et q̃ nunq; marceſcit. vt d Sapᷣ. vi.
In intellectu dat claritatem noticie in ſe æ

nũ dat claritatẽ fame Sapie.viij. Halebo.
ꝓpter hanc claritatẽ ad turigs 1 ĩ noꝛem .
apud ſemoꝛes.⁊ demũ ꝑducit ad dee·
aſpectũ. Sapᷣ. vi. Cõcupiſcẽtia ſaplentie
ducit ad regnũ ꝑpetuũ. Pec aũt ſapiẽnia qᷓ
ẽ veſti deaurateccleſie.eſt noncia diuunno
rũ et agendoꝝ cũ guſtu eoꝝ q̃ vtiq; non eſt
ſine gra ⁊ dei dilecnone Mñ dẽ Sapie. vij.
ꝙ ſapia in aias ſanctas ſe tranſtert et amo
cos dei conſtituit.⁊ de hac loquit᷑ ibi ſapiẽs

—

ι “D
* SH
SS 6
N

*

894

in pᷣluribus ca. Apparet aũñt ſapiẽtia mi

rabiljs eccleſie in multis.pᷣcipue in tribus.
In euis ocumentis.

De eiiʒ ſacramentis .

Ex eius toꝛmentis. „

Documenta eius principalia ſunt lex ve

tus ⁊ noua ſane intellecta cũ alijs libꝛis ſa
cre pagine. q̃ ſunt da a diuina ſapia reue/
lata.Deutro.iiij. Hec ẽ vera ſapĩa et intel

lectꝰ coꝛã pplis vt audiẽtes vniuerſi dicãt
En populus ſapiẽs ⁊ intelligẽs gẽs magna
q̃ hʒ deqs appꝛopinquantes ſibi.ſ.docendo

eum.Clta eſt ſapiaſcripture ſacre.tãta p/⸗

funditas eius.vt nullus valeat plene intel
ligere. Cot innũerabiles libꝛi editi ſunt ad
eius expoſitionẽ ⁊ quotidie noui ſenſus re
piunf.Ooctoꝛes habuit eccleſia plurimos
in oĩ tꝑe ſapiẽnſſimos in oĩ ſcia etiaʒ mũdi
quoꝛũ ſapiẽtie nõ potuerũt reſiſtere hereti⸗
ci.iudei.vel pagani.cũ oĩbus ſuis philoſo⸗
pPhijs vel eloquentijs et argumentis. Sed
ſicut in figura vᷣga moy ſi verſa in ſerpentez
ceuoeauit vᷣgas magoꝝ verſas in ſerpẽtes
Exo. vij. Ita woctrina ſeu ſapiẽtiachꝛiſti q̃

rectckeſt vt virga. deuoꝛ auit.i.cõfudit et de
ſtruxit ſapientiã.q̃ recta videbat᷑ imꝑitꝭ ar

gutã et aſtutã philoſoplvꝝ ⁊ mũdanoꝛum
ſm illud pᷣs. Om:s ſapia eoꝝ deuoꝛata eſt.
Et boc eſt qð ꝓmiſit chꝛiſtus ſapia patris
diſcipulis ſuis.Ego dabo vobis os et ſapi /
entiã cui nõ poterũt reſiſtere omnes aduer

ſarij veſtri Luce. xxi. Nulla lex eſt alicuius

natiõis.nula coctrina cuiuſcũq; ſecte que
ita ſit ̃m philoſopiã moꝛalẽ. q̃ ita ſapieter
viuat vt lex chꝛiſtianoꝝ ꝓpter qð maximi
philoſoplai de oĩ natione ad eccleſiã cõuer
ſi cõfugerũt relicts erroꝛibus. Dñ in figu⸗
ra dr.i.Oacha. vi.refulſit ſolĩ clipxos au
reos et foꝛtitudo gentiñ diſſi ipata eſt. qꝛ cũ
lumẽ fidei reſulſit in ſapia octoꝛũ qͥ pꝛius
erant gentiles foꝛtitudo rationũ gentiliuʒ
annullata eſt. Secundo apparet ſapien
tia ma xĩa eccleſie in ſacramẽet ſuis. Hihil
em̃ fit circa ſacramẽtaſveteris et noui teſta
menti vbi nõ aſlignetrõ magne ſapiẽtie.et
ſimiliter in om̃bo ceremonijs et cultu chꝛi⸗

ſtiane religionis.Quare em̃ ſint ſeptẽ ⁊ nõ

plura ſacramẽta et q̃re ĩ talib materijs ma

ER alijs.quã efficaciã habeãt et vnde

ſignincent reſpectu pᷣteritox. pᷣſennũ
vel fuufroꝝ omnia ſunt plena ſapietia. FRn
cuius figurã dr̃ ꝙ nil erat in tẽplo qð auro

nẽ tegeret.ſic in tẽplo eccleſie nil ẽ in q̊ nõ
reluceat aurũ ſapientie diuine. Oñ et regi
na Saba ſapiẽs multũ cũ veniẽs hieroſoli
mã vidiuet wmũ ſalomonis et oꝛdinẽ do
£ ı —
.
*X .
—„ .„ *⁹
.“ 9 .
£
„₰

Prologiis . .

noõ ſatiſfaceret.iij.

mus etcibos menſe a oꝛdinẽ miniſtrantiu,
mirabiliter cõmendauit ſapientiã eius ſtu⸗
pefacta. ec de aliq intervogauit ad qð ei
ſatiſfa Reg. x. Sic gennlitas in
ſuis ſapiẽtibs ppᷣis audiens famã ſapientię
chꝛiſti cũ acceſſit ad eũ ꝑ ſidẽ et vidit oꝛdi⸗
ne mus.i. eccleſie et miniſtroꝝ diſtinctio
nes. et ſacramẽtoꝝ refectiões vt cibos. ad⸗
mirata eſt ſapientiã eiꝰdicẽs. aioꝛ eſt ſa
pientia tua q; rumoꝛ quem audiui in terra
mea ⁊ nõ poterã credere narrãnbo ⁊c. Ter
cio apparet er laboꝛibo et toꝛmẽtis.ꝑ paciẽ
nam dinoſcitſapia viri ait ſapiẽs. Sapiẽs
non cõturbabit᷑ quicqͥd aduerſi acciderit ei
ait Seneca.Quis numerare poſſet laboꝛ es
et wloꝛes.cruciatus duriſſimos multipli⸗/
Kces et diutinos q̊s ꝑpena eſt eccleſia ꝓ con
ſeruatione veritanis woctrine ſue. Et vnde
martires tãta tolerauerunt niſi ex clam et
certa noticia quã halebãt diuinoꝝ etſi uper
noꝝ ꝓmiſſoꝝ.Canq; auꝝ in foꝛnace ꝓba/
uit electos dñs dicit᷑ Sapĩe.iij.QAuia ſieut
aurũ ꝑ hoc ꝙ in igne diu moꝛat᷑ nõ cõſumit᷑
ſed ꝑncit᷑ et lucidiꝰ reddit᷑ita fideles in foꝛ
nace tribulationis nõ defecerũt in ſapia. ſʒ
magis claruerũt creſcẽtes in dei cognitõne
et alios traxerũt ad dei noticiã Et ſic patet
veſtitus deauratus ſapietie eccle‚ſe.·
Lercio varietas S. ii.
ſtatuũ notat᷑ cũ addat᷑ circũdata varietate
ſ.ſtatuũ officioꝝ et gratiaꝝ vt em̃ ait aplus
i. Coꝛinth. xij. Oiuiſiones gratiaꝝ ſunt vi⸗
delicʒ in eccleſia.idẽ aũt ſpũs eas cõferens
Et diuiſiones adminiſtrationũ ſunt. idem
aut oñs. Et diuiſiones oꝑantiũ ſunt.ideʒ
vᷣo deus qͥ operaf oĩa in ommnib ꝓut vult.
SBꝛatia qͥdeʒ gratũ faciẽs in oĩbo fidelibaqͥ
ſunt in eccleſia merito eſt. Sʒ gre grat dal
te vt ꝓpletia.oꝑatio miraculoꝝ et hmõi.
in eccleſia qͥdeʒ ſunt ſed nõ oẽs eas habẽt
imo pauci et vnus vnã. alius alterã. admi⸗
miſtrationes etiã officia et ſtatus fidelium
ſunt varij. Motandũ etiã ꝙ eccleſia no⸗
mẽ eſt grecũ et latine dt cõuocatio ᷣm Iſi
do. in li. etbimo.qꝛ ſcʒ oẽs ad ſe vocat. Et
or catlvlica qð interptat᷑ vmuerſalis Oni
uerſale aũt dr qð młta diuerſa et varia cõ⸗
pꝛehendit in vnũ.ſieut oĩa anjalia ſunt qᷓ
ſiinnũera ⁊ varia ↄphendunt᷑ ⁊ cõueniunt
in:vno genere aĩalitatis. Sic eccleſia ita ẽ
circũdata varietate locoꝝ tẽpoꝝ ſtatuñ ſeu
ↄditionũ hminũ ꝙ vmtatẽ jeruat fidei et
dilectiõis vnius.vnũ verũ den colẽs et ad
ipſum vt ad vltimũ finẽ tendes Darietas
gecchie in locis oſtẽdit᷑.qꝛ nõ ſoluʒ in vno

2 A ij“

loco ſed vbiq; terraꝝ diffuſa eſt per vniuer

ſum oꝛbẽ vt ſicut ſponſus eius eſt dñs vni⸗/

nerſox ̃m illud Job Opus manuum eius
ſunt vniuerſi ſieut ait pᷣs. Cõuertent᷑ ad vo
minũ vniuerſi fines terre.ſ.ad fidẽ eccleſie

ęt adoꝛahbũt eñ vniuerſe familie gentium.
Pinc et Hiero.ad euandrũ. Nec altera ro
mane vꝛlijs eccleſia altera totius oꝛbisæſt
et Ballie ⁊ Bꝛitanie et affrica ⁊ ꝑpſis et oꝛi
ens et india vnũ xpᷣm adoꝛãt. vnã regulaʒ

ſeruãt veritatis dii.xciij. legimus. Atten
dit᷑ ſecũdo iſta varietas reſpectu tempoꝝ. ꝑ
varia em̃ ta.pꝑ varias etates q̃ſi ꝑ ſeptem

dies magne ebdomade toti tꝑis in pᷣſenti

mulitat vita vt pꝛimus dies ſit etas ab adã
vſq; ad noe. ſecũdus a noe vſq; ad abꝛaã.
tercius ab abꝛaã vſq; ad dauid.quartus a
dauid vſq; ad tranſmigratione babilonis.
quintus a rãſmigranòe vſqʒ ad chꝛiſtum
ſepus a xpᷣo vſq; aq antixpm.ſeptimus ab

mõ largi

eſt applicams. Et ſic ſumit titulus Htis hu⸗
ius.ꝓpꝛie igitet ſtricte loquendo ſtatus in

coꝛꝑalib impoꝛtat rectitudinẽ homini cõſe

quẽtialẽ et q etudinẽ difficile mobilẽ. vt ſcʒ
hõ ſic in coꝛꝑe ſe habeat vt caput eius in ſu

Perioꝛa tendat et cetera mẽbꝛa cõuenienti

oꝛdine diſponant᷑ ⁊ vt hõ quieſcat. Dñ ia⸗
cẽs vel ſedẽs nõ dĩ ſtare. ſed qñ rectus ma
net. Et qͥ etiã recti ſunt nõ dicunt᷑ Nare niſi

qeſcãt nõ diſcurrãt. Pꝛo pꝛimo dr Eʒzech.
ij.. Fili lvĩs ſta ſuꝑ pedes tuos.ꝓ ſecũdo dẽ
i.Coꝝ. xv. Stabiles eſtote et imobiles ßᷣm

tho. Et ſie ꝓpꝛie ⁊ ſtricte ſtatus impoꝛtat q̃n
dã firmi:atẽ in eſſe ſpũjali er obligatõne cũ
idam iolennitate ſicut in religioſis ⁊ ep̃is.

Cixca ſtatũ ̊ ſpũalẽ tria notant᷑ videlicʒ

antixpᷣo vſq; ad finè mũdi. Pec eccleſia pxr* Euidentia eſſennie. 0

vineam deſignata in ꝑabola a chriſto dicta
SBoJat li.xx. Ab abel iuſto vſqʒ advltimum
electũ qui naſciturus eſt in fine mundi. q̃t
ſanctos ꝓtulit tot q̃ſi palmites miſit inqͥt
Bꝛego. in omehlia. Dicif eccleſia potius in
c( vaſſe in Abel qᷓ; in adã qꝛ adã etſi pꝛimo
innocẽs et plenus gła ſuerit et poſt lapſum
de peccaco penituerit vt dr in li.ſapie.⁊ Zu
guſ. de peni, diſ.i.ſicut pꝛimi.tñ qꝛ ꝑ inobedi
entiã eius infeciũ fuit totũ genus humanũ
oꝛiginali peccato. ideo nõ videt᷑ congruere
pꝛincipiũ eccleſie ſibi ne eccleſia videat᷑ ini
ciũ habuiſſe a peccato ſeu peccatoꝛe.ſzʒ Alel
ſanctus ⁊ iuſtus fuit iniuſte ꝑſecutioneʒet
moꝛtẽ a germano ſuſtinẽs. In H enã figu⸗
rans quia eccleſia et collectio bonoꝝ a fra⸗
tribo ſuis ꝑpſecutiones et tribulanões paſiu
ra eſt. ODñ Bꝛego. Abel eſſe renuit quẽ cha
yn malicia nõ exercet.vij.q.i.penuliia. Di
cit᷑ etiã eccleſia inchoaſſe aliqñ ab aduentu
ſpũſſancti in diſcipulos in die penthecoſtes
qð ponit Iſido. Et loc nõ ſimpł ſed qtuʒ
ad plenitudine in diſcipuloꝝ ꝑſonis et gra
tijs et q;tum ad dilationẽ eius ꝑ oꝛbẽ et fi
dẽ explicitã articuloꝝ q̃ in veteri teſtamẽto
fuerat implicita. eadẽ tñ in ſubſtãtia vt ait
Aug. Attendit᷑ tercio iſta varietas rõne
ſtatuñ et conditionũ ⁊ officioꝛum fid aiũ q̃

ſunt varia vt dicet᷑ infra.et ideo dicitur cir

cundata variette.
PBro maiori de ¶g.iiü.
claratione huius materie ſtatus ad quã in
titulat᷑ iſta pars tercia Mota ꝙ ſtatus o
teſt ſumi mipliciter. Ono mõ ꝓpꝛie et ſtri⸗

Conuenienna exiſtentie.

Disſterentia inlerẽtie.

——

NQuantũ ad pꝛimũ ſtatũ cinilẽ et cipne

ſpũalis ꝑfectiõis tria reqͥrunt᷑.ſ.ↄdiiſo.ob
ligatio et ſo leniʒatio.Et q;tuʒ ad conditio
nẽ rerit᷑ ꝙ ſit ſui iuris vtliber.nõ alteri vt
ſeruꝰ. Eſt aũt duplex ſeititꝰſpũalis ſicut ee
duplex lilertas. Eſt em̃ ſeruitꝰ peti.cũ q̃s ex
habitu inclinat᷑ ad malum.et ſeruitus iuſii
cie.cũ quis ex habitu iuſticie inchnat ad bo

nũ. Simfſliter ẽ duplex libertas a pctõ. vide
licet cũ qs ex inchinatiõe quã halet ad ma⸗

lũ nõ ſuꝑat ab eo ꝓpter iuſticiã et vᷣuteʒ q̃
eſt in eo. lilertas et iuſticia ecõtra cũqͥs ꝓ
pter amoꝛẽ iuſticie ñ retardat a malo.et de
vtraq; ᷣuitute et libertate ait apłs ad Ro.

vi. Cuü em̃ ſerui eſſetis peccati.liberi fuiſtꝭ iu

ſticie. Nunc vᷣo liberan a ꝑccato.ſerui añt
facti deo habetis fructũ veſtꝝ in ſanctifica⸗
tionẽ. Deruntñ quia homo ſᷣm naturalem
inclinationẽ inclinat᷑ ad iuſticiaʒ. petm̃ añt
eſt cõtra naturalẽ rationẽ.cõſeq̃ns eſt vt li
bertas a peccato ſit vera hbertas qᷓͥ cõiungit

ſumit m thv. in iſto. S. Secundo
ius. ſic ſumit m Aug. de anco. in
ſequẽn.j.Cercio mõ largiſſime et ĩpʒopꝛie
ap exercitio vel officio vel mõ Vinsae qs

ſeruituti iuſticie. qꝛ ꝑ vtrũqʒ tẽdit in id qd
eſt cõueniẽs ſibi.et ſeruitus peccati eſt vra
ſeruit. cui cõiungif libertas a iuſticia. a iſt«“

dñi ſeruitus iuſticieet libertas a peccato cõ
iñgit hominẽ in ſtatu ſpũali qͥ ad xumqͥ i
Secũdo ad oſtẽdendũñ ſtaſſp⸗·.

tuet᷑ coꝛ.

46

alem q́ᷓ ad eccleſiã reqrit aliqᷓ obligatio vel

abſolutio. cũ em̃ aliqs ſeruit alicui efficeit·

eius ſeruꝰvel ſtatus ſeruiis. Mã ⁊ liberi ſex
uiũt in aliq̃bo alijs ad Gꝗlla. State et noli
te iteꝝ iugo ſeruitutis cõſineri.ſed ꝑ chari
tate ſpũs ſeruite inuicẽ. Neq; ex loc ꝙᷣ deſi

— .
* N

nst ſeruire efficit liler. ſicut patʒ de ſeruis fu
gitiuis.ſʒ ꝓpꝛie ille eſt ſeruus qͥ obli zat᷑ ad
ſerundũ.et ille liber qͥ abſoluit᷑ a leruituteę
CKeryopio requirit ad hoc ſolẽm satio qᷓdam
oxtet em̃ ꝙ pᷣdicta obligaticum aliq̃ ſo
lennitate fiat.ſicut ⁊ ceteris q̃ inter bmies

adoibæt.et xc fit in veligioſis ꝑ pfeſſionem
epᷣis ꝑ conſecratiònẽ Ray ne. poſt tlo. ſcða
ſtðe.q.clxxxij. Quantũ ad ſecundũ.ſ.de
. cõuenientia ⁊ de exiſtentia diuerſoꝝ ſtatuũ
in ea. Sciendũ ꝙ xecuit in eccleſia enle di
uerſitlẽ ſtatuũ.officioꝛũ et graduũ ꝓpter
tria bona q̃ inde ſequunt.ſcilicet.
Ad ꝑpfectionem maioꝛem.
Ad actionem expeditioꝛem.
Ad decoꝛem excellentiooeeem.
Pꝛimũ ſcʒ ꝙ decuerit varietas ſtatuũ in
eccleſia ad maioꝛẽ ꝑfectionẽ ſic declaratur
Sicut in oꝛdine rerum naturaliſi ꝑfectio q̃
eſtin deo ſimplier vm foꝛm ter inuemit. in

ł vniuerſitate aũt creaturarũ non poteſt niſi

Diſffoꝛ miter et multipliciter reꝑiri. ita ⁊ ple
nitugo gre qᷓ in chꝛiſto ſicut in capite adu⸗
nar diuerſimode ⁊ multipliciter redundat
ad mebꝛa eius Et loc eſt qð dicit aplus ad
Ep x.iiij. Vpſe d lit quoſdã qͥdem aplos.
qſdam aũt ꝓphetas. alios aũt euãgeliſtas.
alios aũt paſtoꝛes ⁊ woctoꝛes.ad ↄſumma
tionẽ ſanctoꝝ in opus mimſterij in ediſica
tionem coꝛꝑis chꝛiſti myſtici.i.cleſie ad
circũuentioneʒ erroꝛis. Scðo varietas
ſtatuñ ꝑtin᷑t ad necemtatẽ actionũ q̃ ſunt
neceſſarie eccleſie. Ranio eſt. quia ad diuer
ſas actiõ es eccleſie opoꝛtʒ diuerſos homies
deputari ad lvc. ꝙ expeditius et ſine cõ fuſi⸗
1 one oĩa pagunf. Dũ aplus ad Ro. rij. Si⸗
14 cut in vno coꝛꝑe mita mebꝛa habemus nõ
autẽ omnia membꝛa vnũ actuʒ halent. ita
. multi ſumus vnũ coꝛpꝰ in chꝛiſto. Et moy
. ſi fuit a Jetro conſultũ ne ſtulto laboꝛe cõ
ſumeret. ꝙ cõſtitueret ꝓuide de omm gen/
te viros ſapiẽtes et timentes deũ tribunos
centuriones.qnquagenario S. et decanos.
officiales diuerſos ad gubernationem po/
puli. Exoð. xvi. Tercio loc cõgruit pꝛo/⸗
J pter maioꝛẽ pulcritudinẽ que cõſiſtitin va
.qrietate cum quodã oꝛdine Dã.ij.thimo.ij.
AIn magna domo.ſ.eccleſia nõ ſolum ſunt
vaſa aurea ⁊ argentea. ſed et lignea et ficti
lia. quòd eſt ad decoꝛẽ womus. Et in laudeʒ
eccleſie ſvonſe d in pᷣs.circũamicta varie⸗

lesit ꝙ regina Qaba videns wmũ ſalomo
ms q̃ ſignificat eccleſiam.et oꝛdinem mini
ſtrantiũ nõ xemã ſit in ea ſpũs.ſ.pᷣ ſtupoꝛe.

habẽt ꝑpetuã firmitatẽ.quedaʒ ſolennitas

tgte.ſcʒ ſtatuũ et officioꝝ. AIn cuius figurã

bec tñ multiplicitas ſtatuũ officioꝛũ et ritii
um q̃ ſunt in eccleſia nõ tollit vnitatẽ eius
qpficit᷑p vnitatẽ fidei. coaritatis et pacis
m ullud Epix.iiij.Ex qͥ totũ coꝛpus cõne⸗

rum ꝑ charitarẽ.ↄpactũ ꝑ fidẽ per omnẽ ſẽ

cturã ſubminiſtrationis.dũ.ſ.vnus alij ſer
Rayne. poſt tlv. vbi ſupꝛa. AAuantuz
ad terciũ.ſ.de diſterẽtia inxrentie. Scien⸗
dũ ꝙ hec duo diſterũt ꝑfectio ꝑſone,. ſta⸗
tus perfectionis. eo ꝙ quicunqʒ perfectus
eſt in ſtatu perfectõis eſt. nec econtra. DHoe
pꝛobatur tripliciter. ARatione. inductione.
et auctoꝛitate. Ratio ad lvc.quia homo di
citur perfectus ex eo ꝙ babet actum perfe⸗
ctum dilectionis et gratie. Sed dicitur eſſe
in ſtatu perfectiõis ex eo ꝙ; obligat ſe ad ea
q̃ ſunt ꝑfectionis cũ aliqᷓ ſolennitate vt di⸗
ctuũ eſt. hec aũt ſunt diuerſa. IApductiõe p⸗/

batur diuerſitas eoꝛum. Aliqui enim funt

o in ſtatu perfectionis qui carent charitate ⁊
grania. ſicut mali epiſcopi et mali religio⸗
ſi Econtra aliqui ſunt qui habent perfectio
nem gratie et dilectionis et tamen nõ ſunt
in ſtatu perſectionis vt ſunt ſeculares ver⸗
fecti.ſicut fuit udouicus ſancius rex fran
coꝛum. lꝛarolus magnus rex romanoꝛum
Auctoꝛitate pꝛobat᷑ quia aliqui obligant
ſe ad id quod non ſeruant. Et econtra ali⸗/

qui obſeruant id ad quod ſe non obligaue

runt vt patʒ in parabola Oathei. xxi. de du⸗
obus nilijs quoꝛum vnus imperanti patri
et dicenti vade in vineam 1 0 perare. reſpõ
dit nolo. poſtea iuit Et alter dicẽs eo et nõ
iuit. Sic vt ait Oꝛigenes multi pꝛomittũt
deo multa facere et parum operantur. Et
econtra plures parum pꝛomittunt et mul
ta faciunt. Motandum enã ꝙ multi poſ⸗
ſunt dici eſſe in aliquo ſtatu perfectionis.
Mam in ſtatum perfectionis ponit homi⸗
nem oblgatio pꝛopꝛia cum ſolẽnitate ad
ea que ſunt perfectionis.et hanc obligatio
nem habent religioſi et epiſcopi.non auteʒz
ali curati clerici vel ſeculares.etiam perfe⸗/
cri vin Rayne.poſt tho. vbi ſupaa.

ſtatum ſecundo modo et largius. ſ. ſᷣm ꝓ

homo conſtituitur perpetuo ad cultum tes

perpetua obligatione. Sciendum ꝙom
nis ſtatus ꝑfectio eſt a chꝛiſto effectiue in⸗
clvata. Pꝛo cuius declaratiõe dicit Aug'.
e Anclona. li.de poteſtate eccleſiaſtica.
ſtatus nunc ſumit᷑ ᷣm ꝙ ex ptãte eccleſiaſti
ca velex aliquo ſacramento in vita ſpüali
lvꝰmo conſtituitur et oꝛdinat᷑ ad cultũ de
ι

Perfectũ aũt dicit᷑ ppꝛieid qð poteſt attin
gere ppꝛie vᷣtun ⁊ ꝓpꝛio fini vt of.vij.phoi
ſicoꝝ. Finẽ aũt ur̃e beatitndinis nõ attinge
mus niſiꝑ rpᷣm iuxta illud ad Heb. x. Pa’
lentes fratres fiduciã in introitu ſanctoꝛuʒ
in ſanguine chꝛiſti Poteſt ů dici ꝙ, in vita
ſp ali aliqs acqrit ſtatũ cõmunis cult’chꝛi
t anoꝝ ci ꝓpꝛia obligatõe ? eſt iſte ſtatas
cõiugatoꝝ. Alius acqrit ſtatũ cũ diuini cul
tus adminiſtrati one.etẽ iſte ſtar clexicoꝛũ
Alius acq̃rit ſtarũ cũ opeꝝ ꝑfectiõe ſeu ſup
erogatione et iſte eſt ſtatus religioſoꝝ. Ali

us acqͥrit ſtatũ cũ aiaꝝ ꝓpꝛia inſtructione.

et iſte eſt ſtama platoꝝ. Sratũ aũt cõiuga/

toꝛũ xpCᷣs rectincamt OJath. v. cũ dixit. di⸗

cctũ eſt antiqͥs Quicũq; dimiſerit vxoꝛẽ ſu/

am facit eã mechari. aũt miimomũn ha
beat ſpñalẽ ꝑfectionẽ annexa ↄſequit᷑ ex eo
ꝙ eſt ſacramentũ eccleſie et tale ſacramen/

tũ eſt ꝑfectũ in chꝛiſti incarnatione qñ co/

pulata eſt diuina natura humane quã conꝰ

iunctionẽ ſigniſicat miimoniũ. Stam cle⸗
ricoꝝ chꝛiſtus cõpleuit et terminauit cum
ait &ath. v. Diſi aladauerit iuſticia vra

plus ꝙᷓ; ſcribaꝝ ⁊ phariſeoꝝ nõ intrabitꝭ in

regnũ celoꝝ. vbi dicit glo. ꝙ oſtẽdit chꝛiſt

diſcipulos ſuos ꝑfecnoꝛes eſſe męr̃is vete
ris legis q? illoꝝ erat iuſticia figurata.iſto/

.

rũ cõpleta ⁊ terminata. illoꝝ iuſticia erat in

verbo iſton mm ope 2 ſermone. Statũ religi
oſoꝝxpᷣs ſpecificaint qñ adoleſceti interro⸗
gann qᷣd ſibi deeſſet ad vitam ſpnalẽ rñdit.

Sath. xix. Si vis pfectus eſſe vede oĩia et

da pauꝑibo et ſeare me. Sʒ ſtatũ platoꝝ tri

na cõfeſſione firmamt qn Petrũ ter inter⸗/

—

rogando ſi eñ diligeret plus alijset ipſo re
ſpõdente. Tu ſcis qꝛz amo te. dixit ei ter. pa
ſce oues meas Joh. vlt. Cunc eſt verus p

latus ⁊ paſtoꝛ noie et re qñ dilectioneʒ ple

Gumẽ

nã habet. vt ſubſtannã coꝛpus et vuuam po/⸗
nat ꝓ grege ad paſcendũ ipſum vᷣbo exeplo
et coꝛꝑahl cibo q;tuʒ põt.et ſic oĩs ſtatus ꝑ⸗/
fectio ⁊ rectificatio eſt a chꝛiſto effectiue in

choata. ——
do ſtati .§. Vi.

tercio mõ reꝑit eſſe multiplex. qꝛ aliqͥ ſunt
cæditi vite actiue vt cõiter lay ci. Alg vite

cõtemplatiue vt clerici ⁊ religioſi. Alij viè⸗

„

te mixte vt pᷣlani.de his tribo or in ſiguram
Eʒech. Si fuerint hi tres Hoe Job ⁊ Da
niel in medio eius hi ſaluabũt anias ſuas.

Moe qͥ rexit arcã in diluino ſigniñcat pla/

tos qͥ regunt arcã eccleſie in aqs tribulauo

nis. Yob ↄiugatus et opib miſericoꝛche de

ditus ſignincat actinos. Oaniel qͥ funt ab⸗

N

. Prologus

ſtinens et oꝛationibo et viſionib deditũůs.

ſignificat cõtẽplatiuos ⁊ hi ſcʒ actiui. aꝝy

cai contẽplatiui clerici et religioſi et pᷣlati ſi
ſuimt in medio eccleſie.i.in vnitate vRᷣtute
degentes.ſatiant anĩas ſuas.Quilibesloꝝ
ſtatuũ diſtinguunt᷑ in diuerſa officia ⁊ exer
citia. Nã lavyci aliqͥ ſunt cõiugati. alij virgi

nes. ali in viduitate Yteʒ alij dñi.alij mili-

tes.alij coctoꝛes.alij medici. alij artiſices.

alij agricultoꝛes.Clericoꝝ eniã alij ſacerdo
tes.alijdiaconi.alij ſubdiaconi.alij ĩ mino⸗

ribo. Et hoꝝ al̊ decani, alij archidigconi. a⸗

lij cãtoꝛes.alij vicarij.alij delegati et hmõi.
Religioſoꝝ etiã ancſvꝛue.alij cenobite et
monachi. alij canonici regulares.alij mẽdi
cantes.Et loꝝ etiã ſunt diuerſi modi viuẽ

cl ᷣm varias regulas ⁊ cõſtitutiones ſuas

vt pᷣdicatoꝝ minoꝝ leꝛemitarum ⁊ hmõi.
Prelatoꝝ etiã diuerſi ſunt gradus:.qꝛ alij
epi.alij arshiepᷣi.alij priarche.alij cardina⸗/
les.Heniq; ſupᷣmus eſt ſianmus pontifex.
NDñ aplus ad Ro.xij.et.i.Coꝛinth.xij.loq̃
tur de eccleſia ad ſunilitudineʒ coꝛꝑis hũa⸗
ni. Niuerſa igit᷑ mẽbꝛa diuerſi fideles in di
uerſis ſtanbo.actus eoꝝ diuerſi ſunt Ziuer⸗
ſa officia et exercitia eoꝝ er mẽbꝛa qͥdẽ ex/
cellentioꝛa.puta oculi vel caput nõ cõtem
nunt inferioꝛa.vt pedes?ſed diligunt ea qꝛ
⁊ neceſſaria ſunt eis in actibo ſius.ita ſuꝑi
oꝛis gradus vel officij pᷣlati et dñi nõ debẽi

cõtemnexe ſubditos. Atẽ quodlibet mẽbꝛũ

cõtentaf de officio ſuo.nec ſe intromittit de
officio alterius niſi in adiutoꝛtũ. ita qͥlibet
debet contentari de ſtatu ſuo.nec debet intro
mittere ſe vel auferre eius officũ.ſed iuua⸗
re. Itẽ gaudet qðlibet mebꝛũ de bono alte
rius et wolet et cõpani᷑ e malo illius ita qͥ/
libet dʒ gaudere cũ gaudẽtib in bonis eoꝝ.
et flere cũ flẽtibꝛ in malis.Et ſic eccleſia re
gina aſtat a dextris dei moꝝ loneſtate.in ve
ſtitu deaurato ſapiẽtie.claritate circundata
varietate ſtatuũ et officioꝛũ et exercinoꝛũ
diuerſitate vnde reſultatpulcritudo. Et de

ſop ſingulis eſt dicendum ab inferioꝛibus

inchoando. Explicit pꝛologus.

7
.
☛△
☚
ON
* ð
„ .
9 . .
●
°
ı
ι

☚

8 “
“M
“

.

nini que habet titulos.xxrůꝗü.

, -
Litulus primus de ſta⸗
tu coniugatoꝛum. „
Capitulũ pꝛimũ ee matrimonio.i.cõiugio
immaculato. pꝛèmio eius vltimato.et eſfe
ctu deriuato.in quẽ oꝛdinat᷑.iuxta ꝓpheti⸗
cum illud. Beatus es et bñ tibi erit. DOxoꝛ
tua ſicut vitis abundans in lateribo cmꝰ
tue. Nilij tui ſicut nouelle oliuax.

Capitulũ ſcõm de mr̃imoniq qͥdditate.et de

triplici erroꝛe.ſ.ꝑſone.foꝛtune.et cõditõis
ꝓut eſt pꝛimũ impedimẽtuʒ mr̃imo nij qͥ ad
ſui contractionẽ ⁊ effectum. Relinquet nẽ
pꝑe lvmo patrẽ ⁊ matrem et adherebit vxoꝛi
ſue.et erunt duo in carne vna.
Ca.iij.de ſecundo impediments mr̃imonij
Imo dirimẽsʒctũ vicʒ ſeruili ↄditiõe ſub
triplici dr̃ia notata. Et de ſᷣuitute pꝰ gctuʒ
atq; ↄſũmatũ mr̃imoniũ ſpõtaneeinita.
Ca.iiij.de tercio mẽimonij impedimento /ſ.
voli ſolennis.ſiue ꝓfemmonis ſolennis taci
te vel expᷣſſe alicuius religiõis appꝛobate.
Ca. v. de quinto impedimẽto vicʒ criminis
Naã quartũ im edimentũ ꝓpter ſui ꝓlixita
tem vltimo reſeruatr᷑. Cria etem̃ crimĩa im
pediũt ↄtraxendũ ⁊ dirimũt iam ↄtractuʒ.ſ.
machinatio in moꝛtẽ.pollutio adulteriuʒ
et viuente pꝛima ſcòm coniugium.

Ca.vi.de diſparitate cultꝰ.ſexto impedimẽz

to etiã diximẽte iã ↄtractũ ſub triplici diffe

rẽtia Et ſi poſſint infideles vnius ritus cõ⸗

trahere cũ infidelib alterius ritus.puta ſa
raceni cũ tartaris vel turcis.
Ca.vij.de ſeptimo imꝑedimẽto ſcilicet vio⸗
lentia vel metu. ſub determinatione triplic;
coactiõis.ſceʒ abſolute. ↄditionate ꝑ metũ
iſufficiẽtẽ ⁊ ſufficietẽ in ↄſtãtẽ virũ cadẽtẽ.
Ca.viij.de octauo impedimẽto videlicʒ oꝛ
cimis ſacri ꝓpter ſui implicitum votũ ſolẽ

ne ex cõſtitutione eccleſie ſub triplici cõclu

ſione. ꝓpter differentiã oꝛiẽtalis et occidẽ
talis.et ꝓfemſi onẽ religioni1ꝛñis.

Ca.ix.de nono ĩpedimẽto ligaminis.cũ q̃s

* gAlteri cõiugi E 1 vᷣba de pñti obligatus. nö
2 NW obſtãte qntũcũq; receſſu alterꝰ.aut pᷣſum/

„2 Ptiò ne moꝛtis cã ꝓbabili aut violentt.

.
5

Ca. x?de decimo mrimonij imꝑedimto. vicʒ
publice honeſtatis iuſticia.et q̃re hoc impe⸗

imentũ ſit ab eecleſia inſtitutum.

a.xi.x vndeimo impedimẽto.etiã diri⸗
mente iã contractũ.ſ.affinitate iuxta ſii cõ
tralenniã efficientiã.et ꝑmanentiã. Et qͥb⸗

Incſpit tabulatercie partis ſumme Alny gradiby papa poſſit diſpefſarre.

*

a.xij. eQ duodecimo imedimento matri⸗
monij.videlicet impotentia coeũdi.ſub tri
plici ſæcieꝝ ſuaꝝ differẽtia. puta naturali.
accidentali.et maleficiali.
apitulu m. xriij. de quarto im Tdimeto ma
imonij.ſ.de co gnatiõe que vlnidit᷑ in car⸗
nalem. ſpũale n. et legalem Et de deſcriptio

nibus earundem.

Capi.xiiij.de cognatio ne naturali ſiue car/
nali.i.conſanguinitate ſub triplici termi⸗
natione.videlicet qͥd ſit conſanguinitatis
linea vel gradus De cõputatione graduuz
et ꝓhibitione in qͥbus gradibus.
Ca.xv. de cognatione ſpirituali.i.compa⸗

ternitate. vnde ꝓueniat ꝙ matrimoniũ im

pediat.et inter quos cõ trabaf.et quis debe
at alium tenere.et qui non atq; quos non
ad baptiſmũ.vel a onfirmationem.
Ca. xvi. de plurimis impedimentis. non ta
men dirimentibus iam contractum. vt vo
to ſimplici ⁊ ſimilibꝰ Et ꝙ clãdeſtina deſpõ
ſatio dicatſex modis fieri.

2

Ca. xvij.e impedimento feriaruʒ.q.ſ.nu⸗
ptie fieri non poſſunt.
Capitulũ.x vnij. de ſponſalib quo ad ſui de⸗
ſcriptionem qũ contrabi poſſunt De penis
ſuꝑpoſitis ſua ſponte et de noueʒ caſibus in
quibus ſoluunt. Et quot modis contrahi
Ca. xix. de cõtractu mrimonij ꝑ verba depꝛe
et intentione contra

ſenti. effectibus ſuis.
hendi ſub ſer concluſionibo.
Ca.xx.de cõſummatione matrimonij ⁊ eiꝰ
actu ↄiugali.ꝓut in nouẽ caſibus eſt petm̃
moꝛtale ĩ ſex caſibus ſolum veniale.in aliqᷓ
bus nullum. imo aliqñ meritoꝛius
Capi.xxi.de diſſolunõe matrimonij ſiue di
unoꝛtio per moꝛtem naturalem. ſiue ciuileʒ

ideſt ingreſſum religionis. et quibus caſi⸗

bus ingredi licet coniugato religionem al/
tero inuito.Et de diuoꝛtio iudiciali quo ad
thoꝛum. licet non quo ad vinculum. Et de
caſib in quibus vxoꝛ etiam ꝓpter adulte⸗
rium non poteſt dimitti. ”MB
Capitulum. xxij. de votis coniugatoꝛuʒ tã
reugrinationis q;ᷓ et continentie. Et ſi aq
paria in hoc iudicant᷑ aut alter alteri debet
obtempare. M
Ca.xxiiũ.de otib et cnationibo ꝓpter nu
ptias.in quibus caſibo lucrat᷑ maritꝰ cotem
Cui et qñ ſit reſtinenda wos. ꝓpter diuoꝛ
tium ex adulterio efectum.
Ca.xxiiij.e vigintiquinq; diuerſis vicijs
coniugatoꝛũ in genere

nere m literas alppabeti adaptatis. Ecce.
em̃ in iniquitatibo conceptus ſum. et in pec
caisis concepitmematermes.
Ca. xxvi. triplici filiatiõe. videlicet eter
na et ineffalali a nobis ado? iii
et eõicabili à nobis ꝓcuranda. DPumana?
variabili a nobis indaganda ſu q̃drupilci
ſubdiuiſione. Dñ ꝓpłta ait. Ego dixi di
eſtis et filij excelſi omnes. .
Ca.xxvij.de legitimatõne illesitimoꝝ quõ
etꝑ quos fieri habet. et de differentia facta
a ſummo pontifice.et a xomano imperato⸗/
re quo ad ſui effectus.

Titulus. ij. de ſtatu cõtinentium virginũ

videlicet et viduarrum.
Capt i.de virginitar woſſeſſione. dignifica⸗
tione. et coꝛonatõe. ã adducent regi vix

gines poſt eã pꝛoxime eius offerent tibia

*

Ca. ij. de ↄſecratione virginũ et cautelis ꝓ

ſui cuſtodia ⁊ de plurib⸗ alijs prinentibo ad
earum debitam conſeruationem.

ſatiõis eaxꝝ vt ſint ſine qrela. Na viduã er-
bñdicẽs bñdicã pauꝑes ei ſaturabo panib⸗

Titulus.iij.de cominis tempoꝛalibus.

Ca.i. O dominiũ vniuerſi ↄſiſtit in ſummi

põtiſic aucẽte. ⁊ regali ptãte. qꝛ Conſtituit
eũ dñnm com ſue ⁊ pꝛinope ois poſſemnomis

: .

quõ ſit introductũ.et de vſu rerum.

₰

Ca. iij. de declaratione terminoꝝ vlui
vſus poſſeſiõis. ꝓpꝛietaus wominij et iurj.
Ka. iiij. de diuerſis vicijs wominoꝛum et eo
rum officialium.

Ca. v. de feudis 7 feudatarijs. õ infeſti /
ture feudi. Et b modis ſeudũ amittat.
Ca. vi. de młtiplici ſeruitute ⁊ manumiſſio

ne. Auxta illõ. O dñe gꝛ ego ſeru tuꝰ ego
ſeri tuus filn ancille tue. Annectunt de/
fectꝰ pꝛincipũ rectoꝛu et eoꝛu officialiũ.

itulus.iiij de militib ⁊ multiplici lello.

Ca.pꝛimũ de txiplici miicia. Clericali. Spi
rituali ⁊ Qay cali. et de ſingulor certamine
iuuamine. et ſolamine. m illud. Pꝛecinxi

ſti me virtute ad bellum. et ſupplantaſti ini
micos meos ſubtus me.
Fa. ide ſtipendiarijs ⁊ de bellis iuſtꝭ et iniu
ſtis. An ſubditi teneant᷑ wminis ſuis obſe
qui indifferenter in iſtis. et àbo bellare lice/
at. cñ pluribo hmõi queſtionibuus.
.Ca. ij. de bello ꝑticular.et quõ liceat ſe de/
fendere iuxta regulã iur) natural. Dim vi

Tabula tituloꝛum

Ca. rrv de diuerſis vicijs mulierum in ge/

faluli a nobis adoꝛanda. Diung,

ſufruct

architecnis. fabꝛis et agricolis.

repellere l!ʒ cñ moderamĩe ĩculpate tutele.
Cg. iiij. de repſalijs et materia duelli. s⸗

Titulus. v. & coctoꝛibo et ſcolariby vni/

uerſalis ſtudij. .
Ca.pꝛimũ.de mõ atq; foʒma acqͥrendi ſciẽ
tiam. et diuerſo fine ſtudentiũ.penes ꝓpł
ticum. Bonitatẽ. diſciplinaʒ.et ſcĩiam coce
me.qꝛ mãdatis tuis credidi.

Ca.ij. de multis q̃ ptinẽt ad voctoꝛatũ in di

uerſis ſciẽtijs. Et de pluribus deſectibus
ctorum et ſcolarium.

Citulus.vi. de ſtatu aduocatoꝛũ et pꝛo/
curatoꝛum iudicialium.

Ca.pꝛimũ.de exercitio aduocatoꝝ.et diffe /

renti q̃litate eoꝝ. Auxta illud ꝓphete. Po/
ſtula a me et dabo tibi gẽtes hereditatẽ iuã

.etpoſſeſſionẽ mnã terminos terre.

CCa. ij. de his que ꝑtinent acebituz modũ

aduocandi et ſalarijs eoꝛum et vicijs pluri

mis.et deſectibus eorum. —

. Ca. iij. de tabellionib⸗ et ꝓcuratoꝛibus ia⸗
CKa.iij. de viduarxũ inſtitutione.et mnõ auer/

larijs et defectibus pluribus eozꝛum.

Citulus. vij.de ſtatu medicoꝛum.
Ca.pꝛimũ.q;uenerandi ſunt medici in ſua
facultate. Juxta ꝓpheticũ. Nunqͥd medici
ſuſcitabunt et confitebunt tibi.
Ca.ij.de diuerſis vicijs medicoꝛũ ⁊ eoꝝ ſa

icip mis larijs Et b medic;nos cõmittere debemꝰ.
Ca. iqj. de womimio cluitari vregnon ſſie eis ficũ
CTitulus.viij. de ſtatu mercatoꝝ⁊ artificũ

Cap.pꝛimũ.de exercitio artiſicũ regulato.

vt videlicet oꝑent᷑.cũ bona cõſciẽtia. debi⸗

ta cõuenientia. et debita ꝑmanẽtia. Juxta

illud. Exibit homo ad opus ſuum et ad oꝑa

tionẽ ſuam vſq; ad veſperam.

Ca. ij. de diuer generib Zctuũ. ⁊ frauciby

Ca. iij.de negociatoꝛibo ⁊ cãploꝛij/ ſeox.

bus. ⁊ de diuerſis generib⸗ cambionr.
Ca. uij. de diuerſis generib artificuũ. et eoꝝ

miniſtris. vicʒ. de auriſicibb. ꝓſenens. lani

ficibo.ſerincis. aromararijs. barbitõſoꝛibo.

£●

CTitulus.ix.de ſtatu iudicum ſecularium /
et eccleſiaſticoꝛum. „ —. „
CKa.i.quibus modis ꝑeruertatur SH —
Etibi de mũeribo.qꝛ Bean q cuſtodũt iu⸗

S

4
W
W

diciñ.et faciũt iuſticiã in omm tempoꝛe. S„
Ca. ij. de pluribus que pertinent ad iudci⸗
um. et de ſalarijs iudicumær aſſeſoꝛum.
Cap.iij. de officio iudicis delegati.et ſi poſſit
ſubdelegare. Et ꝙ delegan iurudſtio expi⸗
rat decem modis.
— . . „.
0° — .
d0
* „*

iudicijs videlicet.ig citationis.rxepñtatio

terrcie partis

Ca.iiij.de cõſeruatoꝛibo pꝛiuilegioꝝ.q mo
deſte elnt halere in ꝓceſſibo ſuis.⁊ que
ſctant ad eoꝛum officeum.
Ca.v. de officicio oꝛdinario p. 701 ſint. ⁊ de
ptinentibus ad eoꝛum officium.
Ca.vi.de arbitris quemadmodũ differunt
ah oꝛdinarijs iudicibas et arbitrarijs.

Ca.vij.de triplici mollo ꝓcedendi in iudi⸗

cio.et pꝛimo de mõ ꝓcedendi ꝑ inqͥ ſitionẽ
in qb cauſis fieri poſſit.⁊ ſubſtãtialibi ſuis.
Ca.viij.de modo /ꝓcedendi ꝑ accuſationeʒ
et qui ꝓlæibentur accuſare. HZ
Ca.ix.de ꝓceſſu iudiciali ꝑ denunciationẽ.
Ca.x. de purgatione canonica quõ fieri ha
bet. et cũ quot quis ſe delat purgare.
Ca.xi.de teſtib.et examinatione eoꝛũ etqͥ
Poſſint eſſe teſtes.⁊ de pena falſi teſtis.
Ca. xij. de ſententijs ferendis.
Capitulum.xiij.de litis conteſtatione.
Ca.xiiij.de appellstiõe.ſi oĩbus liceat.in q̃
bus caſibo reijciat᷑.ad quẽ ſit appellandum
et de pſecutione ſua.
Ca. xv. de mõ agẽdi ſine figura ⁊ ſtrepitu iu
dicij.⁊ ꝗuõ ĩtelligit᷑ cũ dẽ Oeplano defacto
ſine oĩ ſolẽnitate.obmimis ſolẽnitatib iurꝭ
Ca.xvi.de vecem obſeruandis ſucceſſiue in

nis.dilationis.litis cõteſtationis. ꝓbatio⸗
mibus ꝓducendis renunciationis ⁊c.

Citulus. x. de ſtatu moꝛientiuild.

Ca.pꝛimũ de triplici wvmo vicʒ. cõſcientie

familic.et ſepulture.quibo ꝓuidendũ eſt in
ſtãte moꝛte. Juxta illud ꝓphete. etatus
ſum in his q̃ di.ſunt mi.in w..ibimus.
Ca.ij.de penitẽtib in extremis.
Ca.iij.de teſtamentis ⁊ executoribus teſta
mentoꝛum.
Ca.iiij.de donationib cã moꝛtꝭ.quẽadmo
dũ differat a legatis.et q̊ͥs poſſit donare.⸗
bus.Quot deniq; modis reuocari ponſit.

Titulus. ri. de ſtatu loſpitalarioꝝ.⁊ de iu
v xiſditionibus ad ea pertinentibus.

KLa.i.de conditione lvſpitalarioꝛũ.vt infir
dcis ꝓuideant de ſccramẽtis et neceſſarijs
Pſuſtentamentis.et lvꝛtent᷑ de pacientia be/⸗
nignis verbis intuitu eius.qui in eoꝝ noĩe
et ꝑſᷣnis Pngrne cum effectu dicere pñt
mam. Ego mendicus ſum et

niſquis ſigillatinſ. Ego mendicu
ſaup. cominus ſolicitus eſtmei.

Ca. ij.de his qꝑtinent ad lvſpitalia et eo;

W
*
421 , 8
.„
ℳ
ℳ
W % „ ⁶ι
*
.„ £● * △●
„„
ι
ı
00

„ue rõ ſit reddenda de ꝑcept⸗ vexpoſitis

q̊ et vᷣtutibo ſe exercere. Eri diuinis o

Ca.v. de ſepulturis ⁊ canonica poꝛtioneæ
ſepulture ꝓbibitione.

officiales. q̃bs eoꝝ cura ↄmitti poſſit. qᷣbuſ

Titulus xij. de eccleſijs et patronis eax.

Ca.pꝛimũ. Eccleſia tribo modis ſumit᷑. pu
ta. collectione fidelium generali? pozre
gatiõe iuſtoꝝ ſpãli.⁊ ꝓ edincatione lapidũ
materiali. Juxta illud. An eccleſijs budici

te deo dño de fontibo iſrael.

Ca. ij. de ꝑtinennbo ad edificium materiale
eccleſiaꝝ.quis poſſit de nouo erigere et qs
teneaf eam reſtaurare.
Ca. iij.de ĩimunitate eccłiaꝝ ⁊ pſonax eccle
ſiaſticaꝑ. de pena violantiũ et quõ violari

dicatur.

Ca.iiij.de cẽſibo ⁊ tributꝭ ecchiax.pcuratio
ne ⁊ diminutiõe eaꝑ nõ fiena. „
Ca.v. de alienatõe reꝑ ecclie.ſi fieri poſſit
A in qpibo caſibus.
a. vi. de conſecratione eccleſiarũ.et quo⸗
modo violentur.et quõ reconcilientur.
Ca. vij. de veneratõe eccłiax. iuxta illð Ego
aut in multitudie mĩeę tue introibo in wmũ
tuã. adoꝛabo ad tẽplũ ſcm̃ tuũ in timo tuo.
Capi.viij.de reliquijs et imaginib ſacris.
et canoniʒatione ſanctoPum.
Capitulũ.ix.de triplici adoꝛatione.latrie
dulie.et yperdulie. l
Ca. x. de deuotione et eius effectu. et oꝛna⸗
tu eccleſiaꝝ.et de aque bñdicte vᷣtuttb.
Ca.xi.de oblationibo eccleſiaſticis que fix
unt in eccleiijs.
a. xij. de patronis eccleſiaꝝ.et que ꝑtinẽt
ad iuſpatronat.et quõ lñt pᷣſentare.

TCitulus.xiij.de clericꝭ ⁊ diuinis officijs

Ca.i.de exercitio clericoꝝ.qꝛa ſecłaribus
negocijz debẽt abſtinere In ſacxꝭ elodun⸗
lces
et oꝛatiombo ſe exhibere. Juxta illð. ſi wꝛ
miat) iter medios cleros pene colũle dearè⸗
gẽtate. et poſterioꝛa wꝛñ eiꝰ ĩ palloꝛe auri.
Ca.ij.de conuerſatione clericoꝝ. et a qͥba
exercitijs delent abſtinere. MU
Ca.iij Oe cõuerſatione clericoꝛũ ſ̃m regu

—s

lam apficam opoꝛtet epᷣm eſſe irrepꝛehbenſi
bilem. ſub.xiij. canonibo declaratam.
Ca.iiij.de hoꝛis canonicis ſub pluribus q̃
ſtionibi.qͥ ad eas teneant.qͥbus tpibo dicẽ
de.ſi requirat᷑ attentio et hmöoi.

Ca. v. de ceremonijs miſſe ⁊ expoſitioniba

Ca. vi. de ꝑtinẽnbo ad miſſaʒ. et aſuis.

lebꝛ andi frequentatõe.⁊ eius vtilitate.

Litulus. riſi. ſeptem ſacra nentis eci
cleſie et ſtatu mimſtrantiũ ⁊ cõferentiũ ea.

.Ca.i.de ſackoꝝ oꝛdinatione et eoꝝ virtua/
li oꝑanõe. Yuxta illud. O⸗ iſt verbũ ſu et
ſanauit o . eripuit eos & itentõib egr.

Ca. ij. d i⸗ crameto baptiſmi q;tũ ad fieno

mis excluſione baptiʒati cũ deo recõciliatio
nẽ er eius poſtea ſanctã conuerſationẽ. Ju
xta iullud ꝓphere. Nox dñi ſuꝑ ads de ma⸗
lteſtaus mtonut. oñs ſuper aqsmultas.
Ca. iij de ſacro confirmatõis q;tum ad ſuã
qdruplice ſpecieʒ m illud. Cõnſrma loc de
us quod opatus es in nobis a templo tuo
quod eſt in hieruſalem.

a. uij. de ſacramento eulzariſtie q;tum ad

ſui eximiꝗᷓ excellenã. ↄferẽtis nimiã lbeniuo
lonnã. et aſumẽtis idoneã ↄſcietiã. Juxta
iliud. emoꝛiã felit mirabiliũ ſuoꝝ miſe⸗
ricoꝛs et miſeratoꝛ dñs. eſcã dedit tonẽ. ſe.
TCa. v. Aterũ de ſacto eulꝛariſtie ;ium ad
citate ſub panis lecie latentẽ. Oulitatez

ſominis cñ deuonone ↄſequentẽ. Et vene

rabilitatẽ plebis eulꝛariſtie aſſiſtẽteʒ. iuxta

illud. &rit firmamentũ in terris in ſumms

monuũ. ſuꝑextollet ſuꝑ libanũ fructus eiꝰ.
et floꝛebũt de ciuitate ſicut fenũ terre.
Ea. vi. de ſacto pnie. Confeſſionẽ peniten/
tiale exercendo. ↄdinone rõnalem adhibẽ
do. innouationem ſpualem cõſequendo.
m i lud. Dixi cõ ſiteboꝛ aduerſum me imu
ſuciã meã.et tu remi.impie.pec.mei.

Ca. vij. de ſacro oꝛdinis q;tum ad ſin niſte

rium almkhicum. ꝓp quo debent venerari. ha
bitũ gratincum quo debent exoꝛnari. et pꝛe
mum gloꝛificuz quo debent decoꝛari Fm il/
lud Sacerdotes tui induantur iuſticia. et
lancn tui exultent. .

Ca. viij. de exrreina vncnõe q;tũ ad ſui di⸗/

» —

ſtinctionẽ a ſpuali em electoꝝ eta iacramẽ
rali cathe cunnmnoꝝ vncnone. ᷣm illud. m
pinguaſt in oleo caput meum. et calir me?
inebꝛians q;pꝛeclaruseſt.
Ca. ix.de ſacro miimonij queadmodũ ſe cõ
iuges debent habere adinincẽ. vt benedieno/
nem patriarchaꝝ conieqntur. penes illud.
Fecerunt fructum natuitans. et benedixit
eis et multiplican ſunt mms.
Ca.x. de pluralitate ↄiugij et eius diuoꝛtio
quõ olm pluralitas ↄiugij licebat.et caſus
m quubus licet dimittere vxoꝛem.
Capi.xi.de ſacramẽtis in genere. de nüero
eoꝛũ inſtitutione differẽna a ſacramẽtꝭ ve
teris legis.et anectu.que ſint neceſſaria.et
quis eoꝛũ ſit numſtratoz.
Lapi. 1i.de iaccamen eulzariſtie inſtitutio

Zabula tituloꝛum

ne. co mmunicatione. miniſtro 1effeceu.
Capi. xiij. de baptiimi materia. foꝛma mini

oſtro ⁊ eſte

„ 9 * — ℳ₰ℳ ℳ— „ * .
Ea imn te Mcramẽto cõfirmatõis eits mi

mſtro. materia.et effectu.

Capi.xv.de ſacramẽta extreme vnctionis
qᷓ;tũ ad ſui materiã.fonam.mimiſtrum et

eſtectum.

Capi.xvi. de oꝛdine ſemptẽplici.et per quẽ
actum impꝛimat᷑ caracter in ſingulis. De

tꝑe et mõ oꝛdinanonũ de etate oꝛqinando
ri.et de excõmunicanone eoꝝ.
Capi. xvij.de penitenne quidditate.effectu
impedimentis.et eius remedijs.
Ca. x viij. de contrinonis necen. tate.quali⸗
litate.quantitate.et eius cauialitate.
Ca. xix. de confemioms necenitate et quali
tate iub ſedecim cõditionibo œclaratis.

Capituliim vigelimu. de HFtiſtactõe 7 ope⸗

ribus eius.
Citulus.xv. de ſtatu beneficiatoꝛum.

.D . . . °
Capitulum pꝛimuʒ de dignitanbo. pᷣbendis
leneficijs.et collatione eoꝛum. De plurali

tate beneſicioꝝ.de diipem atõe ſuper eo.De

reſidentia et abienua in beneſicijs.

Capitulum.ij.de tranſitu clericoꝛuʒ de vna

eccleſia ad aliam.
Capitulsun. iij de permutantibus leneficia
vel pꝛebendas. .

Citulus. xvi. de ſtatu religioſoꝛũ.

Capitu. pꝛimũ de eſſentialib religionis. ſ.

pauꝑtate. caſtitate.et obeclenna. Et de ce
remomalib et varijs regulis et cõſtituno⸗

mibus et tranſgren omb earum. Et de pꝛe

eminenna vnius rengioms ad aiterã. 1 ba

bere alqua in cõmum n minuatꝑfectione.
Ca.ij. de cõſiderãdis ꝓ ingrenu religionis

et de obligantib ie ꝑ votum ad eum.
Capitulum.iij. de ꝓfemone eypnia.et ꝙin
oꝛdine mendicantiũ requirat annus ꝓba/⸗
tionis continuus.et quot modis fiat taciê
ta ꝓfemio.et de ꝓſemſonis vtilitate.

6

5

CCa. iij. de tranteuntibo de vna religione ag/?.
ᷣH

aliam religonem.

*

Capitulum.v.de ei

gioſi.

ℳ

Ca.vi.de ptinẽtiba ad religionẽ.vicʒ. habi

* . „ „ „. * *
apitulum. ectisetfugitiuis. et de·
excõicationibo varijs quas incurrunt reliꝰ ¶ ⸗

—

tu.ſtudio.medicatione.laꝛe manuuʒ.eſu
carmiũ. de cõtracuib et obliganombo eoꝛnñ.
Ca.vij.de platis telig oloꝝ Abbate abba,-
tiſa.et quomõ debent inſtrui nomnieii.
. O

D

E£ —

tercie partis

Capitulum. viij. de diſciplina religioſoxꝝ. in Ca. xx. te penitentia iniun Rendg a confeſſo

conusrſando cũ alijs. in ambulãdo. in ſtan re. ne vileſcat auctoꝛitas &cleſie. et ne po/ .
do. in habim. in geſtu. et in ſilemio. * teſtas clauium contemnef.
Ca. ix. de exẽptione religioſoꝛiet alioꝛũ. Ca. xxi. de foꝛma et modis abſolutõi 3.7 de . .

ſi nõ obſtãte pꝛiuilegio eoꝝ ↄueniri pomint canonibo penitenrialibo. Et de penitetia in⸗
coꝛã oꝛdinarijs rõne velicti vel cõtractus. iuncta in peccat impleta.ſi ſit iteanda.
CLa. x. de ptinennib ad cõmendationẽ reli / & pitulum. xxij.de celanone et ſtino con/
gionis ratione bom̃. vtilitatis.iocunditatꝭ ſeſmſonis. Aui teneant᷑ ad ſigillũ.et ad que
et poneſtatis. QAuia in ea homo viuit puri ſe extendaut.
cadit rarius. ſurgit velo cius. qͥ ad initiũ re
ligionis. Incedit caunus.Qieſcit ſecunꝰ Titulus.rviij.de ſtatu pᷣdicatoꝛum.
Irrotat freqntius.qͥ ad ꝓgreſſum. purgat Capitulum.i. de ſedecim ꝓpꝛietatibus ce⸗
citius.moꝛif᷑ ↄfidẽtius.⁊ remunerat᷑ copio lor. et decemnouéẽ pꝛiuilegijs pᷣdicatoꝛum
ſius.quo ad terminũ.Ecce q;onũ et q;3io ꝝ½ Mam celi enarrant gloꝛiã dei.
cundũ habitare fratres in vnum. La. ij.de inqͥ ſtoꝛibo quomodo ſe debẽt ha⸗
́”MUñ . bere in inquiſirione cõtra hereticos.
CTitulus.xvij.de ſtatu confeſſoꝝ Quẽad⸗ Ca.iij.de pꝛedicatoꝛib quales debent eſſe
modũ ſcrutãtes iniquitates defecerũt ſcru videlicet in dilectione ardẽtes.in cõuela⸗

tinio. tSsettItItIſione relucẽtes. et in ſtiẽtia cõpetẽtes.
Ca.i.de ptãte ſi auẽte cõfeſſoꝛis. Caprulum quartũ de decẽ defectibi a quib-
a.ij. de oꝛdinario cõfeſſoꝛe vniuſcuiuſqʒ pᷣdicatoꝛ ſe delet cauere.
quo ad eccleſiaſticas ꝑſonas. Ca. v. de ſoꝛma pᷣdicationis.et de ſeptẽ mo

Ca. ij.cui debẽt layci oꝛdinarie cõfiteii. dis pꝛocedendi in pꝛedicanne.
Ca.iij. Inqͥbus caſibus quis poſſit alteri Ca. vi. de modis dilatandi materiam. et li
cõſiteri q;ᷓ ꝓpꝛio ſacerdon.etiam ſine licẽétẽ bꝛis autenticis eccleſie et appcriphis.

tia eius. „ .Y
Capitulũ.v.Quis poteſt ↄmittere audien Citulus. xix. de ſtatu pꝛelatoꝛꝛun.
niam cõfeſſionũ. Ca. i. de p̃latis et pficiendis. vtputa ambi⸗

Ca.vi.Quõ curatus poſſit dare licentiaam coſi excludant᷑.canonice inſtituant᷑. dñi⸗
vel denegare. „₰„ ſe exedqnt. Juxta illud. Peccatoꝝ coꝛnua
Ca.vij. ꝙ monachi non poſſunt audire cõ⸗/ co nfringam exaltabunt᷑ coꝛnua iuſti.
femſones ſine licenna pꝛelati ſui. CLa. ij. de electione ad pᷣlaturã. quis vomt ⁊
Ca.viij. de ptãte audiẽdi cõfeſ 6es fratx pᷣ qui non poſſit eligere atq; eligi. De electio
dicatoꝛũ ⁊ mino.ptexiu clemẽ. Dudum. ms tpe.loco.foꝛma. triplici mõ. Et qñ po
Ca. ix. de effecnibus q ſequunt᷑ ex cõmimõe teſtas eligendi ad anum deuoluatur.
audientie ↄfeſſionis alteri facte. Ca.iij.de poſtulatiõe qͥd ſit. qs poſtulari po

Ca. x. in bus differunt fratres pꝛeſentati ſit. et de eſtectu poſtulatonis.
tenoꝛe cle.Oudũ.et ſacerdotes curati con C a.iiij.de cõfirmatione electoꝛum.

femones audiendo. . Ca.v.de renũciatione.q̃ quis renũciat di⸗
Ca.xi.de caſibus reſeruatis ep̃is. gnitati vel officio habito. qualiter fieri ha⸗
Ca.xij.de eo qui abſoluit aliquẽ a caſu aqᷓ beat.q̃ renũciariet qͥs renũciare poſſit.
abſoluere non poteſt. Ca. vi. de diuerſis officijs ſeu dignitatibus
CLa. xiij. An in generali conceſſione conti/ Et pꝛimo de archidyaconatu et eius luriſ⸗
N neatur ſpecialis. dinone. Deus em̃ in gradibus eius cogno
.LCapitulum. xiiij. Quid oſſint penitentiarij ſcet᷑.cum ſuſcipieteam. .
curie romane. CLa. vij. de arciip̃ᷣſbiteris ⁊ eoꝝ officio.
ACa.xv. Quid fiendum quando confeſſoꝛ Ca. veij.de pꝛinicerio ſiue cantoꝛe.
. Jon iptelligit vemtennam. „. CLCLa.ix. de officio ſacriſte et cuſtodis.
arprwſin qua delxt halxre cõfeſſoꝛ. Ka. r. de officio vicarij pape vel epiſcopi. et
.. 4 Ca. xvij. de bomtate confenſoꝛis in ſe. Et q̊ eoꝝ iuriſditione vicarijs eccleſiaꝝ.qui de
. mogo ſe debeat habere ad penitente. ſeruiunt diuinis officjs.
CLS xviij. de regulis quibus cognoſcit᷑ pech Ea. r.. de debito modo ſe habendi in officio
catum moꝛtale æemal. pꝛelature. vt vicʒ querant ſubditoꝛũ vtili⸗ *
Ca.xix.ꝙ confeſſoꝛ debet ſcire ⁊ ſeruare vti tatẽ.vt habeant in agendis intennonũ pu⸗
lia et neceſſana in ipſo exerciito audiende ritate. t vt addant exeploꝝ puntaté. Ju⸗ .
confeſſionis. “ xta illð.Pauit eos in innoetia coꝛdis iui .
. . .
* .
„. 2 . *
„ U
„* .

Labula tituloꝛum

et in intelleetibammanuũ ſuan deducet eos.

Citulus.xx.de ſtatu epiſcopoꝝ.archiepᷣo
ꝛzum. et patriarcharum. ,B
a.i. Epi delvent tria habere ad ſui honoꝛeʒ.
uxta illud. DPꝛo patribo tuis nati ſunt ti⸗
pi filij cõſtigies eos pꝛineipes ſuꝑ omnẽ te
rxam.memoꝛes erunt nominis tui dñe.

Ca.ij.de bis que ꝑptinent ad executionẽ epᷣi

officij.vt in oꝛdinãdo.ↄfirmãdo.bñſicia di
niando.admimiſtrãdo tꝑalia.d iuriſditi
one eoꝛum et alijs multis.
Ca.iij.de archiepᷣis q;tum ad eoꝝ dignita⸗
tis eminentiã.o ꝑcoſitatis cõgruentiaʒ.et

loneſtatꝭ ↄrinentiã. Auxta illð.Accingere

gladio tuo ſuꝑ femur tuũ potetiſſime.
Ca.iiij.de priarchis pꝛimatibꝰ ⁊ axchiepᷣis
q̊ ad eoꝝ iuriſditionẽ et de palleo eoꝝ-.
Ca . de viſitatione henda ꝑ epos.et ali⸗/
os pᷣlatos ꝙ fieri debeat. affectualiter cum
lubditoꝛu m vtilitate.vniuerſaliter cũ mo⸗
doꝝ varietate.et miſericoꝛditer cũ flagel⸗
loꝛũ ſeueritate. Auxta illud. Intẽde ad vi
ſitandas gentes.et nõ miſerearis oĩbo qui
oꝑantur iniquitatem.
Ca.vi.de quibus ſint fiende inquiſitões in
vliitationib ad diuerſos ſtatus.et de ꝓcu
rationibus ſiendis legitimis nuncijs apli/
cis et alijs pꝛelatis.

Titulus.xrxi.de ſtatu cardinalium et lega
toꝛum.

Ca.i.Cardinales quid ſint reſpectu pape.

Homini em̃ ſunt cardines terre.et poſuit
lſu ec eos oꝛbem. = .V
Ca. ij. de vertinentibus ad ſtatum cardina⸗
uum et officia eoꝛum.
Li.iij.de voteſtate et auctoꝛitate legatoꝛuʒ
Jarta illud. Oiſipa gentes que bella vo⸗/
lunt.venient legati ex egypto et ethiopia.
pueniat manus eius do.

Titulus.xxi.de ſtatu ſu nmoꝝ põtificum
Ca.i.de gloꝛia ⁊ honoꝛe ſummi põnſicꝭ. iu
xta illud. öinuiſti eũ paulominus ab an/
genlis gloꝛia et honoꝛe coꝛonaſti eñ.et ↄſti⸗
tuiſti eum ſuꝑ oꝑa manuũ tuarü. .
Ca.ij.de ptãte papꝑe in genere.imo de ptãte
oꝛdinis iuriſditiomis.et interpꝛetauõis in

ſecie. Juxta illud. Cibi dabo claues regni

celozꝛzum.
Capitulum tercium de poteſtate eccleſiaſti
ca ſignata per claues.
Ca. iiij.de ptãte eccleſiaſtica iterum ſigna⸗
ta ꝑ claues q;tum ad ſeptẽ ptãtes.in quib
beatus crus pce ſit alios apoſtolos.

Ca. v. de poteſtate papæ. quo ad celeſtia.in⸗

fernalia. et terreſtria. paganos. indege. ei
ꝛziſtiano s. Et de cõparatione eius ãdim⸗

rium. εPnatione ↄſtantini eccdleſje ſa
erg 3eRahenin ſub pedibo ei oues
et boues vniuerſas.inſuper et pecoꝛa cãpi.
volucrxes celi ⁊ piſces maris.
Ca.vi.de ptãte pape indiuerſis materijs.
ex his q̃ ponit coctoꝛ ſancetus in diuerſis li⸗
bꝛis ſuis.ꝑ.xxiiij.queſtiones foꝛmatas.
Ca. vij.xecitat quinginta caſus.in quibus

ſolus papa diſpenſat. .

Capitulum octauum. quare mutatur noꝛ

mẽ papꝑæe in ſui creatione.

Titulus. xxiij. de concilijs vniuerſaliby.
Ca. pꝛimum.d differentia pape et concilij
inſtar ſolis et lune. Juxta illud. Non ab⸗/
ſcondi maericoꝛdiam tuam. et veritatẽ tuã

a concilio multo.

° E
Ca. ij. de cõcilijs vniuerſalibo.ꝓuincialibo.
et ſino dalibs Ad qͥs ꝑtineat ipſa congrega
re.et qui habeant conuenire.

„

Ca.iij. & nõ licet appellare a ſummo donti

fice ro manoꝛuʒ ad ſucceſſoꝛem ipſius.nec

ad generale concilium. ꝓpter pꝛiuilegia ro

mane eccleſie a chꝛiſto thadita.

.

Ca.iiij.de cõcilijs ꝓuincialibo.et ſinodalibo

adcdltiones wctoꝝ. Qu ſint vocãdi ad ea
q̃ habent᷑ ibi expediri.qualem poteſtateʒ ha
beant congregati.quot requirãtur in cogni

tione cauſarum.et de efficacia mibi decreto

rum et concluſozdaPuaoaiaim.
Ca.v. Que ꝑſone dicant᷑ eccleſiaſtice ſub

ſer differentijs ꝑſonarũ.vicʒ. clericis in ma

ioꝛibus oꝛdinibꝰ ſacris Deo deuotꝭ fratri⸗

bus et ſoꝛoꝛibus tercij oꝛcinis ſancti Frãa⸗

aiſci.veſtitis de pnĩa ſancti dñici.atq; lvſpi
talarijs. Et que loſpitalia atq; oꝛatoꝛia di
cantur pꝛophana.et que religioſa gauden
tes immunitate ecclenaſtica.

TCitulus.xxiiij.de excõmunicatione maio
ri. Et de ingulis excõmumcatiomibus q laa
bent᷑ in coꝛꝑe iuris et in extrauagantibus.

La.i.de excõicatione cõtra inijcientes mæ
nus violentas in perſonas eccleſiaſticas.
Juxta illud. Si quis ſuadẽte dyabolo.

de. xv. caſipus in quibus quis ea vbeer n
incurrit. Et de. xvi.caſibo mn b excòicatus
pꝛopterea abſo lui põt circa papam.

Ca.qᷓͥ.excõicant.i.excõicati denunciant᷑ ⁊ de
clarant qͥ ſancte romane exchie cardinales

hoſtiliter fuerint inſecuti vel ceperint vel fu

Ca.iij.excõicant᷑ bannientes epiſcopos et

OQ

. △
—,
0°⏑ .
ι

0

Cai
itet
ſi⸗
ſaut
ſa
ſes
n

—
— — — — –—

neto

r/
fiß

.. A

4

Z rum. 7 o
ſeruat᷑ pave.

ad boc coo derantes.
Ca.iiij. Excõicant᷑ oẽs lłeretici et fautoꝛes
⁊ receptatoꝛes eoꝝ.⁊ pape reſeruar᷑ abſolis
Ca.wv. excõicant᷑ ſepeliẽtes hvticos ſtio
fautoꝛes.credentes.⁊ receptatoꝛes eoꝝ.
Ca.vi.Ercõ municant᷑ rectoꝛes impedien⸗

tes vel nõ iuuantes epᷣos et inq̃ ſitoꝛes he⸗

reticoꝝ et fautoꝛũv᷑t receptatoꝛii.
Ca.vij.Cxcõicant᷑ inquiſitoꝛes male.et cõ
tra ↄſciam ſuũ officiũ exercentes. —
Ca.viij. Excõicant᷑ inqͥ ſitoꝛes et cõmiſſa⸗

rij eoꝝ alicite extoꝛqntes pecuniã ſub pᷣtex/⸗

tu inquiſiionis.
Ca.ix.Excõicant᷑ innitentes oꝛdinationi⸗

bus vel alienationibo de rebus eccleſiaſticJʒ

et ſciſmaticis ſactis.
Ca.x. Excõicant aſſerẽtes romanam eccle
ſiam non eſſe caput aliarum eccleſiaꝝ.⁊ nõ
poſſe condere canones ⁊ decretaæl nõ eſſe
ei obediendũ. o —
Ca.xi.Excõicant᷑ incẽdiarij eccleſiarũ.vel
locoꝝ pioꝛũ.et poſtq; denunciati fuerint ab
ſolutio pape reſeruaf.
Ca.tij. Ercõican effractoꝛes locoꝝ ſacro/
poſtq; denũciati fuerint abſolutio re

Ca.xiij. Excõmuſi cant᷑ falſarij literax pa⸗
paliũ. et pape reſeruaf᷑ abſolutio.

172

Ca.xiiij. Excõmunicant᷑ vtẽtes ſciẽter fal/

ſis literis papalibo.

Ca.xv. Excõmunicant recipiẽteꝰ papales
literas ſeu Hullas in curia non de manibus
paxe vel deputati ad loc.
Ca.xvi.Excõicant᷑ coꝛrigentes.apponen
tes vel remouentes aliqͥd de literis papali⸗

bus.et pape reſerna abſolutio.

CLa. xvij. Excõicant᷑ facientes ſtatuta ↄtra

eccleſiaſticã libertatẽ.et ſeruari ea faciẽtes
et ſcriptoꝛes eoꝛũ et officiales iudicantes
Ca. xviij. Excõicant᷑ om̃es dñi.ꝓhibentes
ſubditis ne faciant obſequia coꝛꝑalia ꝑſo⸗
nis eccleſiaſticis. .
Ca.xix.Excõicant᷑ vſurpantes pronatum
de nouo in locis pijs.vel vſurpantes bona

vacantium eccleſiarum.

*

. .

Ca.xx. Excõicant᷑ ↄpellentes pᷣlatos et pè/
ſonas eccleſiaſticas ad ſubmittendũ eccleſi
as l eccleſiaſtica bona eis.
Ka. xxt. E&xcõicaſit᷑ ↄcedentes repᷣſalias. et
eis vtentes in clericos ⁊ bona clericoꝝ.
in. Exccant. grauãtes ꝑſonas eccle
ſi ſticas in ſe n ſuis ꝓ eo ꝙ noluerunt
eligere eos ꝓ qbo rogati erant.
a. xxiij.Ecõicant impediẽtes litigare ĩ fo
ro eccleſiaſficb.in cã que de iure vel ↄſuetu

—„ „

5
* 99
$

dine vel ex pꝛiuilegio poſſimt ibi tractari.

„ .

Ca. xxiiij. Excõ nunicant᷑ vomini et eoꝛum

officiales grauãtes aut licentiaʒ grauandi

dantes clericos vel ſuos conſanguines p

pter ſentẽtias latas ↄtra eos.
Ca.xxv. Ercõicanf exigẽtes vel exigere fa⸗

ſiaſticis ꝓ reby ſuis vel eccleſiaꝝ.

a.xx vi. Excõmunicant᷑ imponentes talli
As. vel collectas vel pꝛeſtantias clericis ſi/

ne licentia pape.
Ca. xx vij.Excõmunicant᷑ extoꝛquẽtes ab/

ſolutionem a cenſuris eccleſiaſticis ꝑ vim

vel metum.

Ca. xxviij. Excõicant᷑ cogẽtes non ſeruare
interdictũ vel excõicationẽ nõ vitarji.

Ca. xrix. Excõicant faciẽtes ſtatuta ꝙ vſu

re ſoluantur. vel ſolute non repetant. esz iu
dicantes ̃meg. S

*Ca. xxx. Excõicant deferentes arma vel li/

gua.vel mercimoniga ad ſaracenos 7.
Ca.xxxi.Excõicant᷑ ſpoliantes romipetas.
et pirate.et pape reſeruat abſolutio.
Ca. xxxij. Excõicant᷑ ꝑticipantes ſponte et

icieter in diuinis cũ excõicatꝭa papa.

exrcõmunicatos vel publicos vſurarios.
Ca.xxriiij. Excõicant᷑ ↄtrabẽtes mrimoniũ
ſcieter in gradibo ꝓhibitꝭ.veloꝛdinati in ſa
cris.vł ꝓfeiſi in religiõiba mares vel femie
Ca.xxxv. Excõicant᷑ ꝑticipantes ſciẽter ex
cõicato noĩatim in crimine criminoſo.
Ca.xxxvi.Excõicant᷑ facientes vel mandã⸗
tes alique interfici ꝑ aſſeſſinos.
Ca.xxx vij. Excõicant ꝓcurantes ꝙ cõſer⸗

Ca.xxxiij. Excõicant᷑ſepeliẽtes ĩ terdictos

uatoꝛes ſe intromittant de alijs q; manife⸗

ſtis iniurijs ſcienter.
Ca. xxxviij. Excõicant᷑ coctoꝛes qui admit
tunt ad lectiones legũ religioſos ſine habi⸗
tu.wl ad phiſicam.
Ca. xxxix. Excõicantmgr̃i et ſcolares ſtudij
bonomieniis ↄducẽtes vſpicia irreqͥ ſitꝭ in /
Ca. xl. excõicant mittẽtes ſcriptu qͥlinis.
rã vel nunciũ ſecreto alicui cardinaliũ. dũ

ſit in cõclaui ꝓ electione pape.
Ca.xhi.Excõicant᷑ dñi officiales rectoꝛes
vbi ſt electio pape.ſi nõ ſeruant cõſtituiio
nem.c.vbi.ꝑiculum.li.vi.
Ca.xlij.excòicant᷑ begbine begbardi.et aſſu
mentes vitã fraticelloꝝ.et eis fauentes.
Ca.xliij.excõicant᷑ ſumetes dignitatẽ ſena
torꝭ vł aliud regimẽ vꝛbis ſine licẽna pape.
Ca.xliiij.excõicant᷑ impedietes viſitatoꝛes
momlium m officio eoꝝ poſt monitioneʒ.
Ca. xlv. Excõicantur fingetes caſum frau⸗/
duleter.q̃ iudex mitat ve vadat teme .
1

cntes pedagia vel galellas a pſenis eccle

*

. . SSY —I—ù

⸗

nio ad mulierem. “
Ca.xlvi.excõicant᷑ ingerẽtes ſe ad offician
dũ vvĩes alteriꝰlingue irreqͥſito dyoceſano
la rlvil. erczican aßzſolnti ab excõicatõe
in articło neceſſitatꝭ.ſi poſtea cũ pñt non ſe
bſentãt eis q̊ oꝛdinarie debent abſoluere.
cia.xlviij.excõicat᷑ qͥ electus in papã a pau
Coꝛibus qᷓ duabus ꝑtibus cardinaliuʒ vᷣe
gerit ꝓ papa et qui eum recipiunt.
La. xlix. excõicant᷑ clerici locantes wumos
vſurarijs publicis alienigenis.ad exercen⸗
dum publicum fenus.
Ca.l.excõmunicant᷑ impedientes ſequeſtꝝ
factum in certo caſu.
Ca.li.excõmunicant᷑ clerici et religioſi qui
inducant ad ꝓmittendum de mutanõe vel
non mutatione ſepulture. .
Ca.lij.excõmunicant᷑ clerici et religioſi au
dientes leges vel phiſicam.
Cq.liij.excõmunicanæ religioſi ꝓfeſſi dimit
tentes habitũ temerarie.vel euntes ad ſtu
cha ſine licentia ſuoꝝ ſupioꝝ.
Ca.liiij.excõmunicant᷑ religioſi qͥ ſine licen
tia plebani vel epi dãt ſacta eulꝛariſtie vel

vncnõisextreme aut ſolẽniʒãt mrimomũ.
Ca.lv.excõicant᷑ religioſi retralentes homi

nes a ſo lunone decimarũ.
Ca.lvi.excõicant᷑ religioſi nõ ſeruantes in⸗
terdictũ qð ſciũt ſeruare matricẽ eccleſiã.
Ca.lvij.excõicant religioſi nõ faciẽtes ↄſci
entiã his qͥ ↄntent᷑ eis de vecimis certo mõ

Ca.lviij.excõicant᷑ monachi et canonici re

gulares ꝗͥ non habentes adminiſtrationeʒ
cõferunt ſe ad curias pꝛincipum.

Ca.lix.excõicant᷑ religioſi tenẽtes arma in

fra ſepta monaſterij ſine licẽtia ſuꝑior?ſui.
Ca.lx.excõicant᷑ fratres mẽdicãtes capien
tes loca noua ad habitandũ.vel mutãt vel
dimittant iã recepta ſine pape licẽtia.

Ca.lxi.excõicantur religioſi fouẽtes begbi

nas in ſtatu ſuo repꝛobo.
Cap.lxij.excõcant fratres mĩoꝛes ſi admit
tani ad diuina tꝑe interdicti illos de tercio
habitu ſancti franciſci.
Ca. lxiij. Excõicant omnes vtriuſq; ſexus
q pactũ fecerint vel aliqd ꝓmiſerint in cu⸗
ria ꝓ gratia vel iuſticia obnnendu.
Ca.lxnij.excõicant᷑ exenterãtes et ſcinden
tes coꝛpus defuncti ꝓ oſſibo eius trãſteren
dis et pape abioluno reſeruat᷑.
Ca.lxv.excõmunicaniur iymoniaci in oꝛ⸗
dimb vel beneficijs.

Capitulo.lxvi.excõcant᷑ nõ reuelantes ſi/

momam quam nouerunt.
Ca.lxvij.excõicant᷑ dantes vl recipientes
aliq̃d pꝛo ingreſſu monaſterij.
ı

,LCLabula tituloꝛum

Ca.lx viij. excõicani impugnan tes ltas ele
cti in papã. etiã ante ſuã coꝛonationãꝗõ.
Ca.lxix. excõicant᷑ gloſantes ſeu exponen
tes in ſclvlis clemẽ.E xiui de paradſo.
Ca.lxx.excòscant᷑ ingrediẽtes monaſteria
monialiũ pᷣdicatoꝝ⁊ mĩoꝝ ĩ caſu nõ ↄceſſo
Ca.lxxi.excõicant᷑ fratres mẽdicãtes trãſe
untes ad oꝛdinẽ monaalẽ ſine licẽtia pa
Capitulo.lxxij. Pꝛoceſſſis annualis ⸗pe.
q fit in curia in cena wmini.q̊ excõicantur
multa genera hominũ.
Capitłm.lxriij. De cã materiali.i.ꝓpter qͥd
ſit ferẽda excõicationis maioꝛis ſeſtentia.
Capitulũ.lxxiiij.de cã foꝛmali excõicatõis
id eſt quõ ſit ferenda.
Ca.lxx v. de cã efficiẽti excõicatiõis.i.qs poſ
ſit excõicare.et qͥs poſſit excõicari.
Ma. xx vi. de cauſa finali excõicationis et ef
fectibꝰ ipſiuus.
Ca.lxx vij.de abſolutione ab excõicatione
maioꝛi.quomodo fieri deetet a quo.

CTitulus.xxv. De excõicatione minoꝛi.
Capitulũ pꝛimũ.Quomodo ↄtrahat᷑excõ
municatio minoꝛ.et in qbo caſibo poſſit cõ⸗
municari excõicanis abſq; pctõ aut incurſi
one ipſius minoꝛis excõiatiõis.

Ca. ij. In bo caſibus cõicando cũ excõica
tis incurrat minoꝛ excõicatio
Ca.iij.ꝙ non tenemur vitare excõicatos.

niſi fueriut denunciati.

Citulus. xxvi. de interdieto eccleſiaſtico
Ca.pꝛimũ. In qᷣ conueniũt et diſfferuntex
cõmunicatio ſuſpenſio ⁊ interdictti.
Ca.ij.de interdicto generali et particulari.
et in quibus caſibo ſit pynendum.
Ca.iij.cõtra quẽ feratur interdictiim.
Ca. uij.de effectu interdicti.ſ.quõ ſit obſer⸗
uandũ et a quibus ſit abſtinendum.
Capitulum.v.de foꝛma interdicti.i.quõ po

—

natur.et quõ relaret.

Citulus. xx vij. De ſuſpenſiõe eccleſiaſti *
ca ſiue iuris.

Ca.pꝛimũ de triplici genere ſuſpenſionis. .

Capi.ij. Caſus in quibus incurritur ſuſpen

ſio.⁊ pᷣcipue pꝛopter ſimoniim. „7
Ca. iij.de ſuſpenſione pꝛopter ſoꝛnicationẽ e·
notoꝛiam. . . „ .
Ca.iiij.de ſuſpenſione in multis. N„

Titulus.xxviij. De irregularitate.
Capitulũ.i.qñ cõtrahat᷑ irvegularitas pꝛo

pter indebitam erxrecunonem oꝛdinum vel
officioꝛum diuinoꝛum. ôL
2— .
. 4
. —w—
* —.—
0 „— .
0
6

. — — —

kerciepartMis

1
Capitulum.qj. de irregularitate pꝛopter ho? bꝛijs aureis circũamicta vgrietatibus.
en Actüel mutilationz. CLa. iiij.de triplici miſericoꝛ dia quã accepi⸗
Ca.ij.de irregularitate bigamie et quomõò, mus a deo mediante vᷣgine maria. puta ſal
ie octꝗ modis contrabitur. „uuationisꝑ incarnationẽ. directiõis ꝑ eius
ſo Ca.iiij.de irregularitate pꝛoptẽr illegitima conuerſationem.et ſubleuationis ꝑ inter/⸗.
iſe Ca. v. de irregularitate ꝓpter va ſtionẽ. uentionẽ. iuxta illud. Suſcepimus de miſe
pa ria vitia coꝛpoꝛum. —. mꝛ i⸗ tuã in medio templi tuuun.„
K. Ca.vi. de irregulartate ꝓpter ſdam alios Ca. v. de angelis q;tum ad ſui oñluz exalta
n defectus. tu.exercitin delectatũ. et cõſoꝛtiũ aſſociatũ
„ r“”ł;’f iuð illud Pꝛeuenerũt pꝛincipes ↄiũcti pſal⸗
erqſe Citulus.xxix. De penis. lẽtib in medio iuuenculaꝝ tympaniſtriaꝝ.
entin. Ca.pꝛinũ de multiplici genere penaꝝ.tam Ca. vi. de nuero ⁊ vᷣtute angelox.locutiõi⸗
aͤis dei q;ᷓ; foꝛi eccleſiaſtici et ciuinnsg. bus ⁊ miniſterijs eoꝝ.et eoꝛũ quo ad nos
Ca. ij. de multiplici viſitatiõe dei per penas cuſtodia Juxta illud Gñdicite oẽs angeli
dopf in vita pꝛeſenti et in purgatoꝛio. Juxta U duni dñno.potẽtes vᷣtute faciẽtes vᷣbũ illius.
lud Deus viſitauit plebem ſuam. Ca.vij.de pfiarchis et pꝛophetis quõ xpᷣm
iseſei MMMV ngurarũt. Et de ſancto Johãne baptiſta et
. Citulus.xxx. De deo. eius ↄmendatione.ſᷣm illud Paraui lucer⸗
tin Ca.i.de multiplici noĩe dei ſumpio ꝑ eſſen/ nã chꝛiſto meo inimicos erꝰinduã ↄfuſide.
nã. ꝑ adoption. et ꝑ falſam eſtimationem o Ca. viij. de nptie quõ ſunt pꝛincipes ecchie
Fm illud Deus ſtenit in ſy nagoga deoꝝ. in et quiõ digniſicati ſunt a xpᷣo.ſᷣm id Pꝛinci
itni medlio aũt deus diiudicat. pes populoꝝ ↄgregari ſun t cum deo abꝛaaʒ.
l Ca.ij.de ipſo deo vno et trino. Juxta pmiũ qm̃ dij ſoꝛtes terre velemẽter eleuati ſunt.
ꝑefectũ bane felicitat:.effeciũ ſumme dei Ca.ix. de martyribo et multiplici martyrio
4 tatis.⁊ ſecretũ trine ꝑſonalitatis.ſm illud ac vnlitate eius.Et qͥd ad marty riũ exigat
ꝓphete. Diderũt ingreſſus tuos deꝰ.ingreſ vm illð Pꝛopter te moꝛtificamur tota die
ſus dei mei reg mei qͥ eſt in ſancto. eeſtimati ſumus ſicut oues occiſionis.
i La. iij.de lbeatitudine obiectiua et ſubiecti/ Capi.x. de confeſſoꝛibus in q̃druplici gene
ua lvis.ſ.in quo conſiſtat. re.ſ.pontiſicum. ctoꝛum.religioſoꝛum et
ns. Ca.iiij.de pꝛima vte aĩe.ſ.de viſiõe dei. ahlioꝛum bonoꝛum. Juxta illud.Conſite⸗
Ca. v.de ſcðᷣa cote aĩe.q̃ d elecuo ſeu ten bunt celi mirabilia tua dñe.etem̃ ventateʒ
Ca.vi.de torcia wvte aĩe.ſ.fruinone /tio. tuam in eccleſia ſanctoꝝ. .
ſico q̃ eſt delectatio ſiue gaudiũ.quod habẽt ſan
mey cti de deo viſo et amato. Ciitulus. xxxij. De pena purgatoꝛij.
Ca.vij.de q̃tuoꝛ otibo coꝛpoꝛũ gloꝛificato Ca.i.de ſubſtanna purgatoꝛij et duplici ge
lar. rũ.vicʒ.claritate.impaſibihtate.ſubtilita/ nere penaxꝝ.et ſi anima afſligi pm̃t penaſen
te. et agilitate.coꝛreſpõdennbo qᷓtuoꝛ tu ſus.
nib cardinalib Mã thꝛonꝰeius ſicut ſol m Capitulũ.ij. de ſuffragijs qͥbus a nobis iu⸗
lſen⸗ cõſpectu meo.et luna ꝑfecta neternum,. uan pomnt. iuxta illud Dirga tua et bacu⸗
Ca. viij. de aureolis in generali ⁊ ſpali mar lus tuus ipla me coniolata iunt.
np tyꝝ coctoꝝ ⁊ ᷣginũ de fructibo caſtitat ĩ pa ⸗ 8 ij
tria.⁊ qmadmodũ aureola differt ab aurea .
e, „% KTiitulus. rxrxi. De diuerſis ſtatibo comb-
* henſoꝛum. . . .
nig, . a. i. ꝙ chꝛiſt“ ẽ caput eccleſie ⁊ oĩm hoĩm .
en „ Fm diuerſos grad. iux illð.Cu dñe ſuſceb /-
S Jõ¶ͥĩ¶¶ toꝛ meꝰ es glia mea ⁊ exaltãs caput meũ. .

on . . Ca:ij.de qntu plici mecio in qͥb ieſus chꝛi⸗ J .
.„.-Kʒ‧Kũ ſtus cat ẽ ſalutẽ.puta diunali. vᷣginali.
„ „„ tpali.locali.⁊ ꝓtuali. vꝓuxta illud.Deꝰrex

„ nt᷑ oꝑatusẽ ſalutẽ in mecho terre.
Ka. iij. de laucib ⁊ pconijs vᷣginis marie.
q;tũ ad ſin ſingulare ſublimitatẽ.vfualẽ/p .
jel bitatẽ. ⁊ pꝛinilegioꝛũ pluralitate. Ois glo
na eius filtexegis. teſte ᷣs. abintus in fim/
E. „ ⁹ N0 —
8 ——
. — *
8 . „ 0°0
„ 14 *
. £●
— . . .
„ . * .
4 .

60=

ciiepiſcopi ſoꝛentini oꝛdinis pꝛedicato
xum in qua agit᷑ de officio cuiuſq; hominis
cuiuſcunq; conditionis. dignitatis vel gra
dus. de omni deniq; arte atq; vſu viuendi.
e eccleſie ſacramẽtis.cenſuris ac penis ec⸗
cleſiaſticis. Que pars de ſtatibo nuncupat.
itulus pꝛimus de ſtatu coniugatoꝛũs

¶&apitilum pꝛimum de matrimonio.

et bene tubi erit.
Droꝛ imn ſicut vi

tis abũdans in la

ſuaanctũ concilium
vyvyvyniuerſale eccle⸗
ſie. Mon ſolũ virgines et cõtinentes et vi⸗
due.ſed etiam cõiugatiꝑ rectam fidem ⁊ bo
nam operationẽ deo placentes ad eternam

merent᷑ beatitudinem ꝑuenirxe. extra de ſum
ma. tri. et fi. ca.ci: uerunt qͥdam dicti ta⸗
ciani et marciani qͥ dixerunt vomines in ſta
tu cõiugali nõ poſſe ſaluari.ſed hi ab eccle/
ſia pꝛo vereticis repꝛobati ſunt ⁊ cõdemna

ti. Cum em̃ deus fuerit auctoꝛ et inſtiutoꝛ Dbitrig notabimus.

coniugij vt patet Beñ.ij.dicere comugiuʒ

appꝛobans Ip numeſt in
genere a⸗ tis elegit non coniugium cõ

¶Zitulus Pꝛimus

Incipit tercias pars Summe Antlonini letur Johij. eaſc; miraculo pꝛimo conler

ſionis aque in vinum aſecranif.eas er ſvc
pſe tñ qð ꝑſecniſimumeſt in

irahens ſedwirgo ſemper pmanens. ee Jo
hannẽ euangeliſtam cuius dicunt᷑ ille fuiſ⸗

ſe nuptie ad hoc pꝛouexit vt nondum con⸗

ſummato matrimonio ꝓirginitateʒ in euu
ſeru aret IZta enim dech cõiugium bonum
licitum declarare ꝙ ſemꝑ viduitas ⁊ vir
gimtas vt melius pꝛeferet᷑. ODñ Aug.Nu⸗
ptiarum bonum ſeinper quidem bonum eſt.
Qõð bonũ ſempꝑ fuit in populo dei. Bed ali ⸗
quando fuit legis oſean um uu eſt infir
mitans remedium.in quibuſdaʒ vᷣo eſt hu
manitatis ſo laciũ.ſilioꝝ quippe ꝓcreatõni
opꝑeram dare nõ canino moꝛe per vſum ꝓ⸗
miſcuũ feminaꝝ ſedoꝛdine loneſto coniu⸗
gali nũc eſt in lmie ꝓbandus aſtectus es
Ip̃m tñ landabilius trãſcendit et vincitce⸗/

leſtia cogitans animus cliſtianus. Sed

qm ſicut ait dñs. Non omnes eapiunt ver
bũ hoc qui poteſt capere capiat. Que ſenon
continetnubat.que nõ cepit deliberet, que
egreſſa eſt ꝑſeueret.nulla aduerſario detur
occa ſio.nulla chꝛiſto ſubtrahatur oblatio.
bec uleerrvi l. nuptian. Don ſolñ autẽ
loc.ſ.ſtatum coniugalẽ eſſe bonũ deſe et
uemie ad beatitudinẽ.ſed etiam et q̃liter ſu
tenendus iſte ſtatus vt ducat ad vitã oſtẽ⸗
cht pᷣs. in pꝛedictis verbis. Beatus es ⁊c.

ꝛemũ vltimatũ ad quod qet anxiatur

ene peccatum.eſt aſſerere deum auctoꝛẽ pec ibi. beatus es et bene ubi erit.

cati.ſed hoc eſt magna dei blaſphema.Om (¶

nes pene ſanctiſſim viri veteris teſtameti

fuuerunt coniugati non ſolum adam pꝛim Æ
pater noſter ſed et enoch tranſſatus in pa⸗

rachſum terreſtrem. Noe qᷣ pꝛeſeruatus ſu
it in diluuio. Illi tres patriarche gloꝛioſi
Abꝛaham.yſaac.et iacob. Pꝛudẽtiſimus
et ſanctiſſimus ioſeph. Ooyſes ille legiſa
toꝛ qui deum per eſennã videre meruit in
lac vita. Cantoꝛ ſpirituſſancti Dauid ꝓè?
pbeta. Eʒzechias qͥ fecitſolem redire in celo
decẽ lineis.Opnmus ille ioſias.Deniq; ⁊
ipſa domim mater Oaria deſponſata fuit io
ſepo non ꝑ vminẽ ſed oꝑe ſpũſancti ip⸗
gnata. Oath.i. Quod em̃ in ea natum̃ eſt
ce ſpirituſancto eſt.ſemꝑ virgo pxęrmanens
vt ſicut pꝛima cauſa ruine humani gener
fuit mulier Eua coniugata et tunc virgo.
Sic et mulier eſſet cauſa noſtre redempno
nis et vite OJaria deſponſata ſemꝑ ⁊ virgo
ed ⁊ nilus eius wminus noſter intereſſe
voluit nuptijs tactꝭ in chana galilee vt haa

dar “ „ 7 liacz 5v

4 Lor „*

rit. erit deus la vong inoifii ait Eug.
nunc ſpeet

pꝛemiũ beatitudinis ↄſideĩ᷑ at tripliciter ma A

—
4

oniugium immaculatũ cui illud reſeruat
iti.vxoꝛ tua ſicut vttiis.
Effectum deriuatum in quem iſtud oꝛdina
tur. ibi. Filij ſicut nouele.
Quantum ad pri K.l.

mum certum eſt ꝙ vltimũ pꝛemiũ hominis

eſt beatitudo ⁊ omnis moꝛtaliũ cura ⁊c. ad

vnũ beantudinis finẽ nitit᷑ ꝑuenire inquit
boecius de philoſophica conſolatione. EKt.
certe bene tibi erit. Quanta em̃ ibi feliciins.
vbi nullum bonũ verit nullum maluʒ ade⸗ *

in vlti. ca. de ciuitate dei li ti. Beatus ges „*. .

e nbi erit ibi in reſeruãdo W .

que ſequunt opa virtuoſa, Circa iſtud aũs de-

trimomium ipnale figuratum per carnaite,
Pꝛimũ eſt comugium anagogicũ ad que
terminatur. Se cundum eſ cõiugium alle⸗
goꝛicum per q ipſi pcuratur. Tercium eſt
comugiuz troploticum per quod pꝛemiũ̃
Ser Fe.er 8 E — — = H
2.
—
* „— „
△ 0 .
1¹ /
. 9.
ı

*„
2d

. 3
aei
ſſir
in
ſer
noce
vem
clurer
Raa
ſer)
gan
ne⸗
qun
alt
ſu⸗
lie
be

ſe 6 8-— ẽJ
ew adipiſcit ¶ Pꝛimũ coniugiũ naturale con
tmn ſiſtii in cõiunctione duarũ ꝑſonarũ animo
ne pꝛincipaliter in amoꝛe ougal indnaſbe
d. ſtad eſt coniugiũ anagogidliʒ. 1. celeſte
fün . do wüalimmo et puriſſimo.ibi em̃ in ſu
con; perna patria ania coniungit᷑ deo intellectu
deni clare ipᷣm coanoſcendo ineffabiliter et affe
N ctu ardentiſſime eien diligendo inſeꝑabili⸗
N ter. Dnde ſequit᷑ ſumma fruitio et maximũ
hH gaudiũ qð vincit omnẽ mundi delectatio⸗
uneſt nen Benulne ſanctis legimꝰ ꝙ rapti nõ
eddii quidemad clarã dei viſionẽ ſedad aliquaʒ
Rini altioꝛem cognitionẽ diuinoꝝ ita abſoꝛpti
deſthu ſunt in gaudiũ et conſolationẽ non ſent.
riͤn tiebant aliqð penale quod coꝛpoꝛi inflige/
ſunge bat᷑ nec curabant de cibo velpotu et qð ani⸗
conu ma recipit et poſtea coꝛpus ex coniunctiõe
ausen perfecta intellectus et affectus cum deo in
nalte patria v quo coniugio gaudent omnes an
.gel geli et ſancti amaci ſvonſe. Oñ dicũt Apocẽ
nem xix. Baudegmus et exultemus et dem glo/
ſenmg riam ei. qm venerunt nuptie agni. ſ. chꝛiſti
. cum qibet anima leata. In weri teſtamẽ/
to nondũ venerant. nulſa ania fruebat deo
n ſed chꝛiſto moꝛtuo ⁊ aſcendente et aperie/
te ianuã Apoc.xix. Beati qui ag nn
. ptiarũ agmi vocati ſunt/quę figurate ſunt
8 ꝑ nuptias aſſueri regis e m ſibi deſponſauit
di DHeſter pulcerrimã. que interpᷣtathumilis.
ai⸗ Non em̃ niſiꝑ humilitateʒ ad eum ꝑpuemt᷑
a. ſter.ij/ Oeſponſatio qͥdem huſus comiu
H gij ſupꝑnalis ſit hic in pᷣſenti baptimo vel pe/
am mitentia per caritateʒ. Oñ aplus.ij.Coꝛin.
xi. Deſpondi vos vni viro. Et vtiq; fran/
enu⸗ gi oteſt. ſicut ſponſaliciũ carnale. Nam per
. peccatũ moꝛtale frangit.ſed ꝑ penitentiam
ncin reintegrat. Onde Hierxe.iij.dicit᷑. Si dum/⸗
ſerit vir vxoꝛẽ ſuã ⁊c. Sed conſummatur
ſ in gloꝛia.nec frangi poteſt.¶ Scðm co niu
Je gium. ſ.allegoꝛicũ ꝑ qð ꝑuenitur ad pꝛemi
pmne um celeſte. eſt inter chꝛiſtũ et eccleſiã cele/⸗
ins bꝛatũ.qñ videlicet dei Hnns annumgſit io⸗
ngunt ſtrã humanitatẽ.cum verbuʒ caro factũ e
,t⸗ et habitauit in nobis Yoh.i. Iſtud matri⸗
iatns, moniñ iniciatũ fuit in patrigrchis er ꝓphe/
ide . Ris. DVnde et Oſeę.ij. ꝓmiſit dicẽs. DHeſpõ
ge. ſabo te mihi in ſide.Ratificatum in incar/
5es /, · Qnuatione in quo mediatoꝛ ſuit archãgelus
doe .Sabꝛiel.et quaſi notarius exigens conſen
laſ ſum vnginis ꝓ matura hũ ana.quod vt fe/¶
u d. èdaitt dicens.ſfiat mihi ſᷣm ꝓbum tuuʒ.ſubito
mdKc⸗. de verbum vnitü eſt noſtre humanitan n⸗
eng ſotubiliter. ita vt nunqᷓ; alter alterũ dimiſe
nalſen
inet tas: nee
zeni ratũ fuit in matrimomio relecce.que
3
1 „ *% . — .
„. —
7* 90
“ .
. *
1 * 4

Capitulum

Rrimum

ratoꝛem abꝛ ahe. elieʒer deſtonſata eſt vſa⸗
ac qui chꝛiſtũ ſignificat potq; expᷣmit cõſen
ſum ſuuz Heñ. xxiiij. nec alrerã vnc; ↄgno/
uit. ſed valde eam dilerit. Coſummatu fuit
in cruce. Dnde ibi clamauit cõſum natum
eſt.quia ibi oſtẽſa eſt pleniſſime dilectio eiꝰ
es ſacramenta que er ea habene Vtuteʒ p
fecie vnita eccleſia eſt. Onde et filij naſcun
tur eccleſie. Onde aplus. lvc aũt dico.ſ.cõ
iugium naturale magnũ in chꝛiſto ⁊ eccle
ſia ſacramentum. ad cuius cõiugij nuptias.
omnes vocant. vt parabolice habet math.
xxvij.de rege qͥ fecit nuptias filio ſuo et voca
iit multo eierag cõiugiũ eſt trowlogi /
cum ſeu moꝛale. Et ſiue dicat eſſe inter ap
Ntituũ rationalẽ ſeu ſpũm vt virum et ſenſu
alitatem vt vxoꝛẽ que frequẽter còtrarian
tur adinuicẽ.qꝛ vt dr ad Bab vi. Caro Sn
Cupiſcit aduerſus ſpũm.ſicut mulier cõtra⸗
riatf Niro elx: tamen ſenſualitas ſubijci vi
ro.i.ſpiritui.ᷣm illud Beñ.iij. Sub viri po⸗

teſtate eris.et ipſe dñabit tun. De boc mags

ſter in.ij. ſenten tia el enam mrimoniu
moꝛale dicat᷑ inter intellectũ et ſapientiam
ſumendo ſapientiã ꝓ vera noticia cũ recti/
tudine vite. ꝓut ſumunt ſtoyci. et etiã ſcri
ptura ſacra in libꝛis ſapientialib frequen/
ter. Onde Sap̃.vij. dicit ſapiens. Hanc ſa
pienniã exq̃ſiui a iuuentute mea. ⁊ queſiui
mihi ſponſam aſſumere. et amatoꝛ factꝰfoꝛ
me illius.ex hac generant filij bonoꝛũ ope⸗⸗
rũ q;plures. Et figurat᷑ ꝑ veſponſationeʒ ra
chel factam Yacob, que erat virgo pulcerꝛi
ma et aſpectu venuſta. et hoc ad fontem aq̃/
rum. quia Wen eiona lecrorn li te;
raꝝꝑ Ben. xxix. ¶ Poteſt etiaʒ adaptari a
religionẽ quamlibet vc diear roe er inrgeſ
ſus maritus eius. aut etiaʒ ad eccleſiã quã
lilet.cuius ſponſus dicit pᷣlatus. que alteri
viro.i.pᷣlato adherere nõ pᷣt niſi eo moꝛtuo
ꝑ aliquẽ modum.nec ipſe alteri eccleſie ad

lexere ſine debita licentia. xxi.q.i.Clericus
vt dicit᷑ extra rAn. ter 28: Tealin ng
oumanaptãte ſed diuina cõiuigium ſpnale
diſſoluit.ibi vide Qia hec cõiugia deſignat
coniugiũ naenraleſ ed vltimũ.ſ.inter ani .
mũ ⁊ virtutem quilibet debetin ſe repire. et
ſicleltus es. et bene tibi eriit.
F. li.

uantum ad ſe⸗

ſcʒ de aiugio naturali ſeu carnali qule eſe
beat.innuit ſpiritꝰcũ ſubdit vxoꝛ tua.⁊c.

tem et adulteros iudicabit deꝰ.q.d.tunc ſta

Dicit aplus ad heb.xiij. Honoꝛabile cöonu
rit.neqʒ verbunf humanitatẽ.nec humani/ biñ et vꝛus ihaculdtiis-tormearoes au
tas dei verbñ.nec enam in Martoeſt T c
Rccu

tus cõ. ugalis eſt in vvnoꝛe coꝛã deo ⁊ homi.
ℳ * B uij

—

S

(Zitulus 2a

„ „ .
nibus. q thoꝛus lmaculatus.i. fide, alter dam. nõ obligaf. ſed poteſt illäã dimittere er
aleri Aunat R ard adulteria ⁊ alias coꝛ aliã ſumere.Etiã poteſt eſſe mrimoniñ ſi er⸗
ruptelas quas dens iudicat ad moꝛtẽeter? xoꝛe ↄpto vult in ilã cõſentire. Nã et ſer⸗

2 . ſoli 6 ber cñ ſerua. et ſeruus cñ
nam. Dnde dicit vxoꝛ tua vt ſit nbi ſoli. et uus cũ ſer et li 6.
im ei econuerſo. Sed vtrũ ſapienti cõueni/ libera poteſt Cõtrahere.et tenet mrimonfum

at ſumere v roꝛẽ enã a phis diſpuratũ eſt. vñmõ ſciaf cõditio ſeriilis.¶ Cerciũ imme Ce=⸗
Eihmo mams ſit rrin cörmaſtn eſſe ſi cg? dimentũ dĩ votũ.et intelligit evoto ꝓſeſ⸗
ſte vinat. iñ ſi nupſeritvirgo non peccat.in ſionis in religione tacite vel erßſſo eumn ta
quit aptus. i. Coꝛin. vij. vir vel mulier. Ex li pſona habente illud votũ.non poteſt eſſe
melius eſt nubere q; vri aitidem Ale eſt matrimoniũ etiã ſi eſet ↄſummatũ nulluxx
compatio abuſiua. qꝛ nulere nõ eſt maluz æiſet. et ſeꝑari opoꝛtet ( Derũ etiã qui emi/
ſed vri ſequendo ulicitas coꝛruptelas ma ſiſſet votũ ſimplex caſtitatis vel religionis
lum 2 damnabiYe eſt Sit ergo nbi vroꝛ ſed ꝓut plures aliqñ faciunt.quis nõ intraret
vxoꝛ tua ſicut vit ES tria nota cir religionẽ nõ põt ↄtrahere mrimonium niſi
ca matrimoniũ carnale ad ioc vt beatus ſis cum peccato moꝛtali et dãn atiõe anie ſue.
et bene nbi erit. . Inua krangzit votü ſuñ. Euã ſiſup hoc cõtra
C Ht ab inpedimentis mtᷣimonij vtraq; ꝑſo hat.nõ oteſt exigere debitũ cõnugale a con
na ſit hbera. ibi. Hxo. ſoꝛte abſq; peccato moꝛtali niſi cũ eo diſpẽ
¶ Me viri anima ſit dei timida. ibi. tua. ſet. reddexe tñ alteri tenetr᷑.¶ QAuartũ impe Cer
Ht mulieris vita ſit vonoꝛũ fecunda.ibi ſi o dimentũ dici᷑ cognatio.i.ntela.que ẽ txi
cut vins. * plex.naturalis.ſpnalis.et legalis/Conſan
2 d 8 f liii guineus nõ poteſt habere in v xòꝛẽ conſan⸗
uantuma pr 'eltte guineã vſq; ad quartũ gradũ ↄſanguinita
mũ huius ſecũde part) vt aliꝗᷓ tihi ſit vroꝛ. tis.Et linea trãſuerſali. DHuo germam ſeu
vxel aliqͥ s ſit tibi vir. opoꝛtet ꝙ ſit libera ab frater et ſoꝛoꝛ dicunt᷑ carnales ĩ pꝛimo gra
impediment? q̃ dirimt matrimoniũ et tůc du. nlij eoꝝ in ſecundo gradu.qͥ dicunt co⸗
erit vxoꝛ tua. Mam ſi aliqð de ipſis haberet gnati ſeu cõſobꝛini. Et faij cõſobꝛinoꝛũ in
non eſſet vxoꝛ. ſed cõcubina. Et iſta impedi tercio gradu Et filij eoꝛundẽ in quarto gra
menta ſunt. xij.que in his verſib cõtinent᷑ du.Cranſacto igit᷑ iſto gradu.põt fieri mri⸗
Erroꝛ condino votum cognatio crimen. moninet non pꝛius mſi p diſpenſanonẽ pa
Cultus diſparitas vis oꝛdo ligamen hone/ pe/In parẽtela ſpũali q̃ cõtrahif᷑ in bapuiſ⸗
ſas. Si ſis affinis. ſi foꝛte coire nequibis. moet criſmatis ſacto inter eũqui tenet et
Hec ſocianda vetant cõnubia facta retra/ eũñ qui tenef. non põt eſe matrimoniũ.nee
cant. DHec viffuſe tractant a tolog? ⁊ ca⸗ mter cõpatrẽ ⁊ cõmatrẽ.nec inter eumqͥ tẽ
nomſtis ſᷣm woctrinã magitri ientennaruʒ tus eſtet filios eius qui tenuit. cum ſint fra
in. uij. et Gꝛ atiam in decre. Sʒ omſſis mul ge evn legali enã cognatione in⸗
tis queſtionibo q̃ circa hec fiunt bꝛeuiſime ter ſinam adoptiuâ et adoptantẽ non põt
ſubſtannã tangetes.¶ Pꝛimo ergo opoꝛtz eſſe mtimomum. OJulta opoꝛtet dicere ad
wꝓin mrimonio vt teneat non ſit erroꝛ na plenioꝛe veclarationẽ.que ob bꝛeuitatẽ di⸗ .Y
turalis circa pionã cum qua contralitur. mitto. (Qunntü impecimentu dicit crimẽ C.-
NHã ſi qͥs intendat contralxre.et loc expꝛi⸗

Dbi nõtan dũ ꝙ duo ſunt crimina que di⸗
mat cũ berta nilia Tohannis.et ſibi pᷣſentat rimunt matrimoniñ enã ſi eſet conſumma
alia q;ᷓ ſit illa.⁊ in eam aſſerit ſe aſentire in tũ. Dnũ eſt vmicidiũ nõ qðcunq;.ſed cum
coniugeʒ vt bertã. illa nõ eſt ſibi vxoꝛ qꝛ nõ qs occidit gladio vel veneno maritũ alicu
intedit de ea/Sʒ ſi eſſet alius erroꝛ ſoꝛtune ius ꝓpter hoc vt eam haleat in vxoꝛem.et

vel qlitatꝭ.puta quia bertã exiſtimabat eſe econtra cũ mulieroccidi ꝓcurat vxoꝛẽ aliot

duntẽ et eſt pauꝑ.vel tunc bona et eſt mala cuius vt en haleat in virũ.vel cñ occidit vi
mulier.iſtud nõ diſſoluit matrtimomus ſiue rũ ſuũ vt habeat aliũ eo cõſentiente. Aliud
talis erroꝛ ſit in viro erga vxoꝛem ducẽdã crimẽè eſt adulteriũ cũ videlicet vir vel mu
ſiue in munere et cſangiuneis ei erga ina lier cõmittit adulteriũ cũ aliquo velaliqna
ritii. Et ideo deles pe us veruateʒ circa bu, dansei nide. ꝙ moꝛtua cõtuge ſumet illum

iuſmodi diligẽter iqrere ne erres. qꝛ non wl ulã in cõmigẽ cũ qua cõmiſi adulteni. *
roteris pemtere.¶ Secundũ impedimentũ ¶ Sextũ impedimentũ eſt diſpitas cult'n. Cl,
eſt cõditio.i.ſeruilis. Nam qͥ intẽdit cõtra⸗ diuerſitas fidei. Mã cũ iuleo vel pagano
here cñ ꝑſona lilera.et vt in ꝑſonam lilberã nõ põt chꝛiſtianus vel chꝛiſtiana ↄtralxre
cõlenſum expꝛimit.reꝑto ꝙ iit ſerua cuiui/ matrimomi. et ſi fecerit. nonaenet.qnime
.Rſ e . ſf A en e.fe en tesn . n
— . . *.
—
0 „— . g
* ſ.
.57
. ⁶

—

4

— —

G grauiſſime punit᷑ m legẽ ciuilẽ et canoni⸗
e cã.ſudeus cũ chꝛiſtiana aut chꝛiſtianꝰ cũ
i iuded adinuicẽ carnaliter cõ miſcent extra
un mrimoniũ. Sʒ et cũ bereticis det qlibet ca
w uerẽ ne cõtrabat mrimoniũ.ne ſił ac effici⸗
q arur wreticus. (¶Septimu df vis.i. violẽ⸗
tia Orimonia em vebẽt eſſe libera. dicit lex
cſe Hiñ nõ ſolũ violeia abſoluta facitmatri
l moniũ nullũ eſe.ſed eniã coactio conchrio
ſn nata. ſi ſit atat merl car laconſtan
*MK tẽ virum. puta cũ puella acriter verl
un parentilꝑ vt aſſentiat in aliquẽ cõiugem. ⁊
n illa vt euitet vlera verbis aſſentit anio diſ
nni ſentiens. Del ſiqͥs iuuenis inueniatin w/⸗
tieſu, mo puelle vt cognoſceret eam. et a conſan
N guineis eius inuenientiba eum. cõminatr᷑ ei
lenn moꝛs ſi nõ ↄtrahat cũ illa ꝑ vᷣba de pꝛeſen
odſßi ti. ille vo vt euadat ꝑiculũ.verbis nõ intẽ⸗
m tione anſentir no eſt mrimoniũ. leret tñ aſ
ein ſentire ad tolleniũ ſcandalũ.exq̃ iniuriã fa ſ
C Oed. cit niſi aliuꝗ obſtet.¶¶ Octauũ impedimen
onſen tũ dicit᷑ oꝛdo.ſ.ſacer. Mã qui eſt oꝛdina
Guinn tus in ſubdiaconũ et ſupꝛa.nõ poteſt cõtra⸗
n tere mr̃imoniũ.et ſi de facto ↄtrahit nulluʒ
imen eſt et eſt excõicatus. Que añt cõtrahit eum
mnh tali ignoꝛãs illũ eſſe oꝛdinatuʒ et in ſacris.
nnin excuſat᷑ ipſa a xccato dũ in ea eſt ignoꝛan
mn tia facti. Sed q;pꝛimũ ſcit certitudinaliter.
inn tunc delet eũ dimittere. Etidezʒ intelligit de
noninn qᷣlibet cõtrahente cũ ea cũ qua nõ poteſt cõ⸗
bapſ trahere. vt qꝛ conſanguinea vel aminis vel
enete religioſa ꝑſona.Quouſq; ignoꝛat factũ ex
nii nee cuſat᷑ a peccato.non aũt poſtq;ᷓ nouit.ſed di
unäfti e mittere delet ieang impedimentuʒ
ſni dicit ligamé. Cü.1.qs eſt alteri ligatus con
☚ iugio et ſi eſt alligatus ꝑ ſponſalia tm.nõ de
on pi let cñ alio cõtrahere niſi in certis caſibo ⁊ cũ
iceeg debito modo. als peccat moꝛtaliter. tam il⸗
mridi le ᷣ dinſoluit tale matrimoniũ. Etiã om̃es
uine /, q ad hoc coopant Si aũt eſt obligatus per
gen⸗⸗ werba de pſenti nullo caln wteſt alteri tra⸗
umn di vtroq; viuente.ſiue ille eſticiatinfirm'.
gan ſiue ꝓfugat a loco et mil de eo ſciat quouſ⸗
* qᷓ; nõ ſcitur ſufficienter de moꝛte eius. non
põt nulere alteri./Et in vvc offendut plerũ
ni, ̈ cõſanguinei. dum plus atrendunt ad lo
noꝛem mundi ꝙ; ad pꝛeceptũ dei ⁊ ſalutem
in · anie. Contingit em̃ aliqñ vt puella contra⸗
at ꝑ verba de pᷣſenti cñ liauo ignoꝛaͤtihn
WN patentio quod vriqʒ inloneſtũ eſt et ꝓbi⸗
nu . bitũ ab eccleſia ꝓpter ꝑicula q̃ eueniũt.vt
flun appællet hmõi adulteria. Onde a graue pec
feri cafi moꝛtale. Cum poſtea wmũt ad notici
lrmn. , am parentũ talic: nullo mõ volunt aſſenti
geno re reputantes ſibi dedecus et iniuriã et tra
dn⸗ gunt eam alteri, Sed certe ſecijda noneſt
. 18., „ „
V 4 6 „.
. —
C A1 *
1 * —
4 —— . .

Capitulum Orimum

etiã Wleren vt ſit vxoꝛ tua ⁊c. Et de hi
1

vxoꝛ. ſed adultera et concimina. nec illa de
let eis aſſentire. Quamuis em̃ malefecerit
clamdeſtine deſponſando. peius adhpuc face
ret aliñ ſumendo¶ Hecimũ impedimentũ
dicit. Honeſtas ſiue publice ſoneſtatis u⸗/
ſticia.Et lvc intelligit᷑ ꝙ cũ aliqͥs contra xe
ri etiã ſponſalia cũ aliqua et non ſequitur
matrimoniũ ſed diſſoluit᷑ id ꝑ moꝛtẽ ſiue
ingreſſum religionis ſiue per alium moduʒ
voluntariũ ſiue inui ſum. ille nõ poteſt cõ⸗
trahere matrimonium cum aliqua conſan/
guinea illius vſqʒ ad quartum gradum in⸗/
cluſiue. Et ſimiliterilla deſponſata non po⸗
teſt contrahere matrimomũ cũ aliquo con
ſanguineo eius qui fuit ſibi ſpõſus vſqʒ ad
quartum gradũ ndecimũ impedimen

tum eſt affinitas. vec cõtrahifex copula car

nali cũ muliere. Nam cũ quis ↄtrahit ma/
trimoniũ cum berta puna petrus. omnes cõ
anguinei ꝑetri vſqʒ ad quartum gradum
efficiunt affines berte ain eo gradu in quo
ſunt conſanguinei petro. nullus ergo eoꝛũ

mMoꝛtuo petro põt eam ducere in vroꝛem.

Et econtra omnes conſanguinei lerte ſunt
affines petro. Onde moꝛtua berta nullam
conſanguineaʒ eius vſqʒ ad quartum gra⸗
dum poteritpeirus halere in vxoꝛem/Er H̊
nota diligenter ꝙ m woct. fere omnis affi⸗
nitas contrahit etiam ꝑ ſoꝛnicationẽ. Dãñ
nullam conſanguineã eius quam quis co⸗
gnouit carnaliter peradulterium vel foꝛni

cationem velinceſtuʒ ſeu ſacrilegium pote⸗
rit habere in vxoꝛem vſqʒ ad quartum gra

dum. et ſi contrahitur cum tali nullum eſt
matrimoniũ ſed opoꝛtet ꝙ diſſoluatur vel

ſaltem per papam oiſpenſetur Duodeci

mum ⁊ vlumũ impedimentũ vicit᷑ impoten
tia cum.ſ.quis pꝛopter maleficium vel pꝛo⸗
pter aliud naturale impedimentũ nõ poteſt

exercexe actum cõiugalem de qͥ nõ opoꝛtet

Hnunc aliter explicareſſi cũ tali enet cõtra

ctum habet iudiciũ eccleſie examinare ma⸗
teriam et non ſoluʒz in iſto ſed in omni alio

caſu.dubio et queſtione matrimonij halber

eccleſia iudicare nõ iuderx ſecularꝭ. Ab his
ergo impedimentis opoꝛter virũ eſſeliberũ

impedimẽtis habes difuſe in. ca. ſe. ( Sed
vtrum ſapiẽti ducenda ſit vxoꝛ. Diero. ij
li.contra iouinianũ dicit hanc queſtiones

motã in libꝛo quem fecit theo hzaſtus au
reolus de nuptijs qui fuit diſcipulus Are/

ſtotelis eſign atusab eo in moꝛte pꝛecipu
us ſuper omneslalios viſcipulos ſuos ſad
ad quem vt ad pꝛinncipalioꝛemſeu ſapi⸗

.

ennoꝛem deſuncto Areſtotele conuolanit⸗

achademia. HNi igitur in dicta queſtiõe cũ
diffiniuniſſet. Spulcra eſſet mulier. ſi bene
moꝛigerata. ſi vneſtis parentibus nata. ſi

ipſe ſanus et diues ſic ſapientem aliqñ ini /

re matrimoniũ debere.ſtatiʒ intulit. Hec ra

.

ro innuptijs vniuerſa tcõcoꝛdãt.n 15 eſt igit

ſapienti vucenda vxoꝛ. Pꝛimũ igit᷑ impali

riſſtudia pie.nec poſſe quen q; libꝛis et vxo
ri pariter inſeruire. OJulaq; eſſe que ma/

tronaꝑ vſibo neceſſaria ſunt pcioſe veſtes.
aurũ.gẽme.ſiimptus.ancille.varia ſuppel⸗
lex.lectice et exedra deaurata. deinde ver to
tas noctes gartule. conqueſtiones.illa oꝛ⸗
natioꝛ ꝓcedit in publicum. hec honoꝛa᷑ ab
omnibo. ego in conuentu feminarũ miſella
deſpicioꝛ.Quid aſpiciebas vicinaʒ. Quid
cum ancilla loquebaris: de foꝛo veniẽs qd
aunliſti. Qõ amicum habere poſſumus / nõ
ſodalem. alterius amoꝛẽſuum odiũ ſuſpi⸗

cat᷑. Si octiſſimus pceptoꝛ in qualilyt vrf

bium fert.nec vxoꝛẽ relinquere nec cũ ſar /
cina ire poſumus.pauꝑem alere difficile ẽ.
duntem ferre toꝛmentn. Adde ꝙ nulla eſt
vxoꝛis electio ſed qualiſcunq; venerit ha /
benda. ſi iracunda ſi fatua ſi defoꝛmis ſi ſuꝑ
ba ſi fenda.quodcũq; eſt poſt nuptias diſci⸗
mus. Equus. aʒinus. bos. camis. viliſſima
mancipia ꝓbant᷑ pꝛius ⁊ ſic emuntur.ſola
vxoꝛ non oſtendit᷑ ne añ diſpliceat q; duca
tur Si totã comũ ei cõmiſeris ſeruiendum
eſtſi aliquid tuo arbitrio reſeruaueris ſidẽ

ſibi haberi non putabit ⁊ in odium vertetur d

et iurgia. et niſi eto cõſulueris.anus vene⸗
na parabit/Auriſices et inſtitoꝛes gemma
rñ.ſericarũ q; veſtiũ ſi intromiſeris ꝑiculuʒ
pudicitie eſt.ſi pꝛobibueris ſuſpitiomis in⸗

iuria. Derũ quid pꝛodeſt diligẽs cuſtodia ·

cum vxoꝛ impudica ſeruari nõ poſſit puci⸗
Ka non deleat. Infida em̃ cuſtos caſtitatis
eſt neceſſitas Et illa vere pudica eſt dicen/
da cui licuit pꝛocari ſed noluit.pulcra faci /
le adamat.feda facile contemmit. Oifficile
eſt cnſtodire qð plures amant. moleſtũ eſt

¶Zitulus Primus

vendat illuuiem et ſolicitudinẽ iactang. IIX

guentis animũ deſperatione conturbet ſi
ipſa languerit coegrotandũ eſt et nunq; ex
eius lectulrecedenduʒ. Aut ſi boni fuerit
vxoꝛ et ſuauis qð tamẽ raro aut vixeſt. cũ
parturiente opoꝛtet gemere ⁊ cum piclitan
te rquert Janies aũt nunqᷓ;ᷓ ſolus eſſe wo
e talr: ſecuʒ omnes ui ſunt quiq; vnqᷓ;
fuerunt boni et animũ liberũ quocũqʒ vult
tranſſert.quodqʒ coꝛpoꝛe nõ põt cogitatio
ne cõplectit᷑.et ſi vminũ copia defuerit.lo⸗
quit cum deo.nunqꝙᷓ; minus ſoluaærit qᷓ cũ
ſolus fuerit· Poꝛro liberoꝝ cauſa vxoꝛẽ du
cere.vt vel nomen noſtrũ non intereat vel
habeamus pᷣſidia ſene tutis et vt certis he⸗
redũ vtamur aurilijs ſtolidiſſimũ eſt QOmd
em̃ ad nos recedentes e mundo pertinet.ſi
nomie noſtro alius nõ voceum et filius
nõ ſtatim patris vocabulũ referat a innu⸗
merabiles ſint qui eodẽ nomine nuncupen
tur.⁊ que ſenectutis auxilia ſuut nutriri vᷣ
mi illum qui aut pꝛioꝛ te foꝛte moꝛiat᷑.aut
puerſiſſimis moꝛib ſit. aut certe cũ ad ma⸗
turam etatẽ venerit.tarde ei moꝛi videar)
Et concluditNiero.hec et huiuſmodi tłeo

phꝛaſtus diſerens quem chꝛiſtianoꝝ non

ſuſundat.quoꝝ cõuerſatio in celis eſta8ð

autẽ dictum eſt.ſ.vt nõ ducat᷑ vxoꝛ a ſapi⸗

ente ꝓpter pᷣdictas cauſas.intelligendum

ſi caſte viuat. Nam alłs vt dicit apłe.i. Co
rin. vij. OJeliꝰ eſt nubere q;ᷓ vri.i. cadere in
abiles coꝛrupteles.

—

uantu ad ſe Kiüi.

cundũ ſecunde ꝑtis pꝛincipalis.ſ.qualis de

bet eſſe maritus.ſc poteſt elici ex loc ꝙ dici

tur tua.i.iui ⁊ referfad hoc id quod dixerat
in pꝛincipio illius.pᷣs.ſ. Beati omnes qͥ ni⸗
ment dñm qui ambulant in vijs eius .abo
res manuũ tuaꝝ quia mãducabis ⁊c.ſequi
tur. Oxoꝛ tua ſicut vitis abundãs. qͥ es de
nũero eoꝝ qͥ timent vñm ⁊c̃. Inqͥbo vᷣbis
notat tria q̃ debent eſſe in bono marito.

gnat᷑.mmoꝛi tñ miſeria defoꝛmis babeturx omnes ù timent dñm.
q;; foꝛmoſa ſeruat ilil em̃ tutum eſt in d DNt in operiby ſit virtuoſus. ibi. qui ambu⸗?
totius populi vota ſuſpirant. O ſi opter lant in vijs.
diſnſanonẽ vomus et languoꝛis ſolacia Nt in laboꝛibo ſit ſtudioſus.ibi Labo.ma.t:.
et fugam ſolitudinis ducant᷑ vxoꝛes. mul⸗ Pꝛimo bonꝰ marit delet eſſe timoꝛoſus

ctoꝛitati domini obediens et eius diſpenſa/
tioni obtemperãs q; vxoꝛ que in eo ſe exti /
mat wominam ſi contra viri faciat volũta⸗
tẽ.Mſidere egrotanti melius poſſunt amici
et vᷣnule beneſicijs obligan q; illa que no⸗

to uaq; mehus ſeruꝰfidelis diſpenſabit au/

certũ eſt ꝙ ſcriptura ſacrà beatũ aſreritqͥ de

um timet er yii Beatvir qͥ ſemꝑ eſt
pauidus. Pã vt d Ecci.i.Cimoꝛ domini

expellit peccatũ.ꝑ hoc enimn ds timet iſde

cia dei et penas in pñti vel in futuro peccaiꝭ
reſeruatas.penitentiã agit de peccato ne in⸗

„* „1. . wre ee
r S

(abszaz-

pomdere quod nullus habere vel amare di⸗ ¶ Nt in interioꝛibus ſittimoꝛoſus.ibi. Bea

*

. bis imputet lacumas ſuas 1 vereditatis ſpe cidatĩ eas.s. xviij.A iudicijs tuis nimui.

4 3 . y-. 22 L. 24 .

e
Ae

ſ

Re B
le

anſ

Mer

R Er boe etiam ic quis timet pdere gratiam
ſ et a niciciã dei que non perdit᷑ niſi per pecca
er tum. Abſtinet ſe ab illo ne cõmittat. ꝓpuer.
ent Xx Pæ nimdz? mini om̃is vtlinat a ma
ci e. cũ conſiderat quis ꝙ deus ſemꝑ inſpi
ten cit oꝑa eius.timet ne inueniat᷑ in eis piger
e ſinegligens. Eceg. vij. Qui deum timet ni
nnch hil negligit. delet emo vir habere iſtũ timo/
rem dniet ceum eo nuptias et coniugiũ exer
ine . cere. DOñ et de ſancto iuuene thobia ⁊ vxo⸗/
r ho re eius ſara ſcribit᷑ Chobie.viij. ꝙnupnarũ
näch, conuuin cum timoꝛe dm̃ exercebat. Et ad
tnidn. e inſtrixit eum angelus raphael dicens.
reuel Accipies virginẽ.ſ.ſaram cum timoꝛe dñi
mapf amoꝛe filioꝝꝑ magis q; libidine ducius. tlo
1nd bie. vi. declarans ſibi ꝙ ideo ſeptẽ alios ina
niner ritos quos illa ſara virgo habuerat. ideo
erflns ſunocati ſunta dialbolo cum acceſſerunt ad
Tinme eam quia non cum timoꝛe dñi.ſed vt libi⸗
hach cdini ſolũ vacaregt. ſicut equus et mulus q́
n bus non eſt intellectus.intendebant exer⸗
lagn cere coniugiũ. Etin his halet wteſta teʒ de
al moniũ ſemꝑ.quo ad animã occidendi.ah/
Ar quanlo etiã quo ad coꝛpus nocendiꝑ ma
nde leficia et actus inoꝛdinatos. Omnis adul
n⸗ ter eſt in vxroꝛẽ liam amatoꝛ ardentioꝛ in/
4 quit ſextus philoſophus. rxxij.q iiij.oꝛigo.
1s GBerumde debet eſſe in 6r; virtuoſus
ſtpi et ꝑ hoc ambulat in vijs eius. Nie eni qui⸗
ndn bus itur ad dñm ſunt opera virtutum / caſti
gio tatis.caritatis.equitatis et hmõi/Ambu⸗
kten let ergo marisus ꝑ viam caſtitanis cõiuga
lis ſeruando illud thobie.iiij. Attẽde tibi ab
i omni foꝛnicatione.et pꝛeter v roꝛem tuam
nunqᷓ; patiaris crimen ſcire Unte i; ſumas
malisd vxoꝛeʒ abomni aciu carnali necene eſt te
cdi abſtinere. als foꝛnicationeʒ incurres que ẽ
dirern ſoluti cum ſoluta et peccatũᷣ moꝛtale.⁊ da⸗
nezgin/ innationẽ eternã non euadas teſte apoſto
lo NMeq; foꝛnicatoꝛes regnũ dei cõſequent
leſen i. Coꝛin. vi. að multi fatui non credũt. ſed
s lereticus eſſz qᷣ ptinaciter affirmaret foꝛni
th⸗ cationẽ non eiſe moꝛtale/Poſteq aũt acce
„ piſti vxoꝛẽ ambula ꝑ vian caſtitatis cõiu⸗
Hen galis ſeruando illi fidem menteet coꝛpoꝛe
mon accededo ad alias quia adulteriũ enet
bN „et crimée graue et cõtra diuinũ ſacramentũ
‚— SBirabile eſt ꝙ viri omnino volunt vxo⸗/
male . rs eſſe caſtas nec ad alium aſpicere viru
oſſ⸗ r uando ivneſte eſſent ad maximã miuri
deNR, „ Jam ſibi aſſcribunter mert to.quia inducit ſi
4 „ bitalis marimã vrecundiã et cõfuſionem.
gcl Mann mulier adultera eſt obpꝛobꝛiũ totiꝰ
tig parentele. deteſtalllis et ablvminabilis co
na ram deo et toto mundo. digna igne tempo/
nein rali et etemno. Sed ipſis videtur ſibi licere
imun Em d . A⸗, 17 . . C.s , 6 »
. 4* .
Vy .° . —w— —
———
7 „ *

Eapitulum Prunum

oſis afficiat vel in vneſt cEt in gul
do wmũ vir ſit ſupioꝛ. tñ in debito cõiuga⸗
li ſunt eqles.i.Coꝛint.

omnẽ in vneſtatẽ exercere ſullam fidẽ ſer⸗
nantes vxoꝛibus. Et certo cum viri ercel⸗

lant cõmuniter in vigoꝛe ratiõis mulieres·

nõ minus peccant.ſed grauius viri adulte/
ri ſicut mulieres adultere et ita digni igne
eterno et per excõmunirationẽ pꝛeuenien
denb eccleſia. cũ ad iudiciñ adducunt᷑ adul⸗
ri ſicut adultere/ er multo magis ſodomite
et inceſtuoſi non contenti v xoꝛibo ſuis.crxę
mandi igne tꝑali et ab omnib deteſtandi.
ꝛo. Nemo ſibi blandiac de legibus qðᷣ

non licet mulieri non licet viro. 1xxij.q.uij

nemo. licʒ em̃ leges ſeculi non pumiant ita
maritos cum ſoſutis ſe miſcẽtes ſicut adul

teras mulieres. tamen lex dei eccle ſie eqli

ter et eternaliter punit/Ambuilet ecundo
vir ꝑ viam caritatis vt diligat vroꝛẽ.non

ſolum m carnem ſedmagis m ſi pirituzp/
tadmonet aplus dics Miri diligite vxro

es vaſtras ſicut chꝛiſtus dilerit eccleſiam

l. ſonſam ſuã dilexit vtiq; non vt eſſet pul
cra coꝛwꝛe.ſed virtute mente admonẽs
et coꝛrigens eam frequẽter Cum ergo ppẽ
dit vir vxoꝛem eſſe vanã ſe pupuriſſa et ce
ruſa linientẽ. debet eam repꝛehendere ſi au⸗
dit eam nimis loquaceʒ ⁊ verba irrationa⸗
bilia loquentẽ. vt faciunt et pꝛecipue cum
ſunt irate. repꝛehendat vt egit ſanct* Job
vroꝛẽ ſuam dicens. quaſi vna de ſtultʒ mu
lieribo locuta es i. et ſic de alijs vicijs

Ambuleteria vir in vijs dñi. ſ. etat et iu⸗

ſticie vt haleat eã nõ pt ancillã. qꝛ de pedi⸗
bus ei nõ eſt foꝛmata. nec vt dñam ſuã.qꝛ

nec d capite.ſed vt ſociã et ſoꝛoꝛẽ. Mäde

medio erꝰ.i.de coſta pectoꝛis ade foꝛmata

eſteua Beñ. ij/ puideat ecẽter m ſtatũ
ſuũ in neceſſa js. victus, veſtitus. et ſami⸗

lie Eſt em̃ caro decarne ſua vt air adã De

mo añt carnẽ ſuã odio habuit ſz nutrit ⁊ fo

uet eâ ait apłs/Hõ eã ſine cã vbis exaſpet
aut deſpiciat aut vᷣbis maledi

icʒ in gulernã

i Oir vxoꝛi de⸗

bitũ reddat et v xoꝛ viro. ſa

ſcit᷑ ad laboꝛẽ ob. v. Et pꝛimo marito fuis
dictũ. An ſudoꝛe vult tui veſcer pane tuo
Beñ.iij. Et vc ẽ qð ſubdit pᷣs.. abꝛes ma

nuũ tuarũ qui mãducabis.i. ex laboꝛe tuo
Pcurabis nibi ad mãducandũ ⁊ familie tue
Debet g vir facere aliqð exercitiũ coꝛpale
licitũ/ vndelucretur ꝓ vita ſua. Mõ tame
ſumat exerciciũ vñ vſuras exerceat vł frau
des et mẽdacia.qe onus eut ſurtũ q; lucrũ

W. 4 90 —— T Lrein nnſt
. –

U: Luſn (A.r. 3, e

cõtumeli

ua tñ ſemꝑ oĩ
loneſtate ⁊ excluſis beſtialitatib wimer er·
cio dz pir eſſe ſtudioſus ĩ lavꝛe. hõ em̃ na

Litulus Orimus

Qui furabat᷑ aft apoſtolus iam nonfuretur ſa danationis ſſed ſemper fructificer et abiᷣ
magis atq; labueer manibus ſuis vt labeat dans ſit in fructibꝛ bonoꝛum overumvt ſi⸗
vnde tribuat neceſſitatẽ patiẽti. Cum ergo milis ſit ille ſan ctiſſime et nobili ſponſe de a

audierit mulier que maritũ querit viꝝ talẽ ait Salomon Pꝛouerzen ulictem foꝛ
ſecure illũ accipiat qꝛ quiete viuet et bene tem quis inueniet c. anum ſuam miſit

ad foꝛtia.et digiti eius appꝛehenderunt fu

ere „ ſum. manuʒz ſuam apernit inopi. et palm
. Quan tum * d ter §. V. ſuas Gechi ad vanperbe Bittäterso ma

cium ſecunde pris pꝛincipalis ſcʒ qualis de num operis ad foꝛtia.i.ad ea que ſunt viffi
beat eſſe vroꝛ notat᷑ cum dicitur. ſicut vitis cilia et magne impoꝛtantie cũ expeciit ſem
abüdans in larerib cwomus tue.i.erit vxoꝛ fecit regina Peſter.que pꝛo liberatione po
MWbi ſciendũ ꝙ vxoꝛ vt dicit in catvvlncon puli ſun a moꝛte poſtoꝛationes eieiunia ⁊

dicit quaſi vnxoꝛ quia antiquitus puelle moꝛnficationẽ humiliationis acceſſit non
nubẽtes inungebant᷑ ſuaui odoꝛifera vn vocata ad regem aſſuerũ maritũ ſuum ex⸗

ctione. vnctio deſignat lenitatẽ.odoꝛ bonã ponens ſe in loc periculo moꝛtis.qꝛ ſic erat

ſamã que debet eſe in vxoꝛe. delet em̃ eſſe le ſtatutum ꝙ quicunq; ad ipſum regem acce
nis et mitis cõſolans viruʒ in aſſtictionib deret nõ vocatus occideretur niſi rex ſubi⸗
ſuisi bone fame. Et ad hec vt ſit bna vxoꝛ to ſcreptro ſuo eum tetigiſſet in ſigsnum cle
et lene nbi ſit ex eropoꝛtz ꝙ Pabeat tres cõ mentie et per loc reuo auit ſententiam ila

tem. et ſic erit vins. Ot habeat in acnbo bo tet in lbꝛo Heſter/ Scũt enam fecit rebec

ditiones. Ot habeat in moꝛibus lumilita? iniuſte datam a rege cõtia populum vt pa⸗

nis fertilitaté. et ſic erit abundans. PDt ha/ ca que prudẽnſſinle opata eſt vt Jacob fi⸗
leat in egremibo raxitatẽ. et ſic erit in lateri⸗ lius eius obtineret benedictionẽ patęrnã ⁊

ſit pꝛo ea. repulſa eſt ac io eius et re⸗ furto argueretur Beñn.
gno vt habet᷑ Heſter.i Hebet ergo vxoꝛ vi mmelaprnos untiatad fo⸗

ereri. ſic ſara reuerebat᷑ abꝛaham virũ ſu/ terium committens vt fecit Suſanng erga

—

ſtet exquõ deo non placet Mec vir pꝛopter

bus comus tue. ¶ ſſimilat bona vxoꝛ vi ius pꝛimogeniture quã ↄgnouit a deo ſibi

ti. dicit᷑ em̃ ſicut vitis ꝑ buũilitatẽ quia ſicut collatam. ac etiam viro ſuo Iſaac ꝑſuaſit
vitis ex ſe tendit ad terram nec aſcẽdit ſicut vt ipſum Yacob umcoꝛem mitteret in
alie arboꝛes ita vxoꝛ debet eſſe humilis in? meſopotamiam ad tenſpus vt cederet locũ

telligẽs ſe terrã eſſe¶ Sit humilis in aſpectu ire fratris ſui. Beñ.xxvij/Operata eſt pꝛu/

vt non erigar ceruicẽ vel oculos ſuꝑ homi/ denter ⁊ Abigail poꝛtãs munera magna ad

nes. Hurmiis in veſtitu vt nõ poꝛtei veſtes Dauid et ſocios ad mitigandũ iram ſuam
cũ longa cauda et varios oꝛnatus. Aplus contra nabal virum ſuum quẽ diſpoſuerat

PiilSmante ſe nõ in toꝛt crimbo nec occidere ꝓpter verba miuriòſa dicta nun⸗
in wſte pciolſa auri erargenti margarnns cijs ſuis.i.Reg.xxv/QOperata eſt et vtiliter
ſedin ſobꝛietate coopiendo non ſolũ colliñ Rachel vxoꝛ Nacob recedens a patre ſuo

et pectus ſed et caput. In anatu vt loquat laban imuſtoſſine noticia eius et furans ei
parum nõ cõtendendo et werbis marito re ydola ſua ne y dola adoꝛaret vlterius/ ab

ſpondendo cũ eſt iratus.ſed ſe humiliando. ſcondit ſub ſtramẽtis ſuper quibus ſedebat

Daſthi regina ꝓpter ſuaʒ ſuꝑbiã quia no ne ea reperiret pater ſuus.tabernaculũ vbi
lnit obedire aſſnero reg maruo ſuo qñ nmi⸗ manebant nquiregn⸗ vir ſuus Yacob de
In ſimilibus g
lia ſuſtinens po

ro obedire in oib licins et honeſtis et eñ re tius infamiã et moꝛ tẽ q; fidem frãgat adul

—

um vocãs dominuz. Dnde dicit petrus in illlos miqs ſenes Dañ.xii/t R viri rine
canomca ſua.i. Pe. lij c. Sulieres ſubdite enã graumime et toto tpe vite ſue et de /
ſint vins ſuis.
in fructibo vt ſit
valeat ulud Ecci in Ego quaſi vitꝭ fru moda ſuſtinendo. ſicut fecit anna vxoꝛt
ctiſñcaui. et facere dem fructũ ſilioꝝ ⁊ abũ bie ſenioꝛis eũ cecũ factũ et pauꝑem nõ

dare in eis loc eſt in voluntate dei. vnde ſi relinqns ſed de ſuo labòꝛe texendo ſuſten

habet puerũ laudet deum. ſi non habet oꝛet fans. vt thobie. i. pater. Sʒ ⁊ digiti erꝰ appᷣ
eum. et ſi vult etiam adijciat votum vt fe bendãat fuſuin. i.nõ dedigner etiã hũilia et
cit anna vxoꝛ lelchane et obtinuit filium ſa vilia facere q̃cũq; opoꝛtʒ. vt nere. co qte.c
muelem. i. Reg.1i. Si non exaudit nõ cõtnri mũ mundare et bmõi. Et de QOctauiano et
no harolo legitur. ꝙ nilias ſuas doceri fecis
loc eam exolam babeat. mult; filij ſint cau opere lamßco ſe exercere ne ocioſe eſſent.

Debet ſecũdo eſſe fernlis ſperitate deueniat ad miſeriã. ſoꝛniter opet ·
itis abundans. eꝑ dicere eũ iuuando.ei deuote ſeruiẽdo.cũ eo incõ“.

.
Capitulum Primum
bi Eiis- filio s eum halet et poteſt etiã ſi diues nib oleum pducentes in miſerati onibus.
tſſ⸗ ſit ablactare debet. Repꝛehẽdit Bꝛego. mu Oliua em̃ pulcra ⁊ ſemp viridis ſignifica
dvq liere ue cñ wſſint non lactant ꝓpꝛios fi victoꝛiꝗ. et ꝓducit in fructũ oleũ/ dem
ſ lios Favan⸗ alijz ad nutriendque nutri halere filios bonos et filias bonag, nõ eſt in
niſn ces chᷣ frequẽter ſint ebꝛioſe diſcole et luru poteſtate parentũ. ſed dei miſerentis et ipſi⸗
fu rioſe qᷣ nutriunt᷑ ab eis lacte imbibunt mo us filij ſe ad hoc diſponentis Oñ inuenimꝰ
nas res earu ebet demũ extendere manuz ad in cripturis optimos patres habuiſſe pꝑemſis
pauꝑes facere em̃ eemo ſinã.ſolẽt viri di⸗ mos filios. O q;bonus et pius fuit ezechi⸗
N inittere vvc vxoꝛibus ſuis.qð facere debent as re riuda. et tamẽ filiũ ſceleratiſſimuʒ ha
n ù m facultatẽ. Notabiliter tñ dare non de,/ buit manaſſen. alus fuit amon. ſed opti
Neo bent elemoſinas ſine ↄſenſu virone erto⸗ mus fuit filius eius ioſias. Sancti fuerunt
nian Vlet eſſe xara in diſcurrendo extra vomum Yacobet ra clxl et lya et tñ filij eoꝝ aliqͥ fu
ſitnon Nã vicit in laterib wmus. ſ.ſit vxoꝛ. non erunt bom vt ioſeph.aliqͥ mali quaſi om̃es
nuner, dicit in plateis ad tripudiandũ.in oſtio w/ cõiurantes in moꝛtẽ et venditioneʒ fratris
ſeen mus ad fabulandũ vel murmurandũ.in fe/ et ſic de alijs/Derñ eſt tamen ꝙ communi
en r neſtra ad pꝛocanduʒ. ſed in laterib wmus ter ſic accidit ꝙ bona arboꝛ bonos fructus
lerſtbe⸗ tue intra wo/nu nuc in vno latere ſeu loco. facit ⁊econtra.quia boni parentes ſunt ſo
mn e nũc in alio.aliqñ in camera ad oꝛandũ.ali liciti cum ad loc teneant iure diuino et bu
nmmli quãdo in ſala ad oꝛnandũ.aliqñ ia coqui⸗ ſano inſtruere filios in bonis moꝛib.⁊ ſe
nnN na ad ꝓuidendũ et hmõi. Dicit b. mbꝛo fnel imbuta recẽs ſeruabit odoꝛeʒ teſta diu
t en ſius de gloꝛioſa virg ne deſponſata ioſeph. vt dicit oꝛatius.Si quis ſuo 1maxime wo
nemit wmiret et ec cñ lex mandabat. ſed et tune gelitatẽ naturalẽ eteſi infideli deterioꝛ. vtꝛ
ib non ſola. ſed cũ coniuge ſuo ſociata ipat ad dicit iad toim v. c. Sicut nutrimentũ
M templi in feſto et cum filio vt ſcribit Tu.ij. coꝛpi delet et Puiilare ira etanime ꝑ bonã
t 02 uitu em attendere delet ad obſeruatõe woctrinam n 2 Eiiſo. dat iſtam regulam
nbo fame bone.et ideo cvuerſationẽ ꝑionarũ ſu ꝙ qñ quis vult umere cõiugem bonaʒ. ar
ſpectarũ vitet. et acceſſus ad loca indebita rendat ad parentes eius.quia ſi bonos no
and vel nõ debito e Birit ſenlen gucreir uit. wriſimile eſt ꝙ bene inſtruxerunt filiaz
nſun omus et diuitie a parennbo. „dank filij3. ſuã wel filium. et inde talis bona vel bonus
ient Pxoꝛ aufẽ bona a dño pꝛeꝑatur.q.ð.gratia ſit. Et econtra ſiparentes mali ſunt ⁊ inlv
u nun Wi ſvecialis eſt vt quis onã vroꝛe᷑ habeat. ½ neſti et nilij et filie ſuperbi diſcoli et hmoi.
* Et ideo cũ fieri delbet cõiugiũ. vtraq; ps dey vt harentes ſili. Et qꝛ filie qſi continue cõ
uneſr let facere oꝛationes ⁊ ab alijs bonis nionis uerſant cum matribus. parum cum patribo
gtanse Dcurate vt dñs det ſibi bonã ſocietate. ã ideo ex matrum moꝛib poteſt cõiecturare
iusts i malã inuenerit. purgatoꝛiuz ſuſtinebit. er de moꝛibus ſilie. que ꝓponitur pꝛo cõluge.
ſen⸗ tamẽ patiẽter ferꝛe opoꝛtebit aꝛ diſſoli vel STulta mendacia vicuntur in hmõi cõtra
= ban non boteſt. Si bonam ſodetaté habe / cnbus. et eſt graue peccatum vt peſſima iu
uit bis. Eatus es et lene tibi erit. Dñ dicit mu uencula dicatur bona. ⁊ pauper iuuenis lu
obt⸗ lieris bone leat vir. Sapiẽs em̃ mulier vt ſoꝛ et uius dicat᷑ diues ⁊ bonus. Etideo
ſubeg dicit⸗ uererlii i ierlincht comũ ſuam.i.mulj nõ omnibus omnia credas.ſed quere dili⸗
nenso tiplicat᷑ omnia vna ſicut vitis ahũdans in genter nõ reſpiciẽdo tm̃ ad wtẽ.ſed ad mo
nnn lateribo womus tue.que latera.i.loca com⸗ ſe Filij ergo tui per tuam inſtructione
le implet bonis. Inſipiens aũtex tructa ma, ſint vtnouelle plante oliuarum, admone
ffma nibus deſtruet. i. oꝑibus ſuis exterminabir vt ſint pulcri in exterioꝛi conuerſatiõe. vẽt
N. S Wmiliã et ſubſtantiã. ſicut fecit illa peſſima non ſint aduſti carn ali luxurie operatione
nhe rieſalel vxoꝛ achab regis irael et denu ipla ſed vimdes eaſtiinte. qꝛ vt dicit. xxviij.q.
nnd 7 x erminata eſt vt Dielt. i ‚He Xxl. c. i. ſepe. Sepe maloꝝ conſoꝛtia bon 8 coꝛri
. E TE uint. quantomagis eos qui ad vicia pꝛo⸗
en ſn . uant umn.9 4 * V. ni ſinevt ado letgetconicen admone de cõ⸗
Puſkn, aium pꝛincipale.ſeffectũ ad quẽ oꝛdinatuʒ uerſatione honeſta. et remoue eos abinho
eſtmümon iſtud pꝛincipaliter eſt veren, neſta. aſſueſcant foꝛtiter ſuſtinere aduerſa
illißetn nio ftioꝝ qui ad de cultũ nutriant. et hoc e incõmoditates.laboꝛes. vincere tentano
ife qð ſubdit.ilij tuicut nouelle aruim. nes. eſſe pauperibus miſericoꝛdes, Sic thla
nmnoe ſ.erunt.i.puleri moꝛibo ſemꝑ virides virtu bias wcuit filiuʒ ſuũ ab infannia nmere e
en n ttho.victoꝛioſi in tribulationibo et tentatio um.et abſtinere ab om̃i pecato. ⁊ woſtea in.*
eſen : — 18 Bei .— r- —— . A
0.
1 1

—(XZZitulus Orimus

particulari. ꝙ v laudaret ſemp etoꝛaret
ad eũñ conſilia ſapientũ quereret. a ſuꝑbia ſi
pi caueret. matrẽ vonoꝛaret. caſtitate ſerua
ret. miſericoꝛdiã et elemoſinã exhiberet. vt
patet tlobie.iiij.ca/ Sic parentes ſare vxo⸗
ris tlobie iumioꝛis monuerunt eã honoꝛa/
re ſocrũ. diligere maritũ. gubernare famiã
etixrepᷣ vnſiilẽ ſe cuſtodire. lobię. x.⸗(a.

Sicut parentes ſuſanne wocuerũt eã et eru
dierunt m legeʒ moiſi in timoꝛe dñi. Nũc
aũt paretes qꝛ ignoꝛantes ſunt et parũ den
timentes. nec ſilios velfilias ſciũt ꝑ ſe eru/
dire.et qð pems eſt quis nec curãt eos mit
tere ad pdicationes.moꝛat᷑ puella in cormo

orr-

nunq; audit verbũ dei.et ſicut beſtia accedit
ad cõiugiũ et vt beſtia habet ſe in coniugio.
Pe gulernatione familie quõ debet ſe quis
habere ad vxoꝛc.ſfilios et fuos ⁊ ecõuerio
ini ad eos. babes etaʒ diuſe in:uij. teti.
ic.de pꝛudetia ?yconomica QDe vieus ſos
ciebus varijs luxurie que cõmittunt etniam
a cõmgatis.habes ſupꝛa in.ij.parte ti.

xuria. C. adulrerio et alis capitulis

caſtitate cõmugali habes in.iiij.parte ti. de tẽ
perantia. ca. de caſtitate. De alijs t
cõfirmatũ et con/
ſummatũ.et peccatis qͥ circa loc ↄmittũtur

De alijs ꝗᷓ ꝑtinẽt
ad matrimoniũ im ciatũ
habes in ſequẽtibꝰ capitulis huius tituli.

De impedimento matrimonij qð dicit᷑
erroꝛ pſone. Capitulum ſecundum.

Elinquet homo pa
trẽ et matreʒ et adyrebit vxoꝛi ſue
Eet erunt ouo in carne vna BDeñ
Que verba referens chꝛiſtus phariſeis vt
habe? Oarnalrnſtini⸗ mr̃imoniũ vt enʒ
ſact̃m eccleſe quẽ ſtatũ appꝛobauit in nu/⸗
ptijs ſe reꝑiens quas miraculo nobilitauit/
Zr. ad hoc.xxx. oii. lxc ſcripſimus Et tria in
ſinuant in dictis verbis. ¶Mzimũn eſt impe
ditio mrimonij q̃ reſecatquia relinq̃t homo
patrẽ ⁊ matrẽ.ſ.vt nunq; ↄtrahat cũ taubꝰ/
nullo em̃ tꝑe mundi licuit filium cũ matre
vel filiam cũ patre cõtralere.ſed in pꝛinci⸗
pio ꝓpter paucitatem licuit viro cqtrahe⸗
re cũ germanałet in ꝓceſſu tꝑis ꝑ legem di
umã additi ſunt qͥ dam gradusꝑ legẽ cano
micam alij graduset ala impedimenta qrũ
quedam tm̃ impediunt, quedã etiã dirimũt
et dehis pꝛimo aget᷑.¶ Scðm eſt ↄtractio
eius que inſinuat᷑ quia adherebitvxoꝛi ſue
qð fit cõtrahendo cũ ea.Et pꝛimo q dem ꝑ
verba de futuro ꝑ ſpõſalia. Secundo ꝑ ver
.ba de pᷣlenn et iunc ad eret conſenſu. Cer/

. — .
—

olcit᷑ viri et mulieris ad differentiã comun
ctionis bꝛutoꝝ ⁊ ʒo domitarũ vbi maſculi

ſtuuc etiam ad deſignandum eccleſie myſte

cio ꝑ copulam et tunc adheret coꝛpe.Et de
his ſubſeqnter agif. ¶ Cercium eſt gectio
eius ad quã oꝛdinat quia erunt duo in cax
ne vna.i.& iſtud opus.ſ.ad ꝓcreandũ ꝓp/
lẽ q̃ cõmuniter eſt vna.quã etiã tenent nu
trire et moꝛibo inſtruere qð fieri non poteſt
ſine mutua cohabitatiõe.et ideo de ipſoꝛũ
cõiugatoꝝ cõuerſatõeagif ſupꝛa in ſermo
ne edentt kte ean ergo matrimonin
ĩ lege ciuili canoniʒata.xxvij.qi. i ſic diiſ/
finit. Oatrimoniũ eſt vici mulieriſq; ↄiun
ctio indiuiduã vite conſuetudineretinens

in maſculos et femie in feminas turpitu/
dinẽ oꝑanticit᷑ etiã viri et mulieris in ſin
gulari.quia nulle vnqꝙᷓ; licuit mulieri habe/
re plures viros nec in hoc vnq; diſpenſaue
rat de*. Nec winn viro licuit plures vxoꝛes
lhabere niſi ex dei diſpenſoꝛione. extra de di⸗
uoꝛ.gaudemꝰ. In quo diſpenſatũ eſt apud
plures patres veteris teſtamenti videlicet
Abꝛ abaʒ erga duas. Aacob erga quatuoꝛ
Dauid erga plureset loc ad dilataifcũ cul
tum dei qui ſolũmodo ſeruabaturin fami⸗
lia illoꝛum patrum alijs ad ydolatriam de
clinantibus OJultipliqt᷑ autẽ cultus dei ꝑ
pꝛolis carnalem multiplicationem illoꝛuʒ/

— — — ——

riũ.ſ.ꝙ chꝛiſtus deberet ſibi deſponſare eccle
ſiam nõ ſolum vnam vnitate fidei et dile/
ctiomisſed plures reſpectu viuerſitatis lo⸗
coꝛum et rituum vnde aſſiunpti ſunt ⁊ in qͥ
bus etiam in ſide cõuerſant. Mam alij vo
cati ex iudaiſmo.alij ex gẽtilitate. Et alios
ritus habet ęccleſia oꝛientahs alos occidẽ
talis/Et additur in difnnitõne coniuncno
NDbi nota ꝙ matrimomuzʒ q;tum ad perfe⸗
ctionem eius eſſennalem efricitur per con/
iunctionem ammoꝝ.i.conſenſuum per ver
ba expꝛeſſoꝝ etiam abſq; cõiunctione dco
poꝛũ.xx vij.q.ij.Sufficlat. AIpia tamen co⸗ “
pulararfäls addit᷑ q;tũ ad ꝑfectionem ſi/
gnificanõis qꝛ ſigmiſicat ꝑfectã ↄiunctiõeʒ
xpᷣi cũ ecchia.et deitatꝭ eũ hũanitate indiui⸗/ “H”
ſibilẽſicut ⁊ mrimomiũ cõſummatũ eſtin ́”MUͤ
perabile. Sʒ mr̃imoniũ ratificatũ ꝑ ba deeꝛ···
pñti et nõ ↄſummatũ.ceſt ſeꝑabile.puta px ··
ingreſſuʒ religionis ⁊ ſignincat ↄiunctionẽ
aie ſidelis cũ deo ꝑ diledionẽ q̃ tab eo ſex
peꝑ moꝛtale petm ſeꝑatf in pñn vita. In be
ata vᷣo vita ↄſummatũ nunq; põt ſeꝑari.
Dicit etiã pe.de pal.in.iijj.dil.xxvi.ꝙ Ziun
ctio q̃ ẽ eẽntia mmrimonij nõ ẽ coꝛpoꝝ cũ illa
ſeq̃t. Nec fuit ĩ maria ⁊ ioſeph vbi fuit veꝝ
mtimomũ.nec ↄſenſus pcedẽes cũ ille ſit cã
êcä
õ

4
ee

ſcc
el

— —
—
B—
=

—-
—
—

—

r e.

— –
=SS —

——— — —

4
S
efficiens ſicut ⁊ cetera qᷓ ſunt res æ ſacramẽ
r tum inalijs ſacramẽtis ad quẽ cõſenſus di
ipe ſponit ſint aqua et verha ad chargetere lu⸗
inn ptiſme Adcdidit magiſter Señ.ad dictã dif
Neſt finitionẽ maritalis qð dr ad differentiã cõ
ſori cubinatus q etiã ſi duraret vſq; ad moꝛteʒ
nn et fidẽ ſibi ſeruaret.non eſt mmimoniuʒ ſed
h 13 foꝛnicatio/æc oõbſtat ꝙ abꝛaã et iacob et
lenn danid dicuut᷑ habuiſſe cocubinas. et tñ nõ
R * faꝛnicarie ſed licite dicunt᷑ eis vſos fuiſſe.
ſdn HNaã femineille aliqñ vxoꝛes dicunt in ſcri
ptura aliqñ cõcubine.Droꝛes qdeʒ inq;tũ
an cognoſcebant᷑ vxoꝛio aſſectu et ↄſenſu ma
ulli ritali ſeu q;tum ad debitũ cõiugale.Concu
mnn bine auũt dicunt᷑ q;tuʒ ad regimẽ womꝰa gu⸗
nn bernationẽ familie. qꝛ nõ erãt pꝛincipales
fne in loc ſed vna.ſ.pꝛima alie vt obſecundan
tn tes ſᷣm Piroꝛwe leta ſun Hej eijuit in
me diffinitione indiuiduã vite cõſuetadinẽ re⸗
dn tinens qð intelliet ſᷣm ꝓpoſitum et debitũ
in qꝛ velent eſſe ülius ꝓpoſiti vt nunqᷓ diui⸗
icehin dant᷑ fm Poſti. vnde nõ debet dirũpe cõiu
nunn galis Nacis vnitatẽ.xxx.q.v emine. ſicut
ien imꝑatoꝛ dicit᷑ auguũſtus quo ad ꝓpoſitum.
nn Certũ eſt qñq; matrimoniũ diuidi et pꝛin⸗/
ne cipem nõ ſemꝑ augęre imꝑiuʒ. vt conſtanti
e nus de cuius onatiõne eccleſie facta ↄſtat.
lnnz ꝓpter vc eſt dubium vt dicit Pe.de pał.in
nſe iiij/Nite dr.qꝛ moꝛs ſoluit om̃ia. moꝛtuo
eide ein viro ſoluta eſt lege viri vt dicit apłs.i.
a e⸗ coꝛin. vij.ſed eo viuente ſine eo non poteſt
anslo oꝛãre ita.ſ.ꝙ ꝓpter lvc deneget debitũ / nec
taini vouere poteſt. et ecõtra vir ſine vxoꝛe quo
alivo ſ.ad caſtitatẽ in quo nõ ad imparia iudicã⸗
t nis tur. vñ ſi ↄiugatus moꝛtuus reſuſcitaretur
zocaci vtlaʒarus qᷓ erat vxoꝛ eius nõ eſſet ampli
hiunino us niſi iterũ de nouo cõtraleret/Et qꝛ qð⸗
Gte dam matrimoniũ ſpũñale eſt inter pᷣlatuʒ et
mon, eccleſiã ſuã qð finit᷑ moꝛte.ideʒ dicencũ eſt
R e hmõi. vc eſt ꝙ ſiplebanus.pꝛioꝛ vel epi
RK ſcopus moꝛtuꝰreſuſcitat᷑ opoꝛtet ꝙ denuo
mno eligat in illius plature ſedẽ. ᷣm Pe de pal.
— . 1 Et ideʒz dicit de relgioſo ſin citato ꝙ
Neii. nõ eſt obligatus religioni.¶ Fuit aũt mr̃i⸗
ad WVoniüũ inſtitutnz a deo. diſ. xxvi. veinde. Et
in ꝑadiſo terreſtri dicente adã ex inſtinctu
iee : ſpuᷣs vcos de oſſib meis ⁊c. Geñij. Et añ
ar:, petm̃ qͥdem ſolũ ad multiplicatione ſʒ poſt
ak ccatũ ꝗd vitationẽ ſoꝛnicatiõis.i.coꝛin.
mtnce „ pij. ꝓpter foꝛnicalionẽ. ſ.vitandam vnuſ⸗
.9 A habeat ſuã vxoꝛẽ et vnaqueq; habeat
uzhr ſuu ꝓirũ.ꝓpter alias etiã cauſas cõtrahit
n, ſed ᷣmiſſe ſunt pꝛincipalesEt d᷑ mrimoni
de um q̃i matr) mumũ.i.officiũ.qꝛ dat mulie
eiili ribo eſſe matres.Et licʒ pr̃ generatõis ſit au
n ctoꝛ ⁊ ne vxoꝛis vñs.xxxiijq:v.xc ima⸗
49 — D .
, — „
—
„ „
4 — **
„ . △●
1
6. *

ECapitulum ſecundum

dei gram ibi oꝑantẽ ſᷣm Yohã. .
videlicet ſit cõtentus cõiuge ſua vel ſuo et

go. tñ mrimoniũ plus aſcribtt matri ; pfi.

qm erofficiũ plus apparet in matrimonio
qᷓ officiñ viri. Nã ante partũ oneroſus, in

kuetu wloꝛoſus. wſt partũ adeaſi na⸗
lcit ſibi partus. extra de cõuer.infide iuʒ.ex
lrfis.¶ HMota ꝙ licet iuriſte dicãt enq mgẽ
videat dicere ꝙ mr̃imoniũ large dici
tur ſactẽ̃m in qtum eſt ſignũ ſacre rei ſed nõ
ofert in eo gra ſicut in alijs ſacramẽt⸗ attñ
tho. Pe. de pał. et alij teologi cõiter t
cõtrariñ.ſ. gr
vt ſciat vnuſquiſq; vas ſuũ poſſidere in los⸗
noꝛe nõ in pamſone deſiderij. Qõ ſic intelli
gif qðᷣhabet minuere et refrenare ↄcupiſcẽ
tiã. uõ ꝑ loc ſolũ ꝙ ſatiſtit concupiſcẽtie ꝑ
actũ coniugalẽ.qꝛ illud eſt naturale ſed per

nõ ferat ad cõcupiſcent:ã alteriꝰ er mauult

cõſoꝛtẽ etiꝗ turpiſſimã facie q; alienã pul⸗/

cerrimnã R añt in mult) ſecus fit. hoc acci⸗
dit vel qe ponunt obſtaculũ gratie ſacramẽ

tali.vel quia receptã non ſeruãt vt in alijs
ſacramẽtis. Eſt ergo ꝓpꝛie et ſtricte ſacrxa

ꝙ ibi cõferat gẽa ad iſtij.ſ.effectũ

pariſieñ. vt

mentũ a deo inſtitutũ in remediũ cõtra pecoè

catũ conferẽs gram exoꝑe oꝑato.et ſignãs
ea eſt ſacramentũ noue legis. Sed oĩa hec

conueniunt in matrimo nio.ergo eſt ſacras

mentum pꝛopꝛie ⁊ ſtricte/Sed lene verum
eſt ꝙ minꝰ habet de ſpiritualitate qᷓ; alia ſa⸗
cramenta et minoꝛ gratia cõfertur ẽm He.
de pahł Ampꝛimit autem matrimonii
ut eſt ſacramentũ noue legis oꝛnatum qui
vocatur vinculum vel nexus quod non ſo
lũ eſt relatio rõnis ſed aliqͥd abſolutũ diſpo
nit ad gratiã qui oꝛnatus non impꝛimit in
matrimonio ↄtracto añ baptiſmũ ſicut nec
etiã impꝛimeret᷑ caracter diſponens ad gra
tiam in confirmato añ bapiſmũ. Lnde et
inndeles ↄiugati recepto baptiſmo ſi de no
uo cõtrabunt inter ſe vir et vxoꝛ ſen perſi⸗
ſtunt in pꝛimo cõſenſu tũc impꝛimitille oꝛ
natus et matrimomiũ eoꝛũ. eſt ſaccẽm noue
legis. Qã añ baptiſinũ nõ erat ꝑfecte ſacra
mentũ ꝓut.ſ.cauſans gratiã.ſed erat mr̃i⸗
moniũ illud quidã atractus. (Foꝛma hu
ius ſaamẽeti ᷣm He, de pal. in, ij: ſunt ver
ba que dicunt ↄtrabẽtes.ſ.accipio te in me
am ⁊c̃.vel ali qð eqͥpollẽs vt expᷣſurus ↄſen
ſum ꝑ tana gteria ſunt ipſi cõtrahẽtes
Nam diſtinguit hec materia in qua ſuſcipi
ens.⁊ materia exiqua ſicut in euchariſtia ⁊=
in alijs quia matrimoniũ eſt cõtraetus pſo
narũ ſicut alij cõtractus ſunt contractus re
rũ in qͥb cõtracnibo res que trãffert ꝑ pecu⸗

—

pꝛo⸗

mam eſt matena. expſſuis õſenſus foꝛma

(Zitulus Orimus ð”ð’”ð”
.
Pel etiam poteſt dici. ſicut euchariſtie eſt nec vxoꝛ ſua eſtſicut nec lya ſuit vxoꝛ Ja
ouplex materia.ſ.panis et vinuʒ.et duplex cob cũ eam pꝛimo ↄgnouit vxoꝛiqaffectu
foꝛma videlicet verboꝛũ ↄſecrationis vnũ quia intẽdebat ad rachelẽ.ſed poſtq; ↄgno/⸗ ”
tñ ſacramentuʒ. ſic et hic cũ dicit᷑ accipio te uit ly am vſe. ratũ habens ⁊ in illa vꝗ vxo⸗ S
in meã.i.co ribi meipᷣm in virũ.eſt vna foꝛ rem ↄſentiẽs ſacta eſt vxoꝛ.Sic eniã qlibet S
ma vᷣboꝛum et vna materia ex qipſe qͥ loꝗᷓ errans aduertẽs de erroꝛe põt ratificare ex
tur vel coꝛ eius. et alia materia in ꝗ.i. obie contralere cũ qua pꝛius nõ intendebat.( r
ctuʒ in quod trãſit ſicut cũ dico.hoc eſt coꝛ Secundus erroꝛ dẽ ſᷣꝛrtune et qlitatis. pu
pus meum. et vlterius quando rñũdet muli ta ſi credidit cõtrahere cum diuite vel virgi 1r.
er.accipio te in meũ.i. me nbi in vxoꝛẽ. neęt inuenit pauꝑem et coꝛruptamnonex Er⸗,
eſt ſoꝛma verbũ et materia ex qua loquens cludit conſenſum nec ꝑ conſequẽs dirimit e.
et in qua recipiens.Et ſic diuerſis reſpecti matrimoniũ.Iv. in. ij.diſ. xxx. et in veere “
pus vnũ eſt foꝛmale reſpectu alterius.⁊ ali tis.xxix.q.i.S.his ita.Erroꝛ vᷣo nobilitatꝭ „ℳle.
ud eſt materiale. Que autẽ dicit ſacerdos vel dignitatis ſi redundat in erroꝛe ꝑſone. ie
cũ bñdicit nuptias.eſt forma accidẽtalis et impedit matrimoniũ aliter non. Exempluʒ enz
nõ de ſubſtãna matrimonij Fᷣm Aus.de an/ in filio regis vel pꝛimogemito cũ quo alqᷣ R.
co /Micit etiã tlo. in. uij.ꝙ cñũ puella verecũ intendit contralyre etpᷣſenrat᷑ ſibi ciuis lo/⸗ “
da tacet parentib eam viro tradẽénbo. ver o pᷣdicn. vnde nõ tenet tho. in. uij. diſ.xx
R parentũ cõputant acſi eſent puelle.taci Idẽ GBacar.dicẽs ꝙ ſi exrat᷑ circa ſubiectũ
turnitas illa habet/ ꝓ conſenſu. Et hoc eſt v ñobilitans. nõ tenet. vteum quns intendit
rum de filijs et filiabo reſpectu patriẽet ma contralvre cum filia regis et ſibi pᷣſentatur
tris tm̃.ſ.ꝙ ipſis parenub conſentientiba loco eius filia ciuis.Sʒ ſi erraf circa nobi⸗/
expᷣne.tacentibꝰ filijs aut ſiliabꝛ contrabit᷑ litatẽ ſubiecti tenet.vt cum còtrant cñ ꝑ⸗
mr᷑̃imoniũ ſed non ſic de alijs ↄſanguineis ſona ſibi nota quam putat regalẽ hobere di 2ð
ꝓt extra de deſpõ. impu. 5. poꝛro. li. vl. . gnitateʒ. et nö haber e. de palu. in. iii di Poar
mpedimenta que 5 1 ſtinguit de erroꝛe ni ne quo ad foꝛtunã vł er⸗
3 JY*qualitatẽ. et dicit ꝙ ſi drroꝛ eſt abſolutꝰ.qꝛ Pen.
i.impediunt contrahendũ matrimoniũ vel talis erroꝛ non cadit ſuper aliquo quod ſit e
dirimunt iam contractũ. cõtinent in verſi , deeſſenna matrimonijideo nõ impedit nec
bus ſupꝛapoſitis.c.i.et incipiunt. Erroꝛ cõ dirimit.nec iure diuino.quia concurrũt eeſ
ditio ac. ibi vide. Eſt ergo pꝛimu impedimẽ ſentialia. nec iure huano. quia non inueni
tũ erroꝛ. Sed nota ꝙ triplex eſt erroꝛ.ſ.per tur ſtatutũ.vt contrahens cum pauꝑe quẽö
ſone. foꝛtune.et condinõis.et de iſto texcio credit diuitem et hmõi habeat impedire S
erroꝛe cõditioms dicef in ſeãnti.c. ¶ Pꝛi/ ſi ſit erroꝛ condinonatus.i.contralbit cum
mus ergo erroꝛ dirimit matrimoniũ et hoc conditiõe que eſt voneſta et pomibilis ea exi
niſi cognito erroꝛe ratificaret dictum ma/ ſtente ſtaret. non ſtante non ſtaret.puta cõ
trimomũ.cũ em̃ de eſſentia mrimonij ſit cõ/ traho tecum ſi tu es diues vt ego velita vt
ſenſus viri et mulieris in alterutrũ per vbha dictum eſt mili. vel ſidabis miloi tantã woè⸗
expꝛeſus/vbi eſt erroꝛ perſone. puta ſi vo tem. G; t, r 2 — Pe Des ⸗rt r. 5
hannes dicat ſe eſſe petrũ.nullus eſt cõſen / = 1 (11 Ern e P r rf E . P. r A,
ſus. Mamqͥ errat nö võ ſentit.ff.de lueet fa. De impe 6G 0 ↄditõis ſeruilis. Capi.iij. 2 ſearf .½
ig.ſi rerronteer erranns tas nullaz - nenmg. .
eit. K. de iu. et facagno. cum teſtamentuz. W J. .- Ar
☛ ſeqint eroo ꝙ non ſit comugin. Ox talis er Ecu ndum impedi ESE
roꝛ perſone virimat mĩiimoniuʒ. ꝓbat Pe⸗ y mentũ eſt erroꝛ circa conditt osn e
trus NR ſic. Erroꝛ qin reſpicit id plone. vtrum. .·ſeruilis vel li?k˖ .
quodeſt de ſubſtatia matrimonij.ſicut ſunt cõditioms ſit Circa quod tria ſunt notãädaꝛ⸗·
pſone qᷓ ſunt de materia quo ad iubſtatiam ꝛimũ quia ſierroꝛ ſit paris condinõis 7„ ,„

matrimo nij dirimt mrunoni de iure diui veletiam melioꝛis q; ſua puta ſeruus ↄtra & DDS
no.quia non poteſt ſacere ius humanũ ꝙ il hit cum ſerua quam pufabat liberù. vel con⸗
la in quam non cõſenſi ſit vxvoꝛ mea. quia trabit cum libera quã putabat ſeruã. tals /n
ſicut nõ eſt mtimomũ mniſi per conſenſuʒ. ſic erroꝛ nõ dirimit matrimoniũ quia nõ deci ⸗
nõ eſt matrimomiũ cũ illa niſi per cõſenſum j. ſi s liber. Rav e. Bof

in iſtam. Sed ſi errat quis in perſona inten ex Inno. Si t mulierignoꝛaſſet ſerintutẽ RD d

dendo cũ vna contraſere a alia ſibipꝛeſen viri non eſſet matrimoniũ. ¶¶ Secundum t ..
tat᷑ loco eius. non conlenſit in illam. vnde eſt ꝙ ſi ier vel liera cõtraloit mimonium j ne ol⸗
HW ””c & ει r nn . d e Er A. 5 or— r. .
C. au= . — „ 1 7 D , 1.-. iE D Zi ] + * WI 1 .
— E oEEL * *js ‚ſahenr- 2 gopaer ere ſrrr. Larl. ln

vourr S Prrar AXſprrr —— —
* * 2 0 ₰ 1* õõ ,Pr e 2 — ͤ
GECrsns „v o rPr — ſ .1 —„„— , . C

„

E.

4 „
6 7
* 47 ℳ. 4
4 . A.
7 (

ℳ * AA .

1 7 1. 3 — —, .. —

—

1( 61
cEX.

2 „ℳ

„

—.

6„ r. —
ſſασ

34

—

„

—

*1

2. 10 ——

-rö2 W.ſ

tudinaliter ſciuitſecexr

,EEEr E P= rn ⸗=r Y.
tum ſelua veſſeruo ignoꝛanter. i. neſciens
condi jonẽ ſeruitutis nullũ eſt matrimoni

“ 21.4 24“
44 —

äl

um niſpſtq;ᷓ ſcuit conditionẽ eius conſen
ſit in go vel verbo vel facto. ſ. camaliter co⸗
gnoſcendo.xxix.q.ij.ſi qs ingenuus.vwl niſi

ais que audiuit. ha

in animo teneat ꝙ; e ean en⸗ illa cõtralx/
ret ſi eſſet ancilla n ſi Po non certi

r buit leuem et temeraria:n non obſtante &ꝙ

N Sͤ- i lermtine ein
Nquo wl cuñ qua contrabit conſentit in eum

delvt ꝑ ecclenã cogi ahꝰ qm.ſ.eſt ſeruus ad

buit ꝓbabilem opimionẽ de ſeruitute et co/⸗
gnouit eã nõ poteſt e relinquere ſi vo ha⸗

—

poſtea exegerit debitum ſi certius ſciuerit de

ſeruitute. woterit petere ſuam ſepanionem./ cere

Iteẽ ſitalis poſtq; ſciuit ſeruitutẽ eius cum

aſſentiendũ. ſi tamen antec; conſentiret al
ter eo:ũ ↄtraleret cũ alio vel cum alia.tene

de pᷣſeſiti

ret iſtud vltimũ/Guuil. Hoſti. ⁊ Ricar. in. ii

G eſt ibi matrimoniiũ. ſed

ſia cõpellet cũ illa remanere vt de nouo cõ/

niſa vi. dicit eſt
tenet᷑ ratiõe ꝓmiſſionis facte.et ideo eccle

erciũ eſt ꝙ ſi liber vel lbera ſci

trahat ſi videlicet nondũ contraxit cũ alia

ey,enter cõ trabit

—

„

(.1.

7

cũ ſerua vel ſeruo tenet ma⸗

ſn pꝛoles Eidin Knem de lure cõmuni qᷓ;⸗
tum ad conditionẽ ſeruitutis vel hibertat?.

exira ve na. ex li.ven,. ci. ̃m Pe.⁊ Ricar. in
ii diſ rnvi Pe. Pãa.dicit i.uij.vc eſſe ẽ

rũ de iure ſi tñ ſit cõ ſuetudo in contrariũ te/

net conſuetudo/E Jo.an.dicit ꝙ de con

rie ſunt uberi qtũ ad lvnoꝛes ⁊ digmiates
ſequunt᷑ patrerõnem huius ibi vide

ttalxre matrimoniũ.extra æ cõiugio ſeruo
. ri.li. et Giis dñiæõꝝ Pſunt fales vende
Hre quia ex cõtractu mrimonij nõ amiſerunt

Er tur vſus matrimonij cñ comuge ſua/ Stai
Hr tem ſerun de volutate dñoꝝ contraxerunt.

lor

luetudine põt induci ꝙ in hoc nilus ſequat᷑
patre.ſ.quo ad libertatẽ ⁊ idè ſi enet lex mu
nicipalis et lec videt enſe in parnbo itale.
Zam nati ey ancillis 1 liber? viris ſoꝛnica

De
cõſuetudine tñ ſpeciali aliquarũ terraꝝ par
tus ſequit᷑ deterioꝛis cõdinoms parentẽe ſi

ue ſit pater ſiue mi/ſed ſi pater poſt ꝑactuʒ

matrimoniũ ſe vendiderit nolẽte vxoꝛe qò
facere woteſt p̃ᷣm Ricar.tunc partus ſequit᷑
matrẽ ſi ipſa eſt libera/ſi vierq; eſt ſeruus a

diuerſoꝝ dñoꝝ.ſfiet dimſio liberoꝑ ᷣm nu/⸗

ru. et ſi eſt vnus tm. ille penes quẽ rema
nehit recõpenſabit alteri dño iuſtum pᷣciuʒ

te nota ꝙ lſerii inuis comms poſſunt cõ

ius ſuũ ſuper eos nõ tamẽ in parnbo ita re/
mo& delent mittere vel vendere ꝙ impedia

iunc non poſſunt vni pᷣc pere aliquid in piu

* 00%

, ,1. Capitulum tercium

ud im vranti Ricar. vbi funꝛa.
Bery ſeruitute ſe

ꝓ contracto matrimonio

D 0
ka
. — 4 6n0 * C ————— 66 0. . — .*
de t. Frrr . - 4- — Kwo⸗ D
dicium redditionis debiti. Bnde mag? ole er L.e .n n
dier coniugi debitũ exigen ti q; dño tunc ali Trr . S S

duenti matrimoniũ cõtractũ per verba dep
ſenti. Nã que dicta ſunt ſi upꝛa vident ha/
lbere locum quãdo ſeruitus ipſa pᷣuenit con

=ð 2 420

ahar e eee. een
—. “ 2. α◻ — 260 2.2
1 4—. „ 2 ,

rr r r n

tractuʒ matrimoniũ altero cõiugũ libero et
ignoꝛãte ſeruitutẽ giortio Beienall igitur
to magis cõſummato. nõ poteſt vxoꝛ ſe fa⸗
ſeruã alterius inſcio et inuito viro vel
ignoꝛãte iure diuino quo dr̃ Beñ. iij. Sub
viri poteſtate eris. et ipſe dñabit᷑ tui. Secꝰ
aüt eſt in iure enilr gunid eſt ſocia et nõ ſub/
iecta imo ſui iuris. Hnde ᷣm ius ciuile vi/
det᷑ ꝙ ſe vxoꝛ poteſt facere ancillã alterius.
theologi tñ dicunt oppoſi

un itũ.Et ſiquidẽ illa
bꝛe lo quã ſcriptura ponit eſſet tm̃ iudici
18

lita enet ꝑ chꝛiſtũ et ius ciuile oppo
ſitum. ſed quia naturalis eſt et moꝛalis ra
tiomi recte concoꝛdans repetita in nouo te
ſtamẽto.ideo verius eſt qð dicũt tleologi.

OJaritus aũt põt ſe ſeruum facere.tenet᷑ta

men reddere debitũ vxoꝛi talis. põt exige
re etia dño fuo ꝓhilente. ¶ Obi etia atten
dendũ Vcu dicit᷑ ꝙ aliquis poteſtſe in ſer⸗
uum dare. intelligit dare. i. venũdare ſe ad

pꝛeclum participandũ. als wnatio nõ va/

leret quia conatio excellens qngentos ſo⸗
lidos id eſt aureos repiitafar unmeſa iur⸗
ciiili.et quatenus eſt vltra eatenus nõ eſt

—d

valida. ꝙ ſt eſz res indiuiſibilis. foꝛte totũ

vinaret. C. de wona. l. ſi quis.ſʒ libertas eſt

res ineſtimabilis ⁊ indiuiſibilis. vñ dare ſe
m ſeruum eſt immeia wnatio etnon valet.
1vc ant ꝙ quis poſt matrimoniñ cõtra/
cium pꝛeienti ſiue cõſummatũ ſiue non.
vnundet ſe non piudicat matrimonio. q
leruitus ſuꝑueniens non dirimit ipſuʒ.nec
ꝑ loc vxoꝛ eicii ſerua.nec lieri eoꝝ emici⸗
unt᷑ ſerui.quia partus ſequit᷑ ventreʒ. NDon
ergo pꝛeiudicat vxoꝛi quia vt dictuz eſt nõ
ſu per hoc ancilla. etiam ſi taceat. qiia pori⸗
bere non poteſt. enã ſi conſennat. quia non
conientit vtipſa ſit ancilla.ſed vt ille ſit ſex
uus ad quod nõ ſequit᷑ pſam fieri ancillazʒ
cu ieruus poſſit habere vxoꝛẽ liberaʒ.Hota
tñ ꝙ vbi eſt cõſuetudo ꝙ ↄtrahẽs en ſeruo
fiat ſerua valet. Nã ſicut ius ſeriptũ potuut
inuenirenouũ modũ ſeruitutis.ita ius nõ

ſcriptũ quod dicitur conſuetudo ita enam

vt muler alterius terre ligef eoipſo ꝙcon/
trabit in terra tali conſuetudine affecta. in

qꝛ? cõtrahendo ſoꝛtit᷑ foꝛũ.tũ qꝛ vxoꝛ ie lui .
. ſD

er Zo WZ 1.
. .. 1. *..

pᷣſenti et mul⸗

rr r= n
e. . . D M,E 5
— E .Mw L r.

on yl alui cum quo cõtrahit ſcixe eſſe talẽ qui

iar

22

eur comicilium viri.ſed ſi mulier ignoꝛ aret
eum ſeruũ aut talẽ conſuetudinẽ nõ ligare
tur. qꝛ ſtatura ciuitatũ non ligant ignoꝛan

tes ea nec cõſuetudines. de conſti. c.i. li. vi.
bec oĩa Pe. de pal. in. iiij.di. xxx vi.

e carnali copu⸗ .li.
la talis comugi.ſ.ſeruo n vel alterius edꝛũ
ſerui. NDota pꝛimo ꝙ ſi vñs talis ſerui vel
ſerue ꝓhileat copulã vel actũ cõiugalẽ ſi ſi
ne cauſa ꝓhibet.non audit᷑. Neminẽ em̃ au
dit.i. exaudit pretoꝛ ſine cauſa. Nõ aũt põt
mrimomiũ ſeruis ꝓhiberi a dñis aut actus
en ſne ca. nec nener in loc ei oleclire Ant
ꝓhibet hoc dñs. ſ.actũ cõiugij cũ cau . En
ta quia indiget ſeruitio ſno/Et tunc diſtin⸗
gue.quia aut dñs cõſenſit in coniugiumet
tũc eniã non audit᷑ nec põt ꝓhibere/aut nõ
conſenſit in coniugiũ et tunc debet vño obe⸗/
dire. nõ coniugi chi non potuit ſe obligars
ſaluo iure alterius.vbi tamẽ poſſetꝰvtriq;
ſatiſſfacere et ſibi ⁊ cõiugi de actu coniugali
et dño ſuo de ſeruitio cõmtenti. poſſet virũ
; facere.et dñs debet ꝑmittere/ ſed ſi vadit
ad loca remotioꝛa et indiget tal ſeruo.tũc
ſeruandũ quod dictum eſt vel vendat in il⸗
lis parnbo vbi eſt aiunx ſi põt.(¶ Secundo
Aota ꝙ cum 4̊s ſcit ſe ſeruũ ſi credat aliam

tamẽ ſit liber aut ꝙ afftectuoſe adeo diligit
—

wenam conſenuret li ſciret eſſe taleʒ. exeu
ſat a peccato exquo v xoꝛio affeciu cogno/⸗
ſcit vl ↄgnoſcitur als ſi ſcat nõ teuere mti
moniũ foꝛnicaquouſq; aliũ ceruoꝛauerit
de ſua cõditione et ille nihilominus cõſen⸗
tiat in eũ vtin comugẽ. Eſt aũt in eius po
teſtate qͥ ignoꝛabat hec poſtq; ſciuit ratifica
re ſeu cõſummare dictũ mr̃imonin.¶ Cer⸗
cio nota de libero neſciète eſſe ſeruũ velſer/
uam cũ qua ↄtrahit. Et qͥdem q;diu credit
coniuge liberũ vel liberã licet nollet conſen/
tire ſi ſciret tãdiu excuſat᷑ a eccsto.vt Ja
cob ĩ facto lye.ꝓpter ignoꝛantiã fecti ꝓba
bilẽ. et filij erunt legitim ſi ſit in facie eccle
ſie cõtractũ matrimomũ.¶ Auarto nota
cum oꝛit᷑ dubitatio vel qſtio de tali mfimo
nio àd agendũ: Sciendũ igit ꝙ eſt differen
tia interſcientiã conſcienniã et ſcrupulũ eir
acLa tale materiã/nã ſcretia quia habetenidé“
CE. nã et non eſt niſ veror.q DHalæt ſcientiaʒ de
deſmmn imvedimento ſiue ſeruituns ſiue alteriꝰm⸗
r pedimẽeti dirimetis nullo cogẽte nõ põt pe⸗
tere aut reddere debituʒ. quin aut ſibi piu⸗
dicʒ ſi in ipſo erat mrimoniũ ratificare.aut
peccet ſiin ipſo nõ erat mrimoniũ ratifica⸗
re vel erat. licet non intedit ranficare ꝑ hoc

— —

— J.E

Auando vo de lvc halet coſcienti⸗ etſi ns

ſcientiã de impedimẽto.i.firmã creds litatẽ P-p-
baler de hmõi ociwmeſo Ainti⸗ Kla er.
ſciat. ligat tñ ſua cõſciẽtia erronea. Nec re
fert vtrũ lui aut ꝓhabili cã moueaf: quia
etiã cõtra ↄſcientiã erroneam nullus debet
cuicũq; vvĩm obedire dñ durat talis cõſcien

tia. quia omne qð eſtgõtra conſcientiã edi
ficat ndgelenn ec, qñ halet ſcrupulũ cõ 3 el.
ſcientie.i.qꝛ dubius eſt/e finc ſier temera· ebe⸗
ria et leui cauſa vt qꝛ audiuit a paucis etle ·

uibus ꝑſonis. debet deponere. qᷓ de ſita po /
teſt rerere et reddere =ðWðB 1˙og
ex ꝓbabili cauſa. poteſt reddere quia in du/
bio debet ùs obedire pꝛelato ſicut vaſallus
in dubio debet oñm ſuũ iuuare.xxxii.qſqd P. *
culpatur ſed non delet vetere q exponerſe
piculo Et Aus. dicie Tene certũ et dimitte
ion vetẽdo certũ eſt ꝙ nõ peccat.

incertu

F t hec diſtincno habet lgcum in oib impe⸗

dimentis qᷓ ſimpir impedhiunt miimoniũ vł
actũ eius. quo ad ꝑſonã què halet nonciã
hec em̃ faciatꝑſona ᷣm dictã diſtinetiouẽ.
vbi nõ vult mẽimoniũ ſumumgre. 8l ſii
pꝛeiudicat ⁊ peccat¶ Sed quid iuxis ſi de H
lis pendeat in foꝛo indiciali. dixit Hoſtien.
etiã ſi ſit certus ꝓpter subiũ euentũ poteſt
reddere ⁊ petere debitum affectu comugali
cognoſcendo.nõ vt lberã nec vt ancillam
ſed vt cui qſtio ſtatus mouef᷑.Dnde ꝓpter
pꝛimũ nõ peccat. ꝓpter ſecundũ non ſibi p
iudicat.maxie ſi ab eccleſia vꝛgeat᷑.Et mor
ſententiarũ in. iii ij. Dicit & debet
reddere ſi vrget/quod etiaʒ videt in gradi⸗ P
bus humana lege ꝓhibitis. et ꝑ conſeq̃ns
in impedimẽto ſeruitut ꝭ in quibus eccleſia
q̃ ſtatuit quando vult deſtituit et diſpenſat
non aũt in gradibo diuina lege ꝓhibitis.in
quibus eccleſia foꝛte mibil poteſt Sed iſta
opinio quo ad pꝛimũ non valet quia eccle
ſia qñ pꝛecipit debitum reddi lite pendentę
nõ intẽdit diſpvenſando mr̃imoniuʒ facere ſi
non eſt. nam ſi intẽderet matrimoniũ face⸗
re aut hoc eſſet vſqʒ ad tempus ſententie.?⁊ ·
loc nihil eſt.quia matrimomũ nõ poteſt fie
ri ad tempus. aut ſimpliciteret tunc poſtua
non golereiſ etiaʒ hoc intenderet non.
poſſet facere.vt ille qui non eſt verus mari?⸗
tus ſit verus maritus contra egehouen⸗ *

g .

ſuam. vnde nõ refert ſiue queſtio mouesf̃
ſiue nõ. vt de reſti. ſpo. literas. ſed diſtingue 7
dum eſt vt ſupꝛa victü eſtimechate ⸗ .
quia dictũ eſt ſupꝛa ꝙ in hmõi quanc eſt
dubiñ debet obedire.ſ. in deddendo debitum.

Pꝛecipit em̃ hoc papa in tali dubio ꝑ dex
talem illaminqſitioni. de ſen. excõi/Hoſſe⸗

— — ——GU— —

— — —

*
¶Capitulum quartũ
3 5 5„ — *
K. etiam dici qꝙ circumſcripto etiam pꝛecepto ſummando iterũ peccat moꝛtaliter. Ricar.
pape iẽ eſſet cienchin. quia Halladeſt ita in. iiij. diſexxxviij.
te dubiuʒ ꝙ vna pars eſt certa alig dubia an W j. j ſ†
u ſit peali. delet tenere certũ ⁊ Amittere in . lartam mpedimentũ . „
certum.qꝛ hennc põt ſe erare 4 ericlo eſt ltſo⸗ er quia iſtud eſt ꝓlixius ceter
ſen peccati tenet᷑. Onde manifeſta eſt ratio.qꝛ vlti o reſeruet.
i 15 elet eae quis fartusſ ꝓnon perere e impedimẽto criminis. Capłm. v.
1) /4., eſt licitum. Eſt añt dubiñ vtrũ petere ſity MW
M catũ.ſed in reddendo nõ eſt ſic. quia vtrũq; 42
e . eſt dubium.quia ſi eſt matrimoniũ.negare intuʒ aute qu od
INH eſt iniuſticia.ſi non eſt mr̃imoniuʒ. reddere ſequit eſt crimẽ. Obi nota ꝙ tria
RNeE eſt luxuria ſed nõ eſt e dubiuz bine – ſunt criminag que impediunt ⁊ di⸗
l inde.quia pᷣſumptio eſt pꝛo mrimonio quſ rimunt contractũ.¶¶ Pꝛimũ ſi qua mulier
lns ; Cõtrariũ ꝓler. vnde reddere tenet debitũ machinata fuerit in moꝛ tem vxoꝛis alteri
uog . Si aũt eſſet equaliter dubiuʒ hincinde pu⸗N us. et ipſam cum effectu occiderit anĩo ha
“ ta qꝛ vna ſententia eſſet lata ꝓ mr̃imonio lendi virũ illius in me imniliter ſiqᷓs ma
nir CO alia cõtra.et neutra trãſſiſſet in rẽ iudicatã chinatus fuerit.et cũ effectu occideri t virũ
tn adhuc. quia nullus delet ſoliari re ſua ſiue alicuius mulieris vt haleat eã in vxoꝛẽ. da
roſſefſione. imo ſpoliatus añ omia vſt reſti⸗ les ſi contraxerint ſunt penitus ſeꝑandi qꝛ
i tuendus niſi ꝓbationes in contrariuʒ ſint in foꝛnicatione ſunt. xxxi.q:i: ſiq̊s viuente
gdn in pꝛomptu.inde eſt ꝙ debet reddere debitũ Erlic anid vt Ricar. in. ij. diſ.xxxv. vc in
etiã ſi ſit gradus indi penſabilis. t ſilie er telligant cũ ſuefat inter eos cõ mil uʒz adul
4 patriꝗ vel filij etmatris qñ petens e in woĩ teriu du pꝛimũ ſtabar cõiugiũ. verioꝛ tamẽ
t.⸗ ſeſſione vel eñ eſt ſ liatus abſqʒ auctoꝛita eſt opinio Inno.et Hoſti. dicen tium ꝙ ſo
ler te iudicis/Etnota ꝙ erroꝛ hmõi. ſ.condij la machinatio moꝛtis cum effectu etiã abſ
i tionis impedit et orrimit ex ſtatuto eccleſie. qʒ adulterio Dirimit vel ſufficit ad dirimen
uef que etiam poſſet ſtatuere ꝙ non dirimeret. nSa etiam ſi pcepit vel mãdauit vel cõ
ſicut ponʒ ſtatuere ꝙerroꝛ foꝛtune dirime⸗ ſuluit interfici eo.ſ.aĩo.vt haleret vxoꝛem
ln ret cum tamen non dirimat vt dictũ eſt per illius in ſuã vl viruʒ in ſuũ virũ fm Buil
N Pe.de palu.in. ilij. t Hugo. etia ſi hoc faceret ꝓpter infideleʒ
què poſtea induceret ad fidem et cõuertere
na

i ¶De impedimẽto voti ſolẽnis. Capłm.iiij. tur Rica ccidit maritũ alicuiꝰ

muſieris nõ eo anio vt haleat vxoꝛẽ eiꝰin

grac E rri . n Aſmmο ſuam vxoꝛẽ ſed ex odio vel in lello loc non
ſein Erciom impedimẽ habet dirimere vel ivedire mrimoniũ e tra .
lit um eſt votũ.ſ.ſolẽne.nõ aũt ſim wlFer iuca⸗ laudabile igt ſimilrſi qs °— Lr- gi E
ſoni plex. Si qͥs aũt vel ſi qua habet ꝓ Vl ſiqua nõ mandauit nec ↄſuluit nec pce
ni feſſionẽ tacitã vel expſſaʒ alicui de religioni pitinterfſici aliquẽ tñ interfectũ illũratũ ha
bus appꝛobat tale votũ impedit mfimoni⸗ lervt babeat in virum ſuũ vel in ſuã vxoꝛẽ
cc um contrahendũ et dirimit cõtractũ. vnde talis ratihabitio nõ cõpatur mãdato.et ſic
cn cõtrahendo nullũ eſt. et incurrit excõicatio vc 6 habet dirimere mr̃imoniũ ſequens.
ni nẽ.extra de conſan. ęt affi. eos in leſ/S ĩaũ (Saerunl crunẽ eſt adulteriũ.et hoc.ſ. qñ
ie⸗ . té fecinet ꝓfeſſionẽ ñ aliqua regulqꝗ nõ ap dadulterantesp̃ſtant ſibi fidẽ ꝓmittẽdo vel
te pꝛobata vel etiã in regula tercij oꝛdinis ſi⸗ dandoſſiue iurando ꝙ cõtralxnt.⁊ loc ſiue
ſſe . ugbigotari leati dñicivel beati franciſci. ipſa adulterina ↄmixiio fuerit inter eos añ
H non videt ꝙ illud habeat dirimere contra⸗ pꝛedictã ꝓmiſſionẽ ſiue poſtea dummõ ſta/ M
tnmn. . „ Kumn Fins añt ſunplex votn quantũciqʒ te pꝛimo imt᷑imonio.yxxxi.q.i.relatũ n au u 2 l, 7
Iſit publicũ.nõ dirimat matrimoniũ cõſum tem interuenit nuda ꝓmimno. nec ſide nec etz . ,C Oð
nia — tñ cõtralendu et etiam con iuramẽto firmata.ſed ſimpł et adulterina
ſamman lia conttacti/ ntalis contra/ cõmixtio ante vel poſt. vtrum loc haleat di

Pndo peccat moꝛtaliter etiã ſi intenderet rimere contractũ poſtea matrimomiũ ſuper
ſgi

nõ cõſummare ſed religionẽ ingredi qꝛ fa/ quo fuit ꝓmimo. Ricar. in. iiij. diſ. xxxv. di
4 cit cntra iura diſ.xxvij.ſi vir. et qꝛ erponie: cit aliquos tenere ꝙ; dirimat. et ꝗ iquos te
n. ſe ꝑiculo frangenat voi poſſi contractum nere e non dirumat. et nullam alten pfert.
rn añt adhuc remanet obligatus ad obſeruã/ NVnge in ſoc caſu videtur ꝙ eſſz dñs papa
H dum cũ poſſt añ conſummationẽjvnde cõ/ conſulendus vel perẽda diſpenſatio ad cau *
„ — . .⸗ — 8 .
*Wal ſun . .. leen Aar
„A ℳ₰Gf — e P G 7/7 L.n — *

. (XZitulus zimus

3 . . „„
el⸗ geiliser dirimet 6S ſ aſt adul bet iuſtam cauſam ignoꝛãdi. vt quia vir de
.b de P elan ner aellite viri nendcfi nö interuey remons veniẽs aſſerebat ſe nõ habere vxo
p boc non impedit miimomiuz ſequẽs inter ſcia non cmittit adultennz: ina uo⸗ ſine
uã pol. p adul. c. vlti. grauiter tñ peccaue;/ Jo.an.in omnibo pꝛedictis.
runt ᷣm Ricar/Jtẽ ſi qua coniugata.pua —„
berta pmittit ſe cognoſci ab aliquo hac ꝓ/ ¶ ,mÆapitulum. vi. de dparitate cultus.
miſſiõe m⸗ uctee ergetn et recepta poſt . 8
moꝛtẽ viri ſui ille adulter ducet in vxoꝛeʒ — .
eam quam ſibi cõſulet quedã ꝑſona ipſi ber· Ertum im P edim C
tum eſt diſparitas cultus.i.fidei.
inter cõtrahentes. Obi nota tria

cõiugate familiaris et ꝓpinqſintendens et
ꝓbabiliter credens ꝙ cõſulet de ipſa berta tra . a
moꝛtuo viro lerteſſi adulteratꝰ?cũ ea. poſtea puncta. ( Et pꝛimũ fidelis ↄtralens cñ
contrabat cũ ipſaex eo ꝙ illa cõſuluit ⁊ ſic iudeo vel pagano vel etiã cathecumino nõ
ille ꝓmiſerat.nullũ eſt mrimoniũ.ſed diri? dum baptizato.non eſt vrũ matrimoniuʒ
mendũ qꝛ in fraude factũ et fraus et olus et ſic eſt nullũ. xxviij.q.i. Cexr his. ᷣm Cho.
nemini debet patrocinari. extra de imu eccx. e. Alb. Aayv. Ricar. ſponſalia pñt cõtrg
alluerſu ;. ſecus ſi alia intentiõe faceret i hi a fideli c innideli. cum hac cõditione ſi
car.in.iiij.dii.xxxv.¶ Terciũ crimen eſt qi? infidelis conuerat xrni aii non owetrer.

altera. Et hicnota diligenter ꝙ ille qui ha rſo na heretica baptiʒata. ve eſt matrimo
let vroꝛem. ⁊ ipſa viuete ducit aliã de ſacto nmiũ.nec dirimit᷑ ꝓpter hereſim. ;uis peccet
aut iſta ſcit iſtum habere vxoꝛẽ aut nõ.ſi qñũ ſcienter cõtrahens en tali.Et ſimiliter fide⸗
cõtrabit cũ ipſoſſcimit ꝙ habebat aliamſnõ li cõtrahente cñ fideli ꝑ verba de pꝛeſenti q;

poteſt cũ illo eſe matrimoniũ.etiam ſi moꝛ tumcũq; alter eoꝝ efficiaf hereticus iudeꝰ

ipſa pꝛima vxoꝛe illius adpuc viuente ſci/ Bicar. ¶Cerciũ punctũ eſt. ꝙ infic
it et ꝑmiſit ſe cognoſci ab eo.cum quo de traſentibo adinuicẽ mrimomi. q;uis nõ ſit
facto cõtraxerat/Si Põ ab iino quando pfectum ᷣm ꝑfectionem gratie.nec ratum
contraxit. neſciuit illũ vxoꝛẽ habere ⁊ ſemꝑ eſt t̃ matrimoniũ in q;tuʒ eſt oꝛcinatũ ad
ſtetit in iſta neſcientia vſq; ad moꝛtẽ vro? pꝛolem ̃m pfectioneʒ nature.vnde infide
ris illius.ſed poſt moꝛtẽ eius ſcit.eſt m pote Mis cognoſcens vxoꝛem ꝓpter bonũ pꝛolis
ſtate illius ignoꝛantis mr̃imoniuʒ ratinca & vl vt reddat dehitumnon peccat. lv. in.
re vel diuoꝛtiuʒ petereſita tñ ꝙ poſtq;ᷓ ſciuit? nij. et Ricat. et xxvi. diſti. deinde, Poſſunt⸗
et ſe cognoſci ꝑmiſit.non poterit diuoꝛtiuʒ ni infde⸗ ſes vnius ritus cõtrabere cũ inſi
petere. extxa de eg in ma. c.i. 2. c. ni delibo alterius ritus. puta ſaraceni cumtar

iuris eſt ſi neſciuit qᷓndo cõtraxit.ſed poſtea etiã ſi adhuuc nõ erat cõſummatuʒ. Rayv. et
S enb⸗ c5 4

cundã vxoꝛẽ de facto.idem per totum intel
lige de muliere ducente ſecundũ vnum
maritum de facto/Salſit moꝛtua iã pꝛima

vterq; coniunx cõuerta ad fidem. ranfica
ur matrimoniũ.etnõ pñt abinuicẽ ſepari.
etiã ſi contraxiſſent cũ ↄſanguineis ſuis in

ſic nõ impedunt cõſenſum tercie quinenaʒ manebunt alijs excluſis tem ſiabniſſen
ſi poſt moꝛtẽ pꝛime cognouit carnaliter ſej ahliam vxoꝛẽ quã repud aſſet ⁊ viueret ſi il
cundam que fuit ignoꝛans illum habuiſſe la vellet conuerti ad fidẽ.etiã tenetur ipſaʒ
5 S vroꝛem.et nunc etiam ignoꝛans eſt.⁊ ipſe recipere et illam ſuꝑinductam.q;uis oouev
¶W⁵2 NanrS r vir ctrabat cum tercia, adouc remanebit) ſam ad fidem. abijcereno enam ſi pꝛima
e CE.CESr—*²* W cum erna dem de muliere erga virũ/Hi non vult conuerti ad fidemnon poteſt iſte
Cr.⸗n 6. K õä aut Fm Holti, mulzer nſcia Aanqahg. coͤnerſus alteram recipereſed hoc eſt in woę)

° K 0 r ð . r. . Sl. 53 H* . rE r- 2, . X A. 9 C1. 4.9 —— .
A

9 .J 4. e. voυ. 9. E Behn e e ß ðð ⸗ S. Ce er =.

e . LJ.f — C TXK —.- S 066 6. rr 70,2 „ A= * feurr De K . l. n .n — S 9.. ,W —„
4 2ſr⸗ .. re . .. .82 . 2 . .2
M . .f„S65 .. aa o r. a a

ZY. ² 22 A ☛n’ g GHe 1.— oAſe . —= °11 *
S .. C. - i 4
õõ J, . 2₰W ℳÜJsã s e . — – S . .
40 K—☚ F ₰ Ac⸗ †* — O . a X der- + -ſ P.- 5 ſirr T-: ) ,T P.. r .13 Pee- X
XT =. I àπ gr rr DG isz ſz reſ I Ir, fns ac a Fin. Psſars m r= GSj 821, ); 1 r-S. ⸗
4 6 PE t 2o 1 2 ℳ . et lot- S. . DS. 2= Sr. rſ „2 t.M n ; Ke ſo .E . ο S Wr 722
ey m a, N Faxr. D D BEDirͤr

.. 2.06 ſ.Ju⸗ P & 85 g

vurante matrimonio contrahit de facto cä ¶ Secundũ eſt ꝙ catholico ↄtrahente cum 2

engxzmiil d. ivixgo. als poterit petere ſi taris. niſi ꝑ aliqð ius poſitiuũ ꝓhilranur.
vult. Er quod dictu eſt de viro ducente ſe/ quia tunc diſparitas cultus virimit X ſi

vxoꝛe.vir non cognoſcit illam ſecundam gradibo ꝓlaibitis ꝑ ſtatutum eccleſie. ſed ſi · e
adulterã carnaliterque ſecum ignoꝛanter contraxiſſent in gradibus ꝓlobins lege di e= S⸗

cõtra rerat.ſed ipſe ducatterciã em Hoſti. uina. eui.xviij opoꝛtet ꝙ ſeꝑarentur. Ai 'gt⸗.
deler remanere cũ tercia/q;uis etiaʒ poſtea car. (Grenrm 8 an ſi pagani qui ym. .
. cognoſcat ſecundaquia pꝛima viiente. cõ legem ſuam cñ pluribo vxoꝛibo cõtrahunt . e
ſenius habitus cum tecunda nullus fuu. et cõuertant cum vxoꝛib ſuis cum pꝛums te eiiin
5

— Gn⸗ H

(0 £ 4 2. 6 1 + e 0σαd PX ſ⸗ Lze E 3 1,9 — Sò„“* ☛ Jr „ /ÿ, „ℛ.—
»* . . E u yr ‚ .8A= S n — Pi. r v. a⸗. — .

„◻4 naſcy· J 2- 2 —— Rr ſEr L r g DAa⸗
L 5, „E Sc e as te, = Ra T,E

äl

**

. 6 .
C. ADfaN .* wruin auct „l. = -ſ ſ 4 55 .2. dn. . „ e⸗ . 2 X. Na. D=
... .ν. eer r r r. r n= A n - — . .A. ν - Wes r g. E *

. „
4=P.r

,„„
.— 2 .

2“
gas 9= Dernd e

tua pꝛima vxoꝛe de nouo cõtrahat. Et idẽ velpaganus nõ poteſt virimi mtimonium. PL?

„ „ .
coteſtate ſua ſi vult cohabitare cum ipſa vł
non ᷓi vo alſter inſideliũ coiugatoꝛũ con
uertar.poteſt fidelis ↄuerſus cũ infideli ma

nere ſub ſpe cõuerſiõis ſi eum i-infidelita⸗

te obſtinatũ non videritet bene facitcõma⸗
nere non tñ tenet ſed poteſt eam dimittere
quo ad cohabitattonẽ/ſed nõ
ducere niſi in tribus caſibo. vi
iunx infidelis nolit cohabitare cum fideli.

RSeẽcundus ſi vult cohabitare.ſed non ſine
cõtumelia creatoꝛis/Cercius ſi infidelis ſi
dieelem ad inſidelitateʒ ꝑtralyre niteret.pe

quẽlibet hoꝛũ caſuum ſoluitur vinculũ ma⸗
trimo nij.etiã anteqᷓ; cõtrahar aliud matri

mauſl er ſi ante contractũ ſcm matrimo
niũ alius coniunx conuerterer᷑.non liceret

illi qui pꝛimo cõuerſus eſt ſcoᷣm mr̃imoni⸗
um cõ tralere viuẽte illa. Ricar .
qui tñ dicunt ꝙ nõ diſſoluit᷑ pꝛimñ. niſi

cũ

contrabit ſecungum adueniente aliq̃ͥ ex pᷣ
dictis caſibusdẽ Pe. de palu.ſed clarius

dicit em̃ ꝙ quo ad conuerſum̃ cũ alter non
cõuerſus nõ vult cohabitare.vel cum iniu
xia cxatoꝛis.vel vbi ꝑiculũ ſubuerſionis ẽ
conuerſo.quando ſoluatm atrimoniuʒ eſt

u m =— —&°1duplexr opinio. Aliqui dicunt ꝙ ſtatim ſol⸗/

.αι Utt matrimoniũ in quocũ q; illoꝝ triũ caſu
11†ι † um occurréte ſi ↄuertat᷑ alter anteq; pꝛi

ed nõ poteſt aſferã? aetio
ſibꝰ. videlicet ſi con/

n.ii li

¶Capitulum ſeptimũ .

Etim im impedi⸗
mentũ eſt vis.i.violẽtia. ſiue me
tus. qð ex ſui natura ſine cõſtitu⸗ .
tione eccleſie mr moniũ excludit qꝛ exclu .
dit conſenſum. Hota ergo ꝙ eſt triplex o
Auedaʒ eſt abſoluta q̃ it ꝑ vim et
iſta no labet cõſenſum animi in quem ca
dit coactio. ſz poreſt eſe coactio carnis ad
aliud extrinſecus. a q̃ trabit Eſona inuita

et talis coactio qñ nõ cõ ſentit in matrimo

nio nõ efficit. ita ꝙ etiã ex parte cogẽt? pᷣm *
tlv. nõ eſt mrimoniũ.qꝛ matrimoniũ clau⸗ 4
dicare nõ poteſt. ſi tũ voſt mrfimoniuʒ coacꝰ··
cõſentiret. et cogẽs in ſuo cõſenſu manerre .
eſſet matrimomiũ. ſecus ſi mutaret polrg
teminis cogens. Serhca eitcenniona
ta et ꝑ metũ. qui cadit in conſtantẽ viruz
iſta etiã coactio excluet matrimonium: e
co.ꝑlatũ.et.c.ad audientiã. Dicit᷑ añũt metꝰ
ens in conſtante viꝝ qdruplex. Pꝛimo
ſ.metus moꝛtis. Secũdo cruciatus coꝛꝑis
extra eo. cum dilecti. Cercio metus ſtupꝛi.
Auarto metus ſerui tutꝭ.ff, eo.l, nec timoz.

*

VDñ dant verſus. Excuſare metus ſos poſ⸗
ſe puta.qꝛ neſcis. Stupꝛũ ſiue ſtatus verbe
ris atq; necis Concoꝛdat tlv.et Alb.addẽ
do ꝙ nõ differt. vtrũ pᷣdicta qtuoꝛ fiant in

mnus cõuerſus cõtrahat aliud vel faciat vo

ertus cotr. nudwe! pſona noſtra. ſiue liberoruʒ ſiue vxoꝛis xt
tum tenet᷑ pꝛimus ipſe reciꝑe illũ poſtea cõ

4 — Ie- „ . . . 70 „ ——
2 arg dicit Ricar. in. uiij. ꝙ talis coactio cõſenſus X 9

2. rPea

. WW A= == Uerſum. et hoc ideo eſt ꝙ licet ſit vinculum
5α*αC Cſoluti. adhuct retinet vinculũ ſponſaliux.

.

g o. 1α12 1

.— . :
FT& r reutc⸗ g 2 1 6
ðð dX

—„ . α Aſe. =r⸗ °6½07 .
„&ι . ſat „ M. a ααουᷣ˖ gN .. o. J 3 5 ₰ Rr sG

.nium tollitur pꝛecedens no
. ſalibus comparatum.hec Pe

ſic tenet cõtrabere cũ illo/vel quia blaſphe/⸗
mia creatoꝛis ſi eſt ꝑpetua ſoluitaliter non.
qñ aũt votũ vel mrimoniũ tollĩnon vide

tur ppetua/Alij dĩicunt ꝙ nõ ſoluit᷑ mr̃imo

niũ illud quouſq; cõtrahat ſecundũ matri⸗
moniũ.PBoteſt em̃ imaginari ꝙ in mr̃imo/
nio inſideliũ nõ eſt aliquod reale vinculuʒ
de mundoſplus q; in ſponſalibo.cũ nõ ſit ſa⸗
crameniũ ante baptiſmũ. vñ añ baptiſmũ
vtriuſq; vel alterius ex ſtatuto eccleſie põt
illud matrimoniũ ſolui.ſicut ſpponſala mul

cut per matrimoniũ ſequens ſoluunt᷑ ſpon

p talẽ metũ mrimoniũ impedit.et q;tum ad
iudiciũ dei et q;tum ad iudiciũ eccleſie. etigẽ
ſi adſit ſenſus interioꝛ in mr̃imonio/qᷓ;uis
em conſenſus interioꝛ ſufficienter cogi nõ
hoſſit.tñ ꝑ pᷣdictũ metum tãuehemẽter indu
eit ꝙ multũ in ipſo dimiuit᷑ de ratione vo
luntarij.et ideo nec deus nec eccleſia volu⸗

erunt hominẽ ꝑ talem conſenſum eſſe liga

tum. Et rõ eſt duplex Ona ẽ qꝛ mrimoniũ
ſignincat cõiunctionẽ chꝛiſti ⁊ eccleſie que
fit ꝑ liberũ amoꝛẽ. Alia eſt qꝛ talia mrimo⸗
ma malos exitus haberent. quia qð qͥs nõ

ſtituit vt ꝑſona mõ pꝛedicto coacta ſit ille⸗

1 Oiligit facile cõtẽnit. xx. q: iij. pſens. Poteſt
tis caſibo ſo luunt᷑ ſtatuto eccleſie. vnde ſin dici ſᷣ̃m aliquos ꝙ eccleſia aliq̃ mõ in/

falia pᷣcedentia. ſic per conſequens mr̃imo

modi caſu.quando.ſ.alter im̃ comugũ con
uertit.ꝑeoles eoꝛum ſi eſt in etate minoꝛi
debet dari fideli nõ obſtãte ꝙ indigeatma/
tris obſequio adeducationẽ.ſi aũt eſt im
feca etate ſequit᷑ eũ parentẽ quẽ vult. ilv.
in.iiij.ꝑ omnia es Ricar.

Capitulum. vij de violentia.
P 0) . .eͤ, .n .,

4 1

/ I . r= aν. ,. h fe⸗ 1.

nratum ſpon,/ ſendũ cũ illa ad quã ducendam cogit Secc;
Et in binuſ/ vtrũ mr̃imoniũ cõtractum ꝑ cõſenium me

„ννrärrrre — fPEJr-

* ver gl —7 24=ſ TP s 2 4 . CE☛☚ A: Uℳ. r2- =,; 2-

gitima durante pᷣdicta coactione ad cõtra

tu coactũ ratificet᷑ ꝑ conſenſum ſequenteʒ
tacitũ.Rñdit Ricar.in.iiij. ꝙ matrimoniũ
contractũ ꝑ conſenium coactũ metu caden
te in conſtantẽ virum.aut eſt coactũ ꝑ coa
ctionẽ cõſenſus viri vel mulieris/aut vtri/⸗
uſq; ſimul.ſi pꝛuno mõliſte qui liler eſtliga
tus eſt. alter non eie⸗ tacite conſenti⸗
at et libere. ꝑſona ligata in cõſenſu pꝛiſtino

. K uj

&νrn er- 4 ſ‚F rr. .

2A2 - 1
1.45 7 —

B o.,a 6
— 2 7 % 0 Las&,

—

*

7*
-==Jð
. ..

12ar T r

— ect e⸗ 2=l. g — T.

₰ aaen

m. n= erJ 1 ſü rr S

pſiſtente verum efficit᷑ matrimoniũ.et tune

4*

Sarus eſt. quia q;uis tacitus con/

4 1. ſenſus ꝑ le non ſufficeret.tñ ſufficeret cñ ex⸗
„, . Pllione exterioꝛi que pcemit/Si autẽ perlo
L in M G na ligata reſiliuit a cõſenſu ante ſequenteʒ

2 ⸗ „„
. C R 3 r= W'I„ conſenſum alterius. tunc diſtinguo. ꝙ aut⸗
E Sſm D C. contraxit mrimoniũ aliud. et tunc dico qyil
er DT. W. . lud ſecundum mr̃imoniũ tenet. q;ᷓuis pecca
T , . / 7 uerit cõtrahendo.ſi cõgruo tꝑe nõ expecta⸗
2 — W1.- I 95.. uit liberũ cõſenſum alterius tacitũ aut expᷣſ
r-g ſuqmſaut nõ cõ traxit aliud mrimoniũ.⁊ tũc
KR,,Ei iudiciũ eccleſie pᷣſumer in eodẽ conſen
R— Euůiremanere. qe q in aliquẽ ſemel cõſenſerit
EEamplius non poterit diſſentixe. er alius nõ
negauerit ſuum conſenſum pᷣſtare. extra de
R deſwon. ip. c. de illis. m tñ iudicium dei nõ
= 22 eſt miimoni ven. quia tale non poteſt eſſe
s. ee r e ſine cõſenſu mutui cõſenſus interioꝛis/Si
4 r H ⸗der - 4 ant vtraq; ꝑſona fuit coacta tunc ad hoc ꝙ
„ 5iit verũ miimoniũ fequirit᷑ nouus ↄſenſus.
Pa ATE= Sα erx vtrac pte. ſednõ noua erterioꝛ ezꝛpᷣſſio
a αι r (AAd pꝛimũ in oppoſitũ vbi aliqua duo ſic re
qrunt᷑ pꝛo cauſa alicuius effectus. nõ cau⸗
ſant effectũ niſi ſimul ↄiuncta. cum ergo ad
cauſandũ mrimoniũ requirat᷑ cõſenſus de
pᷣſenti interioꝛ.et eius expᷣſſio exterioꝛ.nõ
efficient mr̃imoniũ diuiſim.ergo ſequẽs ta

e. teeen e-

citus cõſenſus cũ expᷣſſione exerioꝛi que pᷣ
W ) = Hr n – οα teſſitnon efficiunt mrimomũ Et nota ꝙ ſi
Varn ſt eCα e K.1 mulier poſt cõſenſum coactũ carnaliter co/

rnas ſlas. gnoſcit᷑.ſi habuit oppoꝛtunitatẽ reclaman⸗

è3 Grrt. Me e. B- gſumierneite entirs in narfimoni
. b. , ſi coacta fuit ꝑ vim abſolutã vel metuʒ ſufe
P.2 br2) ficientẽ.non eſt mrimomũ.ſed ſi nõ fuit ſuf

. = ſud Mea Nrue õ .
4 51*. ficiens metus.tũc in iudicio exterioꝛi pᷣſu⸗

. . —₰ — — . ‚— * * —
o met᷑ ꝓ mrimonio ſi iñ vere non ↄſentit. nõ
1 ſ- —„0 S fuit matrimomũ etiã ſi habuit oꝑpoꝛtunita
r-. tẽ reclamandi Pe.et Ricar.¶ Cercia coa/
. ctio eſt conditionata p metũ inſufticienteʒ

qui.ſ.nõ cadit in cõſtantẽ virũ ⁊ ille non ex
cludit mrimoniũ.fj.eo.l.neq; timoꝛe.No/⸗
ta etiam ꝙ parentes non poſſunt cogere li⸗
beros ad cõ traꝑendũ neq; generaliter neqʒ
ſpãaliter cum aliquo.quia in mr̃imonio re⸗
quirit᷑ conſenſus maxime liber. rõne ꝑpetue

obligationis que ibi cõ trahit᷑.extra de ſpõ.

—

pter hec matrimonia filioꝝ.qꝛ ex namira ip
ſius contractus intelligit᷑ipſa conditio. ſ. ſ
liberi conſenſerint et ipſi parentes obligant
ad inducendum eos BeAPreſtmaler que
allegat metum ſtetit per annum et dimidiũ
. cum marito.aut etiam minoꝛi tempoꝛe.dñ
tamen tantum ꝙ iuxta arbitrium boni viri
pᷣſumendũ ſit ꝓ cõſenſu.nõ delet poſtea au
diri.extra de ſpon.ad illud Buil.

reguiſunt.parentes tñ non temere iurãt ꝓ

vxoꝛe et aſſentiente oꝛ

. Eitulus Pꝛimus

(Capiulum viiſde impedimẽto oꝛdinis.
Cctauum imðedi

mſentũ eſt oꝛdo.ſ.ſacer vt ſbdia
conatus et ſupꝛa. bi nota rraes
ꝛzima eſt ꝙ nullus ex mino⸗
bus impe t mr̃imoniũ contra

cõcluſiones
ribus oꝛdin
lyndũ.nec dirimit contractum nec impedis
vſum ipſius mr̃imonũ ſi talis cõtrahat.licʒ
tamẽ cõtrahens cũ vnica ⁊ gine clericus/

in minoꝛibi.retineat pꝛiuilegiuʒ clericale ſi
veſtes et tonſurã deferat clericales. extra de
cle.cõiuga.c.i.li.vi.non tñ retinet bñficiuʒ
eccle ſiaſticũ.nec recipere poteſt.Clerici igit
in minoꝛib conſtituti bñ poſſunt contrahbe
re.niſi ſint religioſi ꝓfeſſi tacite vel expꝛeſſe
Secuda ↄcluſio eſt ꝙ oꝛdo ſacer habet im/⸗
plicitũ votum ſolenne ex ↄſtitutione eccle
ſie. et idéo exiſtens in ſacs ſi cõ trahit mẽi
moniũ nullũñ eſt.diſ.xxxij.ſiqͥs eox.⁊.c.exu
beſcant. adeo loc vern eſt vt niec etiã greco
cui ſicitũ eſt vti cõtracto ſit licitum m ſacrꝭ⸗
conſtituto ↄtrahere ᷣm No. an. in nouella
et plures alios.et Rycar.in.ũij. Dnde iſta
eſt differentia inter cõſtitutos in ſacris ec⸗
cleſie oꝛientalis.⁊ ↄſtitutosꝶ in ſacris eccle
ſie occidentalis. Nã pꝛimis nõ licet vti cõ
tracto ante ſuſceptum oꝛdinẽ. Secundis li
cet vti cõtracto añ oꝛdinẽ ſacrũ ſuſceptuʒ.
xxxi.diſ.nicenaet qui cõtrahit in ſacris eſt
excõicatus.extra de conſanget affi.eos.in
cle. Eſt etiã falis irregularis . m Pe. de 1
lIu.in. ilij. di . qui etiã dicit ꝙ cum cõ
tinentia ſit annera oꝛdini ſacro ex ſtatuto
eccleſie.ideo qͥ oꝛcnat᷑ ad ipſum.licet non

intẽdat cõtinere nec ſe ad continentiã obli

gare.nihilominus obligat ad continentiaz
etiã in foꝛo cõſcientie/quia eccleſia bñ põt
inhabilitare ad mrimoniũ ignoꝛantẽ etin
uitũſicut et ſeruũ ⁊ frigidũ ⁊ hmõiet ꝑ ean
dem rationem ſi qͥs añ annos diſeretionis
oꝛdinef in ſacris ad connnentiã obligatur

etiã ſi in cunis oꝛdin aretpᷣſuppoſito ꝙ reci

piat characterẽ.quia obligat᷑ ex ſtatuto e
cleſie non voto ſuo. Dnde talis ſi contrd

hit nõ tenet matrimoniũ.ſed oꝛdo dirimit
ſpfnn Der Pe epmneia Seleſcnſt ..
ꝙ q;uis oꝛdo ſacer pᷣcedens contractũ ma ·
trimoniũ dirimat illud.ſiiñ oꝛdo ſequatur
matrimoniũ contractũ non dirimat ipſum
vt in extrauagante. Jol

ꝛze et aſſentien 18 eſt in ſasris·
tenet᷑ ad continentiãſvteqʒ.ita ꝙ etiã poſt
moꝛtẽ viri nõ põt cõtrahere intelligit᷑ eniʒ
tacite cum viro pꝛofeſſam continentiqꝗ/Si
0 r1.7 .— 5 „ Sie ”ñãü

ſie
let
fiot

it

ſ
i

Capitulum nonum 4 . ——

4 .
aũt oꝛdinatus eſt inuita vxoꝛe vel ſciente qð ſi nõ faciet ucdtcabis rrriii,/)
factirſed ius ignoꝛãteſipſo tñ ſciente ius de ij. cum agterctalter iuchlenbierräül a,
ler cip iudicẽ ad ingreſſum religionis. ſi (Pꝛimus q; eam recipe tenet vt patet fat
h nonqũ eſt cõſummatũ mr̃imoni.vt ſic illa dictꝭ.c. niſi foꝛte illa poſtq;ᷓ ſeiuit de vita per
sD poſſit cum alio cõtra ere ſiad ivc cogi non mipmiſit ſe cognoſei a ſecundo.et ſic adul * *
nor põt.vel ſi aſummatũ eſt matrimoniũ. delet tera fuit et iſta eſt materia etconcluſio to-
n exutus bñſicio clericali reſtitui vxoꝛi.etiã tius illius qᷓſtiõis. xxxiiij.q.ij. ¶ Cercio no
i ſieſſet epiſcopus. imo etiam papa mglo. ta ꝙ ſi vir eins ad ſaracen Sn urein exerci,
Alig in ecretis a ſoc ſi mulier ſic pent. .ipſe tamẽé cu et regione longinqua. et neſcitur vtrux
gi “ eygere non wteſt debitum ſed reddere te⸗ ſit viuus vel moꝛtuus pᷣm Ray. vroꝛ non -ðð
due netur. tho.et Pe. in. i Frent rörraſere aaen alio niſi de morte vi r
nn - . ” reci rtitudinẽ.puta quia fuit i
Rn Capitulum. ix. d ligamine. lo vbi omnes dicunt iwerſren faigt.et 1
nic⸗ O ððMU,æN di — n ſlu mn⸗ elinr nartu⸗ ab eis cũ
nrmp † 8. e 8 eſt fama ꝙ fuerunt in⸗
nn num nnp ecn me terfecti omnes. et de eo a diu inl audiuit in
rin, tume tligamen. videllcet qñ de; contrariũ vel accepit I'as vel ambaſiatam
alteri colugi eſt ꝑ wrrba de pᷣſenti a fidedignis inde veniẽtibus ꝙ moꝛtusſt
ec io. Ir obligatus. talis em̃ ea viuente allã acciꝑe et hmõi.extra de ſron. in pᷣſentia aur veriſi/
i i nn— non poteſt tunsũq; receſſerit alteret diu militey de moꝛte pſumat. extra vt lit. nõ cò
Ae =ſru* * ſteterit. ꝙ nihil audiuit de eo de vita vel teſ.quoniã fre llenter/ Sec Faſtecmgrich
igen PrE motte. delet expectare quouſq; habeat ſuffi?? Ilis contrahat cu alter vel altero. credens
nſer cientem noticã de moꝛte eius vel de ingreſ tñ pꝛioꝛem viuere. cñ tũ in veritate moꝛtu
e ſu relidionis. ſinond Siman cone⸗ imonin con/us ſit Reſpondit Buil. Credo ſine pꝛeiudi⸗
Nun uiuiummatũ/ſec eſt verũ qdam dicũt ꝙ ſĩ cio ꝙ teneat tale mrimoniũ. quodintelligè
nunn ficit expectare ꝑ ſeptenniũ.nullũ em̃ tpus dum eſt niſi cõiunx credens impedimentũ
a p̃finitum eſt. als cotrahens cum alio adul ene non intẽdebat ↄtralere.nã tũc mr̃imo
ni teriuʒ cõmittit. extra veſpon. duoꝝ. licet. ſed mũ nullũ enet. qꝛ ſinõ eſt intẽtio cõtraben
ncsii nec antiquo tꝑe potuit fieri.niſi diuine re? di nõ eſt miimoniũ. extra deſon ng.⸗
. uelationis inſtinctu.vt fuit in patriarchis .
nsen extra de Dinne. Sen emngapoteſt tñ alter cõ (Caplin r de publice loneſtatis iuſticia
iugũ Ints ranmn Ecopulã gltero iniroreli ke
4 gionẽ ingredi.et remanẽs in ſecło poſtq; ex / E — „, —
ctauit ingreſſum religionis per annũ. ita Ecimũ impedimẽ
Kame I. ꝙ ſit ꝓfeſſus tunc remanebit liber q̊ in ſe tum eſt publice honeſtat; iuſticia
itetmmr culo remanſit ad cõtrahendũ cũ altero/poſt que ſm tlomam in. iiij:eſt ppino
nniigi moꝛtem vᷣo alterius coniugꝭ alter nubere uſtas erſponſallbus puenieno rohin tra —.ù
nnnt; preſt cui vult. etiam infra teépus luctus fe heñs abeccleſie in ſtituiti ſie Ppter eius p⸗=
lii mine ſine pena infamie/ꝙſi alligaſũs alte- Uellatt Bota ergo ſi aliqui contrare 2,).
ninn/ riꝑ verba de pᷣſent ſolil etiã abſq; conſum tunt ſponſalianullus de cöſanguinitate ſpo .1 —.
lai mnatione mrunonij cõtrabit cum aliqᷓ nul⸗ ſi poteſt habere ſponſam illã in vroꝛem. nec .
is lum eſt/ſed ſi alligatus pꝛume erat ꝑ verba aliqua de conſanguinitate ſponſe poteſt a ——
ſon . e futuro ſeu ꝑ ſwonſalia.et cum ſecuda cõ/ bere illum in virñ. extra de deſ neimpu. cõ L M
red trahat per ba de pᷣſenti remanet cũ ſecun nebat. et durat Erpieſbiis efen waifrins H
loe ·da(Secundo nota ꝙ ſi vxo? credit virum céſanguineorextra æſmn.
– nltoꝛtuũ ⁊ contrahbit cũ alio.m Ray.ſi hoc fipia ſponſalia fuiſtent nulla/ —1.
Drin, credit ex ꝓbabili cauſa. ppter ignoꝛantiaʒ/ rone coſanguinitatis. aftinitatis. frigidita
ind ſaxtiexcuſatur. filij ſi quos ſuſc eperit iudi nis et rèligionis vel alia quacunqʒ ratione/
tü · (dbunt legitimiſſi tamẽ woſtea de moꝛte vij oꝛitur publice honeſtatis iuſticia. eſt diri
Pman dubiter deber dem reddere debuii. ſ nõ meédũ matrimomiü: et hoc niſn ila ſponſalia
en 4 E exigerg. extta deſecü nuptijs. ons/ſed ſi p fuinent ninla rikerucorſenlus buade
Hc ceſu teoꝛ is credit obabiliter eum viuere. vnus eoꝛuz vel amlv erant mfantes, extra
1ſwis⸗ echot ehitum engere. net ebet reddere dæ ſpon. ca. i: li: vi. Dicit ant De, de palu. q
gi ulo adulterij ſerxponedo/ſi Po reuertat᷑ cum dicitux ſwonſalia que ſunt nulla ex deſe
ſer H eius ſibi cõſtiterit. ſtatnim de ctu conſenſus non poſſunt cauſare publice
t rece ere a ſecundo et redire ad pꝛimum vneſtatis iuſticiam. mtelligengum eſt de .
. 2.4.h.n S eh n 1 Ar
— . „
„* 2. . . 4
/ 8 .
L — „.
* . „ .

X. r- b ſ-r. P. C Pear a-o e,
* e . 8 „ “ ₰
EK b PE ,. defectu conſenſus apparentis. vt in pueris
. . lutioſis ⁊ cõditionatis ſponſalibo.ſecus au
—eſt de nullis ppter defectum cõſenſus la⸗
5*- 3 51. JWi tentis. puta cu miendebat decipe. et AArna;
S DD.,2 lemcopul extoꝛqre nõ cõtraſere. aꝛ tantũ
z ſcandalũ eſſet de iſto ſicut ſi vere cõtraxiſſet
EEEEEE1... Eccleſia ant inſtituendo iſtud impedimetũ
S „X 2 vollit vitare ſcandalũ. ꝙ ſponſalia vdlẽ
e I. Dais decige cauſent publice ſvneſtatis inſtici
0) I , . J*= I am apparet. qꝛ eccleſia condénabit ad ma/
1 „
b- 16.4

„
A.

„
“

trrimoniũ contralendũ.et enã confeſſoꝛ ta
—1 r TPY lem deceptoꝛẽ/Onde cũ eccleſia inſtitueri
Lar n San P *S ſoc impedimentum. videt᷑ ꝙ oĩa ſpõſalia qᷓ
= d S- aa e e, eccleſia iudicat vera inducũt publice hone⸗
ſr =h h r. r·. ſtatis luſticiã. ec ille.¶ Secundo nota. ꝙ
ſponſalib factis a parennbo ꝓ filis puberi⸗/
bus vel impuberibo nõ oꝛit᷑ publice honeſta
tis iuſticia.niſi ipſi filij cõſenſerint expreſſe
ltacite aut ſi pſentes erant et nõ contra
ixerunt.vel ſi abſentes et woſtea ſciẽtes.rg
tificauerunt tacite vel expᷣne/p quẽlaxt em
iſtoꝛũ modoꝝ obligant᷑ filij et oꝛitur publi
ceæ loneſtatꝭ iuſticia.extra de deſpon. impub.
ſi infantes. li. vi. Atem ſi duo infantes vel;
vnus maioꝛ ſeptennio et alter minoꝛ con⸗
traxerunt ſponſaliavel parentes ꝓ eis.niſi
maioꝛes ſeptennio ꝑ cohabitationẽ mutu
am. ſeu als verbo vel facto eoꝝ apparet eos
pdurare in eadem voluntate/nõ tenent.cũ
ab initio fuerint nulla.ſed ſi ꝑdurant in e
dem volũtateſcõualeſcunt et inducũt pupli
ce anneſdenanaturn deſpon. impub.

ſ-
7. ly ⸗m ſrerrr er Ders r

c.i. li.vi.¶ ¶¶ercio nota.ꝙ ſi quis ſponſalia
pꝛimo cũ aliqᷓ cõtraxit.et poſtmodũ cũ alia
rcõſanguinea ipſius pꝛime idẽ fecit.delet cõ
trahere mrimoniũ cũ pꝛima quia ſponſalia

ETitulus Dꝛimus

intra clauſtra. ↄtraheref affiniras et mrimo
niũ eſſet cõſummatũ.ſi ibi eſt cõtractuʒ pꝛi

matũ mrimoniũ.⁊ ſic ᷣm Ninc.talis ſi hoc

intret clauſtra pudoꝛis.⁊ pueniat ad ↄſum
mationẽ oꝑis.als nõ cõtraheret ncfeſttan
xxx v.q.iij.extraoꝛdinaria.extra dew co
gnouit conſan. vxo. ſue. fraternitgti Eſt tñ
diuerſitas dpinionũ in loc Quidà dtłcũt q
ad affinitatẽ cõtrabendã ſufficit ꝙ vir pue⸗
niat ad emiſſioneʒ ſeminis.ſ.intra clauſtra

pudoꝛis.etiã ſi mulieꝑnõ niter en lpv.

et AUlb.dicũt ꝙ reqᷣrit᷑ ꝙ emittat NMicit ti
Fraciſcus de ʒaberel. poſt mat. ꝙ ſi vir emit
tat ſemen extra clauſtra. et ingrediat᷑ ſemẽ

us mr̃imoniũ ꝑ vᷣba de pᷣſenti.⁊ inducit exẽ
plum de qᷓdam in francia.que nõ fract clan
ſtris imo cũ eſſz arta impᷣgnata eſt.ſed ſi nõ
eſt impᷣgnata.eccleſia iudicaret eã virgine⸗
p aſpectũ/Mota ꝙ Archið. ſuꝑ dicto.c. et
oꝛdinaria allegat Hug. Lau. Ninc. et In
no. d. reàrit ad cõtrahendũ affinitates ne
ceſſarie vtriuſq; ſeminis commixtio. argn.
yxxv. q.r. raternitatis. Dicit enaʒ Inno.
ꝙ ſi mulier fuiſet coꝛrupta ⁊ nõ virſadhnc
nõ eſt cõſummatũ mr̃imoniuʒ inter coniu⸗
ges ſerl ſi vir polluat aliquaʒ extra clauſtra
pudoꝛis.ex hoc nõ impedit᷑.quin parẽtes il
lius poſſunt illã haberean vxoꝛẽc.nec etia
ↄtrahit᷑ publice oneſtat iullicis Em Bol
Sed ſi vir frangeret clauſtra pudoꝛis ⁊ nõ
iat ad effuſionẽ ſeminis nõ eſt cõſum

e „
puen

poſſet ꝓbare.adhue poſſet ingredi religionẽ
inuita vxoꝛe. hoc ibi in ſumma. et remittit
id qð dixit.di. lvi.naſci ibi em̃ allegat pᷣm
et beatũ tlv. dicẽtes.ꝙ nõ eſt neceſſaria ſe⸗

ÜUH„ trahere 1 minis emiſſio in muliere ad generatione:
mre L- „ ci ſecũda nõ tenuerunt, ſed ſi ſponſalia eũ cũ etiã ſine vc concipiant. ſed ſanguis n⸗
rre, ve . SS„, aliqua ſint facta cum cõdinone. et penden ſtruus ͥ in generatõe eſt loco ſeminis/ Pe
21 —rd K. S u te cõditione vir cũ alia cõſanguinea ilius trus vᷣo de palu.in.iii.dicit ꝙ affinitas cõ⸗
W r. V- A,rler cõtrahit ꝑ vᷣ̈ba de pᷣſenti.debet remanerę cũ trahit᷑ ꝑ carnalẽ copulã.qmodocũq; exer⸗
wwrt ,3 . — ſecũda.qꝛ ex ſvonſalibo cõditionalib. ſicut ꝭ citatã. licite vel illicite.i.in miimonio vel
— md J1- l. . erxnon habentibo conſenſum et incertis nõ extra.ſed ſᷣm naturã. dũ tñ ſemẽ viri recipi
AGGr m, * 1 dritur publice loneſtatis inſticia. extra de at in vaſe debito/quãtũcunq; aũt qͥs inua⸗
2. 2 ⸗Y . - N7 pon. c. i. l. vi. AAIaat vel etiã frãgat vaſa pudoꝛis.niſi in ißfo .
2 — = vaſe ſemẽ emittat nõ ↄtrahit᷑ affinitas nec 1
¶ Eapitulum. xi. d affinitate. ob.c.iuuenis.extra de ſpon.qꝛ illudeſtröone R
— . certi ꝓpter ſpõſalia.que poſt ſeptenmũ illa- / 2 H
ndecimũ impedi arb: uuireiF mertanafectnaktentacser
P.Er ree en Ut. uns: attentanio q̃ fieret mariali affemcm.
mentũ eſt affimtas. q̃ pᷣm Ray.ẽ maxime cũ illa cũ ã wonet mtimonim cotra
ꝓximitas pſonaruʒ ex carnali co hi cauſat at nitatem/vel rone diſbij. Dñ ſͤ⸗ Er
pula ꝓueniẽs oĩ carens paretela.circa quã·cõſtaret de copula carnali non eſſet crelen? 165
triã nota. ¶ Et pꝛimũ. ꝙ git affinitas nõ ũ niſi in ſoꝛo aſciẽtie ꝙ nõ fuiſſet ſeninis
ſolũ p copulã cõiugalẽ ſed etiã ꝑ copulam receptio.ſed ſi foꝛo cõſcentie crederet᷑. crek
foꝛnicariaʒ.xxxv.q.iij.nec eã.extra de eo ᷓ in illo foꝛo cõſtat nõ fuiſſe ſeminis receptii
cog.ↄſan.vxo.ſue.diſcretioni.ita iñ ꝙ virz onem nec attentanonẽ ſactã maritali aſfe
. Ein fü, e Lrr. Peie. ,—.⸗ã—
ce.; a. er. PeE ſEr vrrny Je
— r 2 W.-Bas K, BoI.
BWre H Drr SSE Ar .
= KR rSorr E . e. . ...
2 pr vu“- oze
Ee 5.Trj 8 I Of-r gri „ .. (t

i

—

e .„ = „
viuᷣ.nullũ vinculũ eſt contractũ/⸗ ed exhis
quein cõfeſſione nouit non po⸗ et ipſe in fo tiaris an⸗ emGre
— ro eKerioꝛi ꝓcedere ad ꝓnunciandũñ mri⸗ mn titn. de
4 Kocale Hecmo Kndne Srnn anna excõmuſPota etia n m He. de oalſc qin
lis copula licetnõ ir 5 ſibile/ „ Lognouit conſanginineã vroꝛis ſue/a
A4 opoꝛtet ꝓbare qð non e amn e. ſonſe ſoluta ſunt ſron ſalia. nec põt illã ſpo
A cunt etiã wctoꝛes reqᷣrit᷑ ad affinitatem m hmõi halere in vxoꝛꝗobſtante ſibi affi
1 cauſandã ſeminisoomi no.l ſeminis Pi nitate cõtracta. nec econuerſo illã quã foꝛ
N4 receptio. nat eſt ſequi ſeminü cõm nicarie cognouitobſtate ſibi publice ſvne⸗
z . xtio.i.ſeminis ⁊ meſtrin.q; non opoꝛtz ſmnuſ ſtatis iuſticia. et loc niſi papa diſpenſante.
lierẽ ſeminare ad cõ cipiendũ.ałs bei pSo Miii aut cognomt cõſanguineã vxoꝛis cũ
o Ter ſy 21 . —
non funſſet ſimul mater et virgo/ Simi ſter qua contraxit ꝑ verba de pſenti.ſed nondũ
Ecõlerſo ſine carnali copula poreſt cauſari cöſummanuit mrimoniũ cum non poſſer de⸗
8 agffinitas.ſi fiat ſeminis receptio. vt dicunt bitum negare niſi intrando religionẽ. vide
d Atcdgam d antirpo. ꝙ naſcer ſemine traſtuſo tur ꝙ ad ſoc teneat᷑ ne inceſtũ cõmittat co⸗
p temonẽ incubũ et ſuccubũ.hec gnd gnon ende affinẽ.et cũ oc valeat facere qꝛ
ne, eſt ꝙ affimtas hec opat. ꝙ omnes bſangui nondũ cõſummauit. ꝙ ſi vult remanere in
nei vxoꝛis petri ſunt ſibi affines in eodem ſeculo neceſſaria eſt ſihi diſpenſatio ad eed
gradu in qͥ ſunt cõſanguinei vxoꝛis/ Sii odendũ debitũ.ſi hoc vult ſine peccato facere
nt liter oẽs ↄſangumei petri ſunt affines vxo 72 põ beps diſ aArNRX— u aut cognouit cõ
. ris ſue in eodem gradu q ſunt ſibi cõſangui ſanguineã vxoꝛis etcõſummauit mrimon i
N.. nei. Et qð dicit᷑ de vxoꝛe ideʒ intelligas de um tener dem debitum reddere. ſed pete⸗
hr iãcunq; muliere carnaliter cognita mõ pdi⸗ re nõ põt abſq; diſpenſatiõe vt dictũ eſt per
OH cto/leucõ ſanguinei petri nullo mõ ſunt af: epᷣm/De hoc impedimẽto dicit Be. depaß.·
ſines 2ſanguineis vxoꝛis ſueſſiec intereos in.iiij. diſ. xli. ꝙ affinitas dr̃ quia accedit ad
u, Pfbiler mrimonin. extra de conſang. et affi. nes.i.terminos. Et ponit eius diffinino⸗
ſuꝑ his. Oñ duo germam woſunt contrahe nem dicens Affinitas eſt attinẽtia vel pꝛo⸗
re cn duabo mulieriba germanis Et pater ⁊ pinqtas ꝑſonarũ ey carnali copula ꝓueni⸗
filius pñt cõtra vre cũ matre et nilia. Et re ens omni carens parentela. Dico aũt car⸗
n licta viri qͥ fuit germanus vxoꝛis mee ipſa nali copula licita vel illicita. et omni dicit᷑
de moꝛtua. ſ. vxoꝛe mea. poteſt mihi ene vo carens parentela per ſe. licet per accidẽs ali
ne Cercium eſt ꝙ moꝛtua pꝑſona q̃ mediãte ter eſe poſſit.quia per accidens poteſt licite
ſit füit contracta amnitas. vtputa marito vel velillieite permiſceri conſanguinitas con/
n yxoꝛe cõcubitoꝛe vel cõcubina remanet af ſanguinitati. et affinitas affimtati.⁊ cõſan
14 finitas nibilominus qᷓ erat ad cõſanguine⸗ guinitas affinitati vt in inceſtu loth cum ſy
HM os eius, nec poterit inter eog eſſe mrimoni⸗ liabus.laaroli magni cum ſoꝛoꝛe ex qua ge
in nm. xxxv. q.x. fraternita t. Dicit em̃ Pe. de nuit rolandũ filium et nepotem e pater
N pal.ꝙſ empꝑ durat affinitas adeo ꝙ ſi reſur 7auunculiis qina frater maim ⸗ vt dicitur
% geret frater meus à fuerat vxoꝛatusq;uis et in inceſtu ude cum tham ar./exemplum
c9cH ipſe nõ ſit maritus amplius illius mulieris etiam in patre et filio.qui duxerunt matrez
e miimomũ per moꝛteʒ ſoluit. tamen nul et filiam in vroꝛes. cum mater eſſet cõſan⸗
la mulier eſt mibi affinis Vnde ⁊ in pꝛiſia guinea in tercio gradu patri cum diſpenſa
. erunt cõſangui ta tes et affinitates. lice 1 n5 tione ex qua genuit fili am et filium .vibi lici
jo nubant nec nubant.nec vacent generatiõi te ꝑmixta eſt affini tas affinitati et conſan⸗
ſe IyNHNonporeſt aũt contrahi mrimoniuz inter guinitas conſanguinitati.et conſanguinix
ze aulſfiues vſi; ad quartũ gradũ affimtatis in tas affinitati. Atem notandum eſt de rano
lan .cluſiue.extra de conſan. et aff ieſern con ne affiuitatis. Ratio huius ꝓpinquitatis
e . tralerét defacto. dirimit qꝛ nullu eſt ſed in⸗ hinc ſumitur .quia ſuper cõ municanonẽ
e d cRus. olim añt ponebar aliud genus affi? naturalẽ fundatur ami cicia naturalis. Cõ
R— nitatis et alij gradus. vt patet in deerens. municatio autem naturalis eſt duoba mo⸗
S, + xVv. q. i.. ger totu. qð impediebat mr̃imo⸗ dis ſcõm phᷣm viij.ethicoꝛũ. Dno mõ vᷣm
mum. ſed ſunt per decre. ablati. extra eo. no carnis ꝓpagationẽ.ſᷣm quẽ modũ vn eſt
“ beset ſic nõ remanet niſi pꝛimũ genus af⸗ ab alio. vt filius a pre. vel ambo a tercio. vt
d* nnitatis quod babet dirimere de quo dictu duo fratres. Alio mõ ꝑaiũcnionẽ oꝛdina⸗
4„ eſt. ¶ Et nota q contrahit ſcienter in ali tam a carmis pꝛopagatione que cõiunctie
N 2 — êð
E T. r . ‚ - e= „ ( .X1
Srr En ee ..
—„— d = r Trerelre ter
„
* „
0 N
. . ₰

3

eſt per carnis copulam. vel ꝑ matrimoniuʒ
in quo eſt mutua obligatio cõiugñ ad car/
nalem copulã. ꝓpter qð ibideʒ dicit philo
ſophus. ꝙ amicitia viri et vxoꝛis eſt natu⸗
ralis.⁊ ideo ſicut ꝑ ꝓpagationẽ carnis cau
ſat᷑ amicitia naturalis ꝗᷓ eſt cõſanguinitas
ita ꝑ carnalem copulã vel cõiuncnonead
toc oꝛdinatã. vt eſt matrimoniũ.cauſatur
vinculũ naturalis amicitie qð vocatr affini
tas. dum lvmo equaliter ſe habet ad cõſan
gnineos vxor ſue ſicut ad ſuos eo ꝙ vxoꝛ
eſt aliquo mõ vnum coꝛpus cum viro. ſed
qꝛ non eſt ſimpi vnum cum eo. ſed q̃ſi ab
extrinſeco adiuncta.ideo qcũq; attinet vi⸗
ro attinet vxoꝛi in eodem gradu.ſed qꝛ ab
extrinſeco adiuncta. ideo attinet ei alio ge

fines eiꝰvxoꝛis.nõ cõſanguineoꝝ ipſi vxo
ſis. et econuerſo õſanguinei vxoꝛis ſunt
gffines ipſius viri.nõ aũt cõſanguineoꝛis

hunt cũ matre et nilia. et duo fratres cũ du
abus ſoꝛoꝛibus.¶¶ Vltimo notandũ de di
ſpenſanõe pape ꝓhibita circa hoc. Circa qð

aſcendentiũ et deſcendentiũ ſicut ⁊ conſan
contra ius diumũ et naturale. qꝛ vxoꝛib⸗

bus noſtris. ᷓtẽ et in linea tranſuerſali in
pꝛimo gradu ꝓhibet mr̃̃imomiũ.ↄſanguini

pa diſpenſare põt. quia etiã quodamodoẽ

tuo. Dnde etiam ante legeʒ moſax cã mul
tiplicato genere humano ante dilumiũ vel
poſt creditur ſe abſtinuiſſie a ſoꝛoꝛibus.⁊ ab
vroꝛibus fratꝝ niſi ad ſuſcitandum ſeinen
fratris pᷣmoꝛtui. ſicut et iꝑe legis ficut
in thamar et nilijs iude/Hec obſtat de vxo
ribus abꝛae et ?ꝓfaac ꝗ

as vocauerunt ſo⸗
roꝛes.qꝛ.ſ.fuerunt cõſanguinee vel conſo
bꝛine ſicut et loth qͥ filius fiunt fratris abꝛae
dictus eſt frater ipſius.Hec etiã poſſz diſpẽ
ſare papa in vyroꝛe fratris moꝛtui ſine libe/
ris.quia licet olim liceret tñ diſpenſatiue li
cebat.que diſpẽſatio fiebat iure dinino nõ
ab lvĩe. nam lure diuino ↄmuniter abſtine
batur ab vxoꝛe fratris ſicut a ſoꝛoꝛe.ſed in
caſu illo pmittebat᷑. Dnde ſicut papa non
poſſet diſpeſare in pluralitate vxoꝛũ. ;uis
olim efſet licita.quia licita erat, ex dei diſpẽ
ſatione ꝓhibua iure cõmuni.ſic nec in ꝓpo
ſito Atẽ nec in ſecundo gradu tranſuerſa/⸗
lis ſupioꝛis vt cũ amita et matertera. qꝛ le

d . .12 19 C. = C/ 2 3

Nnatmnre

w. e e r 6 .
e. Gſirr „L. Kn .
t.d ge Seer r .e ê

nere attinentie.qꝛ cõ ſanguinei viri ſunt af

viri.et hinc eſt ꝙ pater et filius licife cõtra

Ddicit idem Pe. ꝙ in pꝛimo gradu affinitatꝭ
guinitatis papa diſpenſare nõ põt.quia eſt

parentũ exhibemus reuerentiaã ſicut parẽti⸗

tatis et affinitatis iure diuino. ODñ nec pa⸗

contra naturam. vt. ſ. quis contralat cum
germana ſua vł vxore germani ſui eo moꝛ

T&. J. Aα E. N,

— „ .
ðð

. ((Zitulus Orimus

ge diuina pbibitum. he⸗

iuj um. e De. Ex his acuer
te diligenter ꝙ cñ affinitas ↄtrahaf ſa per

foꝛnicationẽ ſicut ꝑ actum cõiugales. ille q̃

cognouitgliquã mulierẽ foꝛnicaue iõ põt
cõtrahere cum filia eius vel germana eius.
ſicut nec poſiet cõtrahere mrimoniũ cum fi⸗
lia vxoꝛis ſue ex alio viro.nec cum ſoꝛoꝛe
eius ea moꝛtua.et ᷣt Pe.papa in hoc di⸗/
ſpenſare nõ põt.qͥ tamen caſus ſepe puenit
ad audientiã cõfeſſoꝝrepitur tñ papa mar
tinus qntus diſpenſane cũ quodam qui cõ
traxerat et cõſummauerat mr̃imoniũ cum
quadã eius germana quã ↄgnouerat foꝛni

carie cũ magna tñ difficlłtate.et qꝛ res erat
occulta.nec ille erat aptus ad religionem
vel ad remota eũdeʒ. vñ ſcandalũ er diuoꝛ
tio. ſi factũ fuiſſ.ſequendũ erat. Pꝛius oꝛ

dinauit plures tologos et canoniſtas ſu
per hac xe habere collationẽ. vtꝝ ipſe poſſet
in loc diſpenſare. nec cõenerũt in ↄcluſio
nẽ.ſed aliqͥ dixerũt ꝙ poterat. alij cõtrariũ
affirmauerunt /et qꝛ tenendũ eſt certũ et doid

mittendũ incertũ. ᷣm Aug.de ꝑe. diſ. vij. ſi
s.et inſtar ſacrilegijẽ diſputare de foteſta
te pꝛincipis.pᷣcipue pape.xvijiquiiij.S.aↄmit

tit. et.c.ſequeti.vbi dicit Hico.papa.Ne⸗
mini eſt de ſedis aplicemudicio iudicare.aut
illius ſentẽtiam retractare ꝑmiſſum. videli
cet ꝓpter romane eccleſie pꝛimatuʒichꝛiſti
munere in beato vetro collatũ.vbi dic glo.
Nemini.ſ.qͥ ſit iferioꝛ papa.nã ipſemet pa
pa vel ſucceſſoꝛ eiꝰ pᷣt ſententiã ſuã vel alte
rius pape pᷣdeceſſoꝛis retractare. vt.xxxv.
ꝗ.lx. ſententiam. E xemplũ pꝑatet. qꝛ quod
pꝛi derermiatũ fuerat ꝑ eccleſiã.i.ↄſangui⸗
nitatẽ ⁊ affinitatẽ durare vſq; ad ſeptimuʒ
gradũ vt notãt Inð. Breg. v. q.
v.ad ſedẽ. Bꝛeg.ix.tetractauit ⁊ termiauit
nõ durare niſi vſq; ad qrtũ gradũ.er de cõ⸗
anetaff. no dler. E ſic lodie ſeruat q;iñ
ad ↄtralendũ mr̃imoniũ ideo nulli ↄſulen⸗
dũñ eſt.ſed oĩno ꝓhibendũ ꝓcurare diſpẽſa⸗
tionẽ etiã a papa cõtrahẽdi cũ tali.cuius.ſ.
matrẽ vel germanã carnaliter ↄgnouit.ſ̊ ſi

poſt cõtraciũ et multomagꝭ cõſummatũ ta.

le matrimoniũ obtinuit diſpenſationem t᷑e
manẽdi cũñ illa.dimittẽdũ eſt negociuʒ iudi.
dicio dei. nec cõdemnandum. ..
Capltulum. xij. de impotentia coeundi..·

mentũ eſt de ĩpotẽtia coendis eſt
Sm Ray. viciif aie vł coꝛꝑis vel
vtriuſq; q̊ qͥs ipedit᷑ alteri carnahter cõmi⸗
ſceri. Obi nota ꝙ tres ſunt ipotentie ſpẽs.ſ.

°

. .*
.
$

EAr—- △* 2 S Riumn,= - *„ .

— (.: — *
Midn f. „ — ●
14 *

vVodecimũ impedi⸗

in

=☛—G

☛

SBe

—

n
i

Duns
niſas
ſepſet
nchti⸗

lönmni

ermad
Mlpi/
D
d

iei
Gik
no
iwae
.
e q
ſangi
ſepan

I
ehhiſn
anu
Mußf

NA,

un

zinc,,
i.

4

eek
itel
öm/
ſhiu

ch

¶Ea. Duodecimum

naſũralis. accidentalis.et maleficialis. Et niñ. extra
quia iſta materia eſt turpis et non ita ſepe nõ põt nine graui ꝓiculo ſubuenirxi certe ſe
contiqunt caſus eius ideo truncabo.et ip⸗ parabit et poterit ſe copulari alteri cui foꝛſi
ſam plenius potes videre in ſummis. an apta foꝛet. wel cuius reſpectu ſubueniri
Orima ergo impo . i. wier c ſi per vfum ſecflatkhera ſr dconen
e ereen eXNAN8L, id eſt cognoſcibilis pꝛim reddetur pꝛio.
cẽtia.ſ.naturalis. que eſt in viro frigiditas etri ſi
ſeminis.vel frigiditas cõplexionis. vel indi quã in vc caſu dimittere delet et ad pꝛimꝗ
eſt talis imporentia impedit n aleni Piis pꝛimo vel ſi non ſine graui piculo mu
dirimit ↄtractũ.xxxiij.q.i.cei.⁊.ij.extr . lieris poteſt a pꝛimo c noſci. quod pote
laudabilẽ.illa tñ que eſt in ſene nõ impedit hgerepenrtit oſei. guock poteſt

2 ½
ipſe pꝛimus iã cum alia contraxerat

—

iter?/SipH

—.—

dabile. i . 1 t contingere pꝛopter indiſpoſitionẽ membꝛo
An: eic1. .c nuptigy, 2 et ſenes ſi na rum remanebit cum ſecundo/& ed pꝑe. de pa
turali caloꝛe deſtituant.ope tñ medicoꝝ po/ lu. dicit ꝙ opinio cõtraria que verioꝛ vide
pnoie frigiditgrig A e. de tureſt. ꝙ ſi poteſt ei ſubueniri ſine piculo ꝑp
pal. ꝙ noĩe frigiditatis inte lligit᷑etiam ca⸗ inciſionẽ ſiue velit ſiue nolit eſt impedimen
liditas.et quodcũq; aliud impediens actuz tũ tſpale nec dirimit. quia ſi ſodie non vule
ppetuocnõ aũt ſi effectũ generatioms impe crgs wteſt velle. Onde voluntas que non
diat tm̃ et non ꝗctum. vñ ꝛ ſtenles Cienter eſt tua non facit ppeluum impedimẽtũ.
pñt GStralere Pifferea idẽ Pe. de pal. ait fmmliter ſiꝑ vſum iſtius ſvminis de quo q̃̊/
ꝓille qᷓ ſcit in ſe vel in alio iinpotentiã (oe/ ritur poteſt fieri 2gnoſoibilis. tempoꝛale eſt
undi nõ wteſt inuito alio diſcedere ꝓpter nec dirimit. S Po nec ꝑ inciſionem. nec ꝑ
tale imedimentũ. ⁊ imputet ſibi qui talem vſum eius poteſt fieri cognoſcibilis ab iſto
elegit as aũt poſſet. puta ſiincontinẽter vi qᷓuis pote

cont . fieri cognoſcibilis per vſum al-
uleret aut als inloneſte. vel vir eã male tra terius non eſt ſeꝑanda ab illo ſecũdo ſi cũ
ctaret.vel alter ei venenũ pꝛeꝑaſſetnon tñ eo contraxit. nec reddenda pꝛimo. etiam ſi

ſeparent quo ad vinculum. qð vere fuit ex per alium fuit aptata. quia q;diu eſt iuncta/
quo vterqz ſimpliciter cõſenſit. ſed quo acal non poteſt alter ea vti. et ſic illud remediuʒ

cohabitationẽ.alłs non ponet ſeꝑari.exquo; eſt impombil

als non p .Ere ede iure diuino et poſitiuo.
fuit verũ matrimoniũ.niſi ob foꝛnicatõneʒ eſſet adulterium vel foꝛnicatio /Et 1muli⸗

vl timoꝛẽ moꝛtis vel religionẽ ſi mii er eſt ita arta ꝙ a nullo oꝛdinale ſit cogno⸗
um non fuit conſummatũ Si aũt ignoꝛat ſcibilis delet remanere

ut conſummat L remanere ſine ſpe coniugij. et
impotentiã etiam in ſeipſo. vt ſi vir crede/ viro datur licentia cum alia contrahendi.
bat non ſe impotentẽ.vel mulier nõ ſe artã/ Si autem eſt arta quo ad aliquem puta ſe

qñ ppenderunt poſunt allegare ꝓpꝛiaʒ im/ nem. cognoſcibilis autem per alium. puta
wotentia. ar. extra xe frignet maleft. ceie iuuenem.licentianda eſt ad aliũ. ſed quan
cõſultatioi. ¶ Atem nota ᷣm eundẽ Pe. do ſeꝑata eſt ab vno quia non poteſt ↄgno

pal.ꝙ qñ ſit ſepatio pꝛopter frigiditate,y ſci.et commixta alteri ſimilis conditionis.
viri.mulieri dafßü licentia cũ alio cõ trahẽdi/ pura ſimilis etatis 2 complerionis quia ec
viro aũt ſi eſt impotens ſimpłr.i.non vales cleſia tüc fuit decepta. quia veriſimile eſt
ſeminare vel Yalens ſoc. ſed nõ in loco de/ per longum vſum fuiſſet ſibi apta. tunc req/
bito. ſi loc eſt qͥ ad omnẽ fenunaʒ interdicit gdenda eſt pꝛimo. quia impedimentum fuit
ſimpliciter mtimomũ rapreſ ĩaũt im tempoꝛale. ſecus quando alius fuit diuerſe
ptens eſſz reſpectu iſtius tm.p ta quia eſt conditionis Hec Pe. ¶ tem ſi mulier di
virgo ſed ſi eſſet coꝛrupta ponʒ eã ↄgnoſce cat virum impotentem pꝛopter defectum

re.licẽtiandus eſt tũc cñ coꝛrupta. nec ſimn membꝛi. ̃m Poſtien. eſſet inſpiciendus xꝓ
ꝓliciter talis eſt ꝓhibendus quia nõ delbet ef viros lneſtos. ſicut dicitur de arta. ꝙ iny
.xfectus extẽdi vltra ſuã —— tamẽ? ſpicienda eſt per matronas ſoneſtas ſi aũi
tl.in.iiij. ꝙ ſiquis nõ poſſet co ulari cñ vir alleget exceſſum membꝛi eſſet conſulendus
Sine.ſʒ cũ oꝛrupta.poſſent medici aliter ců/ papa. Mec ſic dicitur malierinepta eſſe ad
aliquo inſtrumeto clauſtra pudoꝛis reſera matrimonium pꝛopter frigiditatem. ſicut
xi.nec hoc eſſet cõtra naturã quia RE pꝛopter artationẽ.quia mulier in concubi
tẽe
niri

exet ai vlectatione. ſz ad medicinã. ¶ tu eſt patiens. vnde ad reddendum debituʒ
ſi mulieri arte abt

abſcppiculo poteſt ſubuen viro ſufficit. ꝙ patiatur acnioneʒ viri in na
leneficio medicine vel ꝑ futuꝝ vſum viriꝙ turali membzo. hoc gut eius frigiditas non
ꝛtionati non impedit contrahere mrimo/ impedit.

ı
w.
.... 2
„ .
ℳ
. ι⁰

17 * „ . Wer

1

2

απ anone pꝛolis?

mücatio membꝛoꝝngenitalm̃. 2phei

Secunda impo Kli.

tentia. ſ. accidẽtalis ſine maleficio eſt ꝑ ca

ſtrationem ſupuenienteʒz. ꝓppter qð ſi tales
omnino ineptiſunt ad reddendũ debitũ cõ/
trabere non poſſunt. et ſi contraxerint diui⸗
dendi. quia nullum eſt matrimoni. exxra
eo.c. ꝙ ſedem. Sed ſi caſtratio cõtingeret

— .

poſi mammmoniũ contractũ p verba depſen

intelligitur iſta caſtrano m Rych. m. i
ucatio d
teſticulos ⁊ virgã/ Et de hoc eſt ouplex opi
nio ndã em dicunt. ꝙ iſtud ſi ſupueniat

mairimonio cõtracto de pᷣſenti ſed nõdum

ↄſummato. ꝙ habet virimere ſicut ⁊ ingreſ⸗
ſus religioms/

15 dirimit cõtracti iſtud ſupuenies. ſed ſo
fũ qñ erat hoc imprdimentũ anteq; cõtrahe

rer ꝑ verba depᷣſenti/Quidam enam dicſit
ꝙ ſi remanet virga q erigat᷑ etiam abſciſis
teſticulis ꝙ tũc tale miimoniũ nondũ con/⸗
ſummatñ nõ ſoluit᷑.ſicut dicit glo.de ſpado

ne. Mã talis ſanſiacit muheri. ſicut mulier

ſanſtacit viro ſuo ſiue reſoluat ſperma ſiue
non. nec requiri in matrimonio ꝙ ſemper
ſit ſpes filioꝝ. ſed ſufficit ꝙ nõ euitant pere
In ſoc ergo caute inceden⸗

iuiu eſt.et cũ maturo cõſilio. et quãdo tales

„ nas. In dicto. c.
●

xoſſunt induci vt ſe haberent vt ftrater et ſo

roꝛ caſte viuentes tuta via eilz/ Me caſtra
to et ſpadone dicit Pe.de palu.ꝙ ſi nõ in/

pediunt᷑ ab actu generationis. hcet eb effe⸗

ctu. quia ſcz in eis virga erigit et ſemẽ emit
titur.ſed inualidũ ad generandũ contrale⸗
re poſſuntſſed ſi non entſeen nõ poſ
ſunt cõtrahere ̃m quoſdam:xxxj.q. vij. hi
qui.neq; cõtrahit᷑ ꝑ vs afftinitas. JBeen

A non poteſt ſeminare in loco debito nõ po/

teſt cõtralere. q;uis et reliqᷓ.et dfloꝛare poſ
ſit. quia unpotetia coeund eſt abſolute. qñ
quis non poteſt carnalẽ copulam exercere.
WMon aute reputat᷑ miure carnalis copula
ſubſecuta.niſi ſit cõſummata ꝑ ſeminanio⸗
nem oꝛdmaria extra deſpon. c.f.

Zercia impotentia ..iii.
eſt p maleficiũ. Circa quod m tld. in. uij

et Hoſti. ſic tenendum eſt. ꝙ ſi maleſicium
ſupueniat matrimonio ante carnalẽ copu
lam.tunc ſi maleficiũ ſuꝑueniẽs miimomo
eſt ꝑpetuum. impedit et dirimit mrimoniuʒ
contracinta ꝙ celebꝛato diuoꝛtio vir ali/
am prerit ducere. ſumiliter ⁊ mulier poterit

cum aho contrahere. xxxiij.q.i.ſi pꝑer ioꝛtia/⸗

—

ĩ per ioꝛuarias dicit᷑ exp

Et vt dicit
ti non põt dirimi ſed durat mrimoniuʒ. Et
nüj.
0

ij dicunt et cõmunius &

ſe. ꝙ deo pmittente et diabolo opante. im⸗

pediri poteſt homo ne cognoſcat millerem.
Pe. de paluinaiiifi wv multi
pliciter. lgbet em̃ ex ſoc ꝙ eſt ſpinitus pote
ſtatem ſuper creaturam coꝛpoꝛalem ad mo
tũ localem ꝓhibendum vel facienduʒ/ Hñ
poteſt coꝛpoꝛa ĩpedire ne ſibi mutuo appꝛo
pinquent vel directe vel indirecte interpo⸗
nendo ſe inter eos coꝛpoꝛe aſſumpto. ſicut
accidit ſponſo qui deſponſauerat ydolum.⁊
nihilomimus cõtraxerat cum quadã iuuen
cula.nec potuit eam cognoſcere pꝛopter h̊.
¶ Secũudo modo poteſt inflamare ad actũ
illũ vłre frigerare ab actu illo adhibẽdo oc
culte virtutes rerũ.quas optime nouit ad
loc validas.¶Cercio modo turbãdo ima
ginationem et fantaſiam extimatiuã. qua
reddit mulierem exoſam. quia poteſt imagi
nation impꝛimere. ¶ Quarto modo ꝓhi
lendo directe rigoꝛẽ manbꝛi.ſicut et motũ
localem cuiuſcunq; oꝛgani uinto mõ
pꝛohibendo miſſioneʒ ſpiriuum admebꝛa
in quibus eſt virtus monua quaſi interclu
dendo vias ſemimis.ne ad vaſa generanio
nis deſcẽdat.vel ne ab eis recedat vel ne ex
cidat vel ne emittatur et mult) alijs modis
Plus aũt ꝑmittit deus ſuꝑ hunc actum per
quem peccaãatum pꝛimũ tranſſundit᷑ q; ſuper
alios humanos.et ſepius maleſiciat᷑ vir ip
mulier et magis pmiini deus in pꝑccatoꝛes

ſeuire demones q; in iuſtos. vt patet de ſe /

ptem maritis ſaray vxoꝛisthobie.iñ enam
aliqñ in iuſtos.exemplum in Yob. Et pꝛo⸗
pter hoc maleſician monent facere confeſſi
onem in dicto ca. ſi pꝑer ſoꝛtiarias. hec Pe.
de palu. cardus in.iiij.dicit ꝙ cõmu⸗

nis opinio tenet. ꝙ ſi certum eſſet. ꝙ eſſet

malenicium ſecutum matrunonium ratum
non tamen cõſummatum.non pꝛopter loc

dirimetur vinculum matrimoni/ In ſepa
rando autem maleficiatos ſimiliter ꝓcede
dum eſt ſicut in eparando meptos ꝓpter
frigiditatem. excepto ꝙ fuigido nõ datur li⸗
centia contrahendi cum altera.quia frigi?
ditas eſt impedimẽtum vnmiueriale., ſed ma.
lenciato datur.quia maleſcium eſt impedi
mentum particulare/X n mulier ipia pꝛo.
curauerit malencium.non poteſt petere di.

uoꝛtium.quia culpa lua ad hoc deuenit. lx..·
diſtin. ſi euangelica/ſi vero maleſiciuʒ ſit

tepoꝛale non impedit nec dirimit.et a pꝛin
cipio quidem ma lencin pꝛelumit tẽpoꝛale.
ſed poſtq; comuges ꝑ trienmũ ſimulsoha⸗
bitauerunt vantes operam carnah copule
ſi adiuc durat umpedimenti.quia ſcʒ ie co
gnoſcereñ potuerut.pſumit᷑ malenciuʒ eſſe

Pr. 71. —E. —-,, F- P S“
4 4 rsL a al⸗s

*

4

ſe im

n.
an
e
nad no

N
appꝛo
erpo⸗
Mo. ſian
dcun⸗
l
ene 8
Ed a
bahoe
enouitad
didoſn
mi. an
Merktnag
onoch
utermri
Aunmori
nacni
Acchen
urer
wug
öl
iri
Mnnes
Madſe
heüan
htne
e onſe
s, heß
i
ſet. ein
munun
Prde
liiſei
s
iml/
uſi/
ltn
Gapvl
end.

aitlo⸗⸗
azpen 4
iprale
1 c0e
hi
ſ e
gligete

Ca. Decimumterciñ

Pieſuũ.extra eo.c laudabilẽ. et ſic ſeꝑabit᷑.
Si aneſeꝑati pꝛopter maleſiciũ poſtꝙ; alia
matrinia contraxerint carnaliter ſe co⸗
gnoſcant reuocandi ſunt ad pꝛimũ matri/
monim. eo ꝙ ſententia diuoꝛtlata inter
eos fuit ꝑ erroꝛem.quia imedimentũ fuit
iudicatum inter eos.ꝑpetuũ ſᷣm pᷣſumptio
nem qð nõ erat ꝑpeum ſm rei veritateʒ.
et illud decretũ.xxxiij.q.i.ſi ꝑ ſoꝛtiarias nõ
teneret.ec Ricar.in.uij.¶ Hota ᷣm Pe.
de pal. O maleficiũ ſi poſt triennium durat
iudicat᷑ ꝑpetuũ.non quidem quia illud nõ
reſt tolli.vel a deo vel etiã oꝑe dy aboli.q̃
ſanat ex loc ꝙ toꝛquere ceſſat.Exemplum
in legenda beati Bartlolomei apoſtoli.ſed
quia non poteſt tolli oꝑe humano.quia nõ
eſt poteſtas ſuꝑ terram. imo nec ſuꝑ celum
poſt veũ.que lucifero valeat cõparari in na
turalibus.nec ſemꝑ exoꝛciſini liberꝗt.qñq;
q̃dem pꝛopter pecatum.qñq; aũt pter bo
nũ hominis cui non expedit nubere.Dñ nec
paulus fuit exauditꝰ Ac̃ nota ꝙ ſi ma

leficiũ nõ poteſt reuocari niſi ꝑ aliqð illicis/ a it j d ſoe lega e
tum. voꝑ demonis auxlliũ et omõi. Etiaʒ ſi pitulum. xiij. de cognatione legali.

ſciret᷑ ſic poſſe reuocari.nihilominus impe⸗
dimentũ ꝑvetuũ iudicabit᷑.qꝛ remediũ non
eſt licitũ Clv. Pe. Alb. et Poſti. Et addit
Poſti. O licʒ aliq remedia videant vana
tolerari tñ poteſt retũdere vana vanis nõ
aut dicit ltins Seni etiã km Pe. de⸗
Ar. ꝙ ſi maleſniciati vł als imprẽtes velint
cò manere veri cõiuges ſunt.ſicut maria et
ioſeph. Si aũt amlv pꝛoclamant. euiden
tiſimis ſignis impotentia ꝓbari poteſt nõ
expectat᷑ trienniũ ſed ſtanm ſeꝑantur/ſi au
tem non ſit euidens.opoꝛtet ꝙ per trienmũ
cõmoꝛati iurent ambo. vir qde ꝙ ſtudioſaʒ
operam dedit bona fide ſine fraude.ꝙ eã co
gnoſceret et nõ potuit ꝓficere.mulier ſimi⸗
liter ꝙ per eam non ſtetit nec fraudem adhi
buit quin cognoſceref a viro.ſed non fecit
Sacramentales autẽ iurabunt.ꝙ credunt
eos ve rum iuraſſe extra de purga.ca.c.inter
* ſolicitudines. De triennio iſto in autenco
de nup. 5. Per ccaſionen tinterdicit᷑ ma
trmoniũ impotẽti.cõ cedit᷑ potenti.xxxiij.q.
i. uod aute § requiſiſtr. textra eo. frater
nitatis Gi qũt mulier dicit. ꝙ vir nõ poteſt

—

eim cognoſcere. wit aſſerit ꝙ imoſſtandũ
eſt viro. quia caput eſt mulieris.xxxiij.q.i.

ſiquis acceꝑerit.et lc niſi mulier᷑ ꝓᷣlet con
trarin per aibectuz coꝛpoꝛis. extra de deſwon,. vero ſoluta ſcilicet moꝛte patris vel eman⸗

impa.c.continebatecontra ſi vir dicat ſe

non pone cognoſcore et ipſa anerit contra/

. 1 impedit. xxx.
rium viro non pꝛobante.ipſa abſoluitur. bidetut venntelligendum de

Sed videtur ꝙ quando allegat impotetiã
r hin. — 0. .. . . 1.Q◻☚ . — -il.

P ALrerrs.
F⸗. ä .I-R e11 4.. .
A er
. 32
.
„

—,—

△⬤
. 4* 2 4 . .—. . .— 4 „— R „

mulieris.qꝙ ipſa teneat᷑ ſe oſtendere inſpici
enam quia in cauſa diuoꝛtij vir ⁊ muli
er ad paria iudicantur ſicut vir allegãĩs mu
lierem artam auditur petens inſpici.ſic ecõ
uerſo mulier allegans virũ eunuchizatuz .
audit᷑ petens aſpectum coꝛpoꝛis. Et idemẽ
ſi dcat impotentiaʒ eius aſpectu eius poſſe
ꝓbari.hec Petrus de pain Anod ſi poſt tri
enmuʒ celebꝛato diuoꝛtio redeat potentia
le cognoſcendi.licet de loc ſint varie opini
ones tenendũ tamẽ ꝙ ſentire videtur tlv.
in. iiij.diſ.xxxiiij.q.i.argu.iij.ſcilicet ꝙ ſi maæ
enciũ fuit vniuerſale reſctu cuiuſtiberp⸗
ſone tunc ſi alteri nupſerit.oſtendit᷑ impedi
mentũ non fuiſſe perpetuñ. vnde debet redi⸗
re ad enum, i autem maleficiũ fuit par
ticulare ſcilicet reſpectu ſpecialis ꝑſone.tũe
cum vtriqʒ detur licentia coñtraſvndi i
alijs non poteſt ad pꝛiſtiaũ mr̃imoniũ rech
te.cuũi pꝛimũ matrimoniũ nullum fuerit ⁊ ſe
cundũ verum. tlv.in.iiij.vt ſupꝛa.

Erciũdecimum
impedimentũ eſt cognatio.quod
a .iiij.loco ponit᷑ in verſibo ſupꝛ adi⸗
cti.s Obi nota ꝙ triplex eſt ↄgnatio. ſcilicʒ
carnalis ſiue naturalis que dicitur conſan
guinitas lpiritualis que dicitur compater va⸗;
nitasjet legalis que dicitur adoptio vel ar
rogatio hieliler harum im edit et dirimit
matrimoniuʒ. ſed diuerſis modis. quia di
uerſos gradus habent. Cognatio legalis ẽ
que fit per adopttonem vel arrogationem
et habet tres ſpecies Paimi eit iſcen den
tium ⁊ deſcendentium. que eſt inter patreʒ
adoptantem. xet filium ſiue ſiliam. nepotem
wl nentem Eriſtiſino di adoptatos.et hec
indiſtincte impedit matrimonium et imppe
tuum vᷣm Petrum d palu. Inter patrè ta
men adoptantem. ⁊ patrem ⁊ matrem ado
ptati nulla cognatio contrahitur ̃ᷣm tho⸗
mam et Eetrum. Pater ergo adoptatoꝛ
non poteſt contrahere cum filia adoptata.
nec ⁊ cum nepte adoptiua.x xx.q.iij
ligere Secundã ſpecies collateralium.ſcili
cet inter finiam naturalem alicuius et filiuʒ
adoptiuum.et hec impedit matrimonium.
q; diu ſunt in eiuſdem patris poteſtate, ea

eh.e X⸗ r.e

cipatione filij naturalis vel adopnui non
ueſtione. iij.poſt ſuſceptum. KM
. is natu
ralibus legitimis.ſcincet ꝙ nõ poſſunt con
.

—

Qα°¾6 . Ve Ü 7-⸗ 1 44 AR⸗ ͤ 7 Pe F GE 5 Z
QAxz 2 SGFtef ly N. „ Lgn. 46 MreN 5 — e D

7 . ra
2 46 Prai* *Pr n⸗ eE 1.74 3C X 2 .

* R
r . — Cugir N— ec. SS — — X
. P- 3 01. f.5 .P * 4 — bH1 ..,. —–◻ 1. c Tor⸗
R. C a? 2 S, .

46 — . 2 . 3
. .*

. ☚ . 3 . 1. „, .
. Seirz .„ Wr erd Prt. 2·A1; X 2 † . .
.⸗ 2èð Ae. aAa 50 õ

.

*

7

itulus Primus

. 4
raſvte cñ filis vel filiabus adoptiuis patr? nis. Mam ſperma ᷣm medicos eſt ſanguis ð
es nliemu filius cũ filiaſlegitima puriſſimus/Et qð dictũ eſt carnaligaga/ ] ⸗D
patris ſui adoptiui cõralere Pcr no⸗ tione excludit euã a ↄſanguinitate ade. qꝛ
tat Hug. xxx. q: in n pꝛin. Ba Hoſt miraculoſa ⁊ ſupnaturali ꝓpagatione. ſecd
* „% X o Blearſtho enã ꝙ inter ouas perſo nõ excludit chꝛiſtũ a cognatione cõſangui)/ ii
nas adoptatas ab allquo in ſfilias põt eſe neoꝛũ beate marie. quia fuit carnalis ꝓpa⸗ hi
inueniat᷑ phileri.ſicut etiã duo ſili ſpales Moc aũt vinculũ ſiciſt et oĩs amicicia fun⸗ ”ZM
alicuius puta ꝑ ſuſceptionẽ in baptiſmo vl daf in cõmuniegtione triplici.ſ.nature. cu
confirmationé poſſint ↄtralere adinuicem. re ⁊ diſcipline. Nature qꝛ oẽs cõſanguinei —
⁊ ſpũales filij cũ adoptuis Si ergo adopti deſcendũt ꝑ carnis ꝓpagationẽ ab vno ſti⸗ 4
uus filius intimonin conttahit cum legiti/ pite.qui eſt cõmunis eoꝝ parens. Cure. qꝛ H

ma adoptant? dicit Huil. ꝙ uis udam oĩ cura parentũ pcedit ad filios non ſolñ im
xerint 8 nõ Oinerer iaſe mrimoniũ.tñ veri mediatos. ſed etiã ad filios filioꝛũ qtqᷣt vii⸗
us tenendũ eſt qð no. Dug.ſ.ꝙ ſolueretur. dere poſſunt. Diſcipline qꝛ ꝓles ſub paren
extra eo.c. vnico.et loc eſt verũ tã de ſinpli tũ poteſtate et ſubiectione eſſe debet. ¶ Se/
citer adoptato. q ſcʒ nõ tranſit in poteſtatẽ cunda concluno eſt de linea conſanguinita

doptantis. ꝙ;ᷓ de arrogato ͥ; trãſit in pote nis qd ſit ⁊ quõ dicaf. Eſt aũt oꝛdinata col Cc⸗
ate arrogantis/Cercia ſpes eſt qſi legalis lecnio gionarũ conſanguinitate cõiunctaꝝ.
filij adoptiui ſimiliter inter iiũ adoptiuuʒ tiũ.qꝛ loc includif᷑in conſanguinitate.Et ẽ

et vxoꝛeʒ patris adoptantis. et loc impedit triplex linea m triplicẽ habitudinc. quam
omni tpꝑe matrimomiuʒ.qm patex adoptãs habent cõſanguinei adinuicẽ Dna eſt pꝛin 4
nun i; põt cõtrahere cũ illa que fuit vxoꝛ fi cipiati ad pꝛincipiũ.vt filij ad patrẽ. auum
lij adoptiui.etiã poſt emancipationeʒ. ar. ff. pꝛoauuʒ et ſupꝛa. et m hanc accipit linea a„e
e ri. nup.lnã adoptiuus.et idẽ iuris eſt de aſcendentiũ.Alia eſt pꝛincipi ad pꝛincipi⸗ r
lio adoptiuo reipectu vxoꝛis adoptãtis. , atũ.vt patris ad filiũ.ſilepotẽ ꝓnepotẽ.⁊ in ððð
— . frra. et 'm hanc accipitur linea deſcendenti
¶ Capitulũ.xiiij. de cognatiõe naturali ſeu um. que non eſt alia alinea aſcendentium
de conſanguinitate. ſed aliter accepta ᷣm alium et alium modũ
— S õõ E vni acceptio ah in SS”ů
WMW Aſa 41ſRnI ferioꝛi aſcendeédo. m aliã ſit acceptio a ſu
E cõſangu inita te perioꝛi deſcendẽdo. Cercia eſt habitudo eo
ᷓ dr cognatio naturalis ſiue car/ rum qui ſunt ab vno pꝛincipio.ſicut fratrũ H
nalis impediens et dirimens ina qui ſunt ex vno patre vel matre ęt nepotuʒ
trimoniũ. tria videnda ſunt. Pꝛimo , ſit qui ſunt ex duobus fratribus vł ſoꝛoꝛibus O”
cõſanguinitas.linea et gradus in ea. Secl ⁊ ſic dinceps.et ſᷣm hanc accipit᷑ linea trãſ 1
do de cõputatione graduũ.Cercio de ꝓloibi uerſalis. que ſubdiuidit in eam. que eſt col
tione in qbus gradiboſ Et ;tuʒ ad pꝛimum lateralis aſcendennũ in qua ſunt auuncu⸗ RM
bm Pe pakiiii ern n brt⸗ lus. matertera ⁊ patruus ⁊c. Et eam que ẽ lul
ê nitas eſt vinculuũ pionar odez ſtipite collateralis deſcendẽnum in qua ſunt fra⸗/ ſf⸗
’” deſcendentin carnal ꝓpagatioue cõtractu ter. ſoꝛoꝛ. nepos et neptis ex nlio vel ex fi⸗ Ayufl
Bbi notandũ ꝙ nõ deberet dici cõſanguim lia 1 ſercia concluſio eſt quid ſit gra-. ennl
tas. ſed cõſanguineitas.ſed ꝓpter meloꝛẽ? dus.cet dicendum. ꝙ eſt habitudo determi⸗ ä mrii⸗
ſonũ dr cõſangumitas ⁊ noibo vtenduʒ eſt te diſtãtie a Biong. et alibet linea Halet ſu⸗-
vt plures. Pinculũ dicit᷑ qꝛ amici magisſe os grad.et Ilinea ⁊ gradꝰ in affinitate ſunt uhl
diligunt q; ernaner ſeet 7 ſnel nenge m habitudine ad ↄſanguĩtatẽ ⁊ nõ aliter. P“R inn
nõ bꝛuta.qꝛ homo eſt anĩal politicn. Ab eo antatane .. . lEf
dem pie dr, ſc; ppinquo als oës omies De com putatione Fr.
eſſent cõſanguinei.qꝛ ex vno. ſ. gda lecit de graduum. Et pꝛima coneluſio de-computa Mnul
us humanũ genus Acuarvi vij.C.arπli 9 tione cõmum iuriſtarum et canoniſtarum. * 1 lt
pagatione. vñ nõ eſt cõſanguinitas eoꝛuʒy. Mam illa yſidoꝛi ⁊ cetere que ponuntur in inte
q ver creationẽ a deo pꝛo ceſerunt/Hicifur litera. di. xj. quarti ſen. ⁊ in decretꝭ.xxxd.q. leti⸗
auũt conſanguinitas a cõmunitat ſangui/ iij.et.iiij.et .v. nNon lunt in viu. omputan Kiie
nis vel a conueniendo in ſanguine magꝭ ᷓ autem gradus conſanguimtans hoc modo uer
.iI carne. qꝛ ſanguis magis eſt materia ſemi In linea em aſcendentiũ et deſcendentiuʒ unt
Ma
X„
e „
.„. .
. ι
* „ . . G
£₰½

gllis
Nga
eg⸗
ne.ſ
ngui⸗
Ppal
arr,,
afng
Re, a
inei⸗
noſti
23
bfiin
dvil

paren
Fer

Cinin

cence
te. Cie
,quan
ipen
Ni linen
mnopi
Mri
denm
miun
nodi
Win
lio aſu
co en
Kami
epn
oas
nenriſ
jeeſteol
una,
maei
N i,
tierſt
ue
vem

A

leſunt
4
Npr
ſawun.
ntrin
S
unan
(no
Genng

—

coõputande ſunt ꝑſone medie inter illas de
quibo qrit.ꝙ ſi nulla ſit media ſunt in pꝛi⸗

mo geedu vt pater et filius deſcendẽdo. ⁊ fi ꝗ

lius ⁊ pater bendetco SIoEnieg
ſone medie cõputatis eis cum eſtremis qᷓt q

ſunt ꝑſone vna minus tot ſunt gradus. ver
bigratia Auuz et nepos diſtant ſecũdo gra
du ſiue aſcendedo ſi deſcendẽdo. qꝛ ſunt
tres ꝑſone.ſ.auus ⁊ nepos ⁊ qͥ eſt medio eo
rũ qui eſt pater reſpectu pꝛimi. et filius re⸗
ſectu ſecundi.xemoto igi᷑ vno remanent
Duo.eEt ſic nepos ⁊ auus ſunt in ſecũdo gra⸗
du.ꝓauus et ꝓnepos ſunt in quarto gradu
qꝛ ſunt qnq; ꝑpſone numerandecõ huius ẽ
q cũ gradus ñit certa diſtantia ꝓpinquita
tis gradus nõ poteſt enæ eiuſdẽ ad ſeipſun
ſicut nec ꝓpinqͥtas.et ideo gradus ſemꝑ pᷣ
ſupponit pſonã aliquã cui ſecũda addita fa
cit gradũ.et ꝑ eandè rationeʒ tercia addita
ſecunde et quarta ercie.et ſic ſemꝑſit nu⸗
merus graduũ m nu nerũ ꝑſonaruʒ. vna
excepta et c cõputatio graduum in linea
aſcendentiũ et deſcendentium eſt cõmunis
apud os Iñ linea vo collaterali que nõ
eſt eoꝛũ quoꝝ vnus de cendit ab altero ſed
eoꝛũ qui deſcedunt a ⁊mumi pꝛincipio. ali⸗
ter cõputant gradus m leges aliter m ca
nones. Scðm em̃ canones cõputant᷑ hoc
modo. NDidendũ vtrũ ꝑſone de quubo queri
tur equaliter diſtẽt a cõ muni ſtipite.aut in
equauiter.ſi equaliter quotto gradu queli⸗
bet earũ diſtet a. cõ muni ſtipite.totto gra⸗
du diſtãt inter ſe verbigta. ſit nobis ſoꝛtes
cõ munis parẽs ⁊ ſtiæ s. ego nepos pᷣm vng
lineã.tu vᷣo ꝓnepos ᷣm aliã lineã. Si q̃rit
quotto gradu ego diſto a te.delet reſponde
ri ꝙ tercio.qꝛ totto gradu tu qui es remo⸗
tioꝛ diſtas a cõ mum parẽte a quo ego non
diſto miſiſecundo gradu. Sed f̃m leges ali
ter cõputant᷑ gradus in linea tranſuerſali.
qꝛ ſ̃m eas duo fratres ſunt in ſecundo gra
du.filij duoꝝ fratrum ſunt in quarto. nepo⸗
tes in ſexio gradu. et ſic duplicant gradus
Fm cõputationẽe legale ſupꝛa ↄputationez
canonicã.ſed opimo canoniſtaꝝ ẽ rõönabili
oꝛ uia abſurdũ videt ponere ſecundũ gra
dum ſine pꝛimo.qð tñ ſequit m oꝑimionẽ
Aegiſtaꝝ. quia nõ eſt dare aliquè qͥᷣ ſit in pꝛi
mõò gradu linee tranſuerſalis eq̃lis.ð ſed pꝛi⸗
mus mn ea ꝗeſt frater e in ſecũdo gradu ᷣm
legiſtas.pꝛimus in traãſueriali inferioꝛi eſt
in tercio.ſ.ſilius fratris.et pꝛimus in tranſ
uerſali ſuꝑioꝛi eſt in tercio.vt pateret auꝰ
Et ideo canoniſte melius cõputant in trãſ
uerſali ponentes fratrẽ in pꝛimo gradu. fili
um fratris in ſecundo.ſ.deſcendendo.neo

.

. .. 00°
. Y
.
. ι

ecimumquartũ

$S

tem in tercio. ꝓnepotẽ in quarto. abnemtzꝭ
in quinto ⁊c. aſcendẽdo vo patruũ in ſecũ
o.ꝓpatruũ in tercio. abpatruũ in qrto 7
dilatando vo duoꝛũ fratrũ ſlios in ſecun
. nepotes in tercio ⁊c. ſicut ĩ genealogia
adamꝑ ſeth. et cayn.q ſunt in pꝛimo gradu
et alij eoꝝ in ſecundo ⁊c. Dõ diuerſitatis
lhius cõputatõis eſt iſta. vt dicit Alerx. pa
Pa. xxxv. q. v. ad ſedẽ. in legibo ob nihil
ud ipſa graduũ mentio facta eſt. niſi vt he⸗
reditas vel ſucceſſio ab vna ad alteraʒ pſo
nã interaſanguineos deferat. An canoni⸗
bus vo ah loc ꝓgenies co mputat᷑.vt apte
monſtret᷑ vſq; ad quottã generationẽ con
ſanguineoꝝ ſit nuptijs abſt nendũ vtrite ⁊
canonice nuptie celebꝛentur inter fideles.
ac igit᷑ de cã̊.quia hereditates nequeũt de

. —

ferri. miſi de vna ad alterã ꝑſe onã. idcirco c
rauit ſecularis impatoꝛin ſingulis ꝑſonis
ſngulas pficere gradus. qꝛ vo nuptie ſine
duabo ꝑſonis fieri non valẽt.ideo ſacri ca⸗
nones duas ꝑſonas in vno gradu conſtitu
ere curauerunt.æc ihi. O aũt ibi dicitur ꝗ;
vſq; ad ſeptimũ gradũ
tas ſ̃m cõputationẽ canonũ in qb gradibo
ſeptẽ ꝓhibet᷑ matrimoniũ.tunc verũ ſuit. ſʒ
lodie non durat ↄſanguinitas niſi vſq; ad
quartũ gradũ incluſiue.Hã Bꝛeg.ix. xe no
uit tres vltimos gradus.exeo ꝙ nõ be po?)
verant mẽti retineri tot gradus.et etiã erat
difficile ſatis vſq; ad ſeptimũ gradũ abſti⸗
nere a mrimonijs taliũ.vñ ſequebant᷑ ſepe
incõuenientia. halær ſoc ſtatutũ eccleſie e

7.

ꝑdurat cõſanguini/

de conſan. 7 affi. c. nõ delet, Bꝛ ad autẽ pßm
leges qᷓ ad ſuccemionẽ vreditat durãt.ſ. vſ

B ad. x. gradũ 2putado mõ legali vt dem .
Be prohibitione g.ü.

„

mẽr̃imonij inter ↄſanguineos. Nota ̃m pꝑe.
vbi ſupꝛa tres ↄcluſiões.¶ Pꝛima q; ↄſan
guinitas de iure naturali ᷣm lineaʒ rectam
aſcẽdẽnũ ⁊ vſcẽdetiuʒ ĩpediti mrimoniũ. ſʒ
plus nilij cũ mr̃e q;ᷓ ſñlie cñ pre ꝓpter reuerẽ
tiã. ꝓpter qõ videt᷑.ꝙ in linea recta in inſi⸗
mitũ ꝓhibeat mẽimoniũ.adeo vt ſi adã lv⸗
die viueret nõ inuemiret vxoꝛẽ pᷣm legiſtas
Rõ hui. qꝛ maioꝛ reuerẽtia delet ennbo
remotis Pchbinds vñ vulgo pr̃ nõ d dñs
ſed auus qdiu viint. et licet minoꝛ ꝓppinq;
tas.tñ maioꝛ reueretia q̃ plꝰ attẽdit᷑. Nam

cñ filia fratris poteſt m leges cõtralpi.ſʒ nõ
cu amita.q̃ tñ non eſt Renen Seii
irca

da cõcluſio de ꝓhibinoneiuris diulni circa
lvc ꝓhibent em̃ plures ꝑſone puta ſimłna⸗
turali federe cõmoꝛantes. et ſunt xij. q leui
lici.xviij:c.nũerant᷑.mater ouerca ſoꝛzoꝛ.

neptis. amita matertera vxoꝛ patrii. nu⸗
rus vxoꝛ fratris. niſi pꝛemoꝛtui ſine liberis.
pꝛuuigna fina pꝛuuigmi. vel pꝛiuisne ſoꝛoꝛ
vxoꝛis. q̃ in lege nature ꝑmittebat᷑.vti lya
et racel copulanis iacob. Duius rationeʒ
wci.aſſignant.quia matrimoniuz oꝛdinat᷑
ad repᷣnonẽ concupiſcentie. ſed cõcupeſcẽ⸗
nia non repꝛimit᷑.ſed magis auget. ſi inter il
las ꝑſonas quas cõuenit in eadẽ como cõ/
ueriari.eſſet conceſſa copula matrimonia/
lns. quare lex oiuina rönabiliter ꝓhibet ta/
lem copulã. Nam quia elecno non eſt miſi
poſſibiuũ eoipſo ꝙ cõcupiſcibile fit impom/
b.le minuit᷑ vel tolli᷑ concupiſcenna illius.
vnde q;diu cobabitantiũ viroꝝ ⁊ mulierũ
in vna como poſiet eſe matrimomuʒ. ſicut
tales ꝑſonas pnominatas conungit ſimul

copabitare. cõcupiſcentia nõ haberet frenũ

ꝗed exquo matriponiũ fit impochbile inter
tales qꝛ ꝓhibitum. ce ſat cõcupiſcentia. ¶
(Kxrcia cõcluſio eſt ve ꝓhibitione iuͤr) poſit
m canonici.qꝛ illa iuris ciuilis mil ad ꝓpoſi
tum. cum circa ſacramenta lay ci mil pñt di/
Ipon ere. ergo iure nouo ꝓhibit eſt matri⸗/
mMöoniũ contrabi in quario gradu et infra.
in quinto aũt et vltra in linea tranſuerſali
pmiſlum eſt. vt de conſang. et afli. c.non de
bet. Alij gradus qͥ pꝛius erant ſunt ablati et
in omõi poteſt duſpenſare papa. et nõ alhus
qꝛ non eſt ꝑmiſſum epis ſicut in alijs. eius
em̃ eſt duiſpenſare in iure qui eſt ſupꝛa ius.
vel cui cõmiſſum eſt a iure. Onde in gradu
lege nature vel lege diuma ꝓbibito. ſolus
deus diſpenſare woteſt vel cin inſpiraret qui
tñ non legit᷑ dupenſaſſe cum quocuũq;. Ha⸗
pa aũt in his qꝗᷓ ſunt iur poſiiui. puta in q
to gradu et tercio.imo et in ſecundo quan
doq;. puta collateraliũ equaliter ꝙ contra
Pant diſpeniat. vtputa fili duoꝛũ fratrum
quod lege moꝝy ſi et iure cunh exat ꝑmiſum
Nec eſt ſumciens cã diſpenſatõis augmè/
tatio patrimonij.ſed pax vel concoꝛdia vel
aliquid hmõi. In linea aũt aſcendentium
et vicendenun in infinitünupnie ꝓphibenf.
Eſttamen dubium vtrũ papa poſſit diipen/
fiare in gradu lege dunna non naturali ꝓhbi
bito.et nq dem/ ꝓlebitio legis O Joſayce in
pinuſmodi eſſet pure iudidahs. non moꝛa
us.nõ higaret hodie.niſiinq;tum eſſet iure
canonica reiumpta talis lex.et ſic inommi⸗
bus ilhs gradibo papa poſſet diſpenſare.ſed
tere omnes gradus lege moſayca ꝓhibiti⸗
pident ꝓiibiti iure naturali., quia ad oes
illas pſonascobabitantes. eſt amicicia na
tutalis ſine aliquo federe. Onde qꝛ natu⸗
ria ni lil fruſtra racit. vbi ſunt mulieres alie

* 8

(Titulus Primus

ex quibus poſſit eſſe generatio ſine iſtis.fru
ſtra fit cum iſtis matrimoniũ quod vuon eſt
neceſſe. nec pꝛopter generationẽ n ꝓpter
amicicice; Pnde ꝓbabilius eſt anon
poteſt dubenſa en ilis gra i * Emſoe
diceret᷑. ꝙ ante legem ſcriptã erat diſpenſa⸗.
tio a deo. vt cñ illis cõtrałeref.excepto pꝛi⸗
mo gradu aſcendenuum et deſcendentium
Vnde adam inſpiratus a deo dixit. Relinꝰ⸗
quet homo patrem matrẽ.ceteras pꝑſonas
videt᷑ ꝑmiſiſe.que tamẽ iure naturali erãt
ꝓhibite. vt frater ⁊ ſoꝛoꝛ in quibus pꝛimũ
credendum eſt deuʒ oiſpenſaſe pꝛopter ne/
ceſſitatem.

¶ Capitulum. xv. d cognatione ſpirituali.
‚Ercia cognatio ẽ
pualis.ſcʒ cãpaternitas.et ꝓue
nit ex hoc.ꝙ aliqͥs confert ſacra⸗
menta baptiſmatis.cõ firmationisjvel ſuſci
pit ſiue tenet illum cui tale ſacramentũ cõ
ferturpꝑ alioꝛũ ſacramentoꝝ collaſtonẽ nõ
contrahit᷑ cognatio ſpnalis que habeat im
pedire et dirimere matrimonium. extra e
tua.c.fi. li.vi. Yo.an. DNer catheciſmuʒ vᷣo
contranit cognatio aliqualis videlicʒ que
habet impedire.ſed non dirimere matrimo
nium.eo.ti.c.ij.li.vi. Iſta aũt cognatio ha

bet tres lineas.
Drima eſt inter §.l.
baptiʒatum ⁊ illũ qͥ ad baptiſmũ ſuſcipitur
ac etiã vxoꝛẽ eius ſi tunc habet et carnali⸗
ter cognouit. Nã quando vnus cõiugum
ſiue maritus ſiue vxoꝛ.im tenet aliquẽ ad
baptiſmũ.cognatio ſpualis tranſit enã ad
alterũ non tenentẽconiugẽ ipſius teneniꝭ
ad baptiſmũ.et ſic inter tales nõ poteſt eſe
matrimoniũ.ſ.inter ſuſcipientcum coni

ge eius ſi baieterſuiceptum/im Ehamn di
cit beatus tlv.in qrto ſenten.diſ.xlij.q.i.ax

ti.iij.q.ij.in coꝛꝑe.q.ꝙ compatermitas trãa
ſit a viro in mulierem quãcunq; carnalter.
cognitam/iuis non ſit vxoꝛ Idem ſemſnt
glo.ſuꝑ.c.ſi quis ex coniugio iiij. di/.
cens & ꝑ foꝛnicarium coitum acqritur cõ.
paternitas.quia vna caro efricitur. Idem
tenet in. vi/Ræar. autin lii. diſti.
: vicit eſ alicui efriciantur vna caro per
oꝛmicariã copulã. non pꝛopter loc tranſit
compaternitas ab vno in alũñ.quia rxem
pure carnalem non cõſtahit᷑ cognatio ſpũ⸗
alis. YIdem tenet Pe.de paluin.uij, dicẽs.
cognatio ſpnalis dicit᷑ quia a ſpnalibus

1

1

ſ
i
inee
vng

d
mn

S
Ne

pi⸗
dene
ſteiie
ger,
M
non
Pen
ſione
ſr⸗
oiͤt
tue
cep
irae

Ca. Quindecimum

nef cauſa? Vnde verius videt.qꝙ nõ ſic foꝛni /⸗ oꝛum ſui patris ſpũalis.xxx.qlii ſup his.
Aee carij &nunicent ſibi actiones ſicut coniu⸗ ercia ſt r,.
d ges. quia in illis non eſt niſi carnale vincu r e elt . NI.
ndſnſ, lum ad tempus hic aũt ſpirituale et carna⸗ inter ſuſcipientem in baptiſmo/et parentes „
eredone le. vnde ſunt magis vnũ in carne vna. vn/ baptiʒati inter quos etiã nõ poteſt eſſe mr̃i/
—– Nei deet in cõputatione graduum pater et ma moniuʒz. Onde mater baptiʒati nunqꝙᷓ põt
dinden ter vna ꝑſonacõputꝗnt᷑.Quãuis autẽ eſſe eſſe vxoꝛ eins qui tenuit ipſum baptiʒat
aunden duos in carne vna equaliter ſit in foꝛnica ad baptiſmũ quia ↄmater eius eſt SSene
mnn, tione et cõiugio. tamẽ hic vbi querit᷑ de co ta ꝙ ſiqs. puta petrus ↄtra voluntatẽ vxo
— gnatione ſpirituali aliquid debet facere vin ris ſue puta marie tenet vel leuat de ſacro
Tumnni culum ſpũale.hec nto Ehuſun e. fonte filium alterius. puta iohannẽ filium
eperze, martinus.de cognatõe ſpnali refert vtrãq; martiniↄtra voluntatẽ ipſius martini/ſᷣm
opi.ſed hanc vltimaʒ dicit tenere Hug. eęt Jo. neapol in qðᷣlibet.ix. vtiq; cõtrahit ve⸗
, Archivᷣ. et Ao. an.eo. ti.c:i.in nouella lib. ra cognatio ſpũalis inter eos nõ obſtante
eſtt vi. Nec obſtat dicunt ipſi ꝙ copula foꝛni inuoluntatione ſeu cõtradictione illoꝝ ita
caria inducit affinitatem. ꝙ illud in affini/ petrus eſt ere cõpater martini. ⁊ maria
nao⸗; tate coꝛpoꝛali.que etiam ꝑ illicitam copu/ eſt vere cõmater ſpũ alis iopannis velit no
DNdN lam vt vinculum coꝛꝑale acquiri poteſt. ſe lit. NHuius ratio eſt m ipᷣm. qꝛ qð eſt er ſn
mlasgr cus in ſpũ ali.vt cõpaternitas quevſt vin/ puto eccleſie nõ dependèt ex volũtate ſubie
Conſente culum ſpirituale. QOñ abſonum eſt dicere. ctoꝛũ ſtatuto et ſtatuentis. Sed ex ſtatuto
nonisnt ꝙ ꝑ coitum foꝛnicariũ contrabat᷑. hec ille. eccleſie eſt ꝙ cognatio ſpũalis iranſeat ab
crameni; dem etiã tenetglo. Ra nno.vtranq; vno cõiugũ in alterũ cõſummato mrimo⸗
zoltoni õpi.panit.et neutrã alteri pſertOnde ſiq mio et ꝙ copaternitas acq̃rat patri carna ?
Scehgern inueniret tale matrimomuis n cõtractuʒ lip loc aliquis leuat 3NRNN eius de ſacxo
unN de pᷣſenti vel conſummatũ.exquo aliqui di/ fonte.ergo ⁊c. Item poſita cã ſufficienti co
nnſiye, cuntillud tenere. tuta via eſſz vt peteret oi gnanonis ſpũaſis opoꝛtet ponere cognatio
Gnuiz, ſpenſatio vl declaratio a dſo papa. quod ſi nem ſpũalem. Cauſa em̃ eſtad quã ſequit᷑
mn hbaleri nõ poſſit m resulã Hoſti. qᷓ dicitq', effectus. Sed paternitas ſpalis quã cõſe
ogado vbi reꝑiunt cõtrarie opi. de quo aliq matri? quit᷑ ꝑ actum ꝓpꝛium vnus cõiugũ eſt cau
monio vtrũ teneat velnõ adierendiu eſt il/ſa ſumciens alteri cõiugũ cognationis ſpñ
liq̃ inducat matrimoniũ tenere.niſi cõtra alis.poſtiq; eſt mfimoniũ cõſummatũ. ergo
ria opi.fulcire᷑ canonica auctoꝛitate expᷣſj ⁊c( Etnota ꝙ regulariter vnus delet tene
fitſehe ſa. m igifeum potius debent dimitti in ſuo e al haptili ſeui . vt de cõ
A eltannn coniugio q; ſeꝑari. vbi aũt tales nondũ cõ EAfhidlcnoplaures. Et ſi neceſſitas coge
us (ölien traxiſſent cõſulendũ eſſet eis.ꝙ abſtinerent Fet. vnus et idem ſoreſt tenere in baptiſm
ner diglen a cõtract NnsidcaE eBG E* et cõſirmatione fim Ray /Si aũt plures te
Titant re cum ſoꝛoꝛe fi ſiſui ſpirimalis. Nren nenr⸗ Diel ller n nd bec potius eſt ⸗½
nurli . illud/Atem ſpoteſt cõtrahere pater cum illa miſſio q;ᷓ ſtatutũ qð deleat appꝛobari.ꝑmit
— quã finus eius tenuit ad baptiſmũ.vt no/ tit᷑ aũt rõne amicicie q̃ contrahit᷑ intereos.
vuüplict tat᷑.xxx.q i:illud/;uis finius nõ pomit ↄtra/ becille. Obi ergo duo vel tres ex moꝛe pa⸗
ang re⸗ cũ illa quã tenuit pater ad baptiſmũ. trie tomutllter tenẽt. videt alergncet ſiy5
CGorne 1† & is ne peccato fſieri. tutius tñ eſſet habere ſuper
– d· baptiʒatũ ſiue ſit maſculus ſiue ſemina. ⁊ f habere tenẽtes ad bapiiſmũ.et cũ plures te
Gannagn. . lis naturales ſuſcipiẽtis ſiue ſint leginimi nent cñ oĩbus cõtrahit᷑ cognatio ſpũalis q̃
Enſän .ſiue üllegitimi Ondeinter eos non woterit impedit et dirimiuſm Hoſt/Sr vlligeſſter, (. O.
ngind, eſſe mrimoniũ.et quia cognatio ſpũalisnõ aduerte ꝙ opoꝛtet ꝙ teneant ſiue tangant
näluln .Hhabet gradus/q;iis nilius naturalis petri. ipm baptiʒandũ cñ baptiʒai. vel cũ de fonte
e Nen non poſſ cõ tralgere cum filia ſpũali ipſius leuat᷑ a ſacerdote immediate.ſi volunt eſſe
iinli petri.quã. ſ.teniit ad baptiſmũ vel ↄfirma compatres.aliter ex eo ꝙ extiterint ibi ſolũ
mma e tionẽ Pnei tñ cõtrahere cum filia filie ſp’ſa non tangẽdo et reſpõderint ꝓ puero. abre
bt an lisopſius petri.ax.) ii.ci/Vre fiii nuncio ⁊c.non eſſent topatreg. De par.
gscten oꝛũ cõpatrũ ſiueſint gemiti ante cõpaterni n aliquibus tamen locis ſacerdos aquãa/
Guanoſpi tatem ſiue poſtea pñt cöndlersachiuicer effundit baptiʒando.et qui volunt eſſe cõ/⸗
l dic⸗ cepta ſolũ illa pſonaꝑ quã capr nitas ẽ cõ patres ſpirituales tenent banrizanctm in
elmn tracta que nunqꝙ; poterit copulari alicui fili alijs tenet puerum ipſe ſacerdos cũ bapti⸗
—.
4 2 .
. . „* 0%
. £● .
4 1 .. .—
* ſ●
9 .
L 5

vrern e e. erre I. .n:. —— z. 4 D

Ae S Arei .
1

zat.quod pᷣcipne fit cum fit baptiſmus ver
immerſionẽ.Et tũc pꝛimo recipiẽtes bapti⸗
ʒatũ de ſacro fonte a ſacerdote in panno v
nuduʒ. ſunt patres ſpũales. vt notat DLug.
in decre/Et ſimulꝑ ꝓcuratoꝛẽ non põt cõ
trabi cõpaternitas ꝙ;tum ad cognat
ſpualem. vt ponit Archið.p. l.voſt moꝛ
de adoptionibp. Idem Yo. an. Si ant aliqͥs
teneat ſiue tãgat ad baptiſmmũ. quis nihil
reſpondeat.iñ effici pattinus et contrahit
ſunrad ſpualis imtte/

alis/ Nn aut plies
nent ad baptiſmũ non ꝓhilenf adinuicem

ↄtravre pi Auno. wnit Ae noia q lax
cus etiã qͥ baptiʒauit aliquaſiue in caſu ne
ceſſitatis ſiue extra nõ poteſt cõtrahere cum

illa quã baptiʒauit.extra eo.nedum. li. vi.
Motat etiã tlv.iiij.ſen.diſ.x q.i. ar. i coꝛ
wꝛe. q. ꝙ ſi mulier vel vir baptiʒet vl tenet
ad baptiſmũ filiũ ꝓpꝛiũ.ſi hoc facit in arti⸗
culo neceſſitatis ſeu ꝑ erroꝛẽ.non impedet
exigere vel reddere debitũ.extra eo.c.ſi vix
ſi vo facit ꝑ fraudem.impedit᷑ exigere.ſʒ te/⸗
iet᷑ reddere.ꝙ ſi vterqʒ fuit vł fecit in frau
dẽ.neuter põt exigere.et vterq; tenet exa/
ctus reddere vt dicit Hoſt. &t addit ꝙ me
lius eſſet ſi cõtinerẽtEodẽ eſiam mõ ſi vir
trenet aliquẽ filium vxoꝛis ſue.vel vxoꝛ fili
um marin ſui.ſi exignoꝛantia hoc facit.ex/
cuſaf.ſi ex malicianon poteſt exigere debitũ
Agdẽ Ricar/Credo tñ ꝙ ſuꝑ hoc poſſit epi⸗
ſcopus diſpenſare.ſ.quo ad exactionẽ debi
ti ꝑ ſimilitudinẽ de eo qͥ cognouit cõſangui
neam vxoꝛis.cum quo poteſt epiſcopus di
ſpenſare.quo ad debini exactionẽ.̃m Pe.de
al. vt habes ſupꝛ a de impedimẽto affinita/
ſis.ibi vide.¶¶ Itẽ nota ꝙ ſi vxoꝛ.puta io⸗
haãna vxoꝛ petri tenuit ad baptiſmuʒ filium
lerte. anteq;ᷓ cõmiſceret ſeu contraheret mr̃i
moniũ cũ ipſo petro.ipſa moꝛ tua poterit pe
trus habere in vxoꝛẽ ipſam bertã.et ſic ſuc⸗
ceſſiue iſto mõ poteſt qͥs habere duas cõma
tres in vxoꝛes.ſed ſi petrus cognouit iohã
nam anteq; teneret ad baptiſmũ filium ler
te. non poterit poſtea vnq; bertam halere in
vxoꝛem. (tẽ ille qͥ tenet adbaptiſmũ vel
ↄfirmationeę filiũ alicuius.puta petri ex mu
liere cõcubina vel vxoꝛe alia ſuſceptũ qᷓ; ex
ea quã nunc habet in vxoꝛẽ.nec efficit᷑ com
— pater iſtius vxoꝛis quã nunc habet ipſe pe⸗
. trus. Et idẽ de vxoꝛis alicuius ex alio

—

—

£

;uis aliũ nõ debeat tenere ad baptiſmũ. tñ
ſi defacto vel in neceſſitate tenet vł leuat vł
baptiʒat.nõ cõtrahit aliquã cognationem

ſpualem ſm tv. Pe. et Hicgr. Eracital
ber. ꝙ ſi alter comugũ eſt baptiʒatus.ꝑ euʒ

ı●
* 4. . 6 „ – — 2 ,,
PV— 77 —- „ „„ r— .

viro genitis.¶ Atẽ nota ꝙ nõ baptizatus

(Zitulus Oꝛimus

2 °,
tranſit cognatio ad eum q̊ non eſt baptiʒa⸗
tus.idem de ↄfirmatione. Sed ſibæptiʒatꝰ
tenet filium non baptiʒati.bñ contłahit cõ
paternitatẽ. R nota ꝙ non delez qͥs te⸗
nere ad baptiſmũ vel ad confirmationẽ fra

trem vel ſoꝛoꝛẽ qꝛ ſufficit inter tales vincu
lum carnale Die aut que dicta ſunt de te⸗

—

nente ad baptiſmũ ſeu defonte leuãte erga

ſuſceptũ vel eleuatũ.et parentes eius q ad
contralendã cognationẽ ſpñalẽ/intelligas
ſimiliter de baptiʒante erga baptiʒatũ ⁊ pa
rentes eius quo ad pᷣdictã cognationẽ. Et
oĩa que dicta ſunt de baptiſmo q;tum ad te
nentẽ ⁊ baptiʒantẽ in cõtrahenda ↄgnatio
ne ſpirituali cum baptiʒato.intelligas pari
foꝛmiter in cõfirmatiõe et tenente.ad con
firmationẽ in cõtrakendã cognationẽ ſpũña
lem cũ cõfirmãte et parennbo eius. Et diẽ
Boff. ꝓ iſta cognanio ſpũalis ſicut legalis
non habet ramos. vnde ꝑſonas cũ quihbus
contracte ſunt non egrediunf.ꝗ i ota igi
tur ꝙ quicunq; in aliquo iſtoꝛũ impedimẽ
toꝛũ detentus.ſcienter contrahit.moꝛtali⸗
ter peccat.Et in quattuoꝛ ex his inſtedime
tis eſt excõicatus ſcienter cõtrahens nec ta
lis dʒ abſolui.nec poſſet niſi ceſſet a tali ma
trimonio ſic contracte.vel petat diſpenſati
onẽ a papa vbi poteſt. et interim abſtineat
ab vſu mrimonijſic impediti.¶ Etnota ꝙ;
in nullo pꝛedictoꝛũ decem a ſeptemimpedi
mentoꝝ poteſt diſpenſare aliqͥs citra papaʒ
ſed et ipſe papa in aliqb vꝛũ non poteſt di
ſpenſare.ſ.in impedimẽto ligaminis.cum.ſ.
quis eſt alteri alligatus per verba de pᷣſenti
talis em̃ non poſſet cum alia cõtrahere etiã
diſpenſante papa¶ Atem in impedimento
erroꝛis ꝑpſone.et in impedimẽto violentie
vbi nullo mõ eſt cõſenſus.et in impedimen
to coeundi. omni mõ ex frigiditate natura
li.vel caſtratione vel maleficio.vel alia in⸗
diſpoſitione ꝓueniẽte.qꝛ in hmõi omnibus
nullũ eſt mẽimoniũ.nec poteſt facere papa.
vt ſit mrimoniũ.(ſOe impedimẽto coeun.
di videt᷑ dicere Pe.de pał. ꝙ ſit ex ſtatuto ec
cleſie.qꝛ id nõ pernnetãd ſubſtantiã matri
monij Et inde eſt ꝙ ſi ſciuerit alter tale im
pedimentũ et nihilominus cõtrahit eſtveꝝꝑ ·
mt᷑imoniũ.qð nõ eſſet ſi deeſſet aliqͥd de een·
tia matrimonij. Cum em̃ pꝛincipalis finis
matrimonij ſit ꝓles.nõ vitatio voꝛnicatio
nis.ſi poſſe coire eſſet de ſubſtãtia matrimo
nij.multomagis poſſe generare et ſic ſenes
nõ poſſent cõtrahere.quad eſt falſuz. EDe
impedimento erroꝛis cõditionis videf du⸗
bium ſᷣm PHug.tamẽ iſtud eſt de ſtatuto ec⸗
cleſie. Ydem dicit pe.de pal.i.ꝙ eſt de iure

4

reno
giagli
lhren
Neap
hftat
fante
ls
ſels
eſeg
olne
füne
Jvol
Nno
em
nuls
win
ſan
bunn
lomm

RP E.
Aizu⸗ poſitino.quod etiã videt᷑ ſentire Ricardus
Ne rch in.iidi vi. Dicit em̃ ꝙ erroꝛ deteri⸗/
iau oꝛis cõctionis.etſi nõ tollat ↄſanſum in ꝑ
nnnift ſonã. tñ multũ minuit.et quia roͤnale eſt. vt
B Dinen deceptis iura ſubueniant.et maxime qn eſt
llundee, deceptio in re graui.ideo naturali equitate
kulrene ſtatut eſt pionã cõqitionis ſeruilis eſſe il⸗
Bendi legittimã ad cõtrahlendũ cñ ꝑſona liberi q;/
ſürlie diu liberã credit.ipſe liber contrahens cũ ſer
Nlſi, ua. ledit᷑ em̃ enoꝛmiter in bonis mr̃imonij
utri in bono ꝓlis.qꝛ nõ habebar eam in ſua pote
unge⸗ ſtate. In bono fidei. quia nõ poterit ita lile
re reddere debitũ dño occupante ſeruũ. In
eligun bono ſacx᷑i.i.cohabitatõis iſeꝑabilitate.qꝛ
nre Aen vñs poſſet eam vẽdere.hec ille. ¶ MOe impe
mioriſi⸗ dimento voti ſolennis.in religione
dens Ki⸗ tlv. ſca ſcðe. q. lxxxv rti vlti n Be
ſatkez ar. tenent ꝙ nõ poteſt/Hug. Car. Hoſt. An
Uimnd iuſnodi,Et Ro, lumma cöfeſloan biet
di. nonnt de facto vidiſſe tale dilpelatõeʒ facta. At
Uanit etiꝗ ovi. ꝙ papa poſſit diſpenſare. tenere vi
WHZ deridẽ v. in. iiij.ſen. diſ.xxx viij.q.i. axti.
Kinsn iiij.q.ijiñ coꝛpe.q. Et Joh. neapoli i/
1 let, dicit hãc opi. ege ꝓbabilioꝛ . (Anin
* pedimento oꝛdinis tenẽt fere oẽs ꝙ poteſt
qᷓ;uis nõ cõſueuerit n impedimẽto cri
ſinng minis abſq; dubio poteſt. m Pe 44
Nnnmi Deimpedimẽto etlã q eſt publice loneſta
n n ts iuſticia cextũ eſt ꝙ woſſit cum ſit ex cõſtiꝰ
wnpet mtione eccleſie. ODñ Pe: palu. ſic dicit.
msan, papa poteſt oiſpẽſare ĩ oĩbus gradib publi
urien ce ſoneſtatis iuſticie q̊ ſumunt᷑ ſm gradus
rigneii cõſanguinitatis. Et loc patet.qꝛ nõ eſt ꝓhi
Münen bitũ lege naturali nec diuina. Dnde poteſt
wwer diſpẽſare. ꝙ qͥs cõtraheret cũ ſponſa vel vro
ningam re nõ cognita fratris vel patris/Et no ta ꝙ
ineimn Cñ aliq̊ còtrahũt mrimoniũ de facto. qð de
rliki iure nullũ eſt.ſi poſtea obtineãt diſpenſatio
nüni nẽ a papa ſuꝑ impedimẽto.nõ ꝓpterea ra⸗
fümnge. tificat᷑ pdictũ mr̃imoniũ quo ad deũ.etiam
tnipgen, ſi ante diſpẽſationẽ ſecuta erat copula car⸗
tnthues nalis.ſ̊ opoꝛtet ꝙ de nouo interueniat mu
nie temrmnuus cõ ſenſus interioꝛ in alterutrũ. et ſi cũ
mun loc ſequit᷑ copula carnalis nõ eſt neceſſaria
Petes⸗ ednoua expᷣſſo vᷣb.et hoc in fauoꝛẽ mrimo
lieden . ni pcvidetdicere Hacaren ii uiſt nl. in
Pisfuis quodã ſimili.tutjus tũ eſet ⁊ clar. vt etiã
Penicno de nouo ſeretr i ne xpᷣſſo verbox cõſenſuʒ
umumm + expꝛimentin. Oicit eniam Ricar. ꝙ cñ car/
gi es nalis vſus mulieris extra mimoniũ ſit cõ
,de tra ius naturalesdeo ibi locũ non habet p/
ſelder ſcriptio.vt.ſ.ex lvc ꝙ tenuit aliquã concu
u binam p. xxx. annos facta ſit ei licita talis
en cõmixtio.ſʒ ſemꝑ moꝛtaliter peccat. Ipm
.
= .„
— —
— .
„ .
497 .. .
* △
.
&

¶Capi. Sedecimum

etiã mr̃imoniũ.qꝛ eſt de iure diuino ⁊ natu

rali.ideo pᷣſcriptio facere nõ poteſt vt vale

at mrfimoniũ.qð a pꝛincipio fuit nullũ vel

ꝙ efficiat nullũ quod a pꝛincipio fuit verũ.
extra de oſan. affi 6 debet partim in tex.
e artim in glo.¶ Itẽ nota vᷣm Ho i.qñ
ct. diſcoꝛdant circa impedimentũ mr̃imo
ni vbicũq; woct. p glo.ſuas dicũt ſolui mr̃i.
moniũ.ſed nõ inducũtius expᷣſſum ptrari⸗

cui cõlugii cohabitare cũ altera, er ille cui

um dicẽte. adiereas. extra de teſti. licet ex qᷓ
am in fi. Itẽ nora ꝙ cñ eccleſia pcipit

pcipit ſciat eſſe impedimentũ ſᷣm DHug in H

caſu q;tũ ad reddendũ debitũ nõ tenet᷑ ole⸗

dire. tñ in cohabitatione et neceſſarioꝛum
exhibitione obedire debet 1 nõ negare ei cui
ſe de facto copulauit.
dit imꝑedimentũ eſe in er ſe et vroꝛem ᷣm

inqͥrere veritatẽ. als eſſet affectata ignoꝛan
tia que nõ excuſat et ſicõcipiat ꝓbabilem
opinionẽ de dicto alicuius.non deletexige

re debitũ licet teneat reddere.ſecus ſi ita in

ueniret veritatem qð eſſet impedimentũ in

ter eos.quod haberet ꝓ cõſtãti.tũc nec exi

gere nec redgere deberet

——

oꝛro qᷓ tale ĩpe/
dimentũ audit a viro fi

n audi edigno etiã iura⸗
to aut cõpatri ſuo aut ꝓpꝛio ſacerdoti aut

tẽ nota ꝙq̊ au/

no. et Ricar.in.iiij.tenẽt ꝙ poteſt er magna.. Buil. ſi audit a fidedignis ⁊ nõ ſuſpectis cũ
canſa. vt ex refoꝛmatione vmꝰ regni ⁊ hu/ non debeat eſſe negligens ſue ſalutis tenet

——

etiã publica fama. nõ ita tenet᷑ credere. x

peccet moꝛtaliter ſi nõ reddat.ſed veniali⸗

ter Buil.

2

aplin. xvi. de impedimẽtꝭ pluribo nõ tñ di

rimẽtibo mrimomũ.vt votoſimplici ⁊ hu⸗
iuſmodi.

St aliud genuſ im
pedimẽti.qð eſt impediẽs qͥ dem
mr̃imoniũ cõtrahendũ.ſed nõ di⸗
rimẽs cõtractũ.Et iſtud eſt minplex. Et pꝛi
mo q̊dem ↄctus clãdeſtinus ipſius mr̃imo

nij.extra de mrimonio ↄtrac,con, interdic

eccle. p to tu. Qui ergo ↄtrahunt cladeſtine
miimoni a peccãt Et mrimoniũ di

cit᷑ cõtra interdictũ eccleſie.qꝛ cõtra phibi
tionẽ eius eſt/Obi nota ſᷣm Pe. de pal.in
iiij.ꝙ hoc põt eſſe dupltr.
tutũ iuris.qꝛ tribo tꝑibo anni interdictis.de
qbo i.c. ſe efquia Eclãdeſtina deſpõſatio.
Pꝛohilet em̃ ne mrimonia fiantclam et ſi
ſine bãnis.extra de clã.deſpon.cũ inlibitio.
Vbi dicit ꝙ cñ delet fieri aliqð mrimomuʒ
debent in eccleſia banna publice ꝑ ſacerdo/
tes ꝓponi vt infra cõpetentẽ terminũ.qui
ſcit impedimentũ. ꝓponat et ſi apparleri

no mõ qꝛ 3 ſtas 2*
2 2

2

—

5 4
r. er
„ Sä

„
. . „ —
Zitulus ꝛimus
. iin
ꝛobabilis cõiectura contra co pulaʒ futu? terit vxoꝛe innitgger debiti quidẽ egnetur .
bikerdieaterpn conec cõſtet àd fieri dle reddere vxoꝛipetenti ſiue expꝛeſſe ſine in/
at.ałs ſi cõtra vꝛent ſine bannis vbi.ſ.talia terpᷣtatiue.ſᷣm tł.et Hiar in iie Sibiau n
ſernant aut poſt ꝓhibitionẽ ſi extiterit ĩpe gem petere. non lice als ̃m quo .. vt Hiꝰ n
„„ dimentũ.puta gradus ꝓhibitus.tũc filij di car.peccat moꝛtaliter quotiẽs debitu exigit
cent illegitimi.nec excuſabunt᷑ ꝓpter igno qꝛ adhucpᷣt etʒ ſeruare votũ q;tum in ip i
vantiã parentũ.et ſacerdos qͥ tales convuin ſo eſt/ Et dicit Poſti. ſti. ꝓ ſiquis habens tale Ui
ctiones inhibere cõtẽpſerit.vel regularis qᷓ votũ petat ab aliᷣ conſiliũ. vtrũ ſicõtrahe⸗
intereſſet hmõi punit᷑ vt patʒĩ dicta deexre. ret.tenerxet matrimoniũ nõ delet ſibi reſpõ H D
In aliqbo tñ locis nõ fiunt ſec bãna.ſed ſo dere clare. ſ. ꝙ tenegt. ne ex ſoc detur ſibi oc
ſium cotrabunt ſwnſalia ſolenniter ⁊ publi caſio frangendi votũ.ſed in hmõi debemus M ſ
ce multũ añ matrimoniũ. et interim pᷣt ma pꝛudenter eludere tales q̃rentes. vt wocei 1
nifeſtari. an ſit impedimentuʒ. Oñ̃ in talib Oꝛigenes dii.xliij.in mandatis. .
locis rõne cõtrarie cõſuetudinis/ſobmimo/⸗ Lercio .. „ 5 ſi
☛— el ſponſalitiũ factuz elt.

uant eſſet moꝛtale omittere io mõ d̃ cũ altera.niſi mutuo ꝑtes ſe abſoluant. vel
matrimoniũ ↄtra interdictũ eccleſie.qꝛ eſt ex altera partiũ ſit aliqͥd ex his. per q licite
cõtra pᷣceptũ lvĩis miniſtri iuris et eccleſie. ſponſalia poſſunt frangi talis etiam moꝛta⸗ “
Et iſte miniſter velẽ parochialis qͥ põt ma liter pecat.
trimoniũ diſpẽſare.etſi non iudicare. Apſe ¶

ſe 14R9 2„
em̃ habet inqͥrere de impedimento ⁊ inbibe⸗ 6 2 uarto tenere §F. lii.

nẽ bannoꝝ.puta non eſſe A vbi ſer

rxe.Aut eſt officialis epᷣi nõ ſacerdos.qͥ ſo/ vxel ſuſciꝑe aliquẽ vel aliquã ad cateciſſü
lus bñdicit nubentes vel archidiaconꝰ aut qui pcedit baptiſmũ.extra eo. ꝑ catxciſinũ 2
abbao.alrutes lec Oſuerandine . bei li⸗ vi . l di⸗
uilegio.ve habent iudicare etſi nõ diſpẽſa Misi DH„ lui
re.ſi nõ ſunt ſacerdotes.Aut eſt epᷣs vel ſu⸗ 1 2 uinto quedam .liii. n
perioꝛ eo.et hic habet iudicare et diſpenſa/ crimina. videlicet inceſtus poſt ↄtractũ ma ſa
re.iudicare rõne iuriſditiõis.diſpẽſare rõ⸗ trimoniũ cum affinib⸗ cõmiſſus.xxxij.q.vij k
ne oꝛdinis cum cura.Cõtralere gcõtra/ ſiqͥs viduã.et.c.cõ aluli e ſ cogno⸗ d1
hibitionẽ eccleſie vel miniſtri eſt moꝛtalę. atdn neã vxoꝛis ſue.vel cũ cognoſci
niſi fuerit diſpenſatũ ab eo q poteſt. Et ſiͥ/tur ſi mulier eſta cõſanguineo mariti ſui/ꝓp 4
dem facta fuerit inhibitio ab inferioꝛi 1 pa pterhuiuſmodi inceſtũ delinquens amituit e
pa.vt epᷣo vel parochiali.q;uis ſit peccatuʒ ius petẽdi debitũ.nõ ſolũ ab vroꝛe vel viro “””
tñ ſi nõ eſt aliud impedimentũ tener Ade; attinenti illi cũ quo ↄmiſit inceſtũ.ſed eniã 4
ſia papa facta eſt ſimplex inhibitio.qẽ non illa vxoꝛe vel viro moꝛtuo.ſi cõtraxitcum i
ppter hoc annullat᷑.ſed ſi hc ꝓhibuerit de altera ꝑſona.qð facere nõ delet ſine diſpen
cernẽs irritũ et inane.ſi ſecus ſactuʒ fuerit. ſatione epᷣi ab ea exigere nõ põ t. vt extra ð 4ð”?
tunc mr̃imoniũ eſt nullum.qꝛ ꝑ loc reddit eo q cog. conſan. vx. trãſmiſſe in vtro q; tů ie
eos inbabiles. DPlus eſt em reddere mitos caſu reddere tenet. ᷣm Ricar. in. iiij. di. xx⸗ dpe
inhabiles q; paucos.ſed ipſe ꝓhibens mri xiiij.põt tñ epᷣs diſpenſare. vt. ſ. talis pꝛiua⸗ WJ’”MU
moniũ pꝛopter cognatione legalẽ.ſpũaleʒ. tus iure exigendi poſſit exigere abſq; vecccA) s
vbcarnalẽ in gradu nõ pꝛolibito lege diui to. ̃m Pe. de pal in iiij ſen/ Eognoſcendo mon
eddit hmõi inbabiles. gO c. hec Pe. aut cõſanguineas ꝓpꝛias vel ꝑmittẽdo ſeʒ. ler
Secin do S lI. cosnoſci.q;uis nõ minus peccet.imo mag; *
— J votũ ſimplex J'ele nõ tñ repit in iure ꝙ pꝛiueferactio debiun. 4 4
qð quidẽ impedit cõtrahendo matrimoniũñ vel ꝙ impediat a ↄtrahendo.Ricar.etiã lve
ſed nõ runit e5racti ditxrpi btoruz i dicit. ſ. ꝙ inceſtus cum ↄſanguineis nõ ims. ſun
tex. et glo. Idẽ Ray. et tſvin.uij. talis ̊ q, pedit mrimoniũ ↄtrahendũ.nec pꝛiuat exa
habens votũ ſimplex nrlrac, ↄtrahit/moꝛ ctione debiti.ſicut inceſtus cũ aftinibo/Atẽ 2 N
taliter peccat.⁊ mibilominus adluc tene interfectio ꝓpꝛie vxoꝛisaxxiij.qxij.admo/⸗
implere votũ ſi nondũ ↄgnouit vxoꝛẽ ſuã. nere. et. c. interfectoꝛes.qð intelligit᷑ c oc
ch qua cõtraxit etiã ꝑ verba de pñti.quia ad cidit.vel in vindictam ꝓpter adulteriũ ab R
huc inplere põt. ſ. intrãdo religionẽ enaʒ ea cõmiſſiun. vel qꝛ als egm exoſaʒ hale p 8
vxoꝛe inuita. et ſic nõ poterit conſummare pter aliquẽ defectũ. et nõ ppter loc vt con a
matrimoniũ abſqʒ peccato moꝛtali Poſtq;ᷓ trahat cũ alia. quia tunc dirimeref illud ſe M
ant cõſummauerit religionẽ intrare nõ wꝭ quẽs.et idẽ m Pe de muliere qᷓ dat vne⸗ nn
4, „ .
00 .„ .
. *
. „ „

6 .

3
bſolumr
1. Mäi

4ü

catpiſs

ern
Hälndd
nmi)
ipmnsniet
rwelvi
töanton

tſine dan

t.Nenmt

in ſgi

alsiuu,
Ais Ma
Mπαα

anicoſe⸗

Unomng

cio Nrii.

metiloe

Neisnöin
tmna en
n Fe:
ieè
or det

cuienieb
tnh,
ve vtcon
eiilludſ⸗
da ne/

e

¶Ca. Decimumſeptimũ

3 num viro. vel alio mõ occidit eñ ¶Atem ra

4₰ 9

ptus ſponſe alterius.xxvij.q.ij.ſtatutuʒ ¶
D Iteſuſceptio ꝓpꝛij i Wrafder vel ad con

firmationẽ.q.ſ.qͥs h̊ facit inſidiando mr̃i⸗
moſtio.vt poſſit pꝛiuare alterũ debito cõiu⸗
gali. xxx. q.i. de eo. ¶ Atem interfectio ſacer
donis.extrã d pe.et re. qͥ pᷣſ biteꝝ. ¶ Itẽ ſo
lennis pnĩa. xxxiij.ij. de his. ¶ Atem ſiqs
monialẽ ſciẽter in vxoꝛeʒ accipiat.xxvij.
i. hi q Oẽs pᷣdictos caſus ponũt Rgy. alb.
1 . re.et etiã Hoſtiẽ.pᷣter vlimũ. quem
ſolus 4
impediant contrahendũ.ſi tamen timet de
incontinentia.delet eis epᷣs cõcedere licen

tiã nubẽdi.ar.xxxiij.q.ij.antiqͥ. et.c.in ado
leſcentia:extra de eo oß. (õſan. vx. ſue. c.
exIi Br Fm qð addit liil. ſumicit licẽtia
ꝓpꝛij ſacerdotis imo ꝙ de cõſuetudine nõ

oſti.addir licʒ aũt lec et foꝛte alia

cos Secundo quando valde nobilis igno
bilẽ ducit/Cercio cũ diues paupeʒ Auar⸗/
to eñ ſener iuuenẽ Aninto cum nimentpa
rentes. cũ iam cõtraxit. Sexto cũ diu ſic ſue
rint. et loc ꝓpter verecũdiã. Diſpenſat aũt
m loc eps de cõſuetudine ꝑ papã ſcita ⁊ diſ
vnulãdo apppꝛobata. als cum ſit ſta tutuz
generalis concilij ſolus papa diſpenſat. lec
etrus. 2=èðð

¶ Capitulĩ xviᷣ wimpedimẽto feria ñ
lu. xvij. qñ
ſ.non poſſunt fieri nuptie. 1 zec

ſeruat iſte rigoꝛ petẽdi licentiã/Rcar. autẽ
dicit in.iiij. de interfectoꝛe vxoꝛis ꝙ ſi con
trahit mrimoniũ.q;uis non ſit dirimendũ
cũ non obſtat aliquod impedimentũ.peccat
tñ contralendo cõtra eccleſie ſtatutuʒ. miſi
pꝛius ſuerit cũ eo diſpenſatũ Et ideʒ videt᷑
dicendũ de alijs caſibo ſupꝛadict⸗ e. pa
r in lii ponit vtranq; opinioneʒ. ſed decli
niat ad ſecundã dieẽs. ꝙ ſine diſpẽſatõe nõ
licʒ inuoluto in aliqᷓ pꝛedictoꝝ crſminũ cõ
traſere. vel debitũ petere ſine diſpenſanone/
et ꝙ nõ niſi epᷣs diſpenſat.nec valet cõſueʒ
tudo in cõtrariũjnniſi cõſtaret. ꝙ epᷣi longo

cleus peccat moꝛtaliter.

M. ota ym Be. de palu. in. H. v.
iiij. ꝙ cladeſtina d

deſponſatio dr fieri iex mo
is. vᷣm Peimo videlicet. qñ fit ſine
teſtibo. Scðo qñ cõueniũt clãdeſtine.ante
qᷓ; recipiant bñdictionẽ nuptialẽ ꝓ loco et
woꝛe.quo petere pñt/ſcercio qñ ſpõſalibus
non ſolutis ſed ſoluẽdis ſolũ autoꝛitate iu
dicis ſine licẽna eius cõtrahit aliud matri
moniũ/lnarto qñ cõtrahũt mrimomi añ
pubertatẽ ſine iuſta cã abſq; licẽtia epᷣi con

tra ꝓhibitionẽ q̃ fit de deſpon.impub. ij. et
Noceſt peccatum amicoꝝ qui Ivc pcurant.
./Quinto contra interdictum ſpeciale ſicut
. alicui interdicit᷑ ne contrahat cum aliqua.
.Ppter impedimentum ⁊ hmõi/Sertõ quan
cdo lvc fit omiſſias bannis.quodintelligit᷑.
vbi nõ eſt cõſuetudo in cõtrariũ.et quocũ

q; iſtoꝑ modoꝝx contrahat eſt culpa moꝛta
lis Eencetle Sed in ſex
caſibo poteſt iuſte dupenſari/ Vꝛimo cñ ma

gnaubo. quia eoꝛum matrimonia cum ma
gna deliberatione ſolent tractari per ami/

. 00.

tꝑe h̊ ſcientea diſſimularẽt. als cõtrariũ fa⸗

HPe. de palu.ſuꝑ.iij.di

nõ dirimere mr̃imomi.qð dicit᷑ mpedimẽ
tũ feriarũ. qð quidẽ impedit ſolũ celebꝛati⸗
one nuptiarũ et bũdicnonẽ nuptialẽ.ettrã
uctionem vxoꝛis in wmũ. Hon auũtim/

Zon aut im/
pedit cõtractũ matrimonij.vel de futuro vel

õ

M.. a Seseteee „. =6 .

—

etiam dep̃ſenti. qð fit ſolo conſenſu p ver⸗

ha expſſa. m Ray. et Boff a Flo. ſup. cg,. — 1
capellen ertra def is. niſi xepugnaret huu
ic patrie cõſuetudo/Hoſti.tñ videt᷑ dicere 6

nec enam iſtud licer. ſed pꝛimũ cõmuniꝰ
Ser/Pry-x al. in. iiij. dicit cõtrahere per
vrba de ſuturo nõ eſt ꝓhibitũ. et licet m

quoſdã. nec etiaʒ ꝑ erba e buti Md mm RPr-las be 9.c. l,,
vltimũ nõ videt᷑.quia iſte cõtractus nõ de „ r r⸗ gln zirnk
let fieri clãdeſtine. ſed in facie eccleſie. Ja —, Ae
facie aũt eccleſie nõ videf faciẽdũ ſicut nee AWur EE r.
ſidictio nuptialis. æcille. Credo in ̊ ſtan
um eſſe cõſuetudini patrie. ¶ Sciendum
igit ꝙ ĩ his tꝑib nõ poſſunt nuptie celebꝛa⸗
ri. videlicet ab aduentu vſq; ad epiphaniã
nec includit octauꝗ epiphanie cũ de ipſa nõ
ſit expᷣnuʒ in iure Atè eptuageſima vſq;
ad octauã paſche incluſiue. Item a tribus 2
diebus añ aſcenſionẽ vſq; ad octauas pen
tcoſtes.excludendo tñ ipſaʒ dñicam que
eſt octaua dies a pentlecoſte. quia ipᷣm fe
ſtum non habet octauã diem Dnde in ipſi
onunt nuptie celelebꝛari.extra de ferijs. ca

pellanus. in fi. x iij. q.luiijinõ opoꝛtet. et tri
bus.c.ſequẽnib.qui ant nuptias facit ĩbua Qe- P
iuſmodi tꝑiba moꝛtaliter peccat. quia ↄtra
generale ſtatutũ ecc

monio, cõtrac.cor

eſie facit. exira de mri/

tas nupnarũ eitinterdicta ab aduem vſqʒ
ad octauã epiphanie incluſiue.de alijs du⸗
obus tpib concoꝛdaicum pᷣdicns Ateʒ de
tercio tpe.ſ.a triduo ante aſcenſioneʒ vſq;
ad octauã pentiæ. dicit ꝙ nuptie ſuſpẽdunt᷑ .

2
600
CTitulus Pꝛimus
. . 1
vſc; ad feſtum trinitatis. ita tamen ꝙ non mo iniciat. ſ. per ſpõſalia ſiue per verba de ſu
a pꝛimis veſperis trinitatis licet cõtrahere turo. Secundo ratificat᷑ per verba de pᷣſenti ſpn
ficut veriu s. puto a mane in auroꝛa et lcy cio cõſummar ꝑ carnalẽ copulã. c com ör
*△ „ ita ſit de iuris ſubtilitate.qꝛ tñ cõſuetudo ẽſ muniter obſeruatnõ eſt tñ neceſſarin ꝙ ſpõo hle
optima legum interpꝛes. ideo ſequẽda eſt ſalia pcedant.quia abſqʒ. pꝛomiſſiõe facta G
terre cõſuetudo a pᷣlatis diu ſcita ⁊ diſimꝗ de futuro põt ds ſubito cõtralere p vba de innl
lata ſiue de celebꝛando nuptias in diebꝰ ixꝰ pᷣſenti. Similiter eii amad eſſentiam matri ior
lis extremis ſiue de abſinen do ſ temno monünon eſt neceſſaril. ꝙ ſequat copula 4
ta ꝙ feſta ᷣm nouam et veterẽ legem a ve / carnalis. Dnde inter OJariã ioſeph dici
ſpera vſqʒ ad veſperã celebꝛant.tamẽ in ſe/ tur fuiſſe ꝑfectum mrimoniũ.ſ.quo ad eius 1
ptuageſima officiũ ſibi ꝓpꝛium qð abdicat eſſentiam. etſi nõ quo ad eius ſigniſicatio⸗/ “”ä
cantica leticie non incipit in veſperꝭ. ſed in nẽ completã.cn m vter qʒ remãſerit virgo. . .
completoꝛio. quando pꝛimo intermittitur xxvij d cun erge⸗ quia cõtraxerant p
alleluia. Onde vſqʒ ad completoꝛium ex/ verba dep enti. fuerat em̃ reuelatum virgi⸗ iy
cluſiue licet contrahere. Sed officium adu m Oarie ꝗ ioſeph nunqᷓ;ᷓ exigeret ab ea ve
tus pꝛopꝛium perfecte incipit a veſperis ſab bitum.ſed ſi exigiſiʒ fuerat diuina autoꝛtta e
ban pꝛecedentis. Onde ey tũc non licet cõ te diſpenſatu. vt reddere nõ teneret/ei vna b
tihere. in diebus mo vltimis non ſoluʒ ve ex cauſis quare fuit virgo OJaria deſponſa nu⸗
ſpere imo completoꝛiũ ſunt de tempoꝛe pᷣce- ta. pᷣm Oꝛigenẽ.xxvij.q. inuenta.fuit.vi 4
denti per ſe lo quẽdo.licet ꝑ accidẽs ſuꝑue⸗ partus virginis dy abolo celaret. GBuis en re
niente maioꝛi feſto.nihil nat de illo in 2n ⁊ſi coꝛda hominũ nõ cognoſcat per ſe.tamẽ 4
pletoꝛio.vel ſolũ memoꝛia in wſperis. ſiuut coꝛpoꝛa quo ad exterioꝛa ſci tnõ tamẽ ſci⸗
apudillos qͥ faciũt feſtũ trinitai in ociaua re valuit.vtrũ ex ioſepl⸗ vel ſine viro õre⸗/ A
venthe. pꝑdit veſpas ⁊ completoꝛiũ.Et ſimi piſſet. nec ſi virgo pepꝑeriſſet vel non virgo. 2“
liter qñ celebꝛe feſtũ venit in octauã paſche et loc qꝛ ꝓpter nimiã ſanctitatem virginis Giat
nõ tñ pꝛopter loc licet in iſta veſꝑa. iʒ ſitut nõ ꝑmittebat᷑ appꝛorimare ei vel hcogno⸗ A
Dictũ eſt ſupꝛa in talibus eſt cõſuetudo ſer/ ſcere Ricax.iiin.( Nota ergo ꝙ matrimo
uanda. Nñ in multis terris etiam de nocte mũ imtiat᷑ per ſponſalia que ſunt futuraruʒz
ꝓfunda in vigilia aduentus et ſeptuageſi/ nuptiarũ pmuño rxxx:q v noſtrates: ̃ fi⸗
ine nuptias faciunt. ſed ſi poſt mediam no? unt multipliciter.aliqñ.ſ.nuda pmiſſione. n
ctem facerent eſʒ coꝛruptela. qꝛ mnedia no vt cum dicit vir. accipiam vel ducam te in un
cte moꝛe romano nox incipit. vt dicit. f. de meam vxoꝛc. illa reſpondeat. accipiã vel l
feri .lI.moꝛe. Oñ ſicut nulla cõſuetudo ex ducã te in virum et hmõi/ Atem aliquãdo Ne
cuſaret celebꝛ are ĩ mane die ſic nec poſt me non ſolum ꝓmiſſione.ſed enã appoſinõe iu we
diã noctẽ. ſed certum enʒ. quia cõtra ſancto ramẽti fiunt ſponſalia/ Ytem aliqñ fiunt da lnn
rum patrũ canones eſt EComiraãſentes au tis arris ſpõſalitijs ſnõ poſſunt autem con⸗ oe
tem nuptias iſtis tꝑibꝰ pꝛohibit debent pu⸗ trahi ſponſalia ex altera parte tm̃.nec clau⸗ ih
niri in quo eliquerunt. vt. ſ. ad tempus ſe/ dicare. ̃m Bml. Et ſi aliquis accipiat ma⸗ ſont.
parent.ied ſi ſit ꝑiculum incontinẽnie. alia num mu ieris. et dicat ipſi mulieri.nbi ſi fiem
penitentig imponat et in iſta viſpenſet a, gem meam de accipiendo te in vxoꝛc.et il⸗ miuinſn
cerdos aũt qui dedit benedictionẽ hui ſmo la nihil reſpõdeat nec alid mõ oſtedit ſe ac lenpl
di tpibo gram pena. licet arbitraria punien / ceptare.non ſunt ſponſalia.ille tamèe qui ta lcnerſc
dus eſt Eon aũt eſſet moꝛtale exigere tali liter dedlit fidem tenet eam ducere ſi illa vo · eeeeiggen
bus tpipus ab vxoꝛe pꝛius rite bñdicta de/ luerit. ſi nõ voluerit nõ eſt cõpellenda. et nnss
bitum. Pe, de palu/ Atẽ ⁊ ſi moꝛtale nit con? verũ niſi oſtẽderit aliq modo mulier ilaac. ee
ſummare matrimomũ tempoꝛe tali. iñ poſtceptare qð agebat. VBnge ſi ante fidem ſic iſ
pꝛimã copulam iteꝝ cognoſcẽdo nõ peccat datã tractabat de ſponſalibꝛ vel mrimonio? (cic⸗
moꝛtaliter niſi oc faceret in contemptum) intereos. et ipſa requiſita ſponte manũ r
ecclene oꝛdinãtis Pe.de palu. dit ad nidẽ recipienoã et hmõi.tũc eſſent cõ nii
tir tracta ſr wnſalia Ieſil ſinis añ pubertatem . uine
¶ Capitulũ.x viij. de ſponſalibus. contrabit mrimoniũ ꝑ verba de pꝛeſenti in E. fre
. “l telligunt᷑ ente ſponſalia.et hoc nin eſſen ꝓxi de
Irca cont ctũ ma mi pulertati. et malicia euppleret etaſtz. drꝛ “=“
Ilcg tractun tunc eſſet matrimoniũ. exrra de deſpon. im/ H”ß szð
. trimonij.nota ꝙ matrimonium pꝛi b. duo. ⸗ nota ꝙ poſt ſeptenmin coõ⸗ cin
Sy ser. 3it.⸗ „„* .
8. Fl,s, CcTPE ..
ı * . .
* . 4
9 .„. . .
. 5 „K
* .* * „
⸗ * .*½ ¹,

tr
Nſenti
n
iecon
ncſ
liöe en
epebd
manman
Micoh
ſedd
oglei
ſenihann
lenin
omrumt
elenmnig
lgemded
WInd oet
madſ
Heniuin
ret. nse
NAperſetmi
Pöanin
me vitori“
WInon ni
menyinn
eilbean
woynan⸗
timmng
curs ii
Gmcmun
at Atdiin
Enalqid⸗
japſitͤei
Miqiifummn
1 autem or
eim. netcl
ulen pun⸗
iunmial/
göͦolittk
Pumigoiss
rfilsvo⸗
lntzei
mierll
nrin ie⸗
Aninnono:,
enmnide
uͤteſems

4
prit
eſeng ng
maul

n, i/
inen

ſtennig

**

¶KCa. Decimumoctauum

trabi poſſunt ſvonſalia de futuro.extra de de
ſomimpub.ſi infantes.li.vi.et extũc valẽt
ſi at alter vel ambo minoꝛ eſt ſeptennio.⁊
cõtrahũt ſvonſalia ipſi vel parẽtes ꝓ eis ni
hil agit.niſi poſtea ratificent.ſi aũt inultum
appꝛopinqrent adtẽpus ſeptẽnij.q;uis nõ
impleuerint ſeptẽ Ponos tenẽt ſpõſalia ſᷣm
thomã .i.iiij.ſ.diſtin.xx vij.q.i.ar.ij. ad vlt.
qꝛ ᷣm pᷣm in.ij.phi ſicoꝝ. qð parũ deeſt q̃ſi
nibil deeſſe videt᷑ Bec aũt appꝛopinq̃no de
terminãda eſt m cõditionẽ cõtrahentium

cũ in quibuſdã citius in àbuſdam tardiꝰ p/
ueniat intẽtio ſeu cõplacentia nuptiarum.
tho.et Hoſt/Camẽ erpiſe de iure non halet

ꝙ ſps ſeptẽnij poſſit pueniri.ille tñ qͥ maioꝛ
eſt ſeptẽnio.cõtrabit ſponſalia cũ minoꝛi ſe
ptẽnio.licet nõ tenuerit etiã ex parte maio
ris.qꝛ claudicare nõ debent.qꝛ tñ iuſte ma⸗
ioꝛ fidẽ dedit.tenet᷑ maioꝛ minoꝛeexpecta/
re. ſi foꝛte welit ſtare in eodem ꝓpoſito. als
peccaret ꝓpter fidẽ mentitã.et tenet᷑ penitẽ

tiã agere de ſide mẽti ta Bie inter abſentes
pñt contrahi ſpõſalia ꝑ nunciũ velꝑ as.ſi
ue ꝓcuratoꝛẽ ſuꝑ loc.ſi abſens loc ſciat.vt
eng niſi nuncinm vel de cõſe tiennta ſua fit
ve eg ratu halyt.xxxij.q.ij. vnoꝛantur
¶Item ſi dinis me lgite atẽ ch
hit mr̃imoniũ ſponſalia eſſe intelligant.
Item nota ꝙ ſi abſens miſit nunciũ vel ꝓ
curatoꝛẽ ad cõtrahendũ ſpõſalia.et poſtea
reuocat.nõ ſolũ ſi ruocatio pueniat ad p/⸗
curatoꝛẽ.antq; puella cõſentiat nihil agit
ar. extra de ꝓcura. in noſtra. et.c. mandato,

imo eniã ſi reuocatio pueniat ad ꝓcurato⸗
rem poſtq; puella conſenſit.ſi tñ ꝓcuratoꝛ

rtatẽ cõtra

affinitatẽ contractã. imo qð plus eſt ſicon
tẽplatione pᷣcedentis cõtractus cõ mxtio fa

cta eſt eſſet mrimonium. extra eo.qͥ dux.in
matri.ſignificauit/Sed qd ſiquis ſar al⸗/
teri dare ſibi vnã ex filiab ſuis.et determi⸗
t quꝗ et ſiillã haſere nõ poſſit pmittit ſi⸗
Pr aliã. Reſpondet PHoſtiẽ.ꝙ tenef ei dare
peimaʒ. et ad loc laloꝛare bona fide.extra de
ſwn. ad audientiã. ꝙ ſi non põtſtunc diſtin
guendũ. qꝛ ſi pꝛima cõſenſit ſpõſalibo expᷣſ⸗
ſe wl tacite.vtputa qꝛ ipſa pᷣſente.et nõ cõ
tradicente fuerunt contracta ſſ vonſalia. vel
poſtea ipſa ratificante ſoꝛoꝛeʒ illius halere
no põt. quia cũ pꝛima cõtra xit ſvonſalia ꝓ
pter impedimentũ publice loneſtatis iuſſi/
CIa. vt in dicto. c. ad audientiã. etiam ſi illa
pꝛuna ſponſalia foꝛte ꝓpter conſanguinita
tẽ aliquã cum pꝛima non tenuiſſent. ſi do
.pꝛima nullatenus ↄſenſit ſponſalibus.tene
tur ei ſecunda. extra de ſpon. ex lis. ¶Sʒ
querit᷑ quid iuris de penis q ponunt allqñ ĩ
ſponſalibo. Reſpõdeo m Ray. licer ſponſa⸗
lia woſſint cõtrahi ſub cõditione ꝓmiſſe pe⸗/
cunie.non tñ poteſt pecunia ꝓmitti per mo
dũ pene.et ſi ꝓmiſſa fuerit non tener ꝓmiſʒ
io.nec poteſt peti.vt ſi dicatur niſi tecũ con
traxero. dabo nibi centũ marchas.nã cõiu⸗
gia debent eſſe libera. extra eo. reqͥ ſiuit. et. c

germina. IAdem tlv. in. ni diſ. xxvij Hota

tn ꝙ arre ſponſalicie ab ea ꝑte qᷓ cãm pᷣſtat.
vt nuptie nõ ſequant᷑.amitiuntur. recepte
vo reſtituunt᷑ in duplũ. . de ſpon.l.arris.
Quinetiã ſi quis vellet ſpõſalia riterale
ligare p̃t ſic facere ſᷣm Hoſt. ſ. vt det magnã
Intitatẽ ꝓ arris et ſtipulet᷑ eas in quadru/⸗

reuocatus fuerat anteqᷓ; Gſentiret puella⸗ plum. qꝛ tantũ poteſt ſtipulari et nõ ampli⸗

nihil eſt actů. bec Hoſti/Atem q̃ ↄtraxerũt
ſponſalia qᷓ tenuerũt vt quia in etate debita
fuerunt ↄtracta tenent᷑ cõtrahere mr̃imoni
um ſimul.nec põt alter eoꝝ cõtrahere cũ al
tera ꝑſona ſi tñ ↄtraxerint ꝑ verba de pᷣſenti
tenet ſcõm mr̃imoniũ.extxa eo:ſicut.ſed te
net᷑ agere penitẽtiã de fide mentita.et mito
magis ſi pꝛimo interuenerit iuramentum.
ertra eg er üis. (Eec ſi quis iurat alteri
vnã de filiabo ſuis dare in coniugẽ non no
minãdo aliquã determinate. Rñdet Hoſt

dare tenet.ſed quãcunq; det.liberat.quiã ꝓ

miſſoꝛis eſt electio.ſicutet in aljs ꝓmiſſio
mibus. de re. iu.c. in alternatiuis.et ſi om̃es
moꝛiant᷑ pter vnã. ad illã dandã tenerar.

le nõ ac ptet cui ꝓmiſſum ẽ.lile⸗

nſuper notandũ

et tunc ſi ſteteritꝑ recipientẽ quominꝰ mt̃i
moniũ ſequat reſtituet eas in q̃druplũ. ¶
eo.li.n.cenat tamẽ pena arrarũ in quibuſ⸗
dam caſibo.vt ſi tᷣs appoſitũ la pſum ſit tũc
em is ꝑ quẽ nõ ſtetit.nubat impune. Iteʒ
ceſſat ni ſwonſus impeditus fuerit.dũ tamen
cãm impedimẽti nõ pᷣbueritceſſat etiã pꝛo⸗
pter cauſaʒ legibus interdictã.puta ſi de iu⸗
re mr̃imoniũ ſeqͥ nõ pteſt. E. o vlti No
ta igit᷑ ꝙ ſi in ſpõſalib appoſitn eſt tps infra
qð ſieri debeat mrimominnll per quem non

ſtetit impune nubit.ſed alij dat penitẽtia de
fide mẽnta extra eo.ſicut.
i.

et ſine peccato m Ray/Pꝛim ꝰſi alter ſpõ⸗

ff. eg e erte loco.l.ij:ſed ſi vnã ex ipſis ofꝓ ꝙ in nouẽ caſibus ſoluunt ſponſalia de iure
fers et il

ratus eſt ꝓmiſſoꝛ etiã a iuramẽto. ff. de cõ⸗
di.indebi. cũ is, ꝙ ſi vnã ex illis carnaliter
tognouerit nullã aliã habere poteri ꝓpter

ſoꝛum tranſit ad religionem. qð etiã face

re poteſt cõtracto matrimonio de pꝛeſenti
et nondũ cõſummato. etiam altero muito
iiij

Srunatn zlernn ne⸗ ſer.

—

et ſic ille qui remanet in ſeculo ſoluit᷑ a ſpõ
ſalibo.et etiã a matrimonio/Secundus eſt
qñ ſponſus nõ inuenit᷑.qꝛ trãſtulit ſe ad ali
am regionẽ.et ſi terminus in ſponſalibꝰ nõ
fuit appoſitus de cõtrahendo.tũc ſᷣm leges

pſens non tenef᷑ expectare abſentẽ niſi per

bienniũ.tamẽ ſᷣm Hoſti. iudex poteritꝓpl⸗/
gare velabꝛeuiare tpᷣs inſpecta qualitate ꝑ
iſonarumCercius eſt ſi alter ſponſoꝛuʒ poſt
ↄtracta ſponſalia incurrat lepꝛ am vel para
liſim amittat oculum vel naſum ſeu qͥcqᷓ; ei
turpius eueniat.extra de coniu.lepꝛo.c.vl.
extra deiureiur.c. quẽadmodũ. vbi innuit
ꝙſi enã iurauit non tene᷑ Marius ſi ſuꝑ
uenit affinitas.puta qꝛ ſponſus ↄgnouit cõ
ſanguineã ſponſe. vel econuerſo. xxvij.q/ij.
quidam deſponſauit. Et ad loc ꝓbandũu ſuf

1 it ſola fama.et m Hoſtiẽ.ſufficit vnus
teſti Æοintus ſimnutuo ſe abſoluãt ſicut

q̃ͥ ſocietatem fide interpoſita cõtralaunt. et᷑
poſtea ſibi eam remittunt.extra eodeʒ. pꝛe⸗
terea.et hoc ᷣm Ray. Boff. et Allber. tſv. pe.
et ARycarſSextus ſialter eoꝛũ ſuerit ſoꝛni⸗
catus poſt ſponſalia. in quo caſu licet alteri

(EZitulus Oꝛimus

„
tum ſimplex continentie. ¶ Sed vtrũ tene .
ant ſponſalia iuramẽtofirmata per mejũ fa ſ
cta. qui cadit in conſtantẽ virũ.dubii eſt/ p
pter iuramentũ additũ.et Ricar.in.ilij. ſi ſi
ſoc ponit duplicẽ opinionẽ.Aſiqii eim u
cunt ꝙ pᷣdicta ſponſalia non tenẽt ipſo iure ,
nec in foꝛo exterioꝛi.nec in foꝛo cõſcientie
q? nec deus nec eccleſia tale iuramentũ vo
luerunt eſſe obligatoꝛiũ reſpectu eoꝝ in àb
maxime requirit᷑ libertas. de quoꝝ numero in
eſt contractus ſponſaliũ et in religione ꝓfeſ 8
ſi. xv. q.i.non eſt Alq vᷣo dicũt ꝙ talia ſpõ f
ſalia tenent et obligant contrahentẽ in fo eNb
ro cõſcientie.q;uis in foꝛo exterioꝛi nõ re/⸗
putef obligatus eo ꝙ eccleſia pſumeret cõ
ſenſuʒ interioꝛẽ nõ aſfſuiſſe.⁊ rõ eſt ̃m eos
quia qͥ ꝑ iuramentũ ꝓmſit ſe aliquã duetu
rũ in vxoꝛem.ſi qð iurauit non implet.pꝑiu
rat.ad quod ſequit᷑ ꝙ moꝛtaliter peccat.ſj
quilibet obligafad vitandũ moꝛtale pecca⸗
tum. ergo n. xcille ſ utioꝛ via eſſet vt pe .
teret᷑ a ſuꝑioꝛi diſpenſatio a tali iuramẽto. j

ſati
Pe. Bunlet Bug no tandũ ꝙ in tri⸗ 1
bus pᷣdictis caſibus ſoluuntur ſponiflia ip⸗ ſ⸗

repellere foꝛnicantẽ. extra de iureiuran. quẽ ſo iure.ſ.quando tranſit ad religionem al/ n.
admodum. et loc de foꝛnicatione carnali et ter/a quando contralit cum alia per verba iur
multomag deſpirituali. ſcilicet hereſi velin de pꝛeſentiet per foꝛnicatidnem ſi eſt noto etd
fęqelitate. Pꝛo foꝛnicatione vᷣo non volñ rium In ceteris vᷣo caſibus ſoluenda ſunt ni
tarie ↄmiſſa.puta ſi ſponſa violẽter ab alio auctoꝛitate epiſcopi.ar.extra e ſron.im · ſie
cognita fuit ᷣm Hoſtien. non debet repxelli pu. acceſſit! ſm Hoſtien. Et hoc vllimü in⸗ in
ſponſa. vir etiam cogi non debet ducere talẽ telligit Ricar. in. iiij. quando ipſa ſponſalia
ſed ꝓ foꝛnicatiõe cõmina añ ſponſalia non ſunt celebꝛata in facie eccleſie.vel coꝛaʒ te⸗ .
debet diniitti ſpõſa niſi m Hug.ſi tẽwoꝛe de ſtibus. Nam ſi omnino eſſent clandeſtina 4
ſpõſationis credebat eam eſſe virginem. et etiaʒ ſine iudicio eccleſie poſſunt diſſolui in 4
poſtea conſtint e coꝛruptam Entec alx dictis caſibus. 1
ret per verba dep ſpes quan do (B 4 ſ h
ſponſus vel ſponſa contrahit cum altero vi tem nota .. ell. e
ro per verba de pᷣſenti.vll etiaʒ per verba de ſponſalia poſſunt contrahi ᷣm Ricar. in. ve
futuro. et ſequit᷑ carnalis copula. peccauit uiij.ſex modis ꝛimo modo.nuda ꝓmiſſi⸗ igio
talis tñ moꝛtaliter qui fidem fregit. ſi autẽ one. cũ dicit vir accipiam temineas. 7 mu⸗ ſalia
contrahit cũ vno vel vna ſponſalia de futu lier accipiam te in meumn/ ecudo dat ar⸗ vco
xo ſine interpoſitione iuramenti: et cũ ſecũ ris ſponſalitijs.vt pecuni iocalib et hmõi ſoet
ga ſimiliter de futuro ſed cũ iuramẽto debet et ſi ex defeciu vnius frangunt ſpon ſalitia ſi . ſ
remanere cũ pꝛima. ᷣm Ray.et DHoſtien. ne deſectu alterius.ille qui cõmiſit defectũ
Rycar. in.iiij:et.xxij.q.nij.in malis pꝛomiſ frangendo fidem. ꝑdit arras ſi dedit. et reſti⸗ unn
ſis. et peccauit tñ moꝛtaliter cũ ſecunda cõ tuit duplicatas ſi recepitercio anuli ſüb⸗ te⸗
trahendo /Mctauus quando impubes qͥ cõ arratione. alicubi tame datur anulus qñ. ,An
trahit ſponſalia venit ad etatem adultam. æ contrabit ꝑ verba de plenti. ei tunc nõ ſunt. . An
petit abſolui a vinculo ſponſalium et dari ſponſalia. ſed pfectum matrimoni/at. inl
ſibi licentiã nubendi. extra de deſpon. impu. to quando ꝓmiſſio de couiraheudo matri/
de illis omnes pdictos caſus ponit ray. ⁊ l„ momio ſirmaf iuramẽto/ Qρunto qñ dar fi
ſtiẽ/ Monus pᷣm lvſti. ſi fama habeat qð in des ab alterutro, quod tinere videt ad iu HM
ter eos ſit aliquod impedimeniũ et de ſama ramentu/Et vtru ponialia iuramẽtowal/
wceat᷑.exira de ſen.⁊ re iudi.cum erſch lata facia per metum.qi cadit in conſtan⸗/
dit Ricar.in.iij. pdictis caſibus decimũ ᷣm tem virum teneant et obligent. ponit idem .
quoſdam.i, cum ſponſalibus ſuperuenit vo Ricar. in. nij. diſ. xxix. duplicẽ opi.vt ſupꝛ .
· — 7† 77 v. 2 3 S. l.. . V
* .
S —
. 6
* * 4

„
a. Decimünonum
A .
n dirtũ eſt Auidã dicunt ꝙ obligant in foꝛo ptijs.et pꝛima ſunt conſummanda non ſe/
i conctientie.nõ in foꝛo eccleſie.Alij ꝙ nec ĩ runda. ſic in ſonſalibo et voto ſinplici me
foꝛò eccleſie nec conſcie.ponit rõnes et re⸗ luseſſet conſeruare votum q; conſumma
Rned. ſponhones ꝓ vtraq; vAteſgen hũt ſwon re ſponſalia. ſed vcnon niſi per ꝓfeſſionem . „
iin ſalia ſub conditione. QOboi nota ꝙ cũ ſpoſa in religione. Quod etiam dictum eſt in pꝛi
N. lia fiunt ſub conditiõe.ſi ↄditio eſt lneſta mo caſu.ſ.ꝙ votum pꝛecedẽs ſponſalia im
enn⸗ vel vtilis vt cũ dicit᷑ accipiã te ſi parẽtibus podit et dirimit.intelligit᷑ quo ad deuz. quia
tiane placet vel ſi dabis contũ exiſtente cõditiõe. talis non poteſt licite contralere. ⁊ ſi cõtra
— tunc ſtat ꝓmiſſum firmu. Si vo cõditio ſit bit etiam matrimoniũ per verba de pꝛeſen
bonen inſvneſta ⁊ ↄtraria bonis matrimonij vtac ni non poteſt licite cõſummare ipſum. ſec te
gareſff cipiã te.ſi veneno ſterilitatẽ ꝓcuras. tunc netur religioneʒ intrare.ſi tamẽ de facto cõ
Aniifi ſponſalia nõ ↄtrabunt.ſi furtis meis cõſen⸗ trabat tenet matrimonium. ¶e voto ſo
tntin tias tunc extat ꝓmimo. ſed tollẽda eſt cõdi lenni quomodo impediat vel dirimat dictũ
Nmind r tio ſᷣm tlv.et Ricar.in niEXnπvo; eſt ſupꝛa.et de contracto per verba de pſen/
— ſimplex im Xdiat ſmonſaliꝗ. Hhenric lvvxch. ti quomodo woſſet diſſolui etiam ibi. Itez
hefünen ſupꝑ.c.rxurſus.extra qͥ cle.vł vo.circa ſoc pꝛi nota eille qui cõtraxit ſponſalia.ſi vult re
nmidun mo dat ouas regulas. qrũ pꝛima eſt. Quo/ cedere ab eis extra caſus pdictos. delet mo
hundeign tiens ↄtrabunt᷑ ouo vincula equalis poten neri pꝛius ad obſeruandum. extra eo.reò ſi
kerum, tie incõpam̃bilia.pꝛimũ pꝛeiudicat ſecũdo uit. tandem poteſt cogtper cenſ ramcrtr xtra
Ntalenn Secũda regula eſt ſi duo vincula diſparis eo, ex lfis.tamen cogendus nõ eſt. vbi pꝛ o
geſein potentie incõpaſſibilia cõtrahunt᷑. foꝛtiꝰre babiliter timetur difficilis exit.puta vxo⸗/
Hiummit pvellit minus foꝛte vt ꝓbat᷑ extra de ſpon. ſi ricidium. et huiuſmodi. vt in dicto.c.xequi
ndäcinn inter. Cü ergo querit.an vofũ ſimpler diſ/ ſiuit.peccat tamen moꝛtaliter ᷣm tſomam.
ſpnſchi; ſoluc ſponſalia de futuro. oiſtingue. qꝛ ant recedens ab ipſis.etiam ſi non cogatur per
Acionm votũ ſimplexpᷣcedit ſponſalia ipſa aut leq/ eccleſiam.
ne, tur.ſi pꝛecedit votũ ſponſalia tunc impedit . .
nitnn et diri mit etiã ſpomalia de futuro iurata.vt apitulum xir de contractu matrimo/⸗
binuin in iſto. c. rurſus.qꝛ loc caſu iuramentuʒz eſt nij depreſenti. Z
“ iüillicitũ. cum füiret ſeere 4 r ic au vor — , .
Guninne uerat.vñ non ſeruandũ.xxij.q.iiij. 5% A . ,„ Ey
itin tera. ſicut alłs in ſponſalibypꝛioꝛa ſponſalia . trimonium r9 ti
enre ſunt ↄſummãua. vt e ſron. ſicut ex lis.qð ficat ſiue cõtrahitur per verba de
1arteie eſt vrũ. etiã ſi in pꝛimis nõ interueneritu pꝛeſenti expꝛimẽtia mutuã oſen⸗
Ntoiſoi ramentum. et in ſecundis interuenerit. m ſum. vel nam per literas abſentũ ſignificã⸗/
Inno. Hoſt. Abb.et Jo:an/Aut ſponſa tes mutuũñ cõſenſum. vel per alia ſigna ma,/
6 lia pᷣcedunt votũ ſimplex.et tunc votuʒ nõ mieſta in ullis qͥ nõ pñt loqͥ vel Bndire Tec- C.r.n n.
4 impedit vel dirimit ſponſalia ſʒ eo caſu cogi rit gpꝛimo et pꝛincipalr ↄſenſus ani iſen n.e) Te. e , Pr
8,0, xebet vel votũ ſolenniʒare ſcʒ ꝓfitẽdo in re intentio cõtrahendi ex vtraq; parte. NDñ ſi rn ₰ 1 ⅜
irhiu, ligione. ⁊ ſic eſent ſoluta ſponſalia.vel ſpõ aliquis cõtrabit ſponſalia.vel etiã cõtrahit
uni ſalia ꝓfiteri.i. contralere matrimoniuʒ. vt P Pha de pſenti. non labẽs intentionẽ con
MR de cõöuerſione ↄiugatoꝛũ e arte, ſimn An trahendi, ſed extoꝛquendi carnalẽ copulaʒ
r un no. et Hoſti. Ad loc vider᷑ intelligen et ſic cognoſcitillaʒ q;uis pᷣſumi debeat pꝛo
g dũ qñ alter co niugũ vvc petit.i.illun cogi. mr᷑̃imonio.vt extra e ſpõ ſa. tua.et ita iudi
Fiti⸗, Nam ſi vellet votũ unplere etiam in ſecio caret᷑ in fo zidleſelt eit s ſi de ver⸗
– .reæmanendo. i. cont nere. et mutuo ſe volũ bis illoꝝ cõtralentiñ cõſti terit compellet il⸗
Kungti tarie abſoluerent ab obligatione ſpõſaliuʒ lum ſtare cum illa cũ de intẽtione ipſieccle
mniſ auctoꝛitate eccleſieſeri poteſt. qnimo cum ſie cõ ſtare nõ ponit. Onde nõ credereteis.
unsld adouc poſnt votum ſuũ implere.etiam ſi al etiam ſiambo dicerẽt ſe non intẽdiſſe cõtra
nd ier nõ abſoluit a talibus ſponſalibus. qꝛ po here. qꝛ qlilet ſic poſſet dicere. et ſic dimitte
iunt teſt religione in are. tenet votum quo ad re vroꝛem ad placitum. loc niſi ſignis eui
Nebnun . um et loc ſi votũ eſſet foꝛtius vinculũ q;ᷓ dentibus appareat ſe illos non intendiſe.
ogdetn iuramentũ vel ꝓmiſſio ſponſaliũ vt videf. ſed ſimulaſie. tunc em iudicabit nõ eſſe ma
nuiul ſſedvt in directoꝛio iuris dicit. m Inno. teimomum. als verbis eoꝝ ſtabit vt dictuʒ
ninril vſti. 2 Bof. videntur eſſe vincula equalis &q̃ſi wre et cum intentione dicta ſint. In
rloſſun potentie. et ideo dicunt ꝙ pꝛimũ pꝛeualet. foꝛo tñ penitẽtie ſi ille qͥ ſic cõtraxit ſimlate
mtie ſicut pꝛima ſponſalia pᷣualent ſecundis nu, nõ ꝓpoſuit eꝗ ducere. nec vnc; cõſenſitin. .
pii⸗ l
.
4 „. .
— . .
„₰ . „„ 0%
4 2
. * .
1 .
.
. .
.—464 „

eam nõ delet ex illo ſacto iudicari mfimoni

Kl. et Ricar. in. uij

¶Titulus Primus

ee 2 ,
ficauerit ſiue ſignificando illi q̊ miſit Kas ſi
ue alij dicendo.¶ Itẽ añ quaxtũdecimũ an
nũ maſculus et an.xij.ſemina ↄtraſere non

ℳ—

põt.ex de ſpon. impu.puberes.⁊ ſihñtra⸗
lhũt nõ eſt mrimoniũ.ſed erũt ſponſalia.niſi
eẽnt ꝓximi pubertati ⁊ ita ꝙ malicia ſupple
ret etatẽ.extra de deſpõ.impu.e illig.Dicit
aũt Pe. de pal. ꝙ ſi nõ diſtent pluſ per ſex

niũ cõtraxiſſe. qm̃ ex altera pte wolus affint

.

et defuit oĩno cõſenſus.ſine quo nequeunt
fedus efficere cõiugale.vt in dicto.ca. tug.
Idẽ Pe. tlv. alb Et addunt ꝙ illa expte
Anus nõ eſt oolus excuſat᷑ apeccato. ſed de/
otoꝰ ſi veram vult facere pnĩam. neceſſe
habet illã ſine ſictione ducerxe.quantũ in eo

eſt vl oare ſibi virñ ↄuenientẽ. aut aliter ſa mẽſes. vel malicia ſuppleat etateʒ et poſſint
tiſacere/Addit iñ tiv. ꝙ ad hoc tenet᷑ ſi vir carnaliter cõmiſceri tenet mtimomiũ cõtra

.

ſit equalis cõditionis cũ illa. nã ſi ſi multo
mehoꝛis cõditiõis q; illa vel ſi aliud ſignũ
euidẽs fraudis apparuit. poteſt ꝓbabiliter
pſumi ꝙ ſponſa non fuit decepta ſed ſe deci
pi finxerit. et iũc nõ tenet᷑ ad pᷣdicta ᷣm qſ/⸗
dam. Itẽ nota ſᷣm Ricar. in. ij. ꝙ cũ quis
cognbicit eã cum q̃ ↄtraxit ſolũ pꝑ vᷣba de fu
turo. i;uis ſit ibi miimomiũ pꝛeſumptũ ſᷣim
iudiciñ eccleſie.tir miudiciũ dei nõ eſt ibi
mt̃imoniũ.qꝛ matrimoniu ᷣm rei veritatẽ
ſine reali conſenſu de pñti cõtrali non põt.
Vunde ſi talis cõtraheret cũ aliaꝑ verba de
pᷣienti. cũ ipſaſecũda remanere debet. et licʒ
eccleſia iudicaret ꝓ pꝛimo.et cogeret ſecũ/⸗
dã dimittere et ad pꝛimã redire ipſe iñ qui
ſcit factũ ſuũ.nullo mõ debet dimittere ſecũ
dã et ſtare cũ ipſa qꝛ adulteriũ cõmitteret
et potius debet pati exrcoicatlond Et licet p⸗
latꝰ eccleſie nõ peccet in iudicando ſic.qꝛ iu G
dicare habet m ꝓbationes exterioꝛes.iſte woꝛis incrementũ Gof. dicit ꝙρ aſpectum
enã nõ peccabit ꝓ illo ſpe q abſtinet a diui coꝛꝑis ⁊ ei q̃litatẽ.pubertas ꝓbari dʒ ⁊ q̃n
nis et ſactis ꝓpter talẽ excõicationẽ/Nina to tꝑe anni determiati pueniri pñ̃t. dicit ar⸗
ergo cõſenſus amnim pꝛincipaliter reqritur bitrio iudicis relinquendũ. vtipſe qlitateʒ
in mrimomo. binc eſt ꝙ furioſus vłinſan* ꝑſone pꝛudentiã ⁊ maliciã menat᷑. Namet
dicendo vᷣba expꝛimentia cõſenſum matri pubertas plerũq; annos anticipat.et poten
monij.nõ ꝓpter hoc cõtrahit. qꝛ.i.talis con nia coeũdi. extra eo.puleres. et.ca. a nobis.

ſenure non põt.xxxij.q.vij. Nec lurioſus. /Hoſti. vo dicit ꝙ nunq;ᷓ dr potẽs niſi ꝓlet
qð intellgedũ eſt dũ eſt in Earee a ſi ba

ꝑ euidentiã. ;tũcunq; ſit ꝓximꝰ pubeꝛtati.
leat dilucida interualla.tũc ↄtralere poteſt NDñ nõ põt pᷣueniri ipᷣs duodeci annoꝝ in
C. 2 Kicar, Ytẽ ebꝛius ſi na ebꝛius eſt ꝙ femia ⁊ q̃tuoꝛdecim in vixo mſif⸗
nelcit qͥd agat nõ põt ↄtrahere. niſi að fecit adimẽdo
in ebꝛietate poſtea ram haberet. ſʒz ſi nõ au⸗
terat vſus rois ꝓpter ebꝛietate Ziralere pt
tẽ inter abſentes nõ
põt cõtrahli niſi ꝑ Fras expꝛimẽtes cõſeniuʒ
vel ꝑ ꝓcuratoꝛe. qͥ ſuꝑ hoc habeat ſpãle mã
daiu. nec põt aliũ iubintuere. miſi ſit ei ſpe/
cialiter cominum.qͥ ꝓcuratoꝛ ſi fuerit reuo
catꝰ anteqᷓ; ↄtrahant non tenet miimomn
poſtea ↄtractũ ꝑ ipᷣm ꝓcuratoꝛc̃.q;uis igno
rauerat reuocatione.ex de ꝓcu. ꝓcuratoꝛ.

li.vi. HNoſti/Cnñ aũt mrimonii inter abſen

ctũ.extra de deſpõ.ĩpu.c.puberes. Ray.aũt
dicit ꝙ non dʒ diſtare a pubertate vura ſex
mẽſes licet alia cõcurrant.ar. ex᷑ de ſpõ.i⸗
pu.cõtinebat᷑.qð dicũt pleriq; oc. Hoc ve
rũ niſi eſent carnaliter coplati.tũc em̃ cre
do tunꝰ dicit Yo. in ſumma ↄfeſ.ꝓ mr̃imo
nio iudicandũ.etiã ſi vltra ſex meſes a legi
gitima etate diſtarent.extra de deſpon ipu.
c. a nobes. Cõcoꝛ. Inno. in glo. ſup. c. coõn⸗
nebat/Sʒ 2llb. in. nij. ſic dicit. OZihi vide
tur de diſtaniia ponꝰ i pl'et minus qᷓ; deter⸗/
minandũ ſit ᷣm diuerſam diſpoſitionẽ mẽs⸗
bꝛoꝝ ⁊ ſagacitatis qꝛ ego vidi puellꝑʒ de qᷓ
teſtimoniũ ꝑhibebat ꝙ erat nouẽ annoꝝ.qᷓ
ↄcepit ⁊ peꝑit cũ decimũ implere ĩceꝑit. Et
phᷣi dicũt ꝙ qͥdaʒ naſcunt᷑ dentati lanugino
ſi et piloſiĩ genitalibi.q; citiꝰ alijs ſunt apti
ad coitũ et puto ꝙ variant᷑ hec in locis cali

ponat factũ vel cõditio ↄ̊ ſubam et bona mr̃i
monij nil agit᷑.vt ſi dicat aliqͥs. Cõtralote
cũ ſiue accipio te in meã vxoꝛẽ ſi generati⸗

Naãpꝛima aditio eſt contra pꝛimuʒ bonum
matrimonij quod diciturpꝛoles. Secũda
condlitio contra ſecundum bonuʒ mr̃monij

quod dicit ſaccẽm.Cercia ↄditio eſt ᷓ terci

tes cõtraloit ꝑ las ſolũ.dicit Ray.ſi illa v bonuʒ mr̃imonij qð dicit ides

ille cui mittunt lenulli expꝛimi cõſenſum fidem ꝓlem et iacramentũ ponii Auguſti⸗
iun credo ſine piudicio q;tũcunq; ↄſentiat nus eſie bona matrimonij.xxvij.q. ij. Lom̃e

nõ eſſe mimomiũ.ſed bñ demũ erit.qñ noti et in pꝛole intelligitur vt amater iuicipiat᷑

2 4 E — . 3. „ 92. . rr reſer 22 2

alli

dis et frigidis.ſicut ⁊ ipſa impᷣgnatio et coꝛ

onẽ ꝓlis euites.vel wnec mueniã aliã diè
gnioꝛẽ vel ſi ꝓ q̃ſtu te adulterandã tradas

ta thla. ſ.

do/ Et qꝛ ᷣm ꝙ rerit᷑ in mfimonio 1 R= E.
ↄtrabẽdo ẽ expᷣſſio ↄſenſusꝑ vᷣba vlpeqò, r=
pollẽtia.iõ nota ꝙ ſi in ipſa expᷣmõe vᷣboꝛũ.

Ea. Decimũnonum

iint Treligioſe educer in fide ne cũ alia vel alio ciant ſufficere delent ſigna etia in loquente
amm m ſſceat᷑.in ſacramẽto.vt mrimoniũ oſtq; NDů et ſi ſcribat voluntateʒ ſuã ſine vxrbis
Kunm cõſummatũ fuerit nõ ſeparet vſq; ad moꝛ etiã ſufficit.¶ Atẽ nota ᷣm Buil. ꝙ cũ q̃̊s
wg cẽ.licet no ad actum poſit ſepari.vl ex cõi pteſtat᷑ coꝛã pluribo ꝙ qᷣcqͥd faciet vłdicet
hllanm ↄſenſa wl ꝓpter foꝛnicationẽ Oñ ergo ali nõ faciet aio cõtrahẽdi ⁊ poſtea contrabat
aaſppe qua cõditio ponit ↄtra aliqð pꝛedictoꝝ nõ cũ illa dicẽs. Cõſentio in te et hmõi. ſi h cõ
ls Diit tenet matrimoniũ.extra de SSdi amer .. ſtat iudici.ſ.iudicialiter iudicabit ꝓ matri⸗
ſönſe ed ſi cõtrahens in ẽdit nõ ſeruare ſidem moͤnio. qꝛ recurrẽdũ eſt ad cõem intellectũ
Bapfn ſed adulterari nililominꝰ tenet.ſi ̊ nõ du/ verbox Et interpᷣtano eſt faciẽda ↄtra eũ q̃
Wmniin cat᷑ in pactũ.Similt᷑ intẽtio ꝓlem vitandi. wlũ adhibuit.et q;uis pteſtationem ꝓler.
dii maxime ſi ducafin pactũ ᷣm Pe.excludit potuit tñ poſtea recedere ab ea ⁊ conſentire
mreymmber manimonli.ed interſo nõ ancacht ern in illam. U
eirds nõ excludit nec etiã deſatio ꝓlis. Itẽ in 5 KAſſIA.—
debe tentio nunq; exigedi debitũ 'im Biil. non ſt gutẽ effectus ..ii.
tͤteiin viciat ↄtractũ.imo etiã intentio negandi mr̃imonij ↄtracti ꝑ verba de pᷣſenti inter ſi⸗/
n dũmõ nõ ducat᷑ in pactũ. Itẽ intẽtio ducẽ⸗ delesmuitiplex ̃ᷣm Rav. In peimis qͥdeʒ
tneſesn di aliã vxoꝛẽ dimiſſa illa cũ qua trahit vi qꝛ marit nõ põtdimittere vxoꝛẽ.nec vxoꝛ
edſn ciat cõtractij. Ed ipſa retenta tenet mfimo virũ ſiue efficiat cecus ſiue lepꝛoſus vel he⸗
alce, niñ añfin erpſſionewrivr wngeroch reringrrri d r⸗ Doaffcnaniſitfi ca fo⸗
e 4 tio in honeſta vel impoſſibilis.nõ thorn ai/ nicationis.⁊ tunc ſi dimittat manetſine cõ
usce na matrimonij tenet mr̃imoniñ. ⁊ illa da iuge vel recõ aliet᷑ ei.xxxij.q.iii.Dirit.⁊ in
nen, 0 e reli
rin Pro maiort dec 3 H H.i. to. et ille q̊ͥ remanet in ſeculo neceſſe haber
–W ratione eius qð dictũ eſt de expᷣſſione ↄſen illũ expectare vſq; ad ꝓfeſſionẽ poſtea ſolu
min ſus ꝑexterioꝛa ſigna. Dicit Pe. ineiii dil. tus eſt. Nam ſi ille reuertet ad ſeculũ ante
i . xxvij. ꝙ nõ mffict cus interioꝛ eſſe ſa ꝓfeſſionẽ durat mrimoniũ.et ſi remanens
mi cramẽéti. ſed requirit ignũ exterius expᷣſſuʒ / in ſeculo cõtraxiſſet cũ alia ꝑſona ⁊ etiã cõ

N
RAükan

et q;uis iſta expſio cõuenientius fiat ꝑ ver
ba.põt tñ fieri et ꝑ aliũmodũ pᷣcipue in mri
monio/vt ꝑ l̃as abſentiũ vel ꝑ euidentia ſi

ſummaſſet matrimoniũ coger̃illũ dimitte

re ⁊ ſuſciꝑe egreſſum de religione/ſi aũt ta⸗
lis pollueret vxoꝛeʒ extra clauſtra pudoꝛis

Uenden gna pñtiuʒ nõ.valentiũ loqͥ vt mutoꝝ.vel nõ impedit᷑ ꝑ hoc ab ingreſſu religionis.qꝛ
nitdann etiã loquentiũ.vt dicit t.et Anno.Dicit nõ ↄſummauit ꝑ bve mr̃imoniũ pᷣm Archi.
neiinn ide Herxir: dicy in his qͥ ſunt ſui iuris reꝗSivo vroꝛẽ volentẽ ingredi religionẽ vel
nni An rif ↄſenſus ꝑ eos expſſus.ſed in his qͥ ſunt iam ingreſſaʒ.ſed nouiciã cum qua cõtraxe
Dei iuris alieni. vt in filifamilias ſufficit taci ratꝑ verba depᷣſenti cognouit etiã ꝑ violẽ/
LcAanon tus cũ expᷣſiõe eoꝝ in quoꝝ ſunt poteſtate. anſh nõ põt ingredi religionẽ vel rema
is nie vt patzʒ. xxxij.ꝗ. Wwnoꝛant. Ideiv.2 In nere ſi iam intrauit cõtra voluntatẽ alteriꝰ
neurnn no. et Fiiiliſ eti — talem caſum ein. coniugis m Ricar.et Doſti. lrer
eiinw uid ſi vir dicat mulieri. accipio te in me CMR 1
Uüigene— EH illa nibil reſpondeat.dico ꝓſi Secudus effectus ſ. iii.
Iniwno // mulier cõſentiat aĩo ſedex verecũdia tace/ eſt ꝙ mulier ptãtem ſui coꝛꝑis nõ habet. ſʒ
tpec n at. p mittit tñ ſe ſubarrari ꝑ anuli imiſſioneʒ vir et ecõuerſo.i.Coꝛin.vij. Onde nõ põt
ſetmi voluũtarie vł ctari ipſa taciturnitate ⁊ pba cõtinentiã vouere altero inuito.xxxiij.q.v.
uni. ciẽtia cõſenſus eius expꝛimit etiã ſilingua ꝑtotũ.qð videt᷑ intelligendũ qtũ i
ſüne . dceat. vt notat Pug.xxvij .ij.c. vlt. Der tioneʒ debiti. ſecus quo ad exactionẽ. Atẽ
ſenenni ba em̃ in mr̃imonio nõ ſunt ita d ſubſtãtia quia cõpellendus eſt reddere debitum vxo
Aiid ⁊ ſacramẽti vt in baptiſmo et euchariſtia.ſed nilicet nunqᷓ; cognouerit eam et ecõuerio.
CnR . erba et nutus vel alia indicia ſunt neceſſa nõ obſtante ſuperueniente affinitate. extra
mineon ria ad loc vt cõſtet eceleſie de ↄſenſu matri de eo qui cogno.conſan.vxo.ſue.ca. diſcre
Rlgn monlali.Kocoꝛav. vicen⸗ in hmõi caſu ꝙ tionem. Ille tamen coniunx qui eſt inno⸗/
gmmn ſufficit ꝙ nõ ↄtradicat/Si anñt nulla eſſent cens admonendus eſt vt ↄtineat.qð ſi no-
Gzenin. inchcia de conſenſu eius niſi ꝙ alter ꝓrulit lit tunc nocens tenetur ei debitum penitus
Sigchan. verba. noͤ credo at Guil.pᷣſumendũ ꝓ mri reddere.ſʒ exigere nunqᷓ dʒ miſi ſecũ diſpen
t⸗ monio. DHoſtie.eriã dieit in ſummaa ĩ glo. ſet.et põt in h̊ diſpẽſare epᷣs ᷣm Ne.depalł.
gücni y v̈ba re quirunt vt ꝓlet cõſenſus q ſi defn⸗ Quid ſi dicat alter velleingredi religionex
.„
*
ee „ —
61
.* %
N .
. ι ι
4 .
. . *
. . .
— 4r .

io iudicis. puta ep̃i aſſignabit᷑ cõueni
bini infra caut intret aut conſummet
mrt᷑̃imoniuʒ. als excõicabit᷑.et tali caſu non
obediẽdo eccleſie peccat moꝛtaliter nec ſuſ⸗
ficeret ꝙ intret aliqð heremitoꝛium.xvel ſu
meret terciũ habitũ oꝛdinis pᷣdicatoꝛũ vel
minoꝝr. ſed opoꝛtet ꝙ intret in vnã dereligi
appꝛobat) ⁊ obligãnb ad tria vòta.

ꝙ; vnus cõiugũ nõ pᷣt oꝛare ſine cõſenſu al
terius.qð intelligit᷑ de oꝛatiõe tã lõga ꝙ eſ
ſet impeditiua debiti ↄiugalis.xxxiij.q.ij.s
xeus. ſecus de oꝛatiõe ſolẽni.vt imniſe iꝑe a

.

nombo diffinita. De ↄſe. di. ij. Omnmis.

contracto ſub conditõe certo mõ vel cã qñ

al-n-⸗kemn, Pr.n Wr⸗

„

w —
„pSant · a-ti,

„ 2*

vm Guil. ꝙ quẽamo dũ alij ↄtractꝰqᷣ nõ fi
unt abiolute et libere pñt eſe aliqñ ſub con
ditione vt ono vel vendo nibi ſoc ſi feceris
hoc.vel ſi vc fuerit/tẽ pñt ene ſubmõ. vt
ſi dicat ono vel vendo.vt facis hec velillð.
alioqͥn reuocet qð vonaui ⁊c Iteʒz pñt eſſe
cũ appoſitõe cauſe,. vt ſi dicat cno vel ven
do.qꝛ loc eſt vel fuitſet cõditio qdem fit ꝑ
ſi.modus ꝑ vt.cauſa ꝑ qꝛ/Sic etiaʒ et mii⸗
moniũ qnq; abſolute.qñq; ſub mõ vel con
ditione neri vel ↄtrabi põt/On gmrimoni

in.iiij.ſi modus eſt cõtrarius mrimonio vi
ciat ↄttactũ.vt ſi dico accipio vel aceipiã te

rpoſt Zctum appomit᷑ talis modusꝑ pactum
q;tũcũq; incõninenti.tũcnõ viciat mrimo⸗
niñ pcedens q;tũcũq; ſut ſubam eius. qꝛ
eode momẽto q̊ vba cõplent᷑.a deo coniũ/⸗
gitur et ꝑſicit᷑.vt ſi ſtaum poſt mfimomũ cõ
tractũ dicat vnus volo ꝙ ꝓcures venena
ſteriliiatis.als nõ ſu miimomũ et alius cõ
ſentit. nihiil valet pactũ.et mibilominus te
net mrimomi 1s nõ cõtrarier
mr̃imomo.iũc aut eſt impom̃bilis. vt ſi di⸗
co acoipio vel acoipiã te vt celebꝛes miſſaʒ.
vl celũ digito tãgas.et tũc halbetꝓ nõ ad⸗
iecto.et pure et ſunpitx tenet cõtractꝰ in fo

expꝛimit᷑ eſt neceſſariꝰ. vt ſi dicã accipio te

ẽ.nõ tñ ↄrius mrimonio habet᷑ ꝓ ñ adiecto
te vt furin facias/ Si poſt ñc
nõ ſuſpedit obligatonẽ.qꝛ natura medij ẽ

.
. .

¶ Titulus Orimus

vt poſterii mpleaf ſed ſi ex fauoꝛe apponẽtꝭ

neat velnon. videndũ eſt. Scienduʒ igit

modus nõ cõtrariet᷑ʒ guimnea ⁊ hmõi, Et iſte etiã cõdinões intel⸗

ro exterioꝛi.ſed in foꝛo cõſciẽtie nõ tenet.ſi ſtin.
nõ intẽderet in lvc ↄſenure Aut modus qͥ e ſis ſec

vt moꝛiaris.vel aliud bmõi.et tũc habet ꝓ
eto i rei

tenef implere ali celebꝛato mr̃imonio. vt
ſi dicat accipio te. ſi des cẽtũ noĩe wris/nõ
aũñt ſi ex gra ſui.vt accipio te cũ decẽ libꝛis.
vt habeas vñ emas tibi fundũ.nõ tener᷑ ta⸗
lis nec antea nec poſt emere.ff. de cõdi.l. ni⸗
cio/Cũñ vᷣo in zctũ mr̃imonij fiat appoſino
cauſe.iũc ſᷣm Pe.de pal.cã ſiue ſit vera ſiue
falſa ꝓ nõ adiecta halert᷑.⁊ pure intelligunt
cõtraloi mrimoniũ ⁊ ſpõſalia.vt ſi dico.ac⸗
cipio te vel accipiã.qꝛ pt᷑ tuꝰ deſponſauit te
mihi vel me tibi.⁊ nolo venire g cõſiliuʒ eiꝰ
etiã ſi illud nõ ſit ꝝ.nihilominꝰ ẽ mr̃imo
niũ vel ſpõſalia/Odẽ enã ſi ppnatfin futuro
cã vt accipio te:quia dabis mihi decẽ ꝓ o

õſtratio.qͥꝛ ſiue ſit honeſta ſiue inſvne⸗
ſta ſiue ↄtraria matrimonio ſiue nõ.ſiue de⸗
pᷣſenti ſiue de futuro.ꝑ ſe nunqᷓ; impedit vel
ſuſpenelit mrimoniũ.iʒ habet ꝓ nõ adiecta
vt vᷣbigtᷣa.accipio vel accipiã filiã tuã q̃ ꝓ⸗
curauit venena ſterilitatis velq̃ eſt ſterilis.
vel q̃ eſt virgo.vel quã audiui eſſediuitẽ. et

lomõi. Nã falla demõſtratio nõ vicut lega

tũ.ff. de adi.et mon.l.falſa.necꝑ cõſeq̃ns
mr᷑ᷣimoniũ.ſed ſi demõſtratio ferat ad cõdi

tionẽ.tũcĩpedit.nõ rõge demõſtratõis ſʒ er

roꝛis.vt ſi dico accipio vel acupiã filiã tuã

ulberã.ſiqͥdẽ ſciretillã ancillã. nibil ominus

teneret mr̃imoniũ.ſed ſi ignoꝛat tũc nõ va

um ↄtrahit᷑ ſub certo mõ.iũc ſᷣm Pe.de pa. Aet int᷑imoniũ rõne exroꝛis.enã ſi demõſtra

tio fuiſſet omiſſa.et idẽ ſi dmõſtra tio refer
tur ad ſubam.qꝛ erroꝛ ſubſtante vel condi

ſi ꝓcures venena ſterilitatis et hmõi/ſed ſi tiõis unpedit.nõ aũt q̃litatꝭ.¶¶ Qñ aũt mĩi

moniũ ſit ſub cõditione.tũc diſtinguenduʒ
de cõchtõe ¶ Pꝛimo i
generales qͥ ſꝑ debẽt intelligi. qs ponit b.ia⸗

ſunt conditões de his q̃ in mrimonio oĩino
ſunt neceſſarie.⁊ als mrimoniũ ipedirẽt vt
ſi es chꝛiſtiana. aut ſi nõ es affinis vel ↄſan

ligi debẽt appoſite.nec viciãt ctũ.¶ ercia
ẽ aliq̃ cõditio de futuro neceſiaria vt ſolem

oꝛiri cras. Oñ ſi vicat.ↄlv tecũ ſi ſol oꝛiat
cras.õctũ ẽ mrimomi.vt tlv.ponit i.iiij. di.
naEr⸗ talia futura ſunt iã pñnia.ĩ cau:
uch

loneſta q̃pᷣt apponi ⁊ nõ apponi.vt ſi pr̃me

Alomöi, ett us voluerit.aut ſi dabis mihi centuʒ hmõi
ut eſt pomibilis.a tũc ſi in oneſtus ſiapponat ſuſpendit miimoniũ vſq; ad euẽ

t condinoms. miſi mterim conſenſug de p

α

⁊ tenet mtimomiũ ſicut in legatꝭ vt acipio ſenti.vel carnalis copule fuerit ſubſecuta.
ſbilis ⁊ loneſt? tũceo ꝙ tales viden

cõdi.appo.c.d illis.et.c.ſuꝑ eo.⁊.c.ꝑ tuas

ꝛimo em̃ q̃dã ſunt cõchtões

(¶Quarta ẽ cõditio cõtingẽææ &

freceſſiſe a cõdinõe er̃ de

em etiã eſt qñ in tali contractu ponit᷑ e ga-

co. lij.c. in fi. vt ſi voluerit deꝰ a ſi vixerimꝰ.
et hcnullũ octũ ſuſpendũt. (¶ Quedam pbo⸗

.

.

—

.

ſe
ſi
t/
non
ſic⸗
We
G
ei
4
ſit
utn
ſtup
niino
ſgard
nöͤſide
zmiſer
lcpio
liteet
Ber

öſeen

gin
pherb
. t
pecd
1bie
Eeprat
tinine
dtaee
etſeg
Nic

. 4

¶ Ea. Decimunonum

emen (Auinta htiolulpneſta ſeg tñ dan woſſet vtrũq; patiẽdo.nõ recolo pᷣſumptio/
Jiſb. eſt tra ſubſtantia ion reurtuz fe, nẽ eſſe inductã a iure ꝙ intelligat recedere
tcei eriga wi ſi wiem inter Ereris. ec A . aboptione ꝑ carnalẽ copulã. Muid ſi vD S „ „
dcſ ⸗ nat delxt halxri ꝓ nõ adiecta.et tene i n/ cat ꝓmitto ꝙ nunqᷓ; deficiã tibiĩ vita meg
pſto d ſalia ſiue etia nomtibi. Farintellia oz de et ſecuta eſt carnalis copula Reſpõdeo ᷣm
ſnſte Po c,fi m qy notat ibl. Ade intelligi dʒ v· Buil.no d pᷣſumi ꝓ miimonio cũ ſpõſalia
einslian’ ꝛaditione ĩpoſſibili.ſex Kalri 15 cheren an matrimoniũ nõ ſoleãt ↄtrahi ꝑ ꝓmiſſio
Nidina vt ſi digito celũ tengeris. extae condi nes negatiuas niſi ſoꝛte cõſtaret ꝙ p loc in
ſrſne tio inloneſta. et ſu am * bona no. tendebat ſpõſalia cõtralvre. Auid ſi di/
iͤftinen vt ſi dicat ↄtralo tecũ genergtio s is cat ducã te poſt annũ 1ſecuta eſt carnab co
Win euites.qꝛ lvc eſt cõtra bonũ ꝓlis. F enet pula. Rñdeo ſᷣm Guil. cxredo pᷣſumendo ꝓ
minin inueniã alia dignioꝛẽ. qꝛ eſt re i ti mrimonio.qꝛ ꝓbpter carnalẽ copulã bſe/
thid⸗ . inſeꝑabilitatis. vel ſi te ꝓ q̃ſtu a. ſ teran d cuta vicet renſiciaſſe dilatöͤi tpis. (uid
mnunlie tradas. et hͤ eſt bon ce. Hñ tales d/ ſiqs ↄtrabat cñ aliqᷓ ſub cõditiòe. deinde añ
– ditiones apponant al oll agt 7* är e euẽtii otrahit cũ alia pure. Añdeo nõ dʒ re
eriſird ter (eterg. xxxl. ..j. aliqn. et. c,ſolet q̃rt mnere cñ ſcᷣa eẽ ſi ſit ↄſanguinea pꝛime.
ed ůe ↄdi. appo.c.ſfi. Si tñ poſtea talis ↄditio re 3 ſe 5 4
Bimmdnn mittat᷑ et ſequat᷑ carnalis copula mr̃imo 2 ine en inten . V .
ni n nio iudicabit.⁊ ſi im̃ vnꝰaiugũ ponat taleʒ tione qᷓ halefin ↄtrabẽdo mr̃imoniũ. qꝛ p̃t
N cõditionẽ. vel alter cõtradicit vl tacet. iu⸗/ ipi eſſe et meritũ et petm̃ ⁊ moꝛtale et veni⸗
ſeſtfein dicabit᷑ ppo mirimonio. vt in victo.c,aliqñ ale ̃m varietatẽ intẽtõis.¶ Circa finẽ er⸗
eledini Pꝛedicta aſſiunpta ſint de Ray. Cv. An⸗ go et intennonẽ mrimonij nota ſm PBe. de
d no. et Hoſti. ¶ Quid ſi q̃s ſigniſcet pfi ab pal.in. iiij. di. xxxi.quinq; cõcluſiões Et pꝛi
ſliuil ſiipſipri placuerit. et anteq; ipſe pf᷑ cõſenti pſeq pꝛie eſt finis ipſ mr̃imonij intẽtus
ief at penitet. ſed p? cõentiet. nunqd erit mr̃i⸗ ab eo qͥ matrimoniñ inſtituit. et ab oĩ recte
mitini moniũ.Reſpondendũ ſᷣm Ginl.dicendũ 6 mr̃imoniũ ↄtrabẽte pᷣm potimimũ ſtatũ ma
mmns nõ gꝛ nõ videt ꝙ deleat vici conſenſus niſñ trimonij pſe acceptũ et iſte eſt generatio p
Hiitnida duret duſq; pr ↄſentiat. tñ antecq; tranſeat lis. Oñ adã ꝓphætiʒãs dixit adixrebit vxro
lwön ad ſecũda vo ta dz cõpelli ſiue induci vt illã ri ſue et erunt duo in carne vna ſ. generan
ranou recipiat.exqᷓ ſemel in eã cõſenſit ſub ↄditio da. Beñ. ij. Et deꝰ bñdictionẽ nuptialeʒ tri
nemi cord ne q̃ extitit.ar. ex de deſ 5:ĩpu. c. de ill. Adeʒ buẽs dixit. Creſcite et multiplicamini/Ali
Diainni Hoſti. et Ber. ¶¶ Auid ſi qs cõtrabat ſpõo/, us eſt finis p accidẽs.ſ.quem intẽdit côtra⸗
ſungnent, ſalia ſub congitione. ſi pmiſeris coitũ. Re/ ſens. et ſic ſinis no ꝓpꝛie ipſiꝰ mr̃imonij/
untcödie ſpondeo ſᷣm Buil. ſi conditio illa intelligat trabẽtis Et bic finis qñq ẽ lonus. qñ 6
6sponbi & coitu foꝛnicario ꝓ non adiecta dzʒ hr̃i cũ malus. ſicut finis wm qᷓ fit eſt inbabitatio
1ſpuenn. ſit turpis. extra de cõdi.ap.c.fi. ſic erit pàο finis vomiſicãt foꝛte eſt aliud vt lucrum.
Dieanto: mr̃imonio iudicandũ.et inłtofoꝛtiꝰ ſi intel⸗ (S ecun d Vii.
mmonid cin ligat de coitu legitimo et maritali. eteodeʒ tconcluſio ẽ Ne VII.⸗
riüirunan mõ ſi dixit ↄtralhã tecũ ſi vnq; cõtraxero ſi ꝙ matrimoniũ ſemꝑ eſtonum vel non eſt
fnsir in ꝓmiſeris ꝛc¶¶ Qid ſi dicat accipiã te vel malum er pꝛimo fine non ſecũdo qꝛ cum fi
l nccihio ie iinienia te vginẽ woſtea ſequt nis bonus eſtubm quoc bonn eſt. loquẽdo
i,Kenar coitꝰ.et nõ inuemĩ virgo.Rñdeo m In⸗/ de fine ꝑ ſe nõ ꝑ accidẽs.ſicut ſcientie medi
i ſeen no. HBer,. et Hoſti.iudicandũ eſt meimo/ cine et uris ſunt ſcientie bone ꝑ ſe.qꝛ finis
mud di mo ſicut et in pcedẽti.Et addit Hoſti. ꝙli pꝑ ſe bonus eſt. vt ſanitas coꝛwoꝛis. et iuſta
iſte⸗ cet ſic iudicare opoꝛteat in foꝛo iudiciali p diſtrbutio tempoꝛalium licet halentes ſciẽ⸗
— ptex hᷣ ꝙ nõ pñt haleri alie ꝓbatiões.tñ in tiam ponint eſſe mali ex abuſu eius et malꝗ
uc . utdicio die nõ eſt rineicArta Pncl. intentione.
olon. ap.cc illig et. c. ſuꝑ eo.e⸗ (E! ugs. Mam ,* — 0
inffii ⁊ bñ eſt nlici eim fraude mẽtita fuit. de erciq czcuſio g. Viii
eumgni ceptaremaneat et vno ſubuenigt. q foꝛſij finis matrimonij perſe meritoꝛie intendit᷑
nſslen⸗ tan istendit bigamiã vitare.¶ QAuic ſi di ſinue ſit finis per ſe. Et pꝛimo finis eius vt
enin p cat accipio te in vroꝛẽ vel da nbi centuz eſt bonum pꝛolis ſiue finis per ſe.ſed non
bſelun et ſequat᷑ carnalis copula. nundd pᷣſumer pꝛimo ſed ſecun agrio intentus. vt vitatio
nöeete mᷣimonio. Rñdeo 'm Guul. nõ credo. foꝛnicationis. Nam ſola generatio pꝛoj «
1cN Zã cũ ille qͥ dixit hãc optione lierare le lis dicitur finis pꝛimo et pet ſe. quia iſte
. IT -ir⸗
44 ℳ . 8
— „ — .
„ .. %
„ ı● . .
4 . —H
4 .*
1 ..

6

t finis in pꝛimaria ſui inſtitutione. etiaʒ
Miotn ind centie. Et de iſto cõ cedũt oẽs
ꝙ ſine peccato. imo cum merito poteſt intẽ⸗
di pzincipaliter izand aut foꝛnicatiõis
liq ſit nmis p ſe nõ tñ pꝛimus ſed ſecũdarn
qꝛ poſt pctm fuit mr̃imoniũ inſnitutũ nõſo/
li in officiũ.ſ. generãdi ſed etiã in remediũ
dicẽte aplo.i.Coꝛin. vij. ꝓPpter foꝛnicatio/⸗
né. ſ. vitandaz vnuſquiſq; habeat ſua. Et ſi
iſte ninis ſecundario intendat᷑ certum eſt
adluc meritoꝛiũ eſt et nõ petm.qꝛ nulla de
oꝛdinatio eſt/ Sed ſi vitatio foꝛnicatõnis
pꝛincipalite intẽdar adlouc nõ eſt peccatuzʒ
moꝛtale. qꝛ nec tali fine cognoſcere vxoꝛeʒ
eſt moꝛtale/Sed ad ſciendũ an ſit veniale.
vigder diſtinguendũ. quia aut eſt talis qͥ pᷣt
ꝓlẽ halere m ſpem cõem. et tũc venialter
peccattra rõis oꝛdinẽ agẽs finẽ ſecundari
um ꝓponẽdo pꝛimo fini et pꝛincipali. ſicut
etiã peccaret cognoſcẽs vxoꝛẽ ꝓpter hanc

cauſamnõ curãs de ꝓle vbi crederet ſe pol

ſe generareeci ſenex non põt generare
nec eſtſpes de pꝛole ſed nmoꝛ de foꝛnicatio
netunc nullũ petm̃ videt.qꝛ alio mõ nõ voſ
ſent ſenes ↄtralære mrimoniũ ſine peccato
Ridiculũ eſt em ꝙ illi qͥ nõ ſperant nec cre⸗
dunt ſe poſſe generare et contrahãt ſola vel

pꝛincipali intentione generandi cũ ſpes vel

intẽtio vel electio nõ ſit de impoſſibili.ſubla

to aut fine pꝛincipali. licet facere de ſecũda
rio pꝛincipali pluſq;ᷓ de tercio vel de quarto
Vñ cũ poſt ꝓle pꝛimus finis ſit vitatio foꝛ
micationis. illa poteſt pꝛincipaliter attendi
vbi ꝓles ſperat unpoſſ bilis haberi.

Quarta concluſio F. ix.

eſt de alijs cauſis ſeu intẽnõibo. vt refoꝛma
tio pacis. acqſitio amncitie ex parẽtela. vel
duunarũ ex wote pulcritudo et hmõi. Et re
foꝛmano qͥdem pacis e loneſta cã in ſe. ſed
nõ in mĩunonio ſi pꝛimo et ꝑ ſe intẽdat᷑ cũ
miimoniñ ad b ſit oꝛdinatuʒ pꝛincipaliter.
ſicut vir ↄgnoſcẽs vxoꝛẽ ꝓpter ſamitatẽ pec
cat.⁊ qᷓ baptizat vt ſaner.ſʒ ſecũdario pᷣt il⸗
lud intedi.non tñ

–

pꝛincipal ter intenderet, ſicut nec etiã oiui/

— .

tias vel pulcritudine pꝛincipir intenderet.

cũ hõ nolit talia niſi mõ lcito.etiã ſi als nõ

enz ↄtracturus mrimoniũ /ſicut etiã nõ pec

cat moꝛtalirer cognoſcẽs vxoꝛẽ ꝓpter de⸗/

¶ Zitulus Primus

faciẽdũ. nõ curãs de gĩa baptiſinali. õ eſſʒ
ſoc ſine cõtẽptu iniuria.et irreuerẽtia ſacxi
et abuſu etus

eſſet moꝛtale ſi enã illud

abiſac ſunamitez. ſolũ vt calefaceret eũ. et
nõ ſpe ꝓlis nec timoꝛe foꝛnicatiõis. qꝛ nõ
cognouit eã nec peccauit.
dario intẽdant᷑ vt ꝓles meliꝰ educentur.⁊

Zinitie ſi ſecũ

ℳ

onera mr̃imoni meli ſuppoꝛtent᷑.nullũ eſt
perac ſiliter ſi pulcritudo eſtſecundario
intẽ
illa vitatio põt pꝛincipaliter intẽdi.non fa
cit petm̃ etiã veualee
derer᷑ ad volupratẽ-
ſir diuitie imoderate.licʒ ſecũdario intẽte.

¶Qulnta cõcluſio eſt F. r.

dato ↄtralyxre ꝓpter voluptatẽ pꝛin/

a ad foꝛnicationẽ vitandã.ĩ caſu in ᷣ

ſi ſecidario inten/

acit pctm̃ veniale. Et

eſʒ petm̃ moꝛtale.nõ tñ ↄgnoſce⸗

Pyiet vouptaie eig moꝛtale dũmõ nõ
eſſet idẽ cñ alia facturxꝰ.qꝛ nõ eſt ita dãnabi
lis abuſus rei cõis ſiẽ rei ſacre ſicut vibens
cũ ciplv cõi ꝓpter voluptarẽ.nõ ẽ in ſe niſi
veniale.ſʒ nõ ꝓpter ̊ ſequit᷑ ꝙ poꝛtãs cali⸗

cẽ ad tabernã ad bibenelũ ꝓpiter voluptatẽ

qͥn peccet moꝛtałr et ̊ ꝓpter abuſuz rei ſa /
cre.Qui aũt cõtrahit mrimoniũ ꝑ vᷣba de
pſenti. ꝓpter finẽ indebitũ abutit᷑ re ſacra.
qꝛ eẽntia ſact̃i q̃ ibi ↄſiſtit.ſʒ qͥ ↄgnoſcit vxo
rẽ ſuã fineĩdebito.abutit᷑ re nõ ſacra.i.mu⸗

liere.qꝛ eẽntia ſacti trãſit.vñ non adeo pec
cat/Et ẽ argumẽtũ ꝙ ſi iudex pena pꝑecunia

ria punit malefactoꝛes.dũ tñ eſſʒ als puni
turxus.licʒ q̃rat pecuniã vel nõ cogitãs actu
de iuſticia.dũ tñ nõ ſit factuxrꝰ imiuſte nõ eſt
niſi ve ni ale. Nã ſi pponeret expᷣſſe.als ipli⸗

cite pecumiã iuſticie.nõ eſſʒ excuſatꝰamoꝛ
tali/Et ſilr canonicꝰ nõ als iturꝰ ad ecchaʒ

niſi vt lucret diſtributionẽ.ñ peccat moꝛta

liter.dũ tñ nollet eã illicite lucrari. etpara

ins enʒ ire.ſi deꝰ vleccha pcipꝑet. n. a x.
t. in,iiij.di.xxx.dicit in expon iõe lre in
fi.loãns de iacobqͥ ↄxit cũ rachele que ęrat·
pulcra vt patʒ Geñ.xxix. c. ꝙ decoꝛ facleiñ
fuit cã pꝛincipal talis ↄctꝰmr᷑imonij ſʒ ſecii

daria. ⁊ G̊ bñ põt eſſe ſine pctõ.vł qnq; ętiꝰẽ.

— 2

cũ pctõ veniali.ſi aũt enʒ pꝛiceipał cã nbido .
pulcritudinis. ñ excuſareæt᷑ a moꝛtali ſieſſet
effren ata libido hec tlv. Yta. ſ. ibi oſtitue

lectatione infra limites mrimonij/videtur
tñ alłs ꝙ cũ mrimoniũ ſit verũ ſacẽm ꝙ nõ
põt ſine peccato moꝛtali pꝛincipaliter intẽ/
di finis extrane in eo.et ꝑ accidẽs oĩ inſti⸗
tutiom mrimonij totaliter. ſicut ſi às pꝛin⸗
cipaliter hapuizaret pter ſamitatẽ vel qſtũ

ret finẽſq;uis aũt aliq zpãt mrimoniuʒ p/⸗
pter ſetũdarias cãs qᷓicũq; dictas nopꝛin/⸗
cipaliter ꝓpter pꝛimã. Ron hʒz iſtud viciare
mr̃imoniũ ↄtractuʒ ſᷣm Ray.ſed ſufficit ꝙ

cõtrahãt ꝑ vᷣba de pſenti.et cõtrabkere intẽ
dant. vt xxxij ·ij. Solet.

Sed iſta ſnia eſt mitũ dura &l.e
qꝛ młos inuoluit. Et vider eſſe Z illud qð
habet᷑.iij. Regi.i. Obi dauid duxit in vxoꝛẽ

nlne
1 Kl⸗

Dlun
cbie
ſennn
Cvengen
mntte⸗
milee
Keisan

icötrat

tolga.

Woiad

Penüin

„

Algiv⸗

,.„.

.

Capi. viceſimum

ł l 6 ri. tione eopel a H
₰ *Lr. Wnent᷑ caſus & in Iin & 4 $ ⏑—
nl ef ( Addemus ſerta ge. Palu. in mortale merm, Scðo eege norinng SðDð
einnſif conclu ſionẽ ex melianbfus Here malu. in le. Cercio Aiſen oe ſeernam de nuptijs et ”
RWN iiij.ſ. æ a here mrimo tali ſiue viro ſile quando indiff Ppſian oecunaris Eunit O& e
kzincd ti ei qᷓ eſt in vece to mo orrſe Dicit emñ̃ le Banmtihangs imu Ii.C αααα⅓ ð
durltinpti muheri videre epetm inoꝛtale. Di uali R tu 9 P Pee .
imleſe Aug. ꝙ ſacr̃a talia naen lecit ſai⸗ Dan iif r R iij. woſni⸗ ole, (errn.
Mrfi mEmemonidi nderſten Beie. BPibarinatänrre kein ncraiugali.
Dideſtſeh cum g̊ mr̃imo in cõtractu ꝑ verba caf im eſt qtũ ad intẽtõis ino⸗ lationẽ
Esengutnnonin . . tu ad intẽtõis õ
ec a eius cõſiſtat in cõtr iſ (Et pꝛim eſt GHtü ain intẽtio er limi
deſtſeaner⸗ ſet veru matrimonii Irr. in moꝛta tes mtĩ monij.idẽ. J dẽ ſi nõ eſſz ſua vxoꝛ
3:.N e ſor ſe cõtrahens in m bi occurreret.vel cũ ea ta⸗
nciiſin riã et ioſeph. ſequit᷑ ꝙ at. imo idem bi occur luptati ſue vłipſi delec
— jfmatri diti taliter peccat. im t ſatiſfaceret volupta ni vltio Er iden
Aintict nene li matrimoniũ ft j. q. ij. videt tenere vt inberés vt fini vltio Et ideo
riler n. ii .. Arig e? E neree inſerẽs vt fi . ane
Ehdanoinnn Pe. de al. in. iiij. diſ. vij. q. eſſaria etiã tioni vnen es iudicio. i. m ration
Gm venige 6 nõ ſufficiat cõ tritio fuſceptiõe ſa⸗ . nõ aectu. ſ. pammõe v
krüderomin cõ feſſo Dicit em̃ ꝙ ij bſeruãdũ eſt hoc ei in eo ĩpet?voluptat;. nec Ppceps
. cramẽti poſt bap 2 ꝛtaliter vt non 22 ſeij „een iiij oꝛlgo. Sʒz v
6 Aboſt bap 4 mü ner ſacramentũ incontrit ſa n actibo n⸗ habi meem uür rae
holwptnin accedat sſacla ↄleſſionẽ. et rõ eſt. qꝛ ſeut H intelligedũ qñ actu t cog 2
Non a Bi, Fmnns eſt ianua oĩm ſactoꝝ n ſeeii bat.ſ.talis inoꝛdinationẽ nolren viin de
Nlale dünin baptiſmuse let. ita penitẽtia . dopni Edũ qñ vxoꝛẽↄgno „.0.
le dun ñ ſuſcigi põt vel delet. ita pen fragi viget oicẽ un an vx 5 carnaliter dili⸗
nöeſt indi ſuſci bot fragiũ. Oñ poſt naufrag ad aliã intẽdit dus carnaliter d
N d akda nmeagnninaſe ertire vxoꝛe cũ ad aliũ mẽtẽ figit. ii.
menöintn um.i. me re ad ſacr̃m ali ani; gite HW .
igwz etiã ↄtritꝰ erreefegeren ꝑficit᷑ pnia.iniq; ecundus caſus ẽ q;dtum Je⸗ „
NRM ſi cõfe ſuis. in ↄfemmon iſtruz eccleſie dat et . ty exercet. vicz ĩ loco ſa 1.
enen tum ſacr̃m.i ſchminil. ruʒ q.ij.Addit tñ ad locũ in ꝗ talis t Ricar. in. iij. diſtin/ *
al ſoluit/ AVdem otcit diſrvij. õ cro. Circa h tñ qda vt ran c diſtin
mmi,Kde abſo 5 tñ moꝛtalr vecca . Sò givYS uut. ⁊ dic ipᷣe ꝙ ne . K 1 O
ii in h. ꝙ nõ tñ me B contritus ẽ. cũ guut. diẽ iße ire nõ pñt ꝓ longo
mninſan. ibi in n. ad ſacr̃m /coſtq; co ỹ ſi ĩ aliq̃ͥ loco ſacro vn ex .
* miniſtrãdo ſa Rre⸗ Dñ et ofeſ ſi NeN. ddere debitũ. qꝛ
gir el niniſtra nctus ęt venitens. iri/ tne. licz vtriq; exigere et re ſdici
AN 4 do cõiunctus . tq̊ ad euchari/ ne. lic etX laqᷓus aiab- Ppter mũdcici
Eühmin ſit ia ſito tñſufceret qᷓ ad e m no eſtinijciẽdus laqᷓ ſc deber vtine⸗
vicande in/ phoſno be ã cõfeſſoꝛũ ᷣm ſacri. Sʒ ſi puo tpe tüc debẽt oti
vütonadnn ſus lonẽ. habeédo copiã Str am loci ſacri. Sʒ ſi ꝑ bulatöis. )a noe —
renn n ſtie ſumptionẽ. habe⸗ timo nota ꝙ cõtra itatis ? tribulatõis. ſt ‚dES
rzns k Es alios. ¶ Sep 5 poſſit re tꝑe neceſ ita ribu luui E
dH& lv. et oẽ zitj eſtine. ita ſ. ꝙ nõ po j ei“* coꝛa ↄtinuer̃t tꝑe di iui cie c-8„ 3
nieſß demn lvns inr᷑imoniñ cladeſtine. zrra 5 ⁊ filij eiꝰ ⁊ pecoꝛ iſtã diſtinctioné et dicit 317
Nalen ens infim iter qꝛ cõtra pceptum de par bat iſtã diſtinction it
nö oglisi vn peccat moꝛtaliter ꝗ . lte tn de pal. repꝛo ſi nõ põt aliũn
. ar peccat noꝛta trahit ſiue occu llicitũ ⁊ moꝛtale. qꝛ etſi nõ p
emnſetid ſie agit. Atẽ q̊ conn ſed de ſimpliri natn 7 noꝛtale ñ ſacrũ polluere.
Pſe de eccleſie a⸗ 5 intendẽs ↄtralvere ſe oci hfe nõ oʒ ꝓpter ̊ locũ ſac
teißſe hii ſiue maniſeſte. nõ nuenges⸗ hmõi peccat locu re tatis ſic ibi emitterevꝛinã
ennſee ulã ⁊ bhmõi p n h nõ ſit neceſitatis c wi emitte fi alis
Bencuſa inn ge ad extoꝛquendã copila 7 e Eet in da cñ B nõ ſi el enõ poſſit h̃i ali
Bxnmdd eadek = aiadnnonnaſuens ie, e
inuar nũ alteriꝰ Itẽ ꝛ qͥ vo t et qͥ cogit ali?ꝭ us de et alter lud q reddi nõ poteſt
euan ael Nuan p diſoenſet. Itẽ et q regcdere tenet alte illud ad Bidiger
lelvanne ſtitatis anteq; diſ 15 e abſoluta vel condi Stia loci ſacri.nã ꝓpter Pidig
/En alen ere coactiõe abſo lliter cũ mf ſine irreuerẽti Btuz exnatura
, ue cõ tra ere coactiõ notabiliter cũ inG̃GãK 5ciliatiõe m An. Gtuz exna
ewielienn *qgus cofta uriat em̃ ei Dili aetcleatise en g 2 nz ſ igeat
egt .— onneTarn Eſe liera Eniers. Nes ſaetriic Race eiair cse iu
mnſlei, WmommA. EN ciente gield l öciliatõe. ät mêrian . 15
leniei Aexcõicatus Aitinerer taaatliſns faciãt metionẽ ni ärallune
nniggl nn Ksfntmnaatone mr̃imoni racenes padulteni extra ecdeina ne⸗
lcnchet Decöſumm ꝛtale. ⁊ nouẽ modis rteNX icũt de effuſõe ſa
n i. 0%6. ñ eſt noꝛtale.2 nouem rtñ iuxra noua dicũ ndſat E
rekcͤ iugali. qð alreñ eſt noꝛtg itulũ. xx. ter tñ iurane uſio ſanguis etiã ſi fiat a nõ
rinnl 11 gali. 7. . ullũ ͤap * . ſiẽ eftu 10 ang 14
ntal ſeſe li niale.aliqñ nullũ. ſp ſemis. vñ ſiẽ̃ ls lʒ. locũ ſacꝑ vio
nrufen . aliqñ ve 8 n ar uato. ſ. a iudice. cui als Hʒ. e nen V
lnt e ſtquam gctuʒ eſt Fe nen Kfanguusſicadati ſna .
n — eitiS öſationẽ ſe ã ſemis effuſio ſiue ab ertero 4
nimhe . dq ad deſpõſ ſemĩs effuſio rlere .
1 de nfimonio.q⸗ ficatõeʒ ſeu etiã ſi cadat i terrẽö
us uͤßt 31 qᷓ ad ratifica top lluit loci,eẽ 1e
. — futuro. 2 ad rari mario pollt
ugu 4. ea Pin nuͤt vigen we⸗ ſumn: mon rr er al. ,
Cb--L.. TrrC
—
₰ * * *
„ * π△ „
1

Pr- „ a Kr Rrrr s I,
Tn. acre er e A i l5

ilt MSiar z e

„ —
5, „1s“ b56

2

—

„α☛

O

Eſo. 2 Be in. i dicunt ſimpliciter ꝙ& non
tenet᷑ cõiunx reddere B
qꝛ non ita tenet᷑ omni loco ſicut omni iꝑe.
MHã tpᷣus violari nõ pwteſt ſicut locus ꝑ oc
violat. ſed nec in omni alio loco niſ ſerua /
ta debita loneſtate. qꝛ nõ in publico. Ntrũ
aũt moꝛtale vel vemiale ſu hoc nibil dicunr.

Lerciuſ caſus eſt q;dtum g.iii.
ad modũ.cũ.ſ.eſt modus contra naturam
Sed dicit . in. iiij. diſ. xxxiin erpoſinone
litere ꝙ vſus cõmugj cõtra naturã pot dici
duplr. Dno mõ cũ pᷣtermittit debitũ vas.
et hoc ſemꝑ ẽ moꝛtale ᷣm oẽs coct.eo
les ſequi non poteſt. et tota intentio nature
fruſtrat. Oñ et Aug'. xxxiᷣ. q. vij: adulterij.
ſt aliquas ſpecies luxurie nominatas ſub
dit. Smniũ lvꝛipeſſimuʒ eſt qð contra na
turã fit. vt ſi mulieris mebꝛo ad loc nõ cõ/
ceno vir vti voluerit. ec ibi Dñ nullo mõ
vxoꝛ debet viro in hmõi aſſentire. Non em̃/
excuſaret᷑ a moꝛtali peccato q;tumeunq; cſ
amm diſplicẽtia loc faceret. nec timoꝛ vel
ſufferẽna verberũ vel futura incõtinẽtia vi/
xi eã excuſaret niſi ei violennia abſoluta in
ferret᷑ a qua ſe nõ po. ̊ defendere. ſed ex hoc
in futurum licite ei podet debitum denegare
¶Secundus modus contra naturã eſt. qñ
ſeruato debito vaſe ptermun᷑ modus a na
tura inſtitutus q;tũ ad ſitũ. SJodusem a
natura inſtitutus q;tum ad ſituʒ vt dicitur
in ſumma cõſeſſoꝛũ/eſt/vt mulier iaceat in
wꝛſo. et vir ſuꝑgrediat᷑ ſuꝑ ventreʒ eius.et
ſoc mõ aptioꝛ nit cõceptio.n ergo recedi
tur ab iſto mõ ſituali/oicunt aliqui ꝙ ſi ſer⸗
uet᷑ modus cõtrariꝰ.vt qꝛ vir nubit in femi
nã.i. mulier ſuꝑgredit᷑ virũ.ꝙ peccat moꝛ/
taliter. vt Pe. de pal.⁊ Heunicus bohic. ſuꝑ
c. Indſinoni de len excõ. Idem videt ſen
tire Biul. et Blo. Paraldiin ſumma vitio
rũ. Ziſignant rône quia talis modus nõ
cõuemit ſemimis infuſioni quo ad vnũ.nec
ſeminis receptioni q̊ ad mulierẽ.⁊ ſic vide
tur unpediri ꝓlis generatio intenta a natu /
xa/ Si aũt alio mõ indebito ſeruato tamen
„cebito vaſe vtat. diſtinguit Pe. de palu. qꝛ
ut ſoc facit pᷣciſe cauſa voluptatis.ſine ali
qua cauſa necemitatis vel rõnabili. et tunc
dicit ſimpłr etiam eſſe moꝛtale.quia nõ eſt
vxoꝛ eius niſi q̊ͥ ad actus naturales. aliter
agedo abutit᷑ ſiacramẽto comiugij.. ſicut qͥ ꝑ.
uerteret vſum ⁊ ritũ alterius ſacramẽn ſei
enter. enet tranſgrenoꝛ pcepti nõ ſolum in
enennalibus ſed enam in accidentahbus.
ut ſoc nit ex cã rationabili.puta,/ppter pi
culum ſuffovationis partus/ꝓpter quod ti

—

dere debitũ in loco ſacro.

met modo debito ad vxoꝛẽ accedere. ſed ex
alia parte accedit q;ᷓ debita. ſeruato tñ va⸗
ſculo muliebri.nec ſcienter ſemen ꝗp extxa
effundat.nõ erit moꝛtale.idem ſi ho⁊ faciat
ex alia infirmitate. Buil. etiaz in glo. Ray.
dicit ꝙ cũ hoc fit ꝓpter ꝑiculum ſuffocatio
nis vel egritudinẽ vedaliam indiſpoſitioneʒ
coꝛꝑis. põteſſe ſine pꝑeccato/q;to aũt ma,/

gis recedit᷑ a naturalitate modi.tantogra⸗
uius pecca Sed lb.magnus in.iiij.d..

nihil eoꝝ que facit vir cũ vxoꝛe in actu cõ
iugali ſeruato debito vaſe eſt de ſe moꝛtale
ſed poteſt eſſe ſignũ moꝛtalis cõcupiſcentie
qñ ei nõ ſufficit modus determinatus a na⸗
tura.ſed aliuz inuenit cauſa ſe delectãdi.cũ
non ſubeſt cã infirmitai? vel alia rõnabilis.
Ex quibus dictis videt᷑ ſentire Albᷣ.qnon
imqtgeneratio ꝓlis ꝑ tales modos inde
bitos:ſeruato debito vaſe.qᷓ fuit maximus
ps. Et hãc rationẽ vident᷑ amignare qᷣ di⸗
cũt alios mo dos eſſe mnoꝛiale.ſ.impedimẽ
tũ pꝛolis excipiende Mure ergo in tah ex
ceſſu rephendendi ſunt coniuges. ꝙ abſti
neãt cñ nõ ſubeſt cauſa. inducede ſunt ad hᷣ
vxoꝛeꝗ ꝙ viris a bus cõmuniter iſta vce
dunt nõ ↄſenniant in omõi.ſi tamẽ timoꝛe
verberũ. wl incõtinentie viroꝝ eis aſſenti⸗
ant.nõ pñt ex ̊ argui de moꝛtali:ex ſᷣm al
ler. de ſe illud moꝛtale non eſt. Nam de in/
tentione viri exigentis q̃litercunq;. nõ ha
bet ipia iudicare.vt per hoc poſſit ei debitum
denegare. nec de facili eſt pᷣcipitanda ſenten
tia de tali mõ.qð ſit moꝛtale in ſe. 2.

09 rtuſ caſus eſt ratiõe S.liii.

aboꝛſus tꝑe conceptus vel parius.ſi ꝓba⸗
biliter timet᷑. qꝛ ↄtra caritatem ẽ.ꝙ qͥs ve⸗
lit delectari cum ꝑnitie vite ꝓlis. Sed pꝛo
maioꝛi declaratione hinus ſciendũ.ꝙ ſᷣm
e. et Ricar. in. iiij tpe pᷣgnationis redde/
re debitum non eſt peccatũ. et reddere debet
ſi non eſt ꝑiculum aboꝛſus.poteſt eniam exi
gere in dicto caſu abſq; moꝛtali.quia mĩi⸗
momũ non ſolum eſt in ofciũ.ſed etiaʒin.
remediũ.vt dictũ eſt.ſed vbi eſet ꝑiculũ ꝓ.
babile aboꝛſus.nec deber exigi nec reddi.alz⸗
eſt moꝛ tale.ᷣm Pe.de pal Cui etiaʒ dicit
ꝙ petere debitum tali tpe eſt ſemꝑ venfale.
ſi tamẽ nõ ſit ꝑiculum aboꝛſus.et marie mu
lieri.quia ſᷣm medicos impᷣgnate magꝭ ap
petunt coitum. Sed valde rephenſibile ẽ
vt vvmines nõ contineant tꝑe comeptus.
quo d beſtie faciunt. Nam elephas adunpᷣ
gnata non accedit/Et plinius vicit. ꝙtꝑe
cõceptus cerue feminea maribo diſcedunt
wneca partu purgentur. Et vt dicit frater
.

/im- r ze Ze Pr PPrr fe J". ſu el

( „„*

F

*

2219 „. 1

1

ohin
uc
ſtvule

lciͦ
hillan
Aepit
alnat⸗
ſina
eadh⸗
diel
Wnc⸗
1ne
teft
tusſ
inpt
tiẽ
ir,
lele
ſe
ſer
töͤn
tot
7ti
tetwr
uelli
bindi
Mnen
no
ͤc-
leen
nen
mnt
rhen
Aißin
ßmnt
rK
Uneſent,
chinter
Lenitxpn
ſſe
ercötn
Adebns⸗
fnnrp
citlennl
uden
iinnen

4

Muunave

ethmoi,

Aen

Q⸗

lempor

.
D .

we

%

4

Capitulũ viceſimum
Jabenes de.s. geminiano. in li. v. de ſimili quia ſi naturalis et q̃ſi continuus ſit hmõi ne = Se enhrss Finet,
ece Fudinilv. Mota exigẽte materia Guns non fluxus. a quo mulier dĩr emoꝛroiſſa/nõ in? ernrνenerr 3 Imees 7 ð
NW. ſit pulcruʒ dicere. vel audire. vtile tñ eſt ſci terdicit petitio vel redditio debiti.

re.ꝙ i;uis matrix mulieris poſt imᷣgnatio infirmitas ↄtinua vel nimis diuturna. pi⸗

ſtcin nẽ claiRlat. tũñ ex electatione mouet᷑ aliñ culoſum eſſet cõiugatis aliqbo philere. tũc „„
fohn. et aꝑit᷑.vt di.Auicẽna.et ideo imminet pi etiã mulier ↄciꝑe non põt ſᷣm qͥſdam. et ſic
foend culũ aboꝛſus qð etiã refert idẽ ꝑe. de pal. vbi ns Rree ꝓli.Oñ tũc eſt veniale petere cñ
Gunaneg ſupꝛa. Et ꝓpterea Higro. vitupat acceden noõ ſheret ꝓles. imo nec vemiale, ſi fiat pꝛo⸗
GOüRE tẽ ad pᷣgnantẽ xxxijqulij. Oꝛzigo.⁊ magꝭ vi pter vitandã foꝛnicationẽ. in ſe vel in alio.
og det᷑ eſſe piculũ cixca pꝛincipiũ cõceptus.qꝛ et in loc cõcoꝛ.dc/Sed ſi uxus ſit natura
nncid tunc aliqñ matrix ꝓpter dlectationẽ apit. lis. qð eſt cõmuniter ſemel in meſe pᷣm Ri⸗
in nd 2 materia nondũ ꝑfecte coagulata diſpdit᷑ car. tũc circa loc ſunt varie opi.⁊ contrarie
enund“ et effundit᷑⸗t inſtãte partu eſt ꝑiculũ.ne par ꝓpter qð dicit Buil. ꝙ ↄfeſſoꝛ in hmõi nõ
oſenien tus ſuffo ce/ Poſt partũ aũt oñ eſt nulier debet pcipitare ſententiã. ſed rephendere et
nansare S in puerꝑio.exigere vel reddere debitũ.neu/ ꝓhibere Gtum poteſt. nec ppter loc delet ne
Nenidſd ee—α rri moꝛ? tale. niſi adhuc młier ex partu eſſʒ gare abſolutionẽ nolẽti ab hmõi abſtinere
Aröbiii infirma.et ꝓpter ſvc eſſet ei pieulum moꝛtꝭ exactiõe.ſ.vl redditione debiti. in tali pe.
Agnmn vlaggrauationis infrmitatis. ᷣm DPe. de / NHam PBe. wna. et Hug. dicũt ꝙ tunc exrige . aren e en,at yrnr
nodose aln n ſatis ↄcoꝛ.Ricar.in.iiij.di: ꝙ mu re ſcienter eſt moꝛtale pct̃.tũ quia contr?
itmanmus Rer ſi eſt puriſicata abillis coꝛruptionbo 2 pceptum legis Teuit.xviij. Cum ꝓpter pi⸗
gnardi cõmotionibus.que ſunt in mulieribo aliq̃n culum infectionis ꝓlis.ſi tunc cõcipꝑet᷑ ſed
Lingdni to tꝑe poſt partu.reddendũ eſt debitũ ſi pta reddere nõ eſt moꝛtale/Pe. vo de palu. in.
omle tur. et petere põt abſq; peccato. quis nõdũ iiij. diſ. xxrij. plenius declaratiſtã materiaʒ.
31 ſit implstũ tps puriſicationis.ſ.xl.dierum. et dicit ꝙnõ videt moꝛtale ſciẽter tunc pe⸗
leſent u 23 Sed añ illud tps.ſ.talis imundicie abſtine tere vłreddere.q;uis hiero.dicat ſuꝑ Iſai
NRRZM re delet vterq. ſaltẽ Ebi agrutatls.er ſi am. ꝙ tũc cõcipiunt membꝛis pꝛiuati.ceci
miim intelligendu eſt illuc;c. Hꝛeg. ad eius cõcu claudi. lepꝛoſi. vt qꝛ parẽtes nõ erubuerũt
, gem bitũ.diſ.v. Adẽ Ginl. Et q;uis decens eſſet in cõclaui ↄmiſceri.eoꝛum peccatum ate⸗ D Oð
iatiindl abſtinere d cõmuni cõſenſu ab actu coniu ter et aꝑte redarguat in paruulis Günlier P- n . DPa
Danden gali quouſq; abſtinet ab ingreſſu eccleſie. ergo ſi ſine ſcandalo viri poteſt ſe excuſare D
ni nõ tñ̃ eſt neceſſariuʒ. ſed imo exgctus tenet debet ſubterfugere aliter nõ peccat cñ wloꝛe
Hükwr reddere. niſi obſter infirmitas/Et q;tum ad reddendo. ᷣm Bonauẽ et Be. Sed ditunt HRM
enen ingreſſum in eccleſia.poſit mulier Allele engere ſcieter eſt moꝛtale.Sed ł̊ nõ vi⸗
gtan. expectare.vbi eſt talis cõſuetudo.nec tene det᷑.qꝛ nõ eſt maioꝛ timoꝛ de infectiõe ꝓlis
„ tur interim ad auditionẽ diuinoꝛũ.Poteſt tpe meéſtruoꝝq;ᷓ tpe lepꝛe. petere añt tpe le
l etiã q;citꝰ purgata eſt poſt partũ templũ in pꝛe nõ eſt moꝛtale.g nec ſpe menſtruoꝛum
N. e trare ſi vult ex deuotione ſua abſq; peccato /Hec valet ſolutio eoꝝ dicentiũ qꝛ lepꝛa eſt
–—☛ vt di. v. Ki enixa. et extra de puri. poſt par. moꝛbo cõtinuus. menſtruũ mometaneus.
migien c.i. Nec ob. ꝙ in vetere lege mulier in par/ qꝛ? Exponere ſe piculo generandi lepꝛoſum.
gisin tu maſculini.xl.diebꝰ oĩno arcebatur ab ac enet moꝛtale de le. vbicũq; eſſet ꝑiculũ illð.
m en ceſſu in tẽplum. et p. lxxx. in partufemine. eſſet idẽ peccatũ.et licet facere in ſuo qð no
mistcͤh Z.euit. xviij.c. quia illud fuit ceremoniale. cet in alieno. dum tñ loc nõ intẽdat. ¶ Et
nundn Nñ nõ ligat.nec ex eo.quia in lege h̊ halet᷑ pamnopoſt circa ſt materiã ponitiſtas qnq;
elmmen ſed ex cõſuetudine ab eccleſia tolerata. pᷣt cõclu iones/ Pꝛima eſt ꝙ non eſt moꝛtale a „“
gl uſi xl.diebus abſtinere ab ingreſſu i eccleſiaʒ reddere etiãſcienter ex ꝑte mulieris. nec ꝑ
illanin ſi vnlt. vt dictũ eſt/Oodus at introducẽ 2ſequẽs ex ꝑte viri. exq certioꝛ nõ vult abYI
ſroiclig Qi talẽ mulierẽ in eccleſiã ꝑ ſ/ acerdotẽ. nul/ linere Getwuch eſt ꝙ non eſt pctm̃ petere
ernctla, Jus determinatus eſt ab eccleſia. Oñ ſeruã ignoꝛanti nſntat errigeſt ꝙ ſciẽs in
ieicfoh dus ẽ mos patrie. et ſi etiã ſine tali ceremo ſirmitatẽ. ſed neſciẽs mõſtrũ ſolere genera
n et. . nia intraret.nõ ex contẽptu.ſed vel exigno ri. quando nõ erat facturus ſi ſciret. etiam

einunen „ rantia.vel qnia nõ habet copiã ſacerdotis. non peccat maxime moꝛtaliter arta
artte et hmõi.non credo eſſe pctm̃.ſaltẽ moꝛtale ſciens non generari vel ꝓbabiliter credens

imde⸗ dæbet amẽ ſeruari conſuetudo. diſ.xi. Illa. mcis enerelng ment tunc cõcipere
elnneſci, AR imitr tũc nõ peccat ſaltẽ moꝛtaliter/uin
nun uintus caſus el V. ta eſt enam ſi credens ꝙ ꝓbabiliter ↄceptu
zncl N tempoꝛe mẽeſtruoꝝ.circa qð diſtinguendũ. ra ſit enã monſtru.nõ Nccat moꝛtalxr ſicut .
Ntoltnin a Pſcr- ) aAbſi. O Da e⸗ h. rrat⸗
6— ¹ erkt Krc srS -K
* .— „ -
4 — 9
14 . 0 . .

u emmmne N 10 ðèð

in lepꝛa in qua eſt maiuspiculum q; in mè

ſtruata naturaliter. Circũſtantia em̃ q non

mutat ſoeciẽ nunq; facit de veniali moꝛtale

Circũſtantia aũt tpis nunqᷓ; facit aliã ſci
em. DOnde cũ loc nõ ſit moꝛtale ſi ſit.niſi
pter ꝓlẽ.⁊ eſt idẽ nõ minus ꝑiculũ in lepꝛo
ſa q; in mẽſtruoſa. g̊ ⁊c. Qð aũt dr ꝙ hic ha
beret nimis cõtinere.putaꝑ totã vitã elle
aũt cuius vxoꝛ eſt menſtruata ꝑ paucos di

es nõ variat ſpeciẽ lu xurie.quia cognoſce/⸗

re qñq; eã que paritura ẽ mõſtrũ nõ differt
ſpẽ in genere moꝛis. Rationis cã que ꝓhi⸗
let ad tpᷣs accedere qñ eſt tpalis. ꝓhibet in
Pvpetuum qñ eſt ꝑpetua.quia pᷣcepta nega⸗
cuua obligant ſemp et ad ſemꝑp. Nñ ſi eſ ꝓ
hibitũ accedere ad pariturã monſtrũ ad ſp
obligaret/Poteſt etiã dici ꝙ illud pᷣceptũ
Neuit.xviij.ad mulierẽ menſtruatã non a

ſua vxoꝛe ſʒ alia muliere.¶ Conſulendũ

eſt igit ſic mulieri.aut mulier ſcit vel ꝓbabi

liter credit virum ſe exoſam habituruʒ. au/⸗
diẽs ab ea de mẽſtruo ſuo.et tũc non tenet
reuelare.ſed reddet debituʒ ſine pctõ et ille

ꝓpter ignoꝛantiã nõ peccat at no crecit .
bzopier ebalrbit en rotaz ſen crect (Oeptimus caſus 9. Vi.

nõ ꝓpter loc dimittet qn cognoſcat eã.
et tũc etiã nõ debet dicere ne eũ faciat graui
us peccare. et tũc vterq; excuſat᷑ a moꝛtali.

det hoc pᷣt ꝑpendere vxoꝛ ex alijs vicibo.qby

renuẽti nõ acqeuit/aut neutzꝝ.i.credit ꝙ ex

re. ſed reddecamIIISR-Tzcredit ꝓabſti
neat et tunc ſibi dicat.ꝙ ſi audiẽgnõ e⸗

ſcat reddens non peccat.ſed petẽs pecca

reuelatione mẽeſtrui.nec ꝓpter lvc habebit

adulterabit᷑ vel peius facit. nõ dʒ etiã dice⸗

exoſam.nec eã cognoſcet. et tũc ſicredit ꝙ; ſenſi

15
tamen moꝛtaliter. xec peA.

Sextus eſt quãdo ſ.vi.

cõiunx voluptatẽ pᷣuenit et ꝓuocat diuer⸗
ſis modis.vt manibus vel cogitationibus.

Zitulus Dꝛimus.

animalia ſe pꝛonocant vt colũbi et vꝛn. vł
aliqbus alijs tactibo in quibo nõ qrit ꝓpter
ſe delectari. ſed ſolũ ad actũ illũ pᷣpætari nõ
videt pctm̃ qꝛ licet iuuare ngturam coꝛpis
ad obedièdũ recte ratio nieſpe faci·
vt ſit potens cognoſcere vxoꝛẽ ꝓpter dele⸗

Eaes ſit iudiciale.vñ mõ non ligat.vel nõ⸗

ctationẽ quã tñ nollet cum alia exꝑiri. tũc
grauius peccat pueniẽdo delectationẽ.non
tñ moꝛtaliter.qꝛ no qrit in hac ꝓuocatio
ne delectari.ſed in actu coniugali.vñ videt
idẽ ſpecie qð de fine.¶ Atẽ qui ſemẽ fundit
extra ne habeat plures filios iio nutrire
non poſſit. xem deteſtabilẽ cñ filio iude ſacit

et ẽ moꝛtale et reducit ad vſum pꝛimũ cõ⸗ ⸗

tra naturã//Si añt añ ↄplenonẽ actus ſe re
tralꝛit nec ſemen emittit eadẽ intẽtione.nõ
videt᷑ moꝛtaliter peccareniſi foꝛte ex H̊ mu

lier ad ſeminandũ ꝓuocaret/Sʒ ſi ꝓł
obmittit cognoſcere vxoꝛẽ ex cõmuni ↄſen

ſu.neqnegat debitũ.nõ videt᷑ ꝙ peccet etiaʒ

venialiter.qꝛ licet appetere nõ plures habe/
re filios q; poſſit nutrire.nec tenet ipſe debi
tum petere.nec aciũ inchoatũ ↄſummare ni

ſi vxoꝛe petẽte. Hec oĩa Be.excepio qð di

cit Alber.

—

eſt circa actũ ↄiugalẽ.ꝗð eſt moꝛtale in de⸗
negãte debitũ petenti oĩno.ſi nõ haleat cau
ſam rõnabilẽ excuſan tẽ.cũ ſcriptũ ſit.i. Co
rin. vij. Dix vxoꝛi debitũ reddat et vxoꝛ vi
ro. Nolite fraudare inuicẽ niſi foꝛte ex con
vt vacetis oꝛation aſſignat ad B
alu. in. iiij. diſ. uplicẽ rationeʒ.
a2 ſicut ſeruns eſt in ptãte dñi.
ita vnus cõiugũ in poteſtate alteriꝰ quo ad
redditionẽ debiti. Onde dicit aplus.i.Co⸗
rin. vij. Dir nõ habet ptãtem ſui coꝛꝑis 7
mulier.et ecõuerſo. Sed ſeruus tenet᷑ de ne
ceſſitate pᷣcepti exhibere dño ſuo obſequiũ

debitũ ſeruitutis.ꝗet vnus coniugũ alteri.
cða rõ eſt. qꝛ ſicut eſt ↄtra iuſticiã alienã te

vel vtendo calidis et incẽtiuis vt poſit plu raꝑe inuito dño.ita ↄtra iuſticiã eſt/alienũ

ries coire
cũ eſt.ſed qñ in talibo pᷣparatoꝛijs ꝓpter ſe
delectat/ſicut ſi cõfricationibo impudic mẽ
bꝛa attractando ſequat᷑ pollutio extra vas
debitũnõ eſt dubiũ ꝙ eſt moꝛtale.qꝛ om̃is

pollutio extraoꝛdinaria eſt peccatũ moꝛta⸗

le.qᷓ vigilando ꝓcurat᷑.Arẽ videt ſi diu in

X=ſiſtat in bmõi. nõ intendedo venire ad actũ
galé. ſed finez in bis ponere/ Sed ſis
cauſa generãde pꝛolis vel vitandle foꝛnica

—

coõilugalẽ. ſed fineʒ in his

tionis in ſe vel in ſocio aut debitũ reddedi.

ſRcũ als ſit impotens ſe uocet eſu vel potu ca

lefactoꝝ. aut oſculis et amplexibo. qb etiã

eu⸗ WPuasme 2 28 mee e r *1. R onbz

7

oc tñ nõ ſimpliciter intelligen

»

4

perenti non reddere. niſi cõtra hoc legitima
exceptio habeat᷑.ſed pꝛimũ eſt moꝛtale.ꝗO27
ſecundũ.Sʒ coꝛpꝰvniꝰcõiugũ eſt res alte⸗
rius.q;tũ ad actũ mr̃imonij.ꝗ̊ qui negat cõ
iugũ alteri coꝛpus ſuũ q;;tũ ad actũ mr̃ime

nũ.peccat moꝛtaliter niſi vt dictuʒ ẽ halxat
legitimã cãm denegãdi. vt dicef.¶ Debet·
Z alter alteri reddere âuε me. etiãâ ſacro.

vt in qdrageſima.in ſolennitatibi.et hmõi
qꝛ nõ refert quõcũqʒ qͥs vpoluntatẽ ſuã ex⸗
pꝛimat. ideo ſiue expᷣſſe ſiue interpᷣeatiue.
vt per nutus.et hmõi.quis petat. tenetux
alter reddere. quia vt dictum eſt nõ refer

Lrs ſncn. W T de-pa

Sʒſi Ppterß

.

nin
ſel
lun
ſnt
i
heria
uci.

Crmn
Wvs
actiſn
Kmm

ei
N odie
cen n
n dpis
iieſe,⸗
ppterden
enſii i⸗
one non
ſprocario
di iiet
ſeniſtnei
los mun⸗
eaeus e
N 15
mrerdn
5Eener-
munioeen
Nein
neripſen
fummaren
eot

ſle .

wend
iNenen
Ninti
taN
ionedn
igel
nptätedi
lenot

Vlul
ncopet
usenſtr
ſochenn
oniiie.
aicient
ück alen
pelgin
wriee 1
atesgle,

güetttö

inint
min
til Da⸗

niſn
GinANi

uuiſtien/
nenjnti
einoen

4
1*

Cede„„ideo nõ ita dicif de eis? Sʒ in aliqñ offen

luult. et ſcandalizant ex negatiõe. male ſ a papa. Sʒ de loc vide diffuſe i ſca ꝑte.ti.
. nterrutr morral rndckalforeien de voto. et pleniꝰinfra.ti.xvi.hinus tercie

geſima vel ſolennitas magna.vel foꝛte vo

°

Capitulũ viceſimum

quõcuuq; qͥs volũtatẽ ſuã expꝛimat.vᷣbis nere. hec omnia intelliguntf de conſilio reue
vel faxtis. ff. de legi.l.de qͥbus. et maxime va rentie. ꝛet vtro q; cõſentiẽte.vt dicit Bꝛaci⸗
ſculo infirmioꝛi in loc cõpatiendũ ẽ.qꝛ vIanus. xxxiij.q.iiij.S. hec añt.⁊ ᷣm Archiõ.in

recũdius eſt mulieri petere/Er qciq; intẽ roß. et ilx et Ricar. in. iiij. et non de neceſſi
toneulter cõiugũ petat debuũ.ſiue cã ꝓlis tate obedienne. Oñ nõ ſeruãdo erigens de
bitũnon peccat moꝛtaliter.ſed vmale põt

ſiue cã ſatiãde libidinis.vñmõ naturaliter/
nõ debet denegare ali ?nõ habendo cãm ſuffi eſe. niſi lvc faceret in contemptuʒ feſti. vel
eccleſie.quia tunc moꝛtale eſſet.ſed reddẽs

cienter excuſantẽ.Nec hoc ẽ reddere glach/
umfurioſo.ſed mag? ꝓindere.ne incidat in in nullo veccat.ſed tene ad voc de necemta
te. alłs grauiter peccaret. nõ em̃ eccleſia ini⸗

damnabiles coꝛruptelas.ſicut in teutonia.
vxoꝛe mlitis negaãtis in vigilia paſce qbi cit laqueos aĩabo. xxvij q.i. DNiduas. ſʒ ad
melioꝛa ꝓuocat exſvꝛtãdo. nõ pᷣeipiendo.

bitũ.quia cõtinuerat tota qdrageſima. fra⸗
tre eius impetiuit. negãtẽ iugulauit. ⁊ re/ Cauti g delent eſſe pdicatoꝛes ⁊ cõ feſſoꝛes
in hac materia.⁊ ita hoꝛtari ad caſtimoniã,

uerſa ad virũ dixit.hoc tu feciſti.qꝛ me ſace
6 ꝙ non inducãt ad iuſticiã vnũ.et alterũ ad

Std 3, SSe= 2

re coegiſti.ſ.nõ reddẽdo debitũ/Alia ſuꝑpo
luit ennnet Nñ et Eng 1 thicoꝝ diẽ incontinentiam.
cocupilcetie wnereoꝝ qbuſdaʒ inſanias V 2T1
Rastc ſoc miſi dignagtscelfare faceres Sctau us caſu 9 H§. Viii.
ab exactione de cõſenſu eius. Adeʒ Ricar. eſt cũ hũs impedimentũexigendi rõne voki V10 A- l.-
Pe.ettho/⸗ ui etiã dicit. ꝙ vir nõ debet ade wl affinitatis. exigit. Dã q;uis hñs votuiuz
monere vel mãdare vxoꝛi vt non “ ſimplex.ſi ↄtrahat teneat mrimoniũ.tñ exi
ob rõnabilem cãm.nec petentẽ debet auerte gere nõ põt debitũ.ſed exactus tenet᷑ redde
re cñ multa inſtãtia.id ẽ negare/ꝓpter mul re.et exigẽdo q;uis To,. an. in decre. videa
ta picala/Eſotã ꝙ MHug de anco. ſuꝑ epi tur qſi ôenere ꝙ non peccet. ſubdit tñ. ꝙ gꝛ
ſtolas pauli dicit ꝙ tripliciter ↄtingit vxo/ Tlo. in.iiij.ſ.diſt.xxxviij.qi.ar.iij.q.ij.ad.
rẽ debiiũ petere a viro. OHno mõ vᷣbi eypᷣſſi iij.tenetꝙ talis peccat moꝛtalr. qꝛ facit cõ
one qñ loc petit. Sedo ex ſigni demõſtratio tra votũ.cũ adhuc poſſitillud implere. q;tũ
ne. qñ hoc vir ꝑpẽdit ex aliqᷓ ſigno vel nutu. eſt ex pte ſui.ſ.vt non exigat.ideo teneamꝰ
Cercio ex nature cõdinone.qñ ſcitnaturazʒ cũ eo.⁊ ̊ niſi diſpenſet. Et qꝛ in voto ir,

locrõnabiliter delere petere. ſciẽs tñ ipſam nentie ſolꝰpapa diſpẽſat. ideo a papa petẽ⸗
eſſe verecũde nature. et ꝓpter verecundiã da eſt diſpeſatio.qiis aliqͥ vt Buil. dicant
nõ petere. Nonſoluʒ g pꝛimo et ſco caſu. epᷣm in hoc caſu poſſe diſpenſare. Silr⸗
ſed ⁊ tercio mõ petẽni debet reddere.qꝛ inq;/ ↄgnouit cõſanguineam vxoꝛis. poſtq; ↄtra
tum põt vir let conari vt faciat vxoꝛẽ cõ xitꝑ vᷣba de pñti cũ ea.licet mtimoniũ iam
tentã.tam debitũ reddẽdo. qᷓ; ſigna beniuo? cõtractũ ꝑ loc nõ dirimat᷑.tñ talis ꝓphibetur
lentie eioſtẽdẽdo.⁊ cũ ea familiariter con) abexacnõe debiti vxoꝛis.ſednõ a redditio
uerſando. Adẽ de vxoꝛe erga virum intelli ne. et ſi petat.peccat moꝛtaliter.q̃uſq; ſecũ
gendũ.ſed qꝛ nõ ita verecundant viri in ; in h;̊ diſpenſet. Et di. Pe/ pali. liij. ꝙ epᷣs
in h̊ pᷣt diſpẽſare.qð tñ nõ eſt clarũ.de papa
nõ eſt dubiũ.¶ Qui etiã ingreſſus eſt religi
onẽ aliquã appꝛobatã.nõ aĩo ꝓbandi. ſed
firmiter ꝑſeuerãdi.et poſtea egreſſus añ ꝓ/⸗
feſſionẽ ↄlat.qꝛ talis ingreſſus halet vi vo r . .
ti ſimplicis.vel ̃m alios vim voti ſolẽnis. /⸗I li.·
erigẽdo debitũ ab vxoꝛe peccat moꝛtaliter.
Et ſi haberet vim voti ſolẽnis nec etiãpfo/
ſet reddere abſq; moꝛtali niſi ſecũ diſpenſet

dunt vxoꝛes. qꝛ ex ira vel indignatione cõ
tra viros ſine cã rõnabili denegant debitũ.
Et aliq ſub pᷣtextu deuotõis.vt qꝛ eſt q̃dra

lunt cõmunicare in aliqͥ feſto. denegant de⸗
biti.Et ſiq dem loc fadũt rogando et ꝑſua
deudo viris vt volũtarie abſtineãt. lauda
.vbile eſt. Si aũt nõ acqͥeſcunt ſed h̊ oĩno vo

M

pꝛincipio qdrageſime Egredlat ſponſus de ptis de ſtatu religiolon. 6] Bieit enta gun. Qn..8 ,ſa. L-. ſe⸗

cubili ſuo.et ſponſa de thalamo ſuo. JTolxł. winillis locis vbi cõſueũ eſt ꝙ pꝛius addi == b⸗de Mre;
ij. et. xxxiij.q.uij.c: i.et ſequẽti. ꝙ in vigiljs beatf bñdicnio nuptialis añ ↄſummationez
⁊ ſolennitanbo debent cõmges abſtinere ab mr̃imonij.ſi abſq; diſpenſatiõe B vtat᷑ cõiu
actu cõiugali.et dtonſe.diſ.ij.Omnis hõ gio añ ipᷣam bñdictionẽ et ſine iuſta cã. pec⸗
dicit.ꝙ ꝑ tres.quatuoꝛ.velſeptẽ dies ante cat moꝛtaliter.Sed Ricar.in. iij. magis de
cõmumonẽ ſumendã.debent cõiuges contig clarãs dicit ꝙ q;uis act cõiugalis renla⸗ .
° —

₰B

— lien⸗ LAX PB-= 2 α& Pirt ,

in.iiij. di. ꝙ ſi ſpõſa admittat ſpon

qꝛ tuc nõ peccat m archi poſt Her.
recitat Yo. in ſumma ofeſ

illa foꝛnica

riter ſit licitus. tñ aliͦ mõ vel the p accidẽs
pt eſſe illicitꝰ. et H ꝓpter ſcãdalũ ppu. vt in
clãdeſtino mrimonio anteq; ecclie innote
ſcat. vel ꝓpter eccłie ꝓhibitionẽ ꝗ alicui ꝓ

hibet cõiuges carnaliter cõmiſceri an ſolen

nitatẽ mrimonij.quã tñ ſolennitatẽ qdã di

cũt obſeruandã. et ↄꝛiũ faciẽs ꝓhiberi reſp

ctu actꝰ petẽdi debitũnnõ reſpeciu reddendi.

vñ peccaret tũc exigẽs ⁊ nõ reddes Et licet
aß bãdictionẽ hmõi exigẽs moꝛtair᷑ pecce
m poſtiq; ſemel exesit nõ peccabit vlteri m

quoſdã. niſi Etiã tlõ.
uz ad actũ

cõiugalẽ añ bñdictionẽ credens eum velle

nouo exigat ↄtẽptu,

2⸗2

mrimoniũ ↄſummare.nõ peccat. niſi ſigna

appareant fraudis expſſa. vt ſi ſit conditio
multũ diſtãs ꝓpter nobilitatẽ vel diuitias

tñnõ tener reddere de neceſſitate.
F. lr.
qñ alter cõiugũ manet in adulterio maniſe

Nonus caſus eſt

Kal ur ali ſciẽs certe non põt exigere nec
re

dere debitũ in adulterio ꝑmanéti. dũ.ſ.ẽ

— .

incoꝛrigibilis. Pꝛeſumit᷑ aũt incoꝛrigibilis

Fm ricar. qñ ptinaci aĩo coꝛrigi renuit.aut

qñ coꝛrectionẽ ꝓmittẽs ex cõſuetudine re⸗

—w

labitf. als exigẽdo vel reddẽédo moꝛtalł pec/
cat.qꝛ facit ꝗ cõſtitutioneʒ ecckie ſm Hus.

„ 4. —

xrxi. qij. Siqs vxoꝛẽ. et in alis.c/Quidam
m excipiũt huc caſuʒ qñ.ſ.exigeretqͥ ẽ inno
cẽsſtimoꝛe incõ tinẽtie ne incurreret ĩ ipſaʒ
x. qð etiã
Adulterãs autẽ
qꝛ peccâdo in lege mr̃imonij actui cõiugali
indignũ ſe reddit.non dʒ exigere niſi purga
ta culpa. als peccat.reddere iñ tenet̃ exaci⸗
m Rav¶ Circa hac materiã hũanius
Pe. pał.in.iiij.ſic v(ẽs. ꝙ ſunt quinq; ca

„

ſus in bus innocẽs tenet᷑ dimittere adulte
rantẽ ↄiugẽ lʒ poſſit. E
t. qꝛ ceſſat rõ de ſcãdalo.¶¶ Scðo qñ coꝛre
cta ẽ vłẽ ſpes de coꝛrectõei Cercio qñ ĩcoꝛ

rigibile aĩo pᷣt cõpeſcere includẽdo.et ſic co⸗
hibẽdo ne exeat.et ꝙ nullus intret niſi ipſe
Quarto qñ plus cohibet ſaltẽ ꝓpter h. ꝙ
retinet᷑ q; expoſita.q̃ eoipſo ꝓſtituet.¶ Quĩ
to qñ tiimet ſibi de incõninẽtia.qꝛ non tenet
plus vir coꝛrigere v xoꝛẽ q; dñs famulum.
Piã ſeruũ excõicatũ nõ tenet expellere. ſʒ li
cite pᷣt ab eo debitũ ſeruitiũ expetere ⁊ iñ eſt
minus debitũ dño qᷓ; ab vxoꝛe viro. Sic g
vir cũ detrimẽto iuris ſui et ꝑiculo nõ tene
tur expellere / Sʒ qꝛ hic timet ſcãdalũ.et ꝓ/⸗
pter ſcãdalũ phariſeoꝝ non tenet hõ dimit
tere Ine iuiſp:ius Gerronere illis qͥ ſciunt
iã nõ. vt foen tulã in crimi

M2 F. „ ſ. —O 9. cb * 2ð

loqt

ꝛimo.ſ.qñ ẽ occul

Zitulus Peimis

ne. ſed mag? vt eã meliꝰ cohibeat a pefõiu⸗
xta ſe retinet et cũ &̊ ſit veriſimile. Si s ex
ſvc ſcãdalizat᷑ nõ eſt ſcãdalũ puſilloꝛũ.⁊ cũ
nõ pᷣt dimittere ſine piculo ſuo licite pᷣt reti
nere/ZFuctoꝛitates igit qᷓ dicũt.ꝙ ñ lʒ eã re
tinere. lo quunt.qñ nõ pᷣt ſine ſcãdalo.vł ꝓ
pter ꝙ retinef deterioꝛ efficit. vl qñ nõ
pter ſun piculũ hᷣ ſaccit. G De muliere dicit
idẽ pe.ꝙ nõ ſic ipſa tenet vix dimittere. qe
nõ hʒ ſic coꝛrigere facto. et eſt veriſimile ꝙ
qñ accedẽs ad vxoꝛẽ.tãtominus accedens
ꝗad foꝛnicariã. vñ cũ iſto caſu lʒ viro adulte
rã retinere. młtomag econuerſo ⁊ plus.qꝛ
cũñ ipſa nõ habeat vix coꝛrigere facto ſʒ ver
tbo. nõ tenef eñ dimitteremin qñ noller eam
cognoſcere.niſi innaturalr. tunc em ꝓpter
hac foꝛnicationẽ innaturalẽ tenet᷑ dimittẽ
q̊ ad thor. ſic ꝙ pꝛiꝰ piittat ſe occich. q;

ↄſentiat ſe ſic abuti e ꝓpter foꝛnicatio . α

nẽ ſpũalẽ ſi timet ne cohabitãdo ipſaz puer zun ⸗

tatenã à ad oomũ tenet eñ dimittere. als ſi e oun⸗

nõ timeret de Hius ſuñ petere ñ ꝓhibef. ma ⸗=e 1rr
xime ꝓpter piculũ incõtinẽtie.èbp ⸗ r =Ierr
aſus autem in F. xr. —
quibo ↄiũx nõ tenet᷑ reddere dbitũ alteri pe
tẽti nec peccat nõ reddedo. Nonit pe. d pa
lu.in.iiij.di.xxxij.eẽ qtuoꝛ ¶ Et pꝛimꝰeſt.lʒ
ipe ponat in ſecũdo loco/cũ ex h̊ ſequit ꝑien
lũ bpſone reggent,⸗ debitũ. Mã nõ tenet ad
niſi ſalua ↄſiſtẽti a ſubiecti.ſicut natura pꝛi
mo retinet nutriue ⁊ augmẽetatiue gĩa ſub⸗
iecti quã miniſtret generatiue gra ſpẽi. Im
minet aũt ex multo coitu ꝑiculuʒ. Oñ phᷣs
de lõgitudine ⁊ bꝛeuitate vite.c. fi. d. P20/
pter. dicit ꝙ ſpermaſepi als ampli?emiſſuʒ
deſiccat et ſeneſcit cito. ꝓpter qð nullꝰ lõgi
oꝛis vite eſt eq̊ et aſino ex àùb geniteſt. Et
femelle maſculis ſi maſculi ſint coitiui pꝛo⸗
pter qð paſſeres maſcłi bꝛeuioꝛis vite ſunt
femellisSi aũt infirmꝰ vel vulnerat eſſet
coii ſibi moꝛtalis eſſe poſſetEt idẽ dr ĩ bal
neis vela balneis aliqbo ſubito reuertenitt.
vñ tüc reddere nõ enetg Ers Piiſſcipio .s
dicũt etiã aliqͥ ꝓbabiliter ꝙ ſi vir ẽfur et in · 9 39
coꝛrigibilis. ꝓpter qð vxoꝛ cũ eo qtidie ꝑi/

clitat᷑ ad moꝛtẽ ꝑ iuſticiã rectoꝝ.ꝙ pᷣt ſuge⸗
re et eñ relinq̃re.ne moꝛiat᷑ cũ Ser
ſus ẽ de ĩpotẽtia coeũdi ꝓpter quã qͥs ex᷑u⸗.
ſaf.qꝛ ᷣm iura. ff. e re. iur. ſſibiluum
Impoſibiliũ nulla ẽ obligaro.ſiue p aciuʒ
pcedentẽ.qð tñ in mliere locũ nõ hqʒ cõiter/
ſiue ꝑ aliã cãm.ita tñ ꝙ ſi epter culp ſuam
peccaut. reddẽdo ſe unpotenteʒ. indiſcreta
afflictione vel pnia.iputat ſibi. ſi ꝓpter lvc
glius incidit in dãnabilẽ coꝛruptelszʒ. Sed

C Prſd eo an 2 a:ga X. 5 7

ℳ „

*

—+

nl

en
rin
ſn⸗
liarſ⸗
ninerer⸗
amn
unt
tonssͤͤ⸗
dei
(roſ
uhier
i
. i l
Rnöt
blliterin
der ꝛn
nötandi
Ueniesn
farſo
edbin
Ue 4

1
.„Ql
Pro/

.

wß
m
engm
erdnine

c 60
tere AB
bilri,n⸗

5 * „ ,ee

iinlmt
itren
zunet
atn
e S
munp
eſnſh
l

DVi
Peniſt
ſdnwl ii
Eennit/
tcoN

A.

Fri
ncpio

münn
imniziin

: i

ℳ

1 Capitulũ

multominus excuſat᷑ ſi impotẽs eſt effectus

ſit immtõs ad reddendũ debitũ vrꝛi iuuen
cule.et feruenti.puta ieiunia et vigilie q̃ de
ſiccãt ſperma HMaã multũ vigilãtes raro ſper
matiʒãt.nec in ſomno meridiano.qͥ ẽ tenu
is.fit reſolutio.nec imſomno ſolliciti dele/
ci. ione.vel ſermone.ſʒ in ſomno ꝓfundo
mayĩe in auroꝛa digeſtiõe facta.⁊ ſpꝛa ſan
guinis.et ꝓpter ieiunia minuit᷑. Dñ raro
in q̃drageſima.et ſine cena.Retulit medicꝰ
q̃dam. viꝝ q̃ndã ad ſiccitatẽ tiſice deductuz
qꝛ poſt pꝛandiũ ſtatim ↄſueuerat cognoſce
e et

re vxoꝛẽ 2 .
tãgraues pnias. vt reddat᷑ defoꝛmis ſuo vi
ro. ne ꝓpter Zenoner gern⸗ ſue ꝓlis. vl

—

lidis vt ſit potes. ſ⸗

teddi ſine peccato. rõne loci vel voti piter
facti de cõtinẽdo.vel alia cã q̃ ſit ĩpoſſibilis

impedimẽtũ ↄcept mec m̃ tenet vir vti ca/

nõ facias ſe im

a vxoꝛi ↄſulẽdũ eſt facere

onñc caſuʒ reducit᷑ qñcũq; nõ pᷣt

vrceſimum

nõ obſtante ſili generet lepꝛoſus. Oe⸗

iure ſuo vti.q;uis inde alteri malũ eueniat

.

Pptealias illicitas cauſas vłcoꝛruptelas lius eſt em ſic eſſe q; nõ eſſe. nec aliꝰ ꝓhilet
Rec & viro iniungenda tãgrauis pnia. ꝙ i .

tꝑale.maxime ſi ſibi imineat piculũ ſpũale.

puta incidere in dãnabilẽ coꝛruptelã.qꝛ le⸗
ro ꝓpter interioꝛẽ caloꝛẽ dicunt multũ
ap
in como cũ lepꝛoſo.qꝛ mag in ficerert᷑ ex di⸗

tere actũ illũ.non tñ tenet cohabitare

utina cõuerſatõe qᷓ; ex vna cõmixtione ſed

d pꝑe comñ manere. m Ala. cõemopi.
Boff. tñ dicit ꝙ manẽete lepꝛoſo ſepa Hiaf a

lepꝛoſis.cõiunx ſana tenet᷑ cohabitare. nõ
aũt ſi maneat cñ lepꝛoſis. ſʒ ꝛima opinio
ra de cõiu.lepꝛo.ciij

ꝓbabilioꝛ. extra de

En lecundo prin (.ri.

cipali vidẽdi ſunt caſus. in qͥb actus cõiu⸗

BHBe.de pal. in. iiij.diſ. xxxi ꝛimus ẽ qñ pᷣce
lit aliq deoꝛdinatio rõms. ſed nõ tãta.ſicut
in pᷣdictis caſibs in qͥba ẽ moꝛtale. puta pete
re tꝑe ſacro.et ſi reſpectꝰ ſit ad delectationẽ

deiure. era caſus ẽ de foꝛnicatiõę. q⁊ grauis ẽ culpa.venialis tñ. ſi ad lubꝛicuʒ et

foꝛnicãſ nõ tenet aliꝰ debitũ reddere. cñ wo
minus pꝑmittat obfoꝛnicationẽ dimitti. ſ.
q ad actũ ↄiugij/Et h̊ niſi et ipſe foꝛnicetur

ſtea. qꝛ paria delictà mutua ↄpẽſatõe tol

unt/aut debitũ penierit. et ſic ſibi reconcilia
uerit. vt di.papa de Lothario et thebercha
xxxi.q.ij. Lotharius. Et ad iſtũ caſuz redu
cit᷑ oẽ crimẽ. ꝓpter qð cõiunx ꝑditius petẽ⸗
di debitũ.puta ſi ſfiẽter alter baptiʒat. vłte
neat ad baptiſmũ extra neceſſitatẽ ꝓpꝛium
filũ.vel teneat in cõfrmatione lmõi. qꝛ
exq actoꝛ ꝑdit ius petẽdi.reus hʒʒ ius nõ de⸗
bench et negãdi.ſed excipiẽdi.et de ſvc infra
pleni? (uaris caſus ẽ in lepꝛoſo.qñ.ſ.
ex h̊ iminet ſano ꝑiculũ moꝛtis.vel ſimł in/
fectõis ex redditione.nec etiã tenef coha⸗
bitare ſanꝰ qñ etiã ex ipſa cohabitatiõe im
mineret tale ꝑiculũ.qͥ ſuppoſito lo quunt iu
ra. extra v cõm, lepꝛo. c. i/trũ aunt ex red
chtione debiti in hnõi imineat ꝑiculũ infe/⸗

ctionis.qᷓrendũ eſſet a medici. ⁊ eis creden

H. Niii aũt medici ꝙ viro accedente ad
lepꝛoſam̃.ĩminet ei mag piculũ infectiõis
ÿ mulieri ſi gnoſcatura viro lepꝛoſo. Et
ii vdus vider᷑ dubiuz. qñ mulier eſt infecta
vltima ſpecie lepꝛe q̃ dĩ leonina. in qͥ caſu
vir nõ tenet᷑ reddere Si vᷣo nõ eſſet nota⸗
biliter infecta ꝙ ĩmineat piculũ. tenet᷑red⸗
dere.⁊ multo mag mulier viro lepꝛoſo. cũ
nõ tanti immeat ei ꝑitulũ.Lepꝛa em̃ ſup/⸗
ueniẽs nõ ſoluit mrimmoniũ ↄtractũ te ñti
ſicut ſo luit ſponſalia. nec excuſat a redditio
ne debiti. niſi vt dictu eſt.cũ ꝑiculũ ĩminet.

U.⸗ „ — aMRX& r. — Wn

infirmitatẽ ſue mẽtꝭ cuiꝰ ẽ cõſcius ẽ minus
veniale. Dir tñ cõtingit ꝙ in pᷣcipuis feſti⸗
uitanibo ſit graue.ſed veniale vᷣm Bonauẽ.
cõs eſt petere cã delectationis intra limi
tes tñ mr̃imonij ſp eſt veniale.ſicut comede
re ꝓpter voluptatẽ. O em̃ cibb ad ſalutem
vĩs.ſ.indiuidui ẽ neceſſarius.Sᷣ coitꝰad ſa⸗

galis eſt pctm̃ veniale. et ſunt ſex caſus ſᷣmꝰ

α-r. r

lutẽ generis. dicit Aug /Kerci cũ fit cã in? 3

firmitat; vitãde. q; q;uis vtriq; liceat ſeoꝛ
ſum appetere.nõ tñ vnũ ꝛopter alter
iſta cauda nõ ẽ huius vnili
pit petere vł? reddere bona intẽtione. poſtea
mutet intẽtionẽ.ita ꝙ nũc vellet cã delecta

lartꝰqñ inci

tionis. et hoc extra ipꝛã deciſionis ſeminis.

qꝛ tuc nõ hqʒ vſuʒz rõnis
ud intẽdat q; idad qð oꝛchnat cõiugiñ.ſ.vł
ad ꝓlẽ.vel adreddendũ debitũ/
qñ h̊ agit cã vitãde fſoꝛmicatõislicʒ hac in⸗
tẽtione ↄtrahere nõ ſit eniã veniale.¶?
circa h̊ vt diẽ̃ pe.de palł.ſunt due opi/
ꝙ petere cã vitade foꝛnicatõis in ſè nõ in
altero.ſꝑ eſt pctm̃.qꝛ oĩs ſuꝑpabũdãtia paſſi
oms ẽpctm̃.ſʒ hicẽ ſuꝑabũdantia paſſiõis
hac cꝗ petere./Alij ſimpłr dicũt ꝙ non eſt
petm̃ Ricar. in. iiij. vtrãq; ponit neutrã pᷣ
fert. Pe. vᷣo de pał vbi ſupꝛa P diſtin. qndã
vtrãq; cõcoꝛdat ſeu ſoluat.aut em talis co
gnoſcit vxoꝛẽ cã foꝛnicatõnis vitãde in ſe.
;uis poſſit alio mõ vitare.mẽti occurrẽte.
ſed mag) vult iſto mõ delectabili vitare ;G
mõ nõ delectabili.vt cwmãdo carnẽ fugien
do cõ ſoꝛtia incitãtia.et hmõi.q̃ wiſet facili
ter vitare. ſz vult cũ voluptate vitare. ⁊ ſic

lers 5P iyi Ker SNr ei =lize N— er dJo Iar,

.

—
. *
△
0
.
.

exius eſt /

. (Eitulus einus
4 ſi veniale. qꝛ pfert voluptatem carnis ab les. 2 ſa fm. Nñ̃ Aug. dicit.
Anentenetone ei. q ↄſeruat vſum röms bonüůfuit in parẽnb⸗ chꝛiſti. fides. ples a ſa
“ et attingit ad finẽ. Et ARug. ponit inter pectla cramentũ. Pꝛolẽ cognouim dnñmxp̃m. ſi⸗ ”?”ZM
.„0 er nialia vii cõiugio nõ debita intẽtione. di dẽ. qꝛ nunu gdulterin. ſacrm. qꝛ nullij ibi di “
ſtin. xxv. F. Alias ea. ſic ẽ vera pꝛima opi. uoꝛtii. Solũ ibi ille carnalis cõcubiſus nõ t
Aut ille exercet talẽ actũ ad vitandã foꝛni fuit xxxij.g. Ome (ꝛ cui'declaratö⸗ i⸗
nioné. nõ qe delectabilioꝛ. ſed qꝛ tic mon vi. Be. de pal in ude lnl i. ꝙ eñ actuũ 1
t alio mõ meli eũ vitare. ita eꝙ voluptas hñanon ſit triplex orm. qꝛ da ſun boniin
nõ mouet eñ ſed amoꝛ vitãde foꝛnicatõis le. vt de colere. honoꝛare parẽtes. ethmõi.

quã ꝓtũc nõ pᷣtmelivitare.puta qꝛ hʒ loe dͤdã mali ex ſe. vt blaſphemare. peierare. et

in ſecreto alij mulieri. de ᷓ exptẽ ſe tẽtari. hmõi.q dam indifferentes. vt comedere.le
bmõi. et tc nullũ ẽ petm̃ ſi ꝓles nõ ſperat. uare ſeſtucã. hmõi. Goni actus de ſe nõ in
qꝛ tũc ſp illa eſſet ̃mittẽda intẽtio.⁊ ſic ve⸗ digẽt excuſatõe.qꝛ nõ ſunt mali. nec hñt in

rificat᷑ pꝛima opinio q dicit nõ eſſe pceiß. ſe ſpeciẽ mali. mali act'de ſe nõ capiũt excu⸗
S ſeet ( ltionez. qe exq̊ mali jm ſe ſunt.excuſaria
In tercio unt H. rü. malo nõ pur. Reſtat igit ꝙ actus indifferẽ⸗
explicãdi caſus in qͥbo act'cõiugalis eſt me tes. q.ſ. pñt bñ ⁊ male fieri. indiget excuſa⸗
exitũ.vel ſi nõ eſt meritũ nullũ pctm̃/Et Pe. tione cũ hĩtſpeciẽ mali.exeo ꝙ m ſpeꝛ naꝛ
4 r te palin. iii di.x?xij.q.ii ponit in pꝛincipio ture ſunt idẽ cũ actib malis. Et ea ᷓ talem
37 4 N. „— ſ. . AI

dStuo: caſus in b act, zugar ẽ meritoꝛiue actũ excuſant. ſunt circuſtantie finis ⁊ obie
Etr bꝛimus . qñ qͥs hñs graz. reddit debitũ cti. ⁊ hmõi. trahũt actũ ad meclũ vir
95⁵ eſt act iuſticie. qꝛ reddit qð Dz Beds E tutis S3 clenduʒ ꝙ ẽ indi erẽs alis act
gqñ petit cã generãde ꝓlis.⁊ ad cultũ deiedu dup citer. Ono mõ poĩmod eqlitatè ab,
cãde tpe ⁊ mõ debitis.⁊ hic ẽ aci latrie ſeu ſtrahendi a bono ⁊ malo.et tali aciiti nõ aſ⸗
religionis Kerciu . qñ facit ad cõſeruãẽ ſignant᷑ bona excuſantia. ſicut leuare ſeſtu/
3 dũ ↄparẽ ſuũ a foꝛnicatiõe. et hẽ act cari) cã. vel come dere. ita em̃ pñt bñ fieri ſiẽ ma⸗
tatis/Mart. qñ facit cã vitande foꝛnica⸗ le/Alio mõ ſic ẽ aliqactρο indifferẽs ꝙ qᷓ
tionis in ſe. quã ꝓbabiliter credit nõ altter uis poſſit bñ et male fieri. mag tñ de ſe ten⸗/
vitandã. vt dictũ eſt in pcedẽti. S. et videẽ dit ad malũ q; ad bonũ. et ſibi relicii eſt ma
actus pꝛudẽi vel caſtimonie. ¶¶ Qñqs v0o lu. mſi ali addito trahat ad bonuʒ. ſicut in
actꝰcõiugalis eſt indifferẽs.i.nec meritoꝛi· ſomno ⁊ woꝛmitõe.qᷓ põt bñ ⁊ male eligi.iñn
nec demeritoꝛi. puta cũ cõiunx vno de qtu qe in eo ligat luex arbitrih. vt nõ poſſit cꝛ/½
tuoꝛ modis nũc dict exercet illum. qꝛ ols mẽdo bñ cogitare. vel male velle. habet de⸗
actus qͥ ẽ meritoꝛiꝰ h̃ti grazʒ.eſt indifferẽs trimetũ boni rõnis annerũ. Dñ ſᷣm ſomnũ

nõ hñti eã. Mõ em eſt meritoꝛi ꝓpter carẽ in ſe ↄſideratũ.nõ differt felix a miſero. m
tiã gre.qᷓ eſt pꝛincipiũ merẽdi.nec demerito pm. ij. eti. Oñ nõ pᷣt ſomneligi niſi male
rius ꝓpter carennã culpe.in tali actu cui ſo niſi ꝓpter aliqð bonũ recõpenſans ill tp2
lũ deler pena/ & poſſit cõiugin eſſe ſine pctõ le daãnũ rõnis aſſumaf.puta qꝛ poſt ſomnũ
qtũ ad actũ eius ꝓbat Inno vlrrvi⸗ De lbõ ꝓmptioꝛ ſurgit ad bonũ vut. qꝛ nimia
inde. ꝑ h̊ ꝙ de inſtituit 1 m auit actũ cõy/ viggllia etiã vſuʒ rõnis ꝑdit.Etideo ſomn?
iugi. dicena. Creſcite et multlplicamini.et ex h̊ ſpaliter de ſii natura reqrit bona exeu⸗
an lapſin. Beßler poſt viluuiũ Ken vii ſantia ipᷣm. puta ↄſeruationẽ indiuidui.qᷣe
c/Et ſi arguat ꝙ hoõ erubeſcit de tali aem. g tationẽ viriũ naturaliũ. foꝛtificanonẽ dige
ẽpcim̃.q; erubeſcẽtia ẽ de turpi. qð reſpicit ſtionis.⁊ hmõi.Et ſic eſt in cõiugio. qꝛ vai
nipi hſaͤ ꝙ̈ erubeſcẽtia nõ ſolum eſt de cãs cõiugio cogitat q̃ mũdi ſunt.et diiiſus
turpitudine pnnẽte ad culpã. ſsenã de ea qᷓ eſt. in illo actu nibil t intelligerẽ ſdeo ta ·
hʒ ipem culpæ. talis aũt ẽ act' mrimonij. eo lis actus indiget bonia pdict ercuſantbaa
ꝙ e eiuſdẽ nature in ſpè cũ actu foꝛnicatio pctõ. Dñ Hiero. ſip Ogan Cõnubig lesi

nis ſed excuſai ꝓpter bona mrimonij.vt di mima carẽt q̃dẽ pctõ.non tñ illo tpe q carna ...
cet᷑ Eſt enã eruleſcẽtia non ſolũ de mał cul les actus gerunt. dabit pᷣſentia ſpuͦſſancti.
pe. et de hnbo ſpẽm mali. ſed etiã de oib de etiã ſi ophe ta ille videat qui obſequit gen iel
fectib⸗ nauin eſt et hmõi. ranõis oflicio.xxxij.q/ij. Könubigen bi iii
, 3DdẽaS nSS Ldicit glo. nõ infelligit & gra ſpu aneti in il⸗ KD”?
1 otandum fe * xui. lo acm amittatf.ſed qᷣꝛ actus ꝓplłxtũdi ⁊ ſy·z N
etiã quõ actus cõiugalis dr excuſari a pctõ culãdi tũc intermitut. aꝛ totus ibi hõ carne R du
. vpter tria bona miimonij.q̃ ſunt fides.pꝛo us efficit. Sufhcietia ait hon bononexca AN
a nGt t rer, Kr er trrasdhset. Cr e, -Git e: = r - H
ı . .
— * * .
9 Q „. . —
. „„ 8
e 3
● 9₰

alics
ilimic⸗
Cltinö
mareſeirn
Beniſen
fiz/
jrſeten
ctüeſtma
Kcnn
Rei⸗
nöP
lehard
jßmſoni
miſeten
iͤriite⸗
n e,
4
n
enepr
aucl e
nmiee
gcio⸗d
anet
o
lianh
linne
oricn
üſnt
geuten
tuttlin
inmn,
klien
rwn

¶CLapitulũ viceſimũpꝛimũ .

ſantiñ ſic ſumit m Pe. vbi ſupꝛa. Ofimo

niüũ eſt in officiũ nature. et jm hoc habet bo⸗
nũ ꝓlis pꝛo ſine intẽto pꝛincipaliter. quia

natura intẽdit ↄſeruationẽ ſpẽi.q̃ nõ eſt ni⸗
ſiꝑ generationẽ in coꝛpiby. (Sed matri
momũ eſt in fedus hũane ſocietatis.vt dr̃.
C. de cxi: expil.here.l. Aduerſus.qꝛ vxoꝛ eli
git᷑ ſocia diuine et hũane womꝰ. Et ethicoꝝ
nij.dr.ꝙ amicicia vori ⁊ mulier eſt natura

lis. et includit in ſe bonũ vtile.delectabile et

oneſtü. et ſic hʒ bonũ fidei ꝓut fides eſt fa/
cere dicta.i.ꝓmiſſa ſeruare reddẽdo debitũ

et alteri ſe nõ cõmiſceri Cercio eſt ſactẽm
eccleſie. et ſic in eo eſt bonũ ſacri ꝓut ſua in⸗

cdiuiſibilitate ſignificat cõiunctionẽ chꝛiſti

et eccleſie.et qꝛ illa ſignificatio fuit inſepa⸗

bilis et ẽ.ideo inſepabilitatẽ vſh ad moꝛ/
tẽ efficit bonũ ſacri/Et bonũ quidẽ ꝓlis et ſi
dei nõ ſemꝑ habef.nec durat vſq; ad moꝛtẽ

qꝛ? aliqñ nõ generat᷑ ꝓles et adulteriũ pmit

nit᷑.ſed ſacti lonũ.iſ.indiuiſibilitas qᷓ ad vin
culũ durat vſq; ad moꝛtẽ/Et q̃d ſit ilõ vin
culũ declarat m tres opi.qꝛ ſm aliqᷣs ẽ ſo⸗
la et pura relatio. et foꝛte rõ nigm anos.
ꝙ vinculũ eſt aliq̃d abſolutũ et in coꝛpe.i.
aliq̃ diſpoſitio ad gr̃am.et ſic in pꝛima vłſe
cunda ſpẽ qualitatis/ᷣm alios qð eſt aliud
reale.ſed ẽ ſubiectine in aĩa.qꝛ diſpoſitio ad
gratiã gratũfaciẽtẽq̃lis ẽ diſpoſitio ſact̃alis

„*

De ãrto.ſ.de nuptijs in qbo conſummat᷑

aſbi potes videre.ſubtilis materia eſt.

7
—
.

fumomũ. Dñ dicant᷑ nuptie oñdit Ambᷣ.
in li.d priarchm. v. Dec illud ocioſuʒ. ꝙ; cũ
relecca venire vidit Iſaac deambulantẽ. et
cognito ꝙ ille erat cui duceref᷑ vxoꝛ. deſeẽ⸗/
dit ⁊ caput ſuũ obnulere cepit Beñ rriii C
ccẽs verecundiã nuptijs pire debere. in de
et nuptie dicte eo ꝙ pudoꝛis gr̃a ſe puelle
obnu ret. : v. Nlec illud. Et qꝛ de lvc
latis diciũ eſt ſupꝛa in tractatu impedimen
toꝝ ipſaꝝ nuptiaꝝ.ideo alia hic nõ ponemꝰ

(ve dlunan ſen diuoꝛtio matrimo, Secundum eſt
niij.

Capitulum. i.

. . 1
E diſſolutione ſeu
diuoꝛtio mrimonij ↄtracti ꝑ ver
ba de pñ̃ ni q̊ ad vinculũ.vel ↄſum
i q ad tioꝑ. Circa ꝗqð vidẽda ſunt tria.
ꝛimu q omne mrimoniuz ſiue carnale
ſiue ſpuale ꝑ religion eſeu pᷣlationẽ. ſiue ra
tũ tm ſiue cõſummatũ diſſoluirꝑ moꝛtẽ na
turau ᷣm ius ↄmune. ᷣm Pe. pabin. nij
diſ.xxvij.q.iij.qꝛ nfſoꝛs oĩa ſoluit.in auten.

nuptijs. S. Deinceps. Onde poſt moꝛ teʒ

—

ſurgẽti

vnius alter viuẽs ↄtrahere pᷣt cñ alio.Ro.

vij. OJoꝛtuo viro ſoluta eſt a lege viri. cui

vult nubat.tm̃ in dño.i.leginme. Er qꝛ ob

ligatio ſemel extincta nõ reuiuiſcit. Ydeo ſi

cõiugatꝰ moꝛtuus reſuſcitet nõ eſt mr̃imo/
nio obligatꝰ.et q;uis in ſacramẽt impꝛimẽ
tibo caracterẽ in reſuſcitato nõ debeat itera
roſacr̃m. qꝛ baptiʒatus vel cõfirmatꝰvel oꝛ
dinꝗtreſuſcitanõ iterũ bapnʒat vel ↄfir⸗
mat wloꝛdinat. et lvc ꝓpter caracterẽ im

pſnum indelibilẽ. mr̃imoniũ tñ qꝛ caracterẽ

no liinpꝛimit. ⁊ vinculũ eiꝰ coꝛpale ⁊ co?:⸗
pus reſpicit. lic aliqͥ mõ etiã ſit ſpnale/mq;
tum ẽ diſoſitio ad gẽam. et ſic videt eſſe in

ute intellectiua. iõ ſicut in coꝛꝑe coꝛrupto.

moꝛte coꝛrũpunt᷑ potẽtie oꝛganice nõ alie.
ſic ſacramẽtũ carnale mrimonij. nõ alia ſa⸗
cramẽta.aʒarus igit᷑ reſuſcitams ſi halæe⸗
bat vxoꝛcẽ̃.nõ eã recuj
na qteſta tus fuiſſʒ. recu
peraſſet. quia in wnatione cã moꝛtis plus
ſe q; alium cui wnat vult halere. Oñ intel

Eſi
acceperit in defertum leredũ.qꝛ ſi fi

gii. qr ſi iſtus pa
renti ꝓpinq; reddere tenet.mi

Pari rõne mrimomũ ſpũ
uit ꝑ moꝛtẽ naturalẽ. vicʒ ingreſſum rehgi⸗
onis cũ obligatiõe ꝓfeſſiõis. Nam religio⸗
ſus reſuſcitatus nõ tene᷑ ad obſeruantiam
religionis.qꝛ ſeruitꝰ ꝑſonalis q̃ debef a ꝑſo⸗
na rõne ꝑſone.vtin mr̃imonio etreligione

„„2 ₰

exſinguunt moꝛte.qð etia patet ex vᷣbisꝓ

△

feſſionis aliq̊ꝝ q̃ͥ ꝓmittũt in pfemiõe obedi
re vſq; ad mostEN curatus et epᷣus

reſuſcitatus q;uis retineat cõſecranonem
non tamẽ retinet eccleſiꝗ niſi ſibi noua ele
ctione vel ꝓiiſiõe ↄferat᷑.qꝛ moꝛtuus ẽ ſpõ
ſe ſue.i.eccleſie quã halebat.lec Pe.
.
„H. i.
ꝙEmoꝛtẽ.i.ꝓfeſſionẽ tacitã velexpᷣſſaʒ in
religione appꝛobata diſſoliit᷑ miimoniuʒ
carnale ↄtractũ per ba de pñti q̃ ad vincu
lũ.ita ꝙ remanẽs in ſeculo pᷣt cũ alio lilere

ↄtrahere. niſi iple ſeꝑ votũ aliganertſ coöo
ſummatũ q̊ ad thoꝝ.i.colpabitationẽ et tebi

tũ.qñ ingreſſus religiõis fit cũ debitis circũ
ſtãtijs. non aũt qad vinculũ diſſoluit.vt. ſ.
remanẽs in ſeculo poſſitcũ alia here viuẽ

te ↄiuge ᷣm Pe.d pal.in.iiij.diſ.xxvij.q.i
Dbi notat ipſe q̃tuoꝛ caſus us licʒ cõ

iugato religionẽ ingredi.¶¶ Pꝛimꝰ qñ poſt
miimomũ cõſummatũ alter cõiugũ foꝛni⸗

— . — — — „ . V „ E

Sfagzar, R Flzfr r Pe

aſſet niſi de nouo vũn

den

ei re⸗
ale diſol⸗

6)

(. —-

èèðñͤð
* r ve -ſae S=S=S

. 8. +

= J*. -. .

—— 22 õ

¶Titulus

cat. qꝛ foꝛnicãte etiã inuito alter põt Ingre
di religionẽ.miſi ⁊ ipſe in ſoc delrit vel ſibi
wpſt foꝛ nicationẽ recõciliauerit. vicʒ exigẽ⸗
do vłreddẽdo debitũ.ſi em̃ licʒ diſcedere in
ſeculo remanenti, multomagis in clauſtro.
exẽplũ in Paulo ſimplice.Ad iſtũ tñ caſuʒ
addũt c. diſtinctionẽ. Dicit em tho. in.iii
ꝙ talis cũ eſt cerius de foꝛnicanõe cõiusis·
p̃t dimit tere q̃ͥ ad thoꝛũ.ſ.denegado debituʒ
pꝓpꝛia auẽte.ſʒ q̊ͥ ad cohabitationeʒ nõ põt
ipſe dimittere. vñ nec religionẽ intrare.niſi
in iudicio eccleſie. et ſi dimiſerit debet cogi
ad recipiendũ. Et h̊ vt dicit Doſti. niſi incõ
tinẽti vellet ꝓbare foꝛnicaiionẽ. Et ſi ꝓbet
inſra octo dies nõ reſtimner.ſi nõ ꝓbet coge
tur reciꝑe. et ſic põt intelligi illud.xxv.q.ij.
Eccleſiaſtice. Addit enã Hoſti. ꝙ ſiẽ no to

er = à sCn e ae-e ria foꝛnicatio. põt dimittere en ꝓpꝛia au
t. s, e- a-r- = T,ſrr rede.e. nno it en Buil. ꝙ etiã ſi ſit notoꝛi
= F. G*α. adultero. nö põt dumitn mſi iudicio ecclie.
2èOsäD Lalen, d ad cohabitationẽ.ał pt dimintere/Et ſu⸗
ð militer ſi poſtq; illũ vel illam foꝛnicantẽ ſeu
— adulterãtẽ dimiſit notoꝛie foꝛniceĩ.et ſi nõ
moꝛetr cũ adultero ppt dimittere ⁊ intrare re

ligionẽ.¶¶ Scðs caſus ẽ.qñ mrimonio cõ⸗/
ſummato de cõi aſſenſu intrẽt ambo reliino
nẽ.ille viroꝝ.a illa monialiũ.et ꝓſitent.ſiẽ
pluries factũ ẽ.⁊ tũc diſolutũ ẽ mrimoniũ
q̃̊ ad tlvꝝ 1 cohabitationẽ. nõ q̊ ad vincin /
vñ ſi diabolo inſtigãte vneox egrederet᷑.ñ
ꝓpterea pᷣt alter exire ad reqͥ ſiiionẽ erꝰ.ſed
Dz ↄpelli ad reditũ.nec ecẽ̃ ſi in viſitãdo vnꝰ
ab altero exigeret. dʒ alter redderevt fecit
epᷣs lugduñn. Genebal. viſitãs vxoꝛẽ ſuã
monialẽ.ex qᷓ ſuſcepit finũ.vocãs eũ latro⸗
nẽ.ſed pctõ ↄfeſſo ſcõ Remigio.et pnia ſibi
impoſita. pacta. interim ſanctꝰ Remigi gu /
bernãti eccłiaʒ ſuã.qꝛ eũ ſuſpẽderat ab exe/
cutione ofricij.angelo ſibi reuelãte peim̃ òù
miſſum. ſanctꝰ remigieũ reſtituit ſue digni
tati¶ erciꝰ caſus ẽ.qñ altero ↄſennẽte ⁊
in ſeculo remanẽte.vbi nõ ẽ timoꝛ inconti
nẽtie.puta qꝛ ẽ młii tꝑis ⁊ loneſte vite.aliꝰ
intrat religionẽ.et tũc ſi ſit cõſummatũ mr̃i
moni qᷓ remanet non põt cũ alo ↄtrahere
mr̃imoniũ.qꝛ adhuc durat vinculũ cõmga
le.imo nec eo moꝛtuo:qꝛ intelligit᷑ cũ eo cõ
tinentiã ꝓmittere.ſʒ ſi ẽ timoꝛ de incõnne⸗/
tia remanét).qð ſatis pᷣſumitr᷑ cñ ẽ iuuenis.
vel qꝛ leuis ⁊ ſuſpectꝰ.nõ dʒ alter ſine alte/
ro intrare.vłrecipi vt dr.xxvij.qij.Agatho
ſa. ¶ Quartꝰ caſus ẽ.qñ mrimomo nõ con
ſummato alter intrat ſcete vel ignorãte. vl
inuuo altero.ꝙ põt.in q̊ caſu remanens in

60 —r6
£●

rari abbꝛeuiari ſpᷣs ꝓbanõis ꝓpter picu
lũ incõtinẽtie eiꝰ remanet.⁊ ad fraude tol

Pꝛimus

ſeculo delet eypectare ad ꝓfeſſionẽ coͤiug!

ingreſſus ẽ ad religionẽ. ̃m oẽs. na ſi egre⸗
deref᷑ añ ꝓfemſionẽ tenefeñ recipe.ſidiã cõ

traxiſſet ⁊ ↄſummaſſet mrimoni.q; ꝑ moꝛ
tẽ ciuilẽ.t ꝓfeſſionc.q s moꝛit᷑ aeti car⸗

nalib diſoluit᷑ vinculũ mr̃imonij.nõ pꝛiꝰ.
Sʒz vtp tp̃s ꝓbatõis in tali debeat abbꝛe
uiari eſt tripler opimo.Aliqͥ dicũt vt Ber.
in glo.ex᷑ ð regu.c.Statuimꝰ.ꝙ ꝑepᷣm dʒ ta

lendã.qꝛ poſſi intrãs poſtq; intraſſet in vnũ

monaſteriuʒ in fine anni ire ad aliud.et ſic
fraudaref expectãs
q? ſi de volũtate remãnetis in ſeculo alter
intrat. dʒ expectare ꝑ annũ.nec tpᷣs expecta⸗
tionis ẽ abbꝛeuian dũ. Si aũt ignoꝛãte

Ali dicut vt Jo.ĩ glo.
nſatã.ꝙ ẽ diſtinguendum

vel

— —— —— . .—-

inuita intrat. dʒz certũ tpᷣs pᷣfigi infra qð ꝓ⸗

.

fiteafiuec ẽ incõueniẽs tpᷣus a iure ſtannũ

abbꝛeuiari. qꝛ ſpãle ẽ in iſto caſu ꝓpter ꝑpi ·
eulũ incõtinẽtie remanẽtis in ſeculo/Cerciqʒ

i.in ſumma. ꝙ exò ius pmit/
tit talẽ intrare religionẽ.et ipᷣs ꝓbaniõis ſit
induciũ.nõ ſolũ in fauoꝛẽ cõnerſi.ſd eniaʒ
in fauoꝛẽ religionis.vt erꝑiant᷑ moꝛes con
uerſi. ideo nõ dzillð ſpᷣs abbꝛeuiari.niſiap
pareat fraus. vt eñ iret diſcurrendo de vno
in aliud. Hec pe ſt dici ꝙ cñ loe
ptãte ſua.⁊ capituli.facere pñt qð eis vide
tur. abbꝛeuiare tp̃ᷣs.i.añ annũ facere ꝓfeſſi
onẽ.ſi capitulũ et ingreſſus volũt.et enam
expectare annũCv.i.iiij.ſ.di.xxxij.q.i.ar.
ii: gli. mme icãtes.tñ añ annũ ñ poſſent
recipe enã talẽ ad ꝓfeſſionẽ ſine

ta ſine diſpẽſatio
ne paꝑe. als incurrerẽt pꝑenã iuris. (¶ In 0
bus aũt caſibo in q bo poſt cõſummatũ matri

moniũ licʒ intrare religionẽ.lirer etiã adſa m S
cros oꝛdines ꝓmoueri.enã ad epᷣatnʒ.exẽ vvvdNn
plũ in btõ Hilario.q habẽs fihã et vroꝛem
ſuit epᷣs. Qñ aũt nõ licet religionẽ intrare.
multofoꝛtius nõ licʒ ↄiugato adſacros oꝛ⸗
dines ꝓ moueri ſʒ eſſet ſuſpenius abexecuti/
one oꝛchnis.lqʒ caracterẽ reciper ema
trimonio aũt ↄſummato violẽter. puta cũᷣ
qͥs eã cũ q̃ cõ traxerat ꝑ vᷣba de pñn. v lẽtẽ

ingrech monaſteriũ voluntate ſuã chßno —
ſcit. dicit Hoſti. ꝙ ñ põt ingredi religione ̊ αι P

.

volun tãteʒ viri.et ſi ingrederer fm Ne. fũ

duret vinculũ cõiugale.nec poſſit diſoluꝑ . 16 „ R

2

e *4

ingreſuʒ religmõis. remanẽs in ſeclo nõ poſ ·
„*

ſet cũ alia cõtrahere.etoſſet ilam iniitã de

une aeJ Se
mon aſterio reuocare. DHanc. q optime tra ,77
ctat Bar. bꝛir. in. d. mer et mi. Rrl.

Motandum etiam .Fil.⸗n

017/ 7„71*

— . 2
.*
.₰ . 1 .

— / 5 1

— — — — — — —G

(Capitulum xri. 2

il ſoiugatus ingreſſus religionẽ. qñ tenet exri onẽ ingreſſus ante pꝛofeſſionẽ ſiue poſt p⸗
icz xe. c qñ nõ põt.et qñ eſt liler ad exeundũ vł ſeſſionẽ. nõ licet tñ de monaſterio eũ rapere
dnee remanendũ.Fm He. de pal.in.iiij.di. xxvij. Mecobextra de rap.e Cũ cauſa. qꝛ narrat
Fe ꝗ.lij. Tener quide exire religiope etiam a q rapuit. ſ ñ dicit qð licuit. Poſſet em vir
röhen. cLta Pſeſſione. c õiugatꝰ ad coniugẽ in ſeclo vxoꝛẽ vi de vico ad dmuʒ adducere.qꝛ hʒ —
rabbe⸗ remanentẽ.qñ repetit in ſeculo exiſtẽs. eum in ea coꝛrectionẽ.ſʒ nõ poſſet eã pꝛiuato q̃ſi
dee. qillicite ingreſſus .vel qꝛ innoxio ꝓhiben Vſmdẽti vieriꝑe.et multomin* de monaſte
Nn te ſeu igwdte deſeeſentiche fragili q; eſt ſu rio ertraſere foꝛes frã gẽdo. aut habitũ vio
n ſpectus de incõtinẽa iuuenis a laſciuus re lenter lacerãdo. vłcũ iniuria lo ci ſacri eam
ei mianẽs in ſeculo.qꝛ nõ pot itin eis piudi- accipiẽdo.licet alie peccauerint ipſam reci⸗
nImſi ciũ vouere. vel ꝓfiteri. (Ate ſi licite ingreſ —— C. Nñ vi. l. Si qͥs in tantam.
derſt ſus fuit. qꝛ de li étia rehcti. reuera penitu⸗ Quinto videndũ eſt de regreiſu ad religio⸗/
bich. it.ſ. qũ anñ emiſſum ſolẽne votũ in ſeculo re nẽ qñ tenet. Et dicit Pe. vbi ſupꝛa ꝙ in tri
Ee⸗ manẽs. vel de ong exiens. alter repetitt bus ca ſib. ¶ Pꝛimo qñ illicite egreſſus eſt.
lo er en. tenet exire. ¶ S ecũdo tenet nõ egredi. viwte cñ alio ziuge in religione remanẽte
endn ſed remanere. qñ licite emiſit votũ ſimplex pPſt ꝓfeſſionẽ egreſſus eſt. vel eris in ſeculo
drien Vvl ſolẽne. vlillicite ingreſſus ẽ.ſed aliꝰ nõ re anéte 2 ſvneſte cũ cõſenſu eiꝰ ꝓfeſſus ẽ.
Wl repetit en qꝛ ratificãdo cõfirmat. Tercio 4 Secũdo qñ licite egreſſus qꝛ ad reqͥ ſitip⸗
eſn liber ẽ in egrediedo vel remanẽdo.qñ mullo nẽ vxoꝛis ſine licẽtia eis igrenus ẽ ̊ poſtea
mõ ingreſſus religionẽ eſt aſtrictus religiõi vxoaꝛ penitet de reuocatione et ipſa mouer.
ine 4 tacite vł eypᷣſſe.vt qꝛ nec vouit nec ꝓſeſſus (¶ CTercio qñ poſt votũ ad eã egreſſus moꝛ⸗
ſ ẽnec vxoꝛ eũxepetit.aut ſi rexetit foꝛnicata tua ẽ ipſa vxoꝛ.nꝗ tũc tenet᷑ regredi vt im⸗
ſnshnn eſt antea velpoſt notoꝛi AQmñ vo votũ ſim pleat votũ n ſi talis à poſt votũ ſo
kancſei plex emiſit ingreſſus nõ oléne vel ſolenne / lene reuocatus ab vroꝛe ad ſechn moꝛtua
iſeten te facto nõ de iure. puta qꝛ infra ipᷣ sꝓbatio vxoꝛe zxit inrt̃imomiũ.vtrũ teneat Pe.vbi
wrtotn nis coꝛã eo qͥ nõ potuit reciꝑe ad ꝓfeſſionẽ/ ſupꝛa facit talẽ diſtinctionẽ.qꝛ ſi inita vxo⸗
minſep vxoꝛe nõ repetẽte egredi nõ põt.ſed qͥ adec re fuit ſolẽniter ꝓfeſſus.cũñ illa ꝓfeſſio q;tũ
veo cleſiã põt. maxie ſi votũ ꝓbari nõ boͤr in a⸗ ad ſolennitatẽ nõ valuerit eccleſia hoc ꝓhi
NEE caſu retinẽs clericũ inuitũ eſt e xcõicatꝰ.di⸗ bente. ideo talis moꝛtua vxoꝛe nõ poteſt cõ
asvice co retinẽtes nõ ſolũ manꝰ in eũ inijciẽdo ſʒ trahere. qꝛ hʒ in ſe vom̃ ſimpler röne illꝰ ꝓ
edſeni etiã veſte ſeclari negata ſine q̃ cõmode egre femſõis. peccat moꝛtalx Sndo exigen⸗
Keran di nõ põt.pſuaſjõibo iñ eũ retinere pñf. Et do.tenet tñ mrimomũ.nec pᷣt eñ tanq; ax
iir. idẽ intelligenq de vxoꝛe ingreſſa. ̊ ad viꝝ ſtatã religio pſeq̊. Sʒ ſi vroꝛe cõſentiẽte fu
no regetete¶ uarto de debito. qꝛ egreſus it ꝓfeſſus.ſʒ poſtea qꝛ vxoꝛ iuuẽcula vñ et
ſpeſato de religione qñq; nõ põt reddere nee exige / ſuſpecta eũ Eeugeantingnolmt in h caſu/p
(Nnol re. vt qñ illicite egreſſus ẽ poſt pfemionẽ. vt feſſionẽ ĩhilere ſimolr ſ ſolũ inq;tũ erat ad
aiwwen in caſib· Oictis. et qñ cõiũx ſciẽs et tacens ꝑ vitã eiꝰ.vñ ſimpłr fuit ĩ pᷣiudiciũ erꝰvotũ ſo
enitlt/ tiſit ꝓfiteri. tũc em ſeruitutẽ remiſit. vt o lẽneñ ĩ piudicin vxorꝭ. vñ ea moꝛtua ẽ apa
epa minus cui ſerueo ſciẽte ⁊ ꝑmittẽte oꝛdiat᷑ ſtata ſiñ redijt ad mõaſteriũ 1 mrimoniũ ſi
rmen vl ꝓfitet. Dico aũt ulicite ꝓpter votũ ri⸗ Zhlt cũ alia nõ tʒ. vt dic goff. DHec pe. ð pal.
inr. te ſolẽniʒatũ/Añq; ⁊ petere ⁊ reddere pöt. erciibñ ↄſiderãdu ẽ Dix pᷣt ¶ lii
* vt qñ libere reſſus fuit nullovoto aſtrict⸗ Epdictos duoſ modos. ſ. ?
Kenecn. religiõi. ſicut nouin ſolutus egrediẽs religi moꝛtẽ naturalẽ ⁊ moꝛ tẽ cuilẽ qͥ ẽ ꝑ ingreſ⸗
NN onemimoniu 5vreßpt. ſzputo ꝙ intelligat ſi um religiõis.i. ꝓfeſſionẽ ſit ahmodus ſol
Gendd tde tali nouitio qͥ intrauit aio ꝓbãdi.nõ impꝑ uẽdi mrimomũ ratũ.i.õctũ ꝑ vba de 39
l i werd bi remanẽdi.Naã ⁊ lpſe Pe. tʒ ꝓÿtal ad vincłm. Obi pe. ponit q̃tuoꝛ cõclu./PBꝛi
, NDingrẽſſus.ſ.aio nõ ꝓbãdiſ̊ ſrmo pſeuerãg maẽ ꝙ ſeruitus ſuꝑpuemis tali miimonio
n ſeze“ aædi habeat vim von ſimplicꝭ ſaltẽ Alij aũt ꝙ rato ñ ſoluit ipᷣm.&tratio eſt qꝛ p loc non
hoſtni epʒa ſolenis voti habeat vim vñ nõ poſſz cõ moꝛif ad actus carnales. Nã ⁊ pᷣt de nouo
. Sꝛ ꝑ·* travre tal vel e xigere ſi Z3xit. Sʒ de hac ma Sere. Et generaliter de ceter ipedimẽtis qᷓ
fopin . teria habes ſupꝛa in ſcðᷣa ꝑte ni.xi.de voto. dirmũt miimoniũ poſt zctũ.intelligẽdũ ẽ ꝙ
con „ et diffuſi infra de ſtatu relgioſoꝝꝑ/qñq; Po mhil tale ſuꝑuemiẽs drimit pꝛrꝰↄtractũ. iʒ
ninudd 9, egreſus pt reddere ſʒ nõ exigere.vt qñ ecõ ſolũmõ poſt cõtractũ. Derbigra. cognoſcẽs
unel 5 ſenſmpſius de cuii cõtinẽtia eſt nimoꝛ vo cõſ anguineã eiꝰ cñ qua iã cõtraxit ꝑ verba
7, tũ ſi nylex emiſit. tuc em̃ illi nõ biuchcaung deplenn. et ſi nõ adpuc cõſummauerit d⸗
, Et nota ᷣm Pe. vbi ſupꝛa. ꝙ in canibus in rimu tale inrimoniũ. q dirimeret ſi an ,
Mere, abus licet repetere cõ ſoꝛte ſui religi ctũ ꝑ vba de pñn ill ↄgun ꝓpt ammtatg ».

KW 2 . .. ₰„ A1.. ſi⸗ r-

nuere. ꝙ ſponſi non

. Zitulus

¶ Secũñda cõcluſio eſt ꝙ tale mrimoniũ.ſ.
ratificatũ ꝑ verba d pᷣſenti nõ ſoluif ꝑ vo⸗
tũ ſimplex. vñ tenet᷑ vel intrare religionem

vel reddere debitũ vxoꝛe petente. ſz peccat
moꝛtaliter reddẽdo. qꝛ adhuc pᷣt religionẽ

intrare añ cõſummationẽ eiꝰ.nec ſufficeret

ingreſſus religõis in tercio habitu bii dñi⸗

ci vel frãciſci ceũ ꝓfeſſione in ipſo.qꝛ taliꝓ

ſeſſio nõ hʒ vim niſi voni ſunplicis. vñ non
eſt ſuſticiẽs ad tollendũ vinculuʒ cõiugale

et ꝓſeſſus in illa religione tercij habitus qᷓ;
uis veccaret grauiter ↄtrahẽdo qꝛ ↄtra vo
tũ t̃ teneret Ptunonii ((Kerci cõcluſio
eſt ꝙ nec caſtratio quãtacũq; ſupueniens

ſoluit tale mrimoniũ ratũ qꝛ mfimoniũ nõ
inuemit in iure ſolui niſi in certis caſibo.ſed

ille nõ eſt de illis caſibo ; c. Itẽ
vij.c.PHi qͥ.dicit᷑.cõiugũ illoꝝ ᷣ poſt mrimo
nin mẽbꝛis truncanf. aut a barbaris execti
ᷣunt. ꝓpter hãc cãm ſolui non põt.et q;uis
glo.intelligat᷑ de mẽimonio cõſummato. ex
eo qð dr.xxxiij.q.i.S. HNis ita rñũder᷑.cõiugi⸗

um firmar officio. ſ. carnali. m glo. et ante

q;; cõfirmet᷑ impoſſibilitas officij ſoluit vin⸗
culũ cõiugij.negãda eſt illa glo.qꝛ ↄiugiuʒ
ſolo ↄſenſu ꝑ vᷣba de pᷣſenti firmat᷑.⁊ ratum

vocatur. vt no.glo. de teſti c. Supereo.

¶ QQuarta ↄclũſio ꝙ nõ ſolint᷑ tale mfimoni
um ratũ tm̃ ꝑ oꝛdinẽ q eſt ſaccm. vel digni/

tas. Et q;uis mgr ſentẽ. in te xiu videat in/
nen olũ pñt intrare religio
nẽ ſine cõmuni ↄſenſu.ſed etiã ad oꝛdies ꝓ

copulã licʒ epᷣatuʒ acceptare ſtñ cõtrariũ hu

moueri. 1 Hoſti. di car. ꝙ cõiugi añ carnalẽ

ius eſt veꝝ.qꝛ epatꝰex ſui natura nõ hʒ ap/
poni ad mr̃imomũ. cũ epᷣi pꝛius eſſent vniꝰ
vxoꝛis virxi.nihil autẽ follit᷑ niſi a ſuo ↄtra⸗
rio.nec epᷣi moꝛiunt᷑ ciuiliter.cũ ꝓpꝛiũ ha⸗
leant. ſicut ⁊ ceteri clerici ſeculares/Hũñ qꝛ

religio ſoluit mrimoniũ.nõ rõne pfectõnis
ſed rõne moꝛt ciuilis. epᷣalis oꝛdo licet ſit
pfectioꝛ.⁊ ſiłr ſacer oꝛdo licqʒ ſit ꝑfectioꝛ qᷓ;

religio.nõ ſoluit ꝓpter defectũ moꝛtis ciui
lis. ⁊ ideo cõiugatus incoꝛruptꝰ.i.nõ ↄſum
mato mrunonio licite ꝓſitet᷑.qͥ iñ illicite in

ſeculo oꝛdinat᷑.nec ſolint᷑ mrimoniũ. qñ de

oſenſu vxoꝛis oꝛdin af vel epᷣatf.qͥ ad vincu
lũ.vñ vxoꝛ talis eo viuẽte nõ pᷣt eñ alio cõ⸗
tralere. Cõiugatꝰ igit᷑ añ copulã nõ pᷣt eligi

qꝛ cẽſet᷑ lay cꝰ*.nec eſt in ſacris.vel eſt irregu

laris.ſiue ſuſpẽſus.ſed pᷣt poſtulari.et tũc ſi

vxoꝛ conſentiat.ↄſfirm abit᷑.ſed ſi diſſentiat

papa nõ põt eũ ↄfirmare.nec cõſecrare. in
piudiciuʒ vxoꝛis.qͥn.ſ.teneat᷑ reddere debiꝰ

tũ.cñ nõ pomt ↄtra ius dinnũ diſpenſare. ſʒ
põt religionẽ intrare.et pꝛima die de licẽtia

Primus

pape ꝓfiteri. eadẽ die còfirmaxi. et poſimo⸗
dũ oꝛdinari.⁊ cõſecrariHec ſilx de licentia
pape pᷣt cõiugatus inuita vxoꝛe etiayañ co
pulã ad ſacros oꝛdines ꝓmoueri.et ſifue⸗

rit oꝛdinatꝰ.nihilominꝰ tenet᷑ reddexe debi
tñ.qꝛ ſemꝑ ̊ᷣ eſt de iure diuino Simiir nec

papa põt auferre vxoꝛi virũ ſuũ.etiã incoꝛ
ruptũ.i.nõ cõſummato mr̃imonio.et imłto
magis poſt copulã. vtopᷣm faciat cardinalẽ
qꝛ et ille ſtatus ſecularꝭ ẽ nõ regularis. Di
cente qdã cardinali.nos habem religioneʒ

cuiꝰ apoſtate ſunt ſancti vt Hiero/Et ſi ar

guat᷑ ꝙ epi tenẽt locũ apłoꝝ. Sed chꝛiſtus

vocauit iohãnẽ de nuptijs ad apłatũ. etiaʒ
inuita vxoꝛe.ſi veꝝ eſt qð dicũt qͥdã ꝙ ipſa
fuit maria magdalena q ꝓpter ̊ indignata
luxuriata eſt/Rñdet ꝙ epi tenẽt locũ aplło⸗
rũ quo ad dignitatẽ.nõ quo ad pauꝑtatẽ ⁊
moꝛtẽ mũdi.qꝛ illis dictum eſt de mũdo nõ
eſis⸗scferea alia rõ ẽ. qꝛ chꝛiſtꝰ G̊ potuit
facere et p̃m deitatẽ et pᷣm hũ anitatẽ.qꝛ po
teſtatẽ habuit excellẽtiẽ in ſacramẽtis.quã
nulli cõicauit.etiã pape ꝛeterea ꝙ Yo
lhãnes inuita vxoꝛe ſecui ſueritxpᷣm.igno
rat᷑.nec ẽ multũ veriſimile illã fuiſſe mariaʒ
magdalenã.ſed etſi veꝝ eſſʒ ꝙ inuita vxoꝛe
xpm fuerit ſecutꝰ. licite facere potuit.qꝛ apo
ſtolatꝰad quẽ trãſiuit erat ſtatꝰreligionis.⁊
q ad votũ obediẽtie caſtitat pauꝑtat/Et
ſi dicat᷑. ꝙ papa diſpẽſat monachũ ↄtrahe⸗
re mr̃imoniũ viuẽte pꝛima vxoꝛe. puta qꝛ
ille ↄtracto mrimonio cum aliq̃ añ copulaʒ
intrauit religionẽ.et ꝓfeſmus ẽ.et ſic ſolum̃
eſt vinculũ.poſtmodũ magna cã vꝛgẽte vt
pace refoꝛmãda vmꝰregni.vel ꝑ ↄuerſionẽ
vnius gẽt papa diſpẽſatcũ illo monacho
ꝙ cõtrahat cñ alia.qꝛ vinculũ pꝛimuʒ ſuit
ſolutũ.nã ſi vinculũ nõ fuinʒ ſolutũ.papañ
wſſet.niſi dicat᷑ ꝙ ex ſtatuto eccleſie ẽ illa ſo
lutio.qꝛ ſolẽnitas voti eſt ex oꝛdine ecclie.
Drcẽdi ꝙ; b̊ nõ eſt veꝑ.qꝛ ̊ nõ ineſtilli vo

to ꝓpter ſolẽnitatẽ.als ineſſʒ oꝛchni ſaccro.

H ineſt ei rõne moꝛi cuił. DOñ heremitenõ
ſoleniʒzant votũ.ſʒ regulã appꝛobatã.et t
ꝑ votũ leremi ſoluit᷑.qꝛ ̊ eſt ex natura act

mũdo moꝛtificãns.⁊ diuina inſtituniõe a 5
. —

eſt vita heremitica. vt in iohane bapti: E
̊ↄcluſio iſtiꝰ.S.ꝙ mrimoniũ ↄtractũꝑ ve
ba de pñti ſolũ ꝑ ꝓfemione religiomisa

bate ſolui pt. et nõ ꝑ alin modii. etiã aulto .

ritate pape/Canoniſte aut cõiter tenẽt ↄꝛiũ
ſ.ꝙ p aãpa pt dinſoluere ilð. Oñ Yo. an.in
nouelł.ſupꝑ.c.Ex publico.de ↄuerx.ↄiu.dic ꝙ
q;ins inrimoniũ ſit imnitutũ a veo. ratʒa catõ

— „— „

mrimonij iñ firmaf ↄſntutõe ecclie.inq;tũ.
ſ. eſt ſacẽm eccleſie ꝓpter vᷣtutem bapnimt.
rit ñä eſC 1 2 W.rX
.
—
.
. *
.„
.

ſpi⸗
Noi
Nii
ſennen
clin
Miten
ſieti
. unen

Wc
1. Mpte
ſckand
ſenia⸗
nn
m!
N.

Mepſan
dieenn⸗
atäihzf
aſ
4 W
Uneriie⸗
mpnernko
Wncninge
Gnglane N
Mm'nign

Riao Cinen

1. Rlchin
itigi
pring
ilenitpaäne
od
meſtdemnihi

Pecheiſöan

büaniniin,
tſawamineg
zerreng,
weritmn
Miſiſenr
Wginmnn
ep

dra

uweit
ine n
amticchn
si iri
gdnirt
. riem
ciillo man
nculüpenet
nißzſolntizt
no eclkeril⸗
eſteraurat
bnümfüin
ehdnſ,
lirrnula
Iuntnier
nim

Fün ſadnl

YeMN
rnaſz

Gtagkennih.

ien bynſi

d. —

interptatioſq̃ enã appꝛobat᷑ pꝛimo ꝑ apin Tto. in. iiij.⁊ Ricar. ꝙ cõſummato mr̃imo⸗

ℳℛ

.

xxxij. q.v. c. Si aulus. Dieit ga , h is.vt ſupꝛa dictũ eſt.
rNis aha ratio diuim.ſ.reuelatio.ꝑ quã ad N. 7 riry
exemplũ aei facta eſt hec ↄſtitutio vel ota ſe ecundũ . g. liii.

cundo ꝑ fauoꝛẽ fidei. de q̊ in decre. Quãto . nõ põt q̊ͥ ad vinculũ.i.vt pomit cũ alio ↄtra
rõne dicit ſpõſos de pᷣſenti añ carnalẽ copu

rxe. ſſicut et ſvonſi de futuro.& ſpon.cij. et ſic velit ſe ſubttahere a cõſoꝛtio vxoꝛis ꝓpter

Alſſerit etiã pᷣbabile dici poſſe ꝙ cũ circa im

nicũ eſt ̃m Doſtiẽ. q plemius iſta tractauit

.
Mnapꝛopter. xx vi.q.u. Ideʒ Bñdicꝰ ſuꝑ latria.ſed ſi coꝛrigere ſe vellet talis nõ œ
Dicto.c.Ex publico. addes ꝙ ex ptãte abio vimiti e ſipolluat aliquã er clauſtra pu

.
. õ
S H .
.

(CEmopitulum dA.

quai virtutẽ ratiſicatiõis qͥ eſt ꝙ alter alte tionẽ᷑ fiue diſſolutionẽ mfimonqnõ cõſum c⸗ Pre rr en
ro viuẽte nõ po ñſit cõtralxre.põt papa tol· mati.cõtrahẽtibo ppſtmodũ illis cum aljs..⸗ e Tad.n e
lere. vel circa ipſam in aliqbo diſpenſare. v· Dñ tales nõ ſunt ↄdẽnandi.ſed nec cõſulii —
alanto. de diuo?/Coòſummatio vo pꝓ dũ eſt alicui vt ꝓcuret talẽ diſolutionẽ ſiꝰ r- 8 ð
cedi? de iure naturali in pꝛincipio. conſiſtit ue diſpenſa tionẽ cũ tæologi videant᷑ tene⸗ —
em̃ in facto.ꝙ exq̊ factũ eſt neqt non fuiſſe. xe ꝙ nõ woit diſolui niſi ꝑ ingreſſuʒ religi⸗

Dicentẽ. Si infidelis diſcedit.diſcedat. Se⸗ nmio leginime cõtracto alter alteꝝ dimittere

quare videtr᷑ facere poti diuina cõſtitutio.qᷓ bere. Quantũ vᷣo ad cohabitationẽ ⁊ acti
ti an cõiugalẽ non põt alter alteꝝ inu tũ dimitte
lã poſe auctoꝛitate pape inuicẽ ſe abſolue? re.excepta foꝛnicatiõis cã niſi ſoꝛte ad tpᷣs

rõ cõgrue añ copulaʒ poteſt ibi interuenire caſtigationẽ ei ſubtrahẽdo ei ſolaciũ pᷣſen
cõtrariꝰ actus ꝑ diſenſum mutuũ nõ alteri tie ſue. MNaã et qñ vxoꝛ pᷣſtat magnã occaſio
us tm̃ qð nõ eſſyo poſt copulã. Intelligit añnt nẽ ruune viro ſuo.tũc ur pᷣt ſe ſubtraber? a
loc de poteſtate abſoluta.nõ de oꝛdinata ni cõuerſatione ſua. Idẽ Aiber. addẽs ꝙ non
ſi alia cã ſulbeſſet.nõ em̃ fit hoc etiam ſine cẽ opoꝛtet e Pabitare furoni et hmõi.ſi non

erit etia/ pon vult reſipiſcere. xxviij.qi ca. Oxoꝛ.
pedimẽta mr̃imonij reſtringẽda ⁊ larãda po

teſtaeẽ habeat eccleſia. vt de cõſan.et affi.c tem nota §F. V.

NHon debet. Statuere potuit qð hic d᷑ et de qerx foꝛnicatiõe.ſeu adulterio põt vir vxo
vnius ꝓſeſſione et alterius ↄtractu. Potn xẽ dimittere ſeu accuſare.et vxoꝛ viruʒ.niſi
it ᷓpapa etiam dapoteſtate oꝛdinata circa in ſeptem caſibo qͥ infra ponunt᷑.qꝛ in ſunt
mrimoniũ nõ ↄſummatũ hãc cõſtitutionẽ paris cõditiõis.xxxij.q.v.Si⸗ Et õss
facere.⁊ ſit patẽs rõ cõueniens rationi.vt iſta cã.ſ.foꝛnicatõĩs extẽdit᷑ ad foꝛnicatõis Cr SE
nota.xxvij.q:ij. Quapꝛopter. Dũñ circa nõ ſeu adulterij ſuſpitionẽ.ſ.qñ ẽ ſuſpiio vioo 8
ↄſummatũ põt eccleſia ſtatuere q cd placʒ lenta vel certa. verbigra. Si /pbatũ eſt ꝙ fu
dũ tñ ſubſit caauſta. Et ̊ voluit ſinis.c.Ex
bplicoe Meit tñ ipſe Hoſtiẽ.ꝙ nõ expedit

it ſolus cñ ſola. nudus cñ nuda in eodeʒ le
cto.aut ſimul in mult ſecretis locis. in lati

ccirca loc multũ laxet halenas. nec eiam bulis ad h̊ cõmodis et ꝛis eleci olibere di⸗
eſt tutũ. In mntimonio vᷣo ↄſummato fieri mittit᷑ v o: rmig:. Dixit .·¶ Itẽ ſecũdo
extẽdit᷑ ad viciũ ſodomiticũ.vi ꝓpter Hhᷣoſ

„

nõ põt qͥn ꝑ ipᷣm repᷣſentef cõfoꝛmitas car⸗
nis inter chꝛiſtũ ⁊ eccleſia.q̃ nullatenꝰ rũpi ſit alter alteꝝ dimittere.xxx
põt.ꝙ ſi ꝑ religionẽ illudrũpi poſſet eſſet cõ accuſatiões.⁊.,Cc.Z PBe. enã de pal.
foꝛmitatis violatoꝛ.et innueret ꝙ expecta dicit ꝙ h̊ extedit᷑ ad viciũ ſodomiticũ ⁊ pol
ret aliã fidẽ ⁊ aliã eccleſiã quã ſibi chꝛiſtus lutionẽ extraoꝛdinariã cũ alio vł cũ alia cõöd)·
vniret et itęꝑ deſpõſaxet.qð falſum et here- miſſam. Et idẽ dicũt qͥ dam de oĩ pctõ na,/
turã.¶ Atẽ tercio extedit᷑ ad inſidelitatẽ ᷓ
hic ⁊ remittit ad ſummã.IJdẽ etiam ponit diĩ foꝛnicatio ſpnalis.vt ſi alter incidati he
Jo. an.in regula. Actus leginmi.in.vi.in reſim iudaiſmũ vel gennltateʒ.et pᷣcipue ſi
mercuralibo. Et Anto. de bu.⁊ Axchi.in. c. tralit cõiugẽ adiſidelitatẽ. xxviij.qi. Ado

Qm̃es

Inta mrimonmiũ ꝑ vᷣba de pᷣſenti papa diſſol- dor) videt᷑ ꝙ dimitti poſſit ab vxoꝛe
Mere pᷣt etiã nullã cã ſub iſtete de ptãte oꝛcdi loc. ar. xx 2
nata nõ niſi exlegitima cã. Et nõ ſolũ de cõ qͥd egit cũ ꝓpꝛia vxoꝛe.vm Bug.et Nau.
ſenſu vtriuſq;. ſed enã ſi tm̃ adeſſet conſen vxoꝛ põt eum dimittere.ſi m̃ ipia nõ fuit in ch n er A.
ſus vnius cõiug) legitima cã ſubſiſtente. vt culpa.ſ.aſſentiẽdo.ſ̊ violẽtata. velionoo
it bic glo.in n.cũ circa mrimonmiũ nõ cõ tæcepta.⁊ hmõiEx vicio at molliciei ed. H
ſummatum papa poſit.quõ vult.diſpẽſare ſ.alter ↄiugũ polluu ſeipᷣm.nec pᷣttar domiii —*².
ym Inno. hic. Didi alidsbullas 2 O Jarti nim bug/ Yic er ſola volſitate adulieracdi
ni. v. et Eugenij. iij. cõnnẽtes talẽ diſpẽſas ſine oꝑe lubiecuto nõ põt dimitt ᷣm gunl.

ab vroꝛe ppter 1. d EEE
OJeretrices Nem ſi fale 4 5”äl!e

—

õ

—DE „4½¾ — 6
r — 3 .

..

R

. 0
¶Titulus Primus
Sed nota ꝙ iſta dimiſſio põt fieri dupli ceuſaf erip̃dicta ſi habuit ꝓbabilẽ ignoꝛan⸗ ft
citer. DOno mõ q̊ ad tlvꝛi ſeꝑpationẽ. Scðo 3 tiã. Fᷣm Ricar/Cercio ſi fuit cognita ab ali Au
mõ q̊ ad cohabitatiõis ſepationẽ Et iſte ſe latenter.quẽ łredehat ꝓpꝛiũ viꝝ.et eſt gr. fi
cũdꝰ hʒ etiã pꝛimũ modũ implicitũ. Dimiſ e xxiiijiq ũ. An lectũ/⸗ uartſi fuit yi oppᷣſ⸗ n
ſo pꝛimo mõ.ſ.q̊ ad thor. vicʒ denegãdo illi ſa. vt.vxx .q.v.Pſito. Hoc aũt intaligo eme
— debitũ.poteſt fieri ꝓpꝛia auctoꝛitate etiã ſi / de vi abſoluta. ſ ſi mem.vel pᷣcepto parẽtũ (eit
ne iudicio eccleſie.qñ innocenti ↄſtat cerre inſtãna ↄſanguineo x.vel alia ſimili cã foꝛ⸗/ io
de adulterio ↄiugis.tunc em̃ abſq; peccato nicarer᷑ cũ ahq̊.etiã ↄtibẽdo cũ illo. fa⸗ Pe
pᷣt ei denegare debitũ.et h̊ niſi ↄpellat aucto cto nõ excuſaref. xxxij.q.vij. Om̃es/⸗ con-
ritate eccleſie. vel niſi iſe poſtea adulteraſ/ Ltus eſt qñ recõciliauerit eã ſibi po adulte⸗
ſet. aut etiã ſi petiſſet vel reddidiſſet debitu, riũ cõminx. vel es publice adulterantẽ te- e ge
em̃ vider ſibi recõciliaſſe Dñ nõ põt inno/ i.i:cij ſe. Huiꝰ rõ eſt ᷣm Ricar.qꝛ crimẽ ꝑ l
cẽs ampliꝰ denegare debitũ adultero niſi re recõciliationẽ vimiſin gmpyliꝰ obijcinõ dz a
cidiuaret. Pe.de pal. vbi delinqns oĩno vel·/niſi ſeẽtur recidiuũ/Sexi c.licʒraro occur ⸗ 4
let ſe emẽdaxe vłpᷣſumeret᷑ penitẽs dʒ innorat. ſi aliqs infidelis ↄiugẽ infidelem dimit *
centi ꝑſuaderi ꝙ ſibi recõciliet iñ ad hoc co tat.dato ſibi lilello repudij.et illa nubat ſe
gi nõ põt ꝑ ſubttactioneʒ abſolutiõis niſi ᷣecũdo viro ſuo ſi vterq; cõuertaf ad ſidẽ. te W .
ſceret ex odio vel vindicta. m tlv.in.iiſj. netr᷑ mariteã recipe.nõ obſtãte ꝙ ſit ab illo
53 Gfu aũñ ſcm nſodũ.ſ.cohabitatiõis ſeꝭ cognitat:cui ſe ↄiũgit. niſi fuerit alteri ſoꝛni W
pationẽ qð dr diuoꝛtiũ nõ põt alter alteꝝ Acata.extra de diuoꝛ. Haudemus Septimꝰ
dimittere ſine iudicio eccleſie. et ſi dimiſe/ eſt.ſi vir ↄuincit᷑ adulterari.xxxij.q.vi.ꝑ to
rit.debet eogi ad recipienduʒ niſi foꝛnicatio tũ. Obi etiã nota.ꝙ ſi vir ẽ adulieratus oc “
incõtinenti poſſit ꝓbari.Et ſᷣm Hoſt.infra culte.vxoꝛ manifeſte.nõ põt vix ſins pctõ A
octo dies.ſi ꝓbet nõ reſtituet als ſic. Et q̊ in vxoꝛẽ dimittere.qꝛ vxoꝛi nõ deficit excipiẽ dͤ
telligẽdũ eſt ᷣm Ricar.qñ mr̃imoniũ eſt ce⸗ di ius.ſʒ ꝓbatio.ſm tlv. Ray. et Alber. ſi tñ 1 KEg
lebꝛatũ in facie eccleſie.vel coꝛã teſtibus.ſʒ vir egiſſʒ penitẽtiã.⁊ vreꝛ nollet agere.ſed eieiͤ
ſierat oĩno clãdeſtinũ.poteſt ꝓpꝛia aucto pſeueraret in adulterio. poſſet ſine pctõ acè⸗
— ritate dimittere.etiã quo ad co habitatõeʒ · cuſare et dimittere.xxxij.q.i. in q̃ttuoꝛ pꝛi unu
a c- De ci e lle. Dicket tñ ꝙ teneat illud mfimoniũ mis.c. Aſtos caſus ponit etiaʒ Ricar. et ad ſiſie
3 notiſicare eccleſie. ad vitãda picula qinde f. Alq addũt. viij. caſuʒ. ſ. ſi vir abſtinẽdo i
poſſent cõtingere. Atẽ ᷣm Noſti.ſi adulteri ↄtra volũtatẽ vxoꝛis.ei occaſionẽ adulte A
um ſit notoꝛiũ.ita ꝙ inficiatiõi nõ ſit locꝰ& randi dedit.xxxiij.q.v.c.Si dicatſtũ.Alij di
tunc pᷣt dimittere auctoꝛitate ſua.er̃ q di/ cunt.ꝙ non ꝓpter h̊ excuſaret᷑ mulieradul in
uoꝛ.c. Significaſti:et multofoꝛti debitũ ne terãs.qͥn vir poſet ęã ꝓpter adulterium di E
2 e: Fae Anne &. Buil. dicit h eẽ veꝝ.ſi mittere. vᷣm glo¶ Hota etiã ꝙ pnĩa ſacta ..
D= alter recedit a cõiuge. et publice moꝛatcũ in adulterio nõ tollit.qͥn poſſit accuſari vel —”
adultero.vel adulterg.als ſi ꝓpꝛia auetoꝛi excipi de ipſo adulterio. in foꝛo cõtentioſo. 12
tate dimitteret.coget recie. xrrrxliüj. ij. Admonere. et. vi. i. QRui crimẽ 4
¶ Caſus gutemi n 6 Vi. dee tiñ innocẽs pcere penitẽti. et ſbi recõcẽ .
en . V,n le ligri. ex caritate et qdã etate q;uis non te
bo vroꝛ ꝓpter adulteriñ ↄmiſſinz nõ pᷣt dij neatrex neceſſitate.ſ.qtũ ad reddẽdũ ei de⸗
mitti. ſeu accuſari. ſunt hiſcom Ray/ Eii bitũ cõiugale.¶ Itẽ ſi vn?cõingũ foꝛni cet en
&ιD⸗ r „ mus caſus E. ſi iCſe nne weeg: u carnaliter et alter ſpũaliter.ſ.labedo in b⸗ ) i
= G9 A 4 24gno. (õſan „Ocretione. Idé eſt m pe. reſim. Fm Poſti. Bof. admittet ↄpẽſatio . ilei
Da .r WP. aSe⸗uE WpPal. ſi vir ſauitet non ꝓhibuit cũ potuir. ſi t foꝛnicationẽ ſpũalẽ dimittat qͥ in ᷣſaʒ „ X ik
— rdr n n. Igdé em eſt ſcientẽ nõ ꝓhibere cñ poſſit deli / incidat. als ꝓcederet᷑ 3 eũ.⁊ nõ audiref cõö KRD i⸗
Tr Pe . — ciũ inferioꝛis repare. ſecus aũt ſi indirecte trxa ſuũ ↄiugẽ ¶ &nectꝰ accuſatõis de aduj ?ꝰ·
Per 1. — . — r ei occaſionẽ dechſſet expellẽdo eã. vel neceſ terio ẽ. ꝙ ſi maritꝰ ꝓbet qð intẽdit.vel mu .„ .
᷑ ſaria denegãdo.qꝛ nõ eſt ignoſcendũ ei.q̃ p er h̊ cõſiteaf.niſi mulier replicʒ j eũ aliquẽ Sð on
i e eer r E, textu pauptat; turpiſſimã vita elegit. ff. de de pᷣdictꝭ.vij.caſibo.abſoluit a en cohabi⸗ ,.—,
õ ade. le. . rtu.nu Jl. i Balicna cnibmn virunn tatione ⁊ ſeruitute.q̃ ſibi tenebat p̃t aſſu⸗
credes dfunctũ. nupſit alteri. qꝛ maritꝰre/ mere habitũ religiois eo inuito.xxvij geĩ. H
diens tenetf eã recpe. nõ obſtate tali adul/ Zgativſa. in ſeculo ſinseo viuere po? ſed 1
terio. niſi ſteterit ſciter eũ ſcvo marito. voſt im zZiinere tenet. ᷣm R ay.uv et Pe. Apia
BbpꝛimnWnit. xxxilij: q.i. E p bellici. Ex? aut dimiſſa ppteraculten. n6 Fot imiare 8
(700 6 er r. P-r X (
. . e
. — —, . „ L
N
O 3
— . .
. „ W”
●

6 erligionẽ ↄtradicẽte viro.ſed ſi ingreſſa eſſʒ
1 viro ſeiẽte et nõ ſibi cõtradicẽte.ſatis põt
ci videri data licẽtia.et vir tenebit᷑ cõtinere.
fle Et ſi ingręſſa fuerit ↄtra voluntatẽ viri.po⸗/⸗
Nrini trerit relio r veer e Erẽ in ſeciil o re⸗
ior⸗ manentẽ.et poſt diuoꝛtiũ põt innocẽs adul
N terã recõciliare.i.admittere ad ſui cohabij/
Du tationẽ.et ad actũ ↄiggalẽ. et ſi nollet cogi
Crle, Pſſet.et loc eſt verum ſi nocẽs de adulterio

nu ta ꝙ ſi poſt diuoꝛtiũ qͥ erat innocẽs.factꝰ ſit
. 6 noc&s in crimie adulterij.põt et delet cogi ꝑ
uas vo hum iudicẽ. recõcili ari ſibi adulterũ aiugẽ. et p/

Prv 565cipue ipſo loc petẽte. et adulteriũ allegaãte.
mont ea e

dnt cõmiſſum poſt diuoꝛtiũ ab eo qͥ innocẽs pꝛi
zi us fuerat. S⸗ ſi woſt diuoꝛtij ſententiaʒ
ncoe Zſtiterit eccleſiã fuiſſe deceptam ꝑ falſos te⸗
tabilv ſtes et hmõi.delvt ſic ſwpliatus reſtitui.Cali
iſmi ter etiã ſi alter iã feciſet feſſionẽ inaliq̃ re
püm ligione.vel cepinet ſacerdotiũ. ſi ̊ petat.et
/ tenet reſtitutus reddere debitũ.ſed exigere
1s0 nõ põt. Sʒ ſi ſic ſwoliatus nõ petit reſtituno
nẽ ille q iã factus eſt ſacerdos.vel ꝓfeſſus.
e nõ põt ipſe ꝑtere ſociũ in ↄiugẽ. tẽ no
ini ta ꝙ cum reſtituit᷑ aliqᷓ vxoꝛ viro.ſi Gee ſe
ſed hjꝛalere ſuſpectũ viruan.ne foꝛte eã ledat.et
ac cCcaãm veriſimilr oñdit.ad iudicẽ ſpectat face/⸗
N re eauere ſibi ſufficiẽti cautione ꝙ tractabit
a ęe bñ. et ꝙ nõ ledat eã in ꝑſona vel rebb.et
nao haãc cauſam pᷣſtabit ꝑ iuramentũ.xxxij.q.i.

Aane .61 De buͦdicto. ſed i muler nõ »fidat d iura/
Dodi a mẽto debet pᷣſtare cautionẽ pignoꝛaticiã vł

eradli net. T= fideiuſſoꝛiã ſub certa pena. xxiij. , Pꝛo/
funſdi 6αα deſt. DOrſi capitali odio ita eã ꝑſequeretur/

aſn E. hHWhwerito deipſa diffidat nec poſſit ei de cau

ſanve tione ſufficienti ꝓuideri nõ ſolũ nõ delet ei
rnnob, reſtitui ſed ab eo ponꝰ remoueri. ̃ᷣm Ray.
ian et Pe. —
— Lota ſzm Inno. §. Vii.
Fei wvw vir tũc tenet ſeqͥ vxoꝛeʒ.qũñ.ſ.itinerãt cũñ
eniet Neceſſaria cã.ſed vxoꝛ tenet᷑ ſeqͥ virũ ex q̃/
Nint cũq; cã recedat.ſi womieiliũ trãſterẽs niſi ve

. lit e tralere ad pctm̃.et᷑ de diuoꝛ.c. Queſi⸗

uit. Re tñ ſi eſſet vagabundus. xxxiiij.q.ij.
Si q̊s neceſſitate. AIdẽ Ber. ⁊ Hõſt. Et ãd

nh⸗

rn⸗ .·qit Hoſti. ꝙ ſi in voto vltra marino vxoꝛ
ni. . „ . pfſequi virũ et remanere ſi voluerit. ſic in
sii omni itinere volũtatis cũ ꝓpoſito reuertẽ
ttth . di. qð vider intelligendũ de longo itinere.
jötaſtt ſed vbi trãſferat wmiciliũ de loco ad locuʒ

gi vyrroagenet ſeqͥ eũ.xiij.q.ij. Onaq̃q;. Et ᷣm

Buil. delet eũ ſequsetiã in carcerẽ a in exili
ce um. qo intelligit de carcere qtũ ad debituʒ
. reddedũſſeruata oneſtateqᷓ ad exili.q̊ ad
Cna frns⸗H. erte rrn ſ2 J r.
* ssAre⸗ RB
Ü
—, . .„
2 .
.
ſ . .

diſ. xxxir circa cohabitationẽ coniugu.

minn dCoeꝛrept eſt. nã ſi manet incoꝛrigibilis.nõ ereſti. ſw. Ex trãſmiſſa.et. c. Tfas,ĩ fi. Onñ
11/ W◻ Delet ſibi eã innocẽs vecõciliare. ¶ Atẽ no/ſalſa ẽg o. extra de diuoꝛ. c.ij.ꝗᷓ dicit ꝙ nõ ẽ

Auantum ad H.i.

cohabitandũ ſi nutrire pᷣt. et ꝑiculũ anie et
coꝛꝑis nõ iminet.vel vxoꝛ põt virũ nutrire
Sʒz nota diligẽter q̃ dicit Pe,. de pal i. iiij

O 1 1b ign. Di Pee
cit em ꝙ ſi in vno cõiugũ ſit tale crimẽ ꝙ ti . —

met alter coꝛꝑi ſuo.nec pᷣt ſibi ſecure aliter
Pꝓiidere. licʒ dimittere talẽ nec tenet᷑ coha
bitare.qꝛ ſi nõ tenet᷑ debitũ reddere cũ ꝑicu
lo coꝛꝑis ſui.multominꝰ cohabitare. extrę

n

dimitteda vxoꝛ etiã ſi vite viri fuerit inſidi

ata.¶¶ Itẽ qñ vn?cõiugũ trahit alteꝝ adci †.. —. ——

mẽ ità ꝙ licet nõ cogat᷑ peccare.tñ ꝓpter ꝑi
culũ ſue fragilitatꝭ ne coniugalis ſocietas

ißp̃m pꝑtrabat ad deus tenent illud. Si ocu⸗

lus tuus dexter ſcãdaliʒat te erue eũ ⁊c.Si
em̃ cũ ꝑiculo coꝛꝑis nõ tenet᷑manere.mul
tominus cũ ꝑiculo anĩe.e ſicut nõ tenet᷑ s
pter piculũ infelicitatis cohabitare cũ inſi⸗
deli.ita nec ꝓpter ꝑiculũ alioꝛũ criminũ.li⸗
cet ad nullũ poſſit cogi.Et licet iſtud ſit gra
uius q; alia. iñ minimũ ꝑiculũ moꝛtalis pᷣ/
Ponderat maximo piculo coꝛꝑis. ⁊ licʒ in H
ſit diſſimile ꝙ ĩuito aufert᷑ vita coꝛꝑis nõ
anĩe.tñ iſta diſſimilitudo tenet ita in infide
litate ſicut in alijs vicijs.qꝛ nullũ peccatu
cadit in inuitũ./Itẽ ꝓpter alia crimia vmꝰ
b alter non timet ꝓbabiliter anime ſue.
nec coꝛꝑi.nõ debet derelinqre cõiugeʒ etiã ſi
ſit incoꝛrigibilis niſi ſit foꝛnicatio carnalis
etiã ſemel cõmiſſa.velſpũalis foꝛnicatio.i.
infidelitas in q̃ ſit incoꝛrigibilis. Et ſic in⸗
telligit᷑ extra de diuoꝛ.cij.

¶ De votis cõiugatoꝝ.

vlpegrinatõis ⁊ hmõi facta añ mr̃i

nei implere vo ta abſtineétie enã inuita vxo
re niſi ꝑ ̊ fieret pᷣiudiciũ vxoꝛi puta ꝗꝛ red
deret᷑ ĩpotẽs ad redditionẽ debiti m Hug.
xxrxij.q. v. DPꝛecepit: et. c. chꝛiſtiang. Nota
etiã ꝙ ſi vir dedit iã licẽtiã vxoꝛi iplẽdi vo/⸗
tũ abſtinentie ſi poſtea reuocat rõnabili cã

mot.bñfacit.ſi ſine cã reuocat.peccat.tñ in

vtroq; caſu vxoꝛ debet olbedire et nõ peccat
Rav. xxxiij.q. v. Manifeſtũ. 1.c. Doluit.

„„

votum pegrinationis vnus nõ põt ſine cõ
ſenſu alterius facere ſeufactũ adiplere ᷣm
Ray. et Hoſti.imo ſᷣm Anno.põt reuoca⸗
re ſi aliqñ cõſenſit.licet peccet. Excipit ᷣm
pᷣdictos aliqñ votũ hieroſolimitanum.qõ

. *

14

ör Vota abſtinetie⸗

moniũ Zctũ ſiue poſtea nõ tenet.nec dʒĩple ʒ33 1 —– roS
re Zdicẽte viro Hars: vir pt vouere ⁊ te e r r ſrr.
733 =rr n ſan .) ſl..

(LZitulus

t ſacere vir ſine vxoꝛis licẽtia. ⁊ factũñ adiĩ
plere. vxroꝛ tñ vt aſſentiat eſt attẽtiadmo/
nenda. vel ſi nõ vult remanere ſequat virü
icit tñ bea. tlv. in qᷣlibet. ⁊ Alber. ꝙ non
d. eſt cõſulendũ viro ꝙ accipiat crucẽ ad traſ
ferendũ ſe vltra mare ſi vxoꝛ ſit talis ꝙ nõ
woſſit ſequi. et de eius in cõtinentia timet.
roꝛ ᷣm Hoſti.pᷣt etiã inuito viro votuʒ
hieroſolimitanũ emittere. ſed ſi ſuſpecta vł
ſit nimis iuuenis nõ exequat᷑ pſonaliter ſed
votũ redimat. als vadat ma xie ſi talis eſt
que ſecũ poſſet ducere bellatoꝛes/⸗
vo ad modicã pegrinationẽ eſiã ſine voto
ꝓpter diſponendã womũ. vel q;tũ ad tranſ
ferendũ comiciliũ alio.videt᷑ dicere b. ilxi
iiij. ꝙ põt vir boc facere ſine licẽtia vxoꝛis.
quia in diſpoſitione womus et regimine vi⸗

e mulier eſt ſubiecta viro et nõ ecõuerſo.
. 2 Hicit tñ Dug. xxxiij. q. v. OTamfeſtu.⸗
ꝙ vir illa vxoꝛis vota reuocare põt.q̃ ipſa
implere nõ põt ſine ſcãdalo viri. vt de ieiu
nijs. de ſurgẽdo ad matutinas. a bmõi. alia
non. vt ſi vxoꝛ vouit dare alid de ꝓpꝛio.

vbi ↄſuetudo ẽ ꝙ mulier habeat bona para
fernalia vel ſi vouit aliquã oꝛõnẽ ⁊ hmõi.
Quantũ ad votũ ꝗ. i.
caſtitatis cõiugatoꝝ. Sciendũ ſᷣm Raxveet
Alber. ꝙ vix et vxoꝛ ad paria iudicant.xxxij.
i:Si 8. Poteſt aũt fieri tale votũ tripli⸗
citer. Ono mõ ꝙ vnus emittat votũ caſti
tatis altero inuito velignoꝛãte.ſeu ſine li⸗
cẽtia alterius/ Secũdo g vnus tm̃ cũ
licẽtia alterius emittat/ (er vterq; de

pari cõſenſu ſimul emittat᷑.¶¶ Et pꝛimo mõ
cũ.ſ.vnus cõiugũ vouet caſtitatẽ ſine licen
tia alteriꝰ.ſi inter eos ſit tm̃ mr̃imoniũ inici
atum.puta ꝑ ſponſalia.ſᷣm pꝑe. de palu. Aut
opoꝛtet ꝙ frãgant ſponſalia de mutuo aſſen
ſu. et ſic poſtea ſeruet votũ. vel intret religi
onẽ. ſi ſponſa eſt q̃ vouit.ſed ſi ſponſus vo/⸗
uit.ipſe vel religionẽ intret.vel ſacruʒ oꝛdi⸗
nẽ ſuſcipiat.et ſic diſſoluunt᷑ ſpõſalia etiam
2ↄtra voluntaté alterius. vel faciat conten⸗
tũ alteꝝ.ſ.qͥ nõ vouit de nõ ↄſummãdo ma
trimonio/Et dicit idẽ ꝑe. ꝙ ᷣm tlo.ꝑ votũ
ſimplex ſoluunt᷑ ſponſalia.qð ſi verũ eſſʒ.nõ
teneretr᷑ religionẽ intrare qͥ vouit.ſed poſſet
4 remanere in ſeculo cõtinẽdo.Sʒ cũ iura ar
4 tent ad complendũ ſponſalia niſi in caſiba qͥ

nõ ponit᷑.iunꝰ eſt tenere cõtrariũ/Si aũt eſ
ſet inter ilos mr̃imoniũ ratſicatũ.ſꝑ ver⸗
ba de pᷣſenti.ſed nõ ↄſummatũ.iũc in Pe.
tenet intrare religionẽ.ſiue vir ſiue mulier.
niſi cõiunx qͥ nõ vouit velit eũ dimittere. ſi

buſdã expſſis.de q bo ſupꝛa.⁊ inter illos iſte

re Ar
Wagi .

ι
ℳ õ ℳ 1
46 464 *
Varrguns ,

Erimus

ne debiti petitione. qꝛ nõ potuit vouere in

piudiciuz alterius.et ſic eſt illi obligat ſub
ↄditione ſi nõ intret religionẽ.qð poteſt fa/
cere altero inuito.et tunc ꝑ ꝓfemionez in q
moꝛit᷑ cimiliter. ſoluit᷑ vinculũ mr̃im nce⸗
ſi eſt cõſummatũ.nõ põtintrare religioneʒ
altero inuito.niſi ob foꝛnicationẽ notoꝛiꝰs
ſz de hoc vide ſupꝛa miuE ſi alter ca⸗
ſte vixit. tũc vtrũ alius pomt vouere conti
nentiã ſine licẽtia alterius q;tũ ad redditio
nẽ debiti. In hoc ↄcoꝛdãt oẽs.qꝛ nõ pᷣt.Rõ

QAuantuũ eſt ᷣm Ricar. qꝛ B eſſz facere votũ de alie/

no. qð nõ licet/Sed q;tũ ad exactionẽ ſunt O
varie opi. vt refert Pe.Aliq dicũt ꝙ non
põt fieri tale votũ. Oñ ⁊ Duran.i.iii.dic
loc votũ indiſcretũ et ꝑiculoſuʒ.qꝛ reddit᷑
alteri nimis oneroſũ.vt ſꝑ ipſe haleat ſubi
re ↄfuſionẽ in exigẽdo.⁊ pcipue ſi viro vo
uente mulier haberet exigere. q cõiterin B
é mag verecũda. et nimis piculoſum eſtin
igne ſtare.i.iuxta vxoꝛẽ.⁊ vꝛgẽte ↄcupiſcẽ⸗
tia nõ poſſe exigere Et ad hac videt᷑ declina
re b. tho. in. iiij. Dicit em̃ ꝙ tale votũ factũ
ab vnd ſine eipſſo cõſenſu alterius.põt al⸗

ter irritare. et ſi irritat nõ tenetur implere.

Siaũt audito voto ↄſoꝛtꝭ ꝓtũc tacet ⁊ diſ
ſimulat. nec ratiſicat, ſi poſtea ↄdicit et irri⸗
tat. ſimiliter nõ tenet᷑ iplere. Pãc opi. dicit
Do neawhn golltet viiſ eſſe gpbiliare
Addẽs ꝙ etã ſi talis ͥ vouit ſine licẽtia al
teriꝰ exigeret etiã cũ pctõ moꝛtali.puta p⸗
ſuppoſita veritate alterius opini.ↄtrarie.t
net exactdebitũ reddere. als peccaret/Alj O⸗
etiã dicunt.ꝙ pᷣt fieri tale votũ.ſ.de nõ exi⸗
gendo debitũ.rõ qꝛ H ẽ volũtatꝭ.ſ.petere de
bitũ.et ẽ ꝑfectionis nõ petere.et de his ẽ vo
tũ.Et dic Ricar.in.iiij.hãc opi.eſſe cõmuui
oꝛẽ ⁊ tutioꝛẽ.Et ad hãc vr declinare ꝑe.de
pal.dicẽs tñ ꝙ ̊ nõ eſſʒ alicui ↄſulẽdũ.ma
rime ſi ꝑ ̊ mrimoniũ redderet᷑ oneroſuʒ al
teri.puta vxoꝛi ſuſpecte vel verecũde in pe⸗
tẽdo debitũ.⁊ lIʒ tal peccet vouẽdo.non pꝑete
re.ſi tñ vouit.tenet᷑ ſeruare inq;tũ põt.ſinęg
H̊ ꝙ reddet mr̃imoniũ oneroſum.puta red/
dẽdo nõ ſolũ exigẽti eypᷣſſe.ſʒ interpᷣtgtiue.
d tollẽdũ igit᷑ omne dubiũ.bonũ eſſeĩ pete
re ſuꝑ hmõi diſpẽſationẽ. Et poſſʒ in hmqi
eps diſpẽſare vt aꝑte trahi pᷣt ex his ᷣhici.
io.an.i nouel.i.c.rurſus.ex᷑ qͥ cleri.vłvouẽ..

Quantum acd ſeeuũ F. lii.
dũ modũ.cũ.ſ.vnꝰvouet ↄtinentiã de licen
nia alteriꝰ loquẽdo de voto ſolẽni rorgiõis
Dicit pe.de pał.ꝙ cirta lvc eſt duplex opi.
Quidã em̃ dicunt.ꝙ licet intrando religio
nẽ iſtud deleat obſeruari.ꝙ ſi ille de cuius li

P6 e A hrer 4 prr PE

LNW

22 Koe

4 7 W A.

— ——
σ 1466 64 6%.

W 1

. — — 2 32 —
— . —— „ 4
— 1 AECie — 6 2 . ar- 1 n . ⸗ ſe. .

Piatm . = rg- 4

ℳ .

—— r

. Ado⸗ . . ü4 J n A u . V — 9gn. 6 g 45%
eele: wir . r ber F. n n 2 — A 1
. .. — „ „ — õ . .r.S

ℳ— 2A.-K. & e=D .

α ₰
ſTr. Be A e ¾ O

——

J
5. ℳ
in ſic ſtl
Aα.
e ſer ͤ,

„55

lerorale⸗

,

S

. . Ir ) er. e, enn 51 4 4 D r Eir. 1 C α br F r er. ,.
2 — . . „ —
. — r . en ſrer. nrr. 6r Ja. PleAnſ D dr eh e ee .
ans ene g . S —G r. 9. . H E. r ſi. SL , D . .

— . –— „
2 ſn MhS en . Dzy PG- SFe, 4. „e-

. 4

e Taĩ

. „ re, „ . 1
wolereft genkig alter intrat ge iat 5 ð rrr 1 =Drrs par asz Syeg. MU
erefb Bentie 1 ter inttar religionẽ eſt ſenexn non cari votũ viri oꝛdinati.nectenet᷑ inſe pꝛok
ipef plong lulecta de incõtinẽtia. põt in ſeculo pter loc ei reddere debitum petenti. nec ipo. . ,. „C . 3
EReaund remanere vouẽdo ↄtinentiã. ſed ſi eſt iuue macſa wet vtellti, nec ipſo, . P. en,CPr
N nis vel ꝑſona ſuſæcta.nõ põt in nigen. terit eũ glio otraereals mfimo A. e ., ..e .
frig ſeculaseti wirtutrarenein, ri. niũ eſer nullũ. nec eſt ſimile de pfeſſione er· er , r ,
– extra de cõuer. ↄiu. c. Cũ ſigene. Dr⸗ alet oꝛdinatiõe, quia plibitio eccleſie põt fae —oD—
roori tñ iſtud nõ obſeru *= aget.. oeat. re ꝓfeſſionẽ nullã.nõ aũt oꝛdinẽ Pe/Sed r e n
iletc⸗ ro cõſennente vroꝛe in voto abſtinentie. cepit vir oꝛdi ſ⸗ cente et cõtradicete re⸗ 7 7
re cont idẽ vir poteſt reuocate poſtea.licʒ peccet rej reſtit aoe tris ſacruͦ ipſe qͥdem vwonet er
ncaimn uocando ſine iuſta cã. illa tñ tener obedire. dere tener teniu ſen oꝛ ſv deſter ſie red
ſöpthi ita et in voto caſtitatis quo ad vtrũq;. qꝛ poſt moꝛtem wro on Enee erigere nec
irei ſcʒ vno vouẽte ↄtinentiã de licentia alteri nullum ert miäimonium. . . s
niſinn us. ſi poſtea licẽtians reuocet.licʒ peccet. tñ 4 ....
en licentiatus reddere tenet debituz. Et ſubdit uantu ad tercin g.iiii. — -— O5
. lem He. & woſſet ſic diſtingui/c aut licen moũ cu ſeʒ vterq; pari ↄſenſu vouerit cõ T. SSSõ
Ararſoi q tiiet de incontinẽtia. et vult ſimiliter cõ ebitũ vel reddere niſi cũ petõ igere en . er .
tinere et vouere. tũc integra. e niſ en petõ moꝛtali im- rnr= . .
lnn ec; coniunrens nege negra.. an, Yo. neapo. et alios. Et ſi vnuseor frangz“ cl rn
ötrns teq;ᷓ coniunx eius ꝓfiteatpoſſit reuocare li S. K SeO& rangggyg-y-
unet⸗ ia. ſi i ret votũ.puta aliã cognoſcẽdo. alter nibhi,⸗ w r
inetn centia. ſicut ⁊ mandatũ re aducintegra re lominus tenet ſeruare. ar. xxxiij. q. v.c. Ab dHE
anſi uocari poteſt. tñ poſt votũ ſolẽne emiſum a deo. ſed vbi eſſet ꝑpiculũ incõtinetie qꝛ pſo⸗
einn licẽtiato.nõ pat reuocare ipm. Et ſic intel?y ne ſuſecte foꝛte lonnj eſſet diſpeſan, gio⸗ 4 . r., J* An rre
ſeri ligit᷑.c. Agathoſa. vij. q. ij. et. x j. q. v xe ſuij . ones qᷣ ſr e Seeen . . J.
ptal⸗ Ul ur0? ut licentiatus eſt perſong ſu eps poſſet diſpenſare.¶ Atẽ m PBe. x pa.k···ẽ
le dna Wertnilttetlone W nin umer er talis qñ alter cõiugũ intrat religionẽ et p kenne Ir .. de) „. he⸗ye⸗⸗
5 poterat liceétiare de intrãdo.⁊ tunc lic litero intiite 1 ntetur
1i. ſſene —EUIC3 altero inuito poteſt reuocari ad petitiones
n, eccetreuoao wſt votu ſolene in quia il ipfius. et reuocatus tenet ecelene debiruz
i fun ne Seinil umn tener icennae we⸗ ſʒ nõ poteſt exigere rõne voti. oꝛtuo eo
£ 0
de oneontng Eremg ein nalt cõcluſi qui reuocauerat. is q̊ ꝓfeſſus fuerat indu⸗
ia de voto ſimpliel emſo we lieetn alee (Eédus é vt redeat ad monaſterin.· nõ tũ co e-i. Jr = r-ar N,.1
nnß⸗ aren aicn liectian ering,. gendus. cuius rõ eſt qꝛ pſemio eius non te Fr. k. a K. 4
iet ſenra de inchmenta r ate ſi eſt ſu nuit exquo non intrauit de licetia eoͤugis. C .c e- „.
ee. ſpecta de incõtinentia. Et argumentuz adh ſue. et q;uis nõ wo it wſtmoꝛtẽ ree e l . ..
1 ſumit a foꝛtioꝛi ꝑʒ.c.i.de cõuer.ↄiu/Sʒ woe raſere c a ilt ſtmoꝛtẽ reuocans e. —
oen/ multi et pcipue t v. in. iiij.et o.1 earol n . ae ch alio.tñ ſi Zxit mtimoniu tene⸗ NA 6 jn 7⸗ „. . °
Nk glllet. vii oicͦr vo t atinetie emiſiüim rbtugi eheenn ahennenn D PRrr rr er e
p lej ab vno ↄiugũ de licẽtia alterius ſeu ſineæ Iig els 1 onẽ ſſy ir
eD . ..n, vno ugu de licétia alterius ſeu ſine li? antecq; pfiteat
— a alicentias nõ pöt uocante cñ ali
A — r er, tntata j Pterit etiã cñ alia pſona ↄtra
2ðẽ
e — —! ans! eadere iger tũ j or „K A.
ſld N = c imo nec delet als peccaret moꝛtaliter ſcõᷣm waobäaentten rdnae Ana⸗ ð”ÿs. 2
lu⸗ .= . Jo. nearo aꝛ coopatr ei in cumie moꝛtali de licenna cõiugis ꝓfitet non oleſtdeiner „ . DD, E
de . argll, ad c., xxiij: d. v. 5.fi. Coͤtinentie vo redire ad vxoꝛẽ. ꝙ ſi de facto ad vxoꝛem re m ro ſe ei— ſ
4EF Kaͤbnſch tet upzan uertit cogedusé nõ ſolũ ea moꝛtua ſzʒ eniẽ ⸗ E E
ee Pr rn A buſdam. ꝙ ta wſit reuocari vomũ cõ viuete recdire ad monaſteriũ. et ſic videtur 4 rr P= n m Dr r
. . —. S.„.Linentie ſemel cocenſum ab altero ſicut vo/ dicere illõ. c. Exr de cõuer.ↄiu.et ſi moꝛ i Luuu ſir, n
ee⸗ . Por tũ abſtinentie Oẽs tñ in hoc concoꝛdãt.ꝙ ma vxoꝛe Ieret ci ali n eEt e ee .. e LHD
. .. r ſy . ud vxoꝛe eret cũ alia mrimoniũ nullu,z ſi uge I -
n è.êex ſvc ꝙ vnus vouit ſimpliciter de licenna / enet HBe. nßeſ pnimar. Te eſ6
g., re, „ rrinun impeit gum ipſe wiſit ad placi Capitulũ.xxiij.de vtibus et cnatiomibꝰ usn adez SuD ee
tü exigere dehitu a vouéte dũ ipſe ſimiir nõ & pꝛo ter nuptias re Wrnr. ir ſce
i vnVouerit/ Oevotò aũt ſolenniꝑ ſuſceptio EL( k. . ð A.zs, l.g z,
. S né oꝛdinis ſacri. dicit Be. x baſ & liſeiete s eſt que datur⸗ or Ir-AD 5
teen – (— Pxoz cognoſcete ſe teneri a cõtinentiã ſxo . s rSE
566 ero Ananone vir ipſa conſennat ipᷣm oꝛ mirnonouſtan onere qo voma Siv. J.g 1 2
22A42 4., n O 1. weli onio et. Dñ tãdiu dus =J .
I. —46 MWN Bmenihin non debuiſſet vir eius oꝛdina/ rat ᷣdiu a runonnn Neo ofmne ialenen⸗
E ſierat ſn Kcta:no ptexes tert reuoj qꝛ ſine eo eſſe non poõt. ft, de iure wriij, leij.
D „ r Vo Ba 32. .απ Fi-α TPl ð 7— L1 P ern ) 1 „. ,2. 21,2 2 .
äl 2òèð .ß
. 1 1: è ₰ 1 ₰ S . 16 714,.6 . NI.-J.. l „DT., / ——= Mrerse 4 . 1* .
= anurs a en Wn Ias, ſ. D C.. P. . een . . .
1 £ * — 9 4½ 49 4 9 e. 4 * 3
PR 4 —— — — - & . eXA rne e
. . . cH rXK. Tr KX r. re. e ee
1. 4 . . a ſe. ½ Syg. z., 5 e S * ℳℳ
△ . ₰ . r⸗ . 2 r& 9 „ 6 . . . . .
W F l & r, A.- rer . T- I S S S

]R (XZitulus rimus

eteſt oos quaſi ꝓpꝛium patrimoniũ mulie
xis. ff. de minoꝛi⸗l. dveniq;. S.ſed vrrii. in fi. ſ
q;diu ſtat mt᷑imoniũ omum otalium eſt pe
nes virũ. Dnde cõtra volũtatẽ virino pt

inde elemoſinam facere/Nota ꝙ due ſunt

lominus puniẽda eſt ꝓpter intẽtionẽ cum

ope ſubſecuto.extra de biga.c. nuꝑ.⁊.s vlt.
et etiã vtꝑ bec ceterꝭ delinãndi materia au/

feraf et ngcogef ſalſa ꝓbatio ↄtra mr᷑imo⸗

niũ. Hec Hoſti. au. Boff. Ber. et

ſpecies cotis.nã alia eſt. pfecticia.alia aduẽ Et nota ꝙ qꝛ adpenas legum qs nõ tener.

cicia. Pꝛ

xel ab auo ꝓ nepte. vel ab alio noie eoꝛum

ſen de wnis eoꝝ dat. vt. f. de iure ctiü. l⸗
fecticia.Aduẽticia wos eſt quã ipia mulier
dat ꝓ ſe xel ꝙ alio / ſiue ſit frater ſiue alius
quiuis tẽ wos alia extimata alia inexti
mata. Sed ſi extimata dat᷑ tã lucrũ q; dam
nũ ptinet ad maritũ.ſicut ad rei emptoꝛeʒ.
Siwo ine xtimata damnũ et lucruʒ ꝑtinet
ad mulierẽ. ff. de iure onũ. Plerunc. Fru/
ctus tñ ptinet ad maritũ ꝓpter onera imii/
onij. Oñ fetus wotaliũ pecoꝛũ admarituʒ
tinent. qꝛ fructus ↄputant ſic tñ vt ſupple
at inde moꝛ tua capita ex iã natis fetibus.
vt in dicta.l.Plerun/ Paciñ patri factũ
a hlia dũ nuptui tradetet᷑ ꝙ cote contenta
nuliũ ad bona paterna regreſuʒ haberet. im
pꝛobat lex ciuilis. Si mñ iuramento nec vi

ofecticia wos eſt qᷓ a patre ꝓ flin. niſi poſtq;ᷓ quis fuerit adiudicatus.ſcʒ ꝑ in⸗

dicem cõdemnatus ſe tlo.et Ray. Adeo

ſi mulier cõmittat adulteriuʒ nõ ipſo facto
amittit coteʒ. ſed poſtq; in iudicio ſuper lve
fuerit iudicata.ſ. de adulterio.
. . 4 4 ₰ %
Lii reſtituenda F. ii.
ſit ws. Reſpõdeo ſi os fuerit a patre ꝓfe⸗
cta. tũc ſi in mtimonio filia pᷣmoꝛiaf.debet
ůos reddi patri vt. C.ſo.matri.l.cs.a pa⸗
tre / niſi ſi mulier reliq̃rit liberos.quia tũc li⸗
cet de iure deberet patri. tñ de ↄſuetudine re⸗
manet penes liberos.vt nota.ĩ dicta.l.os.
vo vir pᷣmoꝛiaf tunc talis vos pr̃i ⁊ ſilie
reddenda ẽ.ita tñ ꝙ nec pt᷑ aliter q; volun⸗

tate filie eam petere poteſt. ff.ſo.matri. lij.
ꝙ ſi pater non viuat vxoꝛi reddeda eſt. vt

ibi/Si vo vos ſuerit a qcunq; alio tunc ſip

nec wolo pᷣſtito firmatũ fuerit. debet ſerugri in ꝛif vxoꝛ ad leredes eius pertinebit wos.

extra de bac hnisel i Ros et congtio /
pter nuptias conari nò põt etiã cõſentien/⸗
te vxoꝛe. f. fun. w. l. Lex iuligmec valet
alienano niſi vxoꝛ iurauerit nõ cõtraueni
xe. extra de iureiu. Cñ cõtingat. et. c. Tice
h. vi. Sed iſtã materiã cũ.ſaurat᷑ ſuꝑ bmõi

Dide difuſe ſupꝛa in. ij. parte in n. de iura

WPento.

/ . 9
In quibus caſi / F.i.
us maritus lucrat votẽ Reſpondeo lucrat᷑
ex pacto vt ſi paciſcat᷑ de tota vote. veleius
parte poſt moꝛtẽ vxoꝛis lucrãda. vt. K. de
pac.ex cõdi.l.ex moꝛteĩ pꝛinapio. et in au
tentica ibi poſita. Item lucrat exlege. vtſi
pꝛopter adulteriũ mulieris fiat duoꝛtium
mulier dote amittit extra de ng. inter vl.
lerunc.

Itẽ moꝛtua vyoꝛe inteſtata.⁊ de
ficiẽtibo liberis et ꝓpinqᷣs vir ſuccedit vxo⸗
ri et lucrat wotem.a ecõuerſo eſt.C. vñ vix
et vxo. l.i, in alijs añũt caſibꝰ vos ad mulie/

rẽ et wnatio ꝓpter nuptias redit ad viruʒ

niſi iecus obnineat de cõſuetudine ex de o⸗
na. inter vir. vonatio . lane.

¶ Pone quod pꝛopter J.li.

adulteriũ vxoꝛis facta ſeꝑauone tloꝛi.mu

lier cotẽ amiſit. nunc aũt ꝓbata conſangui
nitate ſepant᷑ omnino.nunqͥd poterit muli
er corem repetere. Rñdeo nõ. Naã licet mõ
appareat ꝙ nõ fuit mimomiũ. mulier nili
ι

Si vᷣo pᷣmoꝛit᷑ vir.s ad vroꝛẽ redibit.in
tellige loc niſiille qui dedit fuerit ſtipulatꝰ
cotem ſibi reddi.C.de re.vxoꝛ.ac.l vmca.
et.ff.ſo.matri.l.quotiens.ꝭ.i.
.eiui.

Muando reſkitu

enda ſit os.Reſpondeo ſicvs cõſiſtit in re⸗
bus ĩmobilib debet reſtitui ſtatiʒ ſoluto ma
trimonio. Si vo in mobilibo debet reſtitui
infra annum.C. de rei vxo.actio.l.vnica.S.
cum aũt. (An ſemp maritus in caſu reſti/
tuẽde cvtis cõpellat reddere in totum. Re/

ſpondeo maritus in reddenda ote non cõ⸗
dẽenat᷑ niſi in q;tuʒ facere põt.ſ.habita ne ra

tione egeat ſinõ dolo verſatus eſt. vt. C. de

rei vxo. acti.l. vnicgeet debet cautionẽ exro
nere. ꝙ ſiad melioꝛẽ foꝛtunã ꝑuenerit ſol/

uet reſiduũſſoc enam pꝛimlegiñ trengir

filios eiuſdẽ matrimonij. vt ſo.ma.l.mari

tum.ſed loc heredi extraneo non eſt pſtan/ .

dũ quia tale bñficiũ ꝑſonale eſt.et cum ꝑſo

a extinguit. ,
(Eitrum maritaus
vel eius leres in reddenda

here impenſas. Reſpondeo erbẽſas vtputa
ꝙ comũ refecit.et hmõi retinere põt.vt.¶

de impen. in re. w. l.i. Expenſas vo vmũita⸗
rias ſiue voluptuoſas pdit.etiam ſi volun

tate mulieris facteſunt.ff. ſo.ma.in volun

tarijs. (Quid ſimartus tenet oe dote. es

5

te poſſit derra

—

tnin
lurbnce
iumt
ſee
hutre
nut
lotigsch
ſercab
Cwen⸗
gan.
NNöd
terli⸗
S
epe
keitas
ramit
leſun
cogne
äre
tiet

ien
nes
e
llarn
nmeßn
led
Wnnoer
Puech
hri⸗
Peſnnen
lii
Hinm
ſai
iart
ſeckgckn
ota wses
uurnag
licömmun
vogc

infinor
ſli we,
. (Emntanit

iidri

Mbietit
a
chtonenn
ltencne
eNen
kalytin
Clſemie
i

ey
Moin
eet
misnoͤnet
S“ 4

Brölpſeh
Minoſun

,
mtadee
prorää N
wsglrich
ssdiie
Ateräwoon
ſlonanli.
eddeda eſ
nq Niont⸗
Pnnedin
ANmrimibin
mihnir

miſtunnſwonn
itnabannin
us incttn
greintonmd
enda Tienn!

pötſhttin

rſanselſl
Trauutp⸗

(Capſtuli Vlceſimũterciũ

alia debita halet. Rñdeo mulier ꝓ wte ha/
bet oblegata omnia bona viri intatũ ꝙ pᷣfert
oĩbus creditoꝛibo nõ habentibo expᷣſſaʒ hy⸗
wilec;, Et loc niſi alius ſit in ſimii iure.vt
qꝛ peti? wtẽ pᷣcedenteʒ.cC.qͥ po.in pi.l.ſ. v.

pꝛima reſtitui.et.S.ſed in wnatione ꝓpter

nuptias.vt pᷣfert mulier creditoꝛibo niſi po
ſerioꝛio tiã ↄſtanee mr̃imonio vxoꝛ re
cuꝑare poteſt ooteʒ. vt qñ vir vergit ad ino⸗
piam. C. de iux. w. l. vbi. ¶ Pꝛo delicto vi⸗/
ri nõ debet vxoꝛ cotẽ amittere ex de gino.
c.ex lr̃is.Etiã ſi ↄmiſit crimẽ leſe maieſtat..
Saac legem iuł ma.l.quiſquis.(¶ Poſſeſm/
one pignoꝛata genero ꝓ wte fructus nõ de
beãt cõputari in ſoꝛtẽ.ñ gener ſuſtinet one⸗
xa mr̃imonij.extra de vſuxꝭ.c.ſalubꝛiter.vi
de ſupꝛa.in ꝑte.ij.ti.i.de vſuris.Aui habet
cognoſcere de mrimonio.halet ⁊ de wvte tã⸗

qᷓ; de acceſſoꝛio.e e wna.inter vi.ꝗa vxo.
c.i.et. ceiij.ff. de iure. v ee

⸗et.i
Sonano propter J. Vi.
nuptias eſt.qð ſpõſus ſponſe onat.qñ ipſe
ab ea wotẽ accepit.extra de w inter vi.⁊ vx.
c.nup. Huius aũt vᷣnatiõis ꝓpꝛiuʒ eſt. ꝙ
ĩipaciſcaf marit de te vel ꝑte votis lucrã⸗
da.vxoꝛe pᷣmoꝛtua.talẽ parteʒ debet lucrari
mulier de wnatione ꝓpternuptias pᷣmoꝛ⸗
tuo viro. extra de w. inter vi. et vx. wnatio
oneétis. Lex moꝛte.
In Hmõi aũt votib et vonationibo ſunt di
uerſa ſtatuta in Ruerſis locis. Nam alicu⸗
bi vt floꝛentie ſi vroꝛ pᷣmoꝛiat᷑ 2ſummato
mr̃imonio vir lucrat totã cotẽ.ſi nõ extant
filij er ea. nã ſi filios relinqtillis remanet.
alubi lucrat᷑ ꝑtem.et alia ꝑs reſtituit᷑ ei.vñ
ꝓfecta eſt vs. Si vir pᷣmoꝛiat᷑.reſtituit᷑ ei
tota cos.et donatio ꝓpter nuptias.Et in h
ſtatur magis legi municipali ſeu ſtatuto. qᷓ;

iuri cõmuni. „
Bos conſtante ꝗg. vii.
ætiã mr̃imonio ab vxoꝛe põt repeti viro in

inſulã depoꝛtato.cuius affectionem mulier
nõ mutauit ſᷣm Pe.de palu.in.iiij.diſ. xlij.

Et idẽ de viro de regno bannito. C. de lur e

. l. vbi et in rebus. (Ate vergente viro
ad mopiã põt peti vos cõſtante mrimonio.

ns N „⸗ nö ꝓpter pauꝑtatem eris.quia tũc ſub tali

ans
nnnülil,
nungi,
antnn
aminnn
maided⸗

–—
4

gin

cautione qui pſtare poteſt cõmittenda ⁊ di
mittenda eſt ws ſed ꝓpter pauꝑtatẽ men⸗
tis.xt qñ incipit eſſe ꝓdigus ⁊ dilapidatoꝛ
qꝛ nc cautio paꝝ valeret et ſicintelligit il
la lex vbi ⁊ in reb He¶ Atẽ ꝙ licʒ fᷣm ius
ciuile mulier ſcõo nubens lucraret᷑ legatuʒ
ſibi factũ ſub conditione ꝙ permaneret vi⸗

Pe Eur * 6 XI Kin* 7- e

. . . M

pa

dua.fauoꝛe mr̃imonũ.dum tñ non nulberet
infra annũ a moꝛte viri. tñ quia iura cano/
nica et diuina plus fauent viduitati q; ma
trimonio vt ſtatui ꝑpfectioꝛi.ideo nubẽs cõ
tra ↄdinonem legati nõ lucrat᷑.ſed amittis
ipᷣm Pe.de pał vbi ſupꝛa.

tem ſciendum .ꝭ.Viii.
qñ vxoꝛ ꝓpter diuoꝛtiũ factũ ꝓpter ad⸗
ulteriũ ſuuʒ ꝑdit tẽ. ſi ipſa erat filiafami⸗
lias.i.in patris ptãte conſtituia. et os erat
ꝓfecticia.i.de bonis pr᷑is ꝓfecta.vel alłs qñ
cunq; tos erat adpatrẽ recaſura.pr̃ non ꝑ⸗
dit eam ꝓpter delictũ filie.quia nõ debet pꝑr
wꝛtare iniq̃tatẽ filij. Si ᷣo non erat reca/
ſura ad patrẽ.q;uis ab eo ꝓfecta eſſet.quia
ea moꝛtua eã rehabiturus nõ erat.tũc ma
ritus eam lucraf ⁊ ſic intelligit Haſti
adul.l.vlti.ad fi.et extra æ cona. inter vi.
muli.c.plerunq;. Sed qñ ws erat reditura
ad Pateßr a pdit. q;diu filia adultera vi
uit. ſicut etiã nõ potuiſſet eam repetere ipſa
nõ adulterante.nec delet ipſe ex delicto filie
lucrari. ſed tenebit eã vir adultera viuente
poſt ei moꝛ tẽ redibit vos ad patrẽ/ſicut ſip
latus eccleſie cõmittat felloniã.i.cõiurei ʒ
dñm.iqᷓ;diu ipſe viuit eccleſia feudũ perdet
ſed ipſo moꝛtuo ad eccleſiã feuduʒ rechbit.
ne delictũ ꝑſone redundat in damnũ
ſie/Exhis ſequit᷑. ꝙ ſi vir cõmittit crimẽ le
ſe maieſtatis ꝓpter qð bona eiꝰ ꝓficiſcent᷑.
et ipſe nudus exulet.vxoꝛ ꝑdit dvoteʒ q;diu
viuit vir eius.ne ꝑ eius delictũ lucret᷑ vxoꝛ
qð pꝛius nõ habebat.interim tñ fiſcus ei x⸗
uidere tenet neceſſaria loco viri.ſed viro
moꝛtuo rehabebit integre wtem et wtariũ
ſuum. vt dicũt de cõſuetudine. Hec Pe.de P

H.ix.

tem ſciendum
expenſis factis ab vxoꝛe extra wmũ. qꝛ
vir ꝓ oneribus mr̃imonij halet oteʒ.ideo
a ſꝑe ↄtracti matrimonijintus et extra de⸗
let ſibi facere expenſas vir ᷣm qtitatem ᷣ
tis.ff.famibł.herciſcũde.l.ſi maritus.imo etiã
ſi wtem non habet vel ꝑdidit culpa ſua. te⸗
net᷑ ei neceſſaria ꝓuidere ſᷣm facultates ſu⸗
as.imo vbi maritus diſſipat bona ſua ver⸗
gens ad inopiam.etiaʒ cõſtante mrimonio
mulier recuꝑat wotẽ. vt dictum Seſf
mulier ſponte receſſit nõ recuꝑatexpenſas.
miſi a tꝑe a quo reciẽs non eſt admiſſa.et
niſi opponat᷑ de adulterio.quia adultere ni⸗
hil tenet᷑ pꝛeſtare.niſi ipſa replicet de conſi
mili. Dico aũt ꝙ ſponte vaganti nõ tenetr
d expenſas.ſed ſolum quando iuſta ee. .

Zitulus

. . ,2 „ „ 7 2 —— 755 iot
puta ꝓpter nimiã ſeuiciã viri vel aliqᷣd huy ant. vt quia pꝛimũ mf̃imoniu. ( Duodeci —
iuſmodi. Del quia vadit ad longinds par mo qn cõſummãt mt᷑ᷣimoniũ ſeu celebꝛant nent

tes et eam mittit ad conſanguineos ipſius
vxoꝛis pꝛo maioꝛi lneſtate et huiuſmodi

Peimus

nupnas tꝑe ꝓhibito ab eccleſia.vt in aduẽ

tu. a. lxx?viq; ad octauã epiphame ꝓta die

pał vbi ſuped.⸗ bus rogationuʒ vſq; ad octauas pent co⸗
Pe Palevbi bee ᷑ fEEEſttes. ethoc ſiue ſit vgo ſiue vidus. ſiue fiat en
U1 De diuerſis vicijs coniugatoꝛum inge/ cũ ſolenni apparatu ſiue pauprime ¶/ Ker⸗ (He⸗
nere. ¶apitulum. xriiij. Qdiodecimo.qñ quis Ognouit conſanguine dde
— am vxoꝛis ſue vſq; ad quartũ graduʒ.nam h
N ☚ r tũc nõ põt exigere debitũ ab vroꝛe.vł vxoꝛ
— NT nota tis in prece⸗ a viro ſuo.ſi fuit cognita a cõſanguineo vi nn

cõiugatoꝝ.qᷓ ↄcernũt cõiugiũ et q̃ moꝛtalia
ſunt(¶ Pꝛimo ſi qͥs ↄtrabitſciens in ſe eſſe
vłhalere aliquod pᷣdictoꝝ impedimẽtoꝛuʒ.
xij.q̃ impediũt et dirimũt matrimonium nõ
abita diſpenſatione a papa in his in qba
papa põt diſpenfari. ¶¶ Secundo cũ habẽs

votũ ſimpł religionis vel caſtitatis. vel q

ſuſcepit habitum religiõis appꝛobate cũ fir
mo ꝓpoſito remanendi. añ ꝓfeſſionẽ tacitã
rvel expᷣſſam egreſſus eſt ⁊ ↄtrahit mr̃imoni
um ſine diſpẽſatione paꝑe.(¶ Cercio cũ ta⸗
lis ↄtrahens marrimoniũ et ↄſummans exi
git debitũ. non habens ſuꝑ hoc diſpenſatõez
reddere aũt tenef.(¶ Quarto cum qͥs cõtra
hit mr̃imoniũ clãdeſtine ſine pᷣſentia ſalteʒ
teſtiũ.et quſq; manifeſtũ faciat ſufficienter

dentibo capitulis et. S. NHota ſum
matim vicia tã viroꝝ q; mulieꝝ

catũ

ri ſui. niſ habita diſpenſitiõe ſuꝑ ſoc.redde
re tñ debitũ tenet᷑ cõiugi exactus.ſiue expᷣſſe

ſiue interpᷣtatiue.et hoc qñ iſtud fuit ꝑpetra

tũ poſt cõſummatũ mr̃imoniũ.vel in contra

ctu ꝑ verba de pᷣſenti.nã ſi añ fuiſſet. eſſ im

pedimentũ dirimẽs mr̃imoniũ.¶ Decimo
quarto qñ alter alteri denegaret debitũ nõ
hñs aliquãꝗ cãm rõnabilẽ etiã ſi faceret cau
ſa deuotõis vbi alter omnino petat ſibi red
di.¶ ¶ Decimo quinto qñ in actu cõiugij re⸗
pit᷑ aliqͥs de ulis o cto caſibus qᷓ notant᷑ ſup
in ca.de actu cõiugij.Nã vel eſt moꝛtale vlł

dubiũ de moꝛtali.ibi vide. vbi etiam habes

qñ eſt vemale in vſu cõiugij et qñ nullũ pec/
Becimolerto qñ vir ſine cã rõnabi
li grauiter verberat v ivꝛẽ. vel cõtumeliatei
turpibo verbis mitũ.vel cũ ñ ꝓuidet neceſſa
rijs cũ poſſit¶ Secimoſepnimo qñ vxoꝛ ha

lßane
wermune

ſemp eſt in moꝛtali. ¶ Quinto cum cõtra/ bens niſi cotẽ. ſi det de bonis comus et viriſi m
hit ò interdictũ ecchie. vt qꝛ oꝛdinar raudi/ ne licẽtia eius expᷣſa veljnterpꝛetatiua.et fin
ens aliqð impedimentũ circa aliqð mrfimo multomagis cõtra ꝓhibitionẽ erꝰeõſangui ien
niũ fiendũ. pᷣcipit ne fiat cõtractus talis.ni neis vel amicꝭ.vel expẽdat inrebo malis vel
ſi pꝛius diſcuſſo negocio. ¶ Sexto qñ quis vanis.vt ludo et põpis.vel etiam notabili jui
ↄtrahit de futuro vel de pᷣſenti. nõ intẽſens ter in elemoſinis peccat grauiter. qꝛ furtuʒ un
ↄtralere ſʒ decipe et copulã extoꝛqre.¶ Se cõmittit.niſi habeat artẽ multũ lucroſaʒ vl Ket
ptimo cũ qͥs cogit aliquẽ vel aliquã ad ↄtra tra gubernationẽ vomꝰ. (¶ Decimooctauo n)
lendũ de futuro vel de pᷣſenti.eniam ſi ſint pf cũ vnus cõiugũ aſſentit alteri in adulterio. ſche
velmr̃.qꝛ oĩmo da dʒ eſſe in hmõi animi li/ vel vir expomt vxoꝛẽ alijs cã tꝑalis ſubſidij nmjne
lertas. ſecus ſiꝑſuadeat tm̃.(¶¶ Octauo qã̃ vel ala de cã. vel vxoꝛ pmittit virũ vitiñ ſo Smin
ſponſalia etiã de futuro tm̃ frãgit e illos no domieꝑpetrare cum poſſit obſtare.¶ ¶ Deci Uingn
uẽ caſus qͥ ſupꝛa ſignant᷑.aliꝰaũt cui frägun monono qñ vxoꝛ nõ vult ſeòͥ viꝝ in coha Anlu
tur. excuſat/ Nono qñ ↄtractũꝑ verba de bitãdo vel mutando comiciliũ niſi timerer ſorire
pñti hoc negat.et q;uis alter ↄtrariũ ꝓbare ꝓbabilxł moꝛtẽ vel mutilationẽ.vel ꝙ expo (pgadr
nõ poſſit vel nõ ꝓbet. iñ neuter cũ alio ↄtra,/ nat eã alijs.vel ꝙ trahat eã ad hereſim vel.· ugeam
here põt. als eſſet in cõtinuo adulterio ⁊ ſe aliud moꝛtale vel ꝙ nõ poſſet eã ſuſtentare lplen
Pari deberet ¶ Decimo qñ poſt ↄtractuʒ prr vel famliaʒ eñ inter ſuos ſubueniat eis ( migns
verba de pᷣſenti nõ vult ↄſummare alio re̊ Niceſimo qñ de oſenſu vtriuſch vterq; vo⸗ len
rente cõgruo ipe nec religionẽ vult ingredi uit cõninẽtiaʒ et nõ ſeruãt. ũc em̃ et erigẽs * ümhn
vt poſt ꝓfeſſionẽ alter ſit liler. hoc facit pu/ et reddẽs ſine aliq̃ diſpſatoupeccaret moꝛ ende,
ta qꝛ audiuit illũ paupem veliniquũ vł qꝛ talirerniſi diſpenſet.¶ iceſimopꝛimo de l nde
indignati ſunt adinuicẽ et hmõi.et ſilr pec/ negligentia in gubernado familiã. in admo fernn
cant paretes q nõ pmittunt ſine ronabili nendo filios et ſeruoaad mãdata deſ etec/ Wi⸗
zt quia ſine volu tate eoꝝ cõ traxerũt et cleſie ſacta ſumedo.in coꝛrectiõe vicioꝛũ cen
Obmõi. ¶ Ondecimo qñ cõſummãt mrfimo et hmõi.in ꝓpuidendo neceſſaria comui in ligie
„ . mü anñ bñdictionẽ nuptiax cum bñdici debe exceſſu amoꝛis alteriad alten.in pympis ? orſonc
△ * „ H 1
₰ 7. . . .
.

tchben
Ckeianina
Whharede
Nnnunsnttt
Eenſcnn ſeſi
Phnmne Ter
mn orfangine
Mmi mdenen
dnme ee
atäſenginn
ndeſcode be⸗
temngſehſe
Aihtinmen
nomäwininm
iaifiſer iß
nonii Dein
megarer di,
tenäfifgrenn
mino etarfin
D
bus notan;
ileſtmorn
ebiename
Nri. Nrmiri
ngin
nirtiünc
ubni
lenmmitn
Sauin Afn
Ennli lucnt
(Deünoeen
er fun

mdiininde
õ

aid iN
6

2. ,

drcnni
Neſnſnnon

Cnünchen,
artmie iin
mümd
lAnnp

Sõ

H

Capitulũ Viceſimq uintũ

vanitatibo pꝛecipue mulieꝝ eſt difficile da⸗
re retulã qñ ſit moꝛtale vel veniale. nec de
facile in hmõi debet pᷣcipitari ſentẽtia.(¶ Ni
ceſinoecũdo quando ꝓcurat᷑ atoꝛſus ſiue
a viro ſiue ab vxoꝛe ſiue etiã ex negligẽtia
et a caſu.vt ꝓpter verberationẽ vel nimiuz

laboꝛẽ vel multã laſciuiã cõiugalis actus.

Niceſimotercio eſt in mulieribus qñ ex
negligentia oppꝛimũt paruulos in lecto ſe
cñ eos tenentes.⁊ multomagis qñ ex incu
ria et tarditate eoꝛũ decedunt paruuli ſine
baptiſ mo. MDiceſimo quarto qñ vroꝛ con
cepit ꝑ adulteriũ et illum nutrit de bonis vi
ri tanqᷓ ſit ſuus.quia furtũ facit de illa ſub⸗
ſtantia qᷓ illi ſubuenit. Et idem d ea q̃ ſibi
ſupponit partum alienũ tanqᷓ; ſit i⸗
ceſimoquinto de blaſphemijs.de mend⸗ 8
et periurus.de cõtumelijs et detractionibo q̃
cõtinue ꝓferunt᷑ cũ ſunt in locutiõib.

¶ De diuerſig vitijs mulierum per alpha⸗
beium. apnulum erv.

ce ego in iniquita
lb cõceptus ſum.⁊ in peccat pe
perit me inater mea. p̃s.l. Loqui
turpᷣs.in cuiuſibet cõcepti et cõcepte ex vi
ro et muliere ᷣm Hiero. Oñ excipit᷑ ſolus
chꝛiſtus qͥ nõ ex virili ſenine ↄceptus ẽ ſed
myſtico ſpiramine ex OJaria virgine. DOĩs
alius vel alia ſub hac ſnia includit vt dicit
Aug'. decõſe.diſ.iiijfirmiſſime.Et conce/
pfũs fit in vtero mulieris.partus eſt egreſ⸗
ſus ex vtero. Et cõceptus qͥdem ex valuß⸗
tate.ſed parius cũ maxima mulieris penali
tate. In plurali dicit in iniq̃tanbo et in pec
catis.quia etſi oꝛiginale de quo loquit᷑ eſt
vnñ in eſſentia.tñ mitiplex in efficietia ſᷣm
tlv. in pꝛima ſcvðᷣe H.arti. i. Nã inficit
plures potẽnas anĩe.et inclin ationes facit
ad multa. imo oĩa pctã et mala cõmiſſõis
q dici pñt initates. et defectus obmiſſiõis
q̃ peccata dicunt᷑ et ſunt.Licet añt in cõce/

pin creature adhuc ibi non ſunt iniqͥtates.

qꝛ nec porẽtie infecte.nec habitꝰvicioꝛum.
nec qͥ actus ſunt potentiaꝝ.cũ ibi nondũ ſu
auia ſubiectũ oim hoꝝ. MNã in capite.xl. die
rũ a pꝛincipio cõceptõis maſculi dicit᷑ ani⸗
ma de nouofum creata infundi.et in capi/
te. lxxx.dieꝝ a cõceptu anima femine infun
dit᷑.et tunc pctm̃ originale cõtrahit᷑ nõ pꝛiꝰ
diewiñ cõcipi in iniquitatibo cum caro infe
cta ex vitioſa oꝛigine pꝛimoꝝ parentũ exci
pitß ex q̃ ania poſtea maculat.Et quia hmõi
oꝛiginalis tranſfuſioms pꝛima cã fuit tranſ

(u placet deo fugi

cijs

greſſio mulieris.que etiaʒ induritadam ad
idẽ ſuaſione. Adeo de muliere fit potiꝰ men
tio.ꝓpter qð Eccleſiaſtes. vij c. Salomõ
filius dauid dicit de muliere. AInueni
rioꝛẽ moꝛte mulierẽ.
rũ.ſagena coꝛ erꝰ.

. ea. Ideo dicit mulier amarioꝛ moꝛ
te. quia moꝛs naturalis interemit coꝛpꝰ. ſʒ
culpa qᷓ pꝛimo habuit oꝛtũ a muliere. Eua
occidit animã pꝛiuando gratia et cã pꝛima

ſuit moꝛtis coꝛꝑalis.Amarioꝛ eſt moꝛte q̃
etiã denominat viaboluũ. Apoc. vi. ca. No⸗
mẽ illi moꝛs quia diabolus induxit euã ad

peccandũ ſed eua adã.ſʒ peccatũ eue ſolum

nõ induxiſſet nobis moꝛtẽ anie ⁊ coꝛꝑpis ni

ſi ſubſecuta fuiſſet culpa adã ad quã indu/⸗
xit eua. In eo em̃ ↄpleta eſt infectio totius
human i generis. Idecenã qꝛ moꝛs coꝛpo
ralis eſt inimicus manifeſtus et terribilis.
ſed mulier eſt inimicus blãdus et occultus.
ideo amarioꝛ ⁊ ꝑiculoſioꝛ laq̃us dr᷑ vena
toꝝ.ſ. demonũ qbus capiunt aues et feras
ſilueſtres.i. cõtẽplatiuos et ſolitarios ꝑ vi
ſum.vt dauid et plures heremitas. vel p au
ditũ.vt eua adã. Gernard dicit ꝙ vox mu
lieris eſt ſerpentis ſibilus. Et ꝓplæta Alba
cuch. i. ca. Facies eoꝝ ventus vꝛẽs.p viſuʒ
ergo ⁊ auditũ ad mulieres venatoꝛ diabolꝰ
capit ſanctos viros. Sagena dr coꝛ erꝰ idẽ
affectio ad mulierem.hac capiunt᷑ piſces hlo
mines natãtes in aqͥs deliciarũ Abacuch.i.

Cotũ in hamo ſubleuauit.ſ.dyãlolus affe⸗

ctio mimia. Amõ ad germanaʒ ſuã thamar

incu xit ad ſtupꝛ andã eã ungsr Des. xiij
Oanus eius ſunt vincula ad detinen um.

Olanus ſunt munuſcula vel ipſa cõmixtio
nis oꝑa q̃ ita detinẽt homines alligatos vt
vix valeant dimittere. Et vt clare pateat
amaritudo.i.malicia mulieris foꝛmabitux
vnũ alphaletũ qð ipſe wocẽt ſuos ſcolares.
in quo tangunt᷑ earuʒ ꝓpꝛietateset neqͥne
ſm Yo. . ſij laſten.
,(Eſt enim mulier.
l. Beſtiale baratruz

Cõcupiſcẽtia carnis. Hãnoſum duellum

Eſtuans eſtus. Falſa fides.
arrulũ guttur. Herinis armata.
Inuidioius ignis. lalũniaꝝ chaos.
epida lues. mõſtruoſũ mẽdaciũ.
NHauſfragij nutrix. Opifex odij. .
Pꝛima peccatrix. Quietis qnſatio.
Ruina regnoxr. Silug ſuperbie.
Truculẽta tyrãnis. Danitas vanitatũ.
rantigrerſie. Ymago ydoloꝝx.
elus zelonpus. rõ
3 . F i

—„
„ Auanidi animal.i. auarieie rali vſu. femine in femias erarſeruntin ſe nſen
¶Hꝛimo erg eſtauih n del na diẽ turpitudinẽ opantes. vt ait aplusad A&. ng
deditũ. Vñ eeſepee Peinz. ſunt piiſillo pꝛimo ca pec 2tẽta hũana ſpecie aliquado R 4
erlinn a ec e lurhart ſcientes. etiã ad bꝛuta coͤnerne Ol qð ſeeſt ina⸗ i
—. nio er mun eacer ſſaria ſibi defiei danit in lege.mulier que ſuccubuerit iumẽ Ctat
vñ et nimis timetes ne nece arn ⸗ moꝛte moꝛiaf et ani al occidat᷑ ad tolle
. deficerẽt ſibi et to moꝛte moꝛi daar a dolie⸗ chec
antſicut ſaphira times ne denceter 16 noꝛiã ſceler? euit xvi ar ſan.⸗
habiti ragre endaf. Daft. filiam acri i irũ et vroꝛẽ. qꝛ ↄtrariat᷑ viro. vnde üichende
n en? m acri inter virũ et vxoꝛẽ.qꝛ ↄtrariat vito. ſii
us in. iij. metha. narrat. Hanes ſilia curua foꝛmata eſt mulier.i. coſta
ſiauro fuiſſe coꝛrupt gula d one meluz rral q̃ eſt toꝛta et qſi cõtraria Firo. Re u
eas auaricais — Enr g Sae eni ſubmerſa erat in flu⸗ 1
.n it de qdaʒ cuius vxoꝛ ſubme lu⸗
eſt b. ſignificat ꝙ eſt beſtiale baratrũ inſipi/ git᷑ de qjdh Uanereius, adecheen itt⸗
biein e e . o. ꝙ cũ quereret cadauer eius. en
gü. Quid e mulier dieit em Peouenn cixr gi⸗ armd eoͤtra aauazetin⸗ ſaS
. gm de aqua.ihat ꝑ fluuiũ cõtra aquaʒ.etin
culus aureꝰ in narib ſuis mulier pulcra et dqdu 5 deſcen bante
1&α atus cauſam cũ res graues
fatua. Et Cerentius ait ꝙ mulieres ferme terrrog 5 m. Bñdit. To
r nuri erfr ſine actantius.iijein dant infra non ſupꝛa cõtra aquam. Rndit.
vt pueri leui ſnia ſunt. Et lactantius.iij.in inſta non⸗ rer derarla iati Un
e ir, nne dlian a in vita ſemꝑ fuit cõtrari 4
ſtituti. icit. nunq; aliquã mulierẽ philoſo mulieriſta in vita ſeng ieee m ſ kiͤti
urle Old . 2 — tis meis.ideo ro cõtrario mo. ſi
Kia anilen c etzene t ten⸗ ne⸗ . 6 m moꝛtua conivantz volu e o 4
eit ans dEr n inn põt. g cõſuetũ tenuiſſet/Socxatesphilolo⸗ 1 k
NAränsd ew nſe encs eoner) Pns interrogatus. cẽda eſſet vxoꝛ re⸗ mlimn
ne vicent qſi alt ins ſpeciei a viris ſpondit ſinõ capies ſoſirudo cekremn lerch, ſe
er e ria l ſigni piet.hic generis interitus hic heres alien. voa⸗
nmadinteglecif Kercſa iart eis viͦ Secj ſeccheris illic ꝑpperua ſea lickuco⸗con .
Aie. ſeen ler. penul. ſtus querelaꝝ. dotis expꝛobꝛatio. affiniuʒ logn
Krur nlalien aein i 6 orice ul Erabe faneititigarrmiafoc lingua.ſucceſ⸗ Nlorcten
F niumicir. os vulue Ecci.xxxvi. ſoꝛ alieni matrimonij..incertus liberoꝝeuẽ agmnae⸗
8 . ne malereln excipit mulier. et ci na tus.ec locutus eſt exꝑtus. Mam vt ait le⸗ malnt
ar Uier vicerer vebere eſſe contrarium. ex anſſmus wotoꝛ Hieronymus in libꝛo cõ⸗ M
tord dicit Areſt in. xiiij. de ani ꝙ femi/ tra iouianũ. Hic ſocrates habuit duas vx⸗ mun
na eſt trisidio? mmaitinl. viͦ teleret es mag; S5,quas ingenti paciencia ſuſtmes. non pin
Taſc mectoprolirit d weacto videt. cuius potuit tamen ab earũ cõtumelijs clamoꝛib- tuin
r5 ren⸗ qꝛ femina eſt impfecta et appetit et vitupationibo liberari. &t cũ quadaʒ die ſuun
vwilu ſentinareria foꝛmã.vt habet.i.phiſi/ ipſis querulãnbo cõtra eũ domumille egreſ ſoene
0 uia vnũquodq; appetit ſuam pfectio ſus vt eaꝝ moleſtias euitaret.et añ cwomuʒ ind
nomi matetin aũt pficitur ꝑ foꝛmã. Eſt em ſederet.ꝓieceruntille mulieres ſupꝑ eñ eqm iai
ale. et vir vt pꝛincipium foꝛmale.N am ꝙ po frug Ppiuumie ſequenaſr.
le ergo deſideriñ mulier eſt eſſe cũ viro. A¶¶ Quinta lra eſt ermn qintellictt ceſt eſtuas ede⸗
la caſta.ait qͥdam.quã nemo rogauit.at iin eſtus per irã et impacientiã. ſicut em̃ maris MurEt
ſi pudeat ipſa rogabit.ſed pudoꝛ eius inna eſtus ſemp bullit et currit.ſic mulier tota ẽ ninene
tus refrenat eas.q̃ dimiſio nemo põt ante impanẽs.et maxime cum odit queʒ amauit Arbeniue
eas. Exemplũ in vxoꝛe phutiphar..qᷓ muli vt patet in muliere que falſo accuſauit Jo benqguret
er moleſta erat adoleſcẽti ioſeph.ſollicitäs ſepha incarcerare fecit.qꝛ nolui in ſce mnſtlite⸗
ad adulteriũ Beñ.xxxix.c.ſ relicto pallo lus cõſentire anltei Reßr. on ? ira kes
aufugit.nec eſt em̃ aſiũs modus euadendi ſueriämulierg Geclrrvi,. rareen ltunltn
niſi fugere ab eis. Beatus Bernar. clamaã/ tragedia.viij. Nulla vis ame tu . Mnh
do latrones ſic euaſit manus loſpite eñ ad venn tanta. nec teli metuen toeſi gunt 4 3. Mmnz
nephas incitantis/Adeo inſatiabilis luxvu cũ cõiunx viduata tedis ar er o k. E0 badei
rie ẽ.vt de cleopatta regina alexãdrie dicat vbi hibernos nebuloſos im Senſee 34 ſek⸗
in publico pᷣſtibulo ommbo ſe exponẽs re uexit ꝓperatq; toꝛrẽs 7. ere ae⸗ ibonci
cedebat laxata. ſed nõ ſaciata/ Et Semira vbiinnuit falſa fides. foꝛ ſan ipſa nagnis 66
mis regnauit poſt ninũ virũ eius regem ethimologia oñdit mia ſeinenocſenin ſucg
anirioꝛi ita exarſit in libidinẽvt filiuz eins fide. patet in pꝛuma muliere eua.q dixit ſer Mnate
Auceret in marituz, a quo poſtea occiia eſt. pẽti interrogãti q̃re non ederẽt de oĩ ligno lunnſeg
SDed et vt dicit aplus.femine relicto natu/ ꝑadiſi Rñdit de oĩ ⁊c.ne foꝛte moꝛiamur.⁊
6
„„ „ 1.
* *
* 8 8
. “ä
* . . Rr 4
. 1

Emnherdeſ

aöraninſe.

erſtan
erenialtin
oninpei
Z

maqumdin

inittöemudin
Gro cötranoni
mnä volonmm
Sockatesphli
lecn eſſerpyoen
ndooꝛbitanse
dicberes ah
uſolicmco
Modrmno. Min
Vo inuin

gns Nruu⸗
NtesiA Me
cemiiäan
öuneizinnn
n. Etai nen
aiwmnmbiz
itaret eim
nulieresſhii
rurbani“,
nellictnt⸗
mt ſornnd
mod
eba
erwnnfbnt
Ki r Yniin
m eca

R ort gnät

CE gocl V

1

Gipſincni⸗

rmidiltf
ad oilie
enorinnt

Danſe
(Semhef

Capitulãũ Viceſimquintũ

ſic oſtendit dubitare nõ fidẽ halere ad ba
dei. Hec qtũcula fides remãſerit in Petro
vt ſubuerteret opam wal⸗ õ
ad negangũ xpᷣm eum induxit ucę. xxij.et
Oat PoctRercoci d⸗ ua na
turali cedit. Cum em̃ ſit impfectũ animal
ſemꝑ credit ſe decipi.ꝓpter qð ſemꝑ decipit
Cato. Inſtruit iuſidiꝭs lacrimis dũ femia
Plõꝛat.vt patet in vxoꝛe ſampſonis q̃ mul

tũ infeſtâs eũ ad declarandũ ſibi pꝛoblema

ꝓroſuũ ſodalibo.ab eo expoſituʒ eis reuela
uit et ſic decepit Judicũ xvi.c.¶ Septima
lr̃a eſt g. garrulũ guttur inſinuãs. Pꝛouer.
xix.c. Cecta iugiter diſtillãtia linigioſa mu
lLer. Sic due mulieres meretrices cõtende
bant coꝛã rege Salomone.iij. Reg.iij.ca.
Clxophꝛaſtus pbus loquẽs de vxoꝛe quõ
eſt moleſta viro ait.ꝑ totas noctes garru⸗
le q̃ſtiones.illa oꝛnatioꝛ ꝓcedit in publicũ
ego in cõuentu feminaꝝ miſella deſpicioꝛ.
⁊c. Et ꝑfidi iudei concitaueruntreligioſas
mulieres ↄtra Paulũ ⁊ Barnabã pᷣdicãtes
lſ.que eloquerent᷑ de eis.Etꝑ loc eiecerunt
eos de finib ſuis. vt habet᷑ in actibo aploꝝ.
xiij.c.¶¶ Octaua lĩa eſt h. deñgnans eſſe be⸗/
inis armata. Derinis a poetis dicebat dea
diſcoꝛdie.et ẽ quedã furies infern als. Se⸗

neca in tragedia.viij.QAuã ſuꝑba vincit he

rinis.tu nudas ſemꝑ vomos comitas.Cri⸗
ſoſto. in ſermone qͥ incipit hen me ait. Ego
extimo nullã em eſie in lĩvʒc mũdo beſtiã cõ/⸗

parabilẽ male malieri.Quid inter q̃drupe

dia aialia leoni ſeuius. aut in ſerpẽnbo dꝛa
cone atrocius.ſʒ leo et dꝛaco in malo infe⸗
rioꝛes ſunt.Oanieleʒ in lacu leones veriti
ſunt. Daniel. vlti.c. YInſtũ nabotl crudeliſ
ſima iezabel interfecit.iij. Re.xxi.c. Cete io⸗
nam in ventre cuſtodiuit. YTone.ij. c. Dali
da ſampſonẽ circũuemit illecebꝛis ⁊ raſo ca
pite defoꝛmatũ aliemgenis tradidit. Judi.
xiiij.xv.xvi.c. Johannẽ baptiſtã in deſerto
viuentẽ dꝛ acones et aſpides coꝛnute ſub⸗
dita feritate tremuerunt. DPerodias vo ei⸗
dem caput abſcidit.et tanti viri moꝛtẽ in
cium ſaltãtis accepit.Oarci.vl.c.

Hona lra ẽ J.inuidioſus ignis.ſoc de ſan

ctis mulieribꝰ crede et de ceterꝭ magis. Di

Aes em̃ in Beñ., qnta fuit inuidia Sare ad

—

Algar poſtq; concepit B ne⸗ Quãta ra

cvl ad yã ꝗyfilios nõ habebat Rachel vt
Kya. Ben. Wc. uãta annead Fennen⸗
nã fecundã ipſa ſterili exiſtẽte.i. Regũ.i.c.
ta SJarie ad moiſen ꝓpter ethiopiſ
ſam HNume.xijc. Nñ murmurauit et detra⸗
xit moy ſi.Quãta Oarthe ad magdalenã.
cum ſedens ad pꝑedes dñi audiebat verbum

6.
. „
. „
69 —

Sauli patri ſuo q̃renti

illius ipſa Oartha miniſtrãte. n. x. c. Dñ
et dicit᷑ Eccle. xxxvij.tracta cum muliere de
his que emulat.q.d.nõ eſt tractandũ cũ es
qꝛ ſemꝑ emulatio.i.inuida eſt in mala mu⸗
here.et prerea ꝓcurant aliqñ ſier maleſi
cia his quos emulant᷑.(¶¶ Decima lra eſt le.
id eſt kalũniaꝝ chaos. Eſt em̃ cõfuſio mut
mutationũ et infamationũ.dicit phus ꝙ ſi
mulier ſit eloquẽs non eſt virtun ancriben/
dũ ſed loq̃citati.iij.poli.q.d.qꝙ de ſiin natura

eſt animal loquax. Et aplus.i. thaimo. v. c.

dicit de mulieribo q̊ halbent apparentiãâ ſan⸗
ctitatis ꝙ diſcũt circuire ꝑ wvomos nõ ſoluʒ
ocioſe. ſed ⁊ ꝓboſe et curioſe loqͥ q̃ nõ opoꝛ
tet. Onde cõmune ꝓuerbiũ eſt. ꝙ q vult ali
qͥd eſſe publicũ dicat vni mulieri.nã ſubito
ex loquacitate oĩbus dicit.(¶ Vndecima li
tera eſt l.id eſt lepida lues.nam pungit ⁊ tñ

delectat. Oñ aſſimilat᷑ voy eaꝑ cãtin ſirenæ

rũ que dulci melodia trãſientes attrahebãt
et tandẽ occidebant.qꝛ marſupia euacuãt

pires auferũt.et deñ pdere cogunt. Daleri
us ad Ruffinũ lec loquẽs.placet delectatio

et pungit delictũ.flos veneris roſa eſt.quia
ſub eius purpura multi latitãt aculei Pꝛo/
uer. v. c. NMitidius oleo guttur eius.i.locu⸗

tio.nouiſſima eiꝰ amara q̃ſi a panl er
E de

hanc q̃ſierunt cõ ſanguinei ſancti tłx
aqno ꝑuertere mentẽ eius a ꝓpoſuo religi⸗
onis.nittentes ad eũ in camerã ſtrictã pu⸗
ellã pulcrã ſuggeſtricẽ hibidinis.ſʒ puer ſan
ctus a deo cõfoꝛtatus viriliter reſtitit.ntio
ne ignis in camera exiſtetꝭ aſſumpto in ma⸗
nu eã de camera expulit. uodecima li⸗
tera eſt m.et ſigniſicat mõſtruoſum menda
caiũ. Idẽ.ſ. Nalerius ad Ruffinũ.chimeraʒ
mulierẽ eſſe neſcis.ſed ſcire debes ꝙ mõſtrũ
iſtud trifoꝛme.inſigni venuſtet᷑ facie leonis
olentis maculer᷑.ventre capꝛe virulẽte.cau
da vipere armet᷑.vult dicere.ꝙ aſpectus eſt
pulcer.tactꝰ fetidus.cõuerſano moꝛtifera.
⁊ ſicut eſt mendar in natura ſic in loq̃la mui
lier eſt mendax.nec lomo ſcit ita bñ inueni
re et coloꝛare mẽdacia ſicut mulier.⁊ ita in
ꝓmptu hʒ.ſicut Sara mẽdaciũ dirit ange⸗
lo ſcʒ ſe nõ riſiſe Beñ.xviij.c. Obſtetr ces

—

læbꝛeoꝝ ſeplvꝛa et piua pharaom Erodi.
IRaabierechonnms Yoſue.ij. c. cſol
auid occidere .l.
Regxix. c. Saphira Peiro Act. v. Et qᷣ/
niqdie mẽdacia dicũt.et qð peiꝰ ẽ nõ credunt
ſe offendere.cũ ad ſcandalũ remouenduʒ vᷣ
faciũt.Cũ tñ dicat Aſidoꝛus.om̃e menda⸗
ciuʒ pctm̃ eſt.(¶ Credecima lra eſt n. et indi
cat ꝙ eſtnaufragiũ vite.Dñ ait Secũdus
phus. Oulier eſt hvĩs cõſuſio.iniatiabilis

leſtia. cõtinua ſolicitudo. indeficiẽs pugna

viri incõtinẽti naufragiũ. humanũ manci/

piũ. Et de ipſo na rrat Dincẽtius in ſpeculo

–

hiſtoꝛiali. ꝙ reuertẽs a ſtuchio in ciuitatẽ ſu

am. cñ audiſſet multa de incõtinentia mulie

rũ voluit loc expiri de matre ſua. vñ in ha⸗

bitu trãſfoꝛmato vt pesgrinus acceſſit ad wo
mũ matris.qᷓ loſpita erat.et en ꝓmiſiſtet ſi

bi certã pecuniã vt oꝛmiret cum ea. et illa

acqͥ euiſſz de nocte cũ illo ꝓuocaret eum ad
opus nephariũ.ille manifeſtauit ſe filiũ ſu⸗
um ex quo illa ita erubuit vt moꝛtua ſit pꝛe
cõfuſione. Et Oꝛige.ſuꝑ illud Oath.xv.
Ecce mulier chananea ait. SOulier arma

diaboli. caput peccati.mater delicti. trãſgreſ

ſio legis diuine. expulſio paradiſi. ( Heci⸗/
maquarta lra eſt oeid eſt odij opifex. Cieo

phꝛ aſtus.nõ amicũ habere poſſumus.nõ ſo

dalẽ. alterius amoꝛẽ ſuũ odiũ ſuſpicat mu/

lier. Et q̃lia odia ſunt hec.certe inuincibilia

et patentia multũ. Oñ et Dalerius adruf⸗

finũ. xpimentũ cape. ꝙ audax eſt ad oĩa q̃
amat et odit femina.et artiſicioſa cũ noce⸗

re vult. qð ſemꝑ eſt. vt patʒ in herodia.q in

moꝛtẽ eius Oarci.vi. ca.
litera eſt p.i.pꝛima peccatłix. Petrus rauẽ⸗
nas in ſermone reſurrectionis ait. Oulier
peccati cauſa. mali actrix.via moꝛtis.ſepul
cri titulus.inferni ianua.lamẽti neceſſitas.

.

.

ſidabat᷑ Yohãni.et ex odio ꝓuocauit ad eũ
ecimaqͥnta

ideo ad eã tentandã acceſſit dyabolus ponꝰ
qᷓ; ad virũ.quia cognouit minꝰ vigoꝛoſam
rõnem habentẽ.ſʒ nõ cõtenta ſui ruina indu
xit virũ.¶¶ Decimaſexta Ia eſt q.et intelli⸗

git᷑ ꝙ eſt quietis qᷓſatio. NHarrat valerꝰ.ꝙ
Foꝛoneus rer grecoꝝ die qᷓ moꝛtuus eſt di
xit eontio fratri ſuo.ad ſummã felicitateʒ

nihil mihi deeſet ſi mibi vxoꝛ ſempꝑ defuiſʒ
cui eontiꝰ.et quõ vxoꝛ obſtat.et ille. ma⸗
riti hoc oẽs ſciunt.Et catho vticenſis dixit.
Si abſq; femina poſſit eſe mũdus cõuerſa/

tio noſtra nõ eſſet abſq; dijs.Et Cicero q̃ſi
tus.quare vxoꝛẽ repudiaſſʒ.xñdit ſe nõ poſ

ſe vxoꝛi et phie vacare. Nñ et plato qͥ mu

lierẽ nõ cognouit.ſed et virgo ꝑmaſi inter

alios ethincos phᷣos.plus de diuinis ſcrip⸗
ſit. ¶ Decimaſeptima lrᷣa eſt r. quia mulier
eſt regnoꝝ ruina.qñ ſcʒ eſt mala. ſi eſt ex ho⸗
minũ memoꝛia.qᷓramus inuenimꝰ fere oĩa
mũdi regna ꝓpter mulieres fuiſe ſubuerſa

Pꝛimũ qõ fuit regnuʒ felix.ſ.troye. ꝓpter
raptũ vmus femine. ſ. helene deſtructuz eſt.
et milia grecoꝝ occiſa Regnũ iudeoꝝ mul/

ta mala et exterminata habuit. ꝓpter pem/

mã reginã ieʒalel et nili eiꝰ athaliã reginã
in regno iude, q occidi fecerat oẽs filios fi/

)

lij. eo moꝛtuo vt ipſa regnaret. ſz vtrachoe
ciſa eſt
nuit

egnũ romanoꝝ multa mala ſuſti⸗
ter cleopatrã reginã egy pii penimã
mulierẽ a ſic de ue Becime ter lra
eſt S. q̃ ſignificat ꝙ eſt ſuꝑbie ſiluà Mnde

Criſo.O malũ om̃i malo peius mulier ma⸗/
lIa. ſiue illa paup ſit ſiue diues. ſiue vxoꝛ ſit
nõ ceſſat nocte et diq virũ callidis ſtimula⸗

re ſermombo. blãda neùter. ⁊ impoꝛtuna vi
olẽter. Si vᷣo pauperẽ virũ habet. ipᷣm qqʒ
ad iracundiã et rixas incitare nõ deſinit. et

ſi vidua ſit ipſa p ſemetipſam om̃es deſpicit

paſſim. et adoẽm audaciã ſpñ ſuꝑbie infiat
¶Mecimanona litera eſt t. ſ. truculẽta tyrã

nis eſt mulier. Dñ theophꝛaſtus. Si totaz
comũ ei cõmiſeris ſeruiendũ eſt. Si aliquich

tuo arbitrio reſeruaueris. etiã mininũ vel
magnũ.ſfidẽ ſibi adhiberi nõ putabit.et iur/
gia cõcitat.⁊ niſi cito cõſulueris parat vene
na. ariſpices et ariolos ↄſulit. Sed q̃le ſie
ominiũ mulien audi tulliũ in padoxa. Nũ
quid ille liber eſt cui mulier inpa

le impanti ahqͥd negare põt vł audet.Ego
iſtũ nõ mõ ſeruũ ſed nequiſimũ ſeruoꝝ ap⸗
pellandũ puto. licet ampliſſima familia na
tus ſit. Diceſima lr̃s eſt v.qꝛ mulier ẽ va

nitas vanitatũ.hoc ſat notum eſt oĩb fere

nõ eſt hõ in mundo qͥ tantũ ſtudeat placere
deo benignoquantũ mulier enã mediocrxis
ſuis vamitanbo ſtudet viboplacere. De B
exemplũ in vita beate pelagie qñ dedita mũ

do diſcurrebat ꝑ antiochiã oꝛnata nimis.

quã videns qͥdã ſanctus pf᷑.nonnus noſĩe.
cepit flere ⁊ dicere ſocijs ꝙ toto tẽpoꝛe vite
ſue nunqᷓ; adhibuerat tantã diligenniã deo

placere ⁊c.q̃ demũ oꝛatõibo eiꝰ ↄuerſa eſt.
Miceſimapꝛima la ẽ x.deno tãs wẽ ran
tia exerſis.i.tumoꝛ ⁊ im ver exerſis. NHic xer
ſes vt ait Oꝛoſius in libꝛo de oꝛmeſta.cum

multitudinefere innũerabili in pſiã wniẽs
multa tentauit.et cõfuſibiliter ſuo ↄſilio ꝓ
cedens.ſuꝑatꝰ eſt etiã a pauciſſimis grecis
dño grecoꝝ leonida exiſtẽte. HPoc viciũ eſt
mulieri nolle regi.ſed furioſe agere.⁊ ſequi
impetus ſuos ſine quacũq; pierate.it᷑ Se
neca in ꝑſona furioſe medee.Quid aĩe ceſ/

ſas.ſequere felicẽ impetũ.ꝑs iſta vltionjs q;.

gaudes.iqtta eſt ⁊c.vbi multa pomt oñdẽs.

ꝙ mulier nõ Enlijrasneescere .
legit muli⸗

etiã in damnũ ſuũ.ſicut de mi
eribo q̃ vłob amoꝛẽ vłwloꝛẽ qꝛ vindictas
facere nõ potuerũt.ſeipſas occderũt Di

ceſimaſecũda lr̃a eſt y.qnotat ꝙ eſt ymago

vdoloꝝ.ſic em̃ ſe pingit et oꝛnat vt ydola.
imo nec eccleſia œi iia oꝛnat᷑ auro ⁊ lapid

*„ .
*
—— —

lle liber eſ Par-leges im
ponit. pᷣſcribit. iubet.vetat.qð ei videt nec il

ſien
erd
turd
7el
ſinus
heya
ſorm!
nisaro
i
ſrur
W
.
ſl
len
t
D
gön
ol
Mrag
ſohaen
lenteſa
Ilhentp
Frnno⸗
focuner
mlenme
ſuemnin

mnliun
hrita S
Midiinnn
ncnei Sinigi
eni niinin
röͤpunͤtitein
lnens Pararp⸗
ſulit. Sel;
müinpadonß,
1TEe
gbeivicein
rykanderk⸗
ihmnüſene,
amniitnn
uaideds
in. Ded
egechdnni
chüonannini
BA AUs M
ieſt
nidiligennidn
ei Meſſicl
1dnolisi
Wererishin
noornttun
blingüni
ftüitt⸗

mtetreſelni

e Nde
e Atiech
. Enünſe
Anpnto

ſrige nlli⸗
getena
nrar oll
nimoil

Nlni .

ECapitulũ viceſimũſertũ

pᷣcioſo. ſicut miſera mulier. Eſt etiã ymago
vdaloꝝ.quia plus ydola colit qᷓ; alia crea⸗
iura etfaſcinanões facit. Quid de porentia

mulierum dicã ꝑ ſuas incãtatiães et artes
masgitãs. Ait em̃ apuleiꝰde aʒino aureo de
iſdam maga meroes noĩe.ꝙ potẽs eſt celuʒ
Teponere. terrã ſuſpendere.fontes haurire.

deos ĩfirmare.manęs ſublimare.ſidera exi

Peree tartaꝝ ipᷣm illuminare. Sʒet in.i.

eg.penul.c.habet᷑ de phitoniſſa q̃ ſuſcitare

ſfecit ſamuelẽ adinſtantiã ſaulis. Et de ma/⸗
ga circe legit᷑.ꝙ q̃dam potiõe faciebat homi
nes ↄuerti in beſtias. Dnde Lucanꝰ. ẽs
hauſti nulla ſanie polluta veneni incãtata
perit.xxvi.q.vi.necmiꝝ.Et plus dyabolus

cipit ꝑ bec ſoꝛtilegia mulieres q; viros.

ex dicto antioclv etiã fecit occidi

Niceſimatercia et vltima lr̃a eſt ʒ. et in⸗

ſinuat ꝙ ẽ ʒelus ʒelonipus et tota ʒelat. ſic̃

de laodice narrat NHiero.ſuꝑ Dañ.q̃ exiſtẽs

v xoꝛ antiochi regis ſyrie zelãs.neplꝰ ama
ret beronicẽ quã etiã hẽbat vxoꝛẽ ſeipᷣaʒ ve

neno occidit:Beronicẽ viro et filium eius

pakernitas in celo et in terra nomiar᷑ vt ait
aplus ad epiæ.iij.c. IAdeo ad ſciẽdũ.qꝙ mul⸗
tiplex eſt filiano ᷣm ꝙ multipler eſt pater⸗
nitas. Sunt em coꝛrelatiua pr̃ et filius. et
qꝛ finis pꝛincipalis mrimoniqj eſt filiatio.iõ .£
pſt mr̃imoniũ de loc agit.
ſt filiatio eterna ⁊ ineffabilis.
iliatio diuina et cõmunicabilis.
Filiatio humana et variabiliss.
Pꝛima a nobis adoꝛãda.ſcõg ꝗ nobis ꝓcu
randa. tercia a nobis indaganda. Et qꝛ vt
or Yo. xvi. Apſe pater amat vos. debet 2 fi
lij diligere ecõuerſo patrẽ bonum.
e pꝛima breuiter F§. 1.
expediẽdo.qꝛ nõ eſt pñtis opꝑis.ait pᷣs.in ꝑ⸗
ſona filij loquẽtis de pr̃e eterno. Dñs dixit
ad me filius meus es tu.ego lodie genui te
ps.ij. Oñs.ſ.deus pr̃ dixit nõ voce.qꝛ ſpyls
eſt deꝰ ſʒ mẽte.ad me.ſ.ſfiliũ ſuũ vnicũ ⁊ cõ⸗
ſubſtãtialẽ.Et loc ſuũ dicere nõ eſt alið ᷓ d
verbũ ſuũ pducere ſeu fili gignere. ſicut⁊

oc igi
tur alphabetũ eſt de malis mulieribo.de qua

⁊ eiꝰ cctrina d Ecci.:ix.HNõ ʒeles mulierẽ
ſinus tui ne oſtẽdat ſuꝑ te maliciã octrine
nequã. Mam vt ur. Ois malicia bꝛeuis re
ſpectu malicie mulieris. Et qꝛ Salomõ ni⸗

mis ardẽti amoꝛe adleſit mulieribo. didicit

3

dola eaꝑDʒ3
bitur. de cuiꝰ laudibo legit᷑ ꝓuer.vlti. ꝑ totũ
illud. c. Sʒ oẽs nõ ſolũ mulieres ſed et vi⸗
ros ⁊ angelos exceſſit in ſanctitate vᷣgo glo
rioſa Oaria. Et ideo ſibi dictuʒ eſt. Bñndi

malã cctrinã abeis.et ex ſapientiſſimo in
fatuatus eſt amoꝛe illaruʒ vſq; ad colenda

mulier timẽs deñ ipſa lauda

cta tu in mulieribo. Et vt ait Hiero. Cotũ

qð intulit mali maledictio Eue.cã hanꝰal/
phabeti.totũ abſtulit bñdictio Oarie.inſu
pPer et gratiã nobis ↄtuhit chꝛiſt* oꝛtus.quã
nõ hbabuit pꝛius oĩis mũdus. Etiõ ibi in ve
teri teſtamẽeto ſcripture mala lo quuntur de
mulieribo ꝓpter primã ⁊ unitatrices eius

In nouo ieſtameto ꝓptermariã multa bo/
na dicuntur vt patet in euãgelio Et pꝛimo

mulieri matri eius.et poſtea magdalene.q̃
plus amabat reſurgensſe manifeſtauit.

. De multiplici filiatione. Capi.xxvi.

ℳ.m dà . .„₰ . .
o diri dü eſtis et
niiq excelſi om̃es.pᷣs. lxxxi. Dij qᷣ⸗
gem ſuat lvies boni.non eſſentia
ſed ꝑticipanõe.ſed oẽs tã boni q; mali ſunt
nilij excelſi creatione. Et qꝛ a deo pr̃e om̃is

.
ι
.* . ●
. —

noscũ alidd intelligimus vᷣbn in mẽte ſoꝛ⸗
mamus.ſed qꝛ tranſitoꝛia mẽs mutabilis
et tꝑalis.ac determinate vᷣtutꝭ.ideo bum
nt̃m mentale trãſitoꝛiũ eſt et mutabile hñs
pꝛincipiũ ⁊ determinatã virturẽ. Sed mẽs
pfna ẽ eterna incõmutabilis et infinite vir
tutis.et ideo verbũ ſuũ eternũ ꝑmanens ⁊
ſubſiſtẽs ac infinite virtutis pᷣs. cxviij. In
eternuʒz wo. ꝑma.ver. tuũ. Dicere g er. ſinꝰ
meuses tu.ũ filiũ ſuũ ſibi coeq̃lẽ ⁊ cõſubſtã
tialẽ generare.vñ ⁊ ipſe pr̃ de eo incarnato
teſtimoniũ ꝑhibens in bapnſmo ait. Hic ẽ
filius meus dilectus in qͥ mihi bñ cõplacui
OJath.iij. QAuãuis em̃ nt̃am naturã aſſum
pſerit. nõ tñ eſt in chꝛiſto aliud ſuppoſitũ qᷓ;
ipſa ꝑſona diuina in duabs naturis.non in
duab pſonis ſubſiſtẽs Perfectionẽ aũtno
tat ipſius finationis ſeu generationis cum
ſubdit.ego hodie genui te.i.eternalr. Eter/
mitati em̃ totũ eſt pñs.et ſic ſemꝑ ibieſt ho⸗
die.genui te eſt tꝑis pᷣteriti ꝑfecn.et ſigniſi
cat eius ꝑfectione non tꝑalitatem Sed ge
nerationem eius qͥs enarrabit. Iſaie. liij. ⁊
Zctuũñ.viij.c.q.d. nullus.qꝛ ineſtabilis et a
nobis incõpꝛehẽſibilis eſt. Oñ Ambꝛo tu
digitũ oꝛi admoue.ſcrutari nõ licet diuina
mʒy ſteria.ſ.curioſe credere licet ꝙ natus ſit
ſed non licet inueſtigare quomõ natus ſit.
ſed debemus adoꝛ are. Nam et angelis dici
tur de filio dei incarnato. Adoꝛent eum oẽs
angeli dei.et eccleſia.adoꝛ amus te chꝛiſte ⁊

lenedicimus tibi ⁊c. —
̃De filiatiõe diuina S.ii.

F üij“

. O
. Zitulus Lꝛimus
mmnicabili dici ANoh. i dedit eis pote? Filiatio naturalis. ſuni
. et coᷣmunicabili vicit ob⸗ xedit eis wee/ Piuario natiralls. inrni
ſate lios wi feri. Et ſta nianio trwler. (Filiatio ſpiritua Kiiii. rint
Feiliatio rer cregaiorm. äſ een „ S “
Filiatio per gloꝛificationen. is que fiꝑp oĩes etiã tripłorraloit et diſti infin
Filiatio per iuſtificationen. guenda videtf. qꝛ a ſacto fia wo thie vbo/ Gnnctinin
2 Per creationẽ vtiq; oẽs ſumus fil dei. extimatione ſeu moꝝ exemplo. ¶ In ſacra b
qꝛ creati ab eo Deutro. xxxuᷣ. Nunqᷣd non mẽto em̃ baptiſmiet cõfirmatiõis.is à ba⸗ u de
ipſe eſt pr tuus qui poſſedit a fecit a creanit ptiʒat ſeu ↄnirmat᷑ eſt lius ſpũalis eiꝰ qͥ ba ſenuna
te. Sed ꝓ maioꝛi ꝑte ſunt ingrati et mali fi ptiʒat vel cõfirmat. ac etiã eiꝰq tenet ad ba ſam
lij. Dñ wbi dicit᷑ generatio em̃ puerſa eſt et ptiſinũ vel confirmationẽ qui d patrinus. fd.
infideles filij Erqae oẽs amat gubernando. et ſiẽ inter patrẽ et filiã nõ põt cõtrahi mr̃i lonone
Sgapᷣ ri. c. Diligꝭ em̃ oĩa qᷓ ſunt etnibil odi moniũ.ſic nec interprem ſpualem et filium nnio
leb metnoo delgetnue delWer lon ſpũalẽ.Et de H̊ diffuſe ſupꝛa.c.de impedimẽ/⸗ nnian
ficationẽ ſunt fil oẽs beati et ſancti et an/ to cognatiõis ſpñalis. Silr qͥ audit aliquẽ nltdto
geli. Ro. viij. c. Creatura liberabit᷑ a ſeruitu in cõfeſſione ſacerdos dr̃ pr eius Palie et Rici
te coꝛruptionis in libertatẽ gloꝛie fiioꝝ dei cõfitens dvĩ filius ipſꝰ. Oñ dicit ſimmachꝰ Wrii
Et d angelis dẽ Job penl. Obi eras cum Eard és q̊s in pnĩa ſuſcipimus ita noſtri netſue
me laudarent aſtra matutina. et iubilarent ſpnales ſunt filij vtipſi ãs vel nobis ſuſcipi tthi
ges filij dei Filij deji dicunt qͥ ſiles ei ſunt.i. entibo. vel ſub trine immerſiõis vocabulo ſenent
gloꝛioſi et impeccabiles. et eis data eſt pa mergẽeſibo vnda ſacri baptiſmat regenera⸗ de
terna hereditas. ᷣm illud pᷣs. cxxvi. Cumde uit. xxx.q.i.oẽs.vbi etiã ponit grauis pena 1, pet
derit dilectis ſuis ſomnũ. ecce reditas w ſacerdoti cognoſcẽti filiã ſuæ ſpũalem. quã nen
mini.ſ.gloꝛia filij merces.ſ.oꝑis boni hic fa ſ. audiuit in cõfemione.et in duobo.c.ſequẽ aciztt
cti. fructus ventris marie matris, et cert ẽ tibo pomi talis pnia.xv. vel.xij. annoet ei ipſeetn⸗
ꝙ pater amat tales et ipſi eũ.(¶ Mer iuſtifi?ꝰ qͥ carnaliter cognoſcit cõmatrem ſuam.pe⸗ yſtoces
cationẽ ſunt filij dei in mũdo allqͥ tripłr.̃m ðð lai ſie
BPeèatia. de pe, di. iiij. S. hoc em̃ wo⸗Afſqenz NHodie tñ ſunt he pnie xxbitrarie. vt de alijs foꝛreneg
ſunt pᷣdeſtinatione tm. de qbus ð᷑ Joh.xi. peccatig Cales pres ſpũales qui tenẽt ſo Geiſeus di
Jeſus moꝛiturꝰerat.vt filos q̃ diꝑſi erãt. mines in baptiſmo cũ ꝓmittũt ꝓ eis crede⸗ etopran
ſ.pꝑ varios ritus gentiliũ cõgregaretin vnũ reet abꝛenũciare dy abolo etpompis eiꝰ.de⸗ glilletqven
Pꝛedeſtinati qͥdem erãt ad gram et gloꝛiã. bent opam dare vt cñ filij eoꝝ ſpũales vene nim⸗
ſed nõdũ adluc habuerant ipſam/Alid im rint ad vſum rõnis.admoneãt eos circa ea Wänchne
filij ſunt ̃m pñtem iuſticiã. qͥ. ſ. ꝓ aliq̃ tꝑe que ſunt ſidei.et bonos moꝛes.et illi debẽt D
bñt gram. ſed nõ pſeuerẽt in ea. deqbo pt in liben ter audire. ꝓuer.i.c. Fili audi diſcipli N
telligi illud qð dñs dicit yſaieęi.Filios enn nam patris tui.2 e dimittas legem matr) ſine
triui et exaltaui.ſꝑ fidem et granã. ipſi aãt tue.i.eccleſie/ ui autem ſunt patres ex au ſuuftrr
ſpꝛeuerunt mellq ſunt filij dei ꝑ pᷣdeſtina ditõe cõfeſſionis debent aduertere vtnutri füteſen
tionẽ et pᷣſentem iuſticiã.qͥ.i.ſunt in ga pꝑ ant nõ occidant filios ſuos.qð faciũt dum Bfßra
manent in ea. vt demũ ad gloꝛiã pueniant. abſoluunt dsnõ debent. vel dant eis ꝓpter vicetur⸗
Et de loc dixit chꝛiſtꝰdiſcipulis ſuis Filioli ignoꝛantiã malacfa. Brtt etunh . ſafliati
adhuc modicũ vobiſcũ ſum. et nunc mãdo pater ſpũalis alicuiꝰ qͥ inducit eum ad con⸗/ Piinop
vobis vt diligatis inuicẽ Joh.xij.ca. Per uerſionẽ fidei vel bonoꝝ moꝛũ ꝑ ctrinam Lecnco
hãc vt ſignũ efficaciſſimũ diſcermt᷑ et gno pᷣdicatioms vel admonitionis q̃fit apᷣlat;. ſergogle
ſcit iſta iliatio dei.ad Gabiiij. Oiſit deꝰ m Mñ aplus.i.ad Coꝛim.iiij.c.ait.Etſi centuʒ rvolen,
coꝛda noſtra ſpũm adoptonis. in qͥ clama milia pedagogoꝝ babeatis. ſed nõ mios pa . ſacept
mus abba pr̃.Et ſic ꝑ hanc ſilij excelſi om̃s tres.in chꝛiſto em̃ ego vos genui ꝑ euãsge · Yynno
habentes eam filianonẽ. ⁊ pater amat vos lium.et ad GBałl.iiij.c. Gilioli qs iterum ꝑtu emmllinn
talibo oonis remunerando. Et vos diligat; rio wonec chꝛiſt' foꝛmef in vobis. Et greg.? lmcie
eum. qm̃ pꝛioꝛ dilexit vos. ait de rectoꝛibus eccleſiaꝝ.qui habent aua „ Iͦ nlenſi
De fuiati one hu .üi liset ſacta etmonitiones pᷣꝑre. Quis du ainen
— Srd. DFilll: bitat ſacerdotes chꝛiſti regumpꝛincipuʒ et lniſe
mang dicit ſpũſſanctus.p.iiij. Filij vminũ oim fideliũ pres cenſeri et magiſtros.non S ͦt⸗ i⸗
vſq;qᷣ graui coꝛde. Et eſt triplex. ne miſerabilis inſanie eſſe dinoſcit.ſiſhus 8
Ziliatio ſpiritualis. patrem. diſcipulus mag ſtrum ſibi cnetur T t
Aliatio legalis. ſubiugare di,xcvi. Et anacleius papa inqͥt Gien
2 X .
—– . *. . H
— — * „. 4
1

114
Rſii.
id
d
Poſrſm
mskibr
ͤnenntn
Aidianmng
mcökthi
ſpilengfin
t Enini
ikiutigi
Keinfiige
Gpimusſunetn
lnobisſt,
föis vocdnd
nnatjregenn
vnif gunsn
urſpälenn
induod c. ſ
. mannond
manenſum,
wocne
Arorne
ie Kiad din
niuslvennn
nümpanesern
cuenere vinun
0s. ficinn
ldent as e

4 t un

cvataun ro
morignemm
inoneihihl.
AAnenh
Nsltninlishd

Neknihebgte

isirundin

. ubn
e Quan

N.
Nrmmmgt

edinoſan.
um bihenn

Nene

miẽdo oppꝛeſſerat.iij. Reg.iij. ¶¶ Ex.
⁊ imitatione dicitur qͥs filius alicuius qͥ ſi
imitat᷑ opera eius.vt em dicit Bꝛatia. de . P
di.i. cnius oꝑa qͥ ſq; facit.eius filius eſſe cõo⸗ S
pꝛobatf.vnde etiã zacheus publicanus con
erſus ad pnĩam dicit filius abꝛae.Lu. xir.
Et Miero. dicit. Non ſunt filij ſanctoꝛuʒ q

In veter lege mãdauit dñs Deu.
vir accepta vxoꝛe ſi moꝛiebat᷑ ſine liberis
ꝓpinquioꝛ erꝰ germanus vel alrꝰdeberet re⸗

Capitulum

ſententia tham fil Noe damnant.q̃ ſuoꝝ

pᷣpſimꝝ vel wctoꝛũ culpã ꝓdunt. ceu chã
qui verenda patris non operuit.ſed ridens

mõſtrꝗiur. Señ.ix.c. et.ij.q.vij. Signiſicat

em̃ chaſn filios ſpnales q derident et publi⸗

cant crimina ſuoꝛũ patrũ.ſ.ctoꝛum et pᷣ⸗
lato pilet bi patres etiam debent cauere. ſ. p⸗
lati et pᷣdicatoꝛes.nea uos gignunt vᷣbo oc
cidant maloꝛũ operum exeplo. ſicut in figu

ra illa.mulier que contendebatcoꝛam Sa⸗

lomone ꝙ filius eiꝰviueret q̃ tñ nocte wꝛ⸗/
Exemplo

tenent loca eoꝛum. ſed qͥ exercent opa eoꝝ
diſ. xl. non eſt. ſicu tecõtra chꝛiſtus alt iude

is.vos ex patre dyabolo eſtis.ſ.ꝑ imitatio-

nem Yo.viij.Et Ambꝛo.oẽs qͥ dicunt mẽ

inefnt orali mi d v cauete.q
ipſe eſt mendax et pater er.i.mẽdacij.ſic ⁊
cunſtodes Saulis wꝛmiẽtꝭ dicunt᷑ fili moꝛ
tis.i. Reg.xxvi.quia faciebant opera digna

moꝛte negligenter cuſtodientes regem. et

chꝛiſtus dicitur filius olei. yſa. v. quia faci⸗
ebat opera miſericoꝛdie vel ſpnũſſancti. Siẽ

quilibet querit habere bonũ patrẽ et lvynoꝛa

bilem. ita qlibet debet bonos et tuoſos imi

tari.non malos.et tales filij excelſi omnes.

¶ De filiatione lega.F§. V.

li d inter eos qͥ natura.et eos qͥ adoptõne

ſunt ſilij. venerãde leges romane non ꝑmit
tũt eſſe mrimoni.xxx.q.iijaita diligere. de
H m̃ quomõ impedlat miimomiũ talłfiliatio
vide ſupꝛa.c.de cognatõe legali.et pᷣt enaʒ
iſta filiatio legalis triplexaſſignari.

Pꝛimo ꝑ legem moſaycam.
Secundo ꝑ legem canonicam.
Cercio ꝑ legem imperiacam,.

v. q

uctam illã mulierẽ acciꝑe ſibi in vxoꝛeʒ ad

Nuſeitandũ ſemen fratri ſuo. Oñ pꝛimus ſili
us ꝗqᷣ ei naſcebat᷑ ex illa dicebat filius defun

—

ctci ſᷣm legem. ꝓuls aliũ patrẽ naturalẽ ha

—

beret. à.ſ.eũ genuerat.q̃ tñ lex hodie ſeruari
nõ põt.

In lege canonica e? de pba.c. in
pñtig. qð tñ trahit ex autentica. ꝙ ingreſſo
i We npteſſo wonaſtenu, habet loco
filij ſctione iuris. vñ cũ moꝛit ſiue ciuiliter

pꝓfeſſionẽ. ſiue naturaliterpꝑ anie a coꝛpo
re ſepaiionẽ.nõ dicit᷑moꝛi ſine filijs. ꝓpter

quod ſi hereditas vel lega tum fuerit illi di⸗

miſſa cum ſubſtitutione. vt in caſu ꝙ mo⸗
rerer ſine liberis vreditas illa vel legatũ de⸗

uolueret ad alium. euaneſcit ſubſtitutio.qꝛ
nop intelligitur moꝛi ſine filijs. cum in ſve
caſu monaſterium habeat᷑ loco filij.qᷣ mo⸗
naſteriũ non moꝛit. De ſoc infra in titulo.
e decedentibus. ca. de teſtamentis. Per le/
genn autem ciuilem velunperialez eſt intro
ducta filiatio. que dicitur adoptio vel arro
gatio. Circa quod tria videnda ſunt.

ꝛimo quid ſit et quomodo fit.
Secundo quis poteſt vel non poteſttaleʒ ſi

liationem facere.

rcio quis ſit effectus eus.

Et q;tum ad pꝛ imum ſic diffinitur. Ado⸗.
ptio eſt extranee perſone in filium vel nepo
tẽ.ſiue deinceps aſſumptio legitima. quia.

,Per adopnioneʒ qui filius non eſt halet
filio. Et huiuſmodi ſunt due pecies. Dua
dieitur arrogatio et eſt quando ille qui nõ
halet patrem. et ſeu eciam qui emancipatꝰ
eſt tranſit cum rebus ſuis in poteſtateʒ arro
gantis.et halet fieri auctoꝛitate pꝛincipis.
Alia ſpecies eſt que vocat᷑ communi nomi
ne.ſ. adoptio.cum.ſ.adoptatur qui eſt in vo
teſtate patris.nec tranſit in poteſtatem ado

Ptantis. et hvc fit imperio magiſtratus.ff e.
l. ij. et. l. ſi patri. O autem aliquis in wmo

perſe vel coꝛam vminibus aliquibus. ali⸗/

»„

uem recipit in filiuʒ vel filis nulla eſt ado
ptio. C. de pꝛoba.l.nonnullig. a extra de co

—

gna. le. ci. in glo. verum quod ei pꝛom ttit
ſeruare delet. cum ex nuda pmiſſione oꝛiat

actio.ſᷣm canones. vt.xij. q.ij.quicunq; .et.

xxij.q.v. iuramenti. . autem victum eit ſu
pꝛa in diffininone. ꝙ eſt aſſumptio perſone

extranee. intelligitur que.ſ.non eſt in Pote/

ſtate adoptantis.q;uis ałs eſlet conſangui
neus. nam nepos poteſt adoptari in filium.

Suñmitur enam aliquando adoptio large.
pꝛout compꝛelvndit arrogationem. Ali⸗
quando ſtricte. pꝛout diſtinguitur contra

egm. et tunc diſtert ab ea vt dictum eſt.
(Duantum ad ſecundum ſciendum ꝙ po
teſt adoptare paterfamilias.qui ſui iuris e,

et qui generare poſunt. qui emim generare
non ponunt ſi hoc eſt ppter unpedimentum
naturale nõ poterũt adoptare. ſed h̊ ſi cẽ

ꝓpter iĩpedimentũ accidẽtale vt ſpado ſiue

lello caſtratpñt. ff. e... Ite non põr adopta
re minoꝛ.lx. annis.niſi iuſta cã interuemien
te. ff. e. lſi pr. J tem mulier adoptare non

Qd.pn-
6

¶Titulus SPrimus

põt niſi ex reſcripto pꝛincipis in ſolaciũ lirę nem vel oꝛdinis ſacri ſuſceptionẽ.ſi cut acci

—

ropꝝ amiſſoꝝ in lello. C. e. l. mulieré. Adopi ditſancto Benebaldo q factus ep laudo/

tari aũt põt qibet tã maſculus q; femia. dũ nenſis viſitans vxoꝛem ſuam neptẽ ſancti
moõ minoꝛ ſit pr̃e adoptante ꝙ eius fili na Kemigaſactl ſanctimonialẽ inſtigãte dia⸗

turalis eẽ poſz. ff. e. l.adoptio.Adoptat᷑ aũt bolo c

gnouit eam. et cõcipiẽs Rꝑit filium

quem vocauit latronem qui poſtea ob ſan⸗

ñs ⁊ volſtariꝰ tm̃.vt.ff.e. l.neq; abſens. onem qui poſtea ob ſan⸗
(Auanth ad terciũ effect adoptiomis eſt vt ctitatem ꝓoſt moꝛtẽ patris factus eſtibi epi
nabeat᷑ ꝑ oĩa vt filiꝰeius qͥ eſt adopta.ita ſcopus.Ntrũ talis filius cenſendus ſit ille⸗

vt ab inteſtato ſuccedat.C. e.l.fi. Atẽ ſi fit gitimus.ſunt opin:᷑. Aliqui dicũt legitimũ

teſtatẽ arrogãtis.ſecꝰ ſi ſolũ adoptat᷑. Ate, Sed dicit Pe.idem ꝙ poteſt dici ꝙ ſit legi⸗

arrogatꝰ eius. filij et nepotes traſeunt in o eſſe quo ad ſpiritualia non quo ad ciuilia.
3 „ .
arrogatoꝛ tenet᷑ dimittere arrogato/qrtaz timus ſimpliciter. quia de legitimo mr̃imo⸗

ptrẽ oĩm bonoꝝ q hʒ. et h̊ ſiue in teſtamento vioKaz Megitif icõmuniter ſunt malo

ſiue vlit eñ emancipare. ſed adoptatoꝛ nil

rum moꝛum. vt dicit᷑ Sapᷣiiij.et di.lvi. ſi

tenet᷑ relinq̃re filio adoptino niſi velit.C. e.
l.i.et. ij. Sed ab inteſtato ſuccedit etiã ado

muus adoptãti Ricar.in.iiij.et thoibi.

De filiatione na S. Vi.
turali De q̃ dꝰ Beñ iiij. Adã cognouit enã
vxoꝛẽ ſuam.et genuit i ayn. et poſtea Abel

Et lec eſt triplter.
Filiatio legitima.
Filiatio illegitima.

lliatio legitimata.

——

Filiatio luma eſt s ex lũmo mr̃imonio.
idẽ vroꝛe ſuſcipit ſ 1
xpᷣi.Oat.i.vbi dr Abꝛaã genuit yſaac fili

huʒ. vtʒ in genealogia

um ex ſara vxoꝛe ſua.et y ſaac iacob filiũ ex

rrebecca vxoꝛe ſua ⁊c. Derũ nõ ſolũqͥ gene/
rant ab aliq dicunt᷑ fili eꝰ.ſed etiã nevotes

lij adã Ecci.xl. Gꝛaue iugũ ſuꝑ filios adã a

oẽs deſcẽdentes abeo. Nñ oẽs dicunf fi

die exit de vẽtre miis ſue in diẽ Et ex hᷣ xpᷣs

gine ſine virili ſemine/ O& aũt dicatioſepl

vxr filiꝰ dauid in euãgelijs.qꝛ deſcẽdit a da⸗
nid ſ̃m coꝛpulentã ne quã traxit de vir

pfr̃ eius..u.ij.Ego et pr tuꝰ.ſanoſeplo q̃reba⸗

mus te. dictũ eſt. qꝛ nutritiꝰeiꝰ.vt dic Oꝛi⸗
genes. vel ſic a vulgo extimabatf. Oñ iudei

etphariſei vilipedentes eũ dicebãt. Mõne

hic ẽ fabꝛi filiꝰ.ſ.ioſep. eathei.xiij. Et de
his dr Ecci.vij.c. filij ſunt nibi erudi illos.

IVllegitimusẽ qͥ natꝰnõ eſt de limo mr̃i⸗

momo iʒꝑ foꝛnicationẽ.adulteriũ.ſiue in/

ceſtũ. Et q naſcunt᷑ ex cõcubinis in dubita

in nullo ſuccedunt.et dicunf enam innatu offfert ſeipᷣm deſiciẽte ꝓle luima.nꝗ
licerer ſe offerre i;i pri liceret o
ſum.(¶. Auartus ẽ deſiciẽte ꝓle luma pater

to effectu retẽtis.nõ aũt ex meretricibus et

teſtato cũ mĩibo ſuis ĩ duabꝰvncijs.i.vi.ꝑte

vt digit Pe. pa.m.iii. Dicunt᷑ aũt illegi
nmi q́ᷓ ↄtra legẽ matrimonij nan ſnn⸗ Ha/

ti aũt ꝑ adulteriũ vel inceſtũ dicunt᷑ ſpurij ⁊

rales.quia naturalis ratio talem copulam

Prima de

legitimatione iuris ciuilis in ſex caſibus.

damnat/qui autẽ naſcunt᷑ de matrimonio

ſed celebꝛato diuoꝛtio qᷣ ad tlvꝝ ꝑ religio⸗

gens angloꝛũ/et ab vvnoꝛibus et dignitati
bus ciuilibus et eccleſiaſticis ac oꝛdine re⸗

pellunt. vi,lvi:. Nerum.vt ait Aug. vnde/
cunq; naſcant᷑ ſvmines ſi parentum vicia
non ſeqnant᷑ lvneſti et ſalui erunt. Et Yo.

Criſoſt. Ex meretrice natus et adultera. ſi
pꝛopꝛia auctoꝛitate decoꝛetur parentuʒ ſu

oꝛum non dedecoꝛet᷑ obpꝛobꝛijs.diſti lvi.

nunqᷓ;.¶¶ Legitimatus eſt qui natus illegi
tnimus p modum datum a lege fit legitimꝰ.

de quo videndum infra.de oinnibo his exce
ptis filijs diaboli qui.ſ.imitant᷑ maliciaʒ eiꝰ

dici poteſt illud. Sij eſtis ꝑ gloꝛiam partici

patam et filij excelſi mnes per gratiam cõ⸗/

municatã a chꝛiſto vnico et dei pꝛimo filio
nominato. vt ſit ioſe pꝛimogenitus in mul
tis fratribo.i.pꝛincipalis et maximus digni

De legitimatiõe illegitimox. Ca. xxvij.

E legitimatione il
egitimoꝝ. Nota ſᷣm Pe.de pal
in.iiij.di.xli.q.ii’j. Pꝛimo de legi

timatiõe que fit ſeu inſtituta eſt per ius ci⸗

uile. Sciendũ igit᷑ ꝙ q;tum ad legitimatio⸗
nem iuris tres ſunt cõcluſiones.

Pꝛimus modus fm iura ciuilia eſtqñ pa⸗

im rerens.n emeret et ter filium naturalẽ ex cõcubina ſuſceptum/
ſcoꝛt.hol illegitimi ſuccedũt parẽnbo abin⸗/ rradit curie cimtatis ſue vel curie metrop/

—

litane.et fit officialis in ea quod fit ꝑ vno

rem curie. ¶ Scõðs eſt giSeer filiaʒ natu⸗
ralem mungit officiali criè ſue cij
metropolitane.¶ CTerci ꝰeſt qñ fili naturał

e ciuitatis vł

Ernn,

cum cõcubina offert ꝓ eo legitimãdo pᷣces

5
. . .

keelulcrt

llnei
(En

vi
AmN
ſloecte
ſecign
(aſnſin
ficet
Kan
ſotiss
1
buser
leges
Aonsd
ſesit
ſonk
hole
inutu
ulele
ſohesen
lenokate
fraußs
Wan
ſekni

n
lie
Unval
ſtpaor
Püntn
Urerba
ad
ſoose

60

eldi⸗
lunre
Negtn
Phahe
Kori
loniſ⸗
ſſſpn⸗
Cräzabt
lllrer
☚

nunse
.
kelm⸗

Lapitulum xxvi.

ſ luu pꝛincipi pꝛinceps eas ad mittat. (Quin als meretrir cõis ſiue mediate ſiue immedi
ingeſn reqnpr in ſuo teſtamento ſolenniter ſacto ate ducta fuerit aliter nunq;/ Vbi vernt a/
„ edin eum vocat nati ralẽ legitimuz. (Sextus Eſtio dñicalis bartlolom ei. ſuppoſito pꝛi⸗
n Ntn npaggeen inſtrumẽto publico vppꝛia ma mogenit lmus delbeat hre regnũ.qs deleat „
ſnn Acbfn nu ↄfecto halente ſubſerptionẽ triũ teſtiun, halexre.an pꝛimogenitꝰnaturalis ex 2cubi⸗ .
alseſtſbien fidedignoꝛũ dixerit eum filiũ legi müͤſet H na añ moꝛtẽ ducta in cõiugiũ.an ſecũdoge
arſentlaſtlie caſu ſiin hoc pater teſtimoniuʒ phibuit vni nieus ſemp lrimus. 1 q; uis multa dicta ſint
ndiätkgtmi ex filijs naturalibo ſi ticit ad legitimationẽ ꝓ et cõtro. tñ iſtõ videt᷑ wriꝰꝙ ſi ius pꝛimo
WN Et de his habent expᷣſe iura ciuiliaĩ varis genitmre ſit tale ꝙ cedat añ moꝛteʒ pf̃is.vt
Ewiigſtt locis/Sed iſtud nõ tenet hodie ꝓpter duo. qꝛ poſt moꝛiẽs trãſmittat ius ſuccedendi in
Negidnin PHꝛimo qꝛ nõ ſunt leges canoniʒate. In reꝓ regno pr̃is ad nepotes.excluſo ſcvogenito.
W bus em̃ nõ eccleſiaſticis nec ſpñalibo igant tũc nõ ſufficit cõcurrere añ moꝛtẽ pꝛimoge⸗
A⸗ leges impatoꝝ niſi ſint ver papã repꝛobate niturã er lmitarẽ.niſi iſtud ins naſcẽdo ac
Monbunedginn als nõ. qꝛ leges nõ de’dignanf ſacros cano auirat᷑. Dñ eñ ſcðogenitꝰnaſcẽdo ̊ ius acꝭ
naſücsundn nes imitari. ſed in eccleſiaſticis et ſpñalibꝰ q ſierit.qꝛ añ ſe aliũ ltimũ nõ habuit. Itiima
Mytar une non hñ̃t efficaciã niſi ſint p canones appꝛoꝭ ↄñs legitimũ ius q̃ſirũ nõ tollit. Si aũt ins
eSparnm bate. q;uis als ſint rõnabiles et boneſte. ſiẽ pꝛimogeniture eſt talis nature. ꝙ añ moꝛ⸗
ilmenn ,. in rebus eccleſie nõ alienãdis. De heretic; tem patris non cedit. quia teimpoꝛe moꝛtis
natusetalln nulle leges valent. niſi in ᷓtum ſunt p ca / verũ eſt dicere iſtum pꝛimogenitũ et legiti⸗
wennfun none aneno a e eui ſ non eren aller mũ wvide ꝙ vᷣlxat p̃ferri.
Robeizz dii, repꝛobate. vñ c cauſa mrimonialis 2 legi D 1 7 PrI 6 ſyyß
–— timatõis ſit eccleſiaſtica. nec incidẽteretiã uoantu ad texciu I it.
nalegeftleg⸗ ptineat ad iudiciũ ſeculare. Ergo qͥ cͤd de delegitimatiõe ſvĩis ſunt tres cõclnſiões. —
aXornmihee legitimatõe leges cauentnõ valet niſi inq;ᷓ /Hꝛima de legitimatione epi.et dẽ q;tũ ad ραα
mitmnimng tum eſty. papꝗ appꝛobatũ. Moõ ſunt añt ali epm certũ eſt. ꝙ põt legitimare q ad mino⸗/
Kspcoinmn cui illi ſex modi Pcanones appꝛobati. imo res oꝛdines.et ſimplicia bñficig. . nõ ſunt
BmesEnIö illi modi receſſerũt ; aula. qꝛ nec in curijs cure aiaꝝ nec dignitat. d fi. pᷣſli.c.i. Poc
niarmmiß Mpatoꝝ nec ciuiratũ nec pꝛincipum tenet aũt intelligendũ eſt de ſubdifis.qꝛ nõ ſubdi⸗
penentalnll a viſum ẽ ꝙ in ſpurijs de wmo reg vole tũ nemo nõt ſoluere nec abſoluere. ſiẽ nec
Abaninn bat rex halere ſucceſionẽ ſicut in alijs. ligare. DOñ eũ legirimare ſira vena iuris ab
pter dedicationẽ curie imꝑatoꝛis non repu ſoluerenullus põt non ſubditũ lũmare.p/⸗
. tar eos legitima ds. pter qð nõ ſubdito ſpurio epᷣs nõ põt dare

kñficiñ.nec minoꝛũ oꝛdinũ executionẽ niſi
pꝛius a ſuo epᷣo fuerit ltimatus. qð ſi factũ
fuerit tũc nõta q̃eunq; hñficiari ſeu oꝛdina
ri.cũ literis dimiſoꝛijs.ſic̃ et ltimus. Dñ ſi

itine; ſan

mationt

Secunda cõcluſio J. ii.
eſt de legitimatõe ꝓpꝛia iuris q̃ eſt ꝑ ingreſ
ſumreligiõis qͥ eos lmat q;tũ ad oẽs oꝛdi

ufnhern nes nulla dignit atẽ pꝛie dictaʒ. vt ꝙꝙ ſit eps ſciẽfer ſubdito ſuo illegifimo 2ferat oꝛ
o nbery, platus ꝑ electionẽ.de fi.pᷣſ hi.c.i. DHã curaz qnes vel bñ̃ficiũ. eoipſo diſpẽſare videtur.
— aiaꝝ iure oꝛdinario ſiue p elecfionez ſiue p /Nullus aũt platpapa in ferio? pt lkimare
nſhmtzeſtmiug cõmiſſionẽ hr̃e nõ põt/Et ꝙ aliqͥ dicunt. ad ſucceſſionẽ hereditat:. qꝛ nõ ei pmiſuʒ.
ium Akpinndo cũ ſpurio religioſo epᷣus diſpẽſare woſſir ad ad ſeqntia aũt videf᷑ lIr mat. erq̃ ẽ ad añce/
öchines curã ⁊ abbaciã nõ legi/Silr ꝙ poſſit er h ſuc dẽtia Oñ qꝛ canonici marſe cathedraliũ ec
⸗ cedere vel oꝛdo eo ꝗͥ ſuccederet ſi ipſe eſſz cleſiar in iudices imvtranf. videt ſ ałs
ltimus.C. de ſa. ſan. ec.l. deo nobis.nõ legi illeginmi iudices eſſe ſ oſent. qꝛ deł ſunt
iutitraſtls neccredo ꝙ h eſt ſtricii iuris. DOñ ſi eſt legi opi.tñ eoipſo ꝙ canonici ſunt.in indices ſi
mtaniuettihh . timatus q ad oꝛdines. non ꝓpter h̊ quo ad cutet ceteri impetrari pñr.2 non dz cui qð
mntie ſnecellione. Yntelligit aut ingrenſus cũ effe aus eſt lcer. q minus eſt nõ licere.
ierianenenge xtiu.d.ꝑ ꝓfeſſionẽ tacitã vel expᷣſſam. Prorleiſs (K(S
iiln . ¶Terci m ne ſi lexj „„ (Gecunda cõcluſio J. V. Pr-
ii unfüihtu elcig Celuſio eſt gelii. eſt de legitimatione pare. qꝛ papa. eriũ efſf!·
nunm . de legitimatione cõi iure canonico ⁊ ciuili. ad omnẽ oꝛdinem leneſiciũ dignitatẽ ech
n etgifluum vvß eſt tercius modus vtriuſq; iurꝭ qñ cõcu cleſiaſticã legitimare põt quia ad ̊ lĩmare
NelimSn binataj nati ſunt llij pꝛius ducimꝰ in mfi nõ eſt aliud q; impedimenta iuris canonici
vihemtefkne, moniũ.p ſequens em̃ mrimoniũ filij pꝛiꝰſu amouere ſibi. et a penis canonũ qiibo liga⸗
irpelüneu ſcepti ex illa fiũt legitimi d ad oĩa.ſi tpe cõ/ tus eſt ipm ſoluere. ſed papa pr ab oĩ pena
evlegamuois ceptionis poterat eſſe vxoꝛ legitima. q;uis canonis abſoluere. et omne impedimentuʒ
J.
, * . „
„ 2
. ———
☛☚ £△ .

. „
. Zitulus

poſitiuũ amouere.&. Papa g legitimat
et ad actus ſeculares ⁊ ad actus ſpügles. 7
ad ſucceſſionẽ hereditariaz in terra ſibi ſub
dita Sed vtrũ lec legitimatio valeat quo
ad ſucceſſionẽ in terris pape nõ ſubdi fis du
binñ eſt. Quidã em̃ dicũt ꝙ exquo alids legi
timaf a papa in ſpũ alib videt᷑ legitimatp
cõſequentiã quandã et in tpalibo.ne ſi? ab
ſurdum et quaſi mõſtruoſui vt legitimat⸗
ad ſpalia. illegitimatus ad tpalia cenſeat
multa em per conſequentiam obtinent. Et
hanc opi.tenet Boff. in ſumma. cõcoꝛ. cl
illo. c. p venerabile. Alij dicũt ꝙ in terr? nõ

pſſit eſſe ↄſeruatoꝛ.vl hmõi.ſe

añt intelligendum eſt reſpectu iuris qᷓxendi
vt qñ filius legitimat᷑ pr̃e viuenteſqn etiaz
ↄſtat de mète pape.qͥ expꝛimitq̃ſi ad iucceni
ouẽ. ꝗłs ęt ad oĩa ipm legitimat et reſtituit.
NHaã ſi expꝛimat aliq̃ ad que legitididt. non
ꝓpter lvc ad alia intelligit lũmare.niſi qñũ;
ſunt mĩoꝛa.et nõ ſunt in alterius pᷣiudiciũ.
ſicut ſi legitinat ad dignitates ꝑ H
nõ ꝓpter
ſoc ꝙ parẽnbo ſuccedat etiã ſi ſimpłx ⁊ quo
ad oĩa legitimaret᷑.miſi ſucceſſionẽ expꝛime

ret.adhuc intelligeref ſaluo iure alterius.⁊

per ↄſequẽs nõ extẽderet᷑ ad ſucceſſionem.

ſubditis tpali iuriſdinoni papæ. legitimatio /Si aut querat᷑ de iure queſito.vt puta de le⸗

facta ꝑ eum nõ valet quo ad ſucceſſionẽ.q
eſſet piudicialis leginimatio lerech. licʒ va
leat quo ad actus ſpũ ales in dignitates ſe
culares Et loc teniut de facto in regno frã/
cie.qꝛ pꝛimogenius comitiſſe flãdrie legi⸗

alius minoꝛ qͥ erat legitimus/Heriꝰ aut vi
det᷑ ꝙ in terra eccleſie non ſubdita tpaliter.
papa põt legitimare qtuʒ ad officia publi⸗
ca.in qͥbo nulli parat᷑ piudiciũ vt quisa ſit iu
derx oꝛdinarius vel delegatus.ad qð non re
quirit᷑ ꝙ ſit dñs tpaliũ.cũ lvc non ſit alicui
ius ſpale auferre tẽ etiã ꝙ ſuccedat in bo
nis tpalibus in terris laicoꝝ.non ſibi ſubie

timatus ꝑ papã nõ ſucceſſit in comitatu.ſI turalis di cẽtis rẽ iuſte q̃ſuã ſine culpa ⁊ fa/

ctis. dato ꝙ non habeat vominiũ tꝑale tale

quale imꝑatoꝛ.qꝛ ſi iſte nõ ꝑdit ſucceſſione
niſi ꝑ loc ꝙ eſt illegitimus. et illegitimitas
eſt poſitiua et humana.vt qꝛ parẽtes eiꝰ cõ
traxerunt in gradu ꝑ ſolũ ſtatutũ eccleſie/p
hibito.vel alio impedimento pure poſitiuo.
et iſtud ẽ mere canonicũ.qꝛ iusciuile nõ po
teſt facere ꝑſonas inhabiles ad mrimonin
ſed oẽ impedimentũ a iure canonico impoſi
tũ papa pᷣt amouere.g ⁊c̃.¶ Si dicat ꝙ pa
pa põt amouere a pꝛincipid.non ex poſt fa
cto. dicendũ ꝙ imo non. ꝙ ipſe faciat ꝙ fu⸗
erit natus de legitimo mr̃imonio q nõ fuit.
ſed qꝛ non repellit᷑ a ſuccemſone niſi ꝑ vc
cenſet ilegitimusille cõditoꝛ legis qͥ iudi⸗
cat eũ illegitimũ põt eum mdicare legitimũ
iĩ aũt ſit illegitimus lege diuina vel natu⸗
turali.ide eſt ꝑ id qð tactũ eſt mõ. qꝛ cũ nõ
pꝛiuet᷑ ꝑ loc ꝙ natus eſt illegitime. qꝛ tũt
a cunq; legitimat pꝛiu arer.ſʒ ꝑ hoc ꝙ nũc
iudicatf illeginmusjeccleſia cinus eſt iudi/
care.an ſit illegitimus eniã ad h̊ ꝙ ſuccedat.
ipſa põt eũ facere haberi ꝓ leginmo.ſi aliqͥs
loc poſſit facere.nõ ꝙ q cunq; pt iudicare de
leginmitate poſſit ammare ed ſuppo ⸗/
ſito ꝙ aliqͥs legitimare pomt.qui non poſſit
de leginmitate cognoſcere. et iura punien/
tia illegitimitatẽ tollere.põt eã efficere.lvc

De legitimanone ꝗg. Vii.

gitimando filiũ poſt moꝛtẽ patris ad ſucce⸗

dendũ illi quando legitimis eſt iam ius q̃⸗
ſitum. aliud eſt.quia hic obſtat nõ ſolũ im/
pedimentũ iuris poſini dicentis ipſuʒ non
debere ſuccedere.ſed impedimentũ iuris na⸗

cto ſuo debere pdere.qð nõ põt facere papa
niſi ſit vmin tpalium in caſuin quo pꝛin⸗/
ceps lvoc poſſet. . I

Zercia concluſio .F. vi.

eſt de legitimatõe pꝛincipis ſecularis. Obi
depꝛincipe ſeculari eſt ſciendũ.qꝙ non pᷣt le
gitimare ad ahquid ſpũale.necplus tolle/
re vinculũ illegtimitatis quo ad ſpiritua⸗
lia.q; abſoluere ab excõmunicatione.quia
non poteſt directe amouere impedimentuʒ
eccleſiaſticũ niſi iudex ecaleſiaſticus. poteſt
tamen legitimare omnẽ ſuũ ſubditũ.qᷣcũq;
in tpalibus non halet ſupioꝛem uminum
empozalé. fiue ſit inꝑpatoꝛ ſiue rex Frãcie.

ſiue aãnus.quiã exquo in tempoꝛahbus nõ
lhabet ſuperioꝛẽ reſpectu tempoꝛaliuʒ.poteſt
ipie penas tempoꝛales ſuoꝛum ſubditoꝛum
ſtatuere vel deſtituere ſicut vult.nec alius
eis nõ ſuperioꝛ poteſt ſubditis imponere pe⸗
nas niſi in q;tum appꝛobat ſᷣm illud.Cuq̃
es qui iudicas alienum ſeruũ. Si ergo lex
ciuilis dieit ſpurium nõ ſuccedere vel iudi⸗/
care. non ligat ſpurium francie niſi inq;tuʒ
placet regi francie. Dnde q;tum ad hoc pᷣt.
legitimare.i.q;tum ad hanc pʒꝛnamnonim ·.
putare illegtimitatem.et hoc ſimpliciterre
ſpectu iur qrendi vł ꝓpter vmuerſitatẽ de
minij.iʒ nõ reſpecciu iuris iã acquiſiti.

.

quõ fieriiſi p papi impatoꝛein vłalioæ
Ber ſup. cp w nerabilé. ex qͥ f.. ſint or

*

P An d bu. ſic ſummasz de papa loqſido de
legitumatiõe q̃ fin ꝑ eierut loc circa ꝓleʒ
futuraʒ aut circa pꝛole

m illeginme natam

ftinte

Entlei

eſ
Guniert
Gtmuin
Ulmten
Wirlon
Gränr,
Gaoin
nens
Mrine
Mrcitn
ſungimm.
4

nlhue

niknii
iſötolere
niunsaſtin
ſthiſngunit
liipneteden
ginlyelen
nihnobene

QR
y, Mninünonii
Alla r

Undne
ain

mugbeſ⸗

nlngeen

imseſtinng:
tobſtatnöſgin
Acennsipſezne
hmentülnenn
ni ſne alpurt
göpötfitenn
caſninquomn

ſſo
ans Wei
Cömnde gn
nourmamnei
eyiihas e

W

Wiſtiſan ii

—,—

Tüpien
irn Fi
nporalblun
vencraluzpt
norum ſabctn
ſnt vultaan
ſtbcinemn,
obatfndi
nſemi Aee
Sſucahrnii
nimngendni
eéun
mezranmcII .
wrinptatere
ermwerftni
Siinriſt

waroren , o⸗
4 ſnt
Lhapaloch
Ti vcrtn
vltgnnen

. ðmultomag in tergeccleſi

mand

Capitulum

Et eireꝗ pꝛolem futurã pot legitimare et in
terris eccleſie et in terris imꝑij.et generali⸗

ter vʒ remouẽdo aliquẽ gradũ coſanguini⸗

tatis vel aminitatis.⁊ lois q̃ ſunt eiure po/
ſitiuo. ſicut Bꝛeg.ix. remouit qnnum et. vi.
gradũ generaliter. vt extra de cõſan. et affi.
nõ dʒ.vel diſrenſando gieifſiet cũ aliq⸗
us vt cõtrahãt in terdio vel qrto gradu ai
tinẽtes.et ſic legitimare dt᷑ quo ad ꝓlẽ futu
ram vt habeant᷑ legi timi ꝗ als eſſent illegiti

mi.et ſpalibo et tp alibꝛ ſimpł tales erunt

leginmi n gradib aũt q ſunt v iure diui
no vel naturali. papa ꝑ huc modũ legitima

re nõ poſſt SS ant de ꝓle illegitime
nata.tũc aut ̊ eſt faciedo ↄſtitutionẽ vel le

gẽ factã abimꝑatoꝛe ↄfrmando vt nati de
loluto ⁊ ſoluta ſi tales genitoꝛes cõtrahãt
mr̃imoniũ legitime ſilij qͥ pꝛius erãt illegiti
miſint et intelligant᷑ eſſe legitimi. et certuʒ
eſt ꝙ põt vbiq; et ſic ſeruat/ Aut qꝛ illegiti⸗
mo exiſtẽti cõcedit iura legitimanoonis.⁊ in
ſpñalibo qͥdẽ põt papa tales legitimare vbi
q;.ſ.etiã in terris impij.puta vt poſſint pꝛo⸗
moueri ad oꝛdines ⁊ dignita tes eccleſiaſti
tas Ef fpalibo añt.ſ.q̊ ad ſucceſſionẽ here
ditariã et ſonoꝛes.ſupdiſtingue.Aut papa
legitimat in terris ſibł ſubiectꝭ.et tũc poteſt

Alut in terrꝭ imꝑij.et tũc ſi legitimat ſibi ſup

poſitũ vel de ꝓximo ſupponendũ. puta cleri
c factũ vel de ꝓximo clericandũ.et tunc le
gitimãdo ſimpir ingelligit legitimatus etiã
in tꝑalib.Si leginmat laic remanenteʒ.qͥ
impꝑatoꝛẽ recognoſcit in ſupioꝛẽ.⁊ tunc nõ
põt ſine cõſenſu imꝑatoꝛis qͥ pꝛeeſt illi. Et
iſtam opi.tenet Bart.i. l. qui in ꝓuinciã..
de nup. ſ. ꝙ in terris imꝑij papa nõ poſſit in

1 libo egitimare. „
De imperatoꝛe §. Viü.

certũ eſt ꝙ nõ põt legitimare ſuꝑ ꝓle futura
qꝛ nõ põt tollere ꝑ legẽ ſuã gradus conſan
guinitatis ⁊ affinitatis nec diſpẽſare in gra
diba cõſanguinitat; et affinitatis.qꝛ nõ ha⸗

let diſponere de mẽimonio.Etſi ſuꝑ H̊ cõde/

ret legẽ mil valeret talis legiimatio. niſi ec
cleſia appꝛobaret ꝙ nati ex foꝛnicatiõe ha
vant legitimi ſipoſtea genitoꝛes cõtrahũt

inuůtcẽ miimoniũ. Inſuper in terris ſuis. et

7

e nõ põt inꝑatoꝛ
legitiare in ſpũalibo.vt.ſ. ꝓmoueri poſſint
ad oꝛdines. Sed legitimatꝰſimpłr ab imꝑa
toꝛe.vel ab eo qͥ habet hanc auẽtem legiti⸗
bipſo indiget diſpenſatiõe pape ſi
vult ad oẽs oꝛdines vel bñficia curata ⁊ di
gnitates ꝓmoueri. In tꝑalib aũt vtĩ ſuc⸗

ceſſiõiby ⁊ honoꝛib ſeculi põt legitimare in

2.
xxvii.

terris ſuis.ſed nõ in terris eccleſie.qꝛ abſur
dũ eſt dicere ꝙ imꝑatoꝛ haberet maioꝛẽ po/
teſtatẽ in terris eccleſie q;ᷓ papa in terrꝭ im⸗
pNeriͥ. Sint g ↄtẽti terminis erꝰ. Et hec ꝓce⸗
dũt de imꝑatoꝛe iã coꝛonato.ſʒ de nõ coꝛo⸗
nato magis dubitat. Dicit iñ Ya.de are.et
o. n.in ſpe.in ti.de reſcri.Etidẽ eſt de his
qͥ hñt poteſtatẽ legitimãdi ab impatoꝛe.qꝛ
pñt in caſibo in bus ille pᷣt ᷣm vᷣba pꝛiuile
gij. Oñ vbi ille nõ pᷣt.nec illi pñt cũ habeant
auẽtem ab eo. Dicit enã An.de bu.ꝙ habẽ
tes ptãteʒ a papa vel imꝑatoꝛe leginmãdi.
nõ pñt legitimare ad piudiciñ alteriꝰ. qꝛ ta
les cõceſſiones intelligunt᷑ ſine alioꝝ pᷣiudi
cio· vt de offi. dele.c. Suꝑ eo.et de pꝛiuił.c.

Paſtoꝛalis. eſolẽmitate legitimatõis
dicit An. de bu. ꝙ opoꝛtet ꝙ illegitimus im

petrãs expꝛimat q̃litatẽ illegitimatiõis.ſ.an ⸗
ſit ſpuriꝰvel inceſtuoſus.qꝛ oifficilius diſpẽ
ſatf̃ cũ ſpurio vłĩceſtuoſo qᷓ; cũ naturali tm̃
NPñ et Jo. an. in ſpe. dicit. ꝙ ſi quis dicit ſe
ſpuriũ impetrãdo legitimanionẽ ſi iſte ẽ ſpu
rius duplicaiꝰvt qꝛ ex vxoꝛato et vxoꝛata
cũ als nõ valeat impetratio ſi ̊ nõ exrpꝛima
tur ſʒ reputat ſubꝛepticia.vt in cle.illa.eo.
ti.⁊ de fi.pᷣſ bi.c.fi. Atẽ cũ q̃rit᷑ an in legiti
matiõe alicuiꝰ debeãt citari illi in q̊r pᷣiudici
um fit ſeu qbo pᷣiuditatf᷑.An.de bu.diſtiguit.
qꝛ aliqñ legitimatio fitĩ vita pr̃is.et tũc pᷣt
diſponere de hereditate qð vult ad pᷣiudiciũ
ſperãtis hereditatẽ et valet tał legiſiatio nõ

vocata ꝑte.Sʒ exigit᷑ ꝙ in ipſa ltimanõe ſi

ſcðo S vo fiat lũmatio ad inſtãtiã filij ⁊ i⸗

at mẽtio agnatoꝝ.nec ſufficeret pꝛimũ cum
tuitu pr̃is.⁊ ſat pᷣGt dici ꝙ nõ reqͥrat eoꝝ aſ⸗

ſenſus. etiã ſi illi legitimi eſſent confratres.

Diẽ tñ idẽ An.ꝙ ñ valeret lmatio niſi ap
pareret pꝛincipẽ certificatũ ꝙ alios liberos
ipſe hr̃et.qꝛ iſta ẽ cã inductiua.faciliꝰ ad cõ
cedendũ limationẽ eo.ſ.qꝙ nõ hʒ alios li⸗
beros ſed facta expꝛeſſõe bñ valeret hec im
petratio/Adẽ.ſ.ꝙ ſi nõ ſeret mẽtio de agna
tis nõ valeret imretratio.tenuit Yo. an. in
addi.ſpe.Reqͥ rit᷑ enã anenſus ipſiꝰ patris a
pꝛincipio.vel expoſt facto./Si aũt fiat legi
timatio poſt moꝛtẽ pt᷑is de cniꝰſucceſſiõe agi

tur. 1 tũc ẽ dubiũ an ltĩmatio illa retrotra⸗/

hatur.et ſi retrotrahatux vtrum tollat ius

alteri queſitum medio tempoꝛe. Et dicit ip

ſe An. ꝙ ſi fiat per verba non reſtrictiua le
gitimatio.vt dicendo conferimus tibi legi⸗
timationem.tunc legitimatio retro non tra
hitur Si autem fiat per verba reſtrictua vt
dicendo.integramus te ad omnia pꝛimeua
nature.acſi legtime natus eſſes.que ſic nie
ri debet quando vult totaliter integrareipᷣe

.
. π

. (XZitulus Secundqus

legitimans.et tunc legitiimnatio retrotrahit᷑ ad caſtitatẽ ꝓginalẽ.nõ tñ ita ſunt ſimiles Emifit
Sed vtrũ ſic retrotrabat ꝙ tollat ius alteri TCam virgines aut q vidue ad cheiſtũ pu . ifuk
medio tꝑe acqͥſitum. ſunt opi.Quidã dicũt niũt.q nimo et honi cõiugati.ſed adducunt Noſuicon
c ſic. Bar. tenet ↄtrariñ in.:.gallus.ff.de li/ adxpᷣn ꝓgies dei gẽ a adiuuãte et ipſism ezet
„ lbe. et poſt. Et b ſi aliqͥd ſibi.ſ.legitrimato ſpeę⸗ gis laboꝛãtiip ad ↄſeruationẽ eil. Nidue WC
* cificef reſtitutũ.⁊ iſtã opi.vt verã appꝛobat aũt afferunt cũ adiutoꝛio etiam gr̃e.ſed nõ (ſiſten
ipſe An.ad h̊ de reſcrip.c.q;uis.li.vi.Et iſtã tantũ conatũ exercẽtibi.nec tñ vᷣgo nec vi⸗ mtäpat
ſniam tenet Jo.an. in addi.ſpe.Et dtc ipe dua caſtitateʒ virmte ꝓpꝛia ſeruãt.ſʒ cvno fonm Kun
Ant.ꝙ tenẽdo ꝙ ipſa legitimatio retrorra di.⁊ ideo dic̃ adducent᷑ ⁊ offerent᷑.ſ.ab illo Parncſn
haf ad pᷣiudiciñ illius cui iã acqͥſta erat he/ xvicʒ vono dei. Sʒ pꝛiꝰ de vᷣginib agẽdũ eſt. (govr
reditas.iũc diſtinguendũ qꝛ aut filiꝰlegiti/ Ti ſtur an —– . undaf
mare ſe fecit ex tacita voluntate pr̃is qꝗͥ de/ E ici ur gute Virgo KF. i. ptene
clarauit ipᷣm velle ſuccedere in teſtamento qſi vir agẽs.i.repellens.vt nõ ꝑmittat ſe co dNin
et tũc nõ exigit᷑ ꝙ illi vocent qͥbus pᷣiudica gnoſci carnaliter ab eo. Ille em̃ eſt moddus (cii
tur. aut nõ apparet illud. et tũc diẽ ꝙ exigi᷑ naturalis q̊ͥ amittit vginitas.q;uis ꝑ alios Min
ꝙ citent᷑illi qbo pᷣiudicaf.imo exigitur eoꝝ etiã modos poſſit amitti.vt diceroł dicitur ſon
cõſenſus.alłat.C.de nat.reſti.l.penult. Et vᷣgo a viroꝛe fᷣm tlv.qꝛ nõ eſt exꝑta aduſti uc
hec vera niſi appareat de expᷣſſa volũtate onẽ.i.actũ veneree delectatiõis.ſicut arve auin
o pꝛincipis.ꝙ vęluerit pᷣiudicare alijs in he/ or viridis.q̃ g caloꝛe non deſiccat in folis. hifnr
reditate.ſed ſi nõ expꝛimat aliud de iure al /VEI dt dicit Fulgẽtiꝰad Pꝛobãin li.de vir⸗ Nohan
teri acqͥſito.vʒ legitimatio.ſed nõ ad pᷣiudi ginitate. Dirgo dicit᷑ q̃ſ virago.virago dẽ lonser
ciũ eiꝰ de cuius pᷣiudicio agit᷑.et hec vera de a viro.vixr aũt avtute. Claret igit inter ce⸗ ſcltt
legitimatõe quã facit in terris ſuis.Si aũt teras eccleſie conationes illius pcipuũ mnu itkrnnmn
alubi legitimaret.nõ poſſet etiã citatis illis nus ſpñᷣalis eſſe cariſma.vbi virt ipſa in ſiicn
qͥb ius eſt q̃ſitũ niſi ipſi ↄſenniãt. Scienduʒ tegritatis ꝑfectio meret᷑ vocabulo cenſeri tniner
. etuaatis agnoſcimus culmẽ. pudicitie cõiuga⸗ 8 r
¶ Kitulus ſecũdus de ſtatu continentiũ vi lis aſſerimus crimẽ.ſed ſanctã vᷣginitatem
delicet virginũ et viduarũ. De virginita/ dici merito potioꝛe diſtare a cõiugali vita.
tis poſſeſſione. dignificatione et coꝛonatio quantũ diſtant a bonis melioꝛa. a terrenis ſten
ne. Capitulũ pꝛimum. celeſtia.a carne ſpñs.ab infirmitate virtus P
L an ; gsininitate carnis et ſpiritus fidelium cõiu⸗
du cetur reg 1 Vir gatoꝛum. licet a deo toncemam diſtare con Amu
gines. poſt eã ꝓxime eius offeren cubitum. quantum ſimilitudo peccatoꝛũ ab ſunar
tur tibi. pᷣs.xliiij. o gquit.ps.de ec imitatione diſcernitur angeloꝛũ. In vno Aune
cleſia q̃ viq; eſt m̃ et go. r quidẽ oĩm quippe ad terrã ſpiritus terrena carnis vo
fideliũ s genuit in bapiſmo ꝑ fidẽ. Dirgo luptate depꝛimitur. in altero terrena caro ſunmſtc
P integritatẽ mẽtis.et libera a coꝛruptione celeſti delectatione ſpiritus ad celeſtia ſub⸗ Unſittt
peccati moꝛtalig. Oñ Aplus.ij. Coꝛin. xi. leuatur. Hec FFulgentius.Et in decre. diſt. cckntm
dicit. de fidelibo. Oeſpõdi em̃ vos vni viro xxr.ca. Hec ſcripſimus. dicitur. Mos vir/ ſeſlͤdlen
virginẽ caſtꝗᷓ exhibere chꝛiſto poſt eaʒ vt fiꝭ ginitatẽ cum humilitate admiramur. et cõ Enaolii
lie adducunt᷑ vᷣgines regi dño ieſu xypo. vt tinentiam cũ caſtitate et religionẽ deo acce fntiſe
ſponſo earũ. Oñ et de ſanctis vᷣgimbo canit ptiſſimam dicimus. ulidojni

nlpenno⸗

eccleſia.Agnũ ſponſuʒ vginũ venite adoꝛe wN—
mus dñm ieſum in Ps t etiã iſtud poſtea Ad laudem et

. .. .
im xpin H i .§F. ü. . . Mpginiun
referri ad vginẽ mariã q ſola mĩ eſtet vgo commendationem virginitatis ait Hiexo ne

et pꝛimiceria.et ſpeculũ virginũ.q̃ vtiq; poſ nymus ad Euſtochium. Haleant nupiie. lonünc
ſidet aureolã vᷣginitatꝭ. qꝛ etſi nõ habuit a pe ſuunn. rirnus mihr vukinte i. (inen
de he pugnã ꝓpter religationẽ vel extictio Oaria dedicatur. et cheiſo dicat aliquis. n
plena dat aureola. habuit tñ ab hoſteciuus nedicte ſunt. non eſt detralere nuptijs. cum nuninn
Poites eo ſuggeſtionis cõtrunt ſola illis virgimtas antefertur. Bloꝛiuit et nu miein
Segainee ve Hets pulios ſequunt vir/ pte cum a virginibus ſint ſeeũde. creſcatet ngli
gue güt dienn chꝛiſto adducuntur regi. Di fmulniplicef ille qui impleturus eſt teram. namminmn
. unt ꝓxime erꝰ. qꝛ appꝛopinqnt tuum agmẽ in celis. Poſt paradiſum ⁊a nu⸗ lluffigne⸗
eW.

Etatöfs
non dſrrnin

.

lbinin
GKvirago v
Chretigi
Mesllinsii
mnl.pbi vin
wni vocdbnlot
Dnikndlzn
mni tiartis
.ſet ſmnipnrn
diirttägint,
ismint trmen
6,4nmNeT
munmänwon
ſpinns cnmdin
coneeſunditenn

mlinch Ntcatnit

angelori. n
us verena cmmn
nmoEnme
Pinmsadcekiit
ennus.rmduot
nus. Nant. En
Nitate adniunmn d
lectneligonedodt

a ü
ntanmns bi.

onh ngnic
1crcTi A
rces doni
mmar nintel
nm. Ysttln
iſnce geſct
Grnmuckun,
otpemdſin

D ¶Capitulum Primum

ditatẽ ſint folia auſpicantia pꝛuriginem nu
ptiarũ nubat et nubatfille qͥ in ſudoꝛe vul⸗
tus ſui comedit panẽ ſuñũ.cinꝰ terra ſpinas
generaree tribulos. cuius lerba ſentibo ſuf
focat. Oeñ ſemẽ cẽtenaria fruge fecunduʒ
eſt. Cõſuant tunicas q̃ inconſutã deſurſum
tunicã pdiderunt qᷓs vagitus delectat infan
tium. Eua in ꝑadiſo pirgo fuit. Cua regio
paradiſus ẽ.ſerua ꝙ nata es. Dirgo naſcit᷑

caro de nuptijs. virgo eſt mr̃ dñi ſimpliciter
pura ⁊ ſincera nullo extrinſecus germie co

berente et ad ſimilitudinẽ dei vnitate fecun

da. Nirgo flos chꝛiſtus eſt dicẽs. Ego flos

cãpi ⁊c. Canti.ij.⁊c᷑. Laudo nuptias ſed qꝛ
mihi virgines generant. Rego de ſpinis ro
ſam. de terra aurũ.de concha margaritam.
Quid inuides mater filie tue indignaris ꝙ
noluit mulier militis eſſe.ſed regis.grande
tibi bñſiciũ pꝛeſtitit.ſocrus dei eſſe cepiſti.
apls Paulus vᷣgo fuit. Dñ dicit.dico autẽ
innuptis et viduis.bonũ eſt illis ſi ſit ꝑma/⸗
neant vt ego.i.qad Coxꝝ.vij.c. AIdeo aũt di/
cit ſe de virginitatẽ pcepiũ dñi nõ habere qꝛ
ſi virginitas fuiſſet imperata. nuptie vide⸗
banft ablate et duriſſimũ erat cõtra naturã
cogere.angeloꝝq; vitã ab oibo extoꝛquere
ir⸗ S x liſels ꝓgo. Dirgies mul⸗

Kccpe.et ad quãlibet tamẽ virginẽ eccleſia
iſt pſalmiſte adaptat videlʒ adducent᷑ ⁊c
Vbi tria videndꝗ ſunt de virginitate.
Pꝛimo quõ virginitas coꝛonatur.
Secundo quomodo poſſideatur.
CTercio quomõ ipſa ſignificatur.

Z . 4
Quantum ad pꝛi · J.iii.
mum dicit aplus.ij. Chi. ij. c. Nõ coꝛonabi
tur niſi qͥ legitime certauerit. ita certet vt

vincat vt aũt canit eccleſia.mũdus caro
moniaſoiuerſa mouẽt pᷣlia ↄtra nos. Et

ꝓ;tũ ad pᷣliũ carnis ſicut nõ coꝛonatf aurea
ꝗqeſt pᷣmiũ eſſentiale aĩe.niſiqͥs habuerit vi
ctoꝛiã de oĩ vicio carnali abſtinendo ab eo

Bieremias vxoꝛẽ ꝓhiletur

vela ꝑpetrato penitẽdocita nõ coꝛona au⸗
reola vᷣginitatis qᷓ eſt pᷣmiũ accidentale ꝗqð
vãat in So pter excellentẽ pugne ex car
Ae victoꝛiã 6 qs liler fuerit a voluntaria
coꝛruptione carnis tentatiões vincendo.

remotã q eſt integritas tarlis ſe materiaʒ
Pꝓpinquã q̃ eſt expięntia veneree volupta⸗
tis. ineſt a natura ⁊ natiuitate.qꝛ omes na

ſcunt᷑ virgineset inexꝑti voluntate ſᷣm pe.

pal. in.iiij. di. xxxiij. Sed q;tum ad cõple/⸗

Wi SW
.
. . 8
„ „
—

Quãuis em̃ viginitas;tũ ad eiꝰ initiũ et
ſeminarium.i.inclinationẽ naturalẽ inſtel
natura.ſicut et oĩs virt?ꝰſ⁊ idtũ ad materiã

mentũ actuale velhabituale.et ſic virgini⸗

tas nõ eſt a natiuitate vel a natura pluſ q;

alie vᷣtutes. nã puer naſcens nõ halet actũ
nec habitũ virginitatis pluſqᷓ; liberalitatis.
ſed ẽ ſicẽ alie moꝛales ꝑ acqͥ ſitionẽ et infuſi⸗
onẽ. Nõ em̃ quicũq; hʒ integritateʒ carnis

7

*
7

VW. r-rr . .

cum venerit ad annos pubertatꝭ ſi eligat in/

carne incoꝛruptibiliter viuere.ſtãtimꝑ loc

habet habitũ virgimtaſis. Sʒ qñ cũ ſoc ha⸗
bituali ꝓxoſito frequẽter vmauerit mot⸗

carnis.adgenerat᷑ in eo Habit?. ſicut nec vi⸗
ua ſtatim moꝛtuo marito hʒ habitũ conti
nentie vidualis licʒ eligat ſic vinere an f⸗

re
quentẽ wmationẽ paſſionũ cũ ꝓpoſitola⸗
bitũ acq̃rit differentẽ ab Pabier caſtitatꝭ cõ
iugalis.nõ tñ meref nomẽ vꝓᷣtutis ſpãlis q̃
nõ puenit ad Pleelioniſceſ igit᷑ habitꝰcon
tinentie vidualishabitus differẽs a conti⸗

nentia ↄiugali.hñs ſoãle?rõnem boni ⁊ di

Heultacti ſce abuſcli eſt placitũ et facile in
cõiugio viuere caſte.qͥbo non eſt facile nec
placitũ viuere.vel a cõiugio abſtinere.ſʒ m̃
nõ eſt virtus ſpãlis.imo caſtitas ẽ vna vir

Cah⸗ H. J. T1T 777

tus q̃ minoꝛẽ hʒ gradũ in mtimonio.etꝑfe
ctius ſaluat in vicuirate, Bilt tſtitas giir Caſtanas 7· gil — y

galis nõ ſtatim innaſcif᷑. cũ qͥs eligit ab alie
na abſtinere. Sʒ cũ freãnter ab

liena te
tus eligit non acqeſcere.et leralzaſety
dicit wrn an diſ. xlix. An cõtinẽdo ſᷣm ali

qͥd maioꝛẽ pugnã ſuſtinet vᷣgines.⁊ ſᷣm qͥd
vidue ceterꝭ paribo/NHirgnibo em̃ ↄcupiſcẽ
tiã inflamãt ⁊ exꝑiendi deſideriũ.qð ex ãdã

iſi curioſitate ꝓcedit. q̃ etiã fit vt hõ liben

tius videat q̃ nunq; vidit/ct etiã in eis ↄcu
piſcentiã auget extimatio maioꝛis delecta⸗
tionis qᷓ; ſit ᷣm veritatẽ.⁊ incõſideratio eo
rũ incõmodoꝝ q̃ delectatiõi hmõi augent᷑ ⁊

adiungunt/t q;tũ ad q̊ vidue maioꝛẽ ſu/⸗

ſtinẽtpugnã. maioꝛẽ aũt ꝓpter delectanõis
memoꝛiã.⁊ in diuerſis vnũ alteri pᷣiudicat
ſ̃m hoĩm diuerſas diſpoſitões.qꝛ q dã magꝰ
mouent᷑ lvc.qͥdã alio.Quicqͥd aũt ſit de q̃n

titate pugne. t h̊ certũ qð ꝑfectioꝛ ẽ victo

riavirginũ q; viduaꝝ. Perfectiſſimũ em̃ ge
nus victoꝛie ẽ ⁊ pulcerrimũ nũq; hoſti 9
ſiſe. Coꝛona aũt ñ deber pugne. ſʒ victoꝛie

de pugna.nõ ꝗᷓ coꝛonabit niſi qͥ legitie 1 .
„ —— „ „₰ 9 ⸗ *
Quõ in diuerſis J.liii.
tꝑibo hoĩes diuerſimode ſe habuer̃t ad vᷣgi
nitatẽ ſeruãdã. Pe de pal.i.iiij.di.xxxiij.dic.
in ſtatu innocenne non licuiſſet cõtine/⸗

re vſq; ad ſufficientẽ muluplicationem hu
mani generis.quia tunc erat pꝛeceptũ. cre⸗

ſcite et muluplicamini. nec m peccauit adã

cõtinendo in ꝑadiio qꝛ modico tꝑe fuit ibi.

. „
Zitulus

Sed ilv.dicit ꝙ roſt multiplicationem ſine
peccato poruiſſet qͥs eſſe virgo. Cõtra. qꝛ
tunc pᷣferebat᷑ virginitati cõugium. qꝛ ba /
bebat fecunditatẽ cũ puritate.fuiſſet aũt cõ
tra rationẽ eligere minus bonuʒ.et ipſi non
erant facturi ↄtra rationẽ.puta tot fuiſſent
maſculi qt femine vt eſſet vna vni.g ſycon
tinuiſſet feciſſet cõtra inem mr̃imonij ⁊ pa
cis. Sempꝑ etiã fuiſſet multiplicatio neceſſa
ria.quia nõ videf ꝓbabile ꝙ parẽtes pꝛimi
retardarent a gloꝛia vſq; ad finem mũdi.
cũ ſolũ petm̃ ſit cã retardatiõis.vtoꝛigina/⸗
le vel actuale aut pʒna. Onde pꝛimis parẽ
tibus trãſſatis in gloꝛiaʒ opoꝛtebat ſueceſſo
res vacare generationi ſicut pꝛimi inclva/
uerant tꝑe vᷣo nature lapſe.ſ.tpe legis na⸗
ture fuit virginitas licita mulnplicato ge/
nere Hũa ed ſemꝑ añ euãgeliũ meliꝰerat
coniusiñ niſi vbi ſpecialiter aliud reuelaba
tur. An paruulis aũt erat ᷣginitas carnis
nõ metisERe lapſe nature ante multi
plicationẽ fuit in pᷣcepto ꝓhibitio. Nec tñ
peccauit Abel go moꝛiens.quia adhuc iu
uenis exat.nec aptus cõiugio qñn moꝛtuus
fuit/Ham nec chayn libidinoſus adhuc ge
nerauerat.fuit tñ abel moꝛtuꝰ virgo carne.
ſed nõ mẽte.quia tũc non erat tps virgimi/⸗
tatis niſi s dicit ꝙ deus pᷣſcius moꝛtis eiꝰ
ſibi inſpirauit virginitatẽ. vt caput eccleſie
pꝛimũ haberet virginitatẽ. et ſic haberet au
reolã virginitatis/Sʒ poſt multiplicationẽ
licuit.nõ tñ habemus e xẽpluʒ nec in enoch

q ꝑ coitum generãs etꝑ coitũ gemitus eſt.
nec in alio foꝛte. äheent diluuij ſicut pꝛi
us fuit illicita vſq; ad młtiplicationẽ homi
nũ.Poſtea vo licita.nõ tñ extat exempluʒ
niſi foꝛte de melchiſedech.Sed ſi fuit Sem
ſilius noe vt dicũt hebꝛei non fuit virgo¶¶
pe vᷣo legis ſcripte Sciendũ ꝙ licuit ſer
uare virginitatẽ.qꝛ iã filij irahel multipli⸗
cati creuerant nimis vt arena maris. non
tñ laudabat᷑.imo filia iepte fleuit gimtatẽ
vt habet᷑ Judi.c.xi.Et maledictus erat nõ
relinq̃ns ſemen maledicniõe.ſ.obpꝛobꝛij tẽ

poꝛalis.niſi conſilio ſpiſſancni.vt Helyas
dedicans ᷣm Biero Sau apud einles
erroꝛ increbꝛuerat derat eos deꝰ in re⸗
pꝛobum ſenſum. vt licita putarẽtillicita et
ecõuerſo vt foꝛnicationẽ eſſe licitã. Plato
vo ſanctiſficauit ſe. non quia putaret virgi
nitatẽ illicitã. Oude nec deſeruit eam.iʒ vt
ſatſfaceret plebi. Na opinio ſuit apud phi
loſophos ꝓpter ſcandalũ vitanduʒ. facere
multa que ſceiebant non eſſe facienda. ſicut
adoꝛabãt ydola cq;uis ſcirent nihil religio/
nis eſſe in ſtipite ne lapidarentur. ſicut Ei

pdere iſam.

Secundus

thagoꝛas apud athenas reus habitus ẽ. qe
vocauit lapidẽ ignẽ ardẽtẽ. Ipſi em̃ neſci⸗
ebant aliã vitã et ꝓpter hoc nimis ttimebãt
Kpe vo euãgelijſemꝑ licu⸗
it et licebit tenexe virginitatẽ. obes
lucifer fuit virgo añ ſoleʒ ⁊ nõ venus/ O a
ria em̃ pꝛimiceria virginitatisfuit. Dñ in
ps.Adducen᷑ regi virgines poſt aam. Cꝑpe
etiã gloꝛie erũt oẽs virgines.qꝛ.ſ.nec nu⸗
lentnec nubenf. imo tpe gfe vt res melioꝛ
cadit ſub conſilio ᷣm illud.i.Cloxꝝ.vij. De

virginibo pᷣceptũ dñi nõ habeo. cõſiliũ autẽ
w. Qð cõſiliũ Yo. euangeliſta ſeruauit cũ

vxoꝛẽ ꝓ q̃iã in vom

lũ traducta nuptias face
ret. vt haler Yoh.ij. intactaʒ pmiſit.et vᷣgo
in euũ ꝑmãſiũ.pꝛiuilegio amoꝛis a chꝛiſto
dilectus. hanc ioſeph ſponſus OJarie ſerua
uit.vt dicit Aug.et vouit cũ OJaria ſpõſa
ſua.xxvij q.i.S. Beata OJarig. ¶¶Et vas
elecſionmis vᷣgo fint. Oñ dicit. i. Rn vij.

ℳ₰ ũ

Nolo oẽs ies ſicẽ me.ſ.vgines. Sʒ vnuſ
quiſq; habet ꝓpꝛiũ vonũ a chꝛiſtus habuit
VHnde Canti.ij.c.Ego flos campi et lilium
conuallium.

Notandum etiã K. v.

ꝙ virginitas ineſt ᷣm Pe.de palł.vbi ſupꝛa
Pinfuſionẽ ſicut alie vᷣtures moꝛales Et ſa

tis videtr ex ſpãli gra ꝙ Yohãnes bapuſta

et beata vᷣgo et hieremias in vtero p ſancti
ficatonẽ receperint tutem virginitatis.
quã erãt ſeruaturi. Sec de baptiſno flumi
mis et ſanguinis.in qb nõ ſolũ infundun
neceſſaria ad ſalutẽ.ſed et oĩa ꝑfecnua in q̊
bus nõ eſt obex in recipiẽte.vt remiſſio cul⸗
pe venialis et pene.videt᷑ ꝙ in ꝑuulis in qͥ⸗
kusnullusedolen mncken ranntagel
nocentibo.nõ tñ ꝙ eis debeaf aureola. qꝛ il⸗
la reſpicit actum n6 habitũ. De adult? aũt
videt᷑ ꝙ oñs ſua liberalitate infundatomni
lvmini id quod ad ſe diſponit Dñ qui cum
ꝓpoſito ꝓginitats venit ad baptiſmũ vład
aliud ſactᷣm recipit habituʒ ꝓginitanis ſicut
ceteras vtutes.qꝛ em̃ in oĩ ſact̃o noue le

gis infundit᷑ nõ ſoln id qð eſt neceſapxũ ad
ſalutẽ.ſed enã qð eſt vtile ᷣm capacitate ? ·
diſpoſinonẽ digne recpiens. Inde eſt ꝙe
cipiẽs ſact̃m noue legꝭ nõ cõtrariũ vixsgini:.
tati.qð dico ꝓpter matrimomiũ.recipit oẽʒ
virtutẽ ad quã eſt diſpoſimis et cuius eſtca
pax/Si auitem eſt coꝛruptus mente et coꝛ/
poꝛe q;uis peniteat nõ eſt tamen capax vir
gimtans quia recuperari non potet. Sed
ſi non eſt coꝛruptus ſtiſi mente et penitens
pꝛoponit conninere tunc recipit. Hec Pes

2=

Lr- C * W lenneer iee e n, en, n e e Silereene
er P anr Aghr ) ſea ne ) n a eRabe .
18*

Wrgee en , .

ℳ 1 icne, asr . Preer, .

5„ .
—— „
£D

mnunulin
üärahri

=
=
S=

Natic

4

ſg
a 4.
ſire⸗
Nridan
eltengon
daretune
lendtin
atecꝛrn
enciend
ſischety
coteco⸗
oſonim

— = –
☛ = —
— — —
— —

—

ſinerun
e ſpenne
lumnfek
li girdhn
voto tine

leſehalenet
Nloc hlemi
Purschani
naſekeben
Ugkannze
Ceande
Plrktrr
Megr
Agei⸗
iftimn
ſcginr
Ennnnt
DAlntinnen
Vnimen
bnwen
artſnumn
tuti en
infremwnig
igenenn

ilſlknftr

Ninaneder

rdai
, Mlncio

Lunn
ccileun
hmüngn
Aiin
Gllcigtne,

ggenneg
minnen,

. 4 4.

nes. glirt
e inni
J Kkn
nmiitgnun
ammgie
aninte

go mnngideh

fwriisInie

untei nfe
Ami
NdiI
ſbenes
nüicheiſtusdt
9foscampiak

₰
demmn ub/
vmenrNNN
ttem W

Sel ewoW.

waroisphinuu
pir. Neniin
cergin pnlun
Aone
SNrgilin
Rütmeininan
ediſnt Dinn
ni lgtnii
Pabiuztoneſi
nein imurt,

Capitulũ
Notandum autẽ . Vi.

eit qð dicit idẽ VPe.ꝙth.in ſcripto.ſ. in.iii
diſ. xxxiij. q. iij. ar. ij. Ad. iiij.ar.et in.uiij.ſ. iſ.
xlix. q. V. ar. iij.q.i.in coꝛ. qtenet votũ de eſ
ſennia virginitans nõ eſſe. An ſumma pᷣo
videt᷑ dicere oppoſitũ ſecũda ſecũde.q.clij.
ar. ij. ad.iiij. ar. Sicutam̃ ſeruare caſtitatẽ
et pauꝑtatẽ ſine voto vt nouitius nõ face
ret religioſum.ſic virginitas ſine voto non

—

daret aureolã.¶ Sed cõtra.qꝛ licʒ ꝓpoſitũ

nubendi impediret q;uis ꝓponeret non illi/
cite cõꝛrũpi tñ firmũ ꝓpoſitũ ꝑpetuo conti
nendi etiã ſine voto facit virtutẽ virginita
tis.nec votũ trahit ad aliã virtutẽ q;ᷓ ad ſu
am.iſ.latriã.als ageret contra ſpeciẽ Dñ bñ
cõcedo.ꝙ votũ non facit dłe actu nõ virtu/
oſo virtuoſum.et ꝙ aciũ trahat ad altioꝛeʒ

virtutẽ nõ in eodẽ genere ſed alio.ſicut vo

tũ trahit ieiumũ ad altioꝛẽ virtutẽ q; ſit ab
ſtinẽtia vel ſobꝛietas.ſed hoc nõ eſt in gene
re tꝑantie.ſed iiiſticie. Oñ votũ nõ facit ie
iumiũ eſſe ſpecialẽ virtutẽ.ſed trahit ad alte
rã. Sic ⁊ in ꝓpoſito ſi virginitas haberet ex
voto rõneʒ virtutis.non eſſet ſpecies tꝑan
tie ſe habens ad caſtita tẽ.ſicut magnificen/⸗
tia ad liberalitatẽ.ſediolum eſet actus ca⸗
ſtitatis elicitiue et latrie impetra tiue.Pꝛe⸗
terea ſic ſe habet ꝓginitas ad caſtitatẽ ſicut
magnificentia ad liberalitatẽ. ſed illa eſt ſpe
cialis ꝓtus.nõ ex loc ꝙ vota ſed ſoluʒ ex H
qꝙ habet ſpãlem difficultatẽ et bonitatẽ.g ⁊c
Zld argumentũ dicendũ ꝙ nõ eſt ſile. qꝛ
ad religionẽ nõ ſufficit firmitas ꝓpoſiti.ſed
reqͥrit᷑ firmitas facti.Et religio nomĩat ſta
tũ ad quã reqrit᷑ immobilitas facti et ꝑ cõ⸗
ſequens voti/Sʒ adrationẽ virtutis nõ re
quirit᷑ immobilitas facti. cñ quis poſſit a ve
ra virtute decidere et mutari de ve re vtuo⸗
ſo in vere vicioſum. Et ideo ſi vᷣginitas di/⸗
ceret ſtatum nõ halatu oſner viceri reqᷣre
ret votũ.Sed ſi dicat habitũ vᷣtutis ſpãlis
nõ req̃ri᷑ votũ qðᷣcunq;. Ad firmitatẽ etiã
in religione requirit᷑ voſũ ſolẽne.in virgi⸗

nitatę ſaltem ſimplr. ODñ qð Aug.dicitin

diſtinitione de voto ponit ſoc nõ ꝙ ſit de ne
cgſſitate vᷣginitatis ſed eſt de ꝑpfectione.qꝛ
deſtanſata chꝛiſto ꝑ votũ eſt ꝑfectioꝛ.

Quanium ad ſe J. Vii.

cundũ.ſ.quõ poſſideat᷑ virginitatis virtus.
Sciendum ꝙ multis medijs.Dñ dicit pᷣs.
Adduent᷑. Et pꝛimo qͥdem opoꝛtet ꝙ ad/
ducat ad hoca deo inſpirante et pꝛincipali
agente.Sap̃. viij.c. Nõ poſſum eſſe ↄtinẽs
niſi tu dederis.ſ.deus.¶ Secundo opoꝛtz ꝙm

„ L
. 4 .
——

wWwymicille virginitateʒz.

Primum

adducaf ad lvc a rõne iſtud ꝓpoſitum firmi
ter eligente et ꝑpetuo.quod patet ex diffini

tione dũ dicit᷑ ꝙ virgnuas eſt in carne coꝛ ½ =

rupnibili ꝑpetue coꝛrupnonis meditatio.i.
ꝓpoſitũ ꝑpetuo abſtinẽdia delectanone ve
nerea. nec dũ expꝑerta. Dn virgines coꝛꝑe
q̃ indũt tpe ſuo nubere nõ hñt habitũ vir⸗
ginitat? nec aureolã. nec ꝑuuli qͥ licʒ nõ co⸗
gitent de nubendo nõ tñ halere ponunt ꝓpo
ſitum ↄnnẽdi. Eunuchi enã vel frigidi ſi in⸗
tenderẽt exꝑiri delectationẽ venereã ꝑ mr̃i
moniũ vel alium modu ſi poſſent.nõ habent
lhabitũ hmõi virtutis nec aureolã. Sʒ ſi in
tendunt ab hmõi abſtinere ſi ponent vtiqʒ
habent ſicut põt credi de eunuchis qs fecit
Nabuclv donoſoꝛ.ſ.danielẽ et ſocijs eius
Dañ.i.De nereo et archileo qͥ ꝑſuaſerunt
¶ Tercio opoꝛtet ꝙ
adducant᷑ ad loc a recta intione.ſ. ꝓpter

deũ nõ ꝓpter mundi laudẽ aut ꝓpter hono

rem ydoloꝝ ſicut virgines de veſte. Onde
virgines qnq; q̃ nõ ſumpſerũt oleũ in lam
padibo deſignans caritatẽ dei in coꝛchbo. ex⸗/
cluſe ſunt a ſponſo et clauſa eſt ianua Oat.

xxv. c. ¶ Quarto opoꝛtet ꝙ adducant ꝑ vi

as aliq̃rũ virtutũ vt humilitatis. Ambꝛo/
decet vt virgo quanto caſtioꝛ tãto humili⸗
oꝛ.vñ de qdam ſancto viro legit᷑ꝙ vſq; ad
ſexageſimũ etatis ſue annũ ſeruans virgini
tatẽ/elatus in ſuꝑbiã eam ꝑdidit.(¶ Quin
to ꝑ viaʒ ſobꝛietatis.qꝛ ſᷣm Ber.in delicijs
piclitat᷑ caſtitas.ꝓpterea aplus vt virgo ꝑ
ſeueraret vicebat. Caſtigo coꝛpꝰ meñ et in
ſeruitutẽ redigo.ij. Clvꝛinxi.( Sexto ꝑ vi
am modeſtie.ſ.cauendo ſe ab auditu et di⸗

ſcurſu vanis. Coꝛrũpũt bonos moꝛes col,-

loquia mala.i.ad Clvꝛin.xv:ca.Et Dyna
q̃ egreſſa eſt vmũ ad videndũ mulieres re

gionis amiſit ꝓginitatẽ coꝛrupta a ſychen

Beñ.xxxiiij.c.clmbᷣ.in omel. Diſcite virgi
nes non curſitare p alienas domos.nõ ali⸗
q̊s in publico miſcere ſermones. Quõ añt
pdet᷑ vᷣginitas dicef᷑ in vltimo.ꝭ.

Duantũ ad ter

cium.ſ.quõ eius dignitas ↄmendat᷑ et q;tũ
oſtendit᷑ cũ dicit᷑.Regi adducent᷑ vere ⁊ ve⸗
ri gies regi.ſ.dño ieſu xpᷣo qͥ eſtrex reguʒ
vt ſint ſpõſe eiꝰ. Oagna dignitas iſta. vñ
beata agnes dicebat. Apſi ſum deſpõſata. ſ.
chꝛiſto. Et nobilitatẽ huius ſponſi oñdit di
cens vt refert Amb. in libꝛo de virginitate
cui angeli ſeruiũt cuius pulcritudinẽ ſol et
luna mirant᷑.i.mirabilẽ oſtendũt. Cuiꝰ imt
virgo eſt.cmus pater feminã neſcit.cuius

poteſtas celſioꝛ.aſpæct pulcrioꝛ smo na⸗

l

Litulus

uioꝛ et omni gratia elegantioꝛ. cuius opes

nunqᷓ; marceſcũt. nunqᷓ; decreſcũt. Et de oꝛ

namentis ſibi ab eo collatis ſubdit. Indu

it me dñs ciclade auro texta.ſ.ſapientie vel

dilectionis et ĩimenſis momiibo decoꝛauit

me.ſ.vtutum anulo ſuo.ſ.fidei ſubarrauit

me.et coꝛonauit me coꝛona.ſ.ſpei etenoꝝ
Tradidit auribus meis inextimabiles mar
garitas.ſ.verbox ſacre woctrine. Oel et lac
ab eius oꝛe ſuſcepi.ſ.dulcedinis ſpũalis.et

puritatis ꝑ inſpirationem. Sanguis ei oꝛ

nauit genas meas.i.paſſio eius induxit ad
opa patientie maxime oſtendunt ruboꝛẽ
ſanctitatis. Poſuit ſignũ in faciẽ meam vt
nullũ pꝛeter eum amatoꝛẽ admittã.inq;tũ
ſ.œdit faciẽ erxectam ad celũ.vt ipᷣm cõtem

pler et ad ꝑfectũ dirigã.non ad terrena re⸗/

ſpiciam. Nerba ſunt Ambꝛo. Speculũ de /

dit vniuerſitatłs creaturaꝝ quo poteſtintu
eri pulcritudinẽ non ſolũ ſponſi.ſed ⁊ ſuam
cum oiĩia ꝓpter ipᷣm fecerit.⁊ omnia in ipſo

reperiant Cingulũ tꝑantie amictũ ſeu veſti
tum pꝛudetie. HNHuic gᷓ regi tamnobili addu
cent᷑ vere virgines vt ſponſe eius.¶¶Et licʒ
virginitas nõ ſit ſimpliciter excellẽtioꝛ oĩb⸗
alijs vᷣtunbo.quia nõ maioꝛ tologicq nec

pꝛudẽtia iuſticia vel foꝛtitudine et humili⸗
tate. eſt tñ pᷣcipua in genere ſꝑantie et mul/ do gu
tum cõmendabilis ⁊ peminẽs ex ſex que w le vel alijs vicijs. Nec obſtat ꝙ natura pꝛi

nit Pe.de pal.in.iiij.diſ.xxxiij. Patet.¶ Et
pꝛimo ad pmiũ accidẽtale qð dt̃᷑ aureola.
quia nulli ꝑti tꝑantie debet᷑ fructus nec au⸗
reola niſi caſtitati.nec aureola ⁊ fructus cẽ

teſimus niſi vᷣginati ſoli Onde Apoca.xiiij

dẽ. ꝙ nemo poterat cãtareillud canticũ no

uum niſi illa cẽtũquadragintaquatuoꝛ mi⸗

lia qͥ virgines pmanſerunt.Canticũ illð au

reola ẽ.i.quoddã gaudiũ ſpũale qð habẽt
viraincs ummdcntalr 1

e alij ſancti nõ

virgines. etſi maius pᷣmium eſſentiale ha⸗

beant. ¶ Secundo quo ad eſſentiã.qꝛ ma⸗

xime diſponit ad acqͥſitionem ſcientie et ſa⸗

pientie. Onde Yoh. euangeliſta virgo ma

gnam de diuinis pᷣ ceteris habuit ↄgmtionẽ

vt de verbo dei. ¶ Cercio quo ad pulcritudi
nem ſpũalem non ex eo tm ꝙ paſſiones cõ⸗
cupiſeibiles ſint cõmunes nobis et bꝛutis.
ſicut eſe ſuribundum in cane.et vindicati⸗
num in leone ſed quia magis abſoꝛbet iudi
ciũ rõnis que eſt pulcritudo homis. in q̃ eſt
imago deie uarto quo ad ſimilitudineʒ
in pluribus.quia hi ſequuntur agnũ, ſ. chꝛi
ſtum quocunqʒierit. integre. ſ. coꝛpe et mẽ
te. ſicut chꝛiſtus. Et incoꝛruptio facit ꝓxi⸗
mum deo. vt or̃ ſapie.mente et coꝛpoꝛe ⁊ de

us incoꝛrupnibilis eſt. AQuinto quo ad ſi

Secundus

multatem. quia iſta virtus nõ eſt ſine aliſ5

ſed bene ecõuerſo.poteſt em̃ qͥs hr̃e vtutes

alias ſine iſta. ſicut habuit petrus apłs ſine
iſta/Erſi dr vtutes oẽs eſe cõnezas ſm
magiſtrũ in tercio ſentẽtiaꝝ.intelligit᷑ vł de

virtutibo neceffarijs ad ſalutẽ ilis iſta nõ ẽ
ſicut nec magnificentia. vel ꝙ ſint ↄnexe in
radice caritatis cuif iſto.ſ.ꝓpoſito.vt ſi eẽt
a deo pᷣceptũ ſeruare virginitatẽ et nõdum
fregiſſet. obediret eã ſeruãdo.¶ Sexto quo
advaritatẽ.Apoc.vij. Didi turbã magnam

quã nemo dinumerare poterat.ſ.ſanctoꝛũ

Ponit᷑ aũt ibi numerus determinatus vir⸗

ginũ.qꝛ centũquadragintaq̃tuoꝛ milia qui

virgines pꝑmanſerunt ꝓ indeterninato.qꝛ
plures ſunt/Et hamõi ratio eſt.qꝛ vᷣtus iſta
non poteſt recuꝑari amiſſa materialt.et ſi

amiſia quo ad mentẽ ſolum reparat᷑ ꝑ peni

tentiã. alie aũt repant᷑ ꝑ venitennã. tũ etiẽ

qvjuia difficilioꝛ ad ſeruãn dũ. ibi em̃ freᷓns
pugna.et rara victoꝛia.Amne raꝝ carum.

Quãuis em̃ aliqui per accidens magis ten
tent de gula.ali de alijs vicijs ꝙ; de luxuria.
ᷣm qualitatem cõplexionis vel dei diſpenſa
tione.tamen ꝑ ſe loquẽdo maioꝛ eſt tenta⸗

tio luxurie. Ratio poteſt eſſe. qꝛ natura ma

gis intenditoſeruatiònem ſpeciei q; indiui/
dui.cui indiuiduo ꝓuidet᷑ ſatiſtaciendo gu

us retinet neceſſaria ad nutritiuã et augmẽ
tatiuã q; trãſmitt at ad generatiuaʒ.quia B

noõ eſt q̃ſi magis ſo licita ſit de indiuiduo q;

de ſpecie.imo ecõuerſo.ſed quia non aliter
ageret indiuiduũ ad conſeruandũ ſpeciẽ ni
ſi iᷣm indiuiduũ cõſiſteret. Onde quodeſt
hic pꝛius in intentione eſt poſterius in ge ⸗/
neratione. Sed loc eſt qꝛ virtuoſi minꝰ ſtu
dent ſobꝛietati q; caſtita ti.⁊ ꝓpter hoc exer
citium fit facile qð inexpto èſt oifficile. Aõ
autem q̃re magis vᷣtuo ſi ſtudent caſtitati q;
ſobꝛietati eſt.quia caſtitas nõ amittit᷑ ſine
moꝛtali.poſſunt auteʒ deficere a ſobꝛietate
p veniale.quia illa conſiſtit in medio quod
eſt latum. iſta ſcilicʒ caſtitas eſt in extreno
quod eſt indiuiſibile „

De voluntaria K.ilr⸗
rrecuꝑabili amiſſione vrginitatis. PHs ·
lin:iiij.di:xxxii.ſic gait. Oulier perdit ·

eti
de pal. in.iiij.d
virginitatẽ ꝑ

ꝙ coꝛrüpitur mente et coꝛ/

we altero de tribo modispᷣuta ꝑ loc ꝙ ſo/
1

um clauſtra frangunt ſibi voluntaxie. etiã
ſi nõ ſeminaret necſemẽ reciꝑet. Mã cõcu
piſcentia ſpadonis oꝛauit ginem. v/
ſcribit᷑ qͥ licet nõ poſſet ſeminare poterat tñ
clauſtra frangere/Secundo mõ ꝑ ſeminis
Wee 3¹½.

6

—

uſeil
ohuſt.
mnbton

ne
plann
ünnon
e
mlere
lgnne
Pcna
lon
gloch

de

in
yu⸗
D
ſncrd
niitifin
Oonanten
Clͤſenluren
Eiucrarzzi
Mlerpplet
ſclatemn
ctconp⸗
MWaii
hende
wunt
ſennanne
Amin
aiſnu
ltsdruc
car nfen
Eykpolr
Pntüan
teer. Hid⸗

ani
ſcoſementr

inietnoöglin
numt npns
ine n
ſemeſen
ſſchilan
hunmm
Aaulen
iſe

ern⸗ Nee
7

inninani
sNeNiei

Entnämnnen

inndetctn
Amiſamairitt,
lunpri;n
PEemitenni it

uunci. dieii
4QAnmnernian
tatidensnann

sichsch deln
norisdeidant
nedommoret?

EReſe enuun

mmenſanzin
widerintn
Neretüun
einirand;
AANi
Ceontnundäfi
iim Dreq
Neeſ hoſtennent⸗
igerirmoin
mnnarpehe,
nengtkin
uitmsuinn i
lerdeic nel
AOräkmtrtpdid
õ

its

uningkdl
em nn,

ſenna e⸗
mhno⸗

defhl

Capitulũ W

virilis ſuſceptionẽ.quia ſi ita reciperet ſal/
uo clauſtro ſicut mẽſtruũ emittit nec ſemia
ret.nihllominus vᷣgo non eſſet. qꝛ ſic poſſet
ↄciꝑe.puta ſi ͥs cognoſceret virginem/ vo

luntari.m loc ceirca clauſtra pudoꝛis et ſe
men ad matricẽ attrableret pᷣgnantẽ em̃ per

naturã nullã diceret virginem., xet tñ mulie

res aliq̃ concipiunt q̃ nõ ſeminãt/Cercio ſi
ex velementia ardoꝛiſine fractiõe clauſtri
ipſa ſeminat/pũfã volũtarie cogitãs de cõ/⸗
mixtione turpi et hmõi abſqʒcõmixtiõe cũ
alijs/et talis q̃ coꝛrũpit ſeipiam vel ab alia

Secundũ

carnẽ in plures/ Itẽ nota ꝙ integritas car
nis in exꝑientia voluptans electio actua/
lisꝑ violennã demonis vel vĩs. mſirimta
tem vel ſomnũ a hmõi ꝑdi põt.ſed ꝑ h̊ non
ꝑdit virtus virgimtans. Dñ bene põt eſſe
pater vᷣgoꝑ ſemen emiſum a wemete. de/
mone ſuccubo recipiente. et poſtea ꝑ eundẽ
denſonẽ incubũ factũ trãſtuſum in feminaʒ.
cum etiã ſuſcipiẽdo ſemẽ virile ſaluo clau⸗
ſtro mulier poſſit cõcipe.ſed in Ptu ꝑdit in⸗
tegritatẽ.ſed virgimtatis vᷣtuteʒ rennebit
pr pᷣdictuset vi etiã oppᷣla pariens aureo/

muliere volũtarie coꝛrupta non debet inter? lam enam vterqʒ habebit Dñ in chꝛonica

virgines cõſecrari.etiã ad tollendũ ſcanda

Oartimana legit᷑ de &erlino. ꝙ ſiut filꝰ

li.quia non ẽ virgo.vt habet.ij. ꝑte.c. de ſcã diaboli. qꝛ ſcʒ cõceptus monialẽ ex demoe
dalo.non tamen faceret bigamũ virũ cum ſuccubo ⁊ icubo ipſiꝰEt de annixpᷣo aliqͥ di/

quo cõtraberet mrimoniũ.

De coꝛrupnone EF.xr.
autẽ voluntaria ſciendũ ꝙ nõ ꝑdit᷑ vngini
tas ꝑ quãcunqʒ coꝛruptionẽ inuoluntariã
coꝛꝑis enam in muliere.vt qñ oppꝛimit᷑ ⁊
frangunt᷑ clauſtra pudoꝛis et ſemen viri re

cunt ꝙ ſimili mõ cõcipierf. Oñ dicit eũ apo/
ſtolus filiũ ꝑditiõis. Quãuis ant dicant q̃
dam vᷣgimtatẽ ſtatũ dicers nõ ᷣtuteʒ ſpãale
ſcõmunioꝛ eſt opinio ꝙ ſit vtus ſpecialis.q̃
amiſſa ſemel nõ recuꝑat᷑. Dñ Hiero.Cum
poſſit oia deus. virginẽ nõ põt ſuſcitare poſt

cipit eniã ſi inde cõcipiat et pariat. Itẽ nec
ꝓpꝛiam ſemmnationé. quando nõ ꝓcedit
ex cõſenſu/nec acceptat a conſenſu.qñ ha⸗
let udiciuʒ rõnis. Si em̃ wꝛmiens vir vel
mulier polluat᷑ nõ pdi? virginitas etiã ſi in

vigilia terminet pollutio niſi poſtq; termĩa

ta eſt complaceat ᷣm deliberationẽ ratiõis
Nicqder᷑ eriã aliqbus ꝙ cñ vᷣginitas mentis
reipiciat futurũ.ſi quis cõplaceat ſibi in p5
terita pollutione que non ex electione ꝓceſ
ſit. virgimtas nõ ꝑdit᷑ coꝛꝑe ſed mente. p/
tunc em̃ nõ ꝑdit coꝛꝑe.quia illa coꝛrupno

tranſit. DPꝛius aũt non fuit ꝑdita. quia con

ſenſus defuit/Keqͥrit᷑ ergo vt conſenſus p/⸗
cedat.vt ſi ſi nuens ſe calefactuʒ obdoꝛmi
ret vt pollueret muler oppꝛimeret/ Mkre⸗
quirit᷑ ꝙ cõcurrat tempoꝛe quo poteſt cõtra
dicere. HNã durãte ſeminanõe nõ hʒ iudici
um rationiset mulier q oppꝛimit᷑ ſi ſuſcipi
endo ſemen vel als qñcunqʒ cõſentiat/niſi
ſolo eo tꝑe quo inuite excitata ſeminat: qñ

ſine culpa ſua caret iudicio rõnis pdt vᷣgi/

nitate etnõ aliter. Oñ dixit lucia. Mõ coꝛ

ad patm̃ vel amimionẽ virginitatis

ruinam. Dalet qͥdem de pena liberare ſʒ nõ
valet coꝛonare coꝛruptam.xxxij.q.v. Si
paulus.
De conſecratione virginum et cautelis
ꝓ ſui cuſtodia. Capli ſecundũ

Onſecratio virgi
num ptinet ad epᷣm nõ ad inferi /
oꝛes.q̃ tñ cõſecratio nõ eſt ſactẽᷣm
nec ꝑ eam character impꝛimit᷑.ſʒ eſt quod/
dã ſacramentale ꝑ qð cõferf ̃m tlv.gra.⁊

„

oꝑat᷑ ad remimionẽ venialiũ.ſicut in vncti⸗
one regũ ⁊hmõi alijs bñdictionibo.⁊ hoc ni
ſi impedimentũ pꝛeſtet ex parte ſuſcipiẽtis.
nec fit iſta cõſecratio oibus ᷣgimbo ſed ſo⸗
lũ religioſis.vt monialibo obligatis ꝑ ꝓfeſ
ſionem ad eſſentialia vota Mec etiã oibus
monialib. Naã moniales oꝛdinũ mendicã
tiũ ⁊ etiã aliq̃ alie nõ cõſecrant᷑ ab epᷣo.Rõ
aut quare ſolus epᷣs ↄſecrat vᷣgines eſt ᷣm
Tlo. in. uij. diſ. H.gei. gr. v. qꝛ ſicut per
mr̃imonin carnale repñtat mr̃imoniũ ſpũa
le inter chꝛiſtũ et eccleſiam qͥ adfecundita⸗

moniñ ſpũale q;tũ ad ei ꝰintegritatẽ. vt ptʒ

rumpit᷑ coꝛpus niſi de conſenſu oſelſ tẽ.ita ꝑ velationẽ vᷣginũ repñtat᷑ idẽ matri
aſi

me muitã feceris violari caſtitas mihi du⸗

plicabit᷑ ad coꝛou/ xxxij.q.v.S.i. Calis tñ

nõ cõſecrat᷑ inter virgines. et ſvc ꝓpter du
bium remtentie cõſenſus.vt.xxxij.q. v. Il
le.Aut quia etiã nõ põt ſignificare integri
tatẽ ſpole chꝛiſti.ſ.ecaleſie.cũ coꝛrupta coꝛ

oꝛ aliter ſit et nõ integra.⁊ ſi virgo.Et cui
cuqʒ nuberet faceret ipᷣm bigamũ.aqꝛ diuiſit

14

. 0

oĩa q̃ ꝓferunt ⁊ gerunf. Et ꝓpter h̊ ſolus
eps vᷣgines velãdo deſponſat nõ ſibi ſʒ xpᷣo
q̃ſi ſoonſi paranimphus et amicus Et qꝛ in
tegritatis ſignificatio plene põt eſſe ſolũ in
cõtinentia vᷣginali ſed ſemiplene in vidua
li.ꝓpter hoc viduis dat aliud velũ ſʒ nõ cũ
illa ſolennitate qua dat᷑ ginibo. Intelligẽ

da aut vider ec integritas eccleſie. qꝛ vicʒ .

Troſes ) z g&α Snee Sn e n hrnet *„☚
2. D
Eſ r

„

..
2*

Titulus Secundus

integritatẽ ſemp ſeruat in fide vera ⁊ recti⸗

ere cer
tudine vite in nullo erroꝛe vel vicio coꝛru / vWlu in (äanone. 4/ Hemueſt weln ylolſe et
. pta fm illud i wx. .. Deſpodi ai ꝓfeſionis.qð dat᷑ ſemĩs.xij.anno cõpleto. glel
viro vᷣginẽ caſtã exhbilere chꝛiſto. Ona ẽ g xx.ꝗ.ij. Nuella.Et h veli poꝛ tat in xeligiõd / giicrn
vgo m et ſemꝑ immaculata eccleſia.ait leę bus oẽs ꝓſeſe Secungu eſt vert conſe⸗ gmſ
— da. põt etiã deſignare mrimoniũ inter xpᷣm cratiõis quod dat᷑ anno.xxv.etatis xxi.ꝗ. pennut
et eccleſiã triũphoantem vbi nulla eſt cgꝛru i. placuit et. eg. c. denotis. dr ꝙ iſta vela⸗/ fſfaotne
ptio coꝛꝑis vel mentis Hec em̃ nubenknec nio virginalis fiat ſqlũ in epiphania eti al ſlmnre
nubent. ſed erũt ſicut angeli dei ath xxi. bis paſcalib et in feſtis aploꝝ.ſed cõſuetu/ teſtent
AElngelis aũt ſemp eſt cognata ꝓginiiaas. e Halrt H ig dije is diein etalüsſ⸗. cltetoern
. ”òMB is ſolenmbo. eretiã añ tpᷣs dicte etatis R
Et notandum ”J F.l. Terciũ eſt velũ oedinatioenie 5 “ Finio
ꝙ tripliciter põt eſſe aliq̃ vgo. Ono modo xl.vt.xxvij.q.i.vbi dr dy aconiſſam non dele nar
mmaterial tm. vt illa q̃ nõ eſt expta actũ ve re oꝛdimnari añ anni. xl. vbi dicitglo. ꝙ dya dan
nereũñ.ſed intẽdit experiri vel ꝑ cõiugiuʒ vel coniſſa hic appellat᷑ nõ ex eo ei cõferat oꝛ dan
actum illicitũ extra coniugiũ. vel qꝛ de neu do dyaconatus.cũ non ſit mulier capax ali ſan
tro deliberat. qꝛ nondũ hʒ vſum rõis.et tał cuiꝰ characteris ſeu oꝛdinis. ſed qꝛ cõfert one
non cõſecrat᷑.nec ei debe᷑ anreola xgimta/ ei aliq bñdictio ex q̃ accipit officiũ inchoãdi lolt
*tis. niſi pon ieſes giar irmnerin viriniia- loꝛas in cſvꝛo a legere omeł. qð aljsnon (lſe
te pmanere.et woleat de cognitione cgrna/ licet. Dñ et ab epo dat᷑ ei bꝛeuiariũ ad tan aunet
li. d5 tm̃ mente non ope cõmiſitſScðöõ mõ gendũ.vbi ſunt omel.de euãgelijs in matu manſt
dẽ vᷣͥgo foꝛmaliter tm̃.q̃.ſ.habens firmũ ꝓ/ tinis.Et hoc adhouc ſeruafet fit poſt cõſerrg tgenti
poſuũ virginitatis violenter coꝛrupta ẽ ab tionem earũ in eodem officio miſſe ſſednõö = 0
o eſt conſueuit dari aliqð velũ in oc. ſʒ nec etiã

alio.ipſa ſꝑ rõne renitẽtie. et talis vg

nec amitiit aureolã virginifanis. ſed iñ nõ illa etas.ſ.vt ſit ꝗdragenaria expectar. ſʒ de ubmn
poõt nec velet cõſecrari inter virgines. xxxij. cõmuni cõſuetudine ẽ vt cũ cõſecratq̃con diepe
q.v. Alle famllie. et rõ eſt ᷣm Zllb.quia dif ſecratio ſen velatio elam fit añ.xxv. annuʒ noleſeni
ſicile eſt in tali actu ꝙ volũtas non eliciat cõiterpoſt ↄſecrationẽ orclimad Auand nrdfn
aliquẽ ↄſenſuʒ. Oñ cñ de pleno diſſenſu ech velum dr pꝛelatõis.qð dabat abbatims. Ix ſnppn
. cle ſie cõſtare non poſſit ideo eccleſia ſtatuit anno etatis.vt.xx.q.i. Juuecula.ſed iure mſſc
vt nõ cõ ſecrarent/ Cercio d᷑ virgo materi nouo ꝓuiſum eſt. ꝙ hñs.xxx. annos cõple mit
aliter et foꝛmaliter.q̃.ſ.non eſt exꝑta aciu, tos pomit fieri abbatina vt de elec. c indẽni kn
venereũ.et firmiter ꝓponit ab hmòi abſtine tatibo.li.vi.ſed nec tũc ſᷣ̃m pontificale dat fahem⸗
re. DLuic deler aureola. nec tñ cõſecrafinter velũ.ſʒ nt officiũ quoddã et bñdictio vt iohbi nuir
vᷣgines. niſi ſolenniter ꝓfeſſa in xeligiõe ap norae Aunu eſt velũ cõnnentie et ob⸗ lln
pꝛobata ¶ &αοα ſi talis monialis eſſet occulte ſeruationis. 1 Gᷓ eſt viduarũ.xxvi.q.i.vidua ſept.
coꝛrupta nõ debet cõſecrari Et Euis gull. toc velum põt dari ab epo et a ſacerdote vt ejg
dicat ꝙ talis ad vitandũ ſcandalũ poſit cõ dicit glo.xx.q.i.vidua.et ipſa etiã met acci llunnn
ſecrari puta quia in tali monaſterio cõſue/ pere abaltari facta ꝓfeſſione coꝛaʒ ſuap̃ᷣla vnrnon
uerunt oẽs conſecrari. Nñ ſi talis occulte aci fored ri tale velũ ↄtinenne vᷣgimb⸗ ſſonn
coꝛrupta non cõſecraret haberet᷑ ab alijs ſu ⁊ vi gaec wis danale nõ põt daxi ni liſmmen
ſecta de coꝛruptione erꝰ.⁊ ſic manifeſtaret ſi vᷣgimb.nec epᷣspᷣt in hoc diſpeſare.xx.ꝗ.· Mllo5
Cñ Albᷣ.et tlv.in.iiij.ſen.diſ.xxxviij.q.i.ar. i.de votisſAuidam aũt adducit ſextũ velũ Alphltnoe⸗
v. ad vltimũ ar.dicũt ꝙ talis nõ dʒ conſey ſ. ꝓbatioms.qð dat᷑ in monaſterio qñ reci Mson
crari.qꝛ ꝓpter vitandũ ſcandalũ cuiuſcũq;ʒ pit᷑ ad habitũ añ ꝓfemionẽ qð cõiter eſt al- ſ 8
non debent mutari ſactᷣa eccłe.nec ſacramẽæ bum. Mam alia pꝛedicta cõiter ſunttrigrna.
talia vt eſt cõſecratio gini.Sed bñ poſſet In multis etiam monaſterijs ̊ ſeruat᷑. vt hiregnu
vtii aliq̃ cautela vt ſeruat? q buſdã ceremo ęea die qᷓ̃ conſecrant᷑ virgines eadẽ di 4⸗ H hn Non
nijs qͥ nõ ſunt de ſubſtãtia veli ꝓᷣginalis.cũ ꝓfiteant᷑ coꝛaʒ epo et abbatiſa gdem e. enniul
eps vicit foꝛmã mutaret nomẽ vᷣginitatis dicit ꝙ nullus miſi eᷣs mirgines velare pöõt mid
“ in nomẽ caſtitans. Et concoꝛ. Boff. et hoſt. xx.qil:de votis. Ypſe em̃ eſt quaſi ſwonſus .—
Sed He. pal.in.iiij.dicit talẽ cautelã nõ paranimphus deſponſans chꝛiſto virgineʒ ⸗
eſſe licitam. qꝛ eſſet mẽdaciũ ſeu fictio in ſa Abbatiſſie vo nullã monialẽ wlo ꝓirgnin Mn
rei ſacamentalis. ⸗ N 1 B olare pñt. xx. q.ij. ſtamumus Mec da; põt N
din (Kiij. epus nõ eriſtenn epo demãdare. qiia lvc ẽ unsfane
Motandum HF.li. conſecrationis et oꝛdinatiõis eppalis.ſicut niinre
6% Zueire r R E Il.s ar .. E- ni
n = Al. zrre Ffen ſeele
— — .J
O rry- = A.. „— 5 8. „ Sr SD,Ird . 4
v. Jr-.- 4 en
4
AIr

romel, gtlien

Feibenianin

Tenigelis nm
miet fewpſteien
noſcomiſeſſi
ninde ſun
mangenenn⸗
hümmae
ag NM
ic fn ninahn
ddi etbidinoni

m.aipſaeni
eeü nnenne
Pen penifil⸗N
niürrun iii 1
gin nnntnngn

»

mnselidid

hbñ faciũt nec qui ve
vſurpare ofnciũ e
ceſſiõe a papa

dicit Pe. de pal.

. 1

Capitulũ

et conſecrare eccleſias et iuriſditõis.ð extra

de conſe. eccle.vel al.aqus/ tex his appa⸗

ret ꝙ re igioſe moniales oꝛdims menchcã⸗
nũ qe ſant᷑ a platis earũ nõ epᷣis velo vir

ginum cũ ſolennitate qua velant᷑ ab epiſco

P excepta danone anuli et coꝛonatioe nõ
lant eas. cum videant᷑
. Acede⸗

—

oꝝ.mſi loc!
E pe.dicit ꝙ mulieres oc
culte coꝛrupte ſiue a viris ſiue aliter.nullo
mõ ſunt velande velo virginũ.nec etiam ꝓ

pter vitandũ ſcandalũ. Sed ve rum eſt ꝙ ſi
eps ſoc ſcit in ↄfeſſione vel enã aliter ſzoc⸗
culto modo.nõ debettalẽ publice repellere
ſed admittere.ipſa tñ que eſt ↄſcia de coꝛru

pnone pfecta. moꝛtalł peccat eam ſuſcipiẽ
do. Et idem vigdetr de his q̃ hvoc ſcientes ad

conſecrationẽ ſolicitant.ſecus ſi ꝑmittant

cum eſtocculiũ. Poteſt aũt excuſarẽ ſe. nõ
manifeſtando peccatum. ſed tanqᷓ; ex huili
tate vt indigna recuſet.

Nota de tentatio. K. iii.

nibo carnis cõtinentiũ virginũ vel viduarñ

.*

xxv. q.i. in fi

moleſtatũ a paſmonibus nõ opoꝛtet deſrera

re de dfectu habitus infuſi vel acqͥ ſiti. Nꝗ⸗
qõð dicit ꝑus ꝙ tẽperatus nõ moleſtat paſ
ſiõibus ſed f

aciliter et delectabiliter et pꝓm

Fie deuincit eas.ſed ↄtinẽs moleſtatf᷑.appel

lans ↄtinenteè.qͥ nõ hʒ habitũ firmũ virtu⸗

tis tꝑanne. intelligit de tpantia acqͥ ſita et

tentatione a carne.que duo ſolũ nouit phi

Secundũ

.

requirat.ſicut beatus bñdictus tẽtatus ſe p
iecit in ſpinas. Hec pe. et beatus Franciſeꝰ
oſt flagella cũñ nõ ceſſaret tentatio nudum
ſe poſuit inter niues. Et leatus Ber. adiuc
ſecularis ſed vᷣgo ſe immiſit in aqs geliis
Sic legimus ſanctã abbaniſam Saray vir

ginẽ vſq; ad ſenectutẽ vitio carnis tentatã

ſed viriliter reſiſtentẽ. in vitis patrũ. Et lx,
atam lꝛatherinã de ſenis vᷣgineʒ ad tp̃ᷣs gra
uimime tentatã ꝑ imaginanones a dialvlo
immiſſas.iſed victoꝛioſam.et de inſtis alijs.
Dñ ꝓ concluſiõe notet vbum Bꝛego. di⸗
centis. Neq; immũda cogitatio cum men
tem pulſat maculat.ſed hãc ꝑ delectanonẽ

ſuꝑat.de pemi.di.ij.c.inter hec
panafich eſt rer tee ilus fecit ter
dñm oꝛãs et humiiatione intelligens illꝗ
Sap̃.viij.c. Non poſſunreſſe continens n
ſi iu dederis.ſ.deus. Et hoc ſcire vnũ dei eſt
et ſe diſcrete affligere ad domandũ carnem

De inſtructione K. iui.

virginitatis ab infantia Pieronymꝰ ad ale

thã ſic ait Filia tua cantica mundi ignoꝛet

ꝙ turpia nõ intelligat. Adpuc tenera lingua
at. Pc

pialims duloiba imbuaf. ꝓcul ſit etas laſci
ua pueroꝝ. paleat in addiſcẽdo ſocias qͥb-
inuideat, quarũ laudibꝰ moꝛdeatf᷑.necẽ ob

iurgãda ſi tardioꝛ ſit. ſed laudibus e xcitã⸗

dum ingenium. vt vicine ſe gaudeat et vi⸗
cta wleat. Caue ne ineptis blãcdicijs femi⸗

—w

narũ dimidiata ſimilia verba vicere cõſue⸗
ſcat.ne in auro vel purpura diſcat laudem.

loſophus.et nõ de tꝑantia infuſa et tẽra tio Peor alterum lingue alteruʒ moꝛib officit

ne ab loſte. que duo nõ nouit phᷣs.contin⸗

git em̃ quandoq; habentẽ antiam acqui⸗
ſitam a demone ita grauiter tentari ſicut a

carne non habente aliquẽ habitũ quia põt

inſtamare carneʒ et imaginationẽ ꝑ moni
tionẽ ſpecierũ et ſpirituũ et materie.ſi pmit

tat plus q; naturales motus inſurgũt. Dñ

et paulus dicebat. Datus eſt mibi ſumul
carnis angelus Sathane qͥ me colaphiʒet

ij. ꝑ. r. . Oñ cq;uis haleret habitũ vir
ginitatis acq̃ ſitũ et infuſum nihilominꝰca⸗

ro nõ aſe ſz a demone ſic inſtigabat. ſic acri

r mpugnabat.ſed dictũ eſtei. Sufficit ti⸗
bi gra mea. qꝛ habitus acqᷣſi

ꝛeca hiſtoꝛia narrat Alerandrũ oꝛbis

minatoꝛẽ in moꝛib et incenu pedagogi ſui

—w

eomidis nõ potuiſſe carere vitijs. qbo ado

luc paruulus fuerat infectus. Pꝛocliuis
em̃ eſt maloꝝ emulatio.et quoꝛũ virrutes
aſſe neqͥs.cito vicia imitaris
haleat nõ garrulã nutricẽ grauẽ cã anũ vi⸗
derit in pectus eius trãſiliat.et collo vepen⸗
deat volẽti alleluia decãtet/Sit oĩbo ama
bilis. et vmuerſa ꝓpinqͥtas roſam ex ſe na
tam gaudeat,.ipſe habitus wceat eã cui 6

odeitaz

—

miſſa eſt. Caue ne ceruſa et pupuriſſo oꝛa
chꝛiſto cõſecrata vepingas.ne collũ auro ⁊

ꝛatione g Gr.d

itus ſuicit ad margaritis pꝛemas. nec ca put gemmis oꝛ?

uttnn nn Dmandũ oem fentatione natura E. ſed S nes.nec capilluʒ et aliqͥd ei de geenne an⸗
, lone que eſt ab loſte. ſe ntus gr birs alpicena Wrira ely ſare⸗ os offen /
eräetuiftm tin us contiſe n. Et ſi nõ eſſet dit oñ̃m ob vicia

enſorlon, ead vtrac. Et linõ en ob vicia liberoꝑ. Si autem etas
minn . nn caruis qeſt qñq; c imaginanõe. qñqʒ fecta et ſui iuris parẽnbus imputat᷑.quãto
mmunn e ſine imaginanione ltn vſtis que qñqʒ ẽ ſo magis lactens et fragilis que ignoꝛai boni
au la imagingtione eſt grauioꝛ ommm aliaque et mali diſtannã qui itaq; paruulus eſt 1 ſa
ramèêaliqñ eniã ad inſiamanonẽ carnis de pit vt paruulus donec ad annos ſapienne. .„
cnmnitheli⸗ Icenditet tũc foꝛtioꝛ eſt.vt carnis afflictio puenent. tam mala eius q; bona baremi⸗ *
4 „ — . ,SN.. Wa .— .
SS c—n r -„ e A. n
4 4 „ℳ I .Mσ2 —* „ — 4 ,
S= * . 8/ . r . r. . ſuundrr -
. ° † asonnn .
1 . „ * 2
1 . * °
—

7

rxit querere di

et habitꝰ virtutũ wetrina ſit. lec H

Titulus

tinpurant Si ſollicita es et pꝛudens. ne fi

lia tua pcutiat a vipa cur non eadẽ cura ꝓ
uideas.ne pcuna a malleo vmuerſe terre
ne egrediat᷑ ců Dvna. vt videat muhleres
religiomis aliene. ne ludat vedibo ne trahat
tunicas. Denena nõ dant niſi melle ciocũ
lta. er vina nõ decipiũt miſi ſub ſpecie vir⸗
tutũ. Mon veſcat᷑ ſiia in publico.i. in parẽ
tũ ↄuiuio.nec videat cibos qs deſideret. Et

licet qdam putant maioꝛis eſſe vᷣtutis pñ̃⸗
tem cötẽnere volupta tez. iñ ego ſecurioꝛis
arbitroꝛ ↄtinẽtie neſcire qð querat. Carni
um edulio ſuſtetet ne pꝛi deficit pedes qᷓ;
currere incipiãt. Nuſq; abſqʒ te ꝓce dat in

publi cũ. baſilicas in publicũ et eccleſias ſi⸗
ne mie nõ adeat. Nullus ei iuuenis cinein
enatus arrideaf. E
plus dil gat cuius crebꝛo auribo inſuſurret
NQuicòd vm lo quit oẽs ſciãt. Placet ei co⸗
mes nõ compta nõ foꝛmoſa.que hq do aut
ture carmen dulce modulef. ſed grauis pal
Hocfe ad ozafi

olo aliquax de ancillulis

lens ſoꝛdidatus ſubtriſtis ati
ones ſurgat.bymnosma le decãtet. oꝛoni
lectio ſuccedat.lectioni oꝛatio. diſcat ⁊ te⸗

nere colũ. rotare ſuſum. ſtamina pollice du

cere. ſpernat bombicũ felas. Sericuin velle
ra et aurũ in filla lenteſcens. Calia parent

veſtimẽta qbus frigus pellat. nõ qinbu ve
ſtita coꝛpa videant. Cibus eius oluſculũ 1
ſimiha raro

qʒ piſciculi. ſic comedat vt ſem

per eſuriat. er ſtatim poſt cibũ poſſit oꝛare et
legere. Diſplicẽt mihi in tenexis maxie eta

nbus longa et immoderata ieiunia. Expi/

mento didici aſellum in via cum laxus ſue
erere diuerticula. oc in pperuum iein
nium pceptum ſit vt longi itineris ppetes
vires ſuppetent. nec in pꝛima mãſione cur

rentes coꝛruentes in medijs. OIiloi om̃ino
lauachꝛa in gine adulta di plicent. ꝗſeip
poſſe

ſam deber erubeſcere 1 nuda

——— 72 . . „

Si em̃ vigiliij et ieiunijs macerat coꝛpꝰ ſu

——

um. et in ſerunutẽ redigit. cur ecõtrario bal
neaꝝ ſomenus ſopitus ignis ſuſcitat. Pꝛo

gemmis a ſerico vᷣgo tua diuinos codices

amet qͥbo nõ auro et pellis babylome vᷣmi
culata pictura. ſed ad fidẽ emẽdata erudi
ta diſtincno. Caueat omia apocripha. iura
renõ diſcat. meniri ſacrilegiũ putet. Trade
ei comitẽe ſancntat. curꝰ ⁊ ſermo incenus
lero.
De exercitio J. V.
virginis ⁊ eius ſocietate. Hieronymus ad
Demetriade virginẽ dicit. Pꝛeter pſalmo
rũ et oꝛanoms oꝛdinẽ.qð nibi lvꝛa tercia.
ſexta ⁊ nona d veſperu.medio noctis ⁊ ma

Secundus

ne ſemp exercengñ. ſtatue ꝙ oꝛis ſanctamm

ſeriprurã edocere debeas. quãto ſpe legere

nö ad labe? ſed ad inſtructionẽ anie a dele

crationẽ. Cunqʒ finieris ſpacia et frèquen
ter te ad figẽda genua ſolhcuudo ani m ſol

licitauerit. habero lanã ſemp in manibo ali

arũ qʒ filamia aut in Cobũ ollige aut texz⸗

da cõpone. que te xta ſunt reſpice.que erra⸗
ta rephende. que ſacieda cõſtitue. Si tant)
overu varietanbo fuerit occupata.nunqᷓ ti
bi dies longi erunt. Nec tibi idcirco eſt ab
ope ceſſandũ. quia do pido nullare in⸗

diges. Sʒ ideo cũ oĩbo laboꝛandũ ẽ.viꝑ oe
caſionẽ opis mihil aliud cogites niſi qð ad

dñi ꝑnnet ſerintutẽ Simpliciter loq̃r q; ins
omnẽ cẽſuz tuñ in paupes diſtribuas. niloil
apud ypᷣm erat pᷣcioſius qᷓ q; manihus tuis
ipſa cõ eceris.vel in vſus ꝓpꝛ os.vel in exẽ
plũ vᷣginũ ceterar. vel qð auie matriqʒoffe
ras maioꝛa ab eis in refectionẽ pauꝑum p
irecepenra 4 Rolet tñ in pleroſqʒ eẽ cer

tamẽ. vtꝝ ſolitaria autcum mulus ſit vita

melsandr pꝛioꝛ pᷣfert ſcðe. Sʒ in viris
piculoſa eſt ne abſtracti ab voim frequena.
ſoꝛdidis et impijs cogitatiõibꝰ pateant / et
pleni arrogãtia et ſuxtilio cũctos deſpiciãt/
armentqʒ linguas ſuas vel clericis vel mo
nachis alijs detrabendo /qntomagis in femi
nis qrum mutabilis fluctuanſq; inĩa. ſi ſuo
arbitrio relinquaf. cito ad deterioꝛa dilabi
tur/Non in vtroqʒ ſem p ni miã abſtinen
tiam cerebꝛi ſanitatẽ in buſdã fuige vexa⸗

— *

mqm. pcipue q; in humect)a frigidis habita

„ „

uere cellulis. ita vt neſcirent âdagerent. qͥ
ue ſe verterent. Adẽ. Hec ſola eſt dignare/
trihurio cũ ſangins ſanguine penſat᷑. Apo⸗
ſto lus in laboꝛibo plurimis gloꝛiat.in carce
rib abüdantiusin plagis ſupꝛa moduʒ. in
moꝛibo fre quẽrer in fame et ſin ⁊c. Nos au

tẽ ſi eib inſulſioꝛ fuerit cõ miſtaf.alix fran

gif. mẽſa ſubuerntf. verbera ſonat/ Kegnum
celoꝝ vim pant. niſi vim feceris celoꝛu re⸗
gna non capies.: niſi pulſaueris impoꝛtune
panẽ nõ accipies ſacramen. Egrederæ que⸗

ſo pauliſper de carcere et pñtis laboꝛis mer

cedẽañ oculos pinge quã oculus nõ viqcht.
Qualis erit illa dies cum tibimaria mt dñi

.

choꝛis occurret comitata vgineis. cñ poſt.

mare rubꝛu pharaone ffimmerlſo cũ exerei⸗
mn ſuo ten ẽs iympanũ cereris inqet rũſurꝭ
Cãtemus dño gloꝛioſe. Cüc tecla in tuos
lenthã leta volabit gnplexus. Timc et ipſe
ſponſus occurret et dcer. Surge ꝓpera ami
ca mea colũba mea ⁊c. Cũc angeli mirabũ/⸗
tur et dicent. Ane eſtiſta qᷓ ꝓgredit. vide⸗
bunt te nillie et pdicabũt regine et laudabũt

. A *

bno

A ict
llop
lis
fark
pmracfſun

Dec⸗

Gihabend
aben
non
puthe
Punus
urontt
qzen
lifutc
nbya,.
teſtamen
ulee dii.
Cenbintev⸗
ſtosvtin
nphen
Wrär
Wümii
aore
Cochnn
ener⸗
iunn
la se
ſefoinal
ſunnwii
Ubrdict
ngen
Nruͤſpi
ſrücſon⸗
Wtie
leneni
onnsi
ſhog er
Cmi
utana,
Mltent
lili nn
iid
ntpimane

fCcnanens,

hrrofo
Nihngtn

.
uuufan

inmeſere
Pmu ſlanen
Gancoeninſt
nnnarh gi
diiliemni
ite gnen
4 öane, Eitn
Ndiſtineki;
rwonlrein
Amnäin
ndoctffi
desdiſubunt
sSNuntue
usppeOsine
gt auienang⸗
ſenone panon,
mminperoſchein
encnn unt
ziniſche. Ginnn
iiiiii
Nunöru:
iocineii
uns anint
cotnsnſn
ſumntidinn
tourrmdn
ſehnrrate
initrinirtn
nert't nodehin
eſenentadagenn
herſoln eſden

ngginehenſi

msGorinid
—
ſamee ſnt/

derehnquẽs moyſen ſequaris in lex mae
terrã ꝓmimõis introeasſet nemo ſit qͥ phi

Sara cum nuptis obuiã wniet. anna cum
vidũis. pueri qqʒ clamabãt Oſanna in ex
celſis. Quotiẽs te vana ſeculi lectat am⸗
biniaaitẽsibi aliq̃d videris glo ſum. ſic ad

paradyſum mẽte ↄſcẽde. Hec Pieronimꝰ.

De cautela virgi. J. vi.

ni halenda cõtra pidula et ſolitudine tenen

cda Hieronymꝰad Euſtochiũ Obteſtoꝛ co

r v angelis eius ne vaſa tepli facile in
publicis ꝓferas. ne ſacrariũ dei quiſqᷓ pꝛo/
phanus in ſpiciat. Oʒias archã quã nõ lice

bat contingens moꝛte fubita ꝓſtratus eſt.
Neqʒ em aureũ vas et argenteũ tã deo ca

rũ fuit q; tẽpluʒ coꝛpis vᷣginalis.Pꝛeceſſit

vmbꝛa.nũc veritasẽ. Spõſa chꝛiſti archa

eſt teſtamẽeti intrinſecꝰ et extrinſecus deau⸗

cherubin ſedere vult dñs ¶ Oittit diſcipu
los ſuos vt in pullo aſine ſedeat. Curis te

rata legꝭ dñi. Suꝑ hac eSunn q̃ſi ſuꝑ

ſecularibo ſolue.vt paleas et latera egypti

beat. non mater.nõ ſoꝛoꝛ.nõ germanus nõ
cognata.dñs te neceſſariã hʒ. O
rint impedire nmet flagella Pharaonis.
Jeſus ingreſſus teplũ oĩa q̃ tepli nõ erãt ꝓ

iecit.deus em̃ ʒelotes eſt. Ergo vbi in pecto

re vᷣgin ali ſeculariũ negocioꝛũ cura eſtuat
ſtanm velũ tẽpli ſcindit᷑ ſpõſus cõſurgit ira

tus ⁊ dicit. Relinguef vobis domus vfa de

—

ſerta. Sempꝑ te ſecreta cubili tui cuſtodiũt

ſꝝ tecũ ſpõſus laudat intrinſecus.Oꝛãs lo

Aris ad ſponſum. legẽti tibi ille loquaf. Oꝛ

tus cõcluſus ſoꝛoꝛ mea.fons ſignatus/Ca

ue ne vomũ exeas.et velis videre filias re/
gionis aliene. q;uis fratres haleas patriar
chas.et parẽte irrael leteris. Nolo te ſpon/
ſum qrere ꝑ plateas.nolo te circuire vicos

ciuitatis.ſponſus in plateis nõ põt inueniri
Dulneraleris. expoliaber.. gemebũda nar
rabis. Inuenert me vigiles ⁊c. ʒelonpus

ẽ ſpõſus.nõ vult videri faciẽ tuã. Forꝭ va⸗

gant virgines ſtulte. in intrinſecus eſto cũ
ipõſo tuo. q̃ ſi nbi oſtiũ clauſeris ⁊ in occul
to oꝛaueris. vemetet pulſabit et dicet tibi.
Ecte ego ſto ad oſtiũ ⁊c. Oaniel in cenacu

lð ſio in alto manet.nec em i hũili manere

poterat. Feneſtgs aꝑtas ad hierlin habu⸗

it. et ti habeto feneſtras aꝑtas. ſʒ vñ lumẽ

introeat. Dñ videas ciuitatẽ dei.ne apias

—

illas de qͥbus dicit. OJoꝛs intrauit per fene

ſtras. idenſus exterio?ꝛes. Et paulo ſupꝛa

ideʒ ait. Cu ſimplex loq̃ris et ignotos qſqʒ

blaãda nõ deſpicis. Sʒ aliter impuchici videt
oculi.nõ noꝛũt gie pulcritudinẽ ↄſiderare.

Patn der harrr

nO-

ſi volue/

ſed erwr er declinet auris tua in verbaꝗ
mala. Sepe
mẽtis arbitriũ. Si libenter audias vgo qð
dicitſi ad ridicula q̃qʒ ſoluaris qᷣcqͥd dixerʒ
laudãt.qcquid negaris negãt.caſtꝗ vocant
Janctã Ecce vere chꝛiſti ancilla. Mõ vt il
I hoꝛrida turpis et ruſticana terri bilis. q̃ z
oĩno foꝛſan maritũ nõ habuit. qꝛ inuenire
nõ potuit. Haturali ducimur malo. et adu

e em̃ indecẽs aliqͥd loquẽs tẽtat

atoꝛibo nr̃is facle fauemꝰ. Et ß nos re⸗
ſponde sO indignos.⁊ calidꝰruboꝛ oꝛa
fundat.tñ ad laudẽ ſuã aia letat᷑ in ſers⸗
ꝛecipue ↄuerſationẽ viroꝝ cñ mulieribꝰ

et ecõtrario.ꝑiculoſam oñdit dicẽs. Sam⸗
ſon leone foꝛtioꝛ.ſaxo durioꝛ.qͥ vnꝰ et nu⸗
dus mille ẽ ꝑſecutꝰarmatos. in Dalile mol
leſcit amplexib/Hauid ſᷣm coꝛ dñi elect?
etqͥ vẽtuꝝ xpᷣm ſancto oꝛe ſepe cantauera?
Berſabee captus nucdlitate adulterio iunxit
lvmicidiũ/Salomõ ꝑ quẽ ſe cecinit ipſa ſa
pientia receſſit a dño qͥ amatoꝛ fuit mulieꝝ

Et ne aliqͥs ſibi de ſanguinis ꝓpinqͥ tate cõ
fideret. in illicitum thamar ſoꝛoꝛis amoꝛe

frater exarſit incendium.

De cuſtodia ha ꝗ. vii.

lenda a vᷣgine circa ſenſus exterioꝛes. Baſi

lius in li.de vera integritate vᷣginis ſic ait.
uãdiuinũ ꝓfecto q deʒ ac pcipuũ imacu⸗
late aĩe inſigne vᷣginitatẽ eẽ cõſtat. Oaſcu
loꝛũqʒ ac feminaꝝ coꝛpoꝝ ẽ adinuicẽ habi⸗
tus vᷣgo q̃ nullã feminee voluptatis lalbem
ex coꝛpꝑe patit᷑.et oĩa carnis vicia oẽmqʒ ꝑ
turbatiõeʒ animi pꝛoꝛſus a ſe eliminat. pu
riſſimã ſe deo ſiſtere. quẽ amare ꝓfitef tota

(ũ intẽtione conaf. Doluptas cum vna ge

neralis ſit.veluti fons qdã a carne ꝓfluit.
atq; inqͥnos ſenſus velutiĩ qͥnq; riuos di⸗
ſtributa ꝑ lvs ad ſenſibilia ab innimis fluit
lox qlibet ꝑ ꝓpꝛiã feneſtrã fiuentũ ſuũ ſenſi
bili qð oſtẽderit vemẽter imittẽs qcqͥ d/p
pinquũ fuerit vi ſua ad ſe ꝑtrahĩt.carnaliq;
repletus limo ac toꝛrẽtis inſtar.ecõtra rur⸗
ſus ab exterioꝛibo ꝑ eaſdẽ feneſtras in car⸗
nis eſt celerius reſluens aĩaʒ ꝑturbatiõibo

2 fluctibo q̃tit ac in ꝓſunda demergit. Quo

circa ſancta vᷣgo ſenſuũ feneſtris cuſto dezʒ
admoueat rõneʒ.eoꝝq; ad exterioꝛa ꝓgreſ
ſum nequaqꝙ; eis trãſitu libero paſim ꝑmit⸗
tat. Hõ igit oculoꝝ acies adoĩa paſſim in⸗
ſpiciẽda viſibilia pãdeda ẽ.ne oẽm q̃ʒ figu⸗
rarũ atqʒ foꝛmarũ ſpẽm ſine diſcretõis exa
mine hauriẽs. ad eaꝝ poſtea turber imagi⸗/
nes. Deꝝ aꝑt ad ea q̃ vite vſu nccia inſpi
cienda ſunt coꝛpeis ocułaĩe oino claudẽt
obtuiũ.eoſqʒ ad veri intuitu luminis.et eiꝰ

. ₰ — .

. — „ *

.60
Zitulus Secundus
zerillo inſinua pulcritudinis. ↄſideratioj les cum fint natura fecundi acp acrimonte uet
eriloĩn inn lanſos puigili apiet ſtudio. vim peurigine coꝛpi erctet pl ceterzudlti iut
ee auditũ qdẽ temere er indiſcuſe vbis bidinẽ coitiqʒ ꝓuocare. et ſic de alis cibis catt
oĩbo accõmodabit. Cete ad ea q̃ mala ſũt incitantib⸗ laſciuiã. DNirgo igit ſuwirgi uin
. noxia ipᷣm veluti ad pe qndã putridi ac nis et audit et viſus. guſtus tact et odo itt
pnicioſi anim⸗ obturabit. His vᷣo que ſunt rat.motuſqʒ oĩs t qꝛ bladimenii cupie 6 reſiti
optima emanãtq; Vtut? puriſſimos laties nee voluptat e ſemiger maſculi laſciuio ſ
tota intẽnione ſubiſciet Buſtiſ un ſeſn ad ribo oculis ad ſe inſpiendiu illecebꝛanatu ſugien
ſuauia et dulcia inbiantẽ rõne frenabit. et raliter ſuggerat.ac liquidioꝛi voce ad oble ſuſti .
ad ea qᷓ ſunt neceſſario ſumẽda moderabit᷑. ctameti auuis oꝛgani inſtar effecta eſt. mẽ⸗/ Upnalc
antũ vo vtſenſuũ oĩm ꝑnicioſimime et ſe bꝛoꝝq; inſinuata mollicie.ac toto pꝛoꝛſus cße
uiſſime blãdũ ſenſuſq; relqᷣs vi ſua ad vo/ coꝛpꝑis hitu ⁊ motu ad ſeductionẽ foꝛmata gonens
luptatis illecebꝛas pellicientẽ ĩmaculatũ ⁊ voluptatꝭ. Nõ mõ em loquẽs mulier et in fnaſt
pturbatiõibo mĩme puiũ.ſp q;maxĩa woterit tuẽs veꝝ ſedẽs qͥ et incedẽs. ob inſitꝗ ſibi ſoſtis
cura ſeruabit. Dicem cum toto ſit diffuſus naturaliter aduerſus maſculũ vim huc ad nund⸗
coꝛpe ꝑ oẽm illiſupſiciẽ.nõ eã ſolũ q appa ſe emintralꝛit vt magnes lapis ferruʒ. Et inmi
ret extrinſecus. verũ et qᷓ altius recõdita eſt idcirco ſummope ↄtẽdat vᷣgo necefle ẽ. ne ſolen
ad vicioſos ↄtacvaduerſus aĩaz ſeue dñat vllis voluptatibo laq̃is irretiat᷑. Imiterqʒ ſedc⸗
oꝛro manibo ad vſus noxios pcipue ni?/ vocẽ obtutũqʒ virilẽ inceſſuqʒ et oĩ ꝓꝛſus cbt⸗
tens. his veluti qbuſdã ſibi circuinſeptis ax habitu.ac motu coꝛꝑis voluptatis illece,/ tln
mis feruẽtiꝰ ꝑ eiuſdẽ inſtroꝝ aſenſuʒ oẽs bꝛã vrer ecſe pariat᷑ ſaucta vᷣgo ſubi / ſihhe
inciderint caput ne aſpectũ qdẽ blãda ſedu ci carnalibo curis. nec in ſuã aliopq; pniciẽ enfrift
ctiõe ſua ĩimunẽ abire patief. Sʒ cũ ad lꝛ/ carnalia oꝛnamẽta conàrat.ſʒ ad firmaʒſe toſelen
rendũ tetraſq; figuras. turbas atqʒ confun conſtantẽ atqʒ virtutis ſpeciẽ pudicꝭ geſti/ Agcuſtd⸗
dit. ad lenes aũt et qᷓ venuſtioꝛi facie adie- bus viriliqʒ roboꝛe ſubꝛigat. Et ita in ſefe laternin
cta coloꝛis gra ad fallendũ foꝛmate ſunt. mineã voluptatẽ iner Ite reuereat oĩs finni i
fundit atqʒ delinit. potentiã ſuã ſaus inſinn mulier ſʒ vᷣgo ĩ pꝛimis ãgelos etiã cũ wmi nnktiu
at. et ſic de alijs ſenſibus/Añ oĩa a nerſus ſola nult vir arbitris ſedet. et cũ coꝛpꝰne⸗ ſen aſcen
guſtũ vᷣgo tota intentione pugnabit. ſonteſ ceſſario curandũ erit.a capit) vittas. et ſi⸗ bentire
qʒ voluptatũ vẽtris et impudicitie fomitũ gillatiz cetera aſtringẽs. id opaceleriter exi wunmmnt
inde manantiũ a pꝛincipio caſtitatꝭ ſtudio gat.et qntũ fieri pt ptegat mẽbtanõ ſolum h
ardoꝛe ſiccabit.ne dũ virginitatẽ ſeruare ſuos angeloꝝq; oclos verẽs veꝝ ſe vtĩi ſſe mni
ꝓponit. guſtui ſe imoderate ꝓſtitues. caſti exercitatõis comicilio ad verecũdiã ſtudio finen
Aate ſuã alia fruẽde voluptati deuicta ſen ſe ſp exercẽs/& ſi neqʒ cũ ſola ẽ. nudari ſi 1 nai⸗
ſim dũ neſcit amittat. Dirginẽ em̃ neſcit. ?« ne rõne ꝑmunt᷑.qntominꝰ fratribo in pᷣo b ſinite
vginis guſtũ cõuenit.nulliqʒ gulã ſuauiter ſentibo. Et pudoꝛe igitet tunica ſeipſaʒ pu Nh
oblectãni illecebꝛe puiñ. Integram ſeet in dice ac verecũde cõponet. nec ſolũ nibil mẽ ſnnl⸗
hac ꝑte atqʒ inuiolabilẽ ſancta vᷣgo caute bꝛox qᷓ opa ſunt nudari vlla rõne ꝑmittet. Wpert
ſeruabit. coꝛpuſqʒ vt ſeruire qᷓat ale. in his wern ſumma et ſecura obſeruatione circũ/ onin
ꝗᷓ ſuntneceſſaria victui moderabit᷑ pꝛuden teget. vt nõ ſol ipſa illeſa atq; illibata per ſitoln⸗
ter ac reget. Nec tñ expedit ita coꝛpus atte maneat.ſʒ ⁊ qͥ ituent᷑ nullã ex ei aſvectu le⸗ Aoes ſi
rere vt inualidũ inutileq; reddat᷑. Nec ſolũ ſionis materiã capiãt/Nidẽtes em̃ filij dei rpore
eſcarũ quãtitas vbiqʒ ꝓle metida eſt. ſed filias lvĩm ꝙ eſſent pulcre deuolute ſunt ad ümnaen
et q̃litas ſapiẽter diſcernenda.Nõ ſolũ em̃ eas. Beñ. vl. Sufficit qppe vel modice nu⸗ nkelvginte
legumina ſeminũqʒ nönulla. verũet olera data pulcritudo. dei qʒ ſlios ad voluptatẽ . 1. enenn
pleraqʒ ſunt q̃ monacho qᷣetũ vite guberna emollire. Dec Baſil. Oe ſatiſlaciendo cni ichett,
culu tenere cupiẽti vt ſe hʒ cõis opinio. ꝓ cũqʒ tenſui applicado ipᷣm et delectãc ſon L Niinine
noxijs vitanda ſunt.qppe q̃ carnis receſſus ſibili obiecto ſuo.vt in vidẽdo puleræq̃ ꝗp· fniire
intimos pungũt.et pꝛuritus titillatõneſqʒ Petit ocul“. tactꝰin tãgẽdo. ſibi grata.nõp H · * è ugn
excitãtia nõ minus coꝛꝑa nr̃a pturbant.ac extinguit᷑ ↄcupia talſenſũs. ſz auget. ad qd Gid
3 ſecreta vi ſua in etant qᷓ cõſenſu oĩm fugiẽ declarãdũ ĩducit fictionẽ poencã.ſ.de hydra ſiern
= da ſunt. Quocirca nec ſaltibo paſſiʒ atqʒ in⸗ ſerpẽte ſeuo ĩ liimo moꝛãte.q̃ cũ plura capi eine
diferẽter vtemur. ſicut fieri apud pleroſq; ta hr̃et vno ſucciio tria oꝛiebant ſyegne ſuc niſen u
cõperimus qͥ p imoderatã ↄtinenciã pulmẽę cẽéſa occiſa e. HNãc dic ſigmficare voluptatẽ muln
ta oĩa repudiãtes los ſales cũ pane vice cõ in carnis limoſa materialiq; natura capi/ Sahntnt
„₰ gdimẽtoꝝ oĩm ſumũt.HMõ intelligũt hi ꝙ ſa ts plura ſenſus plures qb pficit a qrit vo⸗ ieifen
. . — . ar — Natemne
a. „—
.„ ° △ „
9* . .
. . 60
⸗ — ..
. 4 9
*

rdh
Nimrſitt
N
ni gen
dain
Anualitger
ühti
rtkentin
ecunitnn
tis obmif
Maläimni
neslaisſen,
Ntgoneeſeir
inetigt Pait
ceſſuqzeicin⸗
voluptanisii
ſaucla bgoi
nſicliorchi
m Hadſn
ſhedieciis
memt. Ciu

ſeenniige,
.1r i
Gisitanen
NNNdNi
õ
lwaffmiti
Miſbi i
Nir fuh,
fumicſenſifl
Met,netſciüil
ri Naröregn
n enma
1illeſn us id
inuliar fnd/
NMili
emubil
ctenrtwintn
itvenn ih
1 Aünirmntnſh
uörartliigſh
ncichlln
dſgna i

—
= =

„

Capitulum Secundũ

luptaa.i. d lectatio ſenſualis. Albſcinditca
put cũ ſatiſtit ↄcupie alicuiꝰſenſus ipᷣm ple⸗

ne delectãdo Sʒ ex h̊ ñ moꝛit᷑⁊ defic ↄcupia
ſz pla cita oꝛiunf᷑.i.magꝭ aceenuif᷑ volu
ptas qᷓnto mag eã qͥs ſequit᷑. Cũc aũt ex to

to occidit᷑ ſeu extinguit᷑. qñ igne cõtinẽtie

coartat᷑.dũ qͥs abſtinet ab illicito vſu cuiuſ
cunqʒ ſenſus. Ba ſil Da gna qʒ cuſtodia
ſenſuũ ſeruãda ẽ. Dicat ̊ ꝑfe tũ vᷣgo illud
Abacuch.Sup cuſtodiã meã ſtabo.ij.c. Et

illud pᷣs.pſalmo.xxxviij. Dixi cuſtodiã vi

as meas Ooꝛs em̃ itroiuit ꝑ ſeneſtras no
ſtras.ſ.ſenſuũ exterioꝛũ.ingreſſa ẽ ꝑ pꝛtas
noſtras.ſ.interioꝛũ ſenſuũ.ſ.imaginatõne
memoꝛatiua et hmõi. OJoꝛs.ſ.pcii figura
extatĩ Aſ boſeth filij ſaul qͥ cũ poſuiſʒ ad cu
ſtodiendã poꝛtã comꝰmulierẽ.qꝛ wꝛmitiõi
ſe dedit ⁊ nõ cuſtodie.pꝛinceps latronũ Re
chab ⁊ Banaa latẽter wmũ ingremi gcuſſe
rũt in inguine wꝛmientẽ ſeu iacẽtẽ Iſ bo⸗
ſeth et occidẽtes ablatꝭ ſpicis frumẽtoꝝ abi
erũt.ij. Reg.iiij.ad ſignandũ ꝙ cũ cõſidera
nio ſeu circũſpectio quã qͥ libet adhibere debet

ad cuſtodiẽdã poꝛtã ſenſuũ wvmꝰaĩe. vvꝛmi

tat et nõ vigilat ad cuſtodiendũ ne fur vel
inimicꝰingrediaf.demones latẽter in aĩam
intrant et iacẽteʒ apꝑtitũ rõnabilẽ in terre
nis ꝑ deſideria carnalia occidũt. ablatꝭ ſpi
cis vᷣtutũ de aĩa. Etiõ di xit chꝛiſtꝰ. Nigila⸗

te ne intretis in tentationẽ Luc.xxij.eCuũ
ſtodiã q́ʒ dʒ vᷣgo hr̃e interioꝝ ſenſuũ ſᷣm il⸗

lud ꝓuer.uij.Dĩ cuſtodia cuſtodi coꝛ tuñ.
qm̃ ex ipſo vita ꝓcedit.vñ Baſilius in ſupᷣ
dicto liv. Nulla ex ꝑte vᷣginẽ mechari ↄue
nit.nõ lingua.nõ aure.nõ ocło.nõ tactu.nõ
vllo deniqʒ ſenſu.multominꝰ aĩo.ſʒ aĩaʒ ip
ſam vt ſpõſam nitidam ac puriſſimã ſponſi
alnplexibo ingere. Diligẽter em̃ oĩa ille ſpõ
ſus rimat᷑ ⁊ diſcutit.enã qᷓ intimis anim re
ceſſibo latẽt. Añ oĩa igit᷑ opoꝛtet vᷣginẽ cogi⸗
tatões ſuas puras iuiolataſqʒ ſeruare Ziĩa
q̃ppꝑ ꝑdurãte incoꝛrupta. coꝛpus q̃ʒ impol
lutũ imaculatũqʒ ſeruat᷑. Poꝛro cũ ſepimi⸗
mis cogitatiombo contaminer aĩa q; tũlibet
coꝛpuis ꝑmanere incoꝛruptũ videat᷑.nõ tñ
mũda ceſef eius integritas.cũ ſoꝛdibo cogi⸗

Ationũ inqͥnata viciet. Neqʒ em̃ eſt aliud
imaginaria pᷣtrãſiẽſqʒ cogitatio ĩ aĩa qᷓ; pi⸗

ctura cogitatõis coloꝛib et imaginib figu
riſqʒ ſuis qs in mens pinxerit ſcripta. et
cũ aĩia cogitatiões ꝑ coꝛpꝰ exeqf.als ĩ oꝑis

ducit eſfectũ.Quãaãs vᷣo necdũ oꝑe ĩpleue

rit ĩ ſe ſeulptas reſeruat.eaſqʒ etſinon actu

coꝛpꝑeo intra ſe m̃ nùtu volitat exeqͥt᷑.Siẽ

eĩ coꝛꝑis offm̃ ẽ coꝛpalr aliqͥd exeqͥ.ua opꝰ

nie eſt cogitanõibo. vt vult placitas ſibi et

gratas imagies fingere. Oeꝝ qꝛ ſic is qͥ no

tas didicit ſi illas ſcrilbere omittat ſenſiz ai9
labunf᷑.ita vt ꝓcenu tꝑis.nulliꝰ iã notãdi
ſigurã. aut locũ aut nomẽ reuocare in aim
qdat.ita ⁊ qͥ iniq̃ cogitauerit.ſi eiuſmodi ne⸗
glectis cogifanõibo ad vtilioꝛes aim alias
trãſferat ſeqʒ ad eas exercer pcedẽte tẽwꝛe
pꝛioꝛes illas a memoꝛia elimnãs ex aie ta
bula ꝑpetua oblinione delebit.qppe memo
ria nihil eſt aliud q; figure expᷣſa cogitatio
nu in aĩa.veluti pictoꝛis arte collocata. Et
vt noxias turpeſqʒ cogitatiões vitet.illud
iplẽdo Iſa.i.c.Auferte malũ cogitationuʒ
vr̃aꝝ ab ocułmeis.vt ſaltẽ in eis moꝛã nõ
trahat. et ſi mẽti ſuggerant᷑ dʒ ↄſiderare pᷣ⸗
ſentiã ſpõſi ſui ⁊ angeli ⁊ ſcõꝝ. Oñ baſilius
ibidẽ. Nirgo ſeipſaʒ pꝛimũ ↄſciamqʒ ſuam
reuerebit᷑.etſi valde ſit ſola. deinde aſtãtẽ ſi
bi cuſtodẽ angelũ. Angeli em̃ eor in ceł ſʒ.
vidẽt faciẽ pr̃is ⁊c.ait ſaluſtoꝛ mat.xviij.c.
nec em̃ cõuenit vt angeli cui credita ẽ cura
faciẽ aſnat hõ Atqʒ; ĩ pꝛimis vᷣgo q̃ hũcip
ſum caſtitatꝭ ſue veluti ꝑamimphũ cuſtodẽ
qʒ hʒ. Pꝛe cũctꝭ añt ipᷣm ſpõſuʒ ſuũ reuere⸗
bii ſibi vbiqʒ amſtẽtẽ ipſiq; pr̃eʒ ⁊ ſpm̃ ſcm̃
Quidꝝꝑ ſingła ꝑgã.ipſas angeloꝛũ ĩfinitas
mMtitudies ⁊ vna ſcõꝝ pr̃jm biiſſimos ſpũs
q̃ etſi ocułcarnis mime ↄſpicui ſunt. incoꝛ

roꝛeis iñ obtutiba ad cognitionẽ ↄplectunt

oĩa et ↄpᷣlendũt.Ex hac rõne ſi latere vgo
ples q̃rit.lõge hlvos magꝭ qͥ tot ac tales ſun:
qᷓ; vĩes merito reuereri debebit. Et qꝛ młti
tudines paueſcit obtutũ. hos vitare phas
nẽ qͥ ſunt ĩſnita minitudo. Dirgo ait apłs.
Cox.vij.q̃ innupta ẽ cogitat.i.cogitare dʒ.
q̃ dñi ſunt.quõ placeat deo. Cogitat vt ſit
ſcã ⁊ pura coꝛꝑe et ſpũ.Curas em̃ ſeclłlares
et reꝝ coꝛruptibiliũ cogitatões ↄiugat lin
quens ſibi imoꝛtabihũ et incoꝛrupnbiliũ q̃
ſpõ ſi ſui familiares atqʒ ꝓpinqſunt ſerua⸗
uit curas.Auid ẽ aũt ꝓginẽ placere deo. ni
ſi naturale ſpem ſuã vᷣtunibo exercitqͥ ſpuũał
clvꝛuſcãs ſꝑ oñdere vt ⁊ eã iugiteritegrãĩ
temeratãqʒ ſeruare velle.placere deo mibil
aliud ẽ qꝙ;ᷓ laudabileè ſeipſaʒ ac btãʒ ⁊ ei ſileʒ
ꝓ viribo facere. Cetex ſi ſollicita ẽ quõ pla
ceat virgo dño.ſcixe ꝓfecto debet quia ipie
ſponſus in nullo licet obnorius.quomodo
ipſe ſponſe ſue placeat curat.ſ.pꝛouidendo
ei copioſe de omnibus/MNã li ſponſa moꝛ⸗
talis viri ſperat ſe gubernari et ꝓuideri ab s
quãtomagis que o gubernanoneʒz lul to⸗
ta fide cõmiſit.⁊ cũ illo ſꝑ viuere eligitcopi
oſimima ſue circa illum cure pꝛemia ipto ſi
bi per omnia perſpiciente ſuſcipiet. Haber
enim fidei pignus ex ipnius pꝛecedente ꝓui
dentia. Si eni cũ necduʒ ſibi placere quere
ret.tantam erga ulam oſtendit charuateʒ.

„

Titulus Secundus

vt ſe ꝓ ea pꝛompte ac libenter offerret. ſ. in
cruce. vt eã ſuo ſanguine ſanctificaret mul
tomagis placere ſibi cupientis curã habitu

rus eſt. et cũ his que ſibi ꝗd verã et eternaʒ

vitam cõſferũt, moꝛtalis q̊ʒ vite ſtipendiuʒ
illi ꝓuiſurus. Non ante vltra vꝛgentẽ ne /
cemitateʒ indulgebit delicijs dñi ſponſ,/ nec
ſuꝑpflua minuſq; neceſſaria reret. Nèq; eĩ
ilii dare cõuenit que ſponſe charitatẽ inter
cipiant ad voluptates coꝛꝑis ſe cõuerten⸗
tis vel ſibi ea acciꝑe expedit q̃ ab amoꝛe in/
timo auocent. Neq; vᷣo vnqᷓ; ꝑ neceſſario
rũ indigentiã.etiꝗᷓ ſi exꝑiende dilectiõis cã
eius conteri ſinat media puſillanimis effe
cta murmurabit. Sʒ oĩa credẽs.oĩa ſperãs.
oĩa ſuſtinẽs ei quẽ diligittota animi inten
tione ↄiuncta et veriſſima charitate affixa.
etiã dũ in exterioꝛi vvĩe agit.emoꝛtuo iam
et quodãmõ ſesſuũ officio pꝛiuato iugiter

abſq; diſtracnõe vlla ipſius paſcet imoꝛta

li alimonia pulcritudineqʒ ſatiabit. Fit ſe
pe vt qͥ immoꝛtaleʒ ardet et incoꝛruptibilẽ
ſpẽm nõ mõ pecunias oẽmq; ſubaʒ amoꝛis
gra large ꝓfundat.ſed cibũ etiã et ſomnuʒ
et veſtẽ ⁊ habitũ. et oẽm extimationẽ coꝛ⸗

pwꝛis.deniq; et coꝛꝑis vitã dũ ſolo potiatur

amoꝛe ↄtẽnat. Parietes itẽ ⁊ vmos⁊ oẽs
medios obices audacter aſcẽdat.contraup
ſos deniqʒ conſtrictos gladios ferafinſani
ens. Ata ferme et qui deuʒ diligit ve raciter.
ac ei ſollicite placere querit.nõ ſolum pecu
nias et opes.vt mãdatꝭ illius obtꝑet.et eo
quẽ amat affatim fruat᷑.negliglere ⁊ aſpna
ri dehet. ver et cibũ neceſſariũ ⁊ ſomnũ⁊ ex/
terioꝛẽ habitũ ſeculiqʒ fedã ꝓfecto et ina/

nimimã gloꝛiã, coꝛpus ipᷣm deniqʒ coꝛpoꝛiſ

qʒ vi tã vt celeſti amoꝛe ſaginet᷑ tota inten/
tione contẽnere. Parietes pᷣterea carnalis
ꝓpinqͥtatis et parentũ wmos.oẽmq; me/
diũ mundũ trãſilire.⁊ ad martirij gladios ſi
ſe pᷣſtet occaſio ꝑniciter currere.ac vt amo
re eterno frui poſſit ignobilioꝛẽ habitum ſu
mere.plurimaqʒ mũdi unpꝛoperia cũ volu
ptate tolerare iuſtiſſime optabit. vt diuina
ſi ita dici liceat.inſania ſapiẽter inſaniens.
eo qͥ vere et ſumme amabilis eſt. ꝑ affectus
ſui vſiderio fruatf.hmõi efecto amatoꝛeʒ
ad ſe de terrenis ꝑturbatõibo euocãs. HNic
ipſe qͥ tãſuauiter ſalubꝛiterqʒ diligit᷑ ait ad
Abꝛaam. Exi de terra tua et de cognatione
tua et de wmo pris tui ⁊c. Beñ.xij. c.

Et nota ſu btilẽ .J. Viü.
di aboli deceptionẽ ad capiendũ virginẽ vel
alias ꝑſonas ſpũ ales in qð frequẽter ruit᷑.
Plerũqꝙ; ait Baſihus vbi ſupꝛ a.minꝰcau/⸗

„ .

m mẽte exẽplo ꝑfectoꝝ ̊ facientiuʒ

ti dum lilenter muſieſ audiũt ſenſum eo ad
ducunt᷑ vt nõ iã muſicu ſed viſibile inſtru/
mẽtũ diligãt ꝑ qð pita muſici modulanõe

fruunt᷑.asq; ideo neceſſaria ſumung exactiſ⸗

ſimaqʒ oiligẽna obſeruãdus ẽ vᷣgn audi/
tus et viſus.ne clã foꝛte et ipſi ſubꝛepat᷑ vt

ꝓ loquẽte aĩa inſtrumẽtuʒ ꝑ qð illa loquit

diligat. Eſt em̃ vepeenenter aſtrictꝰ is qͥ aſte

ctũ boni in nobis ſummo ſtudio maligne de

pꝛauare conaf᷑. Ita deniqʒ⁊ a qbuſdã cum
vᷣ̈ba de vᷣtute fidei audirent. atqʒ hmõi lo⸗
quẽti aĩe afficerent ex auditu iugi ⁊ aſpectu
clã ſurreptũ ẽ vt anĩo impꝛimerẽt liniamẽ/⸗
ta coꝛꝑea.⁊ voce auditũ laſciuie mulcerẽt
nec iã aĩam quã pꝛiꝰ diligẽdo ex oꝛe lomĩis
pẽdebãt.ſed coꝛpꝰ ipᷣm bonoꝝ aie miſtrũ ꝑ⸗
uerſe nimis atqʒ ĩpꝛobe amarẽt. Et ita qͥ ca

iitatis plenitudinẽ ſequunt.eos falſo dile⸗

ctionis noĩe.vel ad voluptates coꝛꝑis vi⸗
tamʒ cunctis execrabilẽ dy abolus deijat.
lec ille Mæc qᷓtidie mitos illaqueãt. nã ſub
ſpẽ ſpũalis amoꝛis in ſenſualẽ vᷣtẽtes eide

eo in carnalẽ vſq; ad opa puenerũtillicita

Et ideo multa affectio mulierũ ad viros ⁊
ecõuerſo etiãſpũaliũ.⁊ multomagꝭ freq̃ns
locutio vel aſpectꝰ.⁊ pmaxĩe vomeſtica cõ⸗
uerſatio vt diaboli veſcꝰ vitãda ſuntiiũm ꝓ
pter ꝑiculũ.qꝛ ᷣm Hiero.femina oſciazʒ ſe⸗
cum inhabitantis ſemꝑ exurit. lſ. xxxiii
ignẽ ↄcupie accẽdit ⁊ trahit ſic ſtupa.ſi
odoꝛata fuer.t ꝓtinꝰ inflamgta itur
nec opusẽ alio admicilo/iũ.ũ ꝓpter ſcãda/

—

lũ male.ſ.ſuſpitiõis et infamie qinde oꝛit᷑.

et ſi nu lũ ppetret fũ ꝓprer exẽplũ.ne infir⸗

.„

agẽtes in rumã incidãt viaboli/O qtet qn⸗

te ruine àtidie audiunt᷑ eoꝝ qͥ tenent ſtatũ
ſpũalẽ ꝓpter inoꝛdinatã affectionẽ et icau

tꝗ cõuerſationẽ ⁊ indiſcretã viſitationem.
Idẽ Baſilus vbi ſupꝛa Nera vᷣgo ab om̃i
qdem ↄtractu maſculi mundã iugi ſe obſer
uatione cuſtodiet. Sed et cum femimis woꝛ
miens ſemper ſecum commoꝛabitur fixum
qʒ ammũ habebit in celo.et illum a coꝛpo⸗
re totum penitus remouens.ipſa quoqʒ cũ
apoſtolo dicet. Scio meipſam ſiue iñ coꝛ⸗
poꝛe neſcio ſiue extra coꝛpus neſcio. de
ſcit.quia rapta ſum in paradiſum et aundun.

archana verba. Digilan nſimunz enim eiuns ⸗
in ſe amoꝛem ſuperne deee lis intuens ſpon

ſus quaſi lampade accenſa ipiaʒ merito ra

piet vſqʒ ad tercium celum ⁊ in parachſum

dei. et ea ſibi loquat᷑ ba q̃ in coꝛts viuen/⸗
bus dicunt eſſe inefiæbilia ſʒz iln plane qᷓ ad
id ꝓfecit efabilia imicendo ſient. hec ille.

(¶ZA ſuꝑbia ſumoꝑe opꝛtet virginez caule

Pe

.
.°ℳ, 60 ι
. * .
. 66
„

ſſpen
tid
an
M
feolen
emn
Necn
glonn.
le
ſemumd
Nuptonin
inehaet
nteio /
leppnig
Pprſthn⸗
Mürnid
mtüen
Uiconit
Mlaßen
Mlig
podme
üſlrse
Etheunei
Vichuten
Monoci
bin nalo⸗
lt/Fuce
ſugeeugſe
ſawlores:

ulgaerroe
fünhne
. Pfnino

R fekfrit

Mn
miai
lonnsgt
i⸗ ci
ſnken
NR
(eenn
anpnn

n

1 ga

14
1 .

Nenngatecegzg
mo Nünnige
nichrzihnſtin
Wrent. hͤe
A Mdiitſ
binpenannin,
ini ſenn
dilgitonnt
n norirnii,
enmi dn
ſgnunt edsfin
volnptatesen⸗
bledratolnsd
Mosillaquein

nſenſnaleptian.

Wolieri aN
Mu.tmlton
„ „ 4.
NWave nt
ſ,
NNiii
iberdnr rt
zſengeneene.

LeI
ntarrige
rie ti
i neraipänn

mi eorqtenent,

—

mati abectonitu

õ
Seletannien
un mmwrtiu
PincbtendN
nuns ll
3cerpn en

NAruimzenmen
õ
n Pezmmnh
Aunan ſun

* 4

●

re. vtu5 ppter ꝓginitatẽ ſe alqs etiã cõiuj ſemp in gemitu. ſemp in ſollicitudie euca,

oꝛ ſit ;ᷓ Oiugalis. tñ et in ſtat

*

e

. Rrigt incõmoda.

— —₰„

a

gatis pᷣferat.qꝛ q;uis ſtatus ꝓginalis meli⸗

alis m doꝛũ degẽs.nullũ pᷣterin mali ſolanũ inue/⸗
iduali vel

alis. tñ et in! nit. Hꝛimũ et ꝓpinqͥs et famulis et filioꝛũ
coniusgali poreſt qͥs perfectioꝛ eſe virgine ? curatoꝛibus ipſiſq; poſtremo etiã filijs. vbi
maioꝛis meriti.ſ.qꝛ maioꝛis merini chari/ virilitat annos ttingerẽt.cunctiſq; oino
tate eriſtit. Nec etiã ipſaʒ cõſeruationẽ vir ſe xrare volẽtib ad pꝛedã miſerabiliter ex
Mererminnt Am tianſcribat. ſz gratie dei. poſita woloꝛis luctuſq; tragediã vitaz ſſi

Decet inquit Amhꝛo. vt qᷓto caſtioꝛ virꝭ oim ingerit oculis/Er q̃d plura ꝓſeqͥ neceſ
go tanto humilioꝛ. Mã ⁊ ad humiliandum ſe eſt. dũm ſibi cñ wre infelir mlier coemẽs

ſuꝑbiã taliũ pmitnt oñs hmõi tentatiombo
turpib verar vkad aſeruandũ eas vel eos leralitatis gra nafuralt liertateſe pꝛiuans
in humilitate. vt di a buſdã de paulo apo ianuã ſibi ineffabiliũ woloꝛũ ppetuiqʒ mero

virũ.ancilla ꝓ libera efficit᷑.bꝛeuiſſimeq; li

ſtolo/t aliqñ enã pnutut ruere in conſen risp hmõi cõnubiuʒ apit/Atr vo pꝛudens
ſum vel vſq; ad opus exter. vt patet in v· vgo iugũ hmõ ſeruituß; bijciẽs ⁊ tota in⸗

tiſpatrũ in multis exemplis/Et ꝓpfer Hoc tentione ad vñm currẽs effugit qͥdem ptus
enã aliqñ ꝑmittit virgines ab alijs violari anguſtias. Effugit moꝛtalis viri miſerũ iu

ad eas pumiliandũ. vt dicit Augin⸗eci. ina. c gũ.ſimulqʒ incõmoda oĩa qᷓ ex nuptij ꝓue
u. dei. qᷓ iñ ſiaio ſunt renitetes nò pdũt au
reolam vᷣginitatis.q;uis inter vᷣgines non genũ inextricabiles nexꝰ. 1 retia vite pñ̃t⸗
debeant conſecrari.vt dictũ eſt ſupꝛa. Sed euaſit. Eftugit añ oĩs carnalis cõmertij coꝛ
nec de virginitate et continenna ſenſuum ruptelã. et integra tota et illibata aĩa ⁊ coꝛ
gloꝛienf. ſed de dei gloꝛia q̃eſt oleũ in laãpa⸗
ec Were ad arripiendu talẽ ſtatũ et cõ⸗ omnia Baſilus.

ſeruandũ ſᷣm Daſiliñũ cõ ſideratio miſeraz „ f ..
nuptarũ.nã non ſolũ ſin ſed ⁊ viri ſolicitu- De inſtructione L. ir.

dinẽe halet. vb vᷣo fuios ꝑturire ceperit vl
tra tedia cõceptus in vtero et wloꝛes par/
tus ꝑ vnũquẽq; nlioꝝ amo ſcindit et pare ſacrã ſed lapſaz.

vginis lapſe. vt intelligẽs malum ſuñ vele

ona 2memoꝛ?ẽ que ꝑdi⸗

ub triſtibo naſcituri cura ſemꝑ adijcit/Atſi diſti. an mala deſleã qᷓ idmiſiſti. Eras vᷣgo/

bonũ virũ blandũ q; nacta fuerit.ꝑdetuo ne in ꝑadſo dei vri qʒ inter ſoꝛes eccłie Eras
moꝛiat᷑ metu viduitatis incõmoda crucia ſronſa xpi. eras templuʒ dei.eras habitacu⸗
tuſq; iam ſuſtinet.dirã quandã et immiteʒ lũ ſpũſſancti.Et quonẽs dico eras totiens
curã.et pᷣſente illo et abiente and t us eſt vt ingemicas. qꝛ nõ es qð fuiſti.

tos caſus anio indeſinenter ex ipiens/ Si Ancedebas ĩ eccla tãq; colũba. de q̃ ſeriptũ
vo duro et immiti nupta fuerit. tota dz vi/ ⁊?. Nene colũbe deargetate ⁊c Splendebas
ta illius cruciatus ẽ.et cũ pudicicie rõne q/ em̃ vt argentũ.fulgebas vt aux.exas tanc;ᷓ
at neutrũ eligere.i.nec viri moꝛtem ꝓpter ſtella in manu dñi Aue ẽ iſta ſubita cõuer⸗
viduitans anguſtias. nec vitã ob moleſtiã ſio. q̃ eſt iſta repetina mutatio. De vᷣgine
incõmodũq; ↄuictus. anapiti arq; ineuita dei facta es coꝛruptio ſathane de ſpõſa xpi
bili malo acerrimiſqʒ voloꝛibo q̊ ſemꝑ atte ſcoꝛtũ execrabile.de teplo dei ppanũ unmũ
rit/Inde vbi nilios edidit aut ad bonaʒ illi dicic. de oabitaculo ſpũ ſancti tugurium di
fruge euaſerunt et.maioꝛes ex illoꝝ abſen?/ aboli. q̃ incedebas cũ niducia vt columba.
tia wloꝛes iugiter tolerat q;ᷓ ꝑturiens tule nüc lates in tenebꝛis vt veſ Ltilio Que ful
rat.aut malos euaſiiſe cõſiderat.et mag ex gebas vt aurũ ꝓpter vᷣginuat decoꝛe. nüc
ea ꝓcreatõe liberoꝛũ q;ᷓ ſi ꝑmaſiſſet ſtenlis vilioꝛ facta es luto plateaxjq̃ fueras radi⸗
ſuſtinet obpꝛobꝛiũ/Sepẽ anteq; pdicta exj ans in manu dñi.nũc velut de alto celo ru⸗
tine na et ſponſa et vidua ef exrctũ oi
ncit᷑.ac ſine liberis in viduitate dilapſa.nec
vxoꝛ iam nec vᷣso nec mjr eſt. Sic oĩbo q̃ pu

ſera ⁊ iteꝝ ve.q̃ rãta bona ꝑiter ꝓpt̃ ꝑui tꝑis
4 luxuriã ꝑdidiſti.aꝑi oclos n potes. exige rrõ
tant᷑ leta cõiugia miſſis. im bꝛeuiſimo vo te ſi audes. et alique ſcõ intuere. NHône fa
luptatis ſenſu irrecuꝑabile vgimtans ꝑdi/ cie tuã ↄſcia ↄ mni tanq; plũbum inclinat.
dit floʒp.cõiugijq; tantũ exꝑta eſt qntu illi Quid facies coꝛã maria et tecla et agnete

ſatis eſſet gd vinoicoda viqiutats incomo zimacłato tlvꝛo purita . Quid iteꝝ faci⸗
cda/ ſirelicta vidua enutriat ſinos eius. es coꝛã angeł ianctꝭ. Nõne ſpiedoꝛe ⁊a cla⸗

ex viri moꝛte ꝑceperat meroꝛis iuge il

iri moꝛte pceperat m il ritate imaciator qſi ſuhnibo ꝑcuna oburer);
los monumentũ cernit. Er ſ in lacrims. /

5 octura es foꝛntã Non potin iuſtinere

£
*
☛● $
.* „

nire mõſtraui nus. Effuait peccatoꝝ omni

oꝛe ſancta eterno regi ſe leta deſponcht. ec

merter doleat. Diero. ad Suſannã virginẽz

ens erctũ ↄuerſa es in carbone/NDe tibi mi/

Et nos eadẽ carne amicte eramus. Me
plenũ caſtitatis nr̃e ꝓpoſituʒ aut fragilitas
—— carnis potuit imutare.aut ſeuitia paganoꝝ
p varia toꝛmẽta deicere. Reuera nõ poteſt
caro coꝛrüpi niſi mens fuerit añ coꝛtipta.
Remanebit gin crimine aia q̃ carnẽ pcedit

in crimie. Penitudo ergo neceſſaria eſt. Sʒ
v. F.. r-n quanta putas et q̃lis neceſſaria eſt pemte⸗
”lůü na que aut equet crimen. aut certe excedat
In pꝛimis oinniscura huius vite nbi in⸗/
termittenda eſt. ⁊ qſi moꝛtuã te exiſtimans
quõ poſſis reuiuiſcere cogita. Deinde lugu
2 bꝛis veſtis tibi accipiẽda.et mens et mebꝛa
ſingula digna caſtiganõe puniẽda. Ampu⸗
tent᷑ crines.deſluant oculi lacrinus. palle/
ſcat facies.totũ coꝛpus incuria et ieiunijs
* maceret᷑. Si noa inſidelitate grauaret᷑ ſen⸗
ſus humanus.quẽuis ⁊ qualẽuis curciatũ
ad pſens libenter ſufferret. dummõ illas pe⸗
nas ignis eterni nõ incurreret.c oĩa hie⸗
ro. Et nota ꝙ dicit NHiero.carnẽ non pone
coꝛrumpi niſi aĩa fuerit añ coꝛrupta intelli
gitur de coꝛruptione vicioſa et cũ peccato.
Pam coꝛrũpi põt vᷣgo ꝑ violennã ſibi oĩ⸗
no illatam. et tamẽ nõ coꝛrũpit ania.qꝛ ſcʒ
non peccat ſi omnino renitar᷑.

De ſtatu viduarum et multis que perti⸗
nent ad eas. Capitulum. iij.

duam eius bene
dicens bñdicã. pauꝑes eius ſatu
rabo pambus.pᷣs.cxxxi.loquitur
hic dñs ꝑ ꝓphetam de eccleſia que eſt ma⸗
ter et vᷣgo.et vidua dicif.ſed diuerſis reſpe
cnibus. Dicit᷑ em̃ mater rõne fecunditatis.
qꝛ quotidie generat filios chꝛiſto ꝑ gratiã
bapnſmalẽ vel pnrĩalem. Dfr᷑̃ vᷣgo rõne inte
gritatis fidei et ſancte cõuerſationis.qꝛ in
nullo vicio coꝛrupta Ditcit᷑ vidua rõne ab
ſentabilitatis ſui ſponſi.quia chꝛiſto ſponſo
ſuo moꝛtuo in cruce.demũ etſi reſurrexit m̃
in celũ aſcẽdit.et pꝑmanet pᷣſentia coꝛꝑali.
Eſt g& vidua eius.ſ.dñi vel vidua ſyon.i.re
pectu eccleſie triũpᷣhantis.q̃ aute ſpeculat
er fruitur pñ̃na chꝛiſti. AInterptat em̃ ſyon
ſpeculano Hec vidua afflicta eſt mulnplici
tribulatione vt vidue nõ ſolũ quia caret pᷣ
ſentig ſponſi.ſz etã qꝛ dꝛaco infernalis in/⸗
ſidiat᷑ ſiio eius.i.cuilibet fideh vt deuoꝛet
eum. Sʒ hc bñdicẽs inſᷣſenn ꝑ granâ dñs

* SA.

WE.

Titulus

quia carnẽ fragilẽ circũferebã. Rñdebit ti/
bi leata recla cum innũerabilibo ſocijʒ ſuis
ec tñ

bndieit et in futurũ ꝑ gloꝛiã. Hã vr dt ſiigu
. raliter Acak. xij. ate ſunt mulieri illi.ſ.

Secundus

eccleſie due ale.quibo demum volgre poſſit
ad deſertũ.i.celũ. Ona eſt obſeruaſio dena⸗

rij. ſcʒ ecẽ pꝛeceptoꝛũ.Secunda eſt exerci⸗
tatio ſenaeij.i.ſex operuʒ miſerieœglie q̊ ad
viuẽtes.Dicit᷑ em̃ Oath.xix. Si vis ad vi
tam ingredi ſerua mãdata.EtJath. xxv.
dicit his qͥ oꝑa mie fecerunt. Denite bñdi
cti pa.mei.ꝑci.reg.Ex denario añũt mulupli
cato ꝑ ſenariñ reſultat ſexagenarius.Fru⸗
ctus aũt ſexagenarius eſt q colligit᷑ ex ſtaru
viduali ᷣm ꝑabolã ſeminis in bonã terrã ja
ctati Oath. xiij. Pauꝑes quoq; filij e ſpũ
paupes ſaturant᷑ et panibo ſacramentoꝝ et
ſpũaliũ cõſolationũ.Sed et de q̃libet vidua
poteſt hoc exponi. Diduã eius ⁊c̃. Obi pꝛi⸗
mo ſciendũ ꝙ q;uis ſᷣm cõem vſum loquẽ

di mulier qᷓ pꝛiuat legitimo marifo per moꝛ
tẽ eius.vt di.xxxiiij.vidua dicat᷑.tñ ꝓut di⸗

ſtingunt᷑ cõtra ſtatũ cõiugalẽ et virgin alem

largius ſumit᷑.videlicʒ/ ꝓ oĩ eo viro vel mu
liere qͥ vel que amiſit vᷣginitatẽ. ſiue ꝑ cõiu
giũ cõſummatũ ſiue ꝑ quãcũ q; illicitã coꝛ⸗

ruptelã.nec mñ in ſtatu cõiugij eſt. Et vt ta⸗
lis ſaluet᷑ ꝑſona owpꝛꝛtet.

a dñio poſſideat ibi.viduã eius.

Et talis a deo cõſolaf.ibi.bñdicẽs bñdicaz.

Et in pꝛole recreat. ibi. paupes ⁊2c.

Quantũ ad pꝛimũ (.i.

cum dicit. Diduã eius.i. dñi vel ſyon. nota

tur ꝙ talis pomideaf a ño. Scienduʒ ꝙ eſi

tripler genus viduaꝝ. Quedã em̃ſunt dia
boli.qdã mũdi.qdã dñi. Perſone vidue di
aboli ſuntq̃ nec in ↄiugio ſunt.et tñ luxurijs

vacãt.de qͥbo ait aplus.i.Chi.v. Adoleſcẽ
tioꝛes viduas deimita Cũ em luxunate fue⸗
rint in chꝛiſto nubere volũthñtes dãnatio

nẽ.qꝛ pꝛimã fidẽ irritꝗ fecerũt. Simul autẽ
et ocioſe diſcũt circũire comos. nõ ſolũ oci
oſe ſed vᷣboſe et curioſe loquẽtes q̃ nõ opoꝛ
tet. YVanq; conuerſe ſunt retro poſt ſatha⸗

nam. He ſolent frequentare eccleſias et ꝑ⸗

ſonas religioſas ſub ſpecie ſanctitatꝭ et mul
tos illaqueant.et ideo cauendum abillarũ
familiaritate.(¶ Didue autem munch ſune
que quidem honeſte viuunt.intendunt ta⸗
men nulere tempoꝛe ſuo. vel etiam ſi nõ iſi⸗
tendunt nubere non faciunt pꝛopter œum.

ſed pꝛopter mundũ vt vitent moleſtias cõ

iugij.vel ſint womine rerum ſuarum. ⁊ huiuſ
moch. He ſolet multũ vacare tꝑalibus cõ⸗
ſeruandis et augendis. et exercitijs ſpnali⸗

bus parum inſiſtunt ſgd tempoꝛalibus. Er

plures enam wtes ſuas tradũt ad vſuraʒ
diuerſis modis. vel apud conſanguineos
virox cum certa mercede dimittentes vel

a iſ. kryr⸗ „ .—

1 9 na= D WP

6.
. ι 6
6 *. .
92

*

ctaei
bo
hui, i⸗
inuset
ite⸗
pornad
Ppficeind,
Sbltinetes
ſucehsen
giono.
Eravi
ſetoꝛan
vicnis
lesſit.
exepl
batd
ſelerie
tñcir⸗
Me⸗
einen
lusſlit
teaiein
ſiſuſiit
uechnin:
ſonccin
dopgrmi
nhoniinin
ſclnrijd⸗
üſtien
Galeſus⸗
ci
WMan
Grnt
Nin
Nn
litſenf
Sllloni
Aetohh
Gpni
ſcginm
ohia
lle llytee

Capitulumm ZTerciu

a i nercatoꝛiby ſub noĩe depoſiti dantes ac. Et timoꝛe dñi. vtilla venerabilis ã habnit ſe⸗
Arrer His etſi caſte viuant nõ debet fructus ſexa tius q; drrelinqrẽt legẽ dei. vt halet.ij. Oa⸗
emerteit geſimus. et velicijs aliqñ vacte Sed vt di chab. pij. Et regina Blaächa q frequeter ad „
ten Cit apliis. l.thi. v. Didua in delicijs viuens monebat filiũ Nocdouiciñ regez francie ſan/⸗
t moꝛtug . ¶ Didua vo dñi eſt qp gratiam ctũ ꝛc. Si nõ halxt filios naturales ei nõ de
Aum Dant i poſſidet a dño.⁊ ꝓpter dñm ꝓponit firmiter ſimt ſpuales. . ſenſi us interioꝛes.ꝗqᷓ reſiciun
Mnotümmip abſtinere a cõingio ab oĩ actu venereo. de tur ſpnaliterꝗ deo. ſi paupes.i.hũiles ſuntr.
tenpnanhn inceps etſi in pᷣteritum expta ſit cõiugio vel De malis viduis et incõtinennby habes.
WE alio mo Pic deſerhes apis ibide ait. Que h.ai. Niduas.e. de viduis. ⸗
mmsmdnieng Vra vidua eſt et deſolata ſperet in dño ⁊ in S- 5 t; J 6.
Neargfiefi ſtet oꝛatiõib die ac nocte. Et paulopoſt de Erx vorta tio ad *JNe n.
Eminfnmnn viduis hmõi dicit. Pꝛecipe vt irrepᷣenſihi viduitatẽſeruandã Hiero. ad gerunthiam
Sedediinnin les ſint. Debent viuere vt pſone religioſe Interdũ ſibi libido blãcdit᷑.vt qð Hpter in⸗
dui es1..Mi adexẽplũ anne ꝓpletiſſe vidue qͥ non diſce teperantiã ſuã qdã laciũt videani facere de
mncden ſmnni debat de tẽplo deo ſeruiẽs die ac nocte.⁊ ꝑ/⸗ ſiderio liberox. Bex cũ in ſemen te terre bo
Imonano ſeuerãdo vſq; ad decrepitã etatẽ. vno pꝛius necẽétenarius p vginitat) coꝛona pꝛimuʒ
idna dicri o tm cõtenta marito. Lu.ij. Et.Ixx i. vi. diceik gradu teneat ſexagenar. ꝓ lalvꝛe vidua8
ingileet piignin Digdue q̃ſtioẽdio eccleſie ſuſtentant.rãaſſis in ſecũdo ſit numero. Crigenariꝰ federa nu
zpoieoonn due in dei ope eſſe delent vt meritis et oꝛõi⸗ ptiarũ ipſa digitoꝝ 2iunctione teſtet᷑ biga⸗
Pamnimte ſe,i⸗ bus ſuis eccleſia adiuuent. Et di. ea. dẽ. ad mig in qᷓ erit numero no exe nummnerum.
Agniccg ilaiin tea tũ ei vlpᷣſbiteri ꝑtinetqͥ parochie pᷣeſi Certe in terra lona nõ oꝛit ſz in vepꝛil et
l ſi ſuſtẽtãde vite pñtis cã adoleſcẽtioꝛes vi⸗ ſpinetis vulpium. J ta q; obſecro te o reli⸗
enck n due clericoꝝ familiarita tibo ſubijcianf Ca gioſa filia in xpᷣo vt teſtimonia nõ nouer.
Rniain lis vidua a deo cõſolat᷑. quia bñdicit ca quibo incõtinẽtib⸗ et miſeris ſubuenit.ſʒ il⸗
attbebicitini NDoeo ꝑ gratiã. et a mundo ꝑ bonã famꝗ. ten la poti? lectites ̊ bo pudicicia coꝛonat. Suf
vidua de q dĩ Juclich wiii ſecretũ habita ettꝑ terciñ vniſti ad ſecundũ.i.ꝑ officiũ cõ⸗
P 4 culũ ſibi fecerãt in wmo ſua vbi moꝛabatf iugale veniſti ad viduitat) ↄtinentiã.extre/
„7 „ cñ puellis ſuis clauſa.cũ tñ eſſet diues. poꝛ ma imo abiecta nõ cogites O ſi woſt dilu
nsiitfn tabat cilinũ cõ tinentie.ieiunabat.timebat uiñ et añ diluuiũ viguit illa ſentẽtia. Creſci
uinug dũ valde. nec exat qͥ de ea loq̃ret malũ. ita teet multiplicamimi et replete terrã. qͥd ach
1. Qntitifmn caute viuebat. Dec interfecit Poloferneʒ nos in q̊s fines ſeculoꝝ deuenerũt. qͥbo dici
l. Pene nil deſignantẽ diabolũ.a lilberauit ppulũ ſuum tur. Tpᷣs bꝛeue eſt et iã ſecuris ad radicẽ ar
ngio nafiinn VDñ bñdlicta fuit ab oĩb· et mirabilter lan / boꝛis poſita eſt. q̃ ſiluã legis euãgelice et ca⸗
e Lb. en data. vt patet Yudith penlt. et demũ in gla ſtitatè nuptiaꝝ ſuccidat. pᷣs amplexãdi et
Cieiunnni bñdicta./ Niduas adiuuari mãdat diuia tpᷣus lõge fieri ab amplexibo. ait Salomon
evolüthites dun auctoꝛitas et canonica. Dñ gelaſius papa Pꝛimũ in vteri teſtamẽto ſecundũ in no 4
niſigenin Sn Licet oĩbo de nobis ſperãfibo nõ delrxam in no. Olim gloꝛie erat audirxe illũ vniculũ. Fi
iire wmnos, nö ituz poſſum negare nos.plus tñ in vidua lij tin ſicut nouelle oliuarũ. Nunc de conni⸗
joſelocnirsiſu rü cãs impenſiduximus exeqndas qᷓs tie/ nennb dr.qͥ adheret deo vnus ſpũs ẽ cũ eo
ſeſmnm tſin ri a nobis.vl ab oĩb diuina mamffeſtat aſ Pꝓponis mihi gaudia nuptiax.ego tibi oppo
mnenmenleinzlh ſertio. di. xvij. Et Iſa.i. d. Querite iudi nã pirã. gladiũ et incediu. Hõ tãt bonũ eſt cts. „. r‚‚„1.O
Ebſerebnmian ciũ.ſu uenite oppꝛeſio.iudicate pupillo de in nuptijs qð ſpam qntů malu qð accede/
õ fendife viduã 7. 6. Oñ etchꝛiſtus cõſolatus re Pt. et timendũ eſt. ibido trãſacta lłꝑ ſui
Naemen nmnc in . eſt viduã flen te vni cũ fili ũ ſuũ defunctum relinqͥt penitudinẽ. nunqᷓ; ſa tigt 7 exuncta
Emuntinmndun. ci reſuſcitauit Luẽc.vij. Nere vidua ſi fili iter reaccẽdit᷑.vſu creſcit ⁊ deficit. necroni W
ð oè alet naturales paupesnon deſerunt a paretᷓ impeut duiiSz eeost I., Ln lr en
crunnebe aen “ dño. ſed eis mirabiliter puidef᷑.Exempluʒ diſpẽſatio rei familiar ꝭegẽt auẽte iurz. F.nm Pm. -r,d s, ere-
oleſtus⸗ e muhere viducqᷓ pauit Hely aʒ.q̃cñũ filio ſi cũ ſeruuk tuis ipſa ſermner; familie tue im
e mn li „ tpe famis in ſarepta fuit paſtus a ono.quia pare nõ poterꝭ.q̃ſinõ pomſis ꝓbate etat; he
ihleͤ etiꝗ reſuſcitatus ab eo.iij. Reg.xvij. Et de famlos vel liberos qͥ pſint wmui vł ad vu/
n n e i vidua cius Heliſeus fecit mracłoĩe mul⸗ blicũ rñdeãt. vel tributa ꝑſoluant. uerite
sanmn ſte 4 tiplicare oleũ.vt de qus pcio filios libera⸗ pꝛimũ regnũ dei. ec oia adijcient᷑ vobis.
ſenprlſeſe ret a creditoꝛibo.iii .ij. Calis vo vij/ elr re familiaré minui q;ᷓ aie ſalutẽ gire
ncit ad M E CIECIIOz100, Hlin. alis vo vi/ iharnig khir⸗
matcnſnann qua delet nlios equcare ſi abet diligeterin OJelius eſt anmnttere qð velimus. nolin . „..
nanmnun M. d. OB. Q M2 l
„ 2ess WPadfſaunaz. dect. ſC, õ „de ſat⸗
. . ** „ *
„1 . .

teneat. lec ille

Zitulus

aliqñ ꝑiturum eſt.q;ᷓ id ꝓ quo oĩa dimittẽ/
da iunt. Mos vo ardemus auaricia. 7 con/
tra pecunias diſputãtes auro ſinum expãd

mus. mihilq; nobis ſanis eſt. et hoc facimus
qꝛ dñi verbis nõ credimꝰ. Et qꝛ etas opta⸗

ca cunctis non vicina moꝛtis.q̃ bet moꝛ⸗
talibo lege nature ſʒ craſſa ſpę annoꝝ ſpacia
nobis pollicef. Memo em̃ tãfractꝭ virieus
et ſic ecrepite ſenectutis eſt.vt nõ ſe putat

adiouc vnñ annũ eſſe victurũ. Dñ ſubꝛepit

obliuio conditionis ſue vt terrenũ annmal
iãq; ſoluendũ erigat᷑ m ſupbiã ⁊ aio celum
ẽ ad Furiam cũſtodia
vidualis caſtitat. ꝙ debet vidua cauere ab
oꝛnatu et delicijs dicit Hõ querant᷑ in chꝛi

ſtianis initia ſed finis. Paulus male cepit

ſed bñ finunt. Jude laudanf exoꝛdia. ſed fi
nis ꝓdinõe dànatteuic facit in ſacie chꝛi⸗/
aſtiana purpura byſſus erceruſa.quoꝝ alte/
rum ruboꝛẽ gena᷑ labioꝝq; mentit᷑.alteruʒ
candoꝛẽ oꝛis et colli. IOsmis eſt inuenũ.fo⸗
mẽta libidinũ impudice mẽtis indiciũ.O?⸗
natus iſte nõ oñi eſt. ſed velamẽ antichꝛiſti
MHõ ethnici ignes.nõ vulcana tellus tant)
ardoꝛibus eſtuãt. vt iuuemiles medulle vi
no plene ⁊ dapibo inflamate/Gꝛãclis virtu
us et ſollicite dilgentie eſt ſuꝑare. ꝙnata
ſis in carne nõ carnaliter viuere.tecũ quo/⸗
tidie pugnare ⁊ incluſum loſte Argi
oculis obſeruare/Hihil ſicinflamat coꝛpo
ra et tinllat mẽbꝛa genitalia ſicut cibꝰ indi⸗
geſtus et ructus cõuulſus. Quicq̃d ſeminꝗ
riũ voluptatũ eſt venenũ puta. Cogita te ᷣ
nidie moꝛiturã.et nunqᷓ; de ſecũdis nuptijs
cogitabis. Idem ad Saluinã viduã Audi
quid ex ꝑſona vidue continentis ethnicus
weta ꝓpertius decantet. Ille meos pꝛimus
q̃ me ſibi iunxit amoꝛes.Abſtulit ille.tulit
ſecum ſeruetq; ſepulcro. Si tanti viliſſimũ
lucrũ.quanti viliſſimũ lucruʒ. Si ſic cõmu
ni lege nature damnãt om̃es gẽtiles vidue
voluptates qͥd expectãdũ eſt a vidua chꝛi⸗
ſtiana.que pudiciciã ſuam nõ ſolũ ei debet
q̊ defunctus eſt.ſed ei cũ quo regnatura eſt.
hec ille per totum.

De inſtitutione et.F. ii.
modo cõſeruationis vidue. Niero.ad ſal⸗
mnã.Nidiciſti chathalogũ virtutũ tuaruʒ
qͥd debeas nomini tuo.qͥbus meritis ᷣm pu
dicicie gradũ poſſideas.nec moueat ꝙ ſexa
genaria eligat᷑ in viduã et putes adoleſcẽ/
tulas ab apto repꝛobari.ſʒ te credas ab eo
eligi qͥ diſepulo ſuo dixerat. Nemo adole/
centiã tuã contenat.et infra. OJulieres q̃ᷓ
ſollicite ſunt quõ placeant vinis. ↄmedant

244

DAα d . .ſrh. 60. „
ony ſie. ſer⸗ Mrnenele

Secundus

carnes qᷓ carnibus ſeruiũt.quoꝝ feruoꝛ dep
ſpumat in coitũ q̃ ligate marins generatio
ni ac liberis operã dant. Cu vᷣo q̃ in tumlo
mariti ſepeliſti pariter oẽs voluptates.q̃ li⸗
nitam pinpura et ceruſa faciẽ ſuꝑ-fetetrum
eius diluiſti lacrimis.q̃ pulſam tunicam mi
groſq; calceolos cãdide veſtis.et aurati ſo
cri depoſitione ſumpſiſti.nilil habes neceſſe
alið niſi pſeuerare imꝛeiunio. Palloꝛ ⁊ ſoꝛ
des gẽme tue ſint.plumaꝝ mollicies mue/
nilia mẽbꝛa nõ foueãt. Galnearũ caloꝛ no
uum nõ ſuccẽdat adoleſcẽtule ſanguinem.
Tenera res in feminis fama pudicicie eſt. ⁊
qſi ſos pulcerrimus cito ad leuẽ marceſcit
auraʒ leuiqʒ flatu coꝛrñpit᷑ maxĩe vbi etas
conſentit ad iudicium et mariialis deeſt au
ctoꝛitas.cuius vmbꝛa tutamen eſt vxoꝛis
uid faciet vidua inter famnilie mulutudi/
nẽ.inter miniſtroꝝ greges quos volo con
temnat vt famulos.ſed vt viros erubeſcat
Certe ſi ambitioſe vmꝰhec officia flagitãt
pficiat his ſenẽ honeſtis moꝛibus.cuius hbo
noꝛ dignitas dñe ſit. Scio mitas clauſis ad
publicũ foꝛibꝰ nõ caruiſſe infanna ſeruulo⸗
rum.quos ſuſpectos faciebat.aut cultus im
pudicus.aut craſſi coꝛpoꝛis nitoꝛ.aut etas
apta libidini aut ↄſcientia amoꝛis occulti
ſecutus eum vel aninſi timoꝛ qͥ etiã bñ di
mulat frequẽter.erũpit in publicũ.et cõſer
uos quaſi ſeruos deſpicit.Oĩ ꝗᷓ diligẽtia cu
ſtodias coꝛ tuũ.et caueas qͥcqͥd de te fingi
põt. Nõ ambulet iuxta te calamiſtratus ꝓ
catoꝛ.nõ hiſtrio fractus in feminã.nõ cãto
ris diabolici venenata dulcedo.nõ iuuenis
fulſus ⁊ nitidus. Nihil tibi artiũ ſcemcarũ
nil nbi in obſequijs molle iungat.habeto te
cũ virginũ et viduarũ clvꝛos.habeto tui ſe
xus ſolatia. ancillax qqʒ moꝛibo dñe indi
cant᷑/Semp in mambus tuis diuina ſit le
ctio et tãcrebꝛe oꝛationes vt oẽs cogita/
tionũ ſagitte qͥbo adoleſcẽtia ꝑcutiſolet hu
iuſmodi clypeo repellant. Difficile ẽ qnpo/
nꝰ ipoſſibile ꝑturbationũ vitijs carere quẽ⸗
piã.eo ꝙ incẽtiua vicioꝛũ oĩm tinillẽt aios
7 qᷓſi in meditullio ſit noſtrũ iudiciũ vel abij
cere cogitata vel recipe.Optimus illeeſt qͥ
minus vꝛget.ve luti ſiegregios impᷣſſos re
pᷣlendas in coꝛꝑe neruost hoc ẽ qð alijs.
vᷣ̈bis ꝓphłta ſignificat. Curbat ſum vnon
ſum locutus. Et Hucashiee tarentini ad·
villicũ negligẽtẽ Jã de vᷣbis enecaſſem ni⸗
ſi iratꝰ eſſem. ſicẽ iraſci loĩs ẽnõ ꝑficere irã
xpᷣiani.ſic oĩs caro ↄcupiſcit q̃ carnis ſũt.ſʒ
ntm ẽ voluptat ardose maioꝛixpᷣ ardoꝛe
reſtrigere ⁊ laſciuiẽs iumtũ frenis ĩedie ſub
iugare vt ñ libidieʒ. ſ cibos qrat ⁊ deſideret

— S — . . —,—
Cor RAu1—ο& 5 firn

õ
e rr .
C 2* ..
. ι △
6
£
„ „%, . .

(Ceneäin
Pciari
Cdlend
Pluden
unſai
ſeetare
nalern
dgen
nsekn
eipet
nl
nni
rplumet

leuncn
ſintenanca
ſoebibſen
ocoſengoh
eundaften
iennsii

Nhurher.
Cluthine
inimin
uumnmnge
ſledſhtn
ſorentaerden
hmpnehunt
klunnascaſ
hulceeegrn
ſcnonecarna
lütenensli

dnſmnard
nsgenergn
Tͤ Generang

WWN
ndz

4
inuncrn
el Manſſ⸗
Aumid. Pilme
Mrmolice e⸗
Dänenin
leſcenle Enanm
Bünmapmdigteet:
mdaclenerunt
mpit manefnins
netmantälsdin
atmnamen ann
Verfanilienn
rpes guos Mh
Avt viroseniti
mberoncin i
ismoribus cune
omltasdan
mmeinfanna ſan
Webat. autaluan
wiis nitor mma
enna nst
Aumordaiini
itintlitiſe
Piat ſninen
Auegile Rſn
Naradnirensg
msinſminänöi
1a duleeconönn
belnbiarmüſtenun
noleiungeihint
ficpꝛos arda
mäcmornin
mbastuis dn
Mnones 1 inſ,1
olcſtinapanin
Umt. Dineiiſh
ni isennßi
1ranimnnuli
—

„—.

Qapitulum Secundũu

Sed cyr iſta. vt ſominem eſſe te noueris.⁊.

paiſiombo humanis niſi caueris ſubiacere

De eodẽ cuncii facti ſumus lutg.in ſerico
1 in panũis eadẽ libido dñatu? nec regum
purpuras timet nec mẽdicantiũ ſꝑnit ſqua
loꝛẽ. OIultoq; melius eſt ſtomachũ wlere
q; mẽtẽ.impare coꝛpip ſeruire.greſſu va⸗
cillare q; impudicicia.nec ſtatũ pnie nobis
blãdiant᷑ ſubſidia q̃ ſunt infeliciũ remecha.

Cauendum eſt vulnus quod wloꝛe curat

Aliud eſt integra naui et ſaluis mereibawoꝛ
tum ſaluns intrare.aliud nudũ herere tabu
le et crebꝛis fluctuum recurſibus ad aſperꝛi
ma ſaxa collidi. NHeſciat vidua bigamie in/
dulgentiã. nec nouent illud apſtoli. OJeli
us eſt nubere q;ᷓ vꝛi. Colle qð peius eſt vri.

maledictus et ſanguinarius. et de ſtirpe cha
yn deſcendens vnã coſtam diuiſit in duas
et plantarium bigame.
Et quia virgi i.iiii.
nibus et viduis maxime opoꝛtet vacare ca
ſtitan ſeruande. abſtinendo ſe ab acnbo ve
nereis qbuſcunq; mentis et coꝛwꝛis.quo/⸗
modo ſeu quibus gradibus peruemat᷑ ad P
fectam caſtitatem. ponit venerabilis Johb.

Caſſianus in.ij.coll.cheremonis diceñs ſic.

Sex gradhib us licet multa a ſemuicem ſubli
mitate diſtannbus. faſtigia caſtitatis pᷣcel⸗
ſa diſtinguam vt quedã media.que tamen
multa ſunt pᷣtermittam. Quoꝛuʒ ſubtilitas

ita humanos ſubterfugit ſenſus. vt ea nec
mens inſpicere nec lingua valeat ꝓloqui.
quibus ſenſim caſtitatis ipſius perfectio qͥ⸗

tidianis ſucceſſ bus adoleſcit. Scvᷣm ſim⸗

lltudinem nanq; coꝛpoꝛum terrenoꝛuʒ que

ſingulis diebu s inſenſibili ter ſin capiur in/
crementa et dum neſciunt ad ꝑfectum ha/
bitum ꝓuehunt᷑ ita amme quoq; robur ac
maiuntas caſtitat ꝭ acquiritur/ Oꝛimus ita

dus ne mens illius voluptarijs cogit
mbus ummoꝛer 8 ne femineo vel te

nuiter ad concupiſcentiam moueatur aſpe⸗/

cin Auartus ne vigilans vel ſimplicẽ car
nis pterat motum/MMumtus ne cũ memo/⸗

ria generationis humane vlłtractus ratio

vel neceſſitas ingeſſerit.ſubtilimimus men/

te voluntarie actiõis perſtringat aſſenſus.

ſed vlut opus quoddam ſimplex ac mini⸗
ſteno hu Nano generi aieceſſario contribu
tum. tranquillo ac puro coꝛdis contemple
tur intintu. milq; amplius de eius recoꝛ/

danone concipiat q; i operanonẽ laterum
We — „£— S.a.

q; pudicicie gradus eſt ne et gilãs in pu/
gnanone carnali monachus elidatr᷑ ecn⸗
atio⸗/

ſc
iu
ſia modis conſtat accidere Dam ᷣm Ium

vel cuiuſlilet alterius officine mente pertra
ctet/Sexiꝰ caſtimonie gradus ne illecebꝛo
ſis fantaſmanbus femin arũ vel oꝛmiens

illudatur. licet em̃ hanc ludificationem pec

cato eſſe obnoriam non credamus. cõcupi
ei⸗ ie tamen adhuc medullitus lantantis
lcium eſt. quam tamen illuſionẽ diuer⸗

vſum quẽ vigilans exercere cõſueuerat vł
cogitate. eriꝗ wꝛmiẽs vnuſquiſq; tentaturxr
Aliter em̃ fallunt᷑ hi qui carnalem copulaʒ
noꝛunt. aliter qui ſeminee ſunt ↄmixtionis
expertes. Hi enim ſicut ſimplicioꝛibo ac pu⸗
noꝛibus ſomnijs inqͥetant᷑.ita enã facilio⸗
re diligentia ac minoꝛe laboꝛe poſſunt pur⸗

gari. Alli autem ſoꝛdidioꝛibo magiſq; expᷣſ
etꝑ ſe bonũ nõ erit nulere.Pꝛimꝰ amecl 6 P

is fantaſmanibus illudunt. wnec paulanʒ
ſm menſuram caſtitat? ad quam vnuſqui

; contendit in odium illius rei. quam vo

luntariam antea ſentiebat. mens etiam ſo

mno ſopita vertatur. Qinſquis igit᷑ extra⸗
ctus a cunctis confabulationibo ocioſis ei
moꝛtificatus ab om̃i ira et ſollicitudine cu⸗
raq; mũdana/duobus tm fnerit paximatijs
quotidiana refectione contentus. et aque
ſatietate ſubtractaquietem ſomni trium. ſi
ue vt alij ſtatuerunt quatuoꝛ vꝛarum ſpa
cio termnarit/nectamen laboꝛũ aut conti⸗
nentie huius merito.ſed miſeratione domi

ni eam ſe crediderit adepturum. qmia ſine

hac fide vana eſt omnis humani laboꝛis in
tentiocnon amplius q;ᷓ ſex menſibus perfe⸗
ctionem iſtius impomibilẽ ſibi nõ ene ↄgno
ſcet/ſeuidens tamen eſt iam pꝛoxime puri⸗
tatis iuch cium ineere eam de pꝛopꝛij lalbo
ris induſtria non ſverare. Si enim vim ver
ſiculi illius vnuſquiſq; in writate concepꝛ
perit.niſi vminus edificauerit wmum.in⸗
ua.labo.qu edl.eam.ſequetur.vt ne de pu
ritatis merinis extollat inteligens eam ſe

non ſua diligentia ſed wmimi miſericoꝛdia

conſecuium.nec contra alio s immitti rigo
re moueat.ſciẽs humanã mioil eſe ᷣtuteʒ.
ſi eã virtꝰ diuina nõ iuuerit. hec Jo. cama⸗
nus.QAm etiã pomit hãc ene differenã inter
ↄtinẽnã ⁊ caſtitatẽ.vt ↄtinẽs dicat᷑ qͥ pant᷑
magnos ſtimlos tẽtanonũ carmis ſʒ ñ v.n⸗
ceif᷑. Caſtqͥ ꝑuos vel nullos q;uis ſepeꝓ eo

dẽ ſupponat Mã ⁊ caſtitas enã large dĩ eie

in ſtatu ↄiugali dũ.ſ.abſtinet ab alijs coꝛru

ptelis etſi actũ cõiugalẽ exerceat vt dictuʒ

?. Didualis ſtatↄgruit ñ ſolũ femisqͥbo de
functi ſunt viri eaꝝ.ſed ⁊ q ciqʒ mar wel ſe

mine. q̃ amiſſa vnnate abſtinet 1 pponut

abſtinere ab acunbo venereis. euã nugij iue
ſint in religione ligati ſiue in ſeclo ↄitituti

——
Be ₰½ -

Zitulus

Citulus tercius de cominis tempoꝛalib.
O dominiũ vniuerſi cõſiſtit in ſummi pon/
tiſic; auctoritate. et regali poteſtate.
— LLLapitulum pꝛimu.

nſtituit eum do

hninũ domus ſue. et pꝛincipe; oĩs

£△ 2

pſemonis ſue ps din louit hic
ad ſam ꝓpvæta de JYoſeph. qᷓ ↄpta eius ſa/

₰

piẽnia. pꝛudẽtia et bomtate cõſtitutus eſt a

Pharaone rege egypn gubernatoꝛ totiꝰre⸗

gni ſui.et pꝛimꝰ pꝛinceps poſt eñ. Dixit em̃

ei Pharao. Ecce cõſtitui te ſupꝑ vmuerſaʒ
terrã egypt..et dedit ei anulũ ſuuʒ in manu
eius ⁊c. Et vt haber diffuſe hyſtoꝛia Beñ.

xli. &t põt expom et adaptar iſtud ad queli
let oñm tꝑalem et iuſtũ pꝛincipẽ/Nbi ſcie⸗

dũ vt dicit gelaſiꝰ ꝙ duo ſuſt qͥb pꝛĩ⸗
cipaliter regit᷑ ic mũd.auẽtas.ſ.ſacra põ⸗
tinicuzʒ. et regalis poteſtas.in quibus tanto
eſt grauius pondus ſacerdo rüſinto ꝓ ipſis

regiminibus vominũ in futuro examie deo
reddituri ſunt rõnem.di.xcvi.duo/ſEx hoc

patet ꝙ iſta vñia et pꝛincipatꝰ ſubalternan
tur ⁊ nõ ſunt paria.ſed tpale dñium eſt ſub
eccleſiaſtico ſeu ſpũali.quia imꝑatoꝛ q dr

ñiñs oꝛbis et pꝛinceps abſolute e ſub papa.

et ab eo iudicatet cõſirmat᷑ ⁊ deponit᷑. Aſta
ſunt duo luminaria Beñ.i. poſita in firma⸗

—

mmento celi. lumin are maius. ſ. põnficatus

et minus.ſ. unpꝑij pꝛinceipatqͥ vt luna lumẽ
recipit a ſole.ita ipſe ſuam claritatẽ habeta

papa. Pꝛeeſt tñ lummare mar.i. ſol diei. q

ſi.ſ.pꝛincipale exercitiũ pape eſtcirca ſpũa⸗
lia et aias uminare minusa. luna pꝛeeſt

nocti ad eàâ illuminandã. qꝛ unꝑium ⁊ ſecu
laris dignitas eſt circa tſꝑalia et coꝛpalia ⁊
vnũ debet iuuari ꝑ alterum in gubernatione
et directione mundi. Oñ NPico. papa. Cũ

ad verũ ventũ eſt.i.ad diſcuſſoneʒ veri.ſ.ad

tps chꝛiſti. vltra ſibi nec imꝑatoꝛ iura pon⸗
nfſicatus arripuit. nec pontifex nome imꝑa

toꝝ vſurpauit.qm̃ idem mediatoꝛ dei et ho

minũ lomo chꝛiſtus ieſus actibꝰ ꝓpꝛijs et
dignitatibo diſtinct; officia ptãtis vtriuſq;
diſcermit ꝓpꝛia volẽs medicin ali hũilitate
ſurſum efferri nõ hũana ſuꝑbia ruriuʒ in in
ferna demergi. vt ⁊ chꝛiſtiani imꝑpatoꝛes ꝓ

eterna vita põtificatus indigerent.et ponti

fices ꝓcurſu tpalium tmmõ rebo imꝑialib-

legibus vterent.q̃tenus ſpũalis acno a car

nahibus diſtaret in curſibo 1 deo militãs mi

nime ſeculariboſe negocijs iplicaret. ac vi/
cimim non ille reb diuims pſidere videret

qui eſſet ſecularibo negocijs implicatus. l.
xcvi. Ci ad vrũ. Ide cypꝛianus dl.x.Et

Lercius
dicit ibi glo.ꝙ ſumma nobis a deo cõceſſa Keanan
ſunt cna.ſ.iacerdotiũ et imꝑium. dt habet᷑ tontor,
in aut.quõ opoꝛtʒz epos. in pꝛin.coll iij. Et nglen
d& papataadidem et alijs platuria ecleſiaſti inrkiruen
cis dicit᷑ in ſuis auna Munc aũt de pꝛein Ganrne
cipatibo ſecularibo agendũ.quoꝝ pꝛimus ⁊ in ne
principaliter dt imꝑatoꝛ.deinde reges.du⸗ ſne odi
ces. marchiones. Omites. etharones. Et NW
vbi per plures ciuitates regunt et ad ipsSok aſlltg⸗
ficiũ durat nõ ꝑpetuo. conlules pꝛioꝛ; san G
tiani vel alijs nommibus nuncupant. Et uuuſſii
impꝑpium qͥdem ſeu monarchia muũdi diuer⸗ efleſt
ſis tꝑibꝰ fuit apud varias nationes ⁊ in di hnin
uerſis partibo mundi. ¶. Quatuoꝛ em̃ mo⸗ feneignmn
narchie fuerunt figure ꝑ qtuoꝛ animalia q uwiin
vidit Daniel ꝓpheta exire de mari magno altn
Bai va Beiin em̃ ſimilis leene fuit mo⸗ tnkken
narchia aſſirioꝛum q̃ cepit a Hno. ⁊ funta ſilenm⸗
eſtin Balthaſar vt patet Hañ. v. cScõa ennk
ſimulis vꝛſo ſuitꝑſarũ ⁊ medoꝝ q̃ incvata Nlnnt
eſt in Cyro.et terminata in Dario vltimo ſcht
deuicto ab alexãdro magiio/Cercia fintgre ſteiin
coꝛũ ſimilis pardo q̃ ininũ ſumpſit in Rele/ d(ceeN
xandro.et quaſi in eo finẽ habuit. diuiſun nHEr
eſt dñium eius poſt moꝛteʒ in plures reges Aiermunn
yt patet.i.Oac d ait fuitromanoꝝ utopetitt
ſim. lis ferocis be oiſſimilis alijs. Huius (onnHt
pꝛincipiũ fuit in Julio ceſare qͥ ſibi vſura etputt
uit imꝑiuʒ.ſed ꝑfectionẽ habuit in ſucceſo ſeerpeirei
re eius imediaro Octauiano. Romanmi ũt Henappünnn
ipſi oꝛtũ habuerũt a Romulo. qͥ pꝛimꝰ vꝛ/ Marndri.
bem rome cõdiditparuã tunc in mõte auen Wüdrwi
tino tpe achaʒ regis iude.Et hoc ſuit a crea Whrurn
tione mũdi anno.iiij.milia.ccclxxxix.⁊ poſt Duemue
ſeptingentos.l.annos abipſius vꝛbis pꝛii 4
ma edificanõe. natus eſt ieſus chriſtus. an
no impij ipſius Octamniam.xlij & pꝛimo munſind⸗
dem roma recta eſt et gubernara ꝑ reges. q; Uleptdiin
ſeptem fuerũt ſibinuicẽ ſuccedẽtes inceipien Cteregfptn
tes a Romulo et terminante in Carqͥniuʒ Paagive⸗
ſi unpn n ein de ꝑ cõſules duos qͥ creabã muardiigi
tur ꝑ annum. qbus aliqñ additi ſunt tribu/ Datem ſe
ni et Ptores lni Rimꝑatoꝛes.et adouep—· nannle
manet talis monarchia. Nã imꝑatoꝛ dicit Aulterlaci

rex romanoꝝ.mutata ẽ tñ monarchla ctuʒ

ad locum. Mã ſedem imperi romani q erat ſellultg

hüpapatu

in occidente.i. Rome Cõſtãtinus im patoe min
cõuerſus ad ſide ſub a imꝑpium collã ſyope iis
ſuit iugo chꝛiſti. trãſtulit in oꝛientẽ.i e „ 1 D ſo⸗
tinopoli ab eo ampliſicatãa ab ipio poſtea N
denominatã circa annos dñ̃i.ccl. el cira. o iurian .
Et cum ſedẽ ſummi põnificatus Silueſtro üiagneu
et ſucceſoꝛib in vꝛle dimiſit. miutis ciuit (iguinl
ribo et ꝓumcijs in ?talia ſibi vnans en eſj
inde imperũ romanoꝝ tranſlatuʒ eſt de cõ⸗/ hun lneg
ſtantinopoli in franciã ꝑ adrianumpapꝛim. lutn
Whee 4.
9„ . * *
* * 0 . ZMUẽ
₰ ⁶ . .
* . .

nhunthalt

unag diaß
und Mdde
noring
Dunckeeer
nes eidanler
eguni enniſn
Conlulespnng n
dus undpn 6
Mmärchtiandze
dsanoretn
Quannaei nh
ſed rnon nmi
zenredemen W
mihis eenefntn,
epta Droein
datet Dai e
ta in Danon

Ngann
mmä ſumpfine)
fmehabain dun
nortez mohne
OKmileiin
WMo celriinmn
cnonitum eſe
Octnmmionan i
adie
prümrNNRNe
Gs kiitd
imiadNT
nvs alpis NMhi
weckieſnschi
mam, liſclpn

elguernatagetl

niceſucetärsnnmn
ernmnamein ain
cöſles Mosgatl
3alqiadaninid
ngimta ,
Nchu Mivnm N
mifimintl
Emmmunmidek

mrlikinsi lin .

“

vomin nmsn

aiakr nan 1
oetunſin il
giguunanmmgn

nbus filis parẽtibo ſiis ꝑ papam oꝛdinatũ

cie.et dux venetiarũ et alij dñi/
pꝛincipe iuſto ſiue imperatoꝛe ſiue rege ſiue
aliter rectoꝛi poteſt dici illud. Cõſtituit euʒ
pꝛincipẽ ⁊c.Et de hac materia haber᷑ in.ca.
ſequenti.Et multa enã in ti.de ſummo pon
tifice ⁊ poteſtate eius.conſtituit eñ dominũ
w. ſue. et pꝛin. oĩs poſ.ſue. In quibus ver⸗
bis tria poſſunt notari.que debent eſſe in o⸗
mino tempoꝛali.

Capitulũ

quia Maliam liberauit de manu et wminio

longobardoꝝ. ⁊ multũ exaltauit chꝛiſtiani
tatẽ.exlullis victoꝛioſus contxa infideles
pcipuò ſaracenos Et loc anno dui octingẽ
teſimo vel circa Oemũ tranſlatũ eſt imꝑiũ
d francia in almaniaʒz. Oato imꝑio pꝛimo
Ottoni.anno dñi nosgenteſimo velcirca.

Et apud eos durat adbuc anno in q̃ ſumꝰ.
I. O. ccccxlviij/Sed ſoc mutatuʒ eſt ꝙ vbi
pꝛius imꝑium dabatr ꝑ ſucceſſionẽ ſuccedẽ

— —

peratoꝛẽ ſunt reges plures in pplo chꝛiſtia

no. vt rex francie rex anglie. xex aragonie.

rex caſtelle.rex nauarre.xex poꝛtugalie.rex

ſicilie. rex dacie.rex cipꝛi/Et cũm om̃es

minm etreges ſeculares delerẽt eſſe ſub impe
ratoꝛe. multi tamẽreges nõ recognoſcunt
eum vt ſupioꝛẽ ſuũ tuẽtes ſe vel pꝛiuilegio

ſiue alio iure vel potius de facto.vt rex fran

—

eqlibet g

VNꝛr nõ habeat dñius vſurpatũ. ibi ↄſtituit.
Pit poſſideat virtutẽ ꝑ oꝛnatũ.ibi.eum.
Pt exerceat actũ reglłatũ.ibi.dñũm comus.

H.i.

Quantum ad pri

mum ſicut Joſeph de qᷣ loquit pᷣs.non ſibi
accepit dñiuʒ et pꝛincipatũ.ðſed is qͥ poterat
.rerx egypti eũ cõſtituit dñm etpꝛincipem.
Ita ad loc vt qͥs ſit dñs verꝰ.opoꝛ tet ꝙ cõ
ſitituat᷑ dñs ab eo qͥ poteſt etnõ ſibi vſurpet.
Dicit em̃ ᷓeo papa.P
tus extoꝛſit.i.violentia.aut ambitus occu
pauit.etſi aciibꝰ vel moribus non offendat
ipfius tñ initij ſui eſt ꝑnicioſus exemplo. i.
q.i.pꝛincpatus.Oñ ⁊ chꝛiſt?q eſt rex regũ
Et dñns dñantiũ nõ ſibi vſurpauit dñiuʒ. ied

ꝛincipatus quẽ me

ij. Ego ↄſtitutus ſum rex ab eo.ſ.deo.
unc aũt põt q̊s dici dñs ab eo.qñ poſitus

eſt in minio leginmo mõ.vel a doo imme
cdiate.ſicut Ooyſen cõſtituit pꝛincipẽ pplłi
ſui.et Saule pꝛimũ regẽ populi ſui. et male
coꝛ ſuũ ſvel mediate vpp
pꝛinciꝑ. qͥ habet iuſte hãc poteſtatẽ ſicẽ Jo⸗

m in pꝛincipatn dauidviem vᷣm
lo velcollegio ſeu

ladas ſummus ſacerdos cũ conſeniu popu⸗

»

AVYaſeph. cõſtituit eñ dñm ⁊c

ſyenſus remanẽs. occiſus eſt. ij. Regaxvr
Calis &̊ qui tenet wminiũ vſurpati cont
nue in peccato moꝛtali ꝑmanet.nec ſalua⸗

v,.falſas.Et dicit Hoſti. extra

—

P'ꝛimun

rollato impio learolo magno regi francoꝝ

li cõſtiruir regẽ iuda Joas adbuc puulum

occiſa athalia q̃ ſibi vſurpauerat regnü i:

V ii: ca. Et Adrianus papa cõſtitu
it larolũ impatoꝛẽ/Et rex aliqs dat duca

tu vel wminiũ alicuius ciuitatis ſue alicui.

ſicut Pharao rex egy pti dedit pꝛincipatuʒ

dñs iniuſte capit vel tenet aliquã ciuntateʒ
wl caſtrũ ſine legitimo titulo fur et latro ẽ

viij.
i
ri poteſt niſi reſtituẽdo ei cuius ẽ/ Cenetur
etiã ad reſtitutionem omniũ reddituũ q̃ ha
buit ab illis locis vſurpatis ⁊ expenſis ha⸗
bitis/Et vt lvmicida eſt iudicandus q;tuʒ
ad eoòs qs fecit ꝑſe vel ſuos officiales occi

ci vel õ digni fuerint moꝛte
naleficia ꝑpetrata. xxiij.q. v. ſinõ li⸗

Ppte
cet/nec debet abſolui.qñ ̊ clarum ẽ niſi di⸗
ponat ſe ad ſatiſfaciendũ ⁊ dimittenũ ſi ti
tulũ iuſtiſicatũ haberinõ poſſit.ar. de
iudic. no⸗
uit/&ꝙ nulla ciuitas põt ſe dare alicui comi
no.nec põt titulũ dominij iuſtificare.qꝛ hoc

eſſet in piudiciũ imꝑatoꝛis.quod eſt intelli

gendũ de ciuitatibo vel caſtris ſubiectis im
perio. Nam de his q̃ ſunt de iuriſditione ec/⸗
cleſie collatio vel iuſtiſicatio titłi ꝑnnet ad
papã.ſicut in marchia plures ciuitates col

late ſunt ab eo diuerſis ꝑſonis in vicaria⸗

tum. de certis tributis annalibus reddẽdo.
icit etiam Archv. ꝙ q;uis crimẽ leſe ma
ieſtatis habeat locũ in ꝑſonã inferioꝛem a
ꝛincipe.i.in alijs dñis q; in iꝑatoꝛe vt col⸗
ligi põt.ij.q.i.in pꝛimis. .de ꝑſona ebvᷣi.hoc

tamẽ intelligit de dno qͥ Dabet iuſtũ tituluʒ.

ſed aliq̃ͥs tyrãnus dici poteſt et debet etiaz qͥ

habet iuſtũ tuulũ.ſed nõ q̃rit de ſubditis vti

litatẽ ſeu boni cõis.ſed ꝓpꝛiam vrinriez 7
cõmoditatẽ faciens imuſtas extoꝛſiões.le

—

ges etr mãdata imqᷓ. vt dicit tho. in li de re⸗

ümne pꝛincipũ. Nerũ talbo vñis habenti
us manifeſte imuſtũ dñium q;uis ſubditi
non teneant᷑ obedire.nec eis ſoluere tribu⸗
ta vel gabellas et hmõi.tñ ᷣm Clv. in lum.
ad vitandum ſcandalũ ſuñ et alioꝝ bonum
eſt obedire et reuereri in his q̃ͥ nõ ſunt con⸗
tra deum. Oñ Ambꝛo. Julianus imꝑatoꝛ
qᷓ;uis eſſʒ apoſtata.habevat iñ ſub ſe coꝛiſti
anos milites.qͥbus cũ dicebat pducite aciẽ
pꝓ defenſione reipublice obediebant ei. Cũ

—,— Ern
Cau tdesnρ 4

eni; alicqs

„dil.

Sicut Abſalon qͥ ꝑ fraudẽ et violennã ab-
ſtulit regnũ pr̃is ſii DOauid.ſed valde mo/
do ns m. dico tꝑe gauiſus eſt et deuictus vt latro ſu
eſt ꝙ der p electionẽ. qfit a ſeptẽ pᷣlatꝭ a cõ giens in mulo per comã capitis in artvꝛe in
firmat ꝑ papam etꝑ eu coꝛonat᷑ Moſtim .j. Keg: rviij

Litulus Zercius
e ndnucite atma incheiſtianos. pudicus. fit contétus p roꝛe fia. n qtat ili gel
aut diceret. ꝓducite arma in chꝛiſtianos. pudicus. nt contetus οπι οπ.ο ôbααςbQd rvlli ⸗
nnedicelte eda impatoꝛẽ celi. x.ꝗ. ij. enas vel concubinas. Seruetillud hob. nünn,
Ajulianus Habentibp voᷣ iuſtũ oñiuz qntů/ iiij. Pꝛeter vxoꝛẽ tuom nuuc; patiaris cr linget
AXIU, f̃ ſubditi obedire in liciiꝭ mẽ ſcire Qam fonicatoꝛes et adulteros ſbretpein
— 2 reuereri.⁊ collectas ⁊ galxllas leginmas iudicabit G. ad Heb. viij. &t ſicur vñs in xdnuſe
ſluere. nde pꝛincepa aploꝝ in pꝛimata ſe delxteſſe caſtus icemtere velet in fami,/ ananl
nonica. bedite dñis vris non im bonjs et lia ſua. Lex oĩs diuina pariter et humana. pangr
modeſtis ſed ena viſcolis er Ro:uij. ni etiã ethnicoꝝ manct adulteria. inceſtus. Gtsdrnn
poreſtatireſiſtit dei oꝛdinatiõi reſſit.⁊ ipſe et vicia cõtra naturã acriter punixi. Serg (otran
ſbi damnationẽ acqrit. ã vt ait Rlug. de ri faciat legẽ in ſe et familia ſua. ſicut fecitii cmamui
ci: di. Pꝛouidẽtia diuina regna cõſtituunt le gentilis dvminus chalencus qͥ cũ reꝑinʒ 28ð ue
Pumana.ſicut dictum fuit a doo NHabuclo. filiñ ſuum adulteriũ ppetraſſe. ⁊ m legem un
monarche. Sciant lvies quia dñat᷑ altiſſi/ adulter deberet oculis pꝛiuari.pplum ſuũ P
mus in regno lominuʒ. ſ. ꝓuidentia ſua. et eo intercedentẽ in ꝑte exaudiuit. Onoſti U.I
cuicunq; voluerit dabit illud et humilimũ oculo ſibi eruto et vt lex firma maneret ſi Lexc
id eſt viliſſimũ conſtituet ſuꝑ illud.cũ.ſ.ſibi bi alium oculum erui fecit / O quãta mala —
placuerit. DOañ.iiij.ſicut patet exemplũ de ſequunt᷑ ꝓpter effrenẽ libidinẽ uminoeeꝛ pencene
Joſeph qᷓ de carcere tranſiuit ad dñũm. Cõy/ ſuoꝝ curialii quot homicidia ⁊ exterminia neteſen
o ſtituit em̃ eũ dñm ⁊c.Et h̊ de pꝛimo. egnoꝝ/Rex Salomon ꝓpter amoꝛẽ muſj genntl
ODuantũ ad ſecun S. ii. ſerfenbꝛdinarn inſ uatus eſt erin unmlus enſe
U 411 Naull: idolatrie cecidit.iij. Reg. xi/Zlnthonius Cinator
AQdum delvt dñs qlibet ⁊ rectoꝛ eſſe tutibus repudiauit vxoꝛem ſoꝛoꝛẽ octauianietach Wrn
oꝛnatus ſicut fuit Yoſeph dñs cõſtitutus. heſit libidinoſe regie egypti cleopatre ami ſcht
Ad ipᷣm em refert᷑ cñ dicit eum.ſ. Joſehp. ſit regnũ totius oꝛientis.deuictus aboctoa ciu
de quo iĩmediate locutus fuerit Sap.i:.Di/ nuiano bello nauali et terreſtri. et demum ſes Oumma
ligite iuſticiã qͥ iudicatis terrã.ſennte de vo ipſum occidens.et merito.quia vt dicit iuitni
mino in bonitate. Juſticia aũt ẽ oĩs virtus Gſcelus. rer dii non poteſt qui nullo ſalim inemſ
nec beſperus nec lucifer ita clarus ait pÿSs bꝛi regimine coꝛpus regit.ſed lubꝛica enerz thnnil
li. ethi. vt em̃ ait eo pang. Integritas p uatione illicitis monbus eius cedit/Et vt Afſe ,
akentic. alus eſtiubditox. am totius w dicit Seneca. Eihil tämoꝛtifer bumanis (ccnnek⸗
mini familie ſtatus ⁊ oꝛdo nutabit.ſi qð re ingenijs vt lu xuria eſt.et ideo caueat ne in nittſr
quiritur in coꝛpe non inueniatf in capite.i. ſe ⁊ populo ſuo libido vminetr.ſed vrcaſti Cnicdede⸗
rectoꝛe et dño.diſt.lxi.miramur.Et Iſið. tat eniteat Sgpliij. O q;pulcraẽ caſta ge n
Jaſti en paſnelß nane glang iune Wuo cum claritte. . HD ten
æem iura ab alijs ſeruanda exiſtimet. qñ ip/ſe ECGoriin ,sS .5 z; EE5NR
eis primmorenerentza peelet. Aal Nuek. Secundo fuit „F. Un. Konſimnn
J̊ dñs qͥlibet tꝑalis dñm ioſeph. qui inrer ioſeph ſapia dcoꝛatus.ſ.cognitiõe diuunno Gleſlaten
tatur augmeniũ. quia auctus fuit in omni rum. vt patet in expoſitione ſommoxr regis a Qrohlen
vᷣtute ab adoleſcentia ſua. In cuius figurã pharao nis etſeruoꝝ eius. Geñ.xli. vnder (eensdonrt
pater eius fecit ei tunicã polimitã.i.varjs Sap. vi.dr.Si delectamini regnis etſel,?Q (pſes eni
coloꝛibus intextam et thalarẽ.i.vſq; ad pe bus.o reges populi diligite ſapientiã vtin .iuiidübarre
des. Beñ. xxx vij. que ſigniſicat cõuerſatio/ ppetuũ regnetis. Et plato aſſerebat reſyux- iuſtenon
nem eiũs varijs ptutibus oꝛnatã. ⁊ in bo? bhicas foꝛe beatas ſi eas regerent ſapientes V Drepunint
no vſq; ad finẽ ꝑſeuerantẽ in vᷣtunbo.vicʒ. vel qui ſapientie raczrer Pronner emæI nco lellach
In venereoꝝ caſtimonii. dauit dñs vt rex conſtitutus in populo debe Aptdictgta
n diuinoꝝ ſapientia. ret halere ſecum legem wmini ſcriptam vot. gr ncep⸗
n agendoꝛum pꝛudetig. in ea ſepe legeret et in diuinis inſtruereurr Uieſeri
An aduerſoꝝ benigna patientia. ([.Alex. magnus habuiti magiſty Ariſt ſiym/. Mloree
Panifeſtum eſt F. ill. mu pdoelirolusmagen acunn r i. Kuene
HPaI! Jelll. mũü in omniby et ſanctu vir/ Sanctus LHo fmliles⸗

de caſtitate ioſeph. cum expoſuerit ſe ꝑiculo douicꝰrex francoxꝝ habuit in magiſtros ma

de aititan un erpol abiutun ſnn . n
moꝛtꝭ.et incurreret ſqualoꝛẽ carceris ⁊ no gnos tologos mgr̃os pᷣdicatoꝝ ⁊ minoꝝ

tam infamie ne ſcelus adulterij ꝑpetrarer. ſanctos viros. Cales igit᷑ viros ꝓbos 1 d ſi Hendn
ꝗad qõ dſa ſi- rEer E 1 önt
dd qò dña ſua vroꝛ patroni erinuitabat ? ctos debet quilibet ds ꝓcurare ſecum hale nnn
ſepe blächeis et gmiſſioniin varis allicie, reo inſtructione im et conſultatione rdem amnl
bat. vt patet Beñn. xxxix. Sit & dñs caſtꝰ et dlitione ſubduoꝝ in his que ſunt chꝛiſtiane inicnt⸗
* E.i. a. * j. n4 6. —☛,e– *⁶ „ — S Mln
C.⸗ 5 7 4. 1 1. . D 2 r.-J C-.-— Alern . ...rde Sere — [; ,
ðõ EeKal.
2 „ — „ „
. —
. . „ , „
2 . . . G 1 8
.

Wminpennen
ninfafatin
Mnszäni
um phnſi
ſ nd
Herfmmgrnf
ilbidinidnin
miccintenem
on ppteranwi,
maruseſtetnch⸗
. Antlonn

õ

Leeſpücleopam
müs. Tuiause
merio,quunn;
noddrsritſt
Mlnre mis
A

fr

fnoneſonn

—
4

ctetummning⸗
Nhdingieſninn

Etpboriu
vaDiM
onintunll

enwniN

eummns iſtgtl

nni rent quietem populi. et iuſtam equitateʒ et
tunnn n vtnilitatem vomini ſui. non locupletationẽ
nn al⸗e ſin. vtõmuniter ſit per nimias extoꝛſiões.
imi⸗ i emoueat occaſisnes viſſenſſionũ cõſan
e ſ 14 guineos honoꝛabiliter tractando. qetẽ eo⸗
vaimninn riũ nõ emulationẽ ꝓcurãdo.vt fecit ioleph.
. Dlene . g„ a. n& Aan. n. . A. ——.
* *
* 4* — ₰ .*
“ .. „
, △ 9

delphins rex egypti vtiſſimu
oulius vt.lx. mlia volummnali
bibliotleca ꝓcurauerit

.plina.ſ.coꝛrectiõis diſſol

Capitulũ Pꝛimum

religionis/Equidem pꝛimus dur populi iſ-
rael a vo conſtitutus. Ooyſes eruditiſſi⸗
mus uit in omni ſapientia egyptioꝛum.et

.

chaldeoꝛuʒet diuinoꝝ/ Daniel cum ſocijs

conſtitatipꝛincipes ꝓunnciaruſſſ g vege na

bucydonoſoꝛ fuerũt eruditiſimi in huma
na et diuina ſapientia

.

mianus pꝛimmi imnatoꝛes fuerunt peritim

mi in ſcientis humanis ⁊ merito. Dicicur

enmim Saplen vi. Rex ſapiens ſtabilitas po

LZercio fuit ioſehp... v.

peꝛudens in agendis. vt patet in ꝓuiſione

neceſſarioꝝ pꝛe tempoꝛe ſamis future con⸗

gregare faciendo tnticum. a in diſpenſatio

—

ne diſcreta eoꝛũ tꝑe ⁊ modo congrus.oꝛz

dinatione ſuoꝛum fratrum in exerxcicijs et

alijs vt patet Gxñ̃ xlui. Quiſputas ſidelis

diſpẽſatoꝛ et pꝛudens quem conſtituit oo⸗

minus ſuper familiam ſuã. OJath. xxiiij, ꝗ⸗
d. rarus eſt. debet ergo vominus eſſe pꝛudẽs
in ꝓuidendo populo ⁊ ciuitani necenſaria
tẽpoꝛe non ſolum pᷣſenti ſed futuro in obui
ando periculis. in diſpenſandig neceſſarijs

et officijs. Et vt dict canon. NMec alicin cõ

cedendum eſt. vnde alᷓ ſcrupuloſo coꝛde
moneant᷑. Et ſeruandũ ingendꝛe non
omni nõ oib oia credas. Aui facile credit
ſſer. Sicut fecit Amon. Nam

credcit ene mier
cum ad eum conſolandum ſuꝑ moꝛte pa⸗
tris miſit Oauid oꝛatoꝛes vt ad amicum/

ſui conſiliari di xerunt ei ꝙ non cauſa ami
cicie. ſed ad exploꝛandã terram ſuam miſe⸗
rat Quodille nimis facile ad credendũ au
diens deponeſtauit illos oꝛatoꝛes pꝛecidẽ⸗
do veſtes eoꝛũ vſq; ad nates.et radẽdo di⸗

midiñ barbe eoꝝ. ꝓpter quam iniuriam da

uid iuſte mouit bellum contra eum. vicit 7
dure pumiuit e quo q; pꝛudens in vi

tangdo bella cũ pöͤt. quia varius euẽtus belli
Et vt dicit glo.oꝛdinaria ſuper epłas pau/
li. In pacẽ pꝛincipũ quies et vigoꝛ ſeruat

Eccleſiarũ. Nã in bellis teꝑeſcit pietas.diſci

Ili? ceſar 1 ocra
fert S

luif. et caſtitas vi

Quarto debet JF. Vi.

eſſe cõſtans in aduerſis et benignus. vt nõ

reddat malum ꝓ malo.ſed oblitus iniuria

rum humane ſe habeat ⁊ muniſfice ad inimi
cos vt eos ſic ad ſe tralaat.ſicut fecitioſeph
qui nõ ſolũ patientertulit iniuriã marimã

ſacc ſibi a fratribus de venditione eius. G6

eis indulſit et benigne tractauit ꝓuides lar
ge eis de neceſiarijs; Sic de Juhio celare re
ſert Seneca ꝙ oim recoꝛdabat᷑ pᷣter iniuri
arũ. Sic Cypus imꝑatoꝛ qͥ ob bomtatẽ ſu⸗
am dictus eſt delicie generis humanicõper
to ꝙ germanus eius tractabat moꝛtẽ eius

ſcʒ DHomicianus vtĩ imꝑio ſuccederet. mil
mgli ſibi intulit.ſed tm̃ rogauit c lacrimis

vt deſiſteret a malis eius conatibo/Sic ſan
ctus dauid rex cũ ei ſemel ſubdit?eius ma/
lediceret cõtumelias inferendo ⁊ lapides.
contra eum eijciendo.nollut in aliquo a ſu
is ſibi moleſtiã inferri ſibi parcẽs in regnuʒ
reuerſus/Et loc eſt qð dñs mandamit in le

ge A.qeui. xix. Non eris memoꝛ iniurie ciui⸗
um fuor. Et in lege euangelica. Bñfacite
bis qͥ oderunt vos Oaath. v. Sit ergo io⸗
ſeph in moꝛiby qͥlibet dñs augmentuʒ. ſ. vix
tutũ continuũ.augẽdo etiã rẽpublicã. Oñ

et dñs oꝛbis ⁊ pꝛinceps imꝑatoꝛ dicit᷑ au⸗ —

guſtus ab augendo.ſ.rempublicã/Et reci⸗
pit in ſui coꝛonatione triphicem coꝛonam.
Ferreã ab archiepᷣo Colonieñ.aqͥ ſgrani.⁊

ſignificat conſtann am et foꝛtitudine ad de/

bellandum inimicos eius .Argenteam acci
pit ab archiepᷣo &Jediolañ.et ſignificat ꝓ⸗
pter ſonoꝛitatẽ ſapienniaʒ. ?, ppter clarita⸗
tem pꝛudentiam/Aureaʒ a papa in eccleſia
ſancti petri ⁊ ſignificat eius benignitateʒ.

Quantu ad terciũ ꝭ.Vii.

pꝛincipale debet habere actum et exercinum

regiminis regulatũ ᷣm ranone. vt ſu dñs
inus ſue.et pꝛinceps oĩs poſſeſſionis ſue.
PHoõ em̃ eſt dñs ſed ſeruus qͥ facit peccatum
tot dñoꝝ quot vicioꝝ.Regat ergo ᷣm re
gulam rõnis ⁊ ᷣm interptatione noĩs dñs
dicit᷑ em wominus quadrupliciter.
Pꝛimo wo minus. ꝓpter eius ꝑcitatem.

Secundo dominus ꝓpter eius ſeueritatẽ.

Orlt. et alia mala innumera ſequunt/Con Tercio o munꝰ ꝓpter eius pietatem.

ſtituat ſide les et iuſtos officiales qui ꝓcu? Quarto cominꝰ Ppter eius hleralitateʒ.

Hebet ergo wvmimnus omm lue dare mi
nus.i.parum nõ ꝓdigaliter.vt faciunt cõi
ter vomini faueétes magnas extoꝛliones a
ſubditis vt poſſint facere expenlas ſuꝑfluas
in veſtibo ſins.⁊ fanulie in cõmuijs.iudis ⁊
mimis et ſimilibj. Dici em Sap. lx: la⸗

514

Ere D ₰. 4 mir& 2 .,.7 M. . 4

„
— 2. er. -F Prnt, ee

rz 2. G C.r re. —

.*
.
— 2%

pientia ccet ſobꝛietatẽ Neletiã dare mi /
nus debet. ſ. aliqd in penis q; mereat vieinʒ
delin quentis. quod ꝑtinet ad clementiaʒ q
eſt diminutiua penax. m rationẽ tñ vr po⸗
nit Clv. in ſummna. Of ꝓuer. xx. dr. ONiſe
ricoꝛdia et veritas cuſto qiñt rege.er clemẽ
tia firmat᷑ thzonus ei.¶ Delet ſecũde da
re minas.ſ.erga ſubditos incipiendo qwo⸗
mo familie ſuę vltionis. vt vitia nõ dimit
tat impunita Hiere.i. Ecce cõſtitui te ſup
gentes et regnã. vt euellas et deſtruas. diſſi
pes et diſpdes.ſ.vicia vꝗrijs modis ſ̃ᷣm va
rietatẽ eoꝝ.Et Ro.xiij. Mõ ſine cã gladiũ
poꝛtat.ſ.dñs fhalis et poteſtas. Dei em̃ mi
niſter eſt vindex in iram ei qͥ male agir/Ei
cut fecit Saul qͥ tranſgreſſoꝛẽ inuentũ fili⸗
um ſuũ YJonathã ſui mãdati.q;uis victo⸗
riam habuiſſʒ occidere voluit.ſed populus
oimpedinuit.i.Reg xiiij. Hincet Ausg. ſuppᷣs.
Inuisilet diſciplina.ſicut cuiqʒ regẽti apta
⁊ accomodata eſt.nõ ſolũ epᷣo regẽti plebẽ
ſuam. ſſed et pauꝑi regenti wmũ ſuã. dimnti
regenii familiam ſuã.iudici regenti ꝓuinti
am ſuã.regi regenti ſuã gentẽ. Ita nulli lv
minũ claudẽda eſt miſericoꝛchã. nulli pcrõ
inpunitas rela rãda. xxiij.q.iiij. DHuo iſila
noia. Mã vt dicit Ambꝛoan lud ofn. ¶u
vñn parcit᷑ indigno.ad/ꝓlapſionis ↄtagiuʒ
ꝓuocat vniuerſos. Facilitas em̃ venie in⸗
a, Bel delinquẽdi.xxxiij.q.iiij. Eſt

imuſta. ¶ Debet quoq; dñs dare man a
iutrices ad ꝑſonas pꝛecipue mierabiles et
ab alijs oppꝛeſſis.ᷣm illð Pꝛouer.vl. Oa
num ſuã apꝑpuit inopi palmasſuas exten⸗
dit ad paupes. Dñ ⁊ Hiero. ſuꝑ hiere. Re
gũ ꝓpꝛie ẽ faceꝛe iudici et iuſticiã. er libe
rare de manu calumniantiuʒ vi oppꝛeſſos.
et pegrino pupilloq; et vidue. qui facilius
oppꝛimunt᷑ a pptenubo anxilium pᷣbere. 1 vt
curã imngioꝛem eis inſereret pᷣceptoꝛum dei
intulit. Nolite contriſtari. vt non ſolũ eri⸗
piatis.ſed nec patiamini.vt veſtra negligẽ
nia eueniat eos ab alijs cõtriſtari Et poſtea
intulit. Si hec fecerius reges iuda. tenebitꝭ
pꝛiſtinã poteſtatẽ.¶ Quarto debet dñs da
re munus.Et pꝛimo qͥdem debitũ.vt nõ fa⸗
ciat gratis artifices vel agricolas ꝓ ſe labo/
rare.non dando eis mercedem ſuam. ſicut
ſaciunt hodie multi non dñi vel omicialeaſʒ
ranni et pᷣdatoꝛes cõtra illud legis. NMõ
moꝛahit᷑ opus mercenarij tui apud te vſiq;

mane. A. eiut ix. ca. Deu. rxii lv.
ca. Dnde cõtra ta es muebit Aacob apls

In eanonica lua c. v. Ecce mertes oparioꝝxꝑ
Vroꝝ. q fraudata eſt a vobis clamat cõtra
Voet clamoꝛ eoꝑ in qures vñ̃ ſabaoth.
If rrs ere
.nz. 9 4 Zaz. „

pſonis boni⸗ nalos
obuiandũ nocumẽtis eoꝛum vt fecit Yaco
bus qui mint munera ad Eſau dicens. An

boni. qu

ciuni Si deũ niment diligunt et colunt/Si

te beneficioꝛũ qʒ largitate cõpenſant
eſſe wrio Rfalit cupiditanbo pꝛanis

hec omnia faciunt. non pter ardazem ina

— —

intoſtit ies anferat ſubditis ſun bona.
vel poſſeſſiones vl ab inuitis extoꝛq̃nt.etiã
ꝑ venditionem ꝓ ſui cõmoditate.ſicut fecit
rex cl Ahere NHaboth. quẽ qꝛ noluit ſibi
n

vendere vineã ſuã. vt de ea faceret Rridari

um. vroꝛ ſua Yezalel peſſima fecit eũ ſalſo

accuſare de blaſphemia et lapidare.et ſicip⸗
ſam vineã obtinuit Sed vterq; mala moꝛ

te perijt Achab. ſ. et Yezabel. iij. Re. xxi. Sʒ
Hᷣ non eſt dare munus.OJunerãa ſunt cum
dat quis er ſua liberalitate eccleſie pijs loc?.
lad placandum malosꝛ

muneribo placabo illum. Beñ.xxxij. DHinc =
OJarcel.papa. Boni pꝛincipis ẽ ac religio
leccleſias cõ tritas atqʒ ↄciſias reſtaurare.

nonaſq; edificare. ⁊ dei ſacerdotes honoꝛa

re atq tueri.diſt. xcvi.boni. Sicut fecit ma
gnuset duotiſimus Conſtantinus impa⸗

toꝛ et harolus qͥ cõ ceſſerũt maxima mune⸗

ra eccleſ ijs.et q;plures de nouo ediſicare ce
perunt. Qi ſic eſt dñs domus et pꝛincipa/
tus in poſſeſſione ſua.i.in his q̊s ſubiectos
habet. Hunc vtiq; deus ↄſtitiit hic vt collo
cer eũ demũ cum pꝛincipib populi ſui in ce⸗

lo/De vario et mitipiici genere regiminis

es quomodo delxat e xerceri habes ĩ.iiij. pte
ti. e pꝛudeniis.

Nota de condi . Niii.

pꝛincipis
as ponit?æ lugu.in.xv.de ciui.di. c.
uij. Reges felices dicimus /ſi iuſte impe/
rant/Si inter Inguas ſublimiter l?ynoꝛan⸗
um et obſequio nimis hummiter ſalutan
niũ nõ extollunt᷑/Siſe homines eſſe memi⸗
nerint/S ſuam poteſtatem ad dei cultũ ma
xime dilatandũ maieſtati eius famulatũ fa

tionib regis et cuiuſcuni dñi et

plus amant idregnũ vbi non timent h

ſee oles E tarchꝰ vindicãt.ſacile igno

ſeunt/Siean de vindictam p neceſſiſatere
gende. tuendeq; reipublice. nõ n ſaturdis
limmicitiaꝝ odijs crxercuerin

coꝛrectionis indulgent/ quod aſpere co
gunt᷑ plerũq; decernere. miſericoꝛdie lenixa

Siln ⸗
xuria in eiseſt tanto caſtigatioꝛ ẽntò pomi⸗
qᷓ; qinbumbet gennbo enam imperare / Emm̃
nis gloꝛie ſed ꝓpter glaritatem ſelicitans
eterne/Sipꝛo iuis peccatis hunnlianset
oꝛationis et miierationis ſacrincium doeo

bute: e . 35.Xπ

niã nõ nempunatinnatalis. a ſpez

holr⸗
elie

ſai
akuoꝛ nece

ncenus
(lergoken
dopatetg
lenekcion⸗
Agitureirs
nisQle.
Pobpe
ſcbiec'd
Cordſsel
gitt
deexenn
eu nnt
imntann
ſinnentans
onteslerfe
tunfentinmg
FPthisgauune
pbosnmaln
Cliovnin Dik
ſeſvocteten
Udvisren
b. Bipei
Ur recit n
ſotarſeuen
Kiaiſrne
Wöinelpgenn
Whuſeſtben
Wondudnan
Khrtdisa
—
Lergenne
Unpimr ſ
oliurait
eferhibino
Iswlrebue
Dlingium!
ponoranran
(pelrentiai
NRlocts ſacri⸗
„gneſunri
lemerarn
Berſaniin
induunet
Manmenmnt⸗
cit nd⸗
Mlsgen
egtoeſlos
allin dai
Oiczaroe
Ageſecnn
(,,

le.

„

m. Neimn di
Aencſiän
cboaſsrctum
Milenorse
Upni Sianienn
Tonſtanannsnr
ſerütmanian

SNordediſick

Dmnusetpeinn
lindisis ſchin
Wodrmthien
wipeliin
tadterten
Rezenmn Neii/

70

od .

ſ idrd
nn. n Nn
5SNTIe ſEͦ
1s ubmri
misbun hterſen
Mymineseſeln
Netnenadie
Id'Naiti
õ
rminitt k
an ſ

no Taroifl

We

Fin
ro/ X ne
ntgumi eet⸗

mmmeuſlichi galiũ poꝛtione contẽtus fuit. alũ ciuem
Ertcinn Dicẽs eſſe cui nõ ſatis eſſet idem.quod cete
ca d b rrn Cr, P-
Ca.- .,
4 * 7

Ecit ergo ſlelinãdus. Eſt reſpublica vtplutat
clv placet coꝛpus qdðdã diuini.qð numeriſ l
beneficio animat. et nutu ſumme equitatis

cultum ſun. Diſciplinã officialiñ et poteſtatẽ
et effectũ et tecnonẽ ſu
Quid vis rectiſſime geres. ſi nõ receſſeris
ateipſo. Si pꝛimo te ↄpoſueris ad virtutẽ
recte ꝓcedẽt vniuerſa. Iſta aũt quatuoꝛ
ſic extedit ſeu explicat Helinãdus.¶¶ Quo

Vro ĩpolare nõ negligunt.hec omnia Aug.
vhi ponit vigintiquatuoꝛ conditiones.
Nataͤdum De — F. ir.
quatuoꝛ neceſſarijs rectoꝛibo ⁊ reipublice.
ꝗqelicit Helinãdus lbuſtoꝛi
plutarchi ad i

heo

graph? e

blica vtplutar

agituret regitur. q̃dam moderamie ratio/

nis Que.n.ad religionẽ ꝑniuẽt anime viceʒ
habẽt.pꝛinceps caput ẽ huius coꝛꝑis/vni
ſubiectꝰ deo. et his qͥ viceſ dei agũt in terris
Corcdis ant locũ ſenatus obtinet/Oculoꝛꝝꝛ
aũt ⁊ lingue officio et auriumſſibi vendicãt
iudices et pꝛeſides ꝓuinciarũ/Officiales ⁊
milites mambo coaptãtur. qui.ſꝑ amſtunt
peꝛincipi/ateribo aſſimilãtur q̃ſtoꝛes ⁊ cõꝗ/
mẽtarienſes.nõ illi qͥ carcerib- Meſunm Sʒ
comites iteꝝ pꝛiuataꝝ ventris.et inteſtino
rum ferũt imaginem/ edes agricole ſunt bium ẽ. SZamus vacua temeraria petino eſt
/Ex his ꝗ̊ quatuoꝛ ſuni qᷓ plutarchus pꝛin/ Apud aduocatos.et ipᷣm ſilennũvenale eſt

diuerticula curiarum. tot cerberi

ris eiuibus. ſ OQuo ad tertiũ.ſ. de ptãte et
Diſciplina o

icialiũ. Hilyil iniquo viuiti cõ

ſiliario ꝑninoſius Simm cuſtodia lerua coꝛ

tuũñ.quoniam exr ipᷣo vita ꝓcecht. Conſilia⸗
rius.ſ.aſſimilatus eſt coꝛdi.Eſt ergo ꝓin⸗
dẽdũ poteſtati.ne conſiliarij indigeãt. neue
alſł᷑ena imoderatiꝰ ↄcupiſcant. Pihil ſceleri

us q amare pecuniã. Hic.n. animam ſuam
nalem habet.H5 oſſ at in coꝛde.i. cõn⸗
iario.ſed etiã in ventre et in inteſtinis rei⸗

publice.i. qſtoꝛibus et cõmentariẽſibo. Hec
rõ ſeruanda inlateribo quo q.i.tlli qui pꝛin⸗
cipi ſꝑ amiſtunt. Nam a cõuiciu moꝛes fon·

mãtur in wmib pᷣlatoꝛum et pꝛincipũ/io

die omnia venalia ſunt. fruſtra apud curia
les de tẽſtimonio conſciẽte.dexenuſtate mo

rum de toꝛrente eloquentie.miſi pᷣcio inter/
ueniente confidis.Ego eni credo me vichs
ſe oſtiarios crebero durioꝛes.Apud inferoi

tñ cerberus. vt aiũt vnus eſt.ſed quot ſunt

familia aut moꝛdet aut latrat. Detꝰ ꝓuer⸗

cipibus inculcare conatur.ſ. reuerẽtiam dei//Cauſidicoꝝ lingua damniſicata eſt. niſi eã

ad pꝛimũ.ſ.reuerẽtiam dei ſic ait. OJiro mõ

deus intelligenn am ſui ſic infundit vt ſub⸗
trralat ſic ſubtrahitvt infundat. In multis

enim multipliciter lucet. Eſt añt a maieſta⸗
te mirabilis.a ſapientia venerabilis.amabi

lis a bonitate. Ethic eſtfuniculus tripler in

ter creatoꝛem et creaturã.qui faciliter non
rũpitur.ſ.vt timeatur. onoretur. diligat᷑
olitur aũt deuſ dupliciter. affectu.ſ. mẽtis
et exhibitione coꝛpꝑis.ſ.p reuerẽtiã in ꝑſo⸗
nis lrehugatin ꝑſonis quidẽ in his.qui
diuina iura miniſtrãt. deus pꝛe ceteris aut

lonoꝛatur aut ſpernitur cũ.ſ.ipi ſpernuntur
MReuvrentia in rebo ↄſiſtit.aut in coꝛpalib⸗

vt locis ſacris aut ſacrificijs ant ĩ ſpiritua/

libaque ſunt iura q̃ ſacris rebus congruunt
e emerari ſacrilegiũ ẽ et moꝛte expiãdũ

NReꝝ ſacrũ immunitates ↄuellere.inſurgere
in deum eſt. ¶¶ Quo ad ſecundũ cultus ſui

maxime in tẽpantia ↄſiſtit. Oarcũ catonẽ
eodẽ vino.quo remiges contẽptũ fuiſſe tra

dũt.Cqius curius ſabinoꝛũ victoꝛ volens
agros ſuos ex ſenatus cõſultu ampliarijgre

itoꝝ. Deniq; ait

vt dici ſolet fumb argẽteis vincias. In le

ge ſcriptũ eſt. Auſte quod iuſtũ ẽ exequeris
Tege quoq; iulia repetũdarũ.mũ era iudi⸗
ces acciꝑe ꝓhibent In epla tñ Seueri im
patoꝛis vetus ꝓuerbium eſt. Nec ſꝑ nec ab
omnibus.ſ.munera accipienda. Nã valde
eſt inhumanum a nemine acciꝑe.paſſim vi
liſſimum.ꝑ omnia auariſſimũ.

diolanenſis eps de talibꝛ. Publicanus.i.pu
blicus e ractoꝛ caput eſt rapine.exviolen

tie pꝛedo ſine pudoꝛe. medicus erterminij

immanioꝛ furibus. Nam fur laqueos legis
timet. hic q cqd fecerit legẽ vocat. Qus eo
iniquioꝛ.qui verbis iuſtitiã dãnat.⁊ armis
innocentie ſpoliat.vulnerat.occidit innocẽ
tes.lege vtiq; legẽ perimit.et dũ aliosvrget
ad legò a lege decidit. Publicanoꝛũ amaxi⸗
mo vſꝙ ad mĩmũ cõcuſſioniponꝰ q; iu⸗

ſticie vacant. et ita in populũ debachantur

vt quod reliqͥd vnꝰ.alij nõ morẽetr᷑ auferre.

tãi;ᷓ ad hmõi inſtituti ſint. vt reſiduuzʒ lo⸗

Kaut

cuſte comedat euc eDuiſaiſi ceſar?.miſi in
omnibus acquieueris. ceſari contradices.

e equitate in iudicãdo inquit Helinan) .unαοαπ. Wι 35
dus. Equitas eſt. vt iuriſerui aſſerunt. reꝝ 7

conueniẽtia.que cũcca coequat et in pari⸗

bus cauſis pia iura deſiderat. lex vero eius
interpꝛes eſt. In nulla re tñ bodie offedunt

ſeculi wo:eſtates in iudicijs.cum tamẽ ſcrip⸗
tũ ſit. Juſte quod iuſtũ eſt exeqtlerige:ſind

AAGο ſir -n — „ ℳnnA

„*½

ce exactoribus egregie ait. auretius me⸗

fr

—

.
. „*
*%
.„

LTitulus Zerclus

”J”Mʒ anin
anpypſongrů vel munerũ. mox vt ti exterminare debet. nõ erat in lege mẽgo fa⸗ icois
eteptione b on naiuſta de vrrac parteſe/ cienda. Et ſequit ibi. ſ. Heu. xvij⸗ Hec po⸗/ hnn
ras ſententiã. Nam dũ cã anceps eſt. ꝓte⸗/ pulum reducet in egiptuʒ.i.inferioꝛes non ſenpwit
landa eſt ſentẽtia.qꝛ feſtinata iudicia pari⸗ coꝛrũpat plo qꝛ ↄponit oꝛdinatlòeꝛbis anilemc
„* unt penitentiã. Si igit in iudicando piculũ regis ndetemplnjner ſic inflectere valent niin
vitari nõ poteſt. nihil vtilius q; differre. SZi ſenſus humanose dicta. vt vita regentis. lirone⸗
autẽ alterutrius ꝑiclitat vtilitas.et rei Aſ/ mobile ſemꝑ inutat ee pꝛincipe vulgus Et Ckaften
ficultas moꝛã non exigit.iniqͥſimũ eſt iudi ſequit ibi/ec habebi vxoꝛes plurimas q̃ᷓ ſoe pind
cium ꝓtelari. ¶! e milinbo videamus qui alliciant animũ eiuscũ in alijs plures vvo uset
manus appellant᷑.nullus eſt vt ait Degeti res eſſe vnius licitum fuerit. vt in abꝛaam nunin
us renatus quẽ opoꝛteat plura ve melioꝛa et Yacob.gratia ꝓpagande pꝛolis.et fide/
ſcire q; pꝛincipẽ. Chꝛiſtianus pꝛinceps mi lem populuũ dilatandi in regibus ppetuo ob spere
lites magis a fide ⁊ moꝛib/qᷓ;ᷓ a viribo debet tinet. vt ſit vna vnius⸗7 ultominus licet Murtend
eligere Hoſtri aũt milites hodie ſic ad bella ei foꝛnicari vel adultetari. vel q̃libet ſtupꝛa ſöerk
quaſi ad nuptias dealbati pcedunt. In ca,/ cõmittere. Quõ em̃ hec crimina puniet in
ſtris ſermo eſt illis de cõuiuijs. in conuiuio alijs ſubiectus eiſdẽ/Et ſequit ibi Hec ha⸗ Cpi

tearmis. Cato militẽ non dicit.niſi qᷓ cũ ſa bebit auri immenſa pondera. Quid hic di⸗
oramento ad miliciã iã cõſecratus eſt/Eſt cunt qͥ dño ꝓhibente aurum ⁊ argentũ ſibi
aũt pꝛincipis ꝓuidere in pꝛimis. ne miles tlxſauiʒãt.qᷓſtum ex calũnia facienteset q̃
ſuã ꝑdat innocentiã ꝓ defenſione reipubli rentes abundãatiã ſingularẽ de multoꝝ ino/⸗
ce.ſine qua reſpublica ſalua eſſe nõ põt So pia. nec mirũ ſi regi nõ licet habere pꝛiuatg
lus ille pꝛinceps eſt bonus et iudex incoꝛru ſiſcalia.cum nec inſe ſuus ſit. ſed ſubditoꝛũ

ettegne

—*
—

ptus.cuiꝰ ſentẽtia ex cõtẽplatione aſſidua Et ſequit᷑ ibi/Hoſti; ſederit in ſolio regni 1 t
imago eſt eqtatis. Cũ ergo milites ſint ma ſui deſcribet ſibi deuteronomiñ legis in vo⸗ .
nus coꝛpꝑis publice poteſtatis.et illius pꝛin lumine.Pꝛinceps iuris nõ debet eſſe igna⸗ ſand
cipis manus ſanguine plene ſunt. cuius mi rus.licʒ mult? gaudeat pꝛiuilegijs. necpᷣtex S
lites et officiales vel innocentũ ſanguinem tu milicie legẽ dñi ꝑmittit᷑ignoꝛare/Sedet di
fundunt. vel innocentes oppꝛimunt. Hu⸗ pꝛinceps chꝛiſtiamſſimꝰlegib ididi. nec de N ühenn
iuſmodi pꝛincipis oꝛatio nunq; exaudien/ gdignet᷑ pꝛĩceps ſacros canones imitari In hänſ
g eſt. elemoſina deo nunqᷓ; reptanga⸗ utilis em̃ eſt oĩs cõſtitutio pꝛincipis ſi nõ Numtn
NHlnimũ eoꝝ q̃ habere iubet Plutarchꝰ pꝛin eſt eccleſiaſtice diſcipline cõfoꝛmis. Et ſẽd Wamt
cipem. eſt amoꝛ ſubditoꝝ. Codrus em̃ ælthe tur/Mget in ea oibus diebus vite ſue. Eſt ſuga
nienſiũ rex ꝓ victoꝛia populi ſui ſeipſuʒ tra ergo pꝛincipi neceſſaria ꝑitia lraꝝ. qᷓ die dei nn h
didit. Nã mutato reg? habitu ſarmẽta col legeʒ nõ legerit nõ ei dies vite eſt. ſed dies nin
ligens.caſtra loſtiũ ingreſſus/a muliere.qm moꝛtis. Et ſequit gonelene⸗ coꝛ eius Mncmr
falce in iurgio pcuſſerat. interfectus ẽ. Hũ in ſuꝑbiã ſuꝑ fratres ſuos. Nunq; humili/ gun⸗ n
⁊ illud poeticũ. Et iurgia codri Ercn du/ tas ſatis videt cõmẽdari pꝛincipibus.quia Kelin dime⸗
ceęe romanoꝛũ ſepꝛo ſuis exercinb moꝛti de difficilimũ eſt vt gradus honoꝛis nõ pariat eumaſpäland
uouiſſe pcelebꝛe en Eiimns ceſar dicere ſo tumoꝛẽ in anio pᷣſidentis/Carqͥnum a re⸗ hutinhunen
litus erat.dux qᷓ non laboꝛat.vt militibo ca gno ſuꝑbia deiecit. In iure romano cautũ aebtts
rus ſit militẽ neſcit amare.neſcit humanita eſt. vt quis ſe facilẽ in adeundo ſe pᷣbeat. c5 Kenh
tem ducis in exercitu. Idem em̃ piſtoꝛeʒ in temni aũt non ſe patia Pꝛincipes.vt me⸗ Mdfinm g,
vincula cõiecit.eo ꝙ mehioꝛẽ paneʒ ſibi ;ᷓ dici nunqᷓ; debent grauibᷣ vti remedis niſi püsllenſunt
militibo in mẽſa poſuerat. Hec oĩa Helina/ cñ leinũ beneficio deſiderata ſanitas deſpat᷑ ALeinaminſtze
dus. qͥ etiã de moꝛibus pꝛincipũ airMmI DNüclaudianus. Sis pri pꝛimis. ĩ fite ux Mnacd yind
nus cõſtituẽdo regẽ faciẽs ſermonem ppło ſtus et hoſtis. Nam cñ vincamur in oĩmi mzolb .
ſuo. Deut.xvij.c.ait.Cũ fuerit rex nõ mul nere dato. Sola deog eq̃t ſꝑ clementiano. . nnerdn
tiplicahit ſibi equos.quoꝝ.ſ.numeroſitate bis.Sequit᷑ ibi/E 5 Renn en n ptem Rck⸗ „ . Wlitcniſt
ſit ſubditis oneroſus. Equos multiplicare ram aut ſin iſt?æam. Declinare ad dexteram inged
. eękeeſt plures q; necemitas exigat. vane gloꝛie ẽnon dei gratie ſed ſibi tribuere velle.quod ſoöͤdheſt
cauſa vel erroꝛe alterius cõgregare/Oula rectum eſt Hel declinare in dexterã vel ſini * oge Fm
tomin“ꝰ ergo licet ei multiplicare canes aut ſtrã eſt ꝓpler eoꝝ felicitatem.q̃ apꝑtuntur ünſinenn
volucres rapaces. aut beſtias truces. autqᷓ aut ꝓpter eoꝛũ infelietatẽ que fugfunt᷑ pec tnn nl
libet woꝛtẽta nature/e hiſtriombo autẽ ni cEeld dexteram declinare eſt virtunib- ine nn
mus. ſcurris. lenonibo et meretricibo. et huꝓ ipſis vehementerinſiſtere. et in ipſis vtuo⸗ . l
. iuſmodi ꝓdigijs hominũ q̃ pꝛinceps potius ſis oꝑibus que in modo cõſiſtunt modum ebe
C-s lrs X* -- s - ð Ml
6 &; Ac. .— .
—„—☛n .
„ 9 4
„ . 4
● 6
2N .

nics —
den. Mintteann
meoaefte
n Moob
Kamnyugn

EDe

onden Qulic⸗
Mummm genniß
znänafceenene
ulmi dnloren
lenhalnet
insſtſeiſudain
ernſclone
õ
enprniegeng
Pmimnignennecn
vosuurmi
ſtimmgmhüfii
iplinirn
us detlsnll ,
miapinnkin d
ndies et d
Hnekruer er
os Monöön
nümnrahbeg
õ
Henadmetile
panai

ridnuimuinſ
snininsiini

mathaif.

nmriſheeid
Siemgend

—?ͦJ”ÿMU

Capitulũ

erxcedere. Et pbus. Caue quod eſt nimiuz.
Ois em̃ vehementia ſalun inimica eſt et ex

cenugoĩs in culpa. Bonarũq; rerũ conſue⸗
tudo nimia peſſima eſt. Oñ Salomõ Holi
eſſe nns iuſtus/Ad ſiniſtrã snucclinat qͥ
manſuetudini nimis indulget/NHel ad dex
teram qͥ amoꝛe, ad ſiniſtrã qu odio ad iudi
cãdũ mouet/Et ſequit᷑.vt lõgo tꝑe regnet
ipſe et fihus eius. de Nirtute nanq; parentũ

ſepe ꝓtendit᷑ ſuccemio filioꝝ.et urcecenl h ligi pñt/Sʒ er ols ptãs a deo e oꝛdiata. ODñ

tehcitas ex decedentiũ imquitate ꝓced
Juxta ilud. Imuſti diſpexibũt,. et ſimul re
iquie impioꝝ interibunt. Bec oia lelinã⸗
dus. Dt de ceteris taceã quantũ dilexit deꝰ
pater rempublicã qui ꝓpter eã filio ꝓpꝛio
nõ ꝑeꝑcit ſed ꝓ nobis tradidit illum.

Capitulum ſecundũ de wminio ciuitam

et regnoꝛũ quõ ſit introductũ.

E dominio ciuita
tũ ⁊ regnoꝝ quõ introductũ ſit et
quõ trãſterat᷑ ⁊ trãſatũ ſit de vna

ciuitate ad aliam. ſeu de vno dño ad alium

Dñm.vel quõ licite acqͥrat᷑ vel etiã pdatur.
NHota circa huiuſmodi.q̃ vonit To.an.ĩ no
uel.in.c.qð ſuꝑ his. poſt Inno. et Hoſtie.
nerit a pꝛincipio res et poſeſſiões in nul
lius his.niſi dei.erideo occupãni cõcedebã

tur a iure.Et dictũ eſt DHeut.xi. Ois locuis

quẽ calcauerit pes veſter. veſter erit/ſʒ exè
ſemel occupata eràt non licebat ea alijs oc
cupare. ꝓhibete h̊ lege naturali.qꝛ vmicui⸗
q; dictũ.ne ſaciaraliſ ſibi non vult fieri.
vt in pꝛin. decretoꝝ. Et ꝓuer.xxij. He trãſ

grediaris terminos antiq̃s quos poſuerũt
pfres ebuarhten pꝛimi parentes ᷣ
minia ſpãla ꝑ diuiſiones inter eos factas.
ſicut apparetin Abꝛaam et Loth. quoꝛuzʒ

vn gecepit ad dexterã. ahꝰ ad ſiniſtrã. Geñ.
Fii ug wies vᷣo tanqᷓ; ſunſerni nuliꝰha
Pun dñuum añ ius gentũ. Natura em̃ oẽs
lvĩes liberi ſunt.inſti.de lib.ꝭ.i. Auriſdino
nẽ etiam iuſtã et cãm lego Dbi dĩ gladius
datus ad vindictã maloꝝ et laude bonoꝛũ
N ma. 1 olx. c. ſolite/Sʒ quõ ceperit neſcio

—

mꝛte niſi qꝛ deus dedit aliquẽ vel aliqs qͥᷓ fa

cexent iuſticiã ſuꝑ delinquetes. ᷣm Anno.

dẽ tñ videt᷑ h̊ notare.i.qͥ tpe ̊ ceperit. de
fo.cõ de.c.licet ſuꝑ ver.imꝑio.qð dic vt ibi
notat Oʒ de ure nature vt etiã dirit inno
prfamilias ſuꝑ oẽʒ familiã ſuã uriſdinone
babuita pꝛincipio Gt h̊ reipicit cretii n/

iij. ellij. Ouo iſta noiaſuis hocdie nõ haè

₰
-— = -A.
4

leant niſi in leinbh. vt. ff dwe fur. l. ſec inde in

gimus. Patʒ er pmiſis ꝙ poſemnões. dina

tra legẽ nature veccabãt.puniti ſunt a deo

oès ? dolatras punire põt et delet. NHatura

.
„
2

Secundũ

fi. C. De pꝛima wote. ↄgruentius / Hoc aut
EELE ₰— M 4
certũ ẽ ꝙ ipie de p ſe a pꝛmncipio lunſdino⸗
nẽ exercuit. et iuſticiã fecit in celo expellen
do angelos. ⁊ in paduio expelledo ſviem. et
in mo mittedo diluni. ſicut ꝓbat᷑ de pꝛio
Eʒech. xxviij. Aia.ruij. &t de ſco. Ben ij.
Eede tercio Beñ. vij. ca. Et multa ala ſunt
exẽpla qͥ in diuerſis loc ſacre ſcripture col/

qͥ ptãti eſiſtit dei oꝛdinatõi reſiſtit Ie
ctionẽ aſtituunt pꝛincipes ſup vies ſic ptz

in Saul..Reg.ix. ⁊ mult alijs. viij.q. i. Iʒ.
7.6C. audacter, in mł alijs.c.⁊.xciij.diſ. le

iuriſditões ꝑñt eẽ ſine pctõ apð infideles
Hec em̃ nõ tm ꝓ fidelibo.ſʒ ꝓ oĩ rõnali cre
atura a deo ſunt oꝛdiata.qᷓ ſolẽ ſuũ oꝛiri fa
cit.nõ ſolũ ſuꝑ bonos ſʒ etiã ſuꝑ malos.oia
volatilia paſeit OTat.vi.pᷣs. Aui dat eſcã
oi carni/Jõ dicẽdũ ꝙ nõ lʒ ſine cã uſta fi⸗
delibynec enã papa auferre indelibo poſſet⸗
ſiones ſeu dñia vel inriſdiniões iq̃s tenet.qꝛ
ipſa ſine peccato pomdẽt. Nñ et iter pcepta
dñi d indiſtincte Exo.xx.HNõ furtu facies.
in qᷓͥ oĩs rapina oĩis violẽtia ꝓhibet. vt patz
riiij.q.v.c.i.et ſeq̃nnbi vſq; ad.S.Cõtra in
Exodo/Credim tñ imo ſcimꝰ ꝙ papaẽ ge⸗
nerał vicariꝰ ieſu chꝛiſti.de trãſla.epi.C(l.⁊
ij.et etiã ſuꝑ oẽs ifideles. E tem̃ chꝛił ple⸗
nariã recepit prãtem. Dñ pᷣs.Deꝰiudiciuʒ
tuũ regi da.et iu.tu.n.re.Et math.vl. Da
ta ẽ mibi oĩs ptãsĩ celo et ĩ terra.HNõ vide
ret᷑ diligens ſeu ſapiẽs pr̃famił.niſi et vica⸗
rio ſuo.quẽè in terra dimiſit.plenã ſuꝑ om̃s
dimiſiſſet ptãteʒ.vt ptʒ in eo qð dt̃ de hmi

cidio.c.ꝙ bũam.li.vi. Yõ et dr de papa ꝙ
nõ ſolu hʒ ptatem ſed ⁊ plenitudiue ptãtis

de vſu pal. c.ad honoꝛc᷑.qꝛ Petro et ſucceſ
claues dedit regni celoꝝ dicens. Qð

cũq; ligauerꝭ ⁊c. Oues aũt nõ lunt fideles

ſed etiã innideles ꝑ creationẽ licʒ nõ ſint de

et iuriſditione d iure. hHʒñ de factoEt ꝓbat
ſoc in eo ꝙ legit᷑ de elec.c.ſigniſicatt.de ma.
et obe. ſolite. et de iudic. nouit.
ptãtem quã hʒ papã dicendũ è.ꝙ getiles et
ſi nõ hñt lege niſi nature ſi tñ g ipiam legeʒ
nature faciãt.licite ꝑ papam pumriponunt

gr. Beñx. Dbi hales ꝙ ſodomute qꝛ con

ouili.vñ a ſequit.ꝙ papa ſuꝑ oes hʒ ptateʒ

Hñ cu iudicia dei nobis ſint exẽplaria.non
occurit ratio quare papa ꝗᷣ e chꝛut vican
B nõ ponit et eveat.dũmõ facultas amſt.iõ ⁊?

mopa )Ce C n . ere. 9
CS —Kl;d.n 6 murIn. RſenG”

3

Titulus Tercius
le eſ eĩ vnũ a ſolũ deũ colere et ns creatu tioni ſubſuntjet etia eos in totu extingnere nn
r.a8. Ange eſt etiaz papa iudicat punit iuriſcitione 1 cominid 45 ſup eos Haher faimee
iliudeos. ſi cõ tra legè facit in moꝛalibo. qũ ſed h̊nõ niſi ex magna cꝗ. Debet em eos qt Getloce
plati eoꝛũ ipſos nõ puniũt:et eo mõ punit tum põt tolerare. dumnd non ſit piculũ chꝛi G
ros. ſi cötra legẽ ſuam lereſes inuenignt et ſtiams. n Exinde graue ſcandalit gneret. cmeüeni⸗
bſeruant Et hac rone moti papa Gꝛeg.er licet enã infideles peiſe non cogant ad ſdẽ ioritirora
Aino. iii. muͤdaueruͦt cburi ibꝛiͦ queu⸗ oes ſunt llere arbitrio relinquech et ſo⸗ mnite
dei vocant Chalmuth. in ů mite bereſe? cõ la dei gra vocent ad hdẽ. xlv. viſ. d iudeis. cplrite
deunin illos weerent ulas bere, xriij : v⸗ad fide Hoin pupe mädare infi inis
ſes velſeruarẽt/ OHe libꝛo illo videre poter? de b in terris ſuis ſue intiſditionis euã Aanrer
in diſputatione Petri alfonſi et hiſto. ſpec. gelij pdicatoꝛes admittat. Nam cũ oĩs ce n
in xxvi,ccxxviiſeetſequen/ De cheiſtianis atura rönaliefa cta ſi ad veum laudanduz. mmti
ne paeos iudicare põ iuxta illud. pᷣs. audate dñm oẽs ge nunnlul
non ẽ dubiũ ꝙ papa eos iudicare põt et pu ud. Pps. audate dvum oés genſes. 7 lentin
non ſi cötra legem euangelicã faciant. vel itep. Oie ipſs laudet dõm. Certuz eſt fi ieivg
als grauiter peccẽt etiã tpaliter vtpatet in pagam pᷣdicatoꝛes ꝓhibeant pᷣdicare peccat nune
eo. qðᷣ no. in c. licet. et de iudi.nonit. S.l. Et eo a papa ſunt pumẽdi. vt ſupꝛa no. ieil z1
uib ofmitat paupa aliqñ penas iuſias 2 te (In oibo aur pdictis caſpus etin omnibu⸗ aeren
Itns oib pdictis inſerédas. vel qꝛ faculta ais in qbo pape licet alid madare infideli n le⸗
* t&nõ halet coercdi. vel ꝓpter ꝑicula ſcã/ busetcõpellere ſiue punire ſi non oleclant en
: gala q incumbunt. vel euenire retinent. vel papæſolus a nuliꝰalius niſi de iure ſuo con E
qꝛ multitudini parcit. de temp. oꝛdi. c.ij. de ſe⸗ deret lellũ eis indicere.et cõtra ipſos ſe anae
cle. exrcõ. c. latoꝛ es Eit tñ poteſtas faciendi culare bꝛachi inuocare z Pira ae ſicut gegren
fe apud den. O aũñt papa illis qͥ vadũt ad dicit aplus.i.ad Coꝛin. v. c. Hihil ad nos teani
vefendendũ vel recuꝑandũ terrã ſanctã dat e bis foꝛis ſum . d auln So. wun6 llitualtl
indulgentias.et etiã infidelib terrã illã voſ/ excõicando vel ad fidẽ peiie cõpellẽdo cim ati

ſola gratia dei vocãdi ſunt.xlv.diſ. iude⸗
is. Zlls aut ſi nos velĩos pturbent ſeu in⸗
qetent ſeu bona noſtra occupẽt. multumad
nos. q dic vt legitet notat æ diuoꝛtijs. c.
gaudemus.5.i. 2 in pmimis g dibned Sʒ
dices exquo licet nob reperere terra ſancta Nbdi
et alias regiones q́s impatores olim acqſi inune
uerũt et ſibi ſubiugauerut. ꝓ eo ꝙ impato⸗ hnl
res ſemel in eis dnati ſunt. quare non licet mnzi

ſidentib bellũ indicin licite facit papa et iu⸗
ſtam cãm habet. cum illa terra cõſecrata ſit.
natiuitate. conuerſatione. et moꝛte dñi nĩi
ieſu chꝛiſti. ⁊ in q̃ nõ colit᷑ chꝛiſtꝰ. ſ̊ Oaclv
metus. Dñ q;uis in fideles ipſam poſſideãt/
iuſte tñ exinde expellunt᷑.vt incolat a chꝛi⸗/
ſtianis et ad ipſoꝛum dñiuʒ reuocef. NPã ?
pᷣdicatione aploꝝ et iuſto bello victa fuit ⁊
acqͥ ſita.et ab impatoꝛe romano poſt moꝛ⸗

ſaaapllen
NNN

tem chꝛiſti. etideo papa röne impij romani co mõ infidelib repetere tota Italiã 2 DPi Mumun
q obtinerpõt et velet ipſam ad fuã iuriſdi ſpamiã in b olim dñus habueruͦt/ Hſceo lünlit
tionem reuocare. qꝛ iniuſte abullis q de iu/ Rem har terrarũ cũ pr ls ſuis ouerſi ſunt. nunaſin⸗
re loc nõ potuerũt facere. noſcit ſpoliatus (aſemur iñ.ꝙ ſi pplus alicuius magmi pein unumpnii
Erbeers ſuſtteirin oibd alas terne in abus , cipis infidelis cõuerteret ſed vñis ininſide grnint
nonnunq; romani impatoꝛes inltue litate ſua pmaneret bñ poſſet papa ſup fide W
kabucrune AMer obllarſidiea eccleſia nõ les iuriſdinonẽ et dñium relinãre oño in fi⸗ amen vide
balet inpium niſi in occidete. xcvi. diſ. Cõ eli. ar. lad Chi. vi.in pꝛin. Sed ſi chꝛiſtia mnoꝛetoſs,
ſtanninus. qꝛ illud lo quit q̊ͥ ad ꝓpꝛietatezʒ. nos grauaret miuſte poſet ipm compeſcere nſtiioden
ſecus quo ad tuitionẽ et defenſionem. Hoc vt dictum eſt. ſec et ꝓpter periculü fidei vel lnemam
em̃ certũ eſt. ꝙ vbiq; vnus gladlalteri aſſi/ etiam eoꝛundẽ ſideliũ poſſit cogi dñs ad re ſkonniinfis
ſtere dʒ.pᷣcedit tñ ſpũalis.vt pt᷑ et ngr᷑̃. Dñ cipiẽdũ pꝛeciũ vel cõmutatione .infia e iu † kanibtng
pst ſupplere et punire tpalem negligentiaʒ deis.c.fl. Hã ſepe qs amittit res ſuas ſiſe teſacticr
et delictů. xcvi. diſ. 3 s dubitet. Poteſtetiã culpa ſua. licet nõ ſine cã. puta fauoss liler. mnne
papa amiſtere regi Hieruſalẽ ad quẽ ſpectat tatis. . ui.cau.ſer.acci i. lber. Terer . Gunainserd

de lure ſicut credendũ eſtexq̊ cõtrariũ nõ ap totũ.et multo ſoꝛtius fauoꝛe nidei et o funtguie
paret qᷓmimo et contra alios infideles. etſi- nis. qꝛ ſumms Rtn q pipſa facit. ff. derelii ſiffſ

DHiximus ꝙ mſideles te⸗ etnſnſct

nõ teneant terrã in quã iuriſditionẽ habue gi. ſun plone. ¶¶ Di⸗ 2
runt pꝛinapes chꝛiſtiani. etpõt tamẽ papa nent pncatoꝛe ſidei admittere nundd enghneti
iuſte ſacere pceptũ et conſtitutionẽ. ꝙnon et eodem mõ chꝛiſtian tenent re he phi⸗ nis Meen,
moleſtetiniuſte chꝛiſtianos. q eopiuriſdi? catoꝛes Sgacvmen. vtic nunc; eodlem mürrnn
* r A20 44 4ar “ „ „ . 2 3 ar
Prt Pee PNer Fs er e see⸗d r rra⸗ wer
. e e erertr onuras r Xsſtrs
on. Pr r nKe α 2₰ K, .26
grr ST VO 4.1 Ade l 1ſle⸗ Cd.
☛nm ☚⏑
„D .
£ . 1
2 RM
. .

äl S è

Capitulum Secundũ

mnünnfnan n5. jmo nec vllo mõ. cũ em̃i ꝛeet ctus eius. Huiuſinodi autem regni et ſa
N mõö mo aamo üei e nendeſt dotij pꝛincipatũ verreruñ cõmiſit Rlmna dei
Ar iiininno etnosin ver r. ar. in eo ꝙ legi Petro et ſucceſſoꝛibus eius.vt patet
Nongrne eſt ꝙ ad imparia iudicemur. ar. in eo if et notatur e xtra de lvomi.c.pꝛo hu
nonftitich r et notat᷑ de diuoꝛtio.c. qᷓto. S.ſi em̃ alꝰ qð legit᷑ et notaturextra dxej rabile.
tur etnotat de dnoꝛt10. . Brn. de mam.li. vi. et qͥ fil. ſint legit. per venerabile.
eſancäihien ter. ¶¶ Sʒareres quõ põt eccleſiggomana mani. li. vi. etꝗ fil. Eie⸗
noncognegegg ter. ¶Sxter 4 ſtiani licite tenere ea. Htionibus per ofum- etmarime ver. ⸗
W et alie et etiã ali̊ chꝛii ir cü impatoꝛes Tnce conſtanter aſſerimus. ꝙ de iure inf⸗ S
Noningniie q̃ tenẽt in occidente aliubi. violentia oc del&s debent ſubijci fidehibus non econuer⸗
En dil diulee rromani ibi omnia cu arinis ꝑ de tenu ſo. t per id quod notatur de iudeis.c.
nnan K ſe Eiit ſeut. ꝙ mala fide tenu ſo. vt patet per id quodn 5 29
mſchamichef cupauerũt. Etita conent. ꝙ malande lenu 10. ltoꝛũ.et.c.etſi iudeos. .inhibem
Weinnſtinan in jerbigᷓ nt vident᷑ ſuccemiſe. i. et.c.multoꝛũ.et.c.etſi indeos.S.inhiben
emnſtiine erunt. in q ethiq tenent rn Fit ſte occupa/ Conceditur tamen ꝙ inſideles qui vmini
Emmcen Reſpondeo. neſcimus. vtrü delemus va um eccleſie recognoſcũt ſunt ab eccleſia to
tutdm Mang nerũt. et in dubio ſupponefe? Arn der lerandi. quia nec ad fidem pꝛeciſe cogendi
ntnn fuerunriure ſuo annaelt te wtrim ſunt vt ſupꝛa dictũ eſt. Cales enim poſſunt
Kninſengeef violentiam miſerant dl de eie, hꝛabere poſeſſiones et colonos chꝛiſtianos
Ehleniann nia vel wnationes vel aliogcber ſtea in eteniam iuriſditionẽ ⁊ extolerantia eccle ſie
a. deos legitime ꝑuenerũt.licʒ poſtea i . „ abutunt ſi⸗
— õ nerint. et habuerũt ¶Et ſihis contenti non ſunt vel abutunt ſie
aibusetnonhe eis młtos rebelles inuenexint. et babtieri bi imputent.ſñi amittere cogunt᷑ ⁊c̃. Super
usetnamn icerunt/ Et ꝓbat loc. C. rei ven. indeis. c. multoꝝ
, e.l. c 1,6 O i. Pto. A n. 4 .1 1 tis dici
Dumire nonokde lI. n. et de tit X ele anfrg de eſe. iſ. c. et in talchus ſcilicʒ ab eccleſia to lera 1
usniſt dimeſne⸗ L... i. et in eo. q le Leccleſis ant conſtat mus locum halvre illud apoſtoli Petrni pꝛi
er chrii c martle Teuf poſſident.quia nõ cõ mi.c.ij. Serui obedite in omni timoꝛe vomi
ne Ri ꝓea que tenent iuſte woliclent. quun dᷓ ins non tm̃ bonis et mo deſtis.ſed etiam di⸗
ehtn ſtat quis añ occupationẽ dñũs fuerit. In q̃̊ none Pnund Ehimo. vi. in pꝛincipio.
.d CEllolaen kan leſie. et potiſſi e facen? ſcolis. et infra ad Chimo. vi. in pꝛincipio
ie. et potiſſime pape facier S.* mminosſuos
Tun Son zaſi plato eccleſie erſot ne ĩo. Oñ ? Quicũq; ſunt ſub iugo ſerui œmmosſuos
— õ reſtitn tio tanq; chriſti vicarie .2 2 3 arbitrenf c. et om̃es
ieeilitn da eſt reſtituti. nident. iuſte woſidentar. omni lonoꝛe dignos arbitrent ac. et omes
—— q̃ᷓ ꝓpꝛia poſſident. iuſte pomident ar. n. Alios autez inf de
aſunt n l, Eegdcleſie ᷓ ꝓpꝛia ſte poni det.et in eo ꝙ legitẽ conſimiles autoꝛitates .
Ciniosi de acq.poſ.l. iuſte poſidet.et in eo ꝙ legit q̊ nec ptãtem eccleſie romane nec womi
ipiosen ſ. de ris. C. tu. 5. i. ver. vel bis nõ les.qᷓ nec ptãtem eccleſie romanen .
en onn 1 Nittiptecad atudiennd 5d. niä recognol cuntnecolecutt indignosre
ere erciſeau alid tnurpann H Kich chmte losguterran⸗ ſanctam vel
nöriur S a vt ibi dicit. qcquid p̃t clerici paupeꝝ iudicamus. a illos q qᷣſiuerũ t occupãt v½
nebetrenidc oà Ere. ie ae⸗ e et eccle, alias pꝑtes chꝛiſtiani acq ſiuerũ
nnod Wermähk m quicqd. Dñ et pape e . er E
nmamn enablterdenent no tans genia oecunuta minfre urekeog a taen
ren nqr, ſed tanq;ᷓ cõmunia poſſident. extra de pben. impugnari.et gaper wide qð notat in
nun in meen Ratio. vt in omnibo lominibũs neceſſitatẽ ticos e pagano⸗ excõicam. Etin. 5,liter
ne migali halentibus ſubueniant. Gona autem ſere ſum. de vre in. c. exc s in pace dege⸗
Er N e alentibus lubuen l. zſſi netur. Alios aũt inſideles in pace degẽé/
fünghetnennſ ke icoꝛum et ſciſmaticoꝛũ autoꝛitate cõſtitu Tetinetur. llios an tenemus. nõ per
nen 3A, nonmm incipũ hoc concedentiũ recupan tes ⁊ etiq illos qꝗs ſeruos tener d ñpꝑ pdi⸗
ianlens Mnn tionum pꝛincipu loc concedent totũ:m bellum nõ ꝑ violentiã aliquã.led tm pꝑ pch⸗
ps nence, Wr. vli; aiſequa eita dlevwei ſnaſt/ 5 cation ẽᷓ dicimus ↄuerti deberetetſi pdicato
renerei. etienn Inno. cuius eſt łc tota glo. v 1.5209 ° z qdmittãt eos wſſe ↄveſci p papã vt
– Fraen videturꝙ in aduentu chꝛiſt oE regn gamitta eoosole Bpan un⸗ dñio
gtüinnniin nor et ene unetniſin ecrmrilli nan deliũ bitat. dbo nec reſiſtere pñt. neceſſe
n Dicn iuriſditio de iure et e a iuſta. et per patiẽtiã habeãt. 1 de facto iplox dmum
Ninnen Rern ſ anum habet.nec exrare p. ẽ ꝙ patiẽtiã habeãt.⁊ de facto ipioꝝ S
erN qui ſupꝛemam manum habet. ne ſcãt. et ſic pᷣt itelligi dictũ apłi de q̃
ſepenn e An mpor deli ſubtracta fuerit et ad ſide recognoſcãt. et ſic pᷣt ite ei „frolie
rrmmaif teſt. omni infideli ſu uerite 4 k ñ H̊ moderamie determia itelliges
er n les tuz luſta cauſa fuerit. pꝛobat nota ⁊ cũ ̊ moderamie detern
int les trãſata.ꝙ hec iuſta c⸗ K. srdgßn in ſuꝑioꝛibo ẽ notaiũ¶ Sʒ
ceipſtn ”Mẽ eſiaſtici. x. Regnum a gente in gentem qͥcqͥd ſᷣm Inno. in ſuxʒ oe e e⸗
nnun e eſac Propterimuſticias imurias 2 cum lodie princeps raniten 1 q vn
renn anil 3 . cramnelas et diuerſos volos. ꝙ hoc factũ guerraſ ꝓpꝛia cer et ab antiq̊ poiſedit/
inilin N .. fuerit. pbat de cõſti. trã lato. In loc in per? iuſte et pacſce wſide ccupet vſurper⸗ ni
rreie ſonã cꝛiſti fil dei viui.qina non ſolum ſa⸗? ali“de nouo violeter o eoꝝ petã q;tnis
aiete ſonã chꝛiſti nilj dei viui.quia n cipi hilominꝰa ſuis cõfeſſoꝛiboa eoꝝ pctꝗ q;imis
mnilin . cerdos fuit.ſed et rex.uce.i.Ecce concipi hilominꝰa ſui itbo 1 diſimulaͤrbo et ab eiſ
uigpnlne⸗ e8 ies c. vſq; ⁊ regni eius non erit fi notoꝛia palpitãt lemollnas ſeiz
Ad Necin es et paries ⁊c.vſq; ⁊ xxi. Auferer dẽè caſtra poſemões et alias elemonnas tcè⸗
Dmnsd, nis. Onde et ipſe dicit SJath.xxi. Auferef de caſtra pomn byabſoluant.i ↄns pſcribi
ne avobis regnum,et vabttürgenti faciet irn enter recipierby abloluant. ons
, N SS 49 ρne pr.à AE E* hicze belte
ſun i 4 8 1 — – -rrP. 69 L . .
mi. M GFi f ers . er, aen Zerke, . *
—A
0ι .
C

d pſcrip..fi. Quis excuſabit iſta. Ne
ciò veſwondere. Qaueant ipſi ſibi et cõſulãt/
alioqͥn timendũ eſt. ne careruatim ad infer
nos innumerabiles pplos ſeciũ ralautl
diſ.ſi papa. Peniteant ꝗ. et q ſciunt alie/
num eſſe reſtituant. Nec em̃ dimittit᷑ pecca

tum miſi reſtituat ablatum. xiiij.q.v.per to/

tum. Poſſunt tñ ꝑ veram penitennãà repari
de ſumma mni.c.i.S.ſacẽm. hec omma ibi.
Circa dominium JF. i.
aũt rerũ ⁊ vſum. Nota ꝙ JYo. de rip. oꝛ. ni
no.in ddam ſuo tractatu boc ponit.

Eñm̃ ꝙ tria circa loc videnda ſunt. Pꝛimuʒ
ꝙ nullo mõ expedit oĩa eſſe cõmunia ꝓ ſta ⸗

tu nature lapſe. Scõm videndum eſt vnde
rexꝝ dñia diſtincta ſint.Cerciũ quõ iſta diui
ſio fuit iuſta.(¶ Vꝛimũ ꝓbar ſic.illud nullo
mõ expedit reipublice ꝑ qð terre in ſoltudi
nẽ verterent᷑. ꝑ ꝗð via aꝑiret fraudibus et
malicijs.et per quod boni ſemꝑ haberẽt peiꝰ
et mali melius et ꝙ enʒ efficax occaſio nun
q; halendi pacẽ.Sʒ cõitas oĩm in repu. iſta
induceret. ⁊c.maioꝛ patet ex terminis.mi
noꝛ ꝓbat᷑ qᷓ ad om̃es ſui ꝑtes/Pꝛimo qᷓ ad
loc ꝙ terre in ſolitudinẽ verterent᷑. Si eniʒ
agri oĩbus eſſent cões ergo ⁊ agros colere
et ſeminare eſſet cõe. Sed patenn erꝑimen
to videmus ꝙ de cõibo nulꝰcurat niſi modi
cũ valde. Itẽ aut oẽs ſimłcolerent et ſere⸗
rent.et h̊ ſtatim apparet impomibile ⁊ incõ⸗

ueniẽs.aut aliqͥ et cũ frucius debeãt eſe cõ

munes.nullꝰ inueniref à vellet ſibi appꝛo⸗
pꝛiare laboꝛẽ culture cũ cõitate fructuuʒ/;

eodẽe minoꝛ qᷣ ad ſecundũ.ſ.ꝙ ꝑ loc via ape
rtiret᷑ fraudibo et malicijs.qꝛ foꝛtioꝛes plus

debito de bonis cõmunibo occuparent.mali
cioſi etiam et aſtuti cum eſſent oĩa ↄmunia
non poſſent puniri.eo ꝙ diceret ſe nõ recipe
re alienũ.ſed tãto inchgereſer ꝑ loc patʒ ꝑs
tercia.ſ.ꝙ bonis eſſet peius.qꝛ nollent acci
pere niſi neceſſaria ſibi.⁊ malis eſſet melius
qꝛ nõ ſolum neceſſaria.ſed ⁊ mulia ſuꝑflua
agsregarent/ Patet et q̃rta ꝑs.ſcʒ ꝙ tałcõi
tas eſſet efficax occaſio litigq dupliciter.

Pꝛumo qꝛ inducerent occaſionaliter maxi

mã inequalitatẽ vt patet in p̃cedennbus.
Secundo quia ↄtingeret frequẽter ꝙ eadẽ
repu.eodẽ e vel como et ſic de alijs plures
rellet ſimul vti. et ſic cũ q̃libet pari iure fun⸗
geret. qꝛ res eſſet cõis vellet qͥlibet obune⸗
re. et ſic litigiũ eſſetet bꝛiga. Sic igit patet.
talis cõitas nullo modo reipublice expe⸗
it. Qui vult de iſta materia ample vide⸗

nequeũt. vt patetin eo qð legit᷑ et notgter
3 eh/

LZercius

re. vident in. . Pol flr⸗n
pwliciam platonis.qꝛ ponebat oĩa cõmunia
viceit eniam qðᷣlibet.iiij. DPenricise Ban/
Lirca. ſecundum ·.(. ii.

vtrũ rerum dña ſint diſtincta. pono tres cõ

cluſiones. Pꝛima eſt ꝙ in ſtatu nature la⸗/

pie rerũ dñia non ſunt diſtincta iure natu⸗
rali.iſtã pꝓbo. Ampoſſibile ẽ naturã ad oppo
ſita inclinare. ſed in ſtatu innocẽtie de iure
naturahli oia erãt cõia ergo ⁊ poſt lapſuʒ cũ
eadẽ ſii. Oaioꝛ patet.minoꝛ ꝓbat.qꝛ ⁊ eo
dẽ modo fuinʒ vſus reꝑ in ſtatu innocẽtie
quomõ plus valuiſſet ad nature ſuſtenta⸗

tonẽ.et pacificã cõuerſationẽ. Sed ꝓ ſta⸗

tu pꝛimo plus valuinſet cõitas oĩm. cum qᷓ
lilet eſſet rectus et nõ occuparet de cõibus.

mſi qntum indiguiſſet ergo ⁊c. Scðo idem

ꝓbar ꝑ illud decretuʒ diſ.viij.cꝗ
1

Hciure nature ſunt oĩa cõia oibo.¶¶Secũ
da concluſio eſt iſta. ꝙ iure diuino nõ ſunt

dñia diſtincta. Iſta ꝓbaꝑ ar.pᷣdicti cane
nis. Quo iure defendunt vies.ſ. villas di⸗
uino aut humano. Onde qͥlibet penſat qð
roſidet eſt humana voluntate. Mã iure di

uino Domim eſt eangaplenſtuco eineg

Cercia concluſio eſt reꝑ dñig ſunt diſti

cta iure poſitiuo humano. Iſta paterꝑ lo⸗

c( a vunſione. qꝛ erqᷓ ſunt piſtincta et non
iure naturali nec dimino. ergo iure hũano.
Pꝛima ꝓbarꝑ illud decretuz quo iure. diſ.

viij. Aure regu pomident poſſemõ es. Et ibi

gem rolle iura imꝑatoꝝ. quis diceret. bec

villa mea eſt.

Lercio videndum ſ.ii.

quomodo iſta diuiſio fieri potuit aſiqua le
ge poſitiua. Circa quod ſciendum. ꝙ lex ad
loc vt ſit iuſta requirit in legiſatoꝛe pꝛudẽ
nam et autoꝛitatem. Pꝛudennam ad hoc
vt lex lene feratur. ERutoꝛitatem ad hoc vt
liget. Lex enim dicitur a ligando. Senten⸗
na autem cinuſcnnq; pꝛudentis ſiue ſtatu⸗
tum non liget alique.ſuꝑ quem nullã ha⸗
let autoꝛitatem. Quomodo autem in legiſ/

latoꝛe pꝛudenna poſſit ene.ſatis patèt. Sʒ

quomodo poſſit autoꝛitatem ligandi ſuper
alios habere. cum natura omnes lvuines.

equales genueru.eſt dubium. pꝛopter qd .
eſt ſciendum ꝙ ᷣm Areſtotele pꝛuno politiꝰ

coꝛum duplexr eſt pꝛincipatus. paternus. ſ.
et politicus. Paternus oꝛium halet a natu⸗
rali generanone. Eſt emm pateriuis pꝛin/
cipatus ille quo pater pꝛincipat᷑ Rlijs. Et

ν¹α ga A e,E

lit. Areſt. vbi repꝛobat

ℳ

—

ſeäherte
Pyinpnus⸗
uſcer in
ſancelre
iartinpl
ſetsürgi
ſoneſenint
Pncinsit
ntaſence
Plonvfeen
scölntall
1clemanon
gnnant
erora⸗
Pmncgunt
chaüpſe
Gſuaeſe
tonano,
ſieſediin
Cente ſort⸗
luiifſen
mumtsntrt

irnſ
liſo dwinun
Clantſunle
ſtreuremm⸗
Uunonnin
luataliatt⸗
ns
ſuni
Vonomt
Ptnibrupn
iniveint
ſpnmurifr
MMiiclenis
gattus dus
nfergore,
fmmownidu
bnoclinſtemk
ißeimdiſt
mipöteſeiſ
Kontn nop

elkkptrcg
ſppn .

uenſn
eeigo 1. Schtin
Bdfpin en gn
oiäcöoſn d

Capitulum

iſte cũ ſice lege naturali. patet ꝙ ſit iuſtus

Pꝛincipatus aũt politicus eſt duplex. Del
quna reſiqet in vna perſona ſicut in regno
Francievèreſidet in vna cõitate: ſicut in
italia. vbi vt plurimũ ciuitates pꝛincipant
Patet aũt ꝙ iſtoꝛũ qͥlibet põt eſſe iuſtus. ſi

ſponte ſe velint aliqui ſipijcere dñio alicuiꝰ

pꝛudẽtis vel aliciuus cõitatis. Yuſtum eſt
em̃ vtqͥ ſe regere neſciũt vel non pñt ſint au

xilio vel directiõe alicuius ꝑſone vel alicu⸗

ius cõitatis.illi ſe ſubijciant quo ad regimẽ
gubernationẽ.Cõueniẽtes g ab inino ali
qui ad conſtruendã aliquã ciuitatẽ iuſte po
tuerunt eligere aliquẽ vᷣtuoſuʒ vel alids ad
pꝛincipandũ eis Eth̊ vel cõferentes ei pꝛin
cipatũ ꝓ ſe ⁊ leredibus ſuis.vel ꝓ ſe tm̃.vł

ꝙ ſucceſſoꝛes eiꝰeligerent᷑.ſicut fuitĩ repu.

romanoꝝ/His pᷣmiſſis patet. ꝙ dici põt iu
ſtã eſſe diuiſionẽ dniokzdel qꝛ a patre eiui

Fiurediunotii dente. ſicut foꝛte ſecit Moe filijs ſuis poſt di
bagaröcn luuiñ/vel a pꝛincipꝑe h̊ ſtatuente.in quẽ cõ/
mn vies ſepll munis conſenſus populi tranſtulerat hanc
Meö belue prarem Panit eiii tercio mõ iuſta eſſe di
mnobnna Bing uiſio de cõmuni conſenſu eoꝝ q cõiter poſſi
mienha/ debant ſicut legii in Beñ.de Abꝛaã et loth
rdiini Et ſie patent tria declaxanda in iſta qſtione
dummg Tlmn n Ad ar.in oppoſitum rñdeo.cũ dicit᷑.ꝙ cũ cõ
eriinntnnernon munitas talis ⁊c.patet oppoſitũ in ſcðo ar.
— gün huius qᷓſtionis. „
Lonſequéter que J. iini.
ator n Nin ro an dñia ren ab initio iuſte diuiſa iuſte poſ.
ſint in alios a pꝛimis dñis vel cwominijs trãſ
4 ferri. Argu.pꝛimo ꝙ nõ.qꝛ qͥ iuſte poſſidet
ſen nõ põt ceſſare a iuſta poſſeſione niſi iniuſte
6en pill i iz ſi vminia trãſterrent᷑ iſte ceſſaret pomide
weſtenchn re illa q iuſte poſſidebat.ergo ⁊c. Cõtra mul
Pnrmn legtana ti ↄtractus.qͥbus trãſferunt᷑ dñia iuſti repu
n. Peucmuuß tant ergo ⁊c. ¶ In iſta qſtione ita ꝓcedaʒ
r Annnulzt pꝛimo ponã duds diſtinctões. ſcdᷣo tracta⸗
e bo modũ iuſte trãſlationis ᷣm vtrunq; mẽ⸗
—— bꝛũ. Pꝛima diſtinctio eſt iſta ꝙ trãſlatio co
— minqͥ põt eſſe q̊ ad dñium reruʒ vel quo ad
ge n vſum tm̃ d mõ penes ipᷣm totaliter rema/
Aum un i nente et vtraq; trãſlatio alias a alias regu
1pinielli ni las DalrSa diſtinctio eſtiſta. ꝙ tranſſa
mmum elllln. tio ñij põt fieri vel autoꝛitate publica pꝛin
umuims Nii cipis. vel autoꝛitate pꝛiuata dñi imediate
4ANbn. ohr, ipſius rei. Si pꝛimo fiat trãanatio dñij. ſ.au
rininmn toꝛitate publica/ſic hic vnã regulam ge
inmpul ainli neralem. ꝙ trãſatio di autoꝛitate legꝭ iu
mmsmn iunl ſta eſt. iſtg patet qꝛ ſicut ler iuſte potiit ab
imnf initio diſtinguere cvminia.vt patet.q.pᷣce⸗
ur pinpn s, denti..ita põt diſtincta vominia iuſte traſſfer
2 re.Ex iſta aũt regula ſequit᷑.ꝙ pᷣſcriptio in
N. immobilibus. vſucapio in mobilibus eſt
—3
☛R* /
1 * *
£
1 £△ .

ZTerciũ

iuſta tranſſatio. pꝛobatur autoꝛitate extra
de pſcrip.c.vigilãti in glo.ſuꝑ illud abiecit.

Del aliter ꝓbat etiã ranone ſic. Allud po⸗

teſt a pꝛincipe i uſte ſtatui quod ẽ necenariũ
ad paciſicam ſubditoꝛũ ↄuerſationẽ.ſed do
minia tempoꝛaliũ rerum que tanto tempo/

re neßtzlisunt traſferri videt omnino neceſ⸗
ſarium ad pacificã ſubditoꝛũ gubernationẽ

ergo ⁊c. Oaioꝛ patet cum pax ſit illud qð
marime expediens et neceſſariũ reipu. iudi
cat. Oinoꝛ ꝓbat.ſi em̃ nõ trãſterret᷑ comi⸗
nium in occupanteʒ. ſed ſemꝑ poſt quantũ
cũq; tempus remaneret vominiũ apudpꝛu⸗
mum lites fierent innũerabiles. Poſſet em̃

pꝛimus vominus poſt quãtũcuncq; tẽpus re
petere rem illã vel heres ſuus.et valde diffi
cile imo quaſi impoſſibile eſſet ꝓbatiões ſuf
ficientes ad talia habere. ⁊ per conſequens
nec lites diſcindere. et ſic generarent odia
veterea pꝛinceps iuꝗ

et multa alia mala
ſte poſſet legem tranſgredientẽ punire. cuiꝰ
tranſgreſſio vertitur in damnum reipu. nõ

ſolum in rebus imo in perſona.ſed tanto tẽ

woꝛe dimittere rem ſuam eſſʒ negligentiaet
tranſgreſſio valde nocitiua reipu. ergo ⁊c.

Oaioꝛ patet.minoꝛ pꝛobaf.tum quia pa⸗

cis impedimentũ.tum quia ex cultura ter⸗
rarum germinanf ea.quibus reſpu.ſuſtẽta
tur. igitur negligens multum tranſgredit᷑.
Ex bDis patet tercio. ꝙ poſſidens aliqͥd iure
pᷣſcriptionis iuſte poſſidet.qꝛ autoꝛitate le⸗
gis iuſte poſſidet. Et ideo rem leginme pꝛe

ſcriptam vel vſucaptam reſtituere tius
ſupererogationis qᷓ; neceſſitatis/Si autem

fiat trãſatio wuminij a perſona pꝛiuata. pu
ta a cvmino rei ĩmechateſhoc pone fieri di⸗
citur.vel liberali tranſlatõe puta illa in qua
nihil ex hocexpectatur.et cõmuniter vocat
datio vel vonatio Del ex tranſiatione illibe

rali puta per enptionem ⁊ venditionemꝑ

mutationem et humuſmodi. Sed de his di⸗
cetur infra in titulo de mercatoꝛibus et arti

ficibus.

Capitulum tercium de declaratione ter⸗

minoꝛum vſufructus. vſus poſſeſſionis. ꝓ

pꝛietatis.dvominij et iuris.

Irca aliquaʒ rem
ponſunt iſta concurrere vſufructꝰ
vſus.poſſeſſio.pꝛopꝛietas.domi⸗

niũm̃ et ius. Oſufructus auteʒ ᷣm iuriſtas
deſcribitur ſic. Oſufructus eſt ius vtendi

fruendi alienis rebus.ſalua rerum ſubſtan

na. vt patet. ff. de vſufruct. lege pꝛima.

. .

Honitur añt in iſta deſcriptione alienis re/
bus ᷣ m mriſtas quia ſua res nemini ſeruit
Et ideo in re ꝓpꝛia nõ habet aliqͥs vſufru⸗
ctũ. Scõm eos em in rebus conſtituif du/⸗
plex ſeruitus.ꝑſonalis et realis/Realis qñ
res inanimata ſerint rei inaniate. vt ager
agro. pᷣdiuʒ pᷣdio/ Perſonalis qñ ſersit rei
aniate ſicut homimi.qꝛ ergo in re ꝓpꝛia nõ

põt cõſtitui ſeruitus. ideo vſufructus ſꝑ ẽ

Fniſc ge myl põt dari.Si vſus viridarij
ſit t

7

dicit inſti.de vſufru.⁊lbabi.S.minus. Sicut

2 . „ „

in alienis rebus.et ideo ſi habeo vſufructũ
in vno viridario ⁊ poſtea ad me pueniat ꝓ
pꝛietas. habita pꝛopꝛietate expirat vſufru
cius. Ateʒ ponit᷑ ſalua rerũñ ſubſtantia.et iõ
m iuriſtas nunq; in rebo vſu ↄſumpnbili⸗
bus conſtitiit᷑ vſufructus ꝓpꝛie.qꝛ nõ ma
nent poſt vſum.inſti. de pſufru. S.cõſtitint᷑
Atẽ ponit᷑ ius vtendi ad diſferentiã vtilis
vñ̃ij.qð qñqʒ in reb alienis habert᷑.ſicut em
phiteota.⁊ feclatarius hñt vnile dñiuʒ rei
cuius dñium directe ꝑtinet ad dñm ſuꝑio
xem a quo res tenet᷑ in emphiteoſim vel in
feudũ/tẽ ponit᷑ fruẽdi ad diſferentiã nudi
vſus.qꝛ minus ẽ in vſu qᷓ; in vſufructu.vt

dat᷑ exemplũ in grege ad ſtercoꝛandũ agrũ
er lac et lanã et fetus recipiendũ ⁊ diſtrahẽ
dum ſicut volueris Fetus em̃ in iumentis
et vecudibo et qdᷣlibet aial irranonale cõpu
taf in fructu.ſed non in ancillis. Dñ ſi ha⸗
bes vſufructũ in ancilla. partus ancille nõ

ipſi dicũt. ꝙ aliquis ſimpliciter legauit vſu⸗
fructũ.⁊ poſtea ademit ad vſum. valet lega
tũ.qꝛ habuit bonũ initiũ et adeptio dr nul⸗
la.ſicu atet in pᷣallegatis iuribnde g
ſequit᷑ habet vſuſructũ.ergo habet vſum Sʒ

nõ cõuertit᷑.habet vſum. ergo habet vſufru

ctũ.imo eſt ſallaciggſaquerii arguẽdo a ſu
pioꝛi ad inferius Mirmãdo ſic. eſt anial ꝙ
eſt homo. Sic patet qͥd ẽ vſufructus. Ju
riſte autẽ diſtinguũt duplicẽ vſufructũ.ſcili
cet cauſalem et foꝛmalẽ. Sed iſta ſufficiant

adpᷣſens de vſufructu nobis theologis.qui

parum habemus de iſta materia.

ſus autem K.i.

m iuriſtas eſt ius vtẽdi alienis rebus.ſalꝰ
ua rerũ ſuba. Et qꝛ ponit᷑ alienis rebus.pa

tet ᷣm eos ꝙ vſus nõ conſtituifin rebus.
q̃ vſu cõſumunt.quia in talib nõ põt rerũ
ſubſtantia ſalua remanere poſt vſuʒ. Atem
qꝛ nõ ponit᷑ fruendi diſtinguit᷑ vſus ab vſu⸗
fructn.vt ſupꝛa declaratũ eſt.ſed q;tũ mihi
videt᷑. egiſte iſto mõ vſum accipiũtnimis
ſtricte ſcilicet ꝓ vſu ꝓ quo cõpetit ſeruitus
Igeo accipiẽdo vſum ᷣm naturã reietma
gis large et ̃m iura canonica cũ ſ̃m rei ve
ritatẽ aliqͥs vtafre mua ſicut aliena. Yterũ
vtat pane cũ eũ ↄſumit et comedit.ais nõ
cõſumeret vſu niſi poſſet circa comeſtioneʒ
panis habere vſus. Sic g accipiendo vſuʒ

ꝑptinet ad vſufructuariũ.ſicut dicit.l.fi.ff.d videt᷑ mihii ꝙ vſum nudu facti. de quo lo⸗

vſufru.l.veſtis. Et eſt ratio legis optima.

qꝛ abſurdũ ertimauit natura lominẽ in fru

ctu eſſe.cũ oẽs fructus gra lvĩs cõꝑauerit.

ibi relictus roſas ⁊ floꝛes viridarij pote
ris ſumere ad vſum tuũ.ſed alteri nõ poterꝭ

vẽdere aut dare.ſed ſi vſufructus ſit nibi re

lictus et vendere et dare et ad opus tuñ re

ninere poteris. Similiter ſi in oꝛto aliqͥ ſit ti

bi vſus legatus. vteris oleribo ad vſum tu

um. ſʒ alij nõ dabis aut vendes. Si vᷣo vſu
fructus et vendes et dabis.et adopus tuuʒ

retinebis. ſicut iſta ꝓbant᷑ et.f. de vſufruc. l.

ſi funch.et inſti. de vſufruc et habi. S. ſed mi

nus. P

ſolũ põt vn ꝓ ſe.ſj nõ frui.qꝛ nõ põt dare

alijs vel vendere. Et ideo videt᷑ mihi.ꝙ qͥ

cunq; habet vſufructũ. neceſario hʒ vſum

et hoc etiã dicũt iuriſte.dicũt em̃ ꝙ ſi alicui

legat᷑ vſufructꝰ. deducto vſu. nihil valet le/

§. fi. ſed ſi de vſ
nõ eſt ex alio miſi qꝛ de necemſrate ſequit.ha

gain.qꝛ vᷣba repugnãtia repiunt᷑ in legato.

ſicut ꝓbat.f. de vſufru. er habi. l. ꝑ ſeruum

ſufructu. Iſta aut repugãtia

R„

atet g. qre ponmit fruẽdi.qꝛ hñs vſuʒ

let vſuiruciũ.g halet vſum. Derũ eſt ſiẽ

r sr

Dn da⸗

gquunt cõſtitutõnes Joh. xxij. Edite cõtra
fraticellos oſumus ymaginari q̃druplici/
ten Dꝛimo mõ poteſt dici vſus nudꝰ facni.
ꝓpter oĩs iuris nudationẽ.Scðo ꝓpter ꝓ
pꝛietatis excluſionẽ. Cercio ꝓpter oĩs vnli
tanis pꝛiuanonẽ. Quarto ꝓpter actiõis in
ludicio abdicationẽ. Exemplũ oĩm iſtoꝛuʒ
De pꝛimo ſi ego eqͥtarem equũ cuius ego
non eſem dñs.nec haberè aliqð ius eqͥ tãdi

equũ tũc haberẽ vſum nudũ eqtanõis eͥ ꝑ

oĩs iuris nudationẽ. Et iſto mõ fur ⁊ latro
hʒ vſum nudũ facti in re furnua.qꝛ hʒvſuʒ
denudatuũ facti ꝓpꝛietate.qꝛ ꝓpꝛietas nõ ẽ
in eo ſʒ alteriꝰ.ſinulr᷑ de eq.et tũc poſiuim dici

lr̃e vſum nudũ facti ꝑ ꝓpꝛietans excluſio/

efacc tra ille nõ hret nudũ vium ꝗ haabe
ret ꝓpꝛietatẽ. re Erampiij de tetcio qñ
aliquis habet vſu
aliquã rem et tñ caret oĩ fructu ⁊ vᷣtilitate
que poſſet ſibi ex iali vſu ꝓuenire. Sicut ſi
ſeruus vteret aliqͥb inſtrumetꝭ ad coleduʒ
terrã dñi iui.talis vius poʒ dictmmudus qᷓ
tũ ad fructu vel vtilitate ſerui qꝛ ex tali vſu
vel oꝑe nullus fruct“ꝰ vel comoditas acqrit
ſeruo.ſed dño.Similx famulꝰcãpioꝛis tota

dſecheref.
hugtil
ſarus
en ren⸗
nultit.
Cnrillüimn
crinceung
Dn ſunde
ſen kikei

Tarcun

alicuius rei. vel circa.

ledc

lolunernt
hmurt
Dior
adicktan
ſctett
uminn
Mnialot.
reicopeur
is acninti
ſmevenei
Ntgyancot
Clankus N
ſtimſenn
ſopeedrexer.
ſumscmin
hlenuͤeno

—
—
=
=
S e

läci lensnin
wur Uenanni
nö conſtimince
mdimtanbonödin
mmnerepſpin
idiſhngnt vſnen
Wruüeſtſedi
DNNn onin

minnnn i
nippltemorrhene
nes mar

WsNIGiee

pteſtdin ns nc
cnoni edo
mi Lannoppterin

Dumnd ppetane

Geimen eieſn

,pechamia blanll
Noct chkiintind
Gcintinuntiri,

„7

pprrr luiſil

ibensmenutll
minel

Aums ie. N

anmnifln i

V

ihutrunen Nole
ee
gtuteſen ſel u
e
mrprd ih

Capitulum

die coputat monetã dñi.et vtilitas nõ ap⸗/
plicatſtbi ſed dño.Calis poſſet dici nudus
vſurarius
onem/&Gremplũ de quarto. Si aliqans ha⸗
leret aliquã rẽ.et cum auferret᷑ ſibi nõ ponʒ
contra illũ in iudicio agere.vel ex voto vel
ex alia q̃cunq; cã.tũc poſſet dici habere nu⸗
dum vſum ꝑ actiomis miudicio abdicatio
nem. Et hec ſufficiant adpñs de vſu.

Lercium autẽ eſt S.qii.

ſſeſſio. q̃ ſic deſcnbit. Poſſeſſio eſt coꝛpa⸗
is rei detẽtio coꝛꝑis et animiuris admini
culo in terue niente. ſic deſcribit Ho
ſum.de cau.poſ.⁊ ꝓpꝛi.DNicit᷑ añt coꝛꝑałre

qꝛ ſm iuriſtas incoꝛꝑalia non poſſident᷑.ſʒ
qſi. Dicit aũt detentio.quia poſſeſſio ᷣm iu

ra dicit quaſipedũ ſeſſio.aliter nõ acqrit᷑ ni
ſi coꝛꝑe ⁊ animo interueniente. Dñ ſi alte
rum defiqt nõ eſt poſſeſſio/Itẽ diciffiurꝭ ad
miniculo ⁊c.quia dicit᷑ ;ins aliquis alicui
rei coꝛꝑe et ammo inſiſtat.cũ nõ haleat iu⸗
ris adminiculũ.nõ dẽ ꝓpꝛie poſſidere. Dñ
m eos poſſeſſio aliqũ habet plurimũ iuris.
vt quando acqͥri᷑ ꝑ ſeruuʒ dño in rebus pꝑe
culiaribus. Nam ſine actu wmini acquiri
tur ſibi poſſeſſio.etiã ipfo ignoꝛãte.et viuca
pio ꝓcedit er ea.OQñq; halet multuʒ iuris.
ſed minus qᷓ; pꝛima.ſicut illa q̃ mibi ꝑ ꝓcu⸗
ra.acùᷣrit etiã ignoꝛãti.ſed ex illa vſucapio
non ꝓcedit.Quãdo q; habet parũ iuris.ſed
plurimũ facti in acqͥrendo.vt illa quã mihi
per meipm acqͥro.ſediſta in retinẽdo habet
multñ iuris et parum facti.quia ſolo aĩo re
tinet.ſed non acqriturmiſi aio et coꝛꝑe in⸗
terueniẽte.vt hec omnia notant diffuſius
E Ger. gloſatoꝛẽ.extra de cõceſ.pᷣben.c. cum

noſtris. Sem ſſeſſio halet iuris admi
niculũ, Sed ↄtra loc videt᷑ qꝛ fur et raptoꝛ

halent poſſeſſionem rei furate ⁊ rapte. et tñ
nullũ habent iuris adminiculũ vnde ſint re
ſtiuendi. vt ꝓbai. extra de reſti. ſpo. cin ii
teris.. ft de vi et vi gr. l.. . a me.ꝗ nõ ſꝑ
in poneſſione interuenit iuris admimiculu.
Reſpondeo et dico. ꝙ fur et raptoꝛ nõ dicũ

tur ꝓpꝛie poſſidere ſed ſolũ imuſte derinere

ſedſunt reſtituendi ex alia cauſa foꝛte.et ſi⸗
uie foꝛte. loc ſtututum eſt ita in odium ſpoli
.antium et auferennũ violenter res ſuas lo
minibus. Onde ᷣm qð dicit illa decre. in li
teris.hc fiit introductum vſᷣm iuris rigoꝛẽ
contra iuris cõmunis equitatem. que qñq;
pfertur rigoꝛi. vt ibi dicit glo. Et ideo dicit
Innoc. in eadem decrè m opi. ꝓbabilem
multoꝛum.ſi conſtaret tunc ꝑ ſuam conſeſ⸗
nonem ipium eſſe pꝛedonem, vel conſtaret

ex omnis vnlitatis pꝛiuatiꝰ

lien. in

. .
.
2
2.
.„

Terciũ

de ppꝛietaterei.eſſz pꝛedoni reſtitutio dene

ganda.et loc ideo.quia nunq; vrre poſſedit
nec naturaliter nec ciuiliter.ſed ſolum detẽ
tionem habnit iniuſtam. quia etiam nemo
poteſt eſſe iudex in cauſa ſua.et ideo rẽ ſfur⸗
nuam nõ debeo a fure accipere. mſi auctoꝛi⸗
tatosudicis coꝛam quo oſtendam rem eſſe
furnuam. quare 27.

Nuartum quod ꝗ. ii.

inuenit cirea aliquã rem eſt ppꝛietas. que
ſic deſeribit ab eodem Hoſt. ibidẽ. Pꝛ opꝛiꝰ

etas eſt wmini rei iuſtis modis queſitum
Acquirit᷑ aũt dominiũ iuregentiũ et iure ci⸗
uili. Juregentiũ ꝑ occupanonẽ ſicut in his
que nõ ſunt in bonis alicuius lminis qᷓoc⸗
cupanti ↄcedunt ſicut ſunt fere.beſtie.aues

—

et piſces.que in terra.in mgri.in aere capis o

umſ.et in his que cõmunia ſunt vt in mari
et in litoꝛe maris et lapillis ⁊ gemmis que
der

ſuntibi vt patet inſti.de reꝝ dip totum. ta⸗

men ſunt multe conſuetuchines in diuerſis
tem in his que ab

regionibo contra iura.
lvſtibus capiunt/Jure autem ciuili acqui⸗
ritur wminium multipliciter.pᷣſcriptione.
vlucapione.arrogatione.monachatione.
teſtatione.ſuccenſione. et alijs mulus mo⸗

— 1 „
.
4

cha de iure ciuili inductis. L
°1

Quintum quod .ꝭ.iiii.
reqnt circa aliquã rẽ eſt vmium. Oomimũ
em̃ m alis wc. et ius idem dicunt in re.
qꝛ tantũ habet aliqͥs de cminio in re. q̃ntũ
halet de iure. Qñ ſi habet ius in re halet co⸗

mimũ in re. Si habet tm̃ ins in vſu rei. ha⸗
bet wminiñ in vſu rei Alaucu⸗ aüt we.
videt᷑ oppoſituʒ. et tota rõ ẽ.qꝛ ſᷣm ph̊m et

Simpliciũ in pᷣdicamẽt:.xelano dñij ẽ rela⸗

tio ſuꝑpoſitõis.⁊ iõ nullꝰ or̃ h̃e dñiuʒ mn ali

q niſi ſit ſibi ſuppoſit*.ſʒ aliq̃s nõ pᷣt he ius
in aliqᷣ cui nõ eſt ſuppoſitꝰ.imo ecõtra.ſicui
filiuſamilias habet ius in pre.ſimilr ſeruus
in dño.qꝛ teneteis ad alimẽtationẽ.ſimilx
monachus in monaſterio.ſubditus in pꝛe
lato.quia tenerf᷑ ſibi ad ſacrxoꝝ adminiſtrati

onẽ.gꝗ ius ⁊ dñiũ nõ ſunt ide.imo ᷣm iſtos

ius ſe habet in plus q; dñium.qꝛ dñiũ om̃e
ẽ ius. Sʒ nõ oẽ ius eſt dvñnſium. Dñium em̃
videt᷑ ſibi addere ius qndam ſuꝑioꝛitatẽ ⁊?
autoꝛitatẽ. Et iõ ẽm iſtos dñium deſcribit
ſic. Dñiuʒ ẽ ius hñdi poſſidendl ⁊ vtẽdi ali
q̃ re ſimpił ꝓ libito volũtatꝭ vl m aliquẽ
cœterminain modũ ex qdã ſuꝑioꝛitate ⁊ au
toꝛitate.dĩ aũt in dictadeſcripnione ius.qꝙ
ſi aliqs denneret vel vteret aliq̃ re ſine iur⸗
ſicut fur et pꝛedo.talis nõ haberet domimi

R . 1 1 . 2„ err. „° Pmn 4
Tra6 X .

. .
2
„

Hicit᷑ius wſſidendi ꝛc. et e debet intelligi

iure ꝓpꝛio nõ alieno.q? ꝓcuratoꝛ vcono⸗/

mus ſeu diſpẽſatoꝛ vnit᷑ iuſte et licite rebus

vñoꝝ ſuoꝛũ.ſed hoc nõ facit iure ꝓpꝛio ſed
iure dñi. Atẽ dr̃ ꝓ libito volũtatis ſimptirxr.
q;tum ad oñium rerũ ꝓpꝛiñ ⁊ pfectũ.pꝗqðᷣ
qs habet ius in re. q;tum ad ꝓpꝛietats ſin
pliciter et qtũ ad oẽm vſum qͥ natus
ca rem.qꝛ põt eam vendere et vnare et di⸗/
ſtrahere ſicut placet. Dicitur aũt vel ̃m ali
quẽ certũ determinatũ modum ꝓpter duo
Pꝛimo ꝓpter dñia cõditionata. puta cum
q̊s eſt dñs rei ̊ ad ꝓpꝛietatẽ et vſum ſimtł.
ſed t̃ nõ põt vendere niſicertis ꝑſonis. pu
ta ꝓpinqmioꝛi de genere et determiato inõ
ſeruando legitimã liberis ̃m leges.vel ſpe⸗
ciales patrie conſuetudines. Scðo ꝓpter
dñium imꝑfectũ. Dſufructuarius em̃ vſu⸗
rarius licet nõ pabeat dñiuʒ ꝑfectũ tñ plenũ
ꝓ eo ꝙ habet. etſi nõ habet iusĩ ꝓpꝛietate
rei. tñ habet verũ cominiũ.ſR imꝑpfectum.ꝓ
eo ꝙ verũ ius habent in vſu vel vſufructu
rei licʒ nõ ĩ rei ꝓpꝛietate.alioq̊n nõ poſſent
in re iure ſuo vẽdere vel alienare vſum vel
vſufructũ. Jura aũt cauẽtia.ꝙ vſurarius
et vſufructuariꝰ non habent dñium ſimpttx
in ꝓpꝛietate rei dicunt ipſos nõ habere o⸗/
mimũ.licʒ ſᷣm veritatẽ ſint dñi ipſius vſus
vel vſufructus. Itẽ dr᷑ cũ quadã ſuꝑioꝛita⸗
te et autoꝛitate.cũ ſit relatio ſuꝑpoſitionis
Eſt añt ſciendñ. ꝙ cominij ad pñs ponſu⸗
mus acciꝑe tres diuiſiões. Pꝛima eſt cum

dñium ſit ius habendi rem cum q̃dã ſuꝑio/

ritate et autoꝛitate ad eã.ſicut ſtatim decla⸗
ratum eſt. ſicut eſt duplex ius ſic eſt duplex
dñium. Jus aũt pꝛima ſui diuiſiõe diuidit
a philoſoplv.v.ethicoꝝ in ius naturale et
ius poſitiuũ.qð vocat ph̊s ſᷣm legis poſitio
nem. Et ſᷣm ; eſt ouplex dñiuʒ.quoddã na
turale.et quoddã politicũ ſiue ciuile DOni⸗
um aüſt naturale eſt ius. qð cõpetit dlicui a
natura habendi et vtendi aliq̃re cũ quadaʒ

ſupꝑioꝛitate et autoꝛitate ad eã.ſicut eſtius

patris ſuꝑ pꝛolẽ.et viri ſuꝑ vxoꝛẽ.⁊ dñi ſu
per ſeruũ.ſi ſit ſeruus a natura.Eodẽ mõ qᷓ
loquit᷑ Areſto.i.politice.ꝙ qͥ põt mẽte ꝓui⸗
dere et pᷣualere.i.rõne viuere pꝛincipãs na
tu.et dñs natura.qui aũt nõ põt lvc coꝛpe
facit ſubditũ et natura ſeruũ.et ſir dñium
qð hʒ aut habuit lomo in ſtatu nature inte
gre ſuꝑ aĩalia irrationalia De quo legitur
Beñ.i. Hominamini piſcibo maris et vo⸗
latilibo celi. fuit dñium naturale qꝛ tale ius
Coõbpetit homini a natura
liicum ſiue ciuile dici᷑ ius cum ſuꝑioꝛita
tepᷣdicta. quod non cõuenit alicui per na⸗

t cir

ominm aut po

turã. ſed mere ꝑ adinuentionẽ collatiõe,z
humanã vel diuinã ſpnalẽ etſuꝑnaturalez
ominiũ vñi ꝑpetuũ ab ſomie. pᷣt dii
ci wſium inile m legis agigne ſee⸗
cunda lis. qꝛ

Ruiſio eſt dñij politici ſei cnn

quoddã eſt ver vommũ ⁊ pfectũ.quoddaʒ
vo.ſ.impfectũ.ſicut iã aliqliter tactum eſt.
Nõ impfectũ.ſed pectum dominiũ ẽ qñ qͥs

habet commiũ in rei ꝓpꝛietate etin vin erꝰ

quia poteſt eam vſu ꝓpꝛio cõſumere vende
re et alienare. et ea vti ꝓut vult. Homini
um vo impfectũ eſt cũ non habet ius in rei
Pꝓpꝛietate. ſed ſolum in vſufructu vl vſu.
NVñ̃ talis non põt dici dñs rei.ſʒ dũs vſus

vel frnetn T dinid qꝛ dnium x
rum habet multos modos diſtinctos. quia

quoddã eſt ſuꝑius et mediatũ.quoddã al⸗

tum. quoddã baſſum. quoddã vtile. quod/
dam directũ.et ſic de alijs modis ⁊ in eandezʒ

re. Et iõ ſciendũ ꝙ licet eiuſdẽ rei nõ pñt e
plures dñi ſimul.qlibet in ſolidũ ᷣm eundẽ

modũ et eandẽ rationẽ vvminij.vt dicit᷑ i

pdicto.c.licet.et.l.pᷣdicta poſſideri.tñ ſᷣm di
uerſos modos ominij ⁊ diuerſa iura vmꝰ*
et eiuſdem rei pñt plures eſſe oñi ⁊ diſtincti
Sicut campi.ſRuſti cus habet dñnum vnle.
dñium. OJiles dñium baſſum. Rex wmini
mi altu. er ſi patet qͥd eſt vminium.
SGextum et vltimũ §. v.
quod reꝑit᷑ circa rẽ eſt ius.et qꝛ dñium ad/
dit ſolũ ſupꝛa ius ſuꝑioꝛitatẽ et autoꝛitatẽ
ideo poſſet veſcribi ius eadẽ rõne ſicut vmi
nium dempta illa conditione cum qdaʒ ſu⸗
perioꝛitate. Del poſſumus ſic deſcribere. ꝙ
ius eſt poteſtas exercendi aliquem actũ ax
ca reĩ. Onde ſi licite poſum vendere libꝝ.
Habeo ius in vendinone libꝛi.ſi licite poſſuʒ
in eo legere et ſtudere habeo ſoluʒz ius in le
ctione et ſtudio libꝛi.⁊ ſic generaliter con/⸗
cludendo.quantum habeo de poteſtate lici
ta circa rem. tantum halbeo de iurecixca eã.
Et ꝙ loc ſit verum declaro bꝛeuiter ſic. Ho
mo cixca rem aliquam ve nientem in vſum

vite humane.non habet niſi duplex poſe. ſ.
lmo

ponſe facti ſeu executionis quo poteſt hmo
vti illa re licite.ſed poſſe ſolius faci non or
cit pᷣciſe poſſe iuns.ergo poſſe licitẽ dieit voſ
ſe uuris. a patet. qꝛ nõ video & circa
aliquã rem homo poſſit habere aliquod poſ⸗

ſe miſi vel pone facn abſolute.quo poteſt vni
enam ilicite vel pone licite. Sgg minoꝛ ſa⸗
ciliter pꝛobatur. auia illud quòd fit de iu⸗
re licite fit. ergo pone factinon eſt poſſe iu⸗
rls. Relinquiturergo. quod poſte licite ſis
.,.§N,-⸗,
6 1 *
„ W

Burgẽſis vo habetin eodẽ campo directuz

”

ſeinekte
ikenetbe
ntiſtrtlll
lcieneci⸗
is Krotn
Molanuſonn
1hon
ſſannine
binone N
none Did
inppp
nnehce⸗
coylkſe
loͤem alen
truppſeint
teſt alaue
pöt dinne
ptutenlon
tbonim.
lemnitrſi
Nöidennne
Pagöcnidiänn
übictparch
Pynmmnaen
orenger
ſcamentncin

„
.

Clyntäenn

Rnathunnnen

Spnlmnanmri

pdoftoniun

hlnſunn
Gerdin

. marchanicon

talesdia
peſdicuntdi,
tlegthniigi
öſtaen an
nnn Shoni

Edöonen

„₰
— —

Mai

idläſnermenn
Eehm dnini
1Ppwieinteenſte
lppno Göſorenn
In purpal Den
ttünonhani .
mnnvſafmnnh,
diadasri ftiti
AiRufogine
8nodosdiſinei
un quoccile
Talismodstn
liceeiuſceminii
llerinſolidifne
WMone Dmnni
HHacapſden i
pares eſenn
es Nün Ni

metini

aictradimt
tus ſugieemndn
mbiinsenie
ila conciitrd
linndstr,
hateſpfuntna,
— uen

SS
= — —

☛

=

Capitulum

poſſe iuris. Eſt em̃ hic ſciendũ.qꝙ frequẽter
aliqð nomẽ cõe pluribo ſᷣm rem ſ̃ᷣm modũ
quo cõiter accipit᷑.retinet ſibi nomẽ ꝓpꝛiuʒ

condiſtintũ ↄtra aliã.ſicut pᷣſcia q̃ jm rem

eſt cõis. eſtnoticia appꝛobatiõis noꝑ et
repꝛobatiõis malox. ſicut patet et ad Ro.
viij. Obi dicif qs pᷣſciuit hos et pᷣdeſtinauit

⁊2 ad Ro.xi. Nõ repellet dñs plebẽ ſuã qm

pᷣſciuit.tñ ſᷣm cõmunẽ acceptionẽ retinet ſi

bi nomẽ ꝓpꝛiũ cõdiſtinctũ cõtra pᷣdeſtina?/

nonẽ. DOñ ſol mali dicunt᷑ pᷣſciti⸗
eſt in ꝓpoſito.ꝙ poſſe facti.licec

mune licite ⁊ ntite vtenti

tra poſſe iuris.dicẽdo ꝙ ille põt de facto qͥ po

teſt aliquẽ actu exercere.ſ illicite. IOlle aũt

põt de iure.qͥ põt actũ ſoluʒ licite exercere.

Patet ergo ꝙ ius nõ dicit aliqͥd aliud niſi

ptãtem licite exercendi aliqͥd aliud actam.
Et h̊ etiã dicit Rug.xxij.q.ij. Vaciat.Et eſt
in lib.demẽdatiõ:Nbi dicit ſic.faciat homo
qð pᷣt ꝓ tꝑali ſalute vvim.cum aũt ad H̊ vẽ
tũ fuerit vt tali ſaluti miſi peccãdo cõſulere
nõ poſſit.iã extimet ſe non habere.qð faciat
qñ id reliquũ ene ꝓſpexerit qð recte faciet.
Per qð etiã dicũt iurite.ꝙ illud poſſumus
ſolũ qð de iure poſſum.qð etiã ꝓbo adhuc.
Omis act?ꝰ qͥ põt eſſe arca aliquã rem. vel
põt exerceri licite velillicite.ex qͥ ſupponit᷑.
ꝙ põt exerceri.qꝛ pꝛinatiue oppoſita in ſub
lecto apto nato epallent contradictoꝛijs.
vt patet.iiij.methaphiſice. Sʒ ius circa ali
quẽ actũ dat aliqð poſſe.vłſaltẽ ſic pone.cir
ca illũ actũ.ſed certũ eſt ꝙ nõ dat poſſe illici
te.imo nõ ſtat cũ poſſe illicite.ergo ius dat
one licite ⁊c.hec om̃ia quidã magnus ma⸗
giſter in libello contra fraticellos.cuius no
men adhuc non inueni.

Capitulum quartũ. de diuerſis vicijs o
minoxr et officialium eoꝝ.

Hodiuerſis regio⸗

ic recte
n rẽ ſit cõ
.q̃ libet em̃ de fa/
cto vtit ſiue licite ſiue illicite vtatur.tñ ᷣm
cõem acceptionẽ cõdiuidimꝰpoſſe facti cõ⸗

eo. vt in OJarchia et Romancdhola Ferrtns

ria et hmõi Miuililet g clet m modũ ſue nn Kde. ſear
iuriſditiõis dñari et nõ excedere terminos 7 e
ſue poteſtatis. Et qꝛ in multis locis.vt ' lo

rẽtie iurant qñ officin ſuſcipiũt ſeruare ſta⸗
tuta ꝗuitatis., et quedã etiam determinate

tunc Expᷣſſa attẽdant diligenter et ſeruẽt ne
piuri nueniant. et quotiens aliqð eoꝛum —
tranſgrediunt᷑. moꝛtale ſine dubio eſt. Ju·
dicare etiã et intromittere ſe de his ad que
ſe non extendit officium eoꝛuʒ ſm ſtatuta
loc determinantia eſt graue peccatũ.vt vᷣbi
gratia. Ex ſtatuto habet. ꝙ wmini pꝛioꝛes
non debent ſe intronnttere incauſis ciuiibꝰ
cum habeant officiales adhec deputatos t
poteſtatem.capitaneũ.⁊ huinſmodi.Ciues
aũt habentes adinuicẽ cauſas ciuiles.dant
coꝛam eis petitiones.vnuscontra aliũ cõ
tinentes cauſam criminalẽ.vt ꝙ verberaut
eum et iniurias fecit. cum ſit falſum mani⸗
feſte. et ̊ ipſi ſciunt.etr ſic pꝛetextu cauſecri⸗
minalis admittunt petinones illas falſas.
acſi eſſent criminales cauſe.et cogunt parꝰ
tes facere cõpꝛomiſſum.q;uis em pium vi
deat᷑ loc.qꝛ ꝑ hãc viã miti impptẽtes ⁊ op-
pꝛeſſi a maioꝛibo ſe iuuant.ꝗᷣ foꝛte ałs non
poſſent obtinere iuſticiã vel cũ diuturnitate
tpia et magnis expẽſis.tamẽ vt dicit apius
ad Ro.iij.c.⁊.xiiij.q.v.c.foꝛte.Nõ ſunt ſao⸗
cRenda mala vteueniãt bona. OJalũ vuqʒ
eſt dicere mẽdacium etmaxime in iudicio.
Nñ nec ipſi poꝛrigentes pet tionem. excu-
ſant a peccato. Salum eſt intromittere ie
de ꝓhibitisꝑ ſtatuta eoꝛũ q̃ iurant ſeruare.
Et oſtendunt ſe velle illa durare in roboꝛe
ſuo. Nam ſi pꝛoponerent petitiones in caiꝝ
ſa ciuili non admuterent eas.quia dicerxẽt
non pertinere ad eos. et tamen ſciunt vere
eſſe ciuiles.et ſic faciunt contra illam regix
lam certum eſt. de re.iurx.li:vi.¶ Atẽ ſolent n W ⸗
excedere in hoc.qꝙ non pmittuntcõ ſilia eſſ̃·
libera.ſed ꝑ violentiã extoꝛquent ꝑ multaʒ
impoꝛtunitatẽ facientem fabas oſtendere.
Sed et ipſigrauiter pꝑeccãt ↄtra honeſtatem

nibo ſunt oiuerſi modi pꝛincipan agẽtes bone ciuilitans et à lilertat/etſi iu⸗
nn ln. cdi et dñandi. Nã regna regunt ꝑ ra:t dare cooꝑtas. periuri ſunt contrarium
nen enl vnũ regem.aliq enã wmimap vnũ vuce. faciẽtes. ⁊ peccant moꝛtłr. nec ercuſat eos
ee e. marchioné. com tẽ. et hmõi regunt/ Aliq ei nmoꝛ diſplicẽtie vel incurſionis damnivel
knnni 6 uitates ⁊ dnia ſunt qͥ regunt ꝑ plures etad odij.qꝛ debet qͥs ponius omnia mala ſuſi ne
H. fps dicunt dñi pꝛioꝛes velantiani vel cõ re q́;ᷓ pctõ conſentire. xxxij. q. v. ita ne. Et q
ſules a hmoi. qui etiã ad viſwonedũ de fact; eos ad hoc inducunt. ei int occaſio piurij
amthuln unnt coõitatem cõcernetibo habent ſecũ collegas eop. xeccãt moꝛtalr.Bre cu ſuſcipiut ſeu Irm
aglne cin ſupb diuerſis nomibo osicioꝛũ.vt in IAtalia inducũt alios collegas er cõſiliarios ad iu⸗
n ulud iagl Floꝛẽtie Senis in terris eccleſie vice pa/ ſcipiedũ bella miuſta vel ad imonedũ imu⸗
vmi ſiii⸗ p dñant᷑.vel vnus gulernatoꝛ inſntutꝰ ab ſta onera vel ad ↄſentetiandũ ſiue in exiliũ .

. .
—— .
1 * 4 ι
4 „ * .
* . ι
j △
.

nata eſt

mittendũ aliquos ſine iuſta cauſa. vter in

nidia. odio.leui ſuſpitione. vltra peccatũ te

nenut᷑ de dãnis. De q̊ vide ſupꝛa in ſecunda

pte tereſtit. et infra in ti. de bello.

De officialibſus K.i.
djññoꝝ vidẽdũ eſt. ſi dñs ſit vnus vel prrues
Rſi officia dedit vel tallias vel gabellaser hu
iuſmodi ꝑſonis. de q bus põt pᷣſumi ꝙ non
ſint vtiles et iuſti in taliba oficijs vel actibꝰ

velſi vendidi tpᷣcio tãto. ꝙ emptoꝛes recu⸗
perare non poſſint ſine grauamine ſubdito
rumain vtroq; em̃ caſu peccauit et tenet᷑ de
damnis inde ſecutisals autem licet tole/
rari poſſet h̊ ſcilicet

ſcia. C.v. in epiſtola ad ndas duciſſam.

Item ſi mutuum ꝭ.ii.
det ſubditus ſuꝑioꝛib dñis.vtexr mutuo ſi
bi darer᷑ officiũ ex quo officio ſatiſfaciat ſi
bi. vel ſi mutuo accepit ipſe a ſuis ſubditis.
lvc pacto. vt det eis omficiũ ex ofrcio ſatiſ
facilat eis in vtroqʒ; caſu pactum vſurariũ
CTlv. vide nnisSJren ſi officiales/
os poſuit.vel impe
ritos negocioꝛũ ſcienter vel exnegligentia

malos. tyrannos ⁊ inũ

Del etiã vt minus expenderet peccat graui

ter. ei tenet de dammis q̃ inde ſequunt᷑. qꝛ
8 occaſionem damni dat damnũ quoq; de

diſſe videtur.ij.q.i.notum.in.

Item ſi dominus

eef Arluns vłcollectas exigere a ſub

cñ añcenſoꝛibo ſuis bona fide et ſine vlla co
aunctione/ſi in inſtrumẽto vel pacto determi⸗
9

uantitas

finita continet in inſtro vel pacto. ꝙ poſſit
exigere.nimis grauatinſpecta conchnone.
et loc arbitrio boni viri

cContrariũ.tñ nõ implet dñs illud ꝓpter qð
inſtituta. vtputa ſi deberet tenere officiñ vr
viam ſecuram vel vefendere eos. quod nõ

facit er negligentia. auaricia vel ꝓpꝛia ma⸗

icia. Cogendo ad hmõ exactiões directe
h ſe velſuos rapinã facit ⁊ tenetur reſtin/

ndere huiuſmodi offi
cia.nõ tamen expedit nec habet bonam ſpe/
ciem ideo potius eligendi ſunt ad officium
idonei et cogendi.qᷓ; ſint vendenda talia of o⸗
os non dimiſit diſponere de bonis ſuis in
moeꝛte vt eis placuit. vel eis moꝛtuis teſta⸗
tis vel inteſtatis eoꝝ bona vſurpauit rapia

Ste Siüi.
eſt vnus velplures. non debent iniuſtas vel

dit (Eſt aũt hmõi tallia vel collecta velera
ctio iniuſta et indebita.qñ videlicet eſt vl⸗
tra id de quo cõueniunt ſecum ſubditi. vel

is/ Simir eſt iniuſta qñ er⸗
ſ̃ii non eſſet quantitas determinata ſed inde

cit vel ad 7 bong.
etiam iniuſta ſij vel bona ꝑegrinoxr in locis cedẽtiũ rapia
nouam exigit et cã iuſta neſcit᷑ et HnöiEſt Grer
etiã iniuſta qñcunq; nõ extitit memoꝛ ain;

ere. Et dicit indirecte cogere qñ ꝓpter hoc
Cao 1.. 126 „ mal-⸗e St Vs ”
KY 7„710 ð .i=ſ
rae el, wr n d⸗Fn ſere
CO =MD ₰△W . ſ. pe *

negat eis iuſticiã vel non defendit eas ⁊ hu
iuſmodi. Sponte ablata vlla fraude poteſt
accipe. i. q.ij. placuit Binl. [Item ſi ſpo/
liauit ſuos volentes ad aliũ locum vel w⸗

minũ ſe coferre rapina eſt. niſi eirũ eſſet ꝙ
a pꝛincipe in conceſſione terre fuiſſet impo

ſitũ iale onus expᷣſſe quia rũc tolerari poſz.
Et idem qñ eſſet conſueiũ etiã vt aceꝑent
quantũ vellent de mobilibo ſuoꝝ ſubditoꝛũ

dumodo eos vltra modũ nõ grauet rema⸗
nentes vel recedentes Buill.

Item ſi dominus Liui.
eã que erãt cõitatꝭ ſibi vſurpauit. vt ſiluas
campos.paſcua et hmõi rapina eſt et tenet

dimittere.⁊ de fructibus male ablatis ſatiſ

faciat.xiiij.q.vi.c.ſi res. Ateʒz ſi ſuos ſubdi⸗

tos vel ꝑegrinos nõ halentes cõſanguine⸗

eſt, et tenet reſtituere vel paupib erogare.

neis ⁊ cãpis ſiue ducere ligna vł victualia
ad comũ et hmõi.velanĩalia eoꝝ varigãdo
in factꝭ ſuis ꝓpꝛijs ⁊ nõ ſoluit eis ebitum
pᷣcium ſui laboꝛis rãpinã ↄmiſit. Et ſi talia
fecit fieri diebus feſtiuis adpuc aliud petm̃
eſt. diſ.lxxxvi.an putat:.niſi talia ſponte fa
cerent gratis.vel eis aliquo mõ recõpenſa
ret in alio Atem ſi coegiteos vẽdere ei vi

ctualia vel alia.qᷓndo ſunt in bono foꝛo vt

meſſiũ tꝑe.cũ illi vellent ea reſeruare et ad
emendũ qð nollẽt.in vtro qʒ; caſu grauiter

peccat. et tenet᷑ eis de damno quod inde ſu
ſcipiunt

tem ſi terra ſua ſuſtineat menſu
ras vel pondera iniuſta.iniuſtũ pᷣci rerum
venaliũ.particeps eſt crimis.imo q̃ſi pꝛinci
pal.vnde tenetur ad ſatiſfaciendũ. ¶ Iteʒ

ſi officiales vel alios de familia ſua offendẽ
tes nõ puniuit et ſatiſfacere fecit quia tene

tur. Rlug. ad Euſtoch. Pꝛo ommibo nbi ſub
ditis qͥ in wmo tua ſunt opoꝛtʒ re reddere
riane. ſ ſtem ſi ſoliauit vel ſpoliare fe
fauitnaufragantes bona eoꝝ
ve
eſt IOtem ſi aliquam imuriam fecit año vł
alienando feudum vel diminuendò et huᷣ
iuſmodi.vel ſi obſequiuʒ debitũ non p̃ſtitit·

vltra pactum. tenef ad ſatiſtactionem.

Item ſi dominus J. v.
unmunitatẽ eccleſigũ violauerſt. vt faciẽ⸗
do extrahere ꝑ vim cõfugientes ad eccleſiã
debitoꝛes vel etiaʒ maletacioꝛes.miſi eſſent
Di v/. 2 De 4 AKE. *Sr. X XE
Duar Puap —. „ 6 , 29 5 FAe
DeE aſ . G.

α☛6 veb. ANortta LX . o i
2 AJunS . — F 2.
☚ ℳ. pe— 6 K
ℳR* ca

= A14 —. 4 EEP rere 9

— ℳ ſSutA

¶ Item ſi a vaſallis vel alijs ſubditis exi⸗
git ſeruitia indebita.ſ.faciẽdo laboꝛareĩ vi

ntn

ſilten
huun
tkün,
5

geskſon
(Feſin
nociſtosg
ſiferinn
enapee
Penanin
geie
ſonicit
oenn
runmn
Mpnnmn/
Meliert
Eriubladt.
Hoslltennen
Chemergn
Nſorcesnen
tonsbtirn

(rndisf
Tnernaur
Npnerr
mnmi
Aunnn
tluagtfn
Gideis
Pagusen
Elguſasyiv
Goftonpent
ſoagreſnnune
ugacen
Enoinal
Uſere yltrac⸗
Mmfmn Kap

mnonete

negronſolt
ſerrenrſce

bulgemmide
Denlrenen

Mlonate
ttitniin
ſenogni
ſutieina

fnunnn

in uſi
n kenezizen

ponered daigi
mi wleisnan
N Dna pfunun

neeweipaupie
Wseltlisſubin
Dnincitolie

NNAeegnln
ANAiilnen
Nizg nöſoliuer
mofini i iſ
õ
nALiin
Eleisim inäd
en ſicnemene!
Löndolneie
Hiwllemaranr
Net in vaogle
eis de danm ſutn
item ſuaſemn
iniuſta ininifin
pseſterini,

Tur adannſand

hos d nbutl

tetſanſnanitun

lia Ponoi
woi immmgtt
umipiumg unn
Gitnan1

mriadiluluiin

RK
, aalralis⸗

g

. 9 NR
————è 541
4— A
—,. N 1

tiones ⁊ aucupia ↄculca

getes alioꝛũ.qꝛ peccat et tenet ad emendã ca mediũ.extra de cẽ.c.cũ aplus.. Oloibem?*

ſi qui im

et non abſtulit vt poti

Sciendum igitur ꝗ. vi.

ꝙ quando dñs ſine iuſta cã extoꝛqt a ſub⸗

ſi vultire ad pꝛincipe p obnnendò per

—

— .

Capitulã

publici latrones vel nocturni populatoꝛes
agroꝝ vł iniuriã feciſſent loco ſacro ſeu ałls
rmniſtrãtibo. de quubo videinfra in ti.xij.cg.
iij.de immu.eccl.⁊ in ſummis. qꝛ ſacrilegiũ

cõmiſit et nortan peccamt xvijee ti:: auiſ⸗
q̃̊s. Wes ſi ꝓpter euʒ ciuitãs vel terra fuit
r

interdicto ſuppoſita.in quo caſu multa ma/

tẽ ſi faciẽdo vena⸗

la ſuper ſe clamauit.et de cauſa interdi/

cti poſita.et ſiſeruauit

„

¶ WGtẽ ſi nimis talibus vacant.et in huiuſ

modi ſuos grauauit ſubditos. et maxime ſi

fecit fieri in diebus dñicis et feſtis.et ꝑ hoe
retraxit ſuos a diuinis.quia eoꝛũ peccata ſi
bi etiam imputant᷑.diſ.lxxxvi.an putatis.
Itẽ ſi coegit ſubditos ↄtrahendũ matri
moniñ cõtra voluntatẽ eoꝝ.vel cum quali
pꝑſona nõ placebat.quia peccauit moꝛtali⸗
ter et damna et mala q̃ inde ꝓueniuns ſibi
imputant /Aem ſi induxit vel ſuſtinuit ma
las cõſuetudines cum ertirpare potuit ſine
periculo ſcandali.vt ludũ in natali ad taxil

los ludos noxios in carniſpꝛiuio et hmõi.
qꝛ grauiter peccauit et reus eſtilloꝝ malo/

enenanſelen⸗ ſi ſedinones et
2

ias necnon ⁊ partialitates nutriuit
it dignũ ⁊ idoneũ.

diſco

dins.tenet᷑ ad reſtitutionẽ ᷣm Ray. Nñ ſi

velis Indemwelliee vires ad natiuitatezʒ

exponere/vel ſiĩ bello quod ex parte ſua in⸗

iuſtum erat cogat᷑ ſe redimere tunc ſiq̃d per

eñ vel eiusofficiales a ſubdins exactum eſt
et ad dños ipſos puenit.tenent reſtituere

illis a quibus exaciũ eſt.ſiſciunt᷑.als in pi

as cauſas vł vnlitatẽ cõmunem/Si aũt ad
eos non ꝑuenit nililo minus officiales ſu/

os ad reſtitutionẽ cõpellet.Cõ. Cv. in

ſtola quadam ad duciſſam Lot

v. ine
adan otloꝛingi ;
Et no.ꝙ in aliqb caſib põt dñs a ſubdĩn

exigere vltra cõſuetũ.vel vltra cõmune ſta
tutum ᷣm Ray. ec Hoſtien. E&t pꝛimo qͥdẽ

ꝓ defonſione terre ſue. Ad ſoc enim tenent

omnes non ſolũ de rebo ſed etiã coꝛꝑaliter

læpoꝛare ut ſic ſeipſos ſoluẽt.xxiij.q.iij.Foꝛ
titudo.extra inmn erctnafienit.
.dñs vult ire in exercitũ indictuʒ ab eccleſia
vel pꝛinciꝑe contra lereticos vel paganos

nec ſuſticit ad expẽſas põt a ſubditis exige/⸗

re moderatũ auxilium. Itẽ ſi in bello ex ꝑte

ſua iuſtefuit captus ꝗb boſtibus.nec ſuſti⸗
cit ſe redimere abſq; graui damno.

õz
=õ † α Iaai 6 ſ2 +☚ Dan ars, ſ we
—6 = X WAL, e T. „ 5 “ 56,2)

£
QAne—.

—. — AAR xnR,V O 4% 6d. „ .- n.
₰+½ 4 4 ₰ F

—TMrd—H

et vmrum wel quat

tem ſi 2

Atez ⸗
nile

NSH */ Re- p. „ „. C XSH L* „☚ ℳ ℳ.

2
..
...
Q

Quartü

gio ꝓtectionis ſpãlis pꝛo ſe et ſubditis. et
non poteſt comode expenſas ad hoc facere

neceſſarias.et ſi qua alia canſa ſimilis emer

ſibi amicos et affinesAut qñ facit filiũ mi

HH quando maritat filiã. nam acqͥrit 2

litem/aut accipit quod erat feudũ ſuum/ xæ I

tus eſt vel obligatus/dum tñ ſemꝑ modera

uit ꝑſe vłꝑ ſuos ſe te et nõ ad grauamẽ exrigat. x.q.iij. vnio.cir⸗

xxij.q.v. de foꝛma fidelitatis.
pendant legato vel alqs maioꝛibus.deinde
ꝓpter hoc plus a ſubditꝭ extoꝛqant q; expe⸗
dant.tenent᷑ extoꝛta reſtituere et tantundẽ

paupꝑib erogare. Supꝑpioꝛ etiã cui fuerit de

loc querela depoꝛtata.ſi in hoc negligens fu
exit canonice ſubiaceat vltioni.extra de im
mi.ec. c. Quia pleriq;. .
Queritur vtrum .q Vii.
peccet pꝛinceps vel dñs ↄcedendo alicuiin
terra ſua.ꝙ mutuet pecuniã ad vſuraʒ Re⸗
ſpondet Aoh. neapol. in qoᷣlibet. x. ꝙ differẽ
tia eſt inter conceſſionẽ.ꝑ quam de non lici
to fit licitũ vt ſi papa ↄcederet alicui licen‚⸗

tiã. ꝙ ↄmederet carnes in.xl.ex aliqua cau
ſa rationabili.vel vt contraheret in gradu
ꝓbibito.⁊ ꝑ mimſionẽ ꝑ quã tolerat᷑ ſeu diſ
ſimulatr᷑ et nõ punit᷑.ꝙ alłs puniret᷑ ſi non ꝑꝓ
mnitere;/ Ban

ꝛinceps igit̃ ſi concedit talem

licentiam pꝛimo mõ peccat.et hoc ꝓbat᷑ du
.£⁵½

olici ratione ꝛzima qꝛ qð eſt ꝓhibitũ per
ſuperioꝛẽ et legem eius.nõ põt ↄcedi ꝑ infe
rioꝛẽ et legẽ eiꝰ licite.etſi ↄcedit de facto pec

cat ſed mutuare ad vſurã eſt ꝓhi
et ꝑ legem eius.ergo ⁊c/ Secũda ratio eſt.
quia qð eſt iniuſtũ de ſul natura nõ põt fſie
xi iuſtũ vel licitũ ꝑ pꝛincipem velꝑ legeʒ eiꝰ
quia ius poſitiuũ non eſt contrariũ iuri na⸗
turali.ſed determinatio eiꝰ.ſed mutuare ad

cundo mõ.ſ.cũ concedit.i.tolerat ſeu diſſi⸗
mulat et nõ punit illicitũ. q̃ dicitur potiꝰꝑ/⸗
miſſio q;ᷓ cõceſſio.videt᷑ licitũ q;tũ ad ꝑmit
tentem.nõ aũt q;tum ad facientẽ actũ illuʒ
illicitũ/Si ergo pꝛinceps ꝑmittit ſubditis

ſuis mutuare ad vſurã vider ꝙ liceat. Du
ius rõ eſt.qꝛ illud qð expedit multitudini

pmittat᷑.ſi pꝛinceps ꝑmittat non peccat.
in bonum multitudinis debet intẽdere vr
nẽ regiminis.ſed ꝙ aliqͥ mutuent ad vſu

ram expedit multitudini.quia ſi phiberent

diſtricte vſure.multe vtilitates multoꝛum

te.quia pauci reperiunt᷑ qͥ mutuent ſine lu/

,9) X * S †T r .

„

f.

X

noniude cariiſcslad refectionẽ ponnũ
do ſine culpa depauꝑa⸗/⸗

C 44 Rſi

5

do.

44
7

Q. A

vſuram eſt iniuſtũ de ſui natura. ̊ eSe⸗

.

„ /ατπr»[H67 a ϑnνú G . 43 ftZA15 A „αe 6⁶
R

—

Pes õ ſef. da⸗

iudicat loc ſubditis expedire. æcille
ꝙ di. Pe. pal. ꝙ vñi talliant iue

alienigenas vſurarios.ꝗ
o cipes vel comites non pñt cõducere vłtene

t r gliqui
eſt.

cro. non ergo peccat pꝛinceps pꝑmittendo ſi

nent ad reſtituendũ his a quibo extoꝛſerũt

vſurari illas ſicut et pꝛiuate ꝑſone. Guil.

plus addit d.ꝙ reges et pꝛincipꝑes q̃ cũ poſ⸗

Etno.
P. t iudeos vl
alios qs ſciunt nihil habere niſi de vſuris te

ſint non cõpellunt ſuos ad reſtituendũ vᷣſu⸗
ras. tenent etiã ſi nil ꝑuenit ad eos/Franc.
de ʒzaãbarel. dicit ꝙ pꝛincipes ſeclares pñt co
gere indeos et ad reſtituendum vſuras. er

de vſuris. poſt miſerabilẽ. ꝙ ſinegligeẽtes fu
erint ꝓcedit iuder eccleſiaſticus iuxta teno

rẽ. extra eo.ca.q;to. Obi aũt eccleſia halet

iuriſditionẽ tpalem poteſt etiã ſine negligẽ⸗
tia pꝛincipis ſecularis iudex eccleſiaſticus
ꝓcedere contra iudeos vel chꝛiſtianos vel
ota etiã ꝙ pꝛĩ

re iudeos vel chꝛiſtianos vel alienigenas
ad exercendum publicum fenus ſine licẽtia
pape. Et loc infra dicetur in ti. de excõ.

Caphkm quintũ. de F eudis a feudatarijs

ceſſio rei immobilis Keeran ſomagio extra

de ſy mo. ex diligenii.Et aliud eſt paternuʒ
quod.ſ.a patre ve q̃cũq; de ſuꝑioꝛibo eſtac
quiſitũ. Aliud maternuʒ. ſ. quod de femĩa ẽ

acquiſitũ/ AItem feudoꝝ aliud eſt ↄditiona/⸗
le.ſ.quod dat᷑ ad certũ ſeruitiũ ſeu cõditio⸗
nẽ.aliud non conditionale.

dam non

Aia multidomini
loaabent feuda a ſuis ſupioꝛibꝰ. et
etiã ipſi dant feuda ſuis ſubditꝭ.
d bꝛeuiter de iſta materia videndum
bi pꝛimo ſciencũ eſt. ꝙ feuduʒ eſt cõ⸗

nale./ Itẽ quoddaʒ
eſt ꝑpetuum qð.ſ.tranſit ad heredes.quod⸗
ciendũ eciam ꝙ ſunt quedam

incoꝛꝑalia.que quandoq; dant᷑ loco feudi

vt guardia vel caſtaſclia. ora etiam ꝙ
res immobilis eccleſie non põt de nouo da
ri in feudum. NMam et pꝛelati loc iurant. ſz
res que pꝛius erant feudales poſſunt iteruʒ
infeudari.puta ſi vaſallus ꝓpter aliquam

cãm ꝑdat feudum vel moꝛiatur.poterit pꝛe
latus concedere filijs eius vel alteri. extxa

de fen te. Mota ſecũdo. ᷣm HBoſti.

inueſtiturã.puta cũ aliq̃s tradit alicui poi⸗
ſemionẽ rei immobilis coꝛꝑaliter/vel cũ ha
ſta aut baculo aut aliquo tali.qͥ dicit ſe per
loc inueſtireSecũdo acqͥrit᷑ ꝑ id quod lo⸗

co inueſtiture habet᷑ et cum dñs dicit alicui

Nage in poſſeſſioneʒ talis fundi.et teneas

ED ĩ feudo nõ ſuccedit.ᷣm Ho⸗

pꝛo feudo ſrercſo acaritur pſerinnione. dt
ſi. xxx. annis tenuit feudũ et dño ſeruiuerit

licet non fuerit inueſtitus/Auarto acquiri

tur ſucceſſione. non dem ex teſtameto ſed

potiꝰabiñteſtato. Non em̃ valet aliqua oꝛ
dinatio defũcti in feudo facta/MNatura aũt
lomõi ſuccemionis talis eſt.ꝙ es
ſuccedunt in ſeudo.nuta pater filio. deſcen
dentes vo ſic.et pꝛimo qdem filius patri æ
non filia.itẽ nepos filio et nõ neptis. et ſi
vſq; in infinitũ gradũ/poſtea vo ſuccedunt
collaterales/ Sed iſti de cõſuetudine imꝑij
non ſuccedunt.ſed ſolus ſilius.q̊ decienie
reuertit᷑ feudũ ad imperatoꝛẽ.et confert cui

ſtien. niſi de pacto vel aliqᷓ cõditione ſeudi.

vVel niſi filia poſt moꝛtem patris redemeris

feudũ a dño.aut dñs mueſtierit eam de bñ
ficio patris. ꝓpter amoꝛẽ patris.vt in con

ſtitunone Federici. Quemadmodi.

De modo inueſti Ki.

ture feudi. Nota ſᷣm Hoſti.ꝙ põt fieri inꝰ

ueſtitura tã a femina q;ᷓa maſculo etmino
re. xxv. annis.ſi feudũ ſit vetus.ſi vᷣo ſitno
uum nõ põta minoꝛi fieri. niſi ſit pules et
iurauerit nõ cõtrauenire/Inueſtiri aũt pᷣt
qͥlibet etiam ſeruus. niſi minus ignoꝛaue
rit eũ ſeruum. Poteſt añt quisinueſtire ali
um. tam ꝑ ſe q; ꝑ alium vt ꝑ ꝓcuratoꝛem.
In oĩ aũt feudo ſtatim facta inueſtitura re
quirit᷑ iuramẽtũ fidelitatis niſiex pacto re
miſſum ſit.et fit his verbis vel ſimilib.Ego
talis iuro ad ſancta dei euãgelia ꝙ ab hine
in antea ero fidelis tali.ſieut eſe debet va⸗
ſallus vomino ſuo.nec id qð mihi cõmiſe⸗

rit ſub noĩe fidelitatis.pandã alijs ad eius

detrimentum me ſciente. Et hoc ſufficit. ¶
Et nota ꝙ vaſallus obligat᷑ dño ſuo.ſᷣm
qð conuentum eſt. ⁊ m qð feudi natura ⁊
regionis ipſius vel vicinoꝝ eius conſuetu
do requirit qͥbus deficiennibo poterit vti iu⸗/
re ſcripto. Cõiter aũt obligat᷑ vaſallus do⸗
mino in ſex. de quib habes ſupꝛa in ſecũda
.i. Atem licet vaſallus non debet eſſe
ꝓp alijs in iudicio contra dñm ſuumextra
le poſtu. c. fi. tñ ꝓ ſe et ſuis ommbus poteſt
petere et defendere ius ſuum.ar. exixa.eiu.

reiur.petitio.

ꝙ feudũ acqrit᷑ quadrupliciter Ono mõꝑ

C k Rs s ℳ l X ſare EE.

1 ₰ . 3 6 „„
2 ſün 6 3 ſ ..

A . ₰ „* 1 ℳ

. c8 — 1„ —
RMrn— ſvr Le2 ſ. X 8 .„. W. /26

õ 4XA11 ſν⅓.‿à

MWMultis autem J. ü.
x& cauſis amittit᷑ feudum. Et pꝛimo qdem
ſi vaſallus fiat clericus vel religioſus.quia
nec tales ſuccedunt is feudo.xxiij.N. viij.c.

i. Item ſecundo amittit ſiheres vaſalli ſte

„

terit ꝑ annum ⁊ diem ꝙ non petierit a dño
A 1. ſum —9 .A †1 H
7 e ℳ₰ C fu anmta-

.
. X

WMWire

ſekwen
nar
evnm
lriane,⸗
Gonnorann
telaenfn
ptemtoh
ihiaſace
Ctinnelic
Paapitde
ſumallege
oꝛampe
Ctamsft
dispen
ſonnten
habript
lornir
i
alig aun
miintm
ſibeinorni⸗
Cn ſelene
Pernclas
Mriglre
uzsnin
Mttnann

Msſiccen

Ancerdn⸗
felitſenan
loruntti
Wymm
minli⸗

untunin
MMnfu
naunted
Mlſehern
Mcincon
catusadis
neppblcapr
Plbaumwnna
Ntethmöl no
noſuoccce
lenon dcenn
lemnonſerua

epſonure

Min wenp
Wecdomnrnd
nineamm
ſtſenn
lpnſtüie
Uenmcänn
PRaemfe

öfinirn
AnddiAenin
1onöſuntttende
elali ditrn
rten datisenn
isinueſtenanr,
moripatneen

nueſti
in hoſt. gpoͤi⸗

möimaſell en

üſtenzſie
D
mnmm/ Nirkni
s., Adee
oleſtii eirirt
aunt, An.

delitxstünee

is wibis diniini
aa meniceng

s gl eſeene

Ner nh i
Gns pandial
ſmn kinin
lus odiegani dio n
Krfngöſeudum
l ricno: izill
sTicenprnnii
”ñäl
ie lzudeſe

ve in ed

R

ne itl ll.

CRle.

Capitulũ

inueſtituram feudi. Similiter etiam ſripſe

vaſallus poſt moꝛtẽ dñi non petierit ab he⸗
rede wmmi. vt in li.feudoꝝ in q bus caſibꝰ
liberũ amit.c.i.Et hoc veꝝ niſi vaſallus fue
rit minoꝛ anmis.xiiij.qꝛ talis nõ ↄgnouit fi
delitatem facere. Atem niſi ſit miles. quia
ꝓ termino habet annum etmenſem. Item
niſi iuſta cauſa impediueriteũ.vt in l. feu.
Et intelligitur iuſta cauſa vt ꝑ moꝛtẽ vel
Pcapitales inimiacias.vel aliaʒ iuſtã cau
lam nllegnrer c ercio amittit᷑ cum vaſallꝰ
coꝛam paribo tribus vicibus requiſitus vel
citatus fidelitatem iurare noluerit. q;uis
oñs pmittati nehtnri, uarto ſi vaſal⸗
lus infeudauerit feudũ alia lege q;ᷓ ea quã
habet ipſe.vel in talem vaſallũ qͥ feudũ ſer⸗
uare nõ wreſ nfo ſi vaſallus interfe⸗
cit ſuũ ꝓpꝛium germanũ ſeu germani filiũ.
vel aliuʒ.quod parricidij noĩe cõtineat᷑. ad
loc vt totaʒ hereditatẽ habeat/Sexto ſi va
ſallus in pꝛelio dimittit vminũ non moꝛ⸗

tuum. nec ad moꝛtẽ vulneratuʒ. Similiter
ꝓpter multas alias ingratitudines q̃ nu⸗

merant᷑ in lbꝛo feudoꝝ.qui.mo.feu.amit
c.i.et.ij/Septimo ſi vaſallus ſcienter lega
uerit feudum vel partẽ aut cõditionẽ eius
lecus ſi ignoꝛanter.ꝙ ſi vaſallus non vult

oſtendere de parte ſeudi pᷣſumet᷑ ꝙ totuʒ te

neat in feudum/QOctauo ſi vaſallus feudũ
alienauerit. ſiquidem ꝓ parte alienauerit
iüllam ꝑtem amittet. et libere ad dictam re/
uertet᷑ nulla pᷣſcriptõe obſtante.nec ꝓderit
vaſallo ſi poſt factam alienationem recupe⸗
rauerit ipᷣm feuduʒ.uiſi ignoꝛanter alienaſ
ſet/Mono ſi vaſallus dnm accuſauerit. aut
ſi contra eum teſtimoniũ in cã non tm̃ cri⸗
minali ſed eniam ciuili tulit.licetq dam dixe
rint ꝙ in cinili poteſt/ Decimo ſi vaſallus
vocatus a dño ꝙ ſecum vadat in expediti
one publica.puta vocatus ab imperatoꝛe
ſecum veniat romã ꝓ ſuſcipienda coꝛo⸗
na.et hmõi non venerit.nec alium ꝓ ſe o⸗
mino ſuo acceptũ miſerit vel ſtivendia mili

cie non dederit/t quidem ꝓpter fidelita/

tem non ſeruatã amitui᷑ feudum non intel
ligif ipſo iure ſed per ſentennã. Si vo alie
utũ fuerit ipſo urxe ꝑdit. vt Innoc.dicit.

Pecomma Hoſtie. in ſummã. Sed a œ

.minꝰ amitit ius quod in feudo habet ᷣm

Hoſti:ſicut vaſallus amitnit feudũ ꝓpter
culpam ſuã ita dminus ꝓpꝛietatem feudi
ſi eam cõmittat. Et loc quia dñs vicẽ delet

p̃ſſtare mſallo in his qei vaſallus tenetur

xxij.d.v. de foꝛma. in quo.c. dicitꝙ ſi wmi⸗
nus vice vaſallo non rependerit merito cẽ
lebit malefidus.et dicit glo.ibi ꝙ ea nide te

Sextã

netur quis ſubdito ſicut wmino diſti.xcv.

eſto. Etu oñs viceʒ nõ reddit pꝛiuar domi⸗

nio qð haber in vaſallo.er trãſit feudum i 2
ſuꝑioꝛem. Et ſicut innuit᷑ extra de exceſ.pᷣ
la.c.graue.et in glo.intelligit᷑ ̊ ꝑſniam et
non ipſo iureSi ant dminus moꝛiẽs plu
res tlios relinquit ᷣm Hoſtiẽ. Daſallꝰ nõ
iur abit fidelitatem oĩbi.qm̃ vaſallus nõ co
git᷑ ꝓ vno ſeudo plures wuminos habere.
maxime in comitanbo ducatibo 1 marchi
natibus.qꝛ hodie diuidi nõ ponunt. Seag
vaſallus moꝛiẽs plures filios reliqͥ t.oẽs
debent iurare nidelitatem ſi feudum indiui
ſum habent.ſed ſi ex diuiſione totuʒ fendũ
ad vnum peruenit ille ſolus iurabit. ¶( Z
refutatiõe feudi. Nota ſᷣm Hoſti.ꝙ poteſt
vaſallus feudum refutare etiã ſine volun
tate dñi.poſt vvc nõ tenebitſeruire wmino
verunt ñ non debet eum offendere. Quidã
dicunt ꝙ non poreſt refutare inuito wom⸗
no. Pꝛimũ videt᷑ verius ſi loco ⁊ temꝑe re
pudiet.alłs non. Nota etiã ſᷣm Hoſtien.ꝙ
filius repudians hereditatem patris nõ po⸗
teſt retinere feudũ.ſed aut totum debet reti
nere.aut totũ repudiare.niſi foꝛte eũ duomi
nus de nouo inueſtiet bñnñcio cognatis aſ⸗

ſentientibo.qm̃ tunc bene retinet illud ſine

aliquo onere hereditario. Agnati vᷣo bene
poſſunt aliquod feuduʒ retinere repudiata
herechtate ſine aliquo onere hereditario.
Hota etiã ꝙ ſi feundum datum fuerit de ca
iuera wvmim.et ad tempus datum ᷣm Ho
ſti.nõ põt legari eccleſie.nec heres ſuccedit.

Similiter non poteſt ecchie legari ſi de natu

ra feudi eſt ꝙ vaſallus ſeruiat in ꝓpꝛia ꝑ⸗
ſona: Si vᷣo ſit paternum et ꝑpe uum tunc
poteſt pꝛo ania legari niſi conſuetudo re⸗
pugnet.

Capitulum ſextum de multiplici ſeruitu⸗
te et manumiſſione.

domine quia ego
o -ſeruus tuꝰ ego ſeruꝰ tu' et finus
ancille tue.pᷣs.cxv. Seru' et do
minus coꝛrelatiua ſunt. vt vno poſito in⸗
telligat᷑ et reliquum. Et ideo bene dicit. O
comine quia ego ſeruus tuus.q d.ideo vo
co te dñm.qꝛ recognoſco me ſeruum tuum
Sed large lo quendo de ſeruitute notandũ
ꝙ eſt triplex ſeruitus.
Pꝛima ſeruitus numinis. Secunda ſer⸗
uitus criminis. Tercia ſeruitus homis.

De prima loquitur F. .

Litulus

Is. cum dicit dñe quia ego ſeruus tuus

Sumus aũñt ſerui oñi gubernatione. qꝛ ipſe
wominus ꝓuidet nobis de oibo q habemus.

Sicut em̃ oculi ſeruoꝝ in mambo dñoꝝ ſu/

oꝛũ.ſ.intenti.vt ꝓuideat eis aſpiciẽtes ad

manus ſuas. vt poꝛrigat eis. IAta oculi noę-

ſtri ad dñm deũ nim wonec muereat᷑ noſtri.
miſerijs ſpñalibo ⁊ tpalibo ſubueniẽdo.Cla

mandũ eſt &̊ O dñe qꝛ ego ſeruus mꝰ. Sic
Salomõ oꝛabat dicẽs. Audi dñe hymnuʒ

et oꝛationẽ quã ſeruus tuus oꝛat coꝛaʒ te

iij. Reg. viij.

dẽptione.i. Pe.i.c.Non coꝛruptibilbo au

ro ⁊ argento redempti eſtis de vana veſtra
cõuerſatione. ſed pcioſo ſanguine agni in
maculati. Dñ ſecũdo dicit. Ego ſeruꝰ tuus
ſ.a te regepruo er iceg te debeo timere et ſe⸗
uereri. Nalach.i.c. Seruus timet dñm ſiu⸗
90d vl. vbieſt imo⸗ meus. ¶

um. Si eg vbi eſt er
CTercio ſumus ſerui ↄuentione tani; mer⸗/

cennarij cõducti. ꝓmiſſo nobis magno pꝛe
mio vite eterne. Ecci. i. Fili accedes ad ſer
intutẽ dei.ſta in iuſticia et timoꝛe.ſ.obedie⸗/
co pceptis dei. qð ꝓmittimus in baptimo
abzenlin eiare ſer abolo et pébis et r,
P .ex ò ſperamus nobis dari ma / iuſde
uare pcepta. ex q̃ ſper 3äse

gna pᷣmia.i.mercedeʒ gloꝛie. VHnde ſubdit

ps. Et filius ancille tue. Ancilla iſta eſt ec⸗
eeſia dño in humilitate deſeruiens. ⁊ cñ ſi
mus filij huius ancille.ideo vernaculi 2 ſer

ui ⁊ multom agis qͥ in clero vel religiõe deo

ſeruit dr filius ancille illius eccleſie vel reli
gionis.et iõ ſeruiamus ulli in ſcũtate et iu⸗

ſticia coꝛã eo oĩibo diebo noſtris.Luẽc.i.c.

Secunda ſeruitus ſ.u.

criminalis ẽ. de qᷓ ieſus ait

A quo q̊s victus ẽ.huius et ſeruus ẽ. Hñ

et Amb.in li. de vita beata Doluntarũ ſer
. ovyabolus acrnionat nemineʒ iugo
ſeruitutis aſtrictũ pomidet niſi ipſe ſe pꝛius
ei peccatoꝝ ere vendiderit. xv. q. i. Hoõ eſt
NPbl glo. pcium qð recipit peccatoꝛ a dy alb
oo cu ſe ei ſubijcit.eſt delectatio peti quaʒ ei
dyabolus ſuggcrit. Sicut em̃ ſeruus non ſa
cit voluntatem ſuã ſed dñi ſui. vt iubet exe
quens.ita criminoſus nõ facit quod dictat
ſibi ranio vel cõſcientia. ſed qð ſugerit dia

uum ſibi

bolus. Et quia vt drĩ Oath/x
teſt duobus dñis.ſeruire.ſ

inire. nec ahud meritoꝛiũ vel deo gratũ age⸗/

re vei liatiſtacere/ructus ajt ⁊ merces hu .

lud Hiere. xvrc
qui non dabunt vobis requiem die ac no

Secũdo ſumus ſerui dñi re,⸗ imn opus p
Hᷣm wc. lv.et Alb. Nec põt aliqͥs ſiberari
ab hac ſeruitute niſi gratia chꝛiſti. Oñ Yo
han. viij. Si liberauerit vos filius vere nibe⸗
nieritis. M

De ſeruitute K. iii.
lviĩs eſt pꝛincipalis intẽtio hic loòᷣ. Et cum
iſta vñs et ſeruus ſint coꝛrelatiua.vt dictũ

ſed peipue tripix/ł
dQqcun q; eſt alicui dnio vel iuriſdinõi ſubie⸗
ctus. Et hvĩes vnius regni pñt dici ſermi re
gis illius. Et ſic vies vnius ciuitatis ſerui
dDñi eiuſdem ciuitatis. Et ep̃i dicunt᷑ domu⸗

ctũ eſt ſupꝛa/Cercio ſ
et ſtricte qͥ non eſt ſui iuris.ſed ſeruilis con

riminalisé. JYo. viij. Qui ſa
cit petm̃ ſeruus eſt ꝑeccati.qnimo et diaboli
cuius ſe ſponte ſubijcit tyrãnidi.ij. Peij. c.

xvi. Nemo po
.eruire. ſ. ↄtrarijs et ↄtra⸗
ria iubentibus. ideo qͥ ſeruit mãmone vel
diabolo ꝑ quodcunq; crimẽ non põt deo ſer

Tercius

iuſmodi ſeruitij eſt cruciatus eternus. p̃mii
c. Seruietis ibi dijs alienis

cte. Homones dij ſunt paganoꝝ. s. ſ. cole

bant alieni ab omi miſericoꝛdia.et in ifer

no vbi eſt regnũ eoꝝ ſeruiũt eis peccatoꝛes

vt ſubijciant᷑ toꝛmẽtis eoꝝ et as hic habue
runt incentoꝛes in vulpa.ibi habeant toꝛto

res in pena.Et cum dñs mandanit in lege

calogi. vt nõ fiat in feſto vel ſabbate opꝰ
ſeruile. E xo.xx. Non ſolumintelligit᷑ ꝓhi

beri opus manuale.ſed etiam opus peccati

6%*

eſt. ſicut dñs dĩ aliqs multipłr ita et ſeruus
no mõ dĩ ſeruus large

ecundo mõ dici

pꝛius deberent dici pres/
reſpectu alicinus

tur quis ſeruus alicuiu⸗

ſpãlis obligationis in ſeruiendo illi in ali⸗
qbus. Et iſti dicunf᷑ cõmunius vaſalli. Si

autẽ ad tempus ſeruidut menſatim vel an/⸗
nuatim. dicunf mercẽnarij Et de vtriſch di
ercio modo dr ſernꝰ ꝓpꝛie

ditionis.et de hac ſeruitute nũc agi᷑. Hec

ſeruitus eſt introducta. m Ray. non ſoluʒ

de iuregentin. vt diſ.i.ius gentin.et confir⸗/

mata ꝑ ius canonicũ.vt. xij.q.q. Eccleſiax

et ius ciuile. ſed enam incſvata p ius diui

num.ſ.qñ Moe maledirit Cham ſiliũ qͥ eñ
deriſerat denudatum videns in vrendis di
cens. OJaledictus Cham ſeruus ſeruoꝛn
erit fratribus ſuis Geñ.ix. Obi “
Anteqᷓ; inuemief vinũ manebat oib incõ

cuna lilertas. Neſeiebat homo a cõſoꝛte na
ture ſue obſequia ſeruitutis exigere. Non

enet hodie ſeruitus ſi ebꝛietas nõ fumet.di.
xxxv. Sexto. Et hinc ẽ ꝙ ſi paganus vel iu

deus chꝛiſtiam ſeruus.efficiaf chꝛiſtianus.

non ꝓpterea hberat᷑ a ſeruitute.quia in ba
ptiſmo tolluni crimina.non obligatões ho
minũ aut conditiongs. Con. Bon. Hoſti.
et Cl.AAddit tñ Rdyÿ.ꝙ vbi de conſuetudi

ne eſſet. ꝙ chꝛiſtiani non enent ferui.cõſu⸗

lerem. ꝙ dñs eius in remiſlionẽ peccaioꝛũ
Rarn, . Xl G

. „ —
7

een
lencak
Phllke
Aoriti
Dupretcki
lellitene
fiptlenn
ſeſcptinert
Akſunütn

namadn
Puntarnar
nehain
Mhant
Memiedä

inn. mnmas

S Ptetgfirecine
lpteſtrecſn

Mafmarbimääb
Aptolro,nn
leencii cfi
cſtesaiuch
luhnſno en

„

ſmäcde⸗
qtert S
mmnniſanente

lkachſt

lnegzniche

Mniniie n

..
. .
.*
...
.

Sertã

falnsnterte ä sl
Kashdnin, ſuoꝝ maumitteret eũ.i.lilex faceret vel ſal nium. vxoꝛ eius ſi hoc nouit.ſi lilera eſt re⸗
ecnien er tẽ pecũia mẽdicata. vel ſintioad tᷣs pᷣſtito digenda eſt in ſeruitutẽ.diſ.xxxij. Eos qui.
ügmorielte ad arbitriũ boni viri ſe redimeret.ar.xij.q. et filij qͥ inde nati eſſent. delent enaʒ fien ſer
Wtorcin ani ij. Cũ redemptoꝛ bonũ ⁊ pium conſiliũ eſt ni eccleſie.xv.q.fi. Cum multe.( Yure ci⸗
nmteſsſenge ſed quia conſilium eſt non tenetur quis de mili efcif ſeruus. videlicet cñ libertus.r. il⸗
Nirchcte neceſſitate ad illud.xiiij.q.i.S. qðᷣ peipit leꝗ;ᷓ erat nikenus KEnntaneinerartuckine
lbihalemnt R PFaAG Bn 5 ſyi erea patronũ ſuũ habet. qͥ.ſ.eum a ſeruitu⸗
Rmnlrnn 1 otad n quibus e Ain. te abſoluerat.ira videlicʒ ꝙ manus in pa⸗
niſchhpe modis quis cõtrabat ſeruitutẽ. et woteſt re tronũ iniecit vel atrocẽ imuriam aut graue
ſpunmnig; duci ad tres modos.ex iure. empnõe ⁊ na? damnũ ve vite piculum ei inferre pꝛeſum
eimogegt niuitate. Et iureq dem multipł Et pꝛimo pſit.in ivc caſu poteſt patronus eum reuo/
Azüllusſtrn v uregenuiii ſuni captiuitzte et ſeruitu,/ care in ſeruitutem. non tñ videt᷑ ꝙ eoipſo
nupefünmn pientis. xxiij.q. v. Qicat. et peccaret talis Emptione quomo H. v.
“ ſeruus fugiens a mino. qð intelligo niſi quis efficiat᷑ ſeruus. Et hoc qꝛ vel ipſe ſeip
i eum ad malũ cogeret vl induceret et talis ſum patit᷑ venũdari.vel qꝛ venditur ab alio
n eeleſiſngtensreſtutier vno ſuo eoinuitofetaſthane ſe Auücan ac bocce
ortelanni . ei mr unſtate. n tn Piolentig põt fiat ſeruus ſer requirunt. Pꝛimũ ꝙ ſit ma⸗
muigptrinaiens ince exttahi. vt. xplj. 1g F. rn ne reue ioꝛ annis.xx. C. de lib.cau. Si miniſterium
nöenit rentin ci. duenti. Seclſilelum eſtinin Semeſt omtendat pciu participare. &.
wliunſänöͦiſc hrben Mid en gel iorki tw captl. de lib. cã. non ideo. Cerciũ eſt ꝙ in veritate
Nmgitdaſer Hhil. Adde ꝙ qꝛ bellum infideliũ vt ſara pcipiet. f.q ad hb. pclama. nõ li.l. i. OQugr
N cenoꝛiñ ↄtra fideles eſt iniuſtũ.ideo qs ca⸗ tum qꝙ emptoꝛ credat ipᷣm ſeruuʒ.ff. de lib.
— piunt ex fidelibi nõ ſunt were ſerui.et fuge/ cã lileris. 5. ſi qs ſciens. QOuintũ vtille qui
tüintin re licite pñt. nec in ſeruos vendi pnt.ſyredi vendit ſciar conchtionẽ ſuã. ff. adi- .pela
ue af ihr mi vt liberent de maib eoꝝ. In lellis ant ma. lileri qui ſe. Sextũ ꝙ venditoꝛ ſciat eñ
ies Günnhninͤd que ſunt inter chꝛiſtianos ſiue iuſta ſiue in ene liberum. f. qᷓ ad hib. pclama. l. ilij. Si ali
muenſun n iuſta ſint nõ ſeruat voc de facto. vt capti ſer qͥd iſtoꝝ deficiat iuire cõmuni ad ingenuita⸗
n eninchfüili ui efficiant᷑ capientiũ.ſed ablatis armis et tem reuo catf.ſed ſi nipil deficiat eoꝝ enam
Cönumusd. equis dimittunt᷑ ci certa ↄuentione. vel ſi ſipoſtea manumittaf non fit igenuus.ſed li
itmendmm, ſint barones mobiles vel womini erhmõi. bertus. ff. de ſta. bo. l. hõ liber. niſi reddat do⸗
cnariEtd ſaciunt eos redimere. etſi bellũ eſt inſtũ loc mino pcium. ff.ſi ingenuꝰ manumit.l.ij. qð
noco diſen nö eſt ilicitum. ſecus ex ꝑte uloꝝ qͥ iuſticiã tñ pᷣciuʒ dñs non cogat᷑ inuitus recipe. Et
luns. ſeg leruige non balent, Hi añt dicti ſunt ſerui qꝛ cum ſernus qͥdem comugatus põt permi ttere ſe
miutenüc agtN victi in pᷣlio occiderent᷑: tales ſeruabant᷑ in venundari mõ dicto inuita vxoꝛe ſed ancil
n Daf muit Vita.ſ.ad ſeruiendũꝗJure aũt canonico efj/ la cõiugata loc nõ poteſt nõ aſſentiẽte viro
iusNuiden, . ficit quis ſeruus. cum videlicʒ qs rapir mu eius.nec tñ in pꝛimo caſu diſſoluit mrimo
dt.d en. lierem. bſinedenz efficit ſeruus rapte. vel nium. vt habes ſupꝛa ti.i.c. De impedimen
nincriugieni owꝛter ſiredimareiſi ppferpanntatem Perunin N võ vendit᷑ ab alio. tũc di
lednmdi i Lnowte tedinere. erit eins teruus ad tẽ ſtinguendũ.qina ſi eſt iudeus xel paganus
mNdEnN igem bemn vom viſi vaaelet rplil et emit iundeum vel paganũ ſaut emtt ad ſer
(xnbemsenen 1. derg aazecum glo. ſua. qͥ pena videt in uienaũ.et tunc ſi ille vult effici chꝛiſtianus
Finndt. ſe⸗ igenan. tn onengain foꝛo iudicia et efficiat᷑ chꝛiſtianus eripit᷑ in libertate nul
wminn ioin . nan fo⸗ m n welarre on aut ſer/ lo pcio Dntofſtenät ad mercimoniũ de eo n
itprw iſil õ Itẽ p ius ca endum. ſi nõ exponit venditioni infra tres
umscr. eec deen aracenisarftia. wi ligna menſes ab emptione facta de eo cum eftici⸗
ran „ ming, vel kalent eis cõtra chaiſtianos ſi ca mr chꝛiſtianus. uerar a ſeruitute ſine pꝛe
ian Atarletn. piant tales chꝛiſtiani efficiunt ſerui capièé cio aliquo/ Si expoſut venditiom. ⁊ non
ieſiin tium èos etiã chꝛiſtianoꝝ. vt extra de ude inuemit emptoꝛẽ infra dictum tepus ſi velit
an Ln * is. Ata quozundaʒ. Et lec pena extendit᷑cũ erici chꝛiſtianus liberat. ſed dato pcio. xij.
inn pluribus alijs pems ad poꝛtãtes victualia ſolidoꝝ/Si at iudeus vel paganus eme⸗
mnann e et qeuie mercimoia ad eos vel ad terras ret chꝛiſtianũ.liber euadit nullo pᷣcio dato
urcoin Solcdano ſubiectas. p extrauag. Nico uiij. quia ꝓloibitum eſt eis tale emere. Dec ola
en n Penontäp 2, Clemeté. v, notat glo. di. liiij ſuꝑ. Seloc tunc et obatux
on raleit matrimo pmulta. calllius dil: d vcenam bales in ſe ⸗
umioneß G 3l 5e — 4 ar.— — i °●
— enn) * J — S .
“ N „.
.. „
. * .
. △ . 0
.b§Rà

ganũ. ſi velit effici chꝛiſtianus. nõ ꝓpterea

tlaratione dicit Clv. in.iiij.di.xxxvi: ꝙ m eaien

xeterioꝛẽ conditionẽ vt ſi pater ſit ſeruus ⁊

Titulus Tercius

cũda pre ti. vl. c. id. de iudeop infidelitate.
S chꝛiſtianus emerit iudeũñ vel pa

philoſophica. quia qcqᷣd recipit᷑ in altero.
recipi᷑ ꝑ modũ recipientis. mater autẽ eſt
recipiens. tamẽ cõſuetudo ſi eſt in cõtrariũ

efficit liber. Oñ et vendi põt ſicut pꝛius.qᷓᷓ/

n r e e rji pe certũ ſi⸗ ia in contrariñ/Et vident᷑ loqui
is pium eſſet lilex facere pempue poſt certrũ ſit memoꝛia in contrarin/Et vident loqut
ſpeſeruti ſed ſi emit eum qui a pꝛincipio c.iſti cum dicunt ꝙ pattus ſequit᷑ ventrẽ

be venditionis pꝛime erat chꝛiſtianuaq;, de his qui naſcunt p mimoniñ. quod põt
uis ignoꝛ auerit emptoꝛ reputans fuiſſe ſa⸗ e ier vrE
racenum et hmõi cum nõ poterit vendi nec i.de matrimonio NHam t filis q; naſcunt᷑ꝑ
iſte etiam potuit emere. et ideo ſine pꝛecio foꝛnicationẽ vel alsillicitã copulã vndecũ

celet eum nierum dimitere. et pꝛeciũ a vẽꝓ q; naſcunt.ignobiles ſunt.nec tamen ſerui
ditoꝛe repetere ſipoteſt. oE
ditoꝛe repet quibꝰ nati ſunt. vt oſtendit cõtinuus vſus

. atiuitate ſt unt c. Vi. Et qð diciũ eſt ſupra ꝑ Clv.ꝙ in honoꝛibo
quidã ſerui.qui.ſ.naſcunt᷑ ꝑ coniugium ex etr nobilitate.ptus ſequit᷑ patrẽ. Pe. de pał.
lioꝛũ talium etiã ſunt ſerui. Sʒ ꝓ hmõi de/ bera aut ancilla/t ſi eſt lbera. tunc natꝰex
ignobili et nobili patre. eſt ſimpir nobił
leges ciuiles patius ſequit᷑ ventrẽ i mitez / Siantem matereſt ancilla. tunc aut con
q;tum ad cõditionẽ ſeruitutis vel libertatis cubinatũ naſcit᷑ filius ex tali et nobili patre
Et ſoc rationabiliter. quia pꝛoles habet a et tunc talis filus ſempꝑ eſt ignobiliset ſer
patre cõplementũ foꝛmale.ſed a matre ſub uui 15 18 viri ne 16
ſtantiã coꝛꝑis.Seruitus autẽ eſt conditio bine. NOnde ſpurius regis non eſt nobilioꝛ
coꝛpoꝛalis.cũ ſeruus ſit quaſi inſtr̃m dñi in filio ruſtici.quia damnatus coitusnõ dat
opando.et ideo ꝓles in libertate et ſenniu dignitatemn Aut naſcitur quis ex ancilla 2
te ſequit᷑ matrẽ. Sed in his q̃ ꝑtinet ad di/ rnobilꝑ copulam mfjmoialem ettunc eſt
gnitatẽ.que eſt ex foꝛma rei.ſequit parrem tgale ꝙ ꝑ hloc nt hiberg. vt
ſicut in honoꝛibo 1 munerib. mumeipijs. ? c(ũ ancilla ſua vel dña cũ ſeruo ſuo.nec eni
nobilitate. ⁊ alijs hmõi/In quibuſdam im̃ oc ̃m.ſ.dñam cõtrahere miimomũcũ ſer⸗
terris q̃ nõ regunt᷑ iure cinili.partus ſequir uo ſuo ꝓhibet iure diuino.etſi iure ciuili.⁊
tunc ancilla ulla vel ſeruus eripitf in liberta
tem. Mõ em̃ ancilla eſtſocia. nec ſeruus o
minus. Hnde volendo es eſſe ſociã vel ſo⸗
cqum. vult non eſſe ancillam vel ſeruum. et
tunc eſt nobilis natus ex tali ancilla et no
bihi.erit nobilis. Nam coꝛuſcãt vxoꝛes ra⸗
dijs viro ꝑ/Si aut per hoc non fiat libera. vt

mater libera. nilij erunt ſerui. nõ iñ ſi poſtꝑa
ctum matrimoniũ pater ſe in ſeruũ dederit
no lente vxoꝛe.et ſi mulier ſi ſit econuerſo.
Si aũt ſit vterq; ſerinlis cõditionis.et ꝑti⸗
neant ad diuerſos dños.tunc diuident fili
os.ſi plures ſunt filij.Et ſi vnus tm̃. vnus
eoꝛũ alteri recõpenſabit de pꝛecio.⁊ ipſe ac
cipiet natum in ſui ſeruiciũ.nõ tñ eſt credi⸗
hile. ꝙ talis conſuetudo poſſit eſſe ita rõna
lis.ſicut id qð multoꝛũ ſapientũ diuturno

terius non ſua.tũc erunt ignobiles filij.qꝛ
ignobilitas poſinua vxoꝛis eſt cõtraria no
bilitan viri.nec ꝑticipat eã.ſed impꝑedit.nec

ſtudio determinatũ E ſufficit m leges ad filios deſcẽdere ꝑmittit.¶ Sunt er alij
ꝙ mater fuerit lilra ſine tꝑe cõceptionis ſi ſerui dicn nõnia ꝓpꝛie qͥ aſcripticij ſeu oꝛi⸗

ue tꝑe partus ſiue medio tꝑe.ad loc ꝙ pꝛo ginary Die unt.qdam.ſ.homies q ua aſtricti
les ſit libera. ff. de ſta. lv. letſi ſe deʒ ſunt certis terris colendis.ꝙ non poſunta
Pe. x pal.in. nij. dicit. ſoc eſſe.ſ. ꝙ partus culiura earum recedere ſine voluntate o
lequit᷑ ventrẽ.i.matrẽ in ſeruitute vel liber? minoꝝ ſuoꝛũ nec poſſunt vendi ſine gleba.
tate m lege diuinã. Dicit᷑ em̃ Exo.xxi. Si nec gleba ſine eis.⁊ dicunt᷑ aſcripticijquia
dederit dñs vxoꝛẽ ei.i.ſeruo.ſupple ex an/ aſcxipti ⁊ deputati iunt adtale
cillis.et habuenit liberos. remanebũt cũ w et oꝛiginarij.quia a ſua oꝛgine loc habent
mino.&tidem ſupponit de filijs futuris. qꝛ ½ uandoq; enã hi dicunt coloni.iales tñ
ancilla vernacula non fit hlera. vij. anno. Spꝛie non ſunt ſerin. nec repellunt ab acti
ſicut empticia. Adeʒ ꝓbatur. l. humanag, vt bus legitimis.niſi ꝙ non poſſunt odinari.

C. rei. ven. l. partus. Simiiter lege cano di. liiij. quis autem ledes.

nica. vt ext:za de na, ex li: w. ci,Ac etiam.. e.
. Delues 02 „Mnk* sſ 3 ☛ J. .
“ Cr
„
„
● . „

tenenda.eſt. maxime ſi eſt pᷣſcripia. vt non
eſſe ⁊ inter ſeruos ⁊ liberos.vt patʒ.ſupᷣ.ti.

eoꝛum qui ſunt dñi ſeruoꝝ vel ancillarũ ex

uus.quia digmitas viri non cõicatur cõcu

tale ꝙ p loc ſit lera: vt cũ dñs contrabit

puta quia cũ illa cum qᷓ ↄtrahit ẽ ancilla al

aſcripni ⁊ deputati ſunt ad talem culturam.

6
4
4

9ℳ
Noin
ſcoretpll
ſi ſne
ſniſt
onniteuer
Getticoc

gois⸗di.
niiteriü d
göͤptins
adolto
ſtifiat
ieder
(s
diseni
puurig
plt me⸗
leraürſe
etcetent
ſateneen
dii r0it
Manietde
ſa 1pici
lrvvelon⸗
wylaoch
etcävi
ſcralon
iggeete
Uarii
Wylnen
Iwumm⸗
(Auni
Cntunne
leyamn
ſaanan
nin
Mitdien
oceſlar⸗
lipcurars
Ennmdahn
ftudmpyn
ngneenla⸗
Enini
ſctlidesd

Anhuntſona
Mentse volu
ninlenne
ſorſngr
nnſenge
rn

Q01„
N

ttnin De cöuerſa tione 6 Vii. mica. ¶( Ypſi aũt ſerui oꝛdinari nõ poſſun S 1 Grr
igign i⸗ 2 eee XNe Va * ad aliquẽ oꝛdinẽ niſi adepta plena liberta⸗ .
ſei⸗ micm ſeruor er ꝓuiſione dñoꝝ ad eos. Et pꝛimo te..et ſi oꝛdinent᷑ quid iuris.balbes infra in
nen der ene pd eeeroſſn ti. de irregularitate/ Atẽ non pñt religionẽ
fhns . ſide liter ſine ficnone deſe ruire. etiam ſi ſint ingredi ſine aſſenſu vomino. als ei reſtitu „
nimninl chꝛiſtiani. Apls. i. ad thi.vi. ca. Quicunq; endi ſunt/ Atẽ non pñt facere ſeu exeqͥ vo
W ſerui ſunt ſub iugo inſideliuʒ dños ſuos in ta in piucheiũ dñoꝝ ſuoꝝ. vtꝑegrinanoms
ndeinc omnireuerentia dignos arbitrent.et alubi ieiimior.qbus impedirent opariet hmnõi.
lin lhezlai Serui obedite dñis ſuis. Oñ.xvij.q/iiij. Si Item nõ poſſunt teſtari nec vendere vel w
Wi Uamlinen Ans. dicit. Si qͥs ſeruũ alienũ occaſiõe re nare vel elemoſynas facere.niſi de voluũta
Elmtr nugionis cocet dñm ſuũ cõtemnere et ei?mi te dñoꝝ ſuoꝛũ.Et ſiqͥs aliqͥd habuit ab eis
ſmoemel niſteriũ deſtruere.i. ſeruitium dimittere. ac ꝑ ludum vel wnationẽ vel alenationẽ vel
oſenarünmlefi⸗ nõ potius wocuerit eum dño ſuo bona fide turpẽ caſum. tenes oñs reſtituere/ Itez ad
upDgumn ⁊ cũ oĩ honoꝛificentia deſeruire.anathema actus legitimos.vt accuſare.teſtincari.iu⸗
ſainimihen ſit.i.fiat.ſed in rebo illicitis nullo mõ obedi dicare.et hmõi nõ admittunt cõiter. ¶ In
ageimnitinit dire debet. nec etiã minis vel verberiba coa/ ↄtrahendo aũt mr̃imoniũ ſunt liberi.nec poſ
thetlm muenn ctus.quod notat Hiero.xi.qiiij.dicẽs. Si ſunt a wminis ad hoc ꝓhiberi vel cogi ad ;
. vate eſtfintnn dñs ea iubet q̃ nõ ſunt aduerſa ſanctis ſcri⸗ ſed de mrimomo eoꝛũ haler᷑ ſupꝛa ti.i.c. de
kinnig mnenn pturis ſubijciat dño ſeruus.ſi cõtraria pci/ impedimento ſeriulis cõdjirõis.vt etiã tl.
nsertälietrnobie pit. mgais obediat ſpũs q; coꝛꝑis dño. De in.iiij.ſicut ſeruus nõ ſubdit᷑ dño qͥ nõ ponʒ
engeſtignodit let aũt ſeruare dei mandata et eccleſie ſicut libere comedere et wꝛmire et alia hmõi fa⸗
ntöncöinni⸗ et ceteri ſiſaluari deſiderat. Oñ cõfeſſonẽ cere q̃ ad neceſſitatẽ coꝛꝑis ſ̃m naturã ne/
ngsnoneſtfei facere ac cõmunionẽ ſumere tꝑe debito r ceſſaria ſunt.ita etiã non ſubdit᷑ ei qͥn poſſit
wmninzlini dñi ⁊ dñe eon velancilla vebet eis eſſe bu cõtrapere mrrmoniũ eo neſciete wletiã cõ
rümgienn, mani et dare eis cõmoditatẽ audiẽdi diuij tradicenre. nec elæt tñ ꝓpter lvc ſeruntia de
— na ⁊ pᷣdicationes diebo ſeſtiuis.inducere ⁊ bita wo ninis ſubtralere. Similtx de interio
— exhoꝛtari acꝛatoe d etieſunia ad ceremo ri diſpoſitiõe nil habet iuris in eo niſi exvoꝛ
ri iianiha monias chꝛiſtianoꝝ. vneſtati eoꝝ intendeæ tãdo. DOñ ad oꝛandũ vel ſumendũ ſacramẽ
ſna enien re. Et cñ viderit eos ſe male habere et pᷣcii ta ⁊ hmõi.non debet cogere.ſednec ad fidẽ
Gömormniit pue circa loneſtateʒ vite. debet eos vel eag ſiinſidelis eſt. Seneca. Errat qͥ ſeruitutem
— coꝛrigere et caſtigare verbis et verberibo cũ extimat in totũ ſvĩem deſcẽdere.ꝑs melioꝛ
rIEncitIn expedit nõ tñ vſq; ad mutilationẽ membꝛi excepta eſt. Coꝛꝑa dũis obnoxia ſunt, mẽés „S
ilaepiuuN vrel vulnerationẽ vel fractionem oſſis.nec ſui iuriaeſo. dDñs cogit famulas ad foꝛn? (? ſurz S Pege
lenco ichkfnini eos nutrire delitioſe.quia vt dicitpuer.xix nicandũ ſecũ vłals exponit grauiter peccat
ſeanalan giem c.Qui delicate paſcit ſeruũ in fine ſentit eũ et ſi poſſet fugere credo ſibi licere.qꝛ et ille
Aluser ulanilit 4 annumndce uſtas querelas ipſoꝝ ſeruo? merer in ea ius ſuũ amittere ꝓpter hmõi in
Dencornſitvhn rũ benigne dudiet.ꝓut Job aſſerit ſe feciſe iuriã.de ꝑe. diſt.i.ſi qͥs tam maſculũ.ibi.etſi
hNOrfüi dicens.xxxi.c.Si contẽpſi ſubire iudiciũ cũ ſerui pudicitia. Idẽ ſi cogeret ad aliqdðᷣ crix
amniNhiti ſeruo meo et cũ ancilla mea cũ mecũ diſce etiã ſi ſcit ſe nõ potuiſe vendi.qꝛ chꝛi⸗
icenntigtobinin ptaret/Hlon grauare eos nimis laboꝛibus ſtiana erat. et contra ius capta vel empta
mnui nsctind Haz e mãdabat in lege Beterlir Eeſti⸗ etiam poteſt fugere. ðDðè
Rapctei . eos qeſcere NHeut rmat ipſis cu D 1. NVriy
raiſe rã ꝓeurare nõ ad lvſpltale minere gener ODeé li ber tate M d. Viii.
. preiillil tenturio ethnic puerũ ſuñ.i.ſeruũ ioc egit ſeruoꝝ qliter ſcʒ liberi efficiant᷑.ad qð dicit
nettch ſed in cmo paralyncũ gubernari fecit. et ꝓ HDoſti. ꝙ multis modis/Et vno mõ ſi dñs
acolntſibil . ſangtione eius ad chꝛiſtũ aceeſiteatlæi. eñ languidũ expoſuit velei alimẽta negauit/
etcunkrſtalr Yiijec bñfaciẽtes eos impediãt.ſed ſoli/ impune ſeruꝰ effici liler.et libertus ingenu
epicnt a . „ At un de eis dño habeãt reddere rõnem. us.extra eo.c.vnico.illi tamẽ qͥ eos ſuſcipi

minman „ DHiñ Ambꝛo, de dño malo ait. Seruulos ſe untnõ pñ̃t ꝑ ̊ in eis aliqð ſibi ius vendica
cumptrabit ſoꝛtaſſis magis ad eccleſiã fe/ re/Secũdo ſi qs vendit ancilla ne pſtituat
ſtinantes et voluptatib ſuis peccata accu⸗ et emptoꝛ facit cõtra.libera efficit᷑.Cercio ſi

n oli ui* mulant aliena. neſciẽs reũñ ſe futurũ tam de ſeruus pileatus incedat añ cadauer dñi dũ
hin grimit ſuo delicro q;ᷓ de ꝑditione ſeruoꝝ ſuoꝛũ.diſ. defertur adſepulturã/Quarto ſi poſtq; lata
mn ſt dld ixxxvi. Aputans. vd quõ teler ſe hĩe dos eſt ſentetia cõtra eũ qͥ dicebat ſeruus. dñs
gumgim minus ad ſeruũ et econtra ſeruus ad dñũõm. poſtea ꝓ eo pᷣciũ accipiat/:ito ſi dũs an⸗
42 J habes in. uij.parte.ti,ij/ de prudenua ycono culã in miimonio collocauit ſcribena ꝓ ea
0°„ ●
* .
△ .

Titulus

wtem Sero ſiſemn appellauit filiũ aetis
inreruenientib quaſi in figura iudicij/Se
primo ſi dñs dedit ſeruo inſtrumentũ p qðᷣ

ſeruo inſtrumentu bqd
ſeruitꝰ eius ꝓbahat᷑.⁊ alüs caſibo qͥ habent
C aui er caliuis ſer. 5li. ac.n torni c tauo

iudeo vel pagano ipſe talis exi⸗/

qñ empt/ aiudeo wel pagano ipſe talis e,
ſtẽs vult effici chꝛiſtianus.ᷣm tñ diſcrecio⸗

nẽ ſupꝛa poſitã. in.S. v. et multomagꝭ ſem
ono et vlti

mo eſt qͥ ⁊ ↄmunioꝛ ⁊ oꝛdinatioꝛ exiſtit qñ

ſeuus manumittit᷑.eſt aũt manumiſſio da⸗

tio libertatis. Nã q;diu aliqͥs in ſeruitute ẽ

manui et ptãti alterius ſuppoſitꝰ eſt, manu⸗

miſſus vᷣo libratus ẽ.inſti.de libe.in pꝛin.et

manumiſſi dicunt᷑ liberti.ſz quò fiat manu⸗
miſſio 1 qbus. a de libertis. vc ĩmediate dr̃.
De manumilſione . ir.
ſeruoꝝ q fit multis modis.aliqũñ in eccleſia
ſub aſpectu ep̃i et᷑plebis.Et delet de hac fie

ri ſcriptura ad cautelã futuri.C. de his qui

in eccleſia ma.mit.l.i.extra de ſer.nõ oꝛ.c.l.
Itẽ qñq; ſit coꝛaʒ iudice et dẽ manumiſſio
vindicte. Nam vindicta appellabaf virga
pᷣtoꝛia cũ qua tangebant᷑ a pᷣtoꝛe illi qͥ ma
numittebant.Et ſiq deʒ manumiſſio fiat ad
hoc vt manumiiſus oꝛdinetr᷑.debet potius fie
ri coꝛã eccleſiaſtico iudice q; ſeculari.ar. eẽ
ſer non or. c.1. Nie her nen manumiſſio
in ſecreto vt dicit dñs. Eſto liber vel inter
amicos fieri poteſt vel ꝑ eplaʒ velꝑ teſtamæ
tũ vel ꝑ quãlibet vltimã voluntate/IJtẽpo
teſt fieri diebus feriaris et tã de die q; de no

cte ⁊ etiã a ꝓcedẽte ꝑ viã.inſtitu.de liber..

multis. Pꝛinceps quoq; ſola volũtate ma
numittere põt. C. de cõi ſer.ma.l.cũ apud.

Quis aũt poſſit manumittere. Scienduʒ
dũñs ſerui ſi ẽ maioꝛ.xx.anmis.niſi alias

nõ habeat admimiſtrationẽ. vt furioſus 2 †½

digus. Oinoꝛ vo. xx. manumittere nõ põt

niſi ex cã. et tunc ſi ẽ maioꝛ. xvij.annis.C.
qui ma.nõ po.l. Si minoꝛ. ſed in vltima vo
lũtate põt.ſicut ⁊ poteſt teſtari.ſcʒ poſt. xiiij.

aunũ.vt. C. qͥ ma.nõ po. autetica. ſed iure.
Ate epus poreſt manumittere ſeruos eccle

ſie lbenemeritos. rij.q.ij.ſi s. Poteſt etiam
alios nõ bñmeritos manumittere. dum tñ
det eccleſie duos ꝓ vno eiuſdè meriti vłpe

culij.rij.q.ij.pus q mancipiũ Et ᷣm Buil.

hoc intelligit ꝙ debet dare de ſuis ꝓpꝛijs bo/

nis leuſeruis nõ de reb⸗ eccleſie/ Atẽ poteſt

manummitrere ca miſeranionis. rij. q. ij. cum
redẽptoꝛ.qð intelligi poreſt de benemeritis.

Iteé abbas nõ poteſt manumittere ſeruum

monaſterij.mſi ↄſenſu epi et monachoꝝ. di.

liiij. abbati. et mi ſit cõtraria cõſuetudo.

—.
. „
. 7

extra de his q fi. a la.c. ea noſcit᷑. YVtem ſer

uus cõis pluriũ põt manumitti ab vno.ſed
delet manumiſſoꝛ alios ſeruare indemnes.

C. de cõi ſer. ma.l.i. Et nota ꝙnõ palerma
numiiſo in fraudem creditoꝛũ fatta. inſti.

qui.ca.ma.S. i.

De libertis

Libertus di 3 ex ſeruo factꝰ ẽ liber p manu⸗
miſſionẽ.manumiſſoꝛ aũt patron eiꝰr. Et

ſemꝑ liberi tenet᷑ patrono q̃dã obſeq́a. In

genuus aũt vocat᷑ qͥ liler nat ẽ.et ſic nulli
tenet obſeqͥ. Quõ libert reducat᷑ in ſeruitu

tẽ ꝓpteringratitudinẽ dictũ eſt ſupᷣ Eſtañt
młtiplex difterẽnia ᷣm Noſti. inter hbertos

eccleſie ⁊ priuatoꝝ.Naã liberti eccleſie reuo

cant in ſerui tutẽ pteropae nõ p̃ſtitas. xij
to pꝛiuati.C. de li

q.ij.c.dy aconi.ſec ẽ in li

be. cã. l. ſolo. Innoc̃.tñ hoc intelligit de obſe

quijs impoſinis nõ alijs. ¶ Scõa dra ẽ. qꝛ fi
lij iertoꝝ eccleſie nati etiã poſt manumiſi⸗

ouẽ ſunt obnoxij eccleſie. ri. q.ij. de lileris
Cercia
qꝛ lihᷣti eccłie tenent᷑ ſeriure eceleſie.etia⸗ ſi
nulla opa ſint eis ipoſita. xij.q.ij. dyacomi.ẽ

et. c. iberti. ſecꝰĩ alijs. C. e.l.i.⁊.ij.(

ſi liberti ecccie manunyiſi ad h̊ vt oꝛdinent
cõ tra eã. xeuocant᷑ in ſemuitutẽ enã ſioꝛci⸗
nati fuiſſent.di.luiij.c.qͥ ex famulis¶. Qun
ta qꝛ liberti manumiſſi ab ecclia vt oꝛdine⸗

tur nõ pñt de acq ſitꝭ quoq̊ mõ ad alios trãaſ/
mittere fᷣm quoſdã.ſed potꝰ oĩa ad eccleſi
am ptinebũt.Sʒ verius puto ꝙ loc ſit vrũ
ſolũ qñ in manumiſſiõe loc ſuit expᷣſſuʒ.als
etiã teſtamentũ cõdere pñt de his q̊ acqͥ ſie /

runt.ar. extra de ſer.nõ oꝛ. eo lbentius..xx

Nota defe tus „n .xi.
pꝛincipñ ⁊ rectoꝝ ſeu oſfficialiuʒ/iEt pꝛimo
de camerarijs ⁊ ꝓuiſoꝛibo vel notarqs offici
oꝛũ.ꝙ ſiẽ ſtatutũ certũ ſalariũ ꝓ laboꝛe oſi
cij ſui et ſufficiẽs.ſialiqͥd a ꝑſonis ꝓ cauſis
ſpectantibo ad officiũ illud erngit.imuſte ae
cipit et tenet᷑ ad reſtitutionẽ.xxiij.qu amili⸗
tare. Dñ Aug?. tractans iliud qð dixit

han.baptiſta milinbo.ſ.cõtẽti eſtore ſtixen⸗.
dijs vr̃is.dicit ꝙ hec ſnĩa dici põtet alijs of
ficialibo. vbi gra militib. ꝓtectoꝛibo cũcti⸗
q; rectoꝛibo.et ſubdit. Qmicunq; ſibi ſtieen
dia publice decreta cõſequi ſi amplius qᷣrit

tanq; calũniatoꝛ ⁊ cõcuiſoꝛ JYohannis ſen
tẽna cõdemnat᷑.hec il. Nec videłłexcuſa⸗
re conſuetudo.qꝛ coꝛtuptela.extra de con⸗

ſue. c:fi. Si aut non recipiut ialariij autnõ

J. „ KA14 4 — 3

ſſiinoe
iin ſur
ſlioreel
eiant
prverogen

Tence

Gotpen i⸗
ihuntcen
ouerpropt
Dognlteteh⸗
ſasetere
ſones. pen
Gemche⸗
Nwpe
Posſa
tesgli
lere bſe
ſpaͤtten
ſar Al
nih,
Hs ſiſal
Mindott
Nei/en
,etinit
inniluc
ſlegesinna
lisrenpt
Mhririrc
Prnoe

Cchnin

aagen
lunſgelnr
uchten
eſtnen
Nlht ig
Reſgrptcen

zadin
IMIenſend

nrangep⸗
etpenaro
kfinrarnan

utla ni
ſinid

fmana
mmuytn
halenier
Anſtsnr

*

Capitulum SBerta

oſii Pen
nidt ſufficiens ſed diminutũ.ſi exigane a pſonis tra hereticos in quo eſſent excõmunicati.
hi auib laboꝛ ant in offido ſuo qdↄpetens heretl. . vt inqͥ ſinonis. li. vi/Ouodeci⸗ -
nMan n laboꝛẽ et off aũ et cõſuetudinẽ nõ eſt il⸗ mo wmimi tempoꝛales cõmuniter ſunt ni⸗ 8
dnſäginſi licim. Si aũt nimis extoꝛqueãt delentpau⸗ mis pompoſi in ſe ⁊ famulis ſuis inutiliter —
Eribv erogare. iij: a: v. Don ſane. enenen gue inchgentbus dan Niret
E inde de pri 6 . ex vcgrauãtes indebite. diſt. xl vij. ſicut
4. 4t. „ einde de Prin 2 ii. hi. Guperbi ſunt cõmuniter non rebenog
rien cipibo et alijs rectoꝛibi(Et qꝛ pꝛimo qñqʒ ſcentes a doo commiũ volentes ſibi a ſubdi
anmnſh tralount clericos ad foꝛum ſuum in cauſis tisin omnibus etiam malis obediri. ontra
wickctſen eoꝛum pꝛopter quod eſſent & nẽdi ppꝛia illud. ri. q. iij. Si dñs. et. c. ſequẽti. alam
nriaft dignitate. xi. q.i. Null Secũdo qꝛ a cle⸗/ inſuper curam halent de familia ſua. cñ au⸗
rtennninſni, nas et eccleſiaſticis pꝑſonis et eccleſijspen diunt eos inoꝛdinate ſe habere non coꝛriꝰ
Drieſſtigi ſiones. ꝓcuratiões et bana. et pnas ertoꝛ gunt. contra illud. xxiij. q. iiij. Duo TCrede
Poftimming quent cõtra iura et ecclłeſiaſticã libertatem. cimo qͥ in officijs vargslimk El ſunt vel wommi te⸗
Uhemerſſen Pñ tenentur pena. r. libꝛaꝝ nori. ry . poꝛales ſolentiuramenta pꝛeſtare contra
kueniſſien Quecũq;/Cercio qꝛ tallijs et exactiotbo po multa. vt de ſeru andis ſtatutis que tamen
lbiopelunſ pulos ſuos grauant vlira tebitũ. aſſumen/ frequenter tranſgrediunf. vnde er moꝛtali
wonteligtdne tes aliqñ imuſta lella. vñ et tenent᷑ ſatifa⸗ ter pꝑeccant.xxij.q.i. Pꝛedic ndũ/Decimo
(Secriinn cere leſis. riii q. vi. Sixes/Auarto qꝛ oc/ quarto qui erexeriunt ad faciendum ſcru⸗
iwſinannn; cupãt terras nenarmaſte. mnl:a ⸗ traſ nnia officialiuʒ ſi admittunt ineptos. et qs
Leliad, A Pen Heq; Quinto qꝛ nõ ſunt ↄtẽti vxoꝛi vel precibus vel econtrario non admittun:
reelkeſte 4 us mſiet habeant cõcabinas a ad alias fe ſed repellunt idoneos ex odio vindicta et
— minag accedant in ſui ꝑnicè en ſcandalũ ali hbuiuſmodi. veccant grauiter. diſ. lxri. ira
lnidOre oꝛũ/Sexto qꝛ augurijs. ſoꝛnby. et malefi⸗/ mur, Mecimoquinto quia multotiens di⸗
iubnn eijs. et incãtationibo vtunt. wel taliba fſauet mit unt diuina vi minam. pꝛedicationes.
A cõtra illud. xxvi. ꝗ. v. Augurijs/ Septimo et eccleſiaſtica ſacramenta,. et ſunt in cauſa
llln ſhan qꝛ leges iniqs cõſtiuũt contra illud. Dide ꝙ alij dimitant. quos vocant diuerſis de
nenaſh vrquis recipiens iniuriam pſone poſſit ſe cauſis ſine vꝛgente necemtate. dilli lxrxvi.
garNN poſt factũ vindicare.vel vſuras aliqͥ poſmſine An utans/Sedecimo quia womini vel re
ſiegthfhind petere vel ſoluetes vſuras nõ poſſint repete ctoꝛes loco?um exigunt a ſubditis operas
initiini re et hmõi. In quo caſu eſſent excõicati. indebitas. vt culturam agroꝛũ et vinearũ.
ec ihnnin atler graul. in dleme/QOetauo. q iuſtus væpꝛtationem lignoꝛuʒ.et buiuſmodi ſine
usuldi eges ſeruare nõ faciũt. et nalef loreneer mercede eoꝝx. Et aliquando et diebus
eipe uutaiſni tranſgreſoꝛes non pumunt. vt blaſphema⸗ feſtiuis ad iſta iuducunt/ eci noſeptimo
epit ehis i n toꝛes dei et ſanctoꝛuʒ.luſoꝛes iniuriantes wmini tempoꝛales pponũt malos officiales
oꝛ co endpsln alijs.ſi ſunt eoꝛum ſatellites vel amici con⸗ in officijs qui grauãt nimis ſubditos vel in
tra illud. xxiij.q.v. regum eſt, nec eccleſias iuſte ſe halent. et ſoc pꝛopter lucrum tein/
4 tuentur vt debent et iura eoꝛum. xxiij.q. v. poꝛale. quod recipit ab eis vel amiciciam.
65 Re Pntateeſtn letnen e. ono dant im aliquando etiam habent malos conſiliari⸗/
ofrialtzbinm munitates ſeu bolletinos ſecuritatis inde/ 9/. ecimooctauo male iudicant et imu⸗
in rltenzfil bite ſcʒ male vtetibo in detrimeniũ reipubli ſte in his que pꝛoponunt᷑ eis ocho vel amo
iläri,Arhfl ce enalarar Gr d gta vadat de nocte/ re. cupiditate vel nmoꝛe. vel ignoꝛãtia craſ
idagignaſs vel ferat ar na vel eꝙnõ poſſit cogi a ſuis cre ſa. xi. q.iij. uatuoꝛ. Et nim s munera dili
lcenonnſe aett. citoꝛihus. vel cum ſit erul pomit manere in gunt.pꝛopter quod æſacih a vero demnant)
mmninndlcn Ro. & emõ Oll. viij. que contra moꝛes. r. q. iij. Pauper Secimonono cum ſectas
mdt t 39, . NDecimo qiua aliqui recipiũt pecunias vel partiahtates diuiſiones faciunt vel nutri⸗
heieteſtan, minnera vt ſupplicent pᷣlatis ꝓ beneficijs cõ unt.ſeditiones et ſcandala querũt.aut qn⸗
zdaitletiſf,l α ferendis. vel eciam/ꝓ ſuis cõſanguineis vel o exilio vel confimo tradunt ſine cauſa ra
ktand ill mmicisindigmis, et inſufficientbus ꝓcurãt nonabili ſuos conciues, vel mimis graur
inn nczſtitn „ velrogant beneſicia conſerri quod pertinet in collecns vel pꝛeſtantijs et huiuſmodi.vł
auſtuniki ad ſy moniã aliquando. vel ſaltem ad iuſti ſciſmata eccleſarum cauſant vel ſuſtentãt.
g z Llam., Diſten. Ixi. miramur. 2. i, q.iij. per torũ /Viceſimo quia pupillis et viduis et alijs
rzinn MHngdeci mo ſifauent gereucis vel non iuj perſonis miſerabilibus non pꝛouident cau
2unni uant offiaum epiſcopoꝛũ velinquiſitoꝛuʒ. ſis et aliqs.et legata ad eos ſpectantia nou
mnui aut hiin galiquo impediunt mquiſinone coy facun. — . .
“n A 1
. N .
—
7 * *. 9
„ . .
△ „
4 . . „

Zitulus

CTitulus qrtus de militibo ⁊ multiplici lello
.Capitulum pꝛimũ de triplici milicia.ſ.cle
ricali.ſpũali.et laicali..

ecinxiſti me vir
Mute ad bellum. et ſupplantaſti
᷑ iinimicos meos alme h
x vijͥ.cn omnia appetãt pacẽ ᷣm Dvomſiuʒ
4 4 bellũ gerit vt pax halveat᷑ ait Aug.xxiij.
qi.noli.nec miꝝ ſi in terris vndiq; lella fre
munt ab his qͥ verſant᷑ in imis cũ in altiſſi⸗
mis. vbi oĩa pacata ſunt.aliqñ pꝛeliũ exoꝛ
tũ fuerit. Nã vt dicit᷑ Apoc.xij. Factũ eſt 3
lium in celo et OTichael pᷣliabaf et angeli
eius et dꝛaco cñ eis.qð tñ pꝛeliũ nõ fuit tũ
lanceis.gladijs.et alijs armis.ſed in cõtra⸗

rietate volũtatis. Nam michael qͥ dicitur

△ pꝛinceps celeſts militie cũ ſuis cõuertenti
bus ſe ad dñm et gloꝛificationẽ ab eo expxe⸗
ctannibo hũiliter. et hoc fuit dicere. Salꝰ deo
noſtro. Dꝛaco ille q̊ et lucifer cũ ſeq̃cibi ſu
is ſe a deo auerit.cupiens ꝓpꝛia vᷣtute ſibi
collata ad gloꝛiam puenire.Et hoc fuit mẽ
te dicere. Aſcedã in celũ et ſupꝛa aſtra exal
talv ſoliũ ⁊c. Aſaie.xiiij.cet ꝓpter loc rui⸗
na magna ill ſoſti antiqᷓ patuit. nec ampliꝰ
locus eiꝰ inuẽtus ẽ in celo. Awc.xi.c. In
aby ſſuʒ deiect. Deꝝ ⁊ de remanẽtibo in pa

ce ſuꝑna nõ eſt numerus militũ eius Job.

xxv. Et cũ facia fuit pax inter nos et com
litones ſuos et ceũ per chꝛiſti nanuitatẽ fa⸗
cta eſt multitudo milicie celeſtis cũ angelo
q̃ nunciauerat eã canentiũ. Slia in aluni⸗
mis deo.et in terra pax.Lu.ij. Sed hac mi⸗
licia omina trãſeamus ad noſtrã. de ꝗᷓ dicit
ps. Pꝛecinxiſti me ⁊c. Obi tria oſtendit.
Pyno oſtedit certamẽ.qꝛ dicit ad bellu.
Scðo adiũgit iuuamẽ. qꝛ pᷣcinxiſti me ⁊c̃.
Cercio concludit ſolamen.quia ſupplanta
AQuantum ad pri ·F.i.
mũ ait aplus.ij.ad CThi.ij
miles ieſu chꝛiſti.
plex milicia. Pꝛima eſt milicia clericalis.
Secunda eſt milicia ſpiritualis.Cercia eſt
milicia laicalis.

De milicia clericali ..ii.

dicit oꝛmiſda. MNõ negamꝰeſſe in laicis deo

placitos moꝛes.ſʒ milites ſuos.i.clericos
ꝓbatos qrunt inſtituta maioꝛũ.di.lxi. A
ſacerdotibo. Et Hiero. Si clericatꝰ ninillat
Eſiderin tuñ diſcas quod poſſis wocere
ſis miles anteq; tyro.xvi.q.i/Halent eniz

AXAA ð

ed ſciendũ eſt ꝙ eſt tri⸗

tales bellare contra erroꝛes inſidelium. et ſftel
ideo opoꝛtet eos eſſe armatos auctoꝛitan⸗ ebt⸗
bus ſcripturarumet oꝛationibus ſanctoꝛũ/ gimd
et frequẽtia oꝛationũ. Onde Ambꝛo.Ad⸗ ſhlsi⸗N
uerſus fnilites et gottos arma mea lachꝛy lobonace
me mee ſun: Calia enim munimẽta ſunt ſa atinee⸗
cerdotis.xxiij.q. viij.ↄuenioꝛ. et ideo vtex poper
peditus ſit clericus ad iſta arma in pꝛõptu velgsvil
ſumenda dicit apłus.ij. Chi.i. MHemo mili Ainirte
tans deo implicat ſe negocijs ſeculanbo. vt loßoie
ei placeat cui ſe ꝓbauit QAue auteʒ dicant ltĩi
negocis ſecularia quibus hi milites.i.cleri Tieiore
ci nõ debentſe implicaxe.hales extra ne cle. beapin
vel mo.p Hrum geſt cõtraria milicia ſe⸗ tern
cularis. Hon velent enm ipſilellare. Oñ. nge
xxiij.q.viij.dici᷑.Quicunq; clericus autin
bello aut in rixa moꝛtuus fuerit. neq; in ob
latione neq; in oꝛatione ꝓ eo poſtulet᷑. Et nn
iterum Quicũq; ex clero vident᷑ eſſe arma n
militaria non ſumant. quia non poſſunt ſi⸗ e
mul deo ⁊ ſeculo militare. Hec ibi/Merimn ſuge
poſſunt aſſiſtere iuſte miliiannbus exlvꝛtã na
do et ſacramenta miniſtrando. vt. xxiij d. lale
vlij. Agit᷑ et.xxiij.q.iij.per to tum.et qina de cluain
clericis et religio Rriſe agit᷑. ideo hic ncenn
non opoꝛtet inſiſter. †ſ rnd
tuali dr̃ Bah p. Oailicia vita lvminis ſu ntnuchn
per terraʒ. OJilicia id eſt tentatio. Rmbꝛo. geſiene
Voluntarium ſibi militem elegit chꝛiſtus. indtnhn
xv.q.i. Non eſt. Iſta ergo milicia commu nhn
nis eſt omnibus ndelibus.que vnq; ſpiri⸗ ggrrin
tu fit non coꝛpoꝛe.Dnde Criſo.Tu chꝛiſti Mncee
ane delicatus es miles. ſi putas te ſine pu⸗/ MIan
gna poſſe vincere.ſine certamine dimicare en
exerce vixes.attende pactum.aſpice ſponſi mm
onem quam.ſ.quis facit in baptiſmo.ſ.Mter Mumsh
uare ſidem. abꝛenunciare dialplo/Belluz ola lun
autem quod gerit᷑ contra nos ſpirituale eſt Yflas⸗
grauiſſimũ et periculoſum. nde apłs ad Tirnn
Ep x. vi. Mõ eſt nobis colluctatio aduer/ oſhwrhe
ſus carnem et ſanguinẽ.ſed aduerſus mun htumnhi
di pꝛiucipes et poteſtates. aduerſus mundi MUulllege
rectoꝛes tenebꝛarum harum contra ſpiri
tualia nequicie in celeſtibus. Dnde oſten lon
cditur et loſtiũ contra quos bellũ geritur ni el,l,
miu multuudo.quia contra carnẽ ſuanguiu inſhne
nẽ.i.ſenſualitate ⁊ paſſiones eius que iunt Unkeſcle
pluresa aquerſus pꝛincipes 2 präfes. it m * ſonnnn
rãnos mũd qͥ mitipix vexãt ò ſpuales.i. de⸗ ln
mones q ſunt innumerabiles.qꝛ eis plenꝰ mmrgen
ẽaer ᷣm HNavmæt inui ipſox cũqbo pᷣlũ ſoetgnen
gerit maligtudo. q; neq;.i.malioſi ⁊ cru lonnin
deles. mille nãq; nocẽch lvibo hʒ arteſ. Das Eenonnne
exercuit.ſ.tẽtãdo vltra ſex miha aãnox.ſʒ ⁊ untang
. . .
— ° 8P

Nidemeie
töönninitiſe
umfklmrt.
uncgdennannn
uusflent en
ne peoſoſtlei 6
1o vicenkeſeem
aanonſni
re herdee
mülannbus ent

ranco. I
Wionun etan.

ſſkage

Wazintzneſ
Adcken nn.,

õ

eltu r naſ

Drednn

les, ſMukſinn
ne cennmnie dn

knumnchiie .
naare inn D

fucitinbun

Ontratpaßſiin,4
loſn. DuN

1 8
obiscoluma⸗ u
õ

iars Anilld

vnbN oh
cutt Mcſin

emtcmne Pn
intaelolel
mapstPileti

irrnic fiüit

bnlun

leant. cogitatione ſol

longe pᷣſciendo ſubiequenuũ imqͥtatuʒ cõ⸗/

ſerpens ab initio dicit᷑ allidio? cunci ani⸗
mantibo terre. Beñ.iij/Oemũ adqcit p̃ᷣmi

magnitudo ꝓ quo certamẽ agif.qꝛ in cele⸗

ſtibus.i.ictã iſtã ſuſtinemus ꝓ coſequen⸗
do bona celeſtia. Mon em̃ coꝛonabit niſi q̊
legitime certauerit inquit apłs.ij. ad Chi
pꝛopteres ſacra ſcriptura tradit nobis by
ſtoꝛias lelloꝝ carnaliũ veteris teſtamenti.
ad inſtruenduʒ nos ſub figura pugnare in
lello ſoñ ali. vt dicit Hꝛeg.xriij.q.i.niſi lel⸗
la. Et Yoſue qͥdẽ dux populi iirael pugnãs
trãs ioꝛdanẽ contra ſeptẽ nanones terribi
les et vincens.qui etiã vidit angelum dei
vt armatũ militem ꝓ adiutoꝛio eoꝝ para⸗
tum Yoſue.v. ſigniſicat pplim fidelẽ electo

rum.cuius dux eſt ieſus chꝛiſtꝰ poſt baptiſ, d

mũ pugnantẽ cõtra nationes ſeptẽ capita⸗
liũ vicioꝛũ quoꝛũ dux eſt et rer dyabolus.
ſed chꝛiſto duce et adiutoꝛio angeloꝛũ ſu⸗
verant. Onde Hzę.in.xxri.moꝛał. tractãs
illud Yob ꝓcul odoꝛat᷑ lellũ.ſ. equus de q̃
loquit᷑.exlvꝛtationẽ ducũ et vlulatũ exer
citus.ſic exrponit.quia miles dei ſollerter p⸗
uidere vicioꝛũ certamina nitit᷑ bellum pcul

odoꝛat᷑. Odoꝛare eſt diſcretione diſcerne⸗

2

re. ⁊ qꝛ mala peũtia i menti ꝑſuadere va
ne ſolacita aſpicit. erhoꝛta⸗
tione vucũ naris agitata deplvndit.⁊ quia

er tatione ſolet exloꝛtari cum dicit. qᷓ erga
te agunt᷑.equanimiter fieri nõ poſint. Dec
patienter tolerare peccatum eſt.qꝛ etſi eis

ex magna exaſperatõne non reſiſtif᷑.contx
te deinceps ſine menſura cumulant᷑/Criſti⸗
m diẽ

cia quoq; deuictũ coꝛ ſolet lvꝛtari
quaſi er ratione. Quid hales vnde gaude⸗
as (um tot mala de pꝛorimis poꝛtas.ꝑpen⸗
de cum quo meroꝛe om̃es intuendi qui in
tanta contra te amaritudine fellis vertunt
Auaritia quoq; quaſi ex ratione deuictum
coꝛ ſolet ſoꝛtari.cum dicit. Dalde ſine cul
pa eſt ꝙ qᷓdam concupiſcis halenda q̃ non
multiplicare appetis.ſed egere pertimeſ. cis.
Et quod male alius rennet tu melius expẽ
is/Nentris ingluuies quaſi ex ratione ſo
letexlvꝛtari.cum dicit.Ad eſum deus oĩa

munda condidit.et qui ſgtiari renuit quid - ⸗

aliud q; muneri conceſſo cõtradicit/Tuxu⸗/
ria quoq; deuictum coꝛ quaſi ex ranone ſo

let hoꝛtari cum dicit.Cur te modo in volu

ptate non dilatas.cũ quid ſequatur. igno⸗
ras.Zlcceptum tempus in deſiderijs ꝑdere

non debet. quia q;citius pertranſeat neſcis.

Si em̃ miſceri deus vvminem in voluptate
coitus nollet.in ipſo humani generis exoꝛ

dio maſculum et ſeminam non feciſſet. hec
eſt igi tur ducum exlvꝛtatio. Hec Breg.ibi.
quoꝛum ducum nomina ideſt demonuʒ de

fuſionẽ conſpicit.quaſi vlulatuʒ exercitus illis vicijs tentantiũ ſcriptura non reticer.

ogoꝛando cognoſcit. Centantia qppe vi⸗
cia que in ſimil contra nos pꝛelio regnãti

ſuꝑ ſe ſuꝑbie militant.alia moꝛe ducum p/

eunt. alia moꝛe exercitus ſubſequunt᷑. Et

exinde declarat quõ ſupbia ẽ regina vicio/
rum. 1 duces ſub eo ſeptem capitalia ſcilicʒ

inanis gloꝛia.auaricia.inuidia.irxa.accidia

gula.luxuria.Erercitus hoꝝ capitaliũ dicit

eſſe filias earũ.Et quia vt dicit᷑ de diabolo

Job penultimo Ypſe eſt rex ſuꝑ om̃es fili⸗
os ſuperbie. ipſe cñ vroꝛe ſua regina.ſ.ſuꝑ⸗
bia eum his oueby et exercinbo pugnat cõ⸗
rxra milites coꝛi,iill.

duceg eius Ivꝛtent ad pᷣlium declarat ſic di

cens. Inanis nanq; gloꝛia deuictuʒ coꝛ q̃ſi
ex ratrone ſolet hꝛtari.dum dicit debes ma

2ioꝛa ap etere. vt qꝛ ptãte valueris multos

excedere. enam valeaspluribꝛ pdeſſe/In
uclia quoq; deuictum coꝛ qua ſi ex ranone

ſolet exlvꝛtari cum dicit In quo illo vel il

lo minoes. Curergo eis velequalis vłſu
Prioꝛ nones. quanta vales que ipſi nõ va
lent.non ergo tibi aut ſuperioꝛes aut equa
les eſſe debentira etiam deuictuʒ coꝛ quaſi

AUAX vr „ Nu

lItaaſiuc õ E 4 .—

7

òMW
2

ι% 0
ι
* .
„₰△

Ham ducem inanis gloꝛie luciferum vos

cat.quaſi ferẽs lucem IYſa.xi u⸗ Ducem in
uidie Sathan.quia interptat aduerſarius
l Ducem ixe labadon. Apocabixaid ẽ
toꝛ Oucẽ accidie beeʒebub Lu.
ir muſcaꝝ/QOucem auari⸗
tie mämona OJath. vi. interpᷣtai diuitie.
ucem gule beemoth. Nob. penult. etin⸗
terpꝛeta animalHucem̃ lururie aſmode/

um Klb.iij. cRegem hoꝛum ducum leun⸗
atloan Iſa. xxvij. Et interpꝛetatur abdica⸗
mentum. Exercitus hoꝝ ducũ ſunt filie ip

ſoꝛum vicioꝛum quas ibi nominat Gꝛego
rius. Et ſunt. xluiij. genera vicioꝛum. de qui
bus ſingulis diſfuſe habes in ſecunda parte
Secundo princi J. v.
pali poſt bellũ oſtenſum ponit pᷣs. iunamen
in eo collatum cum dicit.pꝛecinxiſti me vir
tute.ſ.tu deus.dediſti.i.ꝓuidiſti mihi de vir
tute qua poſem pugnare. Et ideo ipſe pᷣs.
dicebat. Dñs mihi adiutoꝛ et ego deſriciã
inimicos meos. Et ſub fiducia duumiadiu
toꝛi quilibet delet bellare non in virtute Pp
pꝛia. ad quod ivztatur aplus ad Ephe. vi.

AVina⸗ . A. Q K.

—= »- äl 1

6„ T
7 . VD
6

*

Zitulus

dicens. Conſoꝛtamini in dño.ſ.ſperandi in eanticis. Dnde apoc.iij.dt.Qui vicerit da
adiutoꝛio et in potentia virtutis eius.quaʒ lw ei ſedeʒ in thꝛono meo ⁊c̃. Et iteꝝ Eſto
ſ.nobis adminiſtrabit.ita tñ ꝙ laboꝛetꝭ qn fidelis vſq; ad moꝛtẽ et dabo tibi coꝛonaʒ
tũ ex vobis eſt. Onde ſubdit declaratis hby vite videlicet etene.

ſtibus multis et crudelib.ꝓpterea ſumite EGonnifiirp Rg –☛
armaturã i vt poſſitis reſiſtere in die ma⸗ Sequitur de KF. Vi.

lo. ſ. tentariõis. Oñ Bꝛego. Sciẽs aplg aſe militia laicali. de qua noſtra in vctitlo ver

certamina cõtra ſpũales aduerſarios deſu ſaf intentio.de qua enã põt intelligere ad li

danda velut pᷣceptoꝛ milicie pᷣceptũ dat mi terã vᷣ.pᷣs.Pꝛecin xiſti me virtute ad lellũ
litibo chꝛiſti dicẽs. Induite vos armaturã Fuit em̃ Dauid vir blellicoſus vt ptʒ in pꝛi

dei vt poſſitis ſtare ãaduerſus inſidias dialbb mo etſecundo libꝛo Regũ. Juſta tñ certa

li xxiij..i niſiEt que ſit iſta armatura ſu? mina egit.⁊ a deo recognoſcẽs foꝛtitudinẽ
menda aliqualex eis ponit in oib ſumẽtes ſuam ſemꝑ victoꝛiã habuit.et inimicos eiꝰ
ſcutum fidei.in quo poſſitis oĩa tela neqͥſſi/ ſupplãtauit.i.vicit.vt Saulem et filiuʒ er
mi ignea extinguere.et galeam ſalutis aſſi? Inſ boſeth. Abſalõ. ARimmonitas. Goliatio
mite.i.ſpei ſalutis eterne. ultuʒ em̃ robo pliliſteos ⁊ hmõi/ HObipꝛimo occurrit no
rat ↄſideratio pᷣmij.et accẽdit ad bellum. Et tandũ ꝙ milicia non eſt ars ſeu ſtatus in ſe
gladiũ quod eſt ᷣbum dei ſumite.ſicut chꝛi ab eccleſia repꝛobatus. Nam Augun li. de
ſtus fecit cũ pugnauit cũñ anti ang ſerpente. ver. w. ait. Oilitare non eſt delictum ſed ꝓ

allegans ſeripturas &ath, ich tate eniaʒ pter pꝛedam militare peccatum eſt. Mec re

ſuccincti ait in veritate.ſ.nõ ſolũ exterioꝛi. publicam gerere peccatum eſſet.ſedideo rẽ
ſed interioꝛi.in vera caſtitate/S . loꝛicã publicã agere vt diuitias augeas videt᷑ eẽ
caritatis opoꝛtet habere.que oẽs vᷣtutes tã damn abile.xxiij.q.i. AIdem Zlugꝰ. ad boni
qᷓ; maleas cõneras adinuicẽ cõtinet/Cal⸗ faciũ. Noli extimare neminem deo placere

ceatus ſit ædibus et cruribbarmis pꝛuden poſſe. ꝗᷓ armis bellicis miniſtrat In his ſan
duit

tie In quoq; pꝛo tloꝛace iuſticiaʒ/ſed ctus Dauid cui dñs tãmagnum teſtimoni
nec ei deſint ſagitte potẽtis acute oꝛanonũ. um perhibuit.in hisvtiam plurimi illius tẽ
qbus pfodiat inimicũ/Oextralia q foꝛti poꝛis iuſti.ſ.vt OTachabvi iudaset fratres
rcliniaRiancerlon animitatis. vt non eius. In his erat ulle centurio qui Comino
fiat puſillus animo ſi bellũ eſt diutinuʒ. HOe dixit. Somine non ſum dignus vt intres.
his ergo armis dicit apłs. Arma noſtra nõ xxiij.q.x. Noli. Dnde et milites venientes
ſunt carnalia ſed ſpũalia deo ad deſtructio/ d obannein baptiſtam dicentes. Quid
nẽ inimicoꝝ. ¶ ¶ Et qꝛ deus pꝛecinxit mili faciemuset nos.ſ.pꝛo ſalute noſtra.nõ di
es ſuos hac muluplici ᷣtute armoꝑ.ideo xit. dimittatis militiam. ſed quid. nemineʒ
et ipſe ſupplantat inimicos infernales ſub cõcutiatis.nec calumniã faciatis.eſtote cõ
tus electũ ſuũ.qð fuit terciũ pꝛincipale no tenti ſtipendijs veſtris .. uc.iij. Ot ergo va
tatũ.dans ei plenã victoꝛiꝗ ſicut in figurã leat dicere cñ pſal. Pꝛecinxiſti me vᷣtiue ad
Dauid ipſe inermis coꝛpaliter ſed armat bellum ⁊c.tria debet ſeruare. Pꝛimo vt vir

vᷣtute dei acceſſit in ſingulari certamine cõ tuoſe ſe habeat. Secundo vt abillicitis ab

tra eninn giganteleribi et armatũ to⸗ ſtineat.Cercio vt bellum iuſtũ ſuſapiat.
tum deſignantẽ diabolũ foꝛtem nimis ⁊ ar Qaqdf (ii.
matũ omni militia dicẽs. Cu venis adme uantum ad ⸗ cVii.
cũ gladio et haſta et clypeo.⁊ ego vemo ad pꝛimum debet miles a deo foꝛtitudinem re⸗

te in noĩe omini exercituũ. Et dabit te do cognoſcere.fidem etiam lovſti ſeruare.puta

minus in manu mea et ꝑcutiã te et dabo ca intentione pugnare. victis hoſtibus miſe⸗

dauera caſtroꝛñ Philiſtijm volatilibo celi ricoꝛdiam pꝛeſtare. DPec omma notat eRu
⁊c̃.i.Reg.xvij.Et ſic factum fuit qꝛ lapide guſtin ſcribens ad boniſa. Dicit enim Goc

funde eũ ꝑcuſſit et in terra cadenteʒ gladio pꝛimum cogita quãdo armaris ad pugnã.
hieruſaleʒ reuerſus/Sic miles chꝛiſti cum ſi enim cogirabis de cono dei non facies cõ
fiducia diuine gratie. cum funda humilita, tra dominum/Fides etiam quãdo ꝓmittit
us et lapide foꝛntudinis vincit diabolum et boſti ſeruãda ẽ contra quẽ bellũ gerit.quã
⁊occidit.vt ſcilicet amplius non moleſtet tomagis amico ꝓ quo pugnat᷑pacẽ hale⸗
en cñ pfecte vicit ᷣm Oꝛige. Et demum cũ re volun tans dlluita aute debet eſſe neceſ/

K

tumplo victoꝛie ad ſuꝑnam hieruſalem ſitanis. vt liberet dens a neceſſitate et cõſer

aſcendit occurrenub⸗ agminibo angelis cũ uet in pace. Non pax queritur vt belum

Derrme 4 ₰ 0 7..8 —2 — 7 2 — — 2
X rSAR F* — . r S/3 lrd, ſr. Ha.e ſK WA ſt 4¾ 5 M2

er,
Ul
l .
iftrſ
rlcle ta
namen
(Aug
nenht
mitaree
nsſnnit
ſoneſor
toge⸗
s Nerdt
(s
Wn
ochen
Prmnap
cCo
Fmcan

mleit
poppten
nigedu
vyronvd
Mounni
Cotra rl
lun uc
ledunni
Umoie
An
Cchend
Ynm
lunin
nnucnt
E
plicatmne
lcis dii

is vieist

gnigemni
nniwan
ſoptosann
niſolenge
trorneſ
bgeti
ᷣ nſisſer 6o
innn

eius caput amputauit.cũ magna gloꝛia in virtus tua enam coꝛpoꝛalis wnum dei eſt. * aent

tnntüfni
enice
Chpitosſcn
tennineh
hlnckne
tegeirfr
ſcnienir

aſ
. „

Snndic
Pelmoctane
dinſnim
Bmn nn
woneſtalemmnt,
ercamnekn
umeſſer elſin
Wds Agens dit
ng. A
nmninen dod
annſn Pe
1sgent
Stumgm
Bachinutrfin
eamamin
on nasninde
Nmindren
Vpcündentes
ſoroſcuenotan
Anan kugnd ten
mmiiſnins ar⸗
nsi onn Dan
Prenpinmetert
ubume Pint
l

elumutiſͤ

11

mihtare eſt belli inferendi ſolennitag
ris faciẽdi nexus.ſigno dato egreſio in lv⸗

ag meots certa ꝓ iuſticdiaa.

Capitulum

exerceat᷑. ſed bellum gerit᷑ vt pax acqratur.
Eſto lellando paciſicus.vt eos quos expu
gnas ad pacis vtilitatẽ vincendo ꝑducas
et Fltaſanent lbellanti et reſiſtẽti violentia
ta

reddit᷑.ita victo capto miſericoꝛdia debetur

maxime in quo pacis ꝑturbatio nõ timerf.

iure militari oſtẽdit Iſidoꝛus dicens. Jus
de⸗/

i. Holi. ¶uid añt ſit de

ſtem ve pugne cõmimo. Atẽ ſigno dato re
ceptio. Itẽ flagitij militaris diſciplina ſi lo
cus deſerat. Stipendioꝝ modus. dignitatũ

gradus. pꝛemiox honoꝛ. veluti c toꝛ ques.
vel coꝛona vonatf. Pꝛede deciſio. et ꝓ ꝑſo⸗

narũ qualitatib et laboꝛibꝰ iuſta diuiſio. ac
pꝛincipis woꝛtio. In decre. dil. i. Obiſdicit
glo. ꝙ qui fugit de bello publico eſt infamis

Fm canones.ſed ſᷣm leges capite punitur.

Vmitet ergo bonus miles bim OJartinuz

paupibo miſericoꝛs. vt patet de media cla⸗
mide data pauꝑi.imo chꝛiſto ĩ ſoꝛma pau⸗
peris nudi.ſuis dñis obediẽs/Imitetur et
vauritiũ cñ ſocijs militabant ꝓ republi

ca ↄtra lvſtes romanoxr. ſed moꝛtẽ p mar
tyrium ſuſtinuerunt ꝓ writate fidei 2 cul⸗

tus diuini. ſeruantes illud & cci.iiij. c. Oſq;

Quantum ag ſe S. viii.
ſananm wletſ e mies abſtin ge 4 raninie
am vt ait Augu. ꝓpterea qdam puidẽ/
tia ſunt milinibo cõſtituta ſtipendia nedum

ſumptus qrit. pᷣdo graſſef᷑.xxiij.qu.milita⸗
re.a luxurijs.qb illud vim genus ẽ totum
implicam in ommi ſpẽ eius.a blaſphemijs. a

ludis.delitijs.et ebꝛietatibi.a ſacrilegijs et

alijs Picied d ſie talibo vicijs pleni ſunt
itarx

Equidẽ m

in quo plus haberet pᷣſidij q; in gladio
aüt qdam phs pericles ait. Mõ pictura. nõ

quunt⸗
militẽ qui caſtiſſmus fuit in armis hunnlis/ legijs.piurijs. blaſphlemijs. crudelitanbo er
ꝗga capio S. etiã iuſto. crapulis. ludis. ſodo/
mijs. NMullũ reſpectũ hñtes ad iuſticiã belli

quõ tales abſoluãt ſe ac in
lites tẽpli ꝗᷓ bellant cõtra infideles ſic ait in
ſermone Quis bic o milites tãſtupẽdus er

Pꝛimuũ

tingat. ſomarij eoꝝ non ferro ſed vino. non
lanceis ſed caſeis.nõ enſibo ſed vtibb. non

haſtis ſed ferubo onerant᷑.quaſi vadant ad

conuimũ non ad bellũ. Clypeos habẽet opti
mos deauratos.pᷣ dam potius lvſtinʒ q; ſv⸗
ſtes et eos deſerũt virgies et intactos. Bel
la & cõ flictus in ſellis et cly peis depingi fa⸗
ciunt. vt ſe quadã imaginaria viſione dele⸗
ctẽt in pugnis qᷓs videre vel ingredi nõ au/⸗
dent. DHñ cũ Scipio africanus ſcutũ cuiuſ
dam vidiſſet gemis et auro oꝛnatum. dixit

ſe non mirari.ſi tanta diligentia hvnoꝛaſſet
ic

aurũ.nõ lapides.ſed ſcutum diuulſum. fra

cta galea. gladius heles. facies vulnerata.
cedũt milinb ad oꝛnatum

ed certe tota
ars milicie hodierne conuęrſa eſt in latroci
niũ.et niullla fides pietaſq; viris.ꝗͥ caſtra ſe
Blenſt unt ꝓditionibo. furtis. ſacri

eiusq eos cõg ad rapinã 1 mai'ſti/
pẽdiũ/Er de hmõi milinbo dr de pe. di. v

19. ꝙ nõ põt talis miles vere agere peni

tétiã. niſi dimiſerit miltciã. IAn telligit eml,ʒ
iniuſta militia. ⁊ ideo videãt cõfeſſoꝛees

Oruang 54**

W 1 n 6

Er. in ſerino ne ad m⸗

roꝛ ac furoꝛ tantis ſumptiba ac laboꝛibo mi⸗

litare. ſtipendijs vo nullis miſi aut moꝛns
aut criminis.opetitis equos ſericis et pen⸗
dulos.neſcio quos panniculos loꝛicis ſu/

perinduitis. depingitis haſtas.clypeos ſel
las.frena et calcaria.auro et argento cireũ⸗
oꝛnatis.et cum tanta pompa pudendo fu/⸗

roꝛe.et impudenti ſtupoe ad moꝛtem ꝓpe
is dſeplina quã vegenius ratis. OJilitaria ſunt hec inſigma. an mulie

—
—

ſenatũ wocuit. hodie euanuit. lit em̃ eos eſ bꝛia ponus oꝛnamenta.Nunqͥd ſoꝛte loſti
ſe aptos armis qui ſub diuo et labꝛe nutri lis mucro reuerebitur aurum. gemmis par.

nad

sarpkrinnnt untſſolem patietes. vmbꝛ am negligentes. cetr. ſerica penetrare non woterit/ Denq; 1P
eum vbende balneoꝝ neſcij et delitiarũ ignari. parco ci/ ſi ſepius certiuſq; exgerimim tria ene Pꝛeci⸗ —
nusite bo comẽti. qbus geſtare ferrũ.foſam duce⸗ pue neceſaria pꝛelianti. vt.i.ſtrenuꝰ induj = rt, D
i mmnl re, os fere cõſuetudo deiure eſt/Sed nunc ſtriuſq; mies et crrcũſctus ſit ad ie ſeruã
ui Divenn ii mililes pugnant cũ ebꝛietatib.vacãt ocio dumtexpechtus ad diſcurrendum/ et pꝛsom
ensAlgi . „ et enetxuitati.nomẽ et titulũ militie ehone ptus ad feriendum/ Dos per contrariũ in
in – ſtant.nõ ſimiles Aude Oachaleo. pte⸗ oculoꝛum grauamen ritu femmeo. comaʒ
Pins ſeis⸗ gebat caſtra gladio. ſed ſimiles diabolo qui nutritis. longis ac pꝛofuſis camiſjs ꝓpꝛia
mmm nn * captiuos ſuos crudelim ne rncianimifan vobis veſtimenta obuoluitis delcatas ac . e nlee
n ici tes milites Pylati qͥ accipientes ieſum ſpi teneras manus.amplis et circum uent bbd
naie ni nis coꝛoſlauerũt.et ſguẽtes et blaſppemã manic ſepelietnec alið inter vos lbella mo
olgn r L tes eũ deriſerunt mulnpłr. Ludentes inſu uet.liteſq; ſuſcitat.mſiaut irrõnabn racun
– veſtimẽta chꝛiſti vt patetin euangelo/ die motꝰ aut mams glie appert“ aut terre⸗
unnſliſ ſic nũc milites noſtri in expedttione ir cõ⸗ ne q̃uſcunq; ponemoms cupiditas. tahlbuz .
genm rPrn .d Je. r .
A . . —.Ln. ... D m r. 7 .
WrOα r. ae ns Aνο n.
19 —,— e⸗ 6Mα 9 ⸗
OM .. *
. –☚ — *
. .

6
Zitulus quartus

erte er cauſis neq; occidere neq; occũbere
turii eil. At vo milites chꝛiſti ſecuri pliant redde iuriã ablat
plia oñi ſuinequaq; metuentes aut ce hoſti loc genus lelli ſine dubio iuſtũ eſt quod de⸗/
um cede peccatũ.aut de ſua nece piculũ.qũ/ us impꝑgt qui nouit qð vnicuiq debeat fie⸗
q̃dẽ moꝛs ꝙꝓ chꝛiſto vel ferẽda ſit vel infere? ri. In quo bello ductoꝛ exercit? vel ipſe wo⸗
da. &Tiles inq́; chꝛiſti ſecurus interimit. ſe puſus nõ tã actoꝛ lelli q; mimſſter iud:cãdẽ
curioꝛ interit. ſibi pſtat cum interit. cheiſto Hec Alug'. in dicto. c. dũs. Et in. ca. ſe. ait
cũ interimit.nec cũ malefactoꝛẽ occidtt ho/ ide. Fultn la agebant᷑ a filijs iſfrael cõtra
micida. ſed vt ita dixerim malecida. ⁊ pla/ amoꝛreos.qꝛ inno xius trãſitus negabat᷑.
ne vindex et chꝛiſtianoꝝ defenſoꝛ reputar.
In moꝛte em̃ pagani chꝛiſtianus gloꝛiat᷑. intenn
q chꝛiſtus gloꝛificat᷑. Non qͥdeʒ vel paga/ noõ ex odio vel auiditate pᷣde.ſed ʒelo iuſti⸗
ni necandi eſſent.ſi quõ aliter poſſent a ni/ cieet caritatiue vt bonũ ꝓmoueaf et malũ
mia infeſtatione vel oppꝛeſſione ſideliũ co euitet. rxiij.q:iſdd culpat. Obi Zlug. dicit
hileri. Nunc aũt melius eſt vi occidant᷑ ᷓↄtra anicheos. Quid culpat in bello an
certe relinquat᷑ virga peccatoꝝ ſuꝑ ſoꝛtem quia moꝛiunt᷑ quãdoq; meriti vt wominen
iuſtoꝝ ne foꝛte exrendãt iuſti ad imtatem tur in pace victuri. ivc repᷣlendiſſe nimido⸗
manus ſuas.Quid em̃ ſiꝑcutere in gladio rum eſt. nõ religioſoꝛũ. nocendi cupiditas
oĩno fas non eſt chꝛiſtiano. Cur igit᷑ pꝛeco
ſaluatoꝛis cõtẽtos foꝛe ſtipendijs ſuis mi/ placabilis animus. feritas relellandi. domi
litibo indixit. et nõ potius eis oem maliciaʒ nandi hbido 2 ſi qua ſimilia. DHec ſuntque
indixit/PVꝛoinde diſſipent gentes que bella in bellis iure culpant., queplerunq; vt etiaʒ
iure puniant aduerſus violennas reſiſten

lebat. ¶ Scðm eſt intenno reeta. vt. ſ. fiat

volunt.et abſcidant᷑ qͥ vos cõturbãt.Exer

ceat᷑ gladius vterq; ſideliũ in ceruices im tium ſiue deo ſiue aliquo legitimo iubente

micoꝝ. ad deſtruendã omnẽ alntudinẽ ex/ gerenda ipſa bella ſuſcipiunt᷑ g bonis. Dec
tollentẽ ſe aduerſus deũ. que eſt fides chꝛi in dicto. c. Quid culpat/ Mo ta tñ hic ꝙ cũ
ſtianoꝝ. ne foꝛte aliquando dicant gentes habet qͥs als iuſtũ belũ contra aliquẽ. q;ius
vbi eſt deus eoꝛũ ⁊c. Hec oĩa Ber. ¶ Di/ nõ ſit iuſtũ ex intẽtione.ſ.quia er odio ⁊ ani
cit Helinãdus.Cõſecratio miltis hlec ẽ. cõ ¶mo malignãdi facitlicet grauiter peccet. tñ
ſuetudo ſolennis c.vt ea die qua qͥs cingu de dãnis datis et rebus ablatis ab eo nõ te
lo militari decoꝛaſeccleſiã ſoleniter adeat/ neret ad ſatiſfactionem ſaltem vſq; ad ulã
gladioq; ſuꝑ altari poſito ⁊ oblato quaſi c
lebꝛi ꝓfemione facta ſeipſuʒ altaris obſeq̊o
deuoueatr.⁊ gladio.ſ.officij ſin iugẽ deo ſpon
deat famulatum/is ergo ꝓ eccleſia pluri
mũ contra eccleſiã licet nibil. Aut em̃ plus
aut nõ minus in ſua ꝓfefſione faciũt qᷓ; epi
vel abbates qͥ ſcedulã offerunt. Et in qbuſ⸗
dã locis moꝛis ẽ militẽ in craſtino cõſecrã⸗
dum tota nocte in oꝛatione ſtare.Et vt di
cit Degetiꝰ. Jurãt milites ſtrenue ſe factu
ros omma que mandauerint pꝛincipes.et
moꝛtẽ nõ recuſaturo s ꝓ republica cuiꝰ mi
licie ſunt aſſcripti.et ſic obſeruare tenent᷑.

ONQuantüũ ad terciuũ J. ix.
ſcʒ de iuſticia belli ad quã delet attendere mi
les ſeu ſtipediarius. vt licite militet. NHota
vm C.ſcða ſcðe.q.xl.ad loc vt bellum ſit
iuſtum tria requirunt᷑.(¶¶ Pꝛimũ eſt cauſa
iuſta. vt.ſ.illi ↄtra quos agitur bellum aliqᷓ cipis.qꝛ de iure nature vim vi repellere licʒ
culpa meruerint.quia.ſ.punire neglexerũt aſe et ſocijs.cñ moderamine iñ inculpate

qð ab eis impꝛobe faciũ eſtꝑ niurd r. tutele et incõtinenti.extra xwi.c. ſigniſfi
ij. Dñs. Obi dicit Aug. Yuſta bella diffi caſti. et. xxiij. q. iij ufere ,Kün r
euri ſolent que vleiſcunt᷑ imunas. ſic gens Hoſt. addunt ꝙ ex interuallo nõ . imo dʒ
velciuitas plectenda eſt. que vel vindicare acdiri iudex captoꝛis eius auẽte recuꝑan.

uſq; ſe ad iuſticiam faciendam offerat. ¶
Cerci eſt auctoꝛitas pꝛincipis. Dñ Zlug
in dicto.c.Quid culpatur.ait. Oꝛdo ille na
fũralis moꝛ talium paci accomodatus loc
oſcat vt ſuſcipiendi belli autoꝛitas atq; cõ
ſilium penes pꝛincipes ſit.ſ ſi humana cu/⸗
piditate bellum geritur. non nocet ſanctis
in quos ꝗs non habet poteſtatẽ niſi deſuper
datam. Hon emin eſt poteſtas niſi a doo in
bente vel ſinente. ergo vir iuſtus ſi foꝛte ſub
rege vie ſacrilego militet recte pᷣtullo iube⸗
te bellare.ſ. ſi. bellũ eſt miſtũ vel ſalte dubiuz
vt ibi in fine dr. Nec Aug.Et dicit᷑ pꝛiceps
hic papa vel imꝑatoꝛ et alie dignitates in⸗

mouet lbellũ. et vc q;tum ad inferecit belli.
edad reſiſtendũ ſeu defendendũ ſe ↄtra in:.
iuſte mouentẽ.nõ requirit auctoꝛitas pꝛin

„£
. —
— . .
* .
.* „. „

neglexit quod a ſuis impꝛole factuʒ eſt. vel
reddexre quod per iniuriã ablatum eſt/ed et

iure ſociętatis humane eqſſimo patere de,/

vlciſcendi crudelitas. implacatus atq; im/

quantitatem in qua ſibi ille tenebat.ſeu qᷣͥ/

ferioꝛes habẽtes tñ iuriſdinonẽ ſup eorxui

,
ſoſoctpru
a
Maße
ſawchſe
ſehett
llesſ.⸗
Morn
erceni

n
Gütinpe

Ncuntſel
ſtenin
ſentabimn

voluen
(Prarere
leſegaa
Hurtona
mciet
Wupen
Wkgee
ſceſn
inſn
Crenat
Vinir
Elis:
letota⸗
leeſere⸗
ſeiſimne
Ne⸗
Fenmnn⸗
lgeenim
nl Ynter.
mirron
Geluiſun
mapnu
„ Eſgen

Euml
Auliin .

n
kengin

giobei
Pphantugz⸗
npene
Nſeulnh

=
—

E=
= =

E—
=

ssl .
D
.
.
.

Capitulum SZecundũ

ungt Narm ſiqs npꝛia auctoꝛitate violenter ca indicere bellum contra ſvſtes ſuos Et hlocz
nin galn ro ↄtẽtioſo ⁊ ꝑdit eam/Et ſvc niñ foꝛte nõ lum aũt indicit᷑ a pplo roma. velimpatoꝛe
inſenh ſtin.i.iuſsè ntum. lie rebellibus.vendicat ſibi locũ effect publi „
Wanld ia blli. quia idem ſi repugnent officiali im⸗/
den De ſtipendiarijs ⁊ de lellis iuſtis vel iniu patgꝛis velpape. non ꝓpter imꝑatoꝛẽ vel
nd . fapnaiumfecundaum. mpäm Sorreiuoã6.
nongnn RM Ciendum 4 5 ſunt . fem dominus 5 4. nπ⁶αυd en
S dyuo wpuli. ropulus romanꝰ et velquicnich glius un z ſier mones r! ia nr Hr
N bulc, duo populi. ſ. vopulu 1et ita iuuans ꝙ ſine eo nõ fieret vel faciẽs cõ
ri pplus extraneus & popil tra aliquos/vltra petm̃ moꝛtale graue qðᷣ
enti no. Nã ppłs accipit ꝓ toto impio.vt.l.ro ↄtra quos bellum mouit, Kener etiam ſuis
Dchenii mana. ff. ad.l.munici/Æραuidãnon obediunt ꝓpꝛijs hominibo de dãnis q̃ receperũt ab ad
deepenaieene in totũ ſed in alibo.vt qꝛ viuunt legibo im uerſarijs qͥ iuſte repugnabant.ſi iuuerũt eñ
l,nocendane perij. et fatent ipᷣm dummn oꝛbis vt ſunt ciui⸗ lona fide aut ſi fuerunt inducti eius cõſilio
zinplgeinegn tates Lõbargie et ſimiles.et iſti ſunt de po, timoꝛe vel coactione.deſe pon erãt facturi / = ⸗

Nrasrritlin

imlaheen exercegut ipſam retinẽt. vt.l.ſi pꝛius de aa eum habere iniuſtum lellum et voluntarie.
eplenngn plu/Auidam ſunt populi qui nullo mõ obe Et ſimiliter tenent᷑ om̃es qui fuerunt pꝛin
1sMiolennast diũt imꝑatoꝛi.nec viuunt unꝑij legibo.ſed cipales in tali bello. ita ꝙ ſine eis nõ fierer.
olegtinot ditunt ſec facere ſe ex pꝛiuilegio.vt veneti. Alij vᷣo tenent᷑ de damno quodipſi intule⸗
i Tbnin nent ab impatoꝛe:et ipſe reuocare pot qnj his ſequeutibo interroga ꝓut ibi videt expe
nelgiit leg. Pꝛeterea illud pꝛinilegiñ illis ↄceſſum lrxllum faciens. ſi graſſandi animo vel mali⸗
irngunm.i delet eſſe accomodatũj. vt an Peuent ciui cioſelintulit damna aduerſarijs cum als ſi⸗
etarditsbenthr litate roma/Auidã awe id nõ obediũt bi poſſet cõſulere. peccauit moꝛtaliter et te⸗
impatoꝛi.et aſſerunt ſi 1 cõpetere ercõ netur. Dnde compenſabunt illa cum dam
inewtniſ, tacten vt ſunt P nate romane ec mnis pꝛopter que bellum motum en beccant
tuendaiitt, cleſie. que aſſerunt ſibi vc cõpetere ex wna etiã illi moꝛtaliter qui agunt bexlluʒ er odio
1 ninhe Ni, tione Conſtantini et alorimparor:etitti velintentione damnandi quoſcuncq;. vt fa
Nemmns etiam ſunt de populo romano. Mã eccleſia ciunt ſtipendiarij cõiter. SGinl/ Itẽ ſi hñs iu
Ei nolr cxercet ibi iuriſditionẽ quã habebat imꝑiuʒ ſtum bellum notabiliter negligens fuit in de
Adnnod Dñ nõ deſinunt ꝓpterea eſſe ciues romani fendendo ſuos. tenetur eis de damnis rece

eiltautoꝛitnus

aid ſn⸗ ret ↄtra textũ euangelij. vbi d Exijt edicti quos vocauit de damnis ſi qua receperunt d C.(N I 5 E..
um. onſinn a ceſare Auguſto ⁊c. ¶ Populi autẽ extra mſiilli veniant ex debito vel cauſa humani⸗
upretini nei ſunt qͥ non fatent᷑ imꝑatoꝛem dũm eſſe CLDong kf

netprtuninn
ap utifitrt
onummtitlin
jehtin inmi,
Abmipien
rcirgiinds 0

no ſunt pꝛimo oẽs quiobe

pulo roma. Mã cum in aliqͥb iuriſditioneʒ

imümiigeen .

Etſi qͥs diceret imꝑatoꝛẽ nõ eſſe dñm dice

ꝓt greci qͥ dicũt imꝑatoꝛẽ ſuũ eſſe dũm ſuũ

Atẽ tartari qͥ dicuni Logracane dñm eſſe.
Saraceni maumethẽ.qui dicũt ſuũ eſe o

minũ. Inter iſtos tñ eſt differẽtia. Nam qͥ⸗
dam ſunt nobis federati. vt greci ↄtra thur
cos.quidã ſunt cũ quibo nihil facere habe/⸗

mus.vt ſunt iudei.quidam ſunt cũ qͥbꝛ ha⸗

miſit.tenet de omnibus damnis datis his

nõ aũt tenent ſi mala fide iuuiſſent.ſciẽtes

ptis. als non.Cenetur etiam ommbo illis rb M

tatis vel cõſanguinitaris riii.
inferenda.et alijs ca. ᷣm Bul. Item ha/

bens iuſtum bellum vel ſe reperiens in ipſe
ad bellandum.ſi ſpoliauit clericos vel religi
oſos vel conuerſos vel peregrinos tenetur
reſtituere.qᷓ;uis ſint cum illis qui habent in
iuſtum bellum.et peccat moꝛtahter talia ſci
enter faciendo niñ licentiã haberent a pꝛe/

₰ . 9 8

ees . 5„ . „ ₰W— „ ,I1 —
Sid — bemus pacem pt ſunt tartari. NHã meccato? latis eccleſiaſticis habentibus iuriſdinoné
ianindnie Tes vadunt adillos et ſui veniunt ad nos. ſuperillos. vel niſi eſſent victualia eccleſia⸗
jrnninmun quidã ſunt cum qb habemus guerrã actua rum et dericoꝛum. ¶ Si ſpoliauit ruſticos
uumG Emt ſunt ſaxaceui.et die cum thurcis vel mercatoꝛes vel euntes et redeuntes et
ammri lc ꝗ tꝑib iſtis valde nos moleſtant et vnnaʒ in agricultura exiſtentes et animalia qiu⸗
iemiae xpᷣianitatnõ occuparq. Anfert igit. ꝙ cũñ bus arant. etſemina que poꝛtant aduerla/
. imnatoꝛ ſit pꝛinceps ſedisſiuꝑioꝛ? nõ bpnñs rioꝛum.etiam talis rapinam fecit. extra de
nmtloli in ſecularibomiſi foꝛte vt dixi ꝙ ipſe nõ põt treuga.ca. Innouamus.in quo.c.ſic dicit. at
tals Melb Der. za ä/7 5
61Asi Depr. Kaerac dee⸗ ſar- erſ dA er. ₰W rn 4„ * J Q.
D r Aan ann W ’1IS.Sere
S Plep- c. t0 0 ſeſerre a ade — A1 „* u e, ℳ e⸗
XN .. ð
0% 4. RW
„ +. t e . e ee err, ..
. 4 . —☚◻ Pz
„ — Qu⸗ Iap L. UC. Wαπ S Xα ſ* „. 9 — *
4 . .
Q
60

4 r X 4

eſt ꝑetua.et iſta gaudent ꝑ

ſunt ſpoliandi vel in aliquo puniendiłetiã ſi

ſoc ſic dicit.illi qͥ in guerris ſciẽter inferunt

tionem nõ obſtante cõſuetudine cõtraria.

re. et. xxiij.q.v. Dicat.
tis bellũ ⁊ in bello eum ſequẽs.ſi ſciuit eum
habere iniuſtum bellũ.qꝛ tũc ſequẽdo nõ ex
cuſat a peccato nec a ſatiſtactiõe damni da

T. . baRXα
7 N21 * 2 1† .6 44, .— w MV e1 .

Litulus

Pꝛeſbiteri. monachi. cõuerſi. ꝑegrini.mer

catoꝛes. ruſtici. euntes et redeuntes. vel in

agricultura exiſtentes.et aĩalia bus arãt

et ſemina poꝛtant ad agrum.cõgrua ſecuri
tate letenf. Suꝑ quo.c. Heinricus boich fa
cit hanc diſtinctioneʒ.ꝙ duplex ẽ treuga q̃
ſecuritatẽ imponit bello non deſfmto. Ona

eſt cõuentionalis que ex cõuentione gtiuʒ
foꝛ mam recipit.et ſeruãda eſt dñ ꝑ aduerſa

riũ vel ꝑtẽ aduerſaʒ ſeruat᷑.als nõ.diſ.xcv.
Eſto/Alia eſt canonica et iſta dupler. Ona
dictsr: Ir nonainne,atli pals que ad
oẽs extendt᷑.de qua eęo.ti.c.i.ethabes. j.in
eo.caplo.Et ſubdit Heinricus. Antellige
qtreuge canonice ſunt ſeruande dum ſer⸗

uat eas aduerſarius.als non. Nam ſi con uerit iuſtũ abſtinẽdo a rapina et dãnis in⸗
uentionales nõ ſunt ſeruande cũ aduerſa, debitis.ar.ad loc de pe. di. v. falſas., c. fra⸗
rius non ſeruat vt dictum eſt q̃ tamen ſunt

foꝛtioꝛes quia de iure naturali diuino ⁊ hu

ertra de elec. c. Cum in cunctis

quartus

ti. dãnificando ipſe ꝑ ſe.ſed ſi poſt conſilium
peritoꝝ ſuꝑ loc remanſit dubius de iuſticia
belli. tunc talis eſt excuſatus.quia in dubio
celet olbedire. ſed non excuſat᷑ oñs.xxiij.q.i.
Quid culpat᷑ Bagm Item ſubditus vel
amicus agentis bellũ.vel ſtipendiariꝰſtipen
dio conductus.ſi fuit in bello nõ ſolum iniu

ſto. ſed etiã de quo dubitat᷑ vtrũ eſſet iuſtuʒ

peccat moꝛtaliter.et ſi eſt iniuſtuʒ tenet de
damnis datis Ray: Dnde nota ꝙ ſi ſnpen.
diarius q̃libet qͥ indifferenter vadit adbellũ
nõ cõſiderans de iuſticia vel iniuſticia.ſʒ
ſtipendio paratus cñ qcũq; ſe ponere. eſt in
malo ſtatu anie ſue.nec talis debet abſolui.
niſi vel dimittat artẽ vel dicat ſaltẽ ſe diſpo⸗
ſitum ad nõ recipiẽdũ ſe in bello.niſi qð ſci

tres.¶ Itẽ ſi habens iuſtũ belluʒ ſi vltra id
quod ſatiſfactũ eſt ſibi et ſuis de om̃i dãno

mano ligantes. multominus canonice.ar. et oꝑis laboꝛevel nec ſe offerat ad ſatiſta
Giffii
nõ pᷣ/

ſtent cominis auxiliũ.cõſihũ.vel fauoꝛẽ nõ

ſis pᷣdictoꝝ in dicto bello vteret᷑ bonis eo

rxum eis ablatis. Guil. Rychar. in. iiij. circa

damnũ innocentibo.tenent᷑illis ad reſtitu⸗

Illi aũt in guerris innocentes non ſunt qͥ

habenti bellum iniuſtũ fauent directe vel in
directe de ꝑſonis vel rebus. DHec ille.

Item ſi fecit F. üi.
incendiũ ponendo.ſ.ignẽ in domo vel agro
vel victualibo ſtudioſe.etiã aduerſarioꝛum

otrg quos agebatr iuſtũ bellũ ꝓpꝛia volũta
te ſine oꝛdinatione vel volũtate ſuꝑioꝛis

talis etiam diciſ incendiariꝰmoꝛtaliter pec

cauit et tenetur ad iinacloneg rniſege i.

Quid culpat/Et inqͥ ratſi ſcit ꝓpter hoc fu⸗
iſe factam excõicationẽ vel denciationeʒ

ſuã.eſſet ibi excõicatio ꝑ ſy nodales. qꝛ tũc
eſſet caſus papalis.ſ.q ad excõicationeʒ.ſ.
qñ ſacta ſuꝑ loc excõicatiõe eſſʒ poſtea pu/
blicatus/Et idem in habente iniuſtũ bellum

et ex mandato incendiũ faciendo. Atem ſi
in iuſto bello exiſtens illud. qð abſtulit ad⸗
uerſarijs ſibi retinnit et non pᷣſentauit pꝛin

cipi belli vel totũ vel ꝑtem.vt ipſe pꝛinceps
n

oꝛdinauit.rapinã fecit.diſ.ij.c.

em in

Dur e. .. bac, c & . D6

Zert. P 6 9₰ 02 NRX6 7 4
ere 7. A

ditus agẽe

rtra de elec, c. Cum in ei r etiã ctionẽe plus abſtulit vł damniſicauit.deillo
ſubditi iniuſte bellantes ſi in tali bello 5/

pluri tenet᷑.niſi foꝛte eſſei talis oſtis ꝙ ꝓ/⸗
pter vreſiz vel aliud hmõi eius bona eſſent
ꝑ edictum publicata Guil/Atẽ ſi loſti meti
tus eſt vel ꝓmiſſuʒ fregit.grauiter peccauit
quia lvſti etiã fides ſexuãda eſt.xxiij.q/i.no
li.et lvc niſi et ipſe ſtegiſſet pꝛius. q
genti fidem fides frangat eidẽ.¶ Atem no
ta ꝙ papa tanqꝙ; vniuerſalis pꝛinceps ⁊ po
teſt indicere bellũ infidelibi ⁊ indulgennas
cõcedere ꝓpter recuꝑationẽ terxe ſancte qͥ
conſecrata fuit moꝛte chꝛiſti. ¶ Atẽ qꝛ fuit

poſt moꝛtem chꝛiſt victa iuſto bello ꝑ imꝑa

toꝛem romanũ qͥ poſtea ſpoliatus fuit ꝑ in/⸗
fideles. De iſta materia.ſ.ptãt pape ſup ſi
deles ⁊ infideles pulcra ⁊ vtilia notat In
no.extra de voto.c.quod ſuꝑ his.q̃ cã bꝛe⸗
uitatꝭ dimitto.ſed potes videre ſupꝛa in ti.
de wminis.(¶ Atẽ nota ꝙ nõ licet alijs in⸗
dicere bellũ vniuerſale ſine pꝛincipis auto/
ritate.Et eſt rõ. Nam nemini ſine licentia

pꝛincipis licet violare iura pꝛincipum.ius

añt violat.qͥ ſine iuris autoꝛitate manu re
gia ius ſibi dicit.vbi habeat᷑ copia ius dicẽ⸗

tis.idcixco ſine eius autoꝛitate nõ hicʒ. So

li &̊ pꝛincipi cõpetit ſua auctoꝛitate cum nõ
habeat ſuꝑioꝛẽ ad quem recurratꝙ iuſtlcia
cõſequenda.hodie ramẽ quia nõ ſuti popa

li cognoſcẽtes ſuꝑioꝛemſde facto.nõ rert᷑. *

.

ſuꝑioꝛis auctoꝛitas cũ nõ recogſcunt.imo

tota die inducunt᷑ bella a pplo contra popu

lum.nullo alio reqſito Yo.de lig.

IYtem ſi imperatod ꝗ..iii.

contra eccleſiaʒ mouet bellum. ſubditi eius

cen .

7

9ta..6 * N.E. õ 5
4 .
JRO e OD/, 1. an— pPnHA„Wαω. . △

.J ⁶
— ⁵

—

Fumln

Crſee

/

onterte
ſel Mm
ſenenet⸗3
Morre
oyrteel
ginchen
legiane
nrd
Telect cen
pttokſo
NHo

Pnſonne

hrarh
hefazei
ſierenir
naneh⸗

nmnant
voronrun
ſoeqjoit
Poſſusinen
alerotin
ſenſeon

.
hlneene
irocerom
finncontn
Clehgepen
Knmada
Wuotemci
entt
elnnor
lustonne
Lencſeten
lralii⸗
rihrink
Msſipeo⸗
lſani naſa
drennſin
uenhrn

Ndenondſ
euendetnulltli
cawliniſtun
acncgſepren
mecnlsertin
Eldianſinin
tüſeinkelonßge
Anpimnerdine
e di.. Alſist
Biuſti klnzinn
etſuis dofint
netſeofferatati
Ndunncau

P
D

weſeitals ot
Esſerlilnein,
Sfrangrtenn
üinimmuic
eccgenieſwe
Spciſplaminn
meni li ne
GT Vlliam
1ees videleſhuin
noidgg nöͦlgiin
eſaleſnepunpzu
Dmmvennirkon
olareiomrunpuns
junsanuudrnmn
bibkerimnludiil
ummutſi i,
tinmtnine nt

4 trumpiſſte

mignöfui

intonöͤlec
Alunhoinmnit
in Ponle⸗ ,
—
me lunſidic⸗

4 4* —
„ —–
₰

gapitulũ

cendo ↄtra eccleſiã bellũ. meref ꝑdere pꝛiui
legiũ indicendi bellũ cũ illo abutaf.xi q. iij.

pꝛunlegiũ. etiã qꝛ papa ſupioꝛ eſt. Hã era
minat impatoꝛeʒ repꝛobat et deponit ip̃m.
de elect. c wenerabilẽ. HNõ ergo tenent ſub/

dit iuuare ipſum ↄtra eccleſiã. imo 7 papa
poteſt abſoluere eos a vinculo fidelitatis

Item ãarit cum baro vnius regis. pu⸗
ta hiſpanie mouet guerrã alteri barom.et

rer hiſpanie mouet bellũ reg granate. baro
mandat lvibus ꝙ iuuent ipm. rex enã ma/
dat eiſdem lvibo vt iuuent ipᷣmet cõcurrũt

mãdasa.quẽ pꝛimo iuuare teneantf.Et vi⸗
detur ꝙ pꝛimo baronẽ.nã baroni ſunt ſub⸗
iecti ranone fidelitatis ⁊ rõne iuriſdinõis.
Regi aut ſunt ſubiecti rõne iuriſdinõis ge/
neralis tm̃.et ſic due rõnes vmcunt vnam
In cõtrariũ videt᷑.nam vocati a rege ſunt

xv. q. vi. Nos ſanctoꝛuʒ. J ob. de ligna. I vocati ad maius tribunal. et ſicpᷣferendũ.
Item ſi papa bellũ mouet cõtra impatoꝛeʒ diſ.xviij.ſi epᷣs.et etiã quia rex vocat pꝓ cõ⸗

iciſmaticũ lereticũ vel als vſurpanteʒ iura
eccleſiaꝑ om̃es fideles tenent adiuuare pa

pã.et enã vaſalli impatoꝛis abſolui pñt a

iuramẽto quo tenent᷑.vel veclarari nõ tene
i. Hos ſanctoꝝ. Yo. de lig. / Ytẽ
ſi rex habet cãm cõtra imꝑatoꝛẽ vel impa/
toꝛ ↄtra regẽ.qui nõ ſubeſt illi. nõ erit alius
coꝛã quo qrimonia pꝛeponat᷑ niſi papa tũ

ri.xv.q.vi.

paſſus iniuriam peccaret mouendo bellum

ſi alter onerret ſe ad ſatiſactionẽ. Buil. ¶

Item ſi comes halet aliqͥd contra regeʒ. et.

rex humiliter reqͥ ſitus per partes nolletius

exhibere. credat ꝙ ſinsſuũ defendat armis
cũ moderamine nõ peccat Ampugnare o

regẽ auctoꝛitate ꝓpꝛia no poterit.ſed denũ

ciare habet pape qͥ poteru excõicare.a creſcẽ
te cõtumacia dare auctoꝛitatẽ mouere ar⸗

ma contra uluũ. vel conquerat coꝛã imꝑato
re ſi rex un ſubſit.et ilꝰ auctoꝛitate ſi opoꝛ⸗
tueri mouebit ili BanlGren ſi vaſal
lus comitis halet aliqͥd conira comitẽ reqͥ
renda eſt auctoꝛitas regis. ſed ſi comes ha
lxt aliqͥd cõtra ſubditũ ſuũ nõ ꝓpter loc de⸗
let ſibi ius dicere.ſed vel auctoꝛitate pꝛin⸗
cipis ſuꝑioꝛis gladiũ ſumat.wel ad dyaco⸗
ceſanũ vaſalli recurrat.cui ſi vaſallus obe/
dire recuſauerit. excõmunicabit᷑ rõne pecca
ti.extra de iudi.nouit. et ſiꝑ annũ ꝑſtiterit
tunc dyoceſanus ipſum et eius res capien
das ewner-ar xi. q.iij.rurſus,.et.c.quiſq;
extra de lre. c.excõicamus. lerit ſi
R ſt

tẽ querit᷑ ſi
ro vſius reg puta hiſpanie moueat bel⸗/
lum ipſi regi.et mãdet oĩbo lvibo ſuis vt iu
uent iplum in bello cõtra regem. nunqͥd te⸗/
neant eu iurauerint ipᷣm muare cõtra oẽm
viem. Rñdeo ꝙ nõ. Mã baro mouẽs guer
ram regi.incidit in legẽ iuliã maieſtatis.
i.fl. ad.l.iul.et. vi.q. i, S. verũ. Nam rex hi⸗

ſpanie eſi inceps in regno ſuo.et opeʒ nõ

ſert qui peccando iuuateriiij.qlij.ſi res.nec
pceptuʒ eos excuſaret.xi.q.iij.ſi vñs.nec ſa

crameniũ ad loc ligat.qꝛ nõ eſt inuentũ vt

ſit imqiutatis vinculũ.xxij.qiiij.inter cete
n

muni bono et defenſa coꝛone.et ſic iuri gen/

tiũ obediẽdũ. rii. .ii ko⸗ titudo. NHã ꝓ de⸗/

*
— 2

patreʒ interſicere.ff.

.

ſenſiõe patrie licitũ e
derelig. ⁊ ſump.fu.l.minime. bec vera Jo.
de lig 7 tem querit᷑ de vaſallo diuerſoꝛũ
dñoꝝ quod eſſe poteſt rõne diuerſoꝝ ſeudo

rum.ſi vterq; dñoꝝ ſimul requirat eum vt

iuuet ipᷣm in bello.ſi vtrũq; delet iuuare.an
ulreriſ er due illoꝝ. Añdeo.Quidã dicunt
locũ ene granificarioni.exẽplo ſerui duoꝛuʒ
dño x. qᷓ ſi viderit vtrunq; dñm interfici iu
uare poterit quẽ voluerit. Alij dicunt ꝙ iu
uabit pꝛioꝛeʒ dñm et cui pꝛimo iurauit.nã
pꝛioꝛẽ fidelitatẽ ſeruare tenef. Tutius tñ ẽ
ꝙ pꝛimo ſeruiat ꝑſonaliter.ſecundo ꝑ ſub⸗
ſtitutũ.ſi hc patiat natura feudi Yo.de lig.

Item querit ſi vaſallus tenet iuuare v· AU ſe e T- , z-
minũ contra pr̃em vel patrẽ contra filium B J́”ÿMẽE

Reſtondet glo.xxij.q.v.de foꝛma.tenet ꝓ
ſic. Nam filuis ſolũ vinculo nature obliga
tus eſt pr̃i.ſed vaſallus domino vinculo iu
ramenti.ſed glo.in.c.quoniã multos.ix.q.
liij.aliqualiter ſentit contrariñ. Putare hic
monderandã qualitatẽ impendendi ſubſidi/
um Yo. de lig. ¶ Atẽ querit᷑ an ciuis duaꝝ
ciuitatũ tenet᷑ iuuare vnã contra aliã.Re⸗
ſpondeo.dic ut dictũ eſt in vaſallo duoꝝ o
minox. 4

tenear ipᷣn ſequi in partibo vltramarinis
ad bellandũ cõtra barbaros. Reſpondeo ſi
dñs eſt ſtatus talis ⁊ cõditiõis ꝙ pᷣdeceſſo
res et ipſe conſueuerũt illuc accedere ⁊ va
ſalli ipᷣm ſequi tunc tenent᷑ exemplo liberti
qui tenet᷑ ad overas cõſuetas.ff.de oꝑ.liber.
l.opere.pᷣſtabunt᷑ aũt a wmino ſumpiꝰ mo

derati arbitrio bom viri. Si autẽ ſit talis q

non poſſit nec cõſueuit tũc ſecus. Hoc etiãẽ
lig. ¶ AYteʒ queritur an ſerui teneant᷑ vbiq;
ſequi dñm ad bellum. Reſpondeo.de his nõ
eſt dubiũ.cum in eos domini plenam habe⸗
ant poteſtate.dũmodo non nimis ſeuiãt in
eos.Liberti aũt tenent᷑ ad oꝑas impoſitas.

„ 7 H“
sõ

P *

. . ℳ6 6 — 44 —

☚ —₰

GHebden 647. Reua —— ſaaS 5 .

.
4

non tenent᷑ ei oledire in bellando cõtra ec
cleſia. Nam imꝑatoꝛ eſt aduocatus eccle⸗
ſie et teneteã defendere.idcirco nõ põt im/
pugnare. e reſti. ſwo. c. cõ querẽte. imo indi⸗

—— — —. —— – — —
Iré arit ſi vaſallus vocat’a dNñßo a al e eh e d⸗

tangit Speculatoꝛ ti. de feu. 5. ipm T0hb. de

. . A* t =èò
g. ſS nas dicendo dñm nõ teneri. e talia nalii
i ſolite poſſunt eis imponi Yo.de lig. oppond foꝛtuito de quo quis non tener. Mlegin
JZ. queritur de confederans. ſi dñs pot annt nbſort ohãnes. Reſpondeo. ite (ſreh
nit eos ꝓuocare ad lellum.·ita enenur r foꝛ tinin 6 a pottit et debiuit piidds
* ſum innare Reſpondeo.cõfederati ſunt eſt caſus enin Uiter ee rontingät in veils
Rene liberi. licʒ ad aliqua teneant ex pacto Unla dudins eſt euẽtus belli Et ita notaui: Naelen
in his tñ ponderanda eſt auele Vevargel⸗ Vnno. in. c. ſicut. de iureiur.ix.de lig Oe cõ klunn,
nis mod vt ad vnguéſernei⸗ Annt one Rodantibo ault vel locãtib eqs er atma eũ⸗ niltgn
¶ Item queritur dehisq! ſ in W te? tibus ad bellũ ſi amittant ſeu auferant dicit ii⸗Nonn
rlem geccuere Kigeo⸗ tales tes idẽ idiur? eſſe. qð dictũ eſt cõiter de cõmo⸗ Cutun ne
nent ad bellum accedere. ta/ 1 et cõducto. ſupꝛa ꝑte.ij.ti.i. nletenan
nent᷑ ad bellũ accedere.nec agent ad ptita. locato er coarirre Sieee znöae
Quia ocfaciunt ervbito. Palli ve reruj Atem queritur FKllli. mi
lare dietum n aſeen be een erſe zmMnon vocati aglell ſed mom ppꝛio ae Ani
nur ab oner nionalle. nr niture quidã cedentes ad bellũ obligent ſibi illum in cu⸗ son
nectute grauati. quidaʒ in ſem. ne. quidazʒ ius ſeruitium vadunt. Añ. ſi animo donan⸗ ante⸗
lueroꝛi nnmero. gniemy . reneſi dux di ſoc faciunt. vtputa pietatis. bumanitat) ſoanto
.. 15 umpet in bo vl parentele. e . eeee
exercitus mã uſtnen Rileg ef eormiſ inferenda. Si añt aio obligãdh illum cuius Kastn
ſtes ſub pena capitis. rat pꝛüpet in oſtes. negocium gerunt tunc agent vi negocoꝛũ Alucſſi
aiua nulitij ats ꝛcena erret ſi pene eſʒ geſtoꝛũ. et tunc ſuffcit vᷣmiliter geſtum ce⸗ uconiiu
eteis con iet deret rielur punirl f. de ptum. i0 de lig. ( Item quent ve accedenti ſenten
meritus. Kñdet SSL Nam malũ nõ bus ꝓpꝛlo motu ↄtradicentibo tñ illisin q Uinocore
re en ee ed lecin lvi.di.c. vn rum ſubſichũ vadunt.nunqò̊d tales agẽt ſeu dlniet /
ercuſat pier en d eabcüenin noraãs obligent ülum in enius ſeruntin vaduũt vti⸗
decunq. et facta ri teſt iñ a duce hliter mapiendo et fe liciter implẽdo. Et vi⸗ len:
da xxii: g. v eecen ſide pe. lbeſij ger wſic adſimilitudinẽ erꝰ qui trahit ali⸗ zurmf
elrineie Ifem duce belli capto wenia quem innitum de wmaruitimd xricſer nn. ſiehoroe
riecen a bumnliato et reſiſtere volẽe plapietae. uig innito wrelt denes in Wmfr
cnteaenag e e ee cium. xlv. di. et q́ emendat. ſic tenet glo.in re
aniſn wnie oncc one ei Dne Ro mennltg necſi amnte wbrmt eötra volhrmntate i
Ramnlaiennt elrt ſ ca victoꝛe capto nũ in caſu ꝓſito. nec pꝛopterea repꝛobo aftüii
m ſeni⸗ drglena dee. marime in quo pacis glo.pdicrã.imo credo enuicgtin infir nman
miſericoꝛdia iã debet᷑.max mao. voc dico qꝛ infirmus pᷣſumit᷑ inſane me Piner
mef. Et exponunt BHugo. mo. oc dico qꝛ in .ſed iſte ; Nd
pturbatio non timef. Et lã cis cum non vult abſolute curari. ſediſte q Nonisg
et Archidi.maxime.i. tm̃.⁊ ferunt ꝙ ꝑ ullã ntradicit hinc. ne vemat ad lellͦ p fuccur Nons,
eeu radi contradicit huic. ne wmat ad be luꝓ tuccur Mtpy
expoſinonẽ lꝛarolus fecit amputari inz lei ſu ſuo. n pſu mieinſane metis. la poſmibi?⸗
. u ſuo.nõ pſumit᷑ inſane metis. 1 Nhenti
um. Jo. de lig. ¶Ii⸗ ſi dñsnouit iuſtuʒ el le eſt ꝙ noͤ rõ I; et dubitat ne pꝛo⸗ „7
im. Jo e eſt ꝙ nõ cõſidit de eo. e at he peo⸗ elin here
lum an teneant᷑ accedere vaſalli cũ armis 9 edo cglo. lla predati ca en
1 5 tipᷣm. Nec credo ꝙ glo.illa ꝓce datĩi aaz vyyzlien
n HH ſpeclalra Geſezt bi 4 no infirmus bene wler auar lecnolt ecen
non. mi „ let iſtumr Eñ.. imo rotius alium tunc iu
on ann exr Paer S let iſtum medicũ.imo potius inc iu tpen
ti. cum ipſi nõ teneant᷑ ad ꝑſonalia. Dñ de let iſtum mecddict dit alo. nec oc pꝛobant blen
iure vaſalli non tenent niſ ad ea que con dicio meo non ꝓcedii glo ne elio va llblog
tinent in canone Alormg midi:uiſi er iupe allegato. a . anrnickora vſpntage[ ic
ſpeciali conuentione ad aliud obligent. io. dunt. quia tenent äd antpido runt abeo, . Mannede
Atẽ querit᷑ an libere accedentes ad ſimile vel alud ſubſidium receperunt abeo-) ar⸗
Aletadlreeneſch nnm in cuius ſeruinũ nundd tales agent contta um aen „ nann
„GrSeee re ere rr e eee, dita vt ſupꝛa. Rndeo ſic. ni vadit ,Mingre
vadũt ſi in damnũ incidunt.vtpote ſi in bll uant ad ꝑdita vt ſupꝛa/ dit ammo diſſolu nnf,
eriRrarteg ue capiant. vt thema ſupponit ⁊ vadit ammo diſſol crcn
lo rd atrnn nose liue ceriat une de obligatioòis naturalis. que iñ non poteet· nunei
enido vel redendo. Reſpondeo ſi necedu deduci in cimileʒ.nec de ea exeipi poteſt in iu Pfü
paotud raan am innenengnom Hne dicio. extra de ieſta. c cum in ofscijs. ſic in Ngere
äe
dari contra dñm.ſi ↄtingat ipſos aliͥd ꝑde fert᷑ ꝙ vadat io eficar ad agenéu vei Fmimnn
re vt ſupꝛadictũ eſt. niſi appareat ꝙ cã pie⸗ nota ob hoe obgano eſſes cs argrals “ inef
— En inanAns welparetaje mefacnt Seerti ne eſtnnicotu terounia Wn
. xiij..iij. non infereqg.xl. q. ij.ſi vño. Et ſi que viſſolin woteſt anthedota
— —NN.Wę HSSSõ 6% 1 J. „ AεE ArX (1 Oſeeg
Sa eeſd. . FA t A. Er 48 Be r .7 AD*ν 7 4 eN
6. KCr r ſcvt ſor EC. Ll . , „ ⸗ .. 4
õ PX. Toe L n ne ee⸗ „ es
– 2 A NrD e nn „ 83
a114 L. UMü40 ſ s Pr-S- a 2 .„ %
* „
1 . —☛
.

%½

ntſenanſenide
tetcöndin
.ndriii
iur
lüſeunong 1
htentſbiilnmng
nn Rä.ſaninode
Apietanshunnt
vobligächiluna
nc gentyi negei
nnt Fuhlergein
en gent datn
Nndntcnbtbtiiin
mNunddalezi
nsſerdnni wi,
aWarrin/
lundrig gni
vwwummgie⸗
irunptidncod
enan umadon
eininmai
1ſunnehidthi
b.nerpogeninm
rcogrnidiant
irmusöfumiinik
toinne carmit

Mywe

veematt i
irſamemins
14 o abaet
coggoln
zmenhtet
in⸗ faur o

1

Gen itl nii

u atm

— = —

ginmzercnntcht .
=

Item queritur

lellanq. xxiij. q. i. qͥd cul

mo.: c. ſmniam. Docati ab alijs marie a pꝛin
uApib ſeculariby lellare non debent/ Af

Aapltuli Secundum

f.de ac. e obli. Yo. de lig.

-K. V.

accedentibo ꝓpter gloꝛiã conſequendã

—„£*

in bello. an tales obligẽt ſibi illũ. Nã aut v
minus teneret᷑ mãdati aut negocioꝝ geſto

tionem. Et iſte animus diſſoluendi impedit
naturalitatem obligationis. cum in obliga
tione requirat animus. vt.l. obligationuz.

ru. Non mãdati c nullu interuenerit mã/
datum.nec actio mandati oꝛit᷑ niſi interue

mẽte mandato. NHon negocioꝝ geſtoꝛum.
qꝛ nõ acceſſit aĩo gerendi negocia illiꝰ imo
ꝓpꝛia. ergo non tenet Yo. de lig.
querit᷑qͥd d illis qͥ locãt oꝑas ſuas
us aſſumunt᷑ ꝑelectionem ↄſtituto ſalario

AIn tales agant ↄtra conductoꝛẽ. Rñ.tales

locant opas et rẽ. etideo ſic cõductoꝛ vtat᷑
ſolum ad id quod cõducũt non tenent᷑. vt.

5

Item

lveri PBng ẽ generalis ſcʒ quia bella balent mul

l. ſi qs wmũ. ff. de loca. et condu. Et hoc niſi

aliud ſpãle pactum interueniat. vel cõ ſue/

tudo aliud inducat. vt eſt in italia.ſ.ꝙ pꝛe/

ſtent emende equoꝛũ conductoꝛum in ſer/
uitio conducentis. als ſtat regula. vt ſupꝛa
dictu eſt Yo. de lig.

Item de acceden .§. vi.

nibus anio ſoliãdi. an ralibus cõpetit actio
Hi. e his nõ eſt dubiuʒ ee talibo nõ cõpetit
actio.cij ſuꝑ re turpi nulla inducaf obliga⸗

nie, de Paob.l wluti. Ho. lig. ( Atem q̃ᷓ

vt an clerici ad belluz accedere po nnt. Kñ.
hHoanc.q.determinat Saananns rtl genii

etglo.ibi in ſumma recitat.Circa.ſvc fuert

varie opi. Nam dicunt aliqui ꝙ clerici vti

poſſunt armis defenſionis.non aũt ivugna
tionis.et ſic bellare ppter deſenſam/⸗ lij di⸗/

cunt ꝙ vti poſſunt armis dummodo impu⸗

—

.

.

gnent incõtinenti et ꝓ ipſis im̃ defendẽdis/

et in neceſitate ineuitabili poſitis non añt
dient ꝙ auctoꝛitate pape pñt.ałs nõ
dulphus tenet ꝙ pſonaliter bellare nõ pñt
ſed ꝑ alios &tein videf ſentire Bꝛatia/
nus. xxiij. ii g.in regiſtro. Cõcludendo
in. vc puncto clerici vocati a papa pñt ac/
cedere. Nã penes pꝛincipem eſt autoꝛitas
iicemaxi
dere etiam paganum ꝓptermetũ irregula

ntatis.pñt tñ alios cõfoꝛtare ad lbellum vt

pugnent.mo et lapides et alia ꝓijcere. dũ
modo er eoꝝ icnibo nul occidant. ita notat
Innoc. extra de reſti. ſo. c olim. ne cle. vel

.

alijs. nec ſi aliter euadere poſſunt/Allij
an

o ant non eſt licitũ eis occi

NQuare clericis

imputari poſſit clerico qui nõ fugit ſed expe
ctat inuaſoꝛem.et ipᷣm ſe defendẽdo interfi
cit. Didet᷑ ꝙ imputari debet ꝑ texillius cle⸗
men. qͥ dicit cũ moꝛtem euitare nõ poterit.
Credo in loc põderandas ſingulas circum
ſtaꝶ tias. vtpote ꝑiculũ fuge.q̃litateʒ pſone
fugientis et inuadentis. vt ſi ꝓpter fugam
moꝛtis piculum veriſimil᷑ incideret tũc nõ
eſt imputãdũ. als ſic. Yoh. de lig. Ouantũ

ad factũ irregularitatis vide inrra.
g. Vüi.
iure cõmuni nõ liceatbellare. anignat. b.
Tlv.ſecũda ſecunde.q.xl.duplicẽ rationeʒ

.Mr ι

tũ inqetudinis, et impediunt a cõtẽplanio⸗
ne. oꝛatione et vacatione ad diuina. ad qᷓ
deputatur ſtatus et officium clericoꝝ. Secũ
da eſt ſpecialis.ſiquia clerici oꝛdinãtur ad
miniſteriũ altaris in quo repᷣſentat paſſio
chꝛiſti. et ideo nõ decet eos occidere vel ſan
guinem effundere. ſed potius eſſe paratos
ad moꝛtẽ ſuſtinendã. vt imitent᷑ oꝑe quod
gerunt miniſteno. Et ſubdit idem hv. ad
clericos bene pertinet et expectat ĩiducere ali
os ad bellandũ lella iuſta.et licet non deblez
ant exercere bellum ꝓpꝛia manu.tamen poſ
ſunt intereſſe vt iuſie pugnannbo ſpnaliter
nenenns zinztananibus eciſiex 3
citum eſt ergo pᷣlatis eccleſiaſticis ob defen
ſionẽ rerũ eccleſie vel fidei inuocare cõtra
violentos bꝛachiũñ ſeculare.⁊ lvꝛtari tales
vt non occidant mutilent vel vulnerẽt.hoc
em̃ eſſet directe ad vvmicidium ꝓuocare.5
vt eccleſiam fidem vel patriam libexent. vł
terraʒ ab infidelibus occupatam reducant
ad chꝛiſtum.et ſuper hvc eccleſia facit remiſ
ſionem. Et licet in huiuſmodi bellis hinc
inde lvĩes occidantur.non eſt hoc pᷣlatꝭim

putandum. imo peccarent ſi ſe non oppone

rent cõtra nles vr rrilte. v. w occicjenche
extra de hoſmici. ca poſtulaſti. xxiij.q. iij. ma/
rimianus, et. q. viij.igitur. et. c. ſcire. et. c. oñ

7.c. ꝛtatu: in quo. c, dicitur. ꝙ Adrianus

papa vocaint lꝛarolum magnum ad bellã⸗

dum et liberandum italiam de manibus lõꝗ⸗/
gobardoꝝ infideliumi quod et fecit Atem

queritur vtrum clericus accedẽs cum haa/
bentibi iuſtum belluʒ ſi aliquid conſecutus
eſt de boms hoſtium teneat᷑ reſti tuere. Re⸗

ſpondit Guil. Si datum eſt ei ab his qbus

licuit caꝑe poteſt illud tenere.Si auteʒ ipſe

rapuit tenetur reſtituere damnificato ſi ſcit
ipſum. als pauperibus debet erogare. Ham

ſicut wminus eius non potuit ſibi iuſte da⸗ .

re autoꝛitaiẽ bellandi ita nec rapiẽdi.ponſet

X 4
E.
2

L., eerdne e ſr er
₰
7.45* ι * .
17 .%

ſta. lib. YVo. de lig. 1
diarius poteſt ſerinre per ſubſtitutum. Bñ.
ꝙ in his quoꝛũ opera et laboꝛ et non indu

Hertoldus. de re iuð

Litulus

tamen rem tenere de cõſenſu domini qui iu

ſte pugnauit. ſi conſenſerit dum guerra du
rat. quia pꝛoinde eſt acſi vminus rem illã

dediſſet. .
Item queritur §. Vlüi.
ſiſtivendiari culpa ſua nolint ſeruire foto
tpe ſirme perdent ſtipendiũ totius tꝑis. au
ꝓ tpe tm̃ ꝓ quo non ſeruierũtRnñ. quedã
ſunt ofricia ad que quis eligitur. ꝙ ſic ſunt
indiuidua ꝙ ahquo obmiſſo reſiduũñ nihil
releuat. et in talibus totum perditur. Colle
exemplum in legatis. vt. C. de leg. l. i. Qaue
dam ſunt officia que ſunt ſic diuidua ꝙ ali
quo obmiſſo reſiduum releuat. tolle exem
plum in poteſta te et ſtipendnario.iunc non
perdit totum. ſed ſolum ꝓ tꝑe futuro.tenet

tñ ꝓ futuro tpe ad intereſſe.vt ſi mhil inter

ſit nibil ſoluat. Aoh. de lig.

Item queritur HF.ix.

vtrum ſtipendiarius ꝑdat ſtipendiũ ꝓ tẽpo/

re quo innrmat Hñ.ſeruire videt vt delea
tur ſalarium. vt in , lheres. 5.ſtichus. fl. de

. YYñð

tem querit᷑ vtrũ ſtixen

77„

ſtria. vt in ſtipendiarüjs. eligitur. poteſt quis
dare ſubſtitutum. vt notat Innoc.in.c.cũ
oſt. ibi contra. Cre
do opi. Inno. verioꝛeʒ. iutius tamen eſt ꝙꝙ

flat cum conſenſu womini. vt ſalueiur vtri⸗

uſq; opi. ¶ Atem querit ſi capta in bello effi

. „

ciant᷑ capientium. ⁊ videt᷑ ꝙ ſic per legem ſi

q̃ͥd in bello.ff. de cap.cõtrarium videtur /
bare.l.ſi captus.ff. e.ti. Rñ.lex ſi quid in bel
lo loquit᷑ de rebo mobilibo. ↄtraria de immo

bilibus. ſed obligat.ſ.ꝙ mobilia publicent.
vt. c.dicat.xxiij.q.v. Solutio ꝙ efficiunt᷑

capientis.ſed tenet᷑ ſignifcare ea duci belli

qui diſtribuet ᷣm merita. Et hec pꝛocedũt
in his que nõ vendicãat ſibi locij ꝓoſtlimini
um. vt.i. i. ff. de cap. Jo. de nel Ben que
ritur an in bellis ſit hicitũ vti inſidijs ad vi⸗

ctoꝛiam conſequendã. Rſñideo ꝙ inſidie ꝓ

pꝛie dicunt q tendunt ad fallendum aliquẽ
Sed duplicit᷑ contingit aliquem falli verbo

vel facto alteriꝰ. Ono modo ſi quod dicat᷑
falſum vt decipiatur vel alquid ꝓmiſſum
non attendat.Et ſic ſemꝑ eſt ulicituʒ.Alio

modo qꝛ nõ aꝑimus ſibi ꝓpoſitum noſtrũ
nec ſecreta noſtra.et hoc mõ licet fallere.et
ſic determinat b. tlv. ſcða ſcðe.q.xl. Et indu

cit exemplum Joſue.xi. vbi dñs mandauit

Joſue ꝙ poneret inſidias contra cuntateʒ
Hav/Sʒ glo.xxiij: :ij: oñs: dicit indiſticte

bar
— 4 * 4 . .
C 44 (n Can ar

75 *

vti poſſe dummodo non rumpamus fideʒ.
vt. ea.cã.q.i.c.noli. Noc em̃ tenet glo.in.
vtilem xxij. q. i. et allegat. c. in mandatis
xliij. di./ Atem querit᷑ ſi diebusſeſtiuisli⸗

cet bellare. Em th Sals⸗Rel licet vꝛ
gente neceſſitate.als non. DHicit idemtho.

ꝓꝙ facere in die feſto quod ptinet ad ſaluteʒ

ſeu cõſeruationẽ etiam coꝛpalem lvĩs non
viciat feſtũ. Onde medicus ſine violatio⸗
ne feſti medetur ⁊ facit medicinas ifirmis.
et cũ bonum cõmune ſit ꝓponendũ et pꝛe⸗
ferendũ bono pꝛiuato. multomagis licʒ in
feſtis ꝓuidere bono cõmunitatis alicuius
quod ſit per bellum iuſtũ. O autem macha
bei nolueruntſe defendere ꝓpter diem ſab⸗
bati contra ſſtes quadam pia ſimplicita⸗
te ducti ſunt ꝑmittetes ſe potius occidi. Sʒ
ceteri ducti ſanioꝛi conſilio poſuerunt ſe de
fendere contra lvſtes eriam in ſabbatis.qð
et fecerunt. vt habet. i. achab. ij. Licet g
in feſtis bellare ex neceſſitate. Addit YJoh.
de lig. cxedo ponderandã neceſſitatẽ vꝛgen
tẽ. tex. Nicolai pape de ſoc eſt in capi.ſinul
la.xxiij.q.viij.¶ Iteʒz extra de treuga et pa.
c.i. dicitur. ꝙ ab aduentu dñi vſq; ad octa
uã ephiphanie. et aſeptuageſuma vſq; ad
octauã paſche ſeruet treuga in bellis. a quar
ta feria poſt occaſum ſolis vſq; ad ſecundã
feriam in oꝛtu ſolis. Obi dicit glo. ꝙ treu⸗/
ga eſtſecuritas pꝛeſtita rebus et ꝑſonis di⸗

ſcoꝛdia nondũ ninita.⁊ ſubdit ꝙ ſec treuga

eſt canonica ⁊ non cõuentionalis anoni
ca aũt treuga de q̃ dictum ẽ lvdie nõ tenet
et epiſcopi illam conſtitutionem nõ ſeruãt
ſ. non excõmunicando contrarium facien/
tes vt ibi mandatur. nec dicunt᷑ traſgreſſo

res.quia nõ eſt moꝛibus vtentium appꝛo⸗

bata huiuſmodi treuga. diſ.iiij.S. leges.
Item queritur
ſi aliquis in bello conſecutus eſt totum in⸗
tereſſe ſuum an iterum poſſit in iudicio con
nenire aduerſarium ſuum vel adhuc poſſit
bellum indicere contra eum.videtur ꝙ ite⸗
ruin conueniri poſſit. Nam captunrin bello

eſt pena cõtumacie.ergo nililominus gge

re poteſt. Atem res non eſt ſoluta debito

imo in beſlo q̃ſiuit dñiuzʒ.xxiij.q.v.dicè/glo.
tenet contrarium ꝑ regulam ans fides. ff.

de reg. iu. Ego non credo glo.veram indiſti
cte. imo diſtinguenduʒz. an ab eodem an ab
alijs. Si ab eo ꝓcedit opinio imo ſi abalijs
aut habentibo cauſan ab eo. tuſſt idem. vt.
C. de euic. l.emp.vel habere regreſſum con⸗
tra pꝛimum. als autem licitum eſt pluries

idem ſoluere. Sic notat glo. in regula bo⸗

.
.*
△ $●
☚ . *
„ –

muite
eaſteel
leſe⸗
ſetepn,
Paelenen
(ont unn
Sunteton
ecaytpen
E
ſontierce
prloccovut
ſcnprobat
a
ed
chacn
Cdeteſt
urgole
aſg̃⸗
ſu alnn

Gnonen
ſequone⸗
hrjſtn
nica
ſatacenist
Neyuerent
llleſetatn
lear ereßs
ehoge⸗
don.
Phiniaſt
Woce
Papebi
edep⸗
lonfßt
kyen
he en
ſneir
AMlecvgn
llMMulam
Mponen
nbanlgoin
llenteg,

tülaring
lainci

Urh

ltimfne

. mMlng n
önmimiiins
Unn.Anmn
nden nnenſh
ucdim puſmhiin
esſeptimolig
onſctloppſtenn
eniaminſakbuig
1Machabiii
tate. Acctc⸗
Mänereſſtain
apceſtincni
Cenmdii ſer
1Gerngſt
ninengnus
Unſl
lis uuidgN
eſtnnato
—
jimmipheng
afinmoten i⸗
NcOONNAiINN
r ner dicuni i⸗
bus Nennimc
gg diſ i e

1

orſecumrtitmni

=

l
im ihnt
vum nnſr .

ingunlil
u
—– eage

ia —
. aan

Capituli

na fides Yo de lis. (Ktem querit᷑ ſi moꝛi⸗
entes in bello ſaluant᷑. Añ.moꝛientes in bel
lo eccleſie ꝓ ipſius defenſiõe cõſequunt᷑ ce
leſte regnũ. vt ꝓbatur.xriij.q.viijꝛin. c.oĩ.
Decedentes in alijs bellis ſed iuſteſetiam
ſaluant᷑.dũmmõ decedaut ſine moꝛtali. Si

aũt in bello illicito.et cum illo ſolo moꝛtali

vecedant ꝑeunt.de ꝑ. diſ.v.ſratres Jo. de

lig. ¶ IAtem qritur vtrum ꝓ rebus et poſſeſ

ſionib eccleſie liceat vti bello coꝛꝑali.et ſu
per hoc conuocare milites. Rñ.planũ eſt ꝙ
ſic.vt pꝛobat tex.xxiij.q.iij. Oaximinianꝰ.
xv.q.vi.auctoꝛitatẽ. magiſtra. ibi.

.q. 1 4

Et glo

ſcopis credit non eſſe licitum ad bellum ac
cedere ſine licentia papę maxime cũ vocan
tur ad bella ſeculariꝗ.ſecus ſi defendant iu/
ra ſua JYo. de d tem queritur ſi eccle
ſia debet in dicere lelſum cõtra iudeos. Rñ.

ꝙ non cum vbiq; parati ſunt ſeruire.necpꝑ

ſequunt chꝛiſtianos Secus de ſaracenis qͥ
chꝛiſtianos ꝑſequunf.Hic eſt tex.xxiij.q.

vlij.c.diſpar. Et ibi notat glo.ꝙ nec enam

ſaracenis foꝛẽt indicenda niſi chꝛiſtianos
ꝑlequerent᷑.¶ Item qritur an liceat pᷣlatꝭ

eccleſie ratione ſpaligiuriſditionis bella in

chicere.et eis intereſe et colvꝛtari ad pᷣliñ.
Heſpõ.ꝙ ſic vt notat AInnoc. in.c.qꝙin du
bijs. de penis. ( Atez qritur an liceat pᷣlato
ꝓ iniuria ſubditi ſuide qua nõ fit iuſticia bel
lum mdicere et ahos q̃n iniuriantes in bel

Et. alt. et. c. vꝛ?tatu. et de ſen /
ten. excom.c.dilecto.lib.vi.Et ſubdit ꝙ epi

Reſrondit Yo. an. in addi. ſup S
e ludeis et ſara. Puto inſideles

biſcũ imminente necemitate licite poſſe vo/

cari. aliter nõ.ſ.ſi guerra vrget.vel noſtrum

bellum eſt iuſtum vel iniuſtum ſed nõ vꝛget

neckeſitas. et facit. c. cum olim. eo. ti.qð di

ſtinguit talia tpa.⁊ facit ad ſvc.ij.
xix. Ampio pᷣbens auxiliũ. et bis q oderũt
onm amicicie iungeris et quod habet. xriij.
q.iij. S. idem ſicut le ae ſentire D . x
xxviij. vbi dicit ꝙ dauid qꝛ habebat iis in
regnuũ Iſrael. illud poterat acqrere virtu
te armoꝝ facultate ſibi occurrẽte.in tali bel
lo iuſto poterat licite vti philiſtinoꝝ.qͥ erãt
infideles. cõſoꝛtio et auxilio. cogitabat em̃

ꝓbabiliter Dauid.ꝙ ſi plaliſtei haberẽt vi
ctoꝛiã. achis eius amicus eũ iuuaret ad poſ

ſidendũ regnum.quia habita victoꝛia phi⸗
liſtei illud regnũ non poſſiderent.ſed in ter
rã ſuam fuerunt reuerſuri.et ideo ipſe Da
uid poſuiſſet ſe ad iuuandũ achis cõtra ſaul
ſub iſta ſpe.⁊ etiam qꝛ ei tenebaf ex bñficijs
receptis.nec peccaſſet Dauid ſi habebat iu⸗
ſtũ bellum contra Saul.qð potuit eſſe quia
Saul qui erat arreptitius a demonio frege
rat aliq pacta vel iuramẽta cum philiſteis
inita.qꝛ talia ſunt ſeruanda. Poterant em̃

ipſi filij Iſrael cum philiſteis facere. etſi nõ

ſedera ppetua.tñ treugas ach tempus et in /
ramento firmare. Idem etiaʒ tenet Joh.

lo cape.Rñ.ꝙ ſic vt notat Inno.in.c.dile neapol. in quodlibet. cõcludens ꝙ cũ nõ ſit

ctis.de appel.et. c.ſicut. de iureiur/ Atẽ pau
lopoſt pᷣdicta dicit ꝙ belluz voluntarium q̊

vtunt᷑ pꝛincipes ſeculares noſtri tempoꝛis
ſine pꝛincipis autoꝛitate iniuſtũ eſt. qꝛ nec
ſinepꝛincipis auẽte licet arma poꝛtare in
aut.de armis.col.vi.imo facientes incidũt
in.l.iulia maieſtat.f..ad le.iu.ma.l.iij. Bel
lum vo neceſſariũ quod faciunt fideles iu/
ris auctoꝛitate ſe defendendo contra ipſos
inuadentes licitũ eſt. Nam vim vi repelle⸗
re licet m Archið. de ſomici.c. ꝓ bumani,
li.vi.et in.c.iuſtum. xxiij.q.ij.
F. xi.

Item queritur
n clʒaſtiam ſine peccato poſſint ad ſui de/
fenſionẽ vn aurilio infideliũ. Et ꝙ ponint
inducunt᷑.f. œ iuſti. ⁊ iure.l.vt vim. Et lve
peipue cum aliter ſe tueri non poſſunt.facit
lomẽ, c.i. in cle et quod de Haulo legit᷑

Actꝭ xxiipet halet. xxiij q iij. . Atem ab ali
21ιtʒ Hhaet. xxiii q iij. §. Atem ab ali
quo. Item ſic 3 rictus poteſt vn volo. xxij.

.j.c. vtilem. Item ecõtra in bello iuſto in
nadeles iuuant ꝑ fideles.xi.q ai
Brc K. ſ .
—„. 2. l. 0 3 (-(GAr flan Cll.

4

„

„Aulianug

( (t ſ. K=
°
△ % „
. . £
—☛

4 —

–
; ſe. 9

. e. a ſ& “D ſer Iaſre Plaa

guerra inter nos ſaracenos ⁊ turcos.nõ li
ceret mõ vti auxilio eoꝝ ↄtra fideles dum
durat uerrg. , Rorn m Inno.ꝙ non li
cet facere noua caſtra cum iniuria vel emu
latione alterius.nec enã incaſtellare vete
ra que nõ ꝓbant habilitate.C. de edifi.pu.
l.iij. Et põt epᷣus agere vt deſtruant vel vt
in pꝛiſtinaʒ foꝛmã religant᷑.extra de iudi.c.
conſuluit.et non ſolum epiſcopus.ſed etiã
quilibet alius qii ibi haberet redditus.nam

iuſte ꝓ vitanda patrimoniͥ diminunõe qͥ ſ⸗

; agit.extra de reſtitu.ſpoł.c.piſanis. Vdeʒ
Poſt.Btem nota vᷣm Archiv.ſuꝑ.c. ſan
ctoꝛum patrum.x.q.i.ꝙ ad defendendũ ali
quem eccleſia non eſt incaſtellanda.et ſic ẽ
intelligendum pᷣdictum.c.cum ſiminboæld
defenſionem vᷣο bonoꝛum et eoꝝ qui in ca
ſu licito ad eam confugiunt/poteſt eccleſia
incaſtella
E

lbet etiam a clericis.et ſi laxci vellent facere
inſultum cõtca eam.vl ꝓpter obliganões

ecuk iur;
e ucdeis et ſara. DPHuto in pacificos
non habentes guerrã actiue nec paſſue no

—◻ %
ðð de.
*

S f. 6 raſtk.r Nren 6. 1. N1 ℳ
4

E 3 Deres. 2

Litulus

intetuenerit auctoꝛitas pape. Sed foꝛte qð
Smittit verius eſt. Archici.4 Ae nota ᷣm
Buil. ꝙ ſi eccleſie fuerit inea ellate ab his

vel ppter aliud vtipſis laicie reſiſtat niſi

ſatiſfactionẽ. Item m Buil. Si immien
cibus hoſtibo aliqͥ fugiunt ad eccleſias et ibi
capiunt᷑.ſi tales confugientes.ipſas eccleſi
as incaſtellauerunt aut impugnauerũt iu/
ſtos hoſtes non debent gaudere immunita“

te eccleſie. quam pꝛius ipſi violauerũt im/
imiliter ſi ibi reponant victu

pugnando ibi re i⸗
alia de quibus ſuſtentent in impugnatõne

ioſtium. quia ſi capiant a iuſte bellantibus

tnon peccant. nec tenent᷑ ad reſtitutionẽ ¶
.—— Sed nunquid wmini qui bellauerunt pñt
cõponere adinucem ſuper damnis que eo /
rum ſubditi paſſi fuerũt in lellis. An uit

Si compſitio fiat de conſenſu damnifica⸗

toꝛũ ſtandum eſt illi cõpoſitioni ſiue fiat ꝑ

remiſſionẽ mutuam ſiue ꝑ recõpenſationeʒ
alteri partiũ fiendã.et omnes erunt lileri a
reſtitutione/Si auteʒ non fiat de conſenſu
ipſoꝛũ.tunc non valet talis compoſitio.n

ſatiſtactione. qnimo in tali compoſinione ꝗᷣ

iniuſte mouit lellũ tenet᷑ de ꝓpꝛio ſuis ſatiſ

facere. Mõ em̃ potuit per ſuam cõpoſitionẽ
hiudicare hominibo ſuis. et lvc miſi in culpa

fuerint pariter cum eo.ſ.conſiliũ et auxiliũ

ſponte dantes ei in bello quod nouerant in
iuſtum. tunc em̃ nõ tenet eis.quia in re tux
pi non contrahitur obligatio. inſti. manda

qui habuerunt iniuſtum bellũ. habentes iu
ſtũ bellum ſi incẽderint eas. non tenent ad

I. obligent qui iniuſte damniſicauerunt ad

i.5. illud. et ff. mandati. l. ſi remunerandi.

Siaiiten habuit iuſtum bellum talis com
ponens ſiue conſenſu ſuoꝛum hominũ dãni

ficatoꝛũ.tenetur ipſe dñs eis quantum ad

uerſarius nõ ſatiſtaceret ipſe ſubditis talis
damni. quia non debuit componere cũ ad/

nerſario in pꝛeiudiciũ ſubditoꝛũ ſuoꝛũ.ſed
debuit ꝓcurgre ꝙ eis dãna ab aduerſario

reſtituant᷑ tenent etiam nibilominus et ip

ſi aduerſarij qui habebant iniuſtum bellum

Et intelligit Guil. de damnis rapinaruz et
incendioꝛũ. Nam de expenſis factis ꝓ bello
conſueuerũt dñi auctoꝛitate ſua compone

re vel ptranſire. quod etiaʒ de pᷣdictis dam⸗
nis rapinatũ et incendioꝛũ concedi poteſt.
Kan Ma pꝛobabili cauſa viderũt eſſe ea

remittenda potius q; carere remedio pacis
et incurrere belloꝛũ pericula.Et cum in hoc

caſu pꝛincipes vtiliter gerant negociũ ſub
ditoꝛum.ipſi ſubditi tenent ratũ habere.Si
tamen abinitio cõtradicant ne ſiat compo/⸗
* ſitio niſi refectis damnis ſibi non poteru oo

diſtinenonem Aaet Pe. vio
nni eſt illata pione. tuc dt repelli niconti
ne

danartus

minus ipſa ↄamna quietare. lene tñ oteſt
wminus deſiſtere a bellando.qꝛ ſicut apud

eum eſt auctoꝛitas mouẽdi bellum. ita ⁊ des⸗
ſiſtendi. Concoꝛ. Doſit.

De bello particulari.et quomodo li ceat
ſe defendere. Capiturum tercium.

£ ’ bello particula

ri qð fit ad defenſionẽ ſui et ſuoꝝ

Nota pꝛimo regulam iuris nans
ralis et poſitiui.fi.de iuſti.et iure.l.vt vim.ſ.
ꝙ vim vi repellere licet. cum moderamine
inculpate tutele et incõtinenti Mꝛo cui de

claratione cõmuniter dicunt ctoꝛes. ꝙ;

moderamẽè inculpate tutele eſt illud qò e,·
ualetillate violentie in qlitate armoꝛn. in

concurſu tpis.et in ipſo actu violento. ne

als excedendo cen licta. etp co
ſequens petm̃/ Ged vtrum cũ ulle qͥ eſt foꝛtꝭ

vult me peutere pugno q ſum vilis.i. debi⸗
ia e nõ poſſum elerecerrd defen /
dere me cũ enſe. dubitatſet Jacob xare.

diſtinguit. quia aut às vult ꝓpulſſare vio⸗
lentiam illatã ꝑſone aut illatã rebus/ꝛi⸗
mo caſu licet etcũ arinis et q̃litecrũq; ſi res
aliter reꝑari non põt.C. de apxel.l. ſi qui
NRã ſi poſſum occiderefurẽ vbi non cogno
ſco. et nõ põt in rebo furatis ꝓuideri ꝑ iudi
cem. vt. fl. ad. l. coꝛ. de ſica.l.fuxẽ.multoma⸗
gis liq; occidere vbi ꝑſona aliter ſalua eſſe
non poteſt. Sed in ſecundo caſu.ſ.qñ vio⸗

lentia infert᷑ pꝛo rebus/aũt violẽnia rebus
illata poreſtꝑ viam iudicij reꝑari.ettũcnõ

licet q̃itercunq;. imo cũ quali tate armoꝛũ
non añt factoꝝ.quia nõ debo perſonam ꝑ⸗

cutere ꝓ defenſione rei. vbi etiam aliter ſal

ua ene nõ pomit. dumodo ꝑ viam iudicij re
parari poteſt/ Si aute per viam iudicij repꝑpa

ne inculpate tutele ex qualitate armoꝝa fa
wanA Aunnti ad id qð dicit ꝙ delet fie
ri incõtinenti repulſio violentie. Nota hic

e.qͥ dicunt ꝙ ſi vio

nenti. ſi fiat in ipſa facn fragranna/ Et ſic.
intelligif.ff. e iuſti.et iure. l. vt vim vi. Et
dicit Pe. ꝙ ſi aggredientes ſunt audaces⁊
pꝛompti adꝑcutiendũcũ video eos ꝑatos

ad me ꝑcunenduʒ uõ teneoꝛ exwctare. ſed
eos pᷣuenire ponum Inpediendo ne ꝑcutiãs
Si autem ſint nmidi.tales non ſunt ſtatiʒ

pᷣueniendi/ Sed ſi violenna illata ẽ rebus
ZR. ar PaHee. — . * ſo

£
9— *
„$ $●
.
6 £
₰ ●—

ſeaf vindicta. etp conꝰ

ri non poteſt. tunc licet qualitercunq; v'fen
dere etiã ꝑſonã oceidendo vt.l.fure.ft.ad. l.
coꝛ.de ſica.Sic igit᷑ intellige cñ moderami

golelin

7

ntosite
Hiincööten
nanantin
nio
nonnnn
gorist
guanane
ererop
Cdeten
Aerſect
nietedie
tnfna
ſnmtn.
nimit
ſaaleeran
nſpnte
retecnitn
ſbpneniße
gtneſtßatn
Cleſnetde
ſorslvcro
Uluiwetg
ndenncte
Pchanbi
Aedon
Wchd⸗ 4
onge
bongfn
latäcke
Deerine
gtüofftei
Gnttiam
lermnen
lenn lpot
leri wtet
feduunnoce
Migenulan
. le e 1

ehn
— lnne

lücaneare
euncklne
ſennenti

lanen

wong,

ginmn
d

iael
mtl

9
onah.

niſein
Nims
—
l annohmn
Guinent oci
erdiant ane,
etureecklug
einbtatenmai
ſo Acnnpen
NrPincietn e
mmn ülleiein
miinviſsid
eliceat mihit

dnidt Naro
ts
ENAit
Nissihtfin
dins ungui⸗
gaeiſini
ſecuncoch
gn
wci qualitan m
nö dero leſen
erei.ddi eummin
noton nuin
—
lenn
gi urhelln
=
ene
ene Nnh
nag
rieN.
iirmn —

rari.ſed res ablata reꝑari poteſt. et

Capitulũ

tnunce dicit᷑ violentia incõtinenti repelli. etiã

poſt fragrantiã facti.dũmodo non diuertat

qd actus extraneos. Rõ diuerſitatis ẽ. NRã

illata iniuxia ꝑpſone. nõ poramdliu⸗ reſtau
ic nõ fa
cta diuerſione ad actus extraneos. etiaʒ ſi
amcos qrat et redeat vt recuꝑetrẽ ablatã
dr incõtinenti. Et ſic intellige moderamen
in concurſu tꝑis. Yo. de lig.

religioſis. Et opi. Dug. repꝛobat᷑ dicetꝭ ꝙ
in nulla neceſitãte poſitꝰ.eriã ſi aliter eua⸗
dere nõ poſſit niſi occidendo debet quis aliũ
occidere.imo potius debet ꝑmitti ſe occidi.

aliter peccat moꝛtaliter. cuius cõtrariũ ma

nifeſte dicit cle.i. ſi furio ſus. xe lomi. Berũ
eſt tñ ſᷣm tlv.ꝙ nullus tenet᷑ ad lvc.ſed ma

ioꝛis pfecnonis eſſet ſi potius ꝑmitteret ſe

interfici q;ᷓ ſe efendendo occideret cũ non
poſſet aliter euadereſetſoc intellige ſi ẽ in bo

na diſpoſitione anie ſue. Nam als faiue ſa

cereterponedo ſe moꝛti coꝛꝑis ⁊ anĩe. cum

ſibi ꝑ moꝛtẽ pᷣcludat᷑ via penitentie tẽ li⸗
cita eſt pᷣdicta defenſio in om̃i loco.enaʒ in
eccleſia. et loc ꝓptet ꝑiculũ ſcʒ qñ ſequeret
moꝛs loc nõ faciendoſnec obſtat ꝙ eccleſia
pollui poteſt ꝑ ſanguuus efftuſionẽ.qꝛ magʒ
ponderanda eſt omms cõſeruatio cum ſit

irreſtaurabilis q; eccleſia ̃ recõciliari põt.

ſetrfoꝛte dici poteſt ꝙ ad loc ꝙ polluat reqri
tur effuſio ſanguinis iniurig ſi. vt notat in.

c. vnico. de cõſe. ecchli.vi. ¶ Vtẽ licitũ eſt in
quocũ q; ofnicio occupato ita ꝙ etiam cele
bꝛans ſi inuadaf et aliter euadere nõ poteſt

licitũ eſt ſe defendere et occidere. Qam /

pter impedimentũ coꝛpale ſupueniẽs incho
atũ officiũ dimittit᷑ merpletũ.vij.q.i.illud.
⁊.c.nNilall.ſed hic euenit impedimen tũ cele/⸗
zanti. imo ꝑiculum moꝛtis.ꝗ̊ licituʒ eſtp/
term ttere officiũ et ſe de ꝑiculo ſibi occur⸗
renti ſipõt expedire.Et ſi ſe defendẽdo occi
derit.poteſt enã reanumpto officio celebꝛa
re dummodo affuerint.de quib loquit᷑ cle.

ſi furioſus. Dam nullũ peccatũ in hoc fecit.

nec irregularitatem incurrit. vt ꝓbat in di
ca. cle. Idẽ de bapriʒannbo. oꝛcinaãnbo. cõ

fümmtibo. penitettas iniungennbo 2 ſingu
la ſacramẽta conferẽnboin vaſis.quia.ſ.l/

citũ eſt collationẽ illoꝝ ſacramentoꝝ poſtpo
nere inclvatã ꝓpter ſui tutelã ubium tñ

eſt circa ſacramentũ bapiſmi in vno caſu
qj̃.i.ſacordos inuaſus ad moꝛſem haberet

p̈ mambus paruulũ Saptizandu in arnicu/
lo moꝛus cõſtitutũ.ita ꝙ ni ſacerdos diuer

tat a baptiʒatione ipſius vt ie defendat. im⸗

ꝛeterea au/
alα tem defenſio mõ pꝛedicto licita ẽ vniuerſali
ter omnibo nõ ſolũ laicis.ſed etiã clericis et

Zercium

minet puero piculum moꝛtis eternalis.p̃⸗

ſuppoſito ꝙ non fit alius q ſciat vel velit ba
ptiʒare. In hoc & calu ſi cõſtatꝙ puer moꝛe
ref᷑ ſine baptiſmate vbi ſacerdos diuertat
adſe defendendũ.pᷣeligenda eſt moꝛs coꝛpo
ralis ſacerdotꝭ moꝛti ſpũali pueri.Et ratio
eſt. gꝛ tunc vnũ tm̃ malum ſequit᷑ ⁊ tꝑale.ſ.
moꝛs ſacerdotꝭ.ſed ſi peligat᷑ vita ſacerdo⸗
tis ſequerent᷑ duo mala ſpualia id eſt moꝛs
eterna pueri.de cõſe.di.iiij.ſrmiſſime. ⁊ ne
glectus cure aĩlaꝝ.quod ẽ moꝛtale ſacerdo
ti. xtra de eta.⁊ ꝗli.cũ ſit ars.pᷣeligendũ eſt
aũt minus malum maioꝛi.xiij.diſ.c.nerui.
Mbi aũt foꝛet dubiũ ꝓbabile de moꝛte vel
de vita pueri vſq; ad expeditionem pericu⸗
li.et cõſtaret de moꝛte pꝛeſ biteri niſi diuer
teret adhuc crederem pꝛeeligendam moꝛ
tem ſacerdotis. Et hec mayxime pꝛocedunt

7 licitum eſt cuilibet ſe defendere modo pᷣ⸗
di

cto contra quoſcũq; iniuſte nuadentes
nde et contra ſuperioꝛem ſuum.qñ.ſ.cõ
ſtat ꝙ imuſte inuadlit.C. de iure fiſci.l. hi⸗
bitum.et hoc maxime qñ aliqdertra officiũ
ſuum agit ad ipſum non ſpectans. Si autẽ
iuſte agit tunc nõ eſt reitſtendum niſi ſit ta⸗

Fleri ꝙ; nõ pomit poſt tempns reſtaurari.
t

em contra iudicem aut poteſtatem imu
ſie inuadentẽ vt occidat licitum eſtſe defen
dere/ Atem contra patrem agentem aliqͥd
contra filium excedendo ſibi conceſſa ex iu
re patrie poteſtatis. Credo filio licituʒ ſe de
fendere etiam degenti in patris ptãte.⁊ mul
tomagis mancipato/Atem contra abbatẽ
vel alios pꝛelatos licitum eſt monacho ſe
efendere.ſi pꝛelatus attentaret aliquid cõ
tra monachũ in his que non pertinent ad
officium ſuum iure vel conſtitutionibo mo
dificatummaxime in his que ꝓpter moꝛãʒ
periculum ingerunt. vtpote ſi abbas mona⸗/
chum inuaderet vt ipᷣm ſubito occideret.
ſed ſi plarus attentet contra monachum de
his que permittuntur a iure cõmuni in coꝛ
rigendo.et ſiminb vel conſtitunomibus oꝛ
dimis. tunc monacho nõ licet reſiſtere.imo
nec hoc caſu audiretur appellans. eęxtra de·
appel. de pꝛioꝛę. Item contra cominum liè⸗
cet ſeruo ſe defenñdere.ſi attentet vmiſjus

aliquid contra eum q; a iure ſit verminum

Ged in his que iura vermittũrnon licet ſer
uo ſe deſendere. et hoche reſtricta eſt poten/
nia o mnoꝛum in ſeruos. qina non babent
poreſtatein trucidandi. nec acriter eos afſti

pꝛopꝛio ſacerdoti et parochiano. Johan. — ₰

Zitulus qdartus

di Idem dicendum eſt de vaſallo conj) uare. Ratio eſt quia pafri fenetur filiusna
enat cen de diſc turali vinculo ⁊ ciuili. dmino aũt tm̃ tene

tra cominum de diſcipulo cõtra magiſtrum/

de vxoꝛe contra maritũ/quia.ſ.poſſunt ſe de tur ciuili. Item q;uis iuramẽto ſit aſtrictꝰ

fendere ſi vltra q; iure debituʒ fuerit aliqͥd

tra eos attentent. als non. Yoh. e lig.
AItem licita eſt pᷣdicta defenſio nõ ſolũ ꝓ

„△

ta marito.a iniuriarũ actio ſibi cõpetit imo

ſe ſed etiã ꝓ filio. quia vna pſona cenſetur
cum eo. Item p patre cũ ſit ꝑs ſubſtãtie erꝰ
Itẽ in vxoꝛe.nã iniuria v xoꝛis eſt irroga

ꝓ ſponſa. Itẽ ⁊ ꝓ alijs ꝑſonis coniunctis.

nam ſi qͥs iniuriat̃ vni cõiuncto omnibo in

iuriari videtur. Cum em̃ ꝓ defenſa rerũ licʒ

vim vi repellere.et ad hoc amicos et cõiun
ctos vocare. Licitũ etiã erit amicos et con
iunctos inuaſos iuuare. cum etiam homini
lomo officium delxat.ff de ſeruis.l.cun
uus. Arem pꝛo womino ſuo licet vt

i va

teſt. ałs capite punit᷑.

42

l defenſione.imo tenent. als perdit feudũ.
Item mles tenet iuuare ppoſituʒ lelli ſi po
tẽ eiig et eenenz

defendgere vebet ſi po teſt quilibet ſine pericu⸗

lo ſui.xxiij.q.i

jnon infereda.lxxriij. diſt. er

roꝛ Hic m diſtinguenduʒ in defenſione ſui

vlcõiunctoꝛũ vel extraneoꝝ quo ad incur

ſionem vel mnuaſionẽ pene canonice vel ci/

uilis/ NMam defendẽdo ſolum ſei

laritatis.nõ aũt ſi alterum defenderet. enã ff.de vi et vi armata.l.iij.S.ſiquis/Inſecin
patrem vel filium. vt notat glo.ſuꝑ.c. ſi fuęx do autem caſu cum imuſte poſſidet autwoſfũi
rioſus.v lomic in cle/ Penam excõmuni/ der᷑ miuſte ab eo contra c uem vult videli/
cationis euitat non ſolum ſe defendendo. erppullare ut obelo a eo tuncaut
led patrẽ.matrem.vxoꝛem.filiñ vel filiam. vi poſſidet aut pᷣcario aut clam. et in prfino

cumm. ſ. in tali ꝑcumione ꝑcutit clericum ᷣm
Inno/extraneum autẽ defendẽdo ſi ex hoc

percutit clericum non euitat excõicationeʒ
etiam ſi miles mãdato iniuriati loc feciſſet
c videt᷑ intelligen dũ/quando mutilaret
rvel occideret clericum vel grauiter lederet.
als non videt᷑ in

penul. .hm?

Quantũ vᷣo ad euitationẽ

rene perſonalis vel pecuniarie.ſi volentes

aſſo ſunt ↄiun⸗

ℳ₰

vim vi repellere ab iniuria 4
du. ff. de luſticia 2

cti eunant penam im mo

mnitiua violentiã paſſi.eriam licet et euitãt
penam. Si nõ erant deputan pꝛo comtiua

ni tm.ſed non ex interuallo.nec ſi non vo⸗
cant in auxilium ꝑ paſſum violennaʒ. 2 pa
nentem violentiã. (Ytem tener vaſallus
magis inuare patrem q; vñm ſuum. poſito
vterq; ſit muaſus ad moꝛtem.et pater 7

cominus.et ipſe non pomt miſi tm alterũ iu quos licitum eſ

iu.l.vt vim. himitando eam ꝑ. lein pꝛimat?
f. de udi. Si autẽ exrranei et deputan p co l

i. c. i. et diſt

tem licta eſt L.ü.
defenſio cũ moderamine inculpate tutele.
vt dictum eſt nõ ſolũ ꝓ ꝑſona.ſed etiam p
Pꝛo cuius declaratione nota diſtin
ctionẽ.quia aut volẽs vim ꝓpullare ſibi il
latã ꝓ rebus quas poſſider iuſte autimuſte
ſi iuſte poteſt cincontinẽn ⁊ cum modera
mine inculpate tutele.et non ſolum ꝓ re/

ad iuuandum dñm.iuramentuʒ pꝛeſtitum

huiuſmodl ſaluo vinculo pcedenti intelli⸗
gitur. Mam ius alteri queſitum nõ tollit 9

ſecundam obligationẽ. extra v iureiu.c. pe
titio.pꝛius aũt exat obligatꝰ.ergo ⁊c̃. Ateʒ

in ſimili caſu mag? iuuabit patrem q; em

ſuum.quia in beneſicijs tꝑalibus. vt

xxvi,c. non ſatis.

rebus.

bus ſuis ſed etiam ꝓ rebus ſibi depoſitis et

cõmodatis.et etiam ꝓ rebo amicoꝛũ ꝓpin
quoꝛũ ſuoꝛum eos.ſ.adiuuãdo.diſ.lxxxij.
Conſentixe, et.xi.q.iũᷣ ui cõſentit/Si au
pſum. ſi ex tem ex interuallo vuk vim repellere poſtG
loc occidat vel mutilet euitat penam irregu diuertit ad actus contrarios. tunc non pot

——

caſu loc eſt ſi vi. tunc ſi ſtanm venit vtrecu

peret non licet mihi reſiſtere.. vnde vi.li.
ſed ſi venit ex interuallo. tunc licet reſiſtere
quia neq; er interuallo licet alicui recuꝑxpa
re ablata ꝓpꝛia autoꝛitate. In ſecundo ca
ſu. cum.ſ.pcario poſſidet. tũcpoſt denegataz
ere m ea q̃ habent᷑ in reſtitutonem licitũ eſtilli incõtinenti vinm
vi repellere nec licet illi qui ſic poſidet reſi
ſteꝛe. nã denegãdo videoꝛ ſpoliare. An o
denegatam reſtitutionem non poſz vim vi
repellere.licetponet reuocare pꝛecariũ. In
tercio caſu cum.ſ.poſſidet clãdeſtine.nõ eſit
icitum vim vi repellere. ſed hicitum eſt ins
gredi et ſi ille non admiſerit extunc fit viox
5 euertendo ad ſecundũ memb?ꝛum:·
ſed aduocant᷑ in auxilium ꝑ panum violen diuiſiõis pᷣcedenus.iam dictum eſt. cum.ſ.
tiam. licet talibo vim repellere inconnnen/ poſſidet vicioſe et imuſte. ſed non abeo con
tra quem vult vim vi ꝓpulſareſed ab alio

lentia

tunc licet illi contra illum alium quãdocũ⸗

volentem violentiã inferre vin virepli
otandũ eſt łe licitum eſtetiam ꝓ
rebus vim vi repellere contra om̃es. cõtra
ꝓp ꝑſonis.ſi tamen ille r

lere.

ubſt⸗
tia vite et huiuſmodi.magis tenet᷑ quis pᷣ
tri carnali q; ſpirituali.vt notat glo. xx. q.

tuneſen

ſoſeche
lortne:
Malam
Goktorte
Krelfn
ſitusenrin
enlawn
föfinben
nunnn
lvontet
ſencunped
aipnen
n erch
overdick
ſandend⸗
wufn
ennan

4
fmecen
enrivn.
Peſiom
hirane
Rütnno
ſoents⸗
aren
Cpefrir
ſeunege
Clonrn
fuinenn⸗
Hytnnet
Livſter
Uninpace
ſoeſiunmn
Aorincfnin
nſoin
woſcente
Clebaerſire
ſaeterey
neineran
lnferna
Tpetlrsfn
untamd
uiilnm
Cunſictmn
nume

11 ronhin

nXlrran

Nplauun

i,ſontin
claranonendſ
vin pon intd
ſetiuſtenmn
unnen 1 umne
Aanon ſolung
nns ſbi dpn
npuhamiccnin
AMiunido Ni
göä 6 W Rn
mymnngle;

minntpicnt
orn enlnti
1bleSinnuun
oEANN
meffammnn
ireſtene lnln,
Vallo. iuntin
allo lcetmimg
lornate. Pemt
ſicer, iichhtenan
jeſtiliinitmnii
iligni nf
nicerhin Nin
nonen uun
tren.
nictuin
mim dimn ttn

Q

Ginininuitne.

— .

m
llguzu
mn elnſti
iumalun u
Nintnenſgrl

ſes,0

Capitulum quartum

ſone que vim vi repellere volũt poſlint ha /

lere bona. vt excludant᷑ ſerui.monachi. ſi
miles. tamen moderamẽ tutele diuerſiſica

ri debet.attẽta varia pſonarum q̃litate. nã

aliter et mitius contra patrem q;ᷓ cõ tra pꝛ⸗
nitus extraneũ.et ſic de ſingulis que cõſide

randa venirent.inſpectis cirumſtantijs cũ

nõ ſint hec iure limitata. ¶ Motandũ etiaz
p vun vi repellendo ꝓ rebus.ſi qͥs occidat
vel muniet.irregularitatem incurrat.ſed ſi
clericum ꝑcutiat ſeruando tũ moderamen
inculpate tutele.excõicanonem non incur
rit.qꝛ excõmunicatio non incurrit᷑ ſine w/⸗

lo vel diabolca ſuaſione. xvij.q. iiij. ſiquis
ſuadente.ſed in irregularitatem incidit s
etiam ſine wlo. vt patetin iudice reum con

demnante. Yoh. dellſigg.
Derepſalijs et de materia duellili.
LLapitulum quartum.

dam bellum particnlare. quod fit

aꝗaa defenſionẽ coꝛꝑis myſtici. et ẽ

temediũ extraoꝛdinariñ halens oꝛtũ ex iu⸗
regentium. Nam licitim eſt obtutelaʒ coꝛ
poꝛis ſui arma mouere.et nedum coꝛpoꝛis
ſmpꝛiuati.ſed etiã myſtici ſeu vniuerſitatꝭ
Eſt aũt introductuʒ ꝓpter defectũ remedij
inſurgentis a neglectu gulernantium popu
los et carentia recognitõis de ſacto.⁊ ideo
opus fuit hoc remedio extraoꝛdiario ne iu⸗
ſticia negligatf.Et qꝛ negligenti iudicio ſe⸗
culari recurſus eſt halendus ad eccleſiaſti⸗
rum.extra de fo. compe.ex tenoꝛe.ideo raro

noõ indicunt᷑ rep̃ᷣſa

qui non erat obli

ro contingit. cum ex tali defectn iudex eccle
ſiaſticꝰ poſſit adiri.als ergo extra hoos caſu⸗
Ates

—

loc remediuʒ locũ venchcat/Et nota ꝙ an
teq; poſſint fieri repſalie licite pꝛius pars ĩ⸗
iuriam paſſa debet requirere iudicem ciuita
tis iniuriantis vt iuſticiã faciatlet tũc ſi ne
gligit iuſticiam facere acibit ꝓrnimũ ſupio⸗
rem/quo veficiẽte adibit pꝛincipẽ/quibo oĩ⸗
bus deficientibus delet adire rectore ꝓpꝛie
ciuitatis.et facere fidem de reqͥ ſiione ⁊ ne
glectu et petere vt requirat iterato vt iuſti
ciam faciat.et tunc eo requiſito et negligẽ/⸗
te. Poterunt indici repᷣſalie per indiceʒ pꝛo/
pꝛie ciultatis ſeu rectoꝛes ipſius qui ſucce
Aunt in locum deficientis iuriſditionis. Si

autẽ iudex iniuriantis nõ negligit ſed iniu/

ſticiam facit ꝓnunciando imᷓ ſententiam
tunc ſi ciuitas habeat iudicẽ appellanõis de

putatum ac ipſum ꝑ apyllanonẽ adibit. ſʒ

ſi non habet indicent repſalie.nam imputa
ri debet ciuitan que non veputauit iudicem
appellationis. Si auteʒ duo iudices appel

nota ꝙ vbi non poteſt haberi copia ſuperio
ris nec de iure nec de facto locus eſt repꝛe-
ſalijs. xxiij.q.ij.dominus. Si autem deiure
haleri poteſt non tamen de facto.quia ſi nõö
olediunt tunc idem. Si autem de facto ha⸗

lationis iniuſticiã fecerint tunc videt᷑ ps te
tuta omni ſubſidio cum non liceat.iij.ap

deficit iuriſdi tio. teʒ nota ꝙ ꝓ modico
icunt e cũ hoc ſit remediuʒ ex⸗
ragecinarium qð nõ dat᷑ ꝓ modico.vt.ff.
de in inte. reſti. l. ſcio. HR
totaliter ſit leſuʒ. ſecus ſi particulariter. ¶ H

pellare. nec viden Se indici repᷣſalie cum
.

dep cibus impe. offe. l. quotiens. Yohan. de HW

Duertur ſialiuis ſi.

☛

cõſequat᷑ ꝑ repᷣſalias debitum ſuum ab eo

reninere cũ bona cõſcientia. Rñ. Dñicus de

s. Beminiano ſuꝑ.c.⁊ ſi pignoꝛationes.e?
de iniu. li. vi. Archið. poſt
loc caſu licita eſt pignoꝛ atio.i.repᷣſalia. ca
fit autoꝛitate ꝓpꝛij iudicis. pᷣcedente tamẽ

uil. vicit ꝙ in

eius ſentẽnia ſuꝑ negligentia ⁊ defectu iuſti
cie.alle.nota.ꝑ Inno.extra de reſti. ſpol. c.

cum olim. et de ſen. excõ. grauẽ. in ducit etiõ

e. dñs. xxiij.q.ij. Sed Guido nõ putat ꝙ iu
der ſwoliati pomit pignoꝛationẽ cõcedere cõ⸗
tra illos qͥ ſue iuriſditionis non ſunt.nec

pterſui cõciuis delictum. nec ꝓpter negligẽ

tiam iudicis. et quod dicit ſupꝛadictũ.c.
minus.ſ.ꝙ ciuitas plectenda eſt ⁊c.intelli⸗

git p ſuum iudicem. vt dicunt Johã. fran.
pvcell. Dicit tamen Buido ꝙ dictñ Archi.

põt eſſe verum.quãdo nullus inuenitur ſu
perioꝛ qui de cimtate negligẽte vel de wmt/
no ipſius iuſticiam faciat. quod tamen ra⸗

.

habita per repꝛeſalia debent reſtitui.

beri poteſt non de iure. vt quia tyrannus oe
cupauit.tunc dicit vtnotat Innoc. extra
de elec.c.nihil.ſed ſi haberi poteſt de iure dif

ficile tamen eſt haberi de facto.vt pote cum
ſit valde diſtans et pars pauperrima, tunc
etiam locus eſtrepꝛeſalijs. Item conceſis
repꝛeſalijs licitis.ſi poteſt haberi copia iudi

cis vel miniſtroꝛum eius.non debent illi ad
quoꝛum petitionem indicuntur autoꝛitate

equirit᷑ eniam ꝙ ius

gatus.vtrũ poſſit ſibi illud

pꝛopꝛia rapere perſonas vel res eoꝛũ cõtra

qs indicuntur..ſed iudiciaria ptãte. als ve
ro et pꝛopꝛia auctoꝛitate licebit ſi hoc con

ceſſum fuerit ab indicẽte ꝑſone aũt vel res
capte remanebunt penes capientẽ. aut udi
ci pñ̃tabunt ſᷣm foꝛmã ↄceſſiõis tepᷣſaliaꝝx

et res eoꝝ. als incurrunt excõicationẽ

ſeunlegat peinlegto ſucij ſecꝰ ſi in alijs

1 de accedentibus cauſa ſcolariũ.
patribo et alijs agnatis qͥ irent ae

Zitulus quartus

Atem res capte vendent᷑ vel in ſolutũ acci nes vnius ciuitatis vel vniuerſitatis non

pient.eſtimabunt᷑ iudicis auctoꝛitate vt in ſimpliciter ſupponit ciuitan cõtra cmius ho⸗
enſarũ. attẽéta mines indicunt᷑ repᷣſalie. non poterũt indi⸗
tñ et ſeruata foꝛ ma cõcemſonis repᷣſaliarũ. ci repᷣſale.ꝓpter delictũ dñi hab) eos ſub

cõputatione fiet deductio expenſarũ.attẽta

Jo. de lig. ¶a Item nota ꝙ cõtra certasꝑ/ iectos.ſed bñ ꝓpter deliciũ dictaꝝ ciuitatũ
ſonas exerceri nõ poſſunt repᷣſalie.⁊ pꝛino Itẽ in dictis repᷣſalijs contra lomines vni
nõ pñt exerceri cõtra pſonas eccleſiaſucas uũs ciuitatis.puta bonoñ.ab altera ciuitate
indi puta floꝛen. ſi incole bonoñ.ciuitatis ſube⸗
dicẽtes et exercẽtes.vt de imniuris.c.i.li.vi. unt onera ipſius ciuitatis.exercere poterũt
Et de loc hales infra ti. xxiiij/ Atem nõ pñt repſalias tra eos.als nõ. Item in victis
exerceri ↄtra ſcolares ſtudetes iura in locis repſalijs cõtra lvĩes ciuitatis.puta bonoñ.
an cõtra bononiẽſes alubi cõmoꝛantes.pu

udent iura/Adẽ de ſcriptoꝛib et bidellis. cer
Idem de bitatur. Et aliqui dicunt ꝙ poſſunt ſi dicte
videndũ

ↄtra ambaſia toꝛes indici nõ pñt vel exerce ꝙ poſſunt exerceri contra tales ſi ſint in ea⸗

ri. ff. de legi. l. fi. Et qð dictũ eſt de reb ſcop dẽ ꝓuincia. ſecus in alia ꝓuincia. Allij con

lariũ et ambaſtato x.intelligit᷑ etiã de his qᷓ cedunt ſimpliciter in om̃ loco et caſu. Itẽ

deferut neceſſaria ꝓ ſtudio vel ambaſiata. ſi de facto nõ poſſet ciuitas arcere ciuem iu⸗/

Et idẽ de rebus alioꝝ q pᷣdicni deferrent ſibi um. qui etiam eſtciuis ciuitatis cõtra quã
neceſſarijs.vt equi.hibꝛi et hmõi.ſecꝰ de re? indicunt᷑ repᷣſalie.cõtra eum optime repꝛe⸗/

bus nõ neceſſarijs Itẽ cõ tra eũtes adnũ⸗ ſalie exercebunt. Dam ꝓpter defectu iuriſ⸗
dinas vel ad ſanctũ Aacobũ vel ad aliũ lo? ditionis indicunt᷑.ſed deiure nõ debet iuriſ⸗

cũ cã indulgetie.vel namgãtes q vi ventoꝝ ditio deſicere. cum de iure oẽs ſubqjciantur
deferunt ad ciuitatẽ indicennũ exerceri nõ pꝛincipi.ix.q.iij.per pꝛincipalẽ. ſed de facto
pñt repᷣſalie.extra de cle.pere. per to tũ. C. de defieit. quia de factonon recognoſcũt ſupe⸗
naufra.l.i, Otem otra illos qͥ in uis vocari rioꝛem. Sicut igit᷑ defacto deficere poteſt cũ

nõ pñt. Onñ ſi bnoñ.eligeret᷑ in poteſtatem non ſubditus miuriatur.ſicet qe iure ſubdi

mediolani. vel ſi bonoñ.iret mediolañ.pꝛo tus deſacto reſtituere poteſt.⁊ ſic recurciad
pter funus cõſanguinei rõne repᷣſaliarũ.re/ remediũ extraoꝛdinariũ repſaliariũ que ta
tineri nõ poſſet/ Itẽ ↄtra officiales ptãtes men ſubditum non artabant vonec ſpeciali

.

rern ds faciẽtes.qͥ expꝛeſſe cõ ter cõtra ſubditum fuerit ꝓceſſumiuris oꝛ⸗

tradixerũt iniuſticie tali. aut eniã qͥ nõ con/ dine ſeruato. nec ꝓceſſus ſoꝛtiri poteſt effe
ſenſerũt nec cõtradirerũt quia abſentes vel ctum pꝛopter ſacti rebelloneʒ. Item cõtra

— .

ignoꝛãtes erant.nõ pñt indici vel exerceri bona exiſtentia in terr toꝛio ciuitatis cõtra

——

reßſalie. et idem ſi erãt pñũtes nec cõſentiẽ/ gquam ſunt indicte repᷣſalie.exercen poſſunt
tes vel cõtradicẽtes. erſtentes ſeʒ tales ꝙ repꝛeſalie.vt ſcʒ capiant et reducant᷑ intra

nõ vocant᷑ ad cõſilia vt notarij et berruarij territoꝛium ciuitatis indicẽtis. MHam pꝛo/
Sʒ ſi ſuntaſſumpti ad ↄſulendu.tũc q illos pter defectũ iuriſdinonis recurrit ad manuũ
poterunt indici.et multomagis ſi iin regiã deficiẽte foꝛmula iuris ſoleniter dicè/
rectoꝛẽ ad faciendũ iniuſticiam/Itẽ cõtra di.et ſic vbiq; ſoc fieri põt.quia vbicũq; li⸗
mulieres e xerceri nõ pñt.nam in pſonã ca citum eſt cuilibet defen dere coꝛpꝰ ſuũ Yob.

pi nõ pñt. C. de offi. eius qͥ vi.alt.l.n. Yo.de de lig. aliqᷣ cõtra. Itẽ de rebo mobinb et im

indici repſalie. dubitaf. Et YJacobo de belui
ſo dicit ꝙ nõ.qꝛ nõ delet qͥs grauari ꝓ deli

v. c.Dñs.x xiij.q.ij. Ham et ſentẽtia interdi

lie ſunt quoddã lxllũ ꝑpticulare.a licet ſit ca poꝛalↄſecunonẽ

lig. ¶¶ Sʒz an ↄtra ſingulares ꝑſonas q ſunt mobilibo illoꝝ cõtra quos cõcedunt. q̃ reꝑ

peintus innocẽtes ꝓpter delictů womim vl te fuerint in territoꝛio cuitatis ↄcedentis
exexceri pñt. Hec oia,.de repſalijs exiracia

alteriꝰ pꝛiuati. de ̊ nõ ſit iniuſticia poſſint exexce ec oia, der
ſunt ex libello Joh. delig. :
c. di li lelluʒ ſingulare quod dicit ouellũ. quod ſit
cti pumunt᷑ ſinguli etiã innocentes.enã in inter duos. Et fit iſtud duellum aut ꝓpter
bello iuſto capiun innocentes. Sed repᷣſa,/ odij exaggerauonęæ aut pꝛopteglo ꝛie tem
toleci K.t.oſteſis virnbo coꝛpis
ĩpublico ex tali bello laude ↄſeqtur de foꝛti
ͤZieẽ ↄtra homi tudine aut ꝓpter miũcti coꝛꝑis purgatoez

cto alterius.de re.iu.c.nõ debet.li.vi.Alij õʒ

pius i nnocẽs iñ ciuitas habet ius in eũ et h
videt᷑ ſeruare YJob. de lig.

.—K.Le

4
„ *
△ . „

ta flioꝛẽtie pomint exerceri dicterepᷣſalie.du

Patt 38 8 qͥ irent ad videndũ bononiẽſes floꝛentie moꝛãtes ſubirẽt one⸗
filiũ et agnatũ in ſtudio.ff. de iudi.l.ij/ Itẽ ra bononie.ſecus ſi non ſubirent.Alij dicũ=i

finirin
ſebänytoic
zobtunes
iepiſtea
Ulicrcie
DN
(woricn⸗
Achade
torbe

Nor

duelife
ugo genn
, Ponin
ſuncegen
Kleye, gu

4

tentabsi
ſicgettco⸗
gtun di⸗
6Auſene
Waßeiant
hüräsn
bifſeenaa
mdl
iſllcnar
KClidien
pillunnie⸗
eynneiti⸗
ſbiinacin
nceſeliani
Elhoncopr
Ccolia Gec
Wipeküdie
gecten
ncltesſugs⸗
tntorn⸗
runef
nnhn

,uckttnpv

un umannan
unnin
nehiſſ
duendiraiie
cnmi⸗ .
tyri
cpirnin
edwi limi
nsetengti
lgnFmngen
amnansuhe⸗
hiönnngn
Krlendenzi⸗
aniſin
jenciniiign
nonſinm ni
ontratalkiinng
naligpbin i
nomloroech,
uitasarcerecle,
usuitatis dr
meümophm
Ann Prerdti
nAmdis ſunnmn
Pnmndhdiati

MANie

nurniaminmaſhi
Nuennt ünid
dinminſkmngen
nonmtmwniſgtd
r aizhempit
m Aklonz jmi
emwr ulnnz
urjirennan-
aniel ktueni
Gnsindicis ,
ünonisnnmnin
Gnuinelim,

SSe
S==

1 .

„

gaptulun Pinmum

cum ſeilicet alicui impniffurtum vel ꝓdi⸗
tio et hmõi et ipſe duello vult oſtẽdere ſu⸗/
am innocẽtiã.ſed tale bellũ eſt ccatũ moꝛ
tale et valde graue.cũ exponat ſe moꝛti coꝛ

wpꝛis et anime. Et eſt phibitũ lege diuina.

naturali et poſitiua. Naã in lege diuina dici
tur Exo.xx. non occides.ſcʒ nec te nec alte

rum. talis aũt exponit ſe occiſioni ſuipſius.

Vtẽ facit cõtra illud pᷣceptũ nõ tentabis v
minũ deũ tuũ Deut. vi.loc em̃ dicit᷑ tenta⸗
re dñm vt dicit.ij.q.v.monomachiã. Eſt ⁊
ꝓhibitum lege naturali ſumendo ius natu
rale ꝓ inſtinctu nature ꝓpueniẽte ex rõna/
bili intelligentia.qᷓ appellat᷑ naturalis equi
tas. diſt. i. ius naturale. IAtem ꝓhibet lege
canonica.extra de pugna. in duello ꝑ totũ.
et.ij. q. v. conſuluiſti. et.l.ciuili.C. de gladia
toꝛibꝰ Joh. de ilg. ,
Nota de materia J.üiii.
duelli Ray. in ſumma querẽs vtrũ conſue
tudo generalis eicuſet duellantes a pecca/⸗
to. Ponit diuerſas opi. Aliqͥ em̃ dicũt indi
ſtincte ꝙ excuſat. Sed iſtã repꝛobat Ray.
et bene.quia lvc eſtcõtra diuinũ pꝛeceptuʒ
nõ tentabis. Nulla aũt cõſuetudo q̃ wotius
dicẽda eſt coꝛruptela pᷣteſt tollere diuinuʒ
pceptum.diſ.viij.que cõtra moꝛes ⁊ ꝑ alia
ca. Alij deinsri de duello. videlicz quia
aut offert. aut oblatũ ſuſcipit᷑ ſponte.aut ſu

ſcipit᷑ inuitus iudice indicẽte.Et in pꝛimo

et in ſecundo caſu peccat moꝛtaliter Sʒ nõ
in tercio caſu. vbi.ſ.indicit᷑ ei a iudice et ſi
nõ ſuſcipit.opoꝛtet eũ ꝑdere vitã vel res ſi
as. Quidã iterũ loc diſtinguunt. qꝛ.ſ.vbi
eſt ꝑiculum vite.puta innocẽter accuſatus

de crimine.ſi nõ vult ſe purgare ꝑ hunc mo

dũ ſibi indictũ tanq; ↄuictus occidit᷑.dicũi
tunc eſſe licitũ.quia facit ad vefenſionẽ ſuã
Et hanc opi.videt᷑ tenere Nico.de lyra ſu
per. xvij.c.i.Regũ.vbi agit᷑ de duello dauid
cũ golia. Sed in cã ciuili ſeu ꝓ defenſiõe re⸗
rum tꝑaliũ dicunt eſſe illicitũ. Sʒ wil.glo.
Ray.credit enã in lvc caſu eſſe licitũ.dicit
em̃ cũ res ſuas liceat armis defendere. eas
Cefendendo raptoꝛẽ occidere ſialiter defen
dere nõ poteſt. quare nõ poteſt eas defende
re ðuèllo nõ ꝙ ipſe offeret ouellũ.ſ̊ ꝙ a iu⸗

dice offert ſeu potus inferf. Et ſic cõclucit

iſtã opi.tenendã ſubdẽs ꝙ de ſacerdote nõ
credit ꝙ ſuſcipere liceat nec in cã ciuili nec

etiam criminali.hec ipſe. Sed ſi hoc eſſet li/

citũ laycoxõne ꝓpꝛie xeſenſionis vt dictũ
eſt.cum ſit iia licitũ de fure nature clerico ſe

cefendere ſicut lay co.liceret etiam ſacerdo
ti in dicto caſu duellij ſuſciꝑe.Sʒ ſibi nõ li⸗

cet ſm ipſum.ergo nec laycod Tutioꝛ ergo C „

videt᷑ opinio Raꝝ.cõcludens cũ Alano ꝙ
ſine exceptione nulla cõſuetudo põt excu⸗
ſare a peccato.et ꝙ oẽs indiſtincte peccant
moꝛtaliter.et offerẽtes duellũ et ſuſcipien⸗
tes ſiue ſvonte ſiue coacte.Et iudices qͥ defe
run der qui pᷣſtãt auctoꝛitatẽ. Et aſſeſſoꝛes
in loc et dantes cõſiliũ.auxiliũ et fauoꝛc.?
ſacerdotes qͥ dant huiuſmodi benedictões

minus m grauiter peccat qui inuitſuſcipis

q;qͥ volũtarivel q̃ͥ offert. Idẽ dicũt Bof.
NPoſti.et Jo.in ſumma conſeſ.li.ij.ti.iij.re

tire b. Cho.ſcða ſcðᷣe.q.xcv.arti.fi.in fi.dicit

em̃ ꝙ eadẽ ratio vider᷑ eſſe de lege duelloꝝ

q̃ et de iudicio ferri cãdentis et aq̃ bulliẽtis⸗

mſi ꝙ plus accedit ad rationẽ ſoꝛtiũ inq;tũ
ibi nõ expectaf miraculoſus effect.ſ.in du⸗
ello ſicut in iudicio ferri candẽtis et hmõi
niſi foꝛte qñ pugiles ſint valde iĩpares vir/

tute vel arte. Sed iudiciũ ferri cãdentis et
aque bullientis dicit idẽ tho. eſſe illicitum.
tum quia oꝛdinat ad iudie anduʒ occulta.qᷓ
iudicio diuino reſeruant᷑.iũ etiã qꝛ hoc iu⸗
diciũ non eſt diuina auctoꝛitate ſancitum
et allegat ca.cõſuluiſti.ij.q.v.ergo ⁊c. DOa⸗

uid autem in illo facto excuſatur tanq; mo

tus ex inſtinctu ſpirituſſancti.vt dicitur.j.·
q.v.monomachiã.vbi dicit᷑ ꝙ duellare eſft

—

eum tentare. H

CTitulusqntus de wctoꝛibus et ſcolarib⸗
De modo atq; foꝛma acquixẽdi ſcientiam
et diuerſo fine ſtudentiũ. Caplin pꝛimũ.

Onitatẽ. diſcipli
ernanm.et ſcientiaʒ woce me. quia
mãdatis tuis credidi p gpi
vyt ait philo ſophus pꝛimo meꝗ⸗
thaphiſice. omnes homines natura ſcire d
ſiderant. Huius rõ.qꝛ vnũquodq; natura
liter appetit ſuam perfectionẽ.et quia ſcien⸗
tia ſeu cognitio veritatis ꝑficit intellectum
quod eſtpᷣcipuum in lomine.ideo appetit
ſcire vt ꝑficiat᷑. O autẽ ait Rluguſtinus.ꝙ
ſunt quedam que meliꝰ eſt neſcire qᷓ; ſcire.
diſ. xxx viij.q;ᷓiis.nõ ideo lvc dicit qſi ſit ali
qua ſcientia mala de ſe.ſed ꝓpter abuſuʒ eiꝰ
inq;tum ſcilicet qs male vnitur aliquoꝛum

ſcientia vicʒ vel ad oſtentanonẽ. ᷣm illud

ſcĩa inflat.i. Coꝛinth.viijc. vel ad curioſi⸗
tatẽ. ſuꝑſtitionẽ.vel cupiditatẽ. ODñ Berñ.
ſunt quidam qui ſcire volunt vt ſciant. et

curio ſitas eſt. Sunt qui ſcire volunt vt ſci⸗

antur. et vanitas eſt. Sũt qin ſcire volunt

(4, 4 ‚at. =

Litulus quintus

vt lucrent᷑. et cupiditas eſt quando lucꝝ ꝗᷓ/
runt per ſas et neſas. Et ſunt qᷣ ſcire volũt

vt edificent.ſ.alios.vel ediſiceni.ſ.in ſe. et

charitas eſt/He pꝛimis tribus generibo q̃/
rentibus ſcire Sapie.xiij.dicit.
omnes lomines in quibo nõ ſubeſt dei ſcien
tia. Et illud &ccleſiaſtes.i. An multa gien
tia multa eſt indignatio. De vltimo auteʒ
genere dicit Sapie. x. dedit illi.ſ.iuſto ſciam
ſanctoꝝ.lvneſtauit illũ in laboꝛibo. In h̊ cõ
ſiſtit talis ſcientia vt pꝛimo ⁊ pꝛincipaliter

cognoſcat deum. deinde ſeipſum et quecũq;

alia ſcire ꝓcurat ad deum finaliter referat.
VDñ Aug. ꝓ bꝛeuiſſima oꝛatõe et vliima
dicebat de' ſemꝑ idẽ nouerim te. nouerim
me.Auia igitur ſicut et alioꝛũ bonoꝝ ita ⁊

hmõi ſcie datoꝛ eſt deus.ideo pᷣs.ſuo exem
plo wocet nos hanc a deo poſtulandã ⁊ ꝓcu

randã d. bonitaẽ ⁊c. Obi tria notanf.

Pit cognitio veritatis a deo expectet.ibi v

nitatem di.et ſcientim.
Nt conditio humilitatis applicef.ibi quia
mandatis tuis ctedidi.

Primo cognitio S.i.
VYr itatis a deo expectef. Clarũ eſt ꝙ null⸗
naſcitur magiſter.ſed vacuus omni ſciẽtia.

Sitcut em̃ ait nbeus⸗iſed gia. ania noſtra na
ſcitur ſicut tabula raſa in qua nihil ẽ pictũ

ſed apta eſt pingi. Quãuis aũt cõmuniter
inſcientijs voceamurꝑ magiſtros. tamẽ qꝛ
ois homo mendaxr. vt dicit in p̃s.ſ.ex ſe. ꝓ⸗

pter quod maxime phᷣi qui dixerunt. labia

noſtra a nobis ſunt.quis dñs nr eſt.qꝛ nõ

recognouerũt ſcientiã ſuã deo.ſed ſibi attri
buebant.ſtulti facti ſunt vt vicitur Rag.et
multos erroꝛes ocuerũt diſcipulos ſuos

Sedet ſi magiſter ve ra ⁊ optima oceat ni

ſi deus illuſtret mentẽ diſcipuli irradiatiõe

ſaltẽ naturali. nullã ſcientiã addiſcere põt
quis. Et loc eſt qð ait chꝛiſtus OJath. xxi

NDnus eſt męr veſter qͥ in celis cẽ.qͥ.ſ.ẽ pꝛin

cipalis ad mouendũ intellectũ ad ꝑcipien
das ſcientias.inſuꝑ et oĩs ſapientia a dño
Teo eſt Eccii. et abipſo fonte deri

uate ſunt

„.

iennie. Pñ Zm

ptecta virtus et ſapienna. qcqd alubi que
rit᷑.bic pfecte inuemt᷑. In Daniele et Sa⸗

lomone oſtedit inndeſib ſe aucroꝛẽ eſſe to

tius ſapientie. qð infideles non putant. qꝛ

no lesiintin euagelis er pplxiijs. ied aſtro

HDani ſunt

D eplam ad Col. ait
ODmnis ratio ſupne ſcietie vel rerrene crea
ture in eo qᷣ eſt caput eaꝑ et auctoꝛ. vt qui
hbunc nomit nihil vltra querat. quia hic eſt

logiam ⁊ alia huiuſmodi que deſpecta ſunt
quia nihil valent ad ſaluteʒ ſed mittunt in
erroꝛem et dũ his ſtudent curã aie nõ hñt
lec ille ęt habet diſ. xxxvij.. ſe
deo ergo eſt expectã

Inuocaui ait ſapiẽs et venit in me ſpũs ſa⸗
piẽtie Sapie.vij.Sic Salomõ poſtulando
ſapientiã exauditus eſt. nõ ſolum ad regen
dũ populũ recipiendo ſcientiã.ſed ⁊ moꝛa⸗

hium vt patet in ꝓuerbijs et leſaſten er
(o2¾

diuinoꝝ archanoꝝ. vt in canticis canti

/ac etiam naturalin. Nã oiſputarat deplan

tis a cedro vſq; ad yſopũ.et de ammalibus

terre et volueribꝛ et piſcibus. vt dicit. iij.
Hegũ.Et multa ſcripſit.licet nõ inueniant᷑

nunc de hmõi naturalibo eiusſcripta. Ita
tñ a veo expectãda eſt ſcia. vt ſollicitudo et

laboꝛ adloibeat PHꝛouer.xxvijc.ſtude ſapiẽ
tie fili mi et letifica coꝛ meũn.vt poſſis expꝛo
M bhbuaꝛanti reſpõdere ſermonẽ. Sicut em̃ us
NDt oꝛdo congruitatis obſeruetur.ibi. boj F

m cõ munẽ legẽ coꝛꝑa ſanat mediãtibo na

turalibo medleinis et ↄſilijs medicoꝝ.⁊ ani

mas peccatis lãguidas curat mediãnbo me
dicinis ſpũalibo ſacramentoꝝ et ſacerdoti⸗/
bus ea conferentibo. Ita ſapietiã delet ꝓ/
curare ſibi qͥ vult ſapiẽs ⁊ voctus halrxri.iᷓ
uis aliqñ pᷣter oẽm legẽ deus ſanat aliq̃s in
coꝛꝑe ſine medicinis miraruloſe.⁊ in ania

ſine ſacramentis. Ita ᷣm curſum ſolitum

ůocet hominẽ ſcientã deus.mediãtiba magi
ſtris et laboꝛibo et exercitijs diſcipuloꝝ his

vacantiũtcq;uis aplos ocuerit oẽm verita

rebatſpũſſanctꝰ.oc alijs cõfert tidiana in
lege vñi meditatio laboꝛãdo igit in ſtudio
et a deo oſtulãdo.bo.di.et ↄſciaʒ dabit ei.

— „ . l 11
Secundo ordo Klii.
cõgruus ſeruari debet in poſtulãdo ⁊ ꝓcurã
do ſciaʒ ꝗͥ hic tradit᷑.vicʒ vt pꝛiꝰ⁊ potiꝰ ꝓcu

re᷑ bomtas et exinde diſciplina ⁊ demũ ſcia
Ham vt ait aplus.i. Coꝛin.xiij. Si noueri
ola inyſteria.ſ.quo ad ſapientiã diumnoꝝy.

et habuero oẽm ſciam qͥ.ſ.ad noticiã natu⸗
raliũ.charitatẽ aũt nõ habuero nihil ſam.

IYopla charitas eſt q̃ facit ammã ſimpᷣlr bo⸗
nã.et ex qᷓ eſt vera bonitas in hoĩe ⁊ in oꝑi.

bus eius. Dicit em̃ Aug.xadix omniũ bo/
noꝝ eſt charitas.de pe.diſ.ij.quia. Debet ꝗ
oſtulari et oꝑe pcurar.
Bonitas diſpoſitõis itenoꝛis qsd effectũ.
Diciplina ↄpoſitõłs exterioꝛis qͥ ad actũ
Scientia cognitionis certioꝛis quo ad in⸗
tellectum. 11ððòè

2 lere asH, 11,6 l‚rv A*⁵. ſ rr

.„
ſ● . „

rvij.S. ſed econtra. 2–J
ectada ſcia et imploꝛada di
cendo.bonitatẽ. diſciplinã ⁊ ſcam ee me

tem ſeu omnẽ ſcientiam ſine humana indu
ſtria. DOũñ hiero.dicit ꝙ illis ſcʒ aplis ſugge

R
. (gſnn
4 ſfennginn
oanm⸗

ſethaenen
Codmapce
lenche⸗
MWane
riurin
ſifnghlina
hiskeve
fiolain
leniuoke
1, Veel
nicet gi
lummenann
nultunmon
leſctennan
ſoetales,/
ſhoirt,.
Pinismen
unerſcien
Puenterchu
Wwiogwe
hewde
Wagnane
lſennenan
etcgn
ſcennecg
lreſtgn,
Conſicern
swiſen
tare,i ch⸗
no geren
ſpsingauſn
ntgbacht
mnnmnſrant
ento tene
Uebenitneis
Uthnonez
d unten,n

llgeiginn
toſtblein
Watnning
Poinonimni
udgit

—
=☛r rD. =

1
erdisttalſeüſine
nntiemnn
ſſopindem
ethlide kdi⸗
npälr endine
alt ensſcn,
ekſin nſcllant
oger. Wich
vemeil ptnſen
mon. Oichtid
mſtnarmeciit
3anlismecceg,
th. Juſchinnn
gapsend
oiutgllisſnlis
veaisciſenqitn

7

S

—

1

1=

SS.

= S=

o kboricogin
bo.d ealin

te
iernpini a
i anm nt/
usi AEAAT
NCO A Mi N
1lirAunncänn
zimni tven lhlfn .
icumniſmmt
Aansnn Gein
i ns n nl

„ . . . 30 4

4
4

,„9
R

N

Capitulum Dꝛimum

literet vcendo opoꝛtet pꝛimo halevre boni/

tatem verã mentis.que vtiq; ꝓceditex gra

tia. m illud apoſtoli ad Ee ver Frucfus
lueis in omni bonitate id eſt effectus gratie
eſt omnis bonitas. Dnde Fulgẽtius. Nõ
eſt perfecta bonitas a qua non omnis mali⸗
cia vincitur Hec autem bonitas eſt virtus
Vnde Auguſtinus dicit ꝙ virtus eſt bona
qualitas mentis qua recte viuit᷑. Etphilo
ſophus in li. etlicoꝝ.ij.dicit ꝙ virtusſbonũ
facit habentem et opus eius bonum reddit.
quod maxime fit ꝑ charitatẽ. que oẽm vir/
tutem cõplectit᷑.vt em̃ dicit᷑ Sapie.i.in ma
liuolam animã non intrabit ſapientia. nec
habitabit in coꝛꝑe ſubdito peccatis.⁊ideo
ſi fragilitate in aliquod peccatũ labunt᷑ q;ci
tius reuertant᷑ ad penitentiã. vt anima ma⸗
liuola.i.que voluit malum peccati.efficiat᷑
beniuola et non ſubdita peccato ſed bonita⸗

(IYn adipiſcendo et habendo ſcientiã vti⸗ vite.i. ſp̃alis gratie et diſcipline.i. compoſi

tionis exterioꝛis.ſed hoc tamen ꝓcedat ex
bonitate interioꝛi.N iſis
et ſimulata equitas et duplex iniqͥ tas. ODñ

dicitur Sapie.i. Spũſſanctus diſcipline eſ⸗

fugiet fictum id eſt ſimulatã compoſitioneʒ

am als eſſet ypocriſis

acthum exterioꝛũ/De
natus.i.moderatus in verbo vt pauca di⸗
cat ⁊ illa rationabilia ⁊ vtilia.quia in mul
tiloquio non deeeſt peccatũ. ait Salomon
qui añũt moderatr᷑ labia ſua pꝛudentiſimPeſt
Pꝛouer. x. c/a contentionibus ad oſtenta
tionem caueat.a detractionibo. ſuſurranõi
bus.irriſionibus.periurijs et turpibus ver⸗

nſuꝑ ab emulationibo ſocioꝝ vel mgroꝛũ
uoꝛuz. Sit ock diſciplinatus m aſpectu
quia vt ait Ausuſtinꝰ. imgudicus oculus
impudici coꝛdis eſt nuncius. Non ergo di
ſcurrat per plateas vel eccleſias ad vidẽdũ

bis.quibus hodie multi vediti ſunt ſcolares

ti. Dnde ſepe conſfiteatet aliquando ↄmuꝭ mulieres et pꝛocandũ vel ſocianduʒ. qꝛ vt

nicet.q;uis em̃ peccatum non tollat lo mini
lumẽ naturale intellectus. ſed paſſionibus

multum obfuſcat. Et dy abolus ipſe qui ha

dicit᷑ Oath, v. qui viderit mulierẽ adcon

cupiſcendum eam.iam mechat eſt eam in
coꝛde ſuo/HDiſciplinam habeat in auditu.

bet ſcientiam de diuinis ⁊ humanis ſuꝑ oẽs Hon audiat cantilenas turpia verba. Coꝛ

—

nõ habet.ad augmentũ ſibi eſt iudicij/Nec
lominis meritũ ad quod ſequitur gloꝛie p
mium ex ſcientia eſt. ſed exeius vſu bono q́ᷓ
ꝓuenit excharitate.et ratio huius ẽᷣ.quia
ad merituʒ requirit᷑ liberi arbitrij actus.ſed
cum intellectui ꝓponitur clare aliqua veri
tas quam capiat. iam nõ eſt libera ratio ad

moꝛtales. quia cum eꝗ bonitatem virtutis

aſſentiendum vel oiſſentiendũ.ſed captiuag NHenter pinguis craſſum ſenſum generat.

tur et cogitur ad diſſentiendũ. In vſu aũt
ſcientie concurrit actus liberi arbitrij.quia
libereſt quilibet ad diſcendũ vel vocendũ vł
conſiderandum ſuper aliqua materia. ⁊ ab

rumpunt em̃ bonos moꝛes colloquia ma⸗
la.ait aplus.i.lvꝛin.xv.capi.Mec audiat

et minus credat detractiões ab alijs factas

ſed hoꝛreat. Dt em̃ dicit Damaſus papa.
xi.q.iij,non ſolũ reus eſt qͥ de alio malũ pꝛo
fert, ſed etiam qui aurem cito criminibo pꝛe

betdiſciplina vtatux in guſtu.vt cibo et po
tu ſit temperatus. NHam vt ait Hieronymꝰ

——

iñ veſtitu quoq; vt hũ̃iliter induatur/Om

nem luxuriam vitet. vt ſit diſciplinatus in
tactu qꝛ nil ita obnubilat rationẽ ſicut actꝰ
venere ᷣm phᷣm. NDñ Ecci.xix.dĩ.Ninũ ⁊

ebet ergo eſſe diſcipli⸗

his deſiſtendũ.et ideo hoc faciendo cum bo mulieres apoſtatare faciũt ſapietes et aufe/

nitate.i.charitate merxet. ergo bonitas pꝛi⸗
mo querenda eſt/t quia cum vna ex potẽ
tijs in actu ſuo multum intendit᷑.alie remit
tunt᷑ ab actibus ſuis quando intellectꝰ la/
boꝛat in ſpeculando virtutes ſcientie ſeu ad
diſcendo.ne affectus nimis remittatr᷑ a fer⸗
uoꝛe bonitatis ⁊ paulati euaneſcat. Ideo
inter lęctiones ſpeculabiliũ foꝛmãda e bꝛe⸗
uis oꝛatio vel meditatio erga deum. aut le
.ctio ſepe habenda de doctrinis moꝛalib et

affectiuis.ſicut legitur de baato TChoma de

aqno qui inter exercitia ſpeculatiuoꝝ quo/⸗
tidie legebat.vel audiebat aliquid de colla
norubugreluapattgm. Balertechch
coctoꝛ et ſcolaris ꝓcurare diſciplinã.i.cõ⸗
boſitionẽ moꝛũ exterioꝛũ ſeu modeſtiã De

runt coꝛ.i.rationẽ et bonitatẽ/a rixis abſti
neat.ludis.tripudijs.cõuiuijs.ꝑtialitatibꝰ

circa ea q̊ ꝑtinẽt ad vniuerſitatẽ.ſʒ vt dicit᷑
Pꝛouer.i.exoſam habuerũt diſciplinã cõi⸗
ter oĩa iſia vicia ſodie repiunt᷑ in ſcolaribo
et aliqñ in magiſtris.et ideo parũ Päckurn
Bonitas ꝗ quo ad deũ.diſciplina q̊ͥ ad ꝓxi
mum. vtraq; quo ad ſeipſuʒ petẽda ẽ a dño
MPeler tercio octoꝛ ſiue ſcolaris vacare
acqͥſitioni ſcie. Equide ſcia eoꝝ q ꝑtinet ad
ſtatũ ſuum. vnicuiq; neceſſaria eſt. Chꝛiſti

ea T6 r. *

anus em qlibet ſcire debet.qͥ ꝑtinẽt ad xpia,⸗

nitatẽ.vt mandafa dei ⁊ eccłieſmechic' q ad
medicine ſdazʒ.aduocatetiã iuriſcõſultꝰ dʒ

habere ſcias iurisSacerdos q ꝑtinet ad de

bitã mimiſtrationẽ ſacroꝝ/Reuigioſi q̊ perti

qua dicit᷑ Eccleſiaſtici.xlv.c.dedit illi legeyʒ nent ad religionemlet platus q ſctant ad .

Cr . „Lr. 5 1 gatl *„ ſt 4 ſi 12* „₰
,

8
„ „ 7
.

iißs e 1,6 Oy /X 4, L L en.

eſt populus meus.quia non habuit ſcienti

ex quibus. Non ſu
ſatio quo ad pꝛimũ.ſ.bonitateʒ.et hneſtas
moꝛum quo ad ſecundum. ſ. diſciplinam.

pſtulatur cum dicit᷑ bomtatẽ diſciplinam 2
ſcientiam coce me . icet autem ſcietia ſcri⸗

ceſſaria clericis.de qua
mus in terris quoꝛũ nobis ſcientia perſeue
ret in celis. Et ſtudio eius maxime clerici
et religioſi debeant inſiſtere. vt oſtẽdit Gꝛa
tia.diſ.rxxvi.ꝑ totũ.tamen et vacare alijs
ſcientijs.vt quadruuij ⁊ triuij fine ⁊ modo
debitis nõ ꝓhibetur etiam clericis et religi⸗
oſis.niſi ſtudiũ phiſice id eſt medicine et le
gum.quod vetaĩ certis perſomis eccleſiaſti⸗
cis.vt dicet infra.et hoc vt vnlioꝛibus va/
cent. Dicit em̃ Pieronymus OJuſica ⁊ ge
ometria et ariſmetrica habent in ſua ſciẽtia
Vritatẽ.ſed non ſunt ille ſeienne pietatis.
Diſt. xxxvij.ſiquis. Obi dicit glo. ꝙ de aſtro/
nomia.i. aſtrologia non facit Bieronymꝰ
mẽtiont᷑.que eſt quarta ſcientia in quadru
nio que abijt in diſſuetudinẽ.vel foꝛte ponꝰ
quia huic vacantes falſitates immuiſcẽr iu

ſclientiarũ non ſolũ vtilis ſed neceſſaria eſt
res. Dnde

neum habeat. et inter vera falſaq; diiudicet.

non impꝛzobamus. di. xxxvij ſiquis. Scien
tcia philoſophie plurimũ 16 ert et ad notici
anm ſacrarũ laꝝ. et conuincendos erroꝛes
gentilium. Dnde Aug“. inquit. Si quid ve

Et. 4 E E
8

debitum regimen populi ⁊ wctoꝛ cuiuſq fa

cultatis que ad illã ꝑtinent. als huius ſciẽ

tie vefectus ꝑnicioſus eſt cuililet rali. Onð
yſa.v.dicitur. Pꝛopterea captiuus duci

am.ait vminus.Et Leo papa. Si inlayx/
cis videtur intolerabilis inſciẽtia qztoma

gis in ſacerdotibo. nec excuſatiõe digna eſt
nec venia.diſtin.xxxviij. Dicit enim omi
nus per ꝓpletam Oſee. iiij.c. quia tu ſcien
tiam repuliſti.⁊ ego te repellam ne ſacerdo

tio fungaris mihi.Et Bꝛatia.diſt. xxx vi.S.
on ſufficit pꝛelatis bona ↄuer

niſi addatur et ſcientia. ⁊ hoc eſt terciuʒ qð

pturarũ vtilis ſit omnibus maxime eſt ne⸗
Hieromimꝰ Diſca⸗

dicijs.et non ſolum de naturalibus ſed ⁊ de
actibus bumanis ex libero arbitrio ꝓceden
s ex conſtellationibo volunt diuinare.
ꝛamatica autẽ que eſt ianua cunctarum

et logica ad diſputandũ et vincendũ erro⸗/
2 iero.ſiquis grãmaticã artem
nouit vel dy aleticã vt recte loquẽdi rano/⸗

ri de deo ſibilla aut oꝛpleus ceteriue genti /

gilij. de 2ſe, diſ. v. nunq;. et galieni

mãdata. oll. rxxvij buſdã.ere
c.i.d.ꝙ eccleſia cathedrahs debet tenere.

loſoplvs diſputans ignoꝛet gmata phiy

loſoplo x.ſ.riſui patet.diſ.xxxvij.qui de mẽ

ſee in hinus ſigurã munera tria q̃ magc
i

ino obtulerũt ei vtiq; grata æſignãt tres

htes philo ſophie. vt ait Gꝛatig.diſ. xxxvij
ſcʒ naturalẽ cui ſupponi medicina. Ooꝛꝗ

lem cui ſupponit canonica et ciuilis ſciẽtia

Et rationalẽ que ad logicã Riner Recwei
ca aut cui deſe 4

a ai 1t poeſis ad pſuadendũ plu
rimũ valet/Onde et ad pᷣdicandũ et in ſi⸗
gurã tanqꝙ; rem ſibi gratã dñs in lege pꝛimi

tias mellis iuſſt ſibi oſferri.deſignantẽ dul
cedinẽ humane eloũntie vt videlicʒ inipſa
eloquentia deo intendat placere. a ſic homi
nibo non ꝓpter ſe ſed ꝓpter deñ Et in pdi/
ctoꝛũ exemplũ Daniel ſanctꝰ gmiſit ſe eru
diri in ſcientia chaldea q̃ vtiq; hũana erat
Dañ.i.Et oyſes fuit eruditus in omni
ſcientia egiptioꝝ Actuũ.vij. DHaulus quoq;
apoſtolus aliqᷓ̃ poꝝ⁊ wetaꝝ ſuisſcriptur
indidir. Dñ.i. Coꝛinth. xv. Sententiã me⸗
nandri ponit.ſ. Coꝛrumpunt bonos moꝛes
colloqᷣa mala. et ad
poete verſus inducit. Creteſes ſeptem mè⸗
daces male beſtie ventre pigri. et cõtra ꝗ the
nienſes diſputans arati poete vnitur teſti⸗
monio di. B ei in i

himo. i. pigmenidis

enus eñ ſimus dei in ipſo vini
mus mouemur ⁊ ſumus.Actuũ. vü. DHi
rony mus etiã vſus eſt qbuſdã verbis Nir

17 hipocra

ni. xxvi. q.v. nec mirũ/ In ſoꝛuͦ etiã figurã
pcepit vñs pplło ſuo iſraelexpoliare egypti
os.vaſis aureis et argenteis ab eis mutuæ
tis. moꝛaliter inſtrues vt ſiue aurum ſapiẽ

ne. ſiue argentum apud wetas iuenimelo
antie illud in vſum ſalu feru nr̃e erudino
mnis vertamus. vt dicit Gꝛatia. diſt. xxxvij
5. Sed ecõtra/B Tn;

eda etiã dicit diſ. ea. ur/

bat acumẽ legentiũ et deſicere cogit. q eos
a legẽdis ſ it ( eos
a legẽdis ſecularib libꝛis oimodtseſtimar

ꝓhibẽdos.in qͥb ſi qinueta vnlia ſunt q̃ſi

ſua ſumere licʒ/Eugemꝰpapa in ſinodo ſta

tuit. vt oĩno cura ⁊ diligenia halxat. vt ma

giſtri ⁊ octoꝛes ↄſtituant qͥ ſtudia lraꝝ libe

raliñq; arnũ wogmara aſſidue ceãt. qꝛ in
his maxie diuina manifeſtant. et declarunf

e.

ingros arnũ libraliũ ad minus grãmatice

ri? V qui clericos et alos pauꝑes coceant gratʒ
ui vates id eſt pete et pbᷣi dixerunt. valet
quidem ad paganoꝛũ vanitatem ↄuincen
dam. diſ. xxxvuj. Et Hieronymus. ſi q ſpiã
Qduerius matemanicos velit ſcribere impfi
tus. Matkeos riſui patet. et aduerius poi

et delet amignari mgro puetꝰ vnins pbede

et eode mõ debent alie eccleſie ſaere. quaꝝ

ſuficiunt facultat&. In metropolitana ec
cleſia vlterius delet ene mgr teologie ? re
ciꝑe ꝓuèt nõ tñ ꝓpter boc deleteẽ canomc?

„ℳ 1

☚

Pleitt
itoizat
enmitta
ſinessdir
nrſeneſet

ſiapkus,
ſoſucere
i Tur

Lerci

ſawcens⸗
Ltecönar
Fientan
eniurni
Gblſin
leuann
nno
AN
niſn
woenann
ſenrari
nintan
ort
Clsetinet
Söuemnen
tiiain
Meiweeit
Eunantize
oncdcene
WrNnn
Phetent
fmnüham
lesetili
engonl
holßer le
lyopſceent
ns,palrt
olggctus
ſriſctiſo
Punhrat⸗,
dojnone
l Owrre
tgen⸗
Aenen
rladat
Anliaene

fntentgze
wennpſtſſt,
mmunt vron
Ano .n
Tſesſet
mmioeen,
sdi

iſnn.

vlusctiil l
enlei Vin
ooinm
tnisran
me velnsinn
mlunſeri niene
iat Bunniadim
lnenidietlaſ
iiͦ el Nicaecgi iin
hbeiscingetfnt
Nhänmriumnbri
Eugen wur icnte
tainlzin Auin

,Mrmmifiuininrlle“
Gnuutideni .
Emmiimt Addi
Natini

1 Aheilnns Wl
EIid ad nnrsghin
dosugezlelle
civ Va vNiſt
1netukieſolle
1 Fmempl⸗
mee r eoles

„

— =
—

S=
—

etn dunug

Se.

„ ArA Snle

Apſiem hrologia eſtdin ommũ ſiſentia,

rũ.et oẽs artes liberales ſunt ei ancille.⁊ ei
cſeruiũt a ad hunc finẽ a clencis a religio
ſis in eis debet ſtuderi.nõ ad vanitatẽ et cu
rio ſitatẽ.ſed ad maioꝛẽ erudinonẽ ſcriptu⸗
rarũ.et cũ ti noꝛe ⁊ obediẽtia.qꝛ ſcia inſat
ait aplus.Auõ aũt ſit licitũ vel illiciiũ in il

lis ſtudere diffuſius habet᷑ ſupꝛa parte.ij.ti.

iij.. de curioſitate. H
Lercio oportet J.ii.
in cocendo et diſcendo humilitatẽ ſeruare
Pꝛouer. xi.c. Obi humilitas ibi ⁊ ſapietia
et ecõtra dicit Bꝛego.ꝙ marimũ obſtacu⸗
lũ ve ritatis eſt ſuꝑbia.Ad hãc humilitateʒ
pertinet vt nec qͥs ſeipᷣm woceat.nec ab alio
qð neſcit diſcere erubeſcat.ſenera pueto ⁊
epiſcopus tot annoꝝ a collega. nec dũ an⸗
niculo paratus ſum edoceri. ait ſumm /⸗
uſtn xxiij. q.iij.ſi habes. Et Hiero
ſcribit ad Ruſticũ. diſcas quod poſ⸗
ſis ocere. et rõn abilẽ hoſtiã offeras deo.ne
ſis miles anteq; tyro.ne pꝛius magiſter ſis

den ait. Oulio ſpe diſce que poſtmodũ wo
ceas.et inter bonos ſemꝑ ſectare melioꝛes
Cepus tacendi et tepus loquendi.Eccleſia
ſtes. iij.c.quia pꝛius veritas tacendo diſcit᷑
ꝓoſtea wcer᷑.Et chꝛiſtus ſapiẽtia pacꝭ duo
dennisin tẽplo reꝑtus eſt in medio woctioꝝ
non q̊dem wocens ſed audiẽs ⁊ interrogãs
illos ..u.ij. Onde et Hierommꝰ.Pithago
ricoꝝ coctrina eſt ꝑ quinquenniũ tacere et
Noſtea erudite loqͥ.⁊ ſi qͥ ſpiã ingeniũ acutiſ
ſimũ haberet. Auguſtin?qͥ oẽs artes hbera⸗

us tñ et certius a voce viua qᷓ; moꝛtua li/
bꝛoꝝ ſcientiã hauſii. Nã vt dicit Hieroni
mus. habet neſcio qͥd latenns energie viue
vocis actus.et de oꝛe mgi in aure diſcipu
li trãſfuſa foꝛtius ſo nar⸗Pernner adhãc
humilitatẽ. vt diſcipulus credat regulis et
wctrinis magiſtri. Oñ phᷣs ait pꝛimo poſte
rioꝛũ.Opoꝛtet addiſcentẽ credere.Et ſocẽ
qð dicit᷑.qꝛ mãdans tuis credidi.q.d.ideo
debes me ocere ſcienn am qꝛ credich regule
tue coctrine. Si em̃ non credideritis.nõ in

. ſelligetis viat iena vſa: nu:c Wiantam
hyumihitatẽ et auidi ateʒ adciſcendi ab alis,

etiã voctiſimi viri et etonici habuerũt,. oſtẽ
dit Hieroin pꝛologo biblie dices. Legimꝰ
in vetenbus hiſtoꝛijs uoſdam luſtrane p
uincias.nouos adiſe populos.maria tran⸗

ſiſſe. vt eos quos ex libꝛis nouerant coꝛaʒ

quoq; viderent. Sic pitbagoꝛas nempłuti
QLon de „66

ras fi

grauit.vt qui athenis magiſter erat ⁊ potẽs
cinuſq; woctrinas achademie gymnaſia ꝑ⸗

ſonsgbant. fieret pegrinus atq; diſcipulus.
males aliena verecũ de diſcere i; ſua impu⸗

denter ingerere. deniq; quaſi toto oꝛbe lite
1 fugiẽtes ꝑpſequit᷑. captus a piratis et ve
nũdatus etiã tyranno crudeliſſimo paruit.
ductus captiuus vinctus et ſeruus. tamen

quia phᷣus maioꝛ emente ſe fuit. Ad Cituʒ

iuiũ acteo eloquẽtie fonte manantẽ de

vltims hiſpaniaꝝ galliarũq; finibo quoſdã

veniſſe nobiles legimus ⁊c.ibi vide multa

exempla. actantius. Oagno ⁊ excellenti
ingenio viri cñ ſe coctrine
quicqͥd laboꝛis poterat impèdi. contemptis
oibus et pꝛiuatis et publicis actiõibus ad

Ae.

mnitus dediſſent

inquirende veritatis ſtudium contulerunt

eſtimantes multo eſſe pꝛeclarius diuinarũ
humanarũ ꝙ; rerum inueſtigare ac ſcirera⸗
18 Miie Al vro. ne pemosn. tionem q; ſtruendis opibus accumulãdis
; diſcipulus. xvi.q.i.ſi clericatus.et.c. pce bo

noꝛibus inherere. quibus rebus quoniazʒ
terrene et fragiles ſunt.et ad ſolius coꝛꝑis

ptinẽt cultũ nemo melioꝛ. nemo iuſtioꝛ ef
nei poteſt. Erant quidẽ illi writatis cogni⸗
tione digniſſim.quã ſcire tantoꝑe cupiue⸗
Lit atq; ita vt rebus oĩbus eã anteponerẽt
Haã ⁊ abieciſſe q̃ſdã res familiares. et renũ
ciaiſe vniuerſis voluptatib cõſtat. vt ſolã
nudãq; vᷣtutẽ nudiq; expediti ſerent᷑. Hec
Lactãtiꝰin pꝛincipio de falſa religione.

B is en ebera Kapiti ſcm de multis que ptinent ad
les et aliqᷓs enã mathematicas p ſeipſuʒ leꝓ wctoꝛatũ in diuerſis ſcientijs. et de pluribo
gendo nullo vominũ tradente didicit. meli ¶

defecnibus voctoꝛũ et ſcolariũ.

EUguſtinus de an
clona in libꝛo de poteſtate eccleſi⸗
aſtica dicit ꝙ magiſtrãdus in the
ner ſcire humanas ſciennias.et ra

ologia te

no e.qꝛ cũ igr in tꝑolog a teneat᷑ duinaz
ſcripturam declarare intelligibihter. weere

eloqnter.et impugnãtes defendere fideli⸗
ter. et ad hec tria plurimũ valent ſcie bhũůane
methapoiſice ſcie diffiniẽch et diindench. re

cos vates. Sic plato egyptumet architaz
tarentinũ. eamq; oꝛa itaſie. que quondam
magna grecia dicebat᷑.laboꝛioſiſime pera⸗“

tloꝛice.ethice et polince.ides debet habere

noticiã talium. ita tñ ꝙ nõ ſiſtat in eis.iʒ in
theologia finaliter. Et credibile ẽ ait Aug“.

ꝙ pbᷣi de lis nris habuerũt q̃cũq; lona ⁊ qͥs

cñq; vera dixerũt. Cũ ante lrᷣas getis hebꝛe

oꝛũ voctrina fuit.in qua vmꝰdei cult emicu
it mec ipſe pithagoꝛas fuit.a cinus poſteris
platonici tologiam didiciiſe alleruntur.

408. * lerlaae e kerlien ſer l 5r õ

e

Et ideo ſi qua vera di xerunt tanqᷓ; ab iniu/
Feid engeibd accipieda ſunt Dñ 2 Cam⸗ p
odoꝛus ait.ꝙ omnis ſpledoꝛ retvꝛice elo
xvij. Sed. S§. ecõtrg. VNnle etiã eſt ⁊ congru
êmgem varias linguas peipue e otandũ ſm eundẽ Aus. de
. ꝙ primũ ſtudiũ fuit oꝛdinatũ in egypto.ibi
nanq; gens ſacerdotũ vacare dimiſia ẽ ad
mo methapb. Fuit aũt illa oꝛdinatio ſtudij

um ſcire ta

loebꝛaicã et grecã ꝓpoter infideliũ conuerſi/
onem et ꝓpter ſcripture ſacre plenioꝛeʒ in
tellectionẽ. OJagna em̃ ſacramẽta ſunt in
interpᷣtanonibo nominũ pcipue lebꝛaicoꝝ.

vt patet in erpoſitiõe dicte ſcripture. et pꝛo

pter corentiũ maioꝛẽ fructiſicationẽ. Hnõ
extra de magiſtris ſtatuit᷑ ꝙ in vꝛle et aàbuſ⸗
dam alijs locis habeant᷑ wcentes huiuſmo
DNꝛdinatio autem Ki.
ſtudioꝝ et pᷣcipue in tlxologia et canonico
iure prinet ad papã. Oñ extra de magiſtris
c.i.ſtatuit᷑ ꝙ teneant᷑ magiſtri in tologia
ad vocendũ tvologiã in eccleſijs metropo⸗/
litanis et in. c.ſuꝑ ſpecula. de magiſtris. ma
daf.ꝙ pᷣlati eceleſiaꝝ et capitula mittãt ali⸗

quos wciles ad ſkidendatin mrologia hu .
ius ratio eſt quadruplex. ᷣm Auguſini & tudines et iguras. ào ent ppzm tolo.
runler En Auanlſil Vñ dicit phᷣus pꝛimo methaphi,.illos tx
locuti ſuntEX aũt ſciant mari in tolosia
ſcientias ſeculares vel varias linguas et

anclvna.in li. de poteſtate eccleſiaſtica.dicit

em̃ ꝙ fides chꝛiſtiana. cnius papa eſt caput
et directoꝛ multis modis iuuat et ꝓmoue
tur ꝑ oꝛdinationẽ ſtudioꝝ/ Pꝛimo in exrroꝝn

vitatione. Non em̃ po ſunt erroꝛes vitari

et repꝛobari niſi ↄgnoſcant᷑. Oñ ex defectu
ſcientie ꝓuenit coſere multos deos. Onde

dicit᷑ Sapie.riij.non cognoſcentes s eſſet
omuiũ artifex.aut ignẽ.aut aerẽ.aut gyruʒ
ſtellarũ. aut aquã aut ſolẽ rectoꝛes omnib-

terrarũ puralera Serimdain viciox vi⸗/
tioſi non curant᷑ niſi ꝑ

tatione Sicut em̃ vitioſi non curs
virtuoſos.ſic ſtulti quoꝝ infinitus eſt nu⸗
merus non curant᷑ niſiꝑ ſapientes. Onde

ſcribit̃ Sapie.vi.qꝙ multitudo ſapientiũ ſa

nitas oꝛbis terraꝝ eſt. et rex ſapiens ſtabili

mentũ ppli. Plaro etiam dicebat reſpubli/

cas foꝛe leatas ſi ſapientes eas gubernarẽt

vel qui eas gubernant ſapiẽtie vacarẽt/Cer

cia in iudicioꝝ determinatione. Hõ em̃ ali

ter iudicia iuſ

—
—

ad diſcernendũ iudiciũ.ecce feci tibi ſ̃m ſer
mones tuos.et dedi tibi coꝛ ſapiens ⁊ intel
liges Quarta in regni et pppuli wdvominatio
ne Non em̃ poſſunt qui pᷣſunt iuſte wmina
ri.et impare ſubditis. miſi vigeant intelle/
ctu et ſcientia. Onde ſcribit᷑ Sapĩe.viij.per
ſapientiam babeb claritatẽ ad turbas 2 bo

KY ſe- min, dair n ve arher,

r iudicia iuſte determiari poſſunt niſi ꝑ ſa/
pientũ diſcuſionẽ. Oñ ⁊ Salomoni dictũ
eſt. iij. Reg.iij.quia poſtulaſti nibi ſapientiã

ipſam ꝓopulos. ⁊ nationes mihi erũt ſub

iecte. ꝓpter iſta ergo facta ẽ decrętalis in cõ
cilio laterañ. et poſtea p Anno. ij. cõfirma
ta.q;uis male ſeruet.mocdicũ tñ vtile ẽ boꝛ

nos canones eſſe ⁊ eos nõ ſeruare.(¶ Dbi

etiam notandũ m eundẽ Aug. de anclv.

circa ſcientias matheulaticas. que vt dicit

Aus.de coctrina chꝛiſtiana. vniles ſunt ad
ſacram thologiam intelligendã. etſi nõ ne
ceſſe.Et q;uis illi ſacerdotes ſacrã ſcriptu⸗/
ram ignoꝛarẽt tamẽ ipſam figurabãt. et cõ
ditionẽ cocentiũ eam/ qdem qꝗ.

ꝛimo qdem qꝛ illa

rum ſcientiarũ inuentoꝛes erant ſacerdo/

tes qͥ ſtipendia a cõmunitate peipiebant.

lleri a cenſu regali vel iudiciali enſtentes

Em illud Geñ.xlvij.ſubiecitq; pharaoni io
ſeph omnẽ terraʒ egipti pᷣter terrã ſacerdo

tum que rege fuerat tradita eis. Scõo

pter modũ tradendi illas ſcientias. quia.ſ.

tradiderunt illas ſcientias p quaſdã ſimili
tudines et figuras. ꝗð eſt ꝓpꝛiũ txologie.

ſiguratiue etmethaphoꝛice

parũ vel nihil ſciant vel ſtudeant ſcriptura

ſacram valde rephenſibile et incongruũñ eſt

Parati. inqt pꝛinceps apoſtoloꝝ in pꝛima
ſcenni vos de ea fde etſe qin vobis eſt E
Hieronimus Sacerdot eſt interrogatum
reſpondere de lege non ait de philoſphia vł
geometria. ſʒ de lege. ſ. dei q̃ eſt in ſacra ſcri
methaphiſicis vel ſermomibo falleratis Ci⸗
ceronis. Etſi canones vident nõ niſi de ui⸗
dicialibus. Et vix aliquando dignant aſpi
cere ſacras ſcripturas. textum ſententiarũ.

libꝛum decretoꝝ.fundamenta iuris duuuiam.

⁊canomci. DOt impleatur illud Sapieune
Demper diſcentes er nunchad ſcentpue

mentes.

Querit auguſtinus ſii.
de ancho. in lbꝛo vbi ſupꝛa. DHtrum magi⸗
ſtrãdus in teologia teneat᷑ ſcirę ius cano

„+

nicu. Et reſpondemp diſtinctio vnius ſcie⸗

tie ab alia.nõ accipii penes rem que cogno
ſait. ied penes diuerſum modum ſcec vñ
penes diuerſum modũ cõſideracdi.pbs. vl.

ſn

— ſaca. ſrrrt ſ. v r

ſen ſtien⸗
üönt
eoogad
noſacum⸗
Pocoſte
Coltontt
Ccinin
oetſon
terminan
Nrns
Gpalie
tnnil
denr
hioee⸗
Macen
cteclſe
lemaul
lermivrn
tur eni
MHonico
minnpjo⸗
rminonte
ſenlon⸗
nenano
ſhen
Weninded
Npnee
Minen
Dlien
cſenn
lmnit
tetoi
Amere
ſlenci
Npleſri
de⸗ 5
ſlllegip

Capitulũ

methaphi ſice poſuit diſtincti onẽ ſcientiaꝝ.

Secundũ

e lddiſh eadẽ que tractant᷑ in teologia reci neat non eſſe licitum/pcurare magiſterin ſi
nennden Blaieadeeuerra ieoner drepunakibn re als ſit idoneus et ad bonũ nem r nos e
ncliini, Karacn nt ſiffe agfe wolo ah difiſe in ſecũda pre ti. ii...de admbi/
sne gia et ſciẽtia canonica in modo cõſideran⸗/ x loc dimiſe in 18 t we anch. vbi ſupꝛa te
WN Btum ad quinq;. ( Pꝛzimo quidem qꝛ a tiome. Auguſtinus tñ de anc lv.vbi ſupꝛa te
dſermumn it quinq;. ¶ Pꝛimo quic qen nion. Auguſtinus t e PReidone ag id
nceAnede lirum ac tſin t ille materie de diui net nõ ene licitũ.etiã ſi als ſit idoneꝰ a n
a g N theologia detetminant᷑ ille materi ee n e ie eitu:erIa! ccarẽt qͥ admit/⸗
arämäne õõäü iby fideliuz giſteriũ. Quod ſi wrũ eſt peccarẽtqͥ ai nit/
zwen c nis ſacrameniis et alijs ac moꝛi lenuz Silte Sed vurus eſt hic ſermo con⸗
ceſi mogdo ſubiili. et quaſi ppter quid. eo tñ mo terent tales. Sed durus et ic lermo con/
Ndetſit, 51 ologia aſlignari poteſt ppter demnare totet tantos. Se certe cern eſit
ürlunant in iure aũt canonico mõ groſſo poſi nõ eſſe abſiq; graui peccato qͥ a nigunt aa
quid. in iure aũt canonico mõ groſſo ⁊ po hbuiuſmodi indoctòs et ineptos. DOñ pᷣmit
tegen u ſolñ quig. do quia illa de/ huiuſmodi indoctos et inep os. Hnprut
Inſäüin nain nunnd et lolu quia. (Secundo liter ppter titur vigoꝛoſum examẽ ꝑ lectionẽ aliq
n Maſgll terxminant᷑ a theologo pꝛincipaliter pꝛin et diſputationem in qua ad argumenta ha
lgin wntatis neemanan dauon pein er dr wncete eegane al gr⸗ guuſuntie
ſinienn Abpaliter ppter actionc et quel collegio haler ꝑ ſcedulas appsobari velre
wepſmnigtie renniũ ſolutionẽ Cercio quia a teolog) collegio haler p ſcedulas ay . Erp ram
eim Peindinn determinat pꝛincipaliter de culiu dei et de pꝛobari ᷣm maio lariũ ſtudu daf ſibi i? “
Se rp. ntegritate fidei vniug Pellarie ecãcellariũ ſtudij dat᷑ ſibi ni?ꝰ
enthres emin, his que ſpectant ad integritatẽ fidei vnius cellari ſeu vicecaceil ñ vel in thologia
tn full ſol ai& errrriſe centia recipiẽdi doctoꝛatũ ve in theologia
GOmunntate enn dera canoniſtis magis de miniſtroꝝꝑ oꝛdine centia lphiloſopia vel medicina ⁊ po
Er iudail et eccleſiaſticoꝝ negociox ſpectanniũ ad ta vel in iure vel philoſop zdi in ſtuds vi⸗
Xludaallen HS ſtas catledrã tenendi.legẽdi in udijs di
lbistg on lem cultum. ¶Quarto quia a theologia de 1e andi publifeei ndi gloſandi ⁊
A. ſputandi publice interpꝛetan 1Slolianen E
Hianerteniſt terminant (anones qualiter pijs opitulen hmõi. Deinde ipſe woctoꝛãdus poſt ali
umdtzeis tur etiã defendant᷑ cõtra npas. nnre ala nonẽ ꝑ eñ factũ ad cõmendationeʒ
ralagels⸗ ij ani cõ quẽ ſermonẽ ꝑ eñ factũ ad cõmendatione
End nnfiantikg canonico quo opitulet pijs ⁊ deſendani cõ quẽ ſermonẽꝝ b vno ꝓmotoꝛũ ſuo
M ia ic⸗ 1 . de/ illius facultatis petit ab vno ꝓmotoꝛũi 5
ermirtatz Pre teret in ſoꝛo cõ rum quẽ nomiat ibi exiſtente anmn unne
13 onite terminant mag) vniuorſali⸗ oeden n i8. Et ille ſurgens poſt men
ientie uſa inter deum et ho / gnia octoꝛatus. Et ille ſurgens pol 2
nimonlt ſeier tie in auo agirtanſa inter wemet danonẽiillius ſcientie in q delet woctoꝛari
H iſtis vᷣo mag? ꝑticulariter ap da lone inus ſientie in at ſibi inſignia
nanmenſi Plicsoaqpnn laria negocia in foꝛo ex cõmendanonẽ woctoꝛ andi dat ſibi inſignia
züt ſinritnas plicado ad particularia negocia in foꝛo erę idelicet pꝛimo libꝛũ clauſum vt haleat in
terioꝛii quo agit᷑ cauſa inter lvymi videlicet p .) e eeI etEr IIn
rts NSSerioiiudlicij. in quo agit cauſa inter mẽte clauſam ⁊ habituatã illã ſcientiã. ⁊ te
umttbunſann nẽ et ominẽ/Et quia ſermones vniuerſa⸗ Nentc ſam indisnis et q̊ ad ea que nõ ex
H les in materia moꝛali paruʒ ſunt vtiles.vt neat clauſam indignis. dat ſibi libꝛuʒ
nimämund dicit.i. ethi ideo puto ꝙ ꝓuida oꝛdinatio pedit manifeſtare. Secundo dat ſi 1 3
iin hdt lecturã libꝛi ſententiax teneret legere libeũ da der ſi anulür min mnũ aureole ſeu
ukuſtiilin ctetoꝛi quatenus magis tritus ⁊ exptus tiam. uarto biretum in ſignũ aureol
Suncdhjeſtmmemg anumerert in his que ſunt necenaria ad cõ⸗ pꝛemij. Quinto oſculum pacis.
urſlin ſulendi ſaluti animax. pec ille. Er qub eli Queritur etiam H. iii. HDð
lgeii * ci poteſt reſponſio ꝙ non tenet de neceſſita⸗ quid ſit magis expediens an inſiſtere ſcien⸗
eeng unſannin te. ſed ve cõgruitate. Eſt em ſciẽtia canoni/ quid ſit magis expediens nnutere icien⸗
und A nimt e cobtuitate. logica. Sed cõtem/ tie tologie.puta wcendo vel legẽdo aljs
menn ca quedã pꝛ actica teologica. Heacotem; ne feolos faluti animax. Ad qõ reſpon⸗
riſnnontin planio dei ad quã oꝛdinat᷑ teologia tanq; aut intẽdere ſaluti animap. Ad ti. ij. g hec
ones iin lill d finẽ. acqͥri nec poteſt vere et vnliter niſi dit Chomas in qpᷣlilet.i.q.vij. arti. „ eE
nae ran Her bamaeget ire ſere et vrſtter iſi cit id inuiteʒ cõparari poſunt vupiiciter.
mnmun per charitatẽ et virtuoſe ons 7 nerratio omo ie e Air o mõ in aliquo caſu
SEmMunn nem mandatoꝝ q̃ ꝑtinent a pꝛacticã. Si⸗ Pno me — n n er dn
nnrurol rais eſeun ennesbinden Kerrums den er neeralocge
Nmpemn ihen . nas. que plurib- erroꝛibo admi xte ſunt.ita magʒexpediẽs inſi mre ni u. puta ſacra/
õ et ius canonicũ nõ reſpuit terreni impij le⸗ mnraere ſalatintiemar wiaf Pure cõfeſſi
ges. queminns erroꝛis habent ᷓ ſciẽtie ſe/ menta mniſtrads Ulahnocd qð ꝓbat pꝑ erk
s AKuläres Dndeſeur magsſtrandiusin n le Phantedinmo anntd Kellce Kaaidi
NRAE logia debet pꝛius ſcire ſciẽtias humanas vt plũ. Nã in echi⸗ et dr areotrerto⸗ 5 altqs
Cim, Dinnd, clarus et ſibulius poſſit intelligere ſarram ſponit Jeckncis.erd uit m qð ei ab alo
ni in ſenptura: ſte multomagis elet ſeire ſaneto manualis echneS gengin marg H
antun in⸗ rum canones. vt melius et fructuoſius po/ diſponit. Vñ in echfici ißcio

1 es. vt mehn Oil n mercede conducit qui de edificio diſfwonu
mn mani i ſit cõ ulere ſaluti animax. 70ta eliaz ꝙ ri mercede conducit qu „ .

in ſue dlie D— A Arern 2ðð
1iien veee= —
. . 5 Wes u hr- f.. 6 Rernsmnn.
9 *
, ℳ *
aX *
* .
1
„ %
6 .
14
„ . .
* „Nb—
⁹

de elec,. c.cum in cunciis. Secus
ratura.quis ſi non habet cõpetentem poteſt
Queriuur inſuper Lliiii.

qque ſit dignioꝛ ſcia medicina vel ſctentia iu

Guis nihil ot eur manibus q manuales
Su nieen wolanr ligna et inerdunt lapi⸗
des. In ediſicio autẽ ſpũali ſunt quaſima/

nuales operarij particulariter inſiſtunt cu
re animar. puta ſacta mimſtrãdo vel aliqd

lmõi pticulariter agẽdo. Sed qſi pꝛincipa
les artifices ſunt epiſcopi à impꝑant vdiſpo
nunt qualiter pᷣdicti ofnciũ ſuum exeqòͥ debe
ant. ꝓpter qð epᷣi.i.ſuꝑintendentes dicun
tur. Et ſimiliter theologie woetoꝛes ſunt q⸗
ſi pꝛincipales artifices ͥ inquirunt ⁊ wocẽt
qliter alij debent ſalutem animarũ ꝓcurare
Simpliciter ergo melius eſt weere ſacram
ſcripturã ⁊ magis meritoꝛiũ.ſi bona intẽtio
ne agat᷑.qᷓ; impendere ꝑticularẽ curaʒ ſaluti
hmõi vl ulius. Onde et aplus de ſe dicit.i.

Cox.i.Nõ miſit me dñs haptizare ſed euã

geliʒare. q;uis baptizare ſit opus maxime

conferens ſaluti aniaꝑ. Et.ij. Thi. ij. ait axo

ſtolus. Cõmenda loc fidelibus qui idonei

ſunt et alios vocere. Apſa em̃ ratio dictat.

ꝙ melius eſt erudire de ꝑtinennbo ad ſalu⸗

teim. qui in ſe et in alijs poſſint pꝛoficere.
ſimplices qui in ſe im poſſunt ꝓficere/E

cundo ſᷣm ſcðᷣam cõſiderationẽ.i.in anquo

caſu neceſſitate imminente. debent epiet o
ctoꝛes intermiſſo ꝓpꝛio officio particulari

ter intẽdere ſaluti animaꝝ. Debent ergo re

ctoꝛes eccleſiaꝝ nõ ſolũ habere ↄpetentẽ ſci
entiam literarum ſed etiã tꝑaliũ negocioꝝ
ſolertiã. vt eoꝝ cautela eccleſie ſeruent᷑ in⸗
demnes. diſ.xxxix.ꝑ totum. Et licet quis ꝓ
pter hoꝝ ſimplicitate repellat ab obnnendo
bñſicio.non iñ deijcit᷑ ab obtento. ſed datur
ei coadiutoꝛ. vt. vij. l. i. quia frater. extra
.Secus aũt in lite⸗

ns. Ad quod reſpõdet Auguſtin de ancv.
vbi ſupra. Dns ſciennã ene dignioꝛeʒ alla

conungit triplictier.
Pꝛimo ex parte rei conſiderate.

Secundo ex parte mocdh cõſideranſdi.
Cercio ex ꝑte finis ad quẽ oꝛdinatur.

Et pꝛimo mõ. ſ.er parte rei conſiderate
methapliſica eſt digmoꝛ omni alia. cũ erꝰ

ſubiectum ſit ens inqtum ens. Exparte ve
ro modi conſiderandi. mathematica eſt di
gmoꝛ naturali philoſophia. eum modo ab

ſtractioꝛi conſideret. Ex parte vo finis ar⸗

.

chitectomanice dignioꝛes ſunt ſubſeruien⸗/
ubus ſicut militar? eſt digmoꝛ frenefactiua
Sadeiis medicine vider dignioꝛ aiis icij qd er officio ſuo tener ſacere exquo ei oui

magiſtri ſcolarũ poſſint ſcolarib. coſlectam.
imponere vel engere. vt ꝓ feſto celebꝛando

entijs pꝛacticꝭ. cum ſit de coꝛppꝛe ſano egto
omniũ actuũ humanopr. Ex parte vo finig
digniqꝛ videt᷑ ſcia legalis vel mulitaris. cuᷣ
oꝛdinef ad cõſeruationẽ boni publici.qp pᷣ

fert᷑ cuiunibet ꝑtieularis ꝑſone. Sed expaæ

te modi conſiderandi vel in certitudine tra
dendi vident ſe habere ſicut excedẽtis ⁊ ex
ceſſa. quia ſicut regula mediqnalis varian
da eſt ex varietate ↄplexionũ.ſic regula iu

riſperitoꝝ varianda eſt ex varietate cõdino

num populi. vt dieit Aug'. d lilero arbitrio
KEũñ gͤſciẽtia medicine et iuris ſe habeant ſi⸗
cut excedentia et exceſſa.et vtraq; a doo ſit

Ham de medicina ſcripiũ eſt Ecci.xxxviij.
Altiſſimus de terra creauit meclelne. 2 s

pꝛudẽs nõ abhoꝛebit eam. E t de iure ſeu le

gibus dicit᷑ Pꝛouer. viij.ꝑ diuinaʒ ſapien⸗
nam. ꝑ me legñ cõditoꝛes iuſta decernuntr,

et vtraq; eſt ſatis neceſſaria vibus.gedi

cina ad ſanationẽ coꝛpoꝛñ Aura ad pacifi⸗
cũ lominũ victum vt dr di.iiij.c. facte ſuni

leges. ⁊ vtriuſq; pitus multum abiviboſp

noꝛef. Oñ dr Ecci.xxx viij.de medico. dij/
ſciplina.i. woctrina expimentũñ eius ꝑeam

exaltabit caput illius.et in cõſpeciu magna

troxꝝ collaudabit᷑. E de iure quo exercet iu⸗

ſticia halef Sapie. viij. Her hac halrbo cla
ritatẽ ad turbas.ſ.inſticiã leg? ſeruatã et ho
noꝛeʒz apud ſenioꝛes.ideo debentiuriſperini

⁊ medici ſeruare illud apoſtoli. Honoꝛe in/

uicem pᷣueniẽtes Roma.xij et nõ alter alte

rũ contẽnere veridere. Juriſpiti appelli/

tes medicos obſtetrices.et medici iuriſperi

tos nuncupãtes. boues ⁊ aſinos tanq; groſ

ſam ſctennam eopreputares. Scig aſ tiuſ

nulili dubiũ ſcientiã canonũ dignioꝛẽ ⁊ vti
lioꝛem eſſe ſcia iuris ciuilis. Ondeetimp

ratoꝛ dicit. ꝙ ſacre leges nõ dedignant᷑ ſe,

ſacros canones quod etiã firmat Gꝛatig.
oi.x. pꝑ totum. oſtendẽs ꝙ vbi leges ſint cõ

trarie ſacris canonib nullius ſunt momẽti

ius canonicum pꝛincipalius reſpicit et dixi

git ſpnalia. Jus aũt ciuile tpalis reſpicit et

Dueritur Vtrum J. V.

4 inn .

Enmmte

„7 P

vel nõ celebꝛãdo pecumam erigẽt. Rñdeo
ſᷣm Hoſtiẽ.Si magiſtro ẽ annexũ ſufficies

bfñ̃ficiũ. vi pᷣbenda aliqua vel ſus iciẽs ſala⸗

cõmitteret.quia venderet obſequiũ ſpũale

à ·„
. . *
° . „

.

imt
nlati
lelenensl
glorbasg
haſtenien
eeniace⸗
ſoemeng
leatpangen

io e
Plaſolnat.

pathinos
amſoieis
ſuntlinne
eſtetokn
conchnen
Alagni
ultll,
Salunhn⸗
ſolennr⸗
Menäinar

üiceidt

ftonri Deni
ſrſeeetole
Pcontxs
Ube
robon
Carmſcren
Nlnnechehir
ſceaühte
Cheneh
Mropee
lſl pnm:
Aſoirunee
rtengi
Slo pcäfn
uheet in⸗
Uatoneſri⸗
ſihecommt
oonekeli
ffuenniſglan

nmſeriiſten

fifnoneie
Aureffeſtn
Gietno
fhlſdaraſ

N

=
S=

=

fintcen
del netin
Ullſtlnery

eneemoid

ehiotſen

daen e.

eneglinie

maramtnidn
ebitenn Linn
rnignn
umdidi.lczt
Sunsmulum de,
ümidn
nrienneriez
1s Aintöͤſ,
sdiege
e ürinl
1üainuen
midrrichtkiifini
Keiliidwe
irs emisfiin
1nden Pidinn
armiezalntinn
glrrst ainneni
vrneputäes Ji
Arin roniit
nnäcanoni diunn
iunsculis Dun
aekkretiuien
s grodeni mnin
oRendis intnl
Woninni

sieni .

ei ad cõpetentẽ vict poteſt accipe collectã
ꝓꝙ laboꝛibus. ar. xij. q.ij. charltate. Et videt

Et ſubdit Bar. bꝛirien: Ego credo qͥcquid

xtra ᷣ ſymo.e,nemo.i.qłiij.vendẽtes
oteſt. iq.ij.ſicut eᷣm. Si vo nõ ſit annexũ
le beneneiũ vel ſalariũ aut ſi non ſufficiat

Poſtien. innuere. ꝙ nõ ſolũ ab extraneis.
led etiã a clericis eccleſie pomt exigere.non
m debet exigere a paupere. cũ ipſe potius de⸗
lbeat paupertati ſubuenirxe. Sed et talis exa
ctio ᷣm Binl.nõ debet eſſe coactoꝛia.vt ꝙ
miſi ſoluãt. expellat eos de ſcolis. aut ꝙ acci
piat libꝛos vel res eoꝛum. ſed potius inopi⸗
am ſuã eis exponẽdo. DHec oĩa intelligenda
ſunt ſi magiſter eſt ſummciẽs/ ſi inſufficiẽs
eſt et omiciũ wcendi aſumit non eſt ei ꝓui
dendumex cæœbito.ſed culꝑ ſue imputet. ff,
ad.l.aquiliã idem iuris. Si vo ſufficiens ẽ
et nõ halvet ꝓuiſionẽ.etiã ſi diues eſt poteſt
a dimtibo ncite accipe.qꝛ non tener᷑ eis gra
tis ſeruire. Satis ↄcoꝛ. Inno. Ray. 1 guil.
Iſtam etiã materiã diffuſe tractat glo. ſuꝑ

. & qbuſdã diſ. xxxvij. poſt multa. ar. pꝛ0

et contra. Demũ concludit Ro. ꝙ tũc ina⸗
giſter faciet collectã. cũ ei ſua plenſſime nõ
ſufficiunt. vt. x. q.iij.pꝛiſcis.et.xij.q.ij epᷣus

ditcat Voh. ꝙ magiſter facere collectã poteſt

viſitat eccleſiã vel cõſecrat. recipit ꝓcura/
tionẽ etiã ſi abundet.vt de cen.c.cumapl
2⁊.i(.ſopite.HNec hoc eſt vedere ſcientiã.que
vendi nõ poteſt cñ ſit res ſpũalis.ſed ꝓ labo

re ſuo ꝓmittit᷑ ſibi pᷣmiumſeu ſalariũ.hoc ẽ

exigere ſtipendiũ ꝓ patrocinio ſuo. et iuriſ
cõſulto ꝓ cõſilio ſuo.vt dicit Augꝰ. xi.q.iij.
non hcet. Et pᷣdicatoꝛ nõ dicit᷑ vendere p/
dicationẽ ſuã. ⁊ tñ petere põt ſuſtentationẽ
ſuã. Hec omnia intelligẽda ſunt. cum magi
ſtro non eſt aliter puiſum dependa. vel de

ſuſshcienti ſalario ꝓ laboꝛe ſuo. Nam ſi ꝓui
ſum enlet ſuficienter. tunc erigẽdo reputa

ret᷑ ſimomacũ et hoc cõiter tenet/IFtemno
ta ꝙ ſi mgr̃ feſtum alicuiſancti.quod de ſe
colendũ eſt.nõ vult concedere ad celebꝛan
duni niſi data ſibi pęcuma. ſᷣm Ray. ſimoni
Am cõmttit. qꝛ vendit qð ſpuale eſtad qð
tenet᷑et eodẽ mõ ſi feſtum nõcolendũ ipſe
vult feſtare.nec vult legere niſi data ſibi pe
cunia. vt.i.q lij. vendentes. HH
De licentia docen. .. Vi.
di vtrum poſſit aliquid exigi pꝛo ea vel ſol⸗
unilaut etiam ꝓ licentia eundi ad ſtudium.
aut etiã ꝓ ſubſtituendo alium in locum ſui

6 ı
„* . „ *ι
6 . .
–— 4

ſeg tñ ſponte oblata recipe

ctionẽa
iſta licentia generali ſeu coctoꝛationelicet
exigere ⁊ nõ ꝓ pꝛima.quia iſta nõ oꝛdinat᷑

.
—

in wcendo. Et videt᷑ ꝙ nõ. Nã lvc expꝛeſ
ſe dicit nitulus de nagiſtris.et.c.i.hoc expᷣne
Philet. ne ꝓ licentia wocendi aliqͥd exigaf.
qmmo in. c.ꝓhibeas eo. ti. mandat ſolutuʒ
ꝓ tali hcenna vebere reſtitin et pmiſum re
nitti. Quãuis em in hoc nõ cõmittar᷑ ſimo⸗
nia. Auia nõ vendit᷑ ſpuale. vel ſpnali anne,z
xum.ibi tñ eſt viciũ ↄcumionis.(¶ Circa hu
lius materie declaranonẽe diſtinguendũ vi⸗
det᷑ de licentia vocẽdi. quia dupliciter ſumi
tur. Ono mõ in ſpeciah ꝓ ipſa actualitate
cocendi.puta cũ cõducit᷑ quis ab aliq̃ vni⸗
uerſitate ad legendum in aliq̃ facultate. vel
ad loc bũniciũ ſeu pᷣbendã recipit vel ex ſe. iñ
ante inclvationẽ lecture opoꝛtet acciꝑe licẽ
tiam a rectoꝛe illus vniuerſitatis. vel can
cellario vel alijs ex ſtatuto.vel cõſuetidine
loci. Et ꝓ tali licẽtia ꝓhiber alqͥd exigi vel
recipi.Et de loc videt᷑ inteliſigendũ qð dici

tur eo. ti. c.i. videlicet ꝓ licẽtia wocendi nul
lus pcium exigat.vel ſub obtentu alicuiꝰcõ

ſuetudinis ab eis q́ͥ ccent aliquid querat.
nec docere quenqᷓ; qui ſit idoneus petita li

centia interdicat ⁊ taliter exactum mandat

reſtitui in.c.ſe.eo.ti.Et ad hvc facit qð no

tat YJo. an. ſup.c.quanto.vbi dicit ꝙ illud

fuit imperratum.ſ.ꝙ nõ exigat᷑ aliqͥd a cẽ
uſte llectã poteit te cõtra cancellarin parienſem.qui a quoli
ꝓcurari ſibi. etiã ſi abundet.quia ⁊ epᷣus cũ

bet ocente vnam marcham exigebat Din.
Alio mõ põt intelligi licentia vocendi ipia
dignitas magiſterij.qua datr facultas alicui
in generali vt pomit legere publice interpᷣta
ri et gloſare.Et loc ſit in cto ratione ali⸗
cuius in aliqua facultate. Et ꝓ tali licentia
cocẽdi alid acciꝑe vel exigere nõ videt᷑ ꝓ⸗

hibitũ qꝛ ꝑ dictũ.c.cũ coniuetudo. que eſt

optima legũ interpꝛes. vbiq; habeat ↄtran
um. Nam in wctoꝛatione alicuius qͥ eſt cãẽ
cellarius exigit et recipit octo florenos vel

plures.et examinatoꝛes pᷣſentes duos flo⸗

renos nec aliter woctoꝛarer᷑ niſiilla ſolue⸗
ret.nec adhuc legi repᷣhendentẽ talem exa⸗
twien eſſe rõ diuerſitatis.quia ꝓ

ad actualitateʒ legendi. Oñ ſcia cõicat᷑.ſed
ad quandam digaui tatẽ in cuius collanõe.
ſ.magiſterijet talis licẽtie ppnit᷑ ſpacium tẽ/⸗
woꝛis.ꝓ quo alijs tunc illi nõ ponunt vaca⸗
re et exercitiũ laboꝛis.quia pᷣſentes habent
ſtudere ꝓ arguendo ⁊ qui ↄfert gradum vł

Dare licentiã. habet ſermocinarelet ranone

officij.vt quia cãcellarius põt habere labo⸗
rare ꝓ directione vmuerſitatis ⁊ defenſiõe

Et ſic ſit in ſumpius officij non in modũ p/⸗
. . ——

atſonem ipfius ſcie. et nullus ibi laboꝛ vel
ertionid vel tepus wonit. Si auͦt diſtincno
iſta non placet. ſed ſub licẽtia wocendiintel
ligat et ſpecialis et generalis que dat in /
croꝛatu. tunc opoꝛtʒz dicere. vel iſta. c.illius
ti. eſſe abꝛogata. pꝑ contraria conſuetudine
vbiq; ſeruatã. quam et timoꝛ ani viri ſecuti
ſunt vel ꝙ vbiq; coꝛruptela eſt. et tranſgreſ
ſio illoꝛñ canonũ.qð vurum eſttantã mul⸗
citudinẽ cõdemnare. Mec tñ eo caſu verte⸗
tur turpitudo ex ꝑte ſoluẽtis has quottas
licentianti et examinannibus.quia exq ido
neus eſt ad legendũ redimit veranonẽ ſuã
extra de ſimo. . dilectus. m Boff. 2 Boſt.
Et q̃ intereſt examinationi recipit qſi ꝓ la/
Nota q; car. flo. .F. Vi.
tractans iſtã nrateriam inducit aliquos co
ctoꝛes dicentes illicitam dationẽ talem et
ſimoniacã vł turpe lucrũ qð tamẽ ipſe non
tenet.ſed licitã aſſerit ratione laboꝛis.et al⸗
legat Pe. de ancho. hoc tenentem. 5

ho.h em ¶ Ite no
ta ꝙ ſi pᷣlatus non vult dare licentiã alicui

clerico eũdi ad ſtudiũ miſi data ſibi pecunia

ᷣm aliquos ſimonia eſt Mã ipſa licẽtia ſpi
ri tualis eſt et ſpnñali ↄpetit poteſtati.de ſuno
ma tua nos.ſed ᷣm Inno. nõ eſt ſimonia.
ſed turpe lucrũ.nã induxit ius.qꝛ foꝛte non
habebat ⁊ ↄtradicit ei qð no.eo.ti.c.penul.
bec Yo. an. Die nota ꝙ ſi ille qͥ halet po
teſtatẽ ↄcedendi licennã wcendi.vult lege
re in ꝑiona ꝓpꝛia.non poteſt alteri licennã
xenegare vel eũ impedire.etiã ſi ipſe ſit val⸗
de idoneus ſᷣm Poſti. Et rõ eſt. quia hocẽ
in pᷣiudiciũ auditoꝛũ cũ ſepe qͥs habeat gra⸗
tiam diſcẽdi ab vno et nõ ab alio. Onde ⁊
Quintihanus ait.Scientia coaleſcere ne⸗
quit.niſi ſociata fuerii tradẽtis accipientiſ
qʒ cõcoꝛdia.¶ ¶ Atem cũ querit᷑. vtrũ aliqͥs
obtenta licentia legẽdi velit ahũ ſubſtitue
re ſibi.nunqͥd a ſubſtituto poteſt recipere ex
penſas qꝗᷓs fecit in cõuiuijs et hmõi.Reſpon
det Buil. ꝙ ſi eſt cõſuetudo lociꝙ poſſit ali
um ſubſtituere.tunc ab illo põt reciꝑe expẽ
ſas factas.quaſi loco intereſſe dum t ille
coceat nomine eius.Si aũt totũ ius ſuum
tranſtert in ſubſtitutũ.nõ debet aliquid reci
pere etiã ꝓ intereſe. nec poteſt enam in pꝛi
mo caſu paciſci cum ſubſtituto de certa poꝛ/
tione emolumẽti recipiendi.et multominꝰ

mn ſecundo caſuu.

vel mendicannbo fratribo magiſtraãdis a cle

neis wocenbo vel ſtudenbo in theologia vel

„ v „ *

—

etia alqe ſcientijs quibus emunitatibo gan

de ant. Et pꝛimo qritur. vtrum monachus
rel de oꝛdine mendicantiñ poſſit ⁊ debeat in
magiſtxñ aſſummi. Et videt᷑ ꝙnõ. qꝛ vocem

plangẽetis halet nõ vocẽtis ᷣm Piero.xvi.

q.i.monachus. Sed ↄtra idẽ Hiero. dicit.
OJ ho tpe diſce qð poſtea alios woceas.xvi.
q.i. ſic viue. Ytẽ ſi religioſus idoneus eſtp
ceteris.qꝛ eminẽtis ſcĩe etſanctiſſime vite
nunqͥd nõ eſt melius talẽ in cathedra pone⸗
re qᷓ; minus honeſtũ nõ ita lr̃atum clericũ ſe
cularem. et maxime cũ tales cõiter grat; w
ceant.et ex hoc releuent᷑ eccleſie/ Rñdeta
uarus in li. de plãciu eccleſie.ſi talis ſe inge
rat ſicut cõiter hodie faciunt pᷣdicatoꝛes et
minoꝛes et alij mendicantes.⁊ nedũ hoc in
oꝛdine ꝓcurantes.led ꝑ ſeculares potẽtes
pᷣlatos ⁊ cardinales eccleſie hoc magiſterũ
ꝓcurãtes.repellat᷑ vtindignus et ambino⸗
ſius.i.q.vi.ſic.⁊.viij.q.i.in ſcripturis.Aut
a ſuo ſupioꝛi miitit.et ab illo ad quemꝑn/
net licentiat᷑.Et ſic eſt admittẽdus.vt.xvi.
q.i.moderamine.et.c.ſunt nonnulli.dũ mñ
abſtineant a ſciẽtijs phibitis.de quibiſcien
tijs. ..legiby a phiſica. vt eſt medicing. als h
eis cõceſſum videt᷑.extra de pᷣſump.c.nõne
maxime in tologia. ad quã omnes indi⸗
ſtincte admittendi ſunt. tã ſeculares qꝙ; reli
gioſi. hoc etiã rerit ſalus animaꝝ et publi/⸗
ca vtilitas q̃ pꝛeſferẽda eſt pꝛiuate. Et in
delet obedire monachus abbati et ſimilter
religioſus ſuo ſuꝑioꝛi.niſi eſſetmuliũ ine⸗
ptus ⁊ ignoꝛ ans vᷣm Doſt. Et ſubcdit idem
aluarus. Ego nunq; vidi aut audim in ali⸗
quo oꝛdine iniunctã alicui religioſo talem
obediennã verã ꝑ pꝛelatũ. Nã nõ cũ obedi⸗
diennia.ſed exoꝛta ⁊ ꝓcurata ⁊ frequenter
empta lhcentia currunt qͥdam religion cum
loculis ſuis ꝓmagiſterio et lectoꝛatu.tãta
eſt ambitio quoꝛundã tota die.Ad dictum
Hiero.ſupꝛapoſitũ põt reſwonderi.ꝙ mona
chus inq;tum monachus.i.m illũ ſtatum
pᷣciſe nõ habet wocere. ſed lugere. Sʒ ſi adal
tioꝛẽ ſtatũ vocatus fuerit.vt ad regedũ vel
legendũ.tũe halet etiãẽ wcere. Itez nota
& in.c.ſuꝑ ſxecula.e.ti.ſtatuit᷑.ꝙæ centes
1in theologica facultate. dum in ſcolis dbeu
erint et ſimiliter ſtudentes in txeologig. dũ
in ſcolis ſtuduerint ꝑ annos quinq;. recipi
unt integre ꝓuentus pᷣbendaꝝ et ſuoꝝ bñn
cioꝝ.non obſtãte quacunqꝙ; conſuetudine

vel ſtatuto in cõtrariũ.Et nota ꝙ loquituxr

tm̃ de wc. et ſudengo n trolqin Erlue

intelligendũñ in ſtucio generali non ſpecali
alicuiꝰ ville vel caſtri. ⁊ de licentia p atoꝛũ
iuop. extra de cle:n re c. tue, et, crelatum

.2.₰W6 foſirit r- Qsçotan:
A

6
0
d
°
0
.
. d

Andetal,

.

—

$ 4

Eeiiii

onkget
— uſtit

lttte

Ellin
ſuztn
alieſera
Iſitndien
tgitün
ſpetniiet
etiietetpl

(aelin
ſnlaien
lälees
cioſon

ſehardes
Digcnades

s

Jeincl
plula
Tdütt
ooendt
nonſufiu
Hriamin
cpiſedeni
llennien
is waliß
Unlicenni.
(Ferei

geöicaens
Ctfſiclar
Wil
Wekp
Ginecte
n
Aun
Cfrarisnng
Nroopmagfn
rranſen
Chent qinof
ſͤh,Gdi⸗
tbtnrenon
mmebſgpian
ſanwſſin

ulet hi

atnun
hepennaa

unc onbu
mctiaian anl
opreleri Nin
n1 pcru
urmuntidung
magKerodtm
Orundi unin

nr

Capitulũ

Item epi wſſumt diſpenſare. qui obti

nenmt eccleſias parochiales in ſiſtedo ſtudio

nec ſit diſtictio mag? de teologia q; de alijs

ſcieutijs. mn teneant᷑ ꝓmoueri inſea annũ
mMiſi gad ſubdyaconatũ ad quẽ niſi ſint pmo⸗

n infra dictum tempus ſunt pꝛiuati. Ad ſa

cer dotiũ aũt non tenent᷑ ꝓmoueri vſq; ad
ſeptenniũ.et interim ꝓuideat eccleſie ꝑ vi

CLariũ.et elapſo ſeptẽnio ſi pꝛimo anno nõ

faciet ſe ad ſacerdonũ ꝓmoueri.ipſa eccle/
ſia pꝛiuat᷑.extra d elec.c.cũ ex eo.li.vi.lu

Aire tñ leges in ſcolis vel medicinã.nõ ſolũ

religioſo vt dictũ eſt ſed etiã ⁊ ſacerdonb
ſecularibus ⁊ alijs habenubo eccleſiaſticas
dignitates ꝓhibitũ eſtſub pena excõicatio
nis de qua vide infra in ti. de excõicatione
AVtẽ in.c.ſuꝑ ſpecula.de mgfr̃is dr.ꝙ pᷣlati et

capitula debent aliquos abiles mittere ad

ſtudiũ thologie.qui poſtmodũ valeant ali

os erudire qbus ſi ꝓpꝛij obuentus eccleſie

non ſufficiunt ipſi pꝛelati et capitula neceſ
ſaria miniſtrabunt/t ſᷣm Inno.non ſolũ
epᷣi ſedetiã inſerioꝛes prelati pñt dare talẽ
licentiã eundi ad ſtudiũ ſeu ad ſcolas. O ſi
epᷣs vel alij pᷣlati malicioſe differãt dare ta
lem licentiã. poterit fm Hoſti.peti a ſuꝑio
ri. ¶ AYrẽ religioſus qͥ at cedit ad ſtudia ſine
licentia ſui pᷣlati ⁊ maioꝛis partis capituli
eſt excõicatus.et coctoꝛ qͥ cet tales ſcien
ter in ſcolis.vel qͥ temere dimiſerunt habi⸗
tum religionis.vel religioſos et clericos qͥ/
pus eſt ꝓhibitũ vt dictũ eſt leges vel phiſi⸗
ca. i.medicinã.eſt excõicatus.extra ne cle.

El mo.vt ꝑiculoſa li.vlii.˖.·
De opinionibus C.ir.
contrarijs magiſtrox. Otruʒ auditoꝛes di
uerſoꝝ magiſtroꝝ tenentiũ diuerſas opini
ones excuſent᷑ a peccato ſi opiniones ſuoꝝ
tenent qñ nõ ſunt bone.Reſpondet b.tſv.in

ſcripture non ſunt cõtra fidẽ vel bonos mo
res.abſq; piculo auditoꝛes vtrãq; opinio
nẽ ſequi poſſimnt. Sicut varia fuit opinio in
ter Aug.et Hiero. de obſeruatione legali/
umante diuulgationem euãgelij.⁊ de ſimu
datidna Petri circa illa legalia.et hmõi ha⸗
bet eis air aplus Ro.xiiij. ODnuſquiſq;

ler gg in ſuo ſenſu abundet/An illis vᷣo qᷓptinent

S
e⸗ oe
1

u
e

ℳ! 4

Utonſe

ad fideʒ vel bonos moꝛes nullus excuſatſi
ſequat erroneã opinionẽ mgri alicuiꝰ. In
talibo em̃ ignoꝛantia non excuſet.alio quin
immunes ↄpeccato fuivent qui ſecuti ſunt
opinionẽ Arrij et neſtoꝛij et alioꝝ hereſiar/

—w

charũ. Nec oſſunt excuſationẽ habere per

ſimplicitatẽ ſi in talibus opinioniboopinio

S. 9re— ſier Docer.⸗ ß „ nder

. . „—
*
. » —
.
— 6

ꝙcũ ſint duerſa iura et opiniones.ſcilicet

bis non eſt deſacili pᷣſtandus anenſus.ſʒ po
tius vt dicit TRug.in.iij.de wctrina chꝛiſtia
na.cõ ſulere qͥs delet regulã fidei. quã de ſcri
pturarũ planioꝛibo locis et eccleſie autoꝛi
tate nceꝑit. Qui em anentit opinioni ali⸗
cuuts magiſtri ↄtra manifeſtũ ſcripture te
ſtimoniũ. ſiue cõtra id quod publice tenet᷑
ᷣm eccleſie auctoꝛitatẽ non põt a vicio er
roꝛis excuſari. Concoꝛ. OJonal. Buil.et
Hoſt.Aliqua ſunt qᷓ aliqñ fuerũt in varia
opinione voctoꝝ.anteqᷓ; ꝑ eccleſiã fieret de

nem erroneã ſequanf. In talibus em̃ du/

terminatio. et/p illo tpe potuerunt excuſari

q vnam vel cõtrariã tenebant/Sed poſtq;
leterminatũ eſt ꝑ eccleſiã et firmata altera
earu hereticũ enet contrariũ ſentire. Exem
plũ de pauꝑtate chꝛiſti añ Ao. xxij. erãt va

rie et cõtrarie opiniones. trũ chꝛiſtus cũ

aplis habuerit aliquid in cõmum mobiliuʒ
Sed determinatũ uit ꝑ ipᷣm Yo.xxij.imo ꝑ
eccleſiã ꝙ habuit.vt patet YJoh. xiij. c. . xij
ꝗ.i.habebat dñs loculos et exemplu.ita
ↄtrariũ aſſereret ꝑtinaciter hereticus ha⸗
beret. Non ergo excuſant ſimplices mulier
cule q̃ wcent᷑ et nntriunt᷑ in illo erroꝛe ab
hereticis ſeu fraticellis de opinione.q̃n da⸗
mnationẽ anime incurrant. Et addit Hoſ.

non cõ tra veũ vel bonos moꝛes.humanioꝛ
ſententiaeſt pᷣferenda.ſ.ceterꝭ paribo.ex de

tranſac.c.fi.als ſtandũ eſt ei que melioꝛi in
nitit᷑ rationi.diſ.xx.ꝭS.i.et extra de ferijs.c.ca

pellanus.Adde etiã ꝙ in his q̃ cõcernũt fo
rum cõſcĩe.in dubijs tutioꝛ via eſteligẽda.
extra de ſpon.c.iuuenis.nec tamen defacili

cõtraria opinio condemnanda.

De vicis que repe Hx.

riunt᷑ vltra ↄmunia ſpãliter in wctoꝛibus

10 .4 et ſcolaribo. et de ſuꝑbia interioꝛi ⁊ laſcuna
qolilet. Si diuerſe opiniones dectoꝝ ſacre

et immodeſtia exterioꝛi dictuʒ eſt ſupꝛa in
pꝛimis.5.q̃tuoꝛ. Ponit enã Alluarus in ſi.
e plãctu eccleſie plures alios.¶¶ Et pꝛimo
Auen qꝛ cum ſint indocti ⁊ min ſumcietes
faciũt ſe ꝑ pᷣces ⁊ alia munuſcula pꝓmoueri
in magiſtros.extra de mgr̃is.c.q̃nto. Et cũ
vocant ad examẽ alioꝛũ.admittũt ineptos

etignoꝛãtes ad magiſteriũ ¶ Scðo qꝛ de⸗/
ſpiciunt ſufficiẽtes ſubditos cathedrari ʒe⸗

lo inuidie ducti.et iactãtia pleni alios con⸗
tẽnunt.et eoꝝ dicta irrationabiliter repꝛo⸗
bant ↄtra illud Ambꝛo. Deritatis ea regla
eſt vt nil facias ↄᷣmẽdãdi tui cã quo minoꝛ
alius ſiat. neq; ſiqd boni oꝑis habeas id ad
defoꝛmatione alterius ⁊ vituꝑationẽ exer

ceas. xl. q.iij.ſids. Dinc ⁊ Bꝛeg. ꝓpꝛiũ

R. iij

veſpiciunt ſimplic

—

vctrina arrogantiũ. vt humiliter neſciant

.

cia moꝛũ vitare q; verboꝛñ otra illud Aug.
Diſti. xxxvii o. ¶ Quarto quia cocẽt

inutilia vana et aliqñ falſa. qð piculaſiſſi/

mũ eſt in octrina ſidei et moꝝ.quod pꝛeci

pvpnne ptinet ad ingros in theologia. hi ſunt

ſontes ſine aq et nebule turbinib) agitate.
gubo caligo tenebꝛarũ reſeruat᷑. vt ſcribit
Aiudic.i.c.quos figuratos in balaazʒ aſina.

QAuinto qꝛ ſunt canes muti nõ valẽtes
latrare. vt inuehif ↄtra eos Aſaias.lvi. ca.
Vigentes vicia populon et dñoꝝ ne diſpli
ceant eis. tacent cũ arguere deberent ſalteʒ
ſecreto. quod aliqñ etiam omittũt. qꝛ ſunt

ipfi ſimilib innoluti. ij. q. vij. in grauiby.et

in. iiij. ſen. Dicunt coc. ꝙ peccat moꝛtaliter
legens publice in theologia ſi eſt pꝑmanẽs

in notoꝛio moꝛtali. (Sexto cum retinent

in ſcolis ſuis excõmunicatos. vel nõ rephẽ
dunt ſcolares diſcolos. et turpitudines pu

blice exercẽtes. debent em̃ cũ ſciẽtia moꝛes
impꝛimere. (/ Septimo cũ exauaricia exi/

gunt ſalariati ſufficienter vltra debitum vel
pauꝑ

—

rxelomittũt legere cũ debent.alijs vacantes

in ſoc offendut inqt pfatus aluarus mmagi⸗
ſtri parieñ.et in anglia et in oxonia tã ſecu/
lares qᷓ; religioſi.tã pꝛedicatoꝛes i;̊ mino

res. et ali quoꝝ aliquoꝝ arrogãtia inexpli

cabilis eſt in quoꝝ ſcolis nõ ꝓphete.nõ mo

ꝓſi lex ſancta.nõ chꝛiſtus ſapia patris non

euangeliũ.ſ.nõ coctrina apłoꝝ.nõ ſanctoꝝ

vctoꝛũ audiunt᷑.ſed rebat peᷣus idolatra
et cõmentatoꝛ eiuſdẽ cñ ceteris liberaliũ ar ent in
lis turpitudies aliqñ opant᷑ ſuꝑ qmgrieoꝝ

tium pedagogis.adeo ꝙ in ſcolis theologie
non ſermo ſacer. ſed philoſophia legatur.

imo nec iam textũ ſententiaxr legunt wcto
res in ſcolis et baccalarij.ſed ad qſtiones ꝓ

perant curioſas vt ad literã non appareãt.

nonne exiſtant cõtra canonẽ. xxxvij. diſc
vonnemewrei Piero, A, eade. 5)

ne vobis vider in vanitatẽ ſenſus ⁊ obſcu
ritatem mentis ingredi qui dieb ac nocti⸗
bus in dialetica arte toꝛquet ⁊c.
ppoſtolus coctoꝛ ſeraphicꝰ ad Col.ij. ait. Di
ete ne quis vos decipiat p philoſophiã ⁊

inanẽ fallaciam m traditionẽ hominũ ᷣm

elementa mũdi et nõ ᷣm chꝛiſtuz. De iſtis

es qui magis noꝛunt vi⸗/

eſt ſimplices arguunt. ij. q. vij. ſecuti ſunt

aupes vocere nolunt niſi cñ pecunia. vt ꝓ
feſtiuãdo vel nõ feſtiuãdo pecuniã volunt mgfis.J
mell'eſſet neſcire q; ſcire. diſt. xx viij. ;ᷓuis
xel minus diligeter faciũt.¶ Octauo cñ co
nant dicere ſubtilia non vtilia vt videant
ab lomibo et vocentf rabbi qð pᷣcipue in ma
giſtris tleologie repᷣhenſibile eſt. Et pᷣcipue

parẽtibo circa cle
ginc 71 a)9

magiſtris quoꝝ totum ſtudium eſt legere e
diſputare ⁊ cõmẽta curioſa facere. de peni⸗
tentia nõ curgre. carnaliter pinfre 7 hono/
res aphetere oquit Bꝛego. diſt. rlix. hine

1
etem̃ dicens. Lippuscuius eſt qdẽ ingeniũ

ad cognitionẽ veritatis emicat.ſed tñ hunc

carnalia opa obſcurant q̃ quideʒ lippus re

pꝛobat᷑ a deo in miniſterio ſuo in veteri te⸗

ſtamento.

De viciis ſcolariũ ..exri.
ponit aluarꝰ hec inter alia in eis repiri. Pꝛii
mo quideʒ quia aliqñ volunt eẽ ſupꝛa ma

giſtros ſuos impugnãtes eoꝝ dicta. c qua
dã ꝓteruia magiſq; er rõne.cũ tñ dicat Lu.
vi. Mon ẽ diſcipulꝰſupᷣ mgr̃m.vi.q.i.ſacer

dotes ¶/ Scõo. qꝛ volunt fieri magiſtri q́

diſcipuli legitimi non fuerũt.xxxvij.di. xela

tum./Tercio vadunt ad ſcolaset diſcere
negligunt velↄtẽénunt nec ſtudio vacant⸗
talis magis membꝛum diaboli qᷓᷓ chꝛiſti eſt
di. xxxix.nullus.&t tales qͥ vadunt adſtudi
um et nõ ſtudent non vident᷑ cum tuta cõ/
ſcia gaudere pꝛiuilegio fructuũ bñficioꝝ in
ſtudio.extra de mgtr̃is.c.i.Et ſi recipiũttenẽ
tur ad reſtitutionẽ.q? fraudulẽeter eos reci
piunt. quod ſatꝭ apparet ex eo qð vrc.ſ.x
fis.¶¶ Quarto. qꝛ frequẽter diſcũtea q
vtſcĩias ꝓhibitas. ⁊ amatoꝛia v̈ba ⁊ ſupſti
tiões. ¶ Quinto qꝛ in obſcuris ad ſeipſos
recurrũt dimiſa ſcriptura vel canonica ſci

entia quã neſciũt/⁊ ideo mgfi erroꝛis fiunt

Eruleſcent em̃ ab alus inquirere quodp ſe
neſciũñt q̈ eſt ſtultũ. di. xxij. e cõſtãinopoli
tano. ¶ Sexto defraudaãt mgros ſalarijs de

bitis cũ ſoluere valeãt. Dñ ad reſtitunonẽ

tenent᷑.qꝛ eccleſiaſticis vtilitanbo deſeruiẽ/
tẽ eccleſiaſtica opoꝛtet remuneratione gau

dere. ait Bꝛego. xij: q:ij. Seveind. quia
hñt in ſe malas turpes ſocietates.aſſociã

tes. alter altex ad mala. Et cũ iacent in ſco

Alen t ꝓuidere ⁊ obuiare n pñt vt wieei
ẽſupꝛa.diſ.lxxxiij.erroꝛ. Octauo qꝛ ſunt
inobediẽtes mgfis i vniuerii
et trãſgrediuntf aliqñ ſtatuta q iur?ct ſoru/
re ⁊ aliqñ cõtendũtet reſiſtũt eis.qͥ ⁊ veræ
ribus virgaꝝ ſubijciẽdi ſunt. ꝗ modus coer
tionis er a iigtis artiũ liberaliuz et ab ipſis
ricos exhibet. exeplu dera⸗
pto in archiepᷣm ¶ Mono inf ſtiuitatibus
nõ vadũt ad ecclſias ad audi ndũu diuina
officia 1 pdicationes.et ꝑmarime miſſaz in
tegram ad quã oẽs chꝛiſtiani tenent. de cõ

ſe. diſ. i. miſſas.ſed diſcurrũt ꝑ ciuitatem cu

——
6

(ldre
(pe

MVnhlt

cleeccen
l frn
Göbibliosit

Moresc

ſicfnſes
fgleci
Gſnaaie
Weonlpe
fſophnr
dſn

i
An
ſus i
ente

=

eclleſca
chbet,
nragf⸗

mnoe

ſoſyms
ſeßi
Moe
oiigid
henie

ſtti;

Ahaid

euitſorenn

esphloc
teligiche
ſo el vſae
ſpne, wlſcf

eDalan

chnöpe⸗

illerſin

fhöfthe

ſeleſh

„
opftaitif Reimum
HZ — . DU atirnfenſes nni aanin
””ůs lenienſes qui adni
Mä blis. pel Biindvacabaet mit vr alians nonn mipfrer
tad lectiones in ſco ad ec aliud vacabant wij. /Quinto in in
4 . lenrraſeunaluanſgle e Rei audliren: Acnu ruiſ.- in phiaen
Rdn ſain nt recollectas in ina. ſed ad v bus facultatib ſtude⸗ zia mö in iure uqe
lte ſori bunt recolle ob diuina. illud de bus facult 1õ in tlxologia mõ in i hai. lij.
ngſſn ſ ſias vadũt non ob dũ.ↄtva illu . dicina.mõ in inntß illud. i. Th
lre N dleſias va lfabulandũ.ↄt Deci/ me teing. ficiunt. ᷣmi itatis ſciaʒ ꝑ
nainin duim minieres. vel fah u. li. vi. cq et in nullo ꝓficiunt d veritatis ſcia⸗
duim minier decet wmũ. l. vi tes 7 et in mn tnunq; ad vritan endan
enen eñmu. eccleſiax. c. decet tpartialitates: ſeß diſcẽtes. et nun moꝛie cõmen
Ndt eñmu. ecc ſimultates et rando ſeinꝑ Sexto nil memo quaſi ſine
declieſitini mo qꝛ faciunt im ꝛẽ vel ꝓcurar ementes/Sexto nilm entes et qu
ls mo qꝛ taaunt ſi do rectoꝛẽ vel, larium ue ia curſim lege ſua memo
mnsmncmſtin coõbiblias in eligẽ 6ſm vnlitatẽ ſcolarium tes. ſed omnia fidentes de ſu
dg cobilias in el qn ad bec mune, tes. ſed on lita confidentes illud Tu.
nzcitne ctoꝛes cõduci.nõ aliqñ ad hec m intellectu.ve e. tis cõtra ſ. Di
mig.. tiõdes. . ſuis ma l l tẽt in ſcript .. rba hec. ſ. D
niſknſnn ſẽd ſ̃m ſuas affecti emulãtes ꝓ lijs ria. vt ni note bat omnia verba! ſtea
AEaéNIInd obſequijs ſcolares ab alij ij. Oaria cõſeruab oꝛde ſuo vt wo
rib allecti ⁊ c btrabẽtes ſcola cedere. i,8 lio conferens in c ipture cöõmenda
ſechors . giſtrz. 2 aliqñ ſu s ad ſuos accee cta de filio co er.qſeripture cũ poſ
ſcc giſtr'. ſuadente 4 õ iſti tene liſtis narrare * do ab alijs c
ctoꝛibo. et ꝑ ſcolarũ Et quõ i arte euange o nõ audiendo a rogando
18.. 7. ber te ſco . nda par eptimo no auch nec interrog 6
milinang, nõ ꝓpter vtilita habes in ſecunda . ſed rent öferẽdo cũ alijs nec interr ſapiẽs
e rif nẽ ha ſci curati. ſe cõferẽdo cñ alt Audiẽs ſapiẽs
Uign olnndn ant ad ſatiſfactio ſi ſunt clerici cu ſs ſint nec tra illud ꝓpuer. i. tus eſt in
n ti.ij. neio sumiteärin quas di amentcenne chꝛi in ooninketronan
Sertöne ii ciñ vadũt ad bonos ⁊ ſufficiẽtes. deelecr. ſapien ctoꝝ audientẽ ille is applicãdo
nſi; ninnd ſuis nenmos aniar exertentertra de eiecr. mechd we u. ij / kagede-ia vranaomct
1 cura an diũt le e temi galie; lligéda. ita vt alr it de
onſtentum cumex eo li. v legales ⁊ hmõi enbovel mentẽa⸗ illud & ci. i a ſwelneſtcg
gee . 1 taꝝ vt abẽt a parẽt 1 56 tat cotra 1 — ono debitũ fu . tez
duntadſcohhsen ru ꝓhibi Eſas quas l . iuſjs der ſe Wono oꝛẽ dei. ſalu
eſas qads! bernis cõuiujs cogita en⸗ puta lvnoꝛẽ dei. ſ.
nuntnerſtncſone Limo en ſune expendũt in ta rui reuer us 15 p̃ᷣſtitue do. puta Iſaltem ex lucro
fä is ſuis expe tatib- ſic vac . ſibi nõ pᷣ itnend ſui. xel ſalter duo
dum dalblicht⸗ eccleſis ſupfluitatibo. étia 1 pecunia ſi rimi edificationeʒ ſ gendum veladuo
Znadn get alijs ſup fluit conſaẽtia pecunis Primiedincan ad legendr liã ſuſtẽtet
itmiesq ain ſicfigen ſine ſcia. conſciẽt HNõ hie ali cöõductus ad leg familiã ſuſte
enft s “M nos. ne! illud Diero. ile ẽ. ſuo tpali codt vñ ſe 7 bonũ qð
unmnentun tunt a s põt inuehi illud! laudabileẽ. ſ lmedicans.vñ ando bonũ
nigt ee HiI iſſe ije ſtu cans ve 4 et opandol n
enkenſomiti ololgmis ſeinenec hñ nsvel tononie ſin c9 ecimo nõ greuoo er⸗ gco. iiij. Scie
nihtitiſnai roſoly ꝛia. ſic nõ pari ef.¶ Decimo / noſcit. ꝓpter qõt i en ili.
Ptiſudtins ets llin ilirerlaude meret unt de ſtu nitond et nõ faciẽti peim eſt M
ſmanfi duiſſe. bita cõtrahut et ter q excõ ti nis. vi. do d ſen catoꝝ ⁊ ꝓci
nneginmiii nio drien⸗ nõ ſaluis. Pp inõpnt de 6 Pa re Larn aduorawog zincur-
e d dio Rlieſi s nõ curãt.ſed abſolu Exi agirnlui. e xereltio aduoe
miimel 4 ann erammn li⸗te rii. ruer dinereti qualitate eoꝝ.
tKnsne rogeilr. P. Hiſian NAre rM
nn WaCYu M diũ VBmlertus in e imo cũ quis / ZA editatẽ tuã.⁊ po
intun ng eirca lectiu⸗ orire ſe itin E aneoprano⸗ gnigen⸗ lerecitat⸗ rerre Bs.
iaign le beati Aug. 5 ninbili⸗ AYNoti 6tuaʒ terminos Eꝓp
in . ꝛele ſacras ſeſſionẽ ſitionẽ ꝓp⸗
i mi r 1 ſcire incõp ſcripturas ſa 81 2 pm expo ſwotentis
umiN H querit ſci hicas necꝑ ſcriptu io trinita uif hic ꝓplxta is omnipotenti
zndirnrioel nes philoſophicas ne myſterio trinita i. oquif hic Patris ommpoten 8
nes phil ſſunt vt dem pdeſtina/ Toqutk n pſona patri ad filiuz eiu
1. Eiadm H clare po iſtie. vel de pdeſti 9 literaleʒ i is iudicis ꝗ d
ſatesme ir vel de ſacko euc lioꝝ cõtra illud o. eterni et vniu tus eſt intum h latoꝛ
iatis, tts lſcia ſui vel alioꝝ iẽtie et ſcientie incarnatũ. qui factus em et poſtulatoꝛ
eten tione. vel ſcia! iuitiaꝑ ſapiẽtie et ius 6 incarnatũ. iduocat? em̃ ulare. vñ
prlelſn o altitudo diuitiax ſap- dicia eius 2c ine tus noſter. adue dicit poſtu d
1 40* 4 xi.c.O all nſibilia ſunt iud capaci uoca care in iure die abemus apu
ſnnmd deii q;incõ pꝛehe ſunt ſupꝛa cap dicit. aduocar duocatũ hale iij. qui
i sſl NVi q;in ſtigando que ſun ſpeculati/ dicit. . c. dicif. Adu O. viij. qr
nus dnn, SEScvo inue gi lligibilia vt weeul .i. Noh. ij. c. ꝛiſtũ. Et aplius nendis D
lioi M tatẽ ſuã et ſii ar tra illud Ee u/ pPtrẽ ie ꝓnobis. ſ. r eillis c. Tu.
1ckuinin uuagecnno! q̃ſieris/Cer ilia cõtra illud eilg uce di xit. pat reuerétia. vt 6
n NMun . aA Abeilia⸗ minus v tilia ne te vtilia qnin ern auditus eſt ꝓ erar gentes. id ẽ
Simn S Nan Alwr c. Ego wmin monotoſtine i Eer ꝛe. v.c. Eöſtnlan! ienesnerſo.
NA iilke AUuAſaie K. t vacando 4 ü cita ſibi in erec 1 re in po
ne i „ larto querendo e 7 onẽ bonoꝛũ 8 Dari ſi rmnos terre i .
nr ieriines AQuarto querer terminationẽ bonoꝛi gentiles da ñ ſuñ. et termine nundi. vt 3
Emed, ibo dimitteẽdo determ Erit tẽ geni ulũ ſuũ. et in fine mun
ta jonibo dimittẽ ET i.iiij. d nem in Ppulun bitant in U rũt
än tioni im illud apłi. ij. Chi.i. ſed nem in po q̃ habit el iudeosqͥ e .
hiiſlen d non illu 5 ſuſtinebunt. nẽe.i. eos hal vel iu
e rit antiquoꝝ ſᷣm ctrinanid fuſin mgros ſeſſionẽ. i⸗e⸗ fidem. v eſt quo
Mer ie ſibi mgr̃os ſo- tab eo ꝑ letuʒ
ð paseñ auraenineenoi ſbn aunli mRactonertod Anekmm u
eni⸗ Iſua deſideria coace ritate ailez au n fine cõ
1 Ponon ad ſua: . ribo. Et a verit 5 ertent. de i
sn nim auenent nd iibulas ant cot
nn ſnlt rhar ſila hee ſa. de
ni
4
d * △
„7* . % .
. $
4 4
—.

Zitulus

. . 2 - R . „ —— na chꝛi 3
ad pꝛimũ. Dñ canit ecdeſia in pſon
a Bolſtmiatn patr’ meñ et dechi mihi gen⸗
tes in hereditatẽ. Ooꝛaliter aũñt põt ada,/
tari ad aduocatos. quoꝝ officiũ eſt poſtu

are iudici in cauſis.ſed imitari debent chꝛi /

ſtum aduocatũ iuſtum. qui iuſte rpoſtulãs fu
Reranclins clientulus ſuus.ſ. bõ liberafus
et ipſe exaltus ⁊ gloꝛioſus. Oñ dicit lex.
aduo cati q̊ͥ gloꝛioſe vocomunere lapſa eri
gunt.fatigata reparãt nec minus lumano
generi ꝓuident.q;ᷓ ſi clixeis ei tloꝛacis ſeſe
patriã pleroſq; defendẽt. Poteſt g iudex di
cere ei. Poſtula a me ſcilicer iuſte aduocan
do. vt chꝛiſt?. et ego dabo tibi ⁊c. Pbi tria.
Exercitatio aduocator.ibi. poſtula ame.
Collatio poſtulatoꝝ.ibi. dabo tibi.
Expᷣſſatio petendoꝝ.ibi. gentes ꝛc.
Quantuad primũ F.i.
vt dictũ eſt erercitiũ et officium aduocatoꝝ
eſt poſtulare. Vnde dicit poſtula. ſed tüc in
der debet eum eraudire et oare qõ poſtulat.
quando iuſta et iuſte poſtulat. P en tis 1 nõ
accipitis. eo ꝙ male petatis dicit Jaco.iij
c.de quibus malis aduocatis dicit Sidoni

—

us. Mi ſunt in exaltatiõibus arpie. in col

lo Tlo

lxxi. ar iij c; aduocatus ſi aſſumit ſen deſen⸗

it cauſam iniuſtã peccat grauiter. Illicituz

eſt em̃ cooꝑpari ad malefaciendũ.ſine conſu

lendo.ſmie adiuuãdo.ſeu qualitercũq; con
ſentiendo. Ro.i. Digni ſunt moꝛte non ſo
lum qui faciunt ſed qͥ conſentiũt ſacientibꝰ
Et tenet᷑ talis aduocatus ad reſtitutiones
damni qð ↄtrꝗ iuſticiã altera pꝑs ꝑ eius au
xiliũ incurrit. Idẽ Rgy.addens exẽpla par
ticularia.ſ.ꝙ ꝑ cauillationẽ ſuã abſtulitad⸗
uerſario iuſtã cauſaz.vel ſiipᷣm grauanit in
petendo dilationẽ ſuꝑflus. vel allegãdo fal⸗
ſum et cõtra ↄſcientia.vel faciendo poſitio⸗
nem cauilloſam.vel inſtruendo falſum teſtẽ
vel inſtruendo clientulũ de negando verita
tem. et ſimilibo tenef ad intereſſe. Si autezʒ
ignoꝛanter iniuſtam cauſaʒ defendit.putãõs
iuſtam eſſe. tũc ᷣm Cho.excuſaf m moduʒ
quo ignoꝛãtia põt excuſari Si vᷣo in pꝛin
cipio credebat cauſam eſſe iuſtã et in ꝓceſ⸗
ſu apparet iniuſta.nõ debeti eam ꝓdere.vl.ſ.
alterã partẽ iunet vel ſecreta cauſe ſue reue
let alteri parti.debet aũt cauſam deſerere.vł

ceũ cuius cauſam ngitac cedendũ inducere
i

ſeu ad cõ dũ ſine aduerſarij dãno.bec

Quãdiu aũt remanet cauſa dubia. le

cutionibus ſtatue. in queſtionibo beſtie. ad ne põt aduocatꝰ patrocinari.ſm Buil.q;/

intelligẽdũ ſaxei.ad iudicãdũ lignei.ad ſuc⸗
cedendũ ſiamei. ad ignoſcendum ferrei. ad
amicitias pardi. ad facetias vꝛſi. ad fallen/
dum vulpes. ad ſuꝑbiendũ thauri. ad cõſu/
mendũ minotauri qͥ cauſi as moꝛent᷑.adijci
unt. impediunt. ptermiſſi faſtidiunt. admo/
niti obliuiſcunt᷑. locupletati lites emũt.vẽ/
dunt interceſſiões. arbitros deputant. iudi⸗
canda dictant. dictata cõuellunt. attrabũut
litigaturos. ꝓtralunt audiendos trabunt
addictos. retrahunt tranſigẽtes. quoꝝ na/
res ſi afflauerit qͥ ſpiã. rubiginoſi aura mar
ſupij cõfeſtim videbit illic etoculos argi.et
manus blatei. ⁊ ſphingiũ vngues. 1 piuria
laomedontis. et vlixis argutias .ſimonis
fallacias. fidem neſtoꝛis.pietatẽ pigmaleo
nis adhibet. hec iie Se aduocatis ergo
tia attendẽda in poſtulationibo eoꝛũ. Pꝛi⸗
mo q;grauiter eis ↄtingat peccare.Secũdo
q;cõgrauiter eos deceat aduocare. Cercio
qualiter et quid eos pꝛohibeat poſtulare.¶
Quantũ ad pꝛimũ ſciendũ ꝙ valde graui⸗
ter peccat aduocatus ſi male exercet arte
ſuam. Nam vltra iniuſticiã mendacia etꝑ
iuria et adulationes et vetractiones 1 frau
des et odia que in cauſis cõmittit.etiã gli⸗/
os cõmittere facit vt clientulũ.et alios oꝗ⸗
niſicat vt ꝓximum.et tenef᷑ inde ad ſatiſfa
ctionẽ. Dbi ſcienduʒ vᷣm Clv. ſcvᷣa ſcðe.q.

P NMacme“

uis em̃ in bello dubio nõ liceat ei q̊ͥ non eſt
ſubditus bellando alterñ iuuare wonẽdo ſe
diſcrimini. nõ ſic eſt in foꝛo cauſar. Rõ di⸗/
uerſitatis eſt. quia in bello bellantes nitunt

virtunbo nõ iure.ſed in foꝛo cauſaꝝ litigan
tes nint une ſub iudice qͥ cauſaʒ exa
minat Bui
ſtã cãʒ quã ſonet ꝓpter ſuã ignoꝛãti cũ ſcʒ
iactabat ſe ſcientẽ ⁊ nõ erat ad ſufficientiã/

vltra peccatũ tenet᷑ ad ſatiſfactõeʒ leſis ̃m
Buil/Si aũt amiſit iuſtã cauſam vpter ſu⸗

am negligentiã et inſidelitatẽ m Rax.te⸗
net etiã ad reſtitutionẽ ſeu ſatiſactionẽ da
mni. Et qꝛ tales rariſſime ſatiſſaciũt.et pec
catum nõ dimittif niſi reſtituat ablatũ. ig
ꝗq. vi.ſi res.qꝛ vt ibi dicit penitẽtia ſine hu

iuſmodi nõ agit᷑.ſed ſimulat.ideo ad inſer?
na deſcendunt impenitentes/ ñ in ſenece
tragedia legit᷑ ꝙ dam vidit neronẽ apud

inferos ſe balneantẽ.et circa eñ auyfernẽg
miniſtros infundẽtes. Et cũ videret turbaã
aduocatoꝝ ad ſe veni .
nale genus lominũ.O aduocati amici mei
accedite vt mecum in ̊ vaſe balneatis.ad

huc ſupeſt locus in eo. quẽ vobis reſerug⸗
uiſ&t qꝛ in dilatiõo a appellanonibo inde
bitis frequẽter offendũt in eo iuſto dei iudi

cio puniunt. Oñ de quodã imuſto aduoea
to legit ꝙ cum infirmaret᷑ ad moꝛtẽ. clama

em ſi qäduocatus amittit iu a

entẽ inquit. Nuc ve.

1

ſe
tus
ſcerogt
ſtr
yrerer
tetnon
ni,nil
lnnöpe
nöͤtni⸗
usoce
elsvt⸗
ſcloere
ucar
ſeccbe
foasd
aeit
nA
i
ſeſn⸗

141

Nlulti
a us
lelceta
pnitan
ſiieo u
hnivcie
iecpi
Katlyop
eie
Weämn
ſeuge
ſauiſe
in
Mg
nspni
Chteneigl

Atatisſil

ffifzcati,

Peün
eſtpltus

Gincauſts
lo geoit

onidann

Pglippn
lpe⸗

inien

1¹, Pimniti

utir
Dkii
iit
ioſi uie
Cunſſgdd
Eenoene⸗

kn

Aene⸗

giieng
ndauk
wiüſhnnitnt
nmnidnninn
netadin
ncilißie
Drenuſinn

termuſan /Se

umeſſeinſtien
Wödetennpen
wnemena canſei
Manſandir
nglileetencii
werneſiniti
zütmnen
innni
dubio nlnnin
0 Arinzi
reſunan iin
Jan ämenII

re Artnain

n Aibdei

ſN
n isnnki⸗
itnöanitſpin
eni uinitrice,

—

niaimikinin

gi auiminc,
ungnmn i
n nb

E

E
—

S= de
nmn in r

ggit.ſi ꝓpter deũ facit⸗
Vtibidieen
*
.
1
—

mid eilu .

Lapitulum Primum

pat. Indutias indutias. Et quia in cauſis

ſupꝑ fluas poſtulauerat ſibi neceſarias obti⸗

nere non potuit ſed moꝛiens ad inferna de⸗

ſcẽdit.Mius etiã aduocatus.cum a ſuis ad

moneret de cõfeſſione.et ſuꝑ hmòi eũ ſolici
tarẽt.noluit ſed ait. Ego appello ⁊ ſic expi⸗

rauit vadẽs ad iudicẽ ſuꝑnuʒ.a quo appel/
lari nõ põt.¶ Quãtuʒ ad ſcðᷣm ſcʒ de debito
mõ tenẽdo pꝑ aduocatũ. Nota ꝙ debitꝰmo
dus aduocandi qͥ debet ſeruari.m R
talis.vt.ſ.nõ ꝓducat falſa inſtrumenta.vł
falſos teſtes ſeu coꝛruptos.nec mẽtiat᷑ nec

inducat falſas leges aut q̃ſcũq; ꝓbationes

nec querat in grauamẽ pꝑtis alterius ſuper⸗
fHiuas dilationes ⁊ nõ neceſſarias. Itẽ ꝙ ſi
fideliter quantũ iuſticia ꝑmittit cãz foueat
nil de cõtingennbo omittendo.iij.q.v
quis.et.iiij.q.iiij.c.i.⁊.ij. IOte ſoncaciter
vel vociferando.qꝛ ꝑ lłec impedit᷑ ꝓceſſus.
q.uiij.c.in loco. Itẽ dicit Co. ſcðᷣa ſcðᷣe.
.Ixxi.ar.iij.ad terciũ.ꝙ aduocato defendẽ
ti iuſtã cauſaʒ licitũ eſt pꝛudẽter occultare

eſt

nõ põt eſſe aduocatus.qꝛ duo officia in ea
dẽ cã ꝓhibent exercere. extra de poſt
cerdotis.et.iiij.q.iiij.c.i.⁊.ij.

let ꝙ peccat iuder.et puniri delet qui admit
tit tales ſcienter Ate monachi vel religioſi
niſi ꝓ monaſterio ſuo et de mandato ſui Pe

lati aduocare nõ poſſunt.xvi.q/i.monachi

Ate clericis in ſacris cõſtitutis vel eniaʒ in
immnoꝛibus ſed bñficians eſt phibita aduo
catio coꝛã iudice ſeculari.niſi in cauſa pꝛo

ian eceleſin ſua. vel p Sinnetiger S
erabilibo pſonis extra de o erici. Sʒ
an coꝛã ectlentaſtien iunchier pſſint aduoca⸗
re. ſatis videt᷑ ꝙ ſic ꝑ dictum.c.clerici. exce
ptis ep̃ᷣis ⁊ ſacerdotiba q bus eſt ſimpliciter
interdictuʒ. niſi in cauſa ꝓpꝛia eccleſie ſue.
vel ꝓ cõiunctis vel miſerabilibꝰ ꝑpſonis,.di.

xviij.pᷣlatũ.dũmodo ꝑ loc diuinũ offici

um nõ impediat ar.diſ.xci.cleric?*ꝰ Vtẽ in il

la cã in qua qͥs eſt iudex vel aneſſoꝛ.in eadẽ

ucũ ſa⸗

ne ꝓhilent᷑ ab aduocatione p canones. vt

ea q bus poſſet impediriceſſus eius.nõ au ſurdus.mutus.cecꝰ.furioſus.impules.vſq;

tẽ licet ei vti aliqua falſitate/In cauſa pau
perũ tenet᷑ aduocatus gratis pᷣſtare patroci
niũ eo caſu et mõ q̊ͥ tenent᷑ oẽs ad opa mi⸗

*

byopa miſericoꝛdie impẽdere.Nõ
ergo tenet᷑ qͥs ꝑ munduʒ querere indigẽtes
rletiã futuris indigẽtüs hoĩm ꝓuidere. ſʒ
ſufficit ꝙ ſubueniat his qͥ ſibi occurrũt ⁊ in
pᷣſenti tꝑeiEt in caſu q̊ nõ apparet in ꝓm⸗
ptu ſſet ei aliter ſubueniri et tunc te⸗
net de eo qð poteſt. ita etiã ꝙ poti magis cõ
iunctis ꝓuideat ceteris paebis cõcurrẽ⸗
tibo tenet᷑ aduocatus patrociniũ pꝛeſtare.
et gratis ſi illi nõ pñt ſoluere.als nõ tenet᷑.
tñ ſi faciat in iuſta cã.iſ.et grat laudabiliter
tez dicit Aln. de b
lo. Mota ꝙ ſi q̊s

ſup.c.tua nos.de

nõ eſt ꝑitus.⁊ aſſerit ſe peritum oſuledo ali

qñ in cauſis ſi aliquẽ ledit.ſ.ex malo cõſilio
ſuo. credo in foꝛo cõſcientie teneri ad reſti
tutionẽ damni.etiã ſi oẽm adhibuit diligẽ/

quã potuit et ↄtra cõſcientiã nõ fecit dũ
. in loc errauit

bda in tẽ ſi nõ adhilet oẽm
diligentiã quã põt.licet ſit ꝑitus.vt ſi ex pi⸗

.gritia nõ bñ ſtudeat dare ↄſiliũ eſt obligatꝰ

in foꝛo ↄſcie.ſiex defectu ↄſilij ledit᷑ aliquis
Dicit᷑ aũt adlibere oẽm diligentiã cñ adhi

let ſufficientẽ ⁊ cõgruã diligentiã ſᷣm tradi
tionẽ artesillius. ec ile/
cium qͥ ſqʒ phibeant ab aduocãdo. Nota ꝙ
agduocati eſſe nõ pñt infraſcripte ꝑſone ſᷣm

uantũ ad ter

Rax. Pꝛimo qͥ dem leretici pagani ⁊ excõi

e .. . 226 4 õä

ſericoꝛdie. vt dicit . ſcvg ſ( e. q. lxxi. ar.
iiij.ad pꝛimũ. Nulluũs em̃ ſufſicit n⸗ in⸗
igenti

Quantum ad

ſecundum pꝛincipale de collatione poſtula/
to ꝝ. ſ.dabo. Notandũ eſt ꝙ dandum eſt iu

ſus muliebꝛia. ſ.cõtra naturã.
tus capitali vł calũnia publice iudicij/IFtẽ
q̃ operas ſuas locauit vt pugnaret cũ beſtia
in aren a.hec oĩa.iij.q.vij. Vnfamis.ꝭ.tri
Et nota ꝙ clericus bñhciat in diuerſis ec/

acd. xviij.annũ ſenatu motus ſeruus virpaſ

cleſijs nõ põt pᷣſtare patrociniũ vni contra
aliã. ᷣm Berñ. Si tñ eſſet pᷣlatus in vna il⸗/

laꝝ ponet cõtra aliã rõne platiõis.Etidem
Inno.addens ꝙ ſi neceſſario officio vtaf.

ſoteſt ad ſimilitudineʒ tutoꝛis.ff. æ poſtu. l.
pᷣtoꝛ/tẽ ⁊ ꝓ pꝛioꝛi eccleſia põt agere co⸗
tra ſcð aʒ.ax.extra d iureiu.c.tua/Au

tem eſt beneficiatus in vna eccleſia a p̃ſtat

ꝓextraneis officium aduocatiõis vel ꝓcu

rationis ↄtra eam debet illo beneficio ſpolii⸗
ari. extra de poſtub. c. cñ RcerdorieſRangfar

aũñt iudex dare qñq; aduocatũ vtillis qͥ ha

bere non pñt ꝓpter pauꝑtatẽ.vl pter po⸗

tenniã aduerſe ꝑtis.ff, de offi. ꝓ con.ne qcũ
q;. Si autem iudex loc alicui aduocato p⸗
cipiat et ille ſine cã deneget pᷣtꝑ iudicẽ per
petuo remoueri ab officio aduocatiõis..

eo.l.pꝛocedendum. Debet igitur obedire
ſi tamen competens ſalarium conſtituat ei

ſm ſupꝛadicta.

ſto aduocato a deo eternũ pꝛemiũ a clien/
tulo lucrũ. vt.xiiij.q.v.nõ ſane.a mundo ⁊

iudice lvnoꝛẽ et cauſe obtentium.

Br fiſ ernnne

L.

—

.

Quantum ac ter F. iii.
cium pꝛincipale. videlicet de materia poſtu
Kardicg dictũ eſt gentes ⁊c.qꝛ cauſa vel eſt
circa ꝑſonas. vt in criminibo ſeruitutibus

matrimonijs ⁊ hmõi.vel circa ereditates ?

ſucceſſones vel circa alia q poſſident᷑ xl cir

.

ca terminos dñoꝝ ⁊ hmõi.Et qñ ꝑ aduoca
tũ iſta iuſte petunt᷑.debent dari. Oñ iuſte di
ci poſtula a me ⁊c.¶ Sʒ poſſet alicui vide/

ri ꝙ ars aduocatõis ſit illicita. oꝛdinat er ”Mẽ =ð
Capitulum.ij. De his que pertinẽtad d
bitum modũ aduocandi et ſalarijs eoꝛũ et

ad litigandũ in iudicio. Sed chꝛiſtus hoc ꝓ
hibet dicẽs Oath.v. Siqs vult tecũ in iu⸗/
dicio contẽdere et tunicã tuã tollere dimit
rtee ei et pallium. et auferenti tua ne repꝛtas

Et apłs.i.Coꝛinth.vi.ſecularia iudicia.ſi

habueritis. oĩno delictuʒ eſt in vobis g2c.

Reſpondet Bꝛatig. xiiij.q.i. epᷣus. S.his
Rareſtondes Gpfeats f licet ſtare in ino
x aduo catis
tali exercitio.ſed ꝙ dãno vitando. Del ſic
Hſus. Nir bñ ve ſtitꝰ ꝓ veſtibo eſſe ꝑit? Ere
ſee ditr᷑a mille q;uis idiota ſitille. Si caret ve ⸗
ſeu monaſterij.qᷓ̃rum ſunt pᷣlati vel ꝓcura ,/

dicio ꝓ lucro captando.id eſt vt lucxent᷑ ex

ꝓ rebus ꝓpꝛijs nõ licet.qꝛ eis non licet ꝓ⸗
pitꝛia habere.ſ. in ſingulari. ſed ꝓrebo eccleſie

toꝛes licet in iudicio ſtare ⁊ ꝓ pauꝑib/Sʒ

no ta ꝙ pfecti hic appellanf habẽtes ſtatuzʒ
pfectionis. id eſt religioſi et pᷣlati.⁊ non eo

mõ quo glo.ibi exponit. Et ex loc ſequit᷑. ꝗ;

dicet᷑ niſi ꝓ miſerabilibo ꝑſonis.(/DOñs au
tẽ Hug.cardinalis in poſtilla Ro.inij.ſic di⸗
ſtinguit.Auibuſdã nõ ſolũ licet ſua repete⸗
re.ſed etiã exxdit coꝛã iudice.ſ.infirmis qͥ
pꝛoni ſunt ad odiũ ⁊ ad vindicandũ ſe de ꝓ
ximo.vñ melius eſt ꝙ coꝛã iudice repetant
Quibuſdã aũt licet.ſed nõ expedit.vt pᷣlat⸗
et pᷣdicatoꝛibo ne fructus pᷣdicationis impe
dliar᷑. i,. Coꝝ. x. omnia mihi licẽt.ſed nõ oĩia
expediunt. Quibuſdã alijs nec licʒ nec expe
dit.ſ.clauſtralibo vtꝑ ſeipſos repetant. ſed
p amicos pñtſEct ad autoꝛitatẽ chꝛiſti ſiqͥs
vult ⁊c̃.rñdet᷑ ꝑ glo.ibideʒ.quã tñ declarat.
infir mis licet ſua repetere.nõ tñ cõtendere
id eſt cũ ↄtẽtione repetere.ſ.cũ odio ⁊ ſcan/⸗
da prmi 4 Hota3 nõ tenet᷑ quis da
re ſua vł ceſſare a repetitione debiti.niſi hee

Duo ſciat.ſ.et ꝙ ille moꝛtaliter ſcãdaliʒabit᷑
ſi repetit dubiũ ſuũ.vel ſi nõ dat ſua et ꝙ il⸗/
le reuocabit᷑ a moꝛtali.ſi non repetat,.vel ſi
dat ei ſua.xec Nugo. De loc etiã vide ſup
in ſecũda ꝑte. Buil.vo dicit ꝙ ſi ſtatus ꝑſo
ne nõ eſt in tuto.puta qꝛ indiget illa reqᷣ ſi
bi petit.ſeu quã ipſe iuſte repeni a debitoꝛe.
ita ꝙ ea carens incidit in ꝑiculũ impatien⸗

tie ⁊ murmuratioma tra deũ ipſe vel fami

— . . .
*⸗ 7* er Pee. aes .f..*

lia ſua. tunc nõ tenetur date vel a repettiöe⸗
ceſſare rei ſue.quantũcunq; debitoꝛ ſcanda
liʒef qꝛ tenet᷑ magis ſibi et ſuis ꝓuidere q;

ritate inducta repᷣlene

l1
—

——

alij aũt põt abſq; ꝑiculo tali illa re ca⸗/
rere tu

èad vitãdũ ſcandalũ ꝓximi delbet a
re vel a repetitione ceſſare.ſi tñ credat illum
bñ vſurum als nõ Buil/Aplus aũt in auto
t⸗ lit iudicia nõ ſimprr.
ſed fraudulenta iniuſta. vel q̃ febant apuich

infideles quod phibetur.

vicijs pluribus.

Aduocatus acce-
(ens coꝛꝗ iudicead aduocandn
vt dicit Guuil. in ſpeculo li.i.cde

officio cõgruentes.de pꝑe.diſ.i.nemo. Onde

ſte nec ſit veſtitus vvneſte. Nullius eſt lan⸗/
dis q;uis ſciat om̃e qð audit. Dñ legit᷑ de
demoſthene eloquentiſſimo oꝛatoꝛe. ꝙ in

pꝛincipio exercitij ſai miniſterij.ſ.aduocan
di et poꝛandi vſus eſt veſtibo multũ pꝛecio
laicis licet in iudicio ſtare et aduocare.qui
hbyre ꝓpꝛiũ pñt. Clericis niriele infra

ſis ſed poſtq; diuulgata eſt fama eiꝰ ſcientie

⁊ elo quẽtie vſus eſt veſtibꝛcõmunionb.
interrogatus de cauſa.cũ ſᷣm iudiciũ cõmu

ne videbat᷑ ꝙ pᷣcioſioꝛibo tunc indui debue

rit. eo ꝙ eſſet magis in opinione et hnoꝛe
lvim ⁊ opulentioꝛ. Rñdit ꝙ neceſſariũ ſibi

fuerat in pꝛincipio cũ eſſet ignotus ꝓcura,/
re ſibi ad acqſitioneʒ fame et opinionis ſui
officij ex pꝛecioſitate veſtium.quia ſic omu
niter hmies eſtimãt de ſufficientia talium

Fm qualitatẽ veſtiuʒ. Sed exq̃ ij erat nota

omnib facundia et ꝑitia ei non opoꝛtebat
ammodo ex veſtibo eã ſibi ↄquirere.Debẽt
ꝗaduocati ad cõſpectũ iudicis accedere in
habitu oꝛnato ↄpetẽter nõ tñ pompoſe. ODñ
et Oath. xi.dicit chꝛiſtus. Ecce q mollibꝰ
veſtiunt᷑.i.pᷣcioſis in wdmibo regñ ſunt. vbi
ſcʒ ſunt iudices ⁊ aduocati.licʒ em̃ ex oxꝛna

i eſ nõ ſrs iugicig palutehene t. 1; . .
Di. ſids vir e ſtis humilis 2 nõcolo? ꝗ
tus lau eldil. arſimom. t ſicut nec exrj o

ſite delitie ita nec aſſectate ſoꝛdes laudẽ pa
riũt.ait hbiero.qð ad veſtes extedit᷑.di.ea. .
i. De meo Sↄſiſio inqt ginl. veſte gerat ſne
pꝓfeſſõi ↄuemẽtẽ ñ piuerſi coloxꝭ aut diui
ieñ nimia bꝛeuitat?. aut lõgitudie notãda
vt faciat caudã ñ ex cert textur? variaiã vł
varijs coloꝛibo oꝛnatã ñ diſſutã lacerati.

—j/ / by ððẽ

.
„ .
ι⁰
..
*
●
1 .——N
—

9

56BN—

y.
.

tftoi
cannſ
Koomnatu
laſens⸗
lligorn
arbüllae⸗
Uiere

o

edute
kciere⸗
ſecend
GWn
wochrd
Cinoe
un
cs
Aot
titeun
mlhio
nlhiſt
ſliig el
halexeſa
(hentul
bchehen
awhite
Certoen
Mocer
udic⸗
W
unc
atſcn
(gtet
kudy⸗
ürer!
Mo,p
höͤnun
te h.
ſeleſſint
. „p.

Cndicgte

neſiſn

Pones
Arnns⸗

ſd⸗

Kcnt

liſeniri
funun

„*

nen
dſellin

„° G
A .

ernſe di. rli. parſimoniã. ſed regionis moꝛem ſer uocati loc non faciunt.ſed dicunt frater q
Gninririr iuet. diſ. xli. qſquis. vt cũ fuerint in italia pal litis euentus dubius eſt aliquando liſigam
ndti liij,s affibulatis vtant. cũ vltra montes cap/ tes obtinent ex induſtria velaſtutia vel gra
teſareſ, nimn pis maiũicatis vel pallijs diffibulans. ſeddſ in vel fraude vel ignoꝛãtia pris aduerſe. extra
Slsn alio oꝛnatu ſe ſoneſte gerant.vt in ſotulari de fide inſtru.inter. Doc iñ ꝑnitioſum eſt q̃
ätngin bus. frenis. ſellis. pectoꝛ alibo. calcanbo. fij aa animã et etiã quo adſamã. ¶Hꝛeterean
nnimid bulis. coꝛrigijs. et alijs hmõi. volentẽ autẽ habito negocio in ſcipturł. qꝛ memoꝛia la
DM 8üng ex hũilitate vel coꝛpis neceſſitate hũilẽ ha bilis eſt. ſi leſitaret aduocatus vel uriſcon
Mnm bitũ deferre nõ ↄtẽno.vt di.xxx.ſiqͥs viroꝝ. mlens aqᷓ Auerie ſeu dubitet de iuſticia cau
ratug auagl Lſ. ſe non erubeſcat dicere. volo mecũ et cũ pe⸗
nrnrdn Aduocatus quali H.i. Litis et cũ lib ris deliberare.quia vt dicit᷑ di.
SZõ ter debet ſe halere ad clientulũ ſuum Et dici

Ndilinen! aduocatus qͥ ad ea q ꝑtinẽt ad cãm. de q̃ pe/ inſpiciat diligenter inſtrumẽta ⁊ iura ad ůS
irteſfieſett tit auxiliũ ⁊ ↄſiliũ defenſionis. Dicas ergo ſtionẽ facientia/ & ſi ꝑ ſe nequeat inſtrui.
baſitile. Sien mihi oĩmodã vᷣitatem negocij. Exinde da conſulat peritioꝛes.qꝛ qð a plurib q̃ri t fas
wmrie Vlſitei⸗ mihi ſcriptü vt congruũ poſſim nbi dare cõ cilius inuenit.di. rr.de lilellis.et qꝛ ſepe re⸗
ieemat. Win ſiliuʒ ſeu reſponſum. Expedit em aduocato uelat᷑ mioꝛi qdð maioꝛ ignoꝛat.di.xcv. eſto
mminou, hHꝛabere ſcripturã ſup narratione facti. qua,z Et ver tas ſepius exagitata magis ſplede⸗
Wentulus Pfonatiwter verteulii giuri en ſeitin uce exro der graue.6 Horro ſiad,
sekrihani pdie habeat iurare vt ſine ruboꝛe et verecẽ nocato viſum ſuerit ꝙ delxat cliẽtulus liti⸗
ulegmeimioi dia poſſittcũ aliter mueniteam dſerere/ ad gare pꝛimo cõueniat de ſalario cũ eo ei dã/⸗
— qð ex foꝛma iuramenti qð pᷣſiat hodie in do. et de meo cõſilio iũgat aliũ aduocatum
Rcinininaide merito (auſe tenet. vt poſſit euadere pʒnaz qꝛ melius eſt eſſe duo q; vnuʒ ꝛc. EccS. v.
javinnuid multiplicẽ de qua habes Paſtula Ppera Integrũ eſt em̃ patrociniũ qð plurimoꝛuʒ
— Ai.li:vi.tum etiꝗ qꝛ talis ſeripfura poferit ſenſibo appꝛobaf.extra de ofti. dele. cpꝛudẽ
inli ſibi aliqñ ꝓdeſſe Seneca. Cuiuſcunq; facti tiam. boc m̃ ſi qlitas vel diiculias cauſe Rᷣ
Mu Hikgkäl cauſam reqre,. et cũ initia inueneris.exitus exigat.nõ em̃ delet eñ inducere ad expẽſas
udingnnc togitabie ,Harto intellecto ſi ſit actoꝛ.qᷓ ſuꝑfluas.qñ nõ eſt neceſſariũ.vel nõ põt cli
—–= rat de ꝓbationibo quales habet. nã qii accu entulus.. aueat añt aduocatus ne chiẽ/
inertimn ii/ ſare vel agere vult ꝓbationes debet hr̃e pa tulo victoꝛiã repꝛomnttat.ſicut faciunt me
ini dſpfnennmn ratas. vl. q;fi. Actoꝛ. Si aũt eas non habegt dici ſupbi ſanitatem infir mis pollicitantes.
in Stgſin nõ multũ ſibi expedit ius habere.exquo deſfi Dubius ẽ em̃ litis euẽtus.nec victoꝛia in
aagluelmun . cit ei ꝓbanio.ij.q. vij. plerũq;. Nã ⁊ ꝓbatio eo ẽ ſʒ in iudice.ij.q.iij.SO.notan dũ. Nec in
teiſie ne cenunte interdũ vindicte rõ conquieſcit laboꝛẽ ſequit᷑ effecꝰ e renũcianõe.c. miſt
cöſrniidinmt xxrij.q. v. c. chꝛiſtiana reli õõ ba/ cũ pꝛidẽ.qꝛ ⁊ ſepe vici ẽ materię ñ artificꝭ.
mimiintl tiones nõ opoꝛ ter en halere.et factũ eſt lid ff. ad.l. aq.l. ſi ſeru“. 5. ſi caliceenec dz certuͦ
iatenis , i dum dicat ei. age ſecure. C. d teſtn. li 33 aſſerere vbi cert? enſe nõ põt.ex de pᷣſcrip. c.
gienontniin) . ſi reus ſit q̃rat ſi quas habet defenſiones et cũ ↄtingat/Caueat etiã ne ꝑtẽ ſuã q̃ eius fi/

iur clientulus ille cuius cauſam ſuſcipit de/
fendendã. Dicit Guil. in ſpeculo vbi ſupꝛa
ꝙ debet pꝛimo ſic alloqui clientulũ ſuũ ad,
uocatus. Chariſſime. tres ſunt ꝑſone qbus
oĩmoda veritas eſt apienda. et nil eis celã

dum. cõfeſſoꝛ.ſ.quo ad pctã cõmiſſa.medi⸗

cus quo ad infirmitates et oloꝛes ſuos.⁊

vationes. Hã opoꝛtet eũ halere ꝓbatioę⸗

l. pon deret. nos tpe indigemus vt maturiꝰ*
ſt aga

mus. Et ſalomõ. Ommia fac cum

conſilio. ⁊ auditioni ſapientũ vacandũ eſft

extra de pᷣſumpt.c.ex ſtudijs Et repᷣhendit

qui conſilia ſapientũ nõſuſcipit.diſ.lxxrxuii

ci. Onlius eſt em̃ in occulto delilerare. qᷓ
in publico ſuccũbere/ In eꝑpe autẽ huius de⸗

liberatiomis ſepe ſecũ tractet et deliberer. et

dei ſe ſuppoſuit.vel ſecreta cauſe ſue qq̊ mõ

gtuim gia .„Ed
bhni und H DADus Aaratas ad ſuas exceptiões ꝓbandas.

enimi „ Pba:et pſum ti. l. in exceptionibꝰ. O
I . ſi habet. dicat ei. Becure te defende Veruz
alIè. ſi viderit factũ inefficax vel ppter ſe vel ꝓ/
chaitinil pter ꝓbationis defectũ.dicat ei. Amice no
r li inanib ſumptibo te verare nec defendi de⸗

engnſten mamdb) lumptibote verare nec d 9
iNnN bet. quocratione inmin nõ põt.diſt. lxviij.

tũ cliẽtulũ defendat¶ Sʒz qrit Nunqd poſt
qꝙcũ aliqͥs denudauit ſetre ta cãe ſue ancui ad
uocato vel iuriſcõſulto.ille aduocat ꝰeẽ poſ
ſit 3 eñ in eade ca brnen ab du a ꝑte reoſitus.
rñdet ꝙ ſic.Et h̊ dic obt nuiſe argum̃tũ.u
.i. F. q? g. alioqn nulli enz ↄſiliũ dãdũ . Sʒ3z

ꝓdat vel rce pactũ inter eos ini

ſuie eun coꝛ epᷣiſſec delet quis malam cnuſam ſeu nec Hſufficeret ad iucdhcè remouẽdu. vtno.
rnnim tdeſeralã fouere vel ſuis allegationibo colo exrde teſti.cdilecto Sepe em̃ vidi veni ↄſiliũ
nii in rari. K. iudi. l.x xem nõ nouã. Sepꝑ tñ ad/ ab aliqbo non vt acceptarer᷑ ſʒ vt alterpar ⸗ 8
. νa π☚ e Wσιi dnar, 80 Dz Crd d G ſar e . ſ. E e-
ℳ — - — ₰ —
Z
.
4 . . °W °
41 * . °
—
—

* „ *7.
— „
— „
R—
1
*

ti poſtea oſulere erubeſcerent. Si añt fuiad/

nocatus tuus in cauſa illa.nõ iam finita in
aliqua pte ſui ↄtra te nõ ero. alion trine
pusricanois incurreré. ij. qiij. 5. notann.
¶ Sed àd ſi vedi tibi fidẽ ꝙ; eſſein tuus ad⸗
nocatus in aliqua cã et ſui.et lata eſt ſentẽ/
tia a qᷓ appellatu eſt. nundd in illa cã appel/
lationis ↄtra te aduocatus eſſe potero. Et

lvc ſepe fit in curia.qꝛ aduocatus etiã quã/⸗
dam fuci põt eſſe aduocatus contra ſiſcũ in
aliqua cauſa in qᷓ nõ pꝛeſtitit ei patrocinin.
C. de aduo. fil.l. /Pzꝛeterea cã appellatõis
eſt alia cã a cã pꝛincipali. Honeſtius tñ eſt
abſtinere. tũ qꝛ cã appellanõis eſt eadẽ ſᷣm
quoſdaʒ.vel ſaltim eſt eius ſeqla.tum qꝛ ſe
creta cauſe nouit. Oñ in hac inſtãtia mul/
tum ledere poterit quẽ in pꝛioꝛi defendit.tũ

quia opoꝛtebit eum aſſerere qð pꝛius neg

uit vel econtra.qð eſſe nõ dbdeet.
Aduocatus quõ ꝗ.ii..
ſe debeat halere ad aduocatũ ↄtrarie partz.
7 ad ſocios quando ſunt plures aduocati
ex parte ſui clientuliſEt pꝛimo qͥdeʒ nil cõ
tra aduocatũ alterius ꝑtis ↄferat ſed eũ be
nigne tractet niſi alter ad aliqua inloneſta
ꝓꝛũpat. Et cum eius dictis reſpondere ha/
lebit.eũ cõmendet ſuꝑficialiter ⁊ nõ nimis
iuxta illud Senece laudato ꝑce vitupera/
to ꝑcius, qẽ foꝛte añ finem litis cõtinget.qꝙ
ipium repᷣvndere laboꝛabit. et ſic eſſet ſibi
tanqᷓ; contrarius naion mineremile
dus.e xira de appel.c.ſollicitudinẽ. Cõmen
det eñ rwibs duplicia.i.habentia di
uerſos ſenſus. v̈bigr̃a.Oꝑa laudant artifi
cem vel ſcia veſtra nota eſt et cõmendatiõe
nõ indiget.qꝛ ſeipſam oſtẽdit. Poterit etiã
ſi velit eum repᷣhendere ſub quodã honeſto
coloꝛe.ſi velit eñ cõmendare.nõ de aduoca
tione cõmendet.ſed de octrina legũ et exꝑi
entia reꝝ.Caueat tñ vt nõ pꝛobꝛis.ſed legi
bus certet cũ eo.nec ei vel parti dicat cõtu⸗
meliã ſiue palã vo cãdo eum rufnanũ ſeupᷣ
uaricatoꝛeʒ.vel ſubdole dicendo. Ego non
ſum fur.q.d.tu es talis.alion duminutio/
nẽ fame patiet᷑ ⁊ a limine iudicioꝝ exclude/
ret.v.q.uij:in loco.Si vᷣo alter falſitatem
rel alã turpẽ notã imponit ſecure/dicat.tu
mentiris.modeſtius diceret loc nõ eſt ve
Maã et chꝛiſtus cũ dicerer ei dicẽti.demoii⸗
um habes.xñdit.Ego demoniũ non habeo.
ſed lonoꝛiſñico patre meũ.tacẽdo em̃ vide
aſſentire. Sed mmis crudelis ẽ. ait Aug. qͥ
famã ſuã negligit.xij.q.i.nolo.Sʒ ſi turpia
non imponatbis vtat᷑ ſpatis dicendo ſal
ua pace veſtra vel reuerena vel honoꝛe vro

eren Srr n Ce⸗6Kgn/

.
„ .
.

LZitulus

rit. et tu cõtra⸗ ties en ufurres
et ſic ars luditur arte. m illud. Aui vicit

repcutiet eundẽ/

Hertus
*. . . 6. 77

rxr vi. di. deinde. Atem ſi alius aduocatus

te patienter audierit. et u patieter audias
eñ ſi te loqnte ſtrepitũ fecerit vel ſuſurraue
õtra eũ ſtrepitũ facies en ſuſurres

quod vult, audiet qð nõ vult. xiij. q.i. . a
Et Seneca. Zlb alio expecia qð tu alij
feceris. Cautus tñ exiſtas vt viligenter q;
cunq; alter dixerit notes ⁊ retineas. Ham

ſi plura effudat. vix erit qn aliqð repbenſi/
bile ↄferat. ODñ Seneca. Quotidiana foꝛ/
eñ redarguere. cũ ſemel emiſſum volet irre

nobis. Et ſic adhibet᷑ fides dicto ſuo cõtxra
eum. extra de ꝓba. c. ꝑ tuas. ſicq; ſibi põt di
ci.lex quã inducis ꝓ te ꝓ nobis cõtra teẽ.

1 dicas qliter ⁊ in quo. Dideat tñ ne ſagit

ta ionat æ retroꝛſum abiens in caſu ſimii
pmiſſis patet ꝙ diſcre

te facit aduocat.qͥ in ſui dicti initio ꝓteſtat

ꝙ intendit pꝛoponere id qð ſit ſuo clientu⸗

lo vtile.nec ſibi piudicet ſiqͥd erroꝛe velin⸗
curia cõtra eũ infundet. Sed ⁊ pꝛincipalis
nſona caute agit q cum inſtrumeto publico.
rata halxbit eres vuit valere qſta ſe ꝓlata
inutilia ꝓo reſpuitet inhibet.wl als in cu
det᷑ aduocatus taliter ꝓteſtari. qꝛ aliqn bo
nus woꝛmitat homer? ¶ Deferat quoq; al/
teript aduocato cũ quo ſaluo iure ſuo fo

terit ſedere ſalutato.et hono ꝛc quẽ ſibi c

pit alteri impendat.ij:q. vi. q ſcit/Oeꝝ ſiad
uocatus videat te in allegationibo ſuꝑare
qͥs argumẽtaripᷣt. vt extra de iudi.c.nouit.
tũc ne videaris reſponſiõis penuria vclina
re certamẽ. pꝛudenter eũ eludas te ad aliaʒ

õõ etiã ſillle ſit me
lancholicus aliq indirecte vł curialiter diie
re ꝑ ã moueat᷑ ad irã. tũc em̃ nõ ſic bñ oꝛdi

nare poterit ſuũ ſermonẽ.qꝛ ira impedit ani

mũ ⁊c. Aſtud tñ vlnimo dictũ nõ videt᷑ lici

tũ niſi foꝛte eſſʒ cert de iure ſuo qð aliꝰ iug
ſcia r cauillaroib elt obſuſtars. ge Nn.
aduocatꝰvtriuſq; ꝑtis caueat a mecciò ·
młtomag a piurijs. nec ad iſta inducat cli
entulos ſuos.als grauiter peccat¶ oꝛro
⁊ ſue ꝑti aduocatmoꝛẽ gerat.⁊ ſi plures fſu
erint.ſimul cõueniant ⁊ ſimul deliberent. ſu
per quolilet dubio qͥs eoꝝ et q̃ ꝓppnet. Ex

ſoc em̃ veritas meluls inqrit᷑ ⁊ cà ſalubꝛius

dirigit᷑ ⁊ aduerſarij terret᷑.iunioꝛes iñ pꝛio
ꝓponãt et maioꝛes vltio vt eoꝝ ſxcdolas

---

yten
bint
lutte
rotorg⸗
Penis
nt n
lpniſn
Ranocon
Cgöet
ſortan.
nna trb
tiorſc
Pncio
Gein
Mer
Elce
lesfi
ntset
wen
eoꝛ
uſtoct
oꝛcine/
Gchnnic
ſeduulin
ldsr/
werem
eſsin
Adianad
ucdͤ
nf

fſede
Aooni
fnene
luu
ſwie
te /nchin
ir bun
lichoen

4*
1¹
114
*
— 9
H—

ninsndi,
saietnegin
Krucniitizn
entnn
ndeninne,
er
D
eſrtdein
Ple onphngin
o Meuin
Mibjens nh⸗
tömiſispaug
nindichinto
enqfiſocr
metſiädenont
me Sedapen
BNANiſil
termin gn
liiexinen
mer Nau
Wanmünmſ
mapwilib

ENi enhiie
Nemdeindche
eprös
miereäendutu⸗
tder lpin
Nis Holesdlun
ndrerennu
uti ieiniinen
ibmme unnli
ium,
6B N

iu

ng

tLapitulum Secundů

et efficaces rationes et allegatiões melius
iudex memoꝛie cõmendet.d cõſe.diſ.ij.li
do. Et vt vocet tullius validioꝛa argumẽ⸗
ia ſunt reſeruãda in fine. Peritioses em̃ vl
nimo ſurgendo melius vefendent p̃poſita. =
plenius reſpondebũt obiectis/Al tñ dirxe⸗
runt. ꝙ vbi plures ſunt aduocati vmi ꝑtis
Wl vbi ſunt plures ſapientes cõueniẽtes ꝓ
aliquo conſilio dando. antiqoꝛ pꝛius dicei

ioꝛ natu. decet em̃ ie pꝛimuũ. ar

ad qð facit dictum Ecci.xxxij.c.d.loqre ma
d

i. ſtatui

mus. Et hoc niſi foꝛte adeo ſit in euidenti

maioꝛ ſcoẽtia in minoꝛi ꝙ nulla poſſit de hoc
teſitatio oꝛini diſ in miramur. rel niſt iuni
oꝛ etiã minoꝛis ſcie rõne digniratis debeat
poicere artuꝛñ ſinrum elag: li ſec ſint
xes filios/
res et mit

us wcti ſint pꝛioꝛes in loquẽdo.

et coctioꝛes ſequant᷑.vt patʒ in caſtroꝛum

acie oꝛdinata vbi maioꝛes et foꝛtioꝛes ad
cuſtodiã exercitus ſubſequunt᷑. vt patet in
oꝛdine ꝓcemionis eccleſie/Caueãt aũt ne
acnuicẽ diſſentiãt. Nã oĩs gens et ſcia in
ſe diuiſa deſolabit᷑.xxv.q.ij. Si ea. Juxta il
lud pᷣs.cvi.Efuſa eſt contentio ſuꝑ pꝛinci
pes et errare eos fecit in inuio ⁊ non in via
Sed ſiqͥs imꝑitus et ꝓcax fuerit inter eos
alij dicant chentulo ꝙ ei ſilentiuʒ imponat.
quia qð ſapiẽs agit.fatuus deſtruit. nec eſt
arancuz in wue et aſino. xvi. ꝗ. vij. Noua.

Aduocatus quali J.iii.
ter ſe debet halere ad iudicẽ. cum eñ pꝛimo
alloquit᷑.oicit Guil.in ſpeculo vbi ſupꝛa ꝙ;
in eius conſpectu veniens eũ reuerenter ſa⸗
lutet. Si iue

te inclinato.vel alio ſigno humilitatẽ o

dat.humani em̃ moꝛis eſtillũ vereri.cuius

iudicio et voluntate. nũc erigit᷑ nunc depꝛi
mit. xvl. q.ij.viſis,. Si vᷣo eſt archidiaconꝰ
vt ppoſitus vel mi
cõſuetudo regiomis in hoc ſeruet.vt.ff de of
Pſi. l.ↄſul. Mon aũt iuxta iudicẽ ſedentz
unali

ſa eoꝝ qꝗͥ minibo placent. vt dicit pſalmi/
ſta. pᷣs. Iij. Co quat tñ que credit iudici com

placere. caute tñ. Qã ſepe diſplicet impꝛu/

dens dum placere ſtudet. Oe ſi iucicẽ motũ

nra viderit von reſponchat ſibi. iuxta illud.
um furoꝛ in curſu eſt currẽti cede furoꝛi.

Et ſi in facto alieno.quo iure tractetur.ibi
⁊ icit canone vel legem determinante illam

Ego tñ credo vt pᷣdixi.ſ.ꝙ iunio

Si iuder eſt eßs vel rex vel comes. vt
ſ. dewſito caputio vt genuby flexis vel cai⸗
tẽ⸗

es reuerenter ucliner.⸗

2*

parteʒ timeat offendere. Nam er lvc iudex
magis credit ei in pꝛopꝛio dicto eius ſi vi⸗
erit eñ binmnin aliena. Si po ſit nota per
ſona iudici taceat. ⁊ foꝛte iudex vocabit eñ
ad conſiliũ ſuum ſᷣm moꝛẽ lombardoꝛũ.et

queſtionẽ vel bon. als dicat audacter niſi

lurrabit᷑ ſalariũ.quia nõ poteſt pponere ꝓ⸗

Vnsa parte quin aliã puocet. NVnde tutieſt

neutrã iuuare q; alrerã offendere. vt dicit.
rxiiij.q. v. Deniq. Item nõ rideat coꝛã iu⸗

dice ſine cauſa.qꝛ riſus abundat in oꝛe ſtul
toꝝ.ſed geſtus halxat ſapien tis. Item hu⸗
militer audiat lo quentẽ iudicẽ.et dicta eiꝰ
laudibus extollat. ab adulationibus tamè
caueat.quia nõ eſt hmõi conſilium anie tu
tum nimis hominẽ laudare.vt dr.xxv. dif.
5S. als ea. Cum aũt tempus loquendi adue⸗
nerit. quia omnia tempus halent. tunc ſux
gat. quia ſtare nõ ſedere debet cũ oꝛat et cñ
bita grauitate et curialitate ſtet non indi
ſcrete vel arroganter. Actus quoq; eius ſit
tardus et grauis non pᷣceps vel celer. vt ſic
rveterem et bene fundatã videat᷑ halere peri
tiam. ¶ Pꝛecipue aũt circa tria exhibeat ſe
maturũ. vt ſic ex ingenio ſuã augeat ſapiaʒ
videlicet in vultu in geſtu et in voce. In
vultu videlicet.vt habeat vultũ affabile et
iocundũ.et benignũ iudici ac aſtan tibo oſte⸗
dat abſiq; riſu.tñ in diſcreto. In geſtu vt ca

put vel pedes non ducat indebite.ſed cũcta

membꝛa debita maturitate regat. An voce
vt eam plus debito nõ depꝛimat.v exalter
ſed in cunctis mediũ ſeruet. Non ſit vagus
oculis. aut effrenis lingua.aut petulantia.
Deinde poſt paululã moꝛam incipiat a iu/
dice et aſtantibus benignã audientiã poſtu⸗

lando.iudiciſq; beneuolenniã captet. eũ cõ⸗

mendando.et dulci ſermone ad eum loqn
do. Derbum em̃ dulce multiplicat amicos
Ecci.vi.Et Seneca Coꝛ hominis nobile

cõtra wtentig recalcitrans ponius vult du
ci q; trabi

i;Poteſt añt eñ cõmendare vl ve
recta fide quo mil magis in pꝛincipe ſpledet
vel demoꝛibus ⁊ ſumma pbitate vel de l/

on: a iudicẽ ſedentẽ neſtate et caſtitate. que ſola ẽ poſſibilis ani
unali ſedeat vt ſit deletus inter eos.
.i Ceullug. Ytem in ſtãdo nõ ſit garru⸗
Ig lolmax ſeu ꝓpcax. Et licz deus diſſipet oſ

mas deo pꝛeſent are in autentico delenoni

bus. vel de dei nmoꝛe etreuerẽtia. vel de mãᷓ

ſuetudine et clemẽtia de humilitate.vel de

ſapientia et pꝛudentia ſeu patientia vel iu
ſticia et equitate. In loc tñ caueat ne oẽs

virtutes vni attribuat.ſed eam vel eas qs

ſibi nouerit mibuendas. mendacijs abſti
neat.ne vt vulpis decoꝛem coꝛui et dulce⸗

dinẽ vocis ↄmendans exiſtimet ſibi deriſo⸗
rie dictum.et ſic pꝛouocetur ad indignano
nem. Anſuꝑ abſtineat ab oĩ vᷣb.quo iudex

6*

—„ 7 .
.
4 .— . „. —
.. .. .

wſſit ininriam ad animũ reuocare. vel quo

poſet offendi. Res em piculoſa eſt litigare
ſub iudice offenſo. Caueat eti ne pꝛo aliqᷓ

videat᷑ ve lle eius iudioũ declinare miſi cau? gnificentie et fulgo⸗ xlvendum. An
ſumma tñ notan dũ.ꝙ lec ſunt que audao⸗

ſam ꝓponat fufſicientẽ. Ex hoc em̃ ſibrcõſti

tuet iudicez aduerſarin. nec appellet ſine cI
ſufſeienti et euidenti qe eſt indicé puocaſſe elontia. libertas. gaudii. fauoz. et lenign
audit et his ↄtraria ↄtrani opant effecti.

eius ſen tentiã nõ ſeruaſſe. vel iudiciu decli⸗
naſe. ꝙ ſi eum ſic ꝓuocaint ne plene de eo
oñidat. Abſtineat aũt aduocatus ab his
defecti q reperiuntur in qbuſdã oꝛatoꝛibo
vuũ/ꝓponit ſeu lo quit᷑ coꝛꝗ indice.quidã em̃
cuin quodã faſtu ſeu ſuꝑſtitione ad loquẽ⸗

us Serxtus

eſt. Atem grandia graãditer ꝓferenda ſunt

parua ſubtiliter. mediocria tempate. et ců

de vo vel ſominũ ſalute referim plusma/

gnificentie et fulgoꝛis eſt exibendum. In
am tribuunt poꝛandi videlicet ſcia. potetia
eloqntia.libertas.gaudiũ.ſauoꝛ.et benignꝰ

SDe ſalariis aduo J.iiii.

catoꝝ. NMota pꝛimo qð ait A

1g“. glicz ad

uocato vendere ſuũ patrociniũ.⁊ iuriſcon⸗

dqũ geſtus dãnabiles pᷣtendẽtes. abſtergunt

faciẽ.crines poſt aures refoꝛmãt.nares cre
bꝛo purgant.et guttur.ſpeculanfq; manus.
Alij vero nunc oculos trans celũ eleuant.

ſulto iuſtum ↄſiliũ.xiiij. zv non Uns. 6

vider᷑ intelligenduʒ quãdo credit iuſtã ene

cauſam quã defendit.vel ſaltem dubitatnõ

nunc caput remittunt nunc crebꝛa ſuſpiria

emittunt.nuncſrontem rugant.nunc labia
cõpꝛimunt.nunc ſuꝑcilia obducũt.manus
maxillis affigunt. ⁊ ahnia miranda ſe medita
ri ac grãdca conciꝑe ingenio młtiplici ſimu
lantes. Honnulli quo qꝙ; tute inter ꝓcellas
eloquentie nauigantes.ꝑiclitant᷑ in poꝛtu.
robuſte em̃ inter vicia eloquij decurrenteg

pꝛiuſqꝙ;ᷓ ad cõcluſionis metà ꝑuenerint. deſi
ciunt impꝛudeter cõtra quos eſt. de pe. di. ij.

multi. Ecõ tra quoſdam ruboꝛ inter loquẽ
do arripit.et tremula voce loquunt quoꝝ
tamẽ nimidũ mitiũ finis robuſtus exoꝛnat.
ſeo quibo facit illud. Oebile pꝛincipiũ me⸗
ioꝛ foꝛtuna ſequet᷑. Sunt enaʒ quidã qui

ſolum vocis magmtudine confidentes ful
minantet vociferãt ꝓponentes cõtra quos
eſt.v.q.iiij.in loco.ibi mitiſima. OJodus

igit᷑ vbiq; ieruandus eſt.iu xta illud ODꝛatij
lIi.i. ſermonũ. Eſt modus in rebus ſunt cex
ti deniq; fines. uos vltra citraq; nedt (õ

ſiſtere rectuʒ. In pꝛonũciatione itaq; delet

exercere vocis et ſpũs moderamẽ coꝛꝑis ⁊
lingue motus.vt verba non ſint inflata vł
elata.vel in faucibus frendentia.nec vocis
immanitate reſonantia.non aſpa frenden

tibus ve l inhiantibo labijs ꝓlata. ſed pᷣſim

equaliter et leniter et clare ꝓnunciata.nec
ꝓ oſtentationis cauſa frangat oꝛatio. De

rum pꝛo loas cauſis rebo et tꝑibus diſpen/

ſanda eſt. NHam aliqᷓ ſimplicitate narranda
ſunt alia autoꝛitate ſuadenda.alia cũ indi⸗
gnatione depꝛomẽda alha miierauõe flectẽ

cto.ſ.C. aureoꝝ.quẽ nõ debet excedere/Et

da. vt ſic vox et oꝛano ſemꝑ cõuemiant ſue
cauie.Recta quoq; ſit facies.nec labia de⸗

toꝛqueant᷑.nec immoderatꝰhiatus necſupi
nus vultus. nec eiecti in terra ocul. nec in
clinata ceruice.nec eleuata aut depꝛeſſa ſiu

Ccilia. labiqq lalere vel moꝛdere deſoꝛme

tuere. Pꝛo iuſto em̃ patrocinio licet aceipe
re ſalariũ quia nemo de ſuo cogit bñficium
facere. x. q.i. c. Pcarie. nec ſuis itipendijs qs
debet miitare .K ix. Mec loc eſt vende
re ſcientiã ſed laboꝛe ſuum ſeu locareopas
ſuas et pmiñ poſtulare. rij: gij:c. eceleſiaſti⸗
uocatus ſeu iuriſcõſultus abiq; labvꝛe ? re
uolunõe libꝛor. puta qꝛ balæt in pꝛomptu
trarii. ſq ꝙ põt accipe. quna ſinõ laboꝛauit
dinonis eſſet magis ꝑitusq; minus. ¶ Id
aut certü eſt enon licetpaciſci te certa ßar.
terdicendus foꝛus.et a cõmumone alioꝛũ

aduocatoꝝ eſt remouendus.i.ab acnõe ad

uocandi.vt.C. de poſtu. l. ſi qui.et.iij.gꝗ. vij
inſamis.5.tria. Oe quanta autem licet.pu

ta quinq foꝛenoꝝ. ecem. viginti ermot

dummodo non tranſgrediat᷑ leginmũ
dqum.ſ.ſummã centu aureoꝛum. quan
qʒ ſit cauſa etiam de vno regno/In
bus autẽ cauſis pꝛo aduocan facundia cau
ſe qualitate.et foꝛi coniuetudine accipiet.
Et nomine palmarijwteſtetia aliqund ſti/
mittit dare aduocato tãtũ pter ſalanũ. In
cludit᷑ aũt illud palmariũ ſub numeld pᷣan

ſi certa quantitas leu certũ quid ꝓmij uz 6“
illud debet dariſſi nil ceriu pactiũ eſt. nec enã
ſtipulatio pcemit.tunc iucheis officiũ eſt im

ploꝛandũ.ſi chientuus nollet dare cõuem⸗

ens ſalariũ.vt ꝓ modo facundie ⁊ negocij

—w-

q̃liiate ⁊ foꝛi cõuetuchine cõſtituat᷑.ſeu ted

dat᷑ ei ſalani.¶ ¶ Deler ᷣm Buul. ↄueno de

„₰

ini

“ föͤpe

ept
ie
NCn
ſcevon
totore
ſertopp
ſenndeto
N⸗
lnir
nede
eginpen
tond
Ni
Den
Wut
Wme
Miinn
ſaeent
llle
Stene
lollſe:
ſier
coh
Kietvnn
l
ſpent
lcgoan

Mnſtinr

ehatne
mnden
Mah
user
neſher

lei
Mnlee

ucäcan
ſonesdiſ
fanciae
ncolone

nr oentaf
ancamik

mnt c
ſitfge
frmar

7
nd ſ
aec g
upAnniine
.nnggnunhn
cirr füm
luerchinnet
vetſiacepidn
npatcimigkatt
no deſto cogtit⸗
ener ſunsſumnt
En. Detlortt
fuumſen oen

—
=

nMR G veſ
üfüns dbicg nn
Kungemuht
nGssiIel
on MARENA
7.punnddmt
Ima, Modidi,
zus. eta onid
vwſtu. dct

1

nor. dlenn. hnt

ianſcecarkant⸗
cenni nnm
mN NoNYN

ſalario in initio lit vel ea finita fieri.pendẽ
te em̃ lite ꝓmiſſo facta nõ tenet. C.deroſ
ga.l.qſquis.sS. pᷣterea. Si ergo aduocatvel
medicuoin initio lit vel moꝛbi de certo ſa⸗
and conerut wline⸗ litis vel moꝛbi.alia cõ
uenti

wſtnula. c. i.
rium aduoc

Neqaiin ane

=

owſtea eta no ere leens ſinz e⸗
nenit de toto. licz recepit ſalariũ ꝓ con ſilio
vnius diei.

nãdo aũt ſit ſoluendũ ſala

Ego ait Guil. dico cõſue tudinẽ ſpectandã

de peni. di. i. nemo in foꝛo. Si ↄſuetudo ibi

de ſoc non eſt. ſtatuat aduocatus diem in qᷓ
vel infra quã ei ſoluatur.puta in initio ſta⸗
tim medietatem et in fine aliã medietatẽ p
utin romana curis fieri conſueuit. qð ſi nõ
fecerit foꝛte ſtatim telef. Camẽ clientulus
caute aget ſi petat aduocam̃ ſibi caneri de

pſtando fideliter vſi; in finem patrocinio
canſe. ⁊ aduocatus ecõtra ꝙ de toto ſatiſſa

ciet. ¶¶ Sed quid ſi cliẽtulus ꝓmittat dare

aduocato centũ.ſi vincit cauſam et ſi ꝑdit

lI. Reſpondit Guil. pacta ſeruentur extra de
pac.c.i. ¶ Sed qͥ ſi in dicto caſu cliẽtulns
trãſegerit ſeu als ſe ↄfoſuerit cũ aduerſario
nunqd aduocatus habebit integre illa cen/

tum ſibi ꝓmiſſa.qð videt ſic.quia ꝑ eũ nõ

ſtetit quin obtinest victoꝛiaʒ. Arguit ꝓpet

cõtra. DHemũ ſic ſoluit d. DPDug. Bar. et Ar.

BGoff.et Hoſt.ꝙ totũ halebit aduocatus vł
beres eius eo moꝛtuo.Alij hoc eſe verũ de
iure.ſed de equitate habebit ꝓ rata. ar.ff. de
ſolidum. Si aduocatꝰipſe

leg.ſecundo.l.
rerit eos ad bona còpoſitionẽ non perdit

qͥ cq; Conſulunt tñ vt de ꝓmiſſione fiat ſcri

ptura. ne in dubium vergat. extra de fide in

ſtru.c.ſi cautio.ld cõcoꝛdãdas g iſtas opi

niones diſtingue. Aut cliẽtulus traãſegerit

bebit. qꝛ per eñ nõ ſtenit.Aut loc egit.i.trãſi⸗

Capitulu x —

uod dicit m Innoc̃. extra de
nis Dtrũ in pꝛincipio litis vel

in fine. Dicit Quil. in ſpeculo aliquos dice
re ꝙin pꝛincipᷣio. alios in fine eſſe dandum

tractetur cauſa eo loco vel ſalteʒ S

in fraudẽ a er egerit ponengus. dicit
in fraudẽ aduocati et tunc totũ ſalariũ ha/ wonendus. dicit

ſuu Gſuffragio⸗ gnd. guig Johannes en
ſi nõ defen dat dñ

at dnñmodo per aduocatum nõꝗ
ſtet.ſed ꝑ clientulũ quo minus patrocinef᷑.

¶ Sʒ nunquid aduocatus in cã appellatio
nis teneatur patrocinari ꝓp eodem ſalario

Arguit idẽ Buil. pꝛo et contra. Demũ ſie
ſoluit.dic m Pe. Bar. Archi. et Aʒonẽ.et
alios.ꝙ nõ tenet.Et licet dicat᷑ eadẽ cauſa
id eſt idem negociũ.tamen aliud iudicium
eſt. eum ſint aliͥ incices Et hoc poteſt eſſe v
rum. cum a diffinitiua cauſa appellaf. Sec
ſi ante ſententiã appellaret.vel in integrum
reſtitutio petaf.tenef in illa cauſa ꝓ eodem
ſalario patrocinari. Et hoc verum. puto ſi

fuerit pꝛincipalis queſtio agitata. ¶¶ Sʒz po⸗
ne ꝙ nomine palmarij.i.ꝝictoꝛie pactus ẽ
aduocatus aliqͥd ſibi dari et cum plura ſint
cauſe capitula. in aliqbo ſuccũbit in aliqui⸗
bus vineit.quero an totũ habebit. Reſpon
deo ᷣm Buil. vbi ſupꝛa ſic. fl. de varijs 1 ex
traoꝛdi.cogni.l.i, S. cognita. et eſt argume⸗
tum ſimile. Qui añt tengit hominẽ.totuʒ ha
minem tetigiſſe viderf᷑.de pen,. diſt.i. vulgar⸗

Allij dicuntꝙ rata delxri ar. C. de tranſacti.

l.ſi ex falſis. Cercij dicunt ꝙ nihil. ar. de .
o bli.l.in executionib..penultimo. Quar
nidicunt ꝙ ſi capitulum in qno vincit ma/
ius eſt cetetis. totuʒ habebit. als nihil. vt. ff.
& ininteg.reſti.l.ſcio.ſed prius dictum vri
us eſtC tẽ notandũ ꝙ ſi res mobilis di⸗

citur pꝛo ſalario. ſola traditio ſiue ſcriptura

lufficit ad raſtationẽ dñ ſed ſiſitiminobi

fra.l.vnica. Et q;uis dicat᷑.xv.q.ij.ca.i. ꝙ
clericus pꝛeſtans patro ainili aduoca tiõis
ꝑſonis de quibo ↄcedit᷑ a iure nõ põt exige⸗
re ſalariũ.ſed vt vſurarius ſi exegerit ſit de⸗
Il. ꝙ illud. c. abijt in di ⸗
oꝛib vtentiũ appꝛoba

ſuetudinẽ.nec eſtm

tum. vt diſ. iii..5. leges. Poteſt gexigere vr

nntdthn gendo bona fide.puta quia lis dubia erat. ? laicus. qꝛ nemo de ſno cogit facere bñſiciũ
e g ainc vrata ſerui i oatebit cöſigerata eiis a a nemo w ſno cogit fcere aein.
1 Atrnanr I rara Eriniii⸗ eerel eints . q, j. Pearie. Del loquit i 1. de regula
n ftiiſiͤii facundia niſi alud fuent factũ ſeu pact̃ in bo. vt ꝓbat ea. q. 5. fi et. xvi. q.i. mongch
nme h texgos. Sed qͥd ſi aduocat'alio caſu im? /Si etgo acnoe arus viderit clientulu ſu⸗
ummmmunN 08, 4 Dee nauocat alio caſu im, ([Si ergo aduocatus viderit clientulũ ſu⸗
n jei it nõ poteſt aduocare, nonp eum ſtat um iure delere contendere. dicat ei Amice
n nc iat. Reſpondet Biul. non videt q ius eſtꝓ te.ſolicita tñ eget defenſione. Sepe
4 n meſet .ſibi ſit imputandũ quo minus haleat ſuum em̃ qͥs moꝛeref niſi mendicaret᷑.de peni. di.
fen lſi ſalariũ. argume.ſt. de varijs. etertraoꝛdi. o vij. cnullus in fine. non iñ eum inhumam⸗/
i alieti ſni.ß dil:etrl li.. diſtin, quod ad nos, et ter pecunijs euacuet. vt pleriq; impie faciũt
Hirnlietflit ſunt in argu. ꝙ ſi aduocatus ⁊ magiſter nit ſed tñ de ſalario cõuenieti cũ eo conneniar.
ſumen Uunptt⸗ infrmus ubilominuaa væeat ſalariũ ſuum iij. q. vij Setria, Si vo cauſam iniquã noue
nfddntii Et nota generalirer m Joba, x lig. Oad nit. eã deierat. et ſalariũ reſtituat. m Boff.
ndb a uocato delei⸗/ ſeinino fmum er wnoꝛ. ot Sed Hoſtien.dicit ꝙ illud halebit pꝛo la,
anage e rij. ·ij/ eccleſiaſticꝭ. Onde ſi aliqua ſunt ei boꝛe. quem foꝛte bona ſide ſuſcepit. quo ⸗
—4 lane
,*7
L „
. . . *
14 . .
1 — .
—
* 0

—

Liltulus Sertus

videtur ſi parum recepiſſet. ſed ſi multũ ſi al
tem in parte videret reſtituendũ. ſinõ ꝓſe

gquat᷑ patrociniũ.quia videt canſam nõ iu⸗

ſta. qð a pꝛincipio nõ ppendit. NHã ſi ↄgno⸗
uiſſet iniuſtũ et vt lucraret᷑ dixit clientulo.
ꝓius halxbat verñ eſt dietũ Boff. ſ. ꝙ reſti
tuat totum. imo etiam ꝗð als clientulijs in
cauſa illa exvndit. (Hota em̃ ꝙ moꝛtno
aduocato nõ poteſt ab heredibo eius repeti
ſalariũ ſibi datũ.ſi per eũ nõ ſterit quin cam

ageret. vt.ff.e varijs ⁊ extraoꝛdina.cogni.

l.i. S. diuus. Sed ſi ꝑ eum ſtetiſſet viuenteʒ
ꝙ; cauſa non eſt acta tunc poſſet petere ſala
rium. et datũ haberet reſtituere. C. de cõdi.
obtur. l.fi. Adem ſi ſit infirmus.vel als le/
gliltime impeditus. ita ꝙ ꝑ eum nõ ſtat quin
agat cauſaʒ. talis em̃ nõ habet reſtituere ſa⸗
lariũñ ſibi datũ.Quidã tñ diſtinguũt in acto
re.quia aut fuu in moꝛa cõ teſtandi liteʒ vel
ꝓcedendi.ei tunc nõ repetet.als autẽ łe eòᷣ
tate reddẽt heredes aduocati ſalarium da⸗
tum in hmõi. Alij añt dicũt indiſtinc te ſibi
reddi. ſi nihil erat factum et hoc de equitate
Si tunc ꝑ caſum foꝛtuitũ ex ꝑſona clientu⸗
l ſtetit. quo minus ſeqͥ potuit.et tũc tenetur

tenetr.vt. ff. de rei ven. l. vn ;. Pꝛo pauꝑi/

bus aũt qͥ nõ poſſunt eis ſoluere.teneni ad
uocare gratis cũ poſſunt. et q̃ri᷑ patrociniũ
eoꝝ ab eis et pupillis et viduis er alijs pſo

cC.oſtendit.⁊ in alijs.c.ſequennibo. Cenetur

em̃ quilibet ſubuenire necemitatẽ patienti
v ſubſtãtia ſua ⁊ de arte ⁊ erercitio ſuo.ſᷣm
CTlv. xxij.q.lxxi.ar.i.et di.lxxxvi.nõ ſatis.

De defectibus S.v.
et vicijs aduocatoꝛũ ponit Alanus in li. de
planctu eccleſie. peccant em̃ mulnpliciter.
/Et pꝛimo cum fouent ſubdole cauſas ꝓdẽ
do.i.decipiendo chentulũ.dũ.ſ.adiuuat oc
culte aduerſariũ. Et tales qͥ dicunt᷑ pᷣuari⸗
catoꝛes ⁊ ꝓditoꝛes ſunt infames.ij.q.iij.
notandũ.et tenent᷑ vltra peccatũ imuſticie
et ꝓditionis ad omne damnũ ⁊ intereſſe le
ſo.¶ Secundo quia cauſas deſꝑatas fouẽt
cõtra conſcientiã.et in loc gloꝛiant᷑.q̃ſi ma

tenent de vamnis ꝓpter lve iij. q. vij. in
mis. §. .Auirton recipiendo nimis
magnũ ſala paciſcẽdo de certa
litis cũ graui dãno litigatoꝛis.qð ꝓh

„.

rationabili faciũt clientulũ appellare ⁊ etisẽ
n iunig

riñ ve lpaciſcẽdo e eua pane
litis cũ graui dano litigatoꝛis. qð ꝓhilerur
iij.q. vijc.infamis.ꝭS.trig. Quõ deleant mo

derari ſalariũ dictum eſt in. 5. pcedenti.⸗
Quinto qꝛ ignoꝛãtes iura cum neſciãt qͥd

dicant obpꝛobꝛ et cõtumelijs certãt. qð
ꝓhiberin dicto.ꝭ.tria.¶ Sexto vbi eſt eo⸗

pia aduocatoꝛũ.ſicut bononie.ffloꝛẽtie ⁊ ve
netijs. vt alijs lucrum ſubtralpunt. qͥ melio

res et perinoꝛes ſunt. puiſſimo falario ſunt

contenti. vt viles et abiecti.ſecus aũt ſi fa

cerent ꝓpter pauꝑtatẽ clientuli.iũc em vir

tuoſe agerent. ar. diſt. lxxx vi. c. non ſatis.

¶¶ Septimo cũ infoꝛmãt falſos teſtes.et qᷓ
runt ſeu faciunt poſitiões cauilloſas.velin
ducunt clientulũ ad deierandũ imponẽdo 2

reſwondendo etideo vt vmicide aiantene?
tur et infamia ꝑpetua notant. ar. xxij. q.v.

ille q̊ͥ ominẽ. Octauo quia recepio ſala
rio non curant de cauſis.nec ſtudent net vi
gilant circa eas.et ſic ꝓpter negligennã cli
entulus amiint iſtã cauſam. ⁊ tũc vltra pec
reddere.puta ſi res petita pijt ira ꝙ res nõ

ſciunt al vel ſcire delxant ſe ignoꝛantes
inſufficientes. mililominus ſalanũ recipiũt

catum obligat᷑ ad ſatiſactionẽ. ar. dᷣ eta.et

1 „

quali. oꝛ, pnic. ca. ad aures ono qꝛ cu

et ꝓpter inſufficientiã ſuã cãm iuſtam amit
nis miſerabilibs. etiã ſi habeãt cãm cõtra pp
tentem volentẽ oppꝛimere eos.xxiij.q.iij.

tunt vnde in culpa ſunt. et adreſtitutioneʒ

tenent᷑.ar. f.. ad, l. aquil.l. idez iuris. extrg

L ſenet re iudi.c.cum etexni.li.vi.inglo.
Decimo quia vbi ſufficientes ſunt ipſi q

cientibus vices ſnuas cõmittunt. vñ et ipſi
de leſione clientuli tenent.ar. f. de pꝛeſcrip.

ſciens ⁊ pꝛudẽs contetus fuiſſet.qꝛ eo inui

to non põt alteri ↄmitti hoc quia differẽtia
eſt inter artifices.extra de offi.dele.c.fi. Et

gis ſubnles aduocati contra illud.xi.q.iiij.

ui conſentit.Et talis etiã tene᷑ ꝑnĩ aduer

ſe q uſticiam halvt de omni dãno et intereſ
ſe.et etiã ſuo clientulo de expenſis.ſi ſuadet
ſibi ius halere. vt linget.¶ Tercio cum di⸗
lationes ſuꝑſiuas nitunf obtinere ad ̊ m̃.
vt fugiant iententiã. vel magis ꝓlonger li
nsin. vnde plus lucrent.vwel ſcienter ſine cã

PF- ä

ſi eo inſcio loc fecit. debiit locipᷣm extima⸗/
re nõ ꝑmiſſuꝝ ſi ſciret.ff. de fur.l.quia res ſi
bi. ¶ Dndecimo fallam legẽ allegãdo
crimẽ falſi incurrit. e᷑ iudi nouitin
vel falſo legẽ inducendo et eius intellect

*

3

.

ꝑuertendo mentienteset a veritate rdee

teset ad ſenſum ſuum ꝓ parte ſugegen /⸗
terpᷣtantes cõtra illud diſ.xxxvij.c.xelatum ·
Hoſſunt tñ aduocati iura varijs modis erx
ſpenere dumodo fᷣm cõſcientiam ꝓcedant.
NRam cõtra cõſcientiã erponctes et inancẽ

tes ediſicant ad gebennã. extra de ſeruunio

in oꝛ. ſa.c.i/Et ſi Quſam deſpcſtam delpici /
ant.id eſtq nõ pomit iuſte obtineri vel foue⸗

r..oĩno velent ſalariu reſtiiuere m Bof.

mnnt

ri
rln
ſnnef
iſtun⸗
ftul
Cdgno
Ceinon
ſtietnin
foart
frocei
Gtorat.
whsctnt
sadoe
cun
Wos
exnſttg
unf
(ccuin
ktlot
Am
teetin
noſept
ſſte ch
ſomis
nt coͤ⸗
vene
Nona
oratl
ponono
Wnae
W
nn
Maie
Pr.
Mß
N
uni
ſun⸗
Nlucof
Diei
fſrinen
1⸗

Kue
* (Meim

Fmg
htin

fthlci
uulllgel
gnnn
Puregſc
. W

Etinne

1ltolte

ſlmntnis
nntormitfiletce
pänöesennlin:
fad ienniin
eo ve vmmiecti⸗
eun notan AI
Qamno qnatden
Renßs nerſtucn
Air pernecie
cnſen alet
dknRacnoni e
An Vamken
ndonmiil
cemiäiitimn

nculpanetushrnck

adlmn

4
WüDimdi:GI
npus iNN. N
nnl Eneni fd
ninmnifrtee,
1s Olennsfliltfn
Nen ninn ve n
Cesenmrotdel
Ketin dun vift
1iſarat in n,
amo Montee Nd,
tdira M
1 4. eielece
S5

Lapitulüũ

pꝛobationis quia tunc vitiũ eſt materie nõ

Artificis. Ham ignoſcendũ eſt illi q bonam
fide agnouit. vt. ff. man. l. quintus./ Duo
decimo quia frequenter per eos ſtat ne cau

ſa terminet᷑ et tamẽ totũ ſalariũ perere pñt.

ff. locati ⁊ cõducti.l.qui opas. Kerfiode
cimo quia volunt eſſe teſtes in cã
aduocati.cõtra illud qð legit᷑ ertra ve teſti
us ¶Decimoquarto qꝛ cũ ſint
quidam.ſcʒ aduocati vaſalli dñoꝝ volũtp
eis aduocare nec de aduocatiõe eis ſeruire.
cum ad loc ex pacto teneant᷑. Nã ſiteneã /
HW mneisin loc ſeruire.ſecus ᷣm Anno. argu.
tcum fuerint aduocati in cã volũt eſſe iudi⸗
ces in eadeʒ.(¶ Sedecimo quia vociferant

—

e iureiur.c.ſicut.(¶ Serimoqͥnto qꝛ

et contendũt rixoſe.cũ miti locutione non

tumultuoſa voce debeant factũ ſuũ ppone

re et iura allegare.v.q.iiij.in loco.HNeci

moſeptimo quia cũ religioſi in aliq̊ͥ caſu li/

cite aduocant. vt cñ licẽtia ſui pᷣlati.et ꝓꝑ

ſonis cõceſſis aliq̃ munera recipiũt vel eri
ger eörra illudar: g. : cobſemandũ, §K.
⁊ ſequenti. ¶ DHecimdoctauo qꝛ monachi

7

ꝓ monaſterio ſuo aduocant ſine licẽtia ab

cimonono quia clerici ãduocant frequẽter
coõtra epᷣm ſuũ vel cõtra eccleſiã ſuã vel pa⸗
tronũ in quo caſu meret᷑ ꝑdere bñficiũ.xxij.
g. v. de foꝛma et nota.i.q.vij. c. i. ¶ Diceſi/
mo q; aduocant ꝓ lereticis condemnatis
vVmß a ſuo officio ſunt ſuſpenſippemo. extra

ere. c. ſi aduerſus. qð intelligit Hoſtiẽ.
Pſtq; ꝑ eccleſiã fuerint denunciati excõica
ti. g. Niceſimopꝛimo qͥ dederunt conſiliuʒ
auxiliũ vel fauoꝛẽ.moꝛti vel inſecutiõi epi⸗/

ſcopox. qꝛ tunc aduocare non pñt nec circa
aliud officiũ.extra de penis.c.i.felicis.li.vi.

Diceſimoſecũdo cñ aduocãt et tñ ſunt fi

lij vel nepotes hereticoꝝ vel fauentes lereti

cis.cõtra illud de herencis.c.ij.S. herenci. li.
vi. ¶ Niceſimotercio cũ nõ pꝛeſtãt patro⸗

gieccleni ſue cũ teneant.iij.q.i.nulli.
¶ Nixeſimoquarto cũ nolãt aduo cati
p vrraq;ʒ parte bona fide. ꝓ qbus facit qð

„£

in qᷓ ſunt

et de hoc in. 5. pꝛecedẽti. Et bꝛeuiter tenef
qlitercunq; amittant cauſam ſuã vitio ſuo
Secus ſi ex qualitate cauſe vel ob defectuʒ

erpedit mutari.ar.xxiij.q.vi.vides. Pñt ec
aduocati in cauſis matrimonialibo et alijs
cauſis ſpñ alib leges adducere. dummodo

noõ contrarient᷑ canonibo. di. x. c. i. ( Diceſi

moquinto quia aduocãt q dam qͥ de iure nõ
pñt.cñ a iute eis ꝓhileat.de qinbo habes.iij.
q.vij. AInfamis.5. tria. vt dictum eſt ſupꝛa.

BDe talellionib pcuratoꝛibo et ſalarijs
et defectibo pluribus eoꝝ. Caplm. iij.

5595 ””ä
E notarüs et pro⸗
Vcura toꝛ ib. Sciendũ ꝙ notarij de
bent habere tres cõditiones. Pꝛi⸗
mo debẽt eſſe liberi. i.nõ ſerin.et de legitimo
matrimonio nati ⁊ admittunf ad notaria⸗

tũ iurati. Pꝛo quoꝝ declaratse dicit Aug.

de anclv.in li.de ptãte eccleſiaſtica. ꝙ nota

rius in ſuo officio reùrit publicam admini⸗/
ſtrationẽ. Eſt em̃ pſona publica publice vti

litati deſeruiẽs. Secũdo reòrit liberã actio⸗/
nẽ vt haleat dñiuʒ ſui actꝰ. Cercio requirit
fidelẽ executionẽ. Agit᷑ ꝓpter publicam ad

miniſtrationẽ notari debent eſſe de legitimo

thoꝛo nati. qꝛ qͥ vitioſa oꝛigine obſcurant
non pñt eſſe de curia.nec reipublice peſſe in
aliquo officio vł dignitate ſine ſupioꝛis di
ſvenſatione. ꝓpter actionẽ requirit᷑ ꝙ non
ſint obno xij ſerui.uti.ſed ꝑſone libere. Di⸗
cit em̃ iuriſconſultus.C. de ſcribis. Cabula
tij liberi bmĩes oꝛdinent᷑.nec vlli ad hoc of
ficiũ deinceps pateſcat aditus. qͥ ſit ſeruitu

ti obnoxius.Si tñ aliqͥs dicit ſe eſe liberuz

et vt liber admittit᷑ ad officiũ notariatus et
nomine libere et publice pſone exerceat no

tariatus officiuʒ in ciuiſate in qua foꝛte oꝛ

tus nõ eſt. ſed poſtmodũ denuncief ſeruus.
planũ eſt ꝙ inſtrumẽta ab eo pꝛi facta va⸗
lebũt.qꝛ lilerã actionẽ habuit a dño. vnec

ipſum ſeruum eſſe nõ ꝓnunciauit. ꝓpter fi⸗/

delẽ vᷣo executionẽ reqᷣrit᷑ ꝙ inramentũ p⸗/
ſtent.ꝙ fideliter exequent᷑ officiũ ſuũ.ſicuit
em̃ impatoꝛ iuramentum pꝛeſtat de officio
ſuo fideliter exeq̃ndo.vtʒ diſ.lxiij.c.tibi co
mino.ita eo mõ ipſe ſuos officiales admit
tere debetiuratos. Fiunt em̃ notarij autoꝛi

.c. diſciplina. i. tate pape vel imꝑatoꝛis ĩmediate vł deriug
.notat 1Iv. di c diſciplina in ter. erglo. ʒ raapeid. Moinei deis v⸗ nug

archidi. illud intelligit. cũ ex aduocatöe nõ
fit pᷣiudiciũ parti.ſʒ ego nõ video quõ vtri
Bꝑtium cõtrarie ſe habennũ pomt ſeruare
pure. et ideo peccat. arpdicte legis canoni⸗
zate. ij. q. lij. notandũ. &t cõtra illiteratũ de
lent aduocan loqͥ vulgariter Poſſunt etiã
aduocati et iuriſconſulti mutare ſuã opi. ſi

ta ab eis. Motancqñ etiã ꝙ notarij officiũ
eoꝝ delegare nõ debẽt. vt ſcribit in Auten.
de tabellionibo. Et hoc ꝓpter tria in õueni⸗
entia que interdũ ſequuntf vt dicit Aug.de
ancho.vbi ſupꝛa.pꝛimũ eſt ex ꝑte iudicis qͥ
nõ põt licite infoꝛmari de veritate cõfractꝰ
quando ꝑ diuerſos notarios incatr᷑ pſ

cit. Scom eſt ex ꝑte ꝑſonaꝝ qᷓ D

Litulus

cum aliqñ ſint laici ⁊ rudes literas neſcien
tes faciliter eis põt negari veritas Ner illa qᷓ
ſubſequunf vel ponunt in inſtrumẽto.pꝛio⸗

ri notario nõ pñte. Cerciũ eſt er parte ipſiꝰ

notarij. Cũ em̃ ꝑfectio rei cõſiſtat in pꝛinci
pio. medio et fine. vt phᷣus dicit in de celo ?2
mundo.nulli opus ꝑfectũ eſſe põt niſi ꝑ eũ
on de

ſit incvatũ.mediatũ et terminatu. Non
lent ergo notarij delegare alijs ad cõponen

da inſtrumẽta inter ↄtrahentes. maxime cũ

ipſi ꝓfitean inſtrumẽéta ſua manu cõſcribe pa et imp
notarios publicos facere. vł illi bus auro

re. Si tñ fecerint puniendi ſunt. DHocumẽ/

ta vo nõ vitiant᷑. vñ ſcribit extra de fide in

ſtru. c. Cũ.p.tabellio moꝛte puentus quedã
nõ pfecerit inſtrumẽta qᷓ in nota redacta fu
erũt ab eodem ad petitionẽ eoꝛũ ad qs ꝑti⸗
nent autoꝛitate oꝛdinarij iudicis poterꝭ ea
fideliter in publieã foꝛmã redigere habitu⸗/
ra per hoc ꝑpetuã firmitatẽ.hec ibi.
etiã egritudinis vel alterius rõnabilis oc⸗
cupationis debent ipſi notarij cõtrahentes
admonere.vt ꝑ ſeipſos cõpleant eoꝝ ↄtra
ctus.Et ſi dicat eᷣ er frequentia lvĩim petẽ /
tiũ notarios ali̊s nominatos interdũ tot
cõtractus recipiunt ꝑficiendos. ꝙ ſoli ipſi
cõplere non pñt. RAñndeo ꝙ vt dicit iuriſcõ
ſultꝰ. melius eſt pauca agere caute q; mul⸗

tis intereſſe ꝑiculoſe.Et Ecci.xi.dt. Fili ne

ſint in multis actus tui. non enim pꝛopter
loc excuſant. JèGMðG
. 7 U — 4. .
De his que iurant F.i.
notarij ſeruare et q̃ͥs poſſit creare notarios
dicit Hoſtien. vt refert Yo. an. in nouella
ſuꝑ.c.ſicut te ne cle.vel mo. ꝙ tabellio ↄſue
uit iurare ſex. Pꝛimo ꝙ de his q videbi et
audiet et requiſitus fuerit.ſine diminutõe

veritatis ⁊ cõmixtione falſiratis cõficiet in

ſtrumentu. Dnde vt dicit HBoſti. Soletre

quiri tabellio ſub pena officij ſui. ꝙ cõſiciat

inſtrumẽtũ reqrenti. qð ſi non fecerit.pꝑiu⸗

rus videt.⁊ ſic ſuis inſtrumẽtis poſtea non
crederet᷑.ar. de teſti. c. teſtimomũ. Et hanc
reqͥſitionem qͥſq; de populo facere põt. arg.
teſta. c. relatũ.ij.et pꝛo tanto di ſeru pu/
blicus et publica ꝑſona. Secundo iurat ꝙ

ſecreta iniuncta ſibi celabit. Cercio ꝙ ſuper

cõtractu vſurario vel in fraudẽ vſurarũ ini
to nõ conficiet inſtrumentũ ſciẽter. Quar⸗/
to ꝙ de omnib inſtrumentis que reddetp/
tlocolla tenebit. Quinto ꝙ ſidelis erit illi
a quo conſtituit.et ſi ſciret damnũ ſuũ tra⸗
ctari.per ſe vel per nunciũ reuelabit. Sexto

ꝓꝙillud officium ſic ſibi iniunctum cupidita

te. odio. nmore ⁊ amoꝛe remotis velomia
ſᷣm bonã conſcientiã exequer.

In caſu dyoc
mina eſt peum regenda et gubernãds. .qi.
c.vegenda. a. ri. d.i. epus. Non tñ eccleſia

hbñſicioꝝ ſubtractione appellatione poſtpo⸗/
ſita interdicas, vbi dicit Yo. an. Nota con

Sertus

Quantum ad ſe ¶.ii.

cundũ. ſ. quis poſſit creare notarios. dicit

Aug.de anclv. vbi ſupꝛa.ꝙ notaxius eſt ꝑp

ſona publica habens officin ſcribendi inſtru
menta ſuꝑ cõtractib aut alijs negocijs ad
faciendũ fidem ſuꝑ eiſdẽ. Illius ergoauto

ritate inſtituẽdi ſunt qͥ tonus reipublice cu
rã habet. vel ꝑ vniuerſalẽ iuriſditionẽ. ſicut

papa. velꝑ inmediata admiſtrationẽ ſicut
impatoꝛ. Et iõ ſolũ papa et imperatoꝛ pñt

toꝛitate pare velimpatoꝛis eſt ↄceſſuʒ. Ar⸗

chiepᷣs floꝛeñ.habet pꝛiuilegiñ ab impatos⸗

re valendi creare notarios. Plures etiam
ciues ab imꝑatoꝛe habent hanc autoꝛitatẽ
Dicunt aũt aiqᷓ ꝙ eps in eccleſiaſticisne/
gocijs poteſt notarios cõſtituere ꝑ totã ſuãẽ

„

dyoceſʒ. eo ꝙ ipſi cura totius dyoceſis cõ

ſiicus notarius inſtrumentũ ↄſiceret in ne

gocijs ſecularibo. qui ſcz inſtitutus ẽſolum

autoꝛitateepi. Qã ſi autoꝛitate umpiali et
epali poterit in vtriſq; conſicere inſtrumẽta
niſi ſit clericus. Nec ſecularis in eccleſiaſti

cis negocijs debet cõficere inſtrumeta. eog

cõuerſatio vtrorũ q debet eſſe ſecreta er oi⸗/
ſtincta. vt. ij. q. vij. laicos. ¶¶ Circa hoc mo/
uet q̃ſtionẽ Ho. an. in nouęllis. ſupꝑ. ſicur
te. ne cle. veſ mo. Et dicit ꝙ licet aliq́ᷓ dicat
qinſtitutus notarius a laico poſſit cõficere
inſtrumẽta in ecdeſiaſticis nego cijs. et ita
de facto ſeruat᷑. Cu de rigoꝛe et veritate iu⸗
ris dicas cõtrariũ.ad loc de elec.c.maſſana
Duo em̃ oꝑant᷑ꝙ credit publico inſtrumẽ

to.ſ. pᷣſtatio iurameni.de pſcrip.c.ad audien

tiã. ⁊ autoꝛitas iudicialisa q̃ tabelnio hanc
recipit ptãtem. in auten. de talelli. F. . vvꝛũ

„

ↄuoꝛũ ſcᷣm deſicit hic. Sic em̃ dictũ teſtis

autoꝛitate iudicis ſecularis in ſe eccleſiaſti

ca recepti fidẽ nõ ſacit in foꝛo eccleſie licet

foꝛte ſit vex.e xtra de iudi.c.atſi clerici.ſic in

.

inſtrumẽto tabellioms autoꝛitate ipſius cõ
ſtituti. Sicut em̃ ̊ imꝑatoꝛ ſpaliter manda
re nõ poſet.ita nec generaliter. ar. e dee,e.
tua. Secꝰ eſſet inſtrumẽto ↄfecto a tabellio.
ne cleri. ſi in tẽwꝛalibo licet tale on itiũ exer
cere nõ debeat. vt in iſto. c. ſicutte. Abrenã

aſſignat mulnplicẽ rõnem qre clerici nõ de⸗

lent cõſicere inſtrumenta in tꝑaubo. Et no
ta ꝙ in dicto. c. ſicut te. nic dieit Inno.ter⸗

tius. andamus & dericisineerisoꝛci;

nibus conſtitutis tabelnonatus ofneiũ per

.

Allosn
ſoichon
Conſcint
03 Td
hio
Phiei
Prus
ri
lpol⸗
Muni

Sottdrle
Hiſtict
locinaſ⸗
cꝛenge
eGiindn
Kiores
itſe⸗
Griceri
hurneny
din
Gide⸗
foinw
Alp
ſcafi
dahip
glidpo

don
nonere
licc oin
lpcllotio
Gſcerat
llſeetſo

atmror

iatele
. n
¹ Mnlr⸗

(tnie
kioin

Cöſenne

ſtce N
naſnl
lie Kinc
marute

Nannlan
gitiſnme
dataſbs pe

imſirn

=ͤ

—

Mümiitun

iean
iNere livn
nonrikig
einkidi
enotanos unen
natonlssi

)

See
S=

enchergubent
Kumnentü,fien
ſainſtimmsi⸗
Mimorigtenn
igconſtereitie
lerſecchansintt
cöheaenſru/
ic ntttur
Raien Atann
. Emugtand
naunen. Tuun,
asſecllmnelir
nöfarmſden⸗
Nid Mad
honsunnnnen
5 virhin
. =
ne end l

jadn n

Capitulũ

tra venetos vbi nõ eſt vſus tabellionũ.ſed
ſacerdotes cõficiunt inſtr̃a.ſi tñ fecerint in⸗
ſtrum̃ta anteqᷓ; eis interdicatf᷑.tenẽt. poſtea
vo non Inno.et ab. Et põt eſſerõ quare
poſt interdictũ nõ valent qꝛ interdicto offi⸗
cio et eius executio.ar. de appel. c. paſtoꝛał.
al eluſoꝛiũ eſſet.ꝙ eſſe nõ debet. etſic etiã H
eſt in venã contrahentiũ et delictũ ↄſentien
tiũ. Et dixerũt qͥdã ꝙ ſihec ꝓhibitio puenit
adillos de pplło nõ valet inſttẽ̃m. als ꝓbabi
lisignoꝛãtia excuſat. Nã tũc tales indigne
conficiũt inſtra q;tũ ad ſe.ſed nõ q;tũ ad ali
os.Tu dic indiſtincte ꝙ valet inſtẽm licet
tabellio poſſit pꝛiuari bñficio.qꝛ hec pena ſo
la hic imponit᷑. vñ aliã inuenire nõ debes.ſʒ
Ptius impoſitã emoliri.dere.iu.c.in penis.
li.vi. De iſta materia vtrũ ſcʒ clerici vel re
ligioſi poſſint conficere inſtr̃a ⁊ quõ.hales
etiam infra de ſtatu clericoꝝ. H
,„ ⸗ — ℳ
De ſalariis exigẽ F.iü.
dis a tabellionibo ⁊ pcuratoꝛibo qͥ vt pluri⸗
mũ ſunt inhũani in hmõi dicit Guil. in ſpe
culo circa hoc.qꝛ aut ſcriptura quã faciunt
eſt foꝛenſis ſeu iudicialis aut extraiudicia⸗
lis.Si iudicialis vt ſuut acta iudicioꝛũ.ꝓ/⸗
teſtationes. emancipationes.et hmõi q̃ co
ram iudice et notario fiunr.ſi immoderatũ
erigit ſalariũ.ad officiũ iudicis coꝛã q̊ actũ
eſt ꝑtinet partes releuare a grauaminibus
curialiũ ⁊ expenſis.de pe.di.i.nemo.extra de
offi. dele. cñ te. Et cuncta q̃ litẽ vel litigato⸗
res impediũt.emẽdare debet.i.q.i.emẽdari.
Et tales impꝛobos exactoꝛes debet punirxe.
C. de affi. pfec. l.peto. Debet q̊ moderari qͥd
vabit᷑ ꝓ termino ſcribendo.qͥd/ꝓ receptiõe
quid ꝓ citatione.quid ꝓ litis cõteſtatione
quid ꝓ poſinõeę.quid ꝓ articulo.qͥd ꝓ depo/
ione teſtis.qͥd ꝓ exemplanõe inſtrumen
ti.qͥd ꝓ interlo cutoꝛia.qͥd ꝓ ſnĩa pᷣcepto vł
appellatione.et ſic de alijs. et hoc inſpecta et
cõſiderata cõditione et q̃litate litigatoꝝet
cauſe et foꝛi cõſuetudine. Nos vo ſcripta
notarioꝝ noſtroꝝ qñq; facim p alios nota
rios in talib exptos ⁊ fideles taxari.Si ve
roſit extraiudicialis ſcriptura puta inſtru /
menti depoſiti vel ſolutiõis vel ꝓcuratiõis
vel vendinonis et hmõi.delet hoc ꝑ loci oꝛ⸗
dinariũ expediri. O ſi ↄuentũ ſit de certo ſa
lario inſpecta conditione litigatoꝛis ⁊ foꝛi
cõſuetudine et cauſe qlitate loc taxabit vel
facietꝑ vixos exꝑtos taxari.iij.q.vij. Infa
mis.5.trid.extra de ſymo.c.i.⁊.x.q.ij.O.hoc
ius. Et vidimꝰaliq̊s curias in hmõi bñ oꝛ/
dinatas. Et nos dũ eſſemꝰauditoꝛ generał
cauſaꝝ palatij vñi pape.ſatis bñ.q ad pala⸗

Lercium

tium ipſum ꝓcurauimus oꝛdinari. In ſum

„–

ma vo ꝙ dñs tenet᷑ ꝓcuratoꝛi qͥ ad expen⸗

ſas moderatas in negocio et in iudicio fa⸗
ctas.vtextra de ꝓcu.cũ ꝓ cã.¶ Sed qñ de

bet ſolui ſalariũ ꝓcuratoꝛi.Rñ.papa nota.

4

—

extra de loca. et cõ
uerit oꝑas ſuas/ꝓ aliq̊ ope faciẽdo.vł exer
cendo de nouo.ꝙ eniã ſi ſalariũ ꝓmiſeritad
uocato medico vel ꝓcuratoꝛi vel in alis ſi

du.c. ꝓpter.ꝙ ſi qͥs locan,/

milibo caſibo. tm̃ finito oꝑe debitũ ſoluendũn

eſt. ar. C. de ſuffra. l. vnica. hec oĩa Buil.

De ſalario procu.F.iiii.
ratoꝛũ qui ꝓcuratoꝛes aliqñ etiã ſunt no⸗
tarij ſeu tabelliones.de q̊ dicit ideʒ Buil. in

ſpeculo.lib.i. Nũc de ꝓcura.ſalariñ ſeu mer

ces incerte pollicitatiõis petinõ põt.C.m
da.l.ſalariũ.ſoluta tñ retineri nõ põt.Pol⸗

licet aũt quis aliqñ.cũ nulla interrogatjõe

pᷣcedente ſalariũ offert dicens ſubito. Faci
as hoc et ſic faciã tibi.ff.de pollicita.l.pactuʒ.

△

et huius polliciti qͥlibet dñs eſſe poteſt. In

diſtin gue. qꝛ aut qð ꝓmittit᷑ eſt incertũ ge⸗

nere. aut eſti ncertũ re.aut eſt incertuʒ re et
genere. Si eſt incertũ re vel genere. puta di
cendo benefaciã tibi.vel recognoſcã loc ſer⸗

uitiũ.vel tibi plene retribuã tũc peti nõ põt.

vt in pᷣdicta lege.l.ſalariũ. Si vo re tm̃ ſit
incertũ ſed certũ genere.puta ꝓmitto equũ
vel vſſtes.vel faciã te militẽ.nec dicit queʒ

equũ vel quas veſtes vel quantũ ꝓ milicia

dare.tunc nõ eſt penitus incerta ꝓmiſſio et

ideo peti poteſt. ar. C.mandati.l.i.Caxabi
aũt hoc arbitrio boni viri.ff. ꝓ ſocio.l.ſi ſoci
etatẽ.Si aũt certũ reet genere ꝓmititit᷑.pu
ta ꝓmitto tibi talẽ equũ vel talẽ veſtẽ.vł fa
ciã te militẽ tali die.⁊ dabo tibi ꝓ milicia tã⸗
tum.ſubdiſtingue.qꝛ aut fuit hoc deductum
in ſtipulatione.et tunc certi conditione pe⸗
tit᷑ qð ꝓmiſiuʒ eſt. vt inſti.de ver. obli.ĩ pꝛi.
Aut nõ fuit deductũ in ſtipulatione.quod
certũ eſt.ſed nudo pacto ꝓmiſſumet tũc p⸗
tif alijs varijs actionib ꝓut ſibi ſubdiſtin⸗
guit᷑. Hoc aũt nota ꝙ ꝓcuratoꝛ nõ põt de
certa ꝑte litis puta media vel qtia paciſci.
alioquin non valet talis pactio imo punit᷑
talis.ff. de varijs et extraoꝛdi.cogni.l.i.S.
aduocatos.Sed nec ſalariũ ꝓcuratoꝛis pᷣt
excedere centũ aureos.quia nec aduocati
ſalarium poteſttantuʒ excedere.ff.de varijs

extraoꝛdi.cogni.l.i. Nam ⁊ pꝛocurato: vf̃

aduocatus. vt.iij. q. viij.c. i.? econtra. Do
die autem pꝛocurato? nomie palmarij nõ
poteſtreciꝑe in quacunq; cauſa vltra.xx.li.
turonenſi qui etiam debet iurare vt q;cito

malaʒ cauſam cognouerit ipſam deetet

AR⸗ õl m.A 0

WU

alia plura. alio quin multipliciter punit᷑.vt
in cõſtitutione Bꝛes. x. de poſtula. c. Ppera⸗/
di. of aũt palmariũ victoꝛia cãe.hbec Buil.

De his que requi .v.

runt ad publicationẽ inſtrumẽti ſine qbo in
ſtrumen tũ nõ eſſet validũ. Et ſunt nouem

Fm Buil. in ſpeculo.li. ij. c. xliiij. videlicet iin

uocatio noĩs dñi annus eiuſdẽ.indicio di/⸗

es ↄtractus NHomẽ pape vel impatoꝛis vel
regis de oco. Ceſtes.nomẽ tabelliõis. et eiꝰ
ſignũ. ¶ Inſtrumentũ em̃ ad hoc vt ſit pu⸗
blicũ etp conſequẽs validũ duo debet cõti⸗
nere. ſ.q factũ qð dr contractus qꝛ inter par

tes cõnrahit et oꝛdinaf. Et hoc diuerſiſicat
Fm varietatẽ vel diuerſitatẽ negotioꝛũ. Et
ſfoꝛme ſeruande in hmõi habent᷑ ꝑ totum in

dicto li.ſpeclłi iudicialis. Scðm qð delet cõ
noneBima ergo eſt inuocatio nomis
Dñi. vt dicat i cipio inſtrumti. Innm
mine dñi amẽ. vt.xxiij.diſt.in noĩe dni. vel

—

icat᷑ in pꝛincipio inſtrumti. Inno

Sertus

buto in ſtipendiũ ſoluendũ militantibo. In

tercio argentũ vel auꝝ ꝓ reipublice expen⸗
ſis vel fabꝛicatiõe ſimulacroꝝ a eoꝝ tẽploꝝ
poſtea inclvabat a capite aliud ndecenni⸗
um. Illud quindecẽniũ dicebat᷑ indietio
et eſt euocũ ad totũ illud ipᷣs.xv. annoꝛũ
et ad quẽlibet annũ illius àndecẽnij.vt pꝛi⸗

mus annus eiꝰ dicaf pꝛima indictio.ſcðᷣus
annus ſecũda indictio et ſic de alijs. Et poſt
q̃ntũdecimũ annũ inchoat a capite et dicit

pꝛima indictio ⁊c. Cante aũt fuit autoꝛita⸗
tis hec cõputatio ⁊ quottatio iuriſditionis

vt nullus ſine ea expᷣſſa fieret ↄtractus.nec

pꝛiuilegiũ nec teſtamentuʒ nec alia ſcriptu⸗

ra ſolenis ſine ea valeret. Et etia hodie eã⸗

ſic in noĩe dñi noſtri ieſu chꝛiſti.vel in noĩe

patris et filij et ſpũſſancti.Et hec iniciatio ẽ
ponenda in arduis et ppetuis inſtrumentis
In minoꝛibo aũt ⁊ infra bꝛeue tpᷣs defectu
ris et in publicationibo actoꝝ iuchcialiũ niſi

ſit ſentẽtia diffinitiua nõ eſt vis eã̊ omitte⸗

re inchoando ſic. Anno dñ̃i ⁊c. ¶ Scðo po
nẽdus eſt annus ↄfi quottus ſiue a natiui/
tate chꝛiſti. vt in buſdã locis ſiue ab incar

natione eiꝰ.vt in alijs locis.in lvc ſeruãda

eſtcõſuetudo loci ſᷣm ꝙ ibi inchvari cõſue⸗
nuit annus. vt dicat. In nomine dñi amen.

tali vel tali. Et loc dicunt qdã de cõ ſuetudi
ne inductũ nõ iure cõ tentũ non iñ debet ob
mitti. als eſſet inualidum inſtrjm. (Cercio
poſt annos dñi ponẽda eſt qͥtta indictionis.
vt dicat in noie dñi amẽ.Zinno ab incarna
tione ei tali Indictione ESr t patz in di
D

cto.c.in noĩe dñi.diſ.xxiij.(/Sʒ pꝛo eius de
claratiõe ſciendũ ꝙ indictio dicta eſt ab in
dicendo.i.pᷣcipiẽdo.vñ indictio iumiʒ ſeu
pceptum or.Et ſic eſt hec introducta.Ceſar
guguſtus ꝓpoſuit vt deſcriberer vniuerſus

g⸗bis.qͥ. ſ.erat ſub dñio romano ꝝ.vt habet

Lu. ij. vt ſic ſinguli ſoluerẽt tribu iñ in ſignũ
ſubiectionis de qndeno anno in àndenũ. ⁊
quãlibetqͥndenã annoꝛũñ diuidebãt in tres
quinas annoꝝ et quãlilet hax partiuʒ que
erat quinq; annoꝝ vocabant luſtrum. In
pꝛima & ena ſeu luſtro oꝛdinauerat Augu⸗
ſtus imꝑatoꝛ dari ferrum a ſingulis ꝓ tribu
to vñ ſiebant arma ꝓ militibo reipublice.

In ſecundo luſtro reddebat᷑ argentu tri⸗

D ⸗ . ,1 5

dẽ habet iuris autoꝛitatẽ q;uis in loc ſtetur
oↄſuetudini regionis vt extra de fide inſtru.
18 in go de⸗ c.cñ dilectus. Si vis autẽ ſcirxe ⁊ inuenire
tinere inſtrm eſt publicatiõis q̃ ſunt p̃dicte

cito quottã indictionis.diuide annos dñi

hqndenas annoꝝ et dimiſſis oĩbo integris
undenis id qð remanet inferioꝛis numen
agdditis tribo annis qꝛ tot anni pceſſerãt de

pꝛimo qndeno qñ chꝛiſtus eſt natus illud
eſt qtta indictiõis vſq; ad.xv. indictionem

expleta. xv. incvabit poſtea a pꝛima indi⸗
ctione et ſic de ſingulis.verbigra. Nüccur⸗

rit annus dñi SJilleſimuſquadringeteſim
drageſimuſoctauus. ⁊ nierus milleqdrin
gento ꝝq̃draginta ↄtinet indictões.xcvi. in

tegras.quaruʒ quelibet hʒ qndecim annos
ↄpletos. Remanẽt ꝗ. viij.anni qbus addẽ
do tres.vt dictũ eſt. ſequit᷑ ꝙ indictio in ta

li anno ſit.xi.inſequẽti anno erit.xij.in alio

tannus. vtd nomine dñi amen. xiij.⁊ poſtea in alio.riiij. demũ in ſeqnti.xv.
AZlnno ab eius incarnatione vel natuitate

ſ.in anno dñi.O. cccclij. dicef indictione.

xv. ꝓoſtea in anno ſeqnti.ſ. O. ccccliij. erit
indicio pꝛima et ſic dinceps. Incipiẽdus

eſt añt annus indictionis abeo anno in⸗

indictionẽ. Dñ verſus. Siꝑ qͥnd

cipit᷑ annus dñi ſiue ab incarnatione ſiuea
natiuitate ᷣm varietatẽlocoꝝ Alliqui enã
incipiunt annũ a menſe ianuarij et ſic etiã

enas dñi

diuiſeris annos. His tribus adiunctis indi

ctio certa notaf. Huaro indictionẽ

VPonit᷑ dies menſis no eoſe inſtrumen
tũ tali.ſ.vel tali die talis mẽſis.E rin alieſ⸗ .

locis addit᷑ vſq; ad mediũ mẽſem. imrantt

tali mẽſe er poſi mediũ ipſius mẽſis addunt

ad quottã diẽ exeunte tali menſe. in penul/

tima iñ et vltima die et pꝛima h̊ nõ ponunt

Quot aũt dies quilibet mẽſis h abeat dant᷑
verſus. Yunius apzʒilis ſepteber. nonẽberq;
tricenos. Dnũ plus reliqͥ.ſed habet febꝛua/
rius octo vicenos.Cũ biſextus ſuerit ſupꝑ⸗
acdcdit vnus.(¶Aliqñ et pᷣcipue in lis apii⸗
cis deſignat᷑ quotta die per l? aleñ.nonas et

.
„
* .

ep
.
ertn
Niel⸗et
deseld
ſedno
elfcltn
neſsd
ſapke
ſoboaten
Aniſe
Cndad
Ai
de
Den
hobe
ſurſe
Hoße
lus.
con
ſnmno
undij
Neourp̃
lecia⸗
unnoitk
Udenine
Wann
disnien
ſheni
Nann
hni
itan
ftene
dienpni
Pemtoni⸗
Plcennit

(cgnanre

inspap⸗
ſtengent
Dhtifcatn
ſoſeunee
greatar
Ppercns

3

— mt

Mre
nmn
n
edon,
ſbnten
loeſgmne
Nnanni
ſey let
bgentn
ſtir we

el

4

grnlin idus.Pꝛo lvꝝ declaratiõe ſciendũ ꝙ roma talibus.Et licet in quolibet inſtrumento ta
nllamndtmn⸗ m fadebant ndinas ter in menſe quolibet lxlliones er vſu apponant teſtes ad ſoc vo
ſptealind N ſcilicet inpꝛima die mẽſis q̃ dicebant᷑ lꝛalẽ catos et rogatos.tñ de ure loc nõ eſt necei 0
Etniidiate de.et in.v. die vel. vij.m varios mẽſes vt ſariũ niſi in q buſdã caſibi.¶ ¶ Octauo poſt
üiluthane dicef.et dicebant᷑ none.et poſtinde ad octo teſtes delet poni nomẽ tabellionis et debet po
W dies et dicebant ydus. Omnes ꝗ̊ dies mẽé⸗ ni nomẽ et pᷣnomẽ eius cuius autoꝛitate
aimintchnig ſis denoĩabant᷑ ab his ſcilicet laleñ.nonis ſit notarius.puta lvc mõ. Ego talis filiꝰ ta
naafrrigin et vydibus ꝑ hunc modũ. Nam pꝛima dies lis tæ tali loco ſctẽ romane eccleſie vel im/
Eincptingen meẽjiis dicebat lꝛalendis.talis vel talis men periali vel talis epi vel comitis auctoꝛitate
Umrännn ſis. poſt alij dies vſq; ad diẽ nonax denomi publicus notarius bis oĩib in terfui ⁊ roga
K nabant et dinumerabant᷑ a nonis. Nam q̊, tus lec ſcripſi In teſtamentis aũt dicit oĩia
eſin in ad mẽſes qͥ habent. iiij.nonas dicebatin ſe⸗ de mandato dicti teſtatoꝛis hec ſcripſi et in
tünenriline cunda die mẽſis quarto nonas talis mẽſis publicã foꝛmã redegi. Sed in ſen tẽtijs et P0
den hee Et. iüj. die menſis dicebatf tercio nonas. qxr⸗ ceſſib iudicij talis ſcripſi.Sed in ſententijs
Mwritnt innt to die ſco nonas vel pꝛidie nonas. ⁊ in. v. cõfeſſionibo ⁊ hmõi cõſueuit ſniam ꝓferes
ni temſem dilebart nonis talis menſis. Quo ad mẽſes vel confitens loqͥ loc mõ. Ego talis in tali
nis glliſikin babẽtes ſex dies viſtantes a nonis diceba cã ſic ꝓnuncio vel ſic conſiteoꝛ et dico. Ect
honis Niticene iur ſcdᷣa die meſis.vi.nonas talis menſis poſtea ſubiungit. An cnirèi teſtimoniũ 2 fu
mnmnttinſenorg Boſtea wſt nonas dinüerabãt dies ab ydi mentũ p talẽ notariũ ſcriptuʒ fieri iuſi. Et
AMien bus. Nã poſt diem nonarũ dicebat᷑ octauo ſlec in ſentẽtia oꝛdinarij.Et nota ꝙ ſꝑ nota
— hen ꝓydus talis menſis.et ſequẽti die dicebatur Lind delef dicere in inſtrumento ſe fuiſſe ro
eſnin ſeptimo ydus.et ſic deinceps vſq; ad octa⸗ gatũ.(¶ Mono in fine omniũ poſt omnia ſu
anſgnln i unum diẽ et tũc dicebat ydibus talis mẽſis. um appbnat talellio ſignũ vt ꝑ illud et alia
dhiſſnine die gũt pᷣcedenti im dicehat᷑ pridie ydus euidẽtius cõꝑpanio fieri poſſit.cũ neceſſe fue
nemis Nnf, vl ſecũda vdus talis mẽſis.reliqͥ dies mẽ/ rit. In qͥbuſdã tñ locis vt narbone talxllio⸗
Wefmuſrenf ſis denoĩabant᷑ a lꝛalẽdis futurꝭ ᷣm nume⸗ nes nõ vttunt᷑ aliqͥbo ſignis. et in hmõi eſt
us üguifn rũ dierũ qinb diſtant ab eis. vt dicat᷑ poſt ſtandum conſuetudini locoꝝ. Nomen no
aintnii ᷣdus quo ad alids menſes. xviij. alẽdis tarij ſolet poni in fine inſtrumenti cõmum⸗
neir gunn talis mẽſis noĩando ſequentẽ mẽſem ⁊ die ter.alia vᷣo in pꝛincipio. vt annum womini
danciimiit ſequenti dr. xvij.etſic deinceps vſq; vltimũ inditionem. diem. locum. teſtes. Sed etiaʒ
c etnigta⸗ diẽ.⁊ tunc dĩ pꝛidie lꝛalẽdas mẽſis ſequẽtꝭ in loc conſuetudo regionis ſeruanda Hec
Inſeämmaii De mgi Sanur verſus alesernanag omnia Binul. H
ionüi mitin, maius octoler iunius ⁊ mars Quatuoꝛ ad D 2 „r rer, K er
anini relid tenet ydus qͥlibet octo Duimts voſt efec tus et Vitia §. Vi.
ðõ diem ponit᷑ nomẽ pape in terris ſuis velum/ que cõ mittunt᷑ in exercitio notariatus ⁊2,p
erſenmm gin⸗ Nratoꝛis in impio vel regis inregno.S̊ mõ curatus PMꝛimo qñ cõficiunt inſtrumenta
mci nons di pſidenti tali papa vel taliimpatoꝛe velrege inepta et ↄfuſa ſeu defectiua et mualida.qꝛ
ſrsbindni regnante. In curia etiam ponunt᷑ anni qui non habent debitas ſolennitates.ex qbo per
mentihd bus papa reſedit. puta ano dni Silleſimo ſone damnificant᷑ vel litigia incurrunt. qð
a mti dringenteſimoqᷓdrageſimooctauo dicitur ſolet accidere ex ignoꝛanna ipſoꝝ tabellio/⸗
ung ale Ppontificatus ſanctiſſimi dñi Nicolai.v. an nũ Seðo qñ ex certa ſcia confingunt falſa
esilliil no ſecundo. (Sexto apponendus eſt loc“ inſtrumeta. vt in teſtamẽtis.ſolntiõibo.vel
0. n ſilin⸗ in recitat inſtrumenti.locus aũt qͥ eſt exx hmõi.qͥ er ſvc graui ter a legbo puniuntur.

enidinnn pꝛimendus eſt duplex. ſ. generalis et ſpecla ¶Cercio ſi ex malicia occultant ſcripturas a⸗
miznni fi — lis. generalis puta ciuitatis caſtri vel ville lisneceſſarias ⁊ vtiles.et pᷣcipue ad inſtã/
en. e in in quò recitat inſtrumenũ. Et ſpecialis lo/ triam alioꝝ qiibus obſunt. vt legata ad pi⸗
e . cus puta actũ eſt viterbij in omo Johan as cauſas wl alijs facta. vel etiam de a ls

Nimmin, nis qndam gerardi in camera ſupioꝛi eiuſj negocijs Quarto qñ ꝑrendũt cõtractuʒ ſie
. ut ne AIꝗẽ dom. Nel in parochia ſancti Laurẽtij ripexte ꝛſionẽ violennam ſeu fraude.⁊ tñ 4
mnunſii i ſub wꝛticu talis womus. J Septimo poſt rogantet nõ declarant factũ ſuum nõ intel/
es in tißt G locũ ponnat a teſtes. es qñq; ſub nomie no ligenti.que ſolent cõtingi in mulieribo ado
ianghe inſ i mingtiui caſus puta interuerunt ad hoc te/ leſcẽtulis. ⁊ ydiotis quo adrenuncianonẽ
faliin ſies He. et io. ad ̊ vocati et rogati. Qñq; alicuius ſui iuris.velin cõtraetu matrimo⸗
nnli tine i ꝑ genitinii. vt cũ dr in pᷣſentia talis et talis nij cum apparet de violentia vel in teſtõ cũ *
iſſlhic, ieſtis. vl coꝛã talibus teſtibus vel pᷣſentiby nõ habet vſum rõnis et bhmõi/ ue qñ/
. Pchen Acade 7„ 7.-d ip Rna cpn 5 + *. A
—
„ 2
ſ . °
*
“S „ .
—

Titulus

coponunt inſtrumenta vſuraria. vel in frau
dẽ vſurarũ ſcienter/ Sexto qñ ſunt vocati
ad conficiendũ aliqð inſtrẽm et nolũt facere
ne diſpliceãt amicis vel potẽtib qs timent.
nec aꝑte aliter pñt inuenire notarium/Se

ptimo qñ paupꝑibo nõ valẽtibo ſibr ſoluere ꝓp

de laboꝛe nolũt rogati cõ ficere inſtrumenta
ſua. vel ↄfecta nolũt eis dare in publica foꝛ

mã.vt poſſint ſe in iudicio zuuaere /efgiic 7

ſ de miniſterio ſuo nimiũ ſalarium extoꝛ⸗
nt. in qᷓͥ attẽdunt᷑ ⁊ laboꝛ induſtria ⁊ qnti
cas cãe 1 ↄſuetudo regionis Inhis om̃ibo
ꝓbi dãniſicat᷑ qͥs ex ſuo oꝑpe. videf tenere
ad ſatiſtactionẽ leſo.ex de iniu.⁊ dã.da.c.ſi.

Pꝛocuratores F. Vii.
añt offendũt vtnotat Alanus.in li.de plã⸗
ctu leti im qͥdẽ ſi exercent tale offi
ciũ qͥbus alege ꝓhibef. vt minoꝛ.xxv. an/
nor ad iudicia minoꝛ. xvij.ad negocia. ff.
Te ꝓcura.l.minoꝛ. extra de ꝓcur. c. qui ge⸗

neraliter. i. vi te nõ põt eſſe ꝓcuratoꝛ fu

xioſus.infamis. ſurdus.mutus. accuſatus
de crimine. miles.ſeruus.excõicatus vel cõ⸗
ſtitutꝰ ab excõicato.qð ſi fieret tñ in oceu
to. teneret. extra e pcura. c. auditis/ Atezʒ
nec regularis niſi in caſu ſui monaſterij iu⸗
bente ſuo pᷣlato.vt de ꝓcur.cũ religioſus.in
clemẽ/Arẽ clericus in q̃libet gradu cõſtitu/
gus q̊ ad ciuiles cãs.ſecus autẽ in ſpũalibo.

Sed ⁊ in ciuilib põt eſſe ꝓ ꝑſonis miſera⸗
bilib⸗ fm Poni (50 Ranr ꝓcurato⸗/

res.cum nõ appellãt qñ debẽt.puta qñ ſunt

grauati in cã cõtra iuſticiã vel dño ſuo non

nunciãt ꝙ appellet. extra eo. non iniuſte.
. CTercio qꝛ plene dñm ſuum nõ defendũt qꝛ

oĩa debent facere q̃ ſaceret dñs ſi pñs eſſʒ.et
maioꝛẽ diligentiã habere debet q; in ſuis ne
gocis.vt.C.mãdati.l.in re.mãdata.qð in
telligendũ eſt ſalua ſemꝑ iuſticia ſeu cõſciẽ
tia. Cenetr᷑ aũt ad tria ꝓcuratoꝛ. ſ. vocans
ad iudiciũ venire. iuſtis pᷣceptis parere ⁊ ſi
ne licẽtia nõ recedere.xi.q.iij.certũ/aöuar
to offendũt cũ cõfitent᷑ cõira dñm ſuũ mali
cioſe.qð non debent fateri coꝛrupti ab alia
pte.et cõfeſſio ꝓcuratoꝛis nocet dño.er de
poſtulã. c.i. — ſi falſi ꝓcuratoꝛes ſunt
id eſt nõ habentes mãdatũ vel fallum man
datũ habẽtes.⁊ ſi in alijs habeãt.extra de re
ſcrip.c.cũ dilecta. DPtruʒ aũt pᷣiudicet dño
quod facit ꝓcuratoꝛ ↄtra ius vel iniurioſe
cõtra eũ ſine ſpeciali mãdato.extra eo. dile
ct. ſᷣm IUnno. vide eptino.qꝛ extoꝛ
quent nimis magna ſalaria in ꝗ́ᷓ tenent de

ſuꝑ ſluo. ruij.q. v. nõ ſane. De ſalario con⸗
gtuo dictum eſt ſupꝛa. S.uij Mctauo.quia

Septimus

41

intromittunt ſe de offieũs aduocãdi cũ paꝝ in
vel nihil ſciant iuris. vñ in culpa ſunt vſur⸗ ünnſe
pantes officiñ alienũ ⁊ cũꝑ loc dinificant A
dños ſuos.tenent eis.ax. exira de homi. (g. onorl
maſth ono qꝛ in fauoꝛẽ dñoꝝ ſuoꝛũ multa Honore
rte ſua mẽdacia et ꝑiuria dicunt ⁊ pat Ponor
tẽ aliã decipiũt/Hecimo qꝛ cauillanõibo et one
falſis poſinõibi et allegatiõibo vtunf. vñ et ince⸗
in his tenent᷑ deo ⁊ ꝓximo extra de crimine Augri
ſalfi. c.i. Et bꝛeuiter in oĩbi in qb offendũt ed.
mali aduocati.pꝑeccãt ⁊ maliꝓcurstoꝛes. in i,
Citulus ſeptimus de ſtatu medicoꝛum. nn⸗
Quãuenerandi ſunt medici in ſua ꝓfeſſio Ven
ne. Capitulum primum. ehe
Anquid mediciſu
J ſcitabũt ⁊ cõſitebunt᷑ fini. pᷣs.xxx⸗ entr
rvij. Sient dens gloꝛioſus creay ſrlunr
nit medicina lia. Oñ dt᷑ Ecẽi. rxrviij.c.altiſ- ſenlonin
ſimus de ferra creauit medicins et vir pꝛu üſogs
dẽs nõ ablverebit eã. ita er inſe pꝛunn au/ Ceuütſnen
ctoꝛ extitir arnia er ſcie medicinalis. Nã a inſeerin
teo habnerũt illuſtrado naturalem infelle etitnen
ctũ ad inueſtigandũ viręs herbaꝝ aliarusʒ gnͤpene⸗
rerũ et expiendũ ear effectũ. Pꝛimi aucto Nintetoe
res medieine. vt Apollo 2 eſculapꝰ quẽſe⸗ ſninnrk
cuti ſunt HNHypocras et Galienꝰ et Auicẽna Pemre
antiqui artis medicine ſcriptoꝛes er exinde Lilen
ali. Applicãdo ã medicinalia ad inſirinũ a hänin
deo creata.medicꝰ ſic curat egrotũ vtiſtẽn niußiie
dei ſiue nature.et ſancti viri fuerunt medici Dl
vt Lucas euange.de q̃ ait qnłʒ ad Col. ii iun ne
c. Salutat vos lucas medic'chariſim. Et ſißcet
ſet viri vſi ſunt medicinalibus.legi em̃ d zmeebi
Vohãne euãg.ꝙ eyñs in balneis vidẽs cł ſiſtceni⸗
rinthũ hereticũ.dirit ſocija.fugiam ine ne tüöſt
balnes coꝛruãtin ba cerinthus ſii viald cirien
li lauat. xriiij q.i oĩsd ſanct* Berman“ fͤbeninie
epᷣs capuanꝰ ad balnes cũ infirmirat cã ac ſeoni
cedẽs innenit ibi aĩaʒ naſcaſĩ in ſpẽ hůsna nnnnl
ſeruientẽ ac. vtrefert Bꝛeg. in dy alogoſꝑet fiizin
Aug.in regulaloq̃ns religio ſis dic. ꝙ Nnn6 “
cEcertũ de infirmitate alicinꝰfratrꝭ meditæõ dderi
ſulat. vt.ſ. m aſiliũ ſuñ ei intuͦ pot hera p eundh
uideat. De medicg loquẽs pᷣs. ait. un, . imri
q̃d med ci 77. q..et ſi eoꝝ ſit curare non tñ Pee
reſuſcitare. In b tria poſſunt notari. us
Pꝛimo ꝓfeſſio wneranda.ibi.medici. aini,
Secundo eſfectio nirada biſeeſeunb i. l ii e
Tercio cõfeſſio imirãda.ibi.et?õfitebunnr. chnfe
R — 1 — 7 kolan
Quantũ ad primũ Ki. Umafun
vtiq pfenio ſen exerciratio medicox ẽo iiſ
noꝛãda. Nã 2 ̊ vſus h. et dicit Sapiens funnnti
Werdinma Ad.n C G vſ. ſr— . are N
.
.* ..
£ * 5 G
☛ 4

Capſktulſ

Primum

nicin Ecẽi.xxxviij.c.vonoꝛa medicũ ꝓpter neceſ/ ſtringi pᷣt. vñ ⁊ moꝛtuus eſt. vt refert Aug.
malſanin ſitatẽ.ĩ:q; nibi eſt neceſſaricñ ſepꝑe infirmet tciui. dei li.ij.c xxiij/ Seu triſticie excemiue
dchobde diſi hõ varig lãguoꝛibo. Obi aduertẽdũ qꝙme ſicut iir Ainnond regi qᷓ ex nimia triſti 0
r, em dhnn dicꝰeſt triplici honoꝛe venerãdus videlicet cia quã incurrit. qꝛ nõ lhabuerat ꝓſperũ ſuc
dſoeſlginn Honoꝛe ſubuenientie. ceſſum in eo ꝙ qſierat expoliare ciuitatẽ n
AMradnng Honoꝛe obedientie. dã elimaidã. decidit in lectũ ſomnũ nõ capi
noccclmibe NHonoꝛe reuerentie. ens. vt halert. i. iſrel etiã ꝓpter in
Mmröhmmin Monoꝛ ſubueniẽtie eſt vt detf ſibi ſalariũ oꝛdinatũ cõcupiſcẽtie amoꝛẽ.ſicui habet de
rmdemdn vt inde ſibi ſubueniat᷑ de laboꝛe ſuo. Onde amon dauid ꝓpter amoꝛẽ carnalẽ queè hba
moinncpeckni⸗ Aug.repᷣhendit eos qͥ nolũt medico ꝓuide bebat ad thamar ſoꝛoꝛẽ ex pr̃e.ij.Regũ.iij.
dnannrs re. d. Quidã nolũt dare medico honoꝛẽ ſu Caueat tñ medic"ne det tale remedium qdð N. e as. gen
um. xiiij.q.v.nõ ſane.oñdens ibi qð pᷣt illð dedit ionadab ipſi amon.ſcʒ vt ↄcuberet cũ ⸗ g
SNmnren. exigere enã ab inuito.qð intelligendũ eſt ſi ea.qꝛ grauiſſime peccaꝛet Melet etiã mani
mminNip- põt. Nã paupibo nõ valẽtibo ſoluere gratʒ feſtare vite ſue moꝛẽ et vſuʒ. Sicut dr de q́
unnnm. delet mederi.⁊ nõ ſe abeoꝝ cura ſubtrahere dã qui ſolitꝰ erat euacuare loca neceſſaria.
aꝛ heſſet indirecte occidere.Ooꝛtẽ em̃ ꝓ⸗ ⁊ cũtrãſiſſʒ ꝑ loca plena aromanbo vt ꝑ re⸗
T12,1 bat lãguennbo inferre qͥ hãc cũ põt non ex altũ venetiaꝝ ex tãto odoꝛe infirmat? ẽ ⁊ qᷓ
000 mit cludit.inq̃t Sugarhuepena:drelrig F.. ſi deficiẽs.⁊ cũ nõ poſſet intelligi cã ſue infir
ziebmnmeg Hec ex h̊ ꝙ medicus accipit et petit ſalariũ mitatis. vñ nec curari.q dã medicꝰ acutꝰ in
ſctebm l dir vendere ſciam ſuã vel ſanitatẽ q̃ ſpnalia terrogans de erercitio ſuo eo intellecto iuſ
udnsgllte⸗ ſunt.ſʒ loeat oꝑpas ſuas ꝓ laboꝛe ſuo habito ſit eũ poniiuxta locũ talẽ.ſ.ſtercoꝛũ et ſubi⸗
Füfttmmn tũc vel pꝛiꝰin ſtudẽdo q̃rit mercedẽ Nemo to vires reſumpſit. Et iõ bonñ eſt recurrere
miäi em̃ de ſuo cogit facere bñficiũ.x.q.qj.pᷣcarie. ad medicũ cõſuetum q nouit pleniond
tüntſtenſt O aũt ſanen medici Coſmas ei Hamian modũ regiminis honeſtũ matuꝝ ⁊ practicũ W
erſiemiemzle/ nil ſuſceperint cũ curabant infirmos.hoc iõ Exinde dʒ medicũ ſonoꝛare ei obediendo Ol-oe ds eln
Ericonmmin ſecerũt ne viderent vondere graʒ ſanitatũ. Ausg ſu Jo. de chꝛiſto. Auantũ eſt in me ..
nü riranian qꝛ nõ vᷣtute ⁊ induſtria hñana. ſʒ infuſione / dico ſanare venit egrotum. Ypſe ſe intrer T 4
jeer niun diuina edocti fuerãt illã artẽ et miraculoſe mitqꝗ pᷣcepta medici ſeruare non vult. De
B,r i ſanabãt vt ſeruarẽt illud chꝛiſti mãdatum let R obedire medlico in licitis et ſvneſtꝭnõ
as in ddlin Bꝛatis accepiſtis grat dar arherfrut aũt in malis infirmꝰ Quõ ꝗ̊ debeat medico
NaarineN etiꝗ leliſeus pꝓpheta naamã curatũ a lepꝛa oledire. vide infra in..ſi aũt q̃rif Et q;uis M
inenmaufen eñ nil tꝑale accipe voluit ⁊ gieʒi qͥ ex aua nõ ſanet qᷣs niſi deo diſponẽte hic tñ ẽ mo ele⸗ re 7 1
rrImitk ricia pᷣcin occulte accepit.iſ.ſine ſcitu heliſei dus a do oꝛdinatus vt obediat às medico nnαmn . agetr ei e,
rdNXX lepꝛa Bengus eſt i Re Hamian ant NDñ diẽ Bꝛatianꝰ q;uis certiſſime ſciamꝰ
exianr, q̃ munꝰ accepit a muliere ab eis curata qꝛ neminẽ vltra terminũ ſibi a deo pfixum eſſe
nrdchi nõ ob p̈ciũ ſed ob di reuerentiã ob quã per viceturũ oĩho tñ languẽtibo nõ incõgrue me
””ñůõ nomẽ er ulla adiurauerat ad accipiendũ et demur. xxiij.q.iiij.de thirijs. ſe. Nã vt di.
eisrigner ſatiſfaciendũ deuotioni endin nullo pecca Tl. ſcva. ſe E. q.lxxxiij. arti. ij. a diuina p⸗
ſieieti⸗ uit. et iõ frater eiꝰ coſmas q; ̊ audito ita de/ uidentia nõ ſolũ diſponit᷑ qͥ effecius fiãt. I
151 Urcriwetd teſtatꝰfuerat ꝙ mãdauerat ipᷣm Damianũ etiã ex qͥb cauſis ꝓcedãt et a q̊ oꝛdine eue
in e ehen noõ ſepeliri ſecũ. admonitꝰ fuit in ſomnis ꝙꝙ niant. Inter has aũt cauſas qrundam effe
erenit in eo nõ peccauerat DHamian cũ accepiſiʒ ctuũ cauſe ſunt acthñani. ſicut comedere ⁊
n giſn ob deuotionẽ. nõ ex auaritia. q etiãp loqᷓ/ bilxre eſt cã buius. ſ. cõſeruationis vite. et
biii ne lãaialis irrõnalis poſt martyriũ eoꝝ fuerit vſus medicinaꝝ cauſa ſanitatis ſecũdaria.
mnin ee vgaratũ De ſalarijs medicoꝝ hales infra Opter ꝙ lvĩes aliq̃ agere. nõ vt ꝑ actus ſu
bin el, De ſecũdo.ſ.vonoꝛe obediẽtie. Sciendũ os diuinã diſpoſitionẽ immutẽt q immuta⸗
mnrtin ken ꝙ; pꝛimo et añ oĩa infirm de eo qð nouit dʒ bilis ẽ. ſed vt p actus ſuos adimpleãt q̃ſdã
iidi . Letegere medico ſuã infirmitate. Oñ hia effectus ſm oꝛdinẽ a deo diſpoſitum Quãs
ng a Bortin. Bionas medicãtis expectas ne uis gipſe deus ſit qͥ vulnerat et medet᷑. vt
ni ſtn e ceſe ẽ vt vulnꝰœtegas.in li.dephiloſophij/ dr̃ Nob. v. c. ipſe ſanat oẽs infirmitates
vmupcloi ca cõſolatiõe.et h̊ q;tũ ad locũñ in q̊ paut᷑ et ane ſo⸗ tñ agit cõiter ꝑ cauſas ſcdᷣa⸗
Gnm . wrecũde ñ ea loneſtate ij Teret lhu, ad rias. vt medicias ⁊ hmõi.⁊ iõ hmõi vn de⸗
Fruui e, cãm vel occaſionẽ vt crap lã nimiã luxuri⸗ bemus tpe opoꝛtuno.licet aliqũ pᷣter natu/⸗
nirlicſ am. ex q multi infirmant paſſiones ex qbo rã etꝑ viam miraculi hoc opet. Sʒ vt dicit
inoꝛdiati hoĩes grauiter infirmant. ſiue ie Gratianus mracula diuina ſunt admiran .
49 4 ehe exiᷓ nimia ſille dirutus eſt angiis nec re⸗ qa nõ in exeplũ nr̃e actionis rraben daalii,
110 n 2 i
. C 4 . W. I — M. dn Peu. 5
4 7 LA6 C,6 n3X – B —
De r. Kr.- 1
. .

Litulus

q. iij. fi. F. Sis ſigitalibo indigẽs nõ vellet
talibo vti. qꝛ expectaret a deo ſanitatẽ. graui
ter peccaret. qꝛ deũ tẽtaret.niſi ſuꝑ haberet
familiare cõſiliũ.ſ.ſicut be. Agatha.ciũ dixit
medicinã carnalem coꝛꝑi meo nunqᷓ; exhi
biu. Ergt em̃ exꝑta diuinã beniuolentiam.
Dicit Cho. ſcða ſcõe.q.xcvij.arxti.i. vt vel
infirmitates nõ pateret᷑ quibo coꝛpah me⸗
dicina indigeret. vel ſubito ſentiret in ſe di⸗/
uine ſanationis effectũ.¶ De tercio lvno
re reuerẽtie dʒ etiã medicꝰ venerari.Quili⸗
bet em̃ bñficiatus dʒ honoꝛare ſuũ bñfacto/
xẽ. Et cñ dt̃ Ecci.xxx.c. Nõ eſt cẽſus ſup ſa
nitatẽ.cũ lvc bnñficiũ recipiatꝑ medicũ debet
eũ lonoꝛare reuerẽdo.Ecci.xxx viij.c. Di⸗
ſciplina medici exaltabit caput eius.i.faci⸗
et eum honoꝛari et reuereri et in medio ma
gnatũ collaudabt᷑. In tãto honoꝛe ⁊ reue
rentia habiti ſunt medici ab oĩbus. vt pꝛi⸗

mos inuẽtoꝛes medicine artis.ſ. Apollinẽ

et Eſculapiũ lvĩes vt deos colerent ⁊ habe
rxent.q̃ſi quoddã diuinũ medicinã reputan
tes. Sʒ dij eſſe nõ poterãt qͥ moꝛtales erãt.
ſed veri dei miniſtri ⁊ inſtr̃a.ipᷣm aũt deũ au
ctoꝛẽ oĩs ſcĩe et artis eſe cõſtat. Solent iu
riſte ⁊ medici q̃ſtionẽ facere inter ſe qs ma
gis debeat lonoꝛari medicus vel iuriſta. Et
loc eſt querere q̃ ſciẽtia ſit nobilioꝛ ⁊ ꝑfecti
oꝛ ſcialiuris vel medicine.de q̃ vide in ti. de
magiſtris ⁊ voctoꝛibo.. iii.
F. ii.

Duantum ad ſe

cundũ pꝛincipale qð eſt efectus admirãd
videlicet viuiſicatio. Dtiq; admirãdus eſt
iſte effectus.ſ.reſuſcitatio.qꝛ ſupꝛa virtutẽ
nature.de pꝛiuanõe em̃ ad habitũ nõ eſt re
greſſus ᷣm phᷣm in poſtpᷣdicamẽtis natura/⸗
liter Munqͥd ꝗᷓ ſuſcitabũt medici.vtiq;.ſed
nõ oẽs.¶ Sciendũ igit᷑ ꝙ eſt triplex medicꝰ
ſuꝑnaturalis.ſpũali õ E
dei filius.de q̃ ipſe ait ath.ix. Non ẽ opꝰ
valentibo medic ſed male bñnbo.Et Aug.
Cüc venit de celo magnus medicus qñ ꝑ to
tũ mundũ magnus iacebat egrotꝰ. Hic me
dicus ſolus eſt qͥ reſuſcitat.pᷣs.cvi.miſit ver
bũ ſuuʒ.i.filiũ et ſanauit eos.et eripuit eos
de interitionibo eoꝝ.i.moꝛtibo.et ſic ipſe re⸗

ſuſcitat coꝛpus ⁊ aiam ⁊ oẽm quẽ in mũdo
cõuerſatꝰ reſuſcitauit et ſanauit.ſimł in aia

et coꝛꝑe viuũ et ſanũ fecit.vt dicit Aug. de
ni. diſ.iij.c.ſunt plures.ita etiaʒ ipſe qͥ eſt
pꝛincipahter ſanat. &edicus aut oꝑat vt
inſtim ſuñ qð dʒ multũ notares medicus ⁊
infirmus. medicus vt non gloꝛief de ſua cu
ra.nec de ſcia ſua ſolũ cõndat. Nñ dicit Au
. Ycõtra ſuꝑle pollicitãtes ſalutẽ.inuigi⸗

— 12 a
. 4 65
CL 2 . d. L,ane 7 ſenr

i ſel laſn. Srr⸗ Pe

— ⸗ . Aſele Sao — 4

iiij.c. egerũt non ꝓpꝛia vtute.led dei/

Septimus

lat illud dic. s: a De meũ annũciabit
4

laudẽ tuã.tota die ſalutare ſuũ/ Infirmus
aũt.vt ad veũ recurrat nõ ſolũ ad medicum
coꝛpalẽ. Dñ Bꝛegvi. Ad deũ pꝛimo con
fugiendũ eſt q nte poſſit curare aie paſſiões
ſed hoĩes oꝛdinẽ pᷣwſtero añ ſibi opẽ ab lv⸗
minibo accerſiũt. d conſe. diſ.i. omis. Rep̃⸗
hendit᷑ Aſa rex iſrael. eo ꝙ infirmatus ma
gis ↄfiſus eſt in arte medicoꝝ qᷓ;ᷓ dei auxilio
et moꝛtuus eſt.ij.Paralip.xvi.Sicut gnõ
ſuſcitabũt medici.ita nec ſanabunt niſi doo
auxiliãte Oedlicus ſpũalis eſt ſacerdos
medicina ſpũalis eſt pnia et alia ſacr̃a.Dñ
Teo papa.ꝑ pnĩe medicinã ſpes vite repa⸗/

rat᷑ eterne.de pe.diſ.i.multiplex. Sacerdos

eſt medicꝰ qͥ applicat medicinã infirmo vel
moꝛituro. Oñ Hiero.de ſacerdote ait Obi
peccatoꝛ intelliges vulnus ſuũ.i.peccatum
medico tradiderit ſe curanduʒ.i.ſacerdoti.
ibi nõ virga diſtrictionis neceſſaria eſt. ſed
ſpũalis lenitatis.de peni.diſt.i. umpoꝛtuna.
Sicut medicus coꝛpis ſipõt pꝑ ſuamia etle⸗
uia curat.ſed vbi eſt necene etiã aſpa appo
nit vt cauterium et hmõi.ſic in cura ſpũali
ferro em̃ neceſſe eſt vt abſcindant vuinera
q̃ fomẽtoꝝ nõ ſenſerũt medicinã.diſ.lxxxij.
plurimos. SJedici ergo ſpuales mediante

penitentie medicina ⁊ cõfeſſione reſuſcitãt

moꝛtuos in peccatis. Hõ ſolũ infirmos ſa⸗
nant.hoc m̃ nõ ex ſe ſeder virtute dei
eſt quod dicit/unqͥd medici ſuſetabunt.
q.d. non ex ſe. gra em̃ dei reuiuiſcunt medi
ante tñ cõfeſſione. Etideo ſit pᷣceptũ medi
cis coꝛpoꝝ vt cũ viſitãt infirmos anteq; cu
rent.inducãt eos vt vocent aiaꝑ medicos
id eſt ſacerdotes ꝓ cõfeſſione fienda.vt ſa⸗
luti anime ⁊ coꝛꝑi meliꝰ ꝓuideat᷑ xeni.⁊
re.c. cum infirmitas. cuius declarationẽ ha
bes infra eo.ti. Et q;uis medicis coꝛꝝqͥ/
dam infirmitates ſunt incurabiles.iñ ꝑ me
dicũ ſpũalẽ et medicinã ſpũalẽ oĩs languoꝛ
curat᷑ ⁊ totiẽs quotiẽs. Dñ Aug.Nidemꝰ

adhuc q̃tidie in eccleſia ſepe febꝛicitãtes.ſe

pꝑe lãguidos.ſepe varijs infirmitatbus ca⸗
ptos.poſſe liberari.vt appareat totiẽs opꝰ
miſerẽetis ůnens ↄfeſſio ſit penitẽns.Quõ
coꝛpus qð vilius eſt ⁊ ab ipſo dimmihꝰſehe·
ſanaret ⁊ nõ aĩaʒ digmoꝛẽ ⁊ a ſe redemptã
nõ totiẽs liberaret.medicũ ſe vocat.de peij.
dleii adluc. OJedicus coꝛꝑalis moꝛtu
os q̃deʒ coꝛpaliter ſuſcitare nõ põt nec vl/
la creatura.qꝛ ſupᷣ autẽ eſt naigre.Et ſci
ſi alĩ̊s moꝛtuos ſuicitauer̃t vt petrꝰ ⁊ pau
lus.vt patet actuũ aploꝝ.xx.c.et helias ⁊ lx

õ 9

liſeus.vt haber.iij. Reg.xvij.c.et. uij. Reg·

sRtane ſc 3rn. 1 —
„

oez; .
5 ree 17 e ι

„ „

4

—

ſeniuen
Inping
ſeenen
lcica⸗
nidzuen
oniziid
Nepigent
Deiene
fvesat
Attpmm
gineti
(Mäann
Tnawv
aGe
N
bänciea
ſtͤthn
ſoni
ltete
enb⸗
ſunqd/
lemi
gaina ef
ſochräͤtn⸗
ſhrotſont
Punneto
ſtei zg
Gaiſnandee
hatmg
intic⸗
Mhere
MN
8cehen
eſtcſ
mniſie
octcen
nicſernar
Prrahiu
inaniſel
ltholenſonn

iipoonr,

Nuur
Amlg

„Me
Elnglgenn

lkeſthle

.

4

lo

A;
neſcl .
hcnsſtäülgtie
nisentütic,
ümngade
. dſrertorr
nunusſiinen
erandh
monsneceſni

Amdiſt m

iiinnſetniaſg
nabrackmann
eſtwetandnin

niaergobilninn

cans tänmn⸗

aſeimmnt.

4
„

r Eicufn
iniinimei
nweniit:

cötſonefena⸗

neid puteni n
1 Alids dl
izuntun,
funinchnut
vonis Nieken

Nlekebnin

ſirmitates tñ deſperatas in quib ̃m iudici
um ſvim habent᷑ ꝓ moꝛtuo.aliqͥs curat di
ligẽs medixꝰ aliqñ ſed raro.Et ſic põt expo⸗
ni lud. kundd mediei ſuſcitabũt.ſ.moꝛti
adiudicatos.q.d.raro. Et iõ vſq; ad vlti⸗
mũ dʒ facere medicꝰqð põt ad curã infirmi
nunq; m̃ dãdo remecia cõtra aĩe ſalutẽ vł
Barnee e peni. ⁊ remiſ.c.cñ infirmitas

De tercio medicis ſuꝑnis ſuſcitãtibo ho⸗
ines ad gram ⁊ fidẽ deo.ſ.et angelis coo⸗
pantibo miiſter a iter. vt raphael qᷣ inter⸗
Prar medicina væi qͥ curauit thobis. Tho.xi.
c. Dñ et dixerunt angeli Hiere.li. c. curaui
mus babilonẽ ⁊ nõ eſt curata. recedamꝰ ab
ea.Sed lvĩes reſuſcitati vᷣtualiter raro et
vix cõſitent᷑.recognoſcũt et laudant tantũ
bñficiũ curatiõis medicis ſacerdotalibo ſu⸗
ſcitãtibo ꝑ inſtructionẽ ⁊ pᷣdicationẽ et oꝛa
tionẽ.hoies inde ↄfitent᷑ pctã ſua cum diffi
cultate.tñ medicis coꝛpoꝛũ magnas curas
faciẽtibo ⁊ infirmitates moꝛtales curãtibo.
nunqd ↄfitent deo ab eo recognoſcẽtes.cer
te raro.ſʒ ibi attribuũt.(¶ Eſt aũt triplex me
dicina qꝛ ſicut medici coꝛꝑales ita ⁊ ſpña⸗
les curãt inſirmitates deſꝑatas et ſic ſuſci⸗
tant et ſuſcitati cõfitens dño gras agentes.
Pꝛima eſt diſpoſiniua ad curã. vt ſiropi.Gᷣ
eſt vᷣbũ vei. Sapᷣ xvi.c. Mõ herba nec mala
gma ſanauiteroiſe dſermo tuꝰ qͥ ſanat oĩa
Sca eſt purgatiua bũoꝝ maloꝝ.i.expulſi
na vitioꝝ. h eſtpnia. Cri. Sicut in pceptꝭ
medlcine medicameniũ multas hʒ berbas.
VHnã aũt dñatiſimã.ſic in pnia.de peni. diſ.
c megicina. F. medicanentiͦ aEt ler eit 6
fectio q̃ſi reubarbaꝝ qð facit vomere Ke
cia eſt cõſeruatiua.vt electuariũ et ̊ eſt ſa
cramẽtũ eulꝛariſtie. Ambᷣ. Ego qͥ q̃tidie pec
co qtidie debeo acciꝑe medicinã. de cõſe.diſ.
ij.c. ſi qtiẽſcue.et loquit᷑ de eulꝛariſtia. vel
etiã pᷣſeruatiua a malis futuris. Et ſic intel
ligit.ſit ablutio ſcelerũ.ſ.ne cõmittant᷑.Ab
ſtinetia etiꝗ eſt optima mediciaꝝ.ſ. abſtine
re ab occaſiomibo peccatoꝝ. Salutat.i.ſalu⸗
tẽ ꝑ lvcoptat lucas medicꝰchariſſimus.

* „ . . . 1
De diuerſis vicijs medicoꝛuʒ et ſalarijs

xomum. Capitulum ſecundum.

Edici in multis ſo
lent delinqre ĩ arte ſua. Et pꝛimo
D ( Ea curã coꝛnale infirmoꝝ in qᷓ
offendũt aliqñ ex ignoꝛantia. aliqñ ex negli
gentia.aliqñ ex malicia.¶ Pꝛimo g reqͥrit

wꝓw medicus ſic ꝑitus in arte.ita ꝙ a ꝑitis ta
lis facultatis cõiter reputet idone. nec ſuf

. 7 . 14 114 0
WMedium vſ ae 42) . ſi⸗ „ Q.. „ z
Qr = = Q0 e ſen Dz

r Ween P
* . DEA
„ .. P5„
△

tunc di ſacere qñ ſequit᷑ traditiões artis/et

ſicit ꝙ ſit wctoꝛatus cũ multi ſvdie in oĩ fa
cultate magiſtrent et doctoꝛent᷑ indigni in
dãnationẽ ſui ⁊ ꝓmouentium eos.als vbi 0
ey ignoꝛãtia notabili in curꝭ ſuis no cẽt in⸗/
rmis ſꝑ peccãt moꝛtalt faciẽtes cõtra illð
Pceptũ nõ occides.de pꝑe.diſ.i.hmicidium.
Nec excuſant ex hvc pillud nõ intendunt.
qꝛ volũtarie ſe ponũt ad illud vñ hoc ſequit
ar. xv. q.i. merito. ⁊. S.ſed obijcit e lamecl-
imo enã ſi ſequat᷑ anitas.nõ excuſantur a
pccato.qꝛ exponũt ſe ꝑiculo pcti moꝛtalis
ei.ſ.opꝑi.vñ põt ſeqͥ notabile nocumentũ ꝓ
rimo. ¶ Scõo dʒ medicꝰadhibere debitã di
ligentiã.vñ qᷓntũcunq; ſit ꝑitus.ſicõmittat
no tabilẽ negligentiã in reuidẽdo libꝛos.in
viſitãdo infirmũ in q̃litate medicinaliũ re
rum et hꝑec vñ ſequat moꝛs peccat moꝛtali
ter et eſt sgnlarief etis ſequat᷑ magna
agsrauatio infirmitatis ex hoc etſi nõ moꝛ⸗
tis nõ excuſat a moꝛtali.Et ideo vt dicẽ Rn

to. de bu. ſ⸗ unet⸗ tua nos.extra de vomici ig
adhibere in hmõi oẽm diligentiaʒ. qð

—

ꝙinfirmũ viſitet ꝑſonaliter ⁊ ꝙ dietã ſuaz
et regimẽ dictet ſibi.nec tenetur ei ad cuſto
diam perſonaliter continuã vt dicit Hoſt.
ſi dubitat de medicina quia nõ conſtat
ei ᷣm artem medicine.vtrum debeat ei no)
cere vłpꝛodeſſe.male facit dando.quia vx
dicit Innoc̃. In dubio potius debet dimit⸗
tere infirmum in manu creatoꝛis q; exrpone
medicine d qua neſcit.extxra de homici.ca.
petitio. ¶ Cercio debet medicus q́; citius po
teſt curare infirmum. NDnde ſi er induſtria
obmittit debitam medicinã ⁊ cito curatiuã
vt dimittendo eum in infirmitate amplius
lucretur.grauiter peccat et furatur quod ſio
bi lucratur/t ſimiliter ſi in cõpoſitiõe me/
dicine permittit aromatarium ponere vetu
ſtas ſpecies ⁊ huiuſmodi parum vel nil op
rantes.vt faciat illum lucrari.cum poſſet ⁊
eleret alias ponere. grauiter peccat.et ſi qðᷣ
detrimenti inde accidat infirmo imputatu
vtriq;.imo non deberet medicus conſidere
de aromarario in componẽdis medicinis.
niſi eum ſcirxet timoꝛate conſcientie et bene
doctum et pꝛacticum in huiuſmodi.ſed in
pꝛeſentia ſui deberet facere ſieri ⁊ bene vide
re que ponit.

MDedici etiã moꝛta . i. P ian en een, d.

n. D1. O

liter peccant.ſi dant aliqð cõſiliũ vel reme⸗/
diũ ꝓ ſalute coꝛꝑis in periculum anie.vt. ſ.
fiat aliquid contra diuina pꝛecepta. puta
ꝙ cognoſcat mulierem ertra mrimomũ. vł .
ꝙ inebꝛiet᷑ et hmõi.Et q;uis eis hoc ꝓlil-⸗

. u. ) —
T..

—

be⸗ ,a1.

„ 2.D 4Ben ℳ T y . .

NNKXα&N C.t u14. ——

A.ka.6 ſ —n.n ſu 6 ſr. MDPy K D. e

Qusza* Dale d/*2*α 11 — E 226 v * ADri.

. S

. S — f A ’
PIr G ααα .cDin w 1 Hat.

e

„.

a . 444— Oe, Y DA /

E õ „IS al-a6
raee a

atur ꝑ ius canonicũ ſub pena excõicatiõis
q ↄminatio eſt ſnie. extra de peni. et remiſ.
cũ inſirmitas.tñ abſq; illo pcepto eſt illud

petm̃ moꝛtale ⁊ infirmo ⁊ medico.qꝛ cõtra

oꝛdinẽ charitat ᷣm quẽpᷣponẽda eſt ſalus
aĩe coꝛpi.d peñ.diſ.ij.Sexgo.⁊.xxij.q.ij.ſa
ciat.nec excuſaret in hoc ignoꝛãtia Et dicit
Yo. an.poſt Dincẽ.in nouella ſuꝑ dicto de
ecmecſcn⸗ q dicit infirmo. nõ cõſulo.
ſed ſiaccederes aliquã mulierem ſanaberis

trãſgredit᷑ illã conſtitutionẽ. Nã et cũ ven⸗
do nbi aliqͥd adijciens. ſi vitioſum ẽ. ſi leſuʒ
eſt.nolo teneri cũ ſciã illud eſſe tale teneoꝛ
ff. ve act. et emp.⁊ vendi.l.i.Oebet g cauere
ſibi medicus in loquẽdo. ne ex aſſignatiõe

cauſe ninnitatis le incitet᷑ ad aliqð ma⸗
lü agenduʒ.¶ YF
ieiunijs eccleſie aſerentes hmõi deſtruere
coꝛꝑa.qð eſt falſiſſimũ.qꝛ eccleſia ĩ ſuis oꝛ
dinationibo regit᷑ illuſtratiõe gre ſpũſſancti
gra aũt nõ deſtruit naturã talibo imputant
oẽs trãſgreſſiões qᷓs vvĩes faciunt ex ſua pe
ſtifera ꝑſuaſione.ar.de pe.diſ.i.noli putare.
et tenent ſi ↄmode pñt eos q̃̊s ſciũt ſuo ver
bo puertiſſe.veediſicare/Item quo ad inſir
mos ſeu debiles nõ debent ſine cauſa ⁊ rõne
inducere eos ad frangendũ ieiuniũ vłↄme
dendũ carnes diebo ꝓhibitig. qꝛ imputaret
eis ad pctm̃.in dubio tñ infirmus excuſat/⸗
medici conſiliũ ſequdo. ,
Medqici Vero vel SF.ü.
alij in dando medicinas pᷣgnannbo ad ꝓcu
randũ aloꝛſum ⁊ moꝛtẽ eius vt occultetur

petm̃.moꝛtałx veccãt. Sʒ ſi faciũt h̊ ad pᷣſer
uandũ pᷣgnanteʒ a ꝑiculo moꝛus in q eſt ex

puerꝑpio. tunc ᷣm Joh. neapol. in. x. qolibet.

diſtinguendũ eſt dẽ puerpio.qꝛ aut eſt aĩa⸗
tum aut nõ dũ eſt aĩ atũ aĩa rõnali.Et ſiqͥdẽ
erat aĩ atũ.dando talẽ medicinã. medicus
peccat moꝛtałr. Rõ eſt qꝛ cã moꝛtis puerpe
rij coꝛꝑalis ⁊ ſpñalis.Nõ dãdo aũt medici
nã nõ põt dici cã moꝛtꝭ ipſe ſed moꝛbo. Nõ
em̃ eſt cã directe.qꝛ actu ſuo nõ interfecit.
Nec indirecte. ſicut nauta dt cã indirecte
ſubmerſiõis nauis.cũ potuit et debuit guler
nare nauim et nõ fecit. qꝛ licet dãdo medi/⸗
cinã potuiſſet mrez a moꝛte pᷣſeruare.nõ tñ
tenebat.imo nõ debuit cũ dãdo cã moꝛtis
eſʒ puerperij.ar. xiii B. Dbi dicit
mb. Si nõ põt alteri ſubuemiri niſi alter

ali ponet tunc et deberet dare taleʒ

ledat.cõmochꝰ ẽ ertugre Kalterum
grauate / Gi aüt puernin non ieſt aniatũ

ania rõi

medicinã. q licet impediret aiationẽ talis fri

AKn6 =M XAR Abe 2 ſandt: G

6

agenduʒ.¶ Atẽ ſunt aliqͥ medici q ſibi et
etiã alijs ſanis aciũt cõſcientiã groſſam de

Septimus

fetus.nõ tñ eſſet cã moꝛtis alicuiꝰlvĩs.et Hᷣ
bonũ ſequit᷑.qꝛ liberat mr̃eʒ a moꝛte.iõ inta
li caſu dʒ dare nõ in pꝛimo.ſec ille ſi du
biñ eſt de puerꝑio. vtꝝ ſit aiatũ del inaiatũ

aia rõnali. dãdo talẽ medicinã videt᷑ ꝙ pee

cet moꝛtalr.qꝛ exponit ſe periculo peti moꝛ
tał.i.homicidij.⁊ qͥ amat ꝑiculũ vt ſcriptuʒ
ẽ incidit in illud. vñ in talicaſu nõ dʒ dari.

Salarium autẽ F.iii.

ſeu mercedẽ ſui laboꝛis iuſte petere pñt. vtʒ
u. x.c. Dignus eſt em opari mercede ſua
et. xij. q. ij. Auici q;. Aut igit medici ſunt ſa
lariati a cõitate ita ꝙ nil debeãt ab infirmis

acciꝑe.aut nõ ſalariati ſʒ limitati ꝑ ſtatutũ

cõitatis vel dñi.ꝙ nõ accipiãt niſi tantum.
aut nec ſalariũ nec limitati in aliqᷣ/ Et ĩ pꝛi
mo caſu nõ pñt acciꝑe.et ſi non ſufficit eis
ſalariũ imputent exqͥ ſic ↄuenerunt. Pacta
em̃ exↄuẽtione legẽ accipiũt.q̃ et ſeruanda
ſunt.ęx de pac.c.i.⁊ H̊ niſi mutate eſſentren
din öes An leo caſu nõ plꝰ acciꝑe debet
niſi qntũ ſtatutũ eſt. niſi ipᷣm ſtatutũ eſſtʒ ab
rogatũ ꝑ cõtrariã cõſuetudinẽ.ex᷑ de ↄſue.c.
fi. In tertio caſu pñt accipere ⁊ oñterigere
moderatũ ſalariũ q moderamẽ attẽditur
m qlitatẽ cure ⁊ laboꝛẽ mediciet induſtriã
et ↄſcĩaʒ ei ⁊ facultatẽ infirmia cõſuetudi
nẽ 1oc. (Sʒ q̃rit᷑ qͥd cũ fit pactũ cũ medico
de certa mercede ⁊ dãda poſt liberatiõeʒ.vtꝑ
infirmũ ſan atũ ⁊ poſtea recidiuantẽ tenẽ p.

eodẽ ſalario curare. Buil. in ſpeclo. li. i. c. f..

arguitꝓ ⁊ cõtra.demũ rñdet ſᷣm Pe.qͥ diſſi
guit an incõtinẽti redierit egritudo ⁊ iũc te
neat᷑. Nõ eĩ videt᷑ egritudo receſſiſe qſtan
redir.nec plene liberat᷑ qͥ ex toto nõ liberaf.

de peñ. di.iij.ſunt ples.an ex interuallo redi
erit.⁊ tuc ñ tenet᷑.ar.de peñ.di.i.ꝭO.diuoꝛtiũ

Nl dic ꝙ ſi culpa egri recidiuaiuit nõ tenet
qꝛ tal euẽtꝰnõ dʒ ei ĩputari alioqn ſic.de re.

r e! s ſug culba 1 Yte qd ſi monachu
bononie ſtudentẽ egrũ factũ aliqͥs curamt.
aĩo tñ repetẽdi expẽſas q̃s etiã fuit ꝓteſtatꝰ

demũ moꝛtuꝰẽ monachus.nũqͥd poter̃t peti
expẽſe ab abbare ſuo.an a pr̃e naturali.Et

peedat qſtio qũ monachde licẽtia abbatiz

ſui tacita vł expᷣſſa erat in ſtudio.als nõ tz?

netur.ar.ff. ð re.mili.l.deſertoꝛes. Arguitõ

abhatẽ ꝙ teneatr᷑ et ↄtra patrẽ ꝙ teneat ipᷣe
⁊ nõ abbas.Demũ ſoluit ſic. Negari ñ põt
q̃n negociũ vtriuſq;. Sʒ diſtingue cuiꝰ ↄtẽ⸗
platiõe factũ ẽ.vtalle teneat᷑.Gt ſi vtriuſq;
Pterq; tenet᷑.videt᷑ tñ magis teneri abbas
Dicitem̃ monachus ſeruus monaſterij.di
ſtin. liiij. vñ eũ alere tenef. Ytẽ abbas ẽ vſu

rtuctuarius qꝛ ei acqrit ex re ſua vel oꝑis.

.

. Ees ſrr P1-ſalar. —

Gnn
ſone

leſie
let imo,
alentſc
Gicnscur⸗
ſetias
ſmusen
iberip
leinsct
ſesan
Göuchue
enihn
lepkhe
Noff-
linha
Moſraa⸗
Nifnten
ſuneam
Clapöteiin
mmirn

1 Derei

☛

licſtzdn
De
totvhnn

bongeſde
Ancens
Nſcheir

Ten

ntiini⸗
Aene
MMipCNN
Mlertedin
is ptcan
Mpidohf
Npimme
wopocarie
nncgcätpt
Röfienrin
tiopalaz
Gliätgſfn
Ghldiat
iaiize
totlefrne
koſein
Alenzin
etütnnn
nfterrepi⸗
nn wlii,
Kdnle

b
ſita

. .

Wsin
fa 1
—
nmnzrſe
dfinini
ſechanin

——
=
w

☛ =
.
S=

==—
—

nldei
Enanhiniſt
Pno atdinnün
rlimtaninii
pe etſinonit
Micennn

EEAE
E
S=2

—
☛ .

Kaapiäͤt, aig

„Wniämutatesr
Nocinnöl n⸗
Ucdnähnſtann
nicfentni
ricdoenner
n Aiin
inanki
urare Audnd
mEmiiſi
üitdin e
õ
wighitinnin
e untit
nneegii i el
iemiiget

enonen

.coꝛꝑalis ĩminet vtrũ ꝓ vindicta vel pi
rione cõtingat.iudiciũ dei in ̊ ignoꝛat.vij.
q.i.ne deterꝰ. ne maioꝛẽ infirmitatẽ incur

Capitulum Secundum

fſi halet cõmodũ expenſe ſue infirmitatis.

¶Anfirmis aũt nõ valentibi ſoluere.tenemur

grans mederi q̃nimo et medicias ꝓ eisſol

nuere ſi valeat et ipſi infirmi facultatẽ no ha

bent. imo vt di. glo. lxxxiij.di F.i etiã dinitẽ
valentẽ ſoluere ⁊ nolente infirmũ debetme

dicus curare.et ſi expedit medicinas neceſ

ſarias ꝓ eo ſoluere.qð intelligo qñ ipſein⸗
firmus ex anaricia nõ vult expendere. ſʒ bñ

als et ipſius curã medici ⁊ remedia et nõ al
terius q̃rit.Et poſtmodum poterit petere im

peſas ⁊ medicinarũ et ſui laboꝛis.nõ ſolũ ſi
cõualuerit qꝛ vnliter gem̃t negociũ eius.ſʒ

eniã ſi moꝛtuus fuent. qꝛ ſufficit ꝙ vtiliter

cepit gerere negociũ.etñ nõ ſit ſecutꝰ euen⸗
tus. .. de neg. geſ.l.ſed an vinmo/ Hec põt
Obijci ꝙ cã pietatis ſumptus egerit in firmo
miſi eſſet ei ꝓpin quus.C. eo.l.ꝗlimẽta.imo
etiã ſi infirmus ꝓbilet ne ei dent vlle mech

cine.mechcus vocatus ab eo vel ꝓpinquis
eius põt eũ inmitũ curare. ſicut inuitꝰ debet
extrabi ve vomo ruitura. xxiij. q. uij ipſa pie
tas. Deber em̃ pꝛeſumi vtfunoſus.inuito

etiã qñ; dandũ eſt bñſiciũ.diſ.xlv.⁊ q̊ͥ emẽ
dat/HNõ aũut tener᷑ om̃ibb medicus inſirmis

fa pib ſimplir᷑ ⁊ indiſtincte ꝓuidere.ſed ꝓ
oco ⁊ tpe ſibi occurrẽnbo ꝓut dictũ eſtiup
We aduocans.5S. vi. 2 put dt de alijs opibus

miſcðie ſupꝛa in ſcðᷣa pte ti.vij.c.iin.ꝭ.v.

.„ % ₰

Zenentur quoqʒ ꝭ.iii.

medici adſeruanduʒz decreta qᷓ habenfextra

vVW pe.et remiſ.c.cũ inſirmitas.vbi dr.Cñ in

nrmitas coꝛpalis nonnunq; erpctõ ꝓueni

at dicente dño languido. vade et non am/

plius peccarene deterius tibi aliud ↄtingat

Vo. viij.c.pñti decreto ſtatuim et diſtricte

pcipimꝰ medicis coꝛpor. vt cũ eos ad infir⸗
mos vocari cõtingat ipſos añ oĩa moneãt
et inducãt. vt medicos aduocèt aniarũ. vt

ſi. q. i. c. i. Sed vſufructunarius tenel

er greſſoꝛ fuerit poſtq; fuerit perplatos puj
blicata.tadiu arceat ab ingreſu eccleſie wᷣ
nec ſatiſtecerit lvc cõpetenter. qð intelli⸗
gnnt Inno. et Boſti. ꝙ ꝑ ſentẽtiaʒ arceat᷑.
Et dlar amerſ epetee ad rmtein iudi
cis ch certa ꝑſona no expꝛimat᷑ ᷣm Yo. an.
Etnota ꝙꝓ aliqͥ medici hoc en or cir
ca infirmos cñ vident mfirmitatẽ moꝛtalẽ?
et nõ als.ſy iſti nõ adimplẽt cõſtitutionem
qð patʒ ex ipſo texiu decre. Dicit᷑ ibi poſt ſu
perins in pꝛinapio. §. poſita, hoc inter alia
cãʒ dedit edicto.ꝙ qdã in egritudinis lecto
iacentes cũ eis a medicis ſuadef. vt de ani
may ſalute diſponat in deſperatõis articulũ
incidunt. vñ facilius moꝛ t; piculũ incurrũt
ꝓbi di. Jo.an.Exq̃ vo ſciẽt infirmi in oĩ in
ſfirmitate moꝛtali le medixos dicere. et noᷣ
moꝛtali ex pᷣcepto ceſſabit timoꝛ ⁊ piculã.
(Benoei qꝙdelent medici h̊ pᷣcepiũ ſerua
te añ ola.vt dicit decretal.i.anteq;ᷓ ad curã
manij mittãt vł te ſalario ↄueniãt m Jo.
an. ¶ Sʒz dubiñ eſt an ſufficiat medicis tm̃
admonere infirmos ꝙ vocẽt medicos aĩa⸗
rũ.i.cõfeſſoꝛes qͥb ↄfiteant᷑.an etiã rerat
ꝙ ita inducãt ꝙ ſequat᷑ effectus.ſcʒ ꝙ infir
mus cõfiteat᷑ ałs medicꝰ non viſitet eũ am
plius. Et hoc videt᷑ ſentire Doſt. inducir.c.

Sʒ dura videt iſta opi.cũ in ꝑiculo cõſtitu

tis q;tũcunq; etiã obſtinatis ſi ſubuenien⸗
m oꝛdinez chartatie. Hhec ter. ?vicit⸗

Sed ⁊ Pe. de bei diẽ ꝙ tenent᷑ medicͥ

ad admonedũᷣ tꝝ aũt medicꝰ pᷣcogno
ſcẽs moꝛſẽ iein üren o ara . tens
atur ei nuciare., Circa lHoc Jo negpol.n q8
libet. xi.q̃dꝗ q̃ſtione ſic diſtinguit.Aut talis
mediccredit veriſi ꝙ tał pᷣnuciatio moꝛ⸗
tis multũ ꝓdeſt infirmo q;tũ adſalutẽ anie
et diſpoſinonẽ ſeun oꝛdinationẽ de rebo ſuis.
Aut credit oppoſitũ.ſ.ꝙ nõ ꝓderit/Zlut du
itat de vtroq; Et in caſu cũ.ſ.crxedit ꝙ vde

poſtq;ᷓ fuerit infirmo de ſpũali ſalute ꝓuiſuz tit. vtpote qꝛ credit ꝙ talis infirmus ſit in

ad coꝛpalis medicine remediũ ſalubrius p
cedat cũ ceſſante cã ceſſet eſectus.erx.ij.phi

ſico. vt dicit. Jo. an. in nouella. ꝙ ſignan
ter dicit decretalis nõnunꝙ;. qꝛ nõ ſempꝑ ſʒ

aliqñ et alijs cauſis.vñ Zeßo⸗ Kn ꝑcumo
icta vel purga

„

* 2 „

et ſic neceſſnatẽ impoꝛtst.xiij.q.i.qð pᷣcipit

vEt dicit glo.hoſti. ꝙ traſgrenoꝛ peccat E

taliter ⁊ ꝙ nõ põt cõtra iſtã cõſtitunionẽ pᷣ⸗

ſcribi vel aliq̃ ↄſuetudine tolli. Et ſubcht in

gadẽ decretah. ꝙ ſis huius conſtitunonis

PZdi½ qarnde⸗ l.Aru0 i ð . ᷓÝJJM 4 V

„— D eL. 1

. . e e .(O ,7 „—C
.

T

.

xat.et ſic facit ad pwiirg. Diſteſcte arime,

ſtatu pcti moꝛtalis et nihil oꝛdinauit de re⸗
bus ſuis q̃ diſtraherent᷑ poſt moꝛtẽ eiꝰ.⁊ gra
uis diſſenſio eſſet inter redes ꝓpter eas.
audita vᷣo moꝛte vicina infirm ie viſponet
ad bñ moꝛiendũ ⁊ bñ oꝛdinant᷑ de rebo ſuis
et in tali caſu tenet̃ manifeſtare ꝑ ſe velper
aliũ infirmo ex pᷣcepto charitatꝭ.⁊ nõ faciẽ
do peccat moꝛtałr, et hinꝰ rõ eſt. qꝛ multum
dãaniſicat ꝓximũ q ad ſalutẽ aie et qͥ ad res
tꝑales.ñ qͥdẽ direcie actu ſuo iferẽdo dãnũ

buit. Dic̃ ei aug ͥ deſinit obmare cũ pᷣt. cõ
ſetnit.xxiij.q.iij.oñdit.ꝓ regla ecẽ dat᷑ a b.tho.
qᷣͥ danmcat ꝓnmũ notabiliter. peccat cᷣ

.7 5 7

Quꝛ ſ D 2 „ ½ , l
e

i.cũ effectu. als non intromittat ſe de cura.

ſiʒ indirecte.qꝛ nõ ipedit dãnũ cũ potuit ⁊ dd

„
e 4 en

726 .... 2 5 d .Pi

faciat cõtra charitatẽ. Si tñ ſunt plures ha
lentes curã ipſius infirmi vno pdicente alij
ſunt lilerati. ar. ad h̊ extra de peni. et remiſ.

c.cũ infirmitas/ Si vᷣo medicus credit veri

ſimlr oppoſitũ.ſ.ꝙ talis pᷣnunciatio moꝛt
vicine parũ vel nibil ꝓdeſſet infirmo.et per
oppoſitũ credit ꝙ taciturnitas huius parũ

vel nihil oberit.qꝛ credit eũ eſſe in bono ſta

tu et bñ oꝛdinaſie de rebo ſuis.tunc nõ tenet
medicus pᷣdicere moꝛtẽ ita ꝙ non pᷣdicẽdo

peccet grauiter.qꝛ ceſſante cã ceſſat effectꝰ*.
gr. in pdicta decre. iñ melius faceret pᷣdicen

do. Cuius rõ eſt.qꝛ q;tum cũq; infirm cre⸗
dif ene in bono ſtatu aĩe et bñ diſpoſuiſe de
rebo ſuis.põt q;tum ad vtrũq; ꝓficere ⁊ me
lioꝛari et ꝓbabile eſt. ꝙ audita moꝛte vici⸗
na magis ſe diſponet/Si aũt medicus non
credit de pᷣdicis duobe ſedeſt in dubio. tene
tur etiã tũc moꝛtẽ vicinã nunciare.Cuius
rõ eſt.qꝛ in dubio tenet᷑ lomo vitare nota⸗
bile damnũ ꝓximi ſi põt. In dicto aũt caſu
põt ſequi vamnũ danationis eterne ⁊ rerũ
tꝑaliũ Qð aũt dicit Balienus.ꝙ q;tũcũq;
medicꝰ deſperet de ſalute infirmi debet ſemꝑ
cõfoꝛtare infirmũ ⁊ ꝓmittere ſibi ſanitateʒ.
Dicit Yo.ꝙ in hoc dicio nõ eſt ſtandum di
cto galheni.ad qð optĩe facit qð diẽ Ambᷣ.
de cõſe. diſ. v. c. cõtraria. Contraria ſunt di
uine cõditioni pᷣceꝑta medicine. Del dicẽ/
dũ ꝙ dictũ galiem ſeruandũ eſt qñ pꝛedicẽ⸗

do moꝛtẽ multũ noceret ⁊ tacẽdo nil obeſſj

*

In nullo tñ caſu debet mendaciũ dicere vt
facere ↄſi ueueritxniſa i aciar 4,1 autẽ
querit᷑ vtrũ peccet infirmus nõ olediendo
medico. Rñdit AInno.ꝙ videt᷑ ꝙ nõ.qꝛ nec
pᷣlatus eius eſt. nec talis cuiꝰ mãdatis tene
af obedire. Nõ em̃ põt ei pᷣciꝑe.cũ nõ habe⸗
at iuriſditionẽ ſuꝑ eũ ſed cõſulere ſeu hoꝛta
ri.Exhoꝛtatio aũt liberã voluntatẽ excitat
diſ.iij. S.n.lonũ eſt tñ ꝙ ei credat.qꝛ vt dic

tomia vel ſectiõe ſequat᷑ moꝛs infirmi. Si
melicus vel qͥ cũq; alius ꝑitus erat et adhi

non tenent viuere medicinaliter. qꝛ ſanis

oĩa ſana.Si qͥs tñ ſcienter ſumeret cibñ vel

Cũ aũt ex ſflebo

wtũ quẽ crxederet ſibi Tein tiq; pecc

buit debitã diligentiã ⁊ nõ errauit ꝓpter in

exꝑientiã. nõ tenef in aliq́. nec peccat nec ẽ
irregularꝭ.qꝛ potiꝰ caſu q; eius culpa moꝛs
putat᷑ eueniſe. Dñ Aug. Abſit vt ea qᷓ p⸗

pter bonũ facimꝰvłhabemus ſiqͥd mali pᷣter

noſtrã intentionẽ acciderit.nobis imputet
xxiij.q.v.de occidẽdis.⁊ poterit talis etiam

adoꝛdines ꝓmoueri ᷣm Raxy. ſi de ̊ habet
ꝓbabilẽ conſciam.qꝙ nil obmiſerit de cõtin

gentib als ſi nõ erat ꝑitꝰ vel non adhibuit

debitã diligentiã.ſibi imputat᷑ et nõ poterit

Pꝓmoueri. extra de eta.⁊ quali.c.ad aures.

OQñ etiã ꝑitus dubitet in aliq̊ͥ ponꝰdelvet di
mittere ꝙ; incidere. Inno. et Hoſt. Eſt aũt
cõ ſiliũ Anno.ꝙ ꝓmouẽdi a pꝛactica med
cine abſtineãt et pcipue a chirurgia.ꝗᷓ inciſi
onẽ vel aduſtionẽ exercet.qꝛ in nullo ↄſcia
ꝓmouẽdi dʒ vacillare.di.xxiij.c. laici. Vrẽ
clerici qͥ ſunt in ſacris et etiã in minoꝛibo ſi
ſufficienter ſunt bñſiciati. nõ licetoꝑari in
medicina miſi gratis ꝓ miſerabilibo ꝑſonis
vel ſuis cõſanguineis.necetiã tũc licet vbi
wſſet eſſe ꝑiculũ.qð etiaʒ ſtrictius in clau⸗

ſtraliho eſt obſeruãdũ. extra ne cle. vel mo.

—

c.multa Ray. officiũ aũt chirurgie qð reqͥ⸗
rit inciſionẽ vel aduſtionẽ.eſt oĩbo clericꝭ in
terdictũ.et᷑ ne cle.vel mo.c.ſniam. De cle
ricis aũt audiẽtibo phiſicã.i.medicinã.quã
ſentẽtiã incurrãt habes ſupꝛa in pꝛima ꝑte.
¶ Itẽ nota ꝙ ꝓhibet oibo iudeos medicos
qrere in infirmitatibo ſuis.d em. xxviij.q.
1.nullus aliquẽ eoꝛũ iudeoꝝ in infirmitati

bus ſuis vocet aut medicinã ab eis percipi

at aut cũ eis in balneo lauer. Si qͥs aũt hoc

pbus. i. e! erioꝛi. Cmiibet in arte ſua ꝑito fecerit.ſi clericꝰeſt. deponatr᷑.ſi laicꝰ excõicei.

credendũ eſt/O ſi infirmſciẽter velerigno
rantia craſſa ſumat potũ vłcibũ nociuũ.pec
cat.qꝛ delet coꝛpus ſuũ ſᷣ̃m charitatẽ dilige
re.de peni.diſ.ij.coꝛpus.et moꝛtale eſſʒ ſi ex
loc moꝛs ſequeret᷑. Sed ſi nõ crederet cibũ
vel potũ moꝛtiferũ qᷓ;uis crederet infirmita
tẽ aliq̃liter augeri.non peccaret moꝛtaliter
Vl ſaltẽ ita grauiter ſicut ĩ pꝛioꝛi caſu. Po
teſt em̃ eſſe cõꝑatio grauioꝛis afflicnõis q̃/

lis eſt affnictio ſitis ad minus grauẽ q̃lis eſit

augmẽtatio febꝛis Serintoꝛes aũt infirmo
ru ſi eis dant aliqð nociuñũ ex certa ſcla vel
craſſa ignoꝛantia. xeccãt mag? ⁊ minus ᷣm
nocumetũ et intentionẽ.faciũt em̃ cõtra ca
rnitate ꝓximi.de pem.diſ.ij. ꝓinde.ſani autẽ
krrng P we s- ſerin 8 SS 4 65 Aℳ n.
Serr 426 . Preneten RA. ir

r
22 — 6 Rr

entẽ

Et videt᷑ iſtud eſſe pᷣceptũ ita ꝙ atrariũ fa⸗
ciẽs.peccet moꝛtaliter.niſi ignoꝛãtia ꝓbabi
lis iuris eũ excuſet. Nã nullꝰoʒ depom vlex
cõmunicari niſi ꝓ moꝛtali. Calis em̃i.pena
infligẽda mãdatr᷑ in trãſgreſſoꝛes/Dicit tij
Pug.ibi ꝙ neceſſitas excuſat qñ :ſ.aliũᷣ no
Fattr medicũ
dẽ dicit hug.⁊ LQau. ꝙ medicinalia
pñt ab eis emi ⁊ facere ꝑ aliũ pᷣparari.

Medici nõ admit ꝭ.v.
tuntur ad pꝛacticam artis niſi iurati et de
legitimo matrimonio nan ſᷣm Auguſt. de
anclv.in li.de ptãte eccleſiaſtica.Rõ ẽ hoꝝ.
quia medici quibo curano coꝛpoꝛũ cõmitie
6144. e. den, 21. „ . ſern⸗ Cα☚ 6 ſe 27
Ct Cognan Pun de 11* Pſe r⸗
CEY ntn Bn .4

— —,—
AXſutdc 1 OSHnnX er. 44 3* ð „ .

t idẽ videt᷑ qñ nõ hʒ ſuffici

„N

—

ſen

cprunit
iyreern
enro
nlaſio⸗
ſarſune
inietnno
resüt
Hiſtrutoni
rpuh⸗
ſineiole
igtent
vetöhſt⸗
rlei
edoc
ſon
enid
hoche
ihet
nai
lienec
ſenech
ſenpl
Vimn iron
ſionatit
tenteenn
nigeczttt
Morie,.
lerſin
öhhits
Gnann⸗
finene
iſgede
Deniume
gegnne
itpe
lbopine
Mercönen
iuneñ 8
iolhnine
Unntncie
hnſctüinpnn
gffawnncii
niifſgtge
ſamnee
rihiatnnn
dlo

rggr
ſonifite

entmgli
WE
untbltie,
N icnen
ulensn
leſſan

duenfil it

m Onlcminie.

entpiramg
iſbiimpnnini
iälenen
aicmichun
mienner vinni
türnsathins
Nbidan üle,
ns pini i
unesmetiin
gutinnin
enäemetenne
oKeäühanrd
luttidii
vcker mLind
NiNAN
ihrzſralte⸗
Aricinincehe⸗
Auntnſis Ren
coriinceor n
mmechanits

—

8

ainen s

d Npiie
leſetnid n
Nm uiNN
tetialirh
mmmmlin

e
.4

ra coꝛpis. Oñ phus die
tes artẽ et ſciam medicine ſunt:
tes q; habẽtes expimentũ. Erptos tñ medi

lunt ei ꝑſes magis obedientes q; ceteri? Si

apitulum Secundum

eoõmunitera popuſo ciuitatis delrnt eſſe ele
cti. vt certi de ꝓbitate moꝛũ et peritia artis
eligant inſi ciues illos medicos qͥ bus ſe li⸗

leroſi; ſuos in egritudine coꝛpoꝝ cõmittũt
ſicut iuriſcõſult dicit.ſed ad reipublice ad/
miniſtrationẽ nõ pñt eligi illegitimi. Exer⸗

. „ „ 4

cere aũt medicina publice ptinet ad admi/

niſtra tionẽ reipublice. Alli em qui pᷣponun

tur publicis officijs quad claritate mop et
fame fulgere delent. qᷓ obſcurant᷑ ex vicioſa

oꝛigine in illegitimis. Oñ illegitimi e xerce
re nõ pñt publice arteʒ medicine.niſi cũ eis

diſpenſet p eũ qui põt. Etqꝛ hoc ꝓhilet le⸗

e ciuili impiali vbi nõ viuiflegibo impia/
libo ſed alijs ſtatutis qᷓ loc non ꝓhibent. vel
etiã vbi eſſent leges impiales abꝛogate.in

hacꝑte videt ꝙ lvc nõ halxat obſtare. Si⸗

militer qꝛ officiũ reipublice ẽ fideliter exer⸗

cendũ ſequit ꝙ recepto iuramento officiuz
exercẽdi ipſam artẽ eſt eis cõmittenduʒ. Et
ſic medici ꝓpter erpientie ꝓbationẽ deber
eſſe a pplo electi cõiter

pter reipublice ad

miniſtrationẽ. debẽt eſſe de legitimo mrimo

nio nati ꝓpterofficij fidelẽ executionem de
bent licentiari iurati.(¶ Oedicis pꝛacticis

„

magisq; teoꝛic debet qs ſe cõmittere in cu

dicine ſunt magis ſcien

—

cos in curg magis debemus eligere q; habẽ
tes ſciam ſine expimento Pꝛzo cuius decla
ratione dicit Aug. de anchv. v iſupꝛa ꝙ er⸗
pientia medicoꝝ er duobo erurgere pot. vel

Erxr eo poꝛiginis diſpoſitione. vel ex particu⸗
lariũ applicatione. &t quolibet vꝑ modoꝝ

talis erpientia habet adiunctã cognitioneʒ

Ppter qð non in ſe ſed in ſua cã vniuerſali.
Sicutem exoꝛiginis diſpoſitione aliq loñt
aptituchnẽ ad dñandũ ex influru coꝛpor ce
leſtiũ. ſic aliq́ er tali oꝛigine hñt aptitudinẽ

ad medicandũ ſe

u curandũ. cnius cure eſfe

ctus q; is ignoꝛet cꝗ in ꝑticulari agẽte. co/

gnoſcit᷑ tñ in vniuerſali agente a q́ᷓ oꝛigina

ta eſt natura cũ tali aptitudine ad tale effe /

cti. Nñ legit ꝙ cũ alexrander magnus inue
ninſet in pſide quoſdã
netrabile et aptos ſi

ſites intellectum p⸗
rabilé⸗ ſuꝑ alios dnari ⁊ regnũ
acqrere pꝛoponebat eos occidere.timẽs ne
ſibi regnũ auferrent. Suꝑ qͥ cõſulens Are⸗

ſtotele rũdit. Si potes mutare illi terre ae⸗/ .

rem ⁊ aqu. inſup a diſpoſitionẽ loci ⁊ ciui
tatn. inple mooſitũ tuñ. Sin autẽ onare ei
cum tomitate et clemẽtia. et exandi eos cum

lenignitate. et ꝑx amoꝛẽ quẽ halebunt in te

dñaleris in eis pacifice. quod afecit. et facti

ſtzani ſS„ dee JT (i. P ſur

ꝗyỹ̈ facit dictũ Niero xxix. diſt. c.fi. Beatus
Jo. in Awẽ. ſeptẽ ſcribens eccleſijs in vna
qq; eaꝝ vl ſpalia vicia repᷣhendit vel virtu⸗
tes ꝓbat. et ita ſcũs apłs paulꝰ ꝑ ſinglas ec⸗
cleſias vulneribo medefillat invnaquaq;

ſa induc tü cura ſt vlc
vel oꝑe demonũ. Nñ nullo mõ ꝓcuranda

militer eypientia q cõſurgit er particulariũ

applicatione nõ ꝓcedit oĩno ex ignota cã.
qꝛz iſto mõ ars Ex m
tis em̃ ꝑticularibo expimẽtis inuẽtoꝛes me
ditcine habuerũt vniuerſale pꝛincipiũ artis
et ſcie. puta qꝛ viderũt p expientiã reubar⸗
harũ purgare colerã in ꝑnculari et in illo

medicina inuẽta eſt.Ex muil .

Inge dederũt regulã vniuerſalẽ ꝙ ppꝛiuz H

eſt reubarbaro purgare colerã. Iſtis eer
1t10

obus modis erpꝑt rel ex oꝛiginis diſpo

neæ wl ꝑticulariuʒ applicatiõe. puto melius

ſoꝛe et tutius. vt cõmittat ſe in cura magis
paacticis medicis q;ᷓ teoꝛicꝭ/Si aũt ſint fa OI. a c hſase : S
les medici ꝙ vnã medicinã velint applica⸗
re ad oẽs egritudines abſq; cãe cognition e
et ꝑticulariũ applicatiõe, tales nõ delent di
ci medici erꝑti necſ. ciẽtes.qꝛ tales ſolũ cu⸗ .
rat egritudinẽ in aliquo.qnq; ⁊ a caſu. Dñ

hmõꝛi nõ delet ſe s cõ mittere in curs Zd

eax vicia repᷣhendẽs illiꝰ. nec inſtar impiti

medici vno collirio vult oĩim oculos cura 1,
re/Cauendũ eſt etiã tales ydiote medici dᷓ ”

ẽt aliq̃tiẽs ſuꝑſtitiones ĩmiſcere cũ aliqͥ

bus naturalibo remedijs a qͥb oĩno abſtinẽ

dũ ẽ. Peccat em̃ ipſi ⁊ tales medici vtẽtes

talib ſuꝑſtitio ſis medicinis. Oñ ⁊. xxvi.q.
v. nõ liceat.dr in collectõibo hrbaꝝ qᷓ medi
cinales ſunt. aliqᷓs obſeruatiões aut incãta
tiones nõ łʒ attẽdere niſi tm̃ cũ ſymlolo vel
oꝛatiõe dñica. Et Zclug.ad h̊ gen ſupſtitõis
Ptinẽt oẽs ligature atq; remedia q̃ medicia
rũ diſciplia ↄdẽnat.rxvi.ꝗ.ij

.ij. illud. Et intel

—

ligit de —“ lñt vᷣtutẽ naturalẽ ad talẽ
effectum niſi fi

fectum niſi fiererg ſanctz virz vtute pure
Rearibitet 12 iqñ talia remedia ſupꝑſtitio
t effectũ curatõnis.vc eſt vł caſu

ſunt vt ibi dl nec eſt cõtra qð dr in dicto. c.
nõ liceat.xxvi.q.v. Dicit᷑ em̃ ibi non liceat

chꝛiſtianis tenere traditões gẽtiliũ ⁊ obſer
uare vlcolere elemẽta aut lune aut ſtellax

curſus.aut inanẽ ſignoꝝ fallaciã ⁊c. ꝓhilet

em̃ĩ h̊ decreto ſeq̃ woctrias ſuꝑſtitioſas gẽti

liũ qͥ fauſta vel infauſta eſtimabãat aliqᷓ tpa.
et conſtellationes ſeqᷓbant᷑. non q;tum ad

naturales effectꝰ aſtroꝝ vel elementoꝝ. ſed
m di uinationes et fallaciã demonũ. Cer⸗
tum eſt em̃ et verũ ꝙ ſicut neceſſario corga
bumana ſubdunt inſluentie coꝛpor celeſti⸗
fluentia in egritudinũ coꝛꝑaliu curatione.

Titulus Septimus

Vude ſi nedici dãt medicinã in ſignis coꝝ tũ eſt ꝙ medicina ſicut et lilet ars eſt inuè h
ſericis parũ ꝓpficiunt. qꝛ coꝛpus parum vei ta p iuuamentũ vnius ad alteri. etp iuua net
0 nibil mouebit᷑. Si vo in ſigiis flegmaticis mentũ poſterioꝛũ ad pꝛioꝛes.qꝛ ſemꝑ poſte lerin
medicina ſumpta facilirer coꝛpus la rat. pꝓ rioꝛes ſe hnrꝑ addita mẽtũ ad pꝛioꝛes ᷣm iizent
pter qð ſicut medici in curatione egrirtudi⸗ phm. ij.methapobh. Oñ ſicut cõplementũ ar⸗ Calesd
nũ ſeruãt dies creticos qͥ determinant᷑ ſn tis medicine eſt inuentũ ꝑ multoꝝ exꝑpienti Deänod
curſum ſolis et lune.ita in danone medici am. ſic cõplementũ cuxre egritudinis debet ſ̃ nſeine
narũ debent obſeruare vebita ſigna aſtroꝛñ. eri rõnabiliter ꝑ pluriũ medicoꝝ colloquiũ ſocoe
Njieet conſultũ fuit Alexandro magno vt et ſententiã.¶ Quantũ ad ſcõm.ſ. cõchtio⸗ “D
nõ ſumeret medicinã ſine cõſilio ꝑin in ar nẽ egritudinis.hec qñq; eſt occulta vm me Linun
te aſtroꝛuʒ/et q;uis vtile ſit medico eſe in dico ꝑ ſigna q̃ apparẽt.cuius cãm vel ꝑ illa “

hbmõi ꝑitumm nõ m eſt neceſſariũ ipſum eſe
aſtrologũ.ſed ſcire q̃dam cõmunia ꝓut ſpe⸗/
ctar ad congruã dationẽ medicinarũ.

Uedici non ülici 5. vi.

ſigna vel ꝑ alia aliꝰↄgnoſcere põt.¶ Auan
tũ ad terciũ.ſ.cõditionẽ ſtatus infirmi patʒ
qꝛ quantũ in ſtatu ſublimioꝛi tãto in ꝑicu⸗
lo maioꝛi verſaf᷑. Ponunt᷑ em̃ dñi in odiuzʒ
et emulationẽ multoꝝ.et ꝓpter digmitatez

„ te recipiunt ſalariũ ſeu ſtinendiũ ꝓ infirmi quã habent qbus muln inuidẽt et ꝓpter iu
tate quã ſciũt enſe incurabilẽ. Huius rõ eſt ſlicis quã exercẽt in reos quibo malicia pla ii
ym Aug anch. vn ſupꝛa. qꝛ medicus in/ cet. Dñ legit᷑ in epla ad alexandrũ. reginaʒ
uentus eſt ad inſirumentũ nature. tamdiu indop miſiſſe ei multa munera pcoſa T ind ſhinn/
inſtrumentũ medicine nõ eſt ex toto ſubtra ter cetera puellã pulcerrimã veneno nutri⸗ liutl
bpendũ infirmo q;diu natura nõ ſuccumbit. tã. et q̃ iã verſa erat in naturã ſerpẽtis vene oginn
ideo nõ peccat medicꝰ accipiendo ſtipendiũ noſi. hac intenone vt cognoſcendo eã ton ſennnſfe
de cura egritudinis quam ꝑ pꝛincipia artꝭ caret᷑ ⁊ piret.ſed pᷣmomitus abſtinuit abea aftin
mecdicine credit eſſe incurabilem. miſi foꝛte Et ſicad diligennoꝛẽ curã adhibendã ⁊ oẽ; nduszit
malicioſe nõ indicando illis qͥ illiꝰ curã hba ſuſpitionẽ remouendã. tutius eſt magnos lgir
lent. vel ſuꝑſtuos ſumptus faciẽdo vel eum viros hr̃e ples medicos qᷓ; vnũ. Qui autẽ etcönen
curare oĩno ꝓmittendo. ſed indicata veriꝓ non pñt plures habere ⁊ niſi vnum cõduce munſeta
V ereea nouit S egnendmis curd tidlit d re.ſint vno contenti. . mid
e poteſt acciꝑe ſtivendiuʒ ſuñ q;diu exhibet t I for ſy d
in ura ſui eie miniſtenũ et verũ conſiliũ No 19 bꝛeuiter 8. Vii. nere
Adas etiã facit auẽtas Aug.dicẽtis in.iij. pctã grauia medicoꝝ/ Pꝛimo ſi ignoꝛãtes Gka
de trinitate. SJedicus qͥdem cãm ꝓximam notabilẽ exercẽt arte medicine imputarem ien
egritudinis curatioms ꝓnunciare põt. ſed eis moꝛs infirmoꝝ vł aggrauano. ar. extra ſd
pꝛimã et ſuꝑioꝛẽ ſcire nõ valet. Eʒechias deiniu.⁊ dã.c.ſi culpa/Scðo cũ ſint ʒiti vr Giienn
rex ſ̃m cãs inferioꝛes.i.diſpoſitionẽ moꝛbi ꝓpter negligẽtiã vel alias occupanões nõ Mn⸗
vl demerita ſua moꝛi delebat de infirmitate aſpiaũt libꝛos nec diligẽter ꝓuidet bis q ꝙ ßfonue
ſua. ſed nõ ſᷣm cã m ſuꝑioꝛẽ ſeu dimnam di indęẽda ſunt vt ĩ dicto.cCercio qñ dãt me ſtſelaldn
ſpo ſitiõeʒ que regulat cãs inferioꝛes et ſibi dicinas et remedia cõtra ſalutẽ aiax.vt p viresnn
ſubijcit. vn etmoꝛtuus nõ eſt. ſed cõnaluit curãdo aboꝛſuʒ velahud malũ ſuadedo. ex hnlisſpſ
Iſa. rvii Quia 5neſcit medicus qͥd de/ de pe.⁊ remiſ.c.cũ iſirmitas/Quarto qn nõ tbernt
us diſpoſuerit de infirmo. vtruʒ ſit ſanãdus inducũt infirmũ ad vocandũ ſacerdotẽ ad UHpancien
xvel moꝛiẽdus q;uis m artẽ medicie ſii mo faciendũ ↄfemionẽ.vt in dicto.c.cũ infirmi⸗ Alstuwſe
riendus. ideo licite ꝓſequit᷑ curã et accipit tasQρuinto cũñ nõ viſrat iſrnos paunes fuenkinvin
ſtipendiũ vſi; ad finẽ vel qn.¶¶ Sed et tun qͥs nouerint qꝛ eis nõ ſoluũt.cñnõ pſlint. Rpanrsbi
et melius eſt infirmo ꝓ cura ſui plures hablbe diſ.lxxxiij..i/ Sexto cñ mechc pᷣco gu oſcẽs Unſtſtenbi
re medicos qᷓ; vnũ ſi babere põt. Dñ phus moꝛtẽ infirmi ſ̃m artem medicine.nõ eum Unii pſ
in epla ad 2llexandru. In vno medico nõ velꝑentes velcõſeſſoꝛe auiſat vt ſibi pui.),/ forlie e⸗
cõſidas. qꝛ vnus medicus potens eſt ad no deat de ſacris vl de teſtõ ſiexpedit ⁊ hmõi.ii gnimen
cendũ et de facili audet nephas pᷣſumere.⁊? mens ne ex GH deter ꝰſe habeat vel diſphceat ſiſnites
ſi ſumenda fuerit medicina noli ſumere miſi ſibi vel ſuis. m Yo. neapot. in qoölibet. Seſ⸗ ſultſenien
de cõſilio plurimoꝝ. Pꝛo cuius declaratiõe ptimo cũ nõ adlet diligenamin: tedici nſtrinen
dvicit Aug.d anclv. vbi ſupꝛa. In curatöe narũ ↄfecnone.aiſi ſit certe Farus de ſoler anslenegs
egritudims eſt cõſiderãda cõdino artis me nia 2 ſidelitate aromatarij. multa ſoph iſfi inleſi
. dicine. cõditio egritudinis. et cõdinio ſtat ca aliquando in eis ponunt Octauo cu de⸗ ſccenhhe,
bione egrotanto.Er ;tuʒ ad pꝛimũ cla? tinet infirmũ in innrmtat diun, vt pl/ ex Gopusi

—— f e OerHn

/O 4 72 X „ °. l./ 42.

. ,0₰° .

2— 8 4 4 90

dee —. . ar pcS
„ 3 4

„
„
7

nniwrg
W
dewikztſen
aneiüadſton
ſencihemi,
Ennngmakan
eegniutnudf
münectegr ri
Aicheſtoeninne
. annstihnſ
hnoniſhnefnng
uſüumiitinnn
Ponbnieidiint,
Wlopet ppeenin
hmmlninmicde g
in ros qminie
Aadalernndin
wu muner al
Mernmiwrene
aunnaturäſetpin
nentcognoſcent
Njnommmzabſtn
mmMiciadi
NAdi Minsde
edRöiei
ð

Nam N.

mrin Niiſt
nim mE
mnnn gun
ax / Mhlii
Hirlalasolihe
erdiheint hot
idictocCennfin
cdia örinn i,,

1

dit ꝑ quã manifeſtat virtus eius/

frequẽtafione lucrent᷑ cũ eque bene celitius
poſent liberare/ Hono qñ ſine cã ro—ͤnabili
inducunt debiles ad frangendũ ieinnia ec⸗

Titulus octauus de ſtatu mercatop2 ar
tificũ. De exercitio artificũ. Capłm.i.

veſperã p̈s. ciij. Pꝛima pfectio
cuiſſibet creature ẽ pꝛimus actꝰ

eius.i.foꝛma ſubſtãti alis.patet.ij.de aĩa.vt

in hvĩe aia rõnalis. Scða vᷣo pfectio ſeu ſe

—

ma t 3/1 Hecem̃

creatura aliqᷓ eſt q nõ aliqq oꝑet᷑ vel opari
pſſet. et fruſtra eſt potẽnia qᷓ non reducit᷑ ad l
actũ. Eus aũt et natura nihil faciũt fruſtra

fm phᷣm.ij. de ania.et.ij in de celo et mũdo
Vñ et cõmentatoꝛ.ij.methaphi. dicit ꝙ ſi

quis aufert oꝑationes a reb aufert eſſenti
as rerũ Nltima etiã felicitas hmis in oꝑxa
tione eius conſiſtit poptima. vt dicit Are⸗

o. pꝛimo ⁊. x. ethi.Et de pꝛimo homine dẽ
it en in padiſo voluptatꝭ. vt oꝑaret
t licet opus ei eſſet pꝛincipaliter
puale. de quo chꝛiſtus Yoh. vi. Oꝑamini
nõ cibũ qui perijt ſed qͥ ꝑpmanet in vitã eter
nã.ſ.meditãdo ⁊ cõtemplãdo diuina.Erat

mñ ⁊ aliqñ opus coꝛꝑale.nõ quidẽ ad neceſ

ſitatẽ.ſed ad delectationẽ mentalẽ ad expi⸗

Aldopus crimi
cleſie vel ad comedendũ carnes diebo ꝓhi⸗
bitis.⁊ multomagis cũ ipſi ea faciant oblo
quentes de ieiunijs eccleſie et abſtinentijs.
SZecimo de emulatiõib eoꝝ adinuicẽ er
bus ſe iactant de aliq̃bus curis ſuꝑbiendo / voo
et ſocios depꝛimũt vituꝑando curas eoxꝝ. Jo
b

illos. illoꝝ. ſ. bonoꝝ lvĩm ſe. il. Cũ em̃ deus
remunergt merita nr̃a. coꝛonat mũera ſua.

Primum

ſinim in mundo iſto tribus modis.

Ad opus vᷣtuale deo pꝛincipaliter monẽte.

—

ale diabolo internaliter ſus

gerente.

De pꝛimo dicit Aſa.xxvi.c. Sia opa no

ſtra opatus es in nobis.ſ. tu deus. et loquit

ve opib virtuoſis. de qbus etiã chꝛiſtus ait
Do R. Sine me nihil poteſtis facere ſcõ
boni. ici: tñ opus vᷣtuoſum lvis opus.qꝛ
ibi cooꝑat liberũ arbitriũ eius.nõ em̃ inuiꝰ
tus traloit anim.ſed amoꝛe ſim Augꝰ.ſ. ad
bonũ opꝰ. Et inde efficiunt nr̃a opa ꝓppter
c. riiij.c. Opa em̃ illoꝝ ſequnnt᷑

—

mus ¶¶ De ſecuͦdo ait dñs Toh. viij. Dos

facitis opa patris veſtri. ſ.iaboli.ſ. faciẽdo

qᷓ ipſe ſuggerit mala.diaboli em ſunt ꝓpter
cundus actus eſt opatio eius q̃ᷓ ab eg pꝓce /

ſugseſtionem. Oñ Hiero. Sicut em in bo
nis opibus noſtris pfectoꝛ eſt deus. qꝛ n
eſt volentis ſed dei miſerẽtis ꝛc. Ita inma
is operibus.ſ.peccatis ſemina noſtra ſunt
incentiua et perfectio diaboli. de ve. diſt. ij.

ſi enim inquit. qð tamẽ ſane intelligendũ ẽ
quia non eo modo diabolus operat in ma

lis noſtris q̊ deus in bonis oꝑibus noſtris.
Haã deus efficaciter mentẽ mouẽdo ad bo⸗
nũ.diabolus mentem per imaginationem
et ſenſualitatẽ incitando ad malum. ſicut q̃
roꝛrigeret alicui pymum delectabile ad edẽ⸗
dum.noſtra autem ſunt per ſwontaneã vo⸗
luntatem. Hnde Fᷣlmbꝛo. Quod poſſumus
non facere ſi volumus huius electionem

mali potius deemꝰ nobis aſſcribere q; als.

illa damnat et pumtur quis. ſᷣmi

xv. q.i.c.illa.Et quia opera noſtrd pegne rer V

endũ vires nature ⁊ exinde mag recogno ij. Cribulatio et anguſtia in omnem am⸗

ſcendũ res ipſas et rereeeWed de

padiſo expulſus ꝓpter petm̃ neceſſitatus ẽ

ad opandũ terrã dictũq; eſt illi In ſudoꝛe

vultus tui veſceris pane tuo. Beñiij.vt cõ

ſerues te in vita opoꝛtet te oꝑari vñ viuas.

et ꝓcures tibi cibũ nec reuertaris in ter⸗
ram Et ſic exibit hõ ad opus.ſ.ad op.ſ.vſq;
ad veſperã.i.vſq; ad moꝛteʒ.q̃ eſt ſero et ſi⸗
ms vite ſue. Et ita in his operibo exterioꝛi
pus immergit᷑ vt raro ſciat reuerti ad opus
ſuũ ꝓpꝛiũ ad qð eſt factus.ſ.ad deũ cogno
ſcendũ et diligendũ ⁊ fruendũ. Nã vt dicit

magiſter ſentetiaꝝ li.ij.di.l.c. vi. Fecit deus

rõnalẽ creatsrã vt ſumnm bonum intellige

ret. intelligedo amaret. amando poſideret.

poſſidendo frueret.Et loc eſt ſummũ et ꝑfe
ctũ opus. Obi ſciendũ ꝙ lvmo exit ad op

im operantis malũ iudeo pꝛimũ et greco
De tercio overe dicit᷑ Ecẽs ix:c.Qðcun
poteſt manus tua inſtanter operare. Exi
bit homo ad opus ſuum ⁊c.Alijs qͥdem ani
malibus natura ꝓuidit de viciu. veſtitu et
armis ad ſe defendẽdũ ſine ipſoꝝ oꝑpe.lomi

mni vᷣ dedit rõnem ex qᷓ exeũdo ꝑ ducurſum

ad actum cõſideratiõis et inueſtigatõis pes

opa exterioꝛa diuerſoꝝ exercitioꝛum ſibi ꝓ

uidere ponſit de victu et veſtitu ⁊ delenſone

a nociuis et quaſi omnia oꝑa exterioꝛa ho

minum ad hec oꝛchnantur. Exibit ergo 16,
Dbi de ipſis operibus coꝛꝑahbe tria nota.
Bonam conſcientiam.ibi.exibit homoad
opus ſuum. ”.
Debitã ↄuenientiã.ibi.ad oꝑationẽ ſuã.
Debitã ꝑmanentiã.ibi.vſq; ad veſpxrã.

OO— „r 402α Aut 1 õ

Litulus octauus

OQuantum ad pꝛi . H.
miü in opibo exterioꝛibo artiũ delet vmno exi
reie worentia intellectus ad opus ſuũ inte/
rius.ſ.ad actũ diſcuſſionis mẽtalis de qlita
te opationis artis ſue.vt nõ ſolũ oꝑationẽ
faciat exterioꝛẽ ſᷣm regulaʒ artis iluus. ſed
etiã m regulã cõſcientie bone. Dnde ſnlg
ad Sab. vi. c. pꝛobet aũt vnuſquiſq; op ſuũ
id eſt examinet. =è”MU.
Sieſtrectum in intentione. .
Si eſt licitum ex impꝛobibitione.
Sieſt congruũ in diſcretiane.
NDe pꝛimo dicit Amb. Intentio opi tuo
nomẽ imponit.nã cimnus finis bonus eſt.i.in
tentio qᷓ reſpicit finẽ.ipᷣm quoq; bonũ eſt. ſ.
opus inde ſequens. qð verũ eſt in his q̃ de
ſe mala nõ ſunt nam talibo nullus bonus fi⸗
nis ſeu intẽtio põt opus reddere bonũ.ſicut
nec intentio dãdi elemoſy nã in furto de eo
ercuſat a peccato. Debet ergo in omni exer⸗
citio art ? haleri recta intẽtio.vt finis remo
tus et vltimſit deꝰpm illud apli.i.ad Coꝝ.
x. c. Omnia q̃ facitis in verbo vel ope in glo

riã dei facite. finis ppinquus ſit aliqð rõna iuſticia adhi
ricoꝛdiaʒ magis q; ad alias. ꝓpter qð dirit

bile vt ſubuẽtio ſue neceſſitatis velꝓximo
rum m illud apliad Ephe.iiij. ca. Operet
manibo ſuis vt haleat vñ tribuat neceſſita
tem patiẽri/Cũ em̃ oĩa agãt ꝓpter finẽ. hõ
qui facit opus agriculture. lanificij. art?; fa⸗/
bꝛilis et hmõi.finis ꝓpinquus intentus eſt
fructus ſeu lucrum. Et recte ait chꝛiſtus et
aplus Lu. x. c. .i.ad Chimo.v.c. dignus ẽ
em̃ oparius mercede ſua/ Fims mercedis

ſue debet eſſe vt ex ea poſſit ſe et alios guber⸗
nare ⁊ ꝓuidere ̃m ſtatũ ſuũ in ſuſteta⸗

tionis ſui et ſuor debet eſſe. vt poſſint viue /
re virtuaſ ims virtuoſe viuendi eſt con
ſecutio gloꝛie. Dt em̃ dicit Rlug.ſuꝑ Yob.
ad loc debet quiſq; bene viuere vt det ei ſem

per bñ viuere.et ſic de pꝛimo ad vltimũ de/

bet lomo exire ad opus ſuũ in gloꝛiã dei.
Scðo debet attẽdere vt opus illud ſit licitũ
nõ ꝓhibitũ. odiſti omnes ꝗ oꝑant iniqta/
tẽ. ait ꝓphta ad oñm pᷣs.v. YIniqtatẽ oꝑat
qui ficit artẽ vel opanonẽ illicitã a doo vel
eccleſia ꝓhibitã. vt opus meretriciũ.vſura
rxiũ.taxillatoꝛin faciẽdo taxillos vel vtẽdo

Hegociatio quo ad clericos. Onde Alu
Foꝛnicari nunqᷓ; licet. negociari aliqñ licʒ

aliqñ nõ licet.anteqᷓ; clericus nias.licet poſt
i; clericus factus es.nõ licet.diſt.lxxxviij.
foꝛnicari.¶ Tercio debet ꝓbare opus ſuum
ſieſt eñ olſcretione.nullũ eſt em virtuoſum
opus.niſi debitis circũſtantijs veſtiat.vt.ſſ.
nat debito tꝑe. Oñ dñs Exo.xx.ſex diebus

or nrr te Wn dz ſifz- er Cunt
kX fanar DS M

illuid apli adn
ctificeꝗantes.fructificat qs in o
lud cũ dvebito mõ agit. Si em̃ recte offeras

nio. et de vtero mris egreſſa ẽ mecũ. Et mo

DNictoꝛe ꝙ opationũ humanaꝝ exterioꝛuʒ

opaleris. ſeptima die ſabbatũ dñi eſt. Om̃e

opſeruile nõ facietis in eo ⁊c. et ſic de alijs

circuſtantijs. vt debite obſeruet et impleat᷑
H.i. c. AIn omi ope bono fru
cat q̃s in oꝑe bono. qñ il

et non rexte iuidas.veccaſti. dixit dñs ad
Chayn Geñ.ili. m tñ tranſtationẽ. xr. nõ

noſtra. i.ſi facias opus d ſe bonũ. vt ſacrifi⸗

ciñ ⁊ hmõi.et nõ cũ vbita circũſpectiõe pec
cagtũ eſt. vt exponit Bꝛegoꝛius

Mota ſecundo

„„
aptã conuenientiã in opibo exterioꝛibo me
chanicis de qͥbus loquimur. qꝛ dicit ad ope

rationẽ ſuã. Opꝑatio exterioꝛ lvis põt dici
ſua. que.ſ.ſibi cõuenit ꝓpter inclinationẽ ⁊
Ari tudinẽ naturaleʒ ad illam. Delectatio
vnũ opus nõ maluʒz naturaliter cũ natura
delectabiliter opveret᷑ applicando ſe ad ulud
exercitiũ., puenit adꝑfectioneʒ illiusarns.

phm pficit opus cũ ergo qͥs inclinafad

Sicut em̃ a natura habemus inclinaniões
ad virtutes.vñ vnus magis ad vnã vt ad
iuſticiã.alius ad humilitatẽ.alius admiſe/

Job. xxxi.c.ab imantia creuit mecũ miſera

rał. Señ.Semia in nobis vᷣtutũ ſunt ſpar /
a. ſed exercitio nr̃o poſtea perficiunt᷑.Et ſic

etiã ᷣm Albertũ magnũ.ſvĩes a natura wo/
ciles inc inant ad ſcias varias m qlitateʒ
cõplexionũ Nã melancolici ad poencas.

flegmatici ad moꝛales. ſanguinei ad natu⸗

rales.colerici ad mathematicas vel metha

phiſicaslita et ad cetera oꝑa mechanica et

artes vnus inchinat magis ad vnam. alius

ad aliã. et naturali inſtinctu et diuina ꝓui⸗
dentia etiã diſponente ad pulcritudinẽ vni
uerſi ⁊ oſtentationẽ ſue ſapiẽtie.que tãtas

et tãuarias oꝑatões artificũ inſpirauit mẽ
tibus hominũ.Exeat ergo hõ ad opationẽ

ſuã.i. ad eã artẽ quã idicat ſibi magis ↄue

nire et cõplacere. Et dicit Hugo de ſancto

triplex inuenit᷑ differenia.—
Nam ad quedam cogit neceſſitas.

Quedam inuenit cupiditaas. -
Kot manzreüimo

*

Cogit vtiq; neceſſitas ad opus agricuil/

tulre. quia ſi vult fructus terre colligere vñ
comecdat ⁊ bibat.opoꝛtʒ ꝙ oꝑet᷑ colẽdo ter

ram ꝑ ſe vel aliũevñ dicit pꝛauer.xij.c.Qui
oꝑsat᷑ terrã replebit᷑ panibo et ecõuerſo. ege
ſtatẽ oꝑata eſt manus remiiia. ſ.ad opan⸗

dum. Et Ecci. dr. vij: c. Nõ oderis la:io

Inbaate
Ctriesili
roſenor
Punnaneac⸗
ficcczetope
Hoſbinetel
loſectyr⸗
eaemder
ſwer
Cunmkitn
ſie tid
Lueſu

Aticerino

Miñſuari
i
ſuntin n
li cir

wyensft

ti Armhi
fIlpela

ox / .
uigorin⸗

Munnnibe
anve
hihanapie
nihfej
ntindͤfa

innigar

ſgerce

elovehnncc

oneſonie
ferfnocere

res sin
Ulfſnatei
rr. pi

imm De.nn
ldnmecianie
luſegpti
Ptirſt
lnegni De⸗
Arfuen
lnüiene

8

s qumupn

1

no enchnb
onent piann

4

nnalezaile

pus eng i
alnznanrie
Werüpplicang
ugfecnonezin
Amibenns imn
nmenagisad
8miinti.li

sdtins e

noiiseehit
emiainmmmniing
itio unmnomit

nüminn

mni Näbmisſtii
àMiumomun
timiENa
ArrdOn

Linar nügsd mad

maliinſncuennn
prerr N onu
Anoniſnegi gin
Patöes Mnihlll
frnmn iit an
iugt fen
toioicnnc
Nfeenu

umnagl iis
Centandin

luinum. vt dr̃ Beñ.ix. NHoe vir agricola ce
ebꝛietas illius ſuadet nobis ſobꝛietatẽ. di.

no ſibi neceſſario

phus dicit eã hr̃e in ſe turpitudinẽ.qꝛ deſer

uit cupiditati cũ fiat ꝓpter lucrũ.q̃ cupidi-
tas in imenſuz creſcit et finẽ neſet Den tñ
eſt ꝙ etſi in ſe turpis ſit.põt tñ aliq̃ bono fi P
ne loneſtari et licita fieri.puta ppter ſuſtẽ⸗
tationẽ familie ſue vel ſubuentionẽ paupe/
rũ ex moderato et iuſto lucro
ciatoꝛes is in ſacra ſcriptura inuenio fue/⸗
runt yſmahelite qͥ deſcenderũt ex yſmalel fi
ho Ygar.vñ dicunt᷑ agarei.i.ſaraceni.dici
tur em Beñ. xxxvij. ꝙ trãſeuntibo negocia⸗
toꝛibo madianitis qͥ.i.poꝛtabãt aromata et
alia iſt egyptũ vendiderũt hy ſmahelitꝭ Jo⸗
ſeplſfratres ſuii qui biſinahelite vendiderũt

ſa opa et ruſticationẽ creatam ab altiſſimo

Ham deus eã inſtituit.qꝛ vt dicit᷑ Geñ:iij.
Emiſit deus Adã d ꝑadiſo voluptatis. vt
oꝑparet᷑ terram de q̃ ſumptus eſt. Et poſt di

pit exercere terrã et plantauit vineã vt col
ligeret vinũ qð pꝛius ignoꝛabat/Sʒ vt ait
Ambꝛo. Nec vinũ ſuo pepꝑcit auctoꝛi. ſed

xxxv.ſexto die/Cogit etiaʒ neceſſitas vite
humane ad oꝑa paſto ꝝac etiã lanificij ⁊ li
nificij.et oꝑa q his deſeruiũt ꝓ veſtim hũa⸗
tpꝛimas qdẽ veſtes de
us ſecit vt r Gęñ̃.iij.qꝛ fecit duus adam ⁊
eue in b exilio poſitꝭ tunicas pelliceas. Mõ
inqͥt Ambꝛo.ſericeas ſʒ pelliceas.habitũ.ſ.
bumilitatis etpnĩe.nõ vanitatis et iactan

tie. Et de ſapiẽti muliere dẽ Pꝛouer vltio.
Queſiuit lanã ⁊ linũ ⁊ Pens eſt cõſilio ma
nuũ ſuarũ.ſ.veſtes. Nã ſtragula tã veſtẽ fe-/
cit ſbiſcht pꝛimus paſtoꝛ fuit abel quẽ ſecu⸗
ti ſunt in hoc Yacob patriarcha cũ filijs ſu-
is Pꝛimus edificatoꝛ habitationũ et ciui⸗

tatũ fuit Chayn qͥ edificauit cimitatẽ nomẽ

imwnens flli ſui Enoch Beñ. iii.· ã pfi
arche Abꝛahã yſaac ⁊ Aacob nõ in ciuita⸗

tibo vel palatijs ſed in tabernaculis habita/

bant.quoꝝ tẽtoꝛioꝝ ſeu tabernaculox pꝛi⸗
mus opatoꝛ fuit Nabel. Pꝛimus aũt mal/
leatoꝛ ⁊ faber in oĩia opa ferri et er fuit TCu
palchaim aehentehne,Sua tiz arx

tes neceſſarie inuente ſunt.¶ Opatio erte
rioꝛ inuẽta a cupiditate.ẽ negociatio. Oñ

eũ in egy ptũ. De his dĩ Baruch. iij.filij q

Agar.i.ſaraceni qͥ exqͥſierũt ſciennã ⁊ pꝛu⸗
dentiã q deterra eſt. negociatoꝛes terre vi /
am ſapie nõ intellexerũt Et quẽ vt ſummũ
ꝓphetã ⁊ q̃ſi deũ venerant᷑ ſaraceni maledi
ctũ maclo merũ.pꝛnmo fllit negociatoꝛ ſed
in ꝓceſſu tꝑis malicijs ſuis cũ quodã here/
tico iacobita adiutus.illos rudes et beſtia,⸗

les vvĩes ſua peſima et fatua woctxina dece⸗

△ °

rijs.fraudibo et hmõi. Oñ et ¶g

ꝛim nego P

Primum

pit. Et quia inimici ſunt chꝛiſtianoꝝ facien

tes negocianonẽ de eis qñ cape pñ̃t vel per⸗
uertere ad eoꝛũ Paiceices eccleſia ſtatuit
pextrauagãtes Hicolai quarti. clemẽt.v.

NJohaãnis. xrij. ꝙ negociatoꝛes vel alij qcůũ
ᷓ ne deferaf ad terras eoꝝ q̃cũq; mercimo
nia ſub venis excõicatiõis papalis ⁊ aliarũ
Penaꝝ ꝑatio hec plena piculis eſt et frau

chibo et aliqñ mirta vſur:.vt notai ex de vſu
Is. c. in eimtate. . c.nauiganti. vñ oculos
averi. ODñ Crlſ.dicit ſup OJath. Nullꝰchꝛi
ſtianus delet eſſe merca fo⸗. quia meree toꝛ
nunq; põt wo placere.diſ.lxxxviij eijciens.
qð dieit le o. baſeb̈e dart vi eſſe intel
ligendũ de his q ponũt finẽ ſuum vltimũ in
acqᷣſitione lucri ſeu pecunie.vel de exercẽn⸗
bus illicitas negociatiões.ſ.cñ vſuris.ꝑiu⸗
1 ſiodoꝛus
dicit di. eg. Hegociatoꝛes illi de tẽplo eijcrti
unt᷑ qͥ pꝑ immoderatũ pecunie ambitĩ mer,/
ces ſuas polluũt plus onerãtes ꝑiurijs.qᷓ; p
cijs. Ponuntr illa.c eijciens.et.c. qm̃ ꝓ pa⸗
lea. Oñ et aliqui hibꝛi nõ hñt ſed ſunt opti⸗

—

mũ gra/nũ.Dicit etiam Criſo.in dicto.c.

eijciens.quẽadmodũ qui ambulat inter du

os inimicos volẽs ambobo placere ſine al⸗
loòͥro mali eſſe non poteſt. ſic mercatoꝛ ſine
mẽdacio et ꝑiurio eſſe nõ põt.Sed ſubſtan
tiaꝗ taliũ ſtabilis eſſe nõ põt.nec ꝓficit ad bo

„

nũ qð de malo cõgregat᷑.quẽadmodũ ſi fri⸗

—

ticũ vel aliq̃d tale cernas in cribꝛo. dũ huc
illucq; iactaf. oĩa grana paulatim deoꝛſuz
cadunt ⁊ tandem in cribꝛo nil remanet niſi
ſterc.ſic de ſubſtqtia nego ciatoꝛis nil rema

net niſi scatn Mcih leae in vitiſpatruzʒ
de quodaʒ mercatoꝛe.ꝙ viſus fuit a beato

annutio heremita ei equipandus in glo

ria. ꝗqᷓ tñ Pãnutius heremita ſanctiſſimus

magni meriti fuit apud deũ.Attẽde qꝛ ipſe
aqnutius examinans vitã eius inuenit ꝙ

totũ luerũ expendebat in paupes chꝛiſti. vt
pater pauper ab vſuris ⁊ piurijs et alijs il⸗

licitis abſtineba fcũ magna deuotõe vacãs

Ddiuinis tꝑe ſuo.qͥ demũ etiã dimiſit opus il
lud. Quis eſt hic ⁊ laudabimus eum Ecci.
xxxi.ca ¶ Opatio aũt tercia q̃ deſerũit va⸗
nitãti eſt illa q̃ deſeruit oꝛnatui iactãtie. vt
ars ſerici in magna pte.

ã etſi dños dece
at tales veſtes et reginas. vt Deſter ſancta
et aliqͥ reges ſancti ſe oꝛnantes. Sed multi

aburunt s nõ decet. Qñ.j.ad Chimo.ij.c.
ait. Non. in veſte pᷣcioſa auri et argenti et
margaritis imo vt ars reticelloꝝ ⁊ recama
ture in veſtibo. ⁊ pfoꝛature ſeu ſcãpature.et

purpure ceruſe ad coloꝛandã faciẽ ethmõi

ad qͥd deſeruiunt niſi vanitati. vt dici Pine

alud Hiere. li.c. Opa eoꝛũ vana. et riſu di

gna. Oñ et Crif. vicit ſup ath. g ab ar /
te calceoꝝ et textoꝝ multa abſcindere opoꝛ

tet. Etem̃ ad luxuriã deduxerunt neceſ ta⸗
tem eius coꝛrumpentes artem mali arti cõ ·
miſcentes. 6*
Demum quantũ §. iii.
ad terciũ opoꝛtet habere in oꝑib et artibus
inſtant et pſeuerannã. Nã vt dicit Ana/
cletus bar a. In vnodz artiũ ope mi inue
nit in annia.di.lxrrihntllee⸗ loceſt qð di
cit pᷣs. vſq; ad ve ſpera. i. vſq; ſero cõtinuan
do.non parũ oꝑpando et ſubito dimittẽdo
vbl vſq; ad veſperã.i.vite terminũ qð eſt cõ
tra aliquos inſtabiles. qui omni die mutãt
vnã artem. hi ſunt ſimiles filio inconſtan/
tie. de q dicit Hoecius de eo narrans in li.
ſcolariũ diſciplina. ꝙ cũ pater eius poſuiſſʒ
ad opera diuerſe artis. qꝛ ſubito attediabat᷑
cũ vnã inchoabat. demũ omnes renuẽs in⸗
terrogante patre qͥd facere vellet. Rñditſe
velle neri aſinũ vt ſalmã ferret. Sʒ cũ aliqͥs
in oꝑibus alicuius licite artis bene viuẽdo
pſeuerat vſq; ad veſperã.i.finẽ tũc facto ſe

res.ideo inuentũ eſt medium p quod talis
cõmutatio fiat.Et hoc mediũ dr̃ numiſma
ſeu pecunia numerata.⁊ cõmutatio rei vii
lis ꝓ numiſmate dt venditio. Cõmutatio
numiſmatis ꝙ re vtili ṽ᷑ emptio/ Dltimꝰ*
modus eſt cũñ fit ꝑmutatio numiſmatꝭ ꝓ nu

miſmate. ſed cũ expectatione tpis.etin eo

qͥ dat pecuniaʒ d mutui datio.in eo qͥ reci⸗
pit pecuniã ⁊ expectat᷑ ad reddendã pecunia
dt mutui acceptio.ꝑ mutuũ em̃ traſfert w
miniũ pecunie in acapienteʒ. Et iſti ↄtract
ſex ſunt liciti.ſi cũ debito mõ ſiant illiciti cũ
iniuſte fiunt/ Ham wnatio ſi fiatꝑ eũ qui
nõpõt conare.vt eſt religioſus. imuſta eſt
ernon tenet. etſi ſar in zaſe ca vt ob turpi
tudine.peccatũ eſt.ax.di.lxxxvi.conare⸗
mutatio rex cñ fit ſine fr PdeHeifa ſt. vt
patʒ de reꝑ ꝑmuta.ꝑ totũ. Si cũ fraude pec
catũ eſt.et vident᷑ ad hãc reduci tract in⸗
nominati.ſ.w vt des. et wo vt facias vel fa⸗

cio vt des / Emptio ⁊ venditio licita ſuntni

ſi fiat etcceſſus pᷣeij in vendẽte notabilis ve⸗

diminutio in emete vei fraus vel vſura im⸗

plicita ꝓpter expectationẽ tꝑis.vt extra e
gãti Datio

vſuris. c. in ciuitate.et.e:nauisãti/

ro id eſt vita deficiente dicit dvñs voca opa mutui qeſt circea ras qᷓ vſu aſumunt vtſru⸗

rios et da eis mercedẽ Oathei. xx.ſcʒglie.
¶ De diuerſis generibo cõtractuñ. Cap̃.ij.

Otandũ q; in trãſ

latione reꝝ q̃ fit per pꝛiuatas pſo

t pꝛimo

aliqñ ſolũ vſus rei retento dñio

fſit ſex modis.Pꝛimo ꝑ libraleʒ vonationẽ ner neceſrctnie inducit mutuatẽ ad vſi-
ra

cũ ſcʒ nihil expectat reiributõis ex tali cwna
tione rei niſi beniuolentia q̃ d wvnatio de qᷓ
infra dicer̃ poſt ſeqns.c.de teſtamẽtis.Alijs
q́ùhjnq; modis fit ꝑ dationẽ illiberalẽ.qᷓ videli
cet trãſterens vnã rem expectat ab alio ali⸗
q̊d equiuales ei qð tranffert᷑/ Et pꝛimꝰ mo⸗
dus dr̃ ꝑmutatio cũ vicʒ traſtert᷑ dñium ali
cuius reivtilis pꝛo alia re vtili.puta frumẽę
tum ꝓ vino vel pannus meus ꝓ lana tua.
rel pãno ſerico tuo vel pecunia mea aurea
puta vnus floꝛenus ꝓ pecunia tua argen⸗/
tea puta ꝓ groſſis.xvij. vel circa. Aſtud iñ

mutatiões vulgariter dicunt baract/Aliꝰ

nas aliqñ tranſert cominiũ rei. SJutui acceptio licita eſt nõ ſolũ cũ ſit gra

bus tranſtert dñium rex.

mentũ.vinũ ⁊ hmõi.vł diſtrabunt vt pecu
nia numerata cum fit gratis vt nil expectet
vltra ſuũ capitale ⁊ beniuolẽtia ex obſeqᷣo

licita eſt ⁊ piñ op. Si aũt aliqͥd tꝑalis vti

litatis exxctef. vnde pꝛincipaliter mouet
admutuandũ illicita eſt et vſura. ar. xiiij. g.
ii. ſi feneraueris. extra de vſuris. c. coſuli

.

tis ſed eriã cũ ſit ſub vſuris qñ.ſ.ad hoc mo

im faciendũ vt qꝛ ad hocparatus eraſ,
Aliqñ vo tràſtert᷑ ſolũ vſus rei retentoſi
oñio eius rei.Et huius traãſlanõis ſuntſer
modi q̃ſi coꝛreſpondẽtes dictꝭ ſex modisᷣ
H pꝛimo mõ. ſ.
cvnationi coꝛrñdet dictũ cõmodatũ.qð ꝓ

pꝛie eſt rei q̃ vtendo nõ cõſumit᷑ vel d ruit

vt cũ quis ↄmodat alicui gratis equũ libꝝ
wmũ et hmõi. vt vtat᷑ ad certũ tp̃s ęt licitꝰ

ↄtracius eſt de ſe. ſicut dictum eſt de wonato.
PHermutatiõi coꝛreſpencet mutua accõmo
datio pᷣdictaꝝ reꝝ. puta tu cõmodas mihi

et ego tibi aliũ libꝛuʒ. tu vnam comũ ⁊ ego

vltimũ ſolet dici cambiũ cõiter. en A equũ tuũ et ego buuẽ meũ. vel m vnũ libꝛiz

modus dr᷑ in vno trãſſerennũ domim
c(ũñ altero emptio et in altero vẽditio.qñ ſcʒ
tranſfert᷑ dñium rei vnlis puta frumenti vi
ni.aialium. vmoꝝ.agroꝝ ⁊ bhmõiꝓ numiſ
mate veleconuerio. qꝛ em̃ difficilłe erat ſꝑ
res vſuales immedlate cõmutare in alias

—

2

Nℳ.—

☛ Okn D
CW— 22HLR SZ 22 ODen⸗ 22

. 6 (CQ.A4 424
Se ⸗ —
⸗ 5
ArX De α4¾α¾4¾ ., *

rei vnũ agrũ,et totum et ſine fraude immixta

licitũ eni goni coꝛrũñdet conductio ⁊
venditioni locano q̃ pt eſd

bus et immobilibo.q iñ nõ ſumunt vſu
iſta non fiunt gratis. ſed cũ dato pcio ta⸗
li vſu. puta cũ accipit equus ad vecturaʒ

2Bͤe⸗ A4 77 *
8

. Prorr- , „ „

er

lior⸗
Clncipt
i .occta
cchera
fpreon
sadn
pteſcnp.
ſſnschl
ſtetwodi
akiagbe
ſtutpig⸗
ſbeſepel
NIlue
ſecteis
(oſeon
Miede
Inns4
on
us,
ig.l⸗
ſtn

Mo⸗

ryhr.

rebo mobili

oinrut

icle
Hünoyrn
lernd
onnioe

eu!

fſubnnn
Sſonen
lpernit
Mpnnre
liiklvri⸗
bintauce
hiſunt nö⸗
Mmenlkacn
finddſond⸗
uterins e
fünrtsciin.

agtnentae

ſnutdt

mnilihtd

ſſunt
gungt
a ol
ingfn
ritatzſe
eſeiſann

fG 1

1
0

ptori⸗ Ri
ad häctelt e,
ds ewtſen
dtencitolan
anencitenne
mertfinnsnt
mamanetgien
mwiri

zthri.Knintnen.

ianſtraic
Pitnletwetn i
Ni o, siitlle,
ei, NrniNN
iincnstmtn
eIN
YiNdudtuN
dean
ſeriſoürſnsnin
tlhuns inin
1

rebus eccleſie ſingit liem habere cũ eis

tali pᷣcio vel wmus ad penſionẽ vłager ad
colendũ ꝓ medietate vel ad affictũ vel cum
quis locat opas ſuas ꝑſonales ⁊ alter euʒ
cõducit ad latoꝛandũ.ᷣ totũ eſt licitũ dñmò
iuſtũ pꝛeciũ ſtatuat᷑ et fraus oĩs tollat.NHã
fraus ⁊ wolus nemini debent patrocinari.et
de reſcrip. c. ſedes. Outuo nõ rñdet ꝓpꝛie
alius cõtractꝰ.habet tñ aliquã ſimiiiudinẽ
licet modicã ad pignuslinq;tũ reſtituta pe⸗
cunia ab eo qͥ dedit pignusille qͥ acceꝑat re
ſtituit pignus et in pignoꝛatiõe pᷣt ibieſſe ⁊

nõ eſſe petm̃ Mã ſi ſolũ pignus qͥs recipiat

vt de luo ſit ſecurus.ita ꝙ de pignoꝛe nõ cõ
ſequai aliã vnlitatẽ.licitũ eſt. Si aũt de eo
conſequat᷑ vtilitatẽ ſiue ſit rei mobilis q̃ ꝓè⸗
pꝛie dicit᷑ pignus ſiue rei immobilis vt w⸗
mus 2 ager qð mag peie pk by olir. ca pu
ta quia vtit equo vel vſſte quã halet in pi
gnus.vtit᷑ wmo habitando vel habendo de
ea penſionẽ.agto recipiendo fructũ eius. q̃
hoʒ ꝓ pignoꝛe ibi eſt vſura expᷣſia. extra de
pig.c.illo vos. Cenet᷑ em̃ oẽm fructũ queʒ
Habet ex pignoꝛe cõputare in ſoꝛtẽ. De hu
iuſmodi cõtracnbo habes ſupꝛa. ij. ꝑte.ti. i. c.
te vſura. ¶ Itẽ nota ꝙ facere fraudẽ legi⸗/
bus iniuſtũ eſt. vñ et petm̃. Et vt dicit glo.

rerba legis ſeruat.ſed mentẽ eius circñue⸗
nit. vt. fl. de legi. l.fraus. Sed vt dicit regu
ia iuris vltima in. vi. Certũ eſt ꝙ is cõmit
it in legem qͥ verba legis amplectens 3 le
gis nint᷑ volũtatẽ.¶ Fit aũt qᷓtuoꝛ modis

fraus legn. Ono modo de re adrẽ qñ dar in
fraudem vna res ꝙ alia. vt.viiij. q.iij. pleri

q. vbi womt exempluz de eo q rõne pecunie ſub
mu tuate ne videat᷑ cõmittere vſurã nõ plꝰ

perit ꝙ; mutuataʒ ſed querit ex hoc enxenia
carmiũ vl vini ⁊ hmõiqᷓ pecunia eſtimant
iſte facit fraude legi.vnde ⁊ ò legẽ vt ibi dr

fraus de ꝑſona ad ꝑſonã.vt cũ quis ſub ꝑ⸗

non põt aliq̃d dare vxoꝛi.ſupponit aliã ꝑſo
nau cui det. vt. ff. de wona. inter vi. et vxo. l.
hbec rõ. .. fi. Item fit fraus de vno cõtractu
ud alium.vt cũ mulier non poſſit aliq̃d dare
Vro fingit ſe vengere ei vt. fl. de wona. inter
Vi.⁊ vxo..ſiſvonſus.ſic, xvi.q.iij.ſi ſacerdlo
tes.vbi ponunt᷑ caſus ᷣm vnã lecturã. Cũ
epus vel ſacerdos volens dare neponbo de

eccleſia ⁊ facit tranſactioneʒ cũ eis Ate nit

●°

Irs. dqſi ½ pibus erogaãdũ.
ſonga alterius exercet vſurã. q̃ſi ipſe non ſit pmbus erog

vſurarius cũ in vritate ſit peccatoꝛ vſura ,//
rnus.a teneat ad reſtitutionem exqᷓ de pecu
ma ſua fit.diſ.xlvi.ſicut nõ ſuo.⁊ cũ maritꝰ

Aut etiã econuerſo qñ de roma ſibi faceret

LZercium

fraus de vno cõtractu ad alium vtcũ muls
er nõ poſſit fideiubere cõſtituit ſe pꝛincipalẽ
debitri ceʒ. vt. ff. ad velł.l.q;uis.et.xxxiij.q.
v. mulierem. růðMUUD

De negocia toꝛiby et campſoꝛiby. 7 de di
uerſis generib cãbioꝝ. Capitulum.iij.

Ncipiendo igitur
ab opibo negociatiõis q̃ videt᷑ ho
noꝛ abilioꝛ in ciuilitate humana
inter mechanicas. Hogociatoꝛ ꝓpꝛie dici
tur ꝗ rem cõparat. vt integrã et immutatã

rvendendo lucret᷑.dicit Crii.di.lxxxviij.eijci

ens. Et põt dici eſſe triplexy genus negocia
tioms.qꝛ vel de pecunia ad pecuniaʒ. vel de

mercimonio ad mercimomũ. vel de merci /

monio ad pecuniã. Et pꝛima dr̃ cãbitio vel
campſio. Secũda pmutatio ad baratrum.

CTercia emptio ⁊ venditio.¶ Et cainbiñ fit

mulitis mods. Pꝛimũ dr cambiũ minun,ʒ
vt de moneta argetea vł aurea ad eream ⁊
ecõuerſo. vt cũñ quis dat cãpſoꝛi vnũ floꝛe
nũ aureũ et recipit ꝓ eo qnq; libꝛas et ſoli.

vi.ſi eſt largus vel groſſos argẽteos. xix. et

r L-pleri: mi ailfat fraudẽ legi à ſic cãpſoꝛ retinet ſibi qᷓtuoꝛ denarios vł du

os qtrenos vł vnũ ſolidũ ſᷣm cõſuetudinẽ
loci Er ſic ecõuerſo qñ qͥs vult h̃e vnũ fio
renũ largũ a cãpſoꝛe dabit ꝓ eo ſibi.v.libᷣ.
et ſoli.qᷓ̃tuoꝛ el qnq; illð ꝗ plus qð recipit
cãpſoꝛ non recipit rõne mutui.qꝛ ibi non ẽ

mutuũñ.nec qꝛ vecunia vẽdat᷑ que ẽ inuẽdi⸗

bilis vt dicit Archi.ſed rõne laboꝛis quem
ubijt i numerãdo pecuniã ⁊ expenſaꝝ q̃s fa

cit ꝓ penſione et miniſtris. Rõ em̃ laboꝛis

et expenſax habenda eſtertie de vo: c ma/
gne. Dñ ſe tale cambiũ icitũ ſed fit illi
e lnt E leg. 175 leg or citũ. vel qꝛ pl“ accipiũt q; ſit cõiter cõſuetũ
⁊.i.q.i.ſunt nõnulli.et talis eſt rraus mace x me ninft ſ
doniam. ad macedo.liulianus. tem nit nmnumnero. et ſatiſfaciendũ vel pau

vł qꝛ dãt monetas diminutas ĩ pyndere vł

b ſt aliud cambiñũ quod
dicit᷑ ꝑ literã.qð ſic celebrat᷑.dat qͥs cãpſo⸗

ri vymercatoꝛi floꝛentie ceniũ floꝛenos re⸗

ſtituendos ſibi vel alteri ꝓ eo rome.vbi ilx
lis indigebit/et lvc vr ſecuriꝰ et apnus ha⸗
beat. ꝓ q̊ lram cambij cãpſoꝛ facit ſeribens

galteri campſoꝛi rome. vt ad reqͥ ſitionẽ poꝛ

tantis talẽ lram. tali det centũ foꝛenos ſio
rentie receptos.et ſic rome centũ floꝛe.ſibi
aſſignant᷑ ̃m literã. Et inde cãpſoꝛ lucrat᷑.
ſiue ppter varietate valoꝛis monetax. qa
centũ floꝛeni is floꝛentie recepit campſoꝛ
plus valent q; valeant rome.ſiue qꝛ enam

E= Y, õ ſarr

rome dabunt᷑ centũ ſine aliquibus ſolidis. *

e

. 2 2 e — D

Litulus

tranlſinitti pecunia quã quis ibi halet. et p
caãpſoꝛẽ cum lr̃a cabij ex quo cãpſoꝛ lucrat
Et cñ ̊ non ſit mutuu ne vẽditio pecunie.

ſed ↄtractus innoĩatus.v vt des. deſerui /

ens vtilitati ſvĩm rõnabiliter ÿ inde lucre⸗
tur. rõne laboꝛis et e xpẽſaꝝ piculoꝝ de ſe
licitũ videtr᷑ ſeqſtratis fraudibo. Nemo em̃
cogit᷑ de ſuo facere bñficiñ. x. ꝗ. ij. Pcarie, ?.1.
Coꝝ. ix. quis vnqᷓ; ſuis ſſipendijs militat.
Eſt terciũ genus cãbij g oĩ ſiccum ſeu ſi
ne la. ſen ad libꝛas groſſoꝛu Et vna libꝛa
groſor ſunt. x. ducati. Fit ant ſic tale cam
biũ.accipit às decem libꝛas groſſo ꝝ floꝛẽ⸗
tie.i.centũ vucatos a campſoꝛe ſeu merca⸗
toꝛe/ quos ſibi reſtiruerę dz hinc ad mẽſem
ſoꝛentie. et eo valoꝛe ã valebunt venetijs
centũ ducati. inde ad decem dies a die cele
bꝛati ↄtractus.i.acceptionis dicte pecunie
Et ſi plus vult tenere dictã quantitatẽ cẽ⸗
iũ ducatoꝛũ de mẽſe in menſem renouat cõ
tractus mõ pꝛedicto Cõtingit aut ꝙ centn
vucati in decimo die a receptõe pecunie va
lent venetis quantũ tunc valebant floꝛen
nei qñ illos recepit. et ſic campſoꝛ mi lucrat᷑

aliqñ minus valẽt ⁊ ſic campſoꝛ vel mercg

toꝛ pdit, qꝛ illud min' ſibi reddit de centuin
vgloꝛe q̊ minus valent/aliqũ plꝰvalent ?

tũc cãpſoꝛ lucrat illð pl.Et cõiter vt ĩ plu⸗
ribus caſibo plus valent. qñ reddit q;ᷓ cũ ae
cipit. i;uis aliqñ vt dictũ eſt valeant minꝰ
vßñ in capite anni ſemꝑ repit in lucro ⁊ ma
gno. IAſflud cõiter cenſet᷑ vſurariũ qꝛ ibi eſt
mutun. et ſpes lucri in cãpſoꝛe.ex qbp duo⸗

pus pficit vira ii. q.iij. ſi feneraueris.

Lau, de ridolfis in tra⸗

Et loc ſentire vide

ctatu de vſuris.nec excu at ꝑiculum vel du
biu amittendi. i. quia minus pñt valere il unuepe
vigetr.ar.xiiij.q.ir

la eg tpe rod tiõis. tũ qꝛ u mutuo ali⸗
quid ſperare non licet.ar. de v unc naui⸗

ganti. tũ qꝛ raro cõtingit ꝙ pdit. De his tñ
tribo generibo cãbij habes in. ij. Pte. ti. i. c. dNe

cãbijs. (Eſt et quartũ gen cabi qð freqn⸗
ter mogernis thibus celebꝛat qð or ꝑ lr̃aʒ
diſimile tamẽe a ſecũdo.qð dĩ etiãꝑ literã.

Et videt quoddã mixtũ ex ſecũdo ⁊ tercio

2 magis trahi ad materiã terci VNñ et vſu
ram ſape videf. et fit ſoc mõ Petrꝰ indigẽs
pecunia floꝛentie vel alubi exiſtens penta
Baartino cãpſoꝛe vł mercatoꝛe cẽtũ floꝛe

nosſitũc ſibi dandos ad rõneʒ cãbij p vene

nas vel barchinonã vel neapolim et hmõi.
qð intelligit᷑ ꝙ petrus faciet reſtituere ipſi

Blůartino illa centũ venetis barchinoñ. vl!
neapoli ꝓut cõuentũ eſt inter eos. eo valo
re quoiv alebunt illa centũ veilla moneta qͥ

ii currit quando ĩ a cabij pntabit ibi in ca

mr. t

monetã vel aux vel ar

faciat. vt in expꝑectat

Gctauis

pite videlic ndene vel meuſis vel pluri

iꝑis m diſtantiã loci a ciuitate vbi rexrit

pecunia. ad ciuitatẽ vbi reddit. t ſic mittit
ſfa cambij. Et ipſa recepta pecunia reddit

p factoꝛẽ illius qͥ pecuniã recepat ſed de illa
moneta ibi currente. et ex h̊ caãpſoꝛ ſeu mer

catoꝛ lucrat.qꝛ cõiter plus ibi recipit q; de⸗

derit. ⁊ locratiõe variationis valoꝛis mo
nete date ibi. licz etiã aliqñ nõ lucrerf. vł ali

qͥdpdat ipſe mercato? Querit vtrũ hů ſit li
citumet vi det᷑ ꝙ ſic. R

am ſimile videt᷑ acſi

q̃s ꝓcuraret magna quantitatem hĩe lono
neoꝝ fioꝛentie. vbi vnus valet vigintiqjtu

oꝛ denarios. deferret eos bononiã vłalio

vbi valerent vigintiſex denarios. Sed ſoc
nullus ilici tum aſſeret tale lucrũ induſtrie

ꝙ hic tantũ dat de bonoñ. quantũ valẽt flo
rennie.ſ.xxiii. denarios. Et bononie vel alu

bi tantum pmutãdo. cum alia moneta. qn⸗

tum ibi valet. xx vi. denarios accipit Quod

aũñt accipiat plus duos denarios de vno q;
ſibi ↄſtiterit h̊ facit varietas valoꝛis mone
te magis in vno lo co qᷓ; in alio. ſicut ⁊ deqͥ
buſcunq; mercibo conſtat ꝙ plus valent in
; in alig. Sic et in dicto cambio
videt Sed reſporſderi poteſt ꝙnon Eſimi⸗
le. Ha ibi nullũ eſt mutuñ vt patz de ſe. ſed
realis ꝑmutatio. Oñ licʒ ſpare et qrere lu⸗
ncambio auũt pdicto q;uis ſic noie

realiter videt eſſe mutuũ. Nam Pe
trus indigens floꝛẽtie pecunijs vt ſibi ꝓui
deat. accipit ſub mutuo a Oganino illace⸗
tũ ſub noie cãbijp venetias vel barchinoñ.
et hmõi.ibi reſtituẽda.cũ ibi nõ labeat ali⸗

qñ mercimoniñ facere vel ide pecunias a

ſe retrabere. Exd mutuo ibi reſtituẽdo mar
ninus ſperat inde lucrari vnde vſurã ſapere
videt. ar. xiiij. q:iii. pleric. ad qo ſatis facit
qõ babet in directoꝛio iuris. Obi q̃rit Pe⸗
trus qd iuris, cum q́ͥs mu tuat pecuniã rece
pturus ad certũ terminuʒ alterius generis
entũ vel aliaſpecieʒ.
Et rñdet dicendũ ſm Doſti.et Gof. ſib
ione lucref.vſurarius

eſt exẽ
ſoꝛti accidit. xii eriq;. Et ſic vide
eẽ in ꝓpo. Onde male pt excuſari ab vſu
ra mentali. Et licet in ſum. aſten ſis dicat li

cita eſſe cãbia qꝛ ars caãpſoꝛia qbuſdãa tſe
ologis in. iii. dicit licita. tũ enã qꝛ vtiliset
neceſſaria reipublice.ſicut negociauo. tũ
etiã qꝗꝛ curia romana vbi evã exercet tole⸗
rat. Uſta non vident ſufficere ad excuſan⸗
du viurã Mã ↄcedit᷑ ꝙ ars cãpſoꝛia de ſe ſit
ſicita. vt in pꝛimo 2 ſecũdo genere cabij di⸗
ctum eſt ſeq nõ in oĩ eo ꝙ or cambiuʒ.quia

qfraudulẽter amala ĩtẽtie fit aliqd
,.,2 iĩ e

Gtſetg⸗
Aoben⸗
ſnetatoꝛ?
reheſit
naüott⸗
pelland
ſſpes.S
lemuttin
Me
tecnd
cöcu
Plets
lotY
Mo.
tte⸗
i.Mac ro
ulne
ccere⸗
lccio v/
nllui ſen

*

miinies
acſbry⸗
Nnro,/
ſo Räe!
facrn
Nnt
NS
innne
Ceceel
leneteſ
niiön
Nereſfimn
Gbcfhio
Aijborredi
ſinrlit,
hiſſpeken
Plißngrinaa
ſoſarſrpz t⸗
uncn ſon
ſiiktnzs⸗

uninnntteh
e Aed en
Nncnaneninz
eni lgftän
mignminie
„FiynsNft
Winnſer dume
Naterettnie uin
IEnoi gume
manos Etlonnt
tido amdlian
mnariosaccn
es denanos
rmiens vzo
mboölioſ
WWasſtugun
niio Seinde
Mäckrmirt
nd Fiffſil
nbiriſtdsi
nsſrinn
Ntttmidi ii

i. hac rõne. extxa de pᷣlen. c. ci.
Sultapꝑ patientiã toleram q ſi ad iudiciũ
veduceremus. caſſarent. Dñ ſaluo melioꝛi

ſin dicto caſu nõ videt᷑ cambiũ ſed mutuuz.

ſitcut ⁊ negociatio quis de ſe licite fieri poſ⸗

ſit.põt etiã fieri cũ vſura.vt in dicto.c.in ci

uitate.de vſurꝭ.et tũc non ẽ licitra/. Qð etiã
dicat᷑ vtilis ⁊ neceſſaria reipublice etiã nõ
excuſat.qꝛ etiã reipublice ẽ vtile hrᷣe pſtibu
la ad obuiãdũ maioꝛibo malis. et publicos
feneratoꝛes ad ſuhueniendũ indigẽtijs mul
toꝝ.ne ſi eis nõ ꝓuiderer᷑ vłſic machinent
malũ ↄtra charitatẽ.et tñ nullꝰ dicit ꝓpter
hec illa nõ eſſe moꝛtalia ⁊ dãnabilia facien
tibo ea. Sic et in caſu ꝓpoſito q;uis ſit H̊ vti
le afie excuſat faciẽtes talia. cũ vſu

ra videat Q.ð curia romana tolerat etiaʒ

nõ valet. qꝛ pier utelnicir app: oh

re cũ nõ declarauerũt ̊ licere Pã ⁊ tolerat

cõcubinatũ multoꝝ curialiũ. qꝛ foꝛte male

poſſet auferre.nec tñ dubiũ eſt ꝙ nõ appꝛo⸗
bat. Dñ Criſo.Qð ꝑmittimꝰnolẽtes pcipi

mus.i.pmittimp̃m glo. qꝛ malas vim vo

„

lutates ad plenũ ꝓhilere ñ poſum. xxxi. q.

1 dr.

iudicio videf᷑ tale cãbium ſaꝑevſurã qð tñ

multũ frequẽtat᷑.Et młos doctinimos er
deu timẽtes audiui ſic tenere. Didet᷑ mñ̃ ta⸗

lis cãpſoꝛ vſurarius mẽtalis cẽſendus. de
ql vſurario.ſ.qͥ eſt mẽtalis dicunt Ber. In
no. Boff. et Hoſti ĩ0 in

tris.ꝙ inducẽdus ẽ in foꝛo pnĩali vt reſtitu
at.p.c.cõſuluit.&æ vſuxie.Et inducendus ẽ
nõ cõpellẽdus.ſ.in iudicio contẽtioſo vrre
ſtituat. nec tanq; vſurarius eſt puniendus
Sed q̊ ad deũ vere ẽ vſurari.et ſic accepta
tenert reſtituere qꝛ ſola intẽtio facit vſura
riũ.qð intellige cũ effectu q;tũ ad obligatio
nẽ reſtitutõis cã.ſ.qꝛ accipit vltra ſoꝛtẽ vt

riiij.q.iij.c.ꝑ totũ. Sic talis in tali mutuo.
qõ cãbiũ dicit᷑ intẽdit lucrũ ałlsnõ facturꝰ.

Alij foꝛte dicerẽt nõ eſſe mutuũ ſed cãbiuʒ
realiter. ſed vtrũ veꝝ ſit ipſi viderint. Nã ſi
ipſi appellãt ↄtractũ innoĩatum. w vt des.
etiã ibi poteſt eſſe implicitũ mutuum. vt ali
qñ cõringit in cõtractu emptiõis et vendi⸗
tionis.⁊ ibi põt eſſe vſura.de vſuris.c.in ci
uitate. ¶ An ro mana curia fit aliud genus
cãbij ꝑ cãpſoꝛesg.qð videt magis eſſe illici⸗

ctũ et vſurariũ. Naã beneficia vel dignitates

inibi accipiẽtes cũ habeant ſoluere annatã
ſeu pꝛimos fructꝰbeneficij.vt dẽ̃ ꝓ medieta
te camere apoſtolice inſea bꝛeue tp̃s ̃m ta
xam q ibi hat accipiũt plati ſeu beneficia⸗
ti ipſi ſub noĩe cambij a cãpſoꝛibo ſoluẽda
apoſtolice camere.obligãtes ſe ad reſtituen

dũ ipſa in partibo illis vbi ſunt bñficiati et

Tercium

de illa moneta ibi currẽtelet vltra lucrũ qð
cõſequunt᷑ varietate monetaꝝ ibi reſtitue⸗

danꝝ/volũt ſibi dari tantũ ꝓ cẽtenario. pu⸗

ta qnq; vel ſeptẽ vel plus et minus ſᷣm diu
turnitatẽtpis maioꝛẽ vel mmoꝛeʒ quã hñt
erpectare pecunie ſue redditionẽ Etinſtru⸗
mentũ fieri faciũt obligatiõis debiti. nõ ſo
lũ pecunie mumate.ſed etiam vſure adchte
tanꝙ; totũ ſit de capitali vt ſi mutuãt mille
et cãpſoꝛes volũt hr̃e in ꝑtibꝰ illis mille 7
quinquaginta rõne muim.inſtrumeniũ cõ
tinet millequinãginta mutuata tali iꝑe re⸗
ſtituẽdalvnde cũ rõne dilatiõis tꝑis plꝰpe
tãt.ſ.nquaginta. quõ ab vſura poſſit defen
di cõtractus talis.nõ videtr᷑.ar.xiiij. q.iij. ſi
feneraueris.cũ.c.ſequẽti.⁊ extra de vſuxis.
c.cõſuluit.⁊.c.in ciuitate.et diſ.lxxxviij.eij
cies. Solẽt aũt tales cãpſoces excuſare ta⸗
e lucrũ rõne piculi dicẽtes. qꝛ ſiplatꝰmo⸗
reretin via amitterẽt totã pecumã mutua⸗

tã vxl etiã ſine caſu moꝛtꝭ poſſet cõtingere

in ꝑtibo ſibi nõ reſti mieret Seds non vi
det᷑ veꝝ. NPã niſi eſſent in curia prius bñ ſe⸗

curi de pecunia mutuata ꝑ ſatiſdationẽ ali-

quoꝝ ibi exiſtentiũ nõ mutuarẽt/Et ſi obij)
ciaf ꝑ exemplũ a ſimili. Nã ↄcedunt wocto⸗
ꝛes ꝙ cum volłẽs et intẽdens actu de pecu⸗/
nia quã halet negociari.ſperans inde lucꝝ
vriſimilr ꝓuenire.qͥdam lvc ſentiẽs et ſci⸗
ens indigens pecunia illũ rogat ꝙ illã pcu
niã cũ qua eſt ꝑatus negociari et lucrari ſi
bi mutuet.⁊ npter ſoc ſibi dabit lucrũ.ꝙ in
illo dubio põt rõnabiliter eſtimari licite poſ
ſe mutuare ⁊ lucrũ illud accipꝑe.nec eſt vſu
ra ſed vt intereſſe petit᷑.i.ſui damni vitatio

cũ nõ moueaf ex intẽtione lucrandi ex mu

tuo qð eſt vſura.ſed ſeruiẽdi pximo cũñ vi⸗

tatione tñ ſui dãni NHemo em̃ delet cum ia

ctura alterius locupletari.de re.iu.li.vi.DOi
cunt tñ ꝙ ſi c realiter fit T ſine fraude non
ↄſulẽdũ.ne ꝑ lvc aꝑiat᷑ via fraudibo/ Ergo
a ſimili licitũ videt᷑ in caſu noſtro. NDã cãa⸗

pſoꝛ er carẽtia pecunie quaʒ mutuat ꝓ illo

tpe nõ põt cũ ea negociari.⁊ ſic pati iactu-
rã.R ñdeo ꝙ nõ eſt ſimile qꝛ ille de q̊ poſitꝰẽ
caſus.intẽdebat pꝛincipaliter dare ſe nego
ciatiom ⁊ vecuniã exercere in negociatõne
lirita. Z! caſu aũt eſt ꝙ mutuet poſtea petẽti
ſibi. vt ſeruiat amico in q̊ͥ tñ vult ſe indenẽ
ſeruare. Sed campſoꝛ pꝛincipaliter intẽdit
erercere tale mutuũ qð cãbiũ vocat.nec i1
li pᷣlato mutuat vt ſeruiat.ſed vt magis lu⸗
cref᷑.quia magis ꝑ viã illã lucrat᷑ q; ꝑ viaʒ
negociatõis et intẽtio lucri er mutuo impli

cito vel explcito facit vſurarin. vt ĩ dicto. c.
ſi feneraueris.xiiij.q.iij/loi enã ſunt medi⸗

4
= S nij

“ . JY 2è ——2
1 4 ͤ * — 5 6 .4 * “ 4
4

Zitulus

atoꝛes in ſy monuũs.q̃ fiunt in curia offerẽ⸗

tes munera intercedẽtibo ꝓ beneficijs obti

nendis ꝓ pᷣlatis ſuis amicisvñ et grauiter
offendũt.et hi ſunt numulari de tẽplo eie /

cti Yoh. ij. c. de bo etia vf. i. q. i. ſi äs epᷣus.

Siqͥs mediatoꝛ tã turpibo et nefandis da⸗
tis ⁊ acceptis extiterit.ſi laycus eſt anathe⸗

matizet᷑.ſed ꝑ extrauagãtẽ tales ſunt excöi

cati. De iſto vltimo cãbio habes etiam ſu⸗/
pꝛa.in ſcðᷣa ꝑte.ti.i.c.devſurMis.
Negocigtoꝛes F.il.
inſuꝑ in ſecnlarib⸗ aliqñ ſe exercẽt vt inde
lucrent / ꝙ cũ debite fiuntnõ videt illicituʒ

fieri poteſt ſecuritas. in mercimonijs.iĩ pe⸗/

cunijs et in ꝑſomsl Et in mercimonijs q dẽ
ſiue ꝑ mare ſiue ꝑ terrã deferẽdis.puta Pe
trus hahet mille, ſloꝛenoꝝ valoꝛẽ in merci⸗
monijs in naui de flandria. anglia. vel hy⸗
ſpania piſas deferẽda.dubitat ve l timet de
ſubmerſione nauis vł captura a piratꝭ. dat
vel offert Oartino.v. vel.x. ꝓ centenario

plus vel minus. ſᷣm ꝙ plus vel minꝰ timef

de ꝑpiculo ꝓ ſecuritate ſuꝑ his fienda.cñ aſ⸗
ſentit ſumẽs in ſe ꝑiculũ rõne dicti lucri.Il
le igi artinus acceptis illis qnq; vel de
cem ꝓ cẽtenario ſi merces ſalue cõducunt

ſibi remanet illud lucrũ rõne dicte ſecurita

tis. Sed ſi nauis ꝑpiret vel caꝑet ab hoſtibo⸗
OJartinꝰtenet᷑ Pe.mille floꝛenos ꝓ ſecuri
tate ſacta.licitũ reputat᷑ tale lucrũ rõne ꝑi⸗
culi qð ſubijt. Nec em̃ põt dici ibi eſſe mu⸗

tuũ.cũ mi mutuef nec lucrũ turpe. cũ nec in

ueniat᷑ ꝓhibitũ ⁊ vtilitati deſeruiens lvim.

Nec ob.(.nauigãti.de vſuris.qꝛ illud hʒ lo

cñ.ſ.ſuſcipiẽs in ſe ꝑiculũ mercimonij ſi ali⸗
quid ꝑcipit de mercibi.dr̃ vſura.qñ vicʒ il⸗
lud petit nõ rõne ꝑiculi.ſʒ rõne mutui facti
ei cuius ſunt merces vt notat Yo. cal. Et

—

idẽ dicengũ de mercibo deferẽdis ꝑ terrã per
loca nicnloſa. ((In pecunijs no ta exẽpluʒ

Hetrus petit a martino centuʒ ſub mutuo

ſiue gratis ſi põt ſiue ſub vſura cũ indiget.⁊

cũ nõ cõfidat de petro martinus.exigit ſecu⸗
ritatẽ ſeu lanſdationẽ ꝓ eo.Albertus nego

ciatoꝛ vel cãpſoꝛ qͥ hʒ magnũ creditũ vel q/

cũq; alius ſanſdat ꝓ oo de illis centũ. ſʒ de
hac ſatiſdatiõe vult duo ꝓ cẽtenario.vtꝝ
licite accipiat illa duo ꝓ ſcripta ſatiſdatiõe

videt᷑ dicendũ ꝙ ſinon eſtoino ſecurus ſa
tniſtactoꝛ. vt qꝛ põt fallere.tunc videt᷑ licitũ

lis haberet ſatnſdatoꝛ ſoluere.ſed ſieſt oĩno
lecurus.vt qꝛ certũ eſt illuʒ h̃e tot lbong. ꝙ
atiſdatoꝛ nõ lalebit ipſe reddere vłlaloꝛa
re.nõ videt᷑ tutũ Incrij.qꝛ videt implicituʒ
Oſn. rane Lae

rõne ꝑiculi.qꝛ ſi ille nõ ſolueretſcʒ pꝛĩcipa

De ſecuritate

6
1
.„

mutuñ ⁊ rõne illa recipe duo.&t qñ quidẽ
ideʒ eſſet creditoꝛ.i.mutuatoꝛ pecunie et ſa

tiſdatoꝛ.et aliñ ſingit eſſe mutuantẽ. anum
ſatiſdantẽ.eſſʒ vſura manifeſta. De his ha

bes per Laurẽ.de ridol.in ſecũda ꝑte. ti.i..

de ſecuritatibo. .
Hii.
pſonarũ que fit multipliciter. vno mõ ꝑſal
uicõducta.vt cũ dubitat᷑ de trãſituꝑ aliqᷣm
locũ ſibi ſuſpectũ vł acceſſum ad locũ vbi ſi
bi imminet ꝑiculũ vitevel captuxe.⁊ datur
ſibi ſaluuſcõducius ꝓq̃ ſoluit certũ qͥd.lici⸗
te qdẽ accipit illud. Si tamẽ faciens ſibi ſe⸗
curitatẽ ſeruet ꝓmiſſum.pacta em̃ ex ↄuẽ
tione legẽ accipiũt.d reg.iur.c.cõtractus.

Et fides etiã hoſti cũ ꝓmittit᷑ſeruãda eſt.xx

iij.q.i.noli.Sʒ de his nõ hic agit᷑ pꝛincipa⸗

liter.nec hoc eſt exercitiũ mercatoꝝ ſed dño

rũ.(¶ Eſt et alia ſecuritas ꝑ ſonaꝝ.q̃ videli⸗
cet s cũ alio cõtendens de vita vel moꝛte
alicuius pꝛincipis.vnꝰ eoꝝ aſſecurat de vi⸗
ta pꝑ tantũ tpᷣus puta ꝑ annn.obligãs ſe al-
teri in.x.floꝛe.vel in cẽtũ ſibi dãdos.ſuiſq;
ad damnũ ſi nõ ſuꝑuiuat.Alius econtra ſe
ſibi obligat in tantnge vel aliã quãtitate,zʒ
maioꝛẽ vel minoꝛẽ. mnoꝛiaeſkrirüiiln
eoꝝ opoꝛteat euenire.q̃rit ſi illudeſt licituʒ
lucrxũ.Et ſatis videt᷑ ꝙnõ.qꝛ nulli deſeruit
vtilitati.ſʒ ſo lũ cupiditati.vñ ⁊ turxẽ lucrũ
dici põt.vñ ⁊ illicitũ. DOat᷑ enã per h̊ via ad

optandã moꝛtẽ alioꝛũ.qð eſt illicitũ ⁊ pun
babetis ci. K. ſe /

pib erogandi.xiiij.q.v.
quẽti. de cõ ſilio tñ.nõ de neceſitate. Et ideʒ/
videt᷑ dicendũ decõtentionibo q fiuntnõ ſo
lũ inter mercatoꝛes ſedaalios qſcũq; deali

quo euentu reipᷣterite.pñtis velfuture. pn

ta ꝙ talis eſt moꝛtuus velnõ moꝛtuus.
tale negociũ fuit vel nõ fuir.ꝙ in anno futu
ro erit penuria vel peſtis vel aduẽtus alicuiꝰ
exercitus.Etiã inter ſcolares vel wctoꝛes
ſuꝑ deciſione alicuiꝰqᷓſtionmis fiunt hmõi pa

cta. q̃dicunt a buſdã inuadiatiões.et ola

vana ⁊ turpia lucra videntur. De turpilu
cro habes in.ij.pte ti.i.c.de turpi lucro⸗

De permutationi F. iii.

bus q̃ fiunt a mercatoꝛib. Cũ mercatoꝛes
nõ pñt ita cito et apte expedire mercimo⸗
nia ſua ꝑ cõtractum vẽditionis vt vellent.
tranſeunt ad cõtractũ ꝑmutatioms. quem
vocãt barattũ.qui cõtractus de ſe eſt licitꝰ
pñt tñ ibi fieri fraudes. ſicut et ſn qbuſcũqʒ

glijs contractibus de ſe licitis. Sed vtdicit

Auauſtinus lec ſunt vitia hommũ nonre⸗/
rum. Fit ergo cõmutatio aliquando pa⸗

Wacdaneg en 4. ſR Lrree

eſe
ſenore⸗
getpenn
ſencein
Gisei
ſoküval
ſiͤſete
igno⸗
ſuuter
getol
fonet
Gac⸗
ane
aus
ete⸗
(ti
(
(Mul
NE
log.n
nos ſot
toroei
loclov⸗
plarren
mesan
npoo⸗
Ptenon
(hol
Angden

ſrcen

den

ſini
iin
Merent
tualw,
ſocid
ſ) dnetnt
D d jch
Mdiſl
ncflffe
fſaen ſch
folſinen
ficivicen

bisnöhtagint
eminünercann,,
witas pſoninin
ndens vinn
sWeor aſeen
SMmngmmni oblei
menitt iniittin
liani dininedn
Meekta
Bimnhif,
õ
ig ue enm, Venn
nn⸗ M—
riin

.nos.vl rigatterij ſuprellectilia maioꝛi pꝛe

oapttuli

nis ad lanã. vel de pãnis laneis ad ſericos.

vel de ſerico ad aromata ⁊ hmõi diuerſi ge⸗
neris reiũ.que hodie multũ frequentant ꝓ
pter penuriã denarioꝝ. In hmõi aũt remo
uende ſunt fraudes q̃ hdie vbiq; abũdant
Si qͥs aũt in ꝑmutando pᷣciũ pomit excedẽs
iuſtũ valoꝛẽ rei ſue ꝑmutãde ſᷣm conſciam
ſuã.ſed ex eo qꝛ nouit aꝑte ⁊ indubie ꝙ ille
cũ quo ꝑmutat ſimiliter apponit pciũ exceſ
ſiuũ rei ſue hmõi exceſſus pari recõpenſati⸗
one tollunt᷑.turpis tñ eſt vſus. In pmuta
tione aũt ſicut ⁊ in alijs ↄtractibo qͥbuſcun

q; ⁊ð actib fraus ⁊ wolus nemini dñt proci⸗

nar. extra de reſcriptis. c. ſedes. Dic enam
aduertere opoꝛter ꝙ in hmõi ꝑmutatiõib
tercia ꝑſona non ledat᷑. Nã vt dicit Ambᷣ.

cũ nõ põt alteri ſubuemiri. niſi alterũ grauã

do.cõ modius eſt neutrũ iuuari qᷓ; alterum
grauari. xiiij.q.v. den q;. Derbi gra. cum ꝑ
mutat lanifex vl reragliatoꝛ pannos ſeri⸗
cos.frequẽter fit.vt ſetaio lus dimittat pã/⸗
nos laneos in eũ ꝑmutatos penes retaglia
toꝛc.ea de cauſa ei pacto vt de ipſo pãno re
tagliato? vendat textoꝛibo ſericoꝝ. ſeu dat
ꝓ parte mercedis quã debent halere ipſi te⸗
xtoꝛes a mgr̃is ſuis ſefniolis.et cõiter ꝓ ma
iori pᷣcio ippᷣ dãt.qᷓ alijs vedãt. Oñ recipi
unt textoꝛes diminutionẽ ſue mercedis.in
q ⁊ ſetaioli malefaciũt defraudãdo mercedẽ
et retagliatoꝛes in hoc eis ſeruiẽdo vtſatel

.

lites eozum.
„„n „ J9
De negociatione g.iiii.
q̃ fit emẽdo aliqͥ. vt ipſa ĩmutata.maioꝛi p
cio ab eodẽ vendant᷑ qð cõtingit fieri de oĩ
genere rex. ſ. de anĩalibo diuerſi generis. de
victualibꝰ varijs frumẽto vino oleo ⁊ hu⸗
iuſmodi. de libꝛis de panis laneis lineis ſeri
cis. de metallis lapidibo pcioſis et alijs.qᷓ qͥ
dem oĩa pᷣdicta ullicitũ eſt clericis 2 religio⸗
ſisvt diſt.lxxrviij.foꝛnicari. et er ne cle. vel
mo.(.fi.laicis licʒ.remotis tñ fraudibo piu/

ris mendacijs et alijs iniuſticijs.qbo cõiter

pleni ſunt moderni negociatoꝛes/Super⸗
flui qũt vident qui dicunt᷑ retagliatoꝛes.i.
fondacharij et rigatterij.⁊ ꝙ eodẽ tꝑe ⁊ eo
dẽ loco poſſint vendere retagliatoꝛes pan/

cio q;ᷓ emerint licite. nõ clare apparet. qꝛ ſi
iuſto pᷣcio emerũt.plus vẽdẽdo qᷓ dederint
excemſuo pᷣcio vendũt.et ſic illicimũ videtur
Si iuſto pw vẽedũt.tiſft minus iuſto pᷣcio
emerũt.et ſic illieitũ.niſi ſic excuſet᷑ ars eo⸗
rũ.ꝙ ipſi emunt in notabili qntitate pĩnos
vel ſuppellecnlia. et ipſi poſtea vr plurimuʒ
vendũt.nõ ſtauim ſed de tꝑe in tpᷣs.et par

ððð fe⸗ HaE — a8 l. 4
H E 7. 4) .„d. — „ X. ““ 1 RAa⸗
— △ 4 l
—.

Tercium

tes. Onde aliqñ diu expectant anteqᷓ; aliqᷓ
vendãat.quãto tꝑe nõ poſſent expectare ven
dẽtes eis. Et in hmõr lalboꝛare hñt i diſcur
rendo erigedo reuidẽdo ſcrilbendo. et mini⸗
ſtros tenere opoꝛtet.⁊ pẽſionẽ ſoluere.Di⸗

gnus eſt aũt mercenarius mercede ſua. xij.

q. ij. qcu nq;. et Quc.x. c.et.i.ad Chai.v.(.vñ

lucrũ moderatu queredi in hmõi nõ videt᷑

illicit/ Sʒ in medacijs 2 piurijs nõ euadẽt
dãnatione.cũ dicũt malũ bonũ ſcʒ ene.puta

pãnũ vel aliud. hi faciũt mõſtras in lo cob

ſcuris vt decipiant quos dr Tſaie.v. ve qᷓ

dicitis bonũ malũ.et malũ bonũ ponẽtes te⸗

nebꝛas lucẽ.¶ DHic enã ſigillanda fraudu⸗
lẽtia rigatterioꝝ.qꝛ cũ dat eis aliqͥd ad ven
dendũ.cũ dñs veſtis ſuppelleculium vel cu
iuſcũq; rei expꝛimit vltimuʒ pᷣcium. ꝓ quo
vult re ſuam vẽdi. Rigatterius ſi põt plꝰha
lere laboꝛat.a illud plꝰſibi retinet aſſignãs
dño rei illud qð ſibi dixerat q̃ſi ſit ſanſtactũ
voluntati eius.ſed recte fur ẽ ⁊ latro ſaqꝛ ſi

— ——

certe ⁊ dñs cõtẽtus remanebat de mioꝛipᷣ⸗
cio. oc intẽdebat vbi plus haberi non pote

raf. ſed cũ maioꝛipᷣcio vendiderit. totuʒ illi
delet cõſignare. als ſi d ſibi rennet reſutu/
ere tenert᷑.niſi foꝛte ĩ caſu vbi dñs nollet ei

ſo luere ꝓ laboꝛe ſuo ſᷣm moꝛẽ artis illius.

qꝛ tuo quantũ mercecdcls meret᷑.retinere pᷣt
q quid plus hʒ de illa re ſua in vendẽdo eã
vltra tantũ pᷣciũ illud ſuũ ſit.qð rarũ eſt.vel
niſi ipſe rigatterius emat ꝓ ſe. iuſto iñ pcio
Pſtea plus vendat alteri. moderatũ tñ luj
crũ inqͥrendo als opoꝛteret ꝙ decipet vẽdi⸗
toꝛẽ ei in diminutiõe iuſti pᷣcij.vel emptoꝛẽ
ab eo ĩ exceſſu pᷣcij ¶ O recardent veſtes vt

videant᷑ quaſi noue.et q̃ſi ꝓnouis vẽdant

fraus et wllus eſt q̃ neminẽ a peccatis excu
ſant in damnuʒ ꝓrimi. qꝛ nemo cũ iactura
alterius debet locupletari. de re. iu. li. vi.

ercatoꝛes victualiũ ſub qͥbo cõtinent᷑

adaioli ⁊ tabernarij ſeu caupones.ex h̊ ſo/
lũꝙ ementes blada ſpe meniũ ⁊ vina tꝑe
vindemiaꝝ.qñ cõiter minꝰ valẽt. vt poſtea
in ꝓceſſu iꝑis carius vendant qꝛ tunc ſunt
in carioꝛi foꝛo.et hoc ſiue in magna q̃ntita

te ſimul.ſiue in parua mmutatim.vt taber⸗

narij.etiã ſi expectet ꝑ annos quſq; magno

pᷣcio vẽdant.dũmõ nõ intẽdũt cariſtiam in

ducere.exmaxia taliũ reꝝ cõgregatõe.non
eſtiſlicitũ vendẽdo pcio occurreninec ẽ cõ/
tra qð dr. rnij.q.uij.qcun . vbi dicnur loc
eſſe turpe lucrũ.nã loc eſt veꝝ cũ hoc ſit cau

ſa cupiditatis. vt ibi dicit᷑ in ter.puta cũ qͥs
eſt diues.et hʒ alia exercitia vñ multum lu

crat.et nipilomimus nõ ex alia cã miſi vt di⸗
2 ui

ſed non plus.vel niſi dñs rei expᷣſie dicat ꝙ

●○
.

O ctauus

Zitulus
gitias augeat. etiaz talia lucra qrit. Secus fraudes ſup ipſoꝝ capita reuertunt in fine. nni
auüt cũ hoc facit vt inde ex lucro ſubueniat ſi (Buicacrter uocq.i. calarolij et tico. td
. bia famlie ſue. velpaupi guideat lA5 ſes. id eſt fructarolij vendẽtes caſęũ et oua ien
munitati talibo indigẽtiſet q dem clericis piſces ſalitos. a recentes aues. oleũ minutʒ Micer
phibet. vt alle nego cianões. diſt lxxxviij. menſuris autfructus cñ exceſſiuo pcio ven iſton
c. negociatoꝛẽ ſſed nõ ꝓhibet oĩs fruct poſ⸗/ dunt. vel diminutis menſuris ad mẽſura enuutegi,
ſeſſionũ ſuarũ. vel eccleſie rennere vſq; ad bilia. vel res infectas ſen coꝛruptas. puta miſr
6C e. s1, Kn re pus q carius vendant. et multommlay oua fenida ꝓ recẽnbo. vel diebo feſt;. niſi fru ftifac
(ra So G ESE d Sr ꝓhibef᷑ bladaiolis vendere qſqui ctus aliq̃ magis neceſſaria vel etiã hmõi teauen
e A liss et mirturas immunditia? ꝓ bonis bla vuittẽtes miſam ſine pctõ graui nõ ſunt. ilis
far dis facere iniuſtas mẽſuras.ↄira quos di Nacdũt et ipſi dieby feſtis ad foꝛum.de iein ſccoce
cit dñs Amos. vii c. Audite qͥ ↄterit pauns nijs et audinone miſſe par curãtes. ꝑiuria ſifacn
perẽ. deficere facitis egenos terre. dicẽtes lurameia 7 mẽdacia ꝓ mhilo cõputãtes. (etch
qñ trãſibit meſſis.et venũdabimus merrresB ‚;R— Raln
et ſabbatũ. ⁊ apiemus frumentũ.vt iminua De diuerſis generib⸗ artificu. et de auri⸗ noaf
mus mẽſurã. et augeamus ſiclũ ⁊ ſuppona⸗ fieby cum eoꝝ miniſtris. et pluribo alijs ar isen
mus ſtateras wloſas. q ſquiulias frumenti tiſicibo.et demũ de agricolis. CLa. nij cenc
wendam infrg. Si oblitꝰ fuero lcad èòèòM n
– nẽ oĩa oꝑa eoꝝ.q̃ſi dicat pumã ꝓ tald ex⸗ 4ε*αÜςHGeeee ti Mn
2ð cemndo He inducetib⸗ tariſtia dicit Pie/ — mer ciarus auri uip
ro. Eſuriẽub⸗ plurimis reſeruare. oim Edo cib et gioꝛellerjs. Sciendũ ꝙ Golig
nũ vincit crudelitatẽ.xij.ꝗ.ij. eiade ö6 Di in aliqᷣbo ſe hñt vt mercatoꝛes ennſcmn
dunt᷑ caupones de mixiura quã facint aque in aliquibo vt arnſices. NHã emedo diuerſa ltnetti
ſi vino vigentes aqus p vino-atra sdi mercunoniainmaena guannt ne d te nnnt
Ca. P⸗r D CLCAN. cit ſa.i. c. Caupones tui aquã vino miſcet venddo ea imutata in magna qniitate vr enen
m aliã trãſlationẽ Sed nõ minus malu ẽ psrua paulaum. vrõiter accidit. ⁊ in ꝓli⸗ Pnaatn
cũ immiſcent vinis aliqᷓ nociua coꝛpib v⸗½ vitate iꝑis. ac exinde moderatũ lucrũ qᷣren Mügun
minũ. vt faciũt clarioꝛa vel ſuamoꝛ a/OJcè⸗ do. repᷣendi nõ põt.cũ militare qs nõ delbe Mefn
ſuras q́ʒ dimmutas tribuũt. qꝛ nõ plenas. at ſuis ſtipendijs.ar. rij.q.ij. . ij. et hoc niſi ſun
nec a graui pctõ excuſari pñt. qñ vt vndat emat vl reuendat ea. quoꝝ vſus cõtereet M
frequetãtibo tabernas. ſcienter admimſirãt ad peim̃.⁊ graue vt taxillos.naibos leu car mu
bis qͥ ſe inebꝛiant. dvefraudt cõitates in ga tas. fucos ⁊ hmõi. Dt em̃ dict Hꝛeg. Süt Pient
bellis frequẽter vendẽdo minutatim in ta⸗ pleraq; negocia qͥ vix vel nunq; ſine pecca n
berna. De mane diebo feſtis cũ celebꝛ'ant toexercen pñt. Ea g ſine petõ exercerinõ lpi⸗
miſſe publice tenere tabernã incõgruum eſt. pñt. ad ea poſt cõuerſionẽ.i.peniteni necetis Man
Cr ane Sanr 62 acellari c ſeʒ beccari frauchbo vtun le eſt vt anim“ nõ recurrat. e . diſ p. ne⸗ Andi
r. cũ vendũt carnes pecudinas ꝓ caſtrat; oci. Et inltomagis talia aciũt. ſ. taxil⸗ Wosven
et hmõi. ⁊ grauius offendũt. cũ infectas v? los e tas a bmõi. ſunt in malo ſtaru aie Udiati
ꝓpter dilationẽ tpis.vel ꝓpter infirmitatt lue/ Si autmerciary ad dictas merces ad/ n
aialis carnes vendũt p ſanis vñ nocumen iun guũt aliqᷓ alia ad oꝛnandũ.tunc ſe ht vt Ureitogl
. tũ coꝛpibo hoim ſeqiut̃. Stateras in ſe vel arnnces. ei de lawꝛe ibi ax poſito et matena Uinija
in ponderãdo falſificãt. ꝙꝓ vna libꝛa dando iuſtũ ẽ eos inde lucrari/Aurifices cn emut zacl
x. vel. ri. vncias. cñ iñ di Pzouer. xi. State vala aurea vel argente⸗ 2 hmõi. vt ea imu fnonhlt

ra wloſa abomiabilis eſtapuc dim / Setu tata reuédant. maioꝛ tñ pcio ſed moderan, ide

nõ pñt ꝑ dies carnes cõſeruari vt in eſtate to nõ eſt illicimũ ſi aliqd lucrent moderate aſßupn
ꝙ pparet diebo feſtis eas vident excuſati.? dumogo tñ ex eo eno ognoſcit vndes haml
enã in vẽdẽdo talibo dieb ſed nõ in dimit⸗ cioſitatẽ rei. vtputa lapidem pcioſinn mu Wrſinn
tendo ppter loc diuina. vt guditionè miſſe to minoꝛi pcio emat notabiliter ꝗvalegat. mmnheſ
Hi enã aliqñ vſurã cõmittũt. dado.ſ.ania et econuerſo non verdat ipie amiferrem Unnik
lia agricolis ad ſocidã. ſaluo capitali.et va nus poioſam puts viuin in aureo anuloin ufizin
rijs alijs modis vſurarqs de b hales ſup. cluſum lapide pciolo. oc em generaliter Cnßntg
in ſecũda ſca pie ti.i.c. de vſuris/ Dadunt lenendn eſt'm en Fuis rag n
telo ad ineron iardc ad eme bmittant imcottattuempnis a wertdis unit
AIii anialia ſine audinõe miſe abiq; ien/ btes ſeinmice cipe vie ad dimidiã uſnbß enmme
moꝛũ pceptoꝝ obteruanõe necnon ⁊ ruſti cij.t lex dunna nulla fraude admiint. et in Ulitgni
cos a bus aiaha emut ſepe decipiiit. quo iozo conicientetenet talis iatiſfacere lelo iinn
W. Sr, ei, Aen. -r-o P re H e.
„
. . 1

Mmennens, e
ian in modica dereptione. dũ certa eſt/ Si autẽ ligaꝝ. et aux oĩno purũ eſt qñ c. xxiiij.cara⸗
Tmiirscſinn aurifex cõſlat vas argenteũ vel auren vel tlvꝛũ.⁊ qñ eſt hmõi puritatis qᷓntũcunq; in
esmes ſien aliã rẽ. et inde facit aliqð artiſiciñ.iuſtũ eſt igne pmaneat.nõ diminuit in pondere ſuo
tüanſinien vt inde reſdꝛtet lucrũ de ſuo labꝛe Quan⸗ ſeu qntitate. Sed ſi eſt infra dictos gradus
D ti aut poſſit petere ꝓ lucro.non pot bñ dari lisaꝝ vel carathoꝝ in igne piectũ. minoꝛat᷑
rtenhinn rerta regula. ſed arbitrio boni viri ſtat im in qntitate. qꝛ ibi materia alia adimnixta erz
nirhſchnt laboꝛẽ ibi habitũ. et ingeniuʒ etiã ſeu indu⸗/ vel ſtanni. vel alterius metalli.paulatiʒ cõ
einnnalg ſiriã faciẽtis.⁊ moꝛẽ patrie. Qa in qcũq; ar ſunut᷑.et in fumũ euaneſcit. Si g ſtatutum
inetögnit te attendit nobilitas materie ⁊ ĩduſtria fa/ eſt in ciuitate ꝙ oꝑa argetea delrant eſſe. x.
snfumn ciẽtis a piculũ en ã. puta ſi lapid pᷣcioſum ligaxr. cum dimidia. ſ. argẽti in vna libꝛa. ſ.
nieenanin n ineludendo vel laboꝛ ãdo cixca eũ eſſet picu oꝑis argẽtei.ſi eſſet ibi argentů. x. ligaꝝ. ita
nPndlriͤne lũ fractionis. ⁊ emẽdare hret. plus licite re ꝙ reſiduũ eſt mixtura eris.fraudẽ vtiq co/
Apnhlodii cipet qᷓ; ſi ibi nõ eſſet ꝑiculũſet maius etiaz mitteret.qꝛ mediã illam ligam eris q̃ in il⸗

rnerdnßiinng Reeiluari oꝑãdo in zuo 7 agero q; in co lo ope eſt ꝓ argento vendit.
innnne rio ⁊ ferꝛo.⁊ plus ei dele᷑ mehus opaar Me pꝛe tis ſein C.r.
infnsahibi, tis exercet. Sicut etiã in pictoꝛia arte in fa Ne⸗ e pꝛoſenetis ſeu Fol⸗

ragrcolls, ciendo ſimilẽ figurã. multoplus petet in du ſenſalibo. Hi ſunt mediatoꝛes in mulns ge
prlo vl triplo magnus mgęr̃ q;ᷓ rudis/Caue// nerip cõtractuuʒ. Et ſi ſunmediatoꝛes in .*
cciarus at aũt ne furata emat qꝛ inde habet bonum cãbijs illicitis ⁊ vſurarijs.exercere nõ va,y

foꝛũ qꝛ poſtea reſtituere opoꝛtebit.cũ de fur lent.niſi cũ dãnatione artẽ illã in ea ꝑte.ni

mellergs, Iin to poſtea ꝑpendit᷑. Quãaãuis em̃ ſi ignoꝛaue ſi foꝛte cũ facerent intendendo. vt ꝓuide⸗
Uepſebini en rit excuſatus ſit tunc a pctõ. cum poſtea no/ atur neceſſitati accipientes in cambio. Sʒ
mis Nienun Aerit. nec rẽ ipſam retinere põt. nec pᷣciũ re ſecus ſi in ſuipſius vtilitatem vt inde lucre
migiquindm Petere q ſolint a coinino rei. (Calices et tur. vt fit communiter/Si vero ſit media⸗
uIIaNNANden byiöili emere non delet ad cõſlandũ.mſi pꝛi toꝛ in matrimonijs tractãdis inter partes.
eiN. Aus fracta fuerint. vñ ↄſecrationẽ amiſerint ꝙ pꝛo laboꝛe ſuo accipiat a partib m mo

mlentmd Aurü et argentü alchimatü non vendat ꝓ rem patrie nõ impꝛobatur. ſed caueata mẽ
ititinmn wWero. qꝛ fraus eſt et illicit. m in. ſcvᷣa ſe dacijs. puto referendo vni partium aliud.
sstittei cũde dlxrxi: ar baimi den adeo puta mulieri nubere volenti. vel pꝛopinqͥs
ATEEEmer Pürü ſicut veru nec ha bet illas ppꝛietates eius loc tractantibus illum eſſe diuntez qui
enm Ne auttü alchimatu ſicut vep. e nõ hz illam ꝓ) nil wl parum habet. eſſe modeſtum ⁊ bonũ
nö Duündtaa d pꝛietatẽ letiſicandi coꝛ.vel ꝙ valeat cõtra quem nouit eſſe diſcolum diſſolutum et lu

Na vTIESͦ certas infirmitates et huiuſinoc.et ſubcht ſoꝛem.et huiuſmodi. Sunt enim vxc men⸗
fiéifirftn L. ꝓ ſi ꝑ alchimiacũ fieret vrũ aurũ nõ dacia moꝛtalia. cum ſint in magnum detri⸗
ertonet tnlak enet illicitũ wndere ꝓ vro.qꝛ nibil ꝓhilet mentum pꝛoximi. Et de huiuſmodi menda
artẽ vti aliqbo naturalibus cauſis ad ꝓdu cio intelligit dictum Criſoſto.ſcʒ vtrumq;
1 m endos veros ⁊ naturales effectus. Sicut et periurium et mendaciuʒ diuini iudicij pe⸗
e Alug. dicit in li, de trini. de bis q ft arte de na damnaut. Dicente ſcriptura Sapien. j.
rao moni. Aduerteéduz mm ꝙ hi qͥ vacant hmõi c. Os quod mentituroccidit animaz xxii. —
NENNAN exercitio alchimie. cõiter veriſicaf.illõ axx q.v. iuramenti/Si eſt mediatoꝛ ĩn contra??
Mden ſtoli In., ad Khi. i ſemp addiſcentes et cnbus emptionis et venditionis et permu
nurNH nun ad ſciam veritatis puenieétes. Experi tationis. vel locationis et cõductionis to⸗
nc nn entias multas faciũt.et qᷓi nunq; ad pfecti moꝛum agroꝛum mercationuz; et huiuſmo
n ig effecti deueniũt. multa cõſumunt in hmõi di. licite recipit lucrum a partibus m pr̃ie
min in n et tpᷣg et pecumas ⁊ laboꝛẽ ⁊ famã.et ſemp moꝛem.abſtineat tamen a fraudibꝰ nam
. ngni ⸗ Mñ et ſi abſtinendũ ſit om̃ibo ne vcipiant alteraʒ. puta vendere velle vel permutare

vendendo ſophiſticũ auxꝝ ⁊ argentũ ꝓ vero mercimonia defectuoſa pꝛo bonis et huiu

„ 16 — . c H . t non ett 4 Is ur
umnalidl, pma xime clericis ⁊ religioſisraudem q;ʒ mod illicite agit mediatoꝛẽ ſe faciendo ſen
ngnnililinn, dunt ipm argetũ.nõ reꝑitin tot ligis. vt iuę ad damnuin. ex imur.et dã.c.fi/Si e ine
1 mohlli⸗ Ita vulgare loq̃r. vel oꝑa aurea in tot cara dliatoꝛ in empne iuriũ mõtꝭ. ſiue impſtito
ann gie, ns quor rõmbiliter enè delet ita ꝙ ibi ẽ pl* rũ que qͥs ibi haler diſtinguẽdũ eſt. qꝛ ſi em
in⸗ Nantri na, te mixtura eris q; eſſe debeat m ſtatuta ci/ proꝛ h̊ agit ñ ad faciẽdũ negociatõʒ de hmõi
eNHmtatis vel comunẽ moꝛcé. Dicif᷑ em̃ argen iuriby.i. mtetone reuédendi inde locãdi.
ulifulig ti oino purũ 2 ſine aliq̃ mixiura.qñ eſt.xij. ex augmeto pcij.ſed ad ꝓuidendũ ſue neceſ .H
den e rf-rrrers nn. a S rrrliz
„*² . . . „D
ı●

----

Zitulus

ſitati ⁊ gulernationi ſue familie ̃m decẽtiã
ſui ſtatꝰ.tũc ſi ↄtractus illiꝰemptiõis talum
iuriũ ſeu creditoꝝ mõtis dicatr eſſe licitꝰ vt
q̃dã aſueuerãt.erit ⁊ lucrũ licim qð ↄſequi
rur ꝓſoneta ex tali mediatiõe. Si illicitus
vt ab alijs iudicat᷑.erit et lucrũ illud illicitũ
et coopatio ꝓſonete ad illud. De qᷓ mate⸗
ria.ſ.emptiõis taliũ iuriũ.habes diffuſe ſup̃
in ſcða ꝑte.ti.i.et qꝛ dubini iõ dimittenduʒ
exercitiuʒ in hmõi. Si aũ t emptoꝛ taliũ iu⸗
riñ ̊ facit.negociãdo.i.intẽdẽdo ad reuen⸗
dendũ ⁊ inde lucrãdũ eriã ſi de ſe foꝛet lici⸗
tus ↄtractus talis emptiõis cñ ſit turpe lu⸗
crũ.qꝛ non vtilitati lvim rõnabili.ſed cupi
ditati deſeruiat illicita videt᷑ talis emptio.
ar. xiiij.q.iiij.qͥ cũq;.et ꝑ ↄñs illicitũ ẽ cooꝑa
ri tali ↄtractui mediãdo.xi.q.iij.qͥ cõſentit.
Dicit᷑ qͥ conſentit veccantibo. maledictꝰerit
apud deũ et pĩes. Obi dicit gloſ.ſuꝑ verbo
conſentit.ſ.ꝑ cooꝑation ZAae bicen uz de
oĩb qͥ ſunt mediatoꝛes in q̊cũq; contractu
etiã ſi nõ ſunt ꝓſonete.Solẽt em̃ mercato⸗
res vnius ciuitatis frequẽter eſſe mediato
res mercatoꝛibo aliaꝝ ciuitatũ ad ꝓcuran/
dũ vẽditionẽ ſuoꝝſmercimonioꝝ. q̃ adeos
trãſmittunt ſᷣm ↄmiſſiones.q̃ ad eos faciũt
E lras ſuas. Et tales mediatoꝛes cõiter re
tinent ſibi vnum floꝛenũ ꝓ cẽtenario q̃ſi ꝓ
ſuo laboꝛe cooꝑatiõis ſine alia cõuentione
facta adinuicẽ.et ſic viceuerſa fit eis. qᷓndo
ſua mercimonia vendunf ab alijs in ciuita
tibo eoꝝ.cCũ igit᷑ ̊ ſit de cõmuni moꝛe mer⸗
catoꝛũ in rõne fundatũ. qꝛ oĩs laboꝛ optat
pꝛemiũ.nõ apparet illicitũ.ar.diſt.viij.ca.q̃ᷓ

—

cõtra moꝛes. Nerũ ſi oſteẽdũt tales mecha/

toꝛes ꝑ lᷣas vel verba velle gratis ⁊ ratõne
amicitie etiam hmõi deſeruire mercatoꝛib-
alioꝝ locoꝝ/cũ ⁊ ipſi ſeruiãt gratis viceuer
ſa in ſimilib.tunc nõ licet occulte aliqͥd vt
pᷣciñ laboꝛis acciꝑe.puta dicendo ſe merci⸗
monia eoꝛũ vendidiſſe cẽtũ cũ vndiderint
centũ et vnũ floꝛenũ.illũ vnũ ſibi rennen⸗
do ꝓ ſuo labꝛe.Fraus em̃ et wlus ex ami
citia oſtẽdere gratis velle ꝓ aliq laboꝛe ⁊ oc
culte exinde pᷣciũ laboꝛis extoꝛqre. .

et ipſoꝝ cõtracnb. Puiꝰ ars ſatis eſt neceſ
ſaria vite humane ꝓ veſtitu.ad arcendum
frigus.nuditatẽ tegendã laſciuiã ꝓuocan⸗
tẽ. ⁊ dłecentẽ oꝛnatũ ꝑſone. Habet aũt ̊ ar/⸗

cficiũ multa mebꝛa ſiri deleruiẽna/ E t pꝛi/

mo qdem cõiter cõſueuerũt emere lanas a
meccatoꝛibo termino ſex mẽeſiñ. vel anni da
to ad ſo luendũ pꝛeciũ lane. Pariſoꝛimter
ipſi lamſices pannos inde ꝑfectos vẽdunt

=

1„

mercatoꝛib⸗ vel retagliatoꝛibo pluris ſimu

cũ fermino ſex mẽſiũ vel anni ad ſoluẽdũ pᷣ
ciũ.⁊ retagliatoꝛ ipſe pãnos vßdit de ſpe in
tp̃s.et ꝑ hartes. puta tot cãnas vm tot al⸗

reri.ſed cũ termino ſolutionis ſimin. Hoc

aũt cõiterobſeruat᷑.qꝛ vendẽdo pãnos vel
lanã plus vẽdit vendẽedo cũ termio q;ᷓ ven⸗
dendo cñ pecunia tũc ſibi numerata.ſeu iu/⸗
xta vulgare a cõtanti adrõnemm.x. ꝓ cente
nario.exẽpli gra. Dendit lanifex pannũ vi

lẽ ſeu pᷣcioſum floꝛe.xlv.ſi tũc ſibi dat peeun

nia. vbi añt nõ der ſed terminũ vult ↄſuetũ
ſ. ſex menſiũ vel anni vendit ꝓ.l.floꝛe. In

quo ↄtraciu merito dubitaf̃ vtrum ſit ↄtra

ctus vſurarius cũ.ſ.vendit lanifex vel reta⸗
gliatoꝛ pannũ illũ.l.floꝛẽ.ratione termini
ſibi dati ſeʒ ſex menſiũ vel anni.Eqͥ deʒ cer⸗
tũ eſt ꝙ vẽdere pãnos vłalias res plus iu

ſto pcio rõne dilatiõis ſolutiõis fiende.cõ⸗
tractus decernit᷑ vſurari*. extra de vſuris.
c.cõſuluit.⁊.c.in cintate.Et ̊ niſi illa mer
cimonia eſlet reſeruaturꝰ ad tps qͥ ipſo tali

pᷣcio tũc vendunt᷑ vel maioꝛi eſſent vali⸗
tura. qꝛ tũc licitũ eſt.vt ibi dicit᷑. Iſta gex⸗
ceptione ablata q̃ licitat cõtractũ.cũ.ſ.illa
nõ eſſetreſeruatumis opoꝛtet videre qͥd iu
dicet᷑ iuſtũ pꝛeciũ.Nã terminꝰipſe ſeu dila
tio data ad ſoluendũ de ſe nõ facit ↄtractũ
vſurariũ.imo ſi gratis facit charitas ẽ. Sʒ

vẽdere plus iuſto pᷣcio rõne tꝑis dilati hoc
facit vſurã.cũñ nullue facit aliqð artifieuum
gratis.ſed ea intẽtõe vt ex moderato lucro
exinde ſibi ꝓuideat.qð vtiq; hʒ. Sʒ lanifer
deductis oib expeſis factꝭ. pura lane manu

facture miſtroꝝ pẽſionũ ⁊hmõi de dicto pã
no lucret.v.vel.vi.ſᷣm cõe artꝭ iudiciuʒ qð
dñt ĩde luẽri qꝛ illa oĩa ↄſtãt ſibi.xliij...xliiij
vl.xlv.et vendẽdo pãnũ ad terminũ.l.floꝛe
nis remanet ĩ lucro.v. vl.vi. vel. circa. non
videt᷑ immoderatũ lucx nec iniuſtũ pᷣcium

etiã ſi vẽderet ad cõtãtos cũ cogat vẽdere

ad terminũ rõne cõis ↄſuetudinis. Si em̃

ſolũ vellet vẽdere ad cõtãtos paucos inune

niret emptoꝛes.nõ aũt vr facere talẽ ptra
ctũ illicitũ h̊ ſolũ.qꝛ vẽdẽdo adↄtãtos dat
pãnũ/ꝓ mĩoꝛi pᷣcio.ſ.xlv.qꝛ tale pᷣciñ currit

in vẽditõe adcõtãtos.qꝛ ex h̊ de vno er e,
dẽ genere mercimonij vẽdat vni ꝓ.x.iuſto
pcio.alteri ꝛõne amicitie.vel qꝛ indiget pꝰ*
cunijs det ꝓ.viij.vł.v.nõ pᷣt dici vſuran?ꝰ pꝓp

pterea in pꝛimo gctu. Si em̃ lanifex vellet
vẽdere pãnos ad fminũ eo pᷣeio q̃ vẽdit ad
ↄtãtos ĩ capite anni reꝑixet ſè ĩ ſuo capitali
⁊fruſtra ſuũ laboꝛẽ ꝓ alijs expoſuiſj vt oict
vłminntiſſimũ ⁊ indecẽs lucꝝↄſeqrei: et h̊
nõ eſſet ſolũ in vna vice vel anno ſed qſi ſꝑʒ

Pnen
ioren
luf⸗
epar,
ſinſtus
tone
Uniafn
miten
enofut
nocüp⸗
ialeſte
Eſtdare
leopino
ſoen
ade
ſnnen
el
lit
nſar
ihor
ce
lehñtel
ſto w
getle
uori
fiewee⸗
reetni
reag/

Uachhdr
enfhenn
llnoctn
☚
1el de 1

ede⸗

kunigsge

fecymigor,
nliſent
Dhnahnens
Ponnglter
iriputen
ſsſecndſa
ocguttliͤn
hettlinene
ginmi
lant

Eeumen

e

Aslaprdher
horcrn
ünmi
e Mdos
Mantinine

aula ſſig
hoſolnions

nndhe

8 füſneiann
lül ioiman

nenſii me

ins Nilit
lmöfs ſollnid,
K Wran emn

1
8
.

=

8

rtmnnur Nfe⸗
Mni elmmiont
Michnttbidiaif⸗
mi arantöan
mmmdiete:
Honendi etiin
noſgasinanit?
Bifinirdsrid
Rümirintaniin
dmtiinEN
udeal Ngne
unpiinitnd
Anfndieni
nelaia ſtüſtr
giao.MNNA
Ncni N u,
Nldtöinn i
rönete
ſmn ie

=

Sügni n
zulnpiki,
uie titnnn,
mmmm nliiil⸗
lhhit

E
=

=

4

=
= S

laniſex pecunias alioꝝ nõ

Capitulum Quartum

Dendendo añt pannũ talẽ ꝗd contantos.
xlv. floꝛeno ꝝ.q;uis paruʒ wl nihil luxent
de llo. tñ ſic opoꝛtet eos ali̊s pãnos vẽde

re vt haleât pecunias paratas ad dandum
miniſtris de die in diẽ cũ habeant expectare
ſolutionẽ pannoꝝ venditoꝝ ad terminuʒ ꝑ

annũ ⁊ mẽſem. Oñ etiã ex ̊ ſuſtinẽt lalbbꝛ?-

ad mittendũ et exigenduʒ pluries et multo

tiens in termino cõuẽto nõ ſoluũt.vñ incõ

modũ patiunt et aliqñ fallẽdo nõ ſoluũt.q̃
olia ceſſarent ſi nũerata ſibi pecunia cũ ven⸗

dũt daref. Et vt dicunt libennꝰ venderẽt ta

les pãnos tali pᷣcio.ſ.xlv.xlvi.ad ↄtantos.
ſi oẽs vel maioꝛẽ ꝑtẽ ſic poſent vẽdere qᷓ; ꝓ
l.ad terminũ.qꝛ pecuniã tũc habitã cito re⸗
inueſtirent pluries in anno pãnos faciẽdo
et qð minꝰ de pcio cuiuſlibet pãni accipent
ad cõtantos vendendo q; ad terminũ.recõ

penſaret ex multiplicatiõe factionis pluriũ

pãnoꝝ quia facerẽt centũ pãnos vbi faciũt
Anq;. ꝓpter carentigʒ pecunie quã expecta
re hñt ex termino/Sed ſi lanifex in caſu p/
woſito vendedo ad ↄtatos pãnos ꝓ.xlv. ſio
re.qꝛ tale pᷣaũ currit.inde lucrat᷑ ↄpetenter
puta ad rõuem. x. ꝓ cetenario velcirca. qꝛ
ſibi expẽſe in eo facte ſunt.xl.vñ.v.vel. vi.
lucraf.et nihilominꝰ vt plus lucret᷑ nõ vult
vendere ad cõtãtos eo pᷣcio q̃ poſet ſʒ vult

wotius vndere ad terminũ vbi ſuplucrabit᷑

ad rõneʒ. xx. cetenario. male pt excuſari
ab vſura.qꝛ iunc rõne termini ſeu tꝑis.qð
vendi nõ põt vult plus iuſto pcio illa.v. de

pano vẽdedo ipᷣm ad terminũ. loc impꝛo

bat vt vſura ibi in dicto.c. ↄſuluit.. c. in ci
uitate. Eſt tñ materia iſta multũ intricata.
nec bñ clara.⁊ ideo nõ ampliãda. cũ tales
enã aliqñ decipiant ſeipſos in tractãdo hu
luſmodi negocia. ⁊ intentionẽ ſuam obum
bꝛent. de his multa habes ſupꝛa in ſca pte
ti.i. c. de emptione ⁊ venditione ibi vide.

De deponẽtibus Fui.

recunias apud lanifi ces.et illi qdex qͥ wonũt
pecumã apud lanifices in hmõi artiſicio ꝑ
modũ ſocietans iuſte.ſ.licite exercendo cñ
debitis pactis ꝑticipãdo in lucro ⁊ dãno „
poꝛtronaliter nõ peccant. et pacta iuſta ſer⸗
uari debent. extra de pac. c. i

modũ ſocieta⸗

tis ſed addiſcretionẽ ſᷣm vulgare.i. vt ſal⸗

uo capitali ſ̃m oiſcretionẽ ſuã. lamfex tri⸗

buat illi merjtũ grauiteneccat accipiendo

talẽ pecumiã qd vſurã.qꝛ dat illi occaſionz

talis peccati. ⁊ digni ſunt mꝛote non ſolũ q
ſaciũt.ſed qͥ cõſentiũt ſacietib Ro.i.c.⁊. ij.
Ti.notum.⁊ loc mſi lamfex indigeret pecu⸗

Si aüt accipiat

ea ſeruant. extra de im

nis. tunc em̃ ſicut liceret ei mntuo accivere
ad vſurãa. ſic in tali caſu. ab eo tñ qui ẽ patꝰ

facere talia lucra vſuraria ſcienter. Dñ a
ſona ſimplici q hoc putaret iuſtuʒ lucrũ. als
us facturus. non liceret ſic pecuniã accipe.
Ite en quis eſt miniſter in apothe ca alicuiꝰ

labvꝛ ãs. et certã ptẽ pecunie ponit in exerci⸗

tio artis.ſaluo capitali ipſo.⁊ ppter dictaz⸗

pecuniã puta centũ floꝛenoꝝ pcipit ſalariũ

a męr̃o ꝓ ſuo laboꝛe.il.floꝛenoꝝ.vbi ſine il⸗
la pecunia ſic expoſita non recepiſſet. niſi. rl.
vtiq; vſura S.nã illa.x.intelligunt᷑ dari ſibi

—

pPpter centũů mutuatos.ar.xiiij.q.iij.ſi fene
rauerisg. 1l. autẽ iuſte recipit. ex quo lalo:⸗

„

GS.= ℳ rrrrtee

7

—

exercitij ſui.xl.eſtimata illa.x. reſtituere te

net. ¶ Sʒ ⁊ ↄſules artis lane ſiue alteriꝰ ar
tis cũ vniuerſitas ipſius artis ex introitibo
ſuis abũdans pecunia.muthat ipſam mini⸗

ſtris artis ſeu lanificibo.vt erercẽtes eaʒ in

arte de lucro inde ſecuto tantũ dent ꝓ cẽte/

nario. puta qnq;. expendẽda in pios nihilo
minus vſus vt pauꝑibo. nihilomin* vſurã

cõmittũt.q;iis nihil ipſi ꝑcipent de tali lu⸗

cro. xiiij.q.iij.vſurg.Et qꝛ ipſi ſunt aucto⸗

res talis ↄtractus.ſi diſwonere nõ valẽt vt

de pecunia vmuerſitatis. cillur lucrũ vſu⸗

rariũ habuit reſtituno fiat hisqͥ vſuras ſol
uerũt.tenent᷑ ipſi de ſuo reſtituere. ar.de in⸗/

iur. ⁊ Dã. ..ſi culpa.⁊ diſ. xrl vi. ſicut non ſuo.

cantie. vł alij q cũq; officiales. cũ añ eos de
fert cã vſuraria. et vſuras qdem imoderap

—

„
ð

4

—
„

W
7 . 8 . . 4
„ — —
.— e WD r

= N

2- Bel =è . 3 .
N

5 . PAer
.

4

R

..— .,ι☚ Tſrr F y

24—

tasreſtituere cogũt. cũ nõ t in totũ. ſ qjclã

apparẽti eqintate.puta ad rationẽ. v. p cẽ

tenario.vel cogunt ad cõpꝛomittẽdũ in ali

quos.cũ clare ppendũt de vſuraſvel ſenten

tantundẽ pecunie eiusqͥ vſuras ſoluit.q̃n⸗

* *

to tpe ipſe tenuit pecunias vſurarij.Om̃ia

tiaut vt tanto tꝑe qꝗᷓ vſuras recepit teneat

iſta illicita ſunt a tenent᷑ ad ſanſtactionẽ le

—

ſis.nõ obſtante ꝙ ſtatutũ ſic decerneret.
nullius roboꝛis exiſtatimo facientes talia
ſtatuta. ꝙ vſure non poſſint repeti ſunt er⸗

communicat:.et ſeruantes ea. de vſuris. c.

ex graui.in cle. Et multomagis cum ſtatu⸗

ta viſponut. ꝙ in hiuuſmodi contractibus

qu ꝓſuram ſapiunt non pomit haberi recur
ſus eccleſiaſticum.quod eſt expꝛeſſum con

tra libertatem eccleſie cum loc ſpectet ad iun

dicium eccleſie. Onde excõicati ſunt.⁊ qui

De quo vide infra in titu.de excommuni⸗

catione.

De miniſtris ar F.iui.

l

.
WI r
6

pibo erogari dʒ.xiiij.q.v.nõ ſane.¶ Oulti

Zitulus

tis lane q̊ multi ſunt/&t pꝛimo de ſcardaſſe
rijs.hi ĩmodeſtiſſimi in bis et ſactis ſunt.
qrũ aĩaꝝ.etſi curã mgr᷑i eoꝛũ nõ habeat.aut

inqrere de vita eo r. ſed ſolũ ad laboꝛẽ ↄdu

cunt᷑ ſub certa mercedeę.iñ ab inſolẽtijs eo⸗
rũ iniurijs.et laſciuijs in apotlecis ſins ⁊ vo
mibus vñt colercere q̃ntũ valẽt et ꝑmaxie

a vitio turpiſſimo. Sercedẽ aũt q̃ſitaʒ pᷣin

ↄuentionẽ eis reddereę tardare nõ dñt. ſᷣm
illud Chob.iiij. Quicũq; tibi alid opatus

fuerit ſtatim e mercedẽ tribue nec merces

mercẽnarij oĩno apud te maneat. ⁊ multo
minus fraudare vel minuere.dãdo eis mo

cũ debeat he pecuniã.vñ decipiunt᷑. contra

jginten it Vaco ece merces oꝑarioꝛũ
vr̃oꝝ q̃̊ fraudata eſta vobis clamat contra

vos.et clamoꝛ in aures dñi introiuit. Ip

ſi aũt laboꝛ antes ſcardanerij fideliter oꝑari
debent ⁊ ſollicite.nõ tpᷣs amittere in ocio et

als tenent᷑ magiſtris ſuis et peceant./¶ Se
cundo de laninis qͥ.ſ.vãt lan aʒ ad nendum
ſeu filandũ.vel extendũt lanã ad ſolis radi/⸗

trufis.vel inepte q̃ ꝑnnent ad artẽ Ae

um.et ſi hoc faciũt diebo feſtis inchfferenter

cũ apte poſſint ſibi alijs diebꝛ ꝓuidere. ſine
aliquo ꝑiculo male faciũt. cũ multũ de tꝑe
ibi ponunt.Si aũt hoc agunt ex cã rõnabili
vtputa qꝛ lana deſtrueret᷑ et hmõi.excuſan
tur. Iſti etiã lanini ſolẽt cũ det̃ eis certa q̃n
titas pecunie quã debent filatricibo dare ꝓ
laboꝛe ſuo.puta ſolidos.viij.ꝓ libꝛa.vnuʒ

pſe retinere. Dñ cũ recipiant ſalariũ a ma⸗
giſtrꝭ ꝓ laboꝛe ſuo.nõ ſe illud qð ſub/

trahũt retinere. ſed ipſis filatricib tenent
reſtituere.ſi minꝰiuſto vel cõuento pᷣcio de⸗
derũt.als ingr̃is ſuis qð ſuꝑfluit.eis dñt aſ
ſignare.⁊ ſi nlatricib tenent cũ ꝑſeuerant
in dãdo eiſdẽ ad nẽdũ.dñt ſatiſtacere plus
dãdo impoſteꝝ q; mereant᷑.uſq; ſatiſſace⸗
re ↄpleuerint.vel ſi ignoꝛant᷑ ꝑſone.vel dif
ficulter inueniunt᷑.⁊ qᷓntitas modicg ẽ pau
ꝑ varia exercitia deſeruiũt huic arti vt fila⸗
trices et textoꝛes q̃̊ ſi in officio ſuo erexer⸗
citio cõmittunt defectꝰ*.vñ pannꝰ patiat᷑ de
trimẽtũ in valoꝛe tenent᷑. Dñ ſi ꝓpter lvc
min“ꝰ ſoluit eis q; cõuentũ pꝛeciũ nõ fit eis
iniuſticia. Purgatoꝛes etiam qͥ ſi ſuis vereè⸗
dis lvnoꝛẽ abũdãtioꝛẽ tribueret eas velan⸗

do.decẽnꝰ agerent/ullones tinctoꝛes qͥ ⁊

ipſi ſi min oiligẽter in tinctura opant vñpᷣ
cioſitas minuat.ſi in p'na pecumiaria luãt.

conq̃ri nõ valent/Ciratoꝛes qͥ cũ vltra de/

centiã trahũt ᷣm moꝛẽ artis. vt ex qnnitate
augmentata lucrent.nõ ſunt mũdi a petõ.

*

—S „. * “ *

rtctauus

Ex h̊ em̃ ſequit᷑ ſciſſuʒ pãni ad qð remedi/⸗
dũ inducta eſt arsemẽdatoꝝ.qͥ.ſ. ſubtiliter
tales cõſummat. vt nõ videant᷑. ꝓpter qð
wſſet dubitari de licitatõe talis axns.cũ ope
rent᷑ ad deceptionẽ. Sʒ poſſet rũderi.ꝙ ſi nõ
occultaret᷑ talis defeci.nec etiaʒ cñ iuſto pᷣ
cio emptoꝛ vellet emere cũ tali defectu. cñ
tñ ex hoc nõ reddat᷑ vſus talis panni noxi⸗
veloĩno inutilis. etſi foꝛte nõ ita duraturꝰ
apparẽs.vñ ſi lanifex rõne talis defectus
minuit de qntitate quã impoꝛtat talis deſe⸗
ctus.nõ videt᷑ ↄdẽnari poſſe.vt elici põtex

rau te o dictis b. tlv. ſc ða ſcðe.q.lxxvij. vbi loquit᷑
netas diminutas.vel pannũ. aut victualia

de fraude.q̃ cõmittit᷑ in qlitate reꝝx.Et cũ la
nifex debeat ſic agere deſeruiẽs emẽdatoꝛ il⸗
li oꝑi.nõ dat illi occaſionẽ mali.ſed ↄſerua
ri ſe indemnẽ.cũ etiã inſpiciat᷑ poſtea ꝑ reuẽ
ditoꝛes.qͥ ſinõ fideliter agũt detrahetes de
pcio pãni.vt decet.ſʒ ſimulãtes acſi nõ ha⸗
beret talẽ defectũ tenent᷑ de tali damno em⸗
ptoꝛibo ipſi cũ ne paupiby erogẽ⸗
tur.xiiij.q.v.nõ ſane./Oemũ veniuntcõi⸗
ter ad retagliatoꝛes ipſiꝰ pãni.qͥ minutatiʒ
vẽdũt ad mẽſurã cãne vel bꝛachij.et ſi dimi
nutã mẽſurã vendũt.i.alijs tribuũt.vtmul
ti faciunt.fraudẽ faciũt. Hi etiã aliqñ ſolẽt
facere ſdã ↄtractꝰ illicitos ipſi vłlaninces
q dicunt᷑ baroclvla.cũ vicʒ vendunt alicui
pannũ ad certũ terminuʒ certo pᷣcio.⁊ cum
emptoꝛ nõ egeat pãno.ſʒ̊ pecuma.pãnũ ip⸗
ſum reuẽdat pecunia ſibi nũerata. ſed mioꝛi
pcio q;ᷓ emerit qͥnq; vłſex floꝛenoꝝ. eidẽ la
niſici vel retagliatoꝛi.q̃ vtiq; vſura ẽ.cũ ha
beat implicitũ lucꝝ cũ muruo⸗ NMili. .Iij. vſin
ra. Sʒ de H ↄtractu hales pleniꝰ in ſcõa pte.
ti. i. c. de barocwlis De ſartoꝛiby ſtäpa
toꝛibo. cerdonibo q in arte ſua vitia perpe/
trãt. Pꝛimo cum poſtulãt.xx. ſolidos p repo
vel ſerico cũ ſciñt.x.ſolidos in hmõi nõ poſi
turos. Excuſare tñ ſe ſolẽt ex eo ꝙ diminu /
tã mercedẽ recipiãt ſui laboꝛis.qð ſi erum
eſſer. admitti ponʒ hec ↄpẽſatio.als ſec? Se
cũdo cũ ꝑtẽ ⁊ nõ modicã reninẽt ſibi panni
ſuꝑeffluẽtis ſine ſcitu dñi eiꝰ.⁊ tũc ſunt fu⸗
res ⁊ latrones.et tenent᷑ ad ſanſfactionem
ercio qꝛ ꝓmittũt oꝑa ꝑfecta redderè cer
ta die aliqñ ̊ iuramẽto etiã firmãtes.cũ tñ
ſciãt ſe ñ poſſe ita cito ꝑficere.ꝓpter alia eẽ
ſic ꝓmiſſa. ⁊ ſic infideliter agũ Auano ſiñ.
diligẽter ſʒ defectuoſe faciũt.vt cinꝰ ſe exx
diãt/Quinto qꝛ ꝑ totas q̃ſi noctes feſtiuis
oꝑant᷑.⁊ ſuis miſtr?oꝑari faciũt. es
erto

ſonevolũt ea hĩe qð e violareceſta
qꝛ de mane ĩ feſtꝭ ad vomos accedũt ad idu
endũ veſtes młeribo vł vir? phbo. ꝓpf h̊ di⸗

mittunt audinonẽ miſſe mandatũ eccle.

ſan
loes
4 ⸗
balne
etant
gegrs
nnd
nidet
gscdt
nrobe
mien
mage

ol

an

es
rNs
ſdtn
Nui
lsoi⸗
unietpe
anſd
ſalaene
ſclenp⸗
ſeſeene
wiett
eafn
Wwont
Wden⸗
S
Werf
lene
en
Men
Mri vlr
lere.
flerid
Nmalier
leſtatre
ſenäwes
Vhröive

chlaist

ndis⸗
lenpthe

„ Dii

Hocninirii
Benäinſpintinen,
Ckherigi,
etßz imnliter,
ienentdeni
müchhwlpang
ſe Oenin
nuersſe inir
micheribrath:
mriaſs ibi⸗
Ktait. Vienit
Nl Mctoe
cäwemn
en pinn emaii
ounphinRtef

=

4

.

S=

Eapiiiſi Moſ
nß rpirocet

„ 17

=
+☛S

7

==

S

=

1

—

—

nönocnirthitiid
ireſnnnit 1l
veninccen,
S umnimdd! Mi

1

SES=
SSS.

—
=
S
☛☚£B

4

—

=☛
S=

—

=
= ..
=

—
=8
= ⸗

lmtnnati

„

N

tatẽ ars ſtampatoꝝ. et pſoꝛantin

tas cõiter. non defacili debet. vt damnat̃ re

in aliqbo pᷣdictoꝝ offendunt multis modis
Qui vᷣo cõmodãt veſtimẽta pᷣcioſa.vel toꝛ
ques de ꝑlis vel alia iocalia ad hus certuzʒ.
viris vel mulieribo.⁊ inde ꝑcipiũt pᷣciũ ᷣm

gaptulum Quattumn

¶subbis apllendunf caligar et ealceoꝛ̃
fuctoꝛes.qͥ in hoc aliqñ fraudẽ cõmittunt
n

—

cũ nõ madefaciunt pannũ vt min de eo

ipſis ponat. poſtea pannus cõtrahit᷑ pcipue
cũ balneat᷑.et ꝓpter artitudinẽ eoꝝ cite di⸗
lacerant. ¶¶ Eſt aut ad ſi unduitate et vani⸗/

i pãanos et

cincinãtiũ vel lingulannũ/Der gqꝛ

videt moꝛtale talis vanitas vel pꝛodigali

pꝛobari tale miniſteriũ.ſed pꝑſuaderi ad di/
mittendũ.ar. de pe di. v. nego ciſũ/Et multo

magis exercitiũ faciennũũ ſerta coꝛonas ſeu
mitrias cũ multa pompa mulieribo. q etiaz xpura 7b
Et qð dr di. xli.qᷣſqui

2 —

rõuentionẽ eoꝝ.d ſe nõ eſt illicitũ.qꝛ non

eſt mutuũ ſed cõmodatũ ⁊ ꝑ modũ locatio
nis datũ. Sic enã licet locare aĩalia ad ve/
cturã et vaſa etiã aurea et argẽtea.ᷣm tlo.
in ſum. ſcðᷣa ſce.q.lxxviij.ar.i.in R. ad. vi.
Calia em̃ ex vſu paulati deterioꝛ anf.vnde
licite 1 ↄmodanõe eoꝝ pᷣciũ recipif᷑. poſſſj
m eſſe exceſſus pᷣcij.vñ et quãtitas in hmõi
Vbita eſt attẽdenda.ᷣm pᷣcioſitatẽ rei mo
date.et ſᷣm diuturnitatẽ tꝑis.et ̃m piculuz
ceterioꝛationis.et ſᷣm moꝛẽ patrie et arbi⸗
trio boni viri iudicanda. nec põt vari regu
la fixma vel certa. ¶ Cen
veſtes faciũt pedibo qͥ fraudeʒ cõmittunt cũñ
aluctas ſeu ſotulares vel ocreas de coꝛio
vitulino vendũt ꝓ coꝛio hircino et hmõi.
vel cũ male ⁊ indebite ſuunt.vt cito ſe expe
diant. vel nimis caro pᷣcio vendũt. Nã pla/

erdones 2 planelarij

nelarij vltra pᷣdicta vitia in hoc vident᷑ of⸗

fendere. adiuuantes vanitates ⁊ fictiones
mulierũ dũ nimis altas planellas faciunt.
vt mulieres inde magne appareant. q̃ par

ue ſtature ſunt.et ad maioꝛẽ vanitatẽ ali⸗

qñ etiã veaurant. vñ moneri debent argui
te hmõi vanitate ⁊ ſuꝑfluitate.P
ri q́z ſatis ſunt neceſſarij ad arcencũ frigus

ellipa⸗

PHãa ⁊ dñs pꝛimis parẽtibo fecit tunicas pel

liceas. vt habet Beñ. ij. vñ licitũ eſt eox lu
.crxũ.niſi cũ pelles malãs ꝓ bonis vendãt vel
vVvlrxra iuſtũ pꝛeciũ.vel diebo feſtꝭ in nocte la
ꝛãtes in hyeme cũ opus eoꝝ multũ reqᷣ/
rit᷑. Dariari aũt ſatis vident᷑ ſuꝑſlui.cũ va
ipſi fieri faciẽtes. ⁊ ſcõo ꝑ ãs facta ſunt. Sʒ

rie velles mumũ ad oꝛnatũ ſunt inuete.et ſi
aliqñ decentẽ frequẽtꝙ tñ vanũ et põpoſuʒ
q etiã aliqñ pᷣlati vtunt.ↄtra quos inuehit᷑

Amos, vi. De qͥ opulen eſtis in ſyon. i. in
eccleſia op capits p
ce ingredietes wmũ urael. Pñt tñ ⁊ ipſito

ptimates capita populoꝝ põpati/

.
—
.
₰

lerari in arte ſua ficut ⁊ multi ali in ſuꝑflu⸗

is opibo.dũmõ abſtineãt ⁊ ipſi a fraudibo.

De ſerificis ſeu ſe.F. V.

taiolis. Pec ars lvnoꝛabilis ẽ in hũana ci⸗

uilitate.⁊ q;uis de ſe nõ illicita.tñ deſeruiẽs

vanitati in multꝭ.cũ ſericis vtant᷑ hodie et

velutis et chermuſinis ſtipendiarij.⁊ mulie⸗

res nõ ſolũ vxoꝛes baronũ.pꝛincipũ et mmi⸗
litũ.ſed etiꝗ mercato ꝝ et artificñũ.qð eſt ſatꝭʒ

indecẽs et magꝭ ᷣm abuſionẽ et cõſuetudi
nẽ locoꝝ. Et in ſignũ deteſtatõis talis va⸗
nitatis legit᷑ u.x vi.ꝙ diues epulo q̃ indu
ebat᷑ purpura ⁊ byſſo ſepultꝰ eſt in infernũ.
Is. ꝙ in hmõi dʒ ſe ꝗs

cõfoanare moꝛibo pfie. intelligit ſalua ſꝑ

loneſtate et dcẽtia.Ad ſetaiolos iñ nõ ſpe

ctat diſcernere ſi pannũ wluti vel bꝛoccati
emat qͥs ab eo ad ↄgruentiã ſui ſtatus ve⸗

ſtẽ faciendã.vel ad exceſſum vel vanitateʒ.
dũmõ iuſto pᷣcio vendat.⁊ ſi aliquẽ defectũ

habeat nõ pceptibilẽ ⁊ ſi notabilẽ.tãtũ mĩo

ri pᷣcio vẽdat᷑ ãntũ ipoꝛtat ille defectꝰ. Deꝝ
ſi defectꝰ ille ꝓceſſerit ex tertoꝛe vel ninctoꝛe
ſete. ab eo pᷣt petere emendã talis defect.et

ſic min“ ſibi dare de mercede ↄuẽta. Quib⸗

extextoꝛibo ſi facto oꝑe ſoluere ꝓ eoꝝ labo
re differãt. cõtra iuſticiã agũt. Et multoms
gis ſi cũ debeãt pecuniã dare ex cõuentiõe fa

cta. dãt eis victualia vel pãnos lineos vel
ſericos.cũ ipſi textoꝛes vel tinctoꝛes talia

vendẽda eis data minꝰ pᷣciũ ſꝑ recipiũt.qᷓ;
illud qͥ fuit eis datũ. Sec aũt vbi emſʒ ſic
cõuentum inter eos vt pꝛo eius laboꝛe ſol⸗
uatr᷑ eis de pane.vino.pãno ⁊ hmõi.totum

vlps mercedis debite ſᷣm pᷣciũ cõe concur⸗

rẽs. qꝛ vt dt de re.iu.li.vi. Sciẽti ⁊ 2ſentiẽ
ti nõ ſit iniuria nec colꝰ.qð intelligit᷑ de his

q̃ de ſe nõ ſunt illicita. Mã ⁊ ſiqͥs ſciẽs ⁊ cõ⸗

ſentiẽs ſoluat vſuras fit vtiq; ei iniuria.qꝛ
ʒ ius ẽ diuinũ Dñ ⁊ iniuria ẽ acciꝑe vſurã,
ſic etiã eſt in ꝓpoſito.ſi ex illo pacto grauat

tertoꝛ.qꝛ pl mercedis debet ei de laboꝛe ſuo
Fm cõe iudiciũ artꝭ.iñ aſſẽtit ne ſit ocioſus

ſ aliqͥd lucxef̃.etſi paꝝ nõ excuſat᷑ ſetaiol
ab iniuſticia. ¶ Delinquũt aũt aliqͥ fraudẽ
do gabellas vel pedagia poꝛtari facietes ſe/
ricũ occultatũ inter lanã vel linũ vel alias⸗

——

merces. vt ñ ꝑpendat.tenent᷑ ad reſntuẽdũ

dictas gabellas vł pedagia frandata.pꝛimo

aliqñ emũt ſericũ ab his s ſciunt fraudaſ

ſe gabellã. Si aũt ſuꝑ loc extat ꝓhibitio ſta
tuti ciuitatꝭ.q̃ cauet᷑.vt nullꝰemat ſericũ ni

ſi de ipſo ſit gabella ſoluta tune malefaciunt
emendo a talibus quos ſcit fraudaiſe ga⸗

☚ r ern. S — — .

Litulus ctauus
bellas. cñ ↄtra ſtatutũ agunt ſatis rõnabile. ſunt diſtillate.coꝛpus eaꝝ nimiñ pᷣciũ appo mmn
diſ. viij q cõtra moꝛes.Et cũ ꝑ boc minus nunt.in põderibo diminutꝭ offendũt dates nic
iuſto cõmuni pᷣcio emãt ex ꝗdaʒ eq tate.vi/ xi.vncias eoꝝ qad pond venduntꝓ libꝛa. e⸗
° dent᷑ teneri de illa ꝑre quã minꝰ iuſto pᷣcio Et ipſi cum emũt ab alijs talia telhnt habe⸗ nhce
emunt.gabelle.vel illi qͥ emunt a cõitate ip re libꝛam ꝓ. xij.vncijs. agentes cõtra illud t,
ſam gabellã Si aũt fuiſſent cooꝑati ꝗd frau Deu. xxv c. Mõ habebis in ſaculo diuerſa e gl
dem. puta inuantes eos ad inducẽdũ in ci,/ pondera. maius ⁊ min? vnũ.ſ.in emẽdo.ali 4
uitatẽ occulte.tenent᷑ ad totã fraudẽ gabel, ud in vendendo. Peccãt in diebo feſtis vẽ⸗/ ſlec
le.ex᷑ de iniur.c.ſi culpa. Si autẽ nulla exrat dendo nõ neceſſaria.nã nccia.vt puta me⸗ ſnset⸗
ꝓhibitio ꝑ ſtatutũ emendo a talib.non vi dicinas /ꝓ infirmis. et ipſas ↄponẽdo ⁊ alia nlyfic
dent᷑ in aliquo teneri. ſed ſolũ ipſi rraudato hmõi nccia. vt cerã ꝓ funeralibo. excuſant. ſafü⸗
regſemnend⸗ aũt ſericũ ab his quos ve/ ſuꝑ q̃ inde ciuitates bñ oꝛdinate vt ſloꝛen⸗ Nelſec⸗
riſimiliter credunt fuiſſe furatos. vt filato? tia. ſolẽt puidere vt aliqͥ er eis teneãt apor leno
res vel texto ꝛes aut textrices.eo mõ tenent thyecas aptas puta vnam ꝓ qrterio ⁊ hmõr nosd
quo ⁊ illi q emunt rapta abalijs. deqͥbo ha/ /Aliqͥ etiã ex miniſtris talis artis dedin gule Beß
bes ſupꝛa in ſecũda pte ti.i.c.e furto. Nec ſibi aſumunt.vel ſocijs dant de ↄfectionib⸗ Ghr
excuſaret eos ſi illi dicãt ſe iuſte habuiſſe il et ſimilibo ad ↄmedendũñ.in qͥ tenent magi fuſe
.° lud ſericũ.qꝛ magiſter ſeu ſetaiolus teneba ſtro ſatiſfacere.ſi ſine cõſeniu eius faciunt. liun
tur ei intantũ. qꝛ oc nõ eſt eis notũ. ⁊ mul OJendacia autẽ ⁊ ꝑiuria in tali arte ſicut et net
totiẽs vĩes in hoc ſeipſos keinuntſeexen⸗ alijs ſemꝑ ſunt. vt pctã. et aliqñ moꝛtalia ol
ſarent tñ nteroꝛes ⁊ alij in hac arte ee vitanda et repꝛeendenknna. inn
rarij qñ toꝛti ſunt de hoc.puta.qꝛ cũ debeat D vBiAnα „S haͤfſa
Perd gr,e manifeſta cõuentione. etnõ dat barbitonſoꝛi §. Vil. eit
ſihi niſi.x. Mec põt aliter ſe iuuare accipiẽ/ bus.et qꝛ ad medicinalia pertinei minuno lelisan.
do ab illo. x.ſiue de ſerico qð ꝑuenit admas ſanguinis ſeu flebotomia. qð opus fieri ſo ntlints
nus eius.ſiue de alijs rebus amotis ſcanda let ꝑ barbitõſoꝛes.ideo de eis bꝛeuiter agẽ Hiuloſe⸗
lis. nõ tener illi nec peccat. ar. di.i. ius natu⸗ dũ In rali ſiqdem miniſterio fraudes male natmn
rale. cũ glo. Caueat tñ ne ſe decipiar. nec in fieri pñt. Sedin loc aliqͥ offendunt ꝙ dieb⸗ in denmn
Ddubbio loc agat NHendũt enã hi ad terminũ feſtis ſine aliqᷓ neceſſitate radunt aliq̃s hoc ſenfece
frequẽter vt lanifices. Onde idẽ iuris q a querentes.ſ.radi veltonderi ob iuuenilem irie
licitationẽ vel illicitationẽ ↄtractꝰſeu vſu/ vanitatem. vt iunioꝛes etpulcrioꝛes appa Naii
rariaã pꝛauitatẽ qð dictũ eſt ſupꝛa de lamfi? reant.ꝙ male põt vt videt excuſari a moꝛ⸗ Ceide
cibo. Faciũt etiã ꝑmutationes frequẽter cũ tali cũ violent feſtũ vterq;. ar.ij.q.i.notum Anen
lanificibo.⁊ retagliatoꝛib.in qb cõiter gra in fi. Ex hoc añt i ſabbato vl vigilijs ſo nutnr,
uant textoꝛes ⁊ alios oꝑarios ſuos.ſaciẽ/ lennitatũ oꝑent᷑ vſq; ad terciã hoꝛã noctis ſhm
tes eis dare pannũ quo non egent.vñ ⁊ re et vltra vſq; q̃ſi ad mediã.exeo ꝙ cõiter ꝑ ſinel
uendendo multũ de iuſto etiã pᷣcio ꝑdũt.vt ſone.plus eo tꝑe in h̊ volunt ſibi ſeruiri q;ᷓ ſiinde
dictum eſt ſupꝛa. “ in alio. ⁊ niſiqͥs eo tꝑe laboꝛaret vt ceteri. Unralide
De aromatariis ſ. Vi. Mittererin magna Rte ocumum nfona aun
e VLe vñ ⁊ lucꝝ.videt᷑ h̊ͥ pone tolerari attẽto mo/ lointereo
loc miniſteriũ ad medicinalia vite huma re generali pr̃ie ĩ bmõi.Quãuis ei ſtatutũ urowne
ne ↄſeruationẽ vteruit ad eſſe.quo ad alia eccuie in obſeruatione ceſſatõis ab oꝑibus gpenmna⸗
ad bñ eſſe.O᷑ aũt multas ſophiſticatõnes dieb feſtis ſit de veſꝑa ad veſſpam.i.ſero.de ſüheleret:
in ea fieri et fraudes.⁊ in cõficiẽdis medici ↄſe.di.iiij. ꝓnũciandũ.tñ mos prie multuʒ fticrecc
nis aliqñ ponũt aromata multũ vetuſta. vñ hoʒ modiſicare incvationẽ ⁊ termiatpeʒ fe letprere
et virtutem modicã habentialvel ſi nõ hñ̃t ſtoꝝ. cũ etiã hẽat ⁊ tollere et inſtituereipſa eroc
illa q̃ exiguntf.aliqᷓ alia nõ ita cõſerentia lo feſta. ar. de cõſe e. di. lij. rogatiões.⁊ di. xi.in heni
co illoꝝ ponũt. vñ et infirmo parum ꝓſunt. his.⁊ pᷣcipue attento ꝙ pꝰ ſero dierkeit wſi mn
rl fſoꝛie nocent. qð cñ fieret eſſz graue pec/ ſent laboꝛare.m illõ decretũ ꝓnũciadũ. cn.· ſizgnl
ðJM caium. In candelis foꝛmãdis aliqñ ponũt tñ nõ oꝑent᷑ cõiter vſq; ad mediã noctẽ. er· nhigen
ibi oleũ vel lupinos ſeu fabas fractas bene ſic vr admittẽda tałↄpeſatio ſero vigilie eñ kinan
machinatas. vt ſit ſumilis color? exñtes ce⸗ ſero feſtiuitat:.ſi ah officialiba ad qͥs ſpeciat tenin
re incoꝛꝑpant In ſpebo cõponendis miſcen tale reglare oꝛdiad. ꝙ p'pꝛimã lvꝛã noct⸗ holtti
tes q minus valent plus debito. et in confſe vłſcð aʒ ſubcerta pena nullꝰ ĩ tali arte oꝑa Dditgeneis
ctiombo etiã nõ ſeruãdo vebuũ no i ref᷑.mehꝰ enʒ et iutiꝰ.⁊ tũc oẽs ienerent ier gſsnnn
firopijs cum parũ in eis expendãt. qꝛ aque uare ⁊ uãdo nulli eoꝝ fieret piudiciñ. In Fienn
, ſ. 2 16 M E. —omr ² „. —RI.. Far.: aya- ndie
n- au . . ,
9— —„
₰ . .

= =

=

nevench nin,
Anecöſenilain
ipunainmlan
n hcliet aligin

Dtnnſorl,
Türnliaertnee

Wnnſknota
neiiiugd
nienſeninie

—

Lytiumenginnten

De architectis

ſeu edificatoꝛibo hmõi. Bec ars ſatis neceſ

tis.frigoꝛibo ⁊ caumatibo. vt

Capitulum Quartum

minnendo aũt peccarent ſi non eſſent in eo
periti. Suꝑ oĩa debent cauere ne apothecꝭ eo
tũ fiat cõgregatio iuuenũ ad malefaciencũᷣ
vt lodie ſaciunt plurimi vbi impudica lo⸗
quunt᷑.et lvvneſti ſcandalizanf.

9. Vlii.

ſaria eſt vite hũane.ꝓ comibo et habitatio
inbo fiẽdis.q̃ nos defendãt a pluuijs et ven⸗

at. et ſecrete oꝑari q̃ expedit/Pꝛimꝰ Cayn
repꝛobo legit edificaſſe ciuitatẽ.vnde et wo
mos Beñ. iiij. c/Boſt diluuiñ aut Mẽroth
Beñ/x.c. Pꝛimtyrannus alios ad turrim
incandui balel indurit Beñ̃.xi.c.vbi con
fuſis ob ſupꝑbiã uloꝝ lingiis opoꝛtuit edifi⸗
cium impfectũ dimittere.lata em̃ palatia ⁊
exceſſiua edificia vltra ↄueniẽtiã ſtatus ſui
ad oſtentationẽ facta. deo nõ placent. Pa

triarche aũt in tentoꝛijs habitabãt.vt abꝛa

hã yſaac et iacob.ſciẽtes ſe hic non htᷣe ma
nentẽ ciuitatẽ.ſed mũ nõ manufactaʒ in
celis ampliſſimã expectare/Artẽ igit᷑ huius

vt licitã exercẽtes cauere debẽt a fraudibo 2

Piculoſis ſeu ruinoſis oꝑibo magis.qð cõ⸗

gingit multipliciter. Nã ſi ↄducunt ad ope⸗
ras dietim data eis mercede ᷣm cõuentio
nem fraudẽ faciũt et peccant. ſi nõ fideliter
opanf diligentiã adhibentes ꝓut oprequi
rit.et ſi iᷣs debitñũ ſubtrahũt in truffis ⁊ oci

tas hmõi.

uat. dando rene 4 cunis. vel malas mone

bñ coctã et cõditionata tribuũt.vel cũ mẽ⸗
ſuras vel numerũ diminutuʒ ↄcedũt.vel cũ
in diebus feſtis labbꝛant qñ cõmode et ſine
magno dtrimento ſui ab his abſtinere va
lent.i.alijs diebo faciendo/Lapicidiarij qᷣʒ
his adnectunt᷑.quoꝝ aliqͥ lapides cedũt.ei

ſculpunt.vt etiã marmoꝛarij qͥ in oꝑibo ſu⸗

is multas frandes facere nõ pñit.qꝛ maniſe

ſta ſunt oꝑa eoꝝ.pñt tñ nimis pᷣciũ exigere
ſui laboꝛis.ſʒ ſi ſiceriſtimats er in arte eis
credendũ.poſt pactũ etiã factũ de mercede.
ſi negligẽter oꝑaret᷑ vt cinexpediret.malũ
enʒ. in hac arte ꝑiti fuerũs ſci.iiij.coꝛonati.

De fabris. horum .ix.

aliqui ſunt fabꝛi ſerrarij. alqͥ carpentarij.qꝝ

6i. Pis ſubſeruiũt latomarij et
cemẽtarij qͥ peccant qñ lateres vel calcẽ nõ

ad rudẽ foꝛmam trahunt.Alij diuerſa inde
oꝑa exacta pficiunt. alij ſtatuas et figuras

haimus fuit Cubalchain. vt patet Geñ. iiſj

Inter fabꝛos aũñt ſerrarios pꝛimi in opere

ſunt qui ſerrũ a ſcoꝛia ſeꝑantes ad fſoꝛmaʒ

maſſe vel virgarũ adducunt. Exinde faciẽ⸗

tes ferramenta iumentis qui dicunt mani⸗

ſcalli.q̊̃ non offendunt tm̃ imponẽdo pꝛaua
ferramẽta ꝓ bonis ſed etiã qꝛ aliquãdo ma
leferrant. vnde iumentũ efficit᷑ clauatum.q;
aliquando equitãti inducit magnũ damnũ

quia opeꝛtet pꝛopter hoc ſuperſedere in ho⸗

epöt miminin oſitatibo et pigritijs / Si eĩis ſoluit᷑ ex pacto ⁊ ſpicijs et expectare vel aliam equitaturam
tfefünzzn ad menſurã cãnaxꝝ edificij facti data eis oẽ ſumere. vnde vident teneri de tali damno.
it Ginſittaſicn materia necia a cõducẽte fraudẽ ↄmittunt quando per incuriam eoꝛum hoc contingit
ent ſatrin ſiadh vt plus opis faciãt vñ plus lucrent. maniſcalli ſolẽt ſe intromittere in me⸗
Giadmecinngi⸗ õ urie. ꝓpter qð edi qicatione ipſoꝛum iumentoꝛũ equoꝛum ⁊
meinb vomihft ncia depgeineni reddi Kercio es accipiꝭ alioꝛum. quod de ſe licitum eſt vũmodo ſci
iiseoſellnmnt unt aliqð ediſciũ faciẽdũ ad expẽſas ſuas. ant artem.et diligenter exerceãt. ſequeſtra
mamapre materia om ponentes pceno pᷣcio auen tis tamen ommby incantationibn. quia boe
iet öoſenranmmmn 16 meer eos. tũc fraucdẽ iqn cõmittunt. omnino illicitum. et iuſte mercedẽ inde pe⸗
hheignii ihit ibi nõ ponendo calcẽ adſu Hnentig eloli⸗ tunt quia dignus eſt oꝑarius mercede ſua
Tetua=⅓ bi haleret de ſuo wonere. vñ ediſicin uõ ſuf ciatoꝛes ad dendendum a⁊ emendum talia
miamdinftn ſiciẽs reddat. Nec excuſaret eos.qꝛ ſi velꝭ amimalia. tales tamẽ vulgariter dicunt co
ai n miſi lent wonere. qð̈ reqrit.et diligenter operari ʒoni. qui ſi cõmendant et conſilio et Eian
n nn timn valde modicũ lucrarent᷑.ita paruũ ſalariñ one inducunt ad emendũ animal defectuo
in n inde recipiunt. qꝛ debent ipſi in pꝛincipio ſum pꝛo ſano et in pꝛecio notabiliter deci⸗
e aduertere. ſed h ideo faciunt. vt citi eis q; piunt plus iuſto eriſtimantes ſcienter. tenẽ
enn / alzjs opus locet. Dep eſt tñ ꝙ qñ ↄductoꝛ tur leſo de omni damno. recte autem pꝛoce
iniannle taliũ ꝑcipit ꝙ minus parum lucrent er tali dendo licite recipiunt pꝛeciuʒ ſue medi 2/
kum na s pacto. eo nõ obſtãte debet ſupplere adcõpe tionis/Et iſti vel alij quicuneq; qui locant e
n ncne⸗ tentẽ mercedẽ. et pcipue qñ in tali ope ſuꝑ equos ad vecturam offendunt.cum cõmo⸗
mij n ii uenit caſu bñ nõ połuit puideri.et vtille dant equos defectuoſos pꝛo bonis. vnde
mutig D diligentius agat opus. Debet etiaʒ cauere conducenti ſequitur damnum in perſona.
dengunl eg talis patronus. ne differat mercedẽ ſoluere vel rebus. velcum nimium te boc pꝛecium
am ne qñ tps aduenit ſolutionis vt diminute ſol exigunt quia vltra cõmunẽ eſtimanonem.
„ 6 e. S 8 Pe
4 . ℳ* ½ B C uA &1* —— A l „ A „
Vv
ι . ½
* $
H „

zu ſ unt fabꝛi ferrarij facientes diuerſa

Liitulus

—

₰*

arxtiſicia ex ferro vel alijs metallis. vt arma

rioli facientes galeas. thoꝛ aces loꝛicas pe⸗

ctoꝛalia. b'achialia et hmõi. lanceas ſagit
tas baliſtas böbardas et hmõi. Et qꝛ loꝝ

ommũ põteſſe licitus vſus. d ſe talis ars
nõ eſt illicita.quia in bello iuſto ſi licet occi⸗/

dere. multomagꝭ et his vx erriiat dus de
us.xxiij.q.i.qͥd culpat᷑. Nec obſtat er de ſa⸗

git. c. i. qꝛ illud exponit᷑ cõiter qñ in bello in⸗/

iuſto his vtit᷑. Ex his ꝗ iuſtũ pꝛecium pete

re de huiuſmodi artificus de ſe nõ eſtillicitũ
ed cum manifeſtum eſt aliqð lellũ eſſe il⸗
licitũ ⁊ iniuſtũ.tũc talib iniuſte manifeſte.
bellantibo vendentes talia. vident᷑ coopari
ꝑccato eoꝛũ.et pꝛecipue quo ad arma of⸗
fenſiua.vt gladios lanceas baliſtas bõbar

das et hmõi.xi. q.iij.qͥ conſentit.foꝛte non

ſic de dfenſiuis m̃. vt galea toꝛace loꝛica
et hmõi/ohi eniã dubium eſſz de iuſticia bel
li.foꝛte

irereſari aig ae ad
alia oꝑa dediti.vt inſtrumenta apta ad cul
turã. vo meres ſappas vãgas ſarculos fal
ces ſecureset mõi/Aſi Wanenfis ad codᷓ
nam. vt cachabos patellas vꝛceolos tripo⸗
1 ptinentia
ad fabꝛicã vel carventariã vt malleos inceu

les caldaria catinos ⁊ hmõi

des foꝛcipes terebꝛa ſerras leuigas aſcias

faciẽdo opa debilia. ꝓpter malã materiam

celtes ⁊ hmõi.qͥ oẽs fraudem facere pñt n,

ſponſus.

vel nimio pᷣcio vel diminuto pondere.

De carpendariis F§F. x. 4
ſeu lignariolis. Hi in faciẽdo ligna incide/
re ſᷣm ausmentũ vel decrementuʒz lune ſine

alia obſeruatione dieꝝ nõ peccant. quia cũ

luna vt ꝓpindoꝛ planeta multũ influat in

coꝛꝑa inferioꝛa ᷣm rõneʒ naturalem eſt.ꝙ
Potius incidan cum luna eſt in decremẽto

qᷓ; in augmẽeto. In faciẽdo aũt diuerſaopa
ex lignis licitum eſt ex tali exercitio lucꝝ ex
petere ſᷣm qntitateʒ laboꝛis.⁊ induſtriã ope
vis et moꝛem patrie.ſed fraude vtunt᷑.cum

ligna parũ durabilia tradũt ꝓ ſolidis ⁊ diu

pmãſuris.Ex his aliqͥ tharſias ſeu tharſia
ta lignamina faciunt.qð magis ꝑtinere vi⸗
det᷑ ad quendã oꝛnatũ ſeu oſtentationẽ qᷓ;
ad vtilitatẽ Qui vo ligna ſecant cũ multũ
laboꝛ ant digni ſunt mercede bona fideliter
operãdo uius artis fuit Yoſeph Oarie
epiphanig. ꝙ fuit carpentarius/Ad hoc ge
nus miniſterij ſpectat galeas facere. naues

et nainculas. et alia ꝑ que nauigat᷑ qð opꝰ
multum eſt necenarin hũane conuerſanõi

ad negociandũ Qui iñ iſta oꝑareni ꝓ eis

icit em̃ Criſoſto. in ſermone de

Ectauus

quos vti ad pitraria ſeiuni welle i. ad p̃d⸗

dum quoſcũ q; p mare. vel ad deferenduʒ ip

ſas ſaratenns grauiter peccarent. quia coo⸗
perarent᷑ in malo.¶ OJarinarij autẽ et alij

qui ſunt ductoꝛes taliũ lignoꝝ ꝑ mare ſciẽ

ter vtich peccant moꝛtaliter cum ſeiunt ad
pᷣdaʒ ſeu iniuſtũ bellũ ſe duci.vel vtiq; ſunt

excõicati.cum deferunt victualia ad terras
inſideliũ.vt habes infra ti. excõicatis. ałls
et opus licitum et merces licita. Et cũ ſuſti

neant ibi immẽſos laboꝛes ⁊ peſſimã vitaʒ

tm dimittere neſciunt taleexercitiũ.⁊ ita pi
culoſum.nec tenent᷑ dimittere. t cõmuni

ter ſunt vĩes peſſimi blaſphematoꝛes freq̃̊n

tes dei et ſancton. et ſine aliquo dei tinoꝛe.

In piculis tñ videntad deũ deuotiſſime re

currere.quos etiã deus mirabiliter iuuat. ſ

timoꝛe ſeruili magis ꝙ; amoꝛe filiali appa
ret eos moneri.cum q̃ſi ſemꝑ ad fomitũ re⸗
uertanf ⁊ non curantes de deo et ſalute ſua

cunda ꝑte.ti.de auaritia.ca.de furto. et ini

fra ti. excõmunicatone.ibi vide diffuſius

er clarius.

circa ſcripturas et picturas etcartas. da,z

ſacientes bombicinas qͥ dicunt cartarqᷣ. nõ

valent cõmittere multas fraudes.quia cio
to appareret defectus carte. vel de ruditate
eius ⁊ groſſitie.vel de inſufficiẽtia cole. vñ

aliqñ attramentũ non ſeruat ſed diffundit
gando. Cartas aũt facientes de vergame
no vel pellibo aĩaliũ qui dicunt᷑ pellachani.
plures fraudes cõmittere valent que nõ ci
to depꝛelendi pñt.ſed in ꝓceſſu.vt cũ litera

extinguit᷑.quod ex ꝑte etiã attramenti ꝓue

nire poteſt.ſed magis ex defeciu ſiccitansta
lium cartaxꝝ vel raſure. Et quia ex hoc ſequi
tur notabile damnũ libꝛis.ideo cũ loc ꝑpẽ
dunt grauiter peccant. Et ſimiliter dicunt
cartularij qͥ hmõi cartas reuendũt cum ſci⸗
unt illos defectus.extra de iniur.et dam. c.
fi. In ligando libꝛos etiaʒ cartularij freqn
tius oꝑpant᷑ qui diligẽter agendo digni ſunt
mercede ſua ↄpetenti/ ſi cartas emptas
ab alijs de bombice vel ꝑgameno. reuendãt
maioꝛi pᷣcio.dũmodo moderato non eſt de
ſe an/Soenter eſſe mediatoꝛes ad.
emendũ vel vendendũ libꝛos ꝓ alijs.⁊ ꝙ
tali ope mediationis moderatũ lucrum qͥ/
rant nõ eſt iniuſtũ/Sʒ ſi fectuoſum libꝛũ

ſciunt vt multũ faſum et tñ ꝓæurãt dari pO /

cium acſi defectum non haberet. ↄmendan/
tes ꝓ bono peccant.et tenenturad ſatiſia/
ctionẽ ſi ſnenter decipiunt emptoꝛem. Icdẽ

r

DSe piratis ⁊ penis illoꝝ habes ſupꝛain ſe

ſtintent
collennän
icnetin
torline
ſieinets
Feneeefft
ſefhliarhe
ihtioſten
Genoaurce
ſelliterand
ſſtnannan
Pfendüten
oooln
bunnduzn
amuai
Dpencs
cidagee
noͤſolif
nchleri
iarnfin
ſlant ſh
hmötin

hoerpulan
mulen⸗
hiſumtci⸗
nrmmimt

1

inivcapunt

funnnoon

iſenni ſin
ſtöchſt
ſiwe
ninditen
fſmnane
Mnpin
Mlorche
Abinnnii
gennin
nnſigmn

länie :
. 4
nanf
3 Ptratgnn
m
ulſgheronre
aun W
W
infnidniz
Ameteedſcht
.

Ciin
dalimg n

enii ſit

zatfmeinaen
ceniddidin
gusminhing
gs Sannſit
mäiſengatie
manles d doe
misſion haezſe
DmmANN
Wmnone binikn

9
fibes
wapinneen;
dnisednin
riendh lnte
ine lnitind
vntüAHNNN
mas aitänu
iahij idenii
8 Cömittele tn

dergreenimi,
dmagser diun
vlraiure tun
dammülinndll,
r rcant Sini
dmöi msmmäſ.
Penns emtnl
oleann

CLapitulũ

ſi ſaeiunt emnere vltra iuſtam peium contra
conſcientiã ſuam.vel vendere longe mino

ripᷣcio. etſi maioꝛi pᷣcio vendunt q; qð pe⸗

tebat vel intendebat dñs libꝛi et illud plus
ſibi retinet/ Scriptoꝛes vo libꝛoꝝ in mult⸗
offendere pñt. Et pꝛimo cũ ſcribũt cũ mul⸗

tis falſitatib exq̃ liber q̃ſi nibil valet/Scðo

cũ pᷣcio ſtatuto certo ꝓ carta q̃libet vel ſex⸗

terno aut q̃terno faciũt lata ſpacia linearũ

vel literaꝝ vt cito cartas impleãt vel cũ ex
feſtinanna non ita cõpꝑetentẽ literã faciunt

Offendũt etiã cũ diebus feſtis ſcribũtꝓ lu⸗

cro.violant em̃ feſtũ qð eccleſia pᷣcipit cele

bꝛanduʒz in ceſſando ab oꝑibo ſeruilibo vel

manualib quale eſt tale opus. decõſe.diſ.

cũda ꝑte.ti.ix.c.denegligẽtia. ictoꝛes
nõ ſolũ ᷣm q̃ntitatẽ lawꝛis.ſed magis ſᷣm
induſtriã et maioꝛẽ peritiã artis.de ſalario
ſui artific magis vel minus rõnabiliter po/
ſtulant ſibi ſolui.Qui in hoc offendunt qñ
foꝛmãt imagines ꝓuocatiuas ad libidinẽ
nõ ex pulcritudine ſed ex diſpoſitione earuʒ

iij.ꝓnũciandũ. Nide etiã de pcſt p⸗n in ſe

vt mulieres nudas ⁊ bmõi. Repᷣhenſibiles 2 ti.iij.c.de curioſitate Cãi

etiã ſunt cũ pingunt ea q̃ ſunt ↄtra fideʒ. cũ
ſaciunt trinitatis imaginem. vnã pſonam
cñ tribo capitiba qð monſtrũ in rerũ natura
velin annunciatione vᷣginis paruulũ pue/⸗
rũ foꝛmatũ.ſ.ieſum mitti in vteꝝ virginis
iſi nõ eſſet de ſubſtãria vᷣginis eius coꝛpus
aſſumptũ.vel ꝑuulũ ieſum cũ tabula lraruʒ

eñ nõ didicerit ab oĩe. Sed nec etiã laudã

di ſunt cũ apocrifa pingũt. vt obſtetrices in
partu virginis.Clome aplo cingulũ ſuum
a virgine OJaria in aſſumptione ſua ppter
dubitationẽ eius dimiſſuʒ ⁊ hmoi/ nby⸗
ſtoꝛijs etiã ſanctoꝝ ſeu in eccleſs pingere
curioſa.qᷓ non valet ad deuotionẽ excitan⸗
dã. ſed riſum ⁊ vanitatẽ. vt ſimias canes 2
leaentes lewres punõt wl vanloe 02
us vſtimentoꝝ.ſuꝑfſluum vider᷑ et va⸗
numchis berer mintatoees libꝛoꝝ.ſiue cum
calamo ſiue cũ penello.q bus etiam cõperit
pꝛemin de labꝛe ſuo. Offendunt et ipſi die
bus feſijs lvc agunt.vel quando nimiũ pꝛe
aum exigunt. et maxime cum non bona tẽ/
Neramenta in coloꝛibo mittũt. ꝓpter quod
cito delent de libꝛis. vel quando vt cito ex/
pleant nõ diligenter faciunt. quando neq;
ſirmatũ eſt pacmñ de tãto pcio.

mnnſicoꝝ in cantando ⁊ pulſando Et cãtus

ddem firmus in diuinis officijs a ſanctꝭ wo

Ccoꝛibus inſtitutus eſt. vt Gꝛeg. mag.⁊ am

bꝛo. et alij. Biſcantus autẽ in officijs eccle
Crr--. pRnr
——

ſiaſticꝭ quis adinueneritignoꝛo. Pꝛuritui
auriuʒ videt᷑ magie deſeruire q; deuotioni.
Guis pia mens etiã in his fructum referat
audiẽdo. Qui tamè huic opi inſiſtunt vide
ant, nedum blanda vox querit᷑.cõgrua vita
negligat.et deũ irritet cõtra ſe dum populũ
delectat. vt ait Bꝛeg. dilxci ꝛin ſancta. Cõ

muniter tamẽ tales ſolent eſſe leues et diſ/

ſoluti Neecipue añt recarguendũ eſt in of

fics diuinis ibi miſceri cãtiones ſen balla
tas et verba vana. cõtra qð enã Hiero. in
uehit diſtin. xc . cantãtes/ Sed et pulſatio
oꝛganoꝝ vel alioꝛũ inſtrumẽtoꝝ ad dininã
laudẽ initiũ virtutis habuiſſe a ppheta da
uid.qͥ nõ ſolum inſtituit cãtoꝛes in culiu tẽ
pli.ſeu tabernaculi. ſed ⁊ ipſe etiã ante arcã
dñi pulſabat in pſalterio vel oꝛgãis vt ha⸗

bei.ij. Reg. vi. et in pſal.vltiaudate euʒ in
tympano ⁊ cvꝛo ⁊c. Pulſare ergo in oꝛga
ganis vel alijs ad dei laudẽ non eſt phibitũ

⁊ iuſte recipiũt ſalariũ pulſantes.tñ pulſare

G .α .

ballatas.vt frequẽrer fit valde deteſtabile

i vᷣo extra diuia
officia pulſantes diuerſa inſtrumenta muſi
ca.vel in nuptijs.vel in ↄuiuijs.vel in curijs
dñoꝝ.vt tibias bifferos vel alia inſtrumen
ta. vel alia ob recrxeationẽ.cõdẽnari nõ pñt
de re illic ita. Onde et certo pᷣcio ↄduci pñt
Et ſimiliter cantãtes ſiue laudes in eccle⸗
ſia. ſiue hyſtoꝛias palatinoꝝ. vel alia dum
modo loneſta. et locis ⁊ tꝑibus debitis ob
ſeruatis cum alijs circũſtantijs.ita
diuina officia nõ negligantur/Audire
cantus mulieꝝxpiculoſum eſt. E&t ad laſciui
um incitatiuũ.⁊ ideo cauẽdũ ¶¶ Hiſtriona
tus ars qꝛ deſeruit humane recreatiõi.que
neceſſaria eſt vite vĩs.ᷣm Civ. ſcðᷣa ſcðe.
q.clxviij.ar. iij.in R. ad. iii. de ſe nõ eſt illici
ta. Onde et de illa viuere arte non eſt pꝛo
laibitũ.ita tñ ꝙ fiat obſeruatis debitis cir⸗
anntge locoꝝ tewr et erſonorſ Pon e
decet clericum talia exercere.de cõſe.diſ.v.
non opoꝛtet. Nec in eccleſia.nec.teroꝛe pe⸗
nitentie.vt qdrageſime. Et quia repᷣſenta⸗
tiones que fiunt hodie de rebus ſpñalibus.
miſcent᷑ cum multis ioculationibus ⁊ tru/
fis et laruis.ideo non cõgruit eas in eccle⸗

eſt. De loc etiã habes ſupꝛa in ſecunda ꝑte

lire aut

lbec

=

ſijs fieri.nec ꝑ clericos.extra ð vi ho cle.

c.cum deco ⁊ꝛc̃.Sed cũ hiſtriones vtunt in/
differenter tali exercino.ad repᷣſentandum
etiam turpia vel vituꝑandum et irridendũ
ꝑſonas ſpũales.vel ſatramenta et diumuʒz

cultum. vel miſcenfibi ſuꝑſtiniones vel ꝑi⸗

culum vite. vt tendere arcum ſuꝑ funem ⁊
lomõi.illicita eſt ars. ⁊eã opoꝛtet dimittere

Litulus

Et de tali intelligit de conſe. di. ij. . ꝓ dile,

cnone.et peccatũ eſt talia aſpicere et tanb⸗
pꝛo illo opere. aliquid dari. vt dicit Zugu.

De agricolis ſeu F.xiii.

latvꝛatoꝛibo terre. ars dem eſt ⁊ opus ne

ceſarium vite humane. Dñ etpꝛimo pa⸗
renti dictum fuit. In ſudoꝛe vultus nii ve⸗

ſcer? pane tuo Beñiij Et Noe vir agrico⸗
la plantauit vineã poſt diluuiũ. Beñax/Et

.*

cũ terras ꝓpꝛi
cõmittere non valent.niſi in vendendo fru
ctus ſuos.vel nimio pᷣcio. vel diminutmẽ
ſuris. vel viciatas ꝓ bonis/Sed tata eſt ho⸗
die aſtutia ⁊ ſubtilitas hominum. vt potius
ipſi decipiunt᷑ ab emptoꝛibꝰ in eo.ſ.ꝙ emũt
ab eis neceſſiate ductis frucius.⁊ quia an

ticipant tempus fructuum in ſoluendo pꝛo

minoꝛi precio emunt.qð ꝑtinet ad vſuraʒ

q́;tum ad ementẽ. De hoc tamen habes ple
nius in ſecũda ꝑte ti.i.c.de vſura/Si aũt la
wꝛant terras alioꝝ vel ad medietatẽ vład

affictum Pꝛimo mõ ſolent oflendere in nõ
reſpondendo patronis ſuis integre de mdie
tate. Secundo mõ pñt offendere nõ lhaben
do diligentiã circa poſſeſionẽ ipſaʒ ſed ma

gis ad vtilitatem ſuã in pᷣiudiciuʒ patroni.

GX& añt plus redderent fructuũ cultoꝛes pa
tronis. ratione mutui eis facti vſurã ſapet
quod eſſet viciuʒz patronoꝝ/
aĩialia ad ſo cidà põtihi eſſe
iniuſticie yᷣm variũ modũ dandi.de quo ſu⸗
pꝛa habes in ſecunda parte ti.i.c. de vſurs.
In ſocidis.Sed hoc viciũ ma gis accidit in
dantibus ad ſocidam q; in comitatiuis ac⸗
cipiẽtis
colunt terras. vel ſuas vel alioꝝ. aut etiam
patronoꝝ pꝛo quo dant certam quantita⸗
tem frumenti locantibo ipſos. ⁊ cum pacto
participandi lucrũ ⁊ damnũ.locatoꝛ et cõ⸗
ductoꝛ ꝓ medietate. de quo etiaʒ ibi babes
Inſupꝑ 2 cũ anialib offendunt qñ ex negli
gentia et multopeius cum ex certa ſcientia
vel malitia ꝑmiutunt ammalia ipia depaſce
re in agris ſeu bladis aliems vñ et ꝓnmos
damniſicant. i
nem/Et cum animalia ipſa viciata vendũt
ꝓ ſams non diminuendo de pꝛecio ſᷣm q̃n
titatem defectus. non ſunt imunes a pecca

to. et ſanſiacnone ꝑſone leſe.pᷣcipue cẽ no

tabile ſequit᷑ dãnuʒ emptoꝛi/Oſendit eniã
cum decimas non ſoluunt eccleſijs.ſaltem

Fm moꝛem patrie. totum vel prem in quo
tenent᷑ ad reſtitutionẽ eccleſis de ſubtractꝭ

Sed de materia decimaꝝ quõ lvmies iene⸗

as laboꝛ ant fraudes in ſuis

Seut tenent
ctm̃ vſure vel

tſimiliter & kbokus cum quibus

n quo tenent᷑ ad ſatiſacno⸗/

ant vel excuſentur habes diffuſe in ſecunda

Pte n. iii.c.de retennione decimari / Darͤ
tibus aũt eccleſijs quaꝝ ſunt parochiani de

bonis eccleſie ſeu ſacerdotis ipſius aliqñ ac

cipiunt et diſtrahunt et diſſipant in come/

dendo et bibendo. Cogunt eſiã ipſos ſacer
dotes ſuas ſeruare quaſdam abuſiões. vt
in diebus reſurrecnonis vel natalis vel al
terius feſtiuitatis. dent eis notabilẽ quãti
tatẽ panis ac etiaʒ vini ad bibendũ vſq; ad
ebꝛietatem/ In ecclel is ipſis aliquãdo ti
pudiant et cmꝛeas ducunt cum mulieribo.
uidã aũt illoꝝ vadũt ad piſcationẽ que

3

ars de ſe non eſtillicita offendunt tñ cum
loc faciũt diebus feſtis.i.ꝓpter cupiditatẽ

capientes piſces ⁊ vendentes eo ꝙ contra
illud pᷣceptum faciunt opus ſeruile nõ faci
etis. Ex. xx. c. Secus ſi cauſa recreauõis vł
vthabeant aliquos piſciculos ad comeden
dũ.ſi tamen ꝓpter ̊ non dimittũt auditio
nem miſſe ⁊c.qm̃ furant᷑ adinuicem piſces,
tenent᷑ ad reſutunonẽ deua
quando aggeres pᷣdioꝝ alioꝛũ et quando⸗
qʒ ipſa pꝛedia. vnde tenent ad damnuʒ. vt

habes ſupꝛa in.ij.parte.ti.ij.de reſtitutone

diebus feſtis parum vacant diuinis au
dinione miſſe integre.ſed ludis. vel in taler/

nis et contentiomibo añ eccleſias/ Anipſis

diebus ſeſtis deferunt in iumẽtis bſada. vi
na vel alia patronis ꝑ quod violant feſta.

niſi maxima neceſſitate ducant non valen
tes alter vinere

foꝛnicanonib ſodormijs non faciunt ſibi

.

conſciennam/plurimi eoꝛñ nõ cõfitenfan

nuatim. et mulropaucioꝛes cõmumcat fal

ſo eſtimantes ſe non debere cõmunicare ni

Fa ſeneſcunt. vel ad moꝛtem infirmant

amilias ſi s parum inſtruunt in moꝛib
ſidehium

Incantatiombud vtuntin ſe. etin iumen

tis ſuis M0ο ο vel ſua ſa ute nihil cogitãt

Et cum cõmuniter ſint ignoꝛãtes.et pain

curantes de anima ſua. et obſeruatiõe maf

datoꝛuʒ di que neſciunt hoe eſt ꝙ achuugt

eos duci ad pdirionẽp viam latã. vicioꝛi⸗
ignoꝛantia ⁊ incuria parochialium ſuoꝛuz

cuim conſcientia mala. qui non curantes de

coꝛl. non ( oꝛrigentes eos de vicis eoꝛu
pꝛopter quod conunsit ꝗ̈ beſnaluer vi⸗

nntl

ſiulu
flinet el
Cbnon
D

Ciden
s
W
ſten
r⸗

181
reoci

tem deuaſtant ai

acili blaſp'emat deum
et ſancos OJaſedicũt irati animalia ſua
endacijs et piurijs pleni ſunt/ de

m Henitennas ſibi imiunctas aco/
feſſoꝛibo. et vota facta frequenter dimittut

ouibus ſibi cõmiſſis. ſed de lana et lacte .nO
eos inſtruunt iupᷣdication bꝛ. conkfeſſioni⸗/
omdbus et pꝛiuatis moniii ibo ſed cũ cõier
roꝛe eoꝝ trãſeuntes. coꝛruptelas ſequunt

1 cea
UAsoſen

(o An

mn
ſute in
lontne
ſytorhi⸗
lſtasye
cabito
ſme
ccati.
lgolune
Coport
feihe
UMihnar⸗
Cpet
ſi
nunt
hnn
ocoꝛone
Puntnin
Nanjan
niacnene
itedean
R le⸗
Esfüntgenm
nt
ſteſttee
Mlepee
ſta⸗
eutnes
ſ 6 3
datppnn
innn

N
Mlaenna,
Aeſ

.

3

nonedanti
Sdunſne H
aeniigtinnn
urnndſinn
Laneſie
Re gaden
Rernonisin
nis denteisſattie
ez viniabinei
n tiit uſini
tuaſftal gnie
est NNtenn
teinonuſnt
Sernsfcanſunmi
Pospiſciculoant⸗
umbönondunt.
immiganm
ünme Tenie
Erzao; lai
WANEEeniN
2 nwend
nsdemmnnin
antettril
1a nentiagni

—

=
=

=S=
—

S

=

S

-=
=

=

Fanm n
nug enu
n enl

len e/
d aMi⸗
nin gult,
00

en grinin

eſt ãdam poreſtas dele

4

QLaapitulũ

nentes aliquando beſtialitermoꝛiantur.

Citulusanonus de ſtam iudicum ſecula/
rium et eccleſiaſticoꝛum. MJ
Quibus mochsperuertatiudiciũ et de mu
neribus ſermo.

Caplim pꝛimum .

Eati am cuſtodi

unt iudicium et faciunt iuſtici
am in omi tpe. Pſal. cv. Zlct?
iuchicij et auctoꝛitas iuchcandi
ata ſeu collata hbomi
nihus a deo ꝗ in loc tenent locum er vices
Fi Duce in iuchcãdo inq; tum ſoſſunt de⸗/
nt eum imitari.Dñ oicit᷑ Deutro.i. Qð
iuſtuʒ eſt iudicate.dei em̃ eſt indicii. Mam
⁊ de ſuis iudicijs ipſi iudici vo rõnem ſunt
reddituri.et ̃m qualitatem eoꝝ gloꝛiã vel
penã recepturi.ꝓpterea dici᷑ Sapᷣ.vi. Di
ſcite iudices finiuʒ terre pᷣlere aures. vos qͥ
continetis multitudines et placetis vobis

in turbis nationũ. qm̃ data eſt a dño pote⸗

teſtas vobis et virtus ab altiſſimo.q inter⸗
rogabit oꝑa vr̃a et cogitationes ſcrutabit᷑.
qm̃ cum eſſetis miniſtri regni eius nõ recte
iudicaſtis.neq; cuſtodiſtis legẽ iuſticie.nec

Fin voluntatẽ dei ambulaſtis. oe?rende 2 ci

to apparebit vobis. qm̃ iudiciuʒ durimimũ
het his qͥ pꝛeſunt.i.dãnatio ⁊ punitio gra⸗

iſſſima iudicibo male iudicantiũ et miuſte.

Et paulopoſt ſubdit᷑.qͥ cuſtodierint iuſticiã
iuſte iudicabunt᷑.i.ſᷣm opus bonum eoꝛum
remunerabunt᷑.Quia em̃ opus excellẽs et
laboꝛioſum valde bene pegerunt.magno pᷣ

mio coꝛonabunt. Dicit᷑ em̃ Oaathei xxv.

Abunt iuſti in vitaʒ eternã. Et hic in pſal.

Beati qͥ cuſtodiunt iuchciũ ⁊c.¶ Vbi etiaʒ

aniaduertendũ ꝙ q;uis apud vulgares iu
dices dicant᷑ wctoꝛes iuris tamẽ ꝓpꝛie lo/⸗
quẽdo debent dici tales iuriſperin.ſed iudi⸗
ces ſunt quicũq; habent in aliqua materia
iudicare ciuili vel criminali ſiue ſint oꝛdina
rij ſiue ſubdelegati ſiue arbitri.ſiue dicãtur
vni ſine poteſtates ⁊ capitanei ſiue pꝛioꝛes

ſiue ofhciales.ſiue coniules alicius arus.

iſte rectores vnmuerſitats et hmõi. Hnde
. Vldo. et

Judex dicitquia ius di
ctat populo.ſiue ꝙ iure oiſceptet. iure autẽ
diſceptare eſt iuſte iudicare.vt haabet᷑.xxiij.
ij.iuſtum. Onde ⁊ dñs Deutro xvi. di⸗
xiI. Yuclcesæt magiſtròs conitiues in oĩ/
bus poꝛ tis tiis.et iudicent populũ iuſto iu

—

Primum

tari cnius ſunt miniſtri De quo ait idẽ pᷣs.

vij. Deus iuſtꝰiudex foꝛtis et panens.nun

quid iraſcet᷑ ꝑ ſingulos dies. Niſi conuerſi
fueritis gladium ſuum vibꝛ abit.arcum te⸗/
tendit et parauit illuʒ. E&t parauit in eo va
ſa moꝛtis. Obi octo notant. Et pꝛimo deꝰ
iudex iuſtus omnẽ virtutẽ in ſe habendo et
meritis vmcuiq; tribuendo. DHeut xxxij.
Deus fidelis et abſq; vlla iniqͥ tate iuſtꝰ et

rectus: ppiid. Vuſtns es dñe et om̃ia in

dicia tua iuſta ſuñt.q;uis em̃ occulta ſit no
bis iuſticia dei in ſuis iudicijs.tamen vt di⸗
at Aug. Mos etſi ratione fact ꝓfunditatẽ
iudicij eius penetrare non poſumus. mamni
feſte tñ ſcimus ⁊ verũ eſſe quod di xit.et iu⸗
ſtũ eſſe quod fecit.xxiij.q.iiij. de tyrijs. Sit
ergo iuder iuſtus in ſe vt nulli ſubiaceat vi
cio graui. Juſticia em̃ ᷣm phᷣm in lib ethi.
eſt ommis virtus. Et vt dicit Aug'. Omis
virtus patit᷑ detrimẽtũ ab vno vicio. Hinc
Ambꝛo.ſait ſuꝑ. Beati immaculati. Judi

cet d alterius erroꝛe qᷓ non habet quod in

ſeipſo condẽnet. Judicet ille qͥ nõ agat ea/

dem. ꝗᷓ in altero putauerit punienda. ne cũ
alio iudicat in ſe ferat ſententiã. iij.q. vij

ciudicet. E&t Bꝛeg. in lib. moꝛa. tranctans
illud qoud ait chꝛiſtus œ adultera Bohã.
viij. Qui ſine peccato eſt veſtrum pꝛimus
in ilã lapidem mutat.dicit acalien pecca
ta punienda ibant.et ſua relinquebant.re⸗
uocent᷑ itaq; intus ad conſcientiã vt ꝓpꝛia
coꝛrxigant ⁊ tunc aliena repᷣhſendant.Et ſub
dit figuram de filijs iſrael bellanunbo contra
tribum. Beniamin in vltionẽ ſceleris. Ba
baonitaꝝ.quia pꝛiusipſi purgati perx ſpluri
mã ſtragem de ſuis.poſtea digne ilios ꝓſtra
uerum Toſue. vij. a.x.c. Mon m woteſt ſub
dirus iudici ſui ſuꝑioꝛis recuſare q;tũcun
q; ſit pꝛauus dum tolerai ab eccleſia. viij.
q.iiij. Nonne. DOt iuſtus aũt iudex reddat
vnicuiq; ius ſuũ ſicut deus facit dicẽs Hie

re. xvij. Ego dñs ſcrutans coꝛda et ꝓbãs re

nes. qui w vnicuiq; iuxta viam ſuã.et fm
fructũ adinuentionũ ſuaꝝ.¶ Secũdo deus
iudex eſt foꝛtis.i.potens et coònſtãs in exhi⸗
bendo quod debet. Hec enim munere cuiuſ
qᷓ; w pᷣeibo flectit᷑ vt a veritate deuiet qͥ nul
lius auxilio indiget Sap.vi. Non em̃ ſub
trahat ꝑpſonam euiuſq;; nec wrebit᷑ magni⸗
tudinẽ cuiuſq;. Heſter.ix. Non eſt qui reſi
ſtat maieſtani tue.ſ.dei. Ita ⁊ iudex debet eẽ
foꝛtis et conſtans ad faciencũ iuſticiã. nec
flecti timoꝛe vel amoꝛe cuiuſq;. DOnð dicit

1E1 . . „£ —„ .„2 . . 2
aen le , cio⸗Butiqimtus clit moꝛ abant᷑ in p· Ecci.vij. Moli velle fieri iuder ſi nõ vales
hn deA4.. Li8 um ad iudicandu.et ideo dict. in virtute.i.foꝛtitudine irrũpere iniq́ tates ma
agni . Pꝛtis IS. (Delent ergo udices deu imi l excuſ.
alugs dens ms. nt exgo iudices den im lozum. Hon em̃ excuſatur a peccato grauii
Xurmmn.6 ſ. S.a.s KPrrr en .— .. 8.— N. P* 7 — . ðð
„„ — r . I 7 7 7 d M 4 . de. „ e. 6G „ .
. £ G * 4 — 7 ke gA — ☚ / ð
„ ſ73.. A 4 õ
.
. ι

moꝛtis contra chꝛiſtũ. quem in iudicio no

ſufferendo.ſicut ⁊ deus iudex patiẽs eſt.nõ
em̃ ſubito punit ſed patienter expectat pec⸗
cantes vt aliqudo reſipiſcant et boni effici
ant. Et q;uis de loc ſcandaliʒant᷑ de tanta

enim ſemꝑ ad omnia ſibi nota crimĩa debet

nenter debet ferre. vt halet di. l. vt conſtitu⸗

to delet eſſe iudex tranquillus in diſcunen⸗

es. q.d. non. cũ tñ ꝑ

ſino iuder Pylatus, qui non voluntarius id quod dicit in alio pſal ſez pſal pi. Due

euuſi innitus dedit iniuſtam ſententiaz ne in furoꝛe tuo argugs me. ſiudicando.
ſe quan innim 6o no Pam ira dei non eſt concitati anmmi furoꝛ.
uerat innocẽtẽ. ex eo ꝙ timuit incurrere in
dignanonem ceſaris Yo. xir. quado ſiudei
direrunt Si hunc dimittis non es amicus uiticie quo mer
ceſaris.¶¶ Tercio iudex debet eſſe patiẽs in ſ̃m mãſuetudinẽ miſericoꝛdie ſue.ita ⁊ iu⸗
dex delxt ſibi omnino cauere ab ira. Mam
vt ait Aacob in canonica epla.i.ce. Vra vi⸗
ri iuſticiam dei non ↄparat᷑.que verba tra⸗/
ctans Beda ait.quia qui iratus in aliquaʒ

patientia dei et im maledicant vel blaſp- ſententiã ꝓfert eiſi ille qtum ad ſe iuſtam

ment bomines nõ ꝓpterea dimittit panien? repoꝛtet ſententiaʒ.iſte tamẽ qui nõ amoꝛe
tiam ſus. quia inde nouit ſequi multa bona iuſticie. ſed liuoꝛe odij ſententiã decht in eũ
iuſticiã dei in quã ꝑturbatio non cadit non
fert cito cõtra malos ſententia abſq; vllo imitaf. DHinc et Oꝛego. ait. xeſtringenda ẽ
timoꝛe filij lvim ppetrant mala. attamen er neé
ex eo ꝙ peccatoꝛ centies facit malum. a per concitata ad tranqllitatẽ mens redeat NHã

PVngde dicit᷑ Ecces.viij. Etem̃ quia nõ ꝓ⸗

patientiã ſuſtentat᷑ ſʒ a deo.ego cognoui
erit bonum timentibo deum. qꝛ ſeʒ viden/
tes dei patientiam et miſericoꝛdiã magnaʒ

quia boni interim exercent᷑ in gratia ꝑ ꝑſe/

uertanf aliquando ad deum. et multa bona
poſtea faciunt illis.ſi deus non patienter to
leraſſet Saulẽ pſequentẽ chꝛiſtũ.non ha⸗

buiſſet Paulũ pꝛedicantẽ eum.et plus omi eum ad carcerẽ. Dnde et mura ſtatuerũt iu⸗

dbus laboꝛ antẽ ꝙ fidelibꝰ/ Ata et delet iudex dicem in ꝓfere tentia debere ſeder
et patiens eſſe. NHluau. in regula de pꝛelato adiudicancũ menuis tranqllitatẽ. ¶ ο.in

qͥ iudex eſt ait. Patiens ſit ad omnes. non bet eße iuder rigidus i⸗
do. ſicut deus iudex minat᷑ peccatoꝛibo ꝑ ꝓ

punire. niſi manifeſta in iudicio. Nam vt

dicit di. xx Eeſt. Hamton cogni⸗
toꝛ et iudex eſt deus Que etiam nota ſunt
ſed puniri ſine magno ſcandalo nõ pñt. pa⸗

eret. in fine. Patienter ſinguloe cauſas au bit vos. Et Hierxe. xvid.
dire. ſi alquãdo inſurgũt homies ad mur uerſus gente 1 aduerſus regnu. vt euellaz
murandũu detrahbendum et vilipendendũ m deſtruã et oiſperdam ait dñs.ſ. comman do
dicem. quia poſiti ſunt vt ſignũ ad ſagittam et ſi penitennã egerit egens ills de peccato

cum nõ poſſint omnibo placere patienter de ſuo. agam ⁊ ego peniter niã de malo qð co⸗

xemplũ patet in Himui

bent ferre. Vnde poeta Ouidius de triſtib gitam facere uli re

Si quotiẽs peccant lvĩes ſua fulmina mit tis quibus dicũ fint x Jonam er parte der

tat.iupiter exiguo tpe ſolus erit. (¶ Quar/ Adhbuc q̃draginta dies 1 Hiniue ſubuerte

——

do et diiniendo cauſas.ſicut et deus ſine
ira iudicat.et cũ ſumma tranqͥllitate. DODnð

12

Dicit pſal.vij. Turra iraſcifñ ꝑ ſingulos di

pter qð dicit᷑ Sap xij.(. Cu aũt dñatoꝛ vir nationis eúa vtrunq

r 10 Rieir Duab .U vtraq; parte con
tutis cum tranqͥllitate iudicas et cum ma⸗

.— . ——— rp o * —BaGe 5 3 . 2
1 „ 4 * —– . „ 4 .Z — . — . . 4 . —— 4 .
. 8₰ 1 + 3 W P . Do ee 6G. V- Be O= — 5
14 4 14 3 2 ..9. 6. ae .
E. s
1 . .0°

–

Ma * A4 2
4

4

vt in lymimibus.ſed iuſta ſupplicij conſtitu
tio. Rogat eum ergo ꝓpixta. vt nõ iudicet
eũ ᷣm rigoꝛẽ iuſticie quo meret puniri.ſed

ſub ranone poteſtas.ne qd agendũ pꝛiuſq;

cõmononis tpe iuſtũ putat omne qð fece,/
aproſito x. Zlmbzo. etiã ſic ait.
Ira etiaʒ innocentes ad crimẽ adducit.qꝛ
confidũt de ſua miſericoꝛdia erga eos.etiaʒz ? dum plus iuſto iraſcimur. ⁊ volumus alie
na coercere peccata. grauioꝛa cõmittimus
cutiones maloꝝ. tum etiã qꝛ tales male cõ, q.e. Et loqiutfibi Ambꝛo. de patrono Jo⸗
ſeph q̃ cum ab v xoꝛe ſua falſo accuſatꝰ ſu/
iſet ꝙ voluiſſet eam cognoſcere nimis cre
dulus. et ex ſloc turbatus iniuſte iudicauit

dicem in ꝓferendo ſentenniã debere ſedere
to debet eſe iuder rigidus in mnas inferen

phetas ꝑ flagella. Onde dicit. ſi conuer
ſi ſuerinis ſq a vicijs ad deũ.gladiũ ſuum v.
bꝛabit ſue vltioms cõmin ando. AVſaie.i.c.
Sinolueritis audire ait wvominus adiracũ⸗
diam guocauerius. gladius meus deuozꝛ a
epẽteloquarad

tur Tone. in. c. Et quia ad vibzatiané bus uhc
ius gladij.i.cõm utationẽ huius punuõme⸗ nun,
cõuerſi ſunt.deus reuocauiſententis Sii. ſanmkaln
iudex cum iudicat in cinhibus inter p rtes
ngulos dies multi ꝓ⸗ vt cõuertat᷑ ad pacem debet vibꝛare glachuz W
uocent eum ad iram ꝓpter ſcelera ſua.pꝛo oſtendendo diſpencia litigio? picnlum er

Si in criminalib ubet vibꝛare glacium.i.
gna reuerentia diſponis nos. Docuiſti cõminationes facere. et reo ei actoꝛ et te /
aũt populum tuum ꝑ talia opa.quoniã iu/ ſtibus pꝛo veritate hbabenda. Sicut Salo/
ſtum opoꝛter eſſe bumanum. Mec eſt cõtrs mon cum fecit iudicum inter vuas mere⸗

elrent
nunt n
tiriniel
eutinenes
nttlench
oinranirei
ſorirteno h
nseſteigi⸗
eMofſeser
mmnelin
Nume r 4
ſetigeiutee
Dbunceten
1
gren
Nſocot
Mruarr
aElnaicte
Gtatiſitenna
elteeie
ſecrionfcun

ſteſcponitn
ſeudesckn
ilerdtaene
Uom nreen
Nerrpirl
ictartuer
menloutn⸗
Ktſecpruaen
liwerniſentendn

euuſtolthanne
lgedäpn,
Wiuchanocnli

fenoinomnin
tigetramited
heſtatgo diat
Glenino icer
Wredtar.
Krnciigelt def,

lenltkmcn
aetiiqnntien
lerppetmnnre ſ
vrnmni ivel
DMeniſbeen

gi hetſtltnecf⸗

flterfllt
ngeritiu

n e

usneſ
smeſede
unümme⸗
hichiäi
Peupttäſttee
eqnninn
nl eunteſurr
mmnolanan din
tungragin
n rn
ankumni
enlleimgeitfn
Biemnnie

ipinrtanaene

rt kingl
tn neiciü
iliarinenanten
Küpunatonnnt
ruinmur.1N0lnns
tiSrdro Xpann,
R
ſann ommir
NA WNSIutuN
Nenrii RA
ümutziiR
l Drrnin Hiſ
InNig ll
arin IIsH
ns dadlsnnin
erus ..

8
—
S
—
—
—
—
=
=
—
S=

—
= ,
— —
—

— —
2 —
—
—
—
— —
äl
= — 2 —
„
— —
— —
EE=
,
SX — —

=

S= =

= — „
= S.
— — — — .
— — —— —
—
=
—
—
=

=
— —
—
—
—
=+☛
— =☛—
=S =
= =
=

—
☚
. —
.32 —-—
=
=
=. —
—
— S=
m =—

Capitulũ

trices litigantes de filijs. vbi ad inuenien⸗/
dum veritatẽ dixit Afferte mihi gladium 1

diudat᷑ ⁊c iij. Regũ iij.c.Et vere et iuſte iu

chcauit inueniẽs riinte Delr quo q; iu⸗
dex adducere cõninationes ad graues pe⸗
nas in tranſgreſſoꝛes legũ. et ad terroꝛem
alioꝝ inferre. pcipue cũ multis craſſantib
opus eſt exẽplo.vt dicit lex. Et ſeruauit iu

dex oyſes ex dei mandato. ad moꝛtẽ cõ⸗

demnans ligna ſabbato colligentẽ vt patʒ
Nume. xv.(¶ Debet ſexto iudex eſſe equꝰ
in decernendo.i.ſeruare equitatẽ que eſt ſe
ueritas iuſticie miſericoꝛdie tꝑata.ad quaʒ
debet iuder ſemꝑ attendere quod chꝛiſtꝰ de⸗
us obſeruat. Aſa. xI. Judicabit in iuſticia
paupes et arguet in eqtate. He due res ait
Caſſiodo.ſupꝑ pſalteriũ.ſ.miſericoꝛdia ⁊ ve
ritas.ideſt iuſticia in omni iudicio dei con⸗
uicta ſunt.et in harũ cõuictione cõſiſtit eqͥ

tas. Et loceſt qð ait pſal.Arcum ſuũ tetẽ⸗

dit. areũñ ſcilicet iudicij. Sic autẽ tendit᷑ ar/
cus ſeu baliſta. Cũ eni in eo fit coꝛda mol⸗
lis que ſignificat miſericoꝛdiã.et lignuʒ du
rum et rigidum ſignans ſeueritateʒ iuſticie
intenſione coꝛda mollis flectit hnisnum du
rum aliquantulũ erga ſe. Sic in iudicio de⸗
betdulcedo mſericoꝛdie tẽperare rigoꝛẽ ſe

ueritatis. Abacuch.iij. Cum iratus fueris

iuſte ſeʒ puniẽdo.miſericoꝛdie mnemoꝛ exis
ſcʒ tu deus caſtigando citra condignũ. Ita
etiudex debet equitatẽ ſeruare miſcẽdo ole
um cum vino. in vulnerbus ſauciati. Að
wocet Bꝛego. in li.moꝛa. dicens. Omnis q̃
iuſte iudicat ſtateram in manu geſtat. et in
vtroq; penſo iuſticiã et miſericoꝛdiam poꝛ
tat. ſed per iuſticiam reddit peccatis ſenten/
tiã.per miſericoꝛdiã peccati temꝑat penam

vt iuſto libꝛ amine.quedã ꝑ equitatem coꝛ

rigat.quedã per miſerationẽ indulgeat.qui
cei iudiciũ oculis ſuis ſemper timens ⁊ txe
mens in omni negocio foꝛmidat.et ne de
iuſticie tramite deuians cadat.hec ille.ld
loc facit qð dicit᷑ di.xlv.diſciplina. Me⸗
ber ſeptimo iudex eſſe maturus in viſcutien
do. Onde dicit. Parauit illũ arcuʒ.ſ.ad ſa⸗

gittandũ id eſt oiffiniedũ. Et iſta pparatio
eſt diligẽs inueſtigatio.et obſeruatio eoꝛũ

que reqrunt ad iudicij rectitudinem. Dñs

iudex iuſtus.qmia ei omnia ſunt nota non
eget aliqua infoꝛmatione in ſins iudiceijs.

nec poteſt errare ſed iudiciũ hominuʒ. qꝛ ex
infoꝛmationibo alioꝝ ucedit.erꝛare poteſt
Vunde Tnte e ſen. ex. c. A nobis. ꝙ dei iudi
ciũ nec fallit nec fallit᷑.ſed iudiciũ eccleſie ⁊
fallit et falli. Cum tamen facit iudex dihgẽ

ter que debet ſubtiliter inquiredo ⁊ ſeruan⸗

Primum

do debitum oꝛdinem, etſi erret. excuſai/Et
ꝓpterea ne iudices ſint leues vel peipites
in iudicando.deus ipſe qͥ omnia nomt.no⸗
luit peſſima opa Sodomitaꝝ iudicãdo cõ⸗
dẽnare niſi pꝛius per angelos in foꝛma hu⸗
mana deſtinatos manifeſte depꝛetengeret
1. De

eoꝛum ſcelera. Geneſis xix et.i.q. i. De⸗
us omnipotes. Obi dicitur. OJala audita
nulſuʒ moueant.nec paſſim dicta abſq; cer

ta ꝓbatione credantf.Sed ipſe deus incar⸗

natus ſiter a ſcribis et phariſeis vt iudi⸗
caret ac

In ſoc nos typice inſtruit dominus vt cũ

quelibet ꝓximoꝝ errata conſpiciamus.non
lee antea repꝛeſendendo iudicemus. q;ᷓ ad
conſcientiã noſtrã reuerſi humiliter digito
diſcretionis ſolenmiter exculpemus. et d
in ea conditoꝛi placeat. quidue diſpliceat

examinatione dirimamus. Idem Bꝛe

—rES

go. xi. q.iij.ſic ait. Summoꝑe pꝛecauendũ

eſt vt rectoꝛes eccleſie et qui publica iudi⸗

cia exercent in dictandis ſentẽtijs.nulla le⸗

uitate vel furoꝛe ducti ſint pᷣcipites.ſed cau
ſis pꝛius diligeter ventilatꝭ.cum res qͥ igno
rabat᷑ pleniter ad noticiam peruenerit.tuc
diuina et humana lex reſoluat.et ᷣm ꝙ ibi
conſtitutũ eſt remota ꝑſonarũ acceptione

diffinitiua ꝓſeratſentetia. Hinc eſt ꝙmoy

ſes q̃relas populi ad dvominum ſempꝑ taber⸗
naculum ingreſſus referebat.et ꝙ dñs im/
pabat iudicia ꝓponebat.ſæc ibi.Et vt dicit
Aug:qea.q;uis vera ſint quedam. tamen
iudici non ſunt credenda.niſi certꝭ indicijs
emonſtrent᷑. ¶ Octauo ⁊ vltimo debet iu /
dexrferre ſentennã cõdemnatiõis q̊ ad eos
Et loc eſt qð dicit.in eo parauit vaſa moꝛ
tis.i.inſtrumẽta punitiõis. Sic deus iudex
in ſuo udicio peccatoꝛes condẽnat. Heut.
xxxij.c.ait.Si arripuerit iudiciũ manꝰ mea

reddam vltionẽ hoſtibo meis. Et qualeʒ ibi

eclarat. Ignis.ſ.afflictionis ſuccenſus eſt
in furoꝛe meo.⁊ ardebit vſq; ad inferm no
uiſſima.i.hic incipietet in inferno durabit.
ceuoꝛabitq; terram.i.reum peccatoꝛẽ terte
num cum germine ſuo.id eſt oꝑibus ſuis.
Sic iudex ſicut ſoluere debet innocentes ita
condemnare reos.nec mala dimttere imè⸗
punita. Dum enim vni parcit incigno. ait
Ambꝛo.ad ꝓlapſus contagiũ ꝓuocat vni
uerſos. Facihtas enim venie incennuum

ulterã.pꝛius inclinãs ſe digito ſcri
bebat in terra.et ſollicitatus ꝓ reſponſione
dixit.Qui ſine peccato eſt veſtrũ pꝛimus in
illam lapidẽ mittat.&t iterum ſe inclinans
ſcribebat in terra. Demũ ream abſoluit. qꝛ
non erantidonei accuſatoꝛes. AJo.viij.ha
bef. quod tractans Bꝛego.in lib.moꝛal.ait

Litulus

pꝛeſtat delinquendi xxiij.q.iiij.eſt iniuſta.
Pec penas debitas debet iudex relaxare. mi
nuere. mutare. vel aggrauare. niſi ex rõna/
bili cauſa. etſi habeat poteſtatem. Nam. vt
ait Ambꝛo. luß blal. eati immaculati. bo
nus index nibil er arbitrio ſuo facit. et ppo⸗
ſitio womeſtice voluntatis. ſed iuxta leges
et iura ꝓnunciat.ſtatutis iuris obtẽperat.
non indulget ꝓpꝛie volũtati nihil paratuʒ
xel mediatũ de mo ſua defert. ſed ſicut au⸗
dit ita iudicat.⁊ ſicut ſe habet natura decer
nit. obſequitur legibo nõ aduerſat. examiat
cauſe merita.non mutat Diſcite iudices ſe
culi quẽ in iudicãdo tenere debetis affectuʒ.
quã ſanctitatẽ.quã ſobꝛietatẽ.quã ſinceri⸗

tateʒ. lec ille iij. q. vij. Judicet/Refert Pe.

de palu. in. iiij.de quodam iudice pagano.q̃
fuerat iuſtiſſimus in iudicando.cauens ſibi
ab omni iniuſticia.qui q;uis moꝛtuus fue⸗
rit in infidelitate.tñ pꝛeſeruatus fuit ꝑ lon
giſſima tꝑa a condẽnatione infernali. De⸗
mum quodam fodiente in agro ſuo ad pu⸗
teum vel aliud faciendũ.audita eſt vo x.iĩe⸗
uiter ꝑcute ne me ledas.quo interrogante
quis eſſet.reſpondit ſe ſuiſſe gentilem ⁊ iu⸗
dicem et ꝓpter iuſticiã ſuã a deo pᷣſeruatuʒ
quouſq; baptiſmũ reciꝑet. rogans eum vt
ꝓ epiſcopo mitteret vel iret vt baptiſmũ ei
cõferret.Quo facto ſubito in cinerẽ diſſol⸗
uerer᷑.caluaria eius integra erãt. et lingua
in ea viuens et recens et loquens. Qumbo
omnib ꝑactis ⁊ coꝛã ipſo clero ⁊ populo ꝑ
ipm declaratis haptiſmo recepto in cinereʒ
reſolutus eſt. ad beatitud nẽ anima eꝰ nul⸗
li dubiũ tendente Beati ergo ù cuſtodiunt

iudiciuʒ ⁊c. In quibo verbis ps.ſ.Beati qͥ ꝗ

cuſtodiunt ⁊c.pñt tria notari circa iudices

ibi. Begti qui cuſtoduurnr..
Secundo eliminent᷑ iudicium coꝛrũpentia
ibi. et faciunt iuſticiaam.
KCercio continuent iudiciũ ſtabilientia ibi
in omni tꝑe. Et his habitis ſequit᷑ beatitu
do in lominibo in futuro. M

Quantum nad K.l.
pꝛimum ſᷣm Cho. ſcvᷣa ſcðe.q.lx.ar.i. ⁊.ij. ꝙ
iudicin impoꝛtat actũ iudicis in q;tum eſt iu
dex. iudex aũt dicit᷑ quaſi ius dicẽs.ius au
tem eſt obiectũ iuſticie. ⁊ ideo iudicium im
woꝛtat ᷣm pꝛimã nominis impoſitionẽ diffi

Pꝛimo obſeruent᷑ ad iudicium cõcurretia

nitionẽ ſeu determinationẽ quandaʒ iuris

ſeu iuſti. O autẽ aliqͥs bene diffiniat ſeu de
terxminet aliquid in virtuoſis operibus p/
pꝛie ꝓcedit ex habitu vireutroen. caſtus
recte determinat ea que ꝑtinent ad caſtita⸗

r Irr- ſe. S

1 r = Rerene f.. r ſ re l

ℳ

Nonus

tem. Cum ergo iudiciũ impetet quandam
rectam determinationẽ eius quod eſt iuſtũ
ideo ꝓpꝛie ꝑtinet ad iuſticiã. Er ppter hoc

„

dicit phus in. meellicox gvmines cõfu⸗/
m nc

giunt adiudicem ſicut ad quandã iuſticiaʒ
ammatã/

ampliatũ eſt. vt ſigniſicet non ſolũ rectam

determinationez eoꝛum que ſunt iuſta. ſed

etiã rectã determinatione in q buſcũq; rebo

ſiue pꝛacticis ſiue ſpeculatiuis.Sicut ſapip-

ens medicus dicit᷑ habere bonũ iudiciũ dein
firmitate ſcʒ ad cognoſcẽdũ cauſas ⁊ reme⸗/

dia eius.Et bonus arnfex bonũ iudicium de

oꝑibus ſue artis.et virtuoſus bene iudicat
de actibo virtutũ/Sicut aũt eſt duplex iuſti⸗
cia.vna que ẽ virtus generalis imwꝛtans
q̃ndam rectitudinem.et in ſe et quo adali⸗
os:Et alia q̃ eſt virtus ſpecialis que oꝛdiat
lvminèe ad alterum. Ita eſt duplex indiciuʒ
NDnuʒz qð eſt actus generalis ilnus iuſticie
videhicet habere bonã et rectã determinatio
nem de omnib aenbo virtutu vᷣm de etre⸗

ctam rationẽ. de quo aplus.i.Civx.ij. ait.
Spũ alis id eſt virtuoſus iudicat ommia.i.

recta veterminat de omnib ſpñalibo cõcer/

nentib ſalutẽ. Aliud iudicium eſt quidam

actus ſpecialis virtutis iuſticie. que eſt ad
alterum. Et ad iſtud erxequendũ reqrit ali
qua ſupioꝛitatis auctoꝛitas erga illos veqᷣ
bus habet iudicare. De quo dicit᷑ Sapᷣi.
Diligite iuſticiã qͥ iudicatis terram.i.ſpies
Et q;uis verbũ ps. Beatiqͥ cuſtodiunt iu⸗

ſticiam ⁊c.poſſit intelligi de vtroq; iudicio

et iuſticia tamen ad pᷣſens ſumimus ꝓ iudi
cio foꝛi contentioſi/Et iſtud etiã iudiciũ als
uando dr ipſa diſcumio ⁊ examingtio cau
ſe. ᷣm illud.i. Chi.v.c. Mihil ſine pᷣiudicio
facies.i.ſine pᷣcedenti iudicio.ſ.examinati⸗

one/Aſiquando dicit᷑ determinatio ꝑ ſenꝰ
tentiã OJath. v. ui occiderit reus erit iu

dicio.id eſt dignus ſentẽtia cõdemnatiõis.
Sed hic vtrũq; compᷣlendat. Beati ergo qͥ
cuſtodiunt.i.obſeruant ea qᷓ ꝑtment ad re

ctum iudiciũ in examinãdo ei determinan/
do. Et vt dicit b. Cho. ſcoa ſcõe. q.lx. ar. j.
ad lvc vt iudicium ſit rectum ⁊ iuſtum tria

requirunt.

Pꝛimo vt ꝓcedat ex iuſticie inclinatione. .
Secundo vt pꝛocedat ex pꝛeſidentis iuriſ⸗

Cercio vt exeat ex pꝛudentie recta rõne.

ui ſit rectum opoꝛtet ꝙ ꝓcedat e
tia. Yudicare em eſt actus rationis qui ha

bet viſcutere et examinare. et determinare
quid ſit aggendum m rectitudinem. Pe'u:

ððẽ
. Eſ L n .
4 4 24 *

„ . — Mr. - Lo l. . . .
. efrenae * .
„.

exum nomẽ iſtud iudicij poſtea

Incipiendo abylimo a te ucici

rioppſtukuin
füinicmu⸗
lunninn
eipcoſeqnens
Sue er in
usveldubi⸗
Leunmmdlen
Penernguint
Dchmiansen
ſotüincicun
ghimoſespe
ui peneln
Eunnen
guunulni

(iAidder

Degnehran
nenncoensrt
ntenn Aruden⸗
lhrlimenmn
Cipueniat entae

octiudtico

1Slſannicar
eruncica⸗
ualiocenciio⸗
iſtenuna
Wnddifnd
Canftürnin
näcifenſgr
mennigne
Porniulmrnagn
torjtatslenne
ſunrrlercöcine
leceſeenii⸗
cunt, Giaren
cletyangile
ſoneſtſanata.
lum oncere,
Aliliriſubin
lultnlenoferf /
ͤrſſigti c

Alendiqtapi

tqnöpe
mnilenic

Cflnlin

leiiie „ „1. .— „⸗ .
— gentia autẽ eſt recra ratſo agwili. fin phi ſiudicium. Onde dicitxi. q.i. Clericñ. nul⸗
Nriit n loſophũ.et h virtutẽ ſineſim facit recte iuj lus pᷣſumat apud ſecularẽ iudicẽ non ꝑmit
Nn dicare. Oñ ſ⸗ iero.ſuꝑ Aſa.ait.qũ ait dñs tente epiſcopo ꝓpulſare. Si ꝓpulſatus ſue
nidi querite iudiciuʒ Iſa. ſcʒ pꝛimo.nõ eſſe oim rit nõ reſpondeat nec ꝓponaret ꝑ totam il
ice aue recte iudicare ſed eoꝛũqͥ ſunt pꝛudentes. lam. q.in multis.c.tc dicit᷑. Cerciuʒ 45
ratnuntind Deniq; Salomõ in viſione ꝑ ſomniũ.hoc eſt ſeruandũ ſiue cuſtodiẽdũ in iudicio ẽ ꝙ
nn nin a dño poſtulauit vt accepta ſapia iuſte po/ ꝓcedatr cum iuſticia. I. euit. xix. Auſte iudi
— pulũ iudicaret.c ille. Sapientiã hic ap/ ca ꝓximo tuo Et niſi ſufficienter Pbatum 1 Ae ⸗, 2,
ſmam ein pellat pꝛudentiã Eſt aũt cõtra pꝛudentiaʒ fuerit nullus debet condẽenari niſi confeſſus
r et ꝑ cõſequnens iudiciũ illicim ⁊ temerari’. vel conuictus. Onde Aug.tractansillud.
4. dii qñ iudex ex ſuſpinõibo vellet iudicare leunu Nnus ex vobis me traditurus eſt Oath.
— bus vel dubijs. Et de his loquit Oelchia / Nxvi. OJar. xiiij. Luce. xxij. c. ait. Bene dirit
rnitin des papa dicens.ij.q.i.c.i. Semꝑ oĩa dili ex vobis.non ex nobis.Ex vobis em̃ eſt a
nd genter inquirite. et cum iuſticia et claritate quibus per iudiciariam poteſtatem ↄuictus
Simtäücheng diffiniatis.neminẽ condẽnetis ante vex ⁊ vel confeſſus excluſus non eſt.a me vo eſt
unmsgenerdn iuſtũ iudiciũ.nullum iudicetis ſuſpitionis qui nullis indigeo argumẽtis.⁊ oĩa certiſſi
men etiniena, arbitrio ſed pꝛimũ ꝓbare et poſtea charita⸗ me noui ſeꝑatus eſt ⁊ diuiſus eſt. Cale ẽ ac
nrmsſorni tiuã ꝓferte ſententiã. Et ſᷣm glo.intelligit᷑ ſi diceret. Etſi ego ꝑ occultij iudicij ſentẽtiã
m Jueſtnen e ſuſpitione temeraria.vel eniam ꝓbabili. eum damnatum halvo. vos tamen illũ ad⸗
senenalisliet Secus d violenta que inducit condemna hyuc per tolerantiam ſuſtinete. æc ille.ij. q.i.
wünteinet tionẽ ⁊ cõuictionẽ.xxxij.q.i. Dixit dñs.Et Nnus.et Inno.ait. Gꝛaue nõ opoꝛtuit vi/
nmüftie Bꝛeg. in. c. Braue. dicit.xi.q.iij. Bꝛaue ẽ deri pijſſimis mentib veſtris cuiuſcunq; res
degweplsiini et ſansindecens vt in re dubia certa detur tractare iudicium. quia veritas ſepe exagita
ruisikcine ſentẽtia. Ad pꝛudentiã ꝑnnet iudicis bene ta magis ſplendeſcit in lucem.et pnicies re
mmmhſii et ſubtiliter examinare actoꝛẽ. reũ et teſtes uocata in iudiciñ grauius.etiã ſine peniten
mdmaamns vt inueniat᷑ veritas.Sic Daniel in eramiꝭ tia condẽnatur. Mã fructus diuinus eſt iu⸗
inslceg nando et iudicãdo accuſatoꝛes et teſtes cõ ſtigam ſepius recenſeri xxxv. qix. Gꝛaue. 2
Sntunsd n tra Suſannã cõuici alſitate Hañ. ¶ Poteſt autẽ ſentẽtia eſſe iniuſta triplici =è?
dit euit e er NeE e - Benreeenee eeen S c er
— xiij/Secundũ qõ ad dandũ rectũ iudicium ter vt ponit Gꝛatianus.xi.q.iij.eps.S.ſi ex⸗

7
„

1 * 2 4
Awis

Capitulũ

et cuſtodiendũ.i.obſeruandũ eſt iuriſditio
ſeu pſidentia iudicantis erga iudicandum.

Srimum

go iniuſte/videlicet er animo.ex cauſa.⁊ ex

— ſiden oꝛdine.et ibi ſemper percatum eſt in iudice
hris u Puius rõ eſt m Tho. ſcð et in iuſticia/Et ex animo qͥ dem.cñ videlicʒ
tiaium qꝛ cum iudiciũ ſit ferendũ ̃m leges ille qui iudex non ex ʒdo iuſticie dat ſententiã. ſed
Mrmm hg dſigt iudiciũ fert ſeʒ dando ſententiã dictũ legis ex odio vindicta liuoꝛe. vel vt laudetur
fn inn interpᷣtaf᷑ quodãmodo applicando ipᷣm ad abbominibus.nihilominus ſententia tenet
mifiſhueliſt particulare negociũ.Cum aũt ſit eiuſdẽ au ſi als iuſta eſt licʒ peccetcum aũt eſt iniuſta
nüntotcranm toꝛitatis legem interpptari.et legẽ condere. ex oꝛdine.quia ſcilicet non ſeruat᷑ oꝛdo iu⸗

ſicut lex cõdi non põt niſi publica autoꝛita
e que ſe extẽdit ad eos qſe ↄmunitati ſub

diciarius.peccat etiam et tenet ſententia.ſi

tamen ſunt ſeruata ea que ſunt de ſubſtanꝰ

odeidnmm dunt᷑. Sicut em̃ eſſet iniuſtũ cogere aliqu? tia oꝛdinis iudiciarij.als non teneret/Et
Quanna ad ſeruandũ legem.que publica autoꝛitate cauſa eſt iniuſta quando quis condemnat᷑
gusſninin non eſt ſancit a. ſeu ab eo qͥ nõ poteſt legez ꝓ cauſa que nõ eſt vera.puta ꝓ furto quod
gernnulki illam condere. Ita iniuſtuʒ eſt ꝙ aliqs co tamẽ non cõmiſit. we lin ciuili cauſa ad ſol⸗/
— gat aliquẽ ſubire bñfieũñ. quod publica au uendum qð ſoluere non tenet᷑.et etiã talis
ami toꝛitate nõ fert et dicifiudiciñ vſurpatuz. ſententia tenet licet peccet tinder Poteſtii.
EVvndẽꝛ illiciti. cõtra quẽ vſurpantẽ ſibi tag releuari p appellationẽ et ſoc ſcilicet te/ — 3. „
unetd le iuditciũ dicit aplus ad Do.riiij.c. Jaco neat talis ſententia verũ eſt. mſi contineat . e g
bi.iiijc. Cu aũt quis es.qͥ indicas alienum

,iigen geſtanz 1 intolerabilẽ exroꝛem.vel niſi ſit lata poſt le
amtitti . ſeruũ. ideſt quõ pꝛeſumis vſurpare iudici gitimam appellationez. De his tamen ple
atumtun um alterius. DHoc eſt mittere falcẽ in ſagit⸗ ninus dicef infra.

tam alienã.qð ominus ꝓhibuit Deu xxij M S
nni c. Galcem.ſiludicij nõ ſubditos ſibi. vt. vi. Quantum ad F.li.
nann Apen q. iij. Scripum eſt. &πia clerici nõ ſunt/ ſecundum in iudicio debent remoueri indi⸗/
v 7 e ſuhditi laicis. ideo nec in ciuilib nec in qᷓn/cium coꝛrumpentia.per que fit contra iuſti
annte⸗ luiicunq; criminalib poſſint iudicari abeis ciam. Dnde dicit᷑.qui cuſtodiunt iudiciuʒ
Mitl an, ſed moꝛtaliter peccarent vſurpã do ſibi hoc et faeiunt iuſticiam id eſt ita ſe halent in ui⸗
n , „— nij
ninen (— 7. * 5l. dr- E .. ℳ 11 ⸗
„ Er „ —rrn, 0 c fn —— .
4 4 1RI
9*7 . . 0
2 1 ι .„

dicio vt inde faciant vnicuiq iuſticiã. van
do vnicuiq; ſuum ius. Dicit em Bꝛes. ſum
mü bonum in rebus humanis eſt iuſticiam
colere. et ſua vnicuiq; iura ſeruare. rij. d. ij.
Cum deuotiſſimã. Et dicit idem Bꝛego. in
c. QAuatuoꝛ modis.xi.q.iij.quatuoꝛ modis
houmanũ iudiciuʒ ꝑuertitur. Cimoꝛe. dum
metu poteſtatis alicuius veritatem loqui ꝑ
timeſcimus. Cupiditate. dum pꝛemio ani/
mum alicuius coꝛrumpimus. Odio.dum

cõtra quẽlibet aduerſariũ molimur. Amo⸗/

re. dum amico vel ꝓpinquo aliquid pꝛeſta
re rendinue A ietloi alios quatu
oꝛ modosꝑuertendi ſeu coꝛrumpendi iudi
ciũ vt non fiat iuſticia a iudice videlicet ni.
mis compaſſio ad pauperem. Onde 2lmb.
in li.de offi.eſt iniuſta miſericoꝛdis. deniq;
in lege ſcriptunt᷑ eſt Exo. xxiij.c. de quodam
Hon miſereberis illius. ⁊ in li. regnoꝝ legi
tur. i. Begu. xv. c. ꝙ Saul cõtraxit offenſam
quia miſertus eſt Agag loſtiũ regẽ quem
ꝓhibuerat diuina ſentẽtia ſeruari.xiliij. d.
iiij. iniuſta/ Ouo alij modi ſunt mmia re⸗
miſſio vel nimia ſeueritas in iudicando. et
de his habes diffuſe diſtin.xlv. Diſcipling.
Quartus modus quo puertit᷑ iudiciuʒ eſt
impꝛudentia ſeu ignoꝛantia iudicis inſti.
de obli. 5. que ex delictis Qñ aut iudex tene
atur ad reſtitutionẽ de damnis latis ꝓpter
iniuſticiã ſuam. habes in ſequenti.c. S. i/ Et
quia ꝑ munera frequenter iudicia coꝛrum
punt et fiunt magne iniuſticie. Ideo notã
dum ꝙ munera etiã excecant ſapiẽétes. ⁊ fa
ciunt ſvies mutos ad dicendum veritatẽ et
coꝛrigendũ. Dnde dicit᷑ Exo.xxiij.c.de iu⸗
dice. NHon accipiet munera quia excecant
oculos ſapientũ et peruertunt verba iuſto⸗
rum. Et Ecci.xx. xenia et vona excecãt ocu
los iuſtoꝝ.⁊ quaſi mutus in oꝛe auertit coꝛ
rectionẽ eoꝛum.lpoſtolus Paulus noluit
acciꝑpe ſumptus ſeu elemoſynas ex quibus
ſuſtentaref cum ſocijs a Clvꝛinthijs quib-
pdicabat. quod tamẽè licite potuiſet. cum et
chꝛiſtus dixiſſet apoſtoł vt eun tesad pᷣdicã
dũ comederẽt que darent᷑ eis.quia dignus
eſt operarius mercede ſua Tuc.x.c.ſed ſibi
pꝓcurabat manibus laboꝛãdo. i. ad Coꝛin.
iij.c. Et hoc ꝓpterea vt liberius poſſet coꝛ⸗/

rigere vicia auditoꝝ. ne ex beniuolentia 6

cepta ꝓpter oblationem et receptionẽ mu

nerüũ remiſſius repᷣhenderet vicia eoꝝ. ODñ

dicebat.i.ad Coꝛinth.vi.c.Omnia mihi li
cent ſed ego ſub nullius redigar poteſtate.

recipere enim munus quodãmodo eſt ven⸗

dere vel ſubijcere ſe voluntati eius qui de⸗

r Wr. r e.

8 4 2.. P. Rrrr 2, j . / .: „₰
. AM H
— = I-
g 14

NNA

Prlrn r Pene. l

Heonus

munera dimittunt dare iuſtas ſenteias vei
coꝛrigere vicia dici᷑ Aſa.lvi.Canes muni
non valentes latrare. Interdui pꝛelatus
in viſitando vel als examinando.et inqͥren
do aliquẽ ſacerdotẽ parochialem ita latrat
contra eum ꝓpter ſuos exceſſus ꝙ videtur
ꝙ velit eum dveuoꝛare. Sed ſi ſacerdos pij⸗
cit in oꝛe eius aliquod munus.deficit latra
tus eius ⁊ effici᷑mutus ad coꝛrigendum ⁊
puniendũ eum. Dnde ⁊ Ouidius weta in
ibꝛo de arte amandi. SJunera crede mihi
placant homineſq; deoſq;. Qð cognoſcens
Yacob miſit munera ad Eſau fratre ſuum.
qui fuerat iratus maxime conira eñ dicẽs.
Placabo eum muneribo. vt patet Bene.
ic. ſhi acceptatoꝛes munerum inferũt
multa ⁊ grauis damna ꝑnbus in cauſis cõ
tra in fideliter et iniuſte indicantes ꝓpter
quod vt fures tenent᷑ ad ſatiſfactioneʒ oĩs
damni. Vnde dicitur Aſaie.i.c. Pꝛincipes
tui infideles.ſocij ſurum. om̃es diligũt mu
nera.ſequunt᷑ retributionẽ.pupillo noniu
dicant. cauſa vidue nõ ingredit᷑ adeos.qꝛ
ſcʒ non habent ad danduʒ eis munera. Dñ
Vſidoꝛus in libꝛo ve ſummo bono. pauꝑ dũ
non habet quod offerat. non ſolum audiri
contemnit᷑.ſed etiam contra iuſticiam op⸗/
pꝛimit᷑. Cito violat auro iuſticia. xi.q.iij.
Pauper Ei q;uis iudex ſit itacontans.
us non ꝑmittat ſe coꝛtũpi.tamen

munen
eſt pꝛeſumptio contra eum de coꝛruptione
quia ſᷣm Criſo. Sicut matrona non eſt ca⸗
ſta que cum ro gatur mũera accipit.ita nec
iudex munera accipiẽs unmunis coꝛrupti⸗
one iudicatur.pꝛopter quod quidaʒ iuder
cum in iudicando muneribus duceret.du⸗
obus habentibo cauſaʒ coꝛam eo. vnusob/
tulit ei vnum vitulum vt daret ſententiaʒ
pꝛo eo. alius vxoꝛi ꝓ munere vnã vaccaʒ
Ita tamen vt cõmendaret cauſam ſuã mari
to iuchci. Diſceptantibus ergo partiby co⸗
ram eo dixit pꝛimus. loquatur vitulus
me. quia iuſticiam habeo. Reſpondit iudex
Hon poreſt loqui.quia vacca eumnõ ſinit
quia ſcʒ maioꝛis valoꝛis erat munus datu
ab altero.ſ.vacca.et ideo pꝛo eo ddit ſenꝭ
tentiam. Sed vt dicit Yſa. v. . De quiiu
ſtificatis impium pꝛo muneribus et iuſtici ·
iuſti aufertis ab eo. Oe impoꝛtat ᷣm PHie⸗
ronymũ damnanonẽ eternam quod dñs
oſtendit dicens NReutro. xxyij. O aledict
ſcilicet a deo erit qm acepu funers. vt ber
cutiat animam innocentis Et qgms dicat
Bꝛegoꝛius. i, qheij. Sicut. ger oblanio nul

Aapedd. Kr = —

„ n— Q — fu 4 XENN 6
r oreer e.

He his iudicibo vel pꝛelatis qui ppte

utumi.
tliinine
menutſi

ſonnoli.

Codn

äcnyrkce
Grice
cieneire⸗
ſaninfmord
ſeepptenun

Noi
ſanne
ſonar end
lepniopfouurt
esquinnuis
Clitetſeuerge
pusſve nunen
hnaniſenen
Gmnulainula
Gcnnbcinon
Wonmndinlei
iſtchzenn
ſconei pknn
u Merhu
Munmnemg,
Elytinaniars
Gedingeisn

eogterminanlen
lerns eoumn erſ

bnwzeintenpn

i thi r⸗

Enirigenusine
ſsſontair

olceſt ri

ſcuro ngen
uDmnae
„Anſenngnege
W
W

4

Ahnemmin

elaggenn

nde

nnetpn

A

V
A 4

8

ſe
rmam
ne, —
Sehnmithiden

4 undiinii,
nnoseneſedn
En Sklſichigg
odnndte
Meeig

nnſs int
mentlii
NüretNi
mend pn he
Nttores mnandi,
damna pnbusna
timute nciam
ment ſanſtan
damn ſieit
inofenn-
frrdnone
martöingeln
AKdes
atn. i
tean un
wNitni
Ssrii
VoN i Ml
. Sictnmnu
oGtur ieii
1acupies nme
propter cgugt,
mdofnunenke.
canſa i⸗
nnluntINI.

Egyæ ptij conſiſi ſunt in ęthiopibus
pes quoq; vmcantur adᷣ anvyrijs
perbierunt.non dei ſed ſuarum virium arbi
trantes eſle victoꝛiam quam.ſ.habuerunt

Capitulũ Secundum

li maculam ingerit.que nõ ex ambientis pe
titione pꝛocenerit.Et lex dicat.ꝙ munera
nullum accipere inbumanũ. aliquando di/
ſcretum panim.et ab ommib auariſſimum.
tutius tamẽ et magis edificatoꝛiũ illud ob⸗
ſeruare quod dicit᷑ Aſaie.xxxiij. Qui excu⸗
tit manus ſuas ab omni munere.hic in ex⸗
celſis habitabit. Et dicit ab omni munere.
quia eſt munꝰa manu ſcilicet pecunie.Ou
nus a lingua ſcilicet laude vel pꝛece. Ou⸗
nus ab obſequio.de quibꝰ Gꝛegi.qi. Sũt

Quantum ad .ili.

tercium pꝛincipale de ſtabilitate iudicij. In
omni tꝑe. Nota ꝙ vebet index ſemper recte
iudicare ſiue eo tꝑe et caſu quo iudicat cau
ſam infimoꝛũ.ſiue eo tꝑe quo iudicat cau⸗
ſas potentum.vt nunq; deuiet a iuſticia.qꝛ
74— veri, regula iurꝭ extra de indicis.c.noint
Eleſencrce non eſt habenda acceptio
perſonap. Sicut de deo dicit apls. Hõ eſt ac
ceptio ꝑſonarum apud dvñ.Sunt quidã iu
dices qui in pꝛincipio officij recte ⁊ iuſte iu
clicãt.et ſeuere puniunt.poſtea in ꝓceſſu tẽ
poꝛis ſiue muneribus allecti.ſiue pꝛecibus
inclinati.ſeu amicitüs victi.vt eas nõ amit

tant multa iniuſta cõmittunt. et hi non fa⸗
ciunt iuſticiã in omni tꝑe /ſſed eus omni tẽ

poꝛe mundi iuſte iudicauit oꝛbem terraruʒ.
in iuſticia. ps. xcvij.expectauit ſiq̃deʒ tẽpus
idoneũ.poſt indicauit ſeuere puniẽdo ma/⸗/
los. Onde Abꝛaſe dixit de his idolatris.q̊
habitant in terra ꝓmiſſionis.non dũ cõple
te ſunt iniquitates amoꝛreoꝝ ⁊c Heneſis
xv. Sedimpletis. tunc deus diſperſit eos.
et exterminauit eos ꝑ iſralelitas dãdo eis
terras eoꝛum. cet ſic de aljs natiombus.de

tempoꝛe in tempus. Iteʒ vt ait Hiero.ſuꝑ

Iſaiã. Eſt hic oꝛdo pꝛouidennie dei.⁊ om̃e

lominũ genus ineffabili iudicio diſpenſan⸗

tis. Contra dei iram et iſrael ſperauit in da
maſcouid eſt.x.tribus iſrael fuit ſperans in
adiutoꝛio ſurgentis regis Syrie. cmus ca
put erat DHamaſcus. Diruatur ciuitas. ſ.

.dDamaſcena. que aduerſus dei voluntatem

impijs.ſ.iſrahelitis pꝛeſtabat auxiliuʒ. Ju⸗

das id eſt tribus Auda. cum rege ſuo ſpera

uit in Sgopeie vr eg pius deſtrueretur.ſ.
ipſa tribus Juda per Nabuchodonoſoꝛ
tloio
lv rij ſu

— **

— ◻ =

1

contra decem tribus iſrael quas durerune
in Miniuen et contra Hamaſcum. Etipſi

ſcilicet aſſyri vincantura B abyl on js Ba

bylon leuauit contra wdominum caput.et ip
ſa ſcilicet Babylon a &edis et PBerſis ſu⸗
peretur. quando ſcilicet Balthaſar filius
vel nepos NHabuchodonoſoꝛ occiſus eſt a
yro rege Perſarum et &edoꝛuʒ. Capta
bnpr lonie erſi. et Oedi ex parte perſecu

ti ſunt populum dei. et aries ſeniſſimus ad
oꝛientem et occidentẽ omnes populos vẽ⸗

tilabgt. ſ. rex Perſarum et medoꝛum/ DHe⸗/

niat Nyrcus Alerander.et conterat eum
pedibus/et iſte ſcilicet Alexander rex Gꝛe⸗
coꝛum vltra modum erectus.veneno pe⸗
reat.regnumq; eius diuidatur per partes.
Et cum multo tempoꝛe inter ſe colliſum fu
erit.romano vincente popyletur ſcilicet ꝑ
Octauianum imperatoꝛem.quia deuicit
Anthonium et Cleopatram.capta alexan
arig Komanus ipſe.ſcilicet imperatoꝛ fer⸗
ratis dentibus.vnginbuſq; ſanctoꝛum cru
ento oꝛe lacerabat.Excidatur lapis de mõ
te ſine manibus.et potentiſſimum pꝛimum

at fragile et infirmum.in teſtarum modum
id eſt fides chꝛiſti ſubijciat ſibi imperium ro
manum.quod et demum romanum impen
um. et lapis.ſ.chꝛiſtus.erit in montem maæa

aKaee⸗ eſt pꝛincipale ac ferreum deijci

gnum.quod declarabit᷑ infra.

De pluribus que pertinent ad iudicium
et ſalarijs iudicum. et aſſeſoꝛum.
LCapitulum ſecundum.

Do itellectu ſequẽ

tium. Mota ꝙ vt dicitur. ij. q.

i in gloſa. ſummaria pꝛima. Cau
ſarum duplex eſt genus ſcilicʒ eccleſiaſti ca⸗
rum et ſecularium. Eccleſiaſticarum vero

alia ſpiritualis.alia criminalis.alia ciuilis

dicitur. Spiritualis dicitur vbi agitur de de

cimis et matrimonijs.et huiuſmodi. Cri⸗
minalis vbi agitur de crimine eccleſiaſti/
co. ſcilicet vſura. ſy monia.⁊ huiuſmodi.vł
in futurum cuius examinatio ſpectat ad iu

dicem eccleſiaſticum. vi.q.ij.ca.i. Ciuilis
ſiue pecuniaria vbi agitur de rebus tempo/
ralibus.ar.ad lyanc.di.xvi.q.i.rater. Se⸗
culariũ aũt cãꝝ alia ciuilis.alia criminalis
Itẽ nota ſᷣm Iſið.de vᷣw.ſig. c. Foꝛus.q;
foꝛus eſt locus exercendaꝝ litiũ a fando di

ctus.vel Foꝛoneo rege. Conſtat aũt foꝛus
cauſa.lege, et iuchcio. Eauſa ant dicita ca⸗

74 — a .⸗

7 ae
—S

Ʒ”MVMW HH S 77
sä

’j’j
l
.—ð
,;ʒõ

S . *
õ

4 * 62 7. Y . n ſr- .9 „α.
.; . —

6

Titulus

ſu qno venit. Eſt materia et oꝛigo negocij.

ecati excunſioms examine patefacta. Que

₰

dum ꝓponit cauſa eſt. dñ diſcutit. iuchciuz.

dum finit.iuſticia.et vocabit᷑ iudiciũ quaſi

.

iuriſditio. Et iuſticia quaſi nus ſatns

nota m glo.ꝙ Aſido.appellat hic iuſticiã
qð pꝛius dixerat legẽ.lppellat aũt legẽ ſen
tentiã. Lex aũt dicitiuris ſtatus.qꝛ ꝑ ſentẽ
tiam ius nõ cõſtituit᷑.ſed ſtatus iuris decla
rat᷑.ff. ſi ſeruitus ven. Sequit᷑ dictũ IFſido.
in omni negocio.ſ.nõ notoꝛio.Oicit glo.
He ꝑſone querunf. Judex.reus. actoꝛ. et
tres teſtes. Yudex dicit᷑ quaſi ius dicẽs po/
pulo.vel qꝛ iure diſceptet. Aetoꝛ quaſi ac⸗
cuſatoꝛ. qꝛ ad cauſaʒ vocat. Reus a re q̃ pe
tit᷑.nuncupatr.etiã ſi nõ ſit cõſcius ſceleris.
Ceſtes ſuperſtites antiquitus dicebant᷑.eo
ꝙ ſuꝑ ſtatu cauſe ꝓferebant᷑.Et dicit glo.
; tres teſtes. dicit triplicẽ moduʒ ꝓbandi.
de quo pᷣdixerat ſcʒ ꝑ teſtes.ꝑ inſtrumenta
et ꝑ argumenta.i.ꝑ naturales ꝓbationes.
vel tercius modus ꝓbandi eſt ꝓpꝛia cõfeſ⸗
ſio. hec ibi. De peccatis q̃ ꝑpetrant᷑ a iudi
ce vel aduocato.vel ꝓcuratoꝛe vel accuſa⸗
toꝛe vel reo vel teſte habes infra eo.ti,de ad
uo. Et ſupꝛa ſeva pꝑte ti.i.c. De iniuſticia.
Lota pꝛimo ſᷣm R ay. in ſumma. ꝙ cũ
iudex fert iniuſtã ſententiã wloſe ſeu ſcien
ter. tenet leſo pᷣciſe ad omne intereſſe. niſi
poſſet inducere illũ ꝓ quo tulit ſententiam
ad plenariã reſtitutionẽ. C. de ꝑ.iu.qͥ ma.
l. fi.xi.q:iij.c.quatuoꝛ.Et ᷣm leges multas
alias penas debet ſuſtinere etiã pꝛeter reſti⸗
tutionem delet ei imponi penitẽtia tanq; ꝓ
grauiſſimo crimine.xi.q.iij.Quicũq;. Oñ
Buil. dicit ꝙ iſtud eſt grauius rapina.quia
abutẽdo auctoꝛitate diuina quam habet in
iudicando pᷣter iniuriã ꝓximi deo iniuriaf.
tſi eſt iudex eccleſiaſticus.ſi cõtra iuſtici⸗
am in grauamẽ alterius ꝑtis in iudicio qͥci⸗
qᷓ; facit ꝑ gratiã vel ſoꝛdes puta per pꝛcuni/
am.incurrit ſuſpẽſionẽ ꝑ annũ ab executio
ne officij. et debet cõdemnari ad eſtimatio

nem litis ꝑti.extra de ſen. et re.iudi.Cũ eter
ni. li.vi. De qua ſuſpenſione habes infra.
Si vo ꝑ ignoꝛantiaʒ iniuſte iudicat.tenet

Fm leges leſo.inq;tum bonũ et equũ vide⸗
bii religioni iudicantis.ff. de varijs ⁊ extra⸗

oꝛ.cogni.l.fi.Sed in iudicio anie tenet᷑. vt

in pꝛimo caſu Si in culpa fuit.ſ.qꝛ vłſciuit

vel ſcire debuit ſe inſufficientẽ.et tamẽ taleʒ
cauſam iudicare pᷣſumpſitSi tñ talis igno
rans fuit delegatus. et neceſſitate obedien/⸗
tie male iudicauit.ſed tñ bona fide et de cõ/

ilio peritoꝝ. nõ tenetur pᷣm Bml. Er idem

digit Ray. ſi talis iudex tulit iniquã ſenten

„

1* — GH roiH a.

Ar62 6, —
, ſr- .— 72
7- — Pf. e) . „₰ .. „ 9 i mr- Wesn
„ Pr. ——rre
. 5 SGS 2 —

AIͦ 2.4— — 3 .4 4 Nrnr . MR 7

Nonus

tiam. deceptus ꝑ aſſeſſoꝛẽ. talis q̊ͥ cõmuni⸗
ter ſufficiens putabat/Si aũt ꝑ negligenti
am male iudicauit.vt ſcʒ cum eſſet ſciẽs.et
valens.ſed neglexit ſtudere ⁊ videre qð de
buit ⁊ ideo erxrauit.idem iuris eſt m Kar⸗
ſicut de ignoꝛante. OJitius tñ agendũ cum
iſto.q; cum illo qͥ ſcienter fecit. ¶ Et ꝓ ma
ioꝛi declaratione dictoꝝ Nota ſᷣm Berñ.
extra de reſcrip.c.Sciſcitatus.ꝙ debet iuder
eſſe ita peritus ꝙ non habeat qrere ab alijs
quicq̃ͥd eum loqui opoꝛteat.extra de cõſan.
et gffi.c. Ex literis.Et tñ ſi illiteratus ſit. et
laaleat cõſuetudinẽ et peritiã iudicandi.po
teſt ei committi cauſa. C. de iuriſ.om. iudi.
NDbi dicitur ꝙ milites pñt eſſe iudices.⁊ ſic
dicit glo.xx.di.c.i. Sʒ iudex maxime eccle
ſiaſticus eſe nõ poteſt. niſi ſit ꝑitus ſaltẽ me
diocriter iuris ſcientia.extra de elec.ca. Cũ
nobis ohm.¶ Secũdo nota circa accepti⸗
onem pecunie in iudicãdo.qꝙ iudex ſi acce⸗
pit pecuniã vt male ſudicaret. m Ray. nõ
ſolum punit᷑ vt dictũ eſt. quia ſcienter ma⸗
le iudicauit.ſed ⁊ pecuniã ſic receptaʒ tenet

reſtituere non ei qͥ dedit.cum turpiter dede
rit.ſed ei in cuiue iniuriã recepit.i.qi. Ju⸗
lem'. et ar. xvij.q.iiij. Si quis in atrio. Sʒ
ſi accepit pꝑecuniã vt iudicaret. non vt ma⸗
le.ſed bene iudicaret.pᷣm Ray.tenet᷑ reſtitu
ere ei qui dedit.quia cũ ex oficio ſuo tenet
gratꝭ iudicare.⁊ bene.turpiter accepit.xuij.
q.v. Mon ſane.et crimen cõcuſſionis ↄmi⸗
ſit. Et idem dicit ſi ex aliqua cauſa opoꝛte⸗
bat eum iudicare.⁊ nihilominus vt nõ iu⸗
dicaret accepit aliqᷣd. i.q.i. Aubemus.extra
Pemo: cnerno g. . in: Dieit inguſtt.
MHon licet iudici vendere iuſtũ iudicium.et
ſi liceat aduocato vendere iuſtũ patrociniũ
et iuriſcõſulto iuſtũ cõſiliũ/Guil.tamen di
cit c ſcʒ de reſtitutione talis pecunie eſſe
quando hoc cõſtat in foꝛo cauſax.ſed in fo
ro conſcientie foꝛte eſt magis coſiliũ q;ᷓ ne
ceſſitas. Buil.iñ dicit ꝙ de ſoc delet fieri ſi⸗
cut de alio turpi luero.¶¶ Er nota 'm Buil.
ꝙ crimẽ ↄcuſſonis eſt cũ qͥs in officio cõſti
tutus extoꝛq̃t aliqͥd ꝑ metũ a ſubditꝭ aut cũ
nõ vult facere ad qð tenet᷑. niſi datà pecu⸗
nia. aut cũñ aliquis officialis. aut iudex.aut
miles vltra ſibi conſtituta ſtipendia extoꝛꝰ
qt. ODñ Yo bap. dic milinbo.Eſtote cõtẽti.
ſtipẽdijs vris.neminẽ concutiatꝭ.Lu.iij.c.
vel cũ accuſat.vel cũ ab accuſatione veſiſtit

Pꝓpter pecuniaz. erct nota ꝙ ſi iudex

nullo mõ voluers ferre ſenvtiã. Opter B
aliqͥs amittit ius ſuũ ᷣm Ray. tenet iuder
et facit litẽ ſuã.i.tenet ad totã liiis eſtima⸗
tionem ei qui pꝛopter eius negligentiam
Iaer hn Mrsns r S
5 7 C
re. S — .
1 =g 8) 4 ſen Preſ c „ õ 64

drr —

r PYmX .

tYE Ar= N—

emi

ilrne,
ſallindge

Deoſc

ſoufrit
punhucien⸗
rentinſe

eGttiihi.
tetſtlonac

mgeinheſen
ſlialeſcns,
ctunſenten
Alsenſeinnen
Pos kneiſe
Pmscbeſen
ſuſteconiale
leſtiunone⸗
ieKtwenn
jCuogtter
lerſofih
Amcnn
olus nni
lcsſcemur!
ſofhaiinartn

seNcert!
Mret ili, aſena

niteene
klancneruucer
tinore Geoc
6 ſiteſelnn⸗
Pulancigicne
CGnontevohuirhe
Gun Adnncen
lenolunsſnö
lemeondcude
1e eſorthi
Noſlinindie
Uſclnondetiu

eige

ſteo Por⸗
ſſeceretlane
Kllltosſn
n Cencosn
a fen
Kaed
N

—

gtfueenitis
leltre

5
mnainiki⸗
Efirſiin

R eſ

—
=
—
—
4*
—
— = 5
3„. = = =
☛ =

Gerico non
aaN
Cicaret nänriti
encd
tii
mri—
C ndertioti
iinugenni

1

Wl W

— —
2

e 1 n
s enn,
. 8 . 9 . 6
ann nthe⸗

nmtifſiln
pehdein

,

§S. enultimo. Adem Buil.
De aſſeſſoꝛibus

d fo cõpe ꝑtotũ̃.
tione peccari efficit de foꝛo ecclene. Hiere.
*.c. Ecce ↄſtitui te ſuꝑ gentẽ.et regna.extra

Capitulum

miniſtratozes. in auten. Ot vifferen. iudi.

F.l.
Nota ſᷣm ay.ꝙ ſi wloſe ſeu ſciẽter indu⸗
xerunt indicem aliquẽ ad male iudicanduʒ
tenent᷑ ipſi aſſeſſoꝛes de omni damno ꝑti le
ſe cõtra iuſticiã. ſi als ſine eoꝝ conſilio ille
iudex ſic nõ iudicaſſet. Secꝰ ſi als ille iudex

male iudicaſſet.ita ꝙ nihil plus addidit cõ
ſiliũ aſſeſſoꝛis. quia ſi aliqd addidiſſz ad in

ꝛuſtam ſententiã ex cõſilio aſſeſoꝛis. quis
als ex ſe intendebat male indicare. ad illud

plus ten eei caſu quo iudex fuiſſet dece
ptrus ab aſſeſſo

ꝛe putans illũ ſibi ̃m iura ⁊
iuſte conſulere. e xeuſat ipſe a peccato eta
reſtiiutione.exquo bona conſcientia iudica

uit. Et hoc intelligendũ qñ iudex non fuiſʒ

in culpa talem eligendo aſſenoꝛc.qͥ cõmu/⸗

niter ſufficiẽs ⁊ bon ꝰrepurabat᷑ Na ſi ehig t

eum qͥ cõmuniter reputabat᷑ inſufficies.in⸗

iuſtus in hmõi.ſ.iudicãdo ⁊ cõſulendo.vel

mil cõſiderauit de ſumcientia ⁊ bonitate. vel
inſuficiẽria ⁊ maliciaſonũmodo haberet vñ
minus expenderet in ſalario⸗vel vt in H cõ

placeret illi aſenoꝛi.vel ex pꝛece anoꝝ.vel

cum talẽ queſiuit qui faceret eũ multuʒ lu⸗
crariſtunc nec iuder excuſaretr a pccato. et
reſtitutione. Sed qͥlibt eoꝝ teneret᷑ inſoli
Pi,i aũt aſſe oꝛ induceret iudicẽ ad ma/
le iudicandũ ꝑ ignoꝛannã ⁊ negligentiam.
qꝛ non reuoluit libꝛos.tunc tenetr᷑ ſicut di
ctum eſt de iudice in hmõi caſu. Audex aũt
erit excuſatus ſi nõ ſuit in culpa engedo ta
lem eo mõ quo dicium eſt ſupꝛa immedia
te.Aſeſſoꝛ em̃ eligit᷑ pecipue ꝓpter ſciam.ſʒ
nõ ſic in iudice.Oulti em̃ illiieran hñt iu⸗
riſctionẽ.et iuſte.q;uisuliterantunt. ⸗

De iudice eccle K.iü.
ſiaſtico. Eota ꝙ ꝑſona eccleſiaſtica poteſt
ene iudex.et cauſas vennlare.⁊ iudicare in
ter ſubditos in q bus halet inriſdinone. p/
ſertim clericos.vi.q.i c.i.⁊.c.Exꝑientie.cx
tẽ ꝙ oĩs chiſtianus ra

de iudi.c.Nouit. AIdeo ſi iudex laicꝰ negli⸗
git facere iuſticiã de ſubditis.poteſt iundex ec
cleſiaſticus cõpellere ulijd tenendũ iuſtici
am. et ſupplete defectũ eius cognoſcedo de
cã. Et ſic de ſubditis eius iudicare.extxa
fo.cõpꝑe. Ex trãſiniiſa.et. xxii.q.v.Admini
ſtratoꝛes. Ite glo. liummaria ꝗᷓ habet. xi.

WE õ XWr= E

Secundũ

j. D ominus. et. q. v. Ad⸗/

De iudice laico S.üi.

pꝛicipio. vltra caluz recõuetõis ponit anos

q.i.in pꝛincipio. Oltra caſum negligẽtie po
nit alios.ſ.ſi cõueniat ipᷣm ſub rebo ſpñali⸗
bus xel vbi ruſtici eccleſie ↄuemant/vl vbi
rapiunf res eccleſie.tunc em̃ ppnus ex con /
ſuetudine q; ex iure cõuemt᷑ ſub clerico/vlł
ſi ſuſpectus haberef iudex ſecularis vlſi Hꝗ
leret querela ↄtra eũ. Item index eccleſi
aſticus q;uis pirecte non poſſit de infidelibꝰ
liudicare ᷣm R ay. qꝛ foꝛis ſunt.ſ.aliq̃s reli
gionis regulas imponendo.indirecte tñ iu
dicat ſubtrahẽdo chꝛiſtianos ab eoꝝ ↄmu⸗
nione.vt patet de iudeis.et pꝛecipue ſiattẽ

deret ſubuertere fideles. IYtem platus ec
cleſiaſtirus ſi pabeat iuriſcinonẽ tꝑaleʒ ſᷣm

Ray. delet cõſtituere iudicè ſecularẽ qin au
diat cauſas ſanguinis pᷣeipuecui poteſt. er
debet dicere ꝙ faciat vmcuiq; inſticiaʒ/Etſi
ↄcurrente cã ſangums. intorrogaret᷑ quid *
agendũ. Reſpon dere delet ꝙ conſulat iurii
peri eorelhenach delegare alicui in ſpe
ciali ſuꝑ aliquo male ficio. vt hmiadio in
ſua iuriidinone cõmiio.vt inquiſita veri⸗
tate exe quatur iuſticiam. nec in hoc peccat.
nec efficit᷑ irregularis ſiinde ſequat᷑ moꝛs
extra ne dle.vel mo.c.Epus.li.vi.

9 % †

ꝙ non poteſt iuchegre de clericis. Quãuis
em̃ laicus poſit cõſtituere ſuum iucicẽ oẽm
qui als iuriſditione pꝛeeſtnon alium. Cle
ricus non poteſt in non ſuum iucicem con⸗
ſen tire. niſi ſit ꝑſona eccleſiaſtica et de con⸗
ſenſu epiſcopi.extra de ſo.cõ Ighificx
ſti. Mam ſecularis iudex nullaʒz poteſt in eo
halere iuriſditionem. nec in crimnalibus.
nec in ciuiibus. extra de foꝛo compe. Se⸗
culares.li.vi. Hec poteſt clericus renuncia
re huic pꝛiuilegio. Si autem renunciat cſlæ=
ricus foꝛo ſuo.ſ.ꝙ reſpondeat coꝛaʒ iudice
ſeculari. Si cauſa cinlis eſt. cadit a cauſa. W .* — ber Pe ,
alio quin locum ſuum amitiit. extra de foꝛ
ro comve. Si oilgenn. Iun crimmanbo vο
locum amittit. Et ſi non habet locum ſiue
dignitatem.poteſt als extraoꝛdinarie puni

ri. Et ſic patet ꝙ poteſt tacite renũciare Bq.
tum ad damnũ mum. ri: l. i: Placuit/Sʒz
multomagis puniendus eſt ſi expꝛeſſe con
ſentiat et reſpondeat/Excipitur tamen ad
loc cauſa reconuentionis cunlis. Nam ſi
clericus cõueniat laicum coꝛam iudice lai⸗
co.⁊ ille laicus reconueniat clericum ciuili
ter. ſi feratur ſentenna contra clericum be⸗
ne tenet.quia ſuus iuder eſt per reconuen⸗

tionẽ.ex de mutu.pe.c.i.⁊ dij.q.viq.c.Cuiꝰ
in agẽdo Blo. ummaria qᷓ ponit. xi. q. i. An

ſe l +—
1 „ . „ C * à —44—— 2. 6 ð
. 3

5

4 „

Zitulus

onus

ulieres religioſe pꝛeſertim que debent

duos.ſ in canſa feudi. etſi ſit incoꝛrigibilis eſt irtitum quicquid fit. vt ibi dicitur

Diſtin. x vij. Mec licuit/ Criminaliter vo lai
cus ſicut cõuenire nõ poteſt clericũ coꝛã iu
dice ſeculari.ita nec recõuenire poteſt. qe in
crimine recõuentio nõ admitti᷑ quo adcle

ricũ ꝑ laicũ.iij.q.xi. Ne aca e ſiinderlan .

eus indicat de clerico. debet pꝛiuar indicãdi
officio.ſi vocat clericũ ad iudiciñ ſuũ.xi.q.
i. Inolita. nec ſententia valebit. extra dein
di.c.Atſi clerici. Sed et is qͥ fecit eñ vocare
elet amittere cauſam. ꝑ ſententiã tñ. et de/
lbet excõicari.vt in dicto.c. Inolita.Et ᷣm
Poſt. ex ſola vocatione.exrquo clericꝰ tra⸗
ctus eſt aduerſarius panet᷑ dictam penam.
Sed iuder non miſi iudicauerit.vel foꝛte ci
tra litis cõteſtationẽ locus eſt penitentie.
Et peccat moꝛtaliter iuder iudicando. ad
uerſarias vocgndo.niſi ex ignoꝛãtia iuris
excuſaret᷑.Et clericus reſpondẽdo. niſi eſſʒ
in minoꝛibus et vellet clericatum dimitte/
re et deſerere.
De clerico capto S. üü.
ꝓpter maleficiũ a iudice laico.quẽ petit iu⸗
der eccleſiaſticus.vel cũ ipſe clericum ſe di
cens.petit ſe remitti ad curiã eccleſiaſticam
Hoike ꝙ quia de re ſpñali eccleſiaſtica agit
ad iudicẽ eccleſiaſticum ꝑtinet cognoſcere.
Sed debet vocari iudex ſecularis vel aliꝰ cu
ius intereſt. extra de ſen. excom.c. Si iudex
li.vi.Si aũt delet ꝓcedi in dicta.q.cñ.ſ.du
bitat᷑ vtrũ ſit clericusquia ſi notoꝛiñ eſt ꝙ
ille ſit clericus qui tali pꝛiuilegio gaudere
debegt. ſtatim abſq; aliq̃ ↄgnitione debet red

di ſi fama publica de hoc eſt. vel ipſe pꝛso

clerico cõmuniter habet᷑.vel ſi pꝛius non ſe
gerebat ꝓ laico.et depᷣhenſus fuit cum ton
ſura et habitu clericali.debet etiam reddi in
conninenti.nõ dico ſine cauſe cogninõe. ſʒ
cum cauſe cognitione de clericatu.ita tamẽ
ꝙ; ꝓhandi neceſſitate nõ ipſe ſed aduerſari
us conſtringat Si vo ante dephenſionẽ p
laico publice ſe gerebat.⁊.p tali cõmuniter
habebaf. etiam ſi tẽoꝛe depᷣhenſionis erat
in habitu clericali.non eſt reſtituẽdus q̃uſ⸗
q; fidem ſecerit de clericatu.ſed iñ interiʒ ꝓ
ceſſus iudicialis qͥeſcet.extra de ſen.excõ.c.
Si iudex.lb.vi.¶¶ Oulieres in iuciciuʒ ꝑ⸗
onaliter non poſſunt euocari vel trahi cau
ia teſtimonij.vel alia qcunq; que in iure nõ
expꝛimit᷑. Sed cum neceſſarium fuerit teſti
moniũ earum iudex etiam expẽſis ꝓducen
tis mittat talelhonẽ. aut aham perionã ido
neam.vel ſi hoc iure ꝓhibente nõ pomt.ꝑſo⸗
nahter ipſe vadar. vel ſinon deceat ire imit
tat allum. extra de iudi. ca. Oulieres. li. vi.

— — „ 4. 4 . — „
7 n. (. P 1) N1. lai⸗ hern 0 AAͦ

4. er IR. . IRa

D αια

7 P õ r⸗
.* . „ „,

2 7 N w 4—

2 OõG ——ErEeE* e ſe säs

X .! ag, A.
ſ 1 õ

— „ 4.
*P TR Af.. 2.

bclauſura moꝛari.non vocentur ad iudꝛ
cium perſonaliter ex quacunq; cauſa. etiaz
ſi velint als totum quod fit eſt irrimʒ. extra
eo. OJulieres.lib.vi.Qui autem fingit ca
ſum ali quem fraudulenter per quem iudex
vadat vel mittat ad aliquã mulierez pꝛo te
ſtimonio.eſt excommunicatus. vt dicto. c.
Bulieres.
De variatione F. v.
vel mutatione penax. Nota ſᷣm C¶ſo ſcõᷣa
ſcðe.q.lxvij.ar.iiij. in coꝛpoꝛe articuli.q iu
der dupliciter impedni poteſt ne penam reo
debitã valeat relaxare Pꝛima ex parte ach
cuſatoꝛis ad cuius ius quãdoq; pertinet
reus puniat᷑.puta per aliquam iniuxiam in
eum ↄmiſſam. HNuiuus em relaxatio non eſt
in arbitrio iudicis cum debeat vmcuiq; ius
ſuum reddere Alio mõ ex parte reipublice

ad cuius bonũ pertinet ꝙ malefacteꝛes pu
mnanrur/Bec biun adhoc eſt dinerentia
inter inferioꝛes iudices et ſupꝛemũ cein ple
narie reſpublica eſt cõmiſſa. Juderem̃in /
ferioꝛ non habet poteſtatem ſoluendi reum
a pena contra legem a ſuperioꝛi ſibi impoſi⸗
tam. Sed pꝛinceps qui halvt plenariam po
teſtatem ſuper republica poterit abſoluere
quando viderit reipublice expedixe.et cum
paſſus iniuriaʒ velit ius ſuũ amittereQuã
tum autẽ ad diminutionem pene. dicit Po
ſtien. ꝙ reo cõuicto ſi in iure certa pena in
ueniat᷑ ſilla delet imponiſls arbitrio ſuo cõ
mittit᷑.extra de tranſac.(.fina. Debet tamẽę
ſemper in humaniorẽ ptem declinare. et ſie
mingare. arg. diſtin ¶. Pongeret. in ſ. OJa
xime cum ſubeſt cauſa vt qꝛ a caſu culpa eſt
commina. aut pꝛopteretatem puerilem. ?
huiuſmodi.de quibus caſibus.i.alleuianti
bus culpam.habes infra.titu.xxix. Obi etiã
multa habes de penis inferendis que ibi vi
debis. Et hoc videtur habere locum in his
qui non habent plenariam poteſtatem. Nã
tales ſi poſſunt ex cauſa ranonabilh penam
ex toto relaxare. a foꝛ tioꝛi poterũt et dimii
nuere. ⁊ mutare eam quea iure determing-
ta eſt. Sed non debent ſine cauſa rationabi
li. als grauiter peccant. Et penam moꝛns
vᷣm Hoſtien.poſſunt mutare in quameunq;
grauem. dummodo er cauſa legitima faci⸗
tum autem ad ateumentunoicitur. ꝙ ali
quando augendꝗa eſt pena taxata ad terro⸗
rem alioꝝ.qm.ſ.ſiunt pꝛocliues ad talia. qꝛ
mult craſſannbo opus eſtexeplo.f. pe.l.

f.y , ePe 21
Rr I eS.
1— em. 6 Srſ.

A. r⸗2 Pee .

SOer ₰ „6 1.-X „ —.

r-n

enugfie
Pmmdl
cvicumn Ao.
netonftent
enente Funt
Creldininuin
ainrn
diclte,
Put
glesſettet⸗
Prenanſn
nn anindl
Gerinsdie
(Azaente⸗
Wuoloneſt
ſehokenpei⸗
Plo/gN
fimuumc,
ſMutenm auan
prteportdund

ſnigeumnin

hrncnan

ſuctgenuna
odfninre.

Neinnocn

cCfiucſäono
Riataderer⸗
Cnhnankenvrn
wäakinneene
llctcomgs
oultwmnene
t uimn
enbenumcog
Rriennsdiann

Mteerumdirn

Peſtdeinreiet

tan hin
leſn achiiin
nuc

brsocnet⸗

Muafonem hien
iuernn
ſalftepeetinne
Auſnmnsenken

ſllinmi⸗

bsnnnen
1
ellutnn
Seckoniade
4 nüzln
Garamnihte
. hrfllüftn
nhncn

. aß

—RK
N 1 N
7

2 =
. „

4 3 iNu

141
1

—

ſepninn i

munl

☛S

— =
,☛D

mcrbenen
H.

W

.
Ntiope e
mam eeten
ume nnn
sstnt
nnaer bqun
bunsemeinn:
aröer en
Escicesetſugrn
õ
mßNEünII
domimdGRN
irrinprte,
propentiſen

=

—
S=

=

nQnnene

Capitulum Secundũ

Aut facia. . fi et vvc in oꝛdinarijs iudicijs

In extraoꝛdinarijs dicit᷑ pena augeri. vel

qui eã petit et paratus eſt facere quicqͥd de⸗

bet. eti am ſi ti meret᷑ ne ſupueniret qͥ eriꝑet
eum. quia vtilius ſcandalũ naſci pmittitur
i veritas deſerat. exrra de reg. iut. Qui ſcã⸗
dalizauerit. et hoc niſi crederet ꝙ ille nõ ex
xeuo tione ſuh patibulo peteret ſacerdotem

ſed vt eriper interim ab amicis ſuꝑuenien⸗/

tibo.qͥ in carcere nunqᷓ petijt confiteri. Oñ̃

rei ft animaꝝ pᷣpoſiti et baliui.qui illis q̃s
ad moꝛtem vucunt petennibo confeſnoneʒ il
lam negant.cum dicat᷑ de lereti.c. Suꝑeo.
n. vi. ꝙ etiam relapſis qui ſine vlla audien
na ſunt tradendi iuſticie ſecłari eccleſia nõ

claudit gremium.qͥn. ſ.pemitentiam et viati

cum adminiſtret.

De innocente §. vi.

minui cum. udey non ſeruat id quodin ta/
libus eſt cõſuetũ. Obi etiã quis accuſatus
ſponte confiteref.et non meiu ꝓbationum
Dee mente vtriuſq; iuris eſt ꝙ iudex dimit
tat vel diminuat. Et hoc niſi imm
cyulã anie vel eccleſie f
lo iudice chꝛiſtiano eſt neganda confenio

mineret peri
m Hoſti. Et nota;
iij. diſti. xxij. ꝙa nul

—

qui in iudicio nocens ſeu malus conuincit

an iudex debeat vel poſſit abſq; peccato con⸗

demnare.ſunt varie opi. Cho. ſcðᷣa ſcve. q.

lxvi.ar.ij.in coꝛꝑe articuli.dicit ꝙ iudex in
iudicãdo magis debet ſeqͥ legiuma wocumẽ⸗
ta ꝑ inſtrumenta et teſtes.et huiuſmodi.q;
id quod nouit vt pꝛiuata perſona. Ex hac
tamen pꝛiuata cogninone iuuari poteſt vt
diſtricnus diſcutiat ꝓbatiões inductas vt
poſſit earum defectum inueſtigare. O ſi nõ
poteſt de iure repellere. debet eas in iudican
do ſequi. Et ſecunda ſecũde,.q.lxuij.ar.vi.
in reſpon. ad.iij.dicit idem Clo. ꝙ ſi aliquis
quem ſcit iudex innocentẽ conuincit᷑ falſis
teſtibus occidat᷑.ſiiudex non põt muenirxe
occaſionem liberandi innoxium.debet eum
ad ſuꝑioꝛẽ remittere iudicandũ.Si autem
nec r poteſt inuenire non peccat ſm alle/
gata ferens ſenten i Herkaet t iudex ↄtra
tllud & xo.xxiij. Vnnocentẽ non cõdemna
bis.quia non ipie eum.ſed illi qui aſſerunt
eum reum occidunt.Cõcoꝛ.Pe.in ſcriptꝭ.
et Rax.in ſumma.ꝙ fere omnes voctoꝛes
iuris canonici dicunt.ꝙ iudex poteſt iudica
re ᷣm allegaig.ſubdena ſi quis talem iu/⸗

dicaret non ãäuderet condemnare.q;uis ad

cautelã aliquam penam inumgeret/it ꝓ
iſta opi.multũ facit Ambꝛo.lij.q. vij. Zu⸗

dicert. vbi dicit inter cetera. ꝙ bonus iudex

. — 2. 9 7 —A *. . 2 WWW

2

₰◻) fſo/r A . 3 — „.h A W5ä Pn. —

3

ℳ
929 ☚ 68
92

—— — —
2 „ P2 — 5 r 2 „r

nihil ex arbitrio ſuo facit et ꝓpoſito wmeſti

ce voluntatis.ſed iuxta leges et iura ꝓnũ/⸗
ciat.et infra.ſicut audit ita iudicat. Et ena
ita determinat ibi glo. To.cum mulns alle

gationibus ad idem. Sed GBuilbᷣ.dicit. in i o

bꝛo ſuo.ꝙ ſi iuder ſcit veritatem negocij cũ
circumſtantijs. rxeputat impomibile quin ali
quam viam iuris inueniat ad liberandũ in⸗/

noxium niſi ſit ex impꝛudennia vel negligẽ/
tia iudicis. concludens ꝙ ſi nullam mueni

ret.nec poteſt actoꝛẽ et teſtes emolire ꝙ de
ſiſtant debet eum abſoluere a ſuo iudicio xo
teſtatem rehinquens cõmumitati vt deferãt
ad ſupioꝛem.ſi voluerint/t ideʒ addit
nec debet talem cõdemnare.nec ad ſuperio⸗
rem mittere.videtur tutũ.ſed ꝙ debeteñũ di
mittere qui ſi ſecus faceret nõ excuſaret a
moꝛtali.Et addit ꝙ nõ eſt còtra hoc.c. Pa⸗
ſtoꝛalis.extra de om.dele. vbi dicit᷑ ꝙ oꝛdi⸗
narius delet exequi ſententiam latam a de⸗
legato ad mandatum eius.q;uis oꝛdinari⸗
us ſciat eam iniuſtam niſi poſſit obtinere ꝙ
ab illo onere abſoluat᷑.quia loquit᷑ de cinili
bus ⁊ eccleſiaſticis.vbi nullus condemnat
éEnco. de lyra ſup. c. ſupꝛa allega
recitata opi. Cho.dicit ꝙ contrarium vide
tur veꝑ ↄcludens ꝙ ſi iudex quàtcunq; ſu⸗
perioꝛviã non poſſit inuenire ad liłranduz
innocentem a moꝛte debet pꝛius dignitaté

etofficiũ dimittere q; ſententiã moꝛnis cõo⸗

tra innocentẽ ferre.aliter perm̃ non eugde
ret vt videt. Et dr in illa auctoꝛitate. Ju⸗
ſtũ ꝓpter illũ qui iuſtus eſt in iudicio homi

nũñ. q;uis foꝛte ſit debitoꝛ apud deũ.et taleʒ
iudex non debet occidere q;uis ſciat eum ſe
crete dignũ moꝛte.qꝛ nõ eſt ei hcitũ vt ꝑſo
na ſinglar?. hec ille. pꝛima opi. cõius tenet᷑.

De miniſtris aut ꝗ. vii.
iudicũ qui exequunt ſentẽtias eoꝝ contra
innocente. dicit Cl. ſecũda ſcðᷣe.q.lruij.ꝗ

ſi ſniaiudicis ↄtinet infolerabile erroꝛe qñ
ↄdęẽnat innocentẽ.miſter nõ dʒ obedixe.als

excuſarent᷑ carninces martyres occidert.
5ſi ſnia nõ ↄtinet manifeſtã ininincã nõ
peccat pᷣceptũ exedndo. qꝛ nõ oʒ viſcutere

ſnĩam ſuꝑioꝛis.nec ipie ocedit innocenteʒ
Hß iudex cui ipſe miſtenũ adiibet/Gml. dicit

q in tali caſu dʒ deo potius q; homin obedi
te. vñ nullo mõ debet exequi mãdatũ iudlicꝭ
cñ illũ ſcit innocentẽ/ARayx.aũt ponit diſiin/
ctione ſuꝑ hboc diceès.ꝙ en munſter ſet pꝛ’'o
certo illũ innocẽtẽ.uõ dʒ exequi ma ndain.
Sʒ cñ dubitat iũc dʒ. E xcuſat᷑ em ꝓpter bo

Litulus

Quid culpatur/Et idem de officialibus et
alijs ſupcitis.
De ſalarüs iudi ꝭ.Viii.
cum Guil.in ſveculo.li.i.c. Pꝛelibatum eſt
ſic dicit Judicũ alijſunt oꝛdinarij.aut dele
gati. Si eſt delegatus ſubdiſtingue.qꝛ aut ẽ

delegatus a pꝛincipe aut ab oꝛdinario.Sia

pꝛincine vel alio q;ᷓ vbi degit ad iudicanduʒ
ꝓſiciſcit᷑. exigere poteſt a ꝑnbo expenſas q̃s
fecit in victu et vecturis equor et ſimilibo.
non m ſalari. extra de vi. et ho. cle. c. Cui
ab omni. xij.q.ij.charxitatẽ. quia nemo co⸗
git ſuis ſtipẽdijs miſirare. et mũera nõ ſum
ptus ꝓhibent.i. qau. Yudices. loc credo. li⸗
cet dñs meus.ſ. Hoſti. dixerit. ꝙ habentes
bñficia ſufficientia qͥbus cauſe a ſede apo⸗

ſto lica delegant. xecipiẽdo erpẽſas peccant.

vt in. ¶Cũ ab om̃i.e n de vi. 2 ho. cle He
tant aut moderatos ſumptus ⁊ non e
to vd ec ob. ꝙ mĩoꝛes facere potuiſſent. ff.
man. l. Si q́s impẽédig/O ſi aliqͥs equus oc
caſiõe cauſe moꝛit᷑.vel iudex ipſe cappa ſpo⸗
liatr᷑.vel eius familia infirmat᷑.ſicq; eũ opoꝛ
tet facere moꝛã longioꝛẽ.Circa hoc dicunt
quidam ꝙ nõ põt a partibo retere. ff. mada
n..l. Unter cauſas. 5§. Mõ oĩa. Alij vt Hoſ.
dicunt ꝙ põt. qtenꝰ plus q; in wmo ꝓpꝛia
expendit. extra de ꝓpcura. c. Cum ꝓ cauſa.
Sed nunqͥd ꝑtes ꝓcurabũt cõiter iudicẽ
NHñ.ſi ad peritionẽ alteriꝰꝑtis iuit vlira du
as dietas. ab ea ſola recipiet expẽſas.extra
xde reſcrip.c.nõnulli.Si vᷣo infra dietas du
as. dicit Ber, ꝙ habebit ab actoꝛe expẽſas.
qui eũ duxit niſi de conſenſu ꝑnuʒ fuerit im

ſcrip.c.Oiſpendia. lib. vi. Ego aũt ſentio ꝙ;
ſiue de cõſenſu partiũ,ſiue ꝑ alterã tm̃ ꝑniũ
fuerit impetratus.exqᷓ infra duas dietas ci
tat.cõiter ꝓcurabit᷑.quia eius officiũ ẽ cõe
xiiij.q.v. Non ſane/Poꝛro ſi in vmo ſua

—

vłin ciuitate ſua iudicat.nihil pꝛoꝛſus ſuo
nomiĩe ꝓ expenſis vel alio obninebit.nedũ
ſumptus querit᷑ pᷣdo craſſet᷑.xxiijiq.i.O⸗ 2
tare.imo etiã vt qͥdaʒ dicunt.expenſe q̃s fa
cturus eſſet.in wmo deduci debent. de expen
ſis quas facit cum extra locum ſuum pgit.
vt in auten. de indi. o autez. coll. vi.
Sed ſoc alij intelligunt in ozdinario⸗in an
ten. vt nulli iudi. 5. ulli co llir m le
ges tamẽ pedaneus debet habere ſwoꝛtulas.
.duos aureos in pꝛincipio cauſe.et duos
in fine. cum ſumma litis excedit ceniũ aure
os. qð Aʒo extẽdit tam ad iudices oꝛdina⸗

nos ch; ad Llegatog a,& Düeraur.
in pꝛin.(¶ Sed qͥd ſi elegatus aliquid exe

G. X. ð CQ. ſS. re- (W , — . — „
7 . — e
S * d. F.. 1., A5r L A
= 44 Rrr t.

. † 00 F. * „o 67. .4
3 2

Ef 4 40 6 *1 7 — H X
. ½ 7

git aut extoꝛſit. Rñ.aut id ſect nomine al D
terius.puta ꝓ aſſeſſoꝛe ſuo in cauſa et hoe
facere potuit aut fecit vt ſibi reijneat q̃ ca/

ſu tenet᷑ crimine excuſſionis.Si autẽ aliqd

ſponte offert ꝑ enxenia.ſi ſit moderatũ 7re
De eulogijs. aode⸗

cipe poteſt. diſt. xvi

ratũ autẽ intellige eſculentuʒ qð infra dies

ꝓximos conſumit᷑ff.de offi. pſi.l. Plebiſci⸗
to.quodq; trabi eceemt a muneris qnn

tem pſone dantis.et cui dat᷑.extra deſymo.
c. Et ſi qſtiones. OTultũ aũt ſeu magnũ nõ
debet recipere. Hodie aũt iudexqͥ recipit ſa
lariũ a publico.ſumptus nõ debet recipe/ q
ratione videt᷑ ꝙ nec oꝛdinarius qͥ haber ad
miniſtranonẽ. Pꝛedicta ꝓbant in autenti.
coll.ij.ſcriptuʒ exẽplar.et extra de vi. et v.
cle.c. Cum ab omm.i.q.i/Sicut Si vᷣo da
tur pecunia indici vt iniqᷓ iudicer. dic vt er

de ſen, et re. iudi.li.vi.ſ.Cuim eterni. Debet

tatem. Del dic ꝙ loc attendit ̃m qualita/

—

illam non reſntuere danti.nec ſibi rennere
ſed pauꝑib erogare. vwel ei in cuius imuritẽ
eſt data.¶ Sed qͥd ſiſcolari bononie velpa
riſꝰ cõmoꝛann cauſa ahqua a ſede apoſto
lica delegat.nunqͥdille poterit a ꝑnib expen
ſas exigere licet non opoꝛteat eum ide exire

Rñ.nonſvidetur cum nullas faciat occan

one huius cauſe expenſas. NMam nec teſt
habet niſi cum opoꝛteat eũ exrra wmiciluũ
ꝓficiſci.iiij.qiij.S.N nturletSei contra.
quia ſtuderet wel coꝛrigeret cum opoꝛtet eũ
cauſam audire.et ſic damnificat̃᷑ quod ene
non debet. er de ſideiuſſo.c. Peruenit. Nec
papa iutendit per ſuum reſcriptum alicui in
ferre pꝛeiudicium extra de offi.oꝛdl.c. heet.

petratus. iiij. q. iij. F. Denturis. extra de re// Super ivc dicunt quidam. ꝙ nilail telet ba

bere de ſtricto iure. itet ſir argu. cõtra. xij.q.
ij. Charitatem.niſi cum opoꝛtet eum pꝛoñ
ciſci.Heruntamen delegati de conſuetudi⸗/
ne quonidie recipiunt.et male ᷣm quoſdaʒ
ſi habent beneficia vnde poſſunt commode
ſuſtentari ſed ſi ſunt ſine beneficio. poſſunt
etiam ſalarium recipere. ̃ᷣm Egidium. ex/
tra de pꝛeſcript. c. Cume ci. quod non
placet.ſed expenſas ſic poſſunt recipereSi
delegatus eſt ab oꝛdinario quid iuris dice/⸗
tur infra/ Si Po mudexeſt oꝛdinarnũs. expe
ſas quas facit in victu.equitaturis.et ſimi
libus.non habebit cum ad aliquem locum
ſue iuriſditioms vadit. iuxta illud Luc. iij.
caplo. Eſtote contenn ſtipendijs veſtrꝭ ha
bet enim redditus ſai epiſcopatus ſeu alteri
us beneficij. vt ſtipendium ſuuim arg.ad hoc
extra de vi.et lone. cle. mni. et. r.
q.iij. Allud.nec ei licet vendere iuſtiã. xi.
q. iij. Non licʒ Voteſt iñ halere quod dat

Lan õ *4.f1 —7— SES

3 T S*⅓ 61 / ð
12 S l, ι⅓ An Wl .4 £ 7. ,
2

(— D 423 22a A90 .9 (Coe. A- . * ð

5ü
FTInn r “ . T

hhrete
Uegonuf
ſicepſan⸗

Ncelnntht
nebanenmnen
euiovetoin
Pnnleetid
ſipenbn
öcasſleigt
ſtnontenp
iünn
Garietdi
n nrad
miecanſar
grisepft
micen
nſasen
no loeni
Gfereteran
ſiwreir
Cettumeq
Opondlen
luruseinni
ſegöpeivagt
nſg enmde
oſteſnucei⸗
Dblaſenepen
Mendcwcias
Geunſonfe
ſee
6,Mhe.
emaA
Dkmaijute
ſiſſirspoc
Komeseſpeſns
6Holi
ſii. ſeteng
hinbeniſene
mne Pnin
alutateſion
ſkroezdant
Wups wno⸗
ſifſemeleccis

Wmnopgben

nnininth

liäeta

lungne
Wei
teingei
WS
lllinteer
Pesgan le
WV
nbhenten

u A 1e.

A

M Capitulum Secundũ

Kat nk a pitoꝛib et ſeriptoꝛibus. qui ſeribunt acra telegati de conſuetudine poterũt aliquid pe⸗
eddeſtoittn cauſe et buiuſmodi.et cogere partes. vt in tere ꝓ ſalario.et ſeruãda erit cõſuetudo lo
ncn eren pᷣdictis ꝑſonis ſaniſfaciãt in talibus Et hec ci vbi litigat᷑.dummõ nõ petat᷑ quid immo⸗
Di olim ſpoꝛtule vocabantur. et enam hodie deratũ. argu, extra ve ſymo, ad apoſtolicam. „
vocari poſſunt. Et vt quidam alins dicit. Sed cõtra h̊ videt tex. c. Cñ ab oi. extra de

icte ſunt ſpoꝛtule illa vaſa in quibus de- vi. a lv. cle. Obi of eſſe in oneſtũů aliqd ac⸗
Ne e llicin Er ſumit᷑ in hac ciꝑe ꝓ ſalario vltra expẽſas.etiã ſi in hoc
locutione continẽs ꝓ cõtento. vt dicantur ſit co nſuetudo. Et licʒ Guil, dicat in ſvecu.
ſpoꝛtule ea q̃ dant᷑ iudici.que olim in vaſis ꝙ cõſuetudo ibi repꝛobat᷑.qñ vicz fit pactũ
ilnswetabant ednec expenſas habebitp a iudice cum litigãtibo ſuꝑ ſalario. Et Pe.
dictas. ſi litigantes ſint pauꝑes. Salarium de ancho. dicat. ꝙ repꝛobat cõſuetudo pᷣ̈te⸗
ſat non recipiet. vt in pdicto.c. Cũ ab om̃i. rita. non Grura vein dictg c nt etiã dicit

Az ,. S 1 3 u ——r —
Si auũr oꝛdinarius det delegatũ ſubdiſtigue elec.c. Statutũ.in cleme/Sed quia h nõ

6.nmid ꝗqꝛ aut eſi delegatus ad vmiuerſitatẽ cauſa, eſt ceuin Ec vnbig-j. Krepꝛobat . enn S Ir- TIE r
gi rum. aut ad vnã ſpecialiter. Si ad vniuerſi dine per iura. intelligat repꝛobata pterigs
Prümn mi taté cauſan oaf vt accidir cõmuniter in vi conſuetudo non futura que Hoingucere
Bentramme carijs epiſcopoꝝ. tũc idẽ eſt qð in oꝛdinario Pteg Rard er dictis Jorv mol. poteſt 5Ś́”J”U½
mml D cum idem ſit conſiſtoꝛiũ. vt extra de apꝑel.c. ſic diſtingui. Aut cõſueiudo verſat circa ex „„ Mẽ
i Bnnc n Romana. li.vi. imo oꝛdinari dabit illi ex⸗ penſas. puta ꝙ etiã oꝛdinar ꝑcipere expen
Aa . penſas. extra we offi.oꝛdi.c. IAnter cetera. qᷓ ſas poſſint a litigannbo qñ ꝓficiſcunt extra.
— nis loc in qbuſdaz locis male ſeruet. vbi in ettunc poterit talis conſuetudo tolerari. vt

——
Cee nn⸗
ie
„

differéter expenſas recipiũt. AIn pꝛemiſſis in dicto. c. Cũ ab omi.vt dixit Bull. ſpecu.
mñ poteſtfoꝛtaſſe cõſuetudo valere.vt quid Autipſa cõſuetudo ſimpliciter habet ꝙ poſ⸗

attialnihen certum recipiat᷑. arg. de offj. oꝛdi. c. Dilectꝰ ſit aliqd pcipereꝙ ſalario. Et licet ſuper ſoc
daſe Si vo delegatus ſit ad ſpecialẽ cãm. ⁊ oꝛdi ſint opi. iñ videt᷑ ꝙ talis cõſuetudo nõ va⸗
—— narius ei malicioſe committit cauſam. tũc leat. ꝓut voluit glo. in clemen. Statutũ. de
cla idẽ qð pꝛius. quia.ſ.nõ recipiet aliqd exy elect. Et ad hoc facit tex. c. Cum ab omni.
NRN i penſis. extra de ogileg:c PMaſloꝛd lis. Si Et ſoc quo ad iudicem eccleſiaſticum In
aunſeenns n vo ſine fraude cõmtttit volens parcere la ſeculari vo iudice dicendum eſt ꝙ tolerari
moriaI toꝛibus foꝛte partium et expeſis. tunc foꝛte wſſet conſuerudo talis. vt in auten. de iud.
A A poſſet. dicit idẽ q in delegato a pꝛincipe ne S. Ne autẽ in glo. Pꝛo ſpoꝛtul dabant ouo
NR officium ſuum ſit illi damnoſum. et hoc te? aurei.i.ſloꝛeni in pꝛicipio cauſe.⁊ duo in fi
ramiH neir Mincen. vt. iij. q.ij. F. Deturis. . xliij ne. qñ cauſa excedebat ſummã. .aureoꝛij.
Aricenin q. v. Mon ſane. Et ea dicta ſunt pcedi Nam in minoꝛib minus dabattt. .
WiEiM de iure vt dicit/Sed de 15 ſuetudine induci D ſ. I. S
umaTofen, poteſt vt tã pᷣlati.et ſic oꝛdinarij q; delegati 6 9 rio ”s r —
NMEnn Anin. pficiſcẽtes pꝛo cauſis extra womicilum pe/ aſſeſſoꝛis. Nota ſᷣm Buil. in ſpeculo. 5, de
r Merii tãt omes eypẽſas ᷣm Boffre. imo plus di/ aſſeſſoꝛe.ꝙ licet quidam dixerint. ꝙ aſſeſſ
WMiNCPEAN cit Gimil. in ſpeclo in parte iſta de ſalarüs iun ſoꝛ ſalarium non poſſit recipere a partibus.
— dicũ. Dicit em ꝙ cõſuetudo vni cuiuſq;fo ſicut nec iudex.extra de vi. et ho. cle. c. Cum
Etupiuntdufßl, ri in hmõi ſeruet᷑.que ᷣm locoꝝ varietatẽ ab omni,iu dic contra per. c.xi. q. iij. Non li
ian viur a variat. Nam in patrimonio beati Petri ei cet. Dũnde licet legatus moꝛiatur antec caꝗ
Arirent in ciuitate Romãdiole ſtatim poſt lins con terminetur. nihilo minus aſſeſſoꝛes ſua ſa⸗
eſtationez vant denarij. rij. libꝛa. q ſunt laria babebunt. quia non cogitur quis ſuis
en mmiuptn quarta ꝑs bononei.et alicubi.xxin terr? co ſtipendus militare. i. ad Coꝛinth. ix. nec de
ilers mitiſſe maltidis medietas.Et repꝛobo qrũ ſuo facere beneficium.x.q.ij.pꝛecarie.et ex/
engniin dam curiaꝝ abuſum. vbi ex ̊ pars aliqueʒ tra te pꝛeſcript.c. Cñ ex offici.nec illud. ca.

AeO
ANN

terminũ recipit.Imõi ſalaria exigunf enaz Cum ab omni.eſt contra, quia lo quitur cũ
Sd Ante lité cöteſtatã cum litis ↄteſtano ſit ini in fraudem queritur aſſeſoꝛ. Sed vtple

gtiaunamns

In 1, cna num cauſe. C. etiã notat in bello ſuo.ꝙ licʒ nius materia dilucidetur. nota diſtinctio⸗
M eccleſiarũ pꝛelati decimã ꝑtem vel alã ꝑteʒ nem ſᷣm BGBuil.quia aut loquitur de aſſeſſo⸗
wmnmnn litis non pñt reciꝑe.vt in dicto.c. Cum ab re iudicis delegati.aut de aſeſſoꝛe iudicꝭ oꝛ⸗
– nn omni.tñ maderatas epẽſas pñt halere et dinarij.Et pꝛimo caſu poteſt aſſeſſoꝛ accipe
umu ll ina ꝓ eis pignoꝛa recipe.xec Guil. (Sed Jo yre mercedem ſeu ſalarium. Etſiin fraudem
nimdnl han. an. Anto. de bu. Pe. de ancho. Fra. de aſſumptus eſt. puta ꝙ non ipſum opveratur
MmeMi zamb.toc vident᷑ tenere.ꝙ tã oꝛdinarij i;ᷓ ſed dedt no nen aſumendi. vt ſic pꝛo eo

S. PEr e

ſe Dr, —290— — / 6 S e rp Irrr — X 71. Te⸗ (. ſ..

.
,
△
. 1
₰
2

Litulus

gccipet ſalarium. vel etiam ſi operatus ẽ eñ
iudex. tamen non egebat quia peritus erxat.
et per ſe poterat. ſed vt grauaret partes ac/
cepit. recipiet aſſeſſoꝛ ſalarium a iudice nõ
a partibus. vt in dicto.c. Cum ab omni.et
extra de reſcrip.c. Scatutum.li.vi.Si vᷣo ſfe

cit ſine fraude. vt quia non erat pitus ſufti
ciẽter.vel quia infirmus vel ałs impeditus

recipiet aſſeſſoꝛ ſalariũ a parnb litigantibꝰ
quod pꝛo eo.ſ.aſſeſſoꝛe exiget iudex ipſe a
partibo. et ſoluere coget. moderatum tamẽ

vt erp̃ſſe habet in dicto.c. Statutum.de re⸗
ſcrip.li.vi. In ſecundo caſu cum.ſ.eſt aſſeſ⸗

ſoꝛ iudicis oꝛdinarij.et tunc nõ poteſt acci ⸗
pere ſalarium a partibo nec ipſe oꝛdinarius

exiget ꝓ aſſeſſoꝛe a partibus.ſed de ſuo ſol
uet. quua debet eſſe pitus et nõ ignoꝛare ca⸗

nones. x. q.iij. quia cognommus. xet diſ. xx.
F. . et de conſang. et affi. c. i. Et ſcien do ca⸗/
nones raro poterit euenire caſus aliqͥs in q̊

nõ ſciat iudicare. cum ᷣm canones in foꝛo

eius ſint cauſe termmande. vt de foꝛo com
pe. c.quod clericꝭ. Et ſi aliqs caſus talis oc
curreret debebit de ſuo ſoluere. cum habeat
redditus eccleſiaſticos ex quibus poteſt ſu /
per loc ꝓuidere.argu.ex iſto.c. Cum ab oĩ.
Et loc teniit Yohã. de monte murio. in q̃̊/
dam q̃ſtione diſputata ꝑ eũ ꝓut referi Yo.
an. ita reſidens.idem an ſpecu. et ̊ in
oꝛdinario eccleſiaſtico. ¶ Oꝛdinarius vᷣo
ſecularis cum nõ tenetr ſcire ſed ſufficiat ꝙ
hoaleat expientiam de cauſis ꝓut habet. ¶.
de iudi.l.Certi. Poterit ſalarium ꝓ aſſeſſo⸗
re petere.ad hoc quod ꝓbat᷑ in auten.de iu⸗
di. circa pꝛincipiuʒ ᷣm Yo. de IYmo. qui tñ̃
dicit ꝙ ſuper hoc eſt ↄſuetudo ãttendenda.
hec ie Sianr etiam Buil.in ſpecu. ꝙ ſi poſt
concluſionem partes ante ſententiã cõpo⸗
nant.nihilominus aſſeſſoꝛ habebit ſuum ſa
lariũ.et iudex ad hoc poterit cogere partes
q.i.eſt ſibi a partibus dandũ/Hotat etiã
ꝙ pꝑſone que debent ſalaria reciꝑe debent ea
añ calculuʒ ſententie exigere. Partes nãq;
fallacibus aduocatoꝝ ꝓmiſiomb conclu
ſe in cauſa victoꝛie ſe foꝛe exiſtimantes ad
ſentennã ꝓperant.et libenter ſalaria ſoluũt
qnod nõ facerẽt condẽnate. Et qð aſſeſſoꝛ
lucraf ex hmõi officio ſeu exercino. ſi eſt fili
uſfamilias.erit illud quaſi caſtrẽſe.C. de of
ſ. aſſeſſoꝛis.l.velut.J
ſoꝛ inpoꝛtunus eſt in eractione ſalarij et ni
inis peteret ꝑ iudicem moderari debet. Sed
nec iudices ſibi delent aſſeſoꝛũ ſalana reti
nere. ſed nec partem deſfalcare. licet plerũq;
contrariũ faciant. Et m hoc poteſt intelligi
.Cum abomni.¶ Sed quid ſi duobi aſſei⸗

22.
rne r err

Orecnnn

tẽ nota ꝙ ſi aſſeſ /

Nonus

conſilio ꝓnunciet adinuicè diſcoꝛdantibo.

tercius amſim at. vnde habebit iſte ſalariu⸗
Dic wy illi eleniſalarium ſuuz participare
ne wlo ſuo cõmodũ repoꝛtent. Qõð fieret ſi

eis fingentibo ſe concoꝛdari nõ
cius aſſumatin eop exronerationez. vt ſepe
ſit vt ptes ülli ſoluere teneant Et buic ſiau
di iudex obuiet.¶ Sed qͥd ſi alter ingatoꝝ

dicit iudici. DOñe conſulatis ꝑitos ſupꝑ tali

—

articulo. Nunqͥd alus delet ſoluere parteʒ

eius quod dar peritis ꝓ conſilio. H. dich
Pteſt. quia aut peto aliquid quod mihi ſo

lum ꝓſuturum eſt. et ſic non delet alter ſol⸗

uere partẽ.ar.ff. de edẽ.l. Pꝛetoꝛ.Aut peto

aliquid quod mili et aduerſario eſt pfutu
rum. et tunc łebet ſoluere etiam alter.ar. ff

*„

fimiũ regn.l. Sed loci. NHon autem telet iu

dex grauare in ſolutione huunꝰſalarij vnam

.

icijs eq̃litas eſt ſeruanda. etibi detet acto⸗
ns et rei equa eſſe conditio.extrade iudi.c.
NHouit/ IAtem iudex bene põt leuarei. acciꝰ
pere expenſas factasin conſiliarijs. vt. niij.
q.v. Hon ſane. et imittendo ad diuerſa lo
ca ꝓ conſilio inqͥrendo.ec Buiaulul.

rez er glla alleuiare ꝓut ſepꝛ ſit.quia in in

e officio ludicis de
legari. Obi pꝛimo ſciendũ vtno
tat YJo. an. in nouella. ꝙ ᷣm Cã⸗

cre. Boffre. delegatus dr is cui a ſummo

pontifice oꝛdinario vel delegato pꝛinci is
2 ele

cauſa cõmitnt. Hoſti. aũt ſic deſcribit
gatus eſt is cui cauſa cõmittit᷑ terminanda

—

vel exequẽda vices delegantis rep̈ſen tans

a iuriſditione nil ꝓpꝛium halens. ff. woffi.
eius cui man.eſt iuriſdino.l.i. Pꝛopterea

aũt in decretaliba pᷣmittit ti.de offi. dele. ti. ð

of. lega. et n. de offi. oꝛdi.quia delegatꝰ pa⸗

pe eſt maioꝛ legato vel oꝛnario qͥ ad cãm
ſibi cõmiſſam. vt extra de offi. lega.c.ſtudui
ſti Oelegatus pape poteſtatem recipitnon
ſolum in ꝑtes qſcʒ hñt cãm ſeu litigium in/

ter ſe. ſed etiam in alios qui ſuaʒ iunſditio
nẽ impediunt. PH

2

c.i.de offic. dele. m Yo. an. Quiergo deti/

nent actoꝛes taliuʒ cauſaꝝ.vel nimis deter
rent ad inſtantiã ꝑtinet.cum hoc eſt notoꝛi
um ſrel ſi occulte faciunt. tamen actoꝛ hoc
aſſerit.et ſunt ꝓbabiles ad hocqiecture nec
volũt licennare actoꝛẽ ad mandatũ delega

ti.vt ſcilicet accedat ad ipᷣm.ꝓ ſuo mire pñnt
coerceriietſi potens licentiat in publico ſed
TDP PE

Eer Pr YI r
„ 1 br= g X ρ
Br —„ ſ.
. .

oc ſummatim habet᷑ extra

7
iueronau
iani
coreſne er
imwretnn
ſenmmnnn
galinsd
unbnceSin
ſipſetetdet
ertas dtein
unmatmdie
taetſonmin
zoinerſtsage
necpopa 6
tedicent.
nd Chlrunt
ottruneibi

y⸗

inninamet
rrnuvn
Sergigaune
ſelnetbiebert
enferöperi
ſisr digenonie
slantiekre
Cetanſeitagrn
Glſintcönos
ſipeeis Fohe
Moecliplentin
ſten gtr
Ulugeones
eßilleseſenn⸗
ſoniienkin
ſtmame
Muchatr
Ulloacoreert
goeſsqninn
Ninodo noö
Eignö nnler

Ulsinfamisnn

nticoneietni
Poadcöpullari
ipwerlo ices
alinoͤſolico⸗
ſen Soplvt
1tcomrwc

ſtrigne ͤſli

Utöenurgen⸗
1. ne
nbiniege
tunteefent⸗

Eulagii Nr

–—
„=

=—
—

Cffüuntoch

n. Minniinin
Bmenn
wäaiiN
mcai nini en
rs Votnnn ien
LRnmino e
Uömminnte
oted
eonini
n. Namzofia
õ
miGlnnic
un nnnaga
at⸗ ndudh;
li, un
mimun .
Cneßhan e ml

E E
☛ =

=
☛ =☛

apitulũ

minatr in occulto. erit locus idonee cautio
iii/Et ſi tanta ſit illi credulitas.ꝙ nõ põt per

cautionẽ mederi. dicit Doſti. ꝙ ſuſpendat

cenſura.vouec mutent᷑ tpꝑa.vel eus vłeius
vicarius apponat ↄſiliũ.et cõſulat tũc acto
ri.ꝙ ad tpᷣus deſiſtat.ar.ex᷑ de reſti.ſpo.c.Ex

tranſmiſſa. Si tñ ꝑ talem poteſtatẽ compe

ſci voſſet.et actoꝛ inſtaret.non eſſet iuſticie

weritas derelinquenda. Atemeo. ti. Sane.
ſummatim dicit. Cñ diuerſe l̃e ſub eadem

data et foꝛma cõtraria impetrant.et pñtat᷑
a diuerſis adeoſdem.ſuꝑſedetur vtriſq; o
nec papa cõſulatf. Jo.an.x ſi e alie con

trarie dicent᷑ emanaſſe ab altera partiũ. et

nõ exhibeant᷑.non tenetr᷑ delegatus credere

opponenti.eo.ti.c.Cũ in iure.quõ ſit litere

contrarie ibi vie.
Delegatus pape
impꝛditus poteſt ſubdelegare.Oñ Alexan/⸗
der tercius eo.ti.dicit. Si ꝓ debilitate vel

q̃libet alia graui neceſſitate tractandis cau

ſis que tibi ab apoſtolica ſede cõmittuntur
interſſe nõ poteris.liberũ tibi ſit pꝑſonis ido/
neis ⁊ diſcretis vices tuas cõmittere ita ꝙ;

ſi res tanti eſt.vt te conſulere debeant. niſi

foꝛte cauſe ita graues ſint ꝙ ſine pñtia tua

non poſſint cõmode terminari. Suꝑ verbo

nõ poteris YJoh. an. vel volueris. Iſta em̃
duo equipollent in vvc caſu ᷣm Boff. vt in
fra eo. Signiſicaſti. libeꝝ.i. ſine aliqᷓ rena vł

redargutione. Suꝑ verbo idoneis. Debent

em̃ tales eſſe in dignitate vel ꝑſonatu. vel
canonici eccleſiaꝝ cathledraliũ.et intra dyo
ceſim. vt extra de reſcrip.c.Statutuʒ. li.vi.
E quod.c.habet᷑ ꝙ non poſſint ſubdelegare
inuito actoꝛe extta dyoceſiʒ. ne auferat᷑ ei
dyoceſis quã papa dedit Sed inuito reo ſic

onſmodo nõ cõmittat᷑ vltra duas dietas.
Et quõ mulier.ſeruus.ignarus.menteca⸗/

ptus.infamis.minoꝛ.xx.vel.xviij.annis.nõ

ſunt idonei et nõ ſubditus et pꝛiuilegiatus

quo ad cõpulſationem.itractat hic Hoſtiẽ.
Sup verbo vices ſuas. Jo.an.et etiam ſen
tentiã.nõ ſolũ cognitionẽ ſeu examinatio/
nem. Suꝑ vᷣbo tanti eſt. vt. ſ. ↄſilio tuo ege

at. Suꝑ verbo cõſulere.putat Inno.ꝙ poſn
ſit delegatus cõſilium ſibi retinere.quo ca⸗

ſu ſi nõ requirat᷑ nõ tenet ſentẽtia.infra eo.

ti.Paſtoꝛalis.Sed ſi conſiliũ fuerit requiſi

tum tenebit ſentẽtia.q;uis contra conſiliñ
lata. lcet aliq̃ ↄtradicãt. Sed requiſito cõſi
lio ſi placueri delegato ſuhdelegatus fe/⸗
rat ſententiã ſllam ferat als non ſi ꝓhibeat

Pec vera ſunt quando conſulendus eſt iu⸗/

o I 5 —.
65
„
. △

gex. O dicit enam Inno.illud idem. qñ in

Lercium

dex cõmittit onec reuocet.vel ſinõ reuoca
uerit. vel vt ferat ſententiã ſi partibo placu⸗
erit. als remittat. Ham oibo his caſib pu/
tat poſſe iuriſditionẽ ſubdelegati per delega
tũ reuocari.et ad eũ appellari. Dicit em̃ ab
bas ꝙ ꝑ hanc foꝛmã cõmitto vices meas
conec reuocauero nõ intelligit᷑ cõmiſſa ſen
tentia. Etiã ᷣm Inno. ſi dicat. Cõmitto ti⸗
bi cauſam. et vt feras ſententiã niſi reuoca
uero. quaſi hec clauſula ſit cõtra ſubſtantiã
cõmiſſionis quo ad ſentẽtiã. Allegat de cõ

di. appo. c. fi. Hoſti. tñ dicit ꝙ non eſt verũ
poteſtas reuocandi impediat trãſlationẽ

ferende ſententie. De quibo dic vt eo.ti.c.
Si delegatus.liv.vi. Obi repꝛobat᷑ opinio
Inno. in his.et in eo ꝙ dixerat executionẽ
impedirinõ pone. DPutat etiã Innoc. ꝙ ſi⸗
cut delegatus ſubdelegando rennet ſibi cõ⸗
ſilium. ſic etiã poſſit reſeruate conſilium ter

cij. Poteſt em̃ certã legeʒ ſeu cõditionẽ ſue

cõmiſſioni dare ſeu imponere.dummõ non
faciat contra iura. Sic etiam delegatus pꝛei
mus põt. vt de reſcrip.c.i. O ſi delegat mã
dat ſubdelegato ꝙ ferat ſententiã. ſᷣm ꝙ ta

lis iuriſperitus dictauerit. q;iis Inno. di⸗

cat ꝙ hoc fieri non poteſt. tñ Hoſti.tenet cõö
trariũ. Nam ⁊ cõmittens foꝛmat ſententiã
ꝓut ſibi placet.vt de conſti.c.Cum omnes

quã foꝛmã neceſſe habet ſeqͥ̊ delegatus om̃i⸗

no. Sicut autẽ ipſe delegatus ipſam foꝛma
re poteſt. ſic et ipſe alij foꝛmandã relinque⸗
re.e.ti.c. Paſtoꝛalis. Nec obſtar.ff.de arbi.
l. Itẽ ſi vnus.quia natura arbitri talis eſt.
vt arbiter ꝓnunciet quicqͥd placet.et con⸗
tra iura et inique.ff.de arbi.l.Oiem. Sʒ iu
dex non niſi qð iuſtum eſt ꝓnunciare debet.
Et ideo ſi delegans timet.ne ſubdelegatus
erret in iure.ſatis videt᷑ ꝙ pᷣdicto mõ poſſit
ei ꝓuidere ꝙ poteſt locum habere.quando
nõ põt haberi ſubdelegatus ita ꝑitus.vt ex
pediret.etis qͥ habet dictare ſentenuã eſt pe

ritus.ar.eo.ti. c. Cum te cõſulente.Et ideo

eſt neceſſariũ officium aſſenoꝛũ.vt. C. de aſ
ſeſſio.l.i. Sed in ſpũalibo cauendum eſt.ne
is qui debet dictare ſententiaʒ ſit laicus. vt

de iudi.c. Decernimus. Nerũ eſt. nõ deber

pꝛonunciare ſententiã ᷣm cõſcientiã alte⸗

rius dictantis ipſam. conſcientia ꝓpꝛia re⸗

pugnante.etiã ſi ſibi hoc mandaret᷑. Nerũ⸗

tamen debet impitus conſcientiã ſuam foꝛ

mare iuxta conſiliuʒ periti. Mec eſt turpe ꝙ

impitus querat et ſequat᷑ conſiliũ peritoꝛũ

et voluntatem. vt infra eo.ti.pꝛudentiam
Si tamen nõ poteſt conſcientiã ſuam infoꝛ
mare vᷣm conſiliũ ſapientis.ſtudeat ꝙ a cõ

mimõe illa e xoneret᷑.infra eo.c. Si quãdo.

Zitulus Honus

O ſi loc obtinere nõ poteſt. conſcientiã ſu⸗
am ſequat.et non obediat.ſ.in dando ſentẽ
tiã contra conſcientiã. vt de tempo. oꝛð. c.
Zld aures. In. c. de cauſis. eo. ti. duo ſum
matim cõtinent. Pꝛimo ꝙ ſi cauſa aliꝗᷓ cõ⸗
mitiit determinanda et decidenda ſubdele/
gato infra certũ tempus.eo tranſacto expi⸗
rat iuriſditio cõmiſſa ſubdelegato.et reuer
tit ad delegantem. Poteſt tamẽ pꝛoꝛogarxi
terminus paixus à delegante. ſi accedat cõ
ſenſus vtriuſq; partis cuius eſt cauſa. Et
vt dicit glo. JTo. anð. DHec pꝛoꝛogatio ſiat
Ppꝛincipales. non ꝑ ꝓcuratoꝛes. Itẽ etiã
ſi nõ poſſet infra tpᷣus pᷣfixum pficere quod

mandat᷑.nihilominus expirat elapſo tẽxo⸗

re pᷣñxo.vt infra eo.ti.c.Cõſultationibo.ac
etiã ſi ꝑ maliciãalterius partis firmaf᷑ ter⸗
minus ᷣm Inno. Ypſa etiã ꝓꝛogatio tex
mini de conſenſu partiuz. opoꝛtet æ'fiat añ
lapſum diei pᷣfixe.vᷣm Spe.et Abb. Secun
do continet᷑ in dicto.c.ꝙ vbi certa pena ꝑ
ius ſtatuta non eſt. delegatus imponit arbi⸗
trariã. Obi dicit Jo. an. ꝙ ſi certa pena ſta
tuta eſt.non ſolũ ꝑ canones.ſed etiam ꝑ le
ges ſcriptas municipales.vel etiã leges cõ
luetudinarias.dũmodo canonibus vel ra⸗

tioni canonũ non obſiſtat.illam debet impo

nere. ſ. partibo quaꝝ ſibi cauſa eſt commimna
impedientibo vel offendennbo iuriſditioneʒ
ſuam. di.x.ꝑ totum. Nec mollioꝛẽ nec du⸗
rioꝛem debet imponere als fit infamis.C.ne
ſanctũ bap.l.iij.⁊ lc miſi ex cauſa tẽꝑer᷑ vel
exageret m Hoſti. Quo ad pꝛimũ To.
an. in nouell. mouet qſtionẽ. videlicet.An
delegatus qui infra terminũ ſibi ſtatutũ tu⸗
lit ſententiã. lapſo termino illam poſſit exe⸗

qui.et pᷣcipue delegatus qͥ als exequi ponet

e quo de ſo. cõpꝑe. c. Si qs cõtra. Circa qð
ponit opi.ſibi cõtrarias. PHã Damaſ.Can⸗
cre. Bar. bꝛix. tenent ꝙ ſic. DPug. Yohan.
Archi. contra has opi. contrarias. Jo. an.
ſic concoꝛdat ſcʒ ꝑ diſtinctionem.qꝛ.ſ.aut
terminus adijcit᷑ diffinitiõi el eciſioni cãe
et tunc ſic eſt vera pꝛima opi. q̃i papa ſim⸗
pliciter delegante cãm. ⁊ ſtatuente tempus
diffininonis fiẽde adhuc durat ptãs in exe
cutione. Si vᷣo terminus adijcit᷑ iuriſdinõi
tunc ſic eſt vera opi. NHug.et ſequaciũ.Et hᷣ
ſiue affirmatiue verba ꝓferat puta ꝙ nõ du
ret vltra annũ. Cum em̃ executio ſit de iu⸗
riſditione.infra eo. Si delegatus.li. vi. xe⸗
ſtat ꝙ iuriſditio finita. et ſic non poterit.
CLirca ſecundũ mouet aliã.q.videlicet an
delegatus poſſit mulctare.Circa quod dicit

Inno. hic. ꝙ delegatus 1 ſubdelegatus ne

dum partes. ſjed etiam extraneos iuriſditio

nem ſuam impedientes. et excõicare ⁊ mul
ctare poteſt. ſi aliter iuriſdtioneʒ ſuã defen/
dere vel expedire non poſſet. vt hit. et. c. pxi⸗

mo. Hoſti. at q;uisin ſumma contranum
dixerit.tamẽ in lecturxa.c.i.eo.ti.ſe coꝛrigit

et tenet cũ Juno dicene g ex virtute clau
ſule qua cenſura cõmittif id non poteſt. ſed
ex virtute commiſſionis hoc põt.vbi pena
non eſt ſtatuta. vt hic. Et lvc ſiue pars ve⸗
nire contemnat.ſiue nõ pareat.et demũ ad
ipſam mulctam extoꝛ quendã poteſt exerce⸗
re cenſurã.qð intelligit᷑ de parua mulcta et
temꝑata. non magna.qꝛ nõ tantã vt oꝛdi⸗

narius. In. c. Pꝛeterea eo.ti. ſummatim

habei ꝙ ꝑ ſimplicẽ cõmiſtioneʒ cauſe woteſt
dlegatus citare.cõ tumacẽ punire.et reliqᷓ
facere que ſpectant ad cãm.vñ ⁊ cogere po

teſtꝑ cenſurã.ꝑſ.eccleſiaſticã. ᷣm DHoſti.xN do
mnare in expenſis. ſ. condénando. J

naͤre mnexr . n. (.
Si qñ.eo.titu.ſummatim habetm Joh.

an. ꝙ ſi oꝛdinarius ſcit eum non canonice

inſtitutũ quẽ delegatus pape ſibi mandatin
poſſeſſionẽ induci.non reſiſtet violẽter. ſed

pcibo inſtabit vt differat. nec roman on

tifex cõſulat᷑ vbi Yo.an. ꝙ ſi delegatus loc

facere nollet. ſ. diferre neceſſe eſt obedite.

infra eo.c. Paſtoꝛ alis.quod intelligit Ho

ſti.quando illudeſt occultum.ſ.ꝙ non ẽ ca

nonice inſtitutus.qꝛ tunc epo non eſt cre⸗

denduzʒ. vi. q. ij. Sitm. Yn. c. Sane. eo.

ti. ſummatim haber ̃ᷣm Jo. an. ꝙ delegat
bapein cauſa ſibi cõmina.iunſcditionem ba
let ſuꝑ oꝛdinariũ.et quẽcunq; maioꝛe.etRᷣ
quia vices gerit pape in cã illa ſibi cõmiſſa
et ad ipſam ſpectannbo.⁊ ſibi relelles poteſt
punire. ſ.nõ obediendo in his q̃ pectantad
cauſam.ſiue ad cauſe executionem.ſiue im
pediant exequẽetes de mandato ipſius dele⸗
gati imuſte et violenter.vt inſra eo.c.Exli

teris. Si vo diceret quis executionẽ nõ fa

ciendã cãm aliquã iuſtam ptendens.ſuꝑ S

delegatus deberet eum audire et ſummaum

eyaminare. et hoc infra annum. qꝛ vltra. ex
quo diffimtiue ꝓnunciandũ eſt. non exten
qitur iuriſditio delegati. infra eo. Aueren
ti. In. c. ex parte.ij. ſummatim habet m
Jo. an. ꝙ ſi pꝛimꝰ impetrauit pꝛim digni⸗.
iatem in eccleſia vacaturã. ſcõᷣus impetra
uit certã dignitatem ipſius eccleſie cuinva·
caret. et illa poſtmodũ vacat pꝛimo non ſe
cundo debet. Obi dicit Yo. an. ꝙ, datg lite⸗
raꝝ eſtinſpicencgno plentano fm Pof.
qui ꝑ hanc literam multun infringit opi.
contrariam. Ycẽ Buil. Pe. et Abb. In

c. Ex parte tua ſummatim baler 'm Yob.
an.ꝙ vbi voluntas contrarig pap non ap

relan
Crortie
ſieOArdn
ſigite
ſopotban,⸗
ſnenſanh
Llanoto.
eler fm
ſetorolpe
60 Klegtrn
nnere Quo
Egtinltin
Votaft
ntk cue
ſesſeaſin
Einabiten
Kite tn
ſucn dat
ecfimie

1

contenu

iſgginen 8

Glterifſenn
lchtilokena
Glusieſornre
Een ſii⸗
toerutorsbrt
Glonrusen
fonisdartbi
Norent ptdeen
fen Tlktü,
ommue
Creriene
notasn
erallctrien
Mtln cAe
ltadoreinen

tpprlorſie

Cltracirikn⸗

Alamnarnnnd

tfn go m
Wolglinaca
Eibidjare
eucne une
üſinonialesz
nifpfteralie
lichſegt. T
nillnaninte
cſen inef ,
Elſcelsceng
huce ſkicn
inrdit
edldclil

—, –—
,

nns

ng
—
npa
slinntn
eaniinii
dnge
önniiine
nhetnin
RR1
Dimkigidn
amgieii
Pitönir in
Nuntaginie
lerlefihtiike⸗
mi NAN
mMteN
NamNiſtetvie
duminn dnerde
n adi de
Prtorianid
ludetanm
dm et
g . Si n
um ugs
unminuge
gennrnlili⸗
atmmh tile
Gotunronbsi
errdninacnſe

Capitulũ

paret. legatus iuris foꝛmaʒ ſeruare delet
et rationahiles exceptiones admittere.
An. c. Qudnia. ſummatim halvt m Yo.
an.ꝙ cũ delegatio facta dignitati.puta epi
ſcopo.abbati.et hmõi.nõ expᷣſo nomine ꝑ
ſone.ipſa trãſit ad ſucceſſoꝛe.eo.ſ.moꝛtuo
vel amoto. In. c. Suꝑp eo.ti. ſummatim
habet̃ ßm Yo. an. ꝙ ſi queſtionẽ de iure p /
lent andi papa delegat appellatione remo/
ta. delegatus ꝓnunciare poteſt ſed nõ inſti/
tuere.Quod ſi facere vellet is ad quem ſpe
ctat inſtitutio licite appellaret. DObi dicit
Hoſt. ꝙ ſi ſunt viri eccleſiaſtici inter quos
Vrtit᷑ queſtio.diffiniri debet infra ſer men /
ſes.ſed ſi ſunt latci infra qtuoꝛ.als epᷣus oꝛ
dinabit eccleſiam. vt extra de iurepatro. c.
Eã te. Et interim fructus eccleſie facit cu/
ſtochri. de ofli. oꝛdi. Cum vos.quod intel⸗
ligendũ vt ibi vicit᷑. Et ſi elegatꝰmandet ei
ꝗad quem ſpectat inſtitutio.ꝙ pᷣſentatũ ad/
mittat.et ipſe noluerit obedire.putat Hoſti
en. ꝙ niſi oſtendat rõnabiliter cauſam. dele
gatus id poterit exequi.infra eo.c. Pzudẽ/⸗
tiam. O ſi pᷣtẽdit cauſam quã delegatus nõ
putat rationabilem. ſi voluerit.et delegatꝰ
mhilominus exequet᷑.etterminus appella
tionis declarabit. quis ex eis rationabihbo
moueat. vt de appella. c. Ot debit;. ᷣm Ho
ſtien. Talis aũt pſentatus nõ eſt eramman
dus vel appꝛobandus pꝑ delegatũ ſed per oꝛ
dinariñũ.Camẽ ſi qͥd ſuerit dubij decidet de/
legatus quaſi non ſit fruitus officio ſuo wv
nec eccleſia ſuerit oꝛdinata.extra de clerico
non reſiden.c. Relatum. O ſi delegatus p/⸗
cedat ad oꝛdinationẽ eccleſie. et oꝛdinariꝰ
nõ appellat.ſi ho cſcimit ſibi impute᷑ non
contradixit m Inno.et Hoſtiẽ. In. c.

cauſam matrimonij.eo. ti. ſummatim bale

tur m Jo. an. ꝙ ſi ſimpliciter eſt delegata
duobo aliqua cauſa vnius ſentetia non te/
net. Et ibi dicit m Specu. et Buil. ꝙ de cõ

ſuetudine curie ſolũ epis cõmittunt cauſe

matrimoniales.papa iñ ad hoc nõ aſtringi⸗

tur qn woſſit et aljs cõmittere. quod et ali⸗

quãdo fecit. In. c. Cauſam. que ſumma

tim dxif ᷣm Yo.an. qꝙꝙ delegatus qui eſt w⸗

minus impetrantis recuſari poteſt. ſeʒ vt ſu

ſrectus. bi glo. ponitſex calus recuſandi

iudicem. Ibi em̃ dieit glo.ꝙ argumentum

euidens eſt. ꝙrationabilis eſt cã ſuſpinõis

ſi udex eſt dñs aduerſarij t.xi.qiij. Qua⸗

tuoꝛ. Et idem let ſi iudx eſſet impetrantꝭ

Yaſallus.xxij.q.v.de foꝛma. Idẽ ſi eſet cõ/
ſanguineus. vł aduocatus extiterit in eadẽ

cã ꝓ ipſo. vt de appell. c. Poſtremo. YAdem
videt᷑ ſi habet conſinmnlẽ cauia m. vt ertra de

Lercium

iudi.c.Cauſam.He cauſa tñ ſuſpitiõis tra
ctabit ibi Suſpitionis. De recuſatione hu
iuſmodi dicit᷑ li.vi.e.ti.c. Judex ab apoſto
lica ſede datus.q;uis leginime valeat recu
ſari vt ſuſpectus.poteſt licite vices ſuas cõ⸗
mittere.anteq; cõtra ipᷣm recuſatio ꝓpona
tur.etſi in totũ cõmiſerit recuſari vlterins.
aut facta ꝑ eum cõmiſſio impugnari nequi
bit.Quod poſſet ſi ſihi de iuriſditione aliqd
reſeruaſſet.poſt recuſationẽ quoq; ꝓpoſitã
cõmittere.niſi de recuſatoꝛis ꝓcedat aſſen
ſu.non poteſt. Sed eo volẽte loc poteſt. eniã
ſi recuſatio ipſa ſit iam ꝓbata. dummodo
pꝛonunciatũ non fuit ſuꝑ ea. Extunc em̃ cũ
iudex eſſe deſierit.nulla etiã cũ illius anen⸗/
ſu pofeſt fieri cõmiſſio ꝑ eundẽ.glo.ibi. Cũ
aũt ſibi aliquid reſeruando iuriſditõe re

maneat adhuc index de ſuſpitione ſubdele⸗

gati habet cognoſcere.⁊ poteſt ad ſe reuoca
re iuriſditionẽ. Onde adhuc poteſt recuſa⸗
ri.et cõmiſſio impugnari. In. c. Cum te.
eo.ti.ſummatim habet᷑ ſᷣm Jo.an.ꝙ ſi dele
gatus pape cõmittit cauſam.non in totum
de ſubdelegato appella adeum non ad pa
pam. Obi dicit ideʒ Jo. an. ꝙ idem eſt qñ
delegatus ſibi reſeruat executionem ſentẽ⸗
tie tm̃.qꝛ tunc ſipoſt ſententiam appellefad

eum appellabit. eo. ti. c. Si delegatus li.vi.

Fallit etiã ſlec decretalis in caſibo eo.ti. Si
is cui.et.e. Si a ſubdelegato.lib.vi. Dicit

etiã idem AHo. an. ꝙ ſi vnicus eſt delegatus
poteſt pluribo cãm delegare. Itẽ ſi ſunt plu⸗

res delegati poſſunt etiam delegare plurib·
; ſintipſi.Si vᷣo vnus ſolus ex pluribus.

ſocijs non ſubdelegantibo. ſubdelegat ipſe

pluribo. videt᷑ ꝙ valeat.quia nõ videt ꝓhi
bitum ᷣm Innoẽc.et Hoſti. Et q;uis dece
at et expediat ꝙ vni ſoli cõmittat ꝓpter ab⸗
ſurchtates que inde ſequerent᷑.ſi vellent cõ
traria non iñ neceſſariũ. In.c.gratũ.eo.
ti. ſummatim habet ̃ᷣm Yo. an.ꝙ ſi delega⸗
tus citauit añ moꝛtem delegantis.ppetua⸗
ta eſt eius iuriſditio. An. c.pꝛudetiã. eo.
ti. ſummatim habet᷑ m Ao.an.ꝙ ſi cãẽ com

mittit tribus delegatis cum clauſula. Ox ſi

non omnes poſſunt vel nolũt pꝛiuſq; appa

reat de impotenna vel de voluntate tercij.

duo ꝓcedere non pñt.et nil agũt ſi ꝓcedãt
Igdem in duobo datis cũ clauſula.ꝙ ſi am⸗

o ⁊c̃. Secundo ibi continet᷑.ꝙ ſi reus coꝛã

delegato citatus obijcit excõicationẽ acio⸗
ri quã non ꝓbat inira vebitum tpus. dele⸗
gatus abſoluet actoꝛem.ſi vo ꝓbat ſi excööi
catus eſt actoꝛ ꝓpter cauſam ſibi cõmiſa,z
idem erit. Sed ſi ꝓpter allam.nec eſt de ca⸗
ſibus reſeruatis pape ad euin ad auc ſpe⸗

modo ſit canonice deſtinat. Ite⸗ ib⸗
puobus cũ clauſula vos. vel alter veſtꝑ. an O oꝛe romst
es a medietate noctis incipiat.et in meddio
noctis deſinat ſubſequẽtis.et ibi dicit queg

re relegatus abſoluet. Et abſolutus ſup eo
re quo erat excõicatus. coꝛã excõmunica⸗

toꝛe parebit. Qui ſi maliciã adoiberet dele⸗
gatus de cauſa cognoſcet. Dieit añt ibi Po am perit inſtantig. tene ſe. C. de
di. l. Sancimus. Dincẽ. Sed Boſtiẽ dicit
Pteris. ſ. ſi volueris. dici᷑ enã in tex. NHos
eam lꝛã ꝓcedendi cõgruã intelligimus.ex

ſti. ꝙ licet glo. et alij cõ munit dican t. ꝙ nũ

aius in hmõi delet eſſe certe et ꝓbate ſidei.

im̃ nil obeſt. etiã ſi nuncius ſit infamis.dum

vnus altero irreèſito ꝓcedere poſſit. hoc eſt
exvedituʒ eo. ti. Cum plures.li.vi ibi vide
et in glo. ij. Dic ponit Yo. an. in nouella q;
plures. q. circa materiã excõicationis par/
tium litigantiũ coꝛã dele gato.ibi potes vi/
dere. &t multa alia ponit circa materiã hu⸗
ius. In. c. tũ caula. eo. ti. ſummatim ha/
let̃ m Jo. an. ꝙ ſi cz ſimpliciter delegatur
tribus. duo ſine ſubdelegatione tercij ꝓce⸗

gere non poſſunt. q ſi facerent ab eis pote

itt appellari. In ca. Conſuluit. eo. ti. ba/
bet ſummatim ſᷣm JYJo. an. ꝙ ſi iuriſditio de

.

legan expirat in ꝑemptoꝛio qð partib anſi
gnauit poſt cõgruã hoꝛã pemptoꝛij.nõ expe
ctabit cõ tumacẽ. Si vo non expirat oteſt

expectare et iteruz citare ſi vult. Obi notat

Jo. an.ꝙ vocatis partib a iudice die ſta⸗
futo. parsp̃ᷣſens licet aduerſari ſit abſens
actoꝛ vel reus ſine licentia iudicig nõ debet
recedere. vt de iudi. c.i.⁊.xi.q.iij. Certũ. Et
foc non ratione pene. qꝛ nullã incurrit exqᷣ
pars altera nõ venit.ſed ratione expenſarũ
quas tũc retere poterit. ſi licennã iuchkeis ex/
pectabit. O ſi citatus nõ venit ad diem aſſi
gnatã. ſed nec is qͥ eum citari fecit pñs fuit.
net cõpenſa tio hincinde.ita ꝙ neutra par⸗

tium eſt punienda. ff. de arbi. l. antepenulti. ctet dit ſe
nam vel interlocutoꝛiã de nocte latam te/

Vleʒz ſi dies feriata occurrat in die amſigna

ĩa. vel alia cauſa euidẽs ſubſit.ꝑ quã appa
ret ꝙ etſi citatus pñs eſſet.cedete non te recipi.et allegationes aun
ri. Et qð dicit᷑ in auten. de iudi.&ꝙ wſpe in⸗

net. vtiq; in tali caſu debet pᷣſes ſubuenire.
erxquo actoꝛis nõ intereſt citatum veniſſe.
Irem ſi iudex abeſt die aſſignata a loco in

quo partes citate ſunt.et pñtes. ex eqͥttate

hictc. et niſi aliud mandauerit iuder hbere poſ

ſunt recedere. ſicut et iudex moꝛtuus eſſet.
nec tenent᷑ eũ albi ꝗrere.ũ.q.vi. F. Bidunz.
Fm Inno. Ytem ſi iudex infirmer in eodẽ
oco.non delent ptes ſine licentia recedere

pt iñ inſtare vt ꝓcedat.vel ꝙ alius termi
nus aſſignet᷑. Et ſi non poſſet in his intende

re. poſſunt ptes ſine lcentia recedere. et ali
am cationẽ expectare. ff. de arbi. l. Arbiter
Sm Innoc̃.x ſi iuriſditio expixet in ꝑem

pono citationis.ſi pars non venerit hoꝛa

gat ülum remittet Qni ſin vult abſolue congrua. licet poſtea venerit. condemnabit

in expenſis m Hoſt. quia ter. dicit poteris

extunc exeqͥ. Dbi Johanes ditit. poteris 2

telebis. Jugex em ꝓpter cuius negligenti

am perijt inſtantia. tener parn leſe. C. de iu
q̃ poſſit ante noctis tenebꝛas ꝑfici qð incũ⸗
bit. Obi etiaʒ declaraf.ꝙ moꝛe romano di

dam glo. exiraoꝛdinaria. ꝙ ſi iudex ꝓcemii

in iudicio in tenebꝛis ad lumẽ candele. vel
tulit ſententiã. q;uis ſieti n
credit ꝙ valet ꝓceſſus. dnũmodo aliud nõ
impediat.et pᷣcipue ſi iudex ſit loneſtus.nec

fieri non debuit. tamẽ

loc in tex. dicit᷑. ꝙ ſi ꝓceſſuʒ fuerit de nocte
non valeat. Muita em̃ fien non debent q̃
facta tenent. Alqͥ foꝛte cõtra. Dicit enꝗibi
glo. oꝛdinaria ꝙ qtum ad contractus fieri
poſſunt qualibet oz a. ⁊ vſq; ad mediamno
ctem notarius aſcribet cõtractũ diepceden

ti. poſt mediã noctem aſcribet dieꝛ ſequenti

Fm JYohan. in nouell. Sed in ofcijs vide

tur dies incipe in veſperis. Dicit Poſtien.

hic. ꝙ quid dicat de cõſuietudine. indices
ſedẽt die noctuq;. et in vtroq; foꝛo. Et ſub

dit. ꝙ quia de nocte cõſuenerunt homines

exire loca publica. pᷣſumeret᷑ ꝙ iudex ſolns

publice fieri et. Qin etiam ſubcht c eo
maioꝛi parte in curus pꝛincipũ cefſat et ca

eſſet. et ꝑ conſequens occulte faceret quod

qquia faciunt tenebꝛas lucem. et ſempeſt ei

multitucdo. ⁊ ſic ceſlante dicta cà ceſare pol
ſet ꝓbibinio. de appel. t. C ceiſante Inno
cte tñ dcit. ꝙ non credit ſentenſia dminiti

nere nec litis conteſtationẽ.ſed fm eü lene
Poterunt teſtes recipi.et allegationes audi

dicabunt. intelligit ipſe ſupma lvꝛa ante te

nebꝛas. vt hic. Subdit ant Jo. an. ꝙ ibi

Delegat iurij Fii.

itio expirat decem modis. vt notat gloſ.

ſup. c. in literis. Pꝛimo ſinitur moꝛtuo illo

delegato iudice. cui ppꝛio nomine ſcribiiur

eo. ti. c. Om abbas. et a cõtrario ſenſu. Se
cundo pimoꝛtem eius contra quem litiere
mpetrant. re ihtegra exmete. vt de reſnp.
c. Signiſicamit. Cercio reuo cato mandato
fr de iudi.l.iudicin. uario ſoluit p ſecun/
das hiteras que de pꝛumis faciunt menuo⸗
nem expſſam. extra de reſceript. c. Cauſam.
BRar e XeEE&

rofftde
ccöniiſonn
ſolreintege
un Oldͤn
Nne
Planonertd
Puone ap

(ci, Degain
un itan
diakexan
umſentenn
ſar lerel
Pfunenn
ela be⸗
Usſueon
Clönylen
AVlinimn
AlAU
onuctcann
fumne,rlnt
Caiitrenm
nſtaeppeleni
Dennagcine
ſdior dſene
lpoſenitn
Migterſuctd⸗
Uiiodnen
nnapuun
(rooohen
UMnfrnn
Aſenele
Noygrucerl
Eſatenniste
GPcpepeecunn
Cenitune
Mkefetum
1 Helai.

Munmconninet
D letemouerd
placet dictum Doſtien. quodeſt pmiſſum.

egmnegleg

hfnſfbmnante

miinnata

ſcaffzm

. Eehltigeni

Auens dilitnian
Miöine
ncnsenehntintt
diani gnenr
menocisiniihie
mufdſeniizedei
nnnnne gſin,
nenctis A nige⸗
MMiSsN
ner geeſis dirht
tprefiincenirt
r. Gi peeſſignn

4

☛

mo ſi re integra moꝛiat᷑ delegãs. vt eo. n. c.

gratum, Octauo ꝑ legitimã recuſationem
vt e appel. c. cũ ſpali. Nono ꝑ legitimã ap
pellanonẽ. vt de appel. c. Ot vebitus. et ꝑ de

lanone appellationis. DHecimo es vlnimno

vVvbo functus eſt oficio. Dicit Jo.an.in no

uella. ꝙ hoc habet locũ ſiue iudex ſit lega⸗

tus ſiue oꝛdinarius.ſi ſentẽtia ideo ſit iniqᷓ.

Quinto ſi iuder remittat cauſam ſuperioꝛi
vt d offic. dele. c. Licz. Sexto elapſo termi/
no cõmiſwoms. vt eo.ti.c.de cauſis. Septi⸗

qñ pꝑ delegatum eſt data ſententia et erecu
nomm ãdata. vt in iſto. c. In literis. Obi
dicit ꝙ exquo iudex delegatus ꝑ ſe vel ꝑ ali
um ſententiã executioni mandanit vel ma
daripcepit, eius auctoꝛiias ⁊ iuriſditio ceſ
ſat. qꝛ ſemel eſt functus officio ſuo. Super

alteri.

Delega tus a papa .(F. ii.

cuſari. cum quililet ſit naturaliter obligatꝰ*

vſq; ad integrũ annũ ſententiam ſuã poteſt
exe qui.vr ſummatim dicit᷑ in.c. Querenti
co. tl. 'mm Yo. an. Obi dicit ideʒ Yo. de ſub
delegato delegati qͥ alid ſibi remittit dici
põt.ꝙ vſq; ad annũ ad delegatũ recurreiur
etiaʒ ſi reſeruauit ercõicationẽ tm̃. puta re

ſeruata nobis excõicationis ſententia ſuꝑ

ercuſanõe talis negocij. vobis cõmittumꝰ

vices noſtras.ar.hic.Si vo nil ſibi retinu⸗
it foꝛte vſq ad quadrimeſtre tpᷣus.tñ dura

bit hec poteſtas in ſubdelegato quaſi virtus
clauſule appellatione remota ꝑ ſubdelega,/
tum fuerit exinanita. Et ſi ſaluũ remanet

q:ꝛ cõ tra ius litigatoꝛis ẽ lata.Si em̃ nõ eſt ſoluʒ ius cõe qdrimeſtris tꝑis a contrario
appellatũ tran ſit in rem iudicatã. vt de ſen. litere lhuius dũ dicit vobis. Et ſic nõ trãſit
et re iudi.c. Cn inter vos. Si vᷣo appellatũ pꝛiuilegiũ in tercũ ſicut nec ercõicano. nec
eſt ad iudicẽ appellatõis ſpectat ſententiaz delegatus vlegati pꝛincipis eſt ſuus delega
affrmare. vel infirmare. de reſcrip. c. DHile/ tus. Erit añt annus iſte integer ⁊ cõtinuus

Allnen fennnn
1. Mtecötrn di
nrASN adcorn
e 1gn

mMNNöainin
wüinern Kamd

DnNNESeliit

ancgen iai
, * “
jemmintiniirtin
etocnsmildl
. We
Wennfe
20 . i
1 Arryarsriiit
t ücelal Di
üncecen
eduſenen
1 6 E
enfg WW,

lent efectum. vt eo. ti. Significaſti. et de p/

aus.ij. Et loc niſi tacite vel expᷣſe renuncia
tum ſit appeilatiõi.in quo caſu rata manet

ſententia acſi non eſſet appellatũ, ſaluo eo
qð dicit᷑ de ſen. excom. c. Denerabilibo. li.

vi. Si vᷣo ſentẽtia ſit nulla ipſo iure diſtin/

gulit᷑ uter iudicẽ delegatum ⁊ iudicẽ oꝛdina

nu. Nã oꝛdinanus itex a capite ipſam cau
ſam incipiet audire. C.quõ ⁊ quãdo iudex
l. Si pᷣles. Delegatus vᷣo quia functus eſt

officio ſuo.licet male nõ ſe intromittet am
pllius. , v arbitris. I. Qualeʒ. Erit ergo ad
eum qͥ ĩm telegatum dedit recurrendũ. C.
quõ et qñn iudex.l. Si vt ꝓponis. Et hec ve/
ra in ſententijs.ſecus in pceptis vłalijs fa/
cLiuis que pcedunt ſentennã vel ſine ſenten/

tia enn ttunt. Mam ila pñt iterari ſinõ ha/

cgelxv. dier. ſ. de verwv. iig. l. Anniculus. ij.
Pomit aũt glo.oꝛdin aria variũ terminum

ſeruandũ ſpis ad execunonẽ ſentenne. Ali

um in actiomb pſonalibo. aliuʒ in realibus

ahum m criminih. ibi vide. Oꝛdinarijs au
tem nõ pꝛefigit pᷣs ad exequendũ ſentẽtias

quia illoꝝ iuriſditio ẽ ꝑpetua. Dnde ſemꝑ

abſoluunt et exequunt᷑ ſententias. imo et

lentetias in melius refoꝛmare pñ̃t.de accu.
qualiter et quando.et loc niſi ſint ſuſſen

ſi vel excõicai.

Delegatus pape d. iii.

ſi ſubdelegat non in totũ pars a ſubdelega/
to nõ poterit appellare. ꝓpter hoc ſolum ꝙ

datus eſt ſine ſno cöſenſu. Et ſi eo caſu ſub
delegatus als leginme recuſa᷑. Delegarꝰ

kstnriani 4 ben, . Kelatũ. Yn. r. Inſinuate. e. ti. ſum/ cãm diſfiniet.Et ſi iuſtam recuſatiõis cau⸗
eie⸗ nnidan matim continet ꝙ ex noua cauſa ſuuem⸗ ſam delegatus noluerit admittere. ab eo po
Snainun, e eente remouet delegatus. et alus ſul ꝛzogat terit appellari. Sic ſummat YJ 9. an.i nouel.
mha n en am poſt litem cõteſtatã puta ſi peteret ꝑs c. Suꝑ queſtionũ.eo.n. Noſti.aũt magis
n S, a delegante allegando cõſangiinitatem v? ſpecincat caſum buus. c. in glo. ſua dicens.
muns EASD uimias familiarttatem. Hñ dieit hic glo. c. Cauſa quedaz fuit cõmiſia cuidam cũ clau⸗
7 l ”M familiaritas repellit iudicem ſicut ⁊ teſtem. ſula appellanone remota. ſubdelegata aũt
leda HMU Oodica tñ familiaritas non nocʒ.ff. de . fuit ab eo q buſdam ſine conſenſu alterius
u . ſig. l.late. Boc iñ aduertas ꝙ minoꝛ cauſa parnis rennuit tñ ſibi ſubdelegans diffiniti
pimiine , S repellit iucicem qᷓᷓ teſteʒ. qꝛ qlibet cõſlangui uam ſententiã. pars illa que nõ cõſenſerat
n l uilas repellit juchcẽé. ſed nõ teſte. de appel. c. venit coꝛam de legato.et allegans ſubde
me Miili Hoſtremo. Inno. bic diſtinguit inter pote/ legan erant ſuſpecni aliam recuſanõis cau⸗/
. MNNHe ſtatiuam fammiari tatentet extraneam. eo? ſam nõ ꝓponens appellauit ad papam. qdeꝛ
aaamin , tum.i.qui non ſunt in poteſtate. Mon ergo ſubdelegati non exant dat de ipſius cõſen⸗
m rNE, ſufticit exapere iudicé ſamiliarẽ vel ꝙ ſit ni iu. Supꝑ quo calu ſoꝛmant iſte tres qſtõöes
unolc⸗ us ꝓpicius. mſi ⁊ cauſa pꝛoponatur. vt li. Pꝛimo querit᷑ vtrũ ꝑ appellanonemimpe
Non conte, c. AMccedens. alłs quilibet ponz re diat mòr ꝓceilus. Et reiponder ꝙ nõ. Se

6αα . . ... . „Ha. 2.77
4 Sn, r re 2 5= α Tn . ſe

2 . 2.J A +

S D
—
* *£ .
4 * 9 * .„ .
ι

cundo ſi foꝛ fe recnſat inſte. an delegat wſ ſpectus Dnde ne valeat recuſari ouide ſta
ſit nililominus cãm diffinire. Et rñde tuimus. vt de partiũ der vłrecipiat aſenſu

ſic. Cercio ſriuſtã recuſatiõis cãm nolit de Dbi dicit Inno.quart. ꝙnõ appellat ebd

appellari. Et rñdet᷑ ꝙ ſic. Snꝑ quo caſu ſic cedant Secus in auditoꝛibus datis ad litẽ
deciſo videbant᷑ due decretales cõtrarie ſiꝭ conteſtandñ.vel ad maioꝛa. Dicunt᷑ auteʒ
bi qᷓs ſoluit ⁊ determin at. Ot em̃ dicit Hos dati ad media modum excedere.non ſoluʒ
ſtien. Iſta dno ſunt neceſſaria.ſ.ꝙ fiat cõ/ ſi fines mandati non ſeruant. ſed etiaʒ ſiin
miſſio a delegante ſubdelegato non in totũ inriã faciunt. vel ſi als grauãt. Mã qncũq;
et ꝑ delegatũ datũ ꝑ iſtam Innocentianaz grauant licʒ appellare. et nõ aliter. Et DHo⸗
cum clauſula appel.re t in his duob ſup ſtien. dicit ꝙ, grauare nonwreſt ſimpleraa
pler᷑ cõſtitutio alexandrina.que habet᷑ ſup. ditoꝛ niſi ceum modum excedit.cnm ſi qua
En re cöſulente giſti Gnnd. biſti, Kipica: et proerdit non iohtioſed om,
endũ. vt dicit quedã gloſ.qꝙ illa clanſula qᷓ mittentis mom. Et ſi cõmiſionis foꝛma
ponit᷑ cõ muniter in lis apoſtolicis alicuius fuit inuiuſta. nõ ab ipſo ſed a cõmittente
cõmiſſionis.ſ.appel.rxe.añ.ſententiaʒ nibhil debuit appellare. Et decretalis. vt debitus.
opat.ſed poſt lata ſententiã a delegaio mul nõ in auditoꝛe ſed in iudice loquit. Di⸗
tuin opat᷑. NHam ſi nõ ponerer iſta clanſula cit etiã glo.ꝙ iſta eſt differẽtia inter indice,z
et appellet a ſententia.ſi nõ æferaf᷑ appella oꝛdinariũ er delegatũ. qia oꝛdinariusenẽs
tioni ſed executioni mandefr᷑ pꝑ iudicẽ abſq ſi totã cauſam alteri ↄmittat põt eam ad ſe
cauſe cognitione retractabif.ſiue inſta fu/ reuocare qñcũq;. Sed delegatus ſi totãcã3ʒ
erit ſiue iniuſta ſententia.quia appellatõne alteri cõmittit ſeu ſubdelegat.qð põt.ſicut
pendente mihileſt innonãdũ.ij.q.vi.S. Rp et partem eius cũ niil ſibi renneat.nõ poteſt
pellatione. Sed ſi poſita ſit illa clanfula.po eam ad ſe reuoeare. Nec adeũ delegantem
terunt iudices poſt appellationẽ ſententiazʒ ſed ad papam appellat.vt dieirin ter. O
ſnam erecnutioni mandare. quoꝝ executio uet hic Yo. an. in nouella. ſex q̃ſtiones ars
non reuocabit᷑ abſq; cauſe cogninõe. Cũc ures ſunt ſimul dati
em appellatio ẽ remota. quo ad iudices nõ iudices delegati. ibi vicde. Ged ſi delegst
d̊ ad ꝑtes.executio tſ mwenci Klxt ciuſeg alteri nõ ſubdelegat cãʒ ex toto.ſed in par
cognuiũ ſit de cã appellatõis. vt ſi iniuſta in tẽ.puta ſi oĩa cõ mittit ei vſqʒ ad dirtimtio⸗
neniat. irritef.ſi iuſta. ↄfirmet/ In glo.etiã/ nẽ ſentẽtie excluſiue.tunc nõ ad papſʒ ad
djĩ.ꝙ ſi ſubdelegatꝰ eligit᷑a delegante.de cõꝭ delegantẽ a partibo appellabit᷑ cũ fuerit ap⸗
ſenſu parnũ.poſtea nõ poterit recuſari.pote pellancñ. Dicit eniã glo. ihi ꝙ ſi delegatus
rit tñ abeo appellari.Et hoc eſt argumentũ cõmittit alicui ꝑtem cauſe poteſt reuocare
ꝙaneſſoꝛ qꝛ participationẽ habet cauſe de cum vult. Sed ſi totã ſi ſubdelegatus eam
coõſenſu parnũ eſt eligẽdus.xi.q.i.c.iij. Sʒ ſuſcepit.nõ põtreuocare ſeureſumere. Sʒ
ſiptes non cõuenirẽt eligat iudex nõ ſuſpe/ ſi non ſuſcipit tunc poteſt reumere. Poteſt
clii.et illum ſuſcipiant ꝑtes enam inuite. etiã inuitispnibo delegatus cãm ſubdelega
Nota etiꝗ ꝙ in tex. huius.c.dicit Innoc. re.qꝛ nemiin facitinuriam qᷣ vtit iure ſuo
t iudicialis autoꝛitas liberius valeat exer

vtl! utoꝛzitas liber te extra de electione et electi põt.c. Cũ ecclia
ceri delegatus a nobis licite poteſt et pꝛinci Sie

vulterana rammnato
pium et mediũ et finẽ cauſe ſibi cõmiſſe.nõ nẽteſtiũ ſubdelegatꝰvel delegatus oꝛdina:
ſolum cõiunctim ſed et diuiſim alij delega⸗/ haler cõmittere non põt. vt de appell.e
re. Et vt dicit glo.hoc ᷣm canones. Nam (.Taãm ꝗqᷓ. Dicit enã PBe.ꝙ ſi teſtes non ſunt
Em leges iudex facit coꝛam ſe litem. conte⸗
ſtari. qð eſt pꝛincipiũ cauſe et ꝑ ſe fert ſentẽ
tiam. quod eſt fims cauſe. Oedia vo com
mittere põt conſiliarijs ſuis.ſemel tamen mums. SeeOe
etiã audit negociũ in medio cauſe.⁊ dicun cnarius rogatoꝛdinariũ cũ nõ poſſitimpa
tur media cauſe vt excepnones examinan xe. erarchieps delegati ſubdito ſuſtraganei
de. teſtes recipiendi allegationes auchẽde quẽ nõ co git. Dict etiã ꝙ ſi papa notet
Sed ſ̃m canones media poteſt cõmittere telegatus pomit quecuq; 2edere vt teſtes
cuieũ q;.et pꝛincipiũ et finem/Et ſequit᷑ in recipiat ⁊ ſic ſeruat᷑.putat tñ ꝙ id de iureno
tex. Cum aũt alcin media im̃ ↄmittunt ab pomt. ſed tm̃ rogare. Mota qli. vi, e.l.
ipio tanq; ab auditoꝛe ꝓuocari non poteſt dicit ſic in tex. e. Si duo. Si duo er inbus
niſi mandati fines excedat.vel merito ſit ſu a ſede apłica delegatis. duobus alijs nok

in loco iudicij ſubdelegatus põt rogare uun?
dicẽ ſub qᷓ degut vt reupiat teſtes. vt de fide .
inſtrumen. c. Yudices. Etille eos recipiet.

e=Aαν lk α V

Dir.5.r. —Kr — . .

huiflcl
sia —

6oleatſt

geſeteht
Cntim
Derellietie
ſotarenitg
Ouhiſtonn
uldegnt
Ettotum
Goppelan
04 ſcen
ſbaete
Il geno
ſodicin
cyoremte
Sörlenn
Monldent
Mlhftetn

ca ſubelegatos.qñ plures ſunt ſimul dati

icit enã Hoſt. ꝙ examinano

nõ auctoꝛitate.ſed iuris ↄmunis.Sicut oꝛ

Emifhtun
Eeferocndure
hleſffeltisd
fumniite
Uerunoftiecn
rtsteert⸗
ſoktmeren
ieſtinbt
lääpontck
WmnGn
Uuncndhrg
ltinner
ißnarif
ſtktenprl
rgtimnat⸗
letrrcnn
gfdecin
ſnoci Dion
ſbacegnrſe
oncollegen
Pogulröͤguc
enthofte
enpöt di
lcoſeiin⸗
lenn;
cinreron
. rueng
ngidin
fimnien
tennipſntt
allpttnge

2

ſneſktdifkritanm
Uemi, naetnt
mnmingtpie
ueer dlegalnein
mirihickegnt er
Waäniidrennen
unlninden
ecan. Mn eg
Gbekelegenan
icnmt
nrlufe ni
pard ritin
cuigtenaern
Sedn wiſitlc/
pötrum un
t epricn

in totũ ſubdelegauerũt vices ſuas ipiq; ſubb
delegati. cũ ſubdelegato tercio in cãa ꝓceſſe
rit delegata.ſi appellet᷑ ab ipſis.nõ ad ↄdele

gatos ſed ad pꝛimũ delegantẽ tmmodo ap⸗

pellan debebit. Obi dicit Yo. an. ĩ glo. hee

xccretalis editaeſt ad declaranonèe eoꝛuʒ ꝗᷓ

notauerũt Innoc. et Hoſtien. ſuꝑ iſto. ca.

Sup ſſtionn. Nic etiã notat arch. ꝙ ſi duo
ſint delegati. et vnus cõmittit ſeu ſubele /
Aß appellabif ad papꝗ. Et dicit ohan. in
glo. ꝙ idem ſi er duobo tm̃ delegatis vnus
ſubdelegauerit. ſed nõ ex toto. idem dicen

dum. In. c. Paſtoꝛ alis.e.ti.ſic in tex. di
cit Inno.iij. Cũ delegato a pꝛincipe iuriſdi/
tio dãdi iudicẽ ſit a lege cõceſſa dũmõ ipſe
exonerare ſeipᷣm malicioſe non qrat. poteſt
cõpellere renitentẽ eo ꝙ iuriſditio illa nul/⸗/

lius videat eſße momẽti ſi coertionẽ alm
non hñt. delet tñ delegatus ſollicite ꝓuide⸗
re vt ſi ſi pioꝛib pſonis exiſtente neceſſita
te negociũ du xerit delegandũ.in coacnoni

bus inferedis dignitati vferat et ꝑſone. Et

infra in.iiij.. dicti. c. Quia ſepe cõtingit.
erecutio ſnie oꝛdinario demandet.cũ oꝛdi ſi
ngrius teneatf obſeqͥ delegato.ſi non cogni
tio ſed im̃ executio ſnie demandet᷑.a ſi ſciat
illa iniuſtã nibilominus tenet᷑ eã exeqᷣ. niſi
apud eũñ poſſit efficere.vt ab vc onere ipᷣm
abſoluat. Suꝑ vᷣ̈b malicioſe dicu Yo. an.
in nouella. ꝙ vbi cõſtat de malicia licʒ poſ

ſet cõmittere.nõ iñ poſſet cõpellere ßᷣm In

noc. ſm quẽ ſi eo caſu vellet cõpellere. poſ⸗
ſet ab eo appellare. Dic tñ Din. ꝙ ſi ꝓpter
loc excõicat delegatus.tenet excõicatio.licJ
magleſaciat. grauatus em poterat appellare.
Sz qñ̃ dicefmalicia in delegato circa hu/
iuſmodi. Dicunt ad hoc Pe. 2l b. qñ ſine
caã ſubdelegat.ſed loc nõ placet Innocẽ. et

HBoſtiẽ.Alij dicunt ꝙ ſubdelegãt minus pe

rito.⁊ college non ſunt periti.vłſubdelegat
his qui nõ audent facere ꝓceſum. Hec nõ
placent Poſtien. Nã a minus pito iut de/
legare põt. dũ tñ pito. Exponit g Poſtien.
malieioſe.i.in fauoꝛẽ vnius partis.et leſio
nem alterius. vt de reſcri. c. ad hec. quod ho⸗
die ſacere non poſſet ſine pena.c. Cu eterni.

e ſen. et re iudi.li.vi.Et hec vera vbi hoc cõ

ſtat. als wolus non pᷣſumit ̃m glo.qꝛ de li/
let pᷣſumendũ eſt bonũ niſi contrariũ appa/

reat.vt de ſcrutinio.c.i.Et ſi qs dicat hoc ſa

cutm in fraudẽ. loc delzt phare. ff. de ꝓba...

Quotiens. Suꝑ vᷣb cõpellere dicit Hoſt.
nõ tñ collegã ſun qꝛ par in parẽ nõ hʒunpi
uñm. vt de elec. e. Annotuit. GBlo. ibi/ t ſic
patʒ ꝙ aliqͥs ↄpelledus eſt in iut ſuſcipe iu
uα☛ ι απ αυ½.αr

impi

W.- FA 21- XC.

diciũ. etiaʒ hmo alteri foꝛi niſaduocat q;
non põt cogi alubi q;ᷓ in ſuo foꝛo recꝑe m/
dicium.et lot in delegato a pꝛincipe. hã o
cdimnarius nõ põt cogere ſvminẽ alterius ſ.
ri. Vt de offi. oꝛdi. c. P aſtoꝛalis,
poõt rogi vt arbitrin recipiat. ff. te
ſa wſtq recepit dʒ cõpelli.vt.l.ea. Suꝑ v
v neceſſitate. Yo. an. de mente iuris foꝛte
non licet alite
in ꝙ cõis ⁊ celebꝛis opi.halet cõtrarin.ſᷣm

—

rſubdelegare ſᷣm Hoſt. fatet
quã ſubaudi maxie. Dicit᷑eriã in tex. ꝙ de⸗

lega tus talis põt cuilibet mãdare citationẽ

T punire ſuꝑ loc ↄtemptoꝛẽ. Dbi dicit Ab.

ꝙ cã dubitationis potuit eſſe.qꝛ nõ videba
tur añ citat ionẽ ppetua iuriſditio. Suꝑ vᷣ.
cuihilet dicit Hoſt. tercio vel college. et expe

dit interdictũ ioc fieri. vbi etiã arit vtx de/
legatus legati mit citatiénẽ delegare. et di
cit ꝙ ſic. Bicit etiam ſummarie in ter. ꝙ ſi

papa cõmiſit ſcienter appellatio ne interpo⸗

ſita a ſentẽtia iudicum datoꝝ cum clauſula

appell.re. ſuſpenſa eſt interim ad executio
nem ꝓximor iuriſditio. Obi dicit Jo. an.
ꝓ quantũcũq; appellet a diffinitiua ⁊ certũ

it appellationẽ tenere.vel ſaltẽ dubiũ ẽ de

iure vel facto an teneat.ſꝑ debet ſuperſedere

executiõi. Et ſic põt intelligi illud.ij.q.vi.

Decreto. Obi dr ꝙ iudices q̃ non deferũt
appellationi puniunf. Sed vbi certũ eſt ꝙ

appellatio eſt nulla vel iniuſta.ſempꝑ pᷣt exe
cunoni mãdare. vt qꝛ notoꝛiũ eſt crimẽ de

quo quis eſt cõdemnat. vel ipᷣm in iure cõ
feſſus vel tals ẽ qui appellare nõ põt. vt in
ſignis latro vel ſedicioſus vt qꝛ appellat ſi⸗
ne (ꝗ. vbi cã eſt expꝛimẽeda. puta ne leres in
pſſeſſionẽ mittaf ⁊ hmõi. Nec obſtat ſi di
cas ꝙ iudex appellatõis hʒ cognoſcere ipſe
yvtrum appellatio ſit recipiẽda vel nõ. et nõ

is a quo appellatum eſt.qꝛ loc eſt veꝝ in du

bio.ſecus aũt eſt in pᷣmiſis caſibo in qbi no
toꝛiũ iuris eſt appellationẽ non tenere. vñ
nõ eſt ad iudicẽ vel ad aliã indaginẽ recur/
rendũ. In oibo his caſibo põt intelligi ꝙ iu
derx a quo appellatum eſt põt ſentennã ſuã
ſine pena executioni mãdare.qð non poſſet
ſi apyellatio remota non eſſet. Del melius
Dicas ꝙ ſufficit de appellatione interpoſita
mentionẽ facere fieri.et ſuper ipſas F'as cõ
cedere. NHam poſtq; l̃e fuerint pñtate iudi/

ci.etiam ſi no toꝛiũ ſit appellationẽ nõ tene
re.iudex tamen a quo appellatum eſtnon ꝓ
ceditᷣm Innocen.cuius eſt tota iſta glo.
Herũtamen vᷣm Poſtien.quo ad effectuʒ

ſemper requiritur ꝙ ex certa ſcientia cõmit
tatur. alio quin opponi poterit de veritate

ſuppꝛeſia vel falſitate ſugseſt.. fii
up ltate ſue ii

. A — r g ſ2 r ri- — —S

2

De erecutore K. V.
ſup verbo executiõi mãdare in. S. Quia o
qᷣ tex. halet᷑ ſupꝛa in pꝛincipio. 5. diſtinguit
glo. inter meꝝ executoꝛẽ et executoꝛem mi
xtũ. Et dicit ꝙ executio mera eſt cũ ptibus
pſentibo cognitũ eſt de (ã ab alid. hic addit
Ao. an. in nouella. vel alrera ptiũ cõtuma
iter abſente.ſeruato tñ in om̃ibo iudiciario
oꝛdine vᷣm Hoſt. et ille mandet alteri ꝙ ſu
am ſniam exequat.talis executoꝛ nõ debet
audire erceptiones. et de tali exe cnnõe lo/
quithic decretal.et de ſen. et re iudi.c. dece⸗
tero.et expone cũ dicit.ſi ſciat illã ininſtã eẽ
id eſt cõtra ius litigatoꝛis latam.qꝛ ſuꝑ hoc
nullã bʒ cognitionẽ. Secus ſi ſciret illã eſſe
nullã. vt qꝛ latã quctoꝛitate falſarũ literaꝝ
Pñ̃ iudex nõ habuit iuriſditionẽ ve ꝑ falſa

inſtruméta velꝑ vol aduerſarij. ſi iſta obij

ciant᷑ coꝛã executoꝛe debet ſuꝑpſederi execu⸗
tio. dũmodo iſta nõ malicioſe ⁊ calũnioſe
ꝓponant. tunc referat᷑ negocium ſuꝑioꝛi
vt de ſen. et re iudi. Decetero Sed ſie
toꝛ eſſet oꝛdinarius deputatus executioni⸗

bus cauiaꝝ &let admittere tales exceptio⸗

nes. Adeo aũt dixi calũnioſe qꝛ ſi vc eſſet
ita vo dicit

nõ delet differri executio/ i
executio que habet cogninonẽ adm xtã vt
cum papa mandet alicin reſtitui rẽ ſuam vł

mandat alicmi dari lenefcii coꝛam tali exe

cutoꝛe admittunf leginime exceptiõ es q̃n⸗
tumcũ q; abſolute ſcribat vt e.n.c. ex parte.
Et nota ꝙ a mero executoꝛe nõ appeila
tur vt de re iudi.c. Qð ad cõſultationẽ.niſi
excedat modũ executionis. Ab executoꝛe

aũt mixto bene appellatf.ſi nõ admittat legi⸗

timã exceptionẽ vel aliã partẽ grauauerit.
vt de appel. e. DOt debitus. oc in glo. Super
hbac materia de executoꝛe addit Yo. an. ad
Dictꝗ glo. quandã diſtinctionẽ Hoſhi. ſuper
c. Q 5 ad ↄſultationé. de iudicibo dicens. ꝙ

ahlud eſt iudex. aliud executoꝛ. &t eyxecuto⸗

rũ alius mixtus.alius cõſeruatoꝛius.ali pt
Dici referẽdarius ad ali quẽ.ſ. articulũ audi
endũ vel cxpdiencũ ſine alicuuriſdinõis
cõmſſione datus.Alius nũciatoꝛ.ſiue exe

cutoꝛ ſimplex et nudus. Aliꝰ executoꝛ ſen⸗

tentie late merus a purus. Et de his om̃ibo

an ltimas exceptiões coꝛã ſe ꝓpoſitas tene

ant admiitere. etſi nõ admittant vtrum ab
eis poſit appellari/Hicit autẽ ꝙ ſi ſit index
Alet illas admittere. et in illis mterloòqᷣ. Et
ſi non admiſerit poterit appellari.et lvc pla
ni eſt vt de appel. t. Cũ cãm. Idem ꝑ omia
ſi ſit nuxtus executoꝛ quantucunq; ſibi ab
lolute ſeribat. vt de officio delegati. c. Ex ꝑ/

Q— ———- 12 S (.22

dat notoꝛiũ exceſſum.nullã exceptionẽ ad/
mittit niſi foꝛte excõicationẽ.argu.xi.q.iij.
CLuũ excõicato.et de excep.c. Pia. li.vi. vel
niſi dicat delinquẽs ꝙ loc licite facit deſen⸗
dendo ſe et ſus.in caſu licito ⁊ ſibi a iure cõ
ceſſo.vel a pꝛiuilegio.nam exquo coꝛã tali
aliqͥ d ꝓponit᷑.qð expediri nõ põt ſine cõtẽ⸗
tioſa iuris indagine oĩno deber abſtinere
gdmittere oẽm litmaʒ exceptionẽ.als iuſte
appellat nto eri ſit referẽdarius ꝓce
dat in articulo ſibi cõmiſſo. Et ſi qua inter
ponunt᷑ audiat.nõ tñ interlo quaf.ſed dubia
referat.als ſiopponunt᷑ talia.qᷓ impediunt ꝓ

ceffum articuli ſibi cõmiſſi ponet appellari i

Pꝓcederet. et hoc ideo qꝛ modũ excederet.
Itenm talis recuſari poteſt ppter ſuſpitionẽ
niſi ſit datus de volũtate et cõſenſu parniʒ
Si vo eſt executoꝛ ſimplex ⁊ merꝰ. puta ad
aliquẽ citandũ vel pignoꝛandũ.vel ſuſpen⸗
dendũ miſus. talis nec exceptionẽ admit
tit nec aliq d oppoſitũexaminat.ſed eſt ſicut
pica.xxij.q.v.c.OIiles.Et talibo oino pa-
rendũ eſt nõ cõtumaciter reſiſtendũ.qð in⸗
tellige qñ conſtat de eoꝝ mandato. et qꝛ ab
illo q dare potuit.als poſſet eis reſiſti/Si ve
ro ſit merus et purus executoꝛ ſnie late. ta
lis nõ põt recufari.et a tali.vt dicit glo.nõ
põt appellati. Dicit etiã glo.ꝙ cñ executoꝛ
agnoſcit ſententiã ſibi cõmiſſam exeqͥ eſie
iniuſtã.cũ nõ habeat ipſe de H ↄgnoſcere hʒ
obedire. Si tñ habet in hoc cõſcientiã leſaʒ.
tunc ſᷣm Hug cãz poterit alteri delegare. 2 B
ſi ipſe eſſet iudex.qð ſi non põt.quiaipſe ẽ
ſubdelegatus a delegato. ꝓnunciet ſenten⸗
tiã pᷣm allegata ⁊ ꝓbata in noĩe dñi. vel re
mittatad ſuꝑioꝛẽ ſi poteſt. vel ſi ẽ mer?exe⸗
cutoꝛ exequat᷑.et deponat cõſcientiã in con
trarinñ. O ſi deponere nõ põt conſciam talẽ
; uis erroneã.nullo mõ debet iudicare con
tra ↄſcĩam. vel executioni eã mãdare.ſi exe
cutoreſt.ſed appellet ᷣm Hoſt.

De executore §. Ni

vel iudice delegato in ſexto eo. ti. voe ponit
Cũ plures ſub illa foꝛma.vt om̃es vel ouo
vel vnus mandatũ aplicũ exequatſen alia
conſimilia. Yudices vel executoꝛes a ſede
apłica deputari cõtigerit. qlibet iniunctu pᷣt
libere adimplere mandatũ. Poꝛro vno eo⸗
rũ negociũ inchoante cõmiſſum ali nequi
buntte vlterius imromittere de eodem. ni
ſi wl inarmitate. vel alia iuſſe cauſa ulũ cõ
tigerit impediri. Juriſditione vo perpeiug
ta etiam mandatoꝛe viuente ꝑ vnũ eo ca⸗
iu quo poteſi ex iudicibo delegatis ꝑpeiusta

C rrrr- b. Pr Srpr ſ.
. 82 21-—
1° a e

Ppopre

₰

„,
poliero
eſtebeei
ächnft
jlunciume
irnit
Ginonai
letqhngd
ſaſoc.Cun
bkeſtfuce
Vtesn
b..S
erecuroꝛ⸗
lserl
erunon
ennsd
orbver
leni⸗
nimi

.
li
ſlgglop
ppoocſa
Cisfng

frnro
Nsdlegene
lopitorog
ſosgemir
Adricnͤ⸗
eiſech
Nctäinre
Mufenie

ſulierar

intit

ſpliretgcc
Uetpteont

atrrtötei
(peligiucin

blemnanci

eUiociner,

llirtin en

Mmn; Vbis

upfeimze⸗
pimne win

ngicer

llirfainn

Mnnitior

hkrönnnni

8

.
Antdinse
tümnmil ginn
nöiananin
V
Prinſen
naimſhin
KoN egoene
enren öiſe,
eme dinoe i
nceneſnni
dicinſa dtien
Anöinnctiotiti
niöniſipfan
pe Neo ge noiiene
Aunſan pteſtpenſig
Xrolitareettſtin
Giendinini ic

. 6 * 1
— . ü e e
4ee ,

—ê”

. . 6
HrgchentN

tiwer imne.eH
4

intelligit qno ad omnes. Obi dicit glo. foꝛ

ma iſta bñ ẽ aduerſẽda.Aliud em̃ eſt cũ ſeri
bit᷑ cũ clauſula.ꝙ ſi non omnes.vel ſi ambo

dqꝛ tune iuriſditio dat᷑ conditionaliter tunc

igit᷑ vnus vel duo poterunt vti iurnſcitione
cõditionaliter.cũ cõſtiterit de cõditione vł
impedimẽto tercij vel college aliter. nec va⸗
let ꝙ agit᷑.vt in. e. Pꝛudẽtiã.eo.ti. HNic vᷣo
in hoc. c. iuriſditio dat᷑ alternatiue. Dñ lh⸗
let eſt iudex inſolidũ vigoꝛe alternationis

vt de reg. iur. An alternaniuis cũ ſuis ↄcoꝛ.

lib. vi. Si ſuꝑ gra cuiq; ab apłica ſete facta

executoꝛes fuerint dveputati equũ eſſe cẽſe⸗

mus. vt ſicut ipia gra licet nonduʒ ſit in eiꝰ
executione ꝓceſſum moꝛte nõ pimat cõce⸗
dentis.ſic eniã nec re integra perimaf execu
toꝛibus data poteſtas.quaʒ wluti gratie p̃ᷣ
dicte accenoꝛium naturam ſequi congruit
pꝛincipalis.

Subgelegatus a ꝗ. vi.

a delegato pape iuriſditionẽ habẽte. coerce
re põt. Hoc ſummatim haber extra e. n. ea.
Ex lris. ᷣm Jo. an. Et iſta coercio intelhꝑ⸗

ait quia põt excõicare.interdicere et hmõi.
Fm Inno. Nñ et Noſti. dicit ꝙ ſubdelega

tus delege ti. et merus executo? coertloneʒ

illos qͥs mitrit ꝓ exequendo.quẽ etiã quo

ꝗad denũuͦciatõis actũ põt alteri elegare. Di
cit etiã ibi Inno. ꝙ qñ agit᷑ de reuocanõe
iudicũ.in kis illis nõ ſolũ expᷣſſa.ſʒ expſiſſi

ma ſieri delet metio.⁊ rõ eſt.quia cũ reuoca

tio lr̃aꝝ dñi pape ſit odioſa et cõtra ius.ibi
rönabiliter appellat.ſꝑ pᷣſumencũ eſt papã

circũuentũ.⁊ ꝙ Fas nõ cõceſinʒ ſi tenoꝛ ip

tapituli Tercium

Si vo ſurer appellanone l̃e impetrant᷑. eeꝛ
añ ſententiã fuerit appellatũ. ſufficit ꝙ de
cã appellatiõis fiat mẽtio. Sedpoſt ſniaʒ de

ſola appellone. ar. de appel.c. Coꝛdi.li. vi.
Delegati iuriſdi J. vui.

tio re integra moꝛte delegantis expirat.ſic

ſummat Jo. an. in. c. Licet. e. ti. Obi dicit

Hoſti. ꝙ dr res integra qñ delegatus nõ ce

Pit vti iunſditiõe. Intelligit᷑ aũt cepiſe vii
ii vices ſuas cõmiſit alicui.vt hic patʒ.enã

ſi pꝛincipiũ ſolũ cõmittat᷑ ſup eo.c. Suꝑ q̃/
ſtionũ.vel ſi mandet alicui.ꝙ citet partes.
et multofoꝛniſi ipſemet citet.vt eo.ti. Bꝛa

tum. Del ſi recipiat teſtes in piculo cõſtitu

tos. OJultomag ſi excõicet cõtradictoꝛes

Vl rrelelles.eo.ni.c.i. Sed ⁊ iuriſditiõe vnt

ſi diẽ aſſignet ꝑnbus.de dils.c.fi.vwel ſi foꝛ te

ofterri libellum vel aliquẽ aliũ actũ iudicia⸗
lem exerceat.etſi partes nõ citauerit. Idẽ

etiam dicit ꝙ ſi delegatus mãdato recepto.

volens ⁊ intendens iuriſditionẽ ſuã ppetu
tuare tanq; iudex vocet talexllionẽ ⁊ teſtes
dicens. Ego vocaui vos tanq; delegatus
a papa.a q recepi literas huc tenoꝛẽ conti

nentes. Hius epᷣus ⁊c. Et faciat totũ legi.
ecutoꝛ coernonez Et ꝑ conſequens patet qiuriſditionẽ ha⸗
recipit ↄtra opponentes ſe ſibi. ⁊ imuriãtes

leo. Dolens igit᷑ iuriſditioneʒ mihi in hac
parte cõmiſſam ꝑpetuare.et caſibo qͥ accide
re pñt varijs occurrere.quantũ mihi poſſi/
bile eſt ⁊ debeo. auctoꝛitate mihi cõmiſſa pᷣ/
cipio tibi tabellioni tali ꝙ has literas in pu

blicam foꝛ mã redigas. Et inſtrumento pu⸗

blico hos teſtes quos pꝛopter hoc vocani
apponas. Si ſic fecerit. foꝛſitan iuriſditio
ſua ꝑ talem actũ dicet᷑ ꝑerpetuata.et ſic vti

Eunn t baninne:

Nind ſaꝑ l̃aꝝ et ꝓceſſus ꝑ eos habitexpᷣſus fu, incipit riſdinone.quis talis actus iudici⸗
e 1 e S

iſſet. vt eo. ti.c. Ex pte. Sed ̃m Hoſti.meli aliseſt. Et ſic ꝑ moꝛtem delegaãtis nõ ſpira⸗
ee or lop r reddi pt. qꝛ vicʒ videf fieri con bitiuriſdnio. als ſic. Cõſuluit tñ ꝙ q;citius
ipenni n iumelia iudici c reuocat᷑.vt.f.de iudicibꝰ põt ſine moꝛa citet ꝑtes.ar.extra eo.qð le
– l.obſeruandũ.non tñ ipia renocatio eſt cõ git᷑ de ſen. excõ.c. Ea noſcimur &t mag'eri
en raiusci neri wiit⸗ Erpiniluna ömentio lecurum eiclarum. “
nrl,. requirif in ſecundhs lis de pꝛioꝛibus cũ re holonn ſEh. .
e orane Bbio iuperpaneal tone Delegatus quis „F. ix.
lll pn pꝛimelre impetrant. licʒ in eis aliq falſitas non credlit᷑ niſi velegationẽ ꝓlet. vñ nõ te⸗
nurtn expeimat. wel veritas taceat nibuominus ner ei q́s obedire ſeu erequi qð madaret añ
yaglent: et iuder pcedit. eiſſi non m ſoꝛmã ipᷣam ꝓbationem. ſumm arie dicit in. c. Cu

ngnünin ſaltim ſ̃m ius. Et ſic ñ rerit taãta expꝛeſſio in iure.eo.ti.vbi dic Hoſti.ꝙ q;uis pᷣſuma
e ⸗ n quãta in ſuꝑioꝛi. Et eſt rõ.qꝛ iudiciũ reddi tur quis bonus vt de ſcrun.c.i.et ſie nõ ſit p
r no in inuitü. f.. e verbo. obli. l. Interſti ſumendũ ꝙ non mennatur. et ſit credenan
Porg 8 pulantẽ. et bec lanñt lo⸗ cum in lris vbi iuriſdi videtur ei mandanti. et ſi pꝛeſumi tur bon*.
mna mnian tio committt᷑. Si em̃ eent executoꝛie vel non pᷣſumitur iuder mſi oſtẽdatur. In hoc
n nln d gratioſe ſiue iã de alij negocijs. iũc opꝛ enim non ſufficit pꝛeſumptio ſed pꝛobatio
neheeng tet ꝙ de multis alijs faciat mentioneʒ. puta vt dicit glo. Caueat qcuq; impetrat a pꝛin
mm. anrinn de oĩbo omilis. qbo non eſſent ſub tah foꝛ⸗ cipe cãm cõmitti vel delegari alicii vt ſi ſen
uen uli ma lrennpetrate. vt de reſcup. c. Cõſtitutꝰ. temia fuerit vata ꝓ eola delegato. bene cu/
iNO„ανD,T Xrr A vben
. Crn- — f2 α F. ₰ α weren
4 2*α ρ☚
△ 4
1 ..
1
1 ⁶

ſtodiat cõmiſſionẽ ſicut ipſam ſentẽtiã. La⸗
pſu em̃ this ſi cõuenirxer ⁊ oſtenderet ſentẽ
tiã ſine cômiſſione nõ valeret ei niſi ꝓbare
tur de cõmiſſione. Sentẽtie vo oꝛdinarijſꝑ
ſtat. et ꝙ ea pᷣſumit᷑.quia conſtat de iuriſdi⸗

tione. vt de ſen. et re iudi.c. Sicut.Si tñ pu

blicatũ fuiſſet in iudicio reſeriptuʒ. videt᷑ ꝙ
ſufficiat. vt de teſtibo.c. Signiſicauit. licʒ ſit
ar. contra. de ſen. et re iudhi.c. Cũ inter. Sed
videt᷑ ꝙ lo die ſufriciat ſolus tabellio ad im
Ponendũ finem ſentẽtie. vt extra de ꝓba. c.
OQm. Sed vt nulla ſit dubietas.ita debet fi
eri. ꝙ auctoꝛitate iudicis reſcripiũ pape ſo

lenniter in publicã foꝛmã redactuʒ inſerat

in ipſa ſentetia iidicis auctoꝛitate.in pᷣſen
tia partiũñ.et alia inſtrumenta ꝓcuratoꝛia.
quia idẽ iuris eſt de illis vt ſi oſtẽderef ſen/⸗
tentia lata in ꝑſona ꝓcuratoꝛis.vel ſindici
ſi nõ cõſtaret de mãdato ꝓcuratoꝛis.ſentẽ⸗
tia non valeret.nec ſtaret᷑ ei ſi negarẽt illũ
fuiſe ꝓcuratoꝛẽ. Sed poſtq; in ipſa ſenten⸗
tia inſerant᷑ hmõi inſtr̃a et reſcripta iuchc⸗
auctoꝛitate ſtabit poſtea ſentẽtie.etiã ſi oꝛi
ginalia non appareant. K. de teſta. l. Publi
cati. Idẽ caueat in ſentẽna excõicanõis il⸗
le qͥ abſolutus ẽ.cuſtodiat inſtẽ̃m ſiue lt̃as
abſolutionis.ꝑ q̃s tutus exiſtat ſi ei obijce
rer᷑ excõicatio.als poſſet ſibi ꝑiculuʒ genera
ri. Her ꝓcuratoꝛẽ non hñtem ad c man⸗
datũ nõ ꝓꝛogaret᷑ de re ad rẽ iuriſditio dele
gati. Itẽ excõicatio poſt appellationẽ le/
Gitimã lata nõ tenet. Hec in ſumma habent᷑
in. c. Cũ olim.eo.ti.ſfᷣm oren. al dicit
glo. ꝙ ſi ꝓcuratoꝛ excedit fines mandati
ſciente dño.niſi ſtatim cõtradicat ei pᷣiudi⸗
cat.arg.di.liiij.c.Si ſeruus.Si aũt ignoꝛã/
te eo excedat nõ ei pᷣiudicat. Similitex ⁊ iu
dex ſi exeedat fines mãdati partibo nõ cõtra
dicentib eis. piudicat.C. cõmunia vtriuſ
q;. O.ui acta clauſa ſeu ſigillata relationis
delegatoꝝ aperuit ipſoꝝ violãdo ſigilla.cõ
tra illa acta non delet audiri. loc habetur in
ſumma in.c. Cũ olm.ij.eo. ti. vbi pomt᷑ ca⸗
ſus de quodã.q deferens lr̃as relatoꝛias ge
ſtoꝝ ꝑ delegatũ in cã ſua ſuſpicãs ne poꝛta/
ret iĩr̃as NDrie.i.contra ſe.et imuſte aperuit
eas.vñ etnõ audhit᷑.cũ fecerit iniuriam dele
gato delegann. Obi glo. ponit byſtoꝛ iã de
NDrig etheo.q̃ haler᷑.ij. Reg.xi.e. Et ſubdit
glo. ꝙ iſte ſuit ſtultus ꝙ recepit tales litte /
ras deferẽdas.ſi hebat eas ſuſpectas. Pꝛĩo
quia debebat videre diligenter. Et ſi d enʒ
in eis iniquũ debuit cõtradicere relanõi iu⸗
dicũ ſi cõtra veritatẽ referebant.iudices de
lbent oſtendere ꝑnbo relanonẽ quã faciñt ſu
Nxrioꝛi.ij.q.vi.S. Giduũ.als poſſit appellarxe

TPr- Ac S nes ce

vt ibi. Et qtiens iudexrelaturũ ſe pollicet,
ihco acta linga toꝛiby oſtẽdere tener. vt de
appella. c. Antimaſti. Dicit etiam glo. ꝙ ta

lus tanqᷓ; fa lſarius puniẽdus eſt. Etob hᷣſo

lũ pꝛiuari debet bñficio.vt de reſcrip.c.QOliʒ
Innoc̃.iñ dicitiꝙ minus peccauit qᷓ falſari
uis. vñ et min velet punir. ſ. pena arbitra⸗
ria. ᷣm Pe. Delegatus ſubdelegatũ col⸗

2

lege impediti.vñ ⁊ ſi excuſantis ſe nõ poſſe

intetenſe cũ alio in cauſe diſcuſſone.ſi in re

ſcripto eſt clauſula ꝙ ſi ambo nõ pñ̃t intereſ
ſe vnus adimpleat ↄmimſonẽ. Obi Jo. an.

in nouella ſic ait.exponẽs glo.ſi clauſula ꝙ

ambo ⁊c̃.eſt in l̃is apłicis.Aut alter eſt ꝑ-
tuo impeditus.⁊ tunc cõdelegatꝰ non tenet
ſubdelegatũ impeditiadmittere. Aut tpali

ter eſt impeditꝰ.et tũc ſiimpedimentũ eme⸗

uitabile. idẽ eſt dicendũ. Si euitabile.colle

ga tenef ſubdelegaiũ impedinadimittere. ſi
lubdelegatus iuriſditionẽ habebat. Sed ſa

nis mihi placet tunc opi. Doſti. de ap. re. Et

ſi dices.qꝛ ſi eſt impedimentũ ſpale et euita
bile.aut clauſula pelegit ꝑſonã.et tũcpᷣele⸗/
ctus nõ tenetf᷑ ſubdelegatũ college admite
re. Sʒ nõ ſic ecõuerſo.Aut clauſula nulluʒ

pelegit. et tunc in reſcripto aut eſt clauſula
ap. re. ⁊ tũc nõ tenet᷑ admittere. aut non eſi
et tunc tenet admittere.

Delegatus cano Kxr.

nicus in cã ↄcanonici potent recuſari. Itẽ
elegatus ſi vocet ſeu citet reñ ad iudicium
ad locũ vbi ſecure nõ põt accedere.põt re⸗
cuſari. Sũmarie H̊ haberin.c.Cũ te.eo.ti.
Pbi dicit Poſti. ꝙ etiã cũ ltis de cõduciu
nõ tenef accedere ad locũ vbi hʒ inimiciii⸗
as. Et nõ ſo lũ ꝓpter ꝓpꝛias inimicinas.
ſed enã ꝓpter cões vt ciutatis vel lou ̃m
Pe. Mic etiã dic glo.ꝙ canonic nõ põt eẽ
ludex ↄcanonici ſui ꝓpter familiaritateʒ. q

etiã veritatẽ impedire ſolet.iij.q.v. Accuſa
toꝛ es. Ceſtꝭ tñ pᷣt eſſe canome ꝓ cõeanoni
co ſuo.cũ etiã frater ꝓ fraire poſſit teſtifica⸗
re.cũ ediciũ de teſtibus ſit ꝓhibitoꝛiũ.ffl. de

teſti. l. i. Facili ꝰem habent iudices q;ᷓ teſtes
vñet faciliꝰ repellit iudex q teſns. Judex
em recuſat᷑ ꝓ modica ca. vt ſi aduerſarius.
eſt oꝛiundus de terra illius.ſ.iudieis vt de
appel. c. Ex inſinuanõe. Itẽ ſi udex eſt ſußß
fraganeus. YItẽ cõſanginnitas. vt de appel.
c. Poſtremõ. Sʒ in teſte ſec?. Itẽ iudexyre

cuſat᷑ vel alius ergchungit ſi hʒ cõſileʒ cam

ſicut enam teſnærepellit᷑ ſmoʒ cõſimilẽ cãm
Sʒ ſi daret᷑ iudex canomcꝰ cõtra aliũ cano

nicũ.nõ poterit recuiari. qꝛ par aſectionig
non oem ſuſpinone tollit. f.. e ri. nup. l. u

Cr ſa r.

in iunt
mminppret
onglechal⸗
Socertteontdl
nueſeetoetfe
Dengfod
rigſtinkiun⸗
ſecgtuscim
Nctercöitarn
esrelipiäh
ſenkenäeſen
Uoesredipt
Gormirtics
poceta
adiert
lapeeſere
ſonnent
Jonian
Molutionin

lones ipe
ltiOlnſe
Oflisnontine
ſticeopcenn
efuremina
nnenmung'
ſerlatns it
ſcenon öni
heſennene
te Fenic
Werönanmcne
lnnotettn
ifſpinngi!
Nulmuiteut⸗
Gflinnetansdine
ufhisenorene

ltgäͤſtiones

Cnunttanonnsee
nnoe. Pore
encoſibceleg
liebigbapkea
nſſetoltanaſf
fufuntöm
Ethrſo⸗wlenm
Mnnlirn ſoſs
Mann engno
ſͤſeinaunef,
Nenmmfron
eſinsinſent
lentgtuen
elluoglinifi
nſtinn,
etaneſt

Lapitulũ Zetcium

aDanmtne ſolum. Dicunt etig Be. et Ab. ꝙ ſchlaris delegantẽ qui ſcʒ aliquid iurẽ reſernauit. ap
unundi recuſan poteſt ſi der iucerin cauſa ſehvlar; pellancĩ eſt. cum appellat etiam poſt ſenten 5
nndnſch in wmo ſocij.allegat eo.ti.ca. Inſinuante. tiã. Cu delegatus etiã epi recuſat retuſatiꝰ
Anmnnspeen i⸗ Societate aũt diſſolnta dicũt ſecus.niſi ni nis cã.coꝛã epo eſt ꝓbanda. Vtẽ ſi omcia⸗
nundeſc mia affectio ex pᷣcedentiſocietate remanſiſ lis eiuſdè recuſet᷑.licet ad ipᷣm ab eodẽ ofi
Aeneſibiche⸗ ſet. De mgfo dicit etia g recuſat in cà ſchp ciali nequeat aprellari. eo.ti. c. Si cõtrariũ
ſrltentſenigbt⸗ laris ſui niſi alter eſſet ei ſcholarꝭ ſm Buil. li. vi. Itẽin. c. Penerabili.eo ti. ſumma
Oncätedſclin⸗ In. c. Cum contingat. eo. ti. cõtinet. ꝙ de rie dicit. ꝙ ſi ſubdelegatꝰ delegat pape ſim⸗
aſen legatus cui mandar ꝙ abſoluat illuz qui ſe pliciter vatus. cepit vti iuriſcitione. velega
Bermiimie dicit excõicatũ iniuſte anteq; ꝑtiuʒ ꝓbatio tus illũ reuocare nõ woteſt. Sed ſi ſubdele⸗
utemtisenzi nes recipiat. ſi vo demandat᷑ ei ꝙ denũciat gatus ipſe cõtra foꝛmã aptici reſcripti ꝓce/
nhsebles Ani ſentẽtiã eſſe nullꝗ. pꝛius ſuꝑ eo partiũ ꝓba dit.nullus eſt ꝓceſſus. Obi dicit Yo. an. in
11dt ctete tiones recipiat. Obi dicit glo. ꝙ non debet nouella. poſt glo. ꝙ qui eſt ſuſpectus wdila
ndtiacnin adtnitti qͥ& ad ꝓbandũ id quo ꝓbato non pidatione ſue eccleſie. nõ delet ꝑ loc remo
etürfinging pꝛodeſt. C. de oba.l. ad pꝛobationẽ. Et poſt neri ab adminiſtratione. ſed dari delet ei co
tdeenci D multa dicit in fi. voc w niſi iudex eum ſub adiutoꝛ. Exqᷓ ant ꝓbata fuerit dilapidatio .
Beggtüincline illa ꝓteſtatione ad pꝛobandũ admittat. vt locus erit diſpoſitioni.vt deymo.ca. Licet

ſi de iure vebeant valere ꝙ valeant. als nj Pe. et Ab. dicũt ꝙ qñ pꝛelatẽ ſuſpectus de
Item dicit ibi glo. ꝙ duplicici excauſa poſt dilapidatione pᷣterita tm̃.tunc dat᷑ coadiu
abſolutionẽ ab excõicatione audiunt ꝓbaj toꝛ tm̃.et inqrit᷑ de veritate.de qͥ ſi cõſtabit
tiones ſuꝑ lvc ſcʒ vtrum iuſte fuerit excõi/ deponet. Qñq ẽ ſuſt pectus de dilapidatõne
catꝰ.quia ſipꝛobabit ꝙ iniuſte fuerit excõi futura ꝓpterpterita de q̃ cõſtat.et tunc re⸗/

Nammn. bain
Maöeegtpnin

inctegn lle catus non imiunget ei aliqd per iuramentũ mouer᷑ m glo. et ſine accuſatoꝛe.ſi euiden
ieto. tt Et ideo pᷣceptum differt quouſe; ↄſtet ſiin⸗ tiſimis argumẽtis liqat eñ ſuſpectuʒ. Et ad
men eN iuſte fuit excõicatus.Et tunc pꝛecipiet ei ꝑ lvc q̃libet ꝑſona eccleſiaſtica eſt admittẽda
inieeinnn uiramentum ꝙ ſatiſfaciat ꝓ eo pꝛo quo fu ſcʒ ad accuſandũ.vt de re.eccle.nõ alienan.
mei, it excõicatus. Atemſſi ꝓbaret ꝙ admoni/ c. Siqͥs pᷣſ biteroꝝ. Dicit eniã AInno. ꝙ ſih/
anet tione non pᷣmiiſa fuiſſet excõicatus.excõij cut oĩs alienanio interdicit᷑ tali coadiutoꝛi
Ade N catoꝛ eſſetꝑ menſem ſuſpenſus ab ingreſu ita ⁊ viſitatoꝛi. vł cõmẽdatoꝛio.niſi rex.ſ.
i NAINN] ecclebe. Icem ſi Obatur ꝙ iniuſte excõica,/ q̃ſeruãdo ſeruari nõ pſᷣjt.de elec.c. Is cui.
a voltütii uns ermnnicgto⸗ renchirei nc intefeſſo Alib?o.,. dll. „
Mſenmetihanneri, et tanto tꝑe abſtinębit quanto viſum fue⸗ D Prge e n 6 —2
ginmiuh rit ſupioꝛi.xi.q.i. Nemo. Sed ſi ſentenna elegatus qui xi.
Nugauii ieni pꝛobabit fuiſſe 1 uſta excõica:us tenebit exs ꝓnunciaumt ſe iuriſditionẽ non habere etis
imtr oiͤtbir cõmunicatoꝛi ad intereſſe.⁊ oc niſi vtrie e cõſenſu ꝑtiũ cãm non reaſſumit. ſumma
vi pn mauen pꝛobabilis erroꝛ excuſet.Addit hic Joh. rie loc dr in. c. Signiſicãtibus.eo. ti.vbi fit
—— an.quinq; qſtiones circa materiaʒ tals exi mentio de quadã vidua nobili q̃ ſub pteriun
M W cõmunicationis.et ſoluit.vide in nonella, pauꝑtatis imꝑetrauit ꝑ reſcriptũ a papa. iu
ia in dicto. c. Hota ꝙ li. vi. e. ti. dicit᷑ de res dicem delegatũ ꝑſonã eccleſiaſticã in cauſa &
nain uocando ſubdelegato. OQuãuis vices tuas ſua.vt vitaret iudiciñ ſeculare. Oñ Johb.

7

in cã tibi ab aplica ſede vᷣlegata. in totuʒcõ an.in nouel.ponit genera pſonaꝝ etià laica
miſiſe noſcaris.ſi tñ anteq; ille iuriſdinõe rum.q̃ pñt recurrere adiudiciuʒ eccleſiaſti⸗

—

ecütehe ain /9,

—EErur E

icniun, eni vſus fuerit cõmiſſio huiuſmodi parte reuo cum/i pꝛimo idem de pauꝑibo dicit 8
ei t i cet ab ꝛpſo.vel eum eximi rebus contingat chtincte pñt ↄqri eccleſie.nõ ſolũ e oppſſi

FniE umanms. cam ipſaz reſumere peteris. cum onibo. ſed etiaʒ de alijs iuribo.xxiij.q.iij. Si

-
—

E

er i 6 . Iriſcitto exquo ipia vſus non fuerit. non qs de potetibo. vt de vbo. ſig. e. Sup buſdd
⸗ uni cenſeat in eum efficaciter trãſiuiſſe.Et.c.ſe Adẽ intelligas de pegrims oibus qui ſunt

rIIEEEHE quenti quod incipit. Si delegat Diecit e ſi de foꝛo eccleſie q̊ ad res quas poꝛ tant.et cõ H
Frninni h delegatus cõmiſerit vices ſuas vel ſubdele tractus initos in ipſa ꝑegrinanõe xxiiij. d.
Giin l gauerit quod idem ẽ quonẽs alenet.vel vj/ iij.ſiqͥs romipetas. 7. c.ſe / Idẽ in mercato
nn . rit . A nec reuocet cõmiſſione.g quã enã intelligi? ribus ſiin t loneis grauent. vt in pᷣdiciis

=
=
ſ☛ú

—
—

4

—

gii tur ↄmiſſia ſen etie ꝓlatlo.moꝛtuo ipſo de/ c.xxiiij.q.iij/ Idẽ demanumiiſis ab eccleſia
dn t, legãte.ſi res nõ eſt integra.ſed ſubdelegat veler ↄmendatis/Et de his qͥ ad eccleſã cõ

mn n e cepit vii ſua iuriſcitiõe.ſi dicta cõmiſſo nõ fugiunt.lxxxvij.di. Eos. et.c.le. et. C. de his
fuertt reuocata p veleganté, p moꝛteʒ ipſi?ꝰ quiad ec, contu. I. f/Adem de pemtentibus
— non expiret. Dicit᷑ etiã ꝙ a ſubdelegato ad i.lolennmiter. xi. q.i. lluid, in de ofticia⸗

„ 1* . . . C.-S- αι 3 AAeE . o E
. . —
. .
£

gnati oĩno defſendunt᷑ abecclia.

Et hinc eſt ꝙ papa vacante imperio vices

cõtra iudicẽ aſſignata.nõ ipſe qͥ foꝛſitan p⸗
SEE

explicari nõ poteſt. intelligunt eſe cõmina

libo eccleſie. libertis. ruſticis.ꝰxoꝛibo. filijs.
et ſeruientip. ff. ad muni.l. aſſumptio. C. de

epᷣis etcleri.l.i.et di.lxxxix. Vndicatũ/Ideʒ
in ſenibo et oĩb libertꝭ.lxxxvij.di. c. i./ Ideʒ

in cecis. mebꝛis mutilatꝭ. lepꝛ oſis,. furioſis
captiuis. debilibo diuturno moꝛbo fatigatis

NKonus

vna lententiã. vel terciũ concoꝛditer adusas

cẽt.cũ quo duo vel alter eoꝝ id faciat ſunt

cogendi.ne huius occaſione peincipalene

gociũ plus debito pꝛoget. Dec in ter. Blo.

.

ſup vᷣbo cã. que delet eſſe rõnabilis.ſ.neceſ⸗

ſaria. vel ꝓbabilis ad recuſanduʒ. talis ſcʒ

vij.q.i. Cũ pcuſſio.⁊ de cẽ.c. Cicʒ.C. de epiſ. que eſſet pꝛohata deberet legitima reputan

audi. Supꝛadicte ꝓſone et ſimiles ſunt de
foꝛo eccleſie.adeo ꝙ ſi grauent᷑ a ſuis iudi⸗
cibus pñt ad iudicẽ eccleſiaſticũ appellare.
et ipᷣm ꝑ ſimplicẽ querelã adire.vt.lxxxvij.
diſt. Libertos. ⁊.c. Arreligioſum. Sed ꝙ di
cunt de appellatione.ſ.a ſeculari ad eccleſi⸗
aſticũ pñt appꝛllare falſum eſt.imo potius
ad iudicẽ ſuñũ ſecularẽ.et ſuꝑioꝛem.grada⸗
tim appellatio facienda eſt.ij.q.vi.Anterio

rum/Hoc iñ ſpeciale in iſtis ꝑſonis miſe⸗

rabilib.qꝛ q;ins eccleſia etiam non miſera
bilibo pſonis reddat ommib iuſticiã ꝓpter
negligentiã ſeculariũ iudicũ.iñ ſemꝑ requi
rit᷑pꝛimo iudex ſecularis.de fo.compe.c.i

cet. 8Riſerabiliũ aũt ꝑſonaꝝ querimoniaʒ

ſimplicẽ qñq; auditirreqͥ ſitis etiã dñis eo/⸗
rundẽ.ne nimis fatigent᷑ ꝓ iuſticia omittẽ/
da.di.lxxxvij.ꝑ totũ/Allij dicũt ꝙ nunq; ech
cleſia habet ſe intromittere de his mſi in de
fectũ iudicis ſecularis ᷣ̃m Innoc̃. Sʒ Po
ſtien. remittit de hac materia.vt plene no⸗
tat᷑ de foꝛo cõpe.c.Cũ ſit generale/Cruce ſi
m Inno
cen. Hoc aũt notanduʒ ꝙ pſone miſerabi⸗
les facilius ſunt exaudiende qᷓ; alie ꝑſone
et reſcriptũ cõtra ipſas nõ valet.niſi faciat
de ipſis eypᷣſam mentionẽ. Hoc aũt regu/
lare eſt m leges.ꝙ in defectũ iudicis ſecu/⸗
laris.ſiue qꝛ non habet᷑.ſiue qꝛ recuſa lſiue
quia iuſticiã facere negligit.ſiue quia noto
rium ſubditũ ledit.nedũ pape.ſedetiam epi
ſcopi eſt iudicare.et in mehius reſoꝛmare.
vt in autent.de diſe.iudi.pꝛima RARubꝛica.

imꝑatoꝛis gerit.vt de fo.compe.licʒ Hoſti.

Delegatus cum Kxu.

väyt ſuſpectus ab aliqua ꝑtium litigantiũ re/

cuſat᷑.eligunt᷑ arbitri ad cognoſcendũ de cã

ſuſpinoms vtꝝ ſit rõnabilis.qð ſic declarat

Bꝛego.ix.eo.ii.dicens.Suſpitionis cauſa

uocatus obeſſet.ſed arbitri potius coꝛã qby
eſt ꝓbatio facienda. et ad quos oĩa que ad

ad hoc terminũ amgnare. Ab ipio quoq; iu
dice cui ſicut iur.ſdinio ſie et cetera ſine qbꝰ

Igem vt cõueniat ſi diſcoꝛdes fuerint in

Err- per ) „ 1g P

ſecus eſt hic. Eam tenentur bic accipere in

obediant.vt de appella. ca. Cum ſpeciali. Si

cõpellet eos. Si delegatus illos compellat

alij arbitri nullam coernionem habent. ſed

arbi. l. i. vel per emologationem. vel tacitur/
miatem decem diorum. . ge arbi. l. Cum
ria eſt per elecnonem. Glo. ſuper verbo co
gendi. licet uriſditio talis iudicis recuſaii
interun ſit ſuſpenſa.tamen ne culpa eoꝛum

vt de ap. Cũ ſpeciali. Suꝑ verbo iudicẽ.glo.
intelligit oꝛdinariũ vel delegatũ. Sup vbo
foꝛſan.glo.qꝛ nõ debetiudex moueriqͥ non
facit ei imuriã.cũñ vtat᷑ iure ſuo.vt de elec.
c. Cum eccleſia. Et loc eſt ei conceſſum a iu
re. vt hic. Sed refert ſe ad id qð cõnngere
ſolet. Nicet em̃ non deberet moueri. m̃ indi
gnant᷑ tales ꝓ maioꝛi parte.Et ideo qꝛ foꝛ
ſitan ẽ ꝓuocatus contra illũ.nõ debet termi
nũ ad loc cognoſcendũ aſſignare.ne ſibi ob
eſſet in artando ipᷣm. Et licet ſit ꝓuocatus
non iñ poterũt ipſi declinare quaſi oſtenſuʒ.
cu habeãt ceſſante ꝓbatione ſuſpinõis redi
re ad eum quẽ recuſauerant. Suꝑvbo nõ
ipſe Jo.an.ſcʒ iudex recuſans.als iñ bñ co
gnoſcit iudex an ſua ſit iuriſditio.ff.deiudi.

l. Si qͥ s.qꝛ tune nõ ſic afficirpſona.ſicut cũ

recuſatf᷑. Suꝑ verbo arbitri. Hi ̃ᷣm Egydiũ
non debent eſſe laici. Blo. ſuꝑ ver adquos

oĩa.Sicuit iudici oĩa intelligunt᷑ cõmiſſa. q̃

ad cauſam ꝑtinent ipſam.ſſic et his arbitris

vñ ipſi habent iuriſditionẽ et coertionẽ.et
poſſunt compellere teſtes. et impediẽtes pu
nire.vt patet hic expꝛeſſe.⁊ poteſt ab eis ap
pellari. Sed ſi appellent ad papam appella⸗
bitur Oe ſi uli qui eligunt᷑ axbitri a parubus
niolunt ſuſcipere arbitriũ.q;uis dicat᷑. ff. eo.
l.iij. ꝙ nemo cogit᷑ ſuſcipere arbitriuʒ.tamẽę

virtute obedientie diſtricte.et pꝛecepto ⸗
mim pape tenentur.etſi huic pꝛecepto non

enim iudex oꝛdinarius eſt qui recuſat᷑.ipſe

non obſtante ꝙ recuſatus ſit. aliter iudici/
um non pꝛocederet. Item eſt hic aliud
ſpeciale. quia conſenſus pꝛiuatoꝛum facit
eum iudicem qui nulli pꝛeeſt iuriſditioni.
nec iſti veri arburi dicuntur niſi pꝛo ſanto
quia eligũtur vt arbitri. ſicut alij arbitri eli
guntur de conſenſu partium. Ex hoc patʒ

tm̃ meiu pene ſententie eoꝛum ſtatur. C. de

antea. Et iuriſditio iſtoꝛum quaſi oꝛdina

ne
leinſens
lvn
Erhni
ſoet
Cunalek
elnteon
red fn’⸗
galncelin
(unmdnue
Wsnegcun
recdconeen
Prurnekern
Capkoleie
und
ralſee
Mfru
(neliitt
Altauiuen
tvereed
Colekeone
Gtbardins:
unngteacen
Atbins
de guubpſoc
Mpatethie⸗
lenhocä
Cenci auſa
nſuücum.
Mirtiery

Wont.

Mgn
ſolldanus
Midnhe
lu i
Poſenpet
niee
omnporenn
ennitſeſe
aoed

naciin
Ans ontalliid
Goſtencige,
Noſpnn. Etliuir
ipidcänae
Amnn danoneſt
Wnmtinenmn, 4,
Rererniens
MNirunddtrt

Pmmnöirtfeiſut
grrn hin
Naid lgai
4lent unmnetigoendi
nlertungdi
.. Nrenmurhin
mennedindkeafe,
. 4 ſou
icore,d
DER .

contingat negociũ p: oꝛogari

Capitulũ

mittit tali iu

dici vt cogat illos ad concoꝛe andũuũ. ſentẽ

nandũ de cauſa ſuſpitionis. Ox ſi arbitri nõ
cõueniunt ſimul malicioſe vt negociũ ꝓꝛo

getur. Idẽ credo ꝙ iuder woſſit compellere

eos vt ꝓcedant. aliter cõtineret iniqtatem
iſta conſtitutio. quia daret᷑ cauſa malicijs

loim quibo eſt potiꝰ obuiandũ.vt de reſcrip.

c. Sedes. Suꝑ vᷣbo omnig erplicat ꝑ exem
pla. Vo. an. poſt Hoſti. et Goffre. vt locum

teſtido amſignare. eos cõpellere et punire. ſi

mfalſo dephendant. diſeutere pſonas teſti⸗
um. admittere exceptiones in pſonas.7/
nunciare verã velfalſam cauſam ſuſpitiõis

deficientẽ in expenſis condemnare. Et dicit
Inno. 1 Buil. in ſpecu. ꝙ ſi aliq pars etiam
recuſans ſit contumax in certo actu vel ar/

ticulo coꝛ am arbitris non cõparens. nõ /
pter hoc delegatus reaſſumit iuriſditionem

niſi ro tus labat᷑ terminus ꝑ eũñ arbitris aſſi⸗

gnatus. allegat. c. Cum ſpeciali. de appella.

In li. vi. eo. ti. de arbitris boc haber. Ab ar⸗

Pitris à m foꝛmã iuris. vt de ꝓpoſita con/

tra iudicẽ ſuſpitionis cauſa cognoſcant,. vł

Acum de reuocatiõe ambigit literap udici⸗
pvus nequeuntibo m vna ſententiã cõcoꝛda
re ad concertationẽ huiuſmodi ſopiendã a
parnbo eligunt. et ſi ſe agerauauerit. ad ſe⸗/

dẽ apoſtolicã eſt appellanduzʒ. vbi vicit glo.

ſupꝑ verw iudicem ſcʒ delegat pape. Et idẽ
ſi recuſaret᷑ oꝛdinarius. Glo. ſuꝑ verbo gra

„

nuguerint ſiue ſentẽtia. puta quia iniq ꝓnun
ciant illũ ſuſpectũ qͥ ſuſpectus ꝓbatus non

eſt.vel ecõuerio.vel ante ſententiam. puta

minue be euẽ dilationeʒ dando. de dila. c. i.
quod eſt eoꝝ officiũ. Nota etiaʒ ibi in glo.

ꝙ ab arbitris qͥ cõpꝛomiſſarij vocant. 1 vo

luntate adducunt᷑ ab eis nõ appellaf.ſed ab
arbitris ꝗᷣ de neceſſitate iuris habent aſſumi
de quibo lo quit᷑ iſtud.c.ab his bñ appellat

vt patet hic

.„

Beiegata iuriſci Kriii.

no ad pſonas nõ cõpꝛehenſas in reſcripto.
eriã de ipſoꝝ conſenſu pꝛogari non põt.in
fſumma dieit in. c. per glo.eo.i. Querit hic
Hoſt.an poſſit renunciari bñneio ↄcilij ge⸗
momiione pᷣmuſſa ad reqᷣſitione aduerſarij
ferant᷑ tales ſentenie. et dicit ꝙ non. arg. de
fo. cõpꝑe. Si diligenti. Concoꝛ. Inno. plus

thac rõne puto hanc decre⸗/⸗
talem locũ łabere in arbitris electis ad au
diendũ cauſam. quã mouet epᷣs ↄtra ſubdi
mum ſuüi.cum etiã illo caſu de necenitate eli
gartt arbi tri. vr. xi. q.i. Si cleric?. Et de hoc
de offl. oꝛdi. c. IArrefragabili.

etiã dicens.ſ.excõicationẽ.vel interdictum
nunq; poſſe venire in pactum vel cõditionẽ

vt ſine cauſe cognitione.et cõtumacia ꝓfe

rat.bene põt oꝛdinarius eccleſiaſticus.cuiꝰ
iuriſditio eſt debite pꝛoꝛogata has ſenten⸗
tias ferre. Et poſt multa circa hanc materi⸗
am.ſ.an nõ ſoluẽs creditoꝛi in termino cõ⸗

uento cum eo.qð ſi nõ facit hoc. ſit excõica⸗
tus.ſi nõ poteſt aliquo modo ſoluere an in⸗
cidat.ſic cõcludit.Si quis ſibi vult caute/p .
uidere. debet ſibi cauere vt non ſolũ fiat ſibi
iuriſditionis ꝓꝛogatio.ſed ſtatim ꝑ iudicẽ
conſentiente et inſtanter petẽte tebitoꝛe.fe

ratur ſententia excõicationis.niſi infra ter⸗

minũ ſatiſtecerit.vt pꝛomiſit.tunc em̃ nul⸗
la monitio eſt necenaria. qꝛ dies pꝛo homi

*

ne interpellat. vt de loca.c.fi. Mec valebit

appellatio ſi appellat interniʒ. quia exquo ſe⸗
mel cõſenſit in altenꝰ pꝛeiudiciũ diſſentire

nõ põt.vt dłe pba.c.DPer tuas. Ponit etiam

bic Yo. an. in nouella. allegando Poſtiẽ.
multa genera ꝓpꝛogationũ.ſ.expᷣſſam ⁊ taci
tam. Expᷣſſam diuidit in qᷓ̃tuoꝛ ſpẽs ſcʒ de ꝑ

ſona ad pſonaʒ. de re ad rẽ. de loco ad locũ.
et de tʒe ad ſẽpus.ibi potes videre. In. c.
Cũ vigeſimũ.̊ ſummarie haler eo.ti. Pꝛi

mo ꝙ maioꝛ.vx. annoꝝ. a cu q; põt dari de
legai. Secũdo ꝗ: maioꝛ. xviij.annor. etii
dar a quocuncq; delegatus ſed nõ niſi de cõ⸗

ſenſu ꝑnũ.Cercio qꝛ pꝛinceps põt dare de⸗
legatum in quacunq; etate. An. c. ſequẽ

ti ſic habet in tex. Mno delegatoꝝ vel arbi⸗
trox. ſicut ꝓponis rebo humanis emmpto. eo
rum officiũ expirat., niſi aliud fuerit in tele⸗
gatõe,. vlcõpꝛomiſſo expᷣſuz. In. c. O.m
ad. eo. ti. ſummatim dici᷑ ꝙ delegatus pape
ſubdelegare pot. licet datſit ex oficio. vel
deꝑtiũ cõſeniu. vel cũ clauſula.ꝙ ſi nõ oẽs.
tu cũ altero ⁊c. Idẽ põt ↄſennennibo puib

is cui ↄmittit negociũ exeqncñ ꝑſonatr. p/

terq; in duobo canbo qͥ ponunt᷑ ĩ tex. vbi dẽ

pᷣterq; ſiinqͥtionẽ ſieri vel eccleſijs de platꝭ.

aut alijs miniſtris ꝓuidernmandemus. Cũ
in his caſib induſtriã ⁊ nidẽ ꝑſone cui tana
2ↄmittim. eligere videamur. Obi dicẽ Jo.
an. ꝙ loc iniungit expᷣſſe vel tacite.ſ.cũ nõ
põt iubdelegari. Expſſe vt de reſcrp. c. Cũ
Dilecta. de accu. c. fi. Lacite. cũ dephendi põt
ex mente reſcripti.puta cum dĩr de induſtria
tuns ⁊ circũſpectiõe cõndentes pleniꝰ ꝑ apo⸗
ſtolica reſcripta ac, Als ſi nec expꝛenie nec
tacite hoc iniungit᷑. poteſtas ſubdelegandi
amittit᷑. AIde vt ibi dicit᷑ in tex. Cui cõmiſ⸗/
ſum fuerit pᷣdicare crucẽ. extõmunicare vel
abloluere aliquos. vilſpenſare cum irregu⸗
larib-. imigete pemietas nõ licʒ alijs de⸗

C- rα. ſrr

7

——

X

4
.

G
.
,⸗—
—
.
1‚
2*
r .

Zitulus

mandate.i. ſubdelegare. quia nõ ſibi iuriſdi

tio ſed certũ miniſteriuʒz potius cõmittit᷑ in

ſvc. Item in ſexto eo.xri. ſic habet. Si cõtra

vnũ er duobo iudicibo cũ illa clauſula. ꝙ ſi
amb intereſſe non poſſunt.alter eoꝝ in cau
ſa ꝓcedat.a ſede apłlica delegatis ſuſpitio/
mis cauſa legitima ꝓponat.cauſa ipia ſuſpi

tionis coꝛã non recuſato coniudice ad quẽ

ex vipꝛedicteclauſule debet ipſius cauſe co⸗

gnitio prinere. ꝓbari et ab eo expechri debe⸗

bit. Obi vo non eſt dicta clanſula in reſcri
pto debet ſuꝑ loc ad arbitros recurſus hale

ri. ec ibiii

De delegatione . F. xriiu.

que fit p epos. Obi ſciendum ꝙ; que dicta

ſunt ſupꝛa in iſto.c.de delegati officio com⸗

muniter dicunt᷑ de delegatione q̃ fit ꝑ papã.
Gqᷓ;uis aliqua etiam cõueniant delegatis ali
oꝛum epor. et platoꝝ. Nnde circa delega/
tionẽ epoꝝ ſᷣm Ray. et Buil. diſtinguendũ

qꝛ q̃dam ſunt que ꝑtinent ad oꝛdinẽ epᷣalẽ

ſicut conſecratio. reconciliatio. eccleſiarũ

oꝛdinatio.et hmõi.Et iſta poteſt epᷣus dele
gare. non tamen niſi epiſcopis.vt d offi. oꝛ
di.c.Qð ſedem/Auedã alia ſunt q̃ ꝑnnẽt

QAd iuriſditionẽ.ſicut audiẽtia cauſaꝝ.et ab

ſolutio peccatoꝝ. Et iſta indubitanter dele

gare ſeu cõmittere poteſt. vt de conſecra.ec

cle.vel alta.c.MRqua. Ata tñ ꝙ criminales
cauſas clericoꝝ cum agit᷑ ad vepoſitionẽ.de⸗
legare nõ poteſt.niſi in cauſa ſcilicet ſi inci⸗
peret ab eſſe ꝓpter eccleſie ſue neceſſitateʒ
vel aliã magnã cauſam.et tunc cõmitteret
cognitionẽ tm̃ et non diffinitioneʒ. C. de pe⸗
da.iudi.l.ij.niſi ſi cõmitteret diffinitionem
totius cauſe alij epᷣo.quod facere põt.cum

Nonus

epᷣus delegare his qui ſunt in alieno epᷣatu
ea qᷓ ꝑtinent ad iuriſditionẽ voluntariaimn.
nõ tñ põt cogere eos ad ſuſcipxendũ ſedeg
que ꝑtinent ad iuriſditionẽ ↄtennoſam.nõ

põt illis delegare m Buil. Ireſicut ele

gatus a papa vela pꝛinepe balxra lege.

tione vel ꝓuiſiõe eccleſie de pᷣlatis ſeu alijs
miniſtris.qꝛ in his caſib vider electa indiu
ſtria. et fides pſone vt eo.ti. Qm̃ata delega
tus ab epo wlalio. a ſi nõ halxt a lege wote

põt alteri cauſam ſubdelegarxe.niſi in inqͥ ſi /

ſtatẽ ſubdelegandi.habere tñ põt ab omie.

videlicʒ ſi dlegatus ipſe datſibi illã aucto
ritatẽ ſubdelegandi. ar. de ꝓcu. c.i. . i. Sic

tenet Yo. an. ſup. c. Is cui.eo. t. li. vi.

De co nſerua toꝛiby. Capitulum. iii;. .

E cõſeruatoribus
Aꝗquia tales reputant᷑ iudices dele
gugagaii a papa. ideo de eis agit᷑ j. vi.
de officio dele. in. i.et. i. et vltimo.c. Nam
ſ̃m antiqua iura nil habebat᷑ deillis. Ethic
de eis bꝛeuiter tractabit᷑. Innoc.quartus.
Statuimus et cõſeruatoꝛes quos plerũq;
cõcedumus.a mamifeſtis iniurijs et violen
tijs defendere pñt illos q̊s eis ↄmitnmꝰ de/
fendẽdos.nec ad alia que iudicialẽ indagi⸗
nem exigunt.ſuã poſſint extẽdere poteſtateʒ
Jo.an.ibi in glo.ponit tria genera cõſerua
toꝛũ. Nam aliq̃s dicit dari conſeruatoꝛes
vt cõtra latrones velpᷣdones eos defendãt
Alios dari vt defendant eos contra infuin
gentes pꝛiuilegia ipſoꝝ.Zllij dant᷑ vt defen.
dant ab iniurijs et oftenſis.Et in nullo di⸗
ctoꝝ caſuum habent indicialẽ indaginẽ vt

non ei ſit inhibitũ/ Sunt qdam alie cauſe qᷓ bic. De manifeſtis & mniurijs ſolum hñt co

licet non ſint criminales. tñ ꝓpter eax ex⸗
cellentiam nõ debet eas delegare niſi cauia
multũ iuſta ⁊ neceſſaria ſit impechtus.vt cã

et affi.c.E x literis.in fine/Hon debet enaʒ
delegare diſpenſandi poteſtatẽ cũ irregulari
bus. Nec abſoluendi eos qͥ manus violen
tas iniecerunt in clericos.in caſib ſibi a iu
re conceſſis.vt de pueris.mulieribo ⁊ hmõi
Et licet iſta velegare non deleat. poteſt tñ cũ

non ſit ꝓhibitũ. imo de ꝑcutiẽnbo cdericos

cõcedit᷑.de offi.oꝛdi.Eis.Aſias vᷣo cauſas

minoꝛes etiam ſpũales.vt de ècimis.iure

patronatus. 1 ſimiles poteſt delegare. nõ tñ

laicis.ſed clericis im̃.extra de iudic. c. De⸗

foꝛte indiſtin ete delet delegare.nec in ta

occupari.ar.xi.q.i.Ce quidem/ voteſt aut

gnoſcerxe. Et intellige manifeſta.i.notoꝛia.
et ita patentia.ꝙ nulla pꝛobabili tergiuer/

ſatione celari poſſunt. vt de verbo. ſigni. a.
matrimonialis. et ſim les. extra de conian. Exparte. Si quis autem. qu. ſ.imuriatus

eſt. neget offenſam eſſe notoꝛiam cum ne/
gatione. videatur res fieni dubia.tuuc bene
recipiet pꝛobationes conſeruatoꝛ.an faciũ

ullud ſit notoꝛiũ.vt ſic videat an ſua ſit iu/.

riſditio.vt de reſcrip.ca. Super literis. Als
officium eoꝛum eſet inutile.Et ſiinuenit.
factum notozium pꝛocedat contra illos.
als deſiſtet. Mon enim habet poteſtatem de

fendendi iniuriam ſimpliciter ſed qualinꝗ/

ſeruatoꝛ vocare reum.et ſi confiteatur ſa⸗
ctum.bene quideʒ. Sinegat.ſuper notoꝛio
pꝛobationes recipiat. Si autem conſiteat
factum. ſed dicit ſe ſuo iure feciſſe. dicnut

. er r a.l.gar.
f· . .

(leruatorpo
ſccularis vt!
ogkencere.
mttenc P
(iniviole
ſetuator ph
ponireytd
ſawenceg
elentonmn
lulget
Nnpuugen⸗
awniean⸗
onineineunt
itcienuetel
pielgofsrtig

decälen
öalruntſene
heeſtbyue⸗
Eidina
hniftäer
Natospinid
htrrsntci
zudynuneti
ſlynnuhin,,
lenhnuni⸗
Gniitgaurter
lepſnoipſstch

se miniri
dant E ſ

rackeſaſtigch
mnſuglentnimi
killot doft r
afne diatg⸗
unpceſia nr⸗

ipenin uch
zämtſiccn
Chſfhmnnisda
Cnnnnnteni

eſumnnd
efucagttmen
ii an;
iniſpunon
erir nghro
gunigtdf,

Capitulũ Quartum
er. inguiſt nem. qñ factũ eſt noto X Neltt
e elerg ſoe en mittere non deler. inquiſi erit Item ſireus q; ſuerat a
. idam ꝙ vltra ſe intro pbarönes tur quis fecerit. Pern infra annũ appa
1 N Algeondtnataun anineme 4 8 Bo⸗ gemnatus er⸗ SHSõ 3 agnoſcet cõ
sgate W ſuꝑ notoꝛia offenſa. ad h ficiũ delude rea e ititate damni et hmõ.
eedstiint ſup notoꝛia o öſeruatoꝝ ofti li ſeruatoꝛ de quantitate A v
intge dndi⸗ ne. als facile eſſet cõſerus latoꝛi ꝓbabilis. ſer J antk H. II.
Aunſanonie Je. a saſe ideat᷑ conſeruatoꝛi ꝓbabil Miz. ectant a Holl⸗
defn Dn de re. idc edat.als puniat ſicutn. —1 jpoſſint eſſe conſer
1 enae We negatio non ꝓcedat.: öroe noſcit niſi de z; = et qui poſſint eſſe War ie
larinen e negat 6ſeruatoꝛz nõ cognoſcitn fficiũ cõſeruatoꝝ. ac cõſtitutio
Paanicke⸗ 2 cõſeru ari ſicut nec appel o ffi. deleg. hac cõ
unſibectn rium Et q oterit recuſari ſicut nec app. uatoꝛes ponunt de offi. deleg. hac c nenwe
è notoꝛijs.nõ poteri icit Ber. ꝙ talis natoꝛes po dicif. Hac conſtitutione ꝑ
ieerckke t ſioroꝛig. toꝛijs. Et dicit Ber. achij ne. li. vi. Obi dicit. öſeruatoꝛes qᷓ
ndis ene. eh lari põt in notoꝛijs.ſ e auxiliũ bꝛachij/) 10 valit ſancimus. vt cõſe alötic
ns irit arn teſt inuocare a bo tuo valitura ſancimt iniurijs et violẽtijs
eni (cölſernatoz poteſti ꝛdi. Ci. Blo. ſup verb abo. vt amaniſeſtis iniurijs er
Poneytegil din⸗ is. vt de off. oꝛdi. c. i. Blo. ſuꝑ cõ abhdbo. vt a maniſeſ lica conce⸗
n eti ularis. vt de off. oꝛd 5t de cõmina et ce leant. eoſdẽ plerũq; a ſede aplic: ſ esi
Nlend rſinid ſecula loc intelligi põt de cõr ad exerꝭ tueant.eoſdẽ p ſint. niſi epi
Nani ae N offendere. o n eos paratos ad exer⸗ dcetero deputari non poſſint. EP
mhi mittenda. Pone em̃ eos parat. eſt cõ dunt dcetero bbates ſeu dignits
n e mittenda. Pone en idã illis quoꝝ eſte ſuꝑioꝛes. aut abba
eſamslee cinũ ⁊ violentiã inferendã iincare ? vel eoꝛũ ſuꝑ gi drahbo vel collegt
R cinin vio tert excommumcare vl ꝑſonatus in cathe r tato .
Bn pumire vt de ſenté. excõ. c. Sacro. In Atis eccleſijs obtinẽtes. N öſeruatoz.
1cJsllain pumie vt de lentẽ. excõ.c leſiaſticã com atise is eſſe vale at cõſeruat
Di diſtinetionẽ eccleſiaſne leſo. ſihi conſernatoꝛis eſſe va i ſicut digni
ſa defendet ꝑ diſtinci t ſatiffaqant leſo. ſi c aliqgregiby et reginis, qui ſicu
nEntt — e toꝛes v HMec aliqᷣgregibo pꝛerogatiua
orb Cri pellendo muna j cando. Glo.ſuper S . dine pᷣeminent ſic pꝛe
e bꝛachiũ inuo tione ſeu exas tatis alntu re per gcrr, S at except)
et ſeculare bꝛacl ſe cognitionẽ ſeu exa/ tatis cõuemit eos añferri. dũtaxat b ſua
xEI C. I. caule de talib ſe in gratie couemt eos añferri. d ui ſub ſua
ſtte verbo indagin bia ſunt. et ſi de talib ſe 1, Or 6ſeruatoꝛẽ habeat eñ qin in ſtico
Geruatd atone. q: vabid ant. et tah Dant deinceps cõſeru .vvel diſtrictu eccleſiaſtico
Se, ttat incurrit penam. de q. j. 5. luri iuriiditione. dñio. Exid es añt huiuſ⸗
Wueswur tromitar ince ſolum a papa. et vt plu vel tꝑali cõ ſiſtat. Cõſeruatoꝛ in qbraig
aete, ſj 5ſeruatoꝛes lhin 8 . egiga. velt ali cõ ſij en eſes in qᷣbu
= n erran exẽptis circa ſua pein egia. mockentrs cuitate ſen n aunand⸗ ſen
MWnlati erpiand n B .2 J. ſisepre ati. v 6 P Iyri mi
umniitde De cõſeruatoribug Hl ſerm puter l ai Gralteune dfran
— quõ debeant ſe modeſe baler e Soe contra Aenegchee Geragrcrnide naere
saeoresget Auo KEra 9g. Alex. iiij. . 1I. —. nã dietã a ſin D itatiõiby et
nitznmztn ir bootra eos. Alex. enerentigz vna detgaſin ces qʒ ſuagcitatiõtby et
ANEii1 inneen inn; ditis. ob reuere 3 non pſumant. NDice dütaxat exceptis.
(mbicdadtganns ali dignitate p̈ imũ deferri cöne no i ſciatiombo dũtaxat xcep
Crpulegasi Ka cij q exerceèt plurimũ de cum ſentẽenaꝝ denucia Inulli ↄmitte/
I ſacrioffici q er ꝛari decet. vt cum mos valeãt exercerenulli 2m lis
Wer Mi iumti aeric lus alis lonoꝛari decet. quas pahos valeãt exerc it ex bñficio li⸗
Uluinetitetet nt. 7 eos plus ailis in eib' a ſede apoſto ſſiint.miſi hoc eis ↄꝑetierit ex bñſic ſeu
mt Miginninſtii e ibus vel cõſeruatoꝛib a ſee is re poſſint. m ic niſi infra ciuitates ſer
mindis nte a iudhcibus velce coactiões aliq̃s m. ſed nec tũc niſi in ſoniꝰs
Ningerunfrik lica deputatis. cõtra eos pe set moꝭ terarum. ſed necn ati fuerũt. a pſonis
iNi lea deputatis. ( dũ.gradus et mo loceſes in quibo deputati fi Dfricium
m iisnrNf ſi ſuerit pcedendũ. grae eis , dioceſes in quibo der ſte. infra. Ofticium/
Te e ue Nnas fuerit ſeede ceſu. ita ꝙ eis qᷓ nñ qᷓ ſupius ſunt expꝛeſſe. a infra. dnon
MNrs 0Re ſtia in hmõr cõſeruet pceſiu. ita e ingreſ tm qᷓ ſupius ſun atoꝝ ipſo iure q̊ adnon
5”ů an o ipſis eccleſie.vel ſacer fficio ſut cepta negocia ꝑ obł
npdirhe terdicat᷑ mimiſteriũ. ac

3 Eſas aſſeſſo,/
irca mũera vo expẽſas
cenſun expirare/ Circa müͤer ſtimonij cau⸗
uet cenſun expirare/ Circa t pſonas teſtimonij can
pendanf. Et ſubſe quenter aggrauer ce r ni res ac notarlos et pſo obſeruari in hmõos
Gsinmn ſpencknt. Kt õtra eos. niſi foꝛte alirer f ſa vocãdas. illa pcipim
miei aelenati inin cõtumacie ꝓteruitas.ſis ſa voe

ia. qᷓ in delegatis iudi⸗
.eleg. c,ij. Sup verbw aliter ernAorit Anob up edita EE
e H ve. es nrrtentelali⸗ Drernt. Anrei aut 3 Bniſ e egr alt D
n voint irca finẽ. D ntumelioſa decernit. 5tigerit oino Eein riIE
n o Artca . lurxias 27 co ttetari cõ tige a conſer
GNANNE modeſtia.vt qꝛ ini penis. c. Dilect“ qͥda a. c. ponit᷑ pena con .
keninchnng Erbagferri⸗ 5 ſeruata foꝛma huius oꝛibo qdem. vt ſi de intromiſe⸗
enn g Sed quid ſi iudex nõ . ſpendit epᷣm velex⸗ natoꝛib⸗ ai entijs ſcienter ſe intro
— 4 ’ conſtitunonis arnn ſul let⸗ epᷣo. tenet iniurijs et vi⸗
eu uf tömunicet. aut etia
iN, cõmunicet. af
4 S

uchcialé indaginez
lia que ad iudicialẽ ind Sinez
1 ſeu ad alia que ae . eolpoο annu
anrellan ephendendus rint. ſeu ac rederint ptatez. eotpo p ann
eeene ſentenna., die de kegeraendetal exigũt NcRanf Ar vreitfma nionnn
rnchin , iij. c. i. Vtem vm Inno. tꝙ ſuper vbo officio. et
. notoꝛ! 9. er 7—

L eit ſi boc ageret igno
ogat. ij. q.i. viſt. Pꝛeter. Et iden Pars autẽ que
woc qrat ꝓbatiènes. F les obnt. e tPedemestrrlentenam eeromen
amnn pꝛimis. eteſren deer Tin de iuren. eliateienrn Wei irn in ti. de excõꝛ.
ndi aliquis oꝛdo neceſarius ẽ. meanols meutr .
gtſing aliquiso- Simlnliter opoꝛtet ꝙ pcedat 44 Me rerr rd
S ad noſtrã. Sim . . C... 1 1 e „ Pr &*
R σ6 5 — £ EP. r hn trc ereEn
4 ℳ ℳ 2 „ E
MO.1 . .*

Litulus

Aoh. an. bi in glo ponit ex ipſo tex. ſex vel
quinq differentias inter conſeruatoꝛes
iudices. als dvelegatos. Quarũ pꝛima eſt. ꝙ
index delegatus põt eſſe canonicus eccleſie
catidralis cõſeruatoꝛ non. Scda eſt ꝙ eiꝰ
q eſt mibi iudex delegatus ſaluo iure recu⸗

ſationis.poſſim ei eſſe delegat iudex in alia
cã. Sed in cõſeruatoꝛe ſecus. etiã ſi nõ op⸗
ponat᷑ exceptio.Cercia eſt.qꝛ ſaluo iure re/

cuſationis ſubditũ rnitz Erte poſſum impe/

trare delegatũ. ſed nõ conſeruatoꝛẽ. Quax

ta eſt. qꝛ delegatus a pꝛincipe põt cãm ſibi
cõmiſſam in totum.vel in partem cõmitte/
re. vt de offi. del. c. Paſtoꝛ alis.ſed nõ cõſer
uatoꝛ. Liczʒ Guil. dixerit cõtrariñ in ſpecu.
Sed nõ tenefin hoc.cum text.iſte cõtradi/
cat. Quinta circa penam. qꝛ dato ꝙ legatꝰ
ſe intromitteret de his que nõ ſunt ſue iuriſ

ditionis.nõ ꝓpterea habet locũ pena in illũ

qꝛ nõ inuenit᷑ expᷣſſum. Sed cõſeruatoꝛ in
currit penam. vt patet in textu. Sexta põt
poni. qꝛ et ſi cõſeruatoꝛ haberet ex pꝛiuile⸗
gio ꝙ poſſet alteri delegare. non iñ hoc poſſit
niſi pſonis que haberent cõditiones ſupꝛa⸗
dictas cõſeruatoꝝ. Sed delegatus põt ſub⸗
delegare ei cui poruiſſet delegari. An oĩbus
alijs pᷣdictis ſex exceptis equiꝑant᷑ cõlerua
toꝛes alijs iudicibus delegatis. m Yo. an.
in glo. Item nota ꝙ cum plures conſer
uatoꝛes deputatiꝓ vno pᷣlato.monaſterio
ſeu eccleſia quo ad negocũ cepiũ poſt vnũ
illoꝝ cõſeruatoꝝ ꝑpetuatr iuriſditio in alijs
conſeruatoꝛibo.nõ obſtante moꝛte conce/
dentis. Item licet poteſtas executoꝛis da⸗
ti ad grãnã non pereat re integra moꝛtuo
papa. vt eo.ti.c. Si ſuꝑ gra.iñ poteſtas con
ſeruatoꝛis pꝛiuilegioꝝ in ůâbus cõtinentur

gre bene perit quo ad nõ cepta moꝛte cõce⸗

dentis. vt patʒ in tex. hec Jo.an. Que ſunt
intelligenda niſi in ipſa conceptione cõſer⸗

uatoꝛũ expꝛimeret᷑.ꝙ non obſtanre moꝛte
concedentis durarent ipſi ↄ⁊ ſeruatoꝛes da
ti.quod credo cõiter hodie k»eir.

cium. Lapitulum. v.

E officio oꝛdinarii
Alexan.iij. Floꝛentino epo.Cũ
ab eccleſiaꝝ platꝭ eccleſiaſtica ſen
tẽtia in malefactoꝛes aliquos ꝓmulgatur
rata delet et firma cõſiſtere.et vſq; ad ſani/
factionẽ digniſſima inuiolabilit obſeruari

⁊c.de offi.oꝛdi.c.Cum ab eccleſiarũ.Diqt

ibi glo. ꝙ quililbet pᷣlatus collegiate eccleſſe

De oꝛdinario ⁊ ptinentib ad ipſoxꝝ offi

Nonus

licet ſubſit epiſcopo eſt tamen iuder oꝛdina
rius et habet iuriſditionẽ cognoſcendi etex
cõicandi. vt patet in hoc.c.⁊.xv.q.iiij.c.i.?

de iudi. ca. DPecernimus.Et dico ullũ pꝛela
tũ hoc fſacere poſſe et habere talẽ iuriſditiõeʒ
qui electus eſt a collegio ſeu ab vniuerſita
te. Et idẽ intelligo ſi pᷣficiat᷑ vniuerſitati vł

collegio ab eo qͥ habet adminiſtrationẽ cũ

iuriſditione. Dñ et abbas excõicare põt ſeʒ
ſubditos.⁊ habet iuriſditionẽ vt deſymo.ſi
cut Et hoc niſi cõſuetudo cõtra tales eſſʒ in

contrariũ.nõ tñ poſſunt excõicare cum illa

ſolennitate qua epᷣi. Et de hac intelligunt
illud. ca. Debent. xi.q.iij.et.xvi.q.ij.viſis.

Allij vo dicunt ꝙ plati inferioꝛes epis ſub
ditos eis excõicare non poſſunt.niſi cõſue)

ꝙ tales excõicent ſæxempti aũt pᷣlati pꝛeci
pue religioſoꝝ.cñ habeant iuriſditionẽ qua
ſi eᷣ̃alem in ſubditos ſuos vtiq; ipſos exy/
cõmunicare poſſunt. De loc tñ.ſ.quis poſſit

tudo q̃ iuriſditionẽ dat ſit in cõtrarium. ſ.

excõicare. habes diffuſe in ti. de excõicatis.

Jo. an.in nouella ſic ſummat..ſi oꝛdina⸗
rius ſubiectus epᷣo in ſibi ſubditũ ferret iu

ſtam ſententiã.epus illã ſeruari faciat.⁊ eäö

ſine ſatiſſactione a illius conſcia nonrela⸗
xet.Camẽ vt dicit ibi glo.ſi ſecus faceret.ſ.
abſoluendo talem a iuſta ſentẽtia.et cõtra
voluntatẽ oꝛdinarij.exquo ſupioꝛ eius eſt

teneret abſolutio.ſed male faceretille epᷣs

⁊ cõqueri poſſet.ſicut fecit ille plebanꝰ ſan⸗
cti pangratij ↄtra epᷣm floꝛenuinũ in tali ca

ſu vt patet in dicto.c.et dicit glo.ſuꝑ vᷣ.in
ſrgene ꝙ ſi ſint malefactoꝛes eccle⸗

ſiaꝝ.ↄuenire eos pᷣlatipñt ſub à iudice ma
luerint.de fo.cõ.ca.cum ſit.et vtroq; gladio

vti contra eos ſi ſpectat ad eos.vt d ſen. ex

com.c.dilecto.li.vi. Suꝑ v.obſeruari di⸗

cit Yo. an. qð placet Inno. ꝙ minoꝛes iu

dices oꝛdinarij vel deſegati a pꝛincipe vł a

quocunq; iudice alio. et etiam ſubdelegati
ppñjt exequi ſententias ꝑ iuriſditionem quã

habent.i.excõicandi.interdicendi.vel ſimi/
lia. arg. de offi. deleg. c. ſigniſcaſti. Qñ vero
ſunt talia ꝙ non poſſunt facere iudices mi⸗

no⁊es vel ſubdelegati.ſicut in coꝛgaleʒpoſ⸗

ſemonem mittere. tunc non ipſi. ſed alij exe
quunt᷑.et ſic loquit᷑.l.ff. de re iudi.l.a diuo.
Et idem de maioꝛibus iudicibus qñ erecu
tio fienda eſt extra terminos ſue iuriſdirniò
nis. Super v.clericos vel laicos. habet er⸗/

so plebanus nedum curam laicoꝛum. ſed

etiam clericoꝛum parochigm ſuam inhabi
tantium. DHoſitt.v.

De ordiario iudice Hi.

1 —
Mirin

rU. 2Aaurnn 1 lyc⸗
õ
Pl I . Tarz -T .

ſbſont
Aleſer Fo⸗
(Ano
ginme he
Penietlen
Encifonin
ſen.eigan

lerſtatise
(ntheut
Alartaſl
fal anonit
liiscaliu
oneſoc
ſpuncereſt
ſunte Aen
teſtbeo.n
ſhann
A.
n

ſi nanor.
Nrhconr
cgloperlole
hrſnegnn
Ublege pnep⸗
lfocſerorere
Gnunentfne
nediiſuihae
älſktin
nönteröan
rintani
ntanlrdr⸗
urfnm
(nenttin
rirnneri
hlmnucten
ittnucit
(ntiequiaß⸗
upnlinege⸗
hanhahntne
tgepndfoee
Inecurencüe

ſe uc,,n

iuncollegio⸗
nſene
In ntf din
noenoſenn
„Aneylinect

inſenienni
Unſctonzian
ae iſkaßi
Afueppotet

eis lamii
ios temnnogen
Ciedſtſine

Capitulũ Ouintum

l R
mnkinil quis ſit. multa notat ſup dicto.q. Cum ab minũ coercendi et refren aãdi. ar. xi. q. iij. pꝛi⸗
ecceſiap. Vo. an. in Anno. et Hoſti. Di nilegin. lvc em erpedit reipublice vt ſit vn⸗
enat Inno. culli dicunt oꝛdinari lati vel ons eruon plures. Sed reru eſſ de facto
GiRI rectoꝛes. et halere oꝛdinari iurſchnõeʒ aliqñ ſimul cõgregan dicunt illud Sapie. i,
unt b vniuerſitate eligunt in platos et ſupio/ Sit foꝛntudo noſtra lex iuſticie. vñ tom
alibbeeni⸗ l reim cõſirmanoné recipiunt. vt in auten. de nos conculcant. et vechium gd alco
mſänninde defen. ci. .interiz. vñ ⁊ rectoꝛ cuiuſilet vni tum aut ad clericos ꝑtinet. nullus enam ex
Püincinn uerſitatis eſt oꝛdinarius. Et qͥ elgi᷑ ab bis electione iuriſdinonẽ cõſequit. mſi pꝛimo
züͤpimen Aͤͤiunt alicuius pfeſſionis. negociationis. a ſuꝑioꝛe confirmer᷑ vel appꝛolxt᷑ vt pater
uc⸗ R Ivl artis.ſicut ſunt piſtoꝛes.cerdones. phi in eo qð legit᷑ de elec.c. noſti. Exceptis q bu
en ſict, canoniſte et ſimiles. adeo ꝙ tam de pu dam caſibo. vt notat de appel. qꝛ nos/ Exqᷓ
m annn Plicis cauſis q;ᷓ de pꝛiuatis quas habent oc aũt appꝛobatus vel cõfirmatus eſt canoni
Aaſione ſocietatis. ſocij cogunt inter ſe re/ ce qͥs a ſupioꝛi ad leneficiñ cum cura. de iu
— Trin ſpondere ſubtali rectoꝛe nulla exceptiõe ob re cõmuni iuriſdinonẽ habet. vt hic. ſ. in. c.

7

rent Ennhiäin

ſtan te.Zlctoꝛes tñ nõ cogunt eos conueni

re ſub eo.imo ipſos cõuenire pñt coꝛam iu

cum ab eccleſiarũ. Is añt qͥ curã non haber

p conſequens nec iuriſdinonẽ oꝛdinariam

barmmI ice ſub quo wmiciliũ habent. vt yec omia cũ pꝛiuatus ſit. niſi a pꝛincipe oꝛdin ariꝰcõ⸗
ſtaioſioem ppbant. x. de jur. om.iudi...fi. Ande eſt ſm ſtituat.vt de reſtit. in inte.c.cã. NDel niſi ſir
im Deipcin HBoſtien.ꝙ ſcolares diuerſos iudices hñt. officialis vel vicarius oꝛdinarij.vc de offiẽ.
nhſeinnd eſt iñ in optione eoꝝ ſub quo reſwondeant. vica. c.i.vel niſi habeat ex conſuetudine. vt
Andnelgitfunnain vt de fo. compe. ꝙ cleric?/ Micit enã Inno. d offi. archi. c. fi. Que cõſuetudo et pꝛiua⸗
eNiS . APopa wl collegia alicuius artis. ſocie/ to canonico in familia ſua iurſdinonẽ dat
misiennmn tat] vel negociatiõis licita ſunt 1Q appꝛoba/ oꝛdinariã. quod dic vt notat de ſo. com-·
umerimen ta à lege. vnde wiſunt halere in his que ad c., eum cõtingat/ Hoc in ſcias muler vel
miint C(oötnunem 2 ſindici et iudicẽ. ſine pᷣiudicio teſt eccleſiaſticã cenſurã exercere. vt extrae
Minunmienbtrib tamẽ dñi ſin ſi quẽ habent. ar. C. de iuf. om. de maio.et obe. c. dilecta. m Hoſt. Sʒ In

ibſon itnur aantlei

npöerinini enn

iudi.l. fi. Et poſt multa ſubdit die poſſe foꝛ/
te nõ male nõ attendi in collegijs iſtoꝛũ pi
ſtoꝛũ.cerdonũ.et hmõi.ꝙ ſint de vna pꝛo/

nocen.aliter poſuit.Dicit enim ꝙ ad lvc ꝙ

p̃bolatus habeat iuriſdinonẽ oꝛdinariã in cle

ricos.opoꝛtet ꝙ vniuerſitas q̃ illum eligit
88 mm uincia wel de diuerſis vel ꝙ om̃es de vna ci ſit clericoꝝ vel religioſoꝝ.vel als idem pla⸗
. uitate ſint de vno collegio vel pluribus.ſed. tus iuriſditionẽ ab eccleſiaſtico pᷣlato et ꝙ;
esSNMei tim attendit ꝙ ſint tres vel plures qui cõöue electus ſu clericus vel religioſus.cũ als nec

nmeeos htiit

tscaNen

1eosiſlattd.

niant.vl vmuerſitatẽ faciant ꝓ iuſticia cu
iuinlibet ſeruanda. etſi in aliquo diſcoꝛdant

dare nec reciꝑe pñt ſpũ alẽ iuriſdinonẽ.ſ.et
iiuiſlibet ſeruanda. etſi in aliquo ant cõicandi. interdicendi. et ſimiliũ. Atẽ ꝙ eli
ſtandũ eſt maioꝛi parti. niſi minoꝛ ꝑs ra/ gatr in pᷣlatũ.nã ſi eligeret᷑ a d aliqũã digni⸗

pare. Et idecauis pᷣdſtta coꝛꝑa ſiue colle
glia ſint appꝛobata a iure.et iuſtũ ſu ꝙ wmi
mnnus eis ſua pꝛiuilegia ſeruer.ſi tñ incipiant
ſuos terminos excedere.et iura ſue iuriſdi⸗
pvonis dñi vſurpare. de iure lunt per ipᷣm o

mittat qui tamen habeat poteſtatẽ. ar. ff. de
iudli. l. cum pꝛetoꝛ. Et 'm Inno. lex dicit
dare iuriſditionem oꝛdinariã eoipſo ꝙ ali
quem anati vora ſet⸗ 7 a lege balet
Dñs iuriſditione oꝛdinariã in va ſallos.et

o Si tionabile quid piendatſc a ſi ſunta ti/ tatẽ in elcleſia.ad pꝛimiceriatũ archipꝛeſ bi
ag ga o pus potillime que carẽt iudicib ym Inno. teratũ.cuſtodiã et hmõi.nõ hñt oꝛdinariã
urr locum balentin quiby qñ non repi alius. mſi conſuetudo tribuat eis quod poteſt. de
Gincnt onn 2 eſt ad eᷣm dy oceſanum tanq; ad oꝛdinari exceſſi.pla. c.ij. Oꝛinceps aũt eoipio ꝙ cõ/
viinnmn ii , unm recurren dũ.etiã in tpahbo. vt in auten. ſentit tacite vel expꝛeſſe nõ errãs in iure vel
leräninni, vt dife iudl, in untanbus collaar Bli in facto.ꝙ aliqui fa cigtücollenliut qꝛ ſcri
Nner N lec iura collegioꝛũ ſeu coꝛpoꝝ vigent n ci/ bitex certa ſcia alicui vniuerſitati.vel ſindi
gunpininn uitati. pcipue tombardie.q̃ etſi dñm ha cum eoꝝ admittit. videf᷑ concedere eis ius
ttram ini , beeant. ipm tñ oñm vt expediret reipublice vniuerſitatis.quia vt oꝛdinariñ facit. Ta⸗
mmman li nonrecognoſcunt. Sic nec rex Francie v cite enã eoipſo ꝙ dat ſiue committit alicui
– BHDaoaemie. vt in. c.ꝑ venerabilẽ. fi ſint legi. aliquã ciuitatẽ vel caſtrũ vel villam. vt. ff.
at Glliß / Quicquid aũt ſcribat.oc putat Hoſti.iu/j de offi. pfec.vr.l.i. Adem cum papa dat dele
ne mumn ſul ſtum eſſe.ꝙ ciuitates vel alia loca que hñt ganonem in ꝓuincia. d offi. lega. c. ij. li. vi.
uc din ſpecialem. nõ debẽt vominiũ aliqð vel vel dat archidyaconatũ vel aliquid ſimile.
mtn n in iuriſditionẽ alquã in ſui dñi pᷣiudiciũ vſur idem mtelngas ſi ab alio cõferai vel cõ
—
NA.

4 11- N . . 4 .
WP G . c e. Orr ec. r O r e ͤ
„ 4 4 * . 1 .:.
. Irtn ,h, 1„AWρ 19 24. 22
ℳ6 9* . . . 1 . 7. c.
. . 2.
△

. .4 , .— 2*
. . — — ,
25 „ . . 1 S . . 7 4,
7* §. .
7 . .
e.

„ Awiekr
Rbitri eleeti a ſubdito et epo ſuo in eoſdez Si aũt conſcientiã deponere non poͤt q;uis reinc vol
ieden eus. Erconſihe Piclen tes. æ weierer dewnere. nullo moͤ contra conſcien. rbi
iudi.c.i. Et pᷣſidentes capitulis puinciali tiam debet iuchcare. De hac tñ materia dił gorreßo⸗
bus religioſoꝝ. de ſta. ino.c.ĩ ſingulis. et de fuſins ſupꝛa ti. eo. c. ij. . vi. Glo. ſuꝑ verbo (ſelleli
ma. et olx. c. cuin olim. aa piudicandũ. i. qe p oc non acqͦrit iunner fagem

&μ RHορ K(r ſecularis muocatus ius aliqð in pindieiuz enwſekoren
Oꝛdinarii perma H.i. eccleſie. vt. ſimwo ſter oſſit tali afng aucro intin
yime dicunt᷑ epi.⁊ hi debent punire crimina ritate attẽtare niſi de madato eccleſie. An⸗ (oteßlonio
et inuocare cum expedit bꝛachiũ ſeculare. no.aut alitere xponitillud ad piudicanduʒ. rrſilleſl
Vngde ex ſynodo Joh.pape dicit᷑.habesnt id eſt quia ſino ſſet index ſecularis inique un Orenia
epi ſingularũ. vꝛbiñ in ſuis ꝰyoceſibus hlhe agi auriliñ qne gabit. xi. q. iij. reſiſtit. nee ſotan
ram poteſtatem adulteria et ſcelera inquire eſt contra qð ſupꝛa dictuʒ eſt de offi. dele .. csinwic
re. vlciſci et iudicare ſᷣm ꝙ canones cẽſent paſtoꝛalis.quia ibi loquit᷑ de ſubditis ꝗͥ de/ ſecharedee⸗
abſq; impedimento alicuius. et cñ opus fſn bent exequi ſnias maioꝝ ſuop etiã iniuſtas. ſeclairte⸗
erit publicum cõuocent auxiliñ.nõ ad pᷣiu⸗ hic ai: lo quit de poteſtatibo ſecularibo q̃nõ dierin
dicandũ.ſed potius ad ea que ſunt deo pla ſunt ſubdite ſed pares. diſ. xc vi.cum ad ve⸗ cehtene
cita pſequendũ de offi. oꝛdi.c.i.vbi dic glo. ꝛrum. Idẽ eſt in alijs epiſcopis.vi ſi vn epi gonödei
ſuꝑ vꝓᷣw inquirere. tunc.ſ.qñ frequẽs a cla/ ſcopus ferat ſententiã iniuſtã. alius epus Elaume
moſa fama eſt ↄtra ſubditu. que obtinet vi nõ exequet ſi nouit iniuſtaʒ.qꝛ in bonis tm̃ oci
ces accuſatoꝛis. vt de accu.c.qualiter ⁊ qñ debet auxiliü impen dere. Di. x. cpenulti. Et
Sup verbo iudicare glo.vndecunq; ſit ille. intelligit jvc Inno. qñ ſine iudicio petit iu
Pꝛeſes em̃ ꝓuincie debet purgare ꝓuinciã dex eccleſiaſticus regemn vel aliũ rectoꝛem ſyrnonrtn
malis lvmibo. nec diſtinguit vndecũq; ſint aliquẽ ledi et iniuſte. Nam ſi in iudicio cõ⸗ ſtcitieſen
f.de off..pᷣſi. ꝓuin.pᷣſes.et.vi.q.iij.placuit. demnatũ petatcaſtigariꝑ regeʒ debet vcſa Pugrome
Supꝑ vᷣ. eanones.dicit glo. ꝙ cgnones di? cere. Et eſſet excõicãdus ſi hoc nõ faceret. ſcſgeneme
cunt vt ep̃i cãs ſy nodales ad epᷣm dferãt. xxiij.q.v.admimſtratoꝛes. Nec eius eſtin ſcſſaente
xxxv. q.vi.eps in ſy nodo. In ſynodo enizʒ quirere an ſentẽtia eius ſit iuſta necne.Di⸗ ühpereni
quã annuatim debet facere eps cũ clero vy cit etiam Anno.ꝙ ſiqᷣs elericus vel laicus errn
oceſis ſue debet cõſtituere aliquos in diuer non parei ſentẽtie ſui iudicis quem fateur· ethet
ſis parochijs ĩ ciuitate et extra.viros imo vel notoꝛiñ eſt eſſe ſuũ iudicẽ.nec coꝛaʒ ſi / fenntat
ratos clericos.et etiam ſeculares poteſt cõ/ perioꝛi appellationẽ velſupplicanonẽ ꝓſeqᷓ ſciran
ſmtuere qui dicunt᷑ teſtes ſy nodales. Et hi tur ̃m eum. nec aliqͥd rõnabile pꝛetendit ulcun
Abent referre epo in ſy nodo vel dieuʒ que m Poſti.eccleſiaſticus index poteritcenſu ſininmpt
ſciunt emergere in dyoceſi indigentia. coꝛ rã ſuaʒ exercere contra talẽ. Si veo ſit exe/ gltrbettin
rectione vel ꝓuiſione.DOitcit aũt ibi glo. ꝙ ptus non valet quod fit a pꝛelatis contra t Socan
ad epos pertinet inqrere de hmõi criminibꝰ eum.qð dic vt v priuil.c.i.li.vi. Illud aũt ſigforcſnne
eccleſiaſticis. de adulterijs. de cõſang. et aff. certũ eſtq; etiã ſi ſit rexr vel etiã imperatoꝛ. ſezteteutin
vi. et vxoꝛis.vt.xxxv.q.vi.epᷣus in ſynoꝭ ſempꝑ poſt monitionẽ canonicaʒ.excõicabit fin Inno⸗
do. Atem de lereſi. de he. c. excõicamus. DOe aboꝛdinarijs ꝓ notoꝛijs excemibo niſi pare uöeninone
crimie vſuraꝝ. ſy monia.ſacrilegio.et ſimi/ at.de iudi.c.nouit.niſi ſit nimis leuerus vt Pgedantle
lbo que ꝓpꝛie ſpectant ad iudicẽ eccleſiaſti iniurioſus. tunc em̃ papa vicariꝰ ſummi rei Cimabtene
cum. Et ꝑ epos debent puniri et de quocũ/ gis cognoſcetetiam de non notoꝛijsꝑ mo mn, In
q; moꝛtali peccato. vt de iudi.c.nouit. Atẽ/ cũñ accuſatonis vil denuncianois ᷣm S nigf ri
ex eo ꝙ dicit pumre ᷣm ꝙ canones cẽſent)/ no. Hoſtien. allegat deiuclic. nouut o. un igernen
eſt argu.ꝙ iudex debet iuchcare ſᷣm allegata per illud publicũ cõuocent guxiliuʒ alter al⸗ uchll

teri.i.iuder eccleſiaſticus ſeculari iudiei es . lulicn
Inducit ad lvc.c. ſummope. xi. q.iij.et.iij. econuerſo. Hec eſt vifferẽtia.qꝛ muderſetn Makei
q.vij.iudicet.et alia iura. Ponit circa hoc laris poteſt cogi per eccleſiaſticuiuadpt za hee
dDuplicẽ opi. aliqui dicũt cũ iudex habet añ dum ſibi auxiliuu ſed non ecõtra. eo. ſiàdd W

et m canones et leges etnõ ſᷣ̃m conſciam

ſe cãm quã ᷣm conſciam ſuã nouit iniuſtaz repꝛimenduʒ.et melius ve indi.c ualiter. “ innnr
ſed ym allegatiões ⁊ ꝓbationes ſuffricteter Hec mirum ſeom eum cuin ſecularis ſi in flont
apparet iuſta.nõ dʒ iudicare ſeu dare ſen⸗ inferioꝛ eo. Eſt etichn ſeeunds different g. fem ſe
ttetiam. ſed alteri delegare. Alij dcunt ⁊ me quia ſecularis nõ bhabet exammare ꝓce i5 ſontl
lius ꝙ iudicare habet non ſᷣm conſciam. qꝛ eccleſiaſtici. Eccleſiaſticus ve nunig men lluteo.
boc eſſet vt pꝛiuata pſona.ſed ᷣm allegata titioneʒ ſecularis excõmunicabit niſtex ekækæ Crrſtp
et ꝓbata iudicare habet vt publica ꝑions. rõnabili 2 ſeruata foꝛmacanonicg. ein net elidct
. pe = r s .r= r= Ü,r I N1 r; —α 4 S a
Zn r P ger P-e5 ——— 162 M-N 4 . * Go 4 „.
.— oAr p T . . L. .
2, Gorrr P a=P E rT enr v
n - XNa.— S . — .
90n . —, E- rn ws L. . L
A r Gn r r e Prer e.
reAA

E lon KR
n deimitn
cde mmun
zunsmſiiſt
Nbtanſttlide

Uln
Emädninshe ſur

nrufu
ſateſſeln
nnmdi
näsnngr frzii

N

AAures Nie

emennäiniuſtii

Wdn ren idlir
aeriitnsſdaiin
ſentinetnn Eni
Tlatoritimiadin
. ier uitintert

iiirrer elenin

Gmwe.

.
CAoOL NiMM
.

eetl
eraden W

ta qͥs fecit hoc vel illud ⁊c.Et dicunt In
cen. et Moſt. ꝙ de iure poteſt keri excõica/
tio generalis. v. q.i. quidam. generali tamẽé

ſeculare. nec cõpellere poteſt ad woc iudicez

Capitulũ

per pactũ poteſt renunciari. Nñ ſi excõicã⸗
dus aliquid voluerit obijcere audiet.xi.q.
inemo Et faciunt hec ad.q. YVoh. de monte
murlo.de epo.qͥ cũ excõicaſſet pᷣlatũ dyoce
ſis ſue.quia nõ recipiebat eum viſitantẽ. qᷓ
iñ qꝛ pꝛius appellauerat dicẽs ſe exemptũ.

et in poſſeſſione hbertatis et nunq; fuiſſe vi

ſitatum excõicationem cõtemnebat. ꝓpter
quod epᷣus inuocabat eõtra eũ bꝛachiũ ſe ⸗
culare. platusille dicit bꝛachiñ nõ eſſe pbᷣ
dum. Auerit᷑ quid iuris. OJulta inducit ꝓ
epᷣo ⁊cõtra epᷣin Demum ſoluẽdo dicit
eps in tali caſu non põt inuo care bꝛachiuz

ſecularẽ nec ↄpulſus tenet᷑ obedire.dicens
cõtraria iura loqui qñ iudex eccleſiaſticꝰ ꝓ
cedit ſeruato iuris oꝛdine ↄtra illos qͥ de fa
cto nõ de iure ſunt rebelles. vel cũ nõ eſt ap
pellatum ex iuſta cauſa.velille contra queʒ

PBradinarius qui c.ii.

ſcit non vt index vel vt homo. ſed vt deus

ſubditũ eſſe criminis reũ in determinate põt
ſed nõ nominatim eum arguere vel punire

iudiciarie vel exira iudiciarie. vc ſummati
in.c.ſi ſacerdos.de offi.oꝛ.ſᷣm JYo.an. Qð

„ .

dicit᷑ indetermiate intelligit᷑ in genere.pu⸗

Inno

—

admonitione

lis excõicatio niſi ex cauſa rõ nabili. Sʒ in /
certitudo eſt rõnabilis cã.ff. rei ven.l. q̃ de

.„₰

mu. vbi Inno. dicit. Secure teneas fa⸗
cta pᷣſentatione de vno vel pluribo. licet lon
go tpe duret lis inter pᷣſentatos.epus non

oꝛdinabit eccleſiã lite pendente miſi de yco/
nomo.

Vn. c.ex parte tua.e.ti.ſummatiʒ

—

dicit᷑. ꝙ ſi oꝛdinario cõſtat ꝙ abſolutꝰ a pa

.

pa ſippᷣſſit veram excõicationis cauſam.re

mittit illũ ad papam. Si vo ſuſpitio tm̃ de
ſoc eſt. coget eũ ſe exinde purgare. Abbas

ponit exemplũ. puta quia factũ fuit graue.

vt qꝛ occidit ſacerdotẽ ſuũ parochialẽ.nec
in literis mandat fieri ſatiffactio.vt penitẽ
tia fieri ꝓ facto tãnequã.vel qꝛ poꝛtauit ꝛa
les literas epi. de qui⸗
pſentat epo nulla ſit metio. et hmõi. In
c.ſignificauit eo.ti.oꝛdinarius ꝓpter picu
lum anime ſupplet deſidiã vel maliciã dele/
gati. Et dicit Innoc. Hoſti. De. et Ab. ꝙ

in abiolutoꝛijs q̃s

78—— or „a. SS

idem ius. de tranſia. pla. c. ij.
turbat.ſed iuuat iuriſditio delegan. caſum

8 niſſa. de ſen. excom. roma⸗
na.li.vi.non tamẽ delet ferri etiam genera

In. c.cum vos eo.ti.ſummatim di⸗
cit.ꝙ ſi oꝛ dinatio differt er cã vacãte eccle
ſia. epᷣus ſeu alius platus ponet ibi ycono/
mũ.vhi

Quintum

non ſolũ in cauſa matrimonij ſeu diuoꝛtij
de qua in dictio. c. agit᷑.ſed enã ꝙꝓ quocunq;
alio crimine ꝓ quo aliqͥ fuerint excõicat.
p quod vertif᷑ ꝑiculuʒ anime.et de exempli
Enicie timet᷑ et ex quo poſſet ſcandalũ ſuſci
tari. et piculũ eſt in moꝛa.Locũ habet iſta
ſuppleno fienda ꝑ oꝛdinari in defectũ ne⸗/
gligentie delegan. quia vbi eſteadẽ rõ.ibi ⁊
Nec ꝑ loc per⸗

ibi plenius vide. Oꝛdinarius ſuppletne

gligentiã abbatis nõ reuocantis monachbu
vagabundũ. Obi Hoſt. dicit ꝙ licet mong

chus ſcurrilitatis ⁊ vagationis cauſa in cu

rijs eſſe nõ debeat. tamen de licentia abbatz
poteſt eſte quotidie in obſequio alicur pꝛin

cipis vel epi. tamen ꝓpter pꝛopꝛiu qð acq̊

ritet alias cauſas piculoſum eſtei. Inno.

aũt dicit hũc oꝛdinẽ eſſe ſeruandũ.qð intel

ligif in monaſterijs non exẽptis. Si negu⸗
gentes ſunt. dyoceſanus et abbas ad reuo

candũ monachũ vagabundũ. Archiepus
pꝛimo monebit abbatem. ꝙ reuocet mona
chũ talẽ cum ꝓpꝛio q tenet. O ſi abbas
nesligens fuerit monebit dyoceſanñ archi
epus vt ſuppleat negligennã abbatis et re
nocet. ipſe qui ſi negigens ſit monebit ar /½
chiepiſcopus monachũ ad redeundũ et re
ſign andũ ꝓpꝛiñ in mambo abbatis ſui. Oeſi
noluerit obedire tunc illuʒ ſuſpendet.vt hic
in iſto. c. Dicit tñ Doſti. cui concoꝛ. Pe. et
Zlbbas.ꝙ ſi eſt notoꝛiũ.ꝙ vix aliter ene po

teſt ſublato huius momitionis cirruitu. ſta

tim poreſt archiepiſcopus oc coꝛrigere. vt
cenſibo. c. romana. lb. vi. Sed vecens eſt
2 vt fiat monttio in notoꝛijs.neceſſarin au
tẽ in occultis.vt appareat de negligentia P
latoꝝ.qð apparebit ꝑ lapſum ternuni aſti
gnati. Dicit etiam Innoc. ꝙ in his q ſunt
regule magis ſpectat ad abbatẽ q; ad epum

coꝛrectio. Onde in eis debeat magis obedi

re abbati ꝙ; epiſcopo. diſt. viij. que contra.
Coꝛriget ergo monachu delinquentẽ ⁊ pu

miet. et tandẽ eñ expellet etiam de monaſte
rio ᷣm regulã a ſuꝑioꝛi appꝛobatã. qꝛ exq;

ſupioꝛ ipſam regulam appꝛobaunt videt ei
conceſſiſſe ꝙ exequat ea que in regula con
tinent᷑ E&t ſi abbas ad hoc nõ ſit ſumiciẽs im
ploꝛat auxilium epi. xviij.q.ij. abbates.
In. c. ad repꝛimendã. eo. n. ſummatun di/
citur ab vno epiſcopo excõicatus ab alio ẽ
vitandus. Et archiepus per querelã audi/
ens nõ abioluet miſi pꝛimo remittat. bi
dicit Yoh. an. in nouella. Cognoſcit ergo
archiepiſcopus de iniuſta excõicatione qua
fubditus conquerit᷑ de epiſcopo ercnn

mior PrT .rre Fr

Lituluus Honus

„

catione qua ſubditus cõquerit᷑ de epiſcoro

excõicante cuius epᷣi archiepiſcopus eſt iu
dex. Cognoſcens aũt ſi viderit ꝙ iuſte. re⸗
mittet eñ adexcõmunicatoꝛẽ ad mandata
eius ſeruanda. Si iniuſte ſic non remittet.

AVgdẽ in delegato cui ↄmiſſum ẽ ꝙ abſoluat

iñcta clauſula ꝙ audiat et diffiniat.et ſi qͥd

reſiduũ fuerat qſtionis. Sedquid ſi epi/

ſcopus petat p arehiepiſcopũ ſubditũ ſuuʒ

diſtringi ad mandata ſua ſeruãda vel puni

ri.quia contemnit ercõicationẽ ꝑ ſe latã in
ipſum.Rñ.non habet ſe epiſcopus de H in⸗
tro mittere.qꝛ nõ ẽ oꝛdinariꝰ ſubditi ſed de
bet adiri ad clericos arbifros.xi.q.i.ſi cleri⸗
cus contra clericeum. In. c.duo ſimul.e.

tit. ſummatim habet᷑.ꝙ priarcha nõ cogno⸗

ſcit de cauſis ſubditoꝝ archiepiſcopoꝛuʒ vel
epiſcopoꝝ ſuoꝝ.niſi de pꝛiuilegio vel cõſue⸗

tudine pꝛeſcripta vel appellatiõis remedio

——

In. xc.ꝙ ſedẽ.habet᷑ in ſumma ꝙœ archie⸗

piſcopus impeditus conſecrationem ſuffra

ganei committere poteſt. Obi glo. non im/

veditus non cõmittet.quod veruʒ eſt dicit
NHoſti.de lvneſtate non de necemitate.Ha

cum a iure loc habeat ̊ enam non unvedi⸗/
tus cõ mittere poteſt.
ti.ſummatim habet᷑.archiepiſcopus cauſaʒ
ad ſe ꝑ appellationẽ delatam ſubdito ſuſra
ganei ſui committere poteſt. ſed ad ſuſcipiẽ
dum non poteſt eñ ↄpellere. Atem moꝛtuo
delegato pape qui excõmunicauit reum vel

actoꝛem in poſeſſonẽ indnyxit ſi eius ſucceſ

ſoꝛ in delegatione ſuccedit abſoluere et poſ
ſeſionem reſtituere woterit Als ſolus papa
reſtituet et abſoluet pᷣterq; in moꝛtis arti⸗
culo.quod dicitur.quia in moꝛtis articulo
omnmis etiam ſimplex ſacerdos poteſt abſol
uere ab omni excõicatione. NHe tamen cur
rat annalis pꝛeſcriptio. reus coꝛaʒ oꝛdina
rio vel publicis ꝑſonis.ſ.in dignitate cõſti⸗
turis vel tabellionibo.de ſtando iuri pꝛebeat
cautionem. Obi glo. ponit ꝙ q;uis archie⸗
piſcopus habeat iuriſditionem archiepiſco

tglem in tota pꝛouincia. nõ tñ epiſcopalèe.

ec ſequitur ꝙ ſi archiepiſcopus ſit iudex
pꝛouincie.ergo et cuilibet de pꝛouincia. ſoc
patet in epiſcopo qui eſt oꝛchnarius dyoce⸗

etiam epus in ſubditos habeat iuriſditio⸗
nem. non tamen hʒ in alique iuriſditionis

exercitiũ vt eſt videre in eo qͥ eſt bonus ⁊ be
ne viuit.qui nec cõuenit nec conuenit᷑.nec
ozrectione eget. diſt. xxij. de conſtantinopo
litana. Sic archiepiſcopus ꝑ totam ꝓuin⸗
ciam iuriſditionem habet ſed non exercitiñ
miſiin caſibo quos ibi notat glo. de quibo ba

ſis.non tñ exemptoꝝ ſue dyoceſis.Et licet

2ð ſx Doch ſ1.. Renn MA.rre⸗

d.r- Ier ſe Kenin

—

In. c.paſtoꝛ alis e. G

Er ahe aliu dicet, ſarc tiepiſtopus
excõicat ſubditum ſuffraganei.

rũ ſuoꝛũ niſi i illis caſibus notatisin glo.
Dicit enã YJoh. an.hic ꝙ ſaluo iure ſpecia
li. de iure cõmuniin iuriſditione epi erpla⸗
n ſibi ſubiecti locus eſtpᷣuentioni. ner mirũ
quia et iuriſditio pape puenit ꝑ inferioꝛem

oꝛdinariũ.d appel.c.vt debitms. ergo ⁊ iu⸗

riſditio epiſcopi ꝑ ſuũ inferioꝛẽ oꝛdinariuʒ

De iure ſveciali ideo dixi.quia fateoꝛ inſe
rioꝛi pꝛelato de pꝛiuilegio vl ↄſuetudie wſ
ſe compꝑetere. ꝙ pꝛius debeat eſſe cauſa cos⸗
ram ipſo.Et in his func non poſſetꝑ eßum

pueniri. hoc pꝛobat᷑ de fo. compe. c. cñ ↄtin/
gat. als qui pꝛimo citauit.epiſcopꝰ vel in⸗
ferioꝛ oꝛchnariꝰ ille ꝓcedet.ꝙ ſiambo ſimul
citarẽt.ita ꝙ nõ appareret.quis pꝛimo pu

to ꝙ coꝛam epᷣo debeat ede iudicium argu.

in. c.ſia ſede.de pᷣben. li. v.. Olerit etiam
glo.quid ſi quis eſt excõicatꝰ et habet trãſ

fretare.vel eſt in loco obſeno. vt non woſit
ꝓ abſolutione accedere adeũ ad quem de

iuxe ſvectat oꝛdinariũ velpapã. vtruʒ woſſit
abſo lui a laico cum. ſ.ibi nõ ſit ſacerdos.e:

de tranſfretante tenet ꝙ non.imo nec a ſa⸗
cexrdote niſi eſſet in ꝑiculo nauſragij. et tũc/
ſacerdos ab omni vinculo abſoluit. enã pꝛ/
pe reſeruato. Sed ſi euadit opoꝛtei ꝙrecu

rat ad eum ad quẽ ſꝑectabat de iure abſolu

tio. A laico abſolui non poteſt. qꝛ nõ habet

claues nec oꝛdines nec iuriſdinionem. De

obſeſſo vbi eſt piculum moꝛtis idem dice/

dum. et idem de intrante bellum vel m belo

erxiſtente. ſi mm iuſtum eſt belluũ ex parte illa.
Ham als fiue obſidens ſiue obſenus. ſiue
bellans iniuſte. abſolui nõ poteſt.nec ab er⸗

cõicatione nec a peccatis.niſi foꝛte vulne⸗
ratus oſtenderet contritionẽ de eo pꝛopo/

nens abſtinere a tali bello ſieuadat. An

nouel.etiam querir. Quid de mulierapꝛe/

gnante an poſſit ab oꝛdinario.cum appꝛo⸗
pinquat ad ꝑtuʒ excõicata.ſ.ea.ſxæcie qſpe.

ctat ad papam.ſ.abſolutio eius.nec ꝑmuti
tur oꝛdinario ꝓpter ſexum. ne obſtet. c. mu
lieres.de ſen. excõ.Rñ.diſtinguendũ decon
ditione mulieris. qꝛ ſi habint alios filios.
et facile pepit nõ eſt abſoluenda.miſi alið pi
culũ ĩmineat. Si aũt alios npeꝑit et mul
tum timet partum. et ſoꝛte debilis eſt poteſt
abſolui. Concludit tamen ꝙ enã in pꝛimo
caſu.quna et tales moꝛiunt᷑.ideo pium eit

abſoluere. quia ſi euadunt.xeincidunt.niſi

N.. C5ͦνωι.πiαα α‿⅞.nN1I

aner A: ₰ .
„ . 4

ubantum lunraganei. ſentétia te /
neat Ticet ille ſi puniendꝰ. Innocẽ. tñ tʒ
con trariũ.vi.q.iij. Scitote.Non poteſt er⸗
go ſoluere vel ligare ſubditos ſuffraganeo/

ogtoenſon
Ciltetuchet
icoretielii
ſcigrinfum
Cr FTlenie
ſdlicmnunn
uimnscprs
Afeotori
letirarhot
ſctontiticet⸗
nzöſigenk
fingncäslie
ſenſarngne
re Numl
prginmnunt
rtinert
ſinſithntpvtta
itone nnn
Dortigde
e Incgfe
Gtohispphnd
Pnohhreschos
nnan oncebit
Eckrenterſacfa
ſiſhherecsl

ſomtyriibie

unmniwlvltr
Prumr n
ielgecnelt drcer
Pedheſedg⸗
afftehaf

ſetgeehrean
Mrgmnge ninen

llefenchnen
hchinmeſen.

4

Mer. .

rs

Meddisd
izdinſee
n
Mpunene de

gusne a
—
Weſchänft
saſ,
nigſinen
unnſärz,
aeiſnnnnn
n diziin

Mnfnnin

Anlegonin⸗
nNs ne ronnin,
utai h n
Mreret gii,
n Atſeilain
Ml
nGeMelen Nii

NmmeNINNNn

.Sed ianer
Aqguieſann
1bſolui npelgt

ee

NASWY
er 1Me
— N
crannn eA—

wiupmumſt

lum monet oꝛdinariũ

ſatiſſaciant ad mandatũ pape. vt de ſen. ex/
cõ. cſos qͥ.li. vi. In. c. licet. ſummatiʒ di
citꝙ bapa n reſcripiũ q̃ monetloꝛdinariuʒ
ſuñ officiũ exeqͥ non facit eum delegatũ. Et
ideo tunc abeo ad ꝓximũ ſuperioꝛẽ poterit
appellari. Obi dicit Aohb. an. in nouel.ꝙ ꝑ
lvc cognoſcit᷑. ꝙ papa ꝑ reſcriptũ ſun nõ ſo
ſuum exeqͥ officiũ ſu

um. ſed etiã vlegatũ facit, puta ſi in lis di
cat auẽte noſtra. Et loc planũ ẽ. de reſcrip.
c. cum aliquib. li. vi. Del ſi dicat. Cõmitti
mus. delegamus vel ſimile. Atẽ ſi dicat vel
apponat aliquid vltra ſoꝛma uuris vt in li/
teris de ſimplici iuſticia ſcribat᷑.ap.re. Obi
als de iure remota nõ eſt Inno. Ab. Mo
tat etiã Inno. ꝙ ſi papa icribit oꝛdinario
ꝙ audiat generaliter cas aliquoꝝ ſi ubdito⸗
m ſuoꝝ nõ ponendo aliqͥd de ſupꝛadiciis.
cedit vt oꝛdinarius. nõ vt legatx. In
ca.irrefragabili.ſummatim dr.pᷣlati ſubdi
tos coꝛrigunt et refoꝛmant appellatõe vel
cõſuetudine nõ obſtante. ſi tñ caplm cano
nicoꝝ excenus coꝛrigere cõſueuit. niſi hoc
faciat infra terminũ ab epᷣo pᷣfirũ epᷣus coꝛ
rigat. Ytem ſi canonici iine manifeſta et rõ
nabili cã maxime in contẽptum epᷣi ceſant
a diuinis eᷣus ceſſationem non ſeruabit.
ei metropolitanus de voc vice papꝑe cogno/⸗
ſcet. Et dicit Hoſtien. ꝙ pᷣlatus viſitans

inqrens ſi videt penam pecumariã mag ti

meri qᷓ; ſpũ alem.bñ põt illã imponere. delet

m in pias cãs illã cõuertere.nõ imburſare

„ *

ne videat ad queſtum id facere. miſi foꝛſan

„

egeret. HNã et mulcte qs inſtigit iuder ſecup/
laris ei qͥ vmit contra pceptum ſuu acqᷣrun
tur fiſco. tñ ille q imponunt᷑ ꝓ facinoꝛib iã
cõmiſſis ſunt publicis oꝑib⸗ deputãde ſicut
in refectione viarum ⁊ pontium et his ſimi
lia Dicit tñ ꝙ de facto ſini applicant has ⁊
illas. An. c. qm̃ eo.ii.ſummatim dr. ꝙ ci
uitas hñs ppłin diuerſe lingue nõ ꝑ loc haa
lebit plures epos. ſed epus m diuerſitatẽ
linguaꝝ ꝓuidebit viros idoneos qͥ officiẽt
celebꝛent et ſacta mimſtrent. DPoterit etiazʒ
ſibi ſtatuere epᷣs illiꝰ loci ſibi vitariũ.ꝓ exe
plo ponit.vt ſi ibi eſſent greci et latini.vł ci

tramõtani vel vltramõtani.et hmõi.vt di

citur de ciuitate Lridentina ⁊ ciuitate Litij
Mec intendit vicere. ꝙ epus faciat epᷣm in
ipſa dyoceſi ſed ꝙ vicarin faciat q ſit epᷣus
als ſi nõ eſſet eps non poſſz oꝛdinare.chꝛiſ
mare. et alia huin ſmodi facere t putat ho
ſtien. ꝙ epe grecus etiam exira quatuoꝛ te/
poꝛa poſſit oꝛdines maioꝛes conferre.quia
ritus iſte adlouc non eſt quo ad grecos re/
pꝛobatexpꝛeſie.de, q̊ remitut ad.c.ꝙ trani

lationem de temp.oꝛdi. e .
De pꝛedicatori F. liii.
bus ⁊ confeſſoꝛib oꝛdinadis in eccleſijs ꝑp
epᷣos ⁊ pꝛelatos etdeſiaꝝ. An.c.in ter cete/
ra ſummatim dicit. ꝙ in ca thedralibo 1 col
legians eccleſijs inſtituedi ſunt viri idonei
qͥbus cñ expedierit.epiſcopi poterũt cõmit⸗

tere viſitatiões. pꝛedicanões ⁊ cõfeſſionũ

audiẽtiã. In tex. ſic dr in pꝛin. c. Inter ce
tera que ad ſalutẽ ſpectant populi choziſtiani
pabulũ vbi dei pmaxime ſibi noſcit᷑ ncc̃iuʒ
ßm illud. Non in ſolo pane vunt homo 16.
OJath.iiij. Et in fi. c. pꝛecipiin tã in cathe⸗
dralibo q; in alijs cõuentualib⸗ eccleſus vi
rosidoneos oꝛdiari. quos epiſcopi poſſint
coadiutoꝛes et cooꝑatoꝛes habere nõ ſolũ
in pꝛedicationis officio. imo etiã in audie/⸗
dis cõfeſſioniby er penitentijs innungendis
ac ceteris que ad ſalutẽ ꝑninent aniaꝶꝝ. Si

quis aũt hoc negle xerit diſtricte ſubiaceat

vltioni. Ohi vicit o. an. p loc verbuz pꝛe
cipimus cũ fi.iunctũ elicitur. negligẽtes
conſtituti ſunt in moꝛtali. Et optat Doſtiẽ.

ꝙ miſericoꝛs den iſericoꝛditer agat in his
alijs multis laqueis impoſitis ꝑ hummana
ſtatuta.cũ tñ eccleſia nõ debeat inijcere laq/
os. 11vij. q. i, de viduis. ij. Et ſup vet. oꝛcha
narij. DHicit Hoſtiẽ. ꝙ ſi hi ad quos ptinet
ſoc nõ faciunt infra termnũ̃ cõgruũ eis ab
epiſcopo datũ.epiſcopꝰid faciet iure ſuo. cñ
ad ipſum ſpectet peccatoꝝ coꝛ tectio. Et lv/
rũ negligentiã etiã ſuppleret archiepiſco⸗

pus. Et loquut (õuetuahbo ſecularnb id

—

eſt collegiatis. Nã monachis nõ cõpetunt
dicta officia que dicunt hic.ſ.ex monacha⸗
tu ipſo ᷣm Pe. et Abb. Et addit Hoſtien.
ꝙ ſodie pꝛouiditpaclitus ꝑ oꝛdines pꝛedi
dicatoꝛũ ⁊ minor. Licz nõ oes capiãt vᷣbuʒ
iſtud. vt de pꝛiuiſl.c. in hie. Adde credoꝑ pᷣ
dictos ⁊? alios.vt heremitanos. carmelitas
ſeruitas ⁊ hmõi. multis ſubleuari in epiſco
pis onus iſtius peecepti ve pdicatoꝛibus
ↄſenoꝛib p̈cipue in ciuitatibo vbi abũdant
pꝛedicatoꝛes ⁊ cõfenioꝛes.de eta magunʒ
gia fructu re ſoꝛtarent.ſiope ſicut æ verbo
pdicarent. Delle tamen remote d cuntan/
bus lor magn Penuria habent. Sup verbo
neglexerit dicit Hoſt. talls negligetia eſt
quod ſane mielligendũ eſt. NMonem ois ne
gligetia moꝛtalis,led notabilis in lomõi nec
defacil poteſt determinari qn moꝛtalis ſit.
Circa glo.fi.q videt᷑ dicere.ꝙ delegati ⁊ nu
cij apoſtolie veberent ꝓuideri a curia mutẽ
te. Dicit Hoſti. ꝙ romanã ecclenã excuiat
necemtas. 1.n nõ puidet talb- inmg ab ea
a mlezn due del.ſ . R.¹. 1.0 n

ſcd cõmuniter ab aljs ꝓuidentur. ſ. ab eis

ad quos mittunt᷑.qꝛ nec de ſuo romana ec/

cleſia poſſet oibus pꝛouidere. Excuſat etiaʒ
pꝛiuilegiũ de antiqua conſuetudine iã ob/
tentuʒ. et dicit ꝙ epᷣi conant᷑ in loc imitari
qð eſſe nõ debet. vt in. c.i. de temp.oꝛ. Plu/⸗

ries clamaui ſubdit Yoh. an. intantũ ꝙ de

ſoc fuit ſermo in cõcilio Dieneñ.qð opta⸗
rem.qð eccleſia recipet vigeſimã teddituũ

totius cleri ꝑ oꝛbem ad ſuſtentationẽ pape

etr cardin aliñ.et nil exigi et recipi poſſet pꝛo
ſeruitijs platoꝛũ quos pꝛomouet exceptis

ſalarijs taxatis laboꝛ antiũ.puta ſcriptoꝛuʒ
et ſimilium.et tunc ꝓuideretpᷣlatis et nun
cijs de pꝛedicta quota.et abſtineret ab era⸗
ctione fructuũ pꝛimi anni.exaciionib deci
marũ et hmõi. que nunc pullulant. Sed de

liberaueruntpᷣlati in concilio et foꝛte bene
ꝙ tanta viget inſatiabilis cupiditas ꝙ ſi h

fieret hec et illa ꝑciperet.

palib que epiſcopi pñtexigere a clericis ⁊
religio ſis ſibi ſubiecij. Et que ſunt iura epi
ſcopalia hic declarat᷑ in.c.cõquerẽte.eo.ti.

vbi dicif. Decernim vt in eccleſijs ſeu ca
pellis tue dioceſis ad monaſteriñ ſpectanti

bus habeas canonicã obedientiã.ſubiectio
nẽ ⁊ reuerentiã.inſtitutionẽ.deſtitutionem
coꝛrectionẽ et refoꝛmationẽ.ac cenſuram

eccleſiaſticã. Juriſditionẽ quo q; oꝛdinari

am cãꝝ oĩm ad foꝛũ eccleſiaſticũ de iure ſpe⸗
ctantiũ.penitẽtias ⁊ ſacramentoꝝ oĩm que
ab epo recipiẽda ſunt collationẽ/Synodũ

⁊ ſy nodatici ſeu cathedratici noĩe duos ſo

lidos quartã quoq; decimationũ ac moꝛtu
arioꝛũᷣ. viſitationeʒ quoq; annuam. ita tñ
ꝙ cũ ad eas viſitandas acceſſeris. non am

plius ꝓcurationis nomie reqͥras ab eis.ni

ſi quantũ penſatis facultatibo earundẽ mo
derate poterunt e xhibere.ne plus ceteris ca
pellis eiuſdẽ dyoceſis onerenf. Nec ab eis
plus exigas pᷣter moderatũ auxiliuʒ.qð iu⸗

.—

xta foꝛmã Lateranẽſis concilij ſi manifeſta

et rõnabilis cꝗ extiterit.cũ charitate poſtu/
landũ ꝓ neceſſitate tꝑis ſuſtinemus.lec ibi

bi dicit glo.pꝑ talẽ ſpecificationẽ pꝛeclu⸗

dit᷑ via impoſterũ litigandi et lites diminu/

—₰U

unt᷑.quod debet facere iudex.vt de w. et cõ

tu.c.finem.et iudex debet diſcoꝛdie materi

am amputare. in auten. de man. pꝛin. 5. de /
inde.imo iudex pꝛimo loco partes ſi poteſt
ad concoꝛdiã reuocabit. xc. diſt. ſtudenduʒ
Jo. an. ſuꝑ verbo obediẽtiã.ꝑ loc recogno

ſcit eumcõcoꝛ. dil.x xiij. q; qᷓ;. Et ad hanc te

nent᷑ nedũ clerici iʒ enã laici.qᷓ;uis ſint ma⸗

ẽð

gis pꝛincipes ſed potimime cleri Em Poſtl.
Et ſonat hvc verbũ ꝙ mandatis epᷣi pareãt
bm Pe.et Ab. in his.ſ. q̃ ſpectãt ad ſtatum
clericatus. NHon em ſimãdarer ei vt det ſi⸗
bi res ſuas vel renunciet bñficio.tenefolbe/

dire. Suꝑ vᷣb ſubiectionẽ. Recognoſcit eñ

oñm.et ſoc de iure cõpetit epᷣo ſup oẽs eri⸗
ſtentes in ciuitate vel dioceſi. Ideo dr epi
ſcopus talium oꝛdinarius.xi.q.i.de ꝑſona.
Nec ꝓdeſtin talbopᷣſcriptio. vt e pſcrip.
c. ad audientiã. nec cõſuetudo. decõſuetu.
c.fi. ⁊ bꝛeuiter nil põt obſtare niſi pꝛiullegi
um exemptionis.eo.ti.c.duo.ałs non exe/
ptus obiuciendus eſt vt acephalus. di. xciij
nulla. Suꝑ verbo reuerentiã. Recognoſcit
em̃ eum patrẽ ⁊ hec ſemꝑ exhibenda eſt ſuv
rioꝛi.etiã ſi mulier ſit.de ma.⁊ obe.c. dilecta

Sup vᷣbo inſtitutionẽ et deſtitutionẽ ſcʒ au

ctoꝛiʒabilẽ.ᷣm Hoſti.q remittit ad.c.non

ſn Kiearchi. Ind cerortlone rini 4
„₰ 18 e oniſra &Q e Inũ. Befoꝛmationẽ.ſ.mor. cõtra hecnõ va⸗
De luribu s epiſ (0 FH. V. lier fueruco vel appvellano.eo.ti.irrefraga ?2

bili. Cenſurã eccleſiaſticã.noĩe compᷣhendi
tur excõicatio.ſiſenſio et interdictu.de ᷣ.
ſig. c. querenti. Juriſditionẽ ⁊c. de iure vel
cõſuetudine.de excep.c.ij.li.vi. Suꝑ vᷣbpe
nitẽtias Iſtud ⁊ ſequẽs reſpicitenã laicos
ꝑ quod nota ᷣm Inno.ꝙ petedo iura epi⸗
ſcopalia ab abhate. videoꝛ nõ ſolũ q̃ mihi
debent a monaſterio.ſedenam ad q̃ mibi te
nenf et clerici et laici ſuarũ capellarũ.vt de

offi. archi. c. fi. Suꝑ vᷣbo ſacẽo ꝝoĩm ⁊c. Si

cut oꝛdo cõſfixmatio in fronte. Et large ſu⸗
mendo ſacr̃m idẽ eſt de cõſecratione eccle⸗
ſiax. altarium a virginũ. Et idẽ 'm Poſti.
de diffmnitione mrimoni ſi qſtio ᷣtat eo.
vt de conſang. c. i. Et ̃m hoc adpᷣdicta re⸗
ſtringit verbu oĩm. Del vm loſti. illud oim
reſpicit oĩa.vij.ſacra.que ab epo vel cura⸗
to vel vicario ep̃i recipienda ſunt.Et dicit
ꝙ illi q ab alio illa recipiunt ſine ipſius vel
illius licentia non ſunt abſoluendi.qꝛ ſen/
tentia a non ſuo iudice lata ⁊c. Nec ꝓdeſt
conſuetudo contraria Calia em̃ nõ ſifnt cõ
mittenda niſi diligenter examinato et ido⸗

neo reꝑto.vt de ele.nihil.⁊.i.q.i.ſi s vere⸗·

tice. S. ecce. Si aũt dicat᷑ ꝙ aliqͥs cert pu⸗
ta abbas. decanus. archidiaconus. vel his
ſimilis nõ pꝛiuatus in dignitate conſtititꝰ
põt deconſuetudine ipſoꝝ conſeſſiones au
dire.talis cõſuetudo excuſat.qᷓ et curaʒ tri⸗
buit.Allegat notata de pem. tre. . ommis.
OJoꝛtuos aũtqͥ hoc non ſeruauerunt dicit
ſe nolle dãnare ſed dei iudicio reſeruatos.
Sup verbo ſynodũ dicit Doſtien. ꝙliczan
tiqui notauerunt ſynoduʒ videat ſpꝑectare

inlennts
etnn
Cinetveano⸗
ſongſenoninh
Mideienn
ſegeehdei⸗
Gnmapalo
Shen
ſ6göclacun
encs pare
Phreso
dkrnaf⸗
möhſen
ſerybolin
ſyſeßuotn
nneonn
Mi ta⸗
Cgadbetipe
ſoprurhein
tcihent
achnſnalag
Centcheſus
lennegtſmn
6önolekrrern
loſocivoct
ſeleelortnnn⸗
Prentconprli
ſythentasde
mteroeh
Unſtcheznm
oeelerzn

Phunptesn

Petnhictte
6dplonahbe
unckenif
Ppipgliagnon
unpteſtebe
Nthipreſbery
ſatennii dy
ſmpcamns, De
ugacſpee,
Nlesducii,
ſtongbercet

lgsleert,

ſenenange
ginigene

Pſegſtzzi
ellepisöig
ſenſntanon
hein enncee

s

.4.
gne
enſnä

Wen

oſe N
wrecöcre e
eimetönnlihſe

ndiſenptoe.
Ardöfenc
Anlhötodtnn

e⸗ .1

☚ A. Tn 1
Nonie eſin,

W.Soerecnn⸗

4 . , 4 .
miareucänoie

„ .1

. .
„Nweesen Nee
ne. Nmrh. NW

2 4
4 eer e,
„ „ .
. EEeP
4 11 — 4/1 1

4
NA c
„

.
ee ee
MNEE reeeee N N
41 114 GEEeRR
mmien “ 8

. .
“
t. NEN .
SN

%
S 1
nc. .. m,
e
. . 8 * 4
. . „ 4
₰ 4 . ute
1 1 1

E

W N
. *RK . 5

aieNYE/
on woro
. —

1

1 4 1 6
„
KRK 1 . e
rde
ue 4 4 c

eH.

Hne

Capitulũ

dad legem iuriſditiõis.quia ad ſynodũ veni⸗

re enã tenent᷑ abbates.nedum alij facerdo
tes et curat. Suꝑ verbo moꝛmarioꝝ.i.pꝛo
animabus a moꝛtuis relictoꝝ illis capellis
mon aſterioꝛũ ſubiectis epᷣo.alijs non. vt

dicã de teſta.c.omicij. Super verbo viſitatio

nẽ. hec eſt de lege iuriſditionis. quod patet
qꝛ monaſteria viſitant᷑ niſi ſint exempta et
omma pia loca vt de cenſi.c.romana.li.vi.

Sup vᷣ̈bo penſatis ita ꝙ a paupibo nil petat

1.q.ij.placuit. Alij dicunt ꝙ a pauꝑibo ẽ pe
tenda ꝓcuratio.ſed ne nimis grauarentur
plures cõgregabunt᷑ invnũ.vt de cẽſi. c. cũ
inſtanna. ᷣm Goff. Sedillud verñ in ꝓcu⸗
ratiõibi.ſecus ſuꝑ catlbedranco Inno. Su
per vᷣbo rõnabilis. Hoſt.ponit exempla pu
ta ſi epᷣus fecit magnã empnioneʒ vel ſubijt
grandes expenſas eundo ad papã vel impe
ratoꝛc.vel litigando ꝓ iuribo eccleſie.velqͥ/
cunq; caſus ſuꝑueniens incidit. ꝓpter quẽ
ſuppoꝛtare habet tale ſubſidiuʒ poſtulare ꝓ/
pter qð facienda ẽ contributio.arg.de ſta.
mo.c.in ſingulis.qð intelligit niſi caſum in

ciderit culpa ſua. Si em̃ ꝓprer ſui ꝓdigalit a

tem indiget ſibi imputer. Cũ charitate.id ẽ
nõ violẽter.nec a pauꝑibus ⁊ oppꝛeſſis.ſʒ

clero ſuo cõuocato expꝛimat cãm indigen⸗
tie ſue.ꝛtando ad ſubiectionẽ.et ꝙ nõ ex⸗
pectent compulſionẽ. Suꝑ verbo poſipoſito
ſ.penitentias.dicit glo.publicas criminũ q̃

„

rum abſolutio epis reſeruat᷑.vt de pemi. et

remiſi.c.ſi epᷣus.li.vi. Sunt em̃ plures ca⸗
ſus peccatoꝝ.quoꝝ abſolutio epᷣis reſeruat
te quibus hales in nitu. de confeſſi. De ca⸗
thedranco q̃ͥd ſit. et quantuʒ habes infra in
ni.de epiſcopis.ibi enam de quarta et hmõi

Notandũ enã vᷣm Joh. an. in iſto. c. ꝙ B
iura epᷣalia quo ad plura eoꝝ.alius etiã qᷓ;
epᷣus poteſt ea habere.vt archidiaconus et

archipꝛeſ biter vt de offi. archip.c.i. quo ad

obledientiã.de viſitatõe patet de offi. archi.
mandamus. De inſtitutione hales de offi.

delega.c.ſuꝑ.eo. De cenſura eccleſiaſtica.

de elec.c.dudũ.ij. De iuriſditione ſupꝛa eo.
ti.cum ab eccleſiaꝝ. IOdem ꝓmagna parte
de alijs.Aliter tñ ꝑninẽt iſta ad inferioꝛes
platos.qꝛ quaſi ſub alijs aliter ad maioꝛes
qꝛ ſunt iuꝑpioꝛes. Inferioꝛes em̃ pᷣlati ea q̃

ipſis et epis cõia ſunt exercere vident tan⸗

q; epiſcopi.et non ſub epᷣis.vbi ſic eſt de cõ
ſueiudine iia ꝙ ab eis nõ appellai ad epᷣm
led ad archiepm.extrcte no. ope. nũci. c. ſi⸗
snincantibus Et ibi ep̃i non cognoſcunt de
cauſis ꝑtinenbo ad ſubditos pᷣlatos.Et ibi

n minoꝛ iudexvnũ pᷣcipit in his que ſunt de
iuriidinone ſua. et epiſcopus aliud pot pa

iſta eſt differentia inter vtranq; .Ad

Quintum

retur minoꝛi iudici qᷓ; ep̃o. Exinde Yo. an.

poſt Inno. diſtuſe ponit quomõ ſubdit'epi
ſcopi poſſit pᷣſcribere aliqd de unbo epalbꝰ

et vnus plebanus de iure alterius plebani
et vnus archiepᷣus de uribo altenus archi

epiſcopi ibi pptes videre. ⸗ M
De duplici lege F. Vi.
epiſcopor.i.lege iuriſqitionis.cui ſubijciñ⸗
tur monaſteria.et lege d? oceſana.cui non

ſubijciunt monaſteria. in qbus cõſiſtit totũ

ius et ptãs epᷣoꝝ.Et de hac fit mentio.de of
fi.oꝛ.c.dilecius Dbi dicit glo.ij.et plene ꝙ
legem
iurniſditionis ꝑnnet dano cure aniaꝝ. deli⸗
ctoꝝ cohertio.oꝛdinatio eccleſiaꝑp.conſecra
tio earũ. altarium ⁊ virginũ et chꝛiſmatis.

et generaliter oiĩm ſacramentoꝝ et oꝛdinũ

collatio q conſiſtñt in dando.et alia plura
que enumerant᷑ in.S.pᷣcedenti.c.conquerẽ

te. vſq; ad verbũ ſynodaticũ.in quo verbo
incipit enumerare q̃dam q̃ ꝑtinent ad legẽ

dyoceſanã/Ad legem vo dyoceſis ſpectat
conuocare ad ſynodũ.ad ſepulturas moꝛ⸗

tuoꝝ.cathedranicũ tercia vel qrta moꝛtuari

orũ.decimationũ.hoſpiciũ et ſimilia.q cõſi⸗
ſiſtunt in reciqiendo. qñq; tñ lex dy oceſa⸗
na compᷣhendit legẽ iuriſditionis.vt de pꝛe
ſcrip.c.auditis Dicas g̊ ꝙ omnia monaſte
ria ipſo iure ſunt exẽpta a lege dyoceſana.

in fauoꝛẽ religionis.x.q.i.c.i.et.q.iij.inter

cetera.et.xviij. q.ij.qᷓ ſit.a lege vo iuriſdi
tionis nõ ſunt exempta niſi ſint munita ſpe

ciali pꝛiuilegio. Sed oĩa monaſteria ſunt

in dy oceſi ſubdita ſuntepᷣo ad legeʒ iuni
ditiõis.xviij.q.ij.hoc tm̃/Seculares vo ec

cleſie ſubſunt epᷣo q̊ ad vtrũq;.x.q.i.de his.
pᷣſtant tamẽ monaſteria aliqñ epᷣo ſeruiuũ

ex pꝛima cõſtructione eius.xviij.q.ij.eleun

therius. Et etiã ratione viſitationis quod
deberet ex conſuetudine.xviij.q.ij.ſeruitiuʒ
apelle vo monaclvꝝ ſiue regulariuʒ ſub/
lunt epᷣo.ſ.q;tum ad vtranq; legem. ſupꝛa
eo.conquerẽte.niſi pleno iure ſubſunt mo
naſterijs vt de pꝛiuił.c.qm/Capelle vo mo
naſterioꝛũ e xemptoꝛũ ſubſunt epᷣo ſicut et
alioꝛum.niſi exempta ſint ipſa monaſteria
cũ capellis ſuis.vt de pꝛiuiłc.exoꝛe. Onð
ratione capellaꝝ ad ſynodũ vemie tenent.
vt de maio.et obe.c.qð ſuꝑ.Et hoc intellige
de his qͥ populũ habent.et ſic non contradi

cit palea iſta. diſi. xviij.epᷣus. et.xviij.q.ij.S

h.q̃ intelligit᷑ de his que nõ habent. Addit
ad glo. Yo.an.ꝙ omnis inſtimutio et deſti⸗
tuno. cõnrmatio et inueſtitura ꝑtment ad
iegem iuriſdinonis. Item caulas audire.

L =α

1

Zitulis Honus

et omnia que circa iudicium agunt᷑.expedi
re. viſitare. coꝛrigere.excõicare. ſuſpendere
intercdlicere. ſtatuta facere.inquirere. tã de

vita clericoꝝ qᷓ; de ſtatu eccleſie et officijs.

Quod aũt dicit ad ſepulturas moꝛtuoꝛrum

refert hoc ad id qð fitin cathedralibo eccle⸗
ſijs in bus canonico moꝛtuo vłpᷣ̃ſ bitero

vocant᷑ pᷣſ biteri ciuitatis ad ſonũ cãpane.

Ad legem dyoceſanã addit Innoc. vltra
cõnumerata in glo.dicta Oiſſas publicas
vbi voluerit cantare et cathedrã ponere cã
pꝛedicandi vel cauſas audiendi a ſubditis
moderatũ auxiliũ petere.de cenſi.c.cñ apo⸗/

ſtolus.ꝙ negocijs eccleſie clericos mittere
et eis imꝑare. xij.q.i.quia tua fraternitas.

Et dicit Inno. ꝙ non alia rõne dicunt le⸗

ges dy oceſane et iuriſditiõis.niſi qꝛ a iure

aſſumpte ſunt et nominate.et potius a iure
mogerno decretaliũ q; anniquoꝝ canonuʒ.
Quia ergo ꝓpꝛia regula a inuariabilis o

ctrina de his dari nõ põt.ideo dicit has le⸗
ges per ſingula declarãdas.vt faciñũ eſt. Di

cit etiã ꝙ vocare ad ſynodũ magis videt
legis iuriſditionis q; dyoceſane.
vt iuxta.ſummatim dr.ꝙviſitans eps mo

naſteriũ non intro ducat ſeculares ſed du/
os vel tres canonicos cum aliqͥt religioſis
Pbi Noſti. dicit. O& cõſiderata mente hu⸗
ius legis nõ verbis huius legis plures po
terit vel paucioꝛes debebit ducere cõſidera

tis idoneitate et numero eoꝛundeʒ.A ddit
Jo.an.ꝙ hodie ↄciliũ Nienẽ.de ſtatu mo.

c.vecolẽtes. Dicit viſitatoꝛes monaſterio
rũ monialiũ cõtẽtos eſſe duobo notarijs et
duabus pſonis eccleſie ſue.et q̃tituoꝛ alijs
viris maturis et lvneſtis.et debent tales eẽ
in habitu honeſto. vt in cappa vel eo. quo
In. c. graues.

chor intrant. ̃m Hoſti. rg
ſummatim vr ꝙꝑ reſcriptũ.qð papa man⸗
dat oꝛdinario ꝙ coꝛrigat clericos ſue dyo⸗
ceſis.non dat ei iuriſditio ſuereremptos.
Obi dicit glo. ar. ꝙ ꝑ generalem mandatũ
pſterius conceſſum nõ derogat᷑ pꝛioꝛi ſpe⸗

ciali.de quo in generali mẽtio non haletur

Item ar. ꝙ ius cõmune non tollit pꝛiuile⸗
gium illi eccleſie q̃ eſt exempta a iuriſditiõe

epiſcopi. Atem ar.ꝙ papa per literas ſuas

non intendit pᷣiudicare alteri.vt de officio

delegati.c. ſuꝑ eo. Itẽ ex eo. ꝙ pᷣlatꝰ eccle⸗
le exempte eſt negligẽs ad coꝛrigendũ ſub
ditos. non ꝓpterea tranſtert ptãs coꝛrigẽ⸗
di qad epm. nec aliq iuriſditio in eos. Item
cũ ſit triplex iuriſcitio.ſ.oꝛdiaria deſegata
et arbitraria. ſ.ex cõpꝛomino te tercia. glo.
non tangit. quia non poteſt qͥs exea inter⸗
cdicere vl excõicare. etſi ats punire. Et ꝙ in

n. c.

demlita.

tex. dicitur ſententiã latam relares. exponit

glo.rela ratam eſſe oſtendas. qꝛmulla erat.

Del ſ̃ᷣm DHoſtien.ideo dicit relaxes. vt epi
ſcopus pꝛudęẽter et caute poſſit erroꝛem ſu⸗/
um coꝛrigere. nec cõfundat. Hñ poterit di⸗/
cere tales ſentẽtias.quas tuli de voluntate

pape relaxo cui opoꝛtet obecre.

Gꝛdinaru quid F. Ni,.

facere debeãt erga habentes plura leneficia

curata vel dignitates. In. c. oꝛdinarij. de
offi. oꝛ. li. vi. ſummatim ſoc dr ᷣm Jo. an.

Pic ſtatuit papa.ꝙ habentes plures digmni
tates vel alia beneſicia curã aiap halenna.
poꝛdinarios compellant᷑ oſtẽdere infra tẽ

pus cõpetens ſupioꝛis arbitrio ſtatuendd
diſpeniationẽ quã hñt ſuꝑ ſoc qð ſinõ oſte.

derint ꝓinde habeant acſinullas halerent
Si añt oſtenderint et ſufficientes.nonam

plius moleſtent᷑ ꝓuiſo in dictis bñſficijs.ne

cura animarũ negligatf.Si autẽ dubiter de/

diſpenſatione ad ſedẽ apłicã recurraf. Cali
bus plura beneficia talia obtinẽnbo. aliuc
non cõferaf᷑ bñſicium.niſi oſtenſa diſpxnſa
tione ſufficienti. Et tunc ita demum conſeg

„

rat ſi per diſpenſationẽ poſſit illud cum alſis
retinere. vel ſi pꝛioꝛi renunciauerit. Aliter
collatio facta non valeat. Et q;uis videeaf

loqui de ep̃ᷣis.tñ ᷣm glo.poſt Guil. et Bar.

ꝙ etiã cõpulſionẽ iſtà facere pñt qcunq; in

ferioꝛes.qͥ habent inſtitutionẽ.vt plebani

c.cum ab eccleſiarũ. Itẽ ex eo ꝙ dr intex.

aliqᷓ diſ.lxiij.ſi in plebibj.⁊ deoffi. deleg.. i
per eo. Apſi em oꝛdinarij ſunt vte offi. o2.

oꝛdinarij.impleri dicit glo.poſt Guil. ꝙ cn

qᷓs habet plura talia bñncia in diuerſis epᷣ/

ſcopanbo.qͥlibet oꝛdinarius eoꝝ in qͥbo ha⸗

let beneficium porerit illũ cõpellere ad exbi⸗

bitionẽ ſeu oſtenſionẽ ſue diſpenſaniõis cir
ca hmõi. Dicit etiã glo.nõ ſolũ papam di
ſpenſare in pluribo curatis. extra de pben. c.

tur habere. dubiñ non exiſtit qn in n et lo

co ipſius dyoceſis nõ exempto ꝑſe velper
aliuʒ pomt ꝓ tribunali ſedere. cauſas ad ee·
cleſiaſticũ foꝛum ſpectantes audire pꝑpſonas

eccleſiaſticas cũ eaꝝ exceſſus exegeritcape

ac carcerari.mãcipare.necnõ ⁊ cetera que
ſpectant ad eius officiũ lilere exercere Bec
ibi. vbi glo. dicit. ꝙ igem eſt in legato circa
ſuam legationẽ Idem in athiKpᷣo circa ſuẽ

ꝓꝓpꝛiam dyoceſim.ſed non quo ad pꝛouin
ciaʒ. eo. ti. i. Et cum intenno epᷣi in vve ſit
ſundata de iure cõmum qͥ dicitſe exemptuʒ

loc habet oſtendere.diſt.centeſima. c. ↄtra

In. vi. eo. ti. dĩ in. c. cũñ eps. in o
ta ſua dyoceſi iuriſdinonẽ oꝛdinariã noſea

en Eniocis
cen Nlon⸗
onelenere⸗

Debons

gi glecteſer
eneosga
ſort rſocia
ſnt phleru
nones Nlate
ſhatesſeut
leecpoügat
Cntinod
Werckeſts
Cloriore,
ſochipti
ocuica
lnnema
nmmie
rtuntuumn
Mperernn
wepfbummn
Eelucireiicet
atiorcblnes
Cnchitebrſ
eetentoee
ſrorennrſehe
ſgiſtenntie
UlegeKcöſva
tcnlbfaſrenen
tlenſern
Uunilsbnen
ſaulnarit
Cllſulkueunt
inntizeoror
Cuprnnn
ſtkeonme
Gnohcröpnn
Clſtnoneſfzge
ſs. amd

Ungensgnöre
nlat, Penin,
Unnmmtifn
hötſociknleeo
Ktiniein
Cen
lninſcgen
foliglennon .

ns

eniinn

—

0

eſeoſn
cnickodie
S
Nttönest,

1

—
—

8

=ẽ

—
.

=

R
4

—

☛

IA

4
4

2

—

atten.

ens
nnnte. ud
Ameithiiie
lporis mimn!
ecihitſio de
eirani acfinln,
rmtaſtficnnen
mimindiii
menrpiinn
neninobeni!
emtn mickeint
inneſttret
linmmnn
Nennons iaſ
franihiad
oneiriin
arntntmninie
Hiimim in!
Aini Frgaft
peen diatgo Ntd⸗
Nr tüici
hlerorcemnarusee:
mpeentilicee⸗
aſenforiſenie⸗
Riateni ganili
eN

. nn nitlni
cusoii Al

Capitulũ Sertũ 2

moꝛem. In locis aũt exemptis non poteſt
ijudicia exenere. vt. xviij. q. luminoſo.
De bonis digni.§. Viu.
tatũ vel eccleſiarum vacantiii nõ occupan
dis ꝑ eos ad quos ſpectat collatio.pᷣſenta⸗
tio vel cuſtodia.et pena contra tales habet᷑
de offi. oꝛdi.c.pñti.li.vi.vbi ſic dicit᷑. Pꝛe⸗
ſentni ꝓhibemus edicto.ne epi vel eoꝝ ſupe⸗
rioꝛes vt archiepᷣi ⁊ patriarhe. m glo. aut

abbates ſeu quis alij regulares vel ſecula/

res.pᷣlati aut eccleſiaſtice ꝑſone qcunq; va
cannbus dignitatib. pſonanbo. pꝛioꝛanib'
veleccleſijs buncũſq; ſibi ſubiectis.ſeu ad
collationé. oꝛdinationẽ. pᷣſentationeʒ. aut
cuſtodiã ptinenibo eoꝛundẽ bona moꝛien⸗

tibus eoꝛũ rectoꝛibo vel miniſtrꝭ in ipſis in

uenta.ſiue vacationis ipſoꝝ tꝑe obuenien
tia.que in vtilitatẽ eoꝛundẽ expendi.vł fu
turis debent ſucceſſoꝛibo fidehter reſeruari.
occupare.ac in vſus ſuos cõuertere.quoqᷓ
modo pſumant.niſi de ſpãli pꝛinilegio vel

cõ ſueiucine iã ſcripta legitime ſeu alia cau

ſa rationabili loc eis cõpetere dinoſcaf.ali⸗

₰☛ „

oquin epᷣi ⁊ eoꝝ ſuꝑpioꝛes ab ingreſſu eccle

ſie. ceteri vᷣo ab officio e t hñficio tadiu es
ipſo nouerint ſe ſuſpenſos.quouſq;ʒ reſtitu
tionẽ fecerint de pᷣdictis. Poꝛro vbi ex pꝛi
uilegio vel cõſuetudine vel alia de cauſa ra⸗
tionabili ſibi aliquis pᷣdictoꝛum aſſerit bo/
na comꝑetere ſupꝛadicta.loc ſolũmodo de⸗/
let de lis boms intelligi que ſolutis debitis
ſiqua ſunt et de his q̃ fuerint neceſſaria pꝛo
ſeruitoꝛibus et miniſtris. ac incũlbennbus
onerib vſq; adnouos redditus ſuppoꝛtan
dis cogrue reſeruatis ex ipſis reꝑta fuerint
ſupene. Hec omnia ibi in tex. Obi notan
dum ꝙ hic nõ ponitur pena laicis cõtra iſtã
conſtituuonẽ ſaciẽtibus.ſed tm̃ ꝑſonis ec/⸗
cleſiaſticis. Ham pena ſuſpenſionis non ca
dit mm laicos NDerũ et ipñ laici et ali qcun⸗
qq; qui vſurpant bona vacantiũ eccleſiaruʒ

etiam ſi ſint patroni.ſunt ipſo facto excõica
n. vt patet de elec. c. generali.li. vi. Ponit
enã hic glo. notabilis de fructibo eccleſiarãũ
iam ꝑceptis.quõ rectoꝛ poſſit diſponere in
moꝛie. Item in. c. ſi. ſacerdos.de offi.oꝛ.
ſummauim dr.ſᷣm Jo.an.ꝙ archiepᷣus nõ

põt ſibi cõſtuuere ofſiciale in dio cen ſuffra

ganeoꝝ ſuoꝛũ.etiam ꝓ futuris cauſis ꝑ ap
pellanonem deuoluend ad eum. niſi de cõ
iuetudine hocabeat. er tunc tales officia/

les inhilere non pñt pꝛiuſq; fuerit appella⸗
ium. Secundario dr. ꝙ Tonec archiepᷣs p̃t

laleri defacili. vt qꝛ eſt in ꝓuincia ſua vel
circa illam.officiales eius non pñt ꝓferte

ſententias excoicatiõis. ſuſpenſionis vetł in
terdicti.in ſuſfraganeos ſuos.ꝓpter pontt
ſicalis oꝛdinis reuerentiam. dicit᷑ em ibi in
pꝛincipio.c.ꝙ cum metropolitani ſuoꝝ ſuf
fraganeoꝝ non ingrediant᷑ dyoceſim vt in
eis auctoꝛitate ꝓpꝛia iudicent. diſponant
aliquid wel aliud agant.q̃ canonica phibe⸗
Int inſtituta nequaq; hec pñt in illis ꝑ ali
os exercere. Obi glo. dicit. ꝙ loc intelligi

ſ. ꝙnon intrent in dioceſim ſuſtraganeoꝛũ
in caſib non ꝑpmiſſis. NHam et cã vifitatio

nis habentingredi et ꝓcurari. et tũc ⁊ alijs
cauſis ꝓut habetur in iure iudicent.glo. ꝓ

tribunali ſedendo diſponant extra iudiciuʒ

faciendo coꝛã ſe celebꝛari et añ ſe recogno
ſci contractus.d fo.cõpe.c. romana. li. vi.

7

Agant. puta cõferendo oꝛdines et ſacramẽ
ta ſimilia faciendo.

De arbitris. Capitulum Sextum.

£ arbitris habe⸗

tur ex eo ꝙ totũ.⁊.ij.q.vi.a ſu⸗

dicib dr̃ Judicũ.Alij ſunt arbi⸗

trari. alĩ arbitrij. Oꝛdinarij ſunt qͥ ab apłi⸗

co vt eccleſiaſtici.vel ab imꝑatoꝛe vipote

ſeculares legitimã ptãtem receperunt. Ar⸗
bitrarij ſunt qͥ nullã ptãtẽ habentes, cũ ↄſen

ſu litigannũ in iudices eligunf in s ↄpꝛo

mittit. vt eoꝝ ſentẽtie ſtet.ſox alij ſunt oꝛ⸗/
diarij et axbitri.alij arbitrarij tm̃. Obi dicit
glo. ꝙ oꝛdinarius nõ ſolũ põt inter partes
amicabiliter ⸗ponere. v. q. ij. ſi pꝛimates. ſʒ
etiam ſᷣm canones pᷣt arbitriũ ſuſciꝑe. ſi a
ptibo eligat.extra de arbitris.c.cum iꝑe.Ex

idẽ poteſt etià delegatus. lex aũt q̃ videt᷑ hu
ic ſententie cõtradicere.iij.q.vij.s.tria.in⸗

telligit᷑. ꝙ oꝛdinarius non põt iubere ꝙ par
tes cõpꝛomittãt in eũ.et ſic non eſt contra.
Arbitroꝛũ autem duo ſunt genera.uidã
dicuntur arbitri et quidam arbitratoꝛes.
Sed arbitri etiam ſunt dupliciter.quia ꝗ/
dam dicuntur arbitri iuris. qui videlicʒ eli
gunf a partibo ex recuſatione iudicis oꝛdi
narij vel delegati Et tales debet ſeruare foꝛ
mã iuris i execunone iuſticie.⁊ ab eis a
pellat.Alrbi tri aũt ſimpliciter ſuntqͥ eligun
tur a partib q̃ ſ non conſentiunt ſententie

eius reducunt ſe ad arbitrium boni viri.qui

ſunt vt amicabiles cõpoſitoꝛes.et hi etiã te
nent ſeruare foꝛmã iuris in executione iu⸗
ſticie. Sed arbitratoꝛ nõ tenet᷑ ſeruare foꝛ⸗

mam iuris in executione iuſncie.⁊ ꝓmiitũt

ꝑtes non recedere ab arburio er ſub certa
pena.quã opoꝛtz ſoluere.ſi nõ pareret ſnie.

S
R
H
M
„

LZitulus

De lvc diſſuſe Ant. de but. ſup. c. qntanal/
lis.extra de ure u.Arbiter aũñt ſi per colñũ tu

lit ſententiã.etſi nõ retractat ꝑ appellatio

nem.tũ ꝑ exceptionẽ retractaf.ffeo.nõ di
ſting. Atem extra ve arbi. c.i.dicit. ꝙ delent
eligi arbitri vnus vel tres.⁊ vbi tres eligun
tur duoꝝ ſententia retinet vigoꝛẽc̃. vbi diẽ
glo.ꝙ loc dicit ex bpneſtate nõ ex necemita⸗
te. MHam ſi duo etiã ehgerenf in quos com
pꝛomitteret᷑ tenet cõpꝛomiſſuʒ. Et ſi nõ cõ
coꝛdauerunt.cogendi ſunt vt concoꝛdant
vel terciã ꝑſonã anumant. Atẽ ſufficit ſnĩa
duoꝝ cũ tres ehgunt.pñte iñ tercio etiam
ſi ille diſſentiant. Eo tñ abſente non valet

ſentẽtia.ff. eo.l.ſi in tres.mſi in cõpꝛomiſſo

ſit expꝛeſſum. ꝙ duo ſine tercio ꝓcedant.
Igdem in iudicibo velegatis. Item nota
Em Berũñ.eo.tit.Expoſita in glo.ꝙ ſiue qͥs
ſit arbitratoꝛ ſiue amicabilis cõpoſitoꝛ ſiue
etiã arbiter.non eſt ſtandũ iniquo arbitrio
ſed reducendũ eſt ad arbitriũ boni viri.i.iu⸗

chcis loci.fl.ꝓ ſocio.l.ſi ſocietatẽ.imo et ſi

iuraſſet debet reuocari.extra de iureiuran. c.
qͥntauallis Berñ.nõ tñ ꝓpꝛia auctoꝛitate
wniet contra iurameniũ. NMota ſᷣm In
no.c.qͥntauallis.de iureiurã.ꝙ iſta eſt diſe

rentia inter axbitrũ.de quo hic eſt ſermo et

arbitratoꝛẽ.qꝛ arbiter dr qͥ eligit᷑ vt iuder.

vt.ſ. ꝓcedat ſeruato in ſubſtantialibo oꝛdi⸗
ne iudiciario. et litem dirimat coꝛ am ſe ce

ptã vel coꝛã alio. ſed oꝛdine iudiciario ſer⸗
uato.licet poſſet eã dirimere ſi vult enã ini

que. f. de axbi.l.i, nec eſt vis ſi ſit cõpꝛomiſ
ſum cũñ pena vel ſine pena. vel enã ſine vlla

ſtipulatione electus ſimpliciter. Cuius ar/⸗
bitriũ emologat᷑.vel taciturnitate.x.dierũ
vel expꝛeſſe.C. de axbi.l.penult.Omnes em̃
iſti oꝛdinẽ ſeruare debent.et agef ad obſer/⸗
uantiã arhitrij.ſiue ſtipulatione.ſiue excõi

catione.ex.l.vt notat᷑ de arbi.C. dilecti.Ar

tratoꝛ añt eſt qui eligit᷑.vt aliquid eſtimet

vt pciũ veloꝑas vel ꝑtes ſocietatis. vel qͥd

ſibi videat᷑ de aliqᷓ re ſine oꝛdine iudiciario
dicat.vel vt ſuꝑ ea arbitref.ff.ꝓ ſocio.l.ſi

ſocietatẽ.et de ver.obli.l.ſiquis arbitratu.

Rec facio vim an ꝑtes iurauerint ſtare di
cto hmõi arbitratoꝛis.vel qꝛ non ſemꝑ re/
cdigendũ eſt ad arbitriũ bom viri. ff. de vbo.
obli.l.ſiq̃s.Quidã dicunt idẽ et ſi ſub pʒna

ſtipulate ſunt ſtare huius arbitratoꝛis ar/

bitrio.ſ.ꝙ nunq;ᷓ põtpetere penã niſi cena⸗/
uerit ſoluere id ad qð ꝑ arbitrium boni viri

redactum eſt dictuʒ arbitratoꝛis ar. ꝓ his.
quia nõ obſtante iuramento et ſuipulatiõe
ſine pena poſſunt petere. ꝙ dictum eius re⸗
disat ad arbitrium boni viri.eadem ranõe

*

Nonus

et ſi cum pena ꝓmiſit. Alij tñ contradicunt
Itẽ non ſacio vim vtr iſte arbitraroꝛ fece
rit litem cõteſtari in ꝑtes.vel eriã ſi ſenten/
tiam inſcriptis nunciauerit.vel ſimplici⸗
ter nudo verbo. qð ſibi viſum fuent direrit.

HMHam coꝛ am eo nõ eſt iudici w q̃ſi tuckci

um. ſed totũ poſitũ eſt in ſua volutate. Pꝛe
dictarũ añt ſolennitatũ obſeruatio non eſi
niſi coꝛã iudice vel arbitro.⁊ ita nõ põt di⸗/
i lit conteſtatio. vel ſententia. Sech qg
dices ſi cõpꝛ omiſſum ſic faciñ eſt vt poſmſtp
cedere ſeruato oꝛdine iudiciario et non ſer
uato. Re. bee verbs ſic ſunt interpᷣtanda. vt
cõpꝛomittaf in eũ tanq; in arbiruʒ. Et ſve
innuũt illa vᷣba ſeruato oꝛdine.et etiã tan
q; arbitratoꝛc.quod verba illa innuunt vel
non ſeruato. Si pꝛoceſſerit vt arbiter. ſ. ſer
uato oꝛdine non rediget᷑ dictũ eius.ad ar⸗
bitrium boni viri. Item nota.ꝙ ſi dicũt
partes. Eligimus eum in arbitrum ſimpli⸗
citer nõ mitelligit᷑ vt arbitratoꝛ electus.ni⸗
ſiex alijs verbis appareat de contraria intẽ
tione.puta quia dixerunt ꝙ poſſit pꝛocede⸗
re non ſeruato oꝛdine iudiciario. Item ſi

dicunt eligimus talem in arbitrato?e velin

bonũ virũ qui determinet queſtiones nras

nõ intelligit᷑ electus arbiter. niſiappareat
exalijs verbis. Item nota ꝙ dictũ arbi

tratoꝛis nunqᷓ; emologat tacciturmtate de
cem dieꝝ.ſed ſi eppᷣſſeillud confirment par
tes.perit exceptio quaſi tranſactionis vłpa

cti.Dictum arbitri pꝛocedentis oꝛdine iu

diciario electi ſine vna emologat᷑. C. dear
bi. l.penul.nec vnqᷓ. et ſi iniquũ ſit. redigit
ad arbitrium boni viri. AItem non mutatur
dictuʒ arbitratoꝛis niſiin modico ledat.ſj.
de op. liler. l. ſi liertus. YVtem dictum arbi⸗
tri non mutatur etiaʒ ſi grauiter ledat.imo
ſipena fuit ꝓmiſſa agitur ad ipſam. C. de ar
bi.l.i. Et ſi non fuit ꝓmiſſa etſupulano in/
ter partes ſit. agitur ad intereſſe. ff. ð arbi..

diem ꝓferre. Et ſi ſimpliciter cõpꝛommſiʒ

—

ſit. et ſententia erpᷣſſe ꝑ partes emolagata
fuerit.vel infra decem dies nulla pars con⸗
tradixerit. oꝛit er ſentẽtia actio et excepio
vt. C. de arbi. l.ne in arbitris. in fi. xe omia
Innocen. Item nota. ꝙ qui iurat ſtare

dicto arbitri ſub pena.enadit peruunium ſol.
uendo penam. dum tñ ante deccendiũ con/

tradixerit.ſi arbitri penale poteſt emologa
ri als iuxramẽtuʒ mutaret obligationẽ. Oñ
etqui tranſegit ſubauramenp ⁊ pena tene

tur pꝛeciſe tranſacnonem ſexuare quia hec
eſt natura raniactionis. OQi autem iu/
raint dare ſtichum aut parinlum tubpena

non pꝛopter lvc tenetur dare ſtichuz.

ſriſetſerti
itodſtnnn

Skirarenat.

giſtacn

rn.non

=ꝛ

ſencicenn

atſalſunte
roucertes
Abterala
lonsweruzi
(Gmomun
Phtencipp
Rengurbn
Onmniiunſ
lenigton⸗
MWeleuta
inatu
Gopolte
ſettonopeet⸗

llumaſanerce,

fwaticute
ſicecöpron
Gnninoeprncn
es Deſunp
ſetvenoſtein
Clſtnnrife
stöonitete
Lusiortarnen
Gerclsrhare
Ulerötgtie
eſkniline
ſtllignc r⸗
Ccencande
inſonvden
untpgertten
l Ponnq
nlamaſe
Pldlicetdien⸗
gengkbi
hunſeggatoris,
Uunſsconceni⸗
ſe Cpötcog

—
S=
—

= =E == = =çũ,“ —

Aiſſcgeſii

Enanatpunte
Rlbengunſ
letſanziznune
enenſieiner
eoldinſe

ſellesnſek oef

une ſende
enautneini
bllpanen de⸗
Uuiri Keſicö

wnd Neſtkco

Se

H. Yenne
NNSrnib
mlgintimntne
mmnnddn
FNESüNTNiN
ndmnmin
feetmrmnnn
unchengim
Kükeikitinn
Reepa Wencwne
una
rm ainnii
mon n Jemmn
marisnän ocne
ünnns Jenm
nntg
non iit niltetet
ne. Eifiminn
macfelman
ni⸗ Entiniid
ortin iinin

N.LrNINNN
inn bend
un Minmkid
iraminuhit
et .
—
W.
taut
peen ,

Capitulũ

Non em̃ videtfur farere de alternatiua ab/

ſolutã.ſed foꝛ tificat ſolñ.hec Pe.de pał. in

qrto. diſtin. xxviij.q.i.argu.i.cõcluſiõe.iiij
Alrbitramentũ latum abſente parte et irre⸗/

quiſita.ᷣm Pe.de verbo. obliga. l. ſiquis ar

bitratu. non valet. Adem Cy. et Bar. Itẽ
ſciendũ ꝙ arbiter non poteſt punire teſtẽ qᷓ
dicit falſum teſtimoniũ coꝛã eo.vel partes

pꝛoducentes falſa inſtrumenta. ſi ſolum ẽ

arbiter vel arbitratoꝛ. et nõ alius iudex ha
bens meruʒz impium. quia et aliqñ in tales

cõpꝛomittitur. Et ẽ ratio.quia punitio ſeu
puniendi poteſtas non eſt mſi per iuriſditio
nem attributa. ſed arbiter vt arbiter caret
omni iuriſditione.quod patet qꝛ ab ei ſen
tentia non appellat.nec ex ea oꝛitur actio
vel executio.vt.l.i.C.d arbi. Iteʒ poteſtas
arbitri eſt ita limitata ꝙ de rebo extra cõpꝛo
minſum et partes cõpꝛomiitẽtes nullo mo
do cognoſcit.ſed teſtis in eũ non cõpꝛomi⸗
ſit. ergo nõ poteſt eũñ punire. NMec obſtat ꝙ

arbitria ſunt redacta inſtar iudicioꝛũ.vt.l.
i. fl. de arbi. quia loc eſt verum q;tum ad ea
Im que cõpꝛomittunt᷑. Sed falſitas teſtis ẽ
omnino extra cauſam ? ꝑpſonas cõpꝛomit

tentes. De ſumptibo tñ poteſt condemnare

licet vvc nõ ſit cõpꝛomiſium expꝛeſſe.quia
caulſa ſumptuũ non eſt extra cauſam et ꝑſo

nas cõpꝛomittẽtes. Sed ſi eſet arbiter ha

bens iuriſdinonem a ſtatuto ciuitatꝭ. vel iu

dex als ⁊ haberet merum impium poſſet pu
mire nõ vt arbiter. ſed vt iudex teſtem depo
nentem ſalſum coꝛam arbitrio punit.C. de
teſti. l.cũ apud.hec Ange. de Peru. Itez
extra eo.i.cum dilectus. dicitux ꝙ arbitri
iudicare non valent niſi de his tm̃ ſuper qui
bus in eos extiterat cõpꝛomiſſum Dbi di⸗

cit gloſa. NHota ꝙ arbitri aſtricta via ince/
dunt. Nam id ſolum venit in arbitrium. de
quo ſcilicet dictuʒ eſt vt veniat.ff. eo.l.ſi cũ
dies. Atem arbiter nõ põt pumre cõtuma⸗

ciam litigatoꝛis.ſcilicet mulctando.ſed in

expenſis condẽnãdo põt.qꝛ cognoſcit dein⸗

tereſſe nec põt cogere. niſi in caſu q̊ habent
de off. deleg. c. ſuſpitiõis. Et hoc eſt verum.
ꝙ non põt punire contumacẽ.niſi cõtume

lis ad loc actum ſit. f. de iudl. 1. ij. Vte arbi⸗/
ter non põt ꝓnunciare.miſi vtraq; parte p
ſente niſi loc inter litigatoꝛes conuenerit.

fr.eo.l. diem. ꝭ. ſiquis. AItem non põt cita⸗
re ꝑtes mſi ad locũ in qquo cõpꝛomiſſnʒ fa⸗

ctum eſt. ff. eo.L. ſi cũ dies. Sufficit tñ ꝙ in
eadem ciuitate in qᷓ factum eſt ↄpꝛomiiuʒ.
citet partes. Itẽ arbiternon põt delegare
arbitriũ f.e.il.i cõpꝛomiſſum. Ateʒ ſanida

tio nõ pꝛeſtat᷑ coꝛã axbitro.qꝛ iufficit pene

Septimũ

ꝓmiſſio. Cũ em̃ partes cõuenerũt ſtare ſen
tẽtie arbitri ſub certa gna. põt peti pena po
ſita ab ea parte q recedit a ſententia qua pe⸗
na ſoluta cogi non poteſt vt tali ſtet ſenten
tie.niſi in cõpꝛonuſſo dictum ſit vt etiã pe
na ſoluta vel nõ ſtet arbitrio nihilominꝰ.
xxvi.q.v.qcunq;. Ber.in glo.ſuꝑ.c.dilecti
eo.ti. Atẽ in arbitrio moꝛa nõ põt purgari.
vbi pᷣſixus eſt dies ab lvĩe.ff.eo.l.celſus.ſe

cus in iudicijs. Atem ſen tẽtia arbitri nõ in

famat.et hoc idẽo qꝛ nõ põt cognoſcere de
crimie qð infamet.ff. eo.l.nõ diſtinguemꝰ.
In his omnibus diſcrepãt arbitria a iudi⸗
eijs. Item et in alio.nam ſi partes renunci
ant apyellationi et pactũ faciunt de nõ rece
dẽdo ab arbitrio nibilominusrecedere pñt
ſoluta pena appoſita. vt dictũ eſt. ſecus cir
ca iudicia.ſed in àbuſdam cõueniunt. qꝛ ꝑ
vtrũq; interrũpii pᷣſcriptio.et q;tum adiu⸗
ramentum de calumnia. Berfr. Item
extra eo. contingit.dicit᷑ generaliter ꝓhibe⸗
mus.ne ſuꝑ rebus ſpñnahbus cõpꝛomittat

in laicuʒ. Obi dicit glo. ꝙ in laicũ de rebus

mere ciuilibo qͥbus nullũ ſpũñale eſt anne xũ

lenept cõpꝛomitti in eccleſiaſticis ſpalibꝰ

rebus ar.hic quia ꝓhibet tm̃ de ſpuůalbo re⸗/

bus. quia qð de vno ꝓhiber de altero con⸗/

cedif᷑.di.xxv.c.q̃lis. Si o cõpꝛomittat᷑ in

laicũ de rebus ſpũalibus non tenet arbitri⸗

um. vt hic. Sed ſi cõpꝛomittat᷑ in clericuam
et laicum ſine auctoꝛitate dem ſuperioꝛis.
etiã ſic non valert. Sed interuemente auto

ritate epiſcopi. non poteſt in laicum tm̃ cõ⸗
pꝛomitti.ſed ſolum auctoꝛitate pape. diſti.

xxxij.pꝛeterx hoc.S.verum.et.ij.q.v.menn
VDnde dico ꝙ laicus nullo modo de rebus
ſpiritualbus iudicare poteſt. nec pꝛincipali
ter nec incidenter Berñ. Atem ſoluitur cõ

pꝛ omiſſum per moꝛtem alterius compꝛo/

mittentis.extra eo.ex parte.et etigʒ ꝑ moꝛ

tem alterius arbitroꝛũ.extra de offi. deleg.

c. vno delegatoꝛum Et loc verum niſi fiat
menno in compꝛomiſſo.ꝙ tranſeat ad he⸗/
redes vtriuſq; partis compꝛomittẽtis. Se
eus in iudicijs.quia illa tranſeunt ad here⸗/

des.etſi de ipſis non fiat mentio. Berñ. Itẽ

cum ab vno de pluribus arbitris vel iuicdici
bus alijs pꝛeſentibus etiam mãdantibus.

ſcripta ſententia recitatur. pꝛo eodem eſt.

acſi ab ommbus eſſet recitata. Opoꝛtet au
tem vt recitans non vtatur verbis ſingu⸗

laris numeri. ſed pluralis dicẽdo Nos ta⸗
les arbitri vłiudices pꝛonunciamus ⁊c. ni

ſi ĩ arbitrꝭ ſuꝑ electiõe.q̃ dʒ fieri ab vno vi
ce oim. ex de ien.⁊ re.iudi.ca.cũ ab vno.li.
vi: Ite nota vᷣm berñ.ex᷑ de offi.oꝛdi.ĩ glo.

in. c. cum ab eccleſiag. ꝙ quilibet platus col

lesgiare eceleſie licet ſubſit epo eſt iuder oꝛ⸗
difiarius. et h iuriſditionẽ cognoſcendi et

excõicandi vt in iſto. c. Et ille platus veſa
cere põt et habet talẽ iuriſditionẽ.qͥ eſt ele⸗
crꝰa collegio ſeu vniuerſitate.extra ð elec.
c.i. Et idem inielligo ſi pficiat᷑ collegio vel
vniuerſitati ab eo qͥ habet adminiſtratiõeʒ

cñ iuriſditione. puta epo Berñ.

De tiiplici modo ꝓcedendi in iudicio.
pꝛimo de modo pꝛocedendi per inquiſitio?
nem. CLapitulum ſeptimum.

cõtra aliquẽ ꝓcedit᷑ tribw mocdls

pꝛincipaliter in iudicijs. videlicʒ

paccuſationẽ. denunciationẽ et inqͥſitionẽ
Et ad accuſationem reùrit᷑ inſcriptio. De

nunciationẽ debet pᷣcedere charitatnua mo⸗
nitio. Inq ſitionẽ debet pᷣcedere clamoſa ĩiſi
nuatio.extra de accu.c.ſuꝑ bis et.c.quali⸗

ter et qñ. HPõt et addi qrtus modus. cũ cri

men.ſ. obijcit᷑t inmodum exceptionis. eo.

ti.c.inquiſitionis.

De inquiſitione F.i.
vicioꝛũ facienda ſic ait Inno.ii.in conci⸗
lio generali. extra de accu.c.qusaliteret qñ.
xebeat pᷣlatus ꝓ cedere ad inrendũ et puni

endũ ſubditoꝛũ exceſſus.ex auctoꝛitatibus

noui et veteris teſtamẽti collegi᷑ euidẽter

ex àbus poſtea ꝓceſſerũt canonice ſanctio
nes. Legit em̃ in euãgelio u.xvi.c. ꝙ vil

licusille qᷓ diffamatus erat apud oñ̃m ſuũ.
quaſi diſſipaſſet bona ipſins. audiuit abeo.
q̃d ̊ audio de te.Redde tationẽ villicatio⸗

nis tue.iam em̃ nõ poteris amplius villica

re. Ei in Beñ. xviij.c. dñs ait. Deſcendam
et videbo.vtrũ clamoꝛẽ qͥ venit adme ope

cõpleuerint.Ex qͥbus autoꝛitatibo manife
ſte ꝓbat.ꝙ nõ ſolũ cũ ſubditꝰ. verũetiã cñ
pꝛelatus excedit.ſi ꝑ clamoꝛẽ ⁊ famã ad au

res ſuꝑioꝛis ꝑuenerit.nõ qdeʒ a maliuolis
et maledictis.ſed a ꝓuidis.nec ſemel tm̃.ſʒ
ſepe.qð clamoꝛ innuit.⁊ diffamatio mani
feſtat.debet coꝛã eccleſie ſenioꝛibꝰ veritateʒ
diligentius ꝑſcrutari.vt ſirei popoſcerit q̃li⸗
tas.canomica diſtrictio culpam feriat velin
q̃ntis.non tñ idẽ ſit actoꝛ et iudex.ſed q̃ſi de

nunciãte fama vel deferente clamoꝛe officij
ſui debitũ exequat᷑.licet autem loc ſit obſer
uandũ in ſubditis. diligentius tñ obſeruã/
dum eſt in pᷣlans.qui quaſñi ſignũ poſin ſunt
ad ſagittam. qꝛ non ponunt oibus cõplace

re. cum ex officio ſuo teneant᷑ nõ ſolñ argu
ere ſed etiã increpare.qñũq; etiã intetdũ ſu⸗

ſpndere nonnunc; vo ligare frequenter

odiũ multoꝝ incurrũt.et inſidias patiunt·

Et iõ ſancti patres pꝛoni deſtatuerũt. vtac
cuſatio pᷣlatoꝛñ nõ facile admittat. ne con
cuſſis colũnis coꝛruat edificiuʒ niſi diligẽs
adhibeat᷑ cautela ꝑ quã non ſoluʒ falſe.ſed
etiã maligne criminationi ianua pᷣcludar.
Herũ ita voluerũt ꝓuidere pᷣlatis. ne cri/
minaretf iniuſte.vt tñ cauerẽt.ne delinque⸗/
rent inſolẽter ↄ moꝛbũ vtrũq; ↄgruã medi
cinã inuenientes. Hota ſᷣm Ange epu
ſio. O inqͥſitionũ alia generalis alia ſpeliaj⸗
lis.Et generalis diuiditur in qtuoꝛ ſpecies
Pꝛima eſt generalis quo ad delicta etq̃ad
pſonas.vt cũ pꝛeſes inquirit. ſi ſint hoĩes
facinoꝛoſi pena disni. ð hac loquit ler cõ
gruit.ff. offi.pᷣſi.ad.l.iuli.repę Auedã ve
ro eſt inqſitio generalis ad perſonas. ſed
ſpãlis q̊ ad delicta. vt cũ pᷣſes inquirit con
tra illos qui Titiũ occiderũt, Et de hac lo)
quit᷑ lex mãdatis.ft.de condi.ob tur.cauſaʒ.
Quedaã eſt generalis quo ad vlicta.ſed ſx
cialis qᷓ ad pſonas. vt cum inqͥrit ꝑ viſita⸗
toꝛem eccleſie cõtra ꝑſonas exiſtetes in ec

cleſia ad inueſtigandum ⁊ puniendũ crimẽ

per aliquẽ eoꝛũ cõmiſſum p quod delet mo
naſterium reſfoꝛmari in aliquo. De bac lo/

.

quit᷑.c.ꝑ inquiſitionẽ.extra de accu. Qñq;
tamen eſt inquiſitio generalis quo ad ꝑſo⸗
nas de neceſſitate.vt cum inquiritur de ali
quo maleficio contra cinitateʒ et homines
ulius.nec ſunt lomines ſpeciſicandi.de hac
loqui poteſt.C.de mono...i.Specialis autẽ
inquiſitio quo ad perſonas et delicta eſt. vt
cum de certo et limitato delicto pᷣſes ſeu pᷣ⸗
latus inqͥrit cõtra cextã et limitatãpſonaʒ.
De hacloquit᷑ lex ea qͥdem.C. de gcon.
De foꝛmis dictandis in hmõi inquiſitioni
bus. Foꝛma inq ſitionis generalis quo ad
perionas.ſpecialis quo ad delicta hmõi eſt.
Pec eſt inquiſitio que fit. et fieri intendit
p. A. poteſtatem. et. M.eius iudicẽ malefici
oꝛum ex eoꝝ ⁊ cinuſcunq; eoꝛũ offitio arbi
trio ⁊ balia contra omnes ⁊ ſingulos illos
q̃ tali loco et tꝑe Cicium occiderunt. etoc
cidenubo pᷣſtiterũt aurilium. cõſiliu vel fa/
uoꝛem. Hec foꝛma ſumit᷑ ex dictis Innot.
Foꝛma inqſinonis generalis. quo ad deli
cta. ipecialis quo ad ꝑſonas eſt ialis Hec
eſt inquiſino que ſit et fieri intẽcht per. N.

—

ſindicu. ⁊ ſindicatoꝛẽ elecſi er anumptũ p

cõmune Perui ij ad ſindicandu.A. olim w

teſtatẽ dicte ciuitat ꝭ p iex menboi elapnis

*

nchvans a7:5ocʒa ſingulos iuos iudices

Voafnlie
hinliſnie
ico tgelle
feſtaseld
omgſu
otkicene
s4e Ooln
ſones batate
ſaauis.auät
(nfie de
ti dili
Connance⸗
Vetunn
nchüſo
elitoͤſuenst
zcenoine
(ſos ſtost
ao ſecin

πnAe/
—-à S=

Anenonin
lhoͤnene⸗
Nihsentonee

N, aen

olllonblenf

Cönnens⸗,

leleotonns
iſemnsii
icnrcinzen
Cllnfterens
WMaenagt
ſonnieklein
Uoennnure
Mwcireunt
Ctinmfine
ipunttcvn
Mlnuneratnun
lſannndo.
ſegaoadſon

=

tocuiſe

☛2

0Eltalsann
Weinscötratal
ſcüentia
ſalliereteſeren
Palalglet
gankspetgon
Nbemenil
mangnti a
hunletntitneh
etipphſteti,
Mbonenicön

s

g.
n es ſaſen
S

Mnnöken

noni ingenak
enin
õ
nadis. 15 N
Md Eerlsnn
Tü adnit
mmidnst emdt
Gckenmisond
Adktniſreren
Anerdantuis
ð
eteie
AridONNiNN
necirrne
s dilan i

2 CahsNn,
inggniinnfrn
— ee
N (ON SIM

4 R 6

15 4

1 mnaintte

CLapitulũ Septimũ

dnnn notarios. milites, wmicellos. bexruarios.
. 4 .

et familiã vniuerſam dicti olim poteſtatis

In eo. de eo. ei ſuꝑ eo. ꝙ ad aures dicii ſin
cicatoꝛis pluries puenit. ꝙ dictus. A. olis

poteſtas et dicti eius iudices.mihites.nota

rij.domncelli. berruarij. in dici? in dicto pal
latio reſidentie eoꝝ poſito infra tales confi
nes ⁊c.OJultas diuerſas et varias extoꝛ⸗
ſiones. baraterias.furta et falſitates cõmi
ſerunt. Et dictus dñs ptãs nõ tenuit tora,z
familiã. quã tenere tebuit ᷣm foꝛmam ele/
ctionis de eo facte. Et ꝙ dict“ dñs poteſtas
⁊ dicti dñi iudices multos abſoluerunt cõ
demnandos. et multos innocẽtes cõgem⸗
uerunt.qͥ debuerũt abſolui. nec vnerũt ad

banchũ ſolitũ ꝓ iure reddendo lvꝛis debitꝭ

et cõſuetis m foꝛmã electionis pᷣdicte. Et
p̃ᷣdicta oĩa cõmiſſa ⁊ ꝑpetrata fuerunt ꝑ di
ctos ſuos nominatos.in locis pᷣdictis.et p
Qicto ſpe cõtra foꝛmã iuris ſtatutoꝝ.et oꝛ
dinationũ dicti cõis. Suꝑ qbus oĩbo ſin⸗/
gulis cõnexis et dependennbo ab eiſdẽ ⁊ pe/
nitus extraneis. dictus ſindicatoꝛ inqͥrit et
intendit ꝓcedere ⁊ cõdẽnare.⁊ punire reꝑ
tos culpabiles. ᷣm foꝛmã iuris et ſtatutoꝝ
dicti cõmunis. Hanc foꝛmꝗ appꝛobat con
ſuetudo totius Ytalie.hec foꝛma vbiq ſer
uat᷑. Inuentis aũt malefactoꝛibo ſpãlibus
fit inq ſitio cõtra eos ſpecials. Et ex iſta ſe/
cunda inqͥ ſitione ad cõdemnanone deueni
tur. nõ ex pꝛima.vt notatur in dicto.ſ.bone

memoꝛie. Etoẽs teſtes qui in pꝛima mqſi⸗

none exgminan fuerunt. examin ari debent
wſtmodũ in ſecunda.qꝛ aliter ex pꝛimis at

teſtatiomibo inqͥ ſitus damnari nõ põt cũ te⸗
ſtes dewſuerint.eo nõ citato.et ſic teſtimo
niũ eoꝛum erat null in eius piudiqauʒ. C.

de teſti.l.ſi quando. Hmõi foꝛma inqͥntõis
ſpãlis.quo ad pſonas.et quo ad loca ẽ lec.
Inqͥ ſitio quã faciunt ſeu facere intendunt
ptãs. HM. talis ciuitatis et iudex maleficio/

rum eius cõtra talem. In eo. de eo. et ſuper

eo.ꝙ fama publica pᷣcedente. ⁊ clamoſa in

ſinuatione referente. nõ qindem a maliuo
lis et ſuſpectis.ſed ab honeſtis ⁊ fidedignis

ad aures pᷣdictoꝛuʒ ꝑuenit.ꝙ dictus Ciciꝰ

loc anno de mẽſe Oaij dicti anni arma⸗
tus cum quodã cultello de ferro.quẽ euagi
natũ et nudũ tenebat in manu woloſe ſcien
ter ⁊ appenſate aio etintentione infraſcri⸗
ptũ vmicidiñ cõmittenq ſpũ dy abolico.et
deum pᷣ oculis eöᷣ̊ habendo. ſed humam ge
neris immicũ.fecit impetum iniultuma ag
greſummouedo ſe de loco ad locũ in ⁊ cõ/⸗
tra pſonaʒ. H. et ipm vulnerauit in capite
dicti.N.cũ dicto cultello.vna ꝑcuſſione ⁊

vulnere ex qua pꝑcuſſione dictus. H.incõ⸗/
tinenti moꝛtuus eſt. &tpᷣdicta oimnia com
miſſa et pvetrata fuerunt ꝑ ipᷣm. N. in pſo:
nã dicti. N. tpe ſupꝛadicto.anĩo et intetio
ne pᷣdiectis in ciuitate Peruſij.tali loco ꝓpe-
tales cõfines. contra foꝛmã iuris ſtatutoꝝ
oꝛdinaniõis dicte ciuitans. Hac aũt foꝛn
mã ꝓbat.l.libelloꝝ. ff. de accuia. quã obſer⸗
uat pꝛactica. Ideo aũt ponit᷑ locus et tſpᷣus
quia hec ſunt de ſubſtantia inqͥ ſitiõis.ſicut
ei de ſubſtãtia accuſatonis. Adeo pom᷑ fa⸗
ma publica pᷣcedente.quia fama loco accu⸗
ſanionis ſuccedit. Oñ niſi pᷣcedat nõ debet

inquiri.extra de gccuſa.c.cum opoꝛteat.⁊.c.

qualiter et qñ. Ideo dicit᷑ a fidedignis. qꝛ
ſi non ſunt fidedigni facientes famã. ſed iu
ſpe ti.mahicioſi.vel maliuoh.ex eoꝛuʒ ſama
nõ delet ad inqͥ ſinonẽ pcedi. vt in dicto. c.
qliteret qñ. hodie tñ Peruſijde cõſuetucſe
non ſeruat.qꝛ pars nunq; petit copiã fame

ſibi dari.eo ꝙ ex foꝛma ſtatutoꝛũ põt de oĩ

crimine inquiri. Oñ in dieta ciuitate inqui
ſitio eſt auxiliũ regłare ſicut accuſano. eſ
ſante ſtatuto ⁊ conſuetudine.bene ponet xe

ti copia dieta.Si fieret inqͥſinio de alijs cri⸗

minib buſcunq; a ſimili debet fieri 'm ea
que cõcurrunt ad actꝰ illos expꝛimẽtia ma

.

leficium ſiue delicã.

In quibus cau Fal.
ſis poſſit fieri in quiſñtio.ᷣlnge. de Peruſio
circa hoc ponit varias opiniones.et pꝛimo
opinio.glo.iuris ciuilis dicit in.S.ſi publi⸗
co. ꝙ non põt fieri inquiſitio niſi in his ca
ſibus. Dꝛimo rõne iniurie illate pᷣſ biteris
aut eoꝝ mimiſtcis etiã in loco occulto eriſtẽ
tibus.vt in.l.ſiquis in hoc genus.C. de epi.
et cler. Secundus caſus in crimine iuſpecti
tutoꝛis.l.iiij.S.pᷣterea.ff.de ſuſpe.tu.Cereiꝰ

in charta falſa ꝓducta coꝛã iudice.l.iulbemꝰ

C. de ꝓba. Quarto in falſo teſte. C. de falſ.
I. vbi.Quint in crimine notoꝛio.l.ea qde

C.de ꝓba. Se xtꝰin caſibo notatꝭ) in dicto.

ſi pubhico. Zllia opi.dicit.ꝙ licʒ H̊ vrũ nit
de iure. de ↄſuetudine tñ de quohbet crumie

põt inquiri fama publica pꝛecedẽete.et cla⸗

moſa inſinuatõe referete. Et ita refert Al.
de Badino. Sʒ opi. glo.pꝛimo poſitã ange.

repꝛobat in voc ꝙ dicit im̃ in dictis canbꝰ

woſſe inqͥri ⁊ nõ in alijs, ponit emet ipſe an⸗

os caſus in quibo pᷣt inqri.ſcʒ ↄtra oein ſa⸗
crilegu. latronẽ. plagiarin.i. uij. 5. madatz;
ff. ad.l.iul. pecuł. Itẽ cõtra faciente ledino

2

ne in cimtate. in aute. de mada. pꝛin J. nna.
Ite videt poſſe inqri reguluriter ↄtra oem
malum lomiem. l.congruit. R de ofti. pꝛeli.

Litulus

MHicox. de Macta in quadã ſua diſputa,

tione recedens ab illa opi. glo. ponit ſex ca/

ſus in bus poteſt indſitio feri. quos Bar.

ſibi aſſumit ꝓ regulis in dicto. 5. ſi publico

quoꝝ pꝛimus eſt ad denunciationẽ ofticia⸗
lis.ſ.publici ad hoc deputati. vt cum per ſta

tutum deputant᷑ in comitatu officiales. ne

maleficia cõmittant.vt.l.diuus.ff. de cuſt.

reox. Scðus poteſt inquiri ꝓpter pᷣceden/⸗

—

tẽ incidentẽ ↄgnitionẽ.vt in falſo teſte. C.

e teſtibi.l.nullũ.Cercius ꝓptex pᷣcedentẽ
generalẽ inqſitionẽ. als fruſtra fieret.l.con
gruit. ff. de offi. pſi. Opoꝛtet tñ inuento ma⸗
lefactoꝛe.fieri circa eũ ſvecialẽ inqiiſinõeʒ
ad hoc vt cõdẽnari pomit.Quartus vbi ma
leficium coꝛã iudice cõmittit᷑.vt falſa char
ta.C. de ꝓbati.l. iubemus. Quintus ꝓpier
atrocitatẽ criminis et iniuria facta clericis
vt in.l.ſiquis in hvc genus.C. de epi.et cle.
Sextus ꝓpter criminis notoꝛietatẽ.vt di⸗
cta.l. ea. Addit Bar. ſeptimũ. vbicunq; ſine
metu calũnie ex ſine ſolenmitate inſcriptio
nis ꝓcedit accuſatio.ibi etiam põt inquiri
qð ꝓbat pꝑ rationes. Sed iſtud ſeptimũ re

pꝛobat Ainge.a addit aliũ caſum.i.in crimi
ne ſuſpecti tutoꝛis. Alioꝝ opim. eſt ꝙ du

plex eſt inq̃ſitio. Ona q̃ pꝛincipaliter nt /
pter ſe ex officio iudicis nobih. Alia mercẽ
naria ſeu incidens.que fit ex officio iudicis
mercẽnario ſeu incidenter. Et pꝛima inqͥſi
tio fit tribus modis. Pꝛimo quãdo ꝑ famã
imploꝛat᷑.vt in.l.inſinuas. C. de off. xec. ꝓ
uin. Nam fama tenet locũ accuſatoꝛis. vt
in.c.qualiter ⁊ qñ.de accu.Scðo qñ ꝑꝓmo
toꝛẽ ꝓuocatf᷑.extra de accu.c.cum opoꝛteat.

Tercio qñ ꝑ publicã denuncianonẽ excitat
l.ea qͥdẽ.C. de accu.Et ſubdit Ange. lvꝛuʒ

opi.iure canonico credo verã.quo iure in⸗
q̃ſitio eſt remediũ oꝛdinariuʒ. extra de ſen.
excõ.c.cñ deſideres.Sʒ iurxe ciuili ex ſola ſa
ma nõ inqrif. Demũ ipſe Ange. ponit ſu
am determinationẽ ꝑ diſtincnonem. Dicit

em̃ ꝙ inquiſitio fit duabus de cauſis.qꝛ aut

ad pꝛiuatã vtiltatẽ pꝛincipaliter. Aut ad
publicã. Ad pꝛiuatã aũt vtilitatẽ regularxi⸗
ter non fit inqͥ ſitio.quia qᷓ in iudicio agunt᷑
ad ꝑtis poſtulatione agenda ſunt. nõ ex of⸗
ficio.ff.d iudi.l.qͥ ſemel. Fallit hoc in caſib⸗
ſcilicet ſuſpecti tutoꝛis.q̃ ad vtilitatẽ pupil
li inqᷣrit᷑ nemine poſtulãte.Et in datiõe tu⸗
toꝛis qͥ dari põt ex officio nemine pꝑetente.

AItem et cenſitoꝛ poteſt ad vnilitatẽ pꝛiua⸗

tam inquirere. Itẽ ⁊ pᷣtoꝛ inquirit contra

executoꝛes publicos ad pꝛiuatã vtilitatem
ne interim tributis et alijs vexent᷑ vexatiõi
bus. vt in auten. de manda. pꝛin. S. coges.

keonus

Item epus in cauſa vſurarũ inquiritↄtra
vſurariũ.vt vſuras pꝛiliato reſtituat. vt de
iureiuran. c. ad noſtrã. Si ad publicã vnli
tatẽ fit inquiſitio.tunc aũt in cauſis ciuili
bus. aut in criminalibꝰ. Si in ciuſnbyregu⸗/
la eſt ꝙ in ommb cauſis mere ciuilib ⁊ nſu
merarxijs pꝛincipaliter vtilitateʒ reipublice
concernẽtib poteſt pꝛocedi ꝑ inqſitionem.
vt. C. de bo. w.l. ſi qs. In cauſis vo crim/
nahibus o quatuoꝛ regulas.quaruʒ pꝛime
tres ſunt affirmatiue.qrta negatiua. Pꝛi
ma regula eſt. ꝙ vbicunq; crimẽ eſt tale. q/
accuſando iuris ſolẽnitas relaxat.de illo w
teſt inquiri. ꝓbat᷑ lec regła.C. e accu.l.eg.
VHunde qꝛ cũ ꝓcedit ꝑ accuſationẽ.in mult,;
ſolennitas iuris relarat᷑.ideo deeo põt ind

rni.quod etiã notat Innocẽ.in.c.veſtra. de

coha.cle.⁊ muli.Et inde eſt ꝙ ad denuncia
tionẽ publici oficialis põt inquiri.qꝛ ꝑ ta
lem denũciationẽ fit crimẽ notoꝛiũ.Scda
regula eſt ꝙ vbicunq; cõmitit᷑ crimen coꝛi”i
iudice.ita ꝙ offendat᷑ pars vel udicis ma
ieſtas põt inùri de eo. ꝓbaf vc.C. de teſit.
l.nullũ. Nnde ſi quis coꝛ am iudice pdnett
falſum teſtem vel vtit᷑ falſo inſtro.qꝛ ofen
dit aures iudicis merito ꝓpteroffenſam in abn
1 Mte R

2

dicis maieſtatis ⁊ ꝑtis pᷣtã eũ inqrere.er

cia regula eſt. vbicun crimẽ eſt e atro;

cioꝛib ſama publica pᷣcedẽte a fidedigmis

põt inàᷣri. ꝓbat᷑ hoc. l. nij.. mandatis. f. ad
l.iuli.pẽcu.video em in iſtis actionibo iuns

ſolennitatem relaxari.ergo poterit inqiun.
Intereſt em̃ reipu.atrotioꝛa delicta punin
vt ꝓuincia malis lvibo purgata peccata re⸗
maneat Et reputat inter atrotioꝛa miuna

que fit clericꝭ.vt.C. de epiſ.et cle.l.ſi’quis in
locgenus.QAuarta regula eſtneganua.i-
in his caſibo exceptis nõ põt in criminali bꝰ-

cauſisreqͥri. ꝓbat᷑ lvc ꝑ.l.xeſcripto.j.ſiqᷣs

accuſatus.ſi.de mu.et ſvno. Hoc videt in/
telligendũ qñ iudex inqrit ad qnunciatöe,z
et inſtantiã alterius.nõ aũt ex mero ofiso

ſuo lhoc agit. vel intelligendũ hoc de mre eiui

li.ſecus de iure canonico.quia pᷣt et in alis

caſib inqͥri ⁊ ita pꝛacticat.qð etiamn decla⸗

raf in. 5.ſequẽti. DPoteſt aũt inqͥſino impun
gnari ſemꝑ cum in aliq eoꝝ q̃ſunt de ſubſtã
ria inq̃ſitionis deſicit.ſicut accuſatio.cũ de⸗
fectus ſit in ſubſtantialibo.Et tunc ex hmoi
defectu ſubſtantialiũ nõ poſſet ꝓcech ad cõö ni

demnationẽ. qð verũ eſt niſinqſitus ſit cõ

feſſus crimẽ vel opponat talẽ vefectũ ſub

ſtantialiũ. Ma ex inq ſitõe cefieiente in ſub
ſtantialibo cõtra cõfeſſum crimẽ.non oppo
nentem defectum ſubſtantialiũ põr ſeq con
demnano.vt expᷣne dr.c.de cõfeiſ.li. vi.

Ptſe

Urerpenee

otanſtoni,

Citrnsdn⸗
ſͤtetfröſfna
riſcenan

eamti vſuut

Elpbnalſe
Nitere,anige⸗
ticitonif
acenter
liͤrerenecen
Kols Prat
nhlomc
Piuncon
ſawerime
ſioniEtpr⸗
Mnos en
Aleriz. G
pitxlitea
Ganluli
Nnipiucſili

(lgennenn

Ungpo iuhce

erenceſt,n
ſhmrinua

Cflerisacrrbſie

nlmmkprton
lſcliectcchrüe
Pandinnun
noneptimnet
nipmimin
yumnmni nt
utnminnten.
Annitatrie
Enuoisttult
UIgnüriretn
in oeorieten
Nllri. Irc

rniſneſt

Phennsquogd
nnauninn
Penetenten,

rigocrea
nindeun
droren

Wead
utene

aer
eine
fkplanon u

ſhon nin

–
17/
2
= =☛ä
— —
☛

=
— =—

tüneti
Müsner ch
—
ireminne,
is Fanife
Kare⸗ a
HZMZM
tengn,
unsſolennustchni
huirenfle
iedrganimnti,
unstrimriicende
lwwtnr Fmnginit
nuln Eintterte
MNRNMaimenor
nueſt emmzni
Euma etnieiltte
n. pbai Nli un
m. icitt
MeürpeANN

— =

=☛
—–

urmiee

ℳ
sQOnegnine.

vin de n
giten n
1
Aernnwstis Nn
gmiaennsniin

* nrlen 1

vte OANNAN.

4 ATTEN Ml

„**

1

Capitulũu

De ſubſtantiali Fiii.
bus inquiſitionis.dicit Ange. ꝙ qnq; ſunt
neceſſarig. Pꝛimũ eſt ex parte iudicis in
qmirentis. loc eſt ꝙ ſit cõpetens iudex. al?
nõ tenet inq ſitio. vt de re.in. ea qᷓ fiunt. hbᷣ.
vi. Dbi ſcienduz Fm ipm. & in cauſis meri
imrij. vt ſunt criminales cauſe. ſolus iu⸗
derhabens merũ imꝑium poteſt pꝛincipalr
inqrere. quia eins negocij ſolus ipſe habet

7 .

iuruditionẽ. ff. de iuriſd

ſnèrere de cauſis meri imperij. C. de teſti. l.
nullũ Dt cũ teſt deponit falſuz coꝛa iudice
cunlium cãn. et non babente meru imperiũ

NMaã tunc rõne incidentis cognitionis can/
ſa meri imperij deuoluta eſt adſuam iuriſdi
inqrens inq ſituʒ. m
aliquos pena ertraoꝛ dinarig. Sm alios oꝛ/
dinaria. Sed bic notandũ. ꝙ ſi clericꝰ de
ponit falſu: coꝛã laico q;uis ĩ hoc caſu gloſ.
in dicta.l.nullũ.⁊ m Cx. clericus poſſit pu
miri p indicẽ laicũ.Ray.contrariñ dicit per

tionẽ.Et punit talis i

——

c. ſi diligenti. extra de fo. cõpe. Ei iu re dez
antiquo ciuili glo.et eam ſequẽtes veru di

cunt. ſed iure canomco Ray. verũ dicit. et
ſic tenendũ eſt. vr. C. de epi.et cle.et in au⸗
ten. ſtatuimus. In cauſis vo ciuilibo 2 pe⸗

cumarijs ad publicaz vnlitate ſpectäãtihus

inquirere poteſt omnis iudex. ad (uius iu⸗
riſditionẽ omciũ et cognitionẽ talis cauſa
ſpectat.Ad pꝛiuatã aũt vtilitatem.vt ad re
mouendũ tutoꝛẽ vl curatoꝛem. tanq; ſu⸗
ſpectũ rome pᷣtoꝛ inqͥrit vel ſubdelegatus.

in pꝛouincia pconſul.E&t cũ lodie poteſta/
tes terrarũ in terra.quã regunt teneãt lo/⸗

cum pꝛeſidis. coꝛã eis agẽda eſt queſtio ſu⸗
ſpecti tutoꝛis et ad inrendũ vᷣo cotra vſu
rariũ.vt vſurã reſtituat poſſunt inqᷣrere oꝛ⸗
dinarij locoꝛũ et eoꝛum vicarij.vt de vſurʒ

cad noſtrjã. Srdm q reqmirit q eſt er
parte inqͥſiti eſt vt ſit de iuriſditione iudicJ
inqrentis quo ad iſtum articulũ.als nõ poſ
ſet conia ipᷣm inquirere.extra de ſo.cõpꝑe. ſi

diligenti.et auten. ſtatuimus de epiſ.et cle.

.Cerciũ quod requirit eſt ex parte cauſe

ſeu matene de qua inqrit᷑ qð ꝓ tanto dicit᷑.

quia non ſemꝑ in omni negocio põt ꝓcedi

p inquiſitionẽ.ſed tm̃ in q buſdam.d q bus

dittũ eſt in. 5. pcedenti. Quartũ qdreꝗ
dr ꝓtanto. quiæfama publica. et clamoſa

inſinuano a ſidedignis ꝓcedens. incitat in
dices ad inqͥrendũ. adeo ꝙ inquiſitio fieri
non põt.niſi pcedat diffamatio a viris ho⸗

li. om. iudic. l. iubere.
Incidenter aut iuder ciuiliũ cauſax poteſt

mel ſed pluries. ⁊ ꝙ ſit tanta ꝙ ſcandalum
generet.nec tolerari poſſʒz ſine piculo.vt in
c.qualiter etquãdo.in fi. de accuſa. Poc titi
fallit in certis caſib. Oꝛimo vbi inrir ad
remortionẽ prelatoꝝ regulariũ. quia tũc nõ
eſt necenſe. ꝙ diſtamatio ſit tanta ꝙ ſine i
culo vitari non poſſit.vel ꝙ ſcandalũ gene⸗
ret.Et eſt rõ.qꝛ tales facilius remouent᷑ ab
officijs ſuis. vt in dicto. c.qualiter. de accu.
Item fallit vbi inqͥ ſitio fit pᷣſente ꝑte ⁊ nõ
apponente ſe diffamatũ non eſſe. vel diſta/
mationẽ pᷣceſſiſſe non legitime. vt de accuſ.
c.ij. li.vi. IAtem fallit vbi inquiſitio foꝛma
tur contra confeſſum crimen. c.i.de confeſ.
li. vi. YItem fallit in inquiſitione generali 3
At onrra ea out et membꝛa eccleſie alicuiꝰ
ciuitatis.caſtri vel loci.de delicto in genere
de quo loquit᷑ c.i.extra de offi.oꝛ.et ita te⸗
net Hoſti.in ſumma. Et ꝑ loc patʒ ꝙ ſinch
catoꝛes rectoꝝ qͥ ſindicant caput et e mẽ/
bꝛa puta poteſtatẽ.capitaneum vl eius offi
ciales. pñt ↄtra eos inqrere in genere deee
lictis cõmiſſis ꝑ eos in eoꝛũ officio.non pᷣ/
cedente fama publica. vel clamoſa inſinua
tione.et ita de conſuetudine ſeruat. Fallit
etiam qñ per inquiſitoꝛẽ ꝓcedit᷑ ad denun⸗
ciationẽ publici officialis vt de offi.cuſto.c.
in fi. et ita tenet Hoſt. Item fallit cũ iudex
inquirit ex mero et puro officio. et nõ ad in
ſtigationẽ alterius.vt in.c.i.de offi.oꝛ.Et ꝑ
loc ſint cauti rectoꝛes terrarũ.ꝙ ad loc vt
ab eis nõ poſſit pe:i copia diffamationis.ſꝑ
cum foꝛmant in quiſitiones dicant Hec eſt
inquiſitio quam facit talis. H. conta talẽ.
O. ex ſuo mero officio. Item fallit vbi in⸗
dex ex neceſſitate ſui officij in quirit.vel vbi
vertit᷑ periculum animarũ.ibi non eſt neceſ
ſaria diffamatio 'm foꝛmam pꝛedictã. An
criminali o in quo iudex ꝓcedit er neceſ⸗
ſitate officij.non eſt neceſſaria diffamano.
quod notandum ꝓ inqſitomibo que fiunt
ſogie per rectoꝛes terrarum. an ſit necene
diframationẽ pꝛecedere. Nam ſi de neceſſi
tate officij inquirere tenetur. non eſt neceſ
ſaria diffamatio. Sed ſi inquirit ex volũta
te.non neceſſitate. tunc ſi inqrit ad petuitioy
nem alterius ẽ neceſſaria dinamatio.ſi vᷣo
er mero officio vel ad denunciationem pu⸗
blici ofricials. non eſt neceſſe diffamatio⸗
nem pꝛecedere vt dictum eſt. Quintum
quod requiritur de ſubſtantia inquintõms
eſt ex parte foꝛme, vt ſcilicet inquiſitio ſit
apte concepta.et habeat debitam toꝛmam.
als non põt ſequi condemnatio.vt in.c. q̃⸗
liter. et.c.inquintioms. et.c. cum opoꝛteat.

mngan neſtis. non maliuolis et malencis. uon ſe/ de accu. de bo foꝛmis dicti eſt ſupꝛa in. J..

Zitulus Nonus

Debet ergo in inquiſitione apponi locus
tempus delicti tanq; ſubſtan tialia. alia vo
opoꝛtuna ſubſtantialia in libello accuſatio ⸗/
imns m foꝛmã lilellor inſtituta.de publi.iu
dic.ſm glo.ibi.et ᷣm Innocen.non delent
obſernari in inquiſinõne. Sed Jac. But.
quẽ ſequit᷑ Aug. dicit.qꝙ exceptã inſcriptio
ne omnis alia ſolẽnitas q̃ ſeruaf in accuſa
tione ſeruanda eſt in inq ſiione. Item in

inquiſitione debet ꝓcedi contra pᷣſenteʒ.nã

ſi abſens eſtet ſe px contumacã non abſen/
tauerit. citandus eſt. Sed hoc de conſuetu⸗/

Qine non ſeruat.quia ſemꝑ inquiritur de de
llcto. ſiue inqͥſitus ſit pᷣſens ſiue abſens per
contumeliã vl non. Item q;uis litis cõ te⸗
ſtatio fieri nõ delet in caſu inquiſitiõis.qꝛ
ceonteſtatio litis fit per interrogationem vł
reſponſionem rei animo litem conteſtandi.
vt. l. i. C. de lit. cõteſta. ſed hic non eſtactoꝛ
ergo non eſt dare litis conteſtationeʒ. fieri
lamen debet ꝑ iudicem interrogatio 1 peuʒ
reſponſio. Itẽ quãauis inqrendus debeat in
terrogari de his.de qinbo iuderx debet inqre/

re.ad hoc vt ipſe habeat facultatem ſe defen
dendi. et poſtea ſe inqͥ ſitio vuat foꝛmari. ſi
oꝛdo iſte ꝑpuertit᷑. ſ.ꝙ pꝛius fiat inquiſitio

ÿ̃ indqſitus interroget.inq ſitio eſt nulla vt
in dicto. c.qliter. Sed hoc de conſuetudine

nõ leruaf.ſed contrarin. Atem ſi iuder mnqͥ/

rat ex ofnicio non tenet ſe inſcribere.ſed cha

ritatiuam denuncigtionem facere. Atem
in inq̃ſitione inquirens facit concluſioneʒ

ꝑ lec verba. Suꝑ quibus oib et ſingulis

dependennbo et connexis abeiſdeʒ. et pꝛoꝛ

lus extraneis dictus iudex inquirit. vt ſupᷣ
dictum eſt. Et eſt valde vnile hãc cõcluſio

nem facere.quia ꝑ hanc concluſionẽ iudex

intentat certã legem in puniendo.et hvc no

tat Bar. Item cum iudex inquirit de ſvm/⸗

—

cidio cõtra TCiciũ fuine culpab ilem de furto
vb adulterio.d illis.ſ.furto ⁊ adulterio cõ

demnarinon poteſt. quia reſpectu furti vel

adulterij nullus eſt cõſirmatus locus.nul/⸗
lumq; tempus deductum g c. Quod verũ
eſt miſi de crimine conſtaret ꝑ ꝓpꝛiam con
feſſionem. quia tunc licet illud crimen non
in inquiſinone deductum rõne confeſſõis
pPoteſt ſequi condemnatio.extra de confeſſ.

c.ij.li.vi.Et rõ eſt qꝛ tũc nulle ſunt partes
iudicis in confeſſum niſi in condemnando
AQue aũñt ꝓbationes reqͥrant.vt ex inqͥ⸗
ſitione poſſit ſequi condemnano. dic ꝙ qñ

in quinitur cõtra laicum de crimiue reqͥrun/
tur ꝓbationes apte et neceſſario concludẽ

tes. vt in. l. ſciant. C. de ꝓba. Si vo contra

religioſos inqrit de crimine requirunt ꝓ⸗

li cet. Et contra religio
diuerſimode req̃runt᷑. NHam autaliqͥd inq⸗

batiões magis exacte. vtextra de ſimo. c,

ſum ipᷣm ꝓbationes

rit᷑ contra religioſum ad coꝛrectionẽ m re

gulam et tunc m eandẽ de plana fienda ẽ
non ſeruata foꝛma pᷣdicti.c.qualiter. vtno
taf de appella. c. rephenſibilis Aut inqrit ve

ab adminiſtratione remoueat. et tunc qñ
asgitur de pꝛioꝛe vel abbate curã habete an
ctoꝛitate dyoceſani inſtituto. eſt q̃ ad qd
ſeruanda foꝛma dicti.c. qualiter. licet non
quo ad omnia. q;ꝛ non vocabit modo pᷣdi

cto vt ſe poſſt defendere. vt de accu. c. ad pe

titionẽ. Et remoueripoteſt a pdicta admi/
mſtratiõe leuiuser᷑ ex leuioꝛibus cauſis q;

clerici ſeculares. Et in hocſpectanda eſt cõ⸗
ſuetudo ſpãlis locoꝛum religioſox.vtin .
quia nos de appel.Quando vᷣo agit de pi*ꝰ-
oꝛe ſimplici. vel alio officiali. tunc talis ins
ſtiruit et deſtituit᷑ ad abbatis arburium. vt
nota. Inno. in dicto. c. qualiter. de gecu.

Quando autem H.iiii.
et quõ ſit ꝓcxedendum. Hota ꝙ cum ſubd
tus aliqs vel etiam pᷣlatus offendit. ſi ꝑ dda

moꝛẽ ⁊ famã ad aures ſupioꝛis peruenerit

non qͥdeʒ oꝛtã a maliuolis ſed ꝓuidis ⁊ lv

neſtis. ⁊ nõ ſolũ ſemel ſed ſemꝑ delet verita
tem diligentius ꝑſcrutari.vt puniat ſi opoꝛ

teat nec ex lvc ſequit᷑ꝙ ideʒ ſint accuſatoꝛ

⁊ iudex.ſed fama eſt loco accuſatoꝛis.exia

de ſimo.c.licet hely. Et ꝓ maioꝛi huiꝰ de⸗

claratione dicit Ricar.in.niij.di.xix.q; fama
mala quãdoq; eſt a certo motoꝛe.qᷓndoq;
ab incerto.de conſe.diſ.iij.ſanctum Qñ hʒ
oꝛtum ab incerto moto ꝛe.ſi ad aures plati

deuenerit ꝑ clamoſam inſinuanonẽ. et ex

eaſcandalum in populo generet debet pce /
dere ad inquiſitionẽ q;uis nullus ſit qui ſe
offerat ad accuſandũ.ſactũ vel famã. Scien
dum tñ ꝙ malã famã non faciunt dicta pau
coꝝ talẽ.vt ꝓpter illã pᷣlatus delrat ꝓcede⸗
re ad inquiſitionẽ. extra de accu.c. inqſitõis
in glo. vbi dr.dicta paucoꝝ non infamãt.ſa
ma em debet eſſe ꝑ villam ſiue ꝑ parochiaʒ
ad loc vt fiat inquiſitio.ij.q.i.deus om̃ipo⸗/

tens. Et cum ncedit ad inquirendum. inq;
rinõ delet de qbo inſamia nõ ꝓceſmt. Si aũt
Habet oꝛtũ a certo motoꝛe vel certis moto
ribus tunc ſi illi non ſunt inimici ſed pꝛoui

di et vvneſti delbet pꝛelatus ꝓcedere ad inqſi

tionèé?.Si autẽ ſuꝑt inimic ⁊ maliuoli tunc

aut conſtat ita eſſe non ceſtitudine.ſedꝑpᷣ

ſumptiones nõ violentas et tunc etiam pᷣ
latus ad inquiſitionẽ ꝓcedere debet. Si aüt
conſtat eſſe tales per legimas pꝛobauões

enfnen
ſonezlnſfn
ſaertborenot
etaedenre
nabtumin

Nntc cel

gecentücti
nonicaphrc
ſandolurner
Geſotgete
famigorli
Atelmaluo
maſno evs
ulanor⸗
Coratena
tare ne p
ſtmnirmi⸗
otenohx
let ſepunet
chmnttn
diknua fi
lenpentali⸗
Cuunone t
elscont⸗
Ue, trſnn
lktlocofn
nſſname⸗
Meonntnn
Wisnannr
chenifen
anlinanin
Mhnunton
frgtnmn
Minfmche
lpinenie
Mlilkerckei
Hkrnnntta
bcidlect E
Tlinredocn

knceretn

nriigne

Ra

mni. nt,
depr.Qmnd
. Nlelooffts,

rrewete

N
t winn eg
niüit
Ibgenarsinuntrt
rer ocimi, in
nedidtͦaniie
1 igettenddr
nNNN
InRIN
A iulimiilui⸗
ſmn eeeN

,NTe

. „
naIiOMG/Mꝛ
, r M.
. ( . ,
e wet ſN

. „*
wHSOD euntlemeln
* U! 5 1

— 7

,
tde aen

2 1,4
Hend enlöle,,

2 mes t. ,
K “ , dN
(Qlltoe.

.

. eve,
ote a
n, K

1hebkr

lelcant. 7.ij.q. v. cõſulunſti.

Ad inquiſitionem ꝗſ. v.

apitulũ

vel eoꝛũ confeſſionẽ vel violentas pꝛeſum
ptiones et infamatus als fuerit loni nomi

nis.et ꝑſoua notabilis.non credo ꝙ pᷣlatꝰ

ꝓcedere deleat ad inqiiſitionem. extra de
pur.ca.c.cum in ſuuentute.Quidam tamẽ

dicunt.ꝙ vndecũq; oꝛta fuerit mala fama

ꝓcedendũ eſt ad inquiſinonẽ. et infamato

canonica purgatio indicẽda eſt ſaltẽ ꝓpter
lcandalum. extra de accu. c. qualiter et qñ.
infamia oꝛtũ habuit non ꝓbanteſſe inimi
ci vel maliuoli. Hec Ricar. in quarto. diſt.
inſino quã facit udex alio ꝓcurante ſiue
ꝓmouẽte.et ea quã ipſe facit ex officio ſuo

udelamoꝛem fame in hoc. ꝙ vbi fiat alio ꝓ

curante non eſt cogendus aduerſarius iu/

rare. ne ꝓppter boc ꝓmotoꝛ inquiſitiõis poſ

ſit inſtrii.ſed ipſe ſtenetur ꝓbare ſuam intẽ
nionem.als puniret ſuſpennõe.vel aliter w
nec ſe purgauerit ꝙ nõ animo calumnian

di crimina impoſuit. extra de calum. c Rcum

dilectus. Atẽ publicatis atteſtationiboinõ

recipientf alij teſtes.quia ttmerer de ſuboꝛ⸗

dinatione Sed vbi iuder inqrit ex officio.

tunc is contra quem inquirit᷑ eſt cogendus

iurare. ꝙ reſpondeat veritaté ad interroga⸗
ta. Et hoc dico ſiue inquirat᷑ contra pꝛiua⸗

tam pſonam ſiue contra cõuentũ. Ite pu⸗

blicatis atteſtatiõnbo poteſt denuo ab alijs
teſtinus inquirere veritatem.ij.q.v. haler.
et.c.mennã. Foꝛma aũtiuramenti teſtium
in cauſa inquiſitionis eſt lec. Si eſt contra
perſonam crimen determinatũ. Jurat te

ſtis ꝙ ſuper cnimen dicet plenã writatem.

extra de ſy mo.c,.licet heli. Si vero eſt inqſi⸗
tio ſuper ſtatu eccleſie iurat dicere. que icit
Wl credit de eccleſia refoꝛmanda. vel ꝙ re⸗

ſpõdeat ventatẽ ad interrogata. extra de ac

cuſa.cũ dilectꝰ. Et in talib iuramenns nõ
letiurare de occultꝭ. Nam ſecretor ſolus
eus eſt iudex et cognitoꝛ. diſtin. xxxij.eru/

iudicis. Otrum teneat᷑ inquiſitus de omni

hus aperire writats et maniſeſtare de qbus
fuerit interrogatꝰ. Mota circa hmõi diſtin

ctionem Pet. de pal. in quarto diſtinct. xir.
Aut certum eſt ꝙ iudexin quirit de crimie

in caſu in quo poteſt e iure. ⁊ tunc tenetur
ſibi hmo dicerg verirate ta de ſe q de alio.
quia mentiri in iudicio eſt moꝛtale Aut eſit
certum ꝙ ipſe iniuſte inquirit. vtputa quia
nõ pceſſit accuſatio nec venũciario. nec cla

moſa inſinuatio.nec infamia illius.nec fa⸗

etum eſt diuulgatum nec tenunciatu. Mec

in ſpeciali puta talis fecit tale erimen. vbi
iacet occiſus.ſed neſcit᷑ a quo NHec im gene

rali. puta tale monaſteriñ eſt diffamatũ de
dimipatione religionis.tunc em non tene
tur nec de ſe nec de alio.quia ille in hc nõ

eſt ſuus iudex. Si ſit dubium vel wuris vel

facti.pᷣſumeudũ eſt ꝓ iuſticia iudicis.et de
let ſibi omo dicere veritatẽ vel magis po⸗
nere in ipſius iudicio.cum ſciat tale crimen
qð nullus alius ſcit. niſi ſoꝛte vnus ꝙ ha⸗
beat conſiliũ. vtrũ teneatur nominare pſo
nam. et ſicut ille iudicauerit ua faciat.quia

ruſſus iuchcis in vubijs excuſat. Similiter
de latrone qͥ toꝛquet. Si em̃ tale crimen eſt

in ſe vel in alio ꝙ iuſte pomt ſubijci inquiſi/

tioni. tenet᷑ dicere tam de ſe q; de alo. Alæ
nec de ſe nec de alio. Eo autẽ ipſo ꝙ homo

vnicũ crimẽ halet pꝛopter qð iuder iuſte pꝓ
cedit contra eum in illo crimine inqrendo

ex ſocipſo et de alijs poteſt inquirere. quia
non ꝓpter occultationẽ peccati.iſed pecca/
toꝛis de occultis hmo ꝓhibetur iudicare.
Obi ergo iam ꝑ vnicum crimẽ eſt difama

tus. et de alijs delet dicere ventatem. ⁊ ſimi
liter ſi ſocij ſui ſunt in tali ſtatu ꝙ iuſte con

tra illos agi poteſt ꝓ vmco crimine. etiam
de alijs omnibus.et poteſt et debet eos ꝓde

re.quando eoꝛum coꝛrectionem non ſpe⸗/

rat.maxime cum peccatum illoꝝ ſit in ꝑicu⸗

lum cõmunitatis. vt quia icit eos fures et

latrones et impenitentes. NHam illum qui

iam penituit accuſare nõ debet niſi uſte no⸗

minatim de eo interrogaret.hec PBe. de palʒ
NQualiter ſit ꝓcedencñ qñ ſit cõtra ſingu
lare Pſonam. Hota pꝛimo ꝙꝙ delet ſieri inq
ſitio in loco in quo cõuerſata eſt ꝓſona. cõ
tra quam inqͥrendum eſt. xxiij.q.i.paratus.

et extra de pſump.c.quoſdã. Citabit᷑ auteʒ

is cõtra quẽ inq̃rendũ eſt.et ſic delet eſe pᷣ
ſens.niſi ſe per contumaciam abſentauerit
Et debet fieri coꝛam eccleſie ſemoꝛibus.
Item expnenda ſunt ei illa capitula de

qui fuerit mqrendus. vt facultatẽ babe⸗/
at defendencd ſe. Et non ſolum dicta teſtiũ

ſunt ei danda. ſed etiam noia, vt quid 2 a
ᷣ ſit dictum appareat. et ne ꝑ iuppꝛefſionẽ
nominn def᷑ audacia difamandi. Dicit An

ge peruſio. ꝙ nomina teſtium ſunt danda

inqͥſiio poſt depoſitionẽ eoꝛum.i. atteſtatio
nem. et ante dari nõ debent. vt ceſſet om̃is
materia coꝛrumpendi teſtes. Ata notat o
ſtien. ſuper. c. qualiter et quando. de accu.
Item nota ᷣm Buidonem et Angeluz

wꝓꝙieſtes non poſſunt examiari.parte non ci

tata.ꝑ.l.ſi quando.c. de teſti. nã teſtegers

ſ 1 2 itulus

minati parte non citata. non inferunt Piu)
diciũ non citato. IAtem a admittende ſunt
eius exceptiones et replicationes legitime
VYec oĩia extra de accu.c.qualiter et quãdo

et. v. q. ij. ſi pꝛimates. Et talis poteſt oppo⸗

nere contra inquiſitoꝛeʒ de ſuſpecto. vel ꝑ

talis ſit criminoſus. et contra denunciatio/
nem velliteras ad inquiren dũ impetratas.
et contra teſtes et dicta eoꝛum.extra de ae/
cuſa. cum opoꝛteat. NMam nõ debent admit
ti teſtes niſi legitimi. Item inquiſitoꝛ de
let facere iurare et teſtin care etiam illos qᷓ

cœnunciauerunt. extra de ſy mo. c.licet heli.

Secus eſt in via accuſatiois.quia accuſa⸗
toꝛ non poeſt eſſe teſtis. de accu.c. cum. p.
tem ſciendum ꝙ in nullo crimine põt
pꝛocedi ad inquirendum ex denũciatione.
niſi pꝛeceſſerit fraterna coꝛrectio. vt in di⸗

cto.c.licet heii.

Qualiter pꝛocedẽ 5. Vi.

Dum ſit in in quiſitione generali.cum ↄmit
utur alicui inquiſitio eccleſie tam in capite
qᷓ; in mẽbꝛis. Dic ꝙ debet ꝓcedi de plano ⁊
ſine ſtrepitu iudicij.cum nõ deceat ſeruos
dei talibus implicari. extra de accuſa.c.olim
non tñ ꝙ oꝛdo iudiciarius om̃ino ptermit⸗

tatur.ſed ꝑ modum q̃ dicet infra.c. ꝓxi.F. i.

Altem in tali iudicio reꝑientur teſtes. qles
m eccleſia inueniunf. quia que womi ſunt
per comeſticos ꝓbari opoꝛtet. extra de teſti.
c. veniens. Qñ aũt fit inquiſitio aliquo ma
trimonio ꝓuidebit᷑ de expenſis inquiſitoꝛĩ.

vel monachis. qui ꝑſequunt᷑ contra abba/

tem monaſteriũ de reb ſuis. et nõ tm̃ denũ
ciannibus et accuſantibo. ſed etiam qs iudi
ces ad ꝑſecutionem negocij idoneos duxe
rint aſſumẽdos.extra de accuſa.c.ex parte.
Durante vᷣ inquiſitione debent monachi
obedire abbati in licitis et honeſtis.dũmo/
do non impediat᷑ ꝓſecutio negocij.extra ðᷣ
accuſa.c. olim. Atem nota ꝙ nõ poteſt pla⸗
tus ſuis ſubditis interdicere. ne reuelet ſta
tum ſuum. vel eccleſie aut ꝑſonarum his q;
miſſi ſunt ad inquirendũ.coꝛrigen dũ et re⸗
foꝛmandũ. Nec tenent ſentẽtie excõicatio
nis.ſuſpenſionis et interd icti cõtra hos la/
ie. Nec etiam iuramenta ꝓmiſſiones ⁊ ob
ligationes alique facte ad celandũ. AInſuꝑ

ab inquiſitoꝛibus talis temeritas aiaduer
ſione digna pᷣcipit᷑ caſtigari.extra de offi.oꝛ

di.c.quia eniq; ll. vi. Eiectus aurt indi
ſiniomse
vel habentè adminiſtranoneʒ et conuincit᷑

pena eius eſt remotio, exemplo villici diffa
mati cui dictum eſt. Jam nõ poteris ampli

lic.qꝛ ſi inquirit᷑ contra platum

”õs

us villicare. Luce. xvi. extra de accu. c. qli⸗
teret qñ. Si vᷣo non habet adminiſtrationẽ
pena eſt arbitraria ᷣm merita pſone et qus

nis. in fi. Sed loc fallit in criminibus enoꝛ
mibus.q̃oꝛdinis executionẽ et beneficij re⸗/

tentionẽ poſt pactam penitentiã impediunt
vt eſt in ſymoniaco in oꝛdlne et beneficto.
extra de accu. canquiſitionis. Que dicant
enoꝛmia habes infra parte ea.ti.de ſuſpenſi
one. De inquiſitione hereticoꝛũ hales ſuß

in. i.parte.ti. xi..de inſidelitate. c. iiſ.

Cixca inquiſino .J.vVii.

nem religioſoꝝ vel etiam clericoꝝ. ſic dicit

mgr̃᷑ Sy mon.AKut inquifitio fit in genera⸗

li ſuꝑ ſtatu eccleſie wel capituli. aut cõtra de
terminatã pſonam. Etſi in generali ab oi⸗
pus tunc eſt inquirendũ.Et ſuntomnes tã

beniuoli q; maliuoli audiendi. et extranei
poſſunt omnino xepelli.⁊ ſimiliter infames
Et qñ ſic ꝓcedat᷑.ſ.contra ꝑſonam determi
natã. deponentes contra eam.in pꝛimis iu⸗

rent anteq; eoꝛum teſtimoniũ vel depoſino
admittatf.iij.q.ix.vꝛtamur.et extra de ac
cu.c.qualiter et qñ. Si vᷣo in hmõi inquiſi
tione omnes vel multi dicãt ſe nihil ſcire de
pſona per certam ſcientiã.ſed ſoluʒ ꝑ ſamã
et foꝛtaſſe credulitatem.non ꝑ lvcnit conui

ctio.nec ꝑ hoc poterit in aliquo puniri.quia

nihilꝑ bhmõi vepoſinionẽ ꝓbatur niſi ſola fa

ma.que ad punien dũ nõ ſufficit. Et niſi ad/
ſint teſtes alij.ſolummõ eſt tali pfone infa/

mate purgatio indicenda. m arbitrin iudi
cis.et ꝑſone qlitatem et modũ infamie ſu⸗
ſcitate. Iſtud habet᷑ exira de aceu.c:inquiſi

tionis. ⁊.ij.q: v. pᷣſ biter. et per toum. Cũ
aũt fit in quiſitio cõtra determingtã pſonsz
ad pꝑetitione partis agentis contra es. Pꝛi

mo iudex deſcendens ad inquiſinonẽ habi
ta ꝑſona pᷣſente.inquirere debet de fama p /½

ſone delate. etſiinuenerit eam infamatam
ꝓcedat teſtes admittendo.aliter non eſtin

inquiſitionis negocio ꝓcedendum contra

ipm. extra eo. cum opoꝛteat. Et ;uis actoꝛ

ꝓbauent eam infamatã. adhucꝑſona rea

ꝓbare potent ſe bone fame extra de accu. e.

cum opoꝛteat. Et tunc pᷣſtantius erit pꝛiui

legium bone fame q; ꝓbate infamie. Et oc
tenendũ eſt. niſi ꝓleturfactum. ꝙ ſi pꝛoba⸗

n non poterit ꝓcurans inqſitionem graui

us puniat᷑.extra desalum. c. gum dilectus.

Fama vo inuenta de ꝑſonâ apud paucos

vkleues ꝑſonas ñ cogit nec dat occaſionẽ

pᷣlato ad inquirendũ. papue de perſona.
prius fiit clare et vone fame. Secus.ſispH

eskotos
uu
gbre ud
n hinet
clecapaen
Phleken
öteidubier
onisoſteſ⸗
löntapſoni
Hiteumwe!
gulartse
ſuisihſech
Kritgtede
eepge⸗
ſietconin
Poponttn
Ppeeptun
plerpen
a
Mtuna⸗
itnlelleni
Ctagappfron
Elertsgn
Uehſenotn
ſtſeronnem
Pnſunneſn
iſten⸗
Wnnppunt.
ſſfarenake
Piscoredn
Speibveine
Fprendrt
llorpett
Plpbnignt;
Cefeiuc
ultunüenn
trödr
finaſtgiet
Eihrſeſu dn

egneos tepyn
Mmmopiön
roöztobrenin

Hiitdnnna

R ehſei gal

pen
noſe Ennenid⸗
Rniennie
gniſno
Nietimnienit
Dunngufmnine
ceiert cdpttrin⸗
Nan. Etſin gnn
Mrendi. Etſune
WRMienci.
mmdNAtfmi
Aomag.
WrzCNNeAMiIn
emmeinonänd
magi. doni
nemmſamtikrin
EAENNNYENNAE
ocpemiI
Anoindhcentiii
eiitntemenan
d bari ennin
Khwe E
mfnocönn
nepanns Elul
mindenih
ne. Aünmden
rirsunime

—

plies lvnos er graues quia fama apnd ta
les ſuſpitionib vlolentis ̃m conditioneʒ
pſone de qua agit᷑ facit quodaãmõ ꝓpbatio⸗
nem. Mam etſi ſingula nõ pomnt. ſimul tñ
collecta valent.extra de teſtibo. ca. pterea.
NHihil eſtem̃ aliud in hac materig ꝓbatio
e rei dubie p teſtes vel inſtta. vel pumpti⸗
onis oſtẽſio. xxij. q.i.dixit. Sic ergo ꝓcedẽs
cõtra ꝑſonã inqrendo ex fama. pꝛimo cita
bit eam vel vocabit m modũ religioſoꝛuzʒ
qui artius obligant᷑ ad obedientiam pᷣlatis
ſuis q; ſeculares.et faciet iurare eum ſuper

writate dicenda de his de qui bus infamat*

eſt. extra eo. c. cum dilecti. Zlliqͥ tñ religio/
ſi ex conſuetudine obmittunt iuramentũ 7
ponunt tales aderxamẽ ſuꝑ veritate dicẽda
ꝑ pceptum. etaddunt qñq; excõicationem
ꝓpter ꝑtinacem inobedientiã ainquoꝝ. Et
ſuꝑ dicto.c.cum dilecti.dicit.qꝙ; cum fit in⸗
qſitio ſolum ad coꝛrecnonẽ ſiue ad penitẽ⸗
tiã valde liberius eſt ꝓcedendũ qᷓ; qñ ꝓcedi
tur ad dewſitionẽ et ad penã.⸗ maxime cir⸗
ca ſeculares.qꝛ tunc.ſ.in pꝛimo caſu ꝓcedi
tur in fauoꝛẽ eius contra quẽ agit᷑ Mon ſie
agũt ſemꝑ in ſecundo caſu. Benedictus.
rij.in ſtatutis ſuꝑ ſtatum fratrum minoꝛuzʒ
c.x vi. ſic ait. Si exceſſus enoꝛmes.occltos
tamen ꝑ vnum ſolũ ↄtra aliquẽ dicti oꝛdi
nis fratrem. als bone fame alicui ſuꝑioꝛis
ipſius ſecrere denunciari con tigerit. non re
dpiaf huiuſmodi denuncia tio ad fratrẽ.vt
Pꝓpterea adiinqͥ; ſitionem ſeu iudicialem di
ſcuſionẽ ꝓcedat.niſi denuncians requiſitꝰ
E ſupioꝛe eundẽ.ſe dicat foꝛe paratum ea
que ſic dicat. et ꝓut ea denunciat eponere.
vt teſtis ⁊ in pᷣſentia denunciati iurare.nec
regiſtret hmõi denũciatio in libꝛis oꝛdinis
niſi pᷣfatus ſuꝑioꝛ veriſimilr credat vel eſti⸗
inet poſſe ſuꝑ denunciati exceſſus teſtes ali
os idoneos reꝑpiri.poſſet iñ ſuꝑ eis hmõi de
nunciatio ꝑ ipᷣm ſuꝑioꝛem recipi. et denun
ciatio q;to bꝛeuius poterit in ſecreto mane
At. et ꝓut diſcretioni ſue videbit᷑ facienduʒ
OBbi ant denunciatoꝛ alius vel teſttidoneꝰ
ſuper hnõn occultis exceſſibus poſtea appa
reret ad ſecretã ſi ei viſum ſuerit etiam ſi de

mnunciatus abſens etremotus extiterit in⸗

foꝛmationẽ ꝓcedere.⁊ tam pꝛimũ qᷓ; ſcõm
et quoſcunq; alios teſtes idoneos reciꝑe.
recepto ptius ab eo coꝛꝑali iuramento in
ſoꝛmari. Infra tamen bienmũ tenet᷑ prela
tus dvenunciat vocare vi ꝓceſſuʒ habitu

exponere. ac iuſticiã cixta eñ facere. als elg

pſo biennio ipſi denũciato nocere nõ pomt
Si vo plurium ſingulanum ꝑſonarũ teſti
monia cõtra fratrẽ aliquem ſuper exceſub⸗

CLapitulũ

Se ptim i

eiuſdem generis labeant: ex quit us ꝓba
biliter reddit ſuſpectus tunc ad veritans in
quiſitionẽ plemioꝛem etiã ſi expediẽs vide/
bit ꝑ artationeʒz pi. one cõtra quã halebun
tur bmõi teſtimoma. ꝓpcedatr᷑.ſᷣm modum
ſuſpinonis et qualitates exceſſus.ac ſtatũ
concditionis pione. Et ſi crimen ꝑ hmõr in
quiſitionẽ non ꝓbetur.ipſe dennciatus re⸗
maneat infamatus indicat᷑ ei purgatio vel
alio modo ꝓindeat᷑ oꝛdinis honeſtati. ⁊ fa
me denunciati. Obi aduertendũ ꝙ in toto
iſto ꝓcenu oꝛdinato ad iſtos religioſos q̃/
ſi niil nouñ eſt. ſed antiqura ad eos ſunt
rõnabiliter applicata. „ M
Notandum etiã .,J. viii.
m pᷣdietum Symonẽ.ꝙ cum querit vtrũ
pᷣlatus teneat᷑ ꝓcedere ad inquiſitionẽ.qñ
non ſperat inde ꝓfectum. Reſpondert᷑ ꝙ dut
plex eſt inquiſinio pᷣlati.Ona eſt quã tenetr
facere certis ſpibus generaliter ſuper ſtatn
eccleſiaꝝ curie ſue vt in viſitatione fit. E t
cum ad hanc obligetur exofficio non delet
dimitte re ſiue credat pꝓpficere ſiue nõ vt di.
xviij.c.qm̃quidem. Zllia inq ſitio eſt ſpecia⸗
lis que fit contra determinatã pſonã. Et ad
hanie non tenet᷑ niſi fama acclamante. vel
aliqua perſona deferente. Et tunc tenet᷑ ad
eam faciendã ſᷣm foꝛmã iuris.vt dictuʒz eſt
ſupꝛa.ſiuę credat ex ea inquiſitum ꝓſicere
ſiue non. Nam ſi non ꝓficiet circa illã. ꝓfi
ciet circa alias ꝑſonas.q ſunt ſcandaliʒate
ex fama audita tonec viderint circa eam fi
eri qð iura viſwonunt.Si aũt interillos ali
os qui ſunt in congregatione ſunt aliqui q̃
bus cedit ad vtilitateʒ. alij quib eſt ad ſcã⸗
dalum vel damnũ anie. differri poteſt. ⁊ qñ
opoꝛtumtas faciendi eam fuerit coꝛã illis.
quibo cedere poterit ad bonũ.ita tñ ꝙ fina⸗
liter non ſuꝑiedeat᷑ ab actu iuſticie. ꝓpter
malum aliquoxæ.et maxime cum bonum in
de ſequens maius reputer᷑ q; damnuũ in ge/
nere ſuo. Del niſi foꝛte młtitudo ſit in cul⸗
pa et nmeat ꝙ wlit inſurgere ad vefenden
dum eam.tunc eſt ſuꝑſedendũ ad ſpᷣus. di.

lxxrij.plurimos. VItem notandñ vᷣm ipᷣm

Symo.ꝙ clericũ vel religioſum vehemeter
pſumptum de crimine.et nolentẽ recogno/⸗
ſcere weritatem.licet vtiq; ponere ad qſtio⸗

nese.i.toꝛmenta,.q;uis em̃ ſᷣm iura ciuilia li

ber lomo non deleat pom ad toꝛturam ſʒ ſo
rnm ſerui. vt. fl. de queſtionib⸗ per totuů De
lum quua dicitur Yo. viij. Qui facit pecca⸗/
tüſſeruus eſt peccati. ideo talis clericus vel
religioſus cum innoreſcit de aliquo enoꝛ/
mi crimine et vee menter ſuſpectus K. vt

Litulus

deſtruat. Nam q;diu illud remanet.ſpes ſꝑ
remanet de coꝛrectione alioꝛũ defectuũ.ar.

qʒ maritus excipiuido cõdemnat de lenoci

nio.ff. de adult.l.i. Quintoqñc; calumnia

„ 22 as ad ſtiones f. 1. i. C. i apicibus iuris poſſint libere ꝓcedere pꝛela ſhnn⸗
ſeruus pot poni e ionet Senann cöfir; ti ad coꝛrectionẽ vicioꝛu.non per lecverba Prlotelie
et pñt arreſtari vel dein dicti. xͥ. ad minos tollif. nec per huiuſmodi eximunt᷑ a iure cõ⸗ Perolncon
mat ꝑ ſtatutum vñi benedicti.x d enen nad q omnes catlplici tenent extt⸗ nove toln
mat Pitaigtinmhe is artari. vt patz in mum.ad qð omnes catho lei tenent. extra Adnone
xes oicentis.ꝙ poteſt talis artari. vt patʒ in conſti. e. i. Sed non tenent ad ea, que n fetorrv⸗
res dE en nullo modo eſta qſtioni de conſti. . i. Sednon tenent ad ea. que nõ ſfeit
5. precenti namerr iur. cum in contem/ ſunt de ſubſtantia iuris ſeu oꝛdinis iudicia ſonkuden
bus incvandu. de en eſt quia ſiue platus rij ſine quibus non poteſt ꝓcedi in iudicio ncoper
platione. Eum Snanckato qui clerico pa contentioſo. Sicut et cum dicit᷑in conſtim ſerteto
ſiue alius de ie ire voleti vim infert. ex tionibus fratrum pdicatoꝛũ. ꝙ elecnones hne geit
rato coꝛrigi et tra we ſen. excõ. vniuer? Rant m foꝛmam canonicã alijs ſolennita leſtletteg
cõmumcatus e 1, ſtiẽ et Archi. Si em̃̃ tibus iuris relegatis. ſi aliquid dimitteret le peecite
ſitatis. vc reuene Pfum tione precedente cum ꝓcedit ꝑ ſcrutiniũ.quodſit de ſubſtan⸗ ſerees
ſtanim fieret nu ndteg⸗ vi. non ſolent. tia foꝛme.caſſaret᷑ electio.ſʒ ea que nõ ſunt ſot pbar
eſſet locus apre ane 1.. er cos debent de ſubſtantia foꝛme vt collatio zeli ad zelũ onc
ͤeſtionetn nhet r piculum excõicag et huiuſmodi. pꝑilla verba tollunt. Item Jondin
eſe moderare. et ppter Picutu peſnimu eſt in. c, qᷓuis de penis li. vi. diait. ꝙ hnis car?. etanin
tionis. et ꝓpter vvc & in vel er ertoꝛ ta cõſeſ cer ſit deputatus ad cuſtodia reoꝛum. ſita ſgecion⸗
q ꝓcedit er ſuſpitione x i aotins men pꝛelatus clericos ↄfeſſos velↄuictos Gechtan
ſione. ſeut e Wenerus ait ue, decriminibus eoꝛum exceſſibus a perſonis lueni
te. m. e queſtion Rem . eenonchpnehß abẽ ceteriſq; circumſtantijs ꝓuida deliberanõe ſalhmuin
ſtioni fidem non emhn at. QAue em res ? Venſans. imppetuum veladtempuscarceri rualehm
dam sitntini⸗ lanonem fallit. am mancipet non eſtimpꝛobandũ. Non tamẽ liggentin
fragilis ⁊ picu ge uritia toꝛmentop ita defacili eſt cler us carcerimãcipandus. qe Tchatrenmn
pleriq; pacietig ne ouetir ꝛimi ab eis ve excõicatus eſt qͥ iniurioſe detiner clencum. Ahtihlinse
fosmenta (Iernnimt acientia ſibi erxtra de ſen. excõ. nuper. nec eſt a qcũq; exi (cifmpies
ritas non poſſit. Alij tantai 8 wti' to? ſiimandũ. ꝙ boc quis inafmisefficiat, ſtin
uſcipiunt raeinents. Z enwaris mõ carceri mancipatus cum qñq;.vt dr Ecẽs. ſcuri et
mentapan wlintien 5 etiã alios cri iiij.c. de carcere et cathenis quis egredit ad ſupnnie
fateant, vt non tã ſeipſos ꝙ; cüs coꝛrigen regnum. vt patz in Joſeph incarcerato in Cnfensonn
minent. Arem dicit in diche deereg inſte. Ben. 1VIx. Bet peinceps aphop incar lcthin
ttioneelmocdo puntioine- modo pumni rij-c. Et ſimiliter vas electioms. vt patet. Iotiofin
ſegnenca el catnernco ct in WDl ren ij.ad Choꝛin. xi. c. et JYohãnes baptiſta. vt egffrtenn
endi crimina. Nec deler p ans elali patet OJath.xiiij. SOarẽ.vi. Luce. iij. Yo. Puunniurr⸗
re nouam conſuetudinem ſimpir. vel alicu tö . iurnanm
ius alterſus loci ad punienduʒ ꝓpier b vj erne 8“YYWUN- ipiinhe
in ricknon hmt rr de mwain * De modo pꝛocedendiper accuſatio⸗ iſtaf
lũ oꝛiatur.quia 1 ,„ — UEI octattim. J
elatür. n! ñr ſuſi octauum. ne
Iare ſcandala. Circa religioſos pꝛecipu — &ò Gnnaſek,
moderandaſunt eorertoneg ne reſlian Udicis nõ eſt ſine elue
totaliter a ſtam bono. TCria aũtſunt —rrrn A i7
ralan fong que integrant virum pfectuʒ accuſatoꝛe danare. qu tarhe ſallngtin
lonũ in religione. Etſi circa particulare bo⸗ anm cum fuiſſet fur. quig non eſt ſloifn
nü ſic fat refoꝛmatio. ꝙ nat dfoꝛmatio vel accuſatommime abiecit. vt habetr. .in innlns
deſtructio alterius boni. iam teficit rõ boni mamifeſta. vbi dicit glo. ꝙ nemo e codem lntcrltvcen
deſtructio alterius boni.ia rõ boni oe fallith in. viij .
integri ⁊ pfecti. Nam ſᷣm DOyoniſiuʒ &a nandus ſine accuſatoꝛe Sed fallith in. vi alanſtteſtwn
grl 7ectl. vo er perfecta et caſibo. Pꝛimo in charta ſuſpecta. cui fides Pbiſee
lum ommfariã eſt. bonum vᷣo ex perfecta et caſibo. Mꝛimo in charta ſuſer vo cum te WNN
inn⸗ 4 tollendu eſt maluz non fit. E. de ꝓba. . iulemus. Scðo cum te inganene
gra cauſa. Sic ergo tollendu eſt maluz non nt. C. de pba.. uemide det. C. de tes W
inobedientie vel incontinentie. vel ꝓpꝛieta ſtis fraudulenter ⁊ ꝓcaciter rndet. . & ⸗ kftünmne
inobedientie vel incontinentie.vel ꝓpꝛieta ſtis fra eeſieto. K. de ſn ennllon
ns in religioſi iqua pars boni integri ſti. l.nullus. Cercio in tutoꝛe luſpecto. n. de Negnf
tis in regioſis vt aliqua pars boni integri . n jit. g. i. qe ea. Quarto qñ ſonig en
remaneat. ⁊ pᷣcipue obedientia nullatenus ſuſpe.tuto.l.iij.⁊.iij.q.ij.q; eg. b.

xxiij.q.v.quid ergo.⁊.xi.q.iij.nolite recele toꝛ punif. T. we caln. l.i. Serto ein gbut a⸗ lutinrtnt
re. Item notanduʒ ꝙ cum in pꝛiuilegjs men p inquiſitionem. exixa m deficit reus WN
religioſoꝛum dicit᷑. ꝙ poſipoſitis rinulis ? liter et quanpo. Septimo cu ginndi

apitulã Sctauũ

Mni⸗
— in purgatiõe. extra de ſymo. c. de loc. Octa⸗ notoꝛio iuris.i.in notoꝛio iudicati.et tunc
— Uo in notoꝛiᷣs.vt in iſto.c.in manifeſti. cum iſtud notoꝛiumſſit incidens nõ mutat .
—— De notoꝛio ſic di. Ambꝛo. Oamifeſta ac/ foꝛmam iudicij.et ideo ſ̃m foꝛmã negocijẽ
n Clergiige cuſatione nõ indigẽt. vt halet.ij.q.i.in ma cedendũ de ꝓbationibo et de teſtibo. Aut
⸗ — nifeſta. vbi Glo. ꝙ aliud eſt fama ſeu famo eſt notoꝛium facti.⁊ tunc ſi iſtud notoꝛiim
Wſretende ſum. aliud manifeſtũ.aliud notoꝛiũ. Fama ſit omibus. ita ꝙ nec celari nec infici poſſit

mmpdini⸗
dmücnin
nmeytcoln,
eensi..n digit
ns Maſodlinn
E kencos leſeen
Seorun exceſiten
WrWade
WAtimpbil
tinpamnien
weidnunoſedanen
Egra MNe
NN inta
alunes. MAns⸗
mihter N

modααi
—

Voni⸗

Nimnnag

4

a rnnn li⸗

mrmn i
„

1

quandoq; ex ſcia.qñq; ex ſuſpitione ꝓcedit
qnq; ex cexio auctoꝛe.qñq; ex incerto au/
ctoꝛe ꝓcedit.vt de cõſe.dii.iij.ſanctũ. Oa
mifeſtu eſt. ꝙ ſemꝑ ex ſciẽtia et certo aucto
re ꝓcedit.et qð põt ꝓbari vt.C. de teſta. l.
heredes. Idem etiã dicif᷑ qñq; occuliuʒ qð
põt ꝓbari.C. de appella.eas. Et occuliũ dr
qð quinq; ſciunt. vt de peni. diſ.i.S.hec aũt.
Item dr manifeſtũ qð pꝑ cõfemionẽ vel ꝓ/⸗
bationẽ vel ꝑ euidentiã rei.extra de veriv.
ſig. c. cñ olim. et ſic ſumit hic.ſ. ꝓ notoꝛio.
Seld nota ꝙniplex eſt notoꝛiũ.notoꝛiñ
facti.notoꝛiũ iuris.et notoꝛiũ pꝛeſumpno
nis.Motoꝛium facti eſt qð exhilet ſe et of
fert oculis vminũ.i.ꝙ ita habet euidentiã
facti. ꝙ non põt negari.ſ.ꝓbabiliter.extra
ce coha. cle. et muli. c.veſtra.et in tali non
audit᷑ apellans.extra de appella. c. pᷣterea. ⁊
credit᷑ ſimplici aſſertione officialis.vt.iiij.
q.iiij.S.aliqñ.nec requirit᷑ hec ſcientia oim
ſed pluriũ. Eſt aũt quoddã factum ↄtinuũ.
ſiue ꝑmanẽs.quoddã interpolatũ.quoddã
tranſiens ſtanm. In notoꝛio facni cõtinui
nullus oꝛdo iur requirit᷑.vt extra de coha.
cle.et.mu.tua.et in iſto.c.ĩ manifeſta. In
notoꝛio facti interpolati ſemiplena/ ꝓbatio
requiref.extra de vſuris.c.cum in dyoceſi
Notoꝛiũ actu nõ ꝑmanens ꝓhabiliter po
teſt negari.extra de ſoꝛt.ex tuarũ.Notoꝛiũ
iuris eſt. de quo eſt aliquis condẽnatꝰ vel
confeſſus.tñ iſto notoꝛio qñq; contra ne⸗
gantem ſe eſſe cõuictũ requiri ꝓbatio. vt
extra de ſen. en re iudi.c.ſieut Item quã/⸗
doq; non ſufficit.ꝙ quis ſit cõſenus miſi ſit
confeſſus ⁊ cõuictus.vt.ij.q.vi.ꝭ.ſunt qᷣrũ
Ho toꝛiũ pᷣſumptũ eſt. vt ſi quis habitus
eſt ꝓ filio alicuius publice ibi non requirit
alius oꝛdo iuris. extra de filijs pᷣſ biteroꝛũ
c.micłael. hoc em̃ ꝙ aliquis ſit filius alteri
us non poteſt vere ꝓbari.ff. e ↄdi.et demõ.

l.lutius.ſed potius ꝓ pᷣſumpnoones.hec oĩa

in glo.dicti. c.in mamifeſta.que etiam poni
tur in ſumma confeſſoꝛũ Sed Anto.de bu.
ſuper.c. veſtra. fecit diffuſum tractatum de

P ATJer .
Quomodo under KF. i⸗
pꝛocedere debeat ſuꝑ crimine notoꝛio in iu
dicio. Suꝑ h̊ Zinge.de ꝑuſio ponit ſententi

am aliquoꝝ dicennũ.quia aut loqmur in

nis. vel infra ſed in alijs in quubo apponuni
pene relegationis et ſupꝛa.tunc qꝛ abſens
dãnari non põt. licʒ ſit hc notoꝛiũ.q dicta
ſunt non pñt ꝓcedere.niſi ille qͥ dãnat hoc
ſuppleat de plenitudine ptãtis Queritur
aũt cũ iudex inqͥrit de crimie velut notoꝛio

non requirit᷑ aliquis oꝛdo iuris.nec etiam
citatio.quia citatio ſolum fit ad hunc eſte⸗
c(tum. vt citatus ſe pomit defendere. ſed ibi
nulla cadit defenſie ꝓpter noroꝛietatẽ. Si
autem ſit notoꝛinʒ negabile in iudicio.tũc
neceſſatia eſt partis citatio.et ſi pars habe/
at legitimã excuſationeʒ ſentẽtia eſt in ipio
iure nulla. et hanc excuſationẽ pars põt al

legare in cã nullitatis.ſecus ſi fuiſſet citata

et cõtumax. ſᷣm Inno.in. c. veſtra. de coha.
cler.et mu. Itẽ ſi qͥd allegat eſſc noioꝛiũ et
negat et nõ ꝓbatf.ꝓcenus eſt nullus. qꝛ fa
ctus pter ſolennitatem oꝛdinis iudicioꝛuʒ
ym Inno. Et hanc nullitatẽ poſet citatus
vel non citatꝰ in cã nullitatis allegare et, p/⸗
bare Aut ergo allegat᷑ nullitas ex eo ꝙ nõ
eſt notoꝛiũ.et loc pᷣt allegari et,pbari in cã

nullitatis indiſtincte. aut allegat nullitas.

quia licʒ ſit notoꝛiũ.tñ cõpetebat defenſio.

puta notoꝛiũ eſt ꝙ ego occidi niium.cũ re

uera eñ occiderim ad meã defenſioneʒ. Et

iſto caſu ſi nõ fui citatus potero allegare in
cã nullitatis.aut fui citatus et non potero.
Et aduerte.quia iſta poſſunt tolerari in cri

minibo. in q bus imponunt᷑ pene relegatio⸗

₰

qð cõſtat iudici tñ nõ ↄſtat ꝙ crimẽ ſit no/⸗
toꝛium.cum querit᷑.an poſſit ſeq ex ea inſtã

tia condẽnatio. Rñdet᷑ ꝑ diſtinctionẽ quia
aut iudex ꝓcemit taliter ꝙ tenet pꝛocenus
etiã ſi nõ eſſet notoꝛiũ de crimine.et crimen
eſt tale de q̊ põt inqͥri enãſi nõ eſſet notoꝛiũ
Et qꝛ q̃litates notoꝛietatis nõ mutant deli

ciũ nec penã.⁊ ſic ſeqͥ põt cõdẽnatio.Aut/p

cenus factus eſt nullus vbi crimen non eſt
notoꝛiũ.veleſt crimen tale.vbi nõ põt inqͥ

ri. niſi rõne notoꝛietatis.et tunc non põt ex

eadẽ inſtãtia ſeꝗ cõdẽnatio Et hoc videtur
fuiſſe de mente Inno. in. c. ſiatnmus, de of
fi.dele. li.vi. OQð intellige mſi crimẽ ↄſtaret
Pconfeſſionẽ partis. vel pars renunciaſſet
executioni huic. vt notat Inno. in.e. cum
ſemp de furtis. Ex eſt rõ. qꝛ cõfeſſio inducit
notoꝛiũ.et in cõ leſſum nulle ſunt ꝑtes iudi
cis.nin in condenando. Et cum querit᷑ qñ

ii

iuder in queit de crimine tancq; notoꝛio an
ſit neceſſe ꝓbari notoꝛiũ. Quidã dicunt ꝙ
nõ. imo ſi iudex tanq; pꝛiuatus ſcit iſtud eẽ
notoꝛium. ſufficit.licet tanq; iuderignozet
vt notat Anno. in. c. interpoſita. de appella.
imo plus dicit ipſe Inno. ꝙ ſi iudex ꝓcedit
ſup notoꝛio.licet ignoꝛet illud eſe notoꝛii’ũ
ſuſfficit vt ipſe notat in.c.veſtra. de cohabi.
cle. et mu. Et cum querit᷑ an poſit eſſe noto
riũ niſi pbet faciũ qð dicit᷑ eſſe notoꝛiũ.lieʒ
quidaʒ dicint ꝙ non.alij dicũt cõtra. ꝙ eo
ipſo ꝙ ꝓbat᷑ notoꝛiũ. ꝓbar qð dĩ eſſe noto
riũ.eo ꝙ oẽs ita dicunt.aſſerunt ⁊ affirmat
nemine cõtradicente. Et hanc opimo. dicit
eſſe rrra.
Qui prohibeantur §. i.
accuſare habet.ij. q.i. ꝓhibent. Obi ſic dĩ li.
viij.ff. ti. de accu. ⁊ increpa. Pꝛohilenur ae
cuſare alij ꝓpter ſexũ vel etatem. vt mulier
et pupillus. alij ꝓpterſacramentũ. vi ſti⸗
pendium merent᷑.Alij ꝓpter magiſtratũ er
Ppteſtarẽ in qua agentes ſine fraude in ius
euocari non poſſunt.alij ꝓpter delictũ ꝓpꝛi

um. vt infames. alqᷓ pꝛopter turpem queſtũ

5 ₰

vt ̊ duo iudicia aduerſus duos reos ſub⸗
ſcripta habeãt. numos ad accuſandũ vel nõ
accuſandũ acceperint. alij ꝓpter conditio⸗

nem ſuam vt liberti contra patronos ſuos
alij ꝓpter ſuſpitionẽ calũnie. vt illi qͥ falſuʒ
teſtimonium ſuboꝛnati dixerũt. Nõnulli p
pter pauꝑtatem vt ſunt qui minus ꝙ;ᷓ quin

quaginta aureos halent.hi tñ oẽs ſi ſuã in⸗

iuriã ꝓſequant᷑.moꝛtẽ q; ꝓpinquoꝝ defen⸗

dant. ab hbac accuſanone nõ excludunt li⸗
beri libertiq; nõ ſunt ꝓhibendi ſuaꝝ rerũ de⸗

fendẽdaꝝ gratia de facto parentũ patrono/

rũue conqri.veluti ſi dicant ſe vi a poſſeſſio
ne eoꝛũ expulſos.nõ vt crimẽ in eos inten

dant.ſed tm̃ vtpoſſeſſionẽ recipiant. Nã et
filius de facto matris non eſt ꝓhibit?conq̃ᷓ

ri.ſi dicat ſuppoſitũ ab ea partuũ.q̃ magis co

heredem habvat ſed eâ reã. l. coꝛnelia face/
re ꝓhibent. Ab alio delatũ alius deferre nõ
Poteſt. ſed eum qͥ abolitione publica vel pꝛi
uata interueniente. aut accuſatoꝛe deſiſtẽ⸗

te vel de reis exemptus eſt. deferre nõ ꝓhibe

tur. Blo. ibi ꝓpter ſacramentũ. ſ. qð pſtant
ſ.ſe non vitaturos moꝛtẽ ꝓpter ſalutem rei

pubhice. propter magiſtratũ loquit᷑ de eo q;

añ adminiſtrationẽ deliquit. talis non põt

conueniri vũ eſt in adminiſtranõe. Del in⸗
teliigit᷑ hoc de maioꝛibo iudicibo.qͥ ⁊ſi nõ poſ/
ſint tunc in iudicio ↄueniri.pſtabunt tamẽ
cautionẽ de ſtando iuri poſt dvepoſitã admmni
ſtra tionẽ.ff. de adulteris.l.ſi adulterium.Si

De laicitis. Vtrum J.lii.
agdittant᷑ ad accuſationẽ clericop. ota—
ſuꝑ β glo. ſummaria. j. q. vij.i pꝛici. vbi ſit
mittunt ad accuſatiõeʒ clericor. ij.q. vij. cle

ſy mo.licʒ heli. Etſi
ſpecte. i. q.i.in pꝛimis. quia ſi accuſatus ẽ
vite ſuſpecte admittuntur laici male vite.
Si atem fuerit bone vite. tunc admitiun/
tur ſolũ laici bone vite.extra de ſy mo.c. per·
tuas Bar. Klerici o admittunt 5 clencos

pſumũt. et.c.ipſi apli. Lales mm ; ſunt irre/
gulares bñ admttunt ad ſtenfationẽ eon
q̊ ſunt eiuſdẽ oꝛdinis cũ eis vel inferioꝛis.
vt in victo. c,ipſi apłi. Sulr ipſimonachi au

ne fraude.i. ꝑena queſtũ.i.q̃ſtus ſuſpitione
Qui cepit duos accuſare et vult terciñ ac/
cuſare. pſumit᷑ ꝙ faciat cã queſtus.niſiſuaʒ
vl ſuoꝝ iniuriã ꝓſequat᷑. Sedet duosnõ

põt accuſare niſi diuerſis libellis. mii crimẽ
eſſet cõe vt adulteriũ.tunc em̃ in vno libel/
lo põt accuſaxe.Numos.qͥ dat pecuniã nõ

in cã ſanguinis haber p cõuicto. ij. q iij. 5.
notandũ. Sed in cã ſanguinis licʒ dare ac

cuſanti. ſed ſi iuſte accuſauit nõ licʒ in ſoꝛo
conſcie.ſed in foꝛo iudiciali. quia ſcʒ talis

nõ punit.accuſanti antẽ nunq; licet reapꝑe

ab accuſato.i.q.i.c.cõcuſſioms Qui faliuʒ
iſti repellunt.licʒ non ſint infames.extra de

oꝛ.cogni. c.cum dilectus. ꝓpter pauptatẽ
ꝓpter idem repellit teſtis.dũ iñ ranõe pau
ptatis ſit ſuſpectus.nõ vt crimẽ niſiatroceʒ

iniuriã feciſſent vel niſi noĩe alieno cõueni

rent᷑. Ablitione publica. tripliciter ſit aboli

tio. aut publice obedientie inſignẽ vel rẽ p

ſpere geſtã. aut pꝛiuatã aceuſatoꝛe peterie
gu ex lege qñ accuſatoꝛ deſiſtit vel moꝛiiꝰ

eſt. In publica abolitione põt actoꝛ repete

re reum fimitis ferijs infra. vxx. dies. ſed in
alijs duabo non admittit᷑ qͥ deſiſtit ſed alus

infra. xxx. dies admittit. ecoĩa in Blo.

ſiſunt done fame ac

ricos. Et Gꝛatianus idẽ ſentit. vt patʒ per

totã queſtionẽ.Alij dicũt ꝙ laicus ppꝛium

— . — —

platũ accuſare põt ꝓpter delictũ. de iua inj/
tereſt habere bonũ pꝛelatũ.vt.xxiij.diſt.(ll

lud. Certioꝛ ẽ opi.ꝙ nõ poſſit niſi ſuã imu/

riã ꝓſequat. vt.iiij.q. vi.oĩbo. extra deteſti.
c. decetero. Et loc niſi in crimine lreſis. et

in crimie ſy monie a leſemaieſtatixv. . t.
ſane. extra de ſymonia. Lanta ⁊ in crimine

ſacrilegij ſᷣm quoſdã.xvij.q.nij.ſiqs ſuade⸗
te. 5. q aut. An his aũt oibua temũ adimu/
tunt. ſi bono zelo denũcient crunen. exira e
Etſi accuſatus fuerit᷑ vite ſn

mſi fuerinte riminoſi velirreglares. i⸗d. vij
LCales imñ à ſunt irre⸗

diunt, extra de acch.c. ex parte. Et ec vra

nidog voe
Plorptg De⸗
Ptoneae
Ninshonis.
lurtügrisi
cimineopo
den dadnl
Aſinind.
Voninſeod
iuſrocipe
Cusgnnsa
uunmnn
Kiliamn
iccner
bienieun
ſocicnmini
Ctattonsu
Ganeptösrtt
Koclveyttt
ſeenlletel
Cgtnonekne
Gietiamcrt
otechcenst
epnerreni
Cunſtee
Cntepere
ſoheeiſtorna
Nhonimne

Maae
nnvniſcäi
mniguine
hgieſtmarn

ene Voin
Alironnesert
Amtreitiſn
Aeucniunta

Mfeter ſoro⸗
nmamnigette
nilane
glſiſcrelah
lnlpf

Sctauũᷓ

ueiiie ſunt de ſolenni accuſatione. Sciencũ eſt poꝛe cõtracti matrimonij tacuit modo vult
cinenh qaccuſano delet neeri in ſcriptꝭ.ij. q. viij. c. accuſare nunqd põt. Rñdeo ſi qñ bana vel
ien qui crimen, ſed wc nõ eſt ſemp neceſſariuz denunciatiões fuerunt facte. ipie erat extra
leni 1 puta in leuj crimie. f. de accu. l. leuia. Simni dyoceſim. vel als denunciatio nõ potuit ad
ieumeiiter in notoꝛio nõ requirit qꝛ in hmõi nec eũ ꝑuenire. puta ſi nimia infirmitate labo⸗
leri ntein accuſatoꝛ requirit.extra de accu. c. euiden rans non erat ſane mentis. vel ita puer vt
. mnde a.aa. Secus in nõ notoꝛijs. etiã ſi manifeſta talia ↄpᷣhendere non poſſet. vłalia legitima
shari n ſint. xi. q. iij. eox. Itẽ accuſatio debet expꝛi⸗ ca impeditus erat.eius accuſatio dʒ audiri
Aniſngns mi viua voce et pᷣſente accuſato.ij.q.viij. als cum rõnabiliter pᷣſumat ꝙ; denüciatio/

S
nnäntidin
Wigiie
Ngpeliisd,
HerNs3öNat
enrlniindies
none dubiich ide
Mei eniundit
musuni ü

lacnne.

loſunnriinfüki,
ine ügi
uarzi/id
Mer pni eruni..
mril. nüpſtn
— ee
n fienind⸗
efnwrr enn
bnoe, i

1 SN e
W „ , 14
141 Eiius

ptione.i.accuſatoꝛ debet ſe obligare ad pe/
nã talionis.vt.ij.q.viij.c.quiſq;. Excipiun
tur tñ quidã caſus. vt in leui crimine et in

crimine apoſtaſie. et cñ maritꝰ accuſat vro
rem de adulteno.ſ.quo ad ſeꝑationẽ tlvꝛi.

et ſimilibꝰ. Sciendũ tñ ꝙ etſi accuſatoꝛ

non inſcribat.ex natura tñ accuſatiõis hu⸗

iuſmodi pena calũme venit. C. de accu.l.fi.

Quõ accuſatio reddat᷑ vicioſa ꝑ calumniã

pᷣuaricationẽet tergiuerſatione habes ſup.
Et ibi etiam hales qñ qͥs tenet ad accuſan

dũ.et ꝙ non delet ob hoc recipere pecumiã.

et ibi etiã de accuſato młta habes. Mota
mñ ꝙ qñ crimẽ nõ directe opponit ꝑ modũ
accuſationis vel denunciatiõis.ſed per mo
dũ exceptiõis.vt cũ ⁊ obijcit᷑ accuſatoꝛi vel
teſti.ad hvc vt ab accuſanone vel teſtiſica/

tione repellat᷑ vel electo.vt a ꝓmotione ex
cludaf.non eſt neceſſaria inſcriptio.Sed ſi

obijciat᷑ iam confirmato.puta in conſecra
tione. obijciens ſe debet obligare ad penam

extraoꝛdinariã ad arbitriũ iudicꝭ citra vin
culum inſcriptiõis. Nam electus ſic ꝓbato

crimine ꝑdit quod ꝑ electionem et ↄfirma

tionẽ ei fuerat acq̃ſitum.ſed prius habita

non amittit.extra * accu.c.quali ter 7 qñ.
De acciſatione ꝭ.iui.

matrimonij.qñ accuſat ꝑ aliquod impedi/

mentũ quodin eo eſt vel fuit. Et pꝛimo vi

dendũ eſt qͥ matrimoniñ accuſare pñt. et qͥ
ꝓhileant. Obi ſciendũ ꝙ ꝓhibent vniuer

tertera. amita et tota ꝓgenies.xxxv.q.vi.

C(J.⁊.ij. Cuius rõ eſt.quia vnuſquiſq; gene

alogia ſuã ſcire laboꝛat.extra qͥ mrimo. ac/
cu. poſ.c. videf᷑. Conſanguineis aũt deficiẽ
tibo admitunf antiquioꝛes ⁊ vicinioꝛes vi

cini.quibo ea ꝓpinqͥtas nota eſt. vt in di⸗

cto.c.i.xxxv.q.vi. Atẽ tꝗ maritus q; vxoꝛ
pñt matrimoni accuſarẽ.nec vlla defendã
tur longinquitate annoꝝ.extra de cõſan. ⁊

—

p ſcripta. Itẽ debet fieri accuſatio cũ inſcri nẽ publice factã ipſe exiſtẽs in dyoceſi nõ
ignoꝛauerit.tanq; ſuſpectus eſt repellẽdus

niſi iurauerit ꝙ poſtea didicerit ꝙ obiecit.
etad loc ex malicia non ꝓcedit.qꝛ tũc etiã
ſi didiciſſet ab illis qͥ tꝑe denunciationis ta
cuerunt admitti debet. qm̃ licet illi nõ eſſent

admittendi.qꝛ fuerunt in culpa.iſte non dʒ

repelli cũ non ſit culpabili s. ar. extra q́ᷓ ma⸗
tri. accu. xoſ.cum in tua.AMccuſatio aũt mr̃i
monij in pᷣdicto caſu ſᷣm Ray.ĩpꝛopꝛie di⸗

cit᷑ accuſatio.qꝛ nõ fit inicriptio vbi accu⸗

ſatoꝛ ſe nõ obligat ad penã talionis. ſed dr
denuncianio q fit ꝓpter peccatũ in qᷓ iuncti
male ꝑmanent.Et põt etiã fieri ſine ſcriptꝭ

ſed melius eſt ꝙ fiat in ſcriptis.extra de re⸗

ſti.ſpo. in literꝭ.et qͥ mri.accu.poſ.c.a nobis
PHuius denunciationis foꝛma eſt hec. Ego
talis dnuncio vobis dñe epiſcope ꝙ ſtare
nõ põt mr̃imoniñ petri ⁊ agnetꝭ.qꝛ ſunt cõ⸗
ſanguinei in tali gradu deſignãdo ꝑſonas.

vwl ſi eſt alia cauia. vt affinitat ꝭ et hmõi. et
dat libellꝰ etiã ꝑti aduerſe.vt ſciat qͥ impeti
tur.qᷓ facto ꝓcedit in lite moꝛe ſolito. Et

no ta ꝙ in loc caſu cõtra cõtumacẽ lite non
teſta ta pᷣt ꝓcedi ad teſtiũ recepcionẽ et diſ⸗
fininuã ſentẽtiã. extra vt lit.nõ cõte.c.qm̃
frequenter.ſecus aũt enʒ ſi fieret accuſatio
vt de adulteri ilvꝛi ſeꝑatiõe.extra vt li.nõ
cõteſt.c.i.Om̃es aũt qͥ admittunt᷑ ad accu⸗
ſationẽ in cã mr᷑imoniali de qͥbo ſupꝛadictũ

eſt admittunt᷑ ad teſtimoniũ ᷣm Ray. et li/

cet pateret mẽ ſint y donei teſtes in ſvc ca⸗

in ꝙ philent vniner ſu vbi agit᷑ de federe mrimonij.ſ.vtrũ ſit ibi
ſaliter omnes ertranei qᷓ;diu ſunt aliq̃ con
ſanguinei. Et iſtud eſt ſpeciale ꝙ cõſangui/
nei admittunf ad accuſanonẽ. ſicut mater
pater. ſeater. ſoꝛoꝛ.patruus.auũculus.ma

conſanguinitas vel ſimile impedimentũ vt

extra qͥ matri. accu.poſ.c.videt.iñ ſi de ipo

cõtra agatf.ſ.vtꝝ mrimoniũ ſit inter eos cõ
tractũ tanq; ſuſpecti ſint repꝛllendi.niſi ille
vel illa cuiꝰ filius vel filia cõiuncta dicitur.
eſſet ſuꝑioꝛ in diuitijs.nobilitate.potentia.

et vvnoꝛe.qꝛ parẽtes videntur nilioꝑet nlii
garũ lonoꝛẽ diligere.extra de teſti.c.ſuꝑ eo.
Itẽ ĩ caſu pᷣdicto pᷣt eè idẽ accuſatoꝛ ⁊ teſt⸗

ar. xxxv.q.vi.eps in ſy nodo. Adẽ tlv.i.iiij.

Lontracio autem J. v.

2. extra de cõſan. ? imrimonio. qñ alter cõiugũ accuſat de adul
aſi.c.anon debet. Se qnid cũ aliquis tẽ terio. Hota ᷣm Ray. ꝙ licet tã ̃m leges

iiij

Litulus

cq; m canones. quililet bone fame admit/

tat ad accuſationẽ adulterq cij agit ad pena
legalé vel canonicã. iñ eũ agit ad ſepatõeʒ

clvꝛi. nullus admittit᷑ niſi maritus 2 vroꝛ.

ZYlccuſatio aũt hmõi ſic fieri delet. OJarit

polens vroꝛẽ accuſare ad penam legalẽ de
adulterio debet inſcribere. et ad pena taliõis
ſe obligare et nõ põt agere ꝑ ꝓcuratoꝛẽ.ſʒ
ſemetipm delet agere pᷣſentẽ. Sed ſi coꝛã iu
dice eccleſiaſtieo vult agere ad tlvꝛi ſeꝑa⸗
tionem. tenetr inſcribere et dare libellũ acceuè⸗
ſationis. ſed nõ dʒ ſe ad penã talionis obli⸗
gare. qm̃ ſiue ꝓbaret qð obiceret ſiue non
haleret qð vellet. qꝛ ſeꝑaretur ab vroꝛe.et
põt maritus agere et illa rñdere ꝑ ꝓcurato
rem. qꝛ etſi de crimine fiat accuſatio nõ eſt
criminalis.ſed quaſi mixta. ꝓbant᷑ hec erpᷣſ

ſe extra de ꝓcur̃.c.tue. Cũ aũt aliquis petit

ſin virũ vel aliqua in vxoꝛc.ſi querit᷑ quõ in
hac cauſa ſit ꝓcedẽdũ.Rñdit Ray.ꝙ ſi mu
lier petit aliquẽ tanq; virũ vel ecõtra.vidẽ
dũ eſt vtrũ velit agere petitoꝛio iudicio vel
poſſeſſoꝛio.i.an mulier dicat aliquẽ eſſe ſuũ
maritũ. quia cõtrarxit cũ ea.⁊ petit ſibi adiu

dicari in maritũ.qð eſt agere petitoꝛio q̃ſi
agat de ꝓpꝛietate. An penit ſibi reſtitui tan/

qᷓ̃ᷓᷓ fuerit iniuſte ab eo dimiſſa.et hoc eſt age

re poſſeſſoꝛio.qm petit poſſeſſonem viri ſui
Igit ſi agat petitoꝛio dicens aliquẽ eſe vi

rum ſuũ.et ille negat excipiendo ꝙ non pᷣt
eſſe vxoꝛ ꝓpter tale et tale impedimentuʒ.
pꝛius tractabif exceptio mariti. qꝛ ea ꝓba
ta queſtio pꝛincipalis pimit.erit em̃ abſol
uẽdus vir.extra de oꝛdinũ cogni.c.i.Sed ſi
gasgat poſſeſſoꝛio qñ.iſ.xetit ſibi marituʒ reſti⸗
tui.licet maritus obiciat impedimentuʒ de

conſanguinitate. vel alio impedimẽto. pꝛiꝰ

xeſtituno dʒ fieri mulieri qꝙ; ↄgnoſcat e ac⸗/
ceptione mariti extra de diuoꝛ.poꝛro. Hoc

tñ fallit in q buſdaʒ caſib⸗ in quibo reſtituno
non dz fieri. Pꝛimus eſt ſi obijcia mulieri
foꝛnicatio publica. de qᷓ ꝓbato ꝙ ſit noto⸗/

ria.ita ꝙ nulla poſſit tergiuerſatione celari

nö reſtituef. niſi iſa pꝛobauerit maritum
Qgulteriũ cõmiſiſſe.qꝛ tũc reſtitui dʒ etiam
ſi fuerit publice ſoꝛnicata.extra de diuoꝛ.c.
ſigniſcaſti. Secũdus caſus eſt ſi obijciat᷑ cõ
ſanguinitas maxime q̃ lege diuina ꝓhibita
eſt. et ꝓbationes offerant᷑ incõtineti para
te.in quo caſu debet recipi iuramentum ad
cautelaʒ. ne.ſ.hmõi obiectio malicioſe fiat.
et tuncfiat reſtieue o q;tum gdcobabinen .
onẽ nõ tñ q;tum adcarnis copulã.vt in di nuncs
3 eſtſt obiſclaterte generis ſceribit Ben. xxrvu. Yoſeph accu

cto.c.lr̃as.Lexcius caſus eſt ſi obijciaf erce

ꝓno rei iudicate.non em tunc eſtreſtituno
facienda.niſi pꝛius de illa exceptione ↄgno

autoꝛi
reſtitutionẽ. m NHincẽ. Bar. et P
reſtitui.et loc niſi fuerit publice foꝛmicata.
tunc em̃ nõ tener eam recipere. Beſtituiau
tẽ oʒ cõiunx ſpoliatus ad oĩa illa.de qͥbus p
bauerit ſe ſpoliatũ m Ray.vt gaudeatpaſ
cifica poſſeſſione et plena iecuritate.iij.qi.
reintegrãda. De alijs ꝑtinennbo admatri

puniat de qua videtur dictũ i. llud ene. Die

.

NKonus

ſcat᷑. ar. extrꝗa de offi. ele. ca. eam Quartus
ßß vir petit ſibi reſtitui vxoꝛẽ.et ula timnet
de ſeuitia viri debet qdem ei reſtimi ſuffice/
ti cautione recepta.ꝙ ei malũ non inferat.
extra de reſti. ſpol. ex tranſmiſ Q& vod ſinõ
poſſit de ſuncieti cautione ꝓuideri. nõ owꝛ
tet ei reſtitui. imo potius remoneri. IAdem
Clo. 1 Pe. In oibus aũt alijs caſfib credo
ꝙ mulieri virũ peteni et ecõuerſo ſit reſtiiu
tio facienda. dũmodo ꝓbati ſe in poſſeniõe
fuinſe. et a viro ſpoliatam ſine uris oꝛdine
bec duo haber ꝓbare. extra de om. dle. e. cõ
ſultatiõib-.ð ſi is ꝗͥ veti᷑ tan ꝙ cõiunx ne
gat matrimoni. Sm Ravy. ille q́ pponicha⸗/
her ꝓbare. alioòn ſuccũbit. exira de iurem.
. N.

Item ſi mulier recemita vno ppꝛla
tate ſine culpa viri. et nũc pent ipia

4

momũ habes ſupꝛa in pꝛimo ni.huius ter/
cie parus ꝑ totum. ”J”JJMUMN

De pꝓceſſu ꝑ denunciationẽ. Kapltnir.

pſlſtquã ſufficien⸗

ter de aceuſatione viſum eſt. Di
Aendũ nüc eſt de denunciatione.
Vbi notandum ꝙ duplex eſt denuncdano.
Vna q̃ fit pᷣlato.non tanqꝙ; iudici.ſed tan⸗

ℳ.

qᷓ; pꝛiuate pſone ᷣm exigetiã fraterne coꝛ⸗

rectionis de qua ſupꝛa dictũ eſtin ſcða pte
n. de accidia. c. de negligentig. vbi multa ha
bes de coꝛrectione fraterna. Allia eſt eenun

ciatio.ꝗᷓ fit plato tanq; indici. vtinquirar

eccleſie O ath. xviij. Scias ergo ſiglie

ſcit ſolus crimen alterius nõ tenet illudre⸗
uelare pᷣlato vt iudici.etiã ſi iurauit denun
ciare miſi poſſet ꝓbare. Mam eſſet pꝛochtoꝛ
criminis. q. q.i. c. ſi peccauerit. et. qg vij. ple⸗
runq;. et. vi. q.i.ſi tantũ. niſi vellet ei reue/

lare ſecreto. cum platus enam ſecreto hale.

at coꝛrigere criminoſos. elet quoc talib
indicare. qui magis poſſint ꝓdeſſe ꝙ; obeſſe

ſiue eum coꝛnigendo ſiue ꝓ eo oꝛãdo.qꝛ q/
lilet tenef ad tale denunciationé. ar. xxi,.

v. ſoc videt. De denuncigtõne aũtpeimi

lauit fratres ſuos apud patrem de crimine

xeſſimo. accuſatio ſumt denuncisnone.

Men
ntnehin
nüvictle
ſitelovatn

entont
fosgnolan
Dtant
ſyumoſn
iͤitnocin
Mifanes
acciecon
e
ACrd
Mé
(onett
o
nop⸗
uſome,
etgahe
niſſphe
e un
Idünoe
ltreiud
cmintart
umemta
lecencum
pina aho
Uſun nan

*

ean

nnn

iun

„ An
Cutipreiv
Mnubalei⸗

nktdierik
i⸗ teween
Agnaſbifeh
ſit
hfchaeſe
itn
Cnfmton⸗
igſacnnan
inmkgſt
Nariine
umtrh
Moplieng

ð

Aoenfüciidtene
xriecie ni tid
peniäirentdun
enfean
idn Deisgenem

Nei virinni 6

Chuihi

enci
nite glorefnut
„Seh 41
ant mi
. . c
lus Nα . *

mupſ n

õ le4
nan udn
3

K . 7
ne ia
o.

CLapitulũ

Poſiq;ᷓ enim nõ valuit fraterua coꝛrectio
patri denunciauit. qui efficacius coꝛrigere
Pꝛterat.Et no.ꝙ aliqui dicunt.ꝙ crimẽ peſ

ſimũ dieit coitus cum bꝛutis.ſed hoc eſt tur

pe dicerè de patriarchis dicit Hico. de lyra.
ibi. ſed dicitur hic crimẽ penmimũ odiũ ⁊ cõ/⸗
tentio inter illos.qꝛ ſilie lye deſpiciebãt fi⸗
lios ancillarũ. et putabãt eos quaſi ſeruos
NVngde et hebꝛaica lingua habet. retulit eoꝝ

riram peſſimam. ſicut em̃ charitas eſt opti⸗
mũ.ita odium pemimũ.hec ille. Queritur

an infames et cruninoſi admittunt ad de/
nunciationẽ Reſpondit glo.i.ſuꝑ.c.ſi pecca

uerit.ij.q.i.ſic dici᷑. Didet ꝙ ſic.quia oẽs

ad ſoc ex pꝛecepto tenent᷑. Hã a hereticus
admittit᷑.xxiiij.q.i.. quiſquis.et alie viles
coꝛrectionẽ.non e xigit᷑ tãtus rigoꝛ.ar. xxij.

q.v. loc videt᷑. Ecõtra videt ꝙ tm̃ vvneſtio

res ꝑſone admittant᷑xxxv.q.vi.epᷣs. ęt nõ

infames. extra de teſti. cogen. pᷣterea. Ram
et ad populares actõnes non admittuntur
niſi ꝑſone integri ſtatꝰ.ff.de populari actio/
ne.l.in populari. Ego credo quẽlibet admit
ti dũmodo bono ʒelo venũciet.extra dᷣ ſen.

et re iudi.c.cum Y.et Zl. Sed licʒ infames

admi ttanf et irregulares.non tñ criminoſi
cum em̃ tales non coꝛrexerint ſua crimina
credendum eſt ꝙ non bono ʒzelo denunciẽt

crimina alioꝛũ. De multis alijs ꝑtinentib
acdiſtam materiam habes ſupꝛa in. c. de inq́

ſitiõe.⁊ in. c. de gecuſatio.

De purgatione canica. Capitulũ.x.

Ebpurgatiõe cano

nica. Nota ꝙ tripler eſt purgatio

Vna eſtmoſayca.ſecunda ẽ vul

garis et dy abolica.tercia canomca. De
pꝛima habet᷑ Numeri.v. c. vbi vir habens

ſuſpectam vxoꝛẽ de adulterio. indicebat ei

purgationẽ ꝑ certum modũ ibi declaratum
et halet edmn ig ut-conunnuſtief. loc au
tem. Et dicit ibi E
gatio tꝑe veteris teſtamenti non erat illici/
ta.quia ibi fiebat diuinum miraculuʒ. quia
,‚ſi mulier fuiſet innocens ſipꝛius erat ſteri
ls. eſticiebat᷑ fecunda.ſi rea languebat vel
moꝛiebat. diuinum aũt miraculũ nõ fit ad
conſirmationẽ illicito ꝝ. Hodie autẽ ſicut
et alia ceremonialia ſeruare m literã eſet
iudaiʒare. et ſic moꝛtale. yſtice aũt deſi⸗/
gnat alam ſiupectaʒ & vereſi. vt pulchꝛe ex

ico. de lyra.ꝙ talis pur⸗

ponit Archið.i roſario ſuꝑ dicto.ꝭ. Pur

Satio vulgaris fit ꝑ taciñ ferri candẽtis. vel

Decimũ

potum aque bullientis.ᷣ vel per ſuſceptionẽ
duelli ad ꝓbandum innocentiam ſuam es

lec quia fabꝛicante dy abolo inuenta eſt. ꝓ
Hibita ẽ. ij.q.iiij.ↄſuluiſti.⁊.c.nmonomachiã

Eſt em̃ oc contra illud peeptum. NHon te⸗
tabis vominuʒ deum tuum. OJath. iiij. De
vicio tentandi deum habes in ſecunda par

te. ti. iij.c. x. Cercia purgatio eſt canoni⸗

ca et licita.et de hac nunc agit. Hec indici⸗
tur cum deficiente accuſatoꝛe reus laboꝛ at
infamia als non. vt. vi.q.v.quod autẽ.fa⸗

ma auteʒ oꝛta a detractoꝛibus vel malis nõ

inducit purgationem.xi .q.iij.in cũctis.nec

etiam oꝛta ab inimicis. extra de purga. ca⸗
noni.c.penult.ſed ſola illa que ex pꝛobabili
pꝛeſumptione oꝛta eſt. Item cum ſit inqui
ſitio de crimine. Si teſtes per quos fit inqui
ſitio ſemiplene pꝛobant.tunc indicitur pux
gatio. extra de purga. cano. inter ſohcitudis
nem. Sed ſi per dicta teſtium nulla eſt ſuſpi
tio contra eum non eſt tũc onerandus pux
gatus. ij. q. iiij.pꝛeſ biter. Yolpan. in glo.

—

Fienda eſt autem iſta purgatio. ſi eſt inſa⸗

matus apud populum. purgabit ſe in publi
co.ſi apud clerum enam coꝛam clero.extra

in vtro q; caſu coꝛam iuchce.ij.q.iiij. omni⸗
bus.Quod ſi non fuerit facta coꝛam iudi⸗

ce. vel ſi fuerit vulgaris.etiam ſi reus fuerit

abſolutus.tenebitur nibilominus iterum

canonice ſe purgare.extra de purga. cauo.
c.ex tuarum. Cum quot autem debeat ſe

quis purgare. Dicit Ray. ꝙ numerus cõł½

purgatoꝛuim taxabit᷑ ad arbitriũ iudicis bo
mni.qnq; em̃ maioꝛ numerus.⁊ qñq; minoꝝ

taxandus eſt. ſ̃m ꝙ magis vel minus infa⸗

mia vel crimẽ ſunt grauia.ij.q.iiij.pᷣſ biter

et.c. ommbo. Oñ Inno. indixit purgatõeʒ
cuidam decano.cum.xiiij.ſui oꝛdinis.extra
de purgatione canonica.inter ſolicitudinẽ.
et cuidam eppᷣo indixit purgationẽ cum du⸗
obus abbatibus tm̃.extra de purgatione ca
no.c.cum in iuuentute.Delent autem eſſe
cõpurgatoꝛes eiuſdem oꝛdinis ſiue digmi⸗

tatis.ſi pñt haleri vt in dicto.c.inter ſolici

cudinẽe. als puta quia illi ſunt inimici cum
alijs in ferioꝛis oꝛdinis.vel etiam cum lai⸗
cis põt ſe quis purgare.ij.q.v.ſi legitimi.de

lent m ene viri catlvlici etqͥ cõueriationeʒ
eius et vitã etiã trãſacto tꝑe nouerint.vt
in dicto.c.inter ſolicitudine.etiã cum muli
eribus religioſis et honeſtis poteſt ſe quis
purgare. xxviij. q. ij.in decima. Forma aut
pſtandi iuramenti in purgatione talis eſt.
Ego em̃ iuro ꝙ nõ feci tale quid ꝑ me nec
mandaui. nec cõſiliũ. nec fauoꝛc᷑. nec auẽta
tem dadi dil.l.ſi s viduã. ij.q.iiij. auditum

Titulus

Hoteſt etiam addi nec ratum habui qð no

mine meo faciũ fuerit.de reſti. ſool. cũ ad ſe⸗/

dem. Epurgatoꝛes So iurabũt ſic. Jura⸗

rauit. extra. eo.c. quotiens. Del bꝛeuiꝰ In

famatus iurabit ſe immunẽ a crimine de

infamaf. Et ↄpurgatoꝛes iurabũt ſe crede⸗
re verũ illũ iuraſſe. Si aũt infamatus defici
at in purgatione.puniet᷑ tanq; conuictus.
extra de accu.c.cum.p.et extra de ſymo.c.de
loc.Si vo purgationẽ rite ꝑfecerit iudex ſi
ne moꝛa et difficultate debet ſuſpenſioneʒ ſi
foꝛte facta fuerit relaxare.et eũ ab infamia
criminis abſoluere.extra de purga.cano.c.
ex tuarũ. Sũt añt duo caſus in qͥbus nõ de
bet recipi purgatio ab infamato cũ eumof⸗
fert. Pꝛimus eſt cũ crimen eſt notoꝛiũ.Ali
us eſt qñ eſt accuſatoꝛ et offert ppbanoneʒ.
extra de purga.cano.c.ij. Itẽ purgano illa
q̃ dat᷑ coꝛpus chꝛiſti ad ꝓbationẽ nõ eſt fiẽ
da. Dũñ illud.c.ij.q.uiij.ſepe eſt abꝛogatũ vt
dicit Cho.in.iiij.diſt.ix.ar.vlti.q.ij. Et.iij.
ꝑte.q.lxxx.ar.vi.in.Ru.ad vltimum.

Deteſtibet examinatiõe eoꝝ. Cap̃.xi.

ia in inquiſitiõe

gæccuſatione et denunciatione.et

purgatiõe admittunt teſtes. ideo

nüuc de teſtibo agenduz eſt. et pꝛimo de ipſis
q;tum ad numerũ. Obi ſciendũ ꝙ regulari
ter reqrunt᷑ duo teſtes.et ſufficiũt. OJath.

xviij. In oꝛe dvuoꝝ vel triũ.iiij.q.iij. . Iteʒ

in criminali icʒ aũt cõiter non ſufticiat
vnus teſtis. In quiuſdã tñ caſibo ſtat teſti⸗
monio vnius.⁊ in pꝛimo in his in qͥbus nõ
fit alteri piudiciuʒ.puta cũ dubitat᷑ de aliqᷓ
an ſit baptiʒatus.an eccleſia ſit cõſecrata.
an aliqͥs petierit confeſſoꝛẽ.et hmõi.de cõ⸗

ſe.diſ.iiij.paruuli.Secundo cũ h̊ eſt de con
ſenſu partiũ vt vnius ſtet᷑ teſtimonio.cũ et
teſtimonio aduerſarij ſtari pomt. AIteʒ cum

q̃ri᷑ an aliqͥs ſit emendatus de crimine.ſta⸗

tux teſtimonio ſacerdotꝭ. extra eo. teſtimo/

miũ. Item in coꝛrectiõe fraterna. ſuꝑ perſo
na charitatiua coꝛrectione. extra eo. in oĩ.
Itẽ licʒ vnꝰteſtis nõ faciat ꝓbationẽ.facit

in pᷣſumptionẽ.extra eo.de ſuc. Atem nulli
us qntũcunq; exercitate ꝑſone cõfeſſiom fi

des eſt adhibenda.ſ.in iudicio.miſi cõpeten

tes ꝓbationes babeat.vt.vi.q.ij.p totum.
nec etiã epo ſoli credif.vt in.c.placiit. In

aliqᷣbo tñ reqrunt plures q; duo. Mã in ies
ſtamẽt) reqrunt᷑ ſeptẽ. in legatꝭ iñ ad pias
cas duo ſumiciunt, Itẽ in vongtione cauſa

mus ꝙ credimus verũ eſſe illud qꝗð ipſe in⸗

Nonus

moꝛtis reqͥrunt quinq; teſtes.C. de wna.

cau. moꝛ. l.fi. IOtem in codicillis quinq;. E.

de codicillis.l.f. Itẽ requiruntf quinq; qñ
debitoꝛ vult ꝓbare ſolutũ debitũ. qd Kian

ptis fuit ſacth. C. eo. l. xeſtitui. Fem requi

runt᷑ quatuoꝛ cum vant᷑ ad repꝛobandũ in
ſtrumenta. ar. extra de fi. inſtru. c. eũ Yohã
nes. Atẽ tres in depoſita pecunia. in auten.
de fi. inſtru. F. ſi s igit. Atẽ cont. a q̃ſdaʒ p
ſonas reqrit᷑ maioꝛ numerus teſnũ. dr em
ij. q. v. pſul nõ danet niſi. Ixxij. teſtibo. pſ bi

.„

ter cardin alis niſi.xliiij. Ovyaconus cardi⸗

nalis niſi.xxviij. Subdyaconus.accolitus

exoꝛciſta. lectoꝛ.⁊ oſtiarius niſi.vij. Sʒ oe

habet locum in ep̃is et alijs clericis romane
eccleſie ꝓpter eius dignitatẽ.et hvc triplici

rõne quã ponit tlv.ſcða ſcðᷣe.q.lxx. arni.ij.

ibi vide.Sed qrit glo.ſuꝑ dicto.c.pᷣſul.nun

quid cõtra papã teſtes ſint duplicandi.a re

ſpondit ꝙ nõ.ſed duo ſufficint.et in cẽ de⸗
terioꝛis cõditionis ipſe.Alij quinciq; enã

epᷣi duoꝛum teſtimonio poſſunt cõdemna?–/

Quis poſſit eſſe i.

teſtis ⁊ pꝛincipaliter qͥdem requirunt᷑ in te

ſtibus cõditiones.q̃ in his verſibo cõtinent
Conditio ſexus etas diſcretio fama Etfoꝛ
tuna fides. in teſtibus iſta reqͥres. Pꝛimo
ergo reqrit᷑ condino.ſ.vt non ſit ſeruus.qꝛ
nõ recipit᷑ ad teſtimoniũ.C. eo.l.qm uberi.
MHa ſeruus metu dñaniis teſtimoniũ ſup/
pꝛimit veritatis.extra de ver. ſig. c. foꝛus. O.
teſtes.iiij.q.iij.S.in criminali.iij.q.v.c.ac⸗
cuſatoꝛes Fallit tñ lvc cum de facto ſerui qᷓ
rif.nõ iũ ꝓ dño vel contra dñm.vt iam di⸗
cto. S. Atem in crimin ali. verſi item ſerui.
Secundo requirit᷑ ſexus.qꝛ femina nõ ad
mittit ad teſtimoniũ in cã criminali. xxxiij.
q.v.c.mulierẽ.niſi cum de crimine ciuiliter
agit᷑.tunc em̃ admittunt᷑ etiã cõtra dlericos

extra eo.c.qm̃.et.c.tam literis.in cimlibus
aũt admittunt.xv.q.iij.S. Econtra. Nõ ad

admittunt᷑ etiã in teſtamenns.vt inſtituta
de teſtamens.S. teſtꝭ. Cercio requin etas.
nã in cinhbo nõ admittitur minoꝛ. xuij. an
nis.iiij.q.iij.c.i. In crimialibo vᷣo nõ mioꝛ
xx. anmis. vt ibideʒ dr.aitem in crimina.

Sſi.ite in teſtimonium. Quarto requrit᷑ di

icxetio.qꝛ nõ admitit ad teſtimonm furio
ſus ſiue mẽte captꝰ.ſicut nec ad iudicandũ

iij. q. vij. S. tria.qꝛ nõ eſt cõpos mentis.ft.qͥ

teſta.fa.po.l.q teſtimonio.S. nec furioſus.

Qunnto reqrit Ratvna . aioeuples vel

egenꝰ. vt lucxi cãlfaciat .ied hᷣͥ iudia ↄſide

randũ c.uij.q.lij.S.teſtis.vᷣſi.teſtimonium

—

coteel
ſinog
fintamess
tennii
fftipſun
hinccoli
mmfnen
ſoibidin
legereitnr
ſrciien

ei

en
nonii
diſgt
nic⸗
Lironea
ſvemnid
tinunct
uemuteon
eneynon
oeglen
nlle Pero
lpoluntrn
Arrumtt
tnonir
Iniageore
Penotcen
naan⸗
Mnsrnran
tpſeenn
Giiniune
tuatnpr
Enincauſd
binſuaraute
errecſecne
Pnctoincen
gkarg
llmerhn
. (ef de
tiza. 4
ſſtnmnänne
N
Celtiteſe
banckeg
ſannb gen

iin
Shfun
M adunsni
n Psclitgin
Kens deenimiag,
mt eſcetn
Lintgod
hieſkesinnne
Reddco ucheie,
nonisiſ. n
nncroin

heſce

Wpnimtcenenn

ensensdicrtoct
ninaneTIiini

uenen imntini.
nsedie

zi i Annne

ii oumstint
Hemuti ee
Etronmüntitonie
Heri aiund am

ei EmMMeni.

. 1
nens. *

ichma. umm,
martn

„ . P 4
2 * .

7

*
.

4

47

0
4

N
NeEe, ℳ₰

* N. 9.
tetnrien

—

Sexto reqinirit ſides quia infidelis contra
fidelẽ nõ admittif᷑.ij.q.vij.ſi herxetic? .xxiij.

q.ilij.ipſapietas. Septimo requirit᷑ fama.
na infames a teſtimonio rexllunt.extra de
teſtibo. c. pᷣterea. nec ꝓdeſt pnia.quig licʒ p

penitenniã aias ſaluare pomimus. inſamiaz

tñ nõ poſſumus abolere. ij.q.iij. enphemium

§. hinc colligit. nã et actus legitimi ſunt in⸗
famibo interdicti.extra eo. licet ex qdam. et

glo. ibidẽ. ⁊ loc intellige miſi pꝛius fueritin

tegre reſtitntus.iiij.q.iij.S.item in crimina
li.verſi.item.l. inlhia. ij. q. iij. . pnaricatoꝛé.
infi. Atem adeo debet teftis eſle ſine oi infa⸗
mia ꝙ etſi graus ia fuerit eius opinio ad te

ſnmoniũ admitti nõ delet. extra de excep. c.

ceniq;. et. ij. q. vij. teſtes. et pcipue in crimi
nali cã. ex̃eo.teſtimoniũ. IAtẽ delet eſſe ſine
crimine.nã criminoſus repellit᷑ ab omni te
ſtimonio q;diu in crimine ꝑſeuerat. Si vo

ſit emedatus nõ repelli in cauſa cimili. ſed
crimin ali talis repellit. ſi decrimine pꝛius
fuerat conuictus vel confeſus. vel nunc per
exceptionẽ conuincaf. vel grauata eſt eius

opinio ꝓ eo ꝙ aliqñ ſic fuit repulſus. als

vo qui emendatus eſt recipit᷑.etiã in crimi

nali. DHec oĩa in dicto.c.teſmoniũ. Nec

ergo ſunt pꝛincipalia in teſtibus conſiderã
da. que hic ſtanm ſequunt. OPꝛimo videli/
cet.vtrum ſit immicus eius ↄtra queʒ dat
teſtimoniũ. ve amicus eiusꝙ quo teſtiſica

tur. iiij. q.iij. teſtes. verſi. ideo q; in perſona.

Item obſcuri et ignoti non aamittunt vel

ſolum admittunt᷑ cum toꝛmẽtis vel verberi

bus.vt in auten.eo.l. ſancimus. Atẽ execu

toꝛes negocioꝝ vt pcuratoꝛes qui in ipſa
cã fuerũt actoꝛes vel reſwonſales.extra eo.
c.inſuper. AImmo.eniã qui fuit ꝓcuratoꝛ vł

aduocat m pꝛioꝛi iudicio.nõ recipit᷑ in te⸗/
ſtem in cauſa appella.extra eo. romana. li.
vi. NVirũñ quis poſſit admitti ad teſtimo/
niũ in ſua cauſa.Aſñdeo ꝙ nõ nec pꝛincipa
liter nec ſecundario. C. eo.l. ommbo. nñn
venditoꝛ in cauſa rei vendite non admitti᷑
ꝙ emptoꝛe.quia cã ꝓpꝛia venditionis eſſe
videt᷑.nec debitoꝛ in cauſa pignoꝛis ꝓ cre

ditoꝛe.ffj.de appell.l.ab ab executoꝛe.ꝭ.alio

Condenato. Fallit loc in legatarqs. ꝗ ferůr
teſtimomũ in cã teſtamẽti.cũ agit de xeredi
tate nõ delegatis et fideicõmiſſis.bñ tñ pint
ſexibi ⁊ eſſe teſtes in eodẽ teſtamẽto in que

eis ahquid legatũ eſt.C. de teſtamẽtis.l.di

ctantibo. Atem fallit mcollegijs er coꝛpibꝰ
in quibo ſingiſtares eoꝝ pſone ꝓ cã vniuer
ſitatꝭ ferre pñt teſtimonin.xuiij.q.ij.ſuꝑ pꝛu

denna. extra eo. in ſuꝑ.et.c. cũ nuncins. Et
loc ideo.quia cauſe vnuerſitatis non ſunt

.”. .êòẽB .

ſingulop.etſi cõmodũ otingat ſingulos. vt

xij. q.ij.c.qͥ manumittit᷑. Et intellige niſi fu

aqmitti velxat ad teſtimoniũ. Reſpodeo q
nõ. qꝛ cã cõls duoꝝ vtriuſq; eſt. ar. f. e ri⸗
tu nuptia.l.illud.et idẽ in ſocio criminis et

participe.iiij.q.iij.S.itẽ in criminali. vᷣſi. itẽ

liberi. extra eo. ꝗm̃. Ma illud eſt ſpeciale in
cauſa denunciationis. Del ibi admittunt

ſocij criminis ad pᷣCſumptionẽ.ex de adul.c.

ſigniſcaſti. Eredit᷑ etiam ſo cijs criminis in
exceptꝭ. vt in crimine leſe maieſtatis ⁊ hu
iuſmodi. yxix.diſ.ſi quis papa viuente.vi.

q.i. qro ergo.5. ſi qins milinbo. xv. q.iij. ne⸗
mini. extra de confeſſis. c.i. Dtrũ parẽtes
Vl liberi poſſint ꝓ vel contra ſe teſtimoniuʒ
ſferre. Rñ. generaliter ꝑ rectã lineã aſcendẽ

tes ⁊ dłeſcendẽtes ꝓ et contra ſe idonei te:
ſtes nõ ſunt.iiij.q.iij.S.itẽ in criminali vᷣſi.
Item teſtes. ff. eo.i.teſtis. idẽ eſt de matre.
Sed tñ ambo parẽtes in cã admittunt ꝓ fi⸗
lio.ſ.cñũ querit de etate vel natiuitate.extra

filij ſint legitimi.tranſmiſſe.et.c.per tuas.
IVltẽ vbi agit de impedimẽto matrimonijra

none cõſanguinitatis vel afſinitatis. extra

eo.qm̃. Si agit᷑ an matrimoniũ ſit cõtractũ

vel nõ. tũc mater ſupecta eſt ſi vir ſit ſupioꝛ
extra eo.ſeries.quẽ caſum habes ſupᷣ in pꝛi
mo titulo huius de marrimonio. Sunt ⁊ qᷓ
dam pſone q̃ aduerſus ↄiunctos ſuos teſti
moniũ dicere nõ cogunt᷑.vt aduerſus ſoce

rũ.geneꝝ. vitricũ.pꝛiuignũ.ſobꝛinũ. ſobꝛi
nã ſobꝛino notam. eoſq; qͥ in pꝛioꝛi gradu
ſunt. Atẽ aduerſus patronã ⁊ liberos eiꝰ. 5.
AItem in criminali.et alie enã ꝑſone. q̃ ibi⸗
dem computant᷑ ꝙ generaliter afferẽdo te⸗

ſtimoniũ ſunt exepte. Nitrũ teſtes ꝓduci
pñt de wmo actoꝛis. Rñdeo nec in domo
actoꝛis nec accuſatoꝛis. nec in cauſa ciuilẽ

nec criminali teſtes ꝓduci delent. quia eoꝝ

teſtimoniũ ſuſpectũ eſt.iij.q.v.ꝑ totũ.iiij.q.

iij. 5. YAtẽ in crimmali. vſi. Ate et in iure ci⸗

uili. Oẽs aũt pᷣdicti qͥ repelledi ſunt. debent
admitti.ſi is ↄtra quem ꝓducunt᷑ eoꝝ teſti

monmio in alio iudicio vius fuerit. niſi ini⸗
micitias poſtmo dũ exoꝛtas wcuerit vel ali

q̃d aliud legitimũ poſt emergens ſeu coꝛre⸗

ctionẽ. vt in pcheto. S. Atẽ in crimiali. ꝓſi.
itẽ ſi qs teſtib. et. C. eo.i.ſi qͥs teſtibb. No

ta ꝙ ſucerdos nõ debet eſſe teſt; ĩ inſttis cõ⸗

fectꝭ totaliter inter ſeculares.xiiij.q.ij.;;B.

PHoc intellige de honeſtate nõ de neceſſiiate
Et nota ꝙ teſtis qui ſciẽter ſe ſubſcribit ali
cui negocio piudicat ſibi. ita ꝙ cõtra id nõ
põt poſtea reclamare.quia appꝛobaſſe pſu⸗

mif ſecus ſi ſubſcribat ſe nomine alieno.q:
per hoe non intelligit ↄſenuire. extra de lois
que fiunt a pꝛela. c. ;to. Itez nota tres
tm ꝓductiones teſtin fieri in cauſis eccleſi
aſticis vel cinilibus.ſed non quarta niſi iu
ret ꝙ nõ didicerit teſtiſicata. quinta nullo
modo concedit᷑.extra eo.in cauſis. Et hoc
intelligas miſi ahquis teſtuum in pꝛimis ꝓ/⸗

ducti onibꝰ impeditus fuiſſet. nam pꝛobato

impedimento ſine aliquo ſacramẽto dabit᷑
alia ilatio etiã centeſima.ſᷣm Inno.⁊ ſic
intellige extra eo.c.vltra terciã. Itẽ no⸗
ta m Hoff. ꝙ quatuoꝛ ſunt que tollũt co
piam ꝓbandi ꝑ teſtes.ſ.publicatio atteſta
tionũ.extra.e.de teſtibo. Ite renunciatio ſi
ue concluſio.extra eo.fraternitatig. Item
quarta ꝓductio.vt iam dictũ eſt. Vtem nu
merus teſtiũ effrenatus.extra eo.c.cũ cau/⸗/
ſam. Et no ta ꝙ nulli q;tecunqꝙ; religiõis
fuerit.creditur.ſcʒ in cauſis.niſi iurauetit ex
eo.nuper.poteſt tñ remitti iuramentũ de cõ⸗/
ſenſu parnũ.extra eo.tuis.niſi in cã matri⸗
moniali.qꝛ nec cõfemioni coniugũ ſtaf.ex⸗
tra de eo qui cogno. conſangui.c. ſuꝑ eo. et

iurabunt tactis ſacroſanctis euangelijs. ni

ſi ſit epus qui iurabit ſolũ ꝓpſitis euange
lijs. extra de ura. calñ.c. m.. Hoc autẽ iura
bit teſtis.ſ.ꝙ dicet totam veriratẽ quã no⸗
uit de illa re. iij. q. ix. purg. Item addit᷑ de
conſuetudine quoꝛundã ꝙ nulli pandet te
ſtimoniũ.⁊ lvc bene.iiij.qiij.S.itẽ in crimi⸗
nali. Atẽ ꝙ dicet purã veritatẽ nulla falſi⸗
tate ãdiecta.iiij.q.iij.nullus. Cum teſtʒ
de facto non eſtcertus quõ debeat iurare.

Item quando qͥs teneat ad teſtimomũ fe⸗

rendũ. Item qñ liceat ſerre teſtimomũ. de
his quẽ in ſecreto ſibi ſunt cõmiſſa. Vteʒ ꝙ
ꝓ hoc non licet reciꝑe pecuniam. Habes de
his oibo in.ij.ꝑte.ti.x.c.de YFuramento. Cũ
ꝓcedit᷑ per inquiſitionem velꝑ accuſanõeʒ
habes ſupꝛa in ſuis capituis.

De diſcordia

teſtium qñ infirmat teſtimoniuʒ et qñ non.
Nota vſᷣm Guil.teſtes delent cõcoꝛdare in
circũſtantijs.q̃ in hoc verſu ↄtinent᷑. Aes ꝑ
ſona locus gradus hec ſunt conſona tpᷣus.

Res. qꝛ ſi vnus dicit de vna re vel de vno

facto.alius de alio.teſtimonia ſunt ſingula
ria. extra de ꝓba.ca. Licet. Perſona.nã ſi
de diuerſis ꝑionis loquant᷑.ſingularia ſunt

teſtimonia. extra de reſcriptꝭ. Rodulphus.

Et dicit Poſ.ꝙ ſi ponexent᷑ certe locutões
non obeſlet erroꝛ noĩis. Locus etiaʒ reddit
teſtimomiũ inefrcax. vt patet in exeplo Ha
nielis in cauia Suianne Dañ̃.xiij. Bꝛadꝰ

4 7 3 5 4 8 WES
. .

quia ſi in qſtione matrimonũ teſtes depon ie
diuerſos gradus cõſanguitatis vel affinita
tis. non valet teſtimomiũ. xxxv. q. vi. de pa⸗
rentela. Cempus. niſi vnũ dictum includa
tur in altero. vt ſi vnus dicat diem.aliꝰ v⸗
ram eiuſdẽ diei. vel niſi factum ſit durabile
Sicut em̃ euangeliſte cõcoꝛdant, quoꝛum

vnus dicit.ſ.Oarcus xpᷣm crucifixũ hoꝛa

tercia. ucas vo lvꝛa ſexta. Chomas voſe

cunda ſcðᷣe.q.lxx.dicit.ꝙ diſcoꝛdia teſtiũ

in aliquibo pꝛincipalibo circũſtantijs,qᷓ va/
riant ſubſtantiam facii.puta in loco.in tpe
vel in pſona. de bo agit. aufert emcaciãẽ te
ſtimonij.ſed diſcoꝛdia in aliquib non ꝑn⸗
nentib ad ſubſtantiã facti.puta ꝙ ipᷣs iũe
fuerit ſerenũ vel nebuloſum. vel wmus pi⸗
cia vel non picta.⁊ hmõi.talia nõ piudicãt
teſtimonio quia circa talia nõ conſiueuerũt
lvmines ſohcitari vñ facile a memoꝛia ela

bunt᷑.quinimo diſcoꝛdia in talib facit teſtit

moniũ credibilius. vt Criſoſto. dicit ſuper
OJath.qꝛ ſi cõcoꝛdarent in oiĩbus etiã mi⸗
nimis.viderent᷑ excondicto eundẽ ſermo⸗/
nẽ ꝓferre.qð tñ pꝛudentie iudicis relinqui
tur diſcernendũ. Et vt plene pateat mate
ria huius.qꝛ nõ ſolũ in foꝛenſi iudicio. ſed
etiã in capitulis religioſoꝛuʒ eſt neceſaria.

Sciendum ꝙ vbi teſtes diuerſa dicant. ſi

vnus teſtis expᷣſſe contradicit ſibipſi nõ va
let teſtimonium.de ꝓba.c.Licet. Si aũtin
parte falſus teſtis inuemat᷑.in nullo credi⸗/
tur ſibi ſicut in ſacramentis. niſi hoc faciat
incontinenti coꝛrigendo ſe extra de teſtibo/
cogen.c.pꝛeterea. Ide NHoſtien. ſed addit
videt᷑ tamẽ ꝙ ſi in vno dicat verum inalio
falſum. valet ſaltem q;tum ad illam panẽ·
in qua verũ dicit.ar. diſ.xxx vij.turbat. 2, .

ſi quid. Si vᷣo vnus teſtis cõtradicit pluri

bus non obſtat eius cõtrarietas.quia vnꝰ

teſtis nec iuſtiſicat nec ↄdenat. miſi ↄtradi

cat pluribo cũ qbo ipᷣe ſcripiꝰ ẽ in aliqͥ inſtro
Si aũt plures teſtes cõtradicunt pluribi te

ſtib.ſiue oẽs ſint ꝓducti ex eadẽ parte ſiue

ex oppoſi ꝑnibo.iudex ſi poterit cõcoꝛdabit
teſtimonioꝝ ↄꝛietatẽ. Sicut Augꝰ. Noꝛdat
dieta euãgelioꝝ.ex᷑ eodẽ cũ tu. Si nõ pᷣt te

ſtimoniñ ↄcoꝛdare.teſtimomiũ plurin pua/

lebit.niſi ex altera ꝑte ſit tãta dignitas ꝑſo /
naꝝ ꝙ merito debeat pᷣiudicare nũero.vł ni
ſi pautioꝛes dicãt veriſimilioꝛ a et apnoꝛa
negocio.vel ꝙ ꝑ paucioꝛes plura ꝓbent qi;
plures. vt ſi plures teſtes ꝓbant me woſ/
ſediſſe re.xl. anmis. Paucioꝛes ꝓbant poſles⸗
diſſe ꝑ.l.annos ⁊ vltra. DHoc nituli pomide/
di tunc pꝛeualet teſtimomum paucoꝛum.
extra eo.in noſtra. Sed ſi ad ꝓbanoij dicta

—

lgn
ſitonn döſte

bnekiun
Paleſib
eieſhhe⸗
nhinn iunt
lfiiine
Coleſrsſan
ccoerdigtitä
gndpnd
ſoetincnſit
,weenmin
ſelerpſicet
Uigtoettte
res Dlic
mon Wterdd
ſaneiͤchen
fakergaif
Rploch⸗
ſtunento⸗
Geelu⸗
ſes tlen
ſoſpctaiul
lce onten
fput teltee
ercogftt
ſoneigenie
Cunektinſenn
flopuatwo⸗
Uncetn iſenn
Wreckuunert
nenbetehe
Cſcknänan
ehuring
Chlltalen
ngcirte
nfunofrini
Ahhpnneit
lagle
nfthonpe
ettus
henungkn
Unhidiar

Meralce ſſe

ſorpemo⸗eost
trbatcontn

dennnne
teinmin
Weninn
Näse
ininiſne
SS
didegi t
Adſbrdlgäin
abimniſn
in thri
aananuni
tomm vifnalen
mo dirraint
Ws nlob⸗
MniN
M
Plunsrigtſhtel
ngee

A. .
. 4. ☚ 4
lus vnsmmnandet

4 N
Mum bomansMANI
. „ be 8
nnennarnenenn

mfinnar
Nrürnäm

ün ANN
nottadnn
rfi Mi
4 „m 22 e
E nl
„ 14 . er
l
virw,
Nii Nn 2
Kaum giii
.
nchiw .
ores M ℳ
„. röN,
Al n dai
otiake
1t?

4

=

Capitulũ vndecimũ

pꝛioꝛuim teſtium inducant᷑ ſecundi teſtes.
opoꝛtet iſtos ſecundos plures eſſe er longe
melioꝛis fame ꝙ ſint pꝛ imi quia poſt publi
cationẽ atteſtationũ magis pᷣiumit᷑ de ſuboꝛ
natu teſtiũ q; añ.extra de ꝓba. c. Licet. Si
Vrro teſtes ſunt pares ex omni parte in nu
mero et dignitate tunc ſententia fert ꝓ reo
extra de ꝓba. c. Ex litteris. niſi in matrimo/
nio et in cauſa litertatis et in teſtamento 2
ꝓ Tte extra de ſen. et re iudica.c.fi. Siaſt
neuter poſſidetrem. ſed vterq; eaʒ exigit ab

aliquo eytraneo teſtes vi dictumeſt ſunt
pares.diuidat᷑ res ſi poteſt. ſicut fecit Salo
mon inter meretrices. extra de pᷣſump. c. af
ferte.iij. Regñ.iij. Si nõ poteſt diuidi. woteſt

iudex gratiſicare et dare cui vult.ar. extra

de paroch. c.i. Si aũt teſtes cõtradicunt in⸗
ſtrumento. ſemꝑ teſtes p̃ualent.niſi in his
que melius ꝓbant᷑ ꝑ inſtrumeniu q; per te/

ſtes. vt ſententia lata et arbitriũ et cõmiſj

ſio ſacra iudicibo.Et niſi in inuentario pu/
blice confecto cõtra illud enim non admit

tunt᷑ reſtes. et niſi in inſtrumento in mu⸗
lier confitet᷑ ſe recepiſe pęcumã ꝓ interceſ⸗

ſoone ſideiuſſoꝛis.iunc em̃ ommno creden
dum eſt inſtrumẽto. Opoꝛtet aute ꝙ ad mi

nus ꝑ quatuoꝛ teſtes inſtrumentũ repꝛobe

tur. quia inſtrumentũ obtinet vicem duo⸗
rum teſtium.et tabellio epollet. vel eſt ma
ioꝛ vno teſte. Hec ſumpta ſunt de ſumma
confeſſoꝛũ.li.ij.ti.v.q.clxxxvi.Et oꝛigina⸗
liter habent in glo.iiij.q.iij.teſtes.et per to⸗
tam ulla cauſam de teſtibo agi᷑̃. Itẽ notã
dum ꝙ cũ teſtis pꝛimo extra iudicium dicit
vnum et in iudidqo dicit oppoſitũ.vᷣm Bar.

debet puniri de falſo.quia ſtat᷑ pꝛimo dicto
eius.p.l.eos.C. de fal. cau. Sed Bal. loc aſ
lerit ene falſum ꝑ gloſam in.c.cum (auſam
extra de teſtibus.quod etiam tenet Johãa.
an.in mercurial.in regula. Non eſt.de re iu

di.li.vi.vbi dicit.ꝙ ea que in iuchcio vel ex

minus valide aſſerunt᷑.ſtatur vltimo dicto
non pꝛimo.l.eos ſuꝑ allegata ꝑ Bar.quia
ibi veniebat contra ꝓpꝛiñ ſigiliũ.et ſic con
tra rem autenncã et appꝛobatã. Nec etiaʒ
obſtat extra de pᷣſump.c.lr̃as. Obi glo. dicit

.ſtatur pꝛimo dicto teſtis.quia hoc eſt ve⸗
rum qñ illud qð dixit teſtis in iudicio. Di/
xit ita ꝙ eſt validũ teſtmomũ.nam tunc ſi⸗/
ue in iuchcio ſiue extra iudiciũ dicat poſtea
contrariũ.ſtatur pꝛimo dicto. Sed ſecus ẽ
cum teſtis pꝛimo extra iudicium dicit aliqͥd

et poſtea in udmio dicittontra. Nã pꝛimo

Dictuũ extra iudiciũ non eſt validũ.qꝛ nõ eſt
ſolenniter dictũ.et coꝛã iuchce.qð requiri
tur.vt faciat nide in iudicio.extra d teſti.c.

veniens. Ad eſſentiaz em̃ dicti teſtis. vt ſit
validũ requini᷑ iuramentuʒ. et coꝛã iudice

competẽte examinatio eius qð nõ reꝑit᷑ in

eo.qð dixit teſtis ęxtra iudiciũ. Dñ nõ re⸗
putat᷑ pꝛuno dictũ niſi qð pꝛimo dixit in iu
dicio. nec talis põt puniri de crimie falſi. qꝛ
non eſt pꝛobatũ loc quod dicit nũc in iudi
cio eſſe ſalſum.qꝛ potuiteſſe falſuʒ illud qð
pꝛimo dixit extra iuchciũ.de equo non pum

ref de falſo.quia ſimplex locutio eſſet.tñ ta⸗

lis ſuſpectus de falſo ſi duo teſtes deponerẽt

contra illum in dicto caſu. poſſz pom ad toꝛ

turam m Joh. an.
De teſtimonio F. üi.
in iudicio. Eota ſᷣm Bal. de peruſio. ꝙ fal⸗
ſus teſtis punitur pena talionis.l.i.fl.ad.l.
coꝛ.de ſica.et notat᷑.ij.q.iiij.in glo. ſumme
Et eſt teſtis falſus qui iuratus et examina
tus falſum loquit᷑.xxij.q.ij.ne quis arbiire
tur.Q ui aũt non eſt examinatus. licet lati
tet vt non inueniat᷑ veritas.non eſt falſus.
ſed oloſus.et ſic non tenet᷑ ꝑena illa.Ceſtꝭ
em̃ non punit᷑ de falſo anteꝙ; teſtimonium
dicat. vt notaf.xxxv.q.vi. Notificamus in
glo. Et pᷣſumi colus in tacendo. ſi teſtꝭ ad
interrogata nõ vult reſpõdere. In ſeriptu
ris tamẽ ille qui verũ celat.falſum cõmittit
ff. de fal. l.i. Ceſtis non debet de imꝑtinẽnbo·
interrogari. teſtis tñ qͥ lo quit᷑ obicure.non
lalet᷑ ꝓ falſo.ſed ꝓ ſuſpecto. vt notat.iiij.
q.iij. teſtis in glo. pꝛima. Et ideo poteſt peti
ꝙ declaret.niſi iudex ex cauſis nolit hoc fa⸗
cere.vt notatur.iiij.q.iij.S.in criminali.Et
iſtud ꝙ ponſit iudex ſub obſcuritate tranſire
non eſt notabile.tamẽ cauſa põt eſſe vel in
ipſo qui ſuſpectus eſt vel in ꝓducente.qꝛ ꝙ
ducit teſtem ſuꝑ incerto. Itẽ nota. ꝙ qñ
teſtis dicit vnum ex quo aliquid ſequitur
ſemper vtrunq; depoluiſſe dicitur. DNude ſi
teſtis dicit aliquem tenuiſe vomum ex coꝛ
poꝛ ali detẽtione.pꝛeſumitur vera poſſeſtio.
vt notatur. vij.q.i. pontifices.et per Anno.
Item nota ꝓ ſi teſtis negatiue dicu. nõ
videtur mihi. non ſequitur.ergo nõ eſt. vt
notat᷑ xxxiij.q.iiij.c.ij.in glo. Item teſt)
quando ſuper diuerſis facns teſtincat.nul⸗
la eſt contrarietas inter eos. Dnde ſingu⸗
lares dici poſſunt ſic.ſed non contrariuʒ. de
peni. di. i. Periculoſa. Nota tamen ꝙ in ci⸗
uili et criminal dari ponunt intertogatoꝛia
ſed iudex ea non debet abſcondere parti. vt
notatur.ij.q.i.in pꝛimis in glo. teſtes.
Item nota ꝙ interrogatoꝛijs delet qs co⸗
gi adpetitione partis. ad reſpondendũ in cip-
uili vel criminali poſt litis conteſtationẽ.

Zitulus

„* -ẽ

AItem nota qy teſtis ͥ non dicit totũ fa⸗/
ctum non peobar. vude iterum interrogat
vt notat᷑ xx. q. ii. Pſens. Ité nota &̈ pil⸗
blicatio teſtiũ nõ ligat uchceé, ex eo ex of
ſicio facit. vt notatur. ij. q/xi. F. Cauſa.
Item teſte falſum metus nõ excuſat. xv.q.
vi auctoꝛitate. Item nota. ꝙ interdimm
vni teſti crechtquig ali deſunt. wl quado
e conſcientia in articulo moꝛtis agit. vt.
xxvi. q. vi.c. His qui. Ite qui vocant ad
teſtimoniũ eoipſo vident᷑ appꝛobari ꝑ euʒ
q̃ aduo cari fecit. et debent examinari. vt no⸗
taf. xviij.q.ij. An dvecima. Qmd ſi ꝓbai
ꝙ teſtis fuerit inſtructus.vt ↄfirmet vł ne⸗
get. et tunc eſt ſuboꝛdinatio aut velit affix/
mare vel negare.ꝙ vtat᷑ vera et cõgrua ra⸗
cione.et tunc non eſt ſuboꝛdingtio. Sed
quid ſi teſtis ꝓmiſit teſtificare.Reſpondeo
aut ꝓmiſit certũ et repellit᷑.aut non dicen⸗
do quid et tunc non repellit.niſi accepiſſʒ pᷣ
cium.quia tunc pſumitur coꝛruptus.

Motandum etiã ꝭ.iiii.
teſtis poteſt falſum deponere et verum. 2
nec verũ nec falſum in omib decẽ pᷣdicamẽ
tis notatis ab Areſtotele in hiᷣ.de pꝛedica⸗
mentis. Et in ſubſtantia quidem. vt cũ te⸗
ſtis dicit.ꝙ homo dedit damnũ.cũ non ſu⸗
exit homo.ſed aliud animal. Itẽ ſi dicit
Citius pcuſſit ſeruuũ cum ferro et fuerit cũ
lapide.iſte depomt falſum in ſubſtantia.xes
em̃ et perſone ſubſtanna appellanf. Etſi in
terrogaf de cauſa illius ſubſtãtie.i.quõ ſcit
ꝙ eſſet ſubſtãtia lapidis.vel ꝙ eſet hbmo.
ſuricit ꝙ dicat.quia vidit. In quantita
te diſcreta atteſtat᷑ quis vt cum dicit ꝙ ap
pollo ꝓ miſit Citio decẽ cum non ꝓmiſit ni
ſi quinq;. vel de quãtitate continua.vt ſi di/
xi ꝓmiſi vel vendidi tibi terrã vſq; ad talezʒ
arbꝛem. et nõ ꝓmiſi tantũ ſed minus. Et
ſi interrogef teſtis.qͥd eſt quantitas.nõ te⸗
net reſpondere. quia in teſte nõ requirit tã
ia peritia ꝙ ſciat diffinire pᷣſertim ea que
ſunt ad materiam phiſice diſputationis et
diſpoſitionẽ iuris pertinent.vt notat᷑.ff. de
e verbo. obli. l. ſtipulatio. An qualitate
ceponit teſtis falſum.ſi dicat ꝙ frimentum
mutuatũ erat opumũ.cñ eſer minus bonũ.
Iſtg eſt qualitas intrinſeca. Del ſi dicat
furtũ factũ fuerit noctis tempoꝛe.cum nox
aggrauat maleficin.cũ ſuerit de die.Et ſi in
tertoget᷑ teſtis quomodo ſcit ꝙ fuerit de no
cte. Et reſpõdet quia vidit.qina fuit poſt lu
cis occaſum, vel quia erant tenebꝛe bona ẽ
ratio.qꝛ ſufficit ꝙ reddat rationem groſſo

nonibus. Pꝛimo qmia directe poteſt vide⸗.

. — — . .„
. . .
„* .2 „ „ “ ... 68

modo. licet non loquat cum peritia gree
xxiiij.q.iij.ſi hales in gloſa. Et ita nortie
ſicit dicere niſi ratio aſſignet. xxv. q· ij. c. fiß
nali. Sed non requirit᷑ ꝙ ranq; legiſta vej
philoſophus ſciat reſpondere ad difficiles
qſtiones.imo ſi interrogef de talibo. poteſt
dicere neſcio. Nec pꝑ hoc ratio reddita p eñ
& viſu viciaf. Si quis aũt non eſt verus te
ſtis pꝛincipaliter ſi iñ eſt teſtis cum iudicis
beneficio admixto ſeu artificio. vt medic⸗
ſupꝑ cicatrice et obſtetrix ⁊c. Interrogdus
eſt ſubtiliter et talem qlemĩe aſſerir. DPec
excuſat᷑ a teſtimonio falſo qꝛ teſtificatur p
verbum credo. qð verbũ eſt indifferens ad
verum et ad fallum. Nam interdũ verbum
credo facit ꝓbationẽ ex addita rõne.qꝛ pᷣſu
mimus ꝙ non ſine rõne. Ot qñ a perito p/
fert in arte ſua. et tunc ꝓ aſſertione habet
et punit.quia credere nõ debuit id quododi
it eſſe. qd nõ ſic eſt. NHam rõne pentie art
ſumtn walustn eo ꝙ abutit peritia ſug.
on em̃ pᷣſumit᷑ quis credere qð nõ delet.
et ꝙ homines cõmuniter illius ꝓfeſſionis
et artis facere debent. nõ credunt nec ratio
ne aliqua.vel bona coniectura faciliter. ar.
ff.de acqui. here. l. cum qdam. 5. quod dicit.
Quartum pᷣdicamentum eſt relatio. Eſi
añt relatio duoꝛum extremoꝛũ adinuicem
facta collatio Sub loc pᷣdicamento claudi
tur ꝓbatio fraternitans filioꝝ. Atem ma⸗
trimonioꝛzum. Item ſoꝛoꝛitatis. Ytem re
rum omnium que habent reſpectum ad alij/
ud in comꝑanone literarum. Et eſtnotan
dum in iſtis coꝛrelatiuis vel reſpectiuis vel
adinucem ſuboꝛdinatis vel compatatisad
inincem. Et nota ꝙ vbi teſtes toꝛquentur
ſufficit toꝛ queri duos vel tres fadum ſcic/⸗
tes. quia refrenanda eſttoꝛtura. Dbieſt
quinium pꝛedicamentuʒ deponit teſtis fal
ſum.ſi interrogatus vbi.dxit in wmo. 1 fu⸗
it in agro.nam comus fuit locus intentatꝰ
Inſultus vicitur factus in wmo quando
eſt factus intra poꝛticus.in oſtio vero non
eſt intus nec extra pꝛopꝛie. & peni. diſtin.i.
S. loc quo q;. Et grauius eſt malefeum ſi

quis in wmo offendat q; in agro. Et ſi in /

ferrogatus quomodo ſcir. c'illa eſtet wm? .
Reſpondet ꝙ vidit.bona eſt rano tribus ra

ri. Secundo quia viſus multas diflerenn/

gs dmõſtrat. pꝛimo methaphiſice. Cercio

ꝙ vilus eſt ſenſus generalis vnde reddru

tio cauſe per vuumeſt magis generalis c;
aliqua. vt notatur. iij. q. ix. teſtes. et quan?·/
do ratio includitur in oicto teſtis nõ æber
interrogsri de ratione. Quãdoq; em̃ dictůũ·

ſenſenise⸗
un na
8 Ptoriders
ſonettiuns t
Cprtetcenun
Ganentüekf
ntſdicn
oſtoindo
dicönikun
encin
Nerdbe⸗
interriorn
ſtelespd
honlterr
honee.eut
i la el
uſas iſit
ſetetgo nt
GMömuuepr
oricocren
linoufue
henoꝛ ſrit
enat ven
Pnphugen
Pnnſäfrne
ſentgrnns
in uden
Gſcoindenn
neſe
Ne aui
legultonten
zaore⸗ lhen

A(pcdatusn
(onnrehls
Muryurrlgfunrn
eyri quod di
Aeshale o

ſllgtonſitnd
W
Kinnkhunſit

Mlynnenn

n gtgwlfn
Mganrlfun
hlmnginetn

RN
“

Ermonofäſog,

ii

n meröne i⸗

ret Dimi

1 enwereenen⸗
.

„
eg Se weec e

1N

emaeſ WE.
.S

4

rne Nee
. de RN
*“ 4 IDEGN . ,7
1t
oA
. e cd Eker
meicek 6 n 4
0RO Cric
Sn

Capitulã vndecimũ

teſtis incipit a ratione. quandoq; a dicto

quandoq; ſimul ſunt iñcta vt oictum ⁊ ra⸗
tio in eadem conſtructione verboꝛũñ. Qñ

eſt ſe xtũ pᷣdicamentũ.et in h̊ poteſt facile te

ſtis incurrere ꝑiurium ſi artet ad diem.niſi

enet inſignis dies. vt extra de accu.c.quali
erp Inno. Et qñ eſt qſtio de tpe debet te⸗/
pus ꝓbari. de reſcrip. c. vone in cle. Secus ſi
non eſt iuris rano conſtituta in tꝑe.qꝛ nõ

terp

opoꝛtet certum tᷣus ꝓbari. Septimũ p⸗

dicamentũ eſt ſitus.ſuꝑ ſitu cadit teſtimoni
um.vt ſi dicat maleficium cõmiſſium in lo⸗
co ſito in dyoceſi floꝛentina.vel ecõtra di⸗
cat᷑ cõmiſtum in dyoceſi lucana.vel ſi ↄſtat
maleficiũ cõmiſſum in agro Cinano. et ſic
ↄſtet de loco. Anterrogamꝰ an ille locus ſit
in territoꝛio peruſino vl eugubino. Super
qͥ teſtes ꝓducti debent anſignare cauſaʒ. etiã
non interrogati.quia ꝓducunt᷑ ſuꝑ iuriſdi
tione. ſicut ſi uudicarent᷑ ad ꝓbandũ domi⸗
miũ.quia teſtes debent reddere rationes per
cauſas cõſiſtentes in facto nõ in ure. Red/
det ergo rationẽ de iuriſditione. vt quia vi
dit cõmune ꝑuſijfurcas ibi erigere.maleſa⸗
ctoꝛẽ capere.mandatis obedire tam in faciẽ

do q; non faciendo.licʒ in faciendo maioꝛ

et plenioꝛ ſit ſubiectio. IOtem bona rõ ſi dI/
cit. ꝙ vidit homines illius loci ſoluere col/
lecias.⁊ vbiagit ce iuriſditione ꝓbanda in
genere. ſufficu teſtimoniũ diuerloꝛũ in ſpe
cie.vt quia vnus dicit ꝙ vidit ibi aliũ exo
culari. alius dicit ꝙ vicit ibi alium ſuſpen/
cdch.ſ.p iudicem talis territoꝛij de quo queri
tur. Secus ſi agitur de ꝓbatione cern actꝰ*

vt de accu.c.qualiter et qũ. Atem quia cõ⸗

mune ꝑuſij conſuenit ſe gerẽre pꝛo dño ta/

lis loci longo tꝑe ⁊ hmõi. Juriſchno ergo
eſt quoddam ius mixtum e rerũ et ꝑſonaꝝ
et qñq; in rebus.quandoq; in ꝑtonis.qñ⸗

q; in vtriq; ſinul exercef. Octauũ pᷣdi/
camentũ quod dicit᷑ habere ſeu habitꝰ. enã
Pteſtes halet ꝓbationẽ.ſed quia habere in

mulus conſiſtit.diuerſo enã modo. Debet
ratio reddi m ſubiectã materiã de qua lo⸗

quimur. Mam ſi teſtis vult ꝓbare ꝙ aliqs

habeat virtutem vel vicium. vel ꝙ ſit ebꝛi⸗
us. ꝓdigus vel furioſus.que ſunt pamiões

anim radicate et infixe intrinſiecus. debet
vnignare rationẽ que inferat de necemitate

Vngde nõ iurxet de crudelitate vbi exigitra⸗
no inferens neceſſario.quia iuramentũ eſt

induſtriale. de hocꝑ Inno.i.c.cũ cauſam
exirxa de teſtibuæ Secũdo dicitur quis bha-

lere magnuudinem. vnde ſi teſtis vult pꝛo
bare ꝙ quis habeat magnitudinem decem

bitoꝛum debet rationeʒ reddere. quia vi

dit eum menſurari.Cercio modo dicit᷑ s
habere veſtimẽta.et hoc pꝛobatur per viſum
quo ad halere facti.ſed quo ad habere iur
in iure non ſufficit viſus. Quarto dicitur
quis habere membꝛa et huiuſmodi. et hoc
pꝛobat᷑ per viſum. ſed virtus intrinſeca mẽ
bꝛi.puta ad actum generationis. vt frigidi
tas vel non frigiditas non poteſt eſſe ſubie
cta viſui.ſed debet experimetari.extra de fri/
gi. c. fraternitatis.quo d ſane intellige.ſ.per
acium coniugalem vt dicunt iura.non per
actum foꝛninariuz. vel molliciei. Dnde te⸗
ſtis bene poteſt per viſum pꝛobare. ꝙ quis
non habeat oculum. vt quia vidit efoſinzʒ.
ſed non ſic defacili pꝛobat ꝙ habens oculũ
non videat inde.Quinto modo dicitur ba
bere continens contentũ. vt veges vinum.
et hoc etiam oculus videt. manus tangit.
guſtus guſtat. odoꝛatus odoꝛat. ſed men⸗
ſura pꝛobanda eſt per mẽſurationẽ. Serxto
dicitur quis habere poſſeſſionem vel ppꝛie
tatem vel obligationẽé. Et nota ꝙ verbum
halere pꝛopꝛietatem et affectum habendi
ſignificat Et ſi queratur cum actoꝛ facit du
os ꝗrticulos ſuper quibus teſtes interrogẽ
tur. vnus de contractu vel debito. al? de ob
ligatione. Et teſtis in pꝛimo interrogatus
dicit ꝙ verum eſt ſcincet debitum vel cõtra
ctum. quia vidit vel audiuit. An ſecũdo di-
cit ſe nil ſcire.querxitux an pꝛolet talis teſtꝭ
et vi detur ꝙ non. Nampoſito contractu
wl debito.neceſſario ſequitur obligatio.
Sed contrarium eſt verum. Nam licet di⸗
cat ſe mil ſcire de ſecundo verum dicit. quia
licet dicat ſe nil ſcire vere dixit. quia tanqᷓ;
teſtis nihil ſcit de iure ſed de facto. Nam ſci
re ius ponus eſt iudicũ q; teſtium. Et intel-
ligit᷑ miil ſcire.ſ.aliud q; dixerit.nam debe
mus interpꝛetari.vt ſibi non contradicat.
Septimo dicitur quis habere vxoꝛem. ſili⸗
os.fratres et huiuſmodi.et de iſtis poteſt in
terdum reddi ratio neceſſaria. vt ſcio ꝙ eſt

vxoꝛ.quia interfui quando contraxit per

„

vrba de pꝛeſenti et anuli datiõe. Nam cũ
aliquo pꝛeſuppoſito et conceſſo aliquid p⸗

babiliter ſequitur. tunc ratio eſt pꝛobabilis
et ſufficiens Mam dico ꝙ eſt filus quia vi

di eum naſci in wmo vt ñilius. vicinis ſcis⸗
entibus Poteſt poni ahud exemplum. dico
ꝙ berta eſt meretrix. quia vidi ſeꝑ de no/

cte intrantibus ianuam aperire. Mam locꝰ

a commumiter accedẽtibus eſt multum ꝓ⸗
babilis in materia tertus.vt pꝛobat.C. de

pꝛoba.l.neq;. Octauo dicitur quis habere
in famiam vel inhabilitatem. ſed ula eſt wo⸗

tius pꝛiuatio q; habitus.Sili mõ dicimus

WS
1
.

ſiue incurrit. Nam inulti vident moꝛtui

non ſunt Dnde teſtis deponens ſuꝑ homici

dio interrogatus quõ ſcit.habet reſpondere
ꝙ coꝛpus eius carebat pulſu.motu. et erat
frigidum.putridũ.vel ſimile.q̃ ſolent moꝛ⸗
tuis accidere. Nam receſſus amime a coꝛ⸗
poꝛe videri non poteſt. quia anima incoꝛru
ptibilis et inuiſibilis eſt.ſicut angelus inui
ſiibilis. Hec omnia Bal. de puſio.

De ſententijs ferendis. . Capitulũ. xij.

E ſententia tandẽ

vvilgendũ eſt. Dicit Aug'. ij. q. i. e.

i. Mos in quẽqᷓ; ſentennaʒ ferre

nõ poſſumus niſi aut cõuictũ aut ſponte cõ
feſſum. Et de ſententia quidẽ dicit glo.ſum
maria in pꝛincipio queſtionis ꝙ triplex eſt
ſentẽtia.ſcilicʒ interlocutoꝛia.diffinitiua ⁊

pᷣcepti. Ray.exemplificat dicens ꝙ inter⸗
locutoꝛia ſentẽtia dicit᷑.que nõ ſuper pꝛin/
cipali ſed ſuꝑ alijs q̃ſtionibus ꝓfertur inter
pꝛincipiũ cauſe et finem emergennbo. vt ẽ

de teſte repellendo. vel de dilatione danda

vel non et hmõi. Del foꝛte dicitur interlo
cutoꝛia quia inter partes loquendo /ꝓfert

ſine ſcripture ſolennitate. Diffinitiua autẽ
ſententia dicit᷑ quãdo pꝛincipalis queſtio
diffinitur. ff. de re. iuchca. l.i. Sententia pꝛe
cepti eſt qñ maioꝛ pᷣcipit mioꝛi. Sequitur
in glo. Si ſentẽtia diffinitiua fuerit lata ob
miſſo oꝛdine iuris.ipſo iure nulla eſt vt.ij.
q.vi.Si quando.ꝭ.diffinitiua. Hoc tñ ſci⸗
as ꝙ duplex eſt oꝛdo iuris. Onus qui ẽ de
neceſſaria ſubſtantia iudicioꝛum. vt.ſ.qͥs
poſt citationẽ habeat indutias vt fiat li cõ
teſtatio et teſtes recipiant᷑.Si contra hũc
oꝛdinẽ ferat ſentẽtia.non tenet.Eſt alius
oꝛdo qui non eſt de ſubſtantia iudicioꝛum
vt ſcilicet ſententiaſnon ferat᷑ ſub conditõe
et vt pꝛius non ꝓnunciet᷑ de poſſeſſoꝛio als
Pſſeſſione qᷓ; de ꝓpꝛietate.ſi tamen loc nõ
leruer.tenet ſententia. vt.ij.q.vi.A nterio
rum. 5. biduum. Bem ſententia interlo⸗
cutoꝛia ſiue ſit excõicationis ſiue ſuſpenſio
nis ſiue miſſionis in oſſemionem requirit

Aſte habet bannuʒ de tali ciuitate. Hoc nõ
eſt ꝓpꝛie habere ſed carere.ſicut et dicit᷑ ha
bere febꝛem vł moꝛtem. Ciuitas aũt habere
ciues poteſt per inſtrumenta ꝓbari et teſtes
Agere etiã et pati ſeu actio et paſſio ſunt
vltima duo pdicamenta.et hec etiaʒ pñtꝓ
bari ꝑ teſtes facilius tũ ꝓbaf agere q; pati
Facilius em̃ cõpꝛehendimus ictum quem
quis inſert q; moꝛtem quã quis inde pant᷑

oꝛdo iuris. De oꝛdine excõicatiõie hales
extra de ſenten. excõ. c. ſacro. De oꝛdine ſu
ſpenſionis habes.jij. qi.notum. Si tamenil
le oꝛdo nõ fuerit ſeruatus.tenèt ſentenng.
vt. xi.q.iũ.ſiepus. Item in ſentetia un
miſſionis in poſſeſſionẽ requirit ſemiplena

cauſe cognitio.extra vt lit.nõ conte.c. qm̃

et ſiue talis oꝛdo fuerit ſeruatus ſiue non.
ſiabſens poteſt ꝓbare ſe non fuiſſe cõtuma
cem.talis ſententia retractat.extra de ſentt
tia. et re iudi.c.ceum Bertoldus. Senten
tia pcepii eſt vt cum iudexpcipit alicui ſine
cauſe cognitione vt ſoluat alieui.x.q̃ pit.
ſi ille ſoluat et pecunia illa indebita eſt. g
iudex iniuſte pᷣceꝑat.tñ nõ põt repeti pecu/
nia illa. ff. qð metus cã.l.fi. lec in glo. Crr
ca ſentennã pᷣcepti.HNota ſᷣm Ray.vidẽda
ſunt tria.ſ.in quibo conſiſtit maioꝛitas. in
quibus conſiſtit obedientia. et de neceſſita⸗â
te pᷣcepti. aioꝛitas ſᷣm Ray. attendifin
pꝛogatiua oꝛdinis.conſecratõis. diſpenſa
tionis.i.adminiſtratiõis ⁊ antiq tans.exra
de elec.c.dudum. Pꝛerogatiua oꝛdims p/
ſbiter eſtmaioꝛ dycono.di.xciij.c.legimus
Pꝛerogatiua cõſecrationis.eps eſt maieꝛ
pſbitero.diſ.xcv.olim. ⁊. c.eps in eccleſfia
vbi dicitur ꝙ in cõceſſu pᷣſ biteroꝝ ſublinn /
oꝛ ſedeat epᷣus.intra wmum vo collegam
eoxr ſe eſſe cognoſcat. Pꝛerogatiua diſpen /
ſatõis.archidiaconus eſt maioꝛ pᷣſ bitero
diſt. xxv.ꝑlectis.vbi dicit᷑ ꝙ archidiacono

ſubeſt archipᷣſ biter eteius mãdatis obxdire

debet. Pꝛeroganiua antiqͥtat? maioꝛ eſt qaui

pꝛius fuit oꝛdinatus.vel als pᷣcedit ſꝑe vel
etate.extra de maio.et obe.c.i. Obedien⸗/
tia aũt conſiſtit in tribus.in reuerentia.iiu
dicio.et pᷣcepto. Et reueretia deber ei qͥ pʒe
cedit oꝛdine velantiquitate.inferioꝛ em de

let ſupioꝛi iu talib reuerentiaʒ vtſcʒ aſſur

gat ei dando pꝛimũ locum in cloꝛo.in me⸗
ia.in ſedendo.in eũdo.et hmõi niſi maioꝛ
diſpenſatio ſit cõmiſſa in mioꝛi oꝛdie vlan
tiquitate. vt archidiaconus diacono. tunc
emim nõ ſolum pᷣſ bueri.ſʒ archipᷣſ biteride⸗

bentreuerentiam archidiacono.diłxxv. .
ꝑlectis. Obediẽtia pᷣcept etiudieij let im̃
el qui pꝛeeſt ↄſecratione vel diſpenſatione.

Sentẽtia em a nõ ſuo iudlice lata nulla eſt

extra de iudi.c.at ſi clerici.⁊ idem in pᷣcepto.

vij.q.i.quia frater.Aue aũñt ſint illa ꝑ que

plena ſubiecno declaraf. habes exira de ſen.
et re iudi.c.cum inter.et de offi.oꝛ.c.cõque
rente.tam in gloſanp in texm. Duplici aut
ex cauſa ᷣm Chomã ſcõa ſcõe.q.cuiijar.v.
ſubditus non tenetur obedire ſuꝑioꝛi etinz
in licitis Ona eſt cũ maioꝛ poteſtas ſuꝑio?-ꝛ

CoNeatnoxts.
gumtfſ
Gookvmgnün
rhistikaetl
Tiranigon
Pendoig⸗

paruorſun

ſezmmrepim
dicentigen
fointeihten
ih itd
ionerpihe
ſpno Pe
Etanon⸗
bitroch
Allecurge
igiizib
onuanori
i hemmn
prerfotniant
Nonö,tmi
laptſifulnn⸗

Vilneocele.

lpltto nosgl
lnetlocwun
blonfteoen
Innwlencoln
fuinccſckumine

Ullinrhnſisrer

(fncmernrin
Uſpeſtamer
Cleaninte
Cohlirurcin
Hiirhts,
Ahierrnugne

nen

ſfiämpon

ſongbeglio aian

R ſepötpralumn

1 uutiflen
Ni locopubli
ueſ ſneni

Ulnntni, een

plſctusr ſoen
nhmini
nihetnilng
Pocchniſin fn

eepn Hufnhe
ensfn R
mnimöstenten
Nhicennemri
n gunena Neſe

Muhrmmtusn
zapn etnnnennn

Niiden
õ
Nnn
inn

ne ſcriptis valet. vt i
bit. Caſus ſti quibus valet ſentẽtia diffi
nitiua ſine ſcripto. m Johan. an. ſunt iſti,
Pꝛumo quando cauſe bꝛeues ſunt etmaxi
me vnliũ ꝑſonax. Et poteſt dici bꝛeuis duo
rũ aureoꝝ.ff.de olo.l.qdeſt. Inſpiciat᷑ añt

apikul

vtriuſq; mandant contrariũ. diſti. viij. que
contra moes. Secũda eſt cñ pꝛecipitid in
quo non eſt ei ſubiectus. vt que pertinent
ad motum animi interioꝛẽ et buſdã alijs
xe his iñ habes plene ſupꝛa in ſecũda parte
ti. de inani gloꝛia. In dubijs debet obedire.

Item dicit glo. ſup dicto.cinos in quenq;.

ꝙ quatuoꝛ ſunt modi cõuincendi reuʒ.aut

icʒ ure vt inſtrumentis et teſtibo.aut facti

H enidentia. extra de coha.cleri.c.tua.aut iu⸗
ris interptatione. vt ſepius citatum eſſe re
mm.Tiij.q.ix. decreuimus. aut violẽta ſuſpi/

tione.xxxij.q.i.dixit. Et nota ꝙ triplex eſt

ſuſpitio. Pꝛima eſt temeraria et de hac dit

cit canon. Nullum iudicetis ſuſpinõis ar⸗
bitrio.ij.q.i.pꝛimo.Secũda eſt pꝛobabilis
et hec purgationẽ inducit.nõ aũt pꝛima. vt

ijj.qqj.iiij.pᷣſ biter. Cercia eſt violenta q con/
demnationẽ inducit. et de hac intelligit᷑ di⸗

ctũ Hieronymi ſcʒ ꝙ vxoꝛ dimitti poteſt p
pter foꝛnicationẽ.aut foꝛnicanionis ſuſpi⸗

tionẽ. xxxij.q-i.dixit.qð intelligit̃ de violẽ
ta. vt ſi ſuſpectus cũ ſuſpecta.nudus cñ nu⸗
da in eodẽ lecto. Itẽ dieit gloſa ſuꝑ dicto
capitulo nos. ꝙ ſentẽtig ferẽda eſt in cõfeſ/
ſum. et loc verum etiaʒ ſi aduocatus alicu⸗
ius confiteatf.nec reuocet cõfeſſionẽ ſuam.
extra d cen. c.olim. Et eſt ferenda ſenten⸗
tia in cõfeſſum in cã ciuili et in cauſa crimi
nali.niſi aliqs mem toꝛmẽtoꝝ cõfiteat dũ
eſt in carcere. tali em̃ cõfeſſioni non ſtatur.
niſipoſt toꝛmenta in confeſſione ꝑſeueret.
Que autẽ confeſſio repugnet his verſibus
continetur. aioꝛ ſponte ſciens contra ſe

vbi iuſſit ⁊ hoſtis. Nec natura negat fauoꝛ
et lis iusæ repugnet.

De ſententia autẽ .i.
diffinitiua. Nota ꝙ debet ꝓferri a iuciceet
non ab alio. als nõ valet. niſi ſit epᷣs iudex
ille põt per alium recitare adinſtar illuſtriũ.
extra eo.Etſi.li.vi. Dhebet etiã ferri ſedẽdo

Itẽ in loco publico et honeſto.iij.q. iij.in⸗

gucie. . ſpaciñũ. Item debet ferri de die et nõ
in tenebꝛis.
me feſtiuis ⁊ ſolennibo. Atem non delet fer
riꝑ venalitatẽ.ij.q.vi.ſi quando.s.diffiniti
ua. Dec ⁊ multa ala reqiurunt᷑ quoxꝝ ſi ali
gqguod obmiſſum fuerit ſentẽtia non valet.

Ite nec dieb feriatis.et maxi

Item debet ferri in ſcriptis. aliqñ tñ etiaʒ ſi
mmediate infra pate/

bus ꝑſonalibus mandet᷑ executioni infra 4

qualitas pſonarũ.et relinquaf arbitrio iu
dicis.extra de officio dele.c, de cauſis.vel in⸗

ſpiciat conſuetudo loci vel foꝛi. diſt.xi.con

ſuetudinis. Secundo valet cũ e pᷣus de cau
ſa ciuili iudicat inter clericos ſuos.xi. q.i.

ſi quis cum clerico. Tercio cũ pꝛeſes depoſi

to officio ↄuenit᷑ vt reddat admimiſtratio
nem. in autẽtico.vt iudi.ſi quo.ſuffra..ne
ceſſitatẽ. Quarto cũ papaꝑ ſe ꝓnũciat va
let em̃ licʒ ipſam non tulerit i ſcriptis ipſe
em̃ ſolutus eſt legibus. Qmnto valet ᷣm
quoſdam ſi ſit lata in cauſa matrimoniali.
extra de teſti. Albericus. Cum aũt ſunt duo
iudices et ꝓferunt diuerſas ſentẽtias. Di
cunt Ray. 1 Hoſtien. ꝙ ſi ex iuriſditiõe oꝛ
dinaria ꝓceſſerunt.tenet ſentẽtiap reo nõ
ꝓ actoꝛe.niſi in cauſa fauoꝛabili.vt in ma
trimonio et ꝓ dote et p libertate et ꝓ teſta⸗

mento. ſi ꝓ ipſo fuerit ꝓmulgata. Si vero

ex poteſtate delegata eſt lata ſentẽtia.vtra⸗

qʒ pendet ex arbitrio delegantis. Si aũt ex

cõpꝛomiſſo.neutradebet habere vigoꝛez. ex
te ſen. et re iudi.c.duobo. Effecius aũt ſnie
Fm Ray. eſt multiplex. Pꝛimus eſt ꝙ p ve
ritate accipiat q;tuʒ ad illos inter quos la

ta eſt. Et intelligit᷑ poſtq; ſententia irãſit in

rem iudicatã.ſ.ꝙ ab ea appellari non poſſit

quod eſt poſt decẽ dies.ff.de re iudi.l.res iu
dicata. Secundus effectus eſt ꝙ in actioni
tuoꝛ mẽſes.extra de offi.dele.c.q̃renti. et e
eo.ꝙ ad cõſultationẽ. In actionibo vᷣo re

alibo cũ res certa petita eſt. puta liber. ager.

equus.vomus.⁊ himõi.delet executiõi mãa⸗

dari ſtatim poſt. x. dies qͥ ſunt cõcem̃ ad apᷣ-
pellandũ.et loc ſi res eſt in pᷣſentia. Inſti.
de offl. iudi.in pꝛincipio.Et idem delet fieri

in actionibo criminalibi. neq; em̃ in talbo

eſt executio differẽda.ij.q.vi.Anterioꝛuʒ.
Fallit tñ loc in q̃tuoꝛ caſib.P
pꝛinceps ex vindicta fert ſeuerius ſententi
am. quia differt᷑ executio ad minus ꝑ. xxx.
dies.vt locꝰ poſſit miſericoꝛdie eſſe.etſi res
exigit penitentẽ.xi.q.iij.cum apud theſſolo
nicã. Itẽ cum ſententia lata eſt in muliere

ꝛimus cum

pᷣgnante. difert em̃ vſq; ad ipᷣs partus. ff.

de re. iudi.l.pᷣgnãtis. Atem ſi capitalis ſen⸗

tentia eſt lata in ſeruñ oiffert executio qᷓuſ/

qꝙᷓ; reddiderit ratiocinia adminiſtrationis.
quam geſſit.C. de bonis ꝓ. l. Atem cum s
eſt confeſſus de crimine et inde negat.tetru
dat᷑ in carcerẽ.vt poſtea reductꝰ apud acta

audiatf.et iteret confeſſionem. Sunt et alij
plutes effectus ſententie qui dimittunt᷑ ob
bꝛeuitatẽ. Et nota ᷣm Ray. ꝙ reglariter
nec ſententia. nec res inter alios actayel

ſudicata pᷣiudicat alis extra te fi. inſtru. ca.
inter dilectos. Fallit tñ in multis caſibo.ſ.
cum cauſe cõnexe ſunt. diſ.lxxxi.tantis.iij.

q.vi. hbec ppe. et extra de accuſatione. c. ad

etitionẽ. Até in cauſa libertat. f. de ſta. ho.

la ino fficioſi teſtamẽti.ff.eodẽ ti.ꝙ papini⸗
anus. Ytem m Ray. regulariter. nec ſen
tentia nec alis res inter alios acta alteri p/

deſt. Fallit tñ hoc in certis caſim. Pꝛimo in

qquerela inofficioſi teſtamẽti. ff. eodẽ ti. l.pa
pinianꝰ. Ite in re duiſibili. n. ſi ſeruitꝰ ven.
l. loci. S. competit. Itẽ in re cõmuni cũ pu⸗

pillo.ij. q. vi. 5. diffiitius. YItem ꝓdeſt vbi
res eſt ↄmunis cũ fiſco.hec habenf extra. eo.

c. fi. Subleuat aũt ſentẽtia ᷣm Ray. qtu
oꝛ modis. Pꝛ imo ꝑ appellationẽ.ij.q. vi.

c.i.Et de hac dicet᷑ in ſe.c. Secundo ꝑ ſup⸗/
plicationẽ.vt cum lata eſt a pꝛincipe.vel ab
alio a quo nõ licʒ appellare. xxv. q.ix. veni
am. Cercio ꝑ querelã falſi. vt ſi dicaf̃f lata

P falſos teſtes et alias falſas ꝓbationes.

extra de teſt. c. ſicut nobis. Quarto ꝑ in in)

tegrũ reſtitutionẽ.extra de in integ.reſti.

totũ. Et dicit Guil. ꝙ qrela falſi halet locũ

vſq; ad viginti annos. E. de fal. l. qrela.

De lits conteſtatione. Capitulũ. xiij.

litis conteſtatio

ne dicit Bꝛegoꝛius nonus.ꝙ nõ
pPpPpſitiones et reſponſiões adeas
ſed ꝑ vetinonẽ in iure ꝓpoſitam.i.in iudicio

et reſponſionẽ ſecutam litis conteſtatio fit.
extra eo.c.i. Dbi dicit glo.ꝙ litis ↄteſtatio
exoꝛduũ videlicet lins ſiue cauſe pꝛincipũ
appellaf et vbi pꝛincipiũ deeſt.nil põt ſugꝑe

dificari.i.q.i.cũ paulus.⁊ cuiunibet rei pꝛin
cipium maxima ꝑs eſt. Et licet liuis cõteſta
tio ſit pꝛincipiũ.tamen necene eſt ibellũ ꝓ⸗
cedere ſuꝑ quo fiat litis cõteſtatio. vt extra

de libel. ob. c.i. Eſt aũt litis cõteſtano nego⸗
cij pꝛincipalis hincinde apud iudiceʒ facta

narrano et ſubſecuta reſponſio ſiue negan⸗

do ſiue concedẽdo,qð eſt intelligendũ vt fi
at animo ꝓcedendi in cã. et ea intentione
Ddirecte et ex ꝓpoſito. Dnde ſi aliqͥs ꝓponat

facium coꝛã iudice non ea mente vt reſpõ⸗

dear᷑ ſaluo iure ſuo et ſine pᷣiudicio nõ erit
ꝓpterea lius conteſtano ſacta.cum hec fi⸗/
nnt nõ ad iudicis interrogationẽ.ſed motu
ꝓpꝛio. Cõteſtatio aũt fieri debet ĩrerrogãte

iudice actoꝛe ꝓponente ſuã actionẽ.⁊ reo

Itẽ in cã filiationis.fj.de libris
agno. l.i. Itẽ qñ quis pᷣſens ſuit et ſciebat
cãm agi. ſt. de re iucica.l.ſepe. Atẽ in quere

.

reſtondente ad interrogation iudicis. vt
mos eſt. Obi ergo litis conteſtatio non p

cedit.nihil valet qð agitur.vt extra eo.c.i.

Et põt tõ aſſignari p poſiniões et reſwonſio
nes ad eas.non fit lins cõteſtatio. Qui em̃
vonit aliquod dictũ vel factũ. nihil pent ab
aduerſario.nec oſtencht per hocſe velle age
re. Etita ꝑ loc nõ poſſetfieri ſentetia abſo⸗
lutionis vel cõdenationis cum mipetitum
ſit ꝑ roſitionem. ſed oſtendif aliquideſſe ſa
ciñ vel dictum vel ꝓmiſſum. etſentenna ſp
foꝛmanda eſt ᷣm modũ agendi.extxra de ac
cu.c.qualiter et qñ ad ni.et cõdemnauo nõ

eſt facienda niſi ad hoc ſit actũ.extra de oꝛ.

cog. c. cũ dilectus in ſfine Ber. Tibelli ob
latio.vtrũ ſit de ſubſtantia oꝛdims idicia
arij pomt Ber. in glo. extra de libel.obla.c.i.
opiniões recitat ꝓ et cõtta.et cõcludit tan

dem.ꝙ melius videf de iure canonico ꝙſi

de ſubſtantia. Eſt aũt libellus ſcripturamn qᷓ
conuinet res que pent᷑ ⁊ cauſa petendia no
men actoꝛis et rei.vt extra eo.ꝑ tomum.Et

ſemꝑ offerendus eſtiſte libellus iuchei pr

eum reo.vt ipſe reus denberare poſſit.iij.q.
iij. 5. o ferat. et in ſcript debet dari ⁊ in pꝛin
cipio litis.in modiq iñ cauſis ſcripiura nõ
requirit᷑.vt.xi.q.i.ſiquis cũ clenico.Eſt aũt
duplex libellus. ſcʒ poſtulatioms q dat indi
uilib; queſtiãtbo. extra eodẽ.c.i.Et accuſa
tionis.qͥᷓ dat᷑ in criminalbo acnonibo vt ij.
q.viij.p icripta.S.libeloꝝ Ber.

De appellatione. Capitulum.riiſ

quid bꝛeuiter videndũ eſt de q (5
fuſe agif.i. q. vi. ꝑ totum. Et ibi

dicit glo. ſummaria in pꝛincpio ſtiõis hec

que ſequunt᷑.Appellatio eſt ꝓuocatio iniqᷓ

ſentenne querelã õtinens. iñ eti in his
extra indiciñ agunt᷑.appellaf.vt in elecnö⸗

extra de appella. c.oſtituns. Eica appel.
ergo pꝛimo qrit.vtrũ valeat ſtatu ti ſeu oꝛ

dinamentũ alicuius mumceipq ꝙ nonpoſſt

appellari. niſi ad iudicẽ illius loci. ? videtur
ꝙ ſie. qꝛ ſtautũ eſt quidã cõſenſus ⁊ paciuũ
cimiũ illius loci vbi ſit Sedconſtat ꝙ qius:
põt remittere p pactum ius appellanch. K.
de tep. appel. l. n. Setp ſtatutus tollit ug eo
mune in illo munigpio.ff. munia. pdi. .
venditoꝛ. Sed contrarũ eſe rei vertas. Et
ratio eſt. quia iunſdino collata imn iuch; an
pellationẽ ꝑ legeʒ velpꝛinapem. non bolen
tolli vel mmuꝑ iubditos. di. xxi. c eno?.
imo pponitur neceſſitate obiequendi. exirs

—

==
S—

—

— —
n =

calleſt⸗
nvniiunſn
birapꝛine
ünpne⸗
eo valereſe
mitenoui
ſenetcſictt

=S
=

=
=

=
S=
=

=—☛2

—
— Seuk
—

—
—
=

Rů(enöeſerdn,
unnserceſee

—
—

ſliletkeceſe⸗
telteftiusſi⸗
ncnentes.
legenbic
Nponnr hene
Coicſtahans
gogelogtal⸗
Peſprathe⸗
Poloreos onn
Ppnindokt
Hocairoſp
r,ptertmaund
lo ſeg ſtn

iienlalen
renimnproc

7
Naerauen
ſſtcͤnyvert
huatcet. Bun
Wrk depr
Werdeienäde
Peözumaltuir
0Anntnſtateſen
erpitaen
Noliga nanen
Ulnunaumſo⸗
ffümnptenra
eopelapſnn
nemmaene
Lenlermimren
Glr here.)
etgiswlaſia
nnenlgeat i⸗
llrrloctipus

½

luln ettepn

—

7

=
——
=

= ☛
= =ẽs
☛ =

— —

ceniitſamert

—

ifniceſunmin
Augäſteria
uchr ſuen
herejul
ſelgeſtinmne

E=

= S=
—
SZ
= .

ns

— 8 1
n Mintin
1gbege N

nimie

Noſanne
Nriiennd

=
—

=

ẽ

4

4
.—

S

Hmieitni
kams nineh
ARdkennur
ungoermdn
nn getönai⸗
Weidiren
a Ctielusſn
Weeni tnün
6 ,ndr idi
nn ginitnl

R elen⸗es d
üpes epEN.

öc ma
NinNARN!

grlnim ſnnn

S
Lipelen
uhemnin,

ecnerti

güs ,
nni vinit

—
—

S

==

4

—

.
6
1

=E

==

—
E

.
4

—

⸗

1
8
4

SE

l
n tatiin
tn

4
4

alonin⸗ un,
* öwlann

6

de conſti. c. eccleſia. Vam em̃ ex loc videre
aur eneruari iuriſditio imperij etromane ec
cleſie. et vires pꝛincipalis negocij exbauri⸗
ri. C. de pci. impera. offe. l. iij. circa qð nulla
cõſuetudo valere põt.extra de ↄſue.c.i. Itẽ
pactum litigatoꝛũ facere nõ põt. ꝙ appella
tioni generaliter renunciet᷑ vel'remittatur
extra de appella. c.ij. ᷓ necꝑ ſtatutũ. Itẽ ta
le ſtatutũ eſſet diminutio iuriſchtionis ⁊ li⸗
bertanis eccleſie et imperij.et ideo ipſo iure
nullũ.et hec eſt vertas. qꝛ in ommibo ſemꝑ
intelligit᷑ ius ſuꝑioꝛis exceptuũ.extra de iure
iu. c. vnientes. Sʒ municipes nõ condẽdo
legem bñ roſſunt renunciare appellationi
vt notat Anno. in dicto. c. vemẽtes. Sed
quid ſi aliquis appellat ſunpir dicẽs. Ego
appello a tali vro pᷣcepto nec dicat ad quẽ
Reſpondit ſpecu. ꝙ valet. Et intelligit ap⸗
pellare ad ꝓrimũ ſuꝑioꝛẽ.ff.de appella.l.i.
Mam in dubis non eſt a iure recedendum
Noc aũt diſponit ius vt gradatim appelle⸗
tur. vt extra eo. dilecti. et idẽ ſi nõ dicat ap
pello. ſed ſubijcio me ſub ꝓtectõe ſedis apo
ſtolice vel alterius iudicis appellatiõis.ha⸗
lEeur enim pꝛo appellante.
Licet autem appel H.i.
latio ſit cõmune remediũ.iñ in multis caſi
bus reücit. Pꝛimo ſi non interpoſita ifra
decẽ dies. C. de appell. l. vlti. Sed hodie cur
runt a die ſentẽtie vt ibi notat᷑ quia tpᷣus
Loc iq;ium ad ſiu initiũ eſt vtile. vnde non
currit mſi a tꝑe ſententie.⁊ a tꝑe currit quo
agere põt. Sed q; tum ad ꝓgreſſum eſt con
tinuũñ.ij.q.vi.anterioꝛũ. Oñ ſpontanea ap
pellationis obmiſſio purgat ſentẽtie turpi⸗
tudinẽ vt notat extra de offi. dele.c.paſtoꝛa
lis. Ita ꝙ poſt lapſum decẽ dierũ.enã ſi in⸗
iuſta ſit ſententia.executioni mandatur.lꝗ
pſus em̃ termini renunciationeʒ inducit.ff.

de acquir. ere.l.qdiu in ni.et hoc niſi iuſta
cauſa etatis vel alia reſtitutionẽ ad appel/

landũ indulgeat.ff.de mino.ꝑ totum. Nec
põt iudęx loc tẽpus decẽ dieꝝ ad appellan⸗
dam ſtdtuiũ.et tẽpus anni vel biennij adꝓ
ſequendũ ipſam.et tẽpus reſtitunõis in in⸗
tegrũ cõceſum minuere.vt notat extra de
appella.c.cũ ſit.et idem ᷣm diſ.in omni di⸗
latione.qꝗ̃ dat ſine miniſterio iudicãtis.vt
notat exirg de re. iu.li.vi.quia induliũ a iu/
re beneſiciũ nemini eſt auferenduʒ. hinc eſt
ꝙ ſi iudex mangat nliculyt oluat aliquid
vel faciat infra &&ccẽ dies licebit ei appellare
Vngde licet ſententia ſit ſub condinone da
ta vel etiam ad terminũ maioꝛẽ q;ᷓ decẽ die
rum.debet tñ appellare infra deceʒ dies.licet

conditio in ſententia adiecta nondũ exiſtat
et terminus nondũ aduenerit. ff. qñ appel⸗/
la.ſit.l.i.Hon em̃ poſt decẽ dies licebit ap⸗
pellare. vt notat᷑ extra de appell. c. pᷣterea. 2
ibidẽ notat Inno. Sʒ cñ dat ita bꝛeuis ter
minus in quo nõ põt dellerare ad plenum
et ſic incidere põt in pꝛomptũ piculum. vt
puta triũ dierũ.vel alius minoꝛ decẽ dierũ
qui terminus modicus appellat.tunc lice⸗
bit a bꝛeuitate termini appellare.extra de di
la.c.i.et hoc niſi ex cauſa minoꝛ darer. q̃ tñ
cauſa eſt in dilatione expꝛimenda vt nota
tur in dicto.c.i. Secundo non appellaf a
iudicio momentanee poſſenionis.licet fᷣm
canones appellari pomit. ex de teſti. c. ſignifi)/
cauit. Item nõ appellat ̃m leges ab inter
locutoꝛia.vel ab aliquo grauamine añ ſen
tennã. C. quoꝝ appel.non reci.l.iij.niſi in
caſibo ibi notat?. ſed in iure canonico ſecus
CTercio non appellat a mero executoꝛe.
exira de appel. c. nouit. niſi modum excedat
velcitius exequat᷑ vt ibi notat᷑. Quarto
non appellat a creatione muner? wl noia /
tione quod eſt vtilitate tm̃ pꝛiuatũ.vt tute
la et cura.ff.qñ appell. ſit,l.i.S.ſi quis.ſed
a repꝛobatione executiõis põt appellari.vt
ibi. in alijs aũt muneribo publicis auioꝛita/
te et vtilitate.eſt ſecus Quinto nõ appel
lat a criminibo enoꝛmibo.q̃ legunt᷑.ff.de ap⸗
pellanone. l. conſtitutus. qð intellige vt ibi
notat᷑. Itẽ in heretico nõ appellat.extra de

lvreticis. c. vt inqͥ ſitionis.li. vi. Item in ra

ptoꝛe feminaꝝ. C. de rap. vir. l. . Item in
falſatoꝛe monete.et in eo qͥ fecit aliquẽ de
cuſtodia exire. C. de fal.mo.l.i. AItẽ in q buſ
dam alijs crimimbo in qbus leges ꝓhibent
ſpecialiter appellare. vi extra de elec.c.cum
in cunctis Sexto nõ põt appellari/ ꝓpter
naturã cauſe.ſ.cũ res dilationẽ nõ recipit
vtputa ne teſtamentũ aꝑiat.ne inſcriptus
heres in poſſeſionẽ mittat᷑.et ne pignus vẽ
dere liceat et quedã alia q̃ habent᷑.ſ.de ap/
pella. reci. l. f. Et idem videt᷑ dicendũ in ca⸗
bus in quibo ſummatim cognoſcit᷑.puta in
alimentoꝝ exhibitione. ⁊ in alijs caſib qui
celeritatẽ requirunt. als deſiderant. licet qͥ
dam aliter dicant. Septimo regulariter
nullus criminoſus appellat qñ tris interue
niunt ᷣm 2ʒzonem. ſ. ꝙ ſit cõnictus. conſeſ⸗
ſus et argumentis ſuꝑatus.ff.quoꝝ appel/
la.non reci.l.ij.ſed aliquo iſtoꝛũ deniciente
wteſt appellare ipſe vel alius pꝛo eo.ff. eo.
l.nõ tantũ. Nota tñ.ꝙ ſi nomine alicuius
quis appellat.ſiue in ciuili ſiue in crimina /
li.ſi is ꝓ quo appellat᷑ ratum haabeat. debet
ratiſicare infra ipᷣs appellatõis interponẽte

Et qð dictum eſt de cõfeſſione intelligi?᷑ de
confeſſione ſpontanea nõ in toꝛmẽtis. nec

terroꝛe toꝛmentoꝛũ facta.vt in dicta. l. iij.

Sed vider ꝙ cõfeſſus in iure canonico nõ
appellet.qꝛ confeſſio in iure facit notoꝛiu;ʒ.
et a notoꝛio non appellat᷑.extra eo.cum ſit

romana.et hec opi.videt innui.extra de ap⸗

pella.c. xomana.li.vi.Sed ↄtrariũ ponꝰ põt

ex illo.c.haberi. vnde iure canonico et ciui

li confitens appellat fi iuſtã appellationem
faciat.i.iuſtã cãm inferendo. puta quia er/
roꝛe vel, ppter territionẽ toꝛmentoꝝ.vłqꝛ
confeſſionẽ expoſitã declarare intendit. vel

aliquid aliud rationabile. vt. f. de appella.

l.creditoꝛ.als ſi a ſententia ſuꝑ cõſfeſſiõe la

ta appellat abſolute ſine expᷣſione cauſe nõ

audit᷑.vt dicit Archidia.eo.ti.romana.li.
vi. Octauo non appellat debiroꝛ fiſci ſeu

reipublice.C. quoꝛũ appel.nõ reci.l.fi. AItẽ

officialis crummaliter ↄdemnatus a ſuo iun
dice.eo ꝙ in officio ſuo male ſe habuiſſa nõ

appellat.C. eo.ti.l.nulli. Atẽ non appellat

debitoꝛ ex calculo fiſcali vł ex tributoꝛia fun

ctione.et ex alio caſu qͥ omnes legunt᷑.Cx.

ñ appella.nõ reci.l.abſtinendũ. Itẽ delin
quens a pena delicti nõ appellat. quia pene

certe ſinguloꝝ delictoꝝ ſunt. ff. de verbo. ſig.

I.ſi qua.ſed a mulcta bene appellat. vt ibi.

Item nõ appellat vere contumar.niſi veni
at iudice ſedente ꝓ tribunali. vel mſi ex iu/
ſta cauſavenire impediatf.vt.ff. de re iudi.l.
ↄtumaiia. Ficte aũt cõtumax appellat. De
re nũt ↄtumax dicit.cui iudex pᷣcepit vt ad
ſit. vt notaf.C. quomodo et qñ iudex.l.ceſ
ſante. Item qñ ꝑſonaliter eſt citatus.ſed
et cum citatus reſpondit ſe nõventurũ.non
eſt dubiñũ ꝙ eſt vere contumax vt notat.ff.
de appella.l.cum qͥ. Sed ficte cõtumax dici

tux qñ nõ fuit inuentus.puta citatus ad wo
mũ.vt ibi quo caſu tẽpus appellandi a die

a tꝑe ſcĩe cõputat᷑.et hoc intellige in contu
mace abſente. Cõtumax aũt pᷣſens.puta in

nõ exhibendo audit᷑ appellans.ff. eo.l. cre⸗
ditoꝛ. S.iuſſus.Dic tñ ꝙ in lvc audit᷑ appel

lans cõtumax.ſ.vt cãm ad ſuꝑioꝛẽ tranſte⸗
rat.nõ vt a ſentẽtia excõicanonis releuet
Yt extra de ſen.excõ.ꝑ tuas in glo.ſecunda.

Itẽ non appellat qͥ in iudicio ſe ꝓfitet nõ

appellaturi.ff. bus appel. nõ licet.l.ij. ſj er
iudiciũ nõ ſumicit renunciatio. niſi cum pa
cio cõueniat᷑ cũ aduerſario ſe nõ appellatu
rum. . de tempo. appella.l. fi. Ytẽ nõ appel⸗/

lat a delegato. qñ elegans ꝓhibet appells/
tnon. vt ſi dicai appellatõne remota. qð tim

ſolus pꝛinceps facit. Et idem ſi papa.extra
de off. dele. c. ſup queſtionũ.quo tñ caiu ſo

lum friuola appellatio interdicta philet v⸗
extra de appella. c. ſuꝑ eo. in glo. i. Dnde ni
hilominus a grauamine appyllabit. qe tüic

nõ contra reſcriptũ ſed cõtra iudicis mali⸗

ciam appellat. vt notat.ij.q. vi. . biduum.
Itẽ nõ appellat ꝓpter auctoꝛitatè iudican
niũ vt a pꝛincipe. vt in dicta. l.ij. Ytea ſena

tu.i.a toto ſenatoꝝ cetu. ᷣm lʒ0. Ate ap/
fecto pᷣtoꝛio.vt.ff.de offi. pfec. pto...i. Vrẽ

nõ appellat ab arbitro.qꝛ nulla eſteius ſen
tentia. C. de arbi. l. ij. Sed ᷣm canones põt
Aa ſentennia arbitri ſupplicari. vt. ij. q. vi. a
iudicibo. Atem nõ valet ſi appellet a coꝛre⸗/

ctoꝛe.extra de appella.c.repvnſibilis in fij
ne. et lvc niſi modũ excedat. Itẽ nõ appel
lat a citatione.exira eo.cum parati.niſig

bꝛeuitate termimi appeller.vel niſi fiat citaas

tio cõtra foꝛmã can onis.extra dereſcnipt/.

hl. vi. Atẽ nec licet tercio ꝓuocare.i. appel
lare. extra de appella. c. directe. In caſu tñ
ſemel tm appellat.vt in autẽti. de ſacroſan.

eccleſi.S.ſi quis. Iteʒ non valet appellatio
vᷣbotenus facta ſeu viua voce. ſed debet ſie

ri in ſcriptis.ff.eo.l.i.niſi fiat eadẽ die et iu

dice in eadẽ figura iudicij exiſtente.a tũcnõ
opoꝛtet in ſcriptis appellare.qð eſt vex iure
legũ.ſed iure canonũ ante ſententiam ap⸗/
pellando nõ valet appellatio in eodem die
etiã facta.niſi fiat in ſcriptis.qm̃ non vale
niſi cauſa inſerat.Quãdo ergo dĩ ꝙ vius

voce põt appellari.intelligit a ſentenia dif/
finitiua in qᷓ nõ opoꝛtet inſeri cauſam. Sed

ſi in appellatiõe facta ab interlocutoꝛia m
dicis viua voce appellans vᷣbotenus expꝛi
mat cãm legitimã.nõ video cãm quare nõ
valet. Atẽ non valet appellatio ante ſente
tiã.niſi cauſam ꝓbabilẽ cõnineat.vt.ff.. eo.
et capitulo vt æbitus eo.ti. Ytẽ nõ ꝓcedit
appellatõ ſuudex reuocat grauame a q̃ ap
pellat᷑.vt extra eo.cñ ceſſante.Dicit tamen

Inno. ꝙ iudex nõ põt reuocare ſentẽtiam

interlocutoꝛiã poſt decẽ dies ſine licenna il
lius ꝓ quo data eſt.ſed ante decẽ dies põt.
niſi appellans aliquas feciſſetexpenſas. qꝛ
tũc nõ põt niſi pꝛius ei reficiant᷑ expefe eis

em̃ nõ reſtitutis nõ videf reuocatũ graun.
men plene. Appellatio etiã nõ ꝓcediit ſi pe⸗

niteat appellãte. Atẽ dicũt aliqᷓ ꝙ nõ vʒap.
pellatio niſi ſint petiti apli extra eo.coꝛdi.li
vi. Sed dic ꝙ nõ eſtd ſubſtãtia appellatio
nis petitio aploꝝ.quia pñt peti infra.xx.di
es.extra eo.ab eoci.vi. Sgd ſi infra.xrj.oi
es.a die late ſententie cõpũtãdos.nõ a die
petitiõis aploꝝ nõ petant᷑.videt᷑ deſerta ap
pellatio. E. de appel.l. qm nonnulli. Item
non valet appellatio ſi ncit iu foꝛma. vt

cabaknno
Plnonsfon

tunen ieſe.

Pnrem en
eſnter
lenſpenti
nndrole
slicdcdi
nketih
ſtigſinne
rüciconee
Nallstnt
Teihurii
fucertn
Grlri
r tagiil
pon paletap
Gicnnmern
ininrgft
EHmerhe
ihipri
Ein 6
aſatn
glae
eßiſteg
Stenarden
fünnlein
imeregrln
pnllebran
tpiroguſn
Ulyerstorti⸗
enmnotpenn
tpedunataene
Pneſqnogze
Uienapprſe
lapfſnin
ftroeſtfun.
ſtlicſcecan
ürnn,din
,nnehi bele
krciiten
fonnetiyger
Aunrlred
urlincorg;
fulnſ
Clchnteepn

din ne
inocäenaa
eummmaprleie
micdnonissen.
letkmn
Turlardin
Wi.mnaniin
BENRE

nsne

mätöcpride

. 8

.— E
. , 4 T

„

oi Piriünihn
.) Glonntaui
UInkwe. elAte⸗ .
ncnitl

AY

quia non cõtinet a quo aquerſus quẽ ⁊ a qj

ienten tia ꝓt in dicta. ..i. Atẽ nõ valet ſinõ

◻

interwonit coꝛi eo a qͥ appellat. að feri de
let. vt. ff. doappel. l. cum qdam. mſi qñ eius
copia haleri nõ põt. qꝛ interim etiã tpa ap
pellationis non currunt.et miſi eius violé⸗

tia timeatf iuſte. vt in dicta.l. cum quidam
Kunc em ꝓ appellante reputat dummõ pu
blice ꝓteſtet᷑.vr.d.l.ùdam. Sed et tunc vi /

det᷑ ꝙ non teneat appellatio licet metuat

.*

eius violentiã ſi coꝛã eo nõ appellaf. cum

copia de eo habeni non põt, extra eo. c. n. ſe⸗
cus tñ de conſuetudine obſeruat᷑.põt tamẽ

iude x ad quẽ appellat᷑ adiri. ⁊ coꝛ am eo ap
pellari. Et dic vt plene notatur extra de ap

Vel. c: appellatio. li. vi. Arem uõ valet appel

latio ſi interpellaf ad iudicẽ inferioꝛẽ vel in

riſditionẽ equalem halentez. Delxt em̃ ad
maius tribunal appellari. diſ. xxi. inferioꝛ?.

IVtẽ licet ſit maio? is ad quẽ appellat tñ nõ
eſt iundex cõpetens inter ipſos linigantes.vt
appellat᷑ ad metropolitanũ ꝓuincie. cui nõ
ſubſunt lingantes. nec iudex a quo ꝓuoca/
tur. xi. q.ij.c.i. d offi.oꝛdi.c. paſtoꝛalis.I tẽ
non valet appellatio ſi nõ fiat ex oꝛdine et
gradatim. extra eo.c.dilecti.obmiſſis tamẽ
medijs. appellat ad pꝛineipé. Item dicunt
nõ valere qñ ſentenia a P
la. Mam ex lvc nõ videt iudiciñ deuolutũ

a qua appellatr eſt nul

—

ad iudicẽ äppellatiomis. imo pꝛimus iudex

Pnpnaarercognotait E. aus et qñ iudex
l. ſipſes. ſed veriis eſt ꝙ valeat appellatio.
er qiudex appellationis de nullitate poteſt

4

cidenter de nullitate querif. Hoc tñ eſt vex
ſi in appellatione de nullitate fit mentio vt

dem nullitate et poſt vecé dies. et qñcũq; p̈t
obijci et cognoſci hales. ertra ce offi indi.

celeg. c. paſtoꝛalia S.qꝛ vero. Et ᷣm Otto
nem.tanto tpe poteſt obijci de nullitate. q;⸗

to tpe durat acno cuius noie iudica:ũ fuit.
Poteſt quoq; obijci contra pꝑſonam iudicꝭ
ad quem appellaf. ꝙeſt excortatus interdi
ctus Vlſuſpenſus. v inſamis. vel ꝙ erꝰin⸗

17

elec:c.cõſiderammus.ſe ed vt nõ fiat niſi ca
nomice. bñ valet vtibi.

aut euid

ſtatü. reuocat

extra de appellanõe. c. coꝛdi.li.vi.de q̃ qui⸗

teſtimoniales.

tiſditio eſt funta.et alia que poſſent obijci
contra indicẽ cauſe pꝛeinapahs de quib di
Tit ſpean ti. de iudi. Itẽ nõ valet appellatio
ſi appellat ab electione vt non fiat extra de

once, Item ꝓhilenduũ
eſt appellare a delatione iuramenn neceſſa
rij vel iudicial 18. Süt : alij caſus quos no
tat ſpeculato? In titu de appella. Satem. Et
dicit ꝙ iudex appellarionis tenetur ſequi le
ses tempꝛis pꝛioꝛis ſiue loci vt notatur.

xij. diſtinctione illudq.

.

Oue ſint partes iu .. ii.

dicis a quo appellat, ſi fibi videt ꝙ appella

tio ſit fruſtratoꝛia.Et ſuꝑ vc diſungue.qe

nter apparet ꝙ ſit appellatio legi

tima. aut ꝙ ſit fruſtrato:ia et illegiia. aut

dubiu eſt de loc. Pꝛimo caſu eſt deferen⸗

du. abs qui non defert. pnnit ſᷣm leges pecu

nialiter in. xxx. pondo auri. vt. C. eo.l. qm̃.

Sʒ vᷣm canones deponit ab officio.ij.q. vi.
decreto. et extra de appellatione.c. de pꝛioꝛe
Et nibilominus oia attentata in pꝛiſtinuʒ
i. reuocat iudex appellationis exrſuo of
ſicio extra de iureiu. c. veniẽtes.qꝛ nil eſt in

nou andũ appellatione pendente. Sco

caſu non delet iuderx ei deferre.extra eo.c.cũ

appellationiby. li. vi. vnde ea non obſtante
exequat.q;tis iuder appellatiõis poſſit re⸗

tractare quod actum ẽ. vt notaf. ij. q. vi, ad

romana ibi videas. Si em imuſte appella/

tioni defert non eſſet reuerẽtia. ſed malicia
et impꝛudentia. ? ſic teneret.f. ve euic.l.ſi p
impꝛudentiã.et faceret liteʒ ſuam.vt inſti.
de obli. que ex quaſi delic.S. impij. In ter
cio caſu delet deferre. extra eo cñ ſpeciali.
poreſt iñ vti cautela verboꝝ q̃ lesit et notaf
eodẽ ti, cum ceſſante. Dicendo videlicʒ ad
mitto. ſi ⁊ in ;tuʒ de iure deleo. Et nota ꝙ
cum petunf apłi ſi nõ defert᷑ appellationi.
dicit iudex.appellationi non defero et apo
ſtolos refutatoꝛios concedo. Poteſt etiaʒ
iudex cum petunt apoſtoli ſumere ſibi vila⸗
tionem ad cogitandum ſeu deliberandũ ́s
apoſtolos dare voluerit. Si autẽ defertt ap
pellanoni debet dicere. appellationi defero
7 cñ petunt᷑ apoſtoli dicere. apoſtolos reue
rentiales cõcedo.Auando vᷣo appellatur
a ſententia.ſed in abſentia iuchcis. vt quia
timer᷑ ne eum ledat.tunc appellat coꝛã ali⸗
qua boneſta pſona.et dant᷑ ab ea pſona. qᷓ
nullam iuriſditionem habet in ea. apoſtoli
mmoni Item nota ꝙ ab vna et
eadem ſentẽtia vtraq; pars poteſt appella/

re quando ſcilicet illa ſententia cõtinet di⸗/
uerſa capitula. vt ĩ capi. Raynutius. extra
de teſta. Conſueuit em tunc q̃nbet pars ap
pellare a ſententia qtum ad illam partem
que facit contta eã. in alijs appꝛobare eã
vt verbigratia. Si iu dex det ſententiã diffi

nitiuã vna partiũ cum lvc ꝙ alia ꝑs cõ⸗

tra quã ſentenniatũ eſt. non teneat ei renñce
re eypeſas litigòfacti.vt quia haabint iuſta
biam poteiſta pars p?o qua eſt data ſen/

tentia appeilare. quo ad banc battenn

.ùe'w‧n
.
õä .
4 . fh2òð .e.e
. E

grauamine expenſar ſibi non reficiendarũ
et alia pars quo ad ſententiam datam con

ergem.—
Que ſint partes S.ii.

iudicis appellationis in inhibitionibo fien⸗

dis. Et circa huius dicit ſcu. valde plene
in ti.de appellatiõe.S.de officio.Sed tu dic

bꝛeuiter ꝙ cõſtituto appellatoꝛe coꝛam iu

dice appellatiõis añ omnia faciẽda ẽ fides
de ſua appellatione. als audiri nõ delxt. nec
ad citationẽ vel inhibitionẽ eſt aliquatenꝰ

ꝓcedendũ.quia non põt dici cauſe negoci
um ad eum deuolutum. niſi conſtet appella
tionem interpoſitã. extra de appel. c. roma⸗

na. li. vi. Onde tanqᷓ; ſit iudex incompetẽs
nihil valet qð agit. appellatione aũt coꝛaʒ

eo exhibita ſi quidẽ apparet interpoſita añ
ſententiã. nec eſt ibi cauſa inſerta. tunc ne
dum quid inhibeat.ſed nec ſuꝑ loc citat p⸗
tes.imo oĩno reijciat. vt in dicto.c. roma

na. Et idem ſi ſit interpoſita a diffinitiua. ⁊

apparet ꝙ ſit facta in caſibo a iure ꝓhibitis
expᷣſſe qͥ ponunt.ff.de appel.rxe.l.fi. Nel ſi fa
cta eſt ab eo vel abeis a qbus appellare nõ
licet.nã in his caſibo nõ eſt ad aliud ꝓcedẽ
dum. ſed reijcienda appellatio.ff. de appell.

reci.ꝑ totum. Si aũt de pꝛedictis nõ appa⸗

ret.ſed dubium ſit.tũc debet ꝑtes citare.qꝛ

vnoquoq; negocio pñtibus partibo ⁊c.
ff.d re iudi.l.in vnoq̊q;. Et appellato non

cõparente põt iudex inhilxre.nam ⁊ p nun

ciare põt in cauſa.ſᷣm Alʒo.altera parte ab

ſente. vt ipſe notat in ſumma eo.ti.glo.pe⸗

nult. Sed partibo pᷣſenti aliter cõſtitutis ſi⸗

qͥdem obijciat᷑ ꝙ appella tio a grauamie nõ
continet cãm legitimaʒ. vel ꝙ appeliatio a
grauamine vel a diffinitiua nõ fuerit inter/

poſita ifra.x.dies.et alia oppoſitio hmõi ſic

opponaf. ꝙ cauſe negoeium non eſt ad ap⸗

pellationis iudicem deuolutum. tunc non
eſt inhibitio facienda.niſi pꝛius conſtiterit

cãm ad ſe delatam. vt in dicto. S.ſi o. Hã

iudex appellationis nõ debet aliquid pᷣciꝑe
nec iuderx inferioꝛ bet executionem retar?

dare quouſq; conſtet ꝙ ad eum ſit deuolu/
ia iuriſditio.vt extra de reſcrip.c.dilectus.
Et idem ſi dicat appellatũ.vela diffinitiua
in caſibus ꝓhibitis.ſ.ſuꝑ notoꝛio.vel de q̊
cõfeſſus eſt et ſiminbo.Cunc em̃ quia er in⸗
ſpectione appellatiomis nõ patet de iuſta ap
pellatione vel imuſta. nõ debet inhilere niſi

woſtq; cognoſcere cepit de pᷣdictis.vt de ap
pellatione. c. romana. li. vi. Quando ant
appellatũ eſt añ ſententiã.obiciat ꝙ nõ eſt

emina ex cꝗ ꝓbabili. tunc ſi appareat pa/

Ponnme ꝓſequẽede appellatonis ẽ trip

tenter ꝓbabilis. puta in iure expᷣſſa põtin/
hibere ante ; ↄgnoſcat an ſit vera. vtexirg
de appella.c.nõ ſolũ.lib.vi.Et inhibitiõe fa
cta nil eſt innouandũ.extra vt lite pen. nij])
inno. c.i.et ideo reuocandũ ſi innouef. Sʒ

ſi dubitat᷑ an cã ſit ꝓbabilis.nõ delet inbi⸗

lxre onec incipiat cognoſcere. vt indicto.

re vt ſum ciat ſup hoc htem conteſtari. etex

tunc inhalbeat.qꝛ tunc iudiciũ cogninõis ſu
mit initiũ.que quidẽ litis conteſtatio fit in

cã appellationis.etiam vna parte abſente

Curca reuocationeʒ itaq; eius qð inno⸗
uatum eſt a die dimfinitiue ſentẽtie. ſiue aã

appellationẽ ſiue poſt ſemꝑ eſtꝑ appellano

ms iudiceʒ renocandũ. vr in dicto.c. nõ ſo⸗
lum. Illa vo q innouant poſt appellanonẽ
añ ſententiã interpoſitã nõ reuocant dnec
conſtet cãm in appellanone inſerã eſſe v

ram. niſi talis innouatio fieret poſt inbibi⸗

onẽ legitimã quia ſiue cauſa in appellano/

ne inſerta ſit vera ſiue non eſtreuocãda. vt

lbi dicitf᷑. Appellatiõe aũt interpoſita abaliꝰ
quo actu vel grauamine extraiudiciali nõ
debent reuocari innouata.q;uis de verita /
te cauſeiudex appellationis cognoſcere ce.c
perit. Nec ꝓpter hocofficium pꝛimi iudicʒ
impedit quin illud exequi poſſit Onde non
pꝛodeſt cauſe inſertio niſi de eius veritate
ꝓbetur.vt notat Archidi.in dicto.c. coma
na.poterit tñ ad finẽ. NHinc eſt qð dixit In/
no. ꝙ a tali grauamine extraiudhciali vel
actu.vt eſt electio.cõfirmatio.pᷣſentatio et
hmõi.nõ eſt neceſſe infra.x.dies appellare.
quia ſalua eſt ſibi oĩs exceptio et om̃e ius
q;iuns non appyllaret. vtipſe notat exira de

his q̃ fi. a ma.par. ca. c. ij. Et idẽ ſpecu. in ti.

de appel. Sed ivdie iure nouo inſra dece di

es a falibi opꝛtet appellare.poſtea vonon
ꝓ viãaappellanõis.ſed ꝑ cõtradictionem ⁊

alia remecia pñt reuocari. extra eo.cõcer/
tationi. h. vi. adinſtar ſententie arbitri aq
nõ licet appellari.põt tñ ei cõtradici etop⸗

ponuac etiã ſupplicari. vt nota.ij.q. vi.a iu
cicibo. J.i. De ꝓſecutiõe vel non ꝓMecu?
tione cauſe appellationis. circa c dic

. 4 — „

de ſen. et re iudi.cum cauſa. Secũdus ẽ ad .
ſtatint᷑ a lege.ſ.annus. vel bienmiu. Pzꝛimꝰ
ergo termmus et ſechndus pot pᷣngi ⁊ limi
tari tã a iudice q;ᷓ a pte.exira eo. coblate.
c.romana.li. vi.et tunc tenet appellans
ſequi cãm ſuã infra terminũ ſibipfixum. v

rkcsft

c leee⸗

lcteneruel

tſeetogele
ini ſnbnne
corigapreln⸗

ſcniptinden⸗
Plertitucen

ſihnatueſten
atus.

Denosos
incih

chonenon
loſen
Gfunnmman
Gicfuene
ſaiunis ſobnt
sſunttrdhmn
ſmrpl. Oon
letſnencanon
lcertemoveh
oneserereY
lecanontcs
fnhaincer

genſ
Pyhnoenprn
uce en
Giamun
ſaronbr
fopebtingn
pctnnltateh
Mnerlhir
lulggſenein
Ehoruntur den
Mnpoſoew
nmengiln
Ggnnjſſentde
Nhiciclncens

.Muingtena

(hidno
ſieuigt
nton
ſetſeige
ftetingnen
ugnnnmd⸗
ſsſſonmſo
lutizſd
di⸗ lickgen
nnnie

r n cil
MZU

epäſendehe
n P

nänö
niplnofeni

Smnordtoſen

lmnöeniinen

. ,ℳ 4
Iidini Naetdadd

tdendN

CeE—N

lare e
wrriIiEE

4 4 . eE
—

O

Capitulũ quindecimum

ihi dicif᷑. qð ſi nõ faciat ꝓcedit᷑.etfit vtno/⸗
tat in cle.ſepe.de verbo. ĩs.ĩ glo. Si vo nec
a iudice nec a ꝑte aſſignatus eſt terminus

tũc licet appellatoꝛi etiã añ finẽ anni vel bi

ennij impetrare iudicẽ.et cãm appellatiõis
coꝛã q appellans tenebat cõparere et cãʒ ꝓ
ſequi vtin dicto.c.abhate.miſi appellãs im

petratũ iudicem vt ſuſpectum recuſet.et ni⸗

ſißpmature fuerit ab appellato iudex impe⸗
tratus. H

De moco agendi ſine figura et ſtrepitu

iudicůõqd. CLapitulum. xpv.

E iudicio agendo
ſine figura et ſtrepitu iudicij.Sci
endũ ꝙ aliqñ ↄmittunt cãe cum
adiunctione qrundã terminoꝝ.aliqñ dr̃ ꝙ
ↄgnoſcant᷑ ſine figura et ſtrepitu iudicij.ali
qñ ſumm arie.aliqñ ſumpl᷑ ⁊ de plano. ali/
qñ de facto.aliqñ ſine oĩ ſolẽnitate ſeu nul
la iuris ſolennitate ſeruata.q̃ verba ſingu/
la ſunt declaranda Quõ intelligat᷑ verbũ

ſimplr. Mora ꝙ iſtud verbum ſimplrremo
net intricationẽ oꝛdinis iudiciarij.et ᷣm B
iudex remouebit coloſas ⁊ malicioſas ꝓte

lationes et exceptiones.ſed bona ſimplici⸗
tate canonica ꝓtelata pꝛocedet in iudicio
vm Pau. in cle.diſpendioſam de iudi.

de plano exponit
cta cle. diſpendioſam id eſt ſine ſtrepitu iu⸗
dicioꝛũ.et vt iuder non cõpellat ꝓ tribuna
li ſedere.et in foꝛo ⁊ loco cõſueto.ſed in d
mo vel alubi cognoſcere poſſit.et diebo feri
atis ob vnlitatẽ hoĩm. vt. fl.quis oꝛ.in bo.

wpſ. ſeruet. l. i. libellus tñ offeret. f. de adul.
l. miles.5. ſexaginta. Et ꝓbationes plures

requiruntur. de iudi. c. nouit. m Pau. ibi.
Bart. vᷣo loc verbũ in extrauaganti ad re/

pꝛimendã multipir capit.tractans q̃ cauſe
agitapi poſent de plano.et quid impoꝛtet h;
verbũ cõcludens ꝙ ſi cã eſt vilis qꝛ de vili
vel leui materia vel viliũ ꝑſonarũ.et tũc ac

vcipit᷑ de plano.ꝙ iudicet nõ ſedẽdo ꝓ tribu

nali.et ſic nõ in alto loco cognoſcit. Item

impoꝛtat ꝙ nõ ſeruerf᷑ ſtilus alius iucicioꝛũ

ſed ſine libello et alijs ſolennitanbo cogno
ſca veritas. vt notat Bar. in dicta extra/
uaganti in verbo de plauo. Sufficit em̃ ꝙ ta
lis q̃is narraſio ſeu petitio ᷣm Bald.in.l.

nec quicq;. . de plano. ff. de officio ꝓcõſul.

Si vᷣo cã eſt grauioꝛis ponderis et tunc de

bet agitari cã plene ⁊ ſolenniter cogmita ve

m Paulũ in dicta cle. di/

de ver. ſig. et licet habeat iniuſtas ſigni

ritate. .iudicis. C. de iudi. quod tñ fallit in
q buſdam caſibus qui notant᷑ m. c.nouit.ð

iudi. Dicit iñ Bart. in dicta extrauaganti.
non eſt neceſſe ꝙ iudex ſedeat ꝓ tribuna
li alto.ſed in camera poterit fieri.et ſic non
ſeruabit ea que ſunt de lem ſolẽmtate. ñ
pꝓcedit᷑ tunc in ferijs inductis. ob vtilitatẽ
lvim. Et hoc qñ tota cã debet agitari e pla⸗

no. Si vo querat᷑ de aliquo articulo.⁊ tũc
ſi querit᷑an poſſit ꝓcedi ⁊ quõ. Dicas ꝙ ta

lks articulus agitari poterit de plano, hoc ẽ
iucdice non ſedente ꝓ tribunali.et die feria

ta.ob vtilitatẽ hoĩm. vt per Bar. in dicta ex

trauagauti in verbo plano.

Duomodo intelli F. i.

gat᷑ verbũ ſine ſtrepitu iudicij. Nota qͥcqͥd

dicat Bar. in dicta extranagãti.Dicas ſᷣm

Pau.in dicta cle.diſpendioſam. ꝙ qñ dicit
ſine ſtrepitu iudicij.tũc iudex repꝛimet ad/

uocatoꝛũ.ꝓcuratoꝛũ.et ꝑnum clamoſam
garrulitatẽ et ſophiſticas caiillanões.⁊ ꝑ
nitioſam iuris ſolennitatẽ. facit ad hoc. ca.

nihil. de pᷣſcrip. Et ſacti veritatem pure ſim/

pliciter et de plano cõſiderabit.ar.c.dilecti

de iudi.et ita notat Hoſtiẽ.in.c.ea q̃an.j.

ꝙ ſi abbas de ſtatu mo. Repellit etiam exce

ptiones et appellationes dilatoꝛias ⁊ fru⸗

ſtra toꝛias.et ſuꝑfluã multitudinẽ teſtiũ re
frenabit. Et ſᷣm hoc dabit᷑ libellus. fiet litis
cõteſtatio.⁊ alia ſubſtãtialia ohſernabunt
ſed in non ſubſtantialibo iudicis officiũ exu

berabit nec ꝑ eoꝛum obmiſſionem viciabit
ꝓceſſus. V

Item quomodo S.iii.

intelligat᷑ verbum ſine figura iudicij. Quid
añt ſit figura ⁊ quõ capiat ꝑ voc.in ale ſene
ifica/
tiones.tñ hic accipit᷑ ꝓ actu examinatõnis
et deci ſionis cauſe.Figura ergo iudicij ẽ.ꝙ
partes ſine pacto ſui oꝛdinẽ debitũ et debi⸗
tam ꝓpoſitionẽ.et ex hac figura iudiciuʒ ca
pit ſuum ene. ⁊ ſuam ſubſtantiã. Dicas qͥc
quid dicat glo.⁊ Paulus in dicta cle.diſpẽ

dioſam. ꝙ ꝑ lec verba ſine figura iudicij iu

der releuaf᷑ ab omni ſigura ⁊ foꝛma iuditij
inducta a iure ciuili.et tenet᷑ obſeruare oẽʒ
foꝛmã ⁊ figuram iudicij inductã de iure gen
tiũ ſeu naturali.de quibo lo quit᷑ dicta cle.ſe
pe. Et eſt ꝑ h̊ neceſſe.pꝛimo ꝙ pars citet᷑ vt
patet in.c.paſtoꝛ alis.de iudi.qꝛ et hoc de iu
re naturali. Secundo neceſſe eſt ꝙ perſone
legitiment᷑.vt patet in dicta extrauaganti.
als eſſet abſurcdũñ ꝙ facto alterius non ha⸗/
bentis mãdatũ alter lederet.Cercio reqͥrit
lij

Vetitio. ſed non foꝛma libelli. Onde ſufficit
ſimpliciter petitio inſcriptis vel voce. q̃ ſuf
ficit ꝙ contineat ſolã narrationẽ non con
cluſionẽ.Auarto dicas.ꝙ ad impediendũ

pꝛoceſſum in tali cauſa poterit opponi exce/

ptio rei iudicate vel finite.qꝛ de iure natu⸗
rali nõ eſt vt bis iudieet᷑.poterit tamẽ iuderx

cunc repellere erceptiões.q̃ magis differũt

et fruſtrant᷑ cauſam q; veritatẽ ipſam reſpi
ciant ᷣm Bar. ibi. Mõ tñ cognoſcet ſimul
de exceptiõibus determinatoꝛijs et pꝑempto
rijs vel oꝛdine pᷣpoſtero.vt eſt caſus in ca.

exbibita de iudi. Quinto dicas ꝙ in talibo

caſibo ꝓcedetr᷑ diebus feriatis in vtilitateʒ
lominũ ⁊c̃. Sexto conclude in tali cã lis
non eſt cõteſtanda.qꝛ cõteſtatio eſt ſolẽni⸗/
tas ciuilis.eo tñ caſu quo merita cauſe tra
ctari incipiunt.vt qꝛ ꝓponunf exceptiones
emptoꝛie.vel fiunt poſinões et articuli ha
bet lis ꝓ conteſtata.vt haber᷑ in. c.i.de elec.
in. l.vi. et ibi glo. Septimo conclude ꝙ iu
randũ eſt de calũnia.ne veritas occultetur.

CL.de iura. calum. l.iij. Et eſtneceſarin ꝙp̃ᷣ

ſtet᷑ iuramentũ in tota cã. etiã de iure natu
rali et diuino.vt notaf extra de iureiur᷑.c.et
ſichꝛiſtus.et exo.xxij.Octauo conclude ꝙ
licʒ iudex in tan cauſa debeat abbꝛeuiare di
lationes.non iñ ſic quin ꝓbationes neceſ⸗

ſaria admittant᷑. ᷣm Bar. Mono conclude

ꝓin tali cauſa teſtes debent iurare.et iura⸗

bunt parte pᷣſente.Decimo dicas.ꝙ in tali

cauſa non poterit actoꝛ pꝑetere a no tario ꝙ
edat inſtrumenta.qꝛ hoc nõ eſt ſolũ ꝓhibi⸗
tũ iure ciuili.ſedetiã naturali equitate.cC.

de eden.l.qui accu. Dndecimo dicas ꝙ in

tali cauſa non reqinrit᷑ concluſio. nã ſtatiʒ
cũ liq̃t iudici acculatio.põt ſentẽtiare abſq;
alia cõcluſione.vt patʒ in illa ſniĩa.iij. Reg.
iij.c.nec eſt neceſſe dare terminũ ad allegã⸗
duũ. DOuo decimo ↄclude.ꝙ in tali cauſa de
bent ptes citari ad audiendũ ſententiã in/

relligit ſpãliter et limitate ad hoc. et ſumicit

citatio non pemptoꝛia et vnica ⁊ nõ tres.
CTredecimo cõclude.ꝙ lvc caſu non requi⸗
runt᷑ ſolẽnitates circa ſententiã q̃ a iure po

ſite ſunt. vnde non eſt neceſe ꝙ ferat iuci⸗

ce ſedente ꝓ tribunali. et valebit etiã ſi ſit
lata parte pᷣſentate vel abſente.

Mualiter intel S.iiü.

ligat᷑ iſtud verbum ſummarie. Circa oꝛdi⸗

neé ꝓcedẽéch cõclude ꝙ ſummarie delet intel
ligi.i. bꝛeuiter.ita iñ ꝙ totã ſubſtantiã ↄp/⸗

ſvendat.l.i.ff.de re.iu.vnde in ꝓceſſu nil de

iubſtannalibo debet obmitti. et ideo lbellus

deler eſſe na bñ foꝛmatus.ſicut cũ oꝛdina⸗

hibendum.

rie ꝓceditur. ff. ad erhilxn.l.iij. in pꝛincipio
Itẽ conteſtai his. Atẽ ſententia diffimmina
daf. Opat tñ iſtud verbũ effectũ. qꝛ licʒ als

nõ poſſent dilatiões abbꝛeuiari mſi cã ↄgni

ta tñ in his abbꝛeuiandisilla ſola cauſa eſt
ſufficiẽs.ſ.ꝙ debeat agitari ſummarie. nõ tñ
ita poſſent abbꝛeuiari dilanões. vt pbano

nes legitie pereãt. iñ lvc eſſet impeclre cau

ſe cognitionẽ. qð nõ põt.cũ cauſe cognino

ſit de ſubſtantia iudicij.C. de ſen. l. platam.
Si tñ exceptionesq̃ opponunt᷑ in ſc iudi⸗
cio requrũt altioꝛẽ indaginẽ.et tunc ſi pñt

p aliud indiaum examinari. nõ admittun⸗
tur ꝑ iudicẽ.ſed in alio indicio reſeruabun
tur. vt in. l. de teſta. ff. ad trebel. Si vero in

alio iudicio examinari non pñt.a tunc in il
lo examinabunt. vt. l. iij. S.ibidem. f. ad ex

Dugliter intel v.

ligat᷑ verbum defacto. Circa qð dic. ſi dicatk

ꝓcedas de facto ſq; eo modo vicʒ manure
gia.l.ij.in pꝛinci. ffde re iudi.et ſic obmiiſa
omm iuris ſolennitate.nõ aũt ꝙ iura alte/
rius vllo mõ ledant᷑ ↄtra naturalẽ eqͥtatẽ

vf tenet Bar. in extrauag.in verbo videbit

tñ ipſe Bar.in cõſilio.cxij.dicit ꝙ ſenſus ẽ.
ꝙ ſine cauſe cognitione et ſine ꝓbatiombo

deueniat᷑ ad ſentetiam. facit etiã qð ipſe no

at in.l.ſi ſocietatẽ in.S.arbitroꝝ.ff.ꝓ ſocio
Bald.vo in.l.ſolã in fine.C. de teſt. dicit ꝙ

qñ iudex halet arbitrium de iure de facto

tũc nõ põt crediteſti reddenti malã cãʒ ſen
nullã.ſi tñ eſſet ratio pſuaſiua ⁊ non plene

wnet ei in erere ar. c. ſtatutũ. S. aſſeſmoꝛem

—– .

de relcrip.li.vi.

intelligat verbũ ſine omni ſo lenitateſeuq
nullam ſolẽnitatẽ iuris ſeruet. Circa h cõ⸗

clude ꝙ per lec verba tollit᷑ oĩs ſolennitas
iuris ciuilis.Ea vᷣo que ſunt de iuregentiu

naturali vel diuino ſublata non ſunt.puta
in oꝛe duoꝝ vel tri ⁊c. Exquo infert ꝙ
tumc ſufficit conſtare ꝑ duos teſtes. ei. ff. de
teſta.mi. ſᷣm Gar. ibi non poterit tñ tollere
defen ſio neʒ cũ ſit de iure naturali.vt in cle.
paſtoꝛał.. ceterum. ð ſen. ⁊ re iudi. Onde
nõ poterit examinareteſtes parte abſente.

lene poterit reciꝑe abſq; iuramento et die⸗

bus feri atis in lonoꝛem dei.cum lxc ſolen⸗

mitas inducta ſit deiure ciulin. ̃m bar.in. l.

re ⁊c.duo dicta ꝓrime ſupꝛa. Item pote ·
rit vigoꝛe taliũ vboꝝ admittere teſtes? p

filiuſa. f. de wona. ſed hoc nõpꝛoceclt de iu /

Munei
ffelign⸗ lepn
mitnnnine

emrafit ſe
luscnbi⸗

tmetehgdn⸗

biokeſcrem

ſpraftegfſ

ſſrensllisi,

ngaril
nichienc⸗
Npo

(ocnekn

neontüer
ugencot
nciek
(coulrre
Untiteetin
lspatro
gotptonn

(renanre

(.wtiser
Demrenſe

4
N
i
(ſerikol
Kcitkelore
Uetiegpr
Ciciiunnan
Peneraali
lpchen ri
Mepirionezetr

mttonesſge

Nhntueſpnce
nnäͤſtöesi

AMuniete
Uelapareere

flnsakſente⸗
Arlencglege
Mrfiäa
,teffnſer
Manuafſe
ihfſucchlon
Ingencimng
uneſtisih
Waunme
e Anmiee
ſPeneins

onaee⸗ AN
oincigni
Gannenminnnn,
edim elte ne
EE nde S

vemnuNi

ſrinel

Apma.rridigt
dandiodd
Searaehentl;

. bi.

modo

äntiir.
A rhanki
nis Eito ude,
-RP 1 *“
n Sa Amc,
n
termnmnrkei
?èẽ . . .
tg tien i
mai W .
ℳ . 4 4
4

4
vvNNN,

facit etiam q

apitulũ Sedecimü

infames.ft de teſti.. cum cõiuncta. fallit in

Quomodo S. Vii.
intelligaf᷑ verbũ bona equitate obmiſſis ſo
lennitatibo iuris. Circa q dicas ꝙ non de
bet intelligi de bona equitate. loc eſt nõ ha⸗
bito reſpectu ad ciuilia iura. qꝛ hoc eſt ↄtra
l.bonafides. ff. depoſiti. ſed dz intelligiß ẽ nõ

inſpectis illis iuribo q̃ ppnunt q̃ſdã ſolẽnita

tes ſeu ſubnilitates.qᷓ veritatem negocij nõ
tangũt. et iſta vocanf apices iurꝭ. m har.
in.l.ſi fideiuſſoꝛ.S.quoſdã. fl. mandati. Ne
gociñ vvo pꝛincipale decidi dʒ ꝑ iura. vñ ſer
uandũ eſt ius cõmune.et boc ſi detrahit iu/

rigentiũ ex cã.als ſi non intromittit ſe ei de

trahlendo.ſed non adhibet ei robur.tunc ſer
uandũ eſt ei iuigentiũ.vbi mera et ſola eqͥ
tas debet attẽci. Ytẽ ſi cã cõmittaf de ve⸗
ritate etiuſticia. delet ĩtelligi de veritate cui
ius patrocinaf.non autẽ ꝙ ex nudo pacto

tp̃s pducendarũ pbationum. Septimũ eſt

tpᷣs renunciatõis ꝓducendoꝝ teſtiũ.Octa
uum eſt tpᷣus diſputationũ et allegationuʒ

ꝓponendaꝝ. Honũ eſt tpᷣus renunciatiõis

earũdem. Decimũ eſt ips ꝓlationis ſnie.

Cirxca prium .i.

ſ.ante tẽpus citationis duo ſunt notanda.

vnũ generale ex loneſtate dem vt antecq;
aduerſariũ ad iudiciũ trabas. eũ moneas

vt tibi ſatiſfaciat.C. de pig.l.debitoꝛes.lli

ud eſt ſpeciale ⁊ neceſſariñ vicʒ vt ſi ſit liber
tus nõ citet patronũ niſi venia petita.C. de

in ius vo.l.i. Item ſimiliter filius emanci

patus patrẽ vel matrẽ. C. ꝙ cñ eo. l.. Si

aut eſt in poteſtate patris.nullo mõ miſi in

peculeo caſtrẽſi. ff. de iudi.l.lex nuila.ſʒ ipſe

„

agat. vt oixit Bald.in. l. intimo. C. de ſen.

C. de vtis amiione.

De decem ſeruandis ſucceſſiue in iudicijs

LCLCLapitulum. xvi.

licis frequenter fiunt. nã pꝛimo

iaaadgdit inder competens. citat reus
offeret lilellus. dat᷑ terminus reo ad reſpõ
dedũ hlello. recuſat᷑ aliqñ iuder. opponunt᷑
exceptiões ꝑ reü.datur terminus ad reſpo
dendũ. fiunt atteſtationes añ litis cõteſta/
tionem.de calũnia iurat᷑.ſtatuit᷑ terminꝰad

ꝓbandum de iure vel ̃m conſuetudinẽ.fis
unt poſitiones et reſonſiones. fiunt inter⸗
rogationes ſiue capitula ſuper qbus teſtes

debent reſpondere pti aduerſe. ft ꝑ aduer/
ſariũ qſtiões qᷓ debent pᷣſentari ꝑti aduerſe.

ꝓducunf teſtes ⁊ ꝓbatiões. et debent pñte

Altera parte exammari et apiri velꝑ contu
mmnaciã abſente. exceptiones dant᷑ cõtra te/
ſtes. delet dari copia actoꝛũ.deinde dat ter/
minusad allegandũ.cauſa cõmittit.etiam

haberf cõſiliũ ſapientis.fert diffinitiua ſen⸗
tentia vel intettocutoꝛia. appeliat᷑ infra tẽ
pus.mandatr᷑ ſententia executioni.pꝑ.la di
uo pio.ff.de re iudi. Ad ſummã ergo noti
ciam iuchcij conſueti vſus quodãmodo at

tingendã venig et diſtisguo decẽ tpa. Pꝛi⸗/
mum eſt tpᷣs aſte citationẽ. Secundumeſt
tps citationis. Lercium eſt ip̃s repñtato/
nis. yuaxtũ eſt ſpus dilanoms. &Æαnintum
eſt tepus lins conteſtatiomis. Sextum eſt

nod ipſe notat in. l. ſi cuncta.

demum eſt coꝛrigendus.

CLirca tempus cita . ii.

tionis nota quatuoꝛ. Pꝛimũ pꝑtinet ad

ipᷣm iudicem. vt ſcʒ qualibet partẽ citet ad
inſtantiã actoꝛis.vt in auten. de mã. ptin.

niſi ꝑſone ſint exceptuate a iure.ff.de in ius

vo. l.i.et. iij. Scðᷣm pꝑtinet ad eũ qui fa⸗

cit citare.vt.ſ.cõgruo tpe nõ die feriato ci

tatio poꝛrigat᷑.als reus nõ venire tenef.C

Ee ſunt que in iu

de ferijs. l. dies. Atẽ ꝙ nõ alignet terminũ
in die ſolẽni.nã tunc reus impune nõ pare

bit. ff.ſi ̊s in ius vo.l.ij. Et h̊ caſu ſi reꝰ ve⸗/

nerit.cõſueuerunt expenſe peti ab actoꝛe ſi

ignoꝛ auerit factũ dicit ſibi aſſignatũ eſſe di
em ſolennè.et actoꝛ cõſuenerit ei ↄdẽnarxi
tanq; temere in ius vocauerit.ff. de iudi. l.

eũ quẽ temere. Atẽ vide ſi iudex ignoꝛaue

rit.talis ignoꝛãtia vitãdo non noceat.l.er

roꝛ.ff.ð iur ⁊ fac.igno.Cerxciũ reſpicit ꝑtẽ
citati. tenet em̃ venire etiã ſi de alteriꝰiurii/
ditiõe ſit.ff. de iudi.l.ſi q̊s aliena. Et H̊ cau

te ĩtellige.ſ.cũ dubiũ ſit an ſit de iuriſditiõe

ſua vxnõ.vt. ff. de iud.l.ij. Reſpicit enã ip/
ſam citationẽ ꝑemptoꝛiã.ff.de iudi.l.ad pẽ
ptoꝛiũ cũ ſeqnti licet dicte leges añ diffini
tiuã ſententiã loquant᷑.nam ſi reus non ve

niret in ipſo ꝑemptoꝛio. fit miſſio in eĩ bo

no.lvdie ꝓ mẽſura debiti declarati.ſi ẽ actio
ꝑſonalis.in autẽ.de exhib.et intro. reis. S.
ſi à dem.Añ miſſionẽ tñ in poſſemionẽ q̃daʒ
debẽt interuenire.ſ.ſummaria cognitio. ff.
de rebo du.l. ſi is a q̊. Si vo ſit actio realis
2ↄuo catus latitet ⁊ occultet vel volo deſijt
pomidere ſit miſſio in vonenionẽ oĩm bono⸗
noꝝ.et ſequit᷑ vendinio.vel fit miſſio u. poſ⸗
ſemionẽ reꝝ petitaꝝ. vt.ft.ex qui.cau.i poſ.l.

fulcim'. reòrit hoc caſu ſummariaognitio.

Quidam t dicunt debere fieri mimione in

.„N
”

pſſeſſionẽ im̃ rei petite inſtar actionis pſo

ſup poſſeſſoꝛio oblata cautiõe p.l.ſiqs. .
c pſcrip.xxx.annoꝝ.et hoc ſi lis nõ eſt cõte
ſta ta.vere facta miſſio in poſſeſſionẽ ꝑ cõtu⸗

de poſſeſſione. Adem ſi eſſet quaſi cõtumax
quia veniens tm̃ de ꝓpꝛietate auditur.l.ij.
C. vbi in rẽ actio.
CLirca tempus S.iii.
nit reus ⁊ nõ actoꝛ.aut venit actoꝛ et non
reus.aut venit vter;. Pꝛimo caſu põt
reus liberari ab inſtantia iudicij et cancella
re edictum.C. de iudi.l.pperandum. vel põt
petere vt actoꝛ citet᷑.et eo nõ cõparente co
gnoſcet d cã pꝛincipali.licet lis non ſit con
teſtata.Et de foꝛma citationis actoꝛis haa/
bes in aufen.de reli.ꝭ.omnẽ.collł.viij. Sed

petit ſe abſolui. Secundo caſu conſueuit
actoꝛ petere expenſas.ſi plures ſunt facte ci
tationes.⁊ ad pꝛimã nõ venit ⁊ facit ius ꝓ
eo.C.de iudi.l.ſancimus.et ſic conſuetum

uit iſtam q̃ſtionẽ reſeruare diſcernendã in

non debere cõdemnari. cum ante pempto/
riũ nõ dicat cõtumax.qð eſt verũ q;tum ad
miſſionẽ in poſſeſſionẽ.non qtum ad cõde
mnationẽ ꝑ pᷣdictas leges. Neliſtud intel
ligitur poſtq; puentuʒ eſt ad ſententiã. Ter
cio vᷣ caſu qn.ſ.vterq; actoꝛ ꝛreus aſſunt
in iudicio. ſufficit actoꝛi ſuã actionẽ vel pe⸗
titionẽ vel reſcriptũ ad euitandũ ipſi cauſe
ꝓꝛogationẽ. q̃ fit lbelloꝝ poꝛrectione. Et ſi

pars aduerſa cõfeſſa fuerit.cõdemnatio nõ
ſequit.ſed iam cõfeno.cõſignat terminus
qui iure condemnato tribui ſolet. ff. de con
feſſis.l.licet in ciuinibo.hoc caſu poſt cõfeſſi/

bellũ de iure cõi.hoc eſt vt offerat᷑ ſibi.vt in
auten. de exhib. reis. S. ſancimus. coll. v. Cõ
ſuetũ eſt aũt iudici libellũ offerri et poꝛrigi p
iudicem reo. vt in autẽ. de linigijs ad exclu⸗/
dendũ circa pꝛin. coll, viij. Caunões vᷣo q
in victo. F. oicunt᷑. nõ ſeruanf. Qualiter au
tẽ foꝛmari deleat libellus. vt. ff. de eden. l. i.
⁊ ſic recedit reus datis iudicijs. Hota ꝙ ſi
Ntitio actoꝛis fnerit inſerta citationi. ita
Vcouentus pomit cercioꝛ ari et ſic plane de⸗

2

. Zitulus

nalis. Sed vltima opinio obtinet de cõſue
tuqdine.et ſic fit miſſio in poſſeſſionẽ rei peti⸗
te.et reus veniens infra annũ audit᷑.etiam

vo repᷣſentaſionis cõſidero tria.qꝛ aut ve/

viyx tñ cõtingit.ꝙ reus petat actoꝛẽ citari ſʒ

eſt fieri in quibuſdã ꝑtibo. ATudex tñ cõſue⸗

ꝓceſſu cauſe vel negocij. Quidaʒ iñ dicunt

onẽ ſic fienda condẽnatio tnbui ſolet. C. de
pe...ſententiã. Si aũt vult ſibi offerri libel/

Nonus

lilerare. denegabuntur ei inducie delberato
rie. ⁊ ſic conſueuerũt facere cauti petitoꝛes

per decre. extra de dila. c. Pterea.

Lirca tempus JF. ii.
exceptionis. Nota ꝙ cautus wlrteſſe rey
us ne inoꝛdinate eas ꝓponat.
maciã nõ venientis audit᷑ de pꝓpꝛietate non

ſero ad recuſanonẽ iudicis recurreret ff de
iudi.l.i. QNam cũ recipiẽdo interlocutonẽ
iudicis appꝛobauerit.non poterit poſtea re
pꝛobare.ff. de nego. ge.l.pomponiꝰ. Secix
eſt aũt ſi ſuccũberet.cũ vterq; viã eoꝝ intẽ
tabat declinare. ff. de inoffi. te.l. cõtra mino

rẽ. Si vᷣo nullã haleat exceptionẽ. vel ſi ba
beat ꝓcuratoꝛ nõ poterit in ea obtinere. ¶C

—

ſueuit mita opponi ↄtra lilellũ. vt de obſcu

ritate.et multe alie q̃ notantf in textu.ff. de

rei ven.i.ſi rem. et in glo.⁊ in alijs iuribus.

Et nota ꝙ qͥ exceptionẽ ꝓponit ⁊ nõ ꝓbat

cõdemnat ad expeſas.vt extra de wv. et co 9
tu.c.cãm.Debet etiã terminus amgnari a

iucdice ad oẽs exceptõnes dilatoꝛias. vt ẽ
te excep.c.paſtoꝛalis.Poſt terminũ veni⸗
ens ꝓcuratoꝛ. non auditur niſi in tribo ca
ſibus notatis in dicto. c. Paſtoꝛalis.

xmarecnone: Erâ Vjls igitur Viſis F. V.
eo ſimpir ꝓponente ⁊ ſine libelli oblatione ſequit᷑ de tꝑe litis cõteſtãde. litis aũt ↄteſta

tio fit ꝑ narrationẽ ⁊ reſpõſionem. . delit.

2te.l.i.ſiue reſpondeat negãdo ſiue affirmã

☛

do. nã licet ↄſiteaf᷑ lilello oblato. adhuc tñ

ↄdẽnandus nõ eſt. vt. ff. de iudi.l.iulianus
Mec obſtat qð dr ꝙ nulle ſunt parles iudi
cis in cõfitentes.qꝛ hmõi intelligi᷑ quo ad

coanolcendu cũ de facto iã cõſtet.nõ dz ſec·
cõdẽnatio.qꝛ ibi nulla fuitcauſe cognitio.
hic aũt ſic cũ libellus oblatꝰ ⁊ inducie date ·
ad reſpondendũ.a ideo põtſeqͥ ↄdẽnatio.

Poſt ↄteſtationẽ litis duonota. Pꝛimo ꝙ⸗

ſtatiʒ ſit poꝛrigẽdũ iuramẽtũ de calũnia. ſecd

pꝛimo ac:oꝛi q;ᷓ red.vt.C. ve iura. calum.l.

ij.nec poteſt remitti a partibus. vt dicta. ..

5§. ſed quia. poteſttamen remitti tacitevt a

pluribus creditur. vt.ff. de pꝛocura.l.ſlius

ꝛ0 a8 Nam ſi erce
ptiones cõtra reſcriptũ cõpetant. expeditio
nis via opo?tet eas pꝛimo ꝓponi.nã ꝑ eas
cõminuunt ſeu eneruant᷑ vires reſcripii. ᷓ
ſublato to ta iuriſditio euaneſcit. nã ſubla/
to pꝛincipali tollit᷑ acceſſoꝛiũ.C. de codicil-
lis. l.i. Si aũt habet exceptiões ↄtra pſonã
puta qꝛ dicit actoꝛẽ excõicatũ et ita repellẽ
dum. vl cõtra iudicẽ, quia dicit e ſuſpectũ
cũ ſit eius inimicꝰ. vel aduerſarius ſit de eo
rũ familia. vel ex aliqua alia cã. tũc tunpo
terit iudicẽ recuſare niſi ſit foꝛte exceptio
oppoſita cõtra ꝑſonã et in ea nõ obtineret

“

ceeleg’
enigine, ſe
Heſsluln hi
tllenſptee
ſlſimmntie
Cifrortoneſt .
lllditenogt.
6eneuitponrst
acelt ar
ticzſtnereſinn
aligannnosnn
ontnnecopklanin
niprentetgſeti
leregentont

a Fraingutl

ctiſer/mernft
entoslan
Cgleris Aoa
Nwierntnenog
Mnuntſein
firſontertenäm
ntitnl
LsT tdetän
Crepceduttuent
Cnpgurundeen
Heſecheccn..
Meaecgenercei
Pdrmeren
ftonesnenekrr
Aluſt⸗
Negatoiearct
Ktununecnux
10,Ktnonqden
Pprenoer ma
Cbar nuncamte⸗
Ctarfnemg
Puſttnltnseirt
hngihgin
lannnduuris

i encnenen

iäkſriſtoben

Ancrelvnlus

Entäftniceri .
fngenniͤfnnn
Nlbnngeot

Cinende

Pobeniorie

mne⸗ 8
nejn

uctunn
rehnuſen
Amiönn,
Bind
R 0wlie
Narunien
ätben

nietinennii⸗
iuchicisn
ännpiicon
Wemtnonpin
Klwe
maergni
enentnint
Wöpeentielcemmn
P,lli
eirienieni
Nanzo tütisiarte
ni d tni
dnnandde
ainmmstigt
õ
rins Holemit
NNanditmrmint
nitot.⸗ Paint

Ns
8Gteſtice ian
Nitnfötenln
õl
Eailiyktuna
Sh Arudlidi
iritzt⸗

=2

6
geMöntl n

jzuwiidlnod
noltunalel⸗
lus otl:iicitn
tn il N
instlolli ,
immmüddh .
Auri
niganita e
umn enli in

6

=

—

ikſcnütde

Lirca tempus
pꝛobationũ. Nota ꝙ ꝓpationes ꝓducun
tur luppoſite et ægate. e nota circa lvc.xij.

Capitulũ Secdecimũ

Secundo nota
pars nõ tenet a

interrogef.pꝛimũ pon in auten. de his qui

ingredi ad appellanduũ. §. fi. colł. v. cum ſa/
cramẽto ꝓpoſito. oĩa ſub eiſdẽ atteſtationi

4* .

bus dicta intelligunt᷑. vt qð qſq; iuf̃ ⁊c. ff.
q qͥſq; iur; in rubꝛo et nigro. Cõpelli᷑ reus
ſi obicure reſpondeat declarare. aloqn pu/
nif acſi taceret. vt. ff. de interro. ac. l. de eta /
te.ſi ſit perſona ſuſpecta ad malignandũ.vt

eo. ti.l. interrogat. Quibuſdaʒ tñ iudieb

non credit. ar. C. de iura, ca. l. i. Sed errant
cũ qñq; ſit neceſſariũ ꝙ dubitet.vt.ſt.de in⸗

reiu. l. j. Cautus tñ debet eſſe actoꝛ in poſiti

omb ne copulatiua coniunetione vtatur

nã pote rit et altera ꝑte vera exiſtente tota

falſa negar. ff. de rebus ou. l. cum his. F. ců
ita. In diſiunctiua ſufficit ꝙ altera ps ſit
vera. nec ꝓponat in plurali dicedo hos fun

dos eſſe meos cum idem iuris ſit in his qð
in copulatiuis. Mõ aũñt refert an alters ꝑs

reſpondeat ad mnterrogata parti vel iuchci.

Et nota ꝙ ad oẽs interrogauões nõ co⸗

tes. vt. ff. de pꝛoba.l.ad pꝛobatiões. necad

eas de quib dubitat.nec ad eas q̃ eſent cõ
traria pcedennibus reſponſiombus ne inci

geret in piurium dicendo contrarium et ſi

bi eſſet piudicium. vt. C. ſi aduerſus ven.l.

i. Nec neganue tenet᷑ reſpondere. que ꝓba
n non poteſt. Mã loco ꝓbatiõis ſunt iſte vo

ſitiones inducte. vt in auten. de his qͥ ingre
di. ad appella. 5. f. colt. v. Yudex tamen de
negatoꝛijs ſuo officio poteſt expedire. vt in

c.ſtatuimus.extra de confeſ. lib. vi. per An⸗/
no. Et nota ꝙ de eodem poteſt quis ſepius

interrogari:wfeſt em̃ eſſe ꝙ pꝛius non cre⸗

debat. nunc aũt apertis ai: eactionib cre
dit. ar. ff. de interrog. act.l.ij. Et nota ꝙ mig
gna ſubuilitas eſt in ipſis ppontiombo facien⸗
dis. HNam qñq; qð negat.directe ſit ꝑ obli
quũ.ſicut in diuerſis generibo potes cogno
ſcere. Atem caue ne reſponſio ſiue aſierno
mmi aductſarij ſit obſcura.nam tũc accipien
dum eſt qð ei vtihus eſt. ſed facias eum co
gr vt cõ fiteat᷑ certũ. Ceriũ aũt teneas ꝙ po⸗
ninones nunq; fiunt miſi lie conteſtata. C.

Kvi.

X libertinis. et eo. fi.l. libertus.

Pꝛimo ꝙ plente aduerlarij parte examina
t debent. mii adeſet cõtumacia. vt. E. de te
ſti.l.ſi quando. Secundo teſtes vevent ene

lteri reſpondere niſi ab ipſa

cõſueuerũt partes reſpondere qð credit xl

RKeus aũt indiſtincte ſuos te

ſurati. Cercio delent teſtes paſci ſeu erren
ſe eis dan a parte ꝓducente eos. vt eo.ti.

l. qui lilerti. Quarto nota ſup circũſtants
factis a pte cõtra quã oducunt vel eius ad
uocato poſſunt fieri interrogatiões. vt. ff.

de adul.i. poſtulet. 5. qm. Et be interrogano
nes dant partibo inſcriptis. et dant᷑ udici
vt p ipſum fiant.ne ſi ipſe ꝑ ſe interrogaret
quodãmodo videretr᷑ didiciſſe teſtificata.
Quinto ꝙ ſi alia pars didicerit teſtiñcata.

non poterit poſtea ꝓducere teſtes. in autẽé.

de teitib. F. ilud. Sexto nota. ꝙ exq̊ às ter⸗
cio ꝓduxerit teſtes qrio ꝓducere non pote

rit. miſi cũ ſolennitate que habet in dicto. J.
quia vo.et in.l.fi.de ferijs. ODe conſuetudi

ne vᷣo que eſt optima legũ interpꝛes. dant
plures dilationes. Septimo nota.ꝙ ſi teſt;
aliquod verbũ obſeurũ ꝓduxerit illud pote
rit declarare.põt etiam teſtis ſi teſtificando
errauit ſe incontinẽti coꝛrigere. extra de te

ſtibus. c. pterea. Octauo nota.ꝙ poſt publi
cationẽ iudex eſtimat ſi fuerint cõfuſe teſti⸗

ficati.extra de teſti. c.cũ clamoꝛ. ff. de queſti
onibus.l. repeti. In caſu tamè legis ſi cõfu
ſe voſuerunt.iterato examinabunt.ſi ad/

uerſario placuerit. Inſuꝑ et eoꝝ ⁊ ad ideʒ

etiã admittunt᷑.vt extra de teſti.c. vxemens.
Nono nota ꝙ iudex venietes teſtes ex offi
cio ſuo cogit teſtificari.et ad teſtumoniũ ve
mire er oficio.quẽadmodũ ad cognoſcẽdũ
ſigna. In crimmibus aute ſᷣm canones te⸗

ſtes nõ cogunt.vt extra de teſti.cogen.c.di

lectoꝝ. Decimo nota. ꝙ iudex nõ debet pa

n ineffren atam teſtiũ multitudinem ꝓduci

vt. fl. de teſti. l.i. Que autem ſit inentrenata
multitudo glo.interpᷣtat᷑ numerũ.extra de
teſtibo.c.cũ olim. Ondecimo.ꝙ lite nõ cõ⸗
teſtata.teſtes nun q; admittunt᷑ ex ꝑte acto
ris.niſi in caſibus.vt in auten.de teſtibo..
lec vero.coli.vij.et ex vt lite non cõteſta.c.
qm̃. Quo aũt caſu nõ vocato et non cõpa

rente ſiue anien:e ſine malicia. vt cõuenixi
nõ pomit. admittunt᷑ ⁊ valebut eoꝝ atteſta⸗/
tiões. dumõ actoꝛ ↄueniat ren infra annuà

et ſtatim denũciet eoꝝ teſtiũ receptionẽ ali
ter nõ valebut.vt in dicto.c. qm̃ frequeter
tes ꝓpaucere
põt ᷣm coctoꝛes noſtros.f. de o. ex. l. pu⸗
re.DHuodecimo nota. ꝙ teſt? cãm ſui dicti
dʒ readere ſi fuerit interrogatus de ea.C. ð

teſti. l.i. Et decretalis dicit ꝙ ſingulis pꝛu⸗

dẽter inꝗqredu eſt.ſ.de cauſis loco tꝑe fama

viu.auditu.ſcientia.credulitate.certitudie

vt eẽ᷑ de teſti. c. In oĩ. Pꝛoductꝭ naq; teſti

bus ſuꝑ ipſi / ꝓaucuiõe renũciatõe facta. nu

Iugex non delet pferreſubito ſed teſiler
tione pᷣhbabita. vebet etiam foꝛmatã et ene

partib diem aſſignet. quibds publicatis ⁊
acceptis certuʒ oꝛiginale remaneat penes
ipſum iudicem de conſuetudine ſiue de iu⸗
re ſiue penes ſcriptoꝛem.vt extra de teſtib⸗
c. qm̃. contra falſlmmm.
Poſt hoc ſequi . F. Vii.
tur tempus diſputationũ et allegationũ/p
ponendax de quo in auten.de teſtibo. Si vo
dicunt. et. S. fi. coll.vij. Mam partes diem
accipiũt ad obijciendũ in pſonã et dicta te⸗

ſtium et diſcutiendũ. vtꝝ plene vel ſemiple

ne pꝓbatum ſit vel nullo modo. Fiunt aũt
obiectnones multiplices cõtra numerum ⁊

cũ dicto ꝙ plures exigunt᷑ cõtra qualitateZ

pſentes.ſ.an fuerunt rogati an nõ.qð in qͥᷣ
buſdã exigit caſibo. Itẽ an teſtes ſibipſis cõ
tradicãt.vel aliter an ſint ſerui vel liberi.an
amici vel inimici. vel ſint loneſti vel inhone
ſti. cogniti vel incogniti.an plura vel neceſ⸗
ſaria dixerint. ⁊ alia multa ſunt in auten. de
teſti. coll. vij. C. ꝛ. ff. de teſti. Ytem an ſit cã
criminalis vel ciuilis.an crimẽ piurij an ali
ud crimẽ. an teſtis ſit de crimine emẽdatus
an ꝑſeueret. ⁊ iſtud crimen infamiã imitet
an nõ. extra de teſti. Poſt publicationẽ nõ
licet opponere in ꝑſonas niſi in trib caſibo.
ſcʒ ſi añ publicationẽ fuerit ꝓteſtatus vł ſi
ſic poterit de nouo didiciſe qð obijcit.vł iu

ramento firmauerit ꝙ ad hoc malicioſe nõ

pꝛobat.Et ꝓbat᷑ hoc extra de teſti.c.pᷣſennũ
Et nota circa lvc tẽpus vſᷣm ius canoni⸗
cũ pemptoꝛia exceptio poteſt oꝑponi ⁊ ꝓba
ri. licet vterq; pars didicerit feſtificata. vr
extra de teſti. c. er tenoꝛe.qð iñ ſic intelligo
ſi repulſio pᷣceſſit añ publicationẽ teſtiũ ſem
per pemptoꝛie pponenda. Scvᷣm vᷣo ius ci
nile dicunt ſecus eſſe.dum didicerint teſti⸗

ficata.vt in autẽ.de teſtib..quia vero.ᷣm

tñ vtrũ q;ᷓ ius in cauſa appellationis poteſt

opvoni et repꝛobari.C.de appel.l.eos.et ex

de nide inſtru.c. cum YJohãnes. Et oĩa hec

oppoſita in pꝛincipio et nõ ꝓbata.vel ſemi

plene ꝓbara. pñt in cauſa appꝑellatioms ꝓ⸗
bari. vt dictũ eſt ſupꝛa. Monuz tẽpus eſt
renunciationis allegationũ tam de ure q;
d fſacto.de quo.C. de iudi.autẽtica iubemꝰ.
que dicit in cauſa cõcluſum. vt extra de ꝓê/
ba. c.qm̃ cõtra falſum. Judex tñ ſepe ſepius
interrogatvtranq; pariẽ. vt. C. de iudhi. l. iu
QLices, et iudex reqrat de veritate. poſtea iu
dicet ᷣm ꝙ mouerit eum equitas.

BSegquitur deci S. Viii.

mũ et vltimũ tempus.ſ.ꝓlatiomis ſentẽtie

4*

datam halere apud ſe et in ſcriptis etiſͤ n,
ferre Erquo em̃ ei ptulit.n palet wiibe
facultatẽ mutãdi vel coꝛ

7

tum ad gramaticã et oꝛnatũ vertoy. f. de

2 . .

re iudi.l.actoꝝ. Et ꝙ ſentetia delet otinere
condénationé vel abſolutionẽ. als non vᷣ
leret. C. de ſen tẽ. l. ſes. vel epollens de re

iudicata.c.ſentenna. Delet aũt ferri in pux

blico non in ſecreto. C. de ſenten.l. cumſen
tentiã. Et dare cõſueuerunt maioꝛes no/
ſtri. ft. de iuſti. ⁊ iur. l. qſitum. Atem opoꝛter

ſeruare oꝛdinẽ iudicioꝝ.l.pꝛobatum. C. de
ſenten. que ſine cer. quãti.l.iij. Item iudex

lata ſentẽtia deſinit eſſe iudex cum ſit funct
officio ſuo.ff.de re iudi.l.iudex.⁊ ideo nibij)

de facto põt addere vel minuere niſi vt dij

ctũ quo ad grammaticã vel oꝛnatũ vervx

vel etiaʒ mulcta que remittat ppterinopi⸗
am. C. de modo mulct.l.n. Del niſi ſupple⸗
at eg que ꝑtinent ad ſequentia pꝛinapali/
ter ſtatuto r. vel ea que ꝑtinent de expenſis
vl ſimilibo. hoc eodeʒ die. vt.l.paułfrde re
di. Debet em̃ index victum victoꝛi cõde
mnare in expenſis.alioquin ipſe de ſuo vel
eius ſucceſſoꝛ tenet᷑ refundere.vt.C. de in

di. I. ꝓperandũ. nec põt minus condẽnare

q;ᷓ ſit iuratum poſttaxationẽ factã a iudice.

—

nec em̃ debet ipſe clementioꝛ lege eſſe. vt in

autenti. de iudi.ꝭ.omnem.colł.viij. Si au

tem pꝛoſpiceretexiuſta cauſa neutrum eſſe
condemnandũ in ſumptibus. id ſua ſenten

tia declaret vt dicto.S. omnẽ. Scias tñ ꝙ ſi

nulla eſt ſentẽna interlocutoꝛia iudex põt

cognoſcere.l.ſi pꝛeſes.C. quomodo et qjn⸗

do iudex. Si gutem eſſet delegatus, quidaʒ
dicunt eum nõ poſſe cognoſcere. et ſic intel⸗

ligunt.C. quomodo et quando iudex.:. ſi
vt pꝛoponis.Alij dicuiii idemin delegato.

quod er in oꝛdinario. YItem nota ꝙ nõ ſup

incidẽeti ſed ſuper pꝛincipali cognoſcere po⸗/
teſt. vt de oꝛ.iudi.l.i.et.iij. Et intelligas cũ
viſtinctiöe. Nam quandoq; cimilis ineidit
in criminali.⁊ hoc per modum exceptionis
vel defenſionis. et habent locum dicle. l. Si
autem ſit emergens cã ſuꝑ ea pꝛonũciaiu
non expectato exitu pꝛincipalis cauſe.l. X
pꝛocedente.C. de vilatione.Si autem ciui
lis incidit in criminali vel criminalis in cij

uili.tunc ſuper vtraq; pꝛonuncianduʒ eſt.

liij. C.de oꝛdi.iudi. Et idem ſi criminalis
criminali actioni pꝛopoſite ſuperſederet ci⸗
uili. donec ſuper iminalspꝛonuncietur.

vt.l.fi. C. de oꝛdi.iudi.Et ea que dicta ſunt
labunt locum. vbi altera ſit pꝛeiudicialis.

rigendi eã. niſi y

ongenen
poiläzin
Pkonnan

Lluckrus
Denmghomwi⸗
mlleetſer,
Morle,

tn
Cedic
hüthrm
ed
Wahtizuma:
Qohnnkr
Awncepree
ſpindiohüng
Lidotvn
likgnonagoen
Joni; Pn
leſunt.gunei⸗
multetfofere
top, ge vtof
ſellaungenn
gufcentii Ban
ſtnelcznagnae
Peſtomseins
lleeaser imme
eſtgneerlocus

Uuumarechante

Dnnuſohid
lngnurpon
WENNS
biumnwn
lhuttmge

wno Fubſie⸗
Mond Shenng
Kereelinggis
wnnnnoſnd

—=
S =

MrINN

8. Aogninſpent
mhütnsn
Pkummnikinid
Kammnn etſf
Amen gli
Euntikatafune
inimnie dutr
ianſnni Siki
nthaniin
ls .ACrt
mmeſedlegangr

pſecogoſtenin

wCbermmtu
Nun CNi
ro. Femmuefin
Rprindpatttn
alian fimals
n ungallein
vemanan
a een Mnih
õü
mugugtucl
Etlanore i
ntii CNi,

Capitulũ

Sivo vtrach ſit eluilis et vtracß pꝛincipa
lniter ꝓponat Oalet locũ.l. qui pꝛioꝛ. ff. de re.
iu. ita vt qni recõuenerit pꝛioꝛi lite pendẽte
wterit ſup petinonẽ ꝓhationes inducere.

licet alius pꝛimo ꝓlvt poſtea ſuꝑ q̃ſtione re
cõuentionis et incõtinenti.vt in.auten. dNe

execu,. S. ſancimus. colł. vij. et extra demn.

pe. c. i. Keneas tñ.ꝙ qui recõuenit. delet añ
fuis cöteſlatione cbuenire et libellũ recon/
entionis ante litis conteſtationẽ poꝛrige/
re. vt ſupꝛadicto.S.ſancimus.Quidã tñ di

cunt vſq; ad ſentenniã poſſe fieri reconuen⸗

tionẽ. ſed pꝛimũ placet. Si vᷣo vtraq; que /
ſtio eſt criminalis et pem cipaliter inten taf
m ꝙhabes notata. fl. de iudi. l. ſi ptoꝛ. Itẽ
nota ꝙ ſi actoꝛ plene ꝓbat vincit. als reus
Abſoluit.l.̊ accuſare. C. de eden. Et ꝓbant
bec omnia in tractatu hHar.

Citulus decimus de ſtatu moꝛientiũ.

De triplici wmo videlicet conſcientie.fa⸗
milie et ſepulture.quibus pꝛouidenduʒ eſt
in moꝛte.

Capitulum. i.

que dicta ſunt mihi. in vmum
dvſti ibimus. pᷣs. cxri. Pꝛincipa
lis omus qꝗᷓ dñi eſt. qꝛ abiipſo

echficata et pparata. noſtra. qꝛ ꝓpter nos
oꝛdinata. vt in ea ſemꝑ cum eo babitemus
eſt comus ſuꝑne gloꝛie.de qua ipſe pſalmi⸗/
ſta in alio pialmo.ſeilicet.xxv.ait.Oñe di
lexi decoꝛẽ womus tue. et ꝓ id eſt. locũ ha⸗
bitanonis gloꝛie tue. De hac dñs ieſus ait
Jo. xiiij. Vn como pĩis mei mãſiones mul

te ſunt.quia etſi vnũ pꝛemiũ beatitudims.

multe tñ differentie pᷣmioꝝ.ſicut et hic me/
rito ꝝ. qꝛ vt dr.i.Clvꝛin.xv. Stella diftert
da ſtella in claritate.cuius nobilitatẽ et ma⸗

gnificentiã Baruch admirans ait. iij. c. O

iſrael qᷓmagna eſt vomus dei et ingens locꝰ
poſieſſionis eius magnus et non hñs fineʒ
exceltus et immẽſus. OJagna eſt vomglo⸗

rie ſuꝑne.et locus poſſeſſiõis eiꝰ. agnus

lantudine charitatis. qꝛ cõplectit᷑ omia bo
na. pſalmo. xxxv. Inebꝛiabunt ab vbertate
comus tue. ſcʒ habitantes in ea. Oagnus
longitudine ꝑpetuitatis.qꝛ nõ hñs cõſum⸗
mationẽ.i.ſne.pᷣs.pſalmo.lxxxiij. Beati qͥ
Habitant in como tua dne.in ſecula ſeculo
riu laudabunt x. Lu. i gegnabit. ſ. chꝛiſtin
mo JYacob meternũ.ſ.in eccleſia trium⸗
phante. agnus m altitudine dignitatꝭ
qꝛ excelſus aꝑlus.ij. Coꝛin.v. Si terreſtr)

comus noſtra didoluit. glbemus comũ nõ

rũ exinde conſecutionem. DHinc

in marima dignitate et poteſtate. vnde deo

canunt Apoc.v. Feciſti nos deo noſtro re/

gnũ et reses et ſacerdotes et regnabimus.
quibo auteʒ dicit᷑ ꝙ ibunt ad umũ iſtam ſu⸗
ꝑne gloꝛie.vtiq; letanf᷑ nec maius gaudii

et leticiã habere pñt q; eñ eis.vt dicit Ruc.

x.c. Molite gaudere ꝙ ſpñs vobis ſubijci⸗

unt.id eſt ꝙ miracula faciatis expellẽdo
mones. Baudete aũt.qꝛ nomina vr̃a ſcri⸗
pta ſunt in celis. id eſt ꝙ deletis puenire ad
wmũ gloꝛie. Ditcit᷑ aũt hic electis dei inſpi
ratione occulta. ad Ro. viij. Ypie ſpũs te⸗

ÜUAAeNrrrr

ſtimonmiũ reddit ſpũi noſtro ꝙ ſum filij der.

ꝙ ſcʒ ſilij ⁊ leredes. Joh. viij.filius maner

in wmo ſcilicet gloꝛie ineternuʒ. Aliquibo
dicitur dei reuelatione.ſicut legit᷑ de ſancta

artha qͥ chꝛiſtũ frequeter excepat in co⸗/

mũ ſuã naturalem. in moꝛte chꝛiſtus appa
rens ei reuelauit.ꝙ tpᷣus erat.ꝙ reciperet
eam in comuʒ ſuã in celis.Oibus aũt recte
viuẽtibo loc dr ſcripture infallibili atteſta⸗

tione. pᷣs. cxi. generatio rectoꝝ benedicetux

Et quis ſit rectus oſtẽdit in eo qð pᷣmittit.
ſcilicet vt deũ timeat.vt in mandatis eius
ſcʒ ſeruandis valde cupiat. vt deſideria et
inclinationes ad bonũ valde impleat.Et hᷣ
eſt qð dicit. Potẽs in terra ſemẽ eius erit.
Semen interius eſt inclinatio ad bonũ.qð
tunc eſt pptens quando ſequit᷑ fruciis boni
opis.et quõ ex his bñdicat᷑.ſubdit.Gloꝛia
et diuitie in wmo eius.ſ.quo ad viſionem
dei et fruitionẽ.diuitie quo ad omniũ bono
Bꝛego. in
omelia ait. Si cõſideremus fratres chariſ⸗
ſimi que et quãta ſint que nobis ꝓmittunfß
in cels. vileſcunt oino omnia que halenft
in terris Cerrena nanq; ſubſtantia ſuperne

felicitati ↄpata põdus e nõ ſubſidiũ.tpalis

vita eterne vite ↄpata moꝛs pot diceda ẽ
qᷓ; vita. Ipſe em̃ tidianus defectus coꝛtuj
pnõis. due aliud ; quedã ꝓlixitas moꝛt?
Que aũt lingua dicere velqͥs intellectꝰ ca⸗
pere ſufficit. illa ſuꝑne,felicitatis quãta ſint

gaudia angeloꝝ clvꝛis adeſſe. cum beatiſſi⸗

mis ſpiriunbo gloꝛie cõditoꝛis aſſiſtere pſen

tem dei vultum cernere.incircuũſcriptum lu

men videre.nullo moꝛtꝭ metu affici.incoꝛ
ruptiõis ppetue mũere letari. Hec Bꝛego.

Ecce głia vomꝰ. De diuitijs ait Augan ſi.

de cimi. dei. loqns de piona dei. Ego ero his
ſcʒz qͥ in wmo glie erunt qͥcqͥd ab hoibo iuſte
deſiderari põt. Ego ero his lvnoꝛ et gloꝛia
Salus et vita.victus et copis.pax et om̃e

tonũ. hec llle. Et ait Gꝛego. Ad hec gqudita

inardeſcit anmus. tamq; cupit aſtiſtere.

Zitulus

vbi ſperat ſine fine gaudere.ſed ad magna

pꝛemia non poteſt pueniri niſi pxr magnos
laboꝛes. eęt laloꝛ quidem cum fine.ſed mer/
ces ſine fine exit.Et ideo ait Aug.Si laboꝛ

te terret.cogita de pꝛemio.et permarime in
moꝛte ꝑ quã intra ad wmũ gloꝛie. opoꝛtʒ

lawꝛare eundo ꝑ diligentẽ conſiderationẽę
in triplicẽ mũ ad bene diſponendũ ᷣm de/

um de ipſis oibo. NHade ergo in wmum tue

cõſcientie.vt ꝓuideas ꝑ ſacramentuʒ. In

wmũ tue familie vt ꝓuideas p teſtamentũ

In womũ tue ſepulture. vt ꝓpuideas p ſufi ij

fragamentum.

De prima domo. ſ. F. i.

conſcientie dicit᷑ Ecchi. xxvij. Niſi tenuer?
te inſtanter in timoꝛe dñi cito ſubuertet w

mus tua.id eſt conſcientia. In i ſtã opoꝛtʒ

ire ſepe. ̃m illud Sap.viij. ntrãs in womũ
mea conqͥeſcãa. ⁊ pᷣcipue in infirmitate ꝑ di
ligentẽ diſcuſſionẽ ⁊ ſacrameniũ cõfeſſ õis
Oulier em̃ q̃ amiſerat dꝛagmã vnã er de⸗

cem. vt habet ꝑabolice Luce.xv. accẽdit lu

cernã.euertit wmũ et queſiuit diligẽter o⸗
nec inuenit.qua imuẽta gauiſa eſt. ſic anĩa
debet euertere.i. viſcutere womũ conſcienne
opoꝛtet em̃ ſi vult in dmũvite eterne ingre

di.vt ſecuʒ ferat decẽ dꝛagmas.id eſt obier

uationẽ decem pᷣceptoꝛum Oath. xix. ait
chꝛiſtus. Si vis ad vitaʒ ingredi ſerua mã
data.tunc vnã emittit cum vnũ ex eis trãſ
grecht. reinuemit cum ꝑ penitetiã ſatiſacit
confitendo.et vt mel us inueniat accipiat
lucernã accenſam et bene luminoſam.i. cõ
feſſoꝛem intelligentẽ ⁊ ſcientẽ bñ examina
re et conſulere ſibi. Non accipiat lucernaʒ
extinctã.i.ſacerdotẽ ignoꝛantem. vᷣm illud
Aug.AQui vult cõſiteri vt inueniat gratiaʒ
ſacerdotẽ querat ſcientẽ ſoluere et ligare.
ne ſi circa ſe negligens fuerit.negligat᷑ ab il
lo qui ſalubꝛiter monet.vt vitet cecum ne
ambo in foueã cadant. de peni. di. vi. c.i. Di
ligẽter gᷓ examinet cõſciẽtie wmũ.vt inue/
niat trãſgreſſiones ſuas.etiã ſi vna tm̃ eſſʒ
qꝛ qͥ in vno offendit factus eſt oĩm reꝰ. vt
ſcribit Aaco.ij.id ẽ illud eſt ſufficiẽs ad da⸗
mnandũ.ſi nõ peniteret. Et extra de peni. et
remiſ.c.cũ infirmitas.pᷣcipit᷑ medicis coꝛpo
ru.vt inducant infirmos adcõfeſſionẽ faci
endã. Sed quõ ſe delbet halere circa lvc. di⸗/
Let m.c. ſequein.

dicit.i. Chimo.iij.ꝙ opoꝛtet pficiendum ec
(leſie inter cetera omui ſue eſſe bñ ꝓpoſitũ
id eſt ſamilie ſue. Et Aug. di. Axrogare mi⸗

tzi nö audeo. vt wmus mea. i. familia me
melioꝛ ſit q; omus abꝛae. in qua l.vnu⸗

er filijs fuit bonus.ſ. Aſaac. alius malus. ſ.
Iſmalel. di. xl vij.q;tulibet. in iſtã etiã opoꝛ
tet ire diſpwonendo de bonis ſuisꝑ ꝛeſtamen
tü. vñ 2 Eʒachie regi dictum fint a dño per
Iſaiã Diipone womui tue.i. familie pteſta
menti ꝗꝛ moꝛieris in ⁊ nõ viues. Aſa. xxx

monẽdo bonos moꝛes. Sic egit ille dei fer
uus mathathias. Mã vt ſcribit.i. acha.
Appꝛopinquauerũt dies mathathie mo
riendi et dixit filjs ſuis.o fili emulatoꝛes
eſtote legis.et date aias vr̃as ꝓ teſtamero

patxu et mementote oꝑpum patrũ qᷓ fecerũt

in generatiomibo ſuis.⁊ accipietis gloꝛiam
imnagnã et nomẽ eternũ.ſ.eos imitando. et
ꝓpoſuit eis exempla virtutũ ⁊ cõſtantie in
ter aduerſa abꝛae. Joſeph. finees YJoſue ?7
alia oꝛchnauit de eis Sic et tſvbias ſenioꝛ
exiſtimans ſe moꝛiturũ.admonuit filii ſuũ

quõ ſe haberet in vita ſua vt patet C.iiij.

p totũ/Sed ⁊ ſaluatoꝛ noſter ad paſſione,z
iturus admonuit diſcipulos pᷣcipue de dile
ctione adinuicẽ habenda, vt patet Yo. xiij

.

et ſequenti. ¶Beatus etiã Dominicus di/
xit in moꝛte ſilijs ſuis. Hec ſunt chariſimni

q̃ vobis po ſidenda relinquo. charitatẽ ha

lete. humilitatem ſeruate. pauꝑptatẽ volun

tariam poſſidete.admonens pᷣeipue.vt vi/
tarent conſoꝛtiũ ſeu familiaritatẽ iuueneu
x t Deinge leget ꝓ ania ſua plus etminꝰ
m ꝙ poteſt et familie quã dimittit. ſed b’ũn
aduertat ꝙ ea q̃ eccleſijs vel paupibo relin

quit.ita caute dimittat ꝙ impleant. Inſtiꝰ

tuendo vicʒ tales executoꝛes qͥ ſint vilgen
tes ad implendũ.et heredes eogendo in te
ſtamento ad illa faciendũ. penam adijcien/
do.puta ꝙ deuoluatf᷑ ad alios hereditas ſi
nõ impleuerint. Nã qnidiana expiẽtia oſtẽ

dit.ꝙ tarde et aliqñ nunqᷓ; fiũt tales execa

nones qð eſt in magnũ grauamẽ leredũ et
executoꝛũ. Oñ dr. xiij. q. ij.q oblationes.x
tales debent excõicari vt necatoꝛes niax.

qꝛ ſubtrahũt eis illud ſuffragiũ ex ꝗᷓ ſubrra

ctione remanẽt in toꝛmetꝭ/Caueat aũt ta/
lis teſtatoꝛ ne de male ablatis q ſunt obno
xia reſtitutioni relinq̃t yredibus ſuis vel’i

gt inde capella parameta vel calices et hu⸗ .

—

iuſmodi. Sed ſi vult ſalubꝛiter pꝛouidere

ſaluti anie ſue. dimittat reſtituenda certa

De domo familie H§. ii. E

cert? ꝑſlomis.⁊ incexta pauꝑiboſnõ edificjs
Hon eſt hoc pauꝑibus darequi ſunt vt he /
redes in incertis. inde.ſ.edificare eccleſus
et rehgioſi vel alij male coniulunt.qͥ paupi

bus eroganda in alia ↄuertere taciunt ſine

M
PPiG . r/ —

ebet aũt pꝛimo diſponere familiã ad

auenun
iimiaflene
nnpeſinin
Gteiuentonen
bluute
nogemipeie
Wotci Hei kei
Gnrſntne⸗
l onsdic
o niſfnte
ailßſipmln
Niunitt⸗
iſometa
incſetefeftict
ſihinuet,
Npntlniinan
eeretſtcpo
Prunocknine
egetmnapenm
Canicſenon
üclzegren
Madenenns
Kiepocenen
äͤnitpeope⸗
Mikniguen
Miplwaxr
lnmmr niu
anrcuvtie
Niſnliteni
ode pporenn
Gblleſgeiiſmnan
Cuiciunſfloon
aſigsoffesren
ſtelkeſe. Dan
Ktopinätienql
ttncſonoͤ ec⸗
Mbesuenwn

Urancciſte

— =

—–

Mneentſere

türtitäpſen
buekntaneznnf
noſſhgiktdie
foppencegana
ſenetnnipig
Ehniliectede
W
feſepllein
Wtuuniſegn

8

dannde
un n
ul 1
14ln
Engdienn
nuim
ni

1

=

—
—
==
—

=

—

9
4

—
E.

„ 4

–—

—
EE
=a-I

= 32
☛

E

—
—

S

—
—

5
.

=

Nrinodſn
Hintſnis

.*

sſtis gfün
reiigine
Nokeogn i
Diisiahin
aemiſenin
DVrnitit
e Foleph inee
das ettntn
Km con
maptpart
uedlchlsen
Gi haimini
rinbcnit
Rentnrinn

teAnſeeno n

n Aimimin
ecksle
mnmHie
tzelenntoresiiit
Giacencn ennk⸗
Nlnai Aalens
iindemgint

iginmniünen

din tle
cn N Mne .
8ldbfa
zn wrne ſl
ini nutnili/
mmitiaiiail
—
mimninin /

—

CLapituliã Primum

alia diſpenſatione. DHonoꝛa inq̊t Salomõ

puer.iij. dñm de tua ſubſtãtia.ſ.non de alie
2c dei facere capellã vel ca
t etiã bene diſcretus in legã
do familie vt ita diuidat.et clare teſte. vt

na. ſi vis ad hx
licẽ ⁊ hmõi/S

non habeant oꝛiri litigia inter heredes. O
aũt vni ex filijs vel alijs cõſanguineis eq̃li⸗
ter attinennbo mag relinqt.liber eſt. nec pec
cat ſi iuſta růne mouetf᷑. Nã et patriarcha

Jacob legauit Yoſeplo filio omnium opti

mo ꝑtẽ vnã pꝛe ceteris.ſ.agruʒ cũ ſpelunca

duplici Geñ. xlviij.vt em̃ dicit ler. vnuſqſ

qᷓ in re ſua eſt moderatoꝛ ⁊ iudex.et alius

te x. iuris dicit. NMemini facit iniuriã q vtit

iure ſuo.extra de elec. cũ eccleſia vultera⸗
na. Iniuſtũ aũt eſſet. ꝙ teſtatoꝛ ita legaret
eccleſijs ꝙ pꝛiuaret finos ſine cauſa rõna⸗

bili tota hereditate.nec etiaʒ poſſʒ.qꝛ legiti)

mã non poreſt auferre niſi in certis caſibus
Nñ Aug.in ſermone de vita cleri.ait. Pla

ne moꝛiens ſic faciat qð ſepe lvꝛtatus ſum
vnũ filiũ habet putet xpᷣm alterũ.duos ha⸗

bet putet chꝛiſtũ terciũ.decem habet chꝛiſtuʒ
xi.faciet et ſuſcipio.xec Ausg.xiij.q.ij.ſiqͥs.
Exlvꝛtatio eſt nõ pꝛeceptũ. ad hũc effectũ
vt leget aliq̃ ꝓ anuma etiã de ſubſtãtia iuſte
acqͥſita. nã aliena opoꝛtet neceſſario reſtitu
ere. Si tñ alij egerent tota hereditate.quia
modica cõuenietius eſt vt eis relinquat᷑ q;

alijs pauꝑib vel eccleſijs.cũ et eccleſia debe

at cñ põt pauꝑib ſubuemire.qꝛ qcquid ha⸗

bent clerici pauperũ eſt. ait Niero.xvi.q.i.

quomã.ſ.vltra eoꝑ indigentiã. Ate Aug'.
in ſermone de vita cleri. ſic ait. Quicunq;
vult exbereditato filio heredẽ facere eccleſi
am. q̃rat alterũ qͥ ſuſcipiat non Auguſtinũ

to in ſanitate vel in pꝛincipio infirmitatia
qꝛ conſanguinei etiã in infirmitate impedi

unt mulus modis teſtamẽeta fieri.ne leget

alijs.qui in hoc ſunt pᷣdones et ſcientes oi
modã voluntatẽ vollẽtis alijs legare ⁊ imy
pedientes ne veniet notarius vel teſtis. te⸗/
nẽt᷑ ad reſtitutionẽ illoꝛũ bonoꝝx qᷓ volebi
alijs relinquere in foꝛo cõſciẽtie.imo debe?
rent pꝛiuari hereditate. X aũt cogent teſta
toꝛẽ vt leget eis.nõ ꝓhibef. dummodo nõö
nimis impoꝛtunent. vt quaſi extoꝛ queant.·
Similiter ꝙ aliqͥs cõſulat teſtatoꝛi. vt ma“

gis leget vni q; alteri.qꝛ ſibi videt magꝭ ra

tnonabile. non peccat. ſecus ſi ex malicia fa

ceret.ſed de hoc agit᷑ diffuſe de teſtamentis

De tercia domo F. ii.

dicit᷑ in pᷣs. xlviij. Sepulcra eoꝝꝑ womus illo

rũ ineternũ vſq; ad finẽ mũdi.qð ſpaciũ di
cit eternũ.quia nobis incertũ.Et ecclłi.vlt.

Ibit hõ in omũ eternitatis ſue. quoſ. ad
coꝛpus in ſepulchꝛũ. Ditilitas aũt ſepuls
ture in lo co ſacro videt᷑ triplex. Pꝛima in/

terceſſo illoꝛũ ſanctoꝝ.ad quoꝛũ lonoꝛem

fabꝛicata eſt eccleſia. ꝓpter honoꝛẽ et deuo

tionẽ eligentis ibi ſepulturã ad eos Onde
Aug. O qͥ ſq; apud memoꝛiã martyrũ ſegʒ
lit. Hoc tantũ mibi videt᷑ ꝓdeſe defuncto
vt cõmendans eũ martyrũ patrocinio.affe
ctus ꝓ illo ſupplicationis augeat᷑.riij.q.ij.
non eſtimemus. Scõa vtilitas eſt. qꝛ vt di

cit Bꝛego. œefunctoꝝ primi quotienad'ſa

cra loca veniunt.ſuoꝛũq; ſepulturaʒ aſpici/
unt.recoꝛdant᷑.et ꝓ eis dño pᷣces fundunt.

imo de ꝓpitio neminè inueniet/Ruãlau⸗/

dabile factũ ſancti aurelij carthagineñ.epi

Quidã cum ſilios nõ haberet nec ſperaret.
res ſuas om̃es retento ſibi vſufructu vona
uit eccleſie. Nati ſunt illi filij.reddit epᷣus.
nec opinãti ea qille wnauerat.in ptãte ha
lebat epᷣs nõ reddere.ſed iure foꝛi nõ iure
li.he Rugu.xviij.q.i.q cunq;. Sed et be.
Clo. in quadã qſtione de q̃libet dieit. ꝙ ſi ꝓ⸗

pinqᷓ indigent lereditate moꝛientis indigẽ

tia manifeſta. ipſe moꝛiens tener᷑ eis dimit
tere hereditateʒ.niſi eſſent mali et hmõi bo⸗

nis indigni. Et dico tenet᷑ ex debito hono⸗/
ris parentele.quia tũ pᷣcipit᷑ hnoꝛare pa⸗
ãa lonoꝛare paren⸗/

trem et matrẽ.pcipit᷑ etiã hvnoꝛar
telam in his qe ad patłentelã ptinent. vt
ſunt ſubſidia tꝑalia.Si aũt nõ indigẽt ma⸗

nifeſte.põt libere in ahos.et pcipue pauꝑes

diſtribuere ⁊ legare.ſᷣm illud O Jathei. xix.
Da pauperibo et ſequere me ait chꝛiſtus,

xiij.q.ij.c.cũ grauia. Oñ ⁊ monum entũ dẽ

q̃ſi monẽs mentẽ.vt dicit Augꝰ. videlicet

velad recoꝛdandũ ſuoꝝ.vt oꝛet ꝓ eis.vel

ad conſiderandũ.qꝛ et ipſe ſimiliter in pul
uerẽ reuertet. Cercia E.qꝛ vt dicit Ambꝛᷣ.
In ſepulchrchꝛiſtianoꝝ.rees ẽ deſuncto

rui.xij.q.ij.aurũ.qꝛ.ſ.ibi minꝰRvexant a ſpiri /

bus imũdis cadauera eoꝝ. vt dicit glo.idẽ
inqetant᷑ ne demones ſumãt illa coꝛꝑa.pu
to aũt vnicuiqꝙ; meliꝰ vtilius eſſe ſepehri.
vbi fiũt plura ſuffragia miſſarũ 2 oꝛanonu
a deuotioꝛibo mumſtrꝭ Et expeſe q̃ fiuntꝑ
modũ elemoſyne ꝓſunt deſunctis. Alie pboõ
ceremonie.vt de lect paratis.fletus.veſtis
tus et bãderis et hmõi ml ꝓſunt anime de

functi. vñ Aug. Coꝛꝑi humano qͥcqͥd impẽ

dit᷑.nõ pᷣſidiũ eſt ſaluts.ſed humanitat? of
ficiũ ᷣm affectũ.quo nemo vnqꝙᷓ; ſuã carne
odio habuerit.xiij.q.ij.nõ eſtimemꝰ.nimia
tñ põpa repheſibiłe,.⁊ nociua sie ꝓcurãns

Item dicit Yoh. an. in nouell. O& moꝛ, rephendit atſvniẽſes qͥ melchiadẽ in caremfi iili
S H inteſtati ſepeliendi ſunt re moꝛtuũ ſepelire nõ permiſerut niſi gmo Pnl in
eEetrttiam ſi phibuerint. Oñ Eccli. vij. dicitur eius nlius ꝓ eo ercereminiraret. deqᷓ ci nlinmſin
SBoꝛtuo nõ ꝓphilxas grat,a. ſ‚ſepulture. vt mo idem Malerius ait. Hec te cimo ſilen? lſferninn
exponit. riij. . i.c. eccleſtaſtico. Et cano di tio inuoluam. patri tuo ſepulturz volun hruſun
cit. ꝙ ſepultura in vniuerſo oꝛbe chꝛiſtia?g tarije vinculis emnere nõ dubitaſti. DHãetſi iſtl ffnnen
nis cõcedenda ẽ.xiij.q.ij.qui dimna. Et di/ maximũnbi woſtea cim ꝛ0 ci euadere cõ miguſtine
cit hic in opoſito. Sepiuiltura. ſ. chꝛiſtiana tigit plus tñ laudis in curcere iß in eunigafn ggnefoinme
locus cõcauus quo in eccleſiaſtico cimite ſecutus es. Quãauis aũt laudabile ſit ꝛ hu retinorſent
rio coꝛpus catſvlici conquieſcit. qec vendi manũ de ſua ſepultura et ſuoꝝ cur halere ntiglintee
— non porteſt. qꝛ locus eſt ſacer. vñ et ſy moni⸗ VDñ ⁊ ſancti patriarche de ſua ſepultturaoe ieofcidͤb
acũ vendere vel emere ipſam. Oñ ⁊ ephꝛ õ dinauerunt. etqͥ dñi noſtri officioſiſime et aidiunneit
ꝗq̃ᷓ vendidit agrũ abꝛae.in quo erat ſepultu duotiſſime ſepulture opam leclerunt ſatis zdoſercenoſete
ra vupler. vbi fuerant ſepuln adam eteua cõmendat:iñ carenna eius animeno noc; hecheie
fFſy mo niã cõmiſit.quia plus petijt de agrora Nñ weta A.uca. in. vij. Celo tegit qui nB5 oteninned
none illius ſepulcri. Abꝛaa aut nõ comiſſit balxt vꝛnã. Et Criſo. Obicũuq; ſepellamur iefnbenk
moniã. qe agrü intendebat emere ſub Diñi eſt terra et plenitudo eius.ugereuau lim tah
— Verniebat et ſepulcrũ. de ſoc habes ſupꝛa in tẽ moꝛtuos er puſillanimitate ꝓcedit. nij. oleſor ſcheten
ſecunda pte. ti.i. Halerius marimus. c. q. Q:iπ. g intelligit cunmnercedrte nienniſi
i.de ſomnijs di. ꝙ Symoniades poeta adli triſticiã. Dñ de tlob. minoꝛe legit iſob. vl. nses hontiuun
tius applicãs coꝛpus qð ibi vidit inuſtuʒ ſe c ſepelierut eum cunn gaucie Sec et Ds anlmenſti
eugſit. vt ibi. et terre. vt in tit. de miraculis enſes qui diem funeris ſine luem ſiniebär. ebfepen
ibidem. Et ſubdit. quid hac felicitate locu/ wmeſtico. ſacrifcio. et neceſſarioꝛũ coni ntwrletlnun
Pletius. quam nec mare nec terra ſeuiene uio. i cõſanguineon. Et ſubcit. Ouid atti lnmietunn
ertninguere valuit. Iſte ſymoniades.ſ. cum net. aut humano loꝛi indulgeri. aut diui iltelcinnat
eeſſet nauigaturus cũ quibuſdam a caſu. ac/ amgolnnnmgueht ine k talitan nelebnunsr
cidit ꝙ ſocij ſine eo a litoꝛe receſſerunt ⁊ in ſeam nobiſcũ impa wan noluenit⸗ retiag Geippntene
pꝛoceſſu ſubmerſi ſunt.et ſic maris piculuzʒ ſequit thꝛacis.qͥ luge bant nutale mmmiann Cnuckerigte
euaſit. Alia vice cũ eſſet in cõuiuio cũ qui/ etexeclas ridebant. De hmõi mñ hal s dif⸗/ 0Clckrenennſti
buſdaʒ vocatus a quodã ad exeundũ ad lo fuſe pte pꝛima. de ſepatione aniea eode ſriletzieci
quendũ immedigte. wmo illa ruente moꝛ- Rephe ndendi aũtſunt valde. qᷣ ex crudeli⸗ Snnfforatwe
tui ſumt ſocij.et ſic ipſe euaſit.⁊ ſic euaſitpe tate et partialitate.non e Munt c02 ꝛs Getmniinunet
riculũ terre et maris. Idem valerius in. c. ſuoꝝ aduerſarioꝝ ſepeliri.ſed dilacerãt coꝛ Gelnr tuihtin
de humanitate li. v. cmendat ceſareʒ. qͥ ca pus ſeu cadauer in partes. et lig rrig
put ſui vſtis wmpei ſibi p regem egypni de medunt ſeuioꝛes oĩnnihus feris delimo endnecin
ſtinatum bonoꝛifice ſepeliri et cremari fecit et canibus rabidis. De leone crudeliſſimo (igavolnimn
dð licʒ pauloante pene romanũ ſuiſſet ade legit.iij. D eg. xiij. O gegauer Ppiefe anez eEtüädtenndhln-
ptum culmen imperij iacuiſſet inphumatum ſtrangulauerat nõ tetigit vt Epe reini mnmerpnine
ſi bumanitas ceſaris non fuiſſet. Commen daret.qnimo leones iuuerũt acere vnez citliatſang
dat ibi vqſer bilem. ſiue S. Antonio. paulo pꝛimo leremite et ʒoſiſiy lfliocſenſt
dat ibi valerius hanmbilem. q̃ᷓ ſucceſſiue s. 1o.paulo peimo beremiee 1. enemnc abe.
tres romanos.paulũ gracchũ et marcellu, me ꝓ maria egyp naca et pannutio p ſan⸗ umnereoſghnai
Wwles nd wonoꝛiſie⸗ Enelu punanitan ccto onofrio.vt legii in vitis patrum. nniſfn
em loſtilſem ſanguinẽ. loſtinbo lacrimis immm red a e, (prar
ſcet. Et ſicut cõcedere et opam dare ſepu De penitentibo in extremis. Cap lmn ij. mgund
ture lminũ eſt humanũ et piñ.ita neaeagsgsg , ccc— ltpegenifin
reeſt crudlele et inpiuz niſt eccieſia oꝛcrnna Oqmuis ſie emper. umnahmmmen
uerit. vt de buſdam decedennibus in noto AIſrlrr wldteſſe parats Ain vej eſöenſeentc
rio peccato. vt infra dicef. Sicut etiã a do Alulvr delrat eſſe paratus et in zer o. N
quidam in deteſtationẽ ſcelerum eoꝝ pun ma etin ſecunda ⁊ tercia vigili g atonte
unt pꝛiuatione etiᷓ ſepultur id eſt puericie iuuentutis et ſenectutis. qꝛ lloufteghcn
n ſunt pꝛiuatione enã ſepulture de quo di ig eit puericie 4 Nr tiſengi
cit᷑ Hiere. xxij.c.ſepul:ura aſini ſepelietur. ille leatus de Au dij. Pꝛecpue ngig ndrm⸗ iac nmnie .
Ho als ſine cà rönabili negare ſepulturã ſit mus magis ſe diſponere delet. quia unnn ſn uſtetseſee
inbumanũ. oſten dit ps. lrxviij. vbi interce tas eſtnuncius moꝛtis. Er ante aemnni ſa öſpluſlrſue
tera lvꝛribilia ꝑſequentiũ ſideles dicit Nõ cere diligentẽ confeſſionem.⁊ exinde ſun Elahätadſou

eerat qͥ ſepeliret Dalerius.li.v.de ingratis re alia ſacramenta tempoꝛe cõgruo. Vnde

tnilamimin,
na göinteligi
Rindminorte
unndss
liti cöne
mimmnsſnelnn
cmnnd etnereltti
Gumen: Ctſicnd
noDinen

ndie ,

Künnmiwenki
Nisinrehmumtepn
cehen Denäiiine
ma Neirt
nditfmmkiae
Büünteongnmi
Wernpones. Aüis⸗
AsoTibusſri
bis Deleoneet
Anö enigt tine
leones ulniiu
lopim Mi⸗
griget e⸗

kginni,

mipuamm ſe
nus ſo

ntutcknnin

eworiit
an emdnnn
. mmsllonen,
ühmne
tlee
ne
umn hi⸗
—

c.i. Pec aũt Pe.m.iij.exponẽs dicit. ꝙ cũ

CLapitulũ

txodoꝛus ſie dicitalb infirmis in periculo
moꝛtis poſitis pura inquirenda eſt cõfeſſio
peccatoꝛũ.nõ tñ illis eſt quãtitas penitẽtie
imponenda.ſed innoteſcẽda.⁊ amicoꝝ oꝛa
tionib et elemoſinaꝝ ſtudijs pondus ſuble
uanduzʒ.ſi foꝛte migrauerint ⁊c̃.xxvi.q.vij.

in tali ſtatu infirmus nõ poſſit facere pnĩaʒ
exterioꝛẽ.ſed interioꝛẽ.ideo exterioꝛ pnĩa
tunc non eſt ei imppnenda. quia nõ põt fa/
cere ſed innoteſcenda. vt ꝑ loc ꝓuocet᷑ ad

interioꝛẽ penitentiã.et innoteſcenda eſt ei

magis ꝑ modũ cõſolanõis oſtendẽdo ei be⸗
nignitatẽ dei remittentis q; ꝑ modũ hoꝛro⸗

ris oſtendendo ſeueritatẽ iuſticie pumien⸗
tis. Hec Pe.et bene.magis em̃ cõſueuit ho

mo tentari tunc de veſperatione q; de Pᷣſum
ptione.ᷣm Bꝛego/BGoſt. aut dicit ꝙ ſic eſt
ei innoteſcenda penitentia Põt em̃ dicere
confeſſoꝛ.ſi eſſes ſanus deberes facere taleʒ
penitentiã vſq; ad tale tpᷣus.ſed quia infix

mus es non tibi iniungo. ſi tñ deceſſeris fa

cies talem elemoſynã. vel iniungas tuis he
redibo ꝓ te faciendã ꝓ hac pnĩa.Si aũt cõ
ualueris facies penitentiaʒ que nibi iniũcta
fuerit. vel talem determinando ſibi vt dicit
Buil. durã. et tunc ſoluat᷑ ab om̃ib pecca/

tis ſi als eſt cõtritus,/Et dicit pſfatus Biil.

; cum talis ſanatus venit ad pdictũ ſuum
cõfeſſoꝛẽ ꝓ penitẽtia recipienda.nõ credit
ſit neceſſe iterũ ↄſiteri niſi velit. Si tamẽ
conſeſſoꝛ memoꝛ ſit ſaltem in genere pecca
toꝝ q̃ ille cõfeſſus eſt.als ab eo iterato qrat
q;tum ſufficit ad moderandũ ꝑenitentiam.
Silt ſi pnie iniuncte fuiſſet oblitus. opoꝛtʒ
ꝙ reuertat ꝓ ea halenda rvel aliꝛ. Item
dicit Pe.de pal.in.iiij. ꝙ expedit moꝛienti
et hoc debet ei cõſulere ſacerdos ꝙ quera: ſi
eſt alis voluntarius ad faciendũ ꝓ eo pe
nitentiã vt euadat purgatoꝛiũ.etſi inuemit
impnat.et ſi ꝓmittens non adimpleat.nõ
valebit illi ad ſatiſfactionẽ in purgatoꝛio.
Dicit etiam ꝙ qͥ abſoluit moꝛientẽ.debet ei
imponere oĩa bona q̃ ꝑ ipſum fuerunt pꝓcu/⸗
rata.⁊ omnia ſuffragia qᷓ ſibi fuerũt impen
ſa.⁊ lvꝛtari vt heredibo ⁊ executoꝛibo impo

nat querere ĩtoplura poterit.hec Pe. Et

acct Pe.ꝙ etiã ſi fuerit abſolutus in tali
articulo a peccatis rerentis ſeu caſibo reſer⸗
uatis.nõ opoꝛteat ꝙ iterũ ↄfiteat.Cui con
coꝛ.Clo.in quodlibet. dicit ꝙ nõ poteſt qͥs
cogi autoꝛitate alicuius hominis ad confi
tendũ iteruʒ peccatũ.quoa ſemel confeſſus
eſtei.qͥ pptuit abſoluere. In articulo auteʒ
necefitatis qͥlibet ſacerdos nõ excõicat vel

ſuſpenſus.põt abſoluere a quolibet eccato

um

et a quolibxt vinculo excõicationis. Ged

tet ſe ei a quo reglariter debeat abſolui.als

reincideret in ſentẽtiã. vt habes ſupᷣ in pꝛi/
ina ꝑte.ti.i. Et dicif articulus moꝛtꝭ ᷣm

Pe. de pal.quando eſtin tali articulo.ꝙ eꝗ
inclfferenter ſo lent vt cõiter hHmines mo⸗

riinde ſicut euadere.vt decollandus vel bel
lũ intraturus vel naufragiũ patiẽs vel acu⸗
tam febꝛẽ. Hon aũt ex lve.ꝙ qͥs intrat ma
re dicit ꝑiculum moꝛtis in eo eſſe.Si autẽ
laico cõ fiteret teneret᷑ iterũ totũ conſiteri
ꝓpter abſolutionẽ conſequendã ⁊ peniten

tiam ſuſcipiendã.quoꝝ neutrũ laicus face
re potuit.Et nota ꝙ ſi infirmo petenti ſacer

dotẽ.interim dum veniret obmutuit.vel ef
fectus freneticus vel amẽs.ſacerdos adue
niens ſiue ad nutũ infirm ſiue ad teſtuno/
niũ illoꝝ qui audierũt eum penitentiã petẽ
tem.vel ſacerdotẽ.debet ei impendere qͥcqͥd
põt humanitatis abſoluendo. recõciliãdo
et ſi ſine ꝑiculo fieri poteſt ei euchariſtiã pᷣ⸗
lendo.et ſi ſupuixerit admoneat᷑ a pᷣdictꝭ te

ſtibus ſue pentioni ſatiſſactũ.et ſubdat᷑ ſta⸗
tutis pnĩe legibo. Pꝛobant᷑ hec oĩa.xxvi.q.

ſiquis in infirmitate.et.c.ſiquis de coꝛpoꝛe
et alijs.ca. Signa aũt penitentie q̃ᷓ ſunciũt
in hoc caſu dicit Hoſtien.eſſe.qꝛ foꝛte tẽde⸗
bat manus ad celũ.ꝑcutiebat pectus ſuũ di
cebat.deus ꝓpitius eſto mihi. vel miſerere
mei. Beata maria adiuua meet hmõi. Et
multo foꝛtius ſi nutũ faciebat cũ ꝑſ biter ad
ueniſſet.talibo em̃ et extrema vnctio et eu⸗

chariſtia ſi poteſt retinere ſunt miniſtrãda.
et ſi tales decedant cõtriti vel cum certis ſi/
gnis cõtritionis.v tdictũ eſt ⁊ poſt moꝛtem
abſoluunt᷑ ab eceleſia.i.abſolutos fuiſſe in
contritione oſtendunt᷑.vt oblatio fiat ꝓ ta
libus.xxvi.q.vi.ſi aliq̃s fuerit moꝛtuus.
Itẽ nota ꝙ dicit Julius papa. ꝙ ſipſ by⸗
ter pñiam abnegauerit moꝛienuibo. reꝰerit
aniax. Dera em̃ cõfeſſio in vltimo ſꝑe eſe
põt.xx vi.q.vi.ſi pᷣſ biter.Et intelligit᷑ ꝙ ta
lis ꝑſ biter reus eſt aĩiaꝝ quantum eſt in ſe.

als ſi nõ potuit moꝛiẽs habere cii cõſiteret

et nõ ſtetit per eũ ꝑ contritionẽ.ſaluabi᷑.
Si aũt querat᷑ vtrũ poſſit aliqͥs in fine vite
vere penitere. Añdet Clvain.uij.et Pe. diſ.
xx.ꝙ ſic. Nam deus qͥ dat oib abundanter

2

nulli gratiã denegat. q q;tum in ſe eſt facit

vt ſe ad gratiã pᷣparet. Hec autẽ pᷣparano

tꝑ motũ liberi arbitrij in hac vita in q̃ dũ
nõ eſt adhuc cõfirmatũ malũ.põt ſe pᷣpara
re ad gratiã volẽdo de peccatis.et granã re/
miſſonis cõſequet᷑.Oñ et eo papa.Ne
mo eſt deſperandus vũ eſt in loc coꝛne con

—

2Zai Krr Mntirsn .
ατα ſar i Dn ,

ſtitutus. quia nonnunq; q diffidentia eta
tis diftert.conſilio maturioꝛi perficitf. de pe.

diſ. vij. nemo. Exemplũ de latrone cui?tar/

da fuit pnia. ſed non fuit ſera indulgentia.

Nyuãuis aũt hoc ſit poſſibile.eſt iñ valde diſ
ſcile. Et ̃m Pe. de palu. Si tals qͥ adlouc

nõ wluit de peccatis ſubito nõ aduertat ſe

moꝛi.vel qꝛ ſubito ſpirat vel fit amens aut
freneticus dãnatus eſt. Cipꝛianus.qᷓleʒ te ſtatoꝛis.i Per ſequensai
mentũ ſemꝑ derogat᷑ pꝛioꝛi.etiã ſi in ſequẽ

.

inuenit ds cum vocat., talem te midicat.
peni.diſtin.i.nunqͥd. Si aũt aduertat ſe
moꝛi.ſed ꝑ vnã lvꝛam añ ⁊ modicã moꝛu⸗
am in rerentinis hõ oꝑat᷑ ᷣm habitũ. Dũñ
nõ videt᷑ ꝙ habituatus in peccato tã repẽ⸗
te fiat bonus.qͥ o moꝛiunt᷑ languoꝛe pᷣce
dente.qꝛ plus cũ habitu ſui amatiuo pluſ/
̃ᷓ; dei concurrit languoꝛ et oloꝛ amati vix
tunc homo penitet. Si autẽ vere peniteret.
ſaluaret᷑. Onde etiã qui ſeipſos interficiñt

ꝗqꝛ tñ poſſunt in vltimo momento penitere.

licet non ſint in eccleſia ſepeliendi.nec ſit
eis publice oꝛandũ. tñ occulte põt oꝛari ꝓ

eis ab illis qui credũt ꝙ foꝛte dumoccide/
ret eos querebant eum et reuertebanf. hec

Pe. Aug. etiam magis explicat ea. vñ du⸗

itari merito põt de veritate talis pnie.dici

tur em̃ de peni.diſ.vij.nullus expꝑectet qñ iã
peccare non põt.arbitrij em querit liberta⸗
tem vt delere poſſit cõmiſa.non neceſſitatẽ
et infra.Ouẽ ſero penitet. opoꝛtet nõ ſoluʒ
rimere deũ iudicẽ. ſed etiã diligere iuſtum ⁊
nõ ſolũ timeat penã. ſed anxier ꝓ gloꝛia. et
infra. Cimendũ eſt de ſero penitente. Quẽ
enim moꝛbus vꝛeget et pena terret. ad verã
vix veniet ſatiſfacnioneʒ. maxime cũ filij q̊s
illicite dilexit ſint pᷣſentes vxoꝛ et mundus

dad ſe vocet. ultos ſolet deciꝑpe ſerotina

penitentia.hec Aug. OQuãuis aũt talis ſi ve
re peniteat nõ damnet.iñ penitennã quam
hic nõ ꝑficit. quia nõ potuit in purgatoꝛio
Inſti nebit. niſi in eo eſſet tanta cõtritio. ꝙ;

eſiet ſufficies ad dvelenduũ oem culpã et pe⸗/
nam. ꝙ raro eſt Ray. Cõcluſio totius illiꝰ

vij.dil. de penitentia eſt ꝙ vſ; ad vltimuz
articulũ vite eſt tpᷣs penitentie.ſed difficul⸗
tas ⁊ raritas oſtendit᷑ ex dictis.

De teſtamentis et e xecutoꝛibo teſtamẽ⸗
toꝛum. Capitulum tercium.

Ebet etiã moꝛiẽs
ſeu infirm diſponere de wmo fa⸗
millie et ſubſtanne ꝑ teſtamentũ
ſuum ſi nõ dupoſuit pꝛius.et vt dicit Gꝛa⸗
nanus.vicit teſtamentũ quia eo quiſq; li⸗

in glo. Pꝛimo ſi
liberos. Scvo ſi teſtatoꝛ ipſelegem poſuit.
pulita ſi in pꝛioꝛi teſtamento dixit ſi aliud fe
cero. non valeat miſi fecero hoc vel aliud.

lere teſtat. quid de ppꝛijs rebus poſt dereſſ

ſum ſuum fſieri debet. xiij.q.ij. S. quia ; m
Bꝛeg. Mon aũt refert qbus verbis Kanaue

dicat petrũheredẽ inſtituo.vel voluntatem

meã eius diſpoſitioni cõmitto qꝛ ſic non vi
def talis decedere inteſtatus.extra eo.cũ ti⸗

bi nec curandum de verbis teſtatoꝛis. dum
modo talia ſint ꝑ cõſtet de voluntate te/

ſtatoꝛis. C. eo.l.ſfi. Per ſequens aũt teſta⸗
ti de pꝛioꝛi nõ fiat mentio.et hoc niſi in du

ꝛimo ſi ſit factu, teſta nentü inter

In his caſibo faciendo ſecundũ opoꝛtet fa

cere memoꝛiã de pꝛioꝛi. O ſiqͥs velit caſa

re teſtamentũ pꝛimũ ⁊ nõ facere ſcõm.non

poteſt niſi iam poſt conditũ pꝛimũ ſit lapſuʒ
decenniũ.et coꝛã tribus teſtibꝰ dixerit.no⸗
10 valere pꝛimũ.C.de pac.l.pactum.
Quantum ad inſti Hi.

tutionem leredis. Mota qꝙ in teſtamento

q̃libet tenet̃᷑ aliquẽ leredẽ inſtituere vel ali⸗
quod collegiũ ⁊ hmõi.ſine inſtitunone em̃

heredis nõ eſſet teſtamentũ.C. eo. l. iubem
Et ſiqͥdem teſtatoꝛ habeat aſcendentes vel

deſcendẽtes. illos tenet leredes inſtituere
ſaltim in eoꝝ legitima. C. d inofft. teſta. no
uiſſima.qð ſi nõ pʒ aſcẽdentes vel veſcendẽ

tes. tuuc m leges cõmunes poreſt alios in
ſtituere yredes quoſcunq;.ꝑ leges aut mu

nicipales ſeu ſtatuta in q buidaʒ locis ettã

collaterales conſanguineos nõ põr ceria

poꝛtione pꝛiuaͤre.

Quantum ad legi.Hi.

timam. HMora ꝙ triplex eſt leginima poꝛtio
Vna que ẽ debita iure nature.et dicit᷑ debi

tum bonoxꝝ ſubſidiũ.et hec debet filijs tm. qᷓ
ſine cauſa erhereditari nonpoſſunt.et hinc
poꝛtioni nullum grauamẽ poteſtimpom ff.
de inoffi. teſta.l. cum mõ et duabꝰlequen.

Et hec poꝛtio eſt. Si ſunt qtuoꝛ filij ⁊ ita &
lent habereinſimul tertiam partẽ bonozuʒ.
Si ſunt quinq; vel vltra delet habere mechi/

etatẽ eius.qð ab eis deferebatr᷑ ab inteſtato.

C. de ino fii.teſta.auten. nouiſſima.et intel

ligi debet detractis debitis ſiq eſſent. Itemẽ
alia poꝛtio. ſ.quarta falcidia que delet iure
inſtitutionis. vt &im aliquis eſt inſtitutus

heres. T illa hereditas eſt expauſta ꝑ lesata

tunc inſtitutus poteſt detrahere ſibi vſch ach

quartã partẽ lereditatis detrahendo de ſin⸗

unt niie
unulm
uisinſtnun
. Precitntn⸗
Peregkaneßpe
eendonin
Notfreiſtnert
mnilevngrd
ornngemant
ktenmmderke
elonttinef
jopetones.
naniſſne
uumpergeto
Pisenpefept
ſetc

Abhen

cmkrus
ſtua ummedh
Callaknateren
onlzerrid tere
Cunnctnetcön
ſcnignpen c⸗
fousnlhanmel
eſa rocd
Cteteatſeumn
lngerceſep
Plwianimeabe
Ginender
MAmrgir
ſerrenſküͤrtr
UNruumniter
OMunnotnrn
Gninte ſunn
Pledunluaen
dnisnatennn
nndincräd

= r
—
=

Horügndinnie
llo ſci li

Whnrn

Eſionegbinteſ
Megegereijno
ſteamenti. x.

ſipſhltſec
neſthen
Z ktiieſmitt⸗
Aimmn Bo

lclianne durg
ſtcnncſmngn

ee
Wn ſtn Wmüce
. W 1 Y N
Aearmiknn

N

id iori en
peimi 1nöſnd⸗
minhasteſth⸗
mLRelr

umnadine

₰ 1
066½ “ e
. „ &
ee ogſee.
. eceimndar
ree ne Wenee

— . .
e ſoſe wene
R e 6

or zrm (erckh

Auäe.

4
ntumatlre
Nnrtenlien
W
. * a . vN
anmamum ,
1 SV.
UlngN
4 r ie⸗
Ae e .

I

5 rinenibi,

———

ttin

ea .
Ani

Lapitulũ

gulia legat). niſi ad pias cauſas. extra de te⸗
ſta. RAaynaldus ad ni. C. ad.l. falci. ꝑ totuʒ.

Itemẽ tercia q dicitur trebellianica. vt cũ
aliquis inſtitutus heres rogat vt alij reſti⸗
tuat lereditatẽ.nam talis inſtitutus pᷣt re
ninere quartaʒ partẽ de tota hereditate. C.
ad ſena. conſul.trebelli.ꝑ totũ.hec detrahit᷑
de vniuerſitate hereditatis.et in hac cõpu/
tant᷑ legata ⁊ vonationes. ff.ap.l.falci.l.in
quarta.als in quantitate eo.ti. Motantur
bec extra de teſta. Aaynucius.⁊ ſi plures le

redes inſtitute fuerint.diuident inter ſe di⸗

ctas poꝛtiones. Hec que dicta ſunt de iure

cõmuni.ſ.ſunt ceteruʒ lvc diuerſarũ terra⸗

rum varia eſt cõſuemudo. que ſi ſit rationa
bilis et pꝛeſcripta ſeruari delet. exira de cõ⸗

Ab hereditate H. iu.

excludunt leredes.etiã ſi ſint filij in tribus

caſibus. Pꝛimus cũ pr̃ vel alius eſt hereti⸗

cus.quia bona herencoꝝ ſunt ipſo iure cõfi⸗/
ſcanda.extra de here.c. cum ſ̃m leges.li.vi.

Secundus eſt ſi cõmiſit crimẽ leſe maieſta/
tis vi.q.i.quero.ꝭ.ſiqͥs.Cercius ſi erat pa⸗
tronus vel habebat aliqð ius ſeu feuduʒ in
eccleſia.quod debet tranſire ad filios. ⁊ ipſe
interfecit ſeu munlauit rectoꝛem vel cleri⸗
ccũ ullius eccleſie. ꝑdit omne ius et omnẽ di
gnitatẽ quã in ea habebat.et nihil peruenit
ad ſilios.extra de penis.c.in quibuſdam.

Poſſunt quoq; filij ꝑ patrẽ exheredari cer⸗
tis excauſis.qᷓ habent in autẽ. ⁊ notant᷑ ex/
tra de iureiurã. c.qntauallis. Sed tñ non li

cet parentibo lberos nec liberis parẽtes ab

lereditate ſua repellere monachos factos.
;uis dum laici fuerant in cauſam ingrati

tudinis inciderunt.xix.q.vlti.ca.fi.als po

bona defunctoꝛũ deuoluunt ad heredes etã

illoꝛũ qui danau ſunt.ſcʒ a iudice. C. de bo.
aucto.iudi.pomn.l. vona.

Quantum ad ſuc S.iiii.

ceſſionẽ ab inteſtato Nota ꝙ dr qͥs inteſta

tus decedere q̃tuoꝛ modis.vicʒ ſi nulluʒ fe/

eit teſtamentũ. NDel ſi fecit.nõ iure fecit vel
ſi iure fecit.ſed poſtea ruptũ eſt. vtputa na/

to ei filio. Del nõ eſt ruptũ.ſed heres nolu⸗/

it adire hereditatẽ.vt ĩſti.de here.que ab in
teſt. in pꝛin. Nota etiaʒ ꝙ ſucceſſio in he
reditate non durat ſolum vſq; ad quartuʒ
gradum cõſanguinitatis ſicut quo ad unpe
dimentũmatiimonij.ſad durat vſq; ad de/
cimũ.xxxv.q.v.ad ſedẽ.ita tñ ꝙ numerent᷑
iſti decẽ grad'. ᷣm leges q̃ ppnunt duos gra
dus vbi canones ppnunt vnũ. Fit auteʒ

LTercium

ſucceſſio ab inteſtato iſto oꝛdine iure com
muni laico moꝛiẽti.Pꝛimo ſuccedũt deice⸗
dentes aſcẽdentes.dein de collaterales ꝓ
ximioꝛes vt in autẽ.de lere.ab inteſt.i pꝛi.
NHis oibo deficientibo ſuccedit vir vxoꝛi et

ecõuerſo. vt. C. qñ vir ⁊ vxoꝛ.l.i. Oltimo

ſuccedit fiſcus.vt.C. de bo. va.l.i.Clerico

quoq; inteſtato moꝛienti ſuccedunt cogna

ti ᷣm oꝛdinẽ pᷣnotatũ in his bomsq;̃ ſibi ꝑ⸗
ſone intuitu obuenerunt.xij.q.ñi.c.n.quib⸗
oĩbus deficiennbo.ſuccedit eccleſia quaſi ſi
ſcus.extra eodẽ.c.i. AIteʒ in rebus acqſiiis
p eccleſiam. vt legatis eccleſie et hmõi ſuc
cedit eccleſia. et hoc intellige vbi res clerici
decedẽtis ſunt manifeſte viſtincte a rebo ec
cleſie.xij.q.i.mamifeſta. Nam vbi fuerint
res confuſe.ſi dubitet᷑ an clericus habuerit
aliqd ꝓpꝛiũ.pᷣſumit᷑ ꝓ eccleſia et totuʒ ſihi

vendicat. ar. xij.q.iij.qͥ cunq. ſi vo ceriũ ſit

ꝙ clericus habuerit ſed neicit quid vel qn⸗

tum. -dicunt qͥdam ꝙ tunc lo cũ habet diſtin

ctio.que ponit extra eodẽ.c.ij.Sed non eſt
veꝝ qꝛ ponus ibi loquit᷑ de clericis qᷓ fuerãt
ſerui eccleſie.vt ibi notat᷑.Sed de alijs cle/⸗
ricis debet fieri inter eccleſiã et cõſanguine⸗
oↄs.eq̃ diſtributio in dicto caſu.xij.q.uij.c.l.
pᷣſumit᷑ m̃ in tali dubio ꝙ eo qͥ eſt in poneſ⸗
ſione rei de qᷓ eſt queſtio ſiue ſit eccleſia ſiue
conſanguineus ille qͥ voſſidet et alten incũ
bit ꝓbatio incõtrariũ.ar.xij.q.iij.c.i. et.ij.
Clerici quoq; indubitanter ſuccedunt ſuis
cõſanguineis.Religioſi ſilr ⁊ fratres pᷣdica
toꝛes lvc hñt ex pꝛiuilegijs q;uis ſint men/⸗

dicantes. Inter deſcẽdentes ꝗᷣ ad ſucceſ
ſionẽ ab inteſtato eſt talis oꝛdo. Nã inſſuc

cemſione moꝛtui patriſtamilias vel filijfami
lias.liberi eius ſi ſunt oĩb alijs pᷣferent᷑. Et
pꝛimi qͥdẽ gradus eq̃liter. Nerotes et vlte
rioꝛes in ſtirpes nõ diſtinguẽdo ſexũ vłius
paterne poteſtans.Succedunt ergo pꝛimu
filij ſi ſunt ſiue maſculus ſiue femina.equa⸗
liter. nepotes autẽ ſuccedũt in ſtirpẽ id eſt in
eam partẽ quã parẽtes eoꝝ ſi viuerẽt. erãt
habituri.C. de ſuc. et le. ꝑ. l.ij,. Aſcenden/⸗

tes vᷣo ab inteſtato.ſic ſuccedunt.defuncto

filio ſine liberis parẽtes ſi ſoli ſunt ſuccedũt
ſalua pꝛogatiua gradus. Et ſi pari gradu
ſunt pariter ſuccedunt.paterm in dimicha
et materni in alia dimidia.licʒ diſpar ſit nu
merus.Sed ſi cum parẽtibo ſint fratres vel
ſoꝛoꝛes.vocant᷑ cum aſcendenubo in gra⸗
du pꝛoximis in virilem poꝛnonem.C.ad ſe
na.cõſul.tercul.auten. defuncta. Collate
rales vo ſic ſuccedunt ceſſantibo aſcenden

nibus et deſcendentibo. Pꝛimo vocant fra⸗
tres.ſimiliter et filij alicuius fratris Eine
.

0

—

moꝛtui. Dico de fratre illo ⁊ eius filis. qui
dqdem fraterex vtro q; parente cõtingit eũ
d cuius bereditate agit᷑ et veniunt in bere/
ditatẽ dicti fratres et eoꝝ fili cum parenti

ℳ. -

bus defuncti et cũ ꝓximis gradu aſcenden⸗

eibo. Et dicti filij fratris pferunt᷑ illis fratri⸗

bus deſuncti.q ſunt ex vno tm̃ parente cõ⸗

iuncti defuncto. C. de le.h.autẽetica.ceſſan/

te. Poſt fratres ex vtroq; parente et eoꝛuʒ
filqs admittunt fratres et ſoꝛoꝛes et eoꝛu
filij q̊ ſunt ex vno lateretm. Er iſtietiã fra⸗
trum filijpferunt patruis defuncti ⁊alijs ſi
milibus. Poſt fratres 1 fratrũ filios admit

tunt qcñ & ſunt gradu primioꝛes. Et ſipa

res ſunt pariter admittuntur. . de le. . au
tẽ. poſt fratres.et extẽdit᷑ cõputatto vſq; ad
xæecimũ gradũ. vt dictũ eſt ſupꝛa. Natu⸗
rales autẽ filij ſuccedunt ab inteſtato patri

deficientibo legitimis filijs et legitima vxo

re.non in totuũ.ſed in ſexia ꝑte totius hlere/
ditat?. ita tñ ꝙ ſimater ſuꝑeſt virilis ei poꝛ
tio det. QAui vo ſunt ex danato coitu. ſ. vt
ex adulterio vel inceſtu. ab oĩ pꝛoꝛſus bene

ſicio excludunt᷑.vt.C. de nath.li. auten. licʒ

Item nota pater habet filios legitimos
Ccel naturales. ꝙ;uis naturales tunc nõ poſ

ſit inſtituere. voreſt tamen eis aliquid dare

vel relinquere. quia eis ⁊ matri vnciã vnaã
et non vltra vel ſoli cõcubine ſemiunciam.
C. de naturalibo. li.l.matxe. Si aũt non ha

bet legitime deſcẽdentes ſed aſcendẽtes tũc

legitima pte relicta aſcendẽtibo. reliꝗᷓ inter
naturales oiſponere poreſt. O ſi nec aſcen/
dentes nec deſcendẽtes habeat. tunc poteſt
inſolidum naturales eredes inſtituere.C.
de natu.li. autẽ.licet. Debent ergo natura⸗
les filij paſci arbitrio boni virxi.etiam ſi legi

time extent et ſuccedant.aut ſi comuge vi

ua alij ſunt heredes.et ipſi pᷣſtant idem pa/⸗
tri ſi opus ſit. vt in dicta.l.⁊ hec vera ſunt de

iure cõmuni. In diuerſis tñ locis ſunt alia

ſſtatuta vel conſuetudines pᷣſcripte. que ſi
non ſint cõtra rationẽ piudicant iuri cõmu
ni. et illis eſt ſtandũ et de eis inueſtigandũ.

Spurij añt id eſt nati ex higinter ds nõ po
tuinet tunc eſſe matrimoniũ.;uis omni be

neſicio excludant᷑. ſ̃m leges tamẽ epiſcopi

intereſt facere. ꝙ vterq; parentes eis neceſ
ſaria ſubmimſtrent. vᷣm ꝙ ſuppetũt faculta⸗

. . 4

tes. extra de eoqͥ duxit inmatrimonin quã
wl. per adul. et in hoc mitius agit canon ꝙq;
lex ciuilis. Si autem de cõſuetudine eſt ali
cuus patrie vł ciuitatis ꝙ moꝛtuo gliquo
ſine filijs oñs terre to tũ accipiat. Dicit v⸗
ſtien. talem conſuetudinẽ obſeruandã ſip⸗/
ſcripta ſit. poteſtenim cominus allegare ꝙ

ab initio loc pacrum fuerit. quia terra ſua
erat. eui. xxv. Cerra non vendat᷑ in perpe

tuum. quia mea eſtet vos aduene et coloę/-

ni mei eſtis. Heres autem m canones et
m conſcientiã tenet᷑ ad om̃ia debita deſun

cti ſiue fuerint ex cõtraciu vel quaſi ſiue fu⸗

erint ex maleficio vel quaſi ſiue res ꝑuene

rint ad vvyredem ſiue non ſiue lis fueritcon
teſtata vel non. xvi.q.vi.ſiepiſcopuʒ.extra

de pig. ex pᷣſenniũ.de ſolu.c.i.et de vſuxis.c.
tua nos Et locintellige ſi lereditas ſufficit

vltra enim ſufficientiã hereditatis nõ tenet

etiaʒ ſi non fecit inuentariũ q;uis ſecus ſit

ym leges. Diſtinguendũ m inter legata et

debita. quia debita tenentſine diminutiõe

pſoluere De legatis vo ſi ſint tot ꝙ nõ re⸗

maneat legitima woꝛtio. poteſt eã detraſere

etiterum quaxtam pᷣm quoſdaʒ. Vdẽ dieit

Poſti.ſi fuit inſtitutus leres.

De erecutione ſ. v.

teſtamentoꝝ fienda. Obi notanduz citca
cõcluſionẽ ſummariã que trahit ex illo.c. ſi

ſeredes. extra de teſta. m wo. Antho. et wo.

flo. verede nõ implẽte voluntatẽ teſtatorꝭ
eps eũ coget ad exequendũ⁊ ꝑ buc mo dũu.
vt res ipſi veredi relicte a teſtatoꝛe.ab epᷣo
ei interdicant᷑ Qð verũ eſt etiã ſi ipſe teſta

toꝛ ꝓhibuiſſet. ſ. ꝙ ad epᷣm non deuoluerer

talis ptãs exequendi. m Inno. Et er hoc

nota pꝛacticã ᷣm Do. anto. ↄpelli heredez
ad exequenduũ teſtamentũ defuncti. qꝛ. ſ. roN0

ſunt ei interdiei redditus ⁊ emolumenta.

auferri ei vt ſatiſfaciat voluntati defuncti.

Sciendum tñ ꝙ ea q̃ auferunt᷑ ab verede

nõ implente voluntatẽ defuncii. non appli
cant᷑ epo vt ſibi imburſet.ſed vt diſpenſet

diſtribuat vt voluntas defuntii impleatur
Niñ nõ debet illa in occulto apphendere. ſ
publice.ad hoc ꝗð notat j.I. nulla. C. de epi⸗

— .

ſcopis et cle. Notandñ etiã ꝙ beredes de

lent infra annũ a die admonitionis achim /
plere voluntatẽ defuncti. vt in aguten. de le⸗/

redi. et fal..ſiqs o. vbi dicit glo. y ſuffi⸗

cit vna monitio. qð cõmuniter tenet ⁊ hoc

nõ ſolũ in relictis ad pias cauſas, ſed etiaʒ
in relictis ad nõ pias cauſas. Poſt lapſum

aüut anni a die monitiõis ſibi facte ſuꝑ hu⸗
iuſmodi.ſi non impleuerint heredes volut
tatẽ teſtatoꝛis.poterint pꝛiuari hereditate
et oĩb bonis relictis, vtnotat Bar. bal. an⸗
gelus. et y mola ęt Anno. Sed q;tum aa
vt poſſit heredi anferri id euod eſt relictum
ad pias cauſas cum omni emolumento ip
ſius non requiritur lapſus anni. imo ſuſfi⸗
cit ei lapſus ſex menſium ab inſinuatõe ſeu

4

Hitlini
pertthn
ſonnann
ſieeetnoun
iiettretne⸗
Nterppencper
Netrinere
rhiſectlor⸗
Pecjineſens
Urrrinocrioh
penteßsfin
eteten Nll
listehensdn
tmoneteſere
Nnotar Yrol⸗
Uagron ſolen
ltüt wentver⸗
ſytatensdeo,
thuugam:
cliztengiii

glarzet

4

60ednc

ſnoethoni B
tiinnerletgt
n etctenni et⸗
ppfatknine⸗
Ccötnvolonur
neoendena
ateſle oen
Kütecgottbe
ſohtchenen
Wrcäknr.
Thliher
Megparam
ſalliaſtlinse
unintiinn
cpl usgoei⸗
6gufetmacdn
froſnteen i
leſigviigcriis⸗
Dentſeinnoni
onon Uisptn
Mhäpes enins

ernh,

föncmnones,
eteinromin
fnilce re⸗
Mmnntſe non

Käſispnſom
lam
hhenepoln

Argtlſi

Ne
nignniſn⸗
nie mſkt
mgniſchln,
i.diolntlen
Cnrlipeidnine,
Hamminnins:
atimerrii
inamäfiht
ritnenir
epinisboſſülthis
mwrno pertäd
runßn goſe
atumns enes

dene
Ma Winotuer
mAmigenahrt

Kunaegentü⸗giün
mümitr türin
ſedwirumne
cinAüf
Aürini i
iniſtns Ni
miine Munn

6
5

Amuugir
Gnö usle⸗

Nls

ſreſ

mNe
nN G

inn gus

eA

Capitulũ

publicatione teſtamenti. vt in auten. de ec⸗

cleſia.ti.l.ſi aũtlegatũ. ſ̃ᷣm ymol. Et plus
dici poterit.ꝙ ſi heres ſit negligens in adim
pledo defuncti voluntatẽ. poteritepᷣs etiaʒ
nõ expectato anni elapſu ei ĩterdicere qͥcqͥd
ei fuerit relictũ cum fructu et emolumento

vt ex hoc impleat᷑ voluntas defuncti. Et Hᷣ
videtur innuere tex. huius decre. 1 glo. vᷣm

vnã lec.Ct lvc volũt Do.anto.et w. flo.

turreqͥri aditio hereditatis. vt notat Bar.

Plterit epᷣs ſtatim moꝛtuo teſtatoꝛe mone

re veredeim. vel illum qͥ implere halet ſed in
alijs relictis.ſ.ad nõ pias cauſas. non pote

rit monere leredeʒ anteq; adeat᷑ lereditas

vt notat Imol. poſt Pe. de ancha. Et no

ta ꝙ non iolum in relictis ad pias cãs ſpe⸗

ctat defenſio et executio ad epᷣm.ſed etiam

in relictis ad non pias cauſas.Ad lec facit

tex.buius decreta. Si heredes. indiſtinete

loquẽs. ⁊ ęo.ti.indicante. Et hoc voluerũt
Inno. et Hoſti. Boff. et glo. huius. c, B vi⸗
getr᷑ innuere licet glo. aliud tenuerit.eo.ti.
c.tua. et. c.xelatũ, et foꝛte nõ bñ cũ negare

non poſſet ſaltẽ rõne delicti contracti veniẽ

do cõtra voluntateʒ defuncti ꝑtineat hocad
epm. ſupꝛa de iudi.c.nouit.ᷣm
quo

. n Boff. cum
reſidet Jo.an.q ex loc nõ videt᷑ tene

—

re cũ hac glo.Et hanc opi.ſequunt᷑ canom
ſte in. c. iohan.eo. tit.et.xi.q.i.ſilueſter.et

ibi p archið. m w. flo. ſ. zan.qͥ hanc opini.
ſequit.licʒ pe.de ancha.aliud tenuerit. Hoc

agutem pꝛacticatur cõiter in relict? ad pias
cauſas.in relictis añt adnõ pias cauſas nõ
pꝛacticat. Et licet hoc ſit magis impedituʒ.
m opi.huius glo.cõmuniter de iure tenetr᷑.

ꝓ qua facit ter.qð ꝓcedit qñ epᷣs vellet ex

officio facere ꝑ vià executioms ꝑ pᷣdicta.

als ſi ꝓ viã acnõis vel libelli adeat. tunc nõ

Ppoterit ſe intromittere cõtra laicos in reli⸗/
ctis non pᷣs. vt notat Jo. an. in dicto. c.

ohãanes.cuius opi.ſequunt᷑ cõiter cano⸗

niſte. et archið. ⁊ Do.flo.q̃ opi.ꝓcedere po

teſt m canones ᷣm quos epᷣs indiſtincte

poteſt ſe intromittere circa executionem te
ſtaméti. Onde hec opi. in terris eccleſie ſer

nanda eſt. ſed non ꝓcedit ſm leges.cñ Ple
ges ſatis puiſum ſit.cõtra negligennã non
umplentis voluntatẽ defuncti vt in auten.

vere. et fal. 5. ſis autẽ. Oñ m. l. ꝓcedit

opi.De.de ancha.qͥ tenuit ꝙ in relictis ad
non pias cãs epCs nõ poſſit ie intromittere.
mſi ſint relictaꝑſonis debilibo ⁊ miſerabili
bus.et ſic lc opi. in terris imꝑij ſeruanda
erit. ᷣm Imol.q tamen nõ ſe nrmat hic cũ
ex hoc inquceret coꝛrectio iuriũ. que vitan

Tercium

da eſt. de elec.c. cñ expediat.li. vi. Dnde re

ducendo talia iura ad cõcoꝛdiã dicit p di/
ſtinctionẽ.quia aut ipſe epᷣus data negligẽ
nia heredis etiaʒ in relictis ad nõ pias cau⸗
ſas vult ſe intromittere in ſubtra endo fru
ctus ⁊ alia emolumẽta. vt voluntas defun
cti impleat.nõ aũt ad pꝛiuationẽ heredita⸗
tis ⁊ hoc poterit epᷣs facere.⁊ ita ꝓcedit tex.

8 Et. Er Pe hyuius.c. Si ep̃s.aut vult epᷣs ſe intromit⸗
Ite cũ in relictis ad bins cauſas nõ videa
ch

tere pꝛiuãdo hereditate herede. et in vvc nõ
poterit ſe intromittere.ſcʒ ad finẽ.vt capiat

hereditatẽ et diſtribuat. ſed monendo vt de

ferat ꝑſonis de quibo in autenuco loc am/
plius et facere poterit. Sed q;uis pomi tepi⸗
ſcopus in hoc caſu monere. nõ tñ poterit ſe
intromittere vt ſibi applicet.cũ nõ reꝑiat᷑ hᷣ
iure cautũ in relictis ad nõ pias cãs.et ita
còiter pꝛacticat᷑.vt in relicnsad non pias
cas ep̃i non ſe intromittãt.etſi epᷣus ſit ne⸗

gligens in exequendo. recurrendum eſt ad

metropolitauũ q ſuccedit e xecutiõi teſtamẽ

ti. vt in auten.d eccleſia.ti.s.ſiq̃s autẽ.ſᷣm

Hoſtien. ⁊ Yo. an.qͥ etiã dicunt ꝗ; licitum
eſt cuilibet hanc q̃ſtionẽ mouere et ſolicita⸗
re vt cauſe pie modis oib impleant. Noc
etiã voluit Imol.poſt Pe.de ancha.dicẽs

etiaz ꝙ ſi tertius poſſideat bona teſtatoꝛis q́

relqt certã quantitatẽ pauꝑib. et ſic ad pi

am cauſam poterit epᷣus illuũ cogere ad ſol⸗
uendũ ⁊ dimittendũ bona vt notat Bal.

Vtrum filius vel

.. Vi.

alius extraneus inſtitutus heres. ſi non im

plet relicta ad pias cauſas.pꝛiuet᷑ tota here

ditate etiam legitima.glo.ſuꝑ dicto.c.ſi he⸗
res.ponit diuerias opi. Sed PHoſti. dicit ꝙ
non ſolũ extraneus ſed etiã finus vel alius
attinens.ſi non unplet relicta ad pias cau⸗/
ſas pꝛiuat᷑ tota vreditate ſi ſit cõtumax.et
loc in fauoꝛẽ relictoꝛum ad pias cauſasvt
vota defuncti impleant᷑ introductum ſit.vt
creſcẽte eius cõtumacia poſſit pꝛiuari tota
lereditate.et etiam naturali dvehito. Nã et
in talibꝰ relietis ceſſat falcidia. C. ad.l.falci
diã. auten. ſi tñ eñ peniteat.non denegat᷑ ei
elemoſyna.ſᷣm Hoſti. cũ quo reſidet Jo.

In.hic.quã opi.ſequi vider᷑ etiã archið. in

c.ſilueſter. xi. q.i. Et cal.in q̃daʒ diſputano
ne. et Pe.de anch.et w. anto. qͥ concludit

ꝙ ſñ relictũ ſit factuʒ ad piam cãm.pꝛactica

erit cõtra ipſum heredem negligentẽ imple
re ꝙ pꝛimo interdicantei redchtus et eis ſi
at ſoluno ſi ex illis ſanſſieri pomt.ſi auteʒ ex
illis ſatiſti eri non pomit ⁊ adhuc ꝑſeueret in
cõtumacia.tunc exigẽte cõtumacia. poterit
tota xreditate pꝛiuari.ſiue ſit filius E al

Litulus

erit lvæc via. vt pꝛimo ſanſfaciat de reddibo.

er woſtea pcedat ad pꝛiuationẽ etiam ex to

☛

co. ſi iit extraneus leres et in contumacis p

ſeueret. Si vo ſilius et hmõi tunc relicta ſi
bi legi tima pꝛiuabit᷑ toto reſiduo. Sed w.
Qdſo. tenet ꝙ filius tam in relictad nõ pias
cguſas q́; eti am in relictis ad pias cãs.non
pꝛiuet᷑ legitima ꝓpter hmõi negligentiam
vel contumaciã. cum illa non ꝓueniat ſibi
ex voluntate defuncti.ſed ex diſpoſitiõe iu⸗
ris. Sed ymol.poſt Pe. de anch. dicit ꝙ ſi
ſores eſt negliges in implẽdo relicta ad pi⸗
as cauſas.tunc deuoluitur lereditas et exe
cutio relictoꝝ pioꝛñ ad epᷣum. vt hic in. c. ſi
ſyvredes In alijs relictis q;ᷓ ad pias cauſas
tunc deuoluit᷑ executio et emolumentũ ad
pſonas de quibo in dicta auten. ſcðᷣa. , ſiᷣs
non implês. niſi teſtatoꝛ deputauerit ſpecia
lem executoꝛẽ.ꝑ quod appareat ꝙ ipſe te⸗
ſtatoꝛ pꝛiuauit leredem ipᷣm poteſtate exe⸗/
quendi. nam tunc non implens non pꝛiua
tur lvreditate. vt notat Bar. in dicta autẽ.

ſoc amplius. et hoc quando heres pꝛiuat he

reditate ex diſpoſitione iuris ꝓpter negligẽ

tiam nõ implendi. Si vo pꝛiuer ex diſpoſi⸗/

tione defuncti.vt quia teſtatoꝛ appoſuit pe
nam pꝛiuationis in caſu negligentie vel de
licti. et tunc ſi pꝛouidit ad quem deuoluaf.
pereditas ad illum deuoluit.ſed ſi non pꝛo
uidit cui applicef. xecurrendũ eſt ad notata
PBar. in. l. vxoꝛc.ꝭ.leges.ff.de leg.iij.

De teſtamento
q fit coꝛã ſacerdote ſuo parochiali ⁊ duo
bus vel tribus ydoneis teſtibo im. vtruz ſit
valien. c. cũ eſſes de teſta. Do.flo. ſummat
q; eſt validñ.nec in terris eccleſie valet cõ⸗

ſuetudo in cõtrariũ. NDbi ſciendũ, ꝙ glo.

ibi tãgit q̃tu oꝛ opini.circa loc ſeu lecturas
lhuius capi. Pꝛima eſt ꝙ lo quatr᷑ ſolũ in re
lictis ad pias cauſas et nõ alijs.⁊ hec repꝛo
bat᷑. Scdða ẽ ꝙ loquat᷑ generaliter et inch⸗
ſtincte.ſ.ꝙ ſit validũ tale teſtameniũ vbiq;
et ſic deroget oĩbus legibꝰ dicẽnbo contrari
um. t læc fuit opi.Ala. GBoff. Lau. Hoſti.

Bar. Bꝛix. quã etiã dicit Do.anto.eſſe ma

gis de iure.lʒ contrariũ ſit in pꝛactica. Ter
cia lectura eſt. ꝙ in foꝛo eccleſiaſtico ſerue
tur hoc vbiq;. ſ. ꝙ ſit validum teſtm̃.ſed ĩ fo
ro ſeculari vbi ᷣm leges iudicã᷑ non habe
at locum. Quarta opi.eſt vt ſummatũ eſt.
1. ꝙ tale teſtm̃ ſit validum in terris eccleſie

mm. nde Jo. an. declarando materiã. di

cit vc cõmumiter obſeruari.quia aut loqui

H. Vi.

Degmus

us teſcendes ſiue ſit extraneus. In relict; mur in relictis ad pias cauſas. et tunc ſuffi
po adnon pias cauſas ſimiliter eligenda ciunt duo teſtes y donei ſiue in foꝛo eccleſi

aſtico ſiue ſeculari.p id qð haber in. c. rela⸗

tnm.ij.aut loqmur in relictis ad non pias

cauſas.et tune aut loqͥmur in terris ſubdi⸗

tis eccleſie. et ſeruanda erit decretalis.cum

eſſes vt.ſ.valeat teſtamentũ cum pᷣſ bitero
parochiali cum duob teſtib). aut loqͥmur
in terris imꝑij.et tunc dicit ſeruari ꝙ teſta⸗
mentũ nõ valet niſi interueniat ſolẽnitas

req̃ſita ꝑ legem ciuilem. ei hec opi.cõſuetu

cdine roboꝛata ſeruanda videtur ꝑ illud qð
habet ff. de legi. l. minime. ſ⸗
det Feð.de ſenis in conſil. Pe.de puſio es
Be. de ancha. et w. anto. ⁊ w. flo. cõcludẽs
cyin terris eccleſie teſtamentũ etiam qͥ ad
Oiſpoſita nõ ad pias cauſas.dũtñ ſiat coꝛã

anc opi.ſeqͥ vi

pᷣſbitero parochiali et duobus teſtibo ydo

neis ſit validum. Et ſ̃m hoc receditur a iu⸗
re ciuili ſolum.etin hbis terminis ad c ve
enitet᷑ legũ coꝛrectio. In diſpoſitis vo ad
pias cauſas valet vltima voluntas etiam
in terris imꝑpij cum duobus teſtibus.etiam

ſine pᷣſbitero parochiali.

Teſtamentum ꝗ.Viu.
vel vltima voluntas ad pigs cauſas valest
factũ coꝛã duobo teſtibus. Hoc ſummatim

laberf in.c.relatum.i.m Jo.an.⁊ flo.vbi
nota ꝙ opoꝛtet ꝙ ſint hi duo teſtes legiti⸗
mi. vnde nõ ſufficeret ſi eſſent minoꝛis eta
tis vel infames ⁊ hmõi.tñ ſi eſſent mulieres
lhi duo ſufficerent.quia in relictis ad pias
cãs.mulieres ſint ydonei ⁊ legitimi teſtes
m Bar. et bal.in.l.i.C.de ſacxoſanc.eccle.

dicit ꝙ in relictis ad pias cauſas ceſſat oĩs

ſolennitas iuris poſitiui et ſufficit ſolenni/

tas iuriſgentiũ ⁊ diuini. Et loc videt eſſe

de mente Yo. an.dũ dicit ꝙ ſufficiant duo
teſtes ydonei in relictꝭ ad pias cãs in oĩ ſo

ro.etia in terris imꝑij. AIOtem nota ꝙ cãpia

ſeu eccleſiaſtica ſi tractet coꝛã iudiceſecu⸗
lari.terminari debet ̃m cauones etnõ ſᷣm
leges. et loc cõiter tenent ctoꝛes et non
ſo lũ in terris eccleſie ſed in terris imperij.
ymoł poſt Oo.anto.dicit etiam ꝙ ſi ſtatu⸗/
to cauet ꝙ non valeat teſtamenin vel vki
ma voluntas niſi fuerit poſitũ in memoꝛia⸗
libus vel regiſtratũ. tale ſtatutuʒ non habx

locum in relictis ad pias cauſas.quia laic

in bmõi nõ potuit ſtatuere. Similiter ſi ſta

tutum dicat e mylier non poſſitteſtariſine
conſenſu cõſangunneox. iamẽpoterit teſta⸗
ri quo ad pias cauſas et valebit. Item

vlnma voluntas tendens adpiam cauſaʒ

tinet ad iudicem eccleſiaſti cij.et coꝛs co

ſſpbrenil
iechii,
ſeluenswene
6cſenfhn
telialans
Uratoepunke
ſcuscoriſio
wſeſionen
ilrilerebes
olutfonne
kiateltensin
ſea fn Do.
Cinteligunt
cliſaaotori
(ühelemen
Pbocisnore
ſitſareuo
unſovteln
Cſiruunta
ſenbolmert
Coenefuengo
riiſchfen
Ncner omin
niterunn
isſeltonnen

cnatckaen

tüftuinep
niglon
Nenkzete
Mhnlchmen
Npitsaning
Dunnwnn
Fivglrien
ntlkuuzanre
girliuenosn
tinnneſnnaä
Gns Teedann
iteſnn P
witenipre
lunpamcin
figisweegt
galegntaa
Mneigeſtama
tn. geleet
meint Ce.
lnnats
tglinerelen
Mlnlinef
efumengetmne
hülſpſnenlne
ſoliſerinn
nlgfoninene
huee Ulain
heden

lnmmhai,
cnisnlnt
da nin d
Aleieriamnin
gustaliki,
Nhitliatdactat,
namndisemn,
ecnd. Indi
Netyinni rol
Gn werstiſe

enm
Nis rr

elmmmt ſ h
eergnitie

SEES

—

6
nesthniiicen
es inl n

4

=
—

daliniltn.

icnis 4 dh
anütdimn n
ſo ntinulgiin
gein ent
ics imnuttninii
n eemtan Mnn
irran rezl
m iifM

6

—-—

= =
☛n

—

=

S=

=

6
1
4

S
Se

S=
e

E

voluit ymol.poſt Pe. de ancha. J
cut in relictis ad pias cauſas ſufficiũt duo
teſtes. ᷣm Do. fio.ꝑ regulã de re iu. qð ali

ad pias cauſas. valet ſᷣm ymot.
regulariter relicta in teſtamento non vale
Ant. niſi adeaf lereditas vt.l.ſi nemo.ff. de
teſtamentis.tamen legata facta in teſtamẽ
to ad pias cauſas valent. nec reqͥrunt adi⸗/
tionẽ hereditans ad eo? cõfirmanonẽ cum
in ipſis relictis ad pias cauſas cenſent ſolẽ
niltates luris ciuilis.m Bar. et bal. vt re⸗
fert Pe. de ancha. q nõ tranſit ſine dubi⸗

Lapitulũ

ppeſt tractari.qð facit vt relictum eccleſie
rl paupi enã laico poſſit peti etiã coꝛam iu

dice eccleſiaſtico.eniã ſi ꝓ tali relicto ſit pꝛi

us laicus veniendus. vt voluit Do. anto.
in.c. ſignificaſti de offi.dele. Et plus tenuit
bal. in.l.ſiquis.C. de epiſ.et cle.ꝙ epᷣs.vt/p
curatoꝛ pauperũ vel eius ꝓcuratoꝛ ſeu ſin⸗
dicus coꝛã ſuo vicario poſſit petere ſe mitti
in poſſeſſionem ex edicto.ſi pauꝑes ſunt in⸗

ſtituti heredes.et ita quotidie pꝛacticat᷑.et
Item ſi

qui intelligunt quando pꝛius relicthñ fuit.

etliã facto coꝛã duob teſtibo. Nã ſi fuinʒ fa
ctũ ꝑ teſtamentũ ſolenne in relictis ad nõ
pias cãs.nõ reuocarer opꝑe exceptionis ni/
ſi ſit facta reuocatio coꝛaʒ qnq; teſtibo.reli⸗
ctum ſeu teſtamentũ factũ ad nõ pias cãs.

Sed ſi fuerunt facta relicta ad nõ pias cau

ſas ꝑ ſolenne teſtamentũ. et poſtea fit reuo
catio eoꝝ faciendo teſtamentũ ad pias cãs

Prelictũ ſeðo factũ ad pias cãs.ſᷣm Pe. de

ancha. et Jo. an. in additõe ſpeculi. Itẽ
ſimiliter ſi voluntas fuit ꝑfecta rõne volũ
tatis. ſed non publica ꝓut teſtatoꝛ voluit.
vt quia teſtatoꝛ teſtamentũ manu ſua con

ſcripſit volens poſtea illud redigi in publicã

foꝛmã ꝑ tabellionẽ.ſed moꝛte vel furoꝛe pᷣ⸗/
uentus eſt anteqꝙᷓ; tabellio et teſtes veniret.
vglebit teſtamentũ tale inter liberos ⁊ quo
ad pias cauſas.dũmodo conſtet fuiſſe ſcri
ptum nmanu illius teſtatoꝛis. ̃ᷣm ymoł.
Itẽ regulariter nõ poſſet decedere quis par

tim teſtatus et parum inteſtatus. vt.ff. de

reg.iur.l.ius noſtrum. iñ in relictis ad pias
cãs.poteſt qͥs decedere partim teſtatꝰ ⁊ par
tim inteſtatus. cũ de iure naturali non ſit ꝙ

quis decedat vel in totũ inteſtatus vel in to

m teſtatus. Oñ ſiqͥs diſponat expꝛenſſe. ꝙ

velit certã ꝑteʒ ſuoꝝ bonoꝝ deuemire ad cer

tam viam cãm. puta dimidiã ꝑtẽ et non to
t.talis decedit ꝓ ꝑte teſtatus.ſcʒ ꝓ illa di⸗
midia legata ad piã cauſam et valebit.⁊ p
parte inteſtatus.ſ. ꝓ reſiduo.ſᷣm PBe.de an

cha. Itẽ licet inſtitutio facta ꝑ mutũ nõ
valeat. vt.C. eo.ti.l.iubemus.tñ inenes
tẽ licʒ

tatione 'm ymoł. Cõmittens extremam

voluntatẽ ſuã diſpoſitioni alterius.nõ dici

tur decedere inteſtatus. ſed teſtatus ad pi⸗
as tñ cauſas.ſic ſummat Anno.c.cum tibi
de teſtamẽtis Obi nota ꝙ multe ⁊ varie le
cture ponunf a diuerſis et varijs octoꝛibo
hyuius decretalis. quaꝝ aliq̃ notant in glo.

alias tangũt alij. Sed obmiſſis oibus alijs

Inno. dicit ꝙ ꝑ bec verba ſcʒ cñ quis dicit
voluntatem meã ↄmitto diſpoſitioni talis
intelligit᷑ voluiſſe.ꝙ omnia bong ſus ꝑ talẽ
in pauꝑes ⁊ pias cãs expendant᷑.⁊ ideo vi
der᷑ decedere teſtatꝰ. Si añt voluiſſet expen

di alio mõ qᷓ; in pias cauſas.et tunc decede

ret inteſtatus. ̃ᷣm Inno. ꝓut refert YJoh.
cñũ hac lectura tranſiens q̃ cõmuniter tene⸗

tur. Hoſtien. tñ dicit aliter ſcilicet ꝙ inten

dens teſtari cñ dicit omnia bona mea com
mitto diſpoſitiom Petri vel ꝑ vᷣba ſimilia.
intelligit teſtatus. Sufficit em̃ ꝙ expꝛimat

ad quẽ vel ad s vult bona ſua conuenire.

L. eo ti.l. fi. MNã ſufficit teſtatoꝛi dicere he⸗
reditatis mee vominus eſto.licet non dicat
ſeres eſto. de verbis enim non eſt diſputan

dũ.vtꝓrurat᷑ petitio. Nã teſtatoꝛes aliqñ
abuſiue loquunf et neſciunt dicere inſtituo

f. de lega.l.iij.et remittitipſie Hoſti.ad no⸗

tata in lumma ſua eo.ti.S. q̃liter. et hec le/⸗

ctura Hoſtien. ſatis videt eſſe de mẽte glo.
1 placet Do.ſflo.⁊ magis videt᷑ adaptari li
tere huiꝰ capi.qᷓ; p̃cedens.vñ et de iure vi⸗
det verioꝛ. ſᷣm ymol.Sed licet hec lectura
ſit verioꝛ.de iure tñ cõiter appꝛobatur opi.

Inno.dicentis ꝙ ꝑ talia vᷣha in textu hu

ius capi. expᷣſſe ille cuius diſpoſitioni cõmit

tit᷑.intelligĩ᷑ leres inſtitutus.cũ hoc vtad
pias cauſas diſtribuat.ſᷣm anto.et do.flo.
vnde pꝛactica erit obſeruanda.eſto ꝙ nõ
bñ ꝓber iure. Eſt em̃ fauoꝛabilis anime. et
ideo amplectenda.ſ̃m ymol.Et hanc opi.
cõmunem videtf᷑ tenere Bar. in.l.centurio.

ff. de vulg. et pupil. Idẽ etiaʒ bar. dicit ꝙ ſi

teſtatoꝛ dicat bona mmea ⁊ aĩam cõmitto in
mambo titij.valet talis diſpoſitio et interp⸗
tabit᷑ vt teſtatoꝛ intelligat᷑ dixiſſe.facio ti⸗

tium leredẽ ꝓ pauꝑibo chꝛiſti. qð etiam te

net Pe. de anch. Itẽ qñ teſtatoꝛ inſtituit
heredes ſuos ſimpliciter non dato aliqᷓ exe
cutoꝛe.veniunt noĩie leredũ pauꝑes mi
cilij teſtatoꝛis.vt no.ꝑ glo.in.c.i.e.ti.li.vi.
et loco ipſoꝝ pauꝑum veniet epus loci. q̃̊

loco leredis habebit᷑ ad diſtribuendñũ inde
pauperibo. Sed ſi ſit datus executoꝛ ad eli⸗
gendũ ⁊ diſtribuen dũ inter ipſos pauperes
tic talis executoꝛ ſeu cõminarius habebit
loco vredis directi. ꝑ no. in iſto.c.et in ſpe

ui

- * 2*
. „ 7
. W 4 1

enlo in ti. de inſtru. Em Pe. de ancha. etii executeꝛẽ eſt. velp ſubttactionẽ emolumẽ .
Dicit. ꝙ talis põt eligere in paupem cõſan n relieri ſibi a teſtatoꝛe. als nõ relicto. vel g. miuie
guineũ ſuũ ſi ſit paup.diſ.lxxxvi/non ſatis cenſurã eccleſiaſtica. vel ꝑ penã arbitrariaz iglinin
vr eniam ſpuriũ vſq; ad quantitatẽ ſuſicie W boc ſat; in ſeculo. Et hoc mſier ez emer ſtnn
tem ꝓ alimentis et non vltra. Si aut teſta genti petat ipſe executoꝛ ab epo exonerari unninſin
1oꝛ nõ inſtituat paupes chꝛiſti ſedꝗ chꝛiſtuzʒ H. ꝓcu. l. ſi poſt datũ. Et ponit lex caſuʒz de nnnorkii
teredẽ. tunc veniet vi heres eccleſie cathe/ ſupueniennib inimicitijs. Offici ergoexe inilgini
dralis comicilij teſtatoꝛis. ſm IJFmol. Ité cutoꝛis teſiamenti 2 pcuratoꝛis et arbitri hiſiif
ſi teſtatoꝛ dixit ꝙ volebat executiom man ym bongagiri in hoc cõuemiũt a pꝛincipio vo ſeetentoi
dsari.q diſpoſuerat quad in ſcedula cõmen luntariiũ ex poſtfacto neceſſariũ addebat ⁊ line in
data guardiano minop. ſi conſter illã ſcedu caſum executlõe voti paterni. vt de vo ufn ſon⸗
lam manu teſtatoꝛis ſcriptã cõpatione lite c. licet. Et ꝑ hoc argue ꝙ nõ ſolĩ arbiterſed clheetſ
rarũ vel alio mõ.executioni mandabuntur etiã arbitratoꝛ põt cogiſententiã dicere. de ſetpctzin
in illa cõtenta vel ſcripta cum v aleat talis loc in ſpeculo de arbitro. 5. fi. Mota quin pomoetauos
oiſpoſitio. vt notat Smol. poſt Bar. to executoꝛ es dari poſſunt in numero pa nucadn
wvo ororitozihuia 68.1 ri. ſicut ⁊ ꝓcuratoꝛes ⁊ cõpꝛomiſſa onoficon
2 e executoꝛibus H.ix. gendũ. Nõ em̃ refert an ſn iitiid Crinanft
teſtamentoꝝ multa notands ponit Jo.an. ſolus.Eſt iñ conſiliuʒ ꝙ talia cõmittant in Deſtonar⸗
ſup. c. Yohannes de teſtamentis cõmentã numero umpari. vfr ve arbi. .i. Sexto no. lt iilin
do illà decre. Sic aũt ſummat. Exe cutoꝛ fi?“ wauerunt Inno. Poſti. et Abb. an execu nutinn
deicõmiſſarius qui ſuſcepit ofrciũ illud ere tioꝛ poſſit agere cõtra heredes.ſ. ad implen/ Iirennllin
qui cõpelli᷑. NDbi pꝛimo nota ꝙ executo dum legatum. Rñdeo ꝙ in relictis ad pias ſfonsvinoce
res teſtamento plunbn oĩbo nuncupanf᷑. cauſas.planũ eſt ꝙ põt.et in hoc oẽs cõcoꝛ ſonladagnti.
Aliañ em dicunt cõmiſſarij. aliqñ fideicõ/ dant. et cõtra heredes agere põt et exigere fonnekiern
miſſarij. interdũ diuiſoꝛes. interdũ diſtribu reucte. K. d epi, et cle.l.ſi quis.etſi nullus Godlosantn
toꝛes.interdũ gradiatoꝛes. vt notat ſpecué⸗ ſu leres.executoꝛ põt totam bereditatẽ vẽ Däekumt.
latoꝛ. Et vt dicit Bof. bi nõ dicunt᷑ ſunplr dicare. vt nulla deduc ta falcidia voluntatẽ Alira eenn
executoꝛes ſed executoꝛes vltimarũ volũ teſuncti exequai.vt ibi. Si vᷣo nõ ad pias ilseniterun
tatũ. Ha ꝓpꝛie executoꝛes ſunt hi q ſentẽ/ cauſas ſed ad alios vſus voluit teſtatoꝛ ex mingeſoi
tias exequunt᷑.C. de execu. rei iudi.l.fi. pendi relictũ.et tunc aut e xecutoꝛ eſt mini ihenerſpos
Secundo nota ꝙ dicit tex. poſt ſuſceptũ.nõ ſter im̃.aut miniſter et particeps relicu. In leltolegir
anteq; ſuſcipiat execunonẽ põt cogi ad exe pꝛimo caſu nõ agit contra heredes. m In huimmeſede
quenqũ.ꝑ ſi nõ vult ſuſcipe tale ofmcium exe no. et Abb. Sed ſi eres gratis ſoluit. exe/ nhiriore.
quendi. et pcipue ſi nil ſint ſibi relictũ vel ſi cutoꝛ diſtribuit iter illos s teſtatoꝛ diſtri⸗ Gkndaetan d
aliqͥd relici nõ agnouit. Et loquit᷑ de exe bui voluut niſi teſtatoꝛ eypſſe illud conceſſe nfgeranto
cutoꝛe dimiſſo ꝑ teſtatoꝛc. ſecus de datniuo rit. fl. dele. l. cñ qbuſdã. In ſecũdo caſu etiã Werosbara
legiumo de q̊ ſpeculatoꝛ eo.ii. Sed poſtᷓ cũ particeps eſt relicti.puta ꝙ teſtatoꝛ fal N
ſuſcepit execunonẽ expᷣſie vel tacite.vi ſi iiẽ cicdhã vel alã quotiã adeum ptinere volu⸗/ haluchapenn
alicui creditoꝛi ſatiſfecit vel legatũ ſoluit vł it. et m omnes agit. ff. de le. i. l. ſiqs titio. Ornginisipſne
aliquid. vt executoꝛ geſſit.iunc cogi põtad Sed Poſt. dicit ꝙ ſoc eſt dimnare. tenen ltinld
ereqndũ. ſᷣm Ynn. nõ iñ ſufſicit ꝗᷓ pꝛeſens ꝙ m canones executoꝛ et cõtta heredes ſi Pte Alj
fuerit in conſtuutione ſui.puta cũ teſtatoꝛ ſmt. et cõtra oẽs alios agere poſit. in his qᷓ fuunſtoktrruin
inſtuuit eum executoꝛẽ et tacuerit.fl. de ar/ ad vltime voluntans ſpectantexecunioneʒ ileesipfius.ſe
bi. l. põpomus. Si aũñt non tacuit ſed eypᷣſſe et eis negligennbo. loc faciat dyoceſanus. as de
Aac(cepiaimt. tenet ex ꝓmiſſione. Iteʒ nota vt exira de teſta. c. tua.⁊. c. ſi heredes. Nꝛis ſopisiplinse
tercio ꝙ nõ ſol dyoceſanus de quo in hoc mã diſtinctionẽ tenet ſpeculatoꝛ-. ota Rkinbene
c.dicit᷑.ſed etiã hñs iuriſditionẽ epᷣalem vłp ſeptimo ꝙ q;uis clerici curas ſecularium ſünhnei,
qquaſi. põt executoꝛẽ compellere ad exequ? actuũ vel ne gocioꝝ ſuſcpe nõ debeãt. vt di. (uneratec 1
dum. Succedit etiam in hac iuriſditiõe cö⸗ lxxx vlij. eps. et. .i. q. i. te dez, nec elente? ſümialin
pelledi capim moꝛtuo epo. vr de ma. ⁊ ol-. minmſtri laicoxꝝ. Iſiud iñ eſt ſpecisle inere, lfn
c. lis q ꝓ eccleſia. ſi negaret in officio exetu cutoꝛe ad pias cas. vt illa clericus vel mo / lir d
tonis gtime q cõperit epo capim ſucce/ nachus exequat vt de teſta. c. i. l. vi. Heli/ agugie
dere t – opi.in ſpeclo. Infirmo gioſus tñ de cõſeffſu platnin et non aliter. le ider
iit epo we ente. capim vc non põt. cũñ cu iſtud ſit ſuffragiũ aie. ad qd clerici tenen gnſihned,
In lis caſibus iuriſdino non tranſeat in ca tur. et eſt officiũ miſeri coꝛdie.qð oĩibus eſt glateß W
pitulũ. Ouarto nota. ꝙ modus cogendi cõe. vt. lxxxvi. dil.c. non ſatis. Aliqbo viſe. infauenn
9 ₰ £
du

ics

Enti
—

tiim
Nmmintnis
Mnit ne
Wonnfni,
nöennenn
oTubennti
mnNNabi. N
In hotia
mn. Hitneneie
nickg ietndhes
Arncesagere ils
en Acel nanack
wRtdntr
denſernn
Nii Nt ginit
c nos s pkikked
rönnpnsn
d.Seti nagtnit
nifrtamazſeinn

. L 3 3
mes Gl.

=

—

—

Ae
nes anuntiien
——
rmtadsſMnn,
enAet
titniſplun
*0 4 Ne .

Lapitulũ Lercium

tur qꝙ clericus ⁊ monachus oẽm executio⸗/
nem vltime voluntatis etiaʒ vltra relicta
ad pias cauſas agere poſſit. ꝓ quibꝰ facit de
teſta. c.ij.Et appꝛobat cõſuetudo et põt to
lerari. dum tñ ꝑ id nõ abſtrabaf a ſeruitio
diuinoꝝ. Et q;uis religioſus inſtitut exe⸗
cutoꝛ acceptaſſet executionẽ cum ↄſenſu p

lati ſui.iñ ſi poſtea platus phileat ꝓſecutio

nẽ executionis.nõ põt exeqͥ. licet pꝛelatus

nõ bene faceret ſine vꝛgente cã eum ꝓhibẽ
do. ᷣm Yo. an. Frater minoꝛ tñ non poteſt
executoꝛ exiſtere. de ver. ſig. c. exiuit. in ge.
licet poſſit ↄſulere quõ executio fiar. Itẽ

nota octano.ꝙ in executione hinõi poſſunt
ſimul eſſe clerici ⁊ laici.nec obſtat. ꝙ in eo⸗/

dem officio nõ debet eſſe viſpar ꝓfeſſio. xvi.

q.vij.noua.ſed clerici et laici ſunt diuerſe
pꝓfeſſionis.vt.xij.q.i.duo ſunt. Nam vbi⸗
cunq; ad aliqͥd agendu admittimus diuer/
ſa capita.nõ vt collegiũ vel coꝛpus vnicnuʒ
noõ refert an illi ſint eiuſdem vel diuerſe ꝓ/⸗
feſſioms duũmodo vtraq; ꝓfeſſio ꝑ ſe ſit abi
lis adid agendũ.vt de ſeruientibo cardina/
lium inclutoꝝ.nil em̃ impedit in eodem fa⸗

cto duos ꝓcuratoꝛes inſtitui.alterum cle-

ricũ alium laicum. Idem in teſtibo. Idẽ in
arbitris. YIdemin cò ſiliarijs ⁊ ſimilibo. Ju
Lices etiã ⁊ executoꝛes gratiarum pñt ene

diuerſar ꝓfeſſionũ. vt ꝓbat p diuerſa iura
vbi vo inter ipſos gerentes eſt vnio reſpe /
ctu eiuſdẽ collegij vel coꝛꝑis.illud tale coꝛ

pus nõ delet eſſe diuerſe ꝓfeſſiõis. vt dictũ
eſt in obieciione. Hota nono cum dicit
in hac decretal Yohannes. ꝙ per dyoceſa
num ſiat executio ſeu cõpulſio.Querit᷑ q̃s
dyoceſanus habeat loc explere. Reſpõdeo
Circa executionẽ legitimã teſtamenti.quã
habet eps.planum eſt ꝙ intelligitur de epᷣo
oꝛiginis ipſius teſtatoꝛis.Sed ſi alubi ha⸗
bet vomicili dicunt dam ꝙ vterq; exequi
poteſt. ANlij ꝙ eps omicilij ſi in totum illud

tranſtulit.niſi in loco oꝛiginis eſſent facul

tates ipſius.ſedquo ad cõpulſioneʒ execu⸗
toꝛis de qua decretalis loquit᷑.puto ꝙ epi/

ſcopirs ipſius exactoꝛis habet illum cõpel⸗

lere. Exquo ergo ſuſcepit officiũ exequendi
ſibi imputet ſi iñ ipſe executoꝛ ſuſcepit offi

cium exequẽdi in wmicilio teſtatoꝛis. epᷣs

.ipſius comicilij rõne iliꝰq̃ſi contractus eũ
coõpellet. ſi inuenit eñ ibidẽ. als ſeruabit᷑ qð

dicit᷑.de ſo.compe.c.romana.li.vi.vł dic ꝙ

exquo ipſe abſens eſt collega exequer. et ſi

collegã nõ halet nec ꝗ‚liter teſtatoꝛ ꝓuidit

noõ inſtabimus cõpulſioni abſentis. ſed exe
quat epus teſtatoꝛis. vt de teſta. c. ij. li. vi.
Etꝑ pᷣoicta erpedit᷑ quod querit coꝛã qle/

gatariu 8c5 ueniat executoꝛẽ?. de quo in ſpe⸗

culo. Querit᷑ decimo quid ſi teſtatoꝛ ve⸗
tat executoꝛẽ reddere ratonẽ ſue executio
nis.nundd iſtud ſit ſeruandũ.ita ꝙ epᷣs nõ
valeat exigete rõneʒ ſue executionis ab eo

Rñdit Hoſti. in. c. fua. d teſta. putat taleʒ
executoꝛẽ qui nõ neceſſario ſed volũtarie
ſuſcipit officiũ.vt hic teneri ad rõneʒ reddẽ

dam ex bono et equo iudicis arbitrio faciẽ⸗

dam. ar. de ma. re. c. qin filium. Sic em̃ pon/

tificali auẽte decet impleri volãtatẽ defun⸗/

cti.etiã ſi actio deficiat.ff de peti. gere. l. here
ditas. Yudex ergo pẽſata fama et cõditiõe
executoꝛis q;titate et qualitate articuli de
quo querit᷑ in aliqͥbi credet ipſius iuramen
to. in aliq bus plenã ꝓbationem requiret.
CL. de epi. et cler.l.nulli.et arbitrabit᷑ taliter

ꝙ nõ ſit locus fraudi.nec minus plene exe

cutionis.et talis videf᷑ fuiſſe nens teſtato

ris.clauſulã illã apronentis. Nec em̃ eſt ve

riſimile ꝙ illã excluſionẽ volũtatis ſue vel
officq̊ põtificalis oppoſuerit.ſed magis vti
voluiſſe fide vtriuſq;. Et ſi aliqͥd coloſe fe
cerit de volo poterit cõueniri et queri. cũ in

tali remiſſiõe nõ veniat remiſſio wli et etiã

de relict; que apud ipᷣm eſſent ᷣm w. anto.
non obſtante ꝙ teſtatoꝛ vetuerit miſiſillud
ſibi reliquiſſet. Dndecimo nota ꝙ lʒ exe
cutoꝛ deleat exequi infra annuʒ ꝓut notaf

de teſta. c. ſi redes.tamen poterit epᷣus eũ
cõpellere poſt annũ ad exequendũ.cum an/⸗
nus ſit datus nõ eius fauoꝛe.ſe vltima vo

luntas ᷣm wo. Flo. ſcʒ zʒambarellem.

De ſubſtitutione JF. x.

heredis. Nota ᷣm glo.ſuꝑ.c.R anutius..ex
de teſta. ꝙ multiplexeſt modus ſubſtitutio
nis.quedã em̃ d̃ vulgaris.quedã pupilla
ris.quedã exemplaris.quedã cõpendioſa.

Et i ſte ſubſtitutiões dicunt᷑ directe. IOtem
eſt ⁊ fideicõmiſſaria. Subſtitutio vulgaris
ẽ que fit ab oibo vulgaribo.et fitſub hac foꝛ
ma inſtituo ie heredẽ ⁊ ſi tu nõ eris ille ſit.

HPec appellat expꝛena vulgaris inſtitut. de

vulsg.ſubſti.in pꝛin. Pupillaris eſt q̃ ſt ſub
talibo p̈bis. filuus meus mihi heres eſto. et
ſn tu non eris.vel ſi eris et infra ſpᷣus puber/

tatis deceſſerit ille ſit leres inſti. de pupil.
ſubſti.in pꝛin.Exẽplaris eſt q̃ fit ad exẽplũ

Pupillar q fit furioſo ſub his verbis. ſi fili
us meus deceſſerit anteqᷓ; reuertat ad ſanã

mentẽ.ille talis ſit lres inſti.de pupil.ſub/

us meus deceſſerit ille ſit heres. Fideicom2
miſſaria dr que ni ſic.iſtituo te xredẽ.et ro

go vt reſtituas lereditatẽ nitio tali die vel

—

Litulus

ſub tali cõditione. ſcʒ ſi dceſſeris ſine fils
et lc ſubſtitutio poteſt fieri a quocunq; et
cuicuq; et ante pubertatẽ et poſt. inſti. de pn⸗
pil. ſubſti. 5. fi. Et talis fuit inſtitutio et ſub
ſtitutio. que habef in dicto.c. Asynutius.

Vulgaris ſubſtitutio expirat q; cito eſt adi
ta herecitas. C. de impub. et ali. ſubſti. poſt

agitam. Pupillaris ſtatim expirar poſt tpᷣs
pulvrtat?. inſti. de pubil. ſubſti.in pꝛin. Hec

fuit fideicõmiſſaꝛia ſub n.ſeu pᷣcaria de qua

in iſto. c. Ray nutius. Et hec incerta condi/⸗
tio.potuit ſoꝛoꝛ ſoꝛoꝛi remittere.licet ſit cõ

tra voluntatẽ teſtatoꝛis.C.de pac.l.i.⁊ hoc

ꝓpter votũ.i.deſideriũ captanduʒ moꝛtis.

C. de trãſact.l.fideicõmiſſo.nec põt aliena/
re talitet grauatus.C. cõia deleg.l.fi.niſi in
certis caſibus in auten.ibi poſinis. Que
rit vtrũ indiſtincte ꝑ religionis ingreſſum
expirai ſubſtitutio facta in efectum liberoꝝ
glo. fi.dicit ꝙ aut ſubſtituit᷑ pſona pꝛiuata

et euaneſcit.qꝛ hoc caſu ingreſſus monaſte
rium fingit᷑ habere he redẽ. vt hic et in autẽ.
de ſanc. epiſ. S. ſed hec pᷣſenti. Si aũt ſubſti⸗

tuit᷑ eccleſia ſeu locus religoſus vel inbet
expendere in pias cauſas.iunc non expirat

ſubſtitutio ſeu fideicõmiſſum per religionis

ſtinctio ſeu differentia ꝓbat. Et eſt diuerſi

tatis ratio. qꝛ ꝙ expiret ſubſtitutio ꝑ religi
onis ingreſſum inducim eſt cõtra ꝓpꝛiam ſi

gnificationẽ verboꝛũ in fauoꝛẽ pie cãe. Obi

ergo ſubſtitutio ſeu fideicõmiſſum dʒ expẽ

di in piã cauſam.ceſſat dicta rõ.cum nõ de/
beamus impꝛopꝛiare v̈ba in fauoꝛẽ pie cãe

ſeu religionis in pᷣiudiciũ alterius religiõis

ſeu pie cauſe.ad lhoc.c.cũ cã.de pᷣben. pꝛiui⸗/

legiatus enim nõ vtit᷑ pꝛiuilegio ſuo cõtra

pariter pꝛunlegiatum.niſi pariter cõcurrit
pꝛiuilegiũ vtriuſq;. vt in dicto.ꝭ.ſed hec pᷣ/

ſenti. Et plenę ꝑ Bar. in auten. C. de ſacro/
ſan. eccle. Faciunt etiã pdicta ad aliaʒ qᷓ

ſtionẽ ſatis notabilẽ.Quid ſi teſtatoꝛ dedit
ſubſtitutũ ſub condinone.ſi inſtitutus dece

deret ſine liberis ex ſe leginme deſcendenn/
bus velex coꝛꝑe ſuo naicenubs.nunqͥd eua

neſcat ſubſtituno per ingreſſim religionis
PHec queſtio ſans pulcra et quotidiana eſt
Et ideʒ põt dici qñ teſtatoꝛ ꝑ slia verba cõ
tinentia naturalitatẽ fecii ſubſtuunonem.
Doctoꝛes ſummi varij fuerũt in hac opi.
Naã Vacobo de bel. diſputat hãc q̃ſtione et
poſuit in dicto.j.ſed hec.Et concluſit ſubſti
iunonẽ dicto modo cõceptã nõ expirare ꝑ

ingrenſſum religioms.qꝛ teſtatoꝛ ꝑ illa ᷣba

ehigit naturahtate nec reliquit voluntateʒ
ſuã interpꝛetatomi iuris. Secus qñ fuit lo

in.l. ſi ita qs. f. de le. ij.
ten.niſi rogati. et ĩ.l.ſi ita qͥs pall. et ſic poſt

ingreſſuz. vt in dicto.S.ſed hec. Obi hec di⸗

Decimis

eſtↄiecturis.de re.iu.c.eſtote. In hac opi
accedere videnf Oga. Sil. et Hoſt. er do.

an.vt notat᷑ ꝑ eũ in.c.Raynaldus.de teſta.

Contrariũ tenuit qdaʒ bangons dum enſs

bononie hec queſtio defacto. et Dij. ſequit᷑
icar. ⁊ Bar. in au

12

modũ eleganter cõſuluitin qſtione facti.
Pꝛimo per rationẽ quã faciebat Dy. Ex/
pᷣmio enim eoꝛũ que tacite inſunt nil opat᷑.
t. de le. iij.et. ca. ſigmificaſti. de elee. Sed ſyc
verba ex ſuo coꝛpelvel erſe legitime natis
inſunt in illis verbis ſi ſine liberis deceſſerit

⁊c.nõ veniunt filij legitimi tm̃. vt dicta.leſi

ita quis.S.fi.ergo ſoluʒ intelligunt᷑ de natu⸗

ralibus.et tñ fauoꝛe monaſterij expirat ta⸗
lis ſubſtitutio ꝑ religionis ingreſſum. Se⸗
cundo mouetr ꝑ ratonẽ Rycardi OJaluʒz.

iſtud fideicõmiſſum vel ſubitiutio ſi veceſje
rit ſine liberis ⁊c.tepꝛobatr᷑ et ꝓ non ſriot⸗

halet.non ideo qꝛ monaſteriũ nõ habet lo⸗
co filij.ſed qꝛ pᷣbet impedimentũ vite cõtem
platiue ſeu retralita vita cõtemplatiua eli

genda.nã ſubſtiiutus timẽs ne bona ſua co
gat reſtituere ſi decederet ſine liberis induci
tur ad mr̃imoniũ cõtrahendũ.et remouef a
ꝓpoſito religionis et caſtitatis. Et ideo im
Ratoꝛ voluit tale grauamen habere p non
adiecto. Et hic voluit text. in dieto. S. ſed
lcpᷣſenti.dñ dicit tales oꝛdinatões inua⸗
lidas et ꝓ nõ ſcriptas. Sed lec cõditio de q̃

in. q.ntᷣa eſt plus multo ↄtraria vite cõtem
platiue caſtitan ⁊ relgiom.q; illa de q̃ m o⸗

cto. S. ſed lec pᷣſenn. Et hic ergo foꝛtius dʒ
iſta haberi ꝓ nõ adiecta. et ita etiã tenet et
refert Cynus in dicto autenrico miſi rogati
Cercio ꝓbat a ſimili. Allud qð relinqui
tux cã cotꝭ.de neceſſitate intelligii ꝓ mrumo
nio carnali ſine quo nõ põt dici wos.vt in.

cutus generaliter vt ſi ſine lileris deceſſerit
⁊c̃.tunc ſuccedit iuris interpᷣtatio qceſſat
in caſu certo.qꝛ in incertis nõ certis opus

l.iij.ff.de iure w. 2. c.et ſi neceſſe.de wna. in

ter vi.et vx. Naã ꝓ introitu monaſterij nõ

dat wos. de ſymo.c.nõ ſatꝭ.⁊.c.vemẽs.⁊ iñ

illa ↄditio ſeu cã remittit inſtiiuto ſeu lega

tario intrãte monaſteriũ.licet nõ ponʒ dici
ꝙ ciuiliter impleat.vt in dicto.. ied ſec.
licʒ in caſu q̃ſtiõis nr̃e nõ ponʒ dici impleta
ↄditio cunliter ꝙ monaſteriũ dicatr᷑ ex ſe na

tũ nibilominꝰ rõne pᷣdicta debent bona apð

monaſteri remanere. Ide dʒ et pᷣt dici de
eo qð relinquit᷑ cã gonatõts ppter nuptias
vt habet ĩ dicto..Quarxto ꝓbat ſic. Inter

monaſteriũ et monachũ nõ dĩ mrimomuʒ

ſpujale.cñ ſolus abbas dici᷑ ſpõſus.d elec.

clis pptet..
iguun
legalillen
teinsfcelin
otparlte
t Atoftil
erhuirt ,et
giecöenpeue
Ctcjnifoten
o inf ſoni
elmurmlent
lpſetgrotee
ſeſafſtancdis
b. enenn
lence.Xn
Gor derſfn
Fetckrncunt
lecöenn
li tkens
egeteonhte
Gultäplau
len,
nleeſfinugeuf
Gr gielunel
ſoynuptentein
ſinoclegenimg
ſeertfontann
llr oruͤtdt
ſpnnocamnaliot
Uiſitlierpie
Mulns.et
hnonaſteni
Cpuis quiaſon
Hunnſesehe
Eenenonaſtenun
ſtmnanſam ra
üfnin Enre
höpanntcari
nnliorſeri
ſaroagtline
inſecäbunne
Kalennütelge
desppllsteſn
Piclamlecun
upnnverfranis
Gſmreeganen
NNDͦ calt
. üunn
M alegio
olnines
Uboſce

pnentieftſalie

iseipnten

Aöfüuinttee

onenifeeng,
nennin
M eginmin,
Soſoltzinrien
Woreſolliinn
nisonlsnige
Audmne Aflak,
Wumiſtbſtm
mtrnacöen
ommininminnnn
1ossdgtnns er
NMKNrI.nna
Merta aumain
BRELDNenNEuI
11ini Jugen
ccſtate rigpti⸗
e oni in
Ni pprmn mmun
Aiſ niſn
irnnintni,
gki nn din ſi
esuntunn,

6 .

Capitulũ CLercium

c.quia ꝓpter. Sed fideicõmiſſum relinqui
tur ſub conditione ſi nuptias cõtra xerint.

et ille grauatus monaſteriũ ingrediat᷑.non
tenet᷑ ad ſideicõmiſſuʒ. vt in dicto.ꝭ.ſed hec
ergo apparet ꝙ nõ eſt ideo ꝙ videat defe /
ciſſe ↄditio fideicõmiſſi.ſed ideo tale graua
men haber᷑ ꝓ nõladiecto.et ꝓ nõ ſcripto cũ
vite cõtemplatiue cõtrariat᷑.ergo idem di
cendũ in q̃ſtione noſtra. Quinto ⁊ vlti⸗
mo ꝓbatr iſto mõ. Ego video ꝙ ſi aliquid
relinquit᷑ muliere cũ onere reſtituẽdi. ſi nõ
nupſerit ꝙ nõ tenet reſtituere.ſi nupſit.l.q
tiens.f.decondi.et demon.l.cum ita legatũ
cum.l.ſequenti.qð tñ limita ꝓut notat᷑ in
auten.cui.C.de indi.vidui.ergo multoma
gGis nõ valet iſtud grauamẽ. de quo in q̃ſtio
ne noſtra cum ſit impedimentuʒ teligionis
et vite cõtemplatiue q̃ longemelioꝛ eſt qᷓ;
actiua.Et hec opini.placʒ co. Anto.licʒ nõ
alleget conſilium ⁊ motiua Bar. que mitʒi
multũ placent.⁊ ipſam veritatẽ ↄtine re vi
dent.Pꝛo hac cõcluſione vide lonũ terx.in
l.titie ſi nupſerit.ff.de condi ⁊ demon.vbi di
cit᷑ ꝙ ſi teſtatoꝛ relinquit titie ducentos ſi
non nupfſerit.et ſi nupierit relinquit ceniũ
ſi tina elegerit nupnas delet habere ducen⸗
tos et tñ non adimpleuit eonditionẽꝭ. Sed
ula halbet᷑ ꝓ nõ adchecta.quia retrabit a ma
trimonio carnali cõtralendo. idem et foꝛti
us ſi a ſpali.er ꝑ hec clariſſime patetintel⸗

lectus huius. 5. led hec.et huiꝰ. c. Obtinet

ergo hic monaſteriũ non qꝛ haber loco filij
vel redis.quia fuit illa allegatio partꝭ.vt

ſupꝛa dixi.ſed qꝛ habet ꝙ nõ adiecta ſi vult
intrare monaſterium.et infert̃ad deciſionẽ

q̃ſtionum ſupꝛa tractatarũ et multarũ alia
rũ ſimilium. Expeditis ⁊ ſuppletis glo.ex qͥ
bus patuit clariſime intellectus huius. c.
et multoꝝ iuriũ ciuiliũ et canonicoꝝ deſcẽ
dendo ad alã non minus vtilẽ materiã ex
trinſecã huius. c. que verſat᷑ circa bona in/
gredientiũ religionè cõdito vel nõ cõdito
Peos pꝛius teſtamento. Nec omnia Abb.
ůe ſicilia in lectura.Ald idem vidi ſolene cõ
ſinu vniuerſitanis bonoñ.et habet in cõuen
tu ſancte arie noulle floꝛentie. Oaulti
etiam ſolennes ⁊coc.alij idem conſuluerũt
ſcʒ ꝙ in hmõi caſu euaneſcat ſubſtitutio.

Fallit in fratribo minoꝛibo non in pꝛedica

ioꝛibo.Ratio diuerſitans eſt. quia pᷣdica⸗
toꝛes ex pꝛuulegio ſunt lereditatis capa/

tenendus in ſoluendo creditoꝛiboaut lega
tarijs. Reſpondeo ᷣm Ray.ſi creditoꝛes et

hberedem. non tamen

legatarij ſimul veniant pꝛimo ſatiſſacien⸗
dum creditoꝛibo. ſed ſi eniaut ſeꝑatim lile

rat heres ſoluendo ꝑ illũ oꝛdinẽ quo vene⸗

runt dum tñ nõ faciat in wlo.⁊ creditoꝛes
poſtmo dũ venientes non debentinquierare
lredem niſi remanſerit ei te yxreditate.ſed
habent ius ſuum ſaluum contra legatarios
Si tñ heres ſcit vel credit ſiue dubitai ꝙ læx
reditas nõ extẽdit᷑ vltra debita.ſiue fuerint

ex contractu.ſiue ex maleficio vel quaſi nil

delet dare legatarijs vonec ſatiſfaciat credi⸗
toꝛibo. Etidẽ modꝰ tenẽdꝰẽ in ſanſtaciẽdo
pꝛiꝰ creditoꝛibo pꝛioꝛibo etĩ iure potioꝛibo.
Et nota ꝙ veres ante oĩa pot deducere ex/
penſas funeris.et etiam alias neceſſarias
quas fecit cã ereditatis. vt in teſtamento
inuentario ⁊ hmõi. Et bꝛeuiter ſicut qñ de⸗
bita totã hereditateʒ exbauriũt beres dʒz eẽ

ĩmunis a lucro ſic ⁊ a grauamine.cC. de iu⸗

re de libe.l.ſancim.S.ſi pfatã cũ ſequẽ. vtẽ

nota ꝙ licet obligano teſtatoꝛis trãſeat ad

iculũ ꝑiurij et hmõi
ens pñt excedere ſingularẽ ꝑſonã. IJdeʒ
Hoſti. et Gun. Qud ſi plures ſint here⸗
des.quõ tenent᷑ ad debita vel legata. Reſpõ
deo regulariter tenet᷑ libet heres ꝓ heredi⸗
taria parte. C. de here. ac. l. iij. Excipiuntur
quinq; caſus. Pꝛimus ſi aliqͥd ſit in obliga
tione faciendi vel non faciendi tunc em̃ qͥli
let tenet inſolidũ.ff.de verbo.obli.l.in execu
toꝛib).S.ij.vt ſi teſtatoꝛ ꝓmiſit ſe aliquod
opus facturum.vel pꝛmiſit ꝑ ſe vel hexedeʒ
non ſieri quo minus ꝑ fundũ ſuũ trãſire hi
ceat.hic quilibei ęredũ obligat inſolidum.
Secundus caſus eſt ſi res q̃ debet reſtitui in
ſolidum poſſideat᷑ ab vno.. de here. ac. l. ij
etff. cõmodati.l.ſi tñ.S.heres.Lerxcius.eſt
in alimentis legatis.qꝛ ꝓ voluntate defun
cti vel iudicis vel ab vno inſolidũ vel a plu
ribus ꝓ parubo deſignat petunt.ff. de ali. le.
l.iij. Q.uartus ſi teſtatoꝛ ab vno heredũ le⸗
gauerit crxeditoꝛi yreditario ↄpenſandi ani
mo.tunclem̃ ille heres onus ſuſtinebit vſq;
ad quantitatẽ legati.ff.de le.ij.l.eñ ab vno
Quintus in expeſa funeris vxoꝛis q̃ non
tm̃ aſtringit heredes ꝓ hereditarijs poꝛtioni
bus.ſed etiã virũ ꝓ poꝛnone q̃puenitad eũ
de vote vxo. ff. de reli.et ſumpt.fu.l.qtiẽs.⁊
l.veluri. Quid ſi heres ẽ pupillꝰ.nũqd pᷣr
differri ſoluno debitorũ pᷣtextu pupillaris
etat.Rñ.ñ.vt.C. de acqͥ.re.l.ſub pᷣtextu

De dilatiõe execu .J. xii.

tionis in legatis ad pias cãs Et pꝛimo q̃rit

virum defunctus inde patiatur detrimen?ę

tum quia tardantur elemoſy ne qs legauit.

Litulus

Reſpondet bea. Clv. in quodlibet. q;tum ad
meritũ elemoſyne nullũ detrimentũ patia⸗/
tur ex pᷣdicta tarditate. maxime ſi q;tum in
eo fuit. cãm adlibiit. vt eius elemoſyne ci
to darent᷑.quia meritũ pꝛincipaliter ex vo
luntate dependet et intentione. Sed q;tum
ad effectũ elemoſyne patit᷑ detrimentũ non
qͥ dem vt ꝑ hmõi tarditatẽ puniat.ſed qꝛ re
mediũ expiationis pene ei non adhibet. cũ
non ſit ſuffragiũ vnde ſubleuaret᷑. Simih /
ter nõ patit᷑ etrimentũ ſi deferat᷑ reſtitutio
quã ipſe mandauit fieri.licet tarde manda
uerit etiã in moꝛte.tñ fecit qð potuit.hec il⸗
le. Ex quibus ſequit᷑ ꝙ ſi tepide et incaute
mandauit fieri ſuffragiũ vñ nõ ſit vel mul/
t differt᷑. nocet et quo ad meritũ ex remiſ⸗
ſione voluntatis et quo ad ſuffragiũ vt nõ
ſubileuet᷑ ſi non fit vel nõ ita cito ſi tarde ſit
Et multomagis dereſtitutione fienda. Mã
poſſet eum voluntate ita remiſſa mandari
Keri reſtitutionẽ. puta ne filij egerẽt. vel ip⸗
ſee ne euaderet q̃ſinon curans de reſtitunõe
ꝙ parum vel nihil ſibi ꝓdeſſet talis reſtitu
no mandata.ſi etiam fieret. Scðo queri
tur. vtꝝ executoꝛ debeat tardare diſtributio
nẽ elemoſynarũ ad loc vt res defuncti me/⸗
lius vendant᷑.puta moꝛit᷑ teſtatoꝛ iꝑe meſ
ſium vel vindemiarũ.legat ſummam pecu⸗
me paupibus erogandã trahendã ex fructi/
bus recolleciis ipſius teſtatoꝛis qͥ tũc iꝑis
parum valent. inde ad ſex mẽſes vel annũ
valebunt multoplus. Reſpondet b. Tho. in
quodlibet. ꝙ in moꝛa modici tꝑis nõ videt᷑
magnũ ꝑiculum vel detrimenti. vnde ſi ex⸗
ecutoꝛ p modicũ tpᷣs elemoſy nas dare dif
ferat vt rebus deſuncti venditis amplioꝛes
elemoſynas faciat.non videt᷑ abſq; culpa.
qꝛ foꝛte tunc defunctus a purgatoꝛio eritli
leratus. in qᷓ dum erat cruciatus.remediuʒ
ſuſtragioꝝ maxime ei neceſſarium erat.loc
aũt relinquit᷑ pꝛudentis executoꝛis exami
m.. vt conſideratis dilatione tꝑis.⁊ condi⸗
tlone ꝑſone.que citius vel tardius liberan⸗
da eſt.et etiam quãtitate augmẽti elemoſy
narũ faciat quod viderit magꝭ expedire de
ſuncto. Tercio querit᷑.vtrum ex tali di/
latione et pᷣcipue magna peccet moꝛtaliter
et ab executoꝛe et ab lerede. Reſpondeo ꝙ
ſic ſi non facit quantũ poteſt nec excuſat᷑.qꝛ
ſine magna commodlitate heres loc facere
nõ põt. Hec executoꝛ ne diſpliceat vel da/
mnũ inferat heredi.⁊ quod ipſe nõ poteſt. de
bet ipſe ſignificare dy oceſano qͥ poteſt coge
re. extra de teſtamen. Nobãnes. Dnde in
cretis.xiij.q.ij.dicit. OQui oblanones de⸗/
functoꝝ detinent et eccleſijs tradere demo

Decimis

rant᷑. vt infideles ſunt ab eccleſia abiͤcien
di. et quaſi egentiũ necatoꝛes nec credeẽqi
iudicin dei habende ſunt. Et in alijs duob

pitulis idẽ dicit ibidem. Ex quiby argine

Joh. neapol. in qð libe:.ꝙ peccant moꝛtali
ter tales executoꝛes et heredes multũ diffe
rentes. tum qꝛ nullus deler excõican niſi p
moꝛtali. DPi aũt mandant᷑ excõicari q;uis
nõ ſint ipſo facto excõicati.niſi hoc eſſet ali⸗
cubi ꝑ conſtitutiones ſynodales. tum etiqᷓ
quia notabile nocumentũ inferunt anima
bus ꝓrximoꝝ. Nñ ibi dicunt᷑ necatoꝛes gig
rũ ſcʒ ſubtrahendo ſuffragium illud eis.
Quarto querit᷑ virũ pena appoſita a teſta⸗

toꝛe poſſet ex igi.et pᷣcipue in relictis ad pi)

as cãs. Rñdeo ꝙ; pena põt apponi triplici⸗
ter. vno mõ cũ cõditione turpi adiecta. pu
ta legat cõuentui mendicannũ pꝛediũ cui
cõditione ꝙ nõ poſſit alienare.rel alienan/
do ꝑdat lesatũ. Concdltio illa turpis eſt qꝛ
alienare immobilia nõ ſolũ pñt ſed ⁊ debet
mẽedicantes. a ſic cõditio illa vt turpis abij
cit ⁊ legatũ illi remanet ſine incurſione pe⸗
ne. Scðo mõ cũ vuolutiõe illius relicti ad

alterũ.puta legat centũ petro teſtatoꝛ. cum

loc ꝙ det. l.pauꝑib ex eis.vł faciat celebꝛa
re tot officia. als deuoluant illa centũ ad ta
lem locũ velꝑſonã. talis non ſeruans cõdi
tionẽ incidit in penã illã et ꝑditlegatũ. Ter
cio cõmittet leredi vt det centũ pauꝑibi in⸗
fra annũ.als ſi infra annũ nõ dederit tenea
tur ad alia centũ dare pauꝑibus In qͥ caſu

dicit Ber. et Abb. ſi elciens lvc ex.e ‚Hay.

extra de teſta.cũ glo.ꝙ locus eſt pene et en⸗
gi poteſt. ſi pena afticiat patrimonin teſtuͦns
Haã et ſi teſtatoꝛ cñ nõ habeat iurſdinioneʒ
in heredem vel legatariũ nõ poſſit ei penam
imponere.iñ bñ põt adimere ſub noie pene
bona legata vel relicta eis.q̃ pena etiã locuʒ
habebit in foꝛo conſcientie.ceñ naturalr ob⸗
ligef. extra de teſta. c. cu in officijs. uis ali
ud ſit in alijs penis. ꝓut vult glo. ſingular
rij.q.ij.fraternitas.vbi diẽ Gꝛeg.ꝙ ecclia
res ſibi ablatas nõ dz recipe cũ auginẽto.i.
en pena q̊ ponit᷑ furto.puta ꝙ fur xeleat re
ſtituere re furatã in duple ſumicit em̃ vt ha
beat ſuũ. Põt iñ vt dicit ibi glo.iuder ex ofſi
cio applicare illi eccleſie enã penã. Del in⸗
telligit᷑ pena canonis qͥ ad iudiciñ penitẽ

tiale in qͥ ſumcit iniũgere vt reſtituat maleꝰ

ablatum ſolum.non penam. Sed in penis
quas ponit teſtatoꝛ. ſi non fecerit leres vel
legatarius hoc vł glud wteſt pena exigi ᷣm

ncrlune
ehötenaue,

ns hflld
Penslucchfn
Anmrnont
nsenulocu.
Gr prinſtn
ſetiocityit
ltuonoͤett
Feilisnn
Paent prnngt.
Tonncnisl
ereeeſ
Unninonenern
innutnn
i ſu nn
nuirii tſi
ekgenms
enſetiteruten
eilienlſenac
Ctniperdenin

Reigoſnsnchn⸗
ſereletifnts
dſfonion
ſengefner
Gierͤeeſ⸗
cfpre
CRceneheke
ſonsote
Alpelaeti
entlorcha,
lnlylogtn
iorlſcetene
ſupunſchrgen

Ceralſe
leſtüfarerepfte
lent dparnnon
Leneruntakuunea
inſonepſoren
kfſeſfbipin
ſenvrindubi
egekenä wnn
ft gnoa
aaftnpeſte
Uaſdeet l
Cneſenftgn
un Denpant
Ulbocen eſ
gibelinte
lutnsduntg
Mhlbnetoch

Lorcinoflat
udltn ſoligite
1 ritollint
Aüknmafneſnn,
vaa moinöe linn
leeni eroti
Mces tire
adrlatini
Wriismin
in gilienntgiſ
Sünmmmizitnn

emineet

1 titrunhen
Miifunndmnict
nrcini aen nin
mniemrninipi:
iiitnaneretdn
ro oſoneini
eta cintiipi
nis A
mins mnihuftn
lus nöcndiil
nii, inn u naii
mmin petnd
l
rilattrninnil
iands u liß
amüernnini
An ſuninlie

iͦo

Cecus aũt põt ci

Capitulũ Quartum

vel nõ poſſit facere teſtm̃. Nota ᷣm Goff. ꝙ
quilibet põt facere qͥ nõ ꝓhilef. Pꝛimo aũt
ꝓhibent quidẽ filiaſtami.mſi de ꝑeculio ca⸗
ſtrenſi vel quaſi. extra de ſepult. c.licʒ.li. vi.

nec põt rehnquere aliqͥd ꝓ amma ſua ſine

patnis aſſenſu. ꝓhelet etia impubes. Ytẽ ſer
uus. xiij. q. ij. . q de libero. Arẽ furioſus nõ
habens lucidũ interuallũ. Itẽ ꝓdigus cui ẽ

admmſtratio lonop interdicta. Item mu/

tus qꝛ nil loquit᷑.ſurdus q̊ͥ ommmo nil au/⸗

dit. vt inſti. quibo nõ eſtꝑmi. fa.te.ꝑ iotuin

— —

ſolẽnitatibo qᷓ halenf. C.

qinbusnõ eſt ꝑmi. fa. te. l. hac cõſultimſima.

Atẽ illis qͥ ꝓpꝛijs renunciauerunt et nihil
Pabent. vt ingremi monaſteriũ. vt in auten.

de monachis. l. illud. et. xix.q.iij.c.qꝛ ingre
dientibo Sed ſiqͥs filios habens. monaſteri
um ingrediaf nullo cõdito teſtamẽto ꝑnnt
tit᷑ ei diuidere cũ filijs et inter eos. vt. xix.
q.iij.ſiqua mulier. Poteſt etiã facere teſtm̃

quicũq; añ ꝓfeſſionẽ. cũ etiam ad ſeculum

reuernipomt extra de regu.c. ſtatuimus. He

remite aũt ſi nõ renunciauerũt ꝓpꝛijs nec
ſe alicui ecclſie tradiderunt vita mutando
teſtari pñt als nõ.xix.q.ii.S.ecõtra paulus

Religioſus in em ꝓmotus nullo mõ põt

facere teſim m iv. cõa ſce. q. cxxxv. qꝛ
ſola diſpenſatio reru eccleſiarũ ei cõmittit.

—

que moꝛte finit. ex qua teſtm̃ incipit vale/
re. Si tñ ex cõcemone paxe teſtm̃ faciat. nõ
intelligit de ppꝛio facere teſtm̃. ſed aplica
auẽte intelli gi᷑ ampliata ptãs ſue diſpenſa
tionis. vt poſſit valere poſt moꝛtẽ. Qui at
ꝓhilet teſtare eñ qui põt ab eius eſt veredi
tate repellendus. C. ſiquis aliquẽ.. i.Ceſta
menta quoq; publicoꝝ ſeu maniieſtoꝝ vſu

rarioꝛũ ſic decedentiũ ſunt irrita.de qͥ habes

ſupꝛa in ſcda ꝑte ti.i.c.vi.S.i.cixcs n.

Llerici ſeculares .xiiii.
teſtm̃ facere pñt et wnare. ſed h̊ mõ. Si ha
lent de patrimonialib. vel de his qᷓ ſibi ad/
uenerunt aliunde.puta ex ſucceſſiõe vel o/⸗
natione ꝑſone non intuitu eccleſie. vel de il
lis q ipſi ſibi ꝑ ſcripturã vel hmõi arnficiuʒ

ãſierunt indubitter de his pñt facere teſta
mẽtũ et etiã vonare.xij.q.iij. c. i. et exira de

teſta. c. qꝛ nos. Et hoc habet locũ enã ſi cle⸗

ricus ſit in poteſtate patris vel am conſtitu

tus. K. de epi. et cle. autetico. licet in aljs pꝑ
ſonis ſecus ſit.que ſcʒ ſunt in ptate paren/⸗

tum. De rebo at ecdeſie mobilbo vel imo

bilib⸗ derienazeſtare põt. Sz pᷣt demoęz V deo E lamO 1
. natione cã moꝛtꝭ.et poſtea de conatione in
ter viuos qᷓ conuenit in noĩe.ętiaʒ habet in

bilib et fructibus ꝑceptis in egritudine cõ

ſtitutus. dum iñ ſii compos mentis cõferre

pauꝑibus et locis religioſis.et his qui ſibi

loneſte ſeruierunt. vt extra eo.c.xelatum.
De conſuetudine tñ alubi clerici teſtant᷑ de
fructibus et rebo mobilibo eccleſie acq̃ſitis.
tñ de iure contra eſt vt in dicto.c. Teſtes

aũt in teſtamẽto regulariter requirunt᷑.vij

vt inſti.e.S.fi. HNoc aũt fallit.quia qñq; va
let ſine teſte. vt ſi miles in bello ſeribat ⁊ mo
riatur. C. de mili. te. l. milites qñũq; ſufficit

vnus.vt ſi fiat coꝛã impꝑatoꝛe. C. e.l.oĩm.
qnq; duo vt inter filios.C. eo.il.hac cõſul⸗

rimima. vel ſim territoꝛio teſtet miles. ff. de
mih.l.lutiꝰ.Siłx in his q̃ ad pias cauſas le⸗

gant.extra eo.cũ eſſes.⁊.c.relatũ.qñe tres
vl quatuoꝛ. vt in ſpali pꝛiuilegio.C. e.l. ſi
ne ſpali.qñq; quinq;. vt in teſtõ ruſtici.C.

e.l.fi.qñq; etiã octo req̃runt᷑ vt qñ teſtatoꝛ

vult ſacere et neſcit lr̃as.vt in dicta.l.hac

conſultiſſima. Et nota. ꝙ ſi teſtatoꝛ non
vult ꝙ teſtes ſciant tenoꝛẽ ſui teſtamenti.

põt facere teſtm̃ qð dicit in ſcriptis.i.ꝙ ip⸗
ſe pꝛimo teſtamentũ cõſcribat vel etiã con⸗
ſcribi faciat.etpoſtea chartã clauſam repꝛe
ſentet teſtibus dicens. DHoc eſt teſtm̃ meuʒ

rogo vt ſigilletis et ſubſcribatis vos.C.e.

l.boac cõſultimima. Sed tñ ꝑ hunc modũ fa
cere teſtm̃ non eſt tutũ.qꝛ multas obſeruã
tias requirit.q̃ frequenter cum nõ ſeruent

opoꝛtet ꝙ nõ valeat teſtm̃.et iõ melius eſt

Vfiat ſine ſcriptꝭ.ſ.qñ ſcribit᷑ ꝑ notariũ tm̃

Itẽ nota ꝙ ci qͥs ſanus vel infirmus qͥ eſt
ſane mẽtis vltimo diſponit de bonis ſuis.de
qbo põt diſponere ꝑ ſimplicẽ ſcripturã.vłꝑ

verba ſolũ nõ violẽtatus vel circũuẽtꝰ.ſʒ li⸗

bere ſine notario et teſtib debitis ſtanduʒ ẽ

erꝰtali diſpoſitiõi in ſoꝛo cõſcie ⁊ heredes qͥ

bus B conſtat certitudinaliter tenent᷑ ad ob
ſeruandũ illud.etiã ſi pꝛi ꝑ ſolene teſtm̃ ali
ter diſpoſuerat. Executoꝛes etiã tenent᷑ ad

loc ſi certi ſunt de vltima voluntate inq;tũ

pñt. ODñ Bꝛego.xiij.q.ij. Oluima volũ:ias
defuncti modis oibo cõſeruentur. vbi dicit
glo.ꝙ intelligit᷑ cũ voluntas eſt rõnabilis.
Nã n moꝛies vellet exeredare filũ ſine cã
hec volũtas nõ ẽ ſeruãda ĩ foꝛoltũ cãꝑꝝ vbi
ꝓcedit᷑ ̃m allegata ⁊ ꝓbata niſi ſint ſuffici
entes ꝓbationes ꝑ teſtes ⁊ bmõi.ſtabit᷑ te
ſtamento ſolemter facto et ſi nullũ fecit iu
dicabit᷑ vt inteſtatus..
De vonationibus. Capitulũ.iiij.

Via donatio cauia

moꝛtꝭ hʒ ſiłiudinẽ ad teſtamẽtũ
vel legatũaideo nunc de hmõi o

aliquo ſimilitudinẽ ad wnauonẽè câ moꝛtʒ

Honatio cauſa moꝛtis eſt. cñ quis ma⸗

gis vult ſe habere q;ᷓ eum en const. magis

eum cui onat qꝙ; leredẽ ſuũ.vt.ff. e ong.
cau.moꝛ. l.i.et inſtit.de cona. F. ij. Oifferüt
tamen in buſdam donaqtio cauſa moꝛtis
legatũ. Pꝛimo qꝛ legatũ ſemꝑ tradit᷑ ab he
rede.ſed onatio cã moꝛtis.qnq; ab herede
qñq; a teſtatoꝛe. Iteʒ ſiquis accuſat teſtm̃
vt falſum amittit legatum. ſed nõ donatio⸗
nem cauſa moꝛtis.als ſi ex aliqua cã reſcin
datr᷑ teſtm̃ et wnatio cã moꝛtis. vt.ff. eo.l.
ſigquis mo.et.l.ſi dbitoꝛ. Reuocat᷑ cwnatuio
cauſa moꝛtis ſi vnantẽ pemiteat.vel ſi libe⸗
ratus eſt de piculo in quo erat.vłſi eſinat
conditio ſub qᷓ mnanio facta:fuit.ff. ſi certũ
pe.l.non oĩs. Item ſi onatarius pꝛius de
cedat q; onatoꝛ. ff. eo.l. ſi filio.et.l.i.et fi.
Donatio.ſ.inter viuos qͥd ſit. Rñ.ſᷣm ho⸗
ſtien.eſt rei licite.nullo iure cogente, mer
liberalitate facta co latio.

Quis poteſt donare d.i.
Riñ. wnare põt paterfa. dñs rei. nõ ergo
ſeruus.nõ filiuſfami. ff. e. l. finus. Atem nõ
minoꝛ. xxv. annis.C. ſi maioꝛ. fac.ali. ra.l.
fi. et mitominus pupillus q́ alienarenil po⸗
teſt ſine tutoꝛis auctoꝛitate.ff. de acqui.re.
w. . pupillus. Atem nõ monachus vel cõ/
uerſus. liiij.di. abbati. Item non põt dona
re q̃ͥ non eſt cõpos mentis vt furioſus nec
ꝓdigus.ff. de cura.furi.l.iulianus. Sed nec
is cui alienatio per legem interdicta eſt. vt
qꝛ cõmiſit crimẽ leſe maieſtatis. C. ad.l. iu
li. ma.l.fi.vel hereticus. vt. C. de ere. l. ma
mcheus. Atem nec condẽnatus de publico
crimine.ſlicer ante ſententiã vonare poſſet.
ff. eo. l.poſt contractũ. a. l. wnatões. §. fi.

Lui poſſit d onari.F.ii.

Rñ.ſᷣm Hoſti.cuilibet.niſi ꝑ legem ꝓhibeat

et q̃dem ſiue ſit pᷣſens ſiue abſens.notꝰ vel

ignotus. Item patrifamil.et filiofami. di/⸗
cto extraneo.nam filiofamil. ſuo nõ valet
facta vonatio.niſi ppſtemancipationẽ.C.e.
Itẽ nec inter virum ⁊ vxoꝛeʒ valet.
niſi poſt moꝛtẽ. vt dr infra..iiij. Item nec

miles poteſt wnare meretrici. C. de dona.

inter vi.et vxo.l.ſi ancillam. imo etiam qͥli
bet ꝓhiletur conare meretrici.xxxvi. diſ.c.

Qni venatoꝛ bus. Si tamen conaui repe/

tere non ponum vt infra notat.de dam. ſiue 4 . jergt.
lli eg.. en loc ſtatus. §. ſi locer. et ſiliꝰqͥ e in

Vna. adulatoꝛibus.

Donatio multis g. iü.

de cauſis reuocari poreſt pᷣcipue modis illis

quibus lilertus nit leuus. vide ſupza in tit.

—
de ominis. VNtrum congtio facta ſub cõ

ditione ſit idem ꝙ facta ſub modo. Rñdeo

non. nam illa que fit ſub condinone, puta

ſi tale quid ſit vel fiat ſtatim tenet. ſed non

extante illo poteſt reuocari.C. de wna. ſub

modo..i.i.et.ij. Et idem dicendum de vendi
tiomibus et huumuſmod cõtracnbus. An

coniuges ſibinuicem conare poſſint. Reſpõ
deo non. nec valet onatio. quin ponus ꝓ

libita eſt tam de iure canonico q; ciuili. er
eo.vvnatio.et.ff. eo.l.i.niſi in cerns caſibo.

Puiuſmodi autem pꝛohibitionis ſunt q̃

tuoꝛ cauſe. Pꝛima eſt. ne pꝛopter amoꝛeʒ

alieri coniugum non tꝑando vvnationb⸗
faciliter expoliaretur.ff.eo.l.i.Secunda ne

melioꝛ in pauperta:em incideret. et deteri⸗

oꝛ ditioꝛ ſieret.ff.eo.l.iij. Cercia.ne coniu

ges foꝛte intenti ad acquirxendum ſibi ꝑ oj
nationes.non eſſent ſtudioſi beros halen

di vel educãdi.ff. eo.l.ij.QAuarta.ne amoꝛ

loneſtus ⁊ debin exhibitio.que debet eſſe in

ter cõiuges pꝛecio conciliari videretur.ff.

eo.l.iij.Et ſic inter eos donatio non valer.
etiam ſi nat per interpoſitam perionam. vt.
ff. eo. l. ſi ſponſus. 5. generaliter. als in pꝛin

ci.eiuſdẽ.l.nec valet intereos remiſſio ali⸗
cuius debiti. aut aſignatio alicuius debito

ris.quia hec oia dnationes ſunt. Sunt

tamen caſus in quibus wonatio inter con⸗

iuges valet. Et pꝛimo quidem ſi is qui vo

nauit pemanſit in eadem voluntateviq;ad
moꝛtem. NMam huiuſmodi donatio moꝛte
donatoꝛis conualeſcit.extra eo.donatio.
Itẽ valet vonatio ſi alter inde non ſit pau
perioꝛ.licet alter fiat dinoꝛ ſi mari leres
ab aliquo inſtitutꝰ nõ adeat.vt vxoꝛi ſub/⸗
ſtitute locum faciat. Iteʒ econtra valet. ſi

alter non ſit ditioꝛ.licʒ alius fiat inde pau
perioꝛ. vt ſi vir vonauit vxoꝛi ademenduʒ

vnguenta ⁊ hmõi.vt in dicto.c.dvnanio.⁊
ff. eo.l.cum loc ſtatus.

OQuibus modis S.iiii.

n atio facta inter virũ et vxoꝛẽ reuocef.

Rñdeo.reuocat᷑ expᷣne ꝑ pniam.ſf.eo.l.cũ
loc ſtatus.S. i.
ta per onatoꝛem alienef.vt.C. eo.l. ſi ma
rirꝰ. Itẽ ſi pmoꝛiat illeqͥ wvnanõeʒ accepit
er̃eo.vnatio. Itẽ ſi diuoꝛuũ niat.vt ditta
l.cũ hoc ſtatꝰ.S. ni diuoꝛtn. Itẽ cũ ſocer nũ
ciũ diuoꝛtij miint nurm cin onauerat. vt

eius ptãte ſibi nare nõ pũᷣt.eo ꝙ pater ⁊
nliꝰ qſi vna ſuni tona. ie. ipu. et ali. ſub
ſti.l.f. Fallit iñ in vore ⁊ in vnanõe ꝓpier
nuptias quã pater nlio et nie põt wngie.

Item reuocatur ſites vna

Maunt
rtbo

gleſili
epiſte n
isicennſen⸗
rielrzun
bbikinne
lilaporene
ceithineti⸗
Ufcortondn
peekmmn⸗
ſneponepaen
olobneene⸗
6oeorekigne
Püpdunee
Nenchcpnre
ſe dſſcenun
ſteuclten

Ohpchrt

ſ

nganlh
ſtiſün
igibaruaſn
iipeüftene
n vohnene
eſnonninen
(irnnardo
Püncnpineicen
Wisanonte
Uicſemmr
Nhtsgnnm
ſphneptene
ſin Pnnies
ſlnl tcetire
plerar aci
Ndhron. Tef
Griaalianaecde
Nbinanciwin
npanitig
ntoſbſepulun
erü otbiſen
ſfiſetſerhene
Ntſchrätesilio
nnienele
unſideröts
Cnhenſtnere⸗

=

—

=
=.

„
= = = =

”õ
= =
t =
=
5 =☛ S.
=
EE

Nialtlnn
S
neſentſtugoftng
mmerhibenio genr,
Mo Conlan en
KnNsDIhol
mepiange
Nis nerahteiit
r Mermeresen
nauttigganodmas
Andtones ie

BSn ghrsrun

1Eimdrſ n

mmürmaun einateſ
An uiwädnon
mmnoitunkeian
Int 15dcen ti
1 uaat Frzemntt
Miee Mianustst
DNN Moe
tnii.dtnNdN

1enodg

u merniiannich
n Yenmunnhii
nmmniiniiſ il
ta inmumiilin
6 rtiean
—
ama Actelb

9

vntottuſt

+ —
S=.
=— — —
=☛=

AIjſtem fallit cum filiofamil eunti in caſtra

pᷣater vonat mobilia. Iteʒ valet ſi pater re⸗

mittat filio vſufructu. quẽ habet in rebo illi
us aduenticijs. Atẽ valet ſi fiat ob alimẽta
toec Poſtiẽ. Pirũ ſacerdos parochialis
⁊ alij clerici ſiue pꝛelati poſſint conare.ſn.
q;tuʒ eſt de patrimomialibo vel de ſus pꝛo⸗

pꝛijs q̃ ꝑ aliquam hereditatẽ vel alio mõ in
tuitu ꝑſone acqͥſierint.vonare pñt.extra de
ſucceſ.ab inteſtato.c.i.Sed et de fructibo be
neficioꝝ ſuoꝛũ onare pñt queda modica.
m eoꝝ ſtatum. ſed mñ tenent et debent do⸗
nare pionis pauꝑibꝰ ⁊ honeſtis.qꝛ quodã⸗
modo bona clericoꝝ ſunt pauperum.at ꝑſo
nis inſoneſtis non licet.vt ſupꝛa diciũ eſt.
Vtrũ pꝛelan eccleſiaꝝ onare poſſint. Rñ.
dicendũ ꝙ pñt quedã m odica.xij.q.ij.terru
las.cõſiderata tñ rei wnate quãtitate ⁊ lo
ci conſuetudine.extra de vvna.c.ceterũ.

Deſpuluris. Kapitulum quintñ.

*.

ta ꝙ quililet eſt iber ad eligendaũã

ſibi ſepulturã apud quẽcun q; lo⸗

cũ qui habeat ius ſepeliedi.et ̊ poſt. xriiij. an⸗

nũ cõpletũ ſiue maſculus ſiue femina.etiaʒ

contra voluntarẽ parentum. nñ Bꝛania.
vbi qͥ ſq; tumulandus ſit in voluntate eius

cõſiſtit.xiij.q.ij .i.Excipiunt᷑ religioſi.qui
ſibi non pñt eligere ſepulturã.ſed in ſins ec

cleſijs et monaſterijs ſepeliunt.niſi qñũ mo

riunt᷑ eſſent adeo remoni a monaſterijs ſui
oꝛdinis.ꝙ non poſſent ↄmode depoꝛtari ad

illa. qꝛ tunc poſſent eligere. extra eo. religio

ſi.li.vi. YInpuberes vᷣo nõ pñ̃t ſibi eligere
ſepulturã.ſed parẽtes eoꝝ pñt eos ſexelire
vbi voluerint, ſi cõſuetudo terre hoc habe⸗
at. als non. Vtẽ ſi quis elegiſſet ſepultu/
ram in aliqua eccleſia ex loc ꝙ inductꝰ fuit

ad ̊ iurandũ vel vouendu. vel als ꝓmitte⸗

dum ꝑ quẽcũq; clericũ vel religioſuʒ de eli

gendo ibi ſepulturã. vel electã nõ mutãdo.

talis nõ põt ibi ſepeliri.ſed ibi ſepelief᷑ vbi
gls fuiſſet ſepeliendus ſi nõ eleginʒ ſepultiu

rã. ⁊ inducẽtes illo mõ ſunt ipſo facto excõ
municati.Sed de excõicatione habes ſcʒ in
fra in ti. de excõica.⁊ quõ teneant᷑ pꝛedicti
coꝛpus reſiituere ſi fuerint reqͥſin ibi habes
Siquis tñ ex ꝓpꝛio motu vouet ⁊ iurat ali

cubi eligere ſepulturã ᷣm Hoſtiẽ. tenetur

ſeruare.mſi paſtea facaſe eſſet religioſus.
vl niſilocus ille q̃ſ eſet diſipat.ar. extra
vrehg. c. c. inter. Itẽ põt qs ehgere ſepul

turã dimiſſa antiqᷓ.etiã in loco minus reli⸗

tumulanda. extta eo.c.is qui.li.vi.

nintum

gioſo. extra eo. cũ quis.li.vi. Atẽ ſiqͥs man
daret coꝛpus ſuũ nõ ſepeliri.qð ⁊ feciſmar

cellinus papa in deteſtationẽ ydolatrie cõ⸗
miſſe. non eſt implendũ. vt nota. diſt. xxi. c.
nũc aũt in glo. Si ꝓpꝛius ſacerdos coꝛ⸗/

pus eius qͥ alubi elegit ſepulturaʒ violeter

rapuerit. m Hoſtiẽ. amittit ius.qð in eo

moꝛtuario Poxʒ.et oſſa eoꝝ reſtituet.et᷑ eo.c.
cum lileꝑ. Idẽ ſi aliqͥs cõuẽtus totꝰvel ma

ioꝛ ꝑs eius ſoc fecerit.ſecus crederem ſi mi

noꝛ ꝑs vel ſolus pᷣlatus ̊ feciſſet. Itẽ ſiqͥs

als receꝑit ad ſepulturã alienuz in caſu nõ

cõceſſo fenet᷑ ad reſtitutionẽ coꝛꝑis ſi petaf
Cenet etiam reſtituere q cquid occaſione
eius ꝑceperit wl percipi potuit.extra eo.fra
termtatem.in fi. et.c.ex ꝑte.

De eo autem qui K.i.

decedit nulla electa ſepultura vbi delrat ſe

ſepult. li. vi. talis debet ſepelri in ſepulchꝛo
parentũ ſuoꝝ exemplo patriarchap. xiij. q.

ij.hebꝛon.extra eo.nos inſtituta.⁊. c. frater
nitatẽ.vel in patochiali eeclefia ſi cõſuetu
co ſit.qð ſi talis ſit alienigena velviatoꝛ de
let ſepeliri apud eccleſiã in cuius parochia
moꝛtuus eſt.xiij.q.i.eccleſias.vłin eccleſia

cat vdrali ſi ſit cõſuetudo.xvi.q.i.c.i.Cle⸗

rici quoq; ſinõ eligunt ſepulturã ſepeliendi

ſunt in eccleſia. vbi ſunt clerici. AOtẽ qui ha

bet omiciliuʒ in ciuitate vel caſtro.ſed qm̃
ad villam ruralẽ ſe tranſfert cã recreatõis
vel vt ruralia exerceat et nõ electa ſepultu/⸗
ra moꝛitur nõ debet ſepeliri in eccleſia dicte
ville.ſed in ſua parochiali.velpotius in ea
in qua maioꝛũ ſuoꝛuʒ ab antiquo extitit ſe

pultura. dñ modo abſq; periculo ad ipſam
valeat depoꝛtari. Oulier q̃ ples viros ha/⸗

buit ſi non eligit ſepulturam eſt cũ viro vl
timo cuius domicilium et hnoꝛem retinet

Jus ſepulture eſt . ü.

quod competit eccleſie ad ſepeliendum ali

quos in cimiterio ſuo et ꝓuemi ex aſtigna

tione pontificatus vel pontificis.ar.xiij.q.i.

eccleſias. Cõpetit aũt generaliter eccleſijs
parochialibus et enam alijs quibus a iure
vel pꝛinlegis conceſſum eſt.non aũt alijs.
Et dicit Innocen. ꝙ cimitenum vel que⸗
cunq; ſepulture debent eſſe circa eccleſiam
xvij.qu eſtio.uiij.ſicut.poteſt tamen cinnte⸗
rium aliquaniulum ene remotum ab eccle
ſia.non tamẽ crecimus ꝙ alicui loco etiaʒ
religioſo.loipi:ali et hnuſmodi pomit acce
dere ſepultura. nin hebeat eccleſiam.

Titulus

Siere in vno cimiterio multe ecdeſie pñt

alere ius ſepeliẽdi ibi parochianos ſuos.
Atem nota ꝙ pactũ qð fit cum rectoꝛe pa
rochialis eccleſie de nõ recipiẽdo aliquos.

vel certos parochianos ęius ad ſepulturaz
ſeruari delet etiã ab his bo a ſede apłica ſe

pultura libera eſt conceſſa er illi apud eos
elegerint ſepeliri.extra de pact.(.pactuʒ. li.
vi. Expenſas aũt funeris tenet lyxres face⸗

re. Atem ſi mulier habeat wotẽ.de ipſa vote
delent fieri.ſi nõ habet ad maritũ ꝑtinet.ff.

de reli.et ſump.fu.l.i.Pꝛo ſepultura aũt nõ
licet exigere pecuniã vel exractam ꝑſoluere
qꝛ ſymoniacũ.de quo hales ſupꝛa in ſecũ⸗

qga npte ti.c.v.S.xxi. Et ibi eriaʒ habes quõ

multipliciter dicitur ſepultura.
De ſepultura quo ꝭ.iii.
ad canonicã poꝛtionẽ. Nota ꝙ qñ quis eli
git ſepulturã alubi ꝙ; in ſua parochia de oĩ
bus q̃ loco illi vbi eligit ſepulturã dimittit
delet ſua parochialis eccleſia habexe cano/
nicam poꝛtionẽ de iure cõmuni. Nec auteʒ

canonica poꝛtio varia eſt ̃m ↄſuetudines
Alicubi em̃ eſt medietas.alicubi tercia.ali

cubi quarta. et idem cõſuetudini eſt ſtan dũ

extra eo.c.certificari.Et ſi ↄſuetudo nõ ſap
pareat.ſtandũ eſt conſuetudini eccleſiarũ

vicinarum. et ſi illa eſt varia ᷣm Gof. deler

quarta. In hac em̃ magis iura cõcoꝛ dare
vident᷑.extra eo.c.in noſtra. Si aũt enʒ cõ
ſuetudo ꝙ nihil det. Crecht Ray. ꝙ nõ va

leat qꝛ eſt cõtra rationẽ et naturalẽ equita

tem. extra eo.c.nos inſtituta. ⁊. c. relatum.
tñ ᷣm Hoſtien.lec conſuetudo poſſet pᷣſcri

hi.ſi titulus/ꝓ baret.Et qñ qͥs dimiſſa eccle
ſia illa.vbi ſui maioꝛes ⁊ pᷣdeceſſoꝛes ſoli⸗
ti erant ab antiquo ſepeliri eligit alubi ſe⸗

pulturam.non debet canonica poꝛno eccle⸗/

ſie dimine.ſed illi in qua conſueuit audire

diuina et reciꝑe ibi ſacra.extra eo.c.cñũ qͥs
li.vi. O ſi quis in vna eccleſia cõſueuit au
dire diuĩa ⁊ in alia eccleſia reciꝑe ſacramẽ

ta.debef canonica poꝛno vbi conſueuit reci

pere ſact̃a.extra eo.c.i.h.vi.Si aut rex dux

vel alter ꝑ annicirculu audit duna et ꝑci
Ri ſacramẽta in diuerſis eccleſijs quaſiboa
ns duo vel plura womicilia in b ſe pari⸗
ter collocat.eligit ſepulturam in alia eccle

ſia.tunc canomicã poꝛtione dimdent inter

ſe eccleſie ile wmiciloꝝ ilhus. extra eo. c.
cum quis.li. vi. Quõ aũt debeat canom⸗
ca poꝛno a mendicanubo de obuẽtiomib ex
ſepulturis elect? apud eos infra dicetur.

anonica portio J.iii.

Decimis

Fm Franciſcũ de zab. pvoſt gath. dupley?,
vna epalis.quam recipit epᷣus ꝓ iure epi⸗/

ſcopali.ꝓpter cõmunionẽ quã habet cũ
cleſus ſiis. extra deteſta,creiſiſttet r
bet habere de oib relicnis factis eccleſijs cõ⸗
ſtitutis in ſua dyoceſi. ſed ſi ſuntextra dyo
ceſiʒ nihil habet.als eccleſia ſolueret duas
poꝛtiones. Alia eſt canonica parochialis q

deber eccleſie parochiali de relictis factis il)
li eccleſie vbi ſexelitur parochianus eius.
Et debet hec de relictis factis eceleſie ſeput.?ꝰ
ture.nõ aũ̃t de relictis facns alijs ecefſſs.

eo.ti.c.i.Et de hac quarta qͥ de iure datur ec

cleſie parochiali detrahit᷑ ab epᷣo ꝓſe quar

ta illius quarie.et non ſolũ de legatus fact

ſimplr. ſed etiaʒ de legatis factis ꝓ fabꝛieag.

vel adcultum diuinũ a fratribo aut epᷣsnul

lam quartã detrahit ᷣm Fride.qð allegats
zab. In aliquibus tamen locis epᷣseſt pi,/
rochialoĩm.vt neapol.⁊ tunc vt parochia

lis recipiet quaxtã a fratribus.

De canonica

ci.ſecus ſi intuitu ꝑſone q;uis eccleſiaſtice
dũ tñ in fraudem non ſiat. Item dicit hoe

intelligenduʒ eſſe tam de ummobilib q; de

poꝛtione de q bus ſcʒ rebus delxat dari diecit
Aay. ꝙ non tm̃ de oblationibus cereiset
lomõi. que eccleſia in qꝗᷓ coꝛpus ſepel᷑ receciii
piet in die funeris.ſed etiã de alijs q̃ deſunz?
ctus illi eccleſie vbi ſepelĩ ꝓ anima ſia re
inquit.extra eo.in noſtra. Cui concoꝛdaat
PHoſt.Et addit qð intelligendum eſt hoc
his q̃relinquunt᷑ occaſione eccleſie xel lo⸗

mobilibo. Excipiunt᷑ iũ oꝛnamẽta eccleſe

et pecunia ꝓ eis data.vel ꝓ fabꝛica anni /½
uerſario.xxx. ſeptimo et alia ad ꝑpetuuʒ di
uinum cultũ delegata.de quibus oĩby cano

nica poꝛtio nõ debet deduci.niſi fuerit factũ

in fraudem. vt epᷣs.ſi eſt cõſuenido ꝙ ebs
recipiat iſtã canonicã poꝛtionẽ.vel eccleſa
parochialis fraudaret᷑.extra de teſta,. c...

Inſup de his q̃ teſtat᷑ ſiue moꝛiens reliqt

Abuſcũq; alijs ꝑſonis vel eccleſijs vel in cõö
muni vt pauꝑibo nullã poꝛtionẽ halybit pa
rochialis eccleſia.vt di. AInno.ex᷑ eo.c.re⸗
latum.quia canonicapoꝛno noneſt pᷣſtan?ꝰ
da.niſi ab eccleſijs vbi qͥs ſepelitur. vel ad

quẽ tranſit ſe cõuertẽco vel alio modo.cõ⸗

coꝛdat DHoſt. Et nota ᷣm Inno. ab iſta ca
nonica poꝛtione danda eccleſijs parochia⸗
libo nõ ſunt de iure exempta monaſtena et
alia loca que als unt exempta. extra eo. in
noſtra.et de teſta.c.t᷑e quiſiti.led expꝛiuie

gio aliqui ſunt in loc exepni. vi patetinfra.
Item no ta ſᷣm Hoſti.licʒ petino canonice

ſſvs Sednan
uunnh
, dhebe
guurnoonfen
notme ſtne
ſeyllurino
Othechtetti
ſpknelgoſte
mmtpone.
finnannbomme
lorlrardanne
Ckſe diltgndn
nviretane
pnuaſtapeweht
Mihnean we
Aermmed

Cundten

Alſeſierinrn
AMyloltniin
ſafnnuhgurie
ſelatiemo
ſincntimeine
lisſeſßiſuoride

(iliprnone.
uſſutaſacertcoe
Monnnusdecee
uunwteta co
uiglementi

Ginnuinminor,
llithonenti,

nls

e
ranchlinn
udrchen
Notiit ſie
cchädnne
SSZ
amide
dnhidin
muenenſüdt

N

dbensſine

numiſinhin
s en locse
Nnewl 1e,
midamds
M
slres denn
am Loomnondesn
ANüniensea
neettnidipi
kieni,mit
meonvi Aid
Kit dnrlerunhen
umiintgken
unttianmiutt
sNin E,r
panoelalad
Aunn Nnbuit
Nlehs iet en
monicirncnikae

kium JM

Mocidprno N

Lapitulum

poꝛtionis ptineat ad parochialem ſacerdotẽ
tñ ſi ipᷣe eſt negligens in perendo.epᷣus pote⸗

rit petere pꝛo illo.extra de ſucceſ. ca. fi. De

quibuſdã de quibus poſſet eſſe dubiũ. vtrum

dari debeat poꝛtio canonica.Et pꝛio de ingreſ⸗/
ſo relgionẽ.qui moꝛitur temꝑe nouitiatus de
quo dicit goſtre. ꝙ canonica poꝛtio non debet
pꝛioꝛi eccleſie de obuentõnib er moꝛte eius
q́;uis em̃ exire wotuerit nõ tamẽ eriuit.ſed in

religione deceſſit. hoc ſufficit ad retentionẽ

quarte. extra eo. de his. Si aut aliquis eligit
ſepulturã apud aliquã religionem woſtea in/
trat in ſpam ⁊ decedit. Si trãſit ad religionẽ

in infirmitate qua moꝛit᷑.tenet᷑ locus ille re/

ligionis ad canomcã portionẽ eccleſie pꝛioꝛi
illius. Sed ſi trãſit in ſanitate vel eniã in in /

firmirate de qua nõ moꝛitur.nõ tenetur. extra

eo. de his. Ray. 2 DHo. Er hoc autẽ ͤs reci
piatur in confratrẽ alicinus loci religioſi. retẽ
tis tamẽ ſibi bonis ſuis eligendo apud illam
ſepulturã nõ liberabit᷑ a canonica portione. ſi

cut nec liberat᷑ etiaʒ ab epᷣali iuriſdirione.etiã

ſi ipſi religioſi ſint exempti. extra de pꝛiuile.

c. cum 1 plantare. Gof.2 Ho. De lepꝛoſis

aũt intrantibo womos lepꝛoſoꝛũ ⁊ moꝛiẽtibo.

vtrũ delxat dari canonica poꝛtio pꝛioꝛi eoꝛuʒ

eccleſie.dicit guil. in hoc ſtandũ eſſe conſue⸗
tudini. de iure tamẽ eos nõ teneri.Si aũt in⸗
firmus de ſua parochia faciat ad aliã ſe defer
ri ⁊ ibi moꝛiat᷑ dabit᷑ canonica poꝛtio pꝛioꝛi

eccleſie.extra eo.de his.

eccleſie ſue relinquit.x.eccleſie aũt alteri vbi

eligit ſepulturã relinquit mille. dicitay.q

ſi defunctus legauit illa.x. Hoc mõ ꝙ ecclſeſia
eſſetillis cõtenta ꝓ canonica ſua. ⁊ ſacerdos
ſciuit conditionẽ ⁊ recepit legatũ viderurre/
nũciaſſe iuri ſuo.⁊ ideo non poterit plus pete
re aliquã poꝛtionẽ. Sed ſi defunctus abſolu/

te reliquit ⁊ ſacerdos abſolute recepit poterit

mhilominus de ceteris poꝛtionẽ ſibivendica
re.extra de teſta.c.officij vel ſaltim poterit age

re ad ſupplementũ cõputatis illis.ᷣx.ſicut fiꝰ

cõſtitutus in minoꝛi pꝑte qᷓ; legitima nõt age⸗/
re ad ſupplementũ.C. de inoffi.teſt.l.ſi.q.⁊
extra de einp.⁊ ven.c.cũ dilecti. Si quis eli
Git ſepulturã ĩ pꝛopꝛia eccleſia ei nihil legãs.

Tum tñ alijs eccleſiis multalleget dicit Ray.

ſieſt conſuetudo. ꝙ eligentes ſepulturã ei
aliquid legent.ſemꝑ poteritillud illa eccleſia

vtere ab hexedibo nõ iurę actõnis.nec deſe/⸗
rendo ſepulturã. d imploꝛãdo auxiliũ ſupe 1 oſint 4
naliter cũ cruce ingredi parochiã inuito reco
re ad ſuſcipiẽdũ funus eis qͥ elegit apud eos

rioꝛis.extra de ſimo.c.ad axoſtolicã. ſed ſi nõ
eſt con ſuetudo nihil woreſt petere. ſed ſolis fu
neralibus debet eſſe cõtentus. Nam tenetur

vii

er officõ ip̃m ſepelire. Poſſet quoq in lvc ca
ſu imploꝛare auxilum iudicis aduerſus hæ/
redes. ſi depꝛehendatur colus teſtatoꝛis vł he

redum. Similiter aduerſus recioꝛes alkharuzʒ
ſi ii in wlo vepꝛehendãtur. Item in illis
regionibo vbi de omnibo mobilibo que poteſt
defunctus in teſtamento relinquere ſeu lega/

re eccleſia exigit terciã ꝑtem.⁊ moꝛienti iniũ

git ſacerdos ꝙ reuelet omnia mobilia ſua. ſi⸗

cut dicif᷑ fieri in bꝛitania mĩoꝛi. Credit guil.

ꝙ conſuetudo hec nõ debet p̃iudicare iuri cõ⸗
muni niſi ſit legitime pᷣſcripta.et cõtradicto/

rio iudicio obtenta vel auctoꝛitate ſedis ax/
ſtolice cõfirmata. Mec ſufficit conſtitutio epᷣo

rum illius loci. niſi adſit cõſenſus ſubditoꝛuʒ
quos tangit.nec tenẽtur illi pꝛecepto.moꝛiẽ⸗
tes obedire. S

De canonica por ꝗ. vu.

tione ratione ſepulture quomodo teneantur

ad eam p̃ᷣdicatoꝛes ⁊ minoꝛes. Hota in cle.
dudum.de ſepult. vbi inter cetera ſic dicirur.
Conſtitnimus ⁊ oꝛdinamus.vt predictoꝛuʒ
ordinũ fratres de obuentõibo omnibus tam
e funeralibus qᷓ; de quibuſcũq; ⁊ quomodo⸗
cũq; relictis diſtincte ⁊el indiſtincte ad quoſ
cunq; cerios.⁊ dłeterminatosvſus.de quibus
etiam quarta ſeu canonica portio dari ſiue ex
iginon cõſueuit vel nõ debet de iure. necnon
datis ⁊ qualitercũq; vvnatis in moꝛte ſeu ax⸗
ticulo moꝛtis.aut infirmitate vonãtis ſeu dã⸗
tis.de quo deceſſit quomomocũq; directe vel

indirecte fratribus ipſis vel alijs pꝛo eiſdem

quartam partem quã auctoꝛitate apoſtolica
taxamus ⁊ limitamus parochialibus ſacerdo
tibus.⁊ eoꝛum rectoꝛibus ſeu curatis.largiri

integre teneantur facturi ⁊ curaturi ne qͥd in

moꝛte ab infirmis huiuſmodi dãdui fratri⸗
bus ipᷣis exiſtiment in eoꝛundem dantiũ ſeu

Tonantiũ ſanitate ſibi dari vel wnari pꝛocu⸗

rent in quibus p ipᷣos vitandis eoꝛum inten

dimus cõſcientias onerare. Et paulopoſt vl⸗

tra poꝛtionẽ autem hmõi nil valeant parochi
ales.⁊ rectoꝛes curati aut pᷣlati exigere ſupꝛa
dicti. Et paulopoſt. Conſuetudines cõuentio
nes ſtatuta ⁊ pacta inquãtum ſunt pꝛemiſſis
vel alicui pᷣmiſſoꝛũ/gꝛia penitus reuocamus
Nota ſᷣm Frã. de zab.ſuꝑ iſta cle. Pꝛimo

ꝙ ius ſepulture nõ ↄpetit eccleſiis nõ prochi

alibus niſi ſpecialiter eis cõcedatur. ſicut hic

cõcedit᷑ fratnbus pᷣdicatoꝛibus ⁊ minoꝛibus
vt in iſta cle. paulo ſupꝛa. Secũdo nota. qꝙ;

cũ queritur vtrũ dicti fratres poſſint ꝓceſſio

ſepeliri. de anche enet ſic. daia ie wer

4

mittitur fratribus lileram ſepulturam halx/
re ⁊ vno permiſſo permuũtur pᷣparatoꝛia ne/
ceſſaria. de offi. dele. c.pꝛeterea. Sed Fran. de
zab. dicit ꝙ contrariũ obſeruatur.quia non le
uatur funus niſi iubente ſacerdote parochia/
li a boc tutius ne detur materia rixe. Sed qð
dicit Fran.alicubi nõ ſerugtur. Mota ter⸗
cio ꝙ quo ad fratres.de quibus hic canonica
poꝛno limitata eſt ad quartã. Et ab taratio/

ne ſᷣm Lau. de zen. nõ licet recedi cũ ſit papa

lis. di. xrix. in memoꝛiã. In alijs aut caſibus
quãta ſit lc canonica ſtatur conſuetudini. vt
in..ic.certinicari.de ſepul. Mota quarto. ꝙ ſi
nõ relinquatur aliquid fratribo pꝛedictis ab
eo qui apud eos eligit ſepulturaʒ. ſed frater

t

da. extra de reg. iur. Quea iute ad alios q; ad
minoꝛes ⁊ pꝛedicatoꝛes nõ eſt extendend
refert tñ Fran. de zab. Yo. an. in apoſtilla di⸗
cere ꝙ Clemens. v. pꝛorogauit eam adpere
mitas. Woh. xxij. ad carmelitas. vñ ſi qs eli⸗
geret ſepulturãa apud ſoꝛoꝛes oꝛdinis mino
ri vel pdicatox cũ hec conſtituno ſit reſtrin
genda. nõ habet locũ in eis pᷣm Fran. de zab.
Hora octauo. ꝙ ſi teſtatoꝛ legarũ ſoliiit in

83 . , ,E
. .
»

pPoluere vt legatũ.pᷣm glo.pau.afran. Ho
ta nono. ꝙ ſi defunctus petierit cnʒ habitu di
coꝛum fratruʒ ſepeliri. nihilominus quarta
deæ bebit ſm glo. pau.⁊ fran. ã ⁊ ſi ad eox re

ligionẽ trãſierit in egritudinẽ de qua decede⸗

aliquis er eis datur executoꝛ. ad certam ſum ret deletur quarta. Mota decimo ſi defun

mam diſtribuendã arbitrio ſno. ipᷣe diſtri⸗
huit in fratres. gio. YJo. an. ſuꝑ verbo omni/
bus obuentionibo refert quãdam dedlarato/

riam emanaſſe a Bomifa. viij. de qua ia glo.

mentionẽ facit ꝙ canonica debetur ⁊ idem di
cit glo.quãdo decedens nihil relinquit fratri
bus. ſed mandat executoꝛibo vt ipſis fratrib⸗
Dent gliquid vel pꝛomittant.qꝙ quarta debet

qvetiam tenet Fran. de zab. ⁊ pau.qui etiam

—

dicit locũ habere hoc.non tm̃ de relictis ad de
trerminꝗtos vſus ſiie indeterminatos ⁊ lvc ſi
ue ſit vſus ſacer.vt pꝛo cõſtruendo eapellã. ſi⸗

ne nõ ſacer. vt pꝛo victu. Quinto nota ſu

per verbo funeralibo qᷓ dicãtur funeralia ⁊ di⸗/

cit glo. ibi ꝙ declarauerat Benedictus in ſua

Vetretali inter cunctas. Ylla eſſe q̃ cũ ſunere
deferuntur. ſtatuens ibi de candelis q dantur

a manus quartam non deleri. Sed q; reuo
cata eſt illa cõſtiruno
lis deberi ⁊ licet hoc

vult littera iſta et verbũ omnibo. puto etiam

teneri eos de his q̃ legatur pꝛo miſſis dicẽdis

Fran.vero de zab. poſt pau. ⁊ lau. dicitfunera
lia eſſe bona.q obueniũt eccleſie rõne funeris
ſiue ante coꝛpus condituʒ in terra ſiue poſt. ⁊
de his de bet canonica.

it rigoꝛoſum hoc tamen

Se xto querit Frã.

ctus mãdauit aliqua dari ſingulis fratribus.
ad eoꝝ cõmoditatẽ. puta emptonẽ libꝛor wi
veſtiu. hmõi etiam debetur quarta ſm glo.
pau. ⁊ Vo. de lig. 2 frãc. quia negari nõ poteſt
quin ülud ſit relictũ monaſtenio. cũnõ poſſit
religioſus capere. xij.q.i.nõ dicatis. Ytem ſi
Alunctus reliquit alicui ꝙ in eccleſia fratruʒ
faciat cõſtrui capellam ⁊ emat illioꝛnamẽta.
nihilominus eniã debetur quarta. m Jo. de
lig. qð placet ran. Mota vndecimo ſi

ta in vita ſoluit. poſtea eccleſie ſepultura in/
terdicitur.ita ꝙ ibi ſepeliri non poteſt. Dicit

idein dicit:videri ſi caſu alubi ſepelitur qꝛ foꝛ

trarium tenet Fede.in conſilijs. Et idem frã.
dezab. dicens ꝙ ſi perpetuo deler remanere ſe
pultus in alia eccleſia ſolum de relictis illi ec
cleſie vel de funeralibo dabitur canonica. qð
pꝛobat ꝑ litteram huius cle. vbi determinat
quartam dandam ſoluʒ abeccleſia in qua qͥs
ſepelitur. Hota vuodedecimo pꝛedictos
frratres non teneri ad hanc quartam. ũehis q
relinquũtur eiſdeʒ per eos qui apud illos nõ
ſepeliũtur pᷣm Innocẽ. ab archidia. ⁊ glo. Et

duãtum durẽét funeralia. an.ſ. dũ coꝛpus tra hoc eſt verum niſi fieret in fraudeʒ. vt.ſ. mo

Ditur ſepulture. vel ptotam illa diem vel per
ſeptima wl. xx. vel. xxx. diẽ vel anniuerſariuz.
Becitat ſuꝑ hoc diuerſas opi.et nõ clareſol/

Uit. In ſeptima tñ queſtõne vbi querit quid

anniuerſario. xx. vel. xxx. recitar paulũ di⸗

centem de his omnibus teleri q̈ aſferit ſibi cathedrali eccleſie que eſt parochia epiſcopi.

placere ⁊ ſubdit. Conſuetudo tamẽ nõ habet

Vtur canonica.niſi de his q̃ cum funere de

ferũtur vel que offerũtur dñ funus ẽ in eccle
ſia. Dicit etiam Fran. poſtlau. ꝙ ſi cũ funere
Dicuntur equi en armis de his deleri quarta.
RNota ſeptimo pm glo. cũ her conſtitu⸗

o ſit uns veteris coꝛ recioꝛia a ſit reſtringẽ/

riens ꝓpterea alubi eligeret ſepeliri ad ſugge
ſtionem fratrũ qinbo legat ne tenetur ad qr
tam.quia tũc debetur quarra. Mora tredeti
mo ꝓ ſi epiſcopus ſepeliat in monaſtern o mẽ
Dicantiũ. nihilominus canonica delet hoc
libi cebʒ iacere.niſi aliud diſponat ſᷣm Frã.
Hota decimoquarto ꝙ ſi ſcolaris in ſtudio
eligit ſepulturaʒ apud fratres ⁊ eis legauit de
lonis aue halet io artibo ſ is. ꝙ quarta da⸗
bitur pꝛout pꝛobabiliter dſti woteſt illi eccle⸗/
. ſie.in cuius parochia pꝛo maloꝛi. parte anm
moꝛã traxit.obſeruatur tamẽ ꝙ detur quana

vita mhilominus deletur quarta. qꝛvidetur

ſiteſtatoꝛ onauit in moꝛtis articulo vel lega

pau. ꝙ nihilominus debebitur canonica. Ex

te apud pꝛimos nõ potuit depoꝛtari.ſed con

nutthorgt

n ninnd

ſlenttleunt

bbercſbusgen

ſeſctmgtelr

Do.ſriniß

Vlanedtene

Pernparthnn
Poli ffun

Agaltenocien

Hogfetrsn

enylehd. ptln
nde Alor
unon raa
Wyltpollletn
GEdyo . odntt

1.
7

(eßean imtam
Effumvgnn
Wenci dicii

ſnofenmovn
ie. Ppan
Apnſtm
Pihnthetüre
Diniä
Cemiiezper
Mpatvaicis
Ntirnhinn
Oolihuynunmren
unm nltet⸗
Cttenoktwrin

ſaumnſtiidi⸗
Hpon hrerghen
no

n doennd,n
tmnfnipredta
Aſenetni ault

uhßghelpentt
herapſennt
uit ſepein

hbiiſlnedeſtg
ffofinrtvsne
Almmentenein

teummnlonond

Apgenn
hlertonnzſe

enſmone

ſemifvtſani⸗

urfnier

R parochiali eccleſie in qua mosabatur tempe „ril f n.
Smnm moꝛtis. Et hoc quãdo eccleſie ſunt diuerſarũ 4 ——— gehar rancen OfJartinus
RnNNIioceſum., auia ſi eſſent in eadem dioceſi ůc innnouãs dictũ peiuilegium declaraunt.
ri e, fun e non obſtante clemẽ.dudum nõ tenemura
ben fieret dimſio intereccleſiss. Nota vcimo canomcã woꝛtionem. Si in ntenereracdh
ä quinto ꝙ dicta quarta poteſt petieta frarnbo illuc verbum Pun Niker ibi declaratur
winanſ ab heredibus ſm glo.⁊ pau.qui etiam di/ eccleſiaꝑ.de bne Nuleglna nanti be.
Wugin cit ꝙ ſi bredes ſoluũt curatis lilvran vidẽtur nõ inreſii õ coꝛpa aſſumunt
— a fratribo ſaltim ope exceptõnis doli. fran. di⸗ weinlegne. de ibte e quibus ft mentõ in
Wne 42 at ꝙ gl. ẽ Pa anteq; ſolnaf legata poſſent cu, tam. ſecl Nelto pina itiner. aeeg
nimnen rafi quartã vendicare. ſediſi anteq́; vendicẽt de funeralibus debemus 8 ibus. ſe ergo
mkenn hin ſoluta ſint legata fratribo. moil amplius põr autem de legatis aenelnefine elfe non
aſſe ahe rochpr ri dnia uerff⸗vfin fdanit dictum eſt. Onde de ipo tendee ſengs Pelut
neniner, teſtatoꝛ ꝑ loc littera iſta qᷓ nibil maãdat here legij pleni jen Her Ipi 14
n Rn Dibus. ſed tm̃ ip̃is frattibo ꝙ tantũ quartain balecur. ue ſupan in peiina pie vbiplenits
en ſoluantq tenet ʒen. Si tamen heredes ſol⸗/ D , „„ 82“
—— erüt quartam curats. füc pꝛocedit dictum De ſe pulmre 8. Viii
amun pauli. ꝙ ſi fratres petantintegrũ legatuimn po pꝛohibitione in eccleſia el cinmit * Lrere
iiine terũt ercludi erceptione wli. Nota ſedeci coſacro nõ debẽt ſepeli nffalenpri nelo;
lti un moè fratres pceuruntes frmudes circa iſtam Acrona wet ſepelg ana cripti. Pꝛimo .
eininonnt. L 9 nullus infidelis nec iudeus
imin ngateris. vt allia pꝛocurant relinqui ſoꝛoꝛibo nec paganus nec
Gnn den uia pꝛocu nqui ſoꝛoꝛibo ſvreticus etiam ſi poſt moꝛtem
nglm ſancte Clare vel amicis. de quibus cõfidant . diſti n awareat. de be
Aquri e ver amels. reſi.de conſe. diſtinc.i.eccleſia:
changne qui non tenentur ad canonicã. que exempla ſe . n. . xxiiij. q. .
manmen Punit paulus 1 hmõt. ꝙ in hoc caſu tenẽtur neecnndapraPreneentlin toent
aiH ad lo. . ad reſlitutõnẽ eoꝛum in quibus dã amento. Et erponit Hoſtiẽ. etiam ſi quis ibi
— zißegei um in quibus dã vulnus letale acceperit. licz poſtea ſi ire /
ufn. Büomn müiari ſunt curana quo ad rõnem coꝛaz deo rit qui quanis peniteat ⁊ ei euc gineritire⸗
INhn ꝙ ſi fratres qui procurauerũt hãc fraudẽ non negetur. carebit tam 16 anhe ie non
Abſoluendli. dicit Aau. ꝙ ver oꝛdinem äs ica ſepultu
S ſtitutio iuxta oꝛdinẽ woſitum. de pꝛiuit. clem̃. 1. extra de toꝛn ea. c. i. lvc tamen d illo intel⸗/
Kamnd religioſi. nẽ poſitum.de pꝛiuił. clem. ligitur qui venit cauſa exercendi ſe in toꝛne/
inerine religioſi. Mora decimoſeptimo et vltimo. atnẽto. Et ſm guil. de armigeri m toene/
Nrnitiihtin wvad quartam ſſtam ſoluendã nõ woſſunt cõ eis in armis ſeruiũt. ſecus Taſtanditae dr
Frlli pochinarin. nec röõne huius halxt iuriſy ſa curioſitati lerng atantbgtran
9 curioſitatis ⁊ hmõi.extra de toꝛne
rnr naniizu ditionẽ aliquã contra eos. quis obſtant eoꝛũ c.q. Cercio ꝓh etur ſepufrurg illis amétis.
EMISNNANN eremptõnes. p clemẽ. em̃ iſtã 2 u c.ij.Cercio ꝓhiletur ſepultura illis qui ſe oc⸗
M remptõnes. p clemẽ. em iſt reuocãturpꝛi/ cidũt. vr. xiij.q.qᷣ.quibi riß hr.
aönndu mlegia quoꝛñcſñq; etiã exemptoꝛũ inquantrũ ꝙ in q.ij.quibus.⁊.xriij.q.v.placuit
1 iann mnaairenr ſoſn e in⸗ n ſe erorng in aallgenclu eſt m guil. ſi interfecerũt ſe
ſmeniNi H Harte. ea nõ ex deſparatione.vel irg cũdia. ſecus ſi ex fatun
tollũturpꝛiuilegia exemptionis.cñ obligatõ ſparatione. vel irgcũñdia. ſecus ſi ex fatui/
mmnansckan 5 ptionis.cũ obligatõ tate ⁊ hmõi..Onde ſic dicit ber.extra eo
asl ad quarram poſſit eſſe durante exempti Ti icit ber. extra eo.ex ꝑ
Nmiinteli Sed coercio ſi ʒiudi ptione. te. Si quis pꝛopter fugain pꝛecipitaret ſe in
* it per ſuuz iudicem.ſ.papam vł ui Niet pitaret ſe in
Penuocetn leuanmn mltalrachcocelere⸗ ſ.papam vł aquamquia ſic credebat inde euadere nõ im
1. niſi aliud cõcederer̃᷑ oꝛdinarijs ſfᷣim putatur ei. ⁊ſi Smae eiaaere no im
eenNNα glo. a pan, licet aliqui contrariũ dicã putatur ei. ⁊ ſi contrariũ eueniat. Et hoc cu
HH 1. licerg ontrariũ dicät Sed pꝛo bono ⁊ licito! t. Et hoc cuʒ
xticeres nota o. xxi. qui 52 vno ⁊ licito poc facit ar. diſtin.xiij.nerui
muirnni tis ad perpetuñ cultum factuʒ eccleſus ipſi iſſe confeſſi mamſeltum non
èê aa pererun cnitn We i us fuiſſe confeſſim vel non cõmuni
Ailhiekt, oꝛdinis ab eligentibus ibi ſepulturã. aut enã in anno.extrade Vinartesranſeo ſemel
ien a he mo leurne Potantijs Fienn veſtitu. vel an? Er hoc intellige mſi ſe ſuper or emnencanet
iermmmm uerſarijs. ſeptimo. rr. vel. xxx. aut eciam de in articulo moꝛnis confirendo ⁊ cõmu et
e er 8 G 1 At ecian moꝛtis confitendo ⁊ cõmunicãd
larusnitul bis qᷓ abſolute de fratribus legantur in vltij xrel ſaltim ſigna cõtritionis ⁊ hmõi er d
R mis volũtanbus. nec fr nl ſaltin igne cofricfonis æ hinõl emenda
thiommn GNN I .nec fratres nec executoꝛes tionis oſtendiſſet in fi ig tũc non neg
nne ien teſtamentoꝝ teneãtur aliquit ue onmis ſſſet in fine.quia tũc non nega⸗
er i gluſ teſtamentoꝝ teneãtur aliquibus eccleſus ad bitur ſepulrura. quod etiã dici nesa
iani canonicã poꝛtionẽ. Quod pꝛiuilegiũ fint p/ Quinto pꝛohi Anoc etti icit Vo w ynor.
5oso1 onẽ. Quod pꝛiuilegiñ fiit po/ Quinto pꝛohibetur 9⸗ pmok.
ſtea p grego. ri.ꝛ p multos alios innouatum pꝛietari hibetur mongcho qui reperitur
NAN ſea quig ipe No. woſt conceſt os innouatum xpꝛietarius ĩ fine.extra de ſt
ſanastest dquia ipe Ao.poſt conceſſionẽ pꝛiuilegi ꝓp: extra de ſta. mo. ca ſuꝑ quo
umdm mulgationeſn ſege onẽ pꝛiuilegij ꝓ dam. talis debet ſepeliriĩ ſterquilinio. Se
itg nein fegt clemamſtinaꝑ ⁊ in epehrii ſterginimo. Sexto
rie⸗ gatione coſtit lemaſtinaꝑ in pmul, blaſphemus dei. extra de maledi. in fi. Sep
H utones inſtituurur habent vi ra de maledi. in . Sepii
woi 4 Loeꝛem. ideo aliqui tur ⁊ habent vi mo generaliter omilibet noroꝛius pe DR
oß goꝛem. ideo aliqui voctoꝛes dicebãt clemen. cedens in ipſo us peccatoꝛde
vmtag frangere ⁊ tollere iᷣm pꝛiuũegiũ. llij contra le lens in ipſo notoꝛio moꝛtali eſt pꝛiuãdus
diN legiũ. Alij leriri e 0210 mROtseN Peinadus
iun! pm pꝛinnes Alijcontra lepultuxa eccleſiaſtica.xiij.q.ij.quibo 7.c., non
△ £△ —

Lapitilum

–—

* V

Zitulus

eſtimemus. Et hoc locum haber ſr nõ ſint ec/

cCleſie recõciliati ꝑ penitentiã vel ſi non apa⸗/

7 —

rent ſaltim ſigna cõtritionis in eis. adquod

pꝛobandũ ſuſticit vnus teſtis. xxvi. q. vi.ꝗq re

ceqdunt.quia tũc ſepeliendi eſent. Sed here⸗/
des tenentur ſatiffacere pꝛo eis extra eo. pa7/
rochiano excepto tamen eo à moꝛiur in toꝛ
neaimento. vt dictum eſt. Atem pꝛohibetur

ſepultura manifeſtis vſurarijs. Item tem/

wpre interdicti illis de ilio locovbi eſt poſitum

interdictum dum durat. Item excõmunica

q..ij.ſane. Atem excõmunicatio etiam mino/

ri.quãdo.i.hoc ẽ notoꝛiũ ſᷣm guil.de his pluè⸗

ra habes ptinentia ad declarationẽ infra. D.e

ſepultura autẽ talin. Mota ſi aliquis pᷣdi/
cctoꝛum qiunbus de iure pꝛohivetur ſepultura
eccleſiaſtica ſepultus fuerit i loco ſacro.ſi coꝛn

pus eius diſcerni poſſit ab omibo alijs. exhu/

mandus eſt ⁊ pꝛouciendus eſt extra locuʒ ſa/
crinn alias non. ertra eo. ſacris.n eccleſia ſi ꝭ/
ue cimiteriũ reconcilianduz. extra de cõſe. ec/

dle.conſuluiſti. occulti tamen peccatoꝛes ſepe

liendi. quia manifeſtari nõ debet peccatuin al
ferius occultũ ꝑ viam iſtam. latentia em̃ pee
cata vindictam non halent. dicitausuſtinus

puta confitetur aliquis parochiali. de aliquo
crimine occulto quod non pꝛoponit dimitte

re. pꝛopter qð nec abſoluit᷑.ſi talis petat alia

ſacramenta.parochialis non poteſt enegare
nec tandẽ eccleſiaſticã ſepu turã. Sepelien

tes autein tales ſcienter peccant moꝛtaliter.

quia contra decre:a ⁊ oꝛdinatõnes eccleſie fa

CLuũt.arg. xxv. q.i.violatoꝛes. Sepeliẽtes añũt

ſcienter publice ercõmunicatos velnomina
tim interdictos vel manifeſtos vſurarios vl

rra peccatum enani incurrũt maioꝛem excõi⸗

cationem. cinus materie declarationeʒ habes
Ddiffn ſe in ti.de excõmunicatione. Apᷣis etiaʒ

ſepultis nocet ſi hoc pꝛocirarũt qma de ſua p
ſumprtione grauius in inferno puniũtur. Oñ

grego. Quos peccata grauioꝛa depꝛimũt. ſi ſe
in ſacris locis ſepeliri faciũt.teſtat.vt de ſua pᷣ

Dequibuſdam F.ir.

quibo poſſet eſſe dubii. vtum debeant ſee
lir in loco ſacro vel ſepulti dimirti. Hota

ergo pꝛimo. ꝙ ſi aliquis parochian ſiti moꝛ
nus qin nõ ſit cõfeſus infra annũ ſuo ſacer/
Vr.. nec actepit euchariſtiam. ;ins vide
wſacerdos poſſit ei interdicere ſepulturam.
per. c omnis. de peni. ⁊ re. Yo. tamẽ de ymol.
credit contrarin. Ratio q? in dubio debet pꝛe
lumi ͤ nõ deliuerit. ⁊ nõſint immemoꝛ
aluſis eterne.i.q.vij,c.ſancimus. Potuit,n.

è

terd tica Penitere et tüc eſt impot
to excõmunicatõe mnaioꝛi etiã iniuſte.xxiiij.

Fniceaf 3

dicere poteſt. qu

— .
„ 2 . 4 .—*
„ „. .. 1— RSr
4. — ä
. 6 —
4 . 2 X„ .

glijs legitime confiteri quia mendicantit
fratribo. vt bater er le vadumen de guacon
ſilio abſtinere ab euchariſtia. 2 non delet pꝛe,
ſumi ꝙ non fecerit. Item ſi delictuͦ tale enſer
occulium ⁊ per hoc non delet publicari. ergo
⁊c. Rapto:i rerum per violentiam ſi halxt vñ
poſſit reddere ablara. niſi reſtiuar vel ſecun/
dendo faciat. denegabũ̃

kakenn enaen re ine
tur ei ſacramenta a ſepultura. Si vero en ha/
teret vnde redderet diſtunit vip ad mandn
enitere et iuc eſt inpotens ad reſtituechim
ſi alias eſt contritus ⁊ diſpoſitus ad reſtitue/
dum ſipo ſet. dabütur ei ſacramenta. ſed pꝛi
Uahitur ſepultura eccleſiaſtica ad terrorè ali
oꝛum niſi parentes velamici eius vellet reſti
tuere pꝛo eo.quia tũc non pꝛiuabit᷑ ſepuitura
Et muitomagis pnuabitur ſepultura. immo
ſacramentis ſi eſt impemitens. extra de rap.
ca. er litieris. ⁊.ca.ſup eo. Et intelligit iſteri
goꝛ de raptoꝛib manijeſtis non occultis m
Inno. ar. in dicto. c, ſuper eo. Suſpenſiis el
alio modo ĩſtitutus pꝛopter ſcelera ſua ſimo
riatur inpenitens venegantur ei ſacramenta
2 ſepultura. Sed ſiſſunt contriti. ſicutnecpe
nitentia nec viatici. ita nec ſepultura negan
da eſt. ciii.q.ii.c.fi. Oerũ ad deponenduʒ eos
de patibulis requiritur licentia iudicis ſecu
laris.qui debet faciliter eam concedere. Zu

quã habet in vtero moꝛtuam ſepeliendam eẽ

cum ea. Sed ſi dubitatur de vita pꝛolis. ſcin

denda eſt a ſeparandus ſetus ⁊ ſi moꝛtuus in
uUeniretur, tic extra locimm ſacruz ſetus reiõ
vetur m Hoſti. De cadauere autem iam ſe
pulto vel etiam ſepeliendo quia ſi dubitatur
vtrũ ſint ipiani vel inſideles. vei excõmuni
cari i melioꝛem partem interpretandũ eſt.

miſi aliqua pꝛobabilitas eẽe de opoſito. xiij.

—

q.ni. non eſtimemus.

Citulus vndecimus de ſtatu hoſpitalario/
tum. de iuriſditionibo. et ceteris ad ea perti

apitulum pꝛimum.
HBGBeo gutem mendi
cus ſum ⁊ pauper. vominus ſolici
ttttius eſt mei.p̃s. xxxix. Clarumè ꝙ
Em coꝛticem littere illud non poteſt intelligi
de ipſo Dauid loquente. cum non fuerit pau
per. ſedoiues ⁊ rer iſraſxl. Spn aliter autẽi.
de paupertate internali ipᷣe er qinlilet iuſtus
re poteſt. quia mẽdicus ſum in gratintis
lonis mi ex me Dabens. auper in natiali

bus parum.ſ. halvns vigoꝛis in cognoſcẽdo
Verum ⁊ aipetendo bomim. Sed cominus

eſedmmonr
fent fine⸗
ſuieinee
cgrllenoſne

lier peegnãs ſi ipa moꝛtua certii eſt ⁊ pꝛolem
Iietntuer,

in ſacris locis ſepeliri facint.reſtat.vt de ſua p ventibo. De cõditione hoſpitalarioꝛum.
ſunnptione iudicent᷑.xiij.q.ij.ca.cum grauia.

fſonshanme)

iAs Pirti

ObtNoeeln

tneſiunihe

pgpernansin
Polirerecinut
Gtofntweyntn
ſoourentanume

prnurn.
Nmnn
ſighenwin
0hlanſtei
,ſnunne
nintitin
Mtxfanentt
Pnnitriadh⸗
Nunitndsn
Muethencſatre
ſulhwtegenſis
leſlansfunes

tunleles dſo

ftan igrinme

Mun Panpers

Meneriingn

tnrcſtnit
benbalens n

innnigante

Uennign
ninbttan
flnmnica
gclminie

uungieſten

S
S
.

21

–

—
=
S
ò

–
E
=-=.

2
=.
E

Pſeſtinenmne,

aipenſin
nmſefeme

ene

MseuI
„Alfänenmni
nmnanneſen
SrNEIE
siheraneiin
NNe
edidcmnd

ſerndsIIHe

Nicem oanerie
hoa Deaann
peendl
obahintes ee
nemus,

Lapitulum

ſlicitus eſt ad pꝛouidẽdum homini de vtro
Gper legem ꝛ enam ſacramenta. Quantum
gauitem ad litteram loquendo in perſona xp̃i.

ℳ—

certum eſt ꝙ rpᷣs fuit paupera mẽdicus. quo
agd vſum tempalium. Or em ait apoſtolus ad
Ephe. ij.c. deus qui eſt diues in milericoꝛdia
pꝛopter nos egenue faciuis . vt nos ſua pau
pertate ditaret. Et cum etiam ſᷣm humanita
tem omniũwerum cominiũ haberet. pꝛopter
gquod JYohã. in apocalip. vidit ipim deifilium
haberẽ in ſemoꝛe ſuo. id ẽ in huanitate. Rer

—

regum ⁊ vominus vominantin. Onde ⁊ pila

vt nobis exemplum pꝛeberet. ſ. conternptus

mundanoꝛ um. m illud Zluguſti. ommia ter

rena cõtempſit homo xpᷣus.vt contemnẽda

.

eſſe demonſtraret. Pauper ergo fuit. qinavt

ppe ait. Filius homimis non halet vbi caput
ſuũ reclinet. Oath. viij. ca. OJendicus quia
erx elemoſinis q̃ ſibi ⁊ diſcipulis dabãtur.ſu/
ſtentabantur ilia habens in cõmuni cum apo
ſtolis. Oñ auguſti. habebat wominus locilos
obſata a fidelibo conſeruans. vt ſuis et alioꝝ
necenſitanbo puideret. xxiij.q.iij. duo iſta.
pauper natus eſt. quẽ mater pannis viliboin
uoluit reclinauit in pꝛeſepio. Sed oñs ſoli
citus fuit de eo mittendo. reges magos q euʒ
honorarent et auro contra inopiam ſubleua
rent. Sed mater ſanctmima ſciens filiuz am

pilect paupertatem. Cito im ber. diſperſit de
dit pauperib. Yta vt in die purificationis.
nõ agnũ ſed par iurturũ. vel pullos colũbarũ
ca. Cõuerſaturus in mudo pauperem ſcolaʒ
Onſcipuloꝛũ elegit ipſe pauper. ſed mulieres
ſancte q̃ eum ſequebãtur in vctrina audien
da mimiſtrabãt ei de facultatibo ſins. vt dicit᷑

Lu. viij. Et nudus in cruce moꝛtuus pᷣ pau
pertate ⁊ mendicitate.ſepultus eſt in alieno

ſepulchro ⁊ erpenſis alienis.ſicut ergo comi
nus ſolicitus fuit eis in conuerſando inſpirã
comulieres. alios ad ſubuenienduʒ ſue ne

ceſſitati.ita ⁊ in moꝛte ad pꝛouidenduʒ de ſe
pultura. Pauperes ait ipᷣe.ſemper halvbitis
vobiſcam. SJath. xxvi. Et alq quidem pau

pertatem ferũt inuite. Alij patieter ſuſfferũt
Mconee aſſumũt.vt veri religioſi dicentes
¶u

iero. habens viciũ ⁊ veſtitum his cõten

tus ero. nudaʒ crucem. nudus ſequar. xij.q.
i. clericus.q;uis.n. in ea non conſiſtat pfectio
anime. ſed in charitate m apoſto. ad Colo.
iij. ſuper omnia charitatem habete.qð ẽ vin⸗
culũ ꝑfecrõnisað diſuede

clarat ber. tlv. e.

ad perfectionem. omnibo famen paupenbus

inuitis vel volñtarijs wuminus ſolcius ẽ

.

mnidendo eis. &t pauper quide dicit᷑ quaſi pa

rum habens. Sed mendicus quaſi manu di
cens. auod plus eſt. ſpetens elemoſinam.
pꝛopterea inſpirauit mentes hom mũ ad ſo⸗
uenduʒ hoſpitalia in quibus pꝛouidegt᷑ pau
peribus 1 mendicis ſiue ſanis ſiue inſrmia
ſiue paruulis verelictis. vnde 2 quilibet eoꝛũ

dicere poteſt cũ ſuo capite rpᷣo. Ego mẽdieus
ſum ⁊ pauper. deus ſolicitus eſt mei. Hotfeſt

etiam dici. ꝙ ideo poſt mendicitate m. adit
paupertatem fanq; quid plus qiia medicus
petens aliquãdo multa recepit.⁊ ſic non erit

pauper. ſed quando eniã petendo parum in/

uenit. tũc eſt mendicus ⁊ pauper. vt lgaʒarus
vlceroſus mendicus petẽs a diuite epulone.
ſedet pauꝑ ⁊ nemo illi dabat de micis q̃ cade
bant de menſa diuitis. u. xvi. ſolicitus ẽ añt

ůcominus hoꝛum paupex tripliciter nec enĩ

Plures homines ad hoſpitalia pꝛo eis faciẽ

da. votanda 1 legata ⁊ elemoſinas augẽda

inſpiransodo.—e
Zd hoſpitalia ſe regenda. pauperibus ſer⸗/

—

uiendo ⁊ pꝛouidendo alios inſtigando.

Ald ipſa conſeruanda ⁊ diligenter exercenda
hoſpitalitate pꝛelatos ad hec inquirenda. mã
danoooo. V
Quãtũ ad hoſpi .i.
talarios ⁊ ſeruitoꝛes pauperum. Sciendum
ꝙœ opoꝛtet eos eſſe munitos magna panẽtia
⁊ benign tate nec attendant ad qualitatẽ eo⸗
rui qui ahquando ingrati 1 diſcoli ſunt.ſed
ad perſon quãrepᷣſentant in ſua neceſſitate
ſq; vminũ iheſum xpᷣm. qui ait OJath. rxv.

auod vni ex minimis meis feciſtis mihi feci
ſtis. Et ad pꝛemiũ quod inde habẽt expecta

re. ſ.xegnũ celoꝝ. dicef.n. eis a xpᷣo vt ipᷣe te⸗
ſtarur. Nenite benedicti patris mei ꝑeivite
regnũ vobhis paratum ⁊ quaſi cauſam cõceſ/
ſionis regni aſſignans ſubdit.Eſuriui.n. de

diſtis mibi mãducare ⁊c. hoſpes eram ⁊ col
legiſtis me.ſ.inpegrino vos hoſpitalarij.in

firmus fui.ſ. in paupꝑe ĩfirmo et viſitaſtis me

vos ſeruitoꝛes ſeruitoꝛnm. Et certum ẽ ꝙ q̃

libet bonus filius patri ſuo. ſeruus wmino.
amicus amico. cum magno affectu 2 diligen
tia debet ſeruire in neceſſitatibus.ſed mmulto/⸗
magis fieri debet xpᷣo patri wnino amico no

ſtro in pauperibus. caueattñ ſibi a peregn/

nis ne aſpoꝛtent bona hoſpitalis. Ot.n. dicit

gratianus. de pe. di. i. mus in pera. igms in ſi

aA HHHſe. q. (xxxiii: ar. 1.?« Bohã. caſſianus in collg. nu. ſerpens in gremio. malereinunerant ho⸗
ammmn i ppꝛima moyſi. eſt tamẽ inſtrumentũ tendedi ſpites ſuos. Cũ charitate autem ⁊ benignita
ℳ iij

Ziiulus

te recipiat nõ cum murmuratione. ſm illud
apoſtoli. Hoſpitalis ſinemurmuratõne. Cir⸗/

ca infirmos autem debet hoſpitalarius tria
obſernare. Pꝛimo vt pꝛouideat eis de ſa/
cramentis. ⁊ valde laudabilis mos eſt. vt in
pꝛincipio quãdo hoſpitale intrat inſfirmus ſi

poteſt confiteatur vel poſtea vł quando aggra

uatur infirmitas ⁊ de cõfeſſone. cõmunione

⁊extrema vnctione pꝛouideat tempe ſuo per
ſe vel ꝑ alium ſuffidentem.⁊ ſi nõ habet mit/
tat pꝛo aliquo ydoneo ⁊ de bonis ſuis permit⸗

tat infirmũ diſponere ad placitũ poteſt ramẽ
ei recõmendare hoſpitale. qð etiam ex ſeil/
le debet libere facere. Secundo debet de ne

ceſſaris eis pꝛouidere nõ ſolum ad victinn.
ſed etiam medicũ ⁊ medicinas ſi eſthoſpita
le pꝛo infirmis de putatum. hic tamen p̃m fa

cultatem lvſpitalis. Et medici etiam ſinõ re

ciperent ſalariũ.vt quia hoſpitale eſſer tenue
gratis debent pꝛouidere. Ooꝛtem enim lan
guentibo pꝛobatur inferre qui hanc cñ poteſt
nõ excludit. inquit Simacus papa.di. xxxiij
Si autem eſt opulentũ congruũ eſt ei pꝛoui⸗
ere de cõgruo ſalario. quia nemo cogitur de
ſuo facere beneficĩũ. Cercõ debet eum pſe
rvel ꝑ alios hoꝛtari ad patientiã bonis verbis
⁊ ſanctoꝛũ e xemplis qui patienter ſuſtinue/
rũt graues ⁊ diuturnas infirmitates ⁊ neceſ⸗
ſitates vt Vob. Chobia grego.papa. Bernar/
dus Egidius et alij.⁊ ſtunulũ carnis darum
paulo apoſtolo. Fluguſtinus ⁊ quidam alij in
telligunt fuiſſe aliquã infirmitatẽ coꝛpalem
ſiue hiliacam paſſionẽ ſiue wloꝛem capitis q̃
ramẽ dicebat. libenter gloꝛiabor in infirmita
tibus meis. vt inhabitet in me virtus xpi.ij.
Coꝛinth. xij. Et Zlmbꝛo.de pe.di.i.quod no/⸗

cet coꝛpoꝛi iuuat ſpũm.⁊ egritudo carnis pec
catum repellit. Et ſi infirmus conqueritur de

bet tamẽ ſeruiens ei compati ⁊ conſolare non

increpare dure.Diabolus enim aliquãdo ſti

mulat infirmũ ira ⁊ ſernientem tedio ⁊ impa
tientia. vt ab vtriſq; auferat meritũ ſuũ. Dñ
legitur de quodam in vitaſpatrũ victo Eulo/⸗
Sio.qui ſuſeepit quendã pauperem lepꝛoſum
in wmũ ſuam ad ſeruiendũ in obſequiũ dei.
1 poſt plures annos.qinbo Eulogius cñ om̃i
diligentia deſeruierat. Qemũ cepit lepꝛoſus
inſtigante diabolo turbari.⁊ de omnibo qᷓ ſibi
CEulogius faciebat in ſeruiendo con q̃ri. etiaʒ
eum ↄtumeliando ⁊ petendo ꝙ reponeret eũ
in locum pꝛiſtinũ vnde ſumpierat. ꝓpter er
Pſeuerantes querelas quaſi incitabatur eum
Dimittere.ſed ſanioꝛi ductus conſilio perſua
ſit infirmo.vt ambo accederent pꝛo cõſilio in

hace re ad ſanctũ anthvniũ. &.ρνο0aduenien

tibus auditis beatus antlvnius lepꝛoſum re

. 7

pꝛelendit de ſua ingratitudine erga ſemien/

.

–—

tem ꝛ emogiũ de ſua impatientia ꝛ tedio erga
infirni iraſtentem eelarang hoc bꝛocedere
ex innidia dialboli qui pꝛocurabat p hoc ens
verdere meritũ acqui hoc eo⸗

remunergatio eoꝛum. qui conſolati reuerten?
tes ad ſiia in lvna patientia. indead modicuʒ

migrarũt ad minũ leto iiſie.

ad epiſcopos ſpectat pꝛelatos ⁊ patronos, cir

ca hoſpitalia debent habere diligenna oyhot

dicitur.e xtra de religio.o. de renodochijs. 7

alijs ſimilibus p ſolicitudinem epiſcopoꝛum
in quoꝝ dioceſi exiſtũt. ad eaſdem vtilitates
quibo conſtituta ſunt oꝛ dinentur. Euge. ſu)
per hac decretali eximius voctoꝛ apꝰ de ca/
ſtella.ſecit contractũ eũ queſtionibo centum
vel circa que infra ponũtur bꝛeuiterad decla/
rationem huius materie hoſpitaliũ.⁊ in. ca.
lec dicit vrbanus. ꝙ ſi locus ad hoſpitalita/⸗
tis vſum ⁊ pauperum pꝛouiſionem fuerit ſi/
cut moꝛis eſt auctoꝛitate pontiſicis conſtitu⸗
tus.cum ſit religioſus non deber humamsvpſꝗ

bus deputari ſicut de veſtibo ⁊ ligneis vaſis ⁊

alus vtenſilibus ad cultũ religionis ꝑpontiũ
cem deputatis. 7. . q.i. dicitur quecuiq res ec·
cleſiaſtice ſunt. cõuenit cũ omni diligentia et
lona fideque deo debet quia omnia pꝛouidet
cũcta inducat. gulernari ⁊ diſpenſari cñ iu⸗

dicio epiſcopi er poteſtate. emius totius ple/
bis anime ſunt cõmiſſe. ex concilio anthioce
no. q intelligitur quando hoſpirale non ha
ber patronũ vel nõ exemptum. Nam ſi ha⸗
let patronũ ad eum patronũ peruner pꝛouii⸗
ſcopum viſitare. vr infra patebit. Jncle/
men. quia contingit. de relig. . quig hoſpita
liñ rectoꝛes locox ipoꝛũ cura poſtpoſita. wona
res ⁊ iura ipᷣoꝝ interdum ab occupatoꝛum et
vſurpatoꝛum mamibo exelicere negligur.an

immo ea collabi 2 perdi wmos echificia ru
inis deſoꝛmari ꝑmittũt ⁊ non attento ꝙ loca
jipa ad hoc fundata. ⁊ fideliũ erogationibus
ctata fuerint vt pauperes reciperentimbiex
ex pꝛouenrtibo ſuſtentarentur eoꝛũ id renuunt

inhumaniter facere. ꝓuentus ipſos in vſus
ſuos damnabiles cõuertẽdo ⁊c. Sancimus

vt hi ad quos pꝑtiner loca ipa ſtudeant in pꝛe
dictis ommbo ſalubriter reſoꝛmare ac occu⸗

pata deꝑdita ⁊ alie ta in ſtatum debitum re

duci faciãt ad ipᷣaꝝ mmiſerabifin pſonarum re

lvꝛtans eos ad conſtanniq quia in bꝛeileſer .

ſpitalitas ibi ſeruetur pm illud ad quod ſunt
oꝛdinata a tempalia bene diſpenſentur vnde

Pmnconirapen
mechstöheſen
ante muleeer
feckenteräleg

peilen
lohini

ſfſfoniinn
ſſſrumms Dan
arekkſrccocei
peakstaint
ntepilnel
erneenſokrtn
Cterecerd
Min orn
Tyrolinn Den
feſengnmn
Nepmufarn
Mebrojben:
ſelcppneurt
nienr d
Cpincunwgegene
Urebhamgene
ſthneppzelnfe
ſmemofutmert
nmnwroſunin
Crhoſpra wenn

—

wnunt ni

iallarenn Etre
bſeachrrni
Uhtunſtaugre
Ahcfunergoce
nſheniasan

(hnomennae

Urchnindonnn
gtummeme
ſeltſtnegto
Poefrighne
guen Nnigoon
Menmaaſen⸗

mamogne

Wenmisdan
micigeſn
namünrranr
Mgehofiil
u gimat
nm wnſon
oiennA

e

ereian
rg itti
wa petem
tcin air
oen den
innimmn
an
emIN1
berönienpe
inmie

Lapitulum

Haaultates eoꝛum rectoꝛes ipos cpellere nõ

obmittant.in quo ſi cõmiſerint nesligentiaʒ
vel defectum oꝛdinariis locoꝝ iniũgimus.vt

etiam ſi pia loca pꝛedicta exemptionis pꝛiui⸗
legio munita. conſiſtat ꝑſeipos vel alios im
pileant omnia pdicta. 1 ſinguli ⁊ rectoꝛes eoſ

dem vtiq; non exemptos ia. Exemptos ve
ro et als pꝛiuilegiatos apoſtolica ad id aucto

ritate compellant cõtradictoꝛes cuiuſcũq; ſta

tus aut conditionis exiſtant. ac pꝛebẽtes eiſ/
dem contra pꝛemiſia conſiliũ.auriliũ vł fauo

rem per cenſuraʒ ecdeſiaſticã ⁊ aliis iuris re⸗

medijs cõpeſcendo ⁊c. Ex iſta clemen.decla⸗
ran:ur multe er queſtõib infra poſuis.vnde

frequenterallegatur.

De his que perti nent ad hoſpita larios et
Capitulum ſecundum.

HPitandum primo.

ꝙ lvſpitalia diuerſis nominibus
nũcupãtur vt.n.dicit glo.xxiij.q.

vii. ſancimus. Dicũtur. n. aliquaãdo ſinodo/

cloia. eſt ſinodochium locus venerabilisvbi

pauperes ⁊ peregrini recipiũtur. Dicit᷑ etiaʒ

patrochopiũñ locus.ſ.vbi pauperes ⁊ pꝛopter

ſenectutem ſoli infirmi curantur. hoꝛphano/

trophium ẽ locus vbi pueri parentiby oꝛbati
paſcũtur. O ꝛplvtrophiñ. eſt locus in quo in⸗/

fantes alũtur. Dicũtur ⁊ alijs nomimbꝰ ma/
gis vſitatis. vt comus dei. comus miſericoꝛ⸗
die. cvmus fraternitatis. dvomus pietatis.vo
mus ſancti laʒari hmõi. Et dieit Lapus de
caſtelł. ꝙ pꝛimus hoſpita larius fint Yoticus
nomine. vt. C. de epi. cle.l. i. Sed quo ad re
cipiendum peregrinos in oomo pꝛopꝛia legi
tur de abꝛaham gene. xvii. quem imitatus ẽ
Toth nepos eius gene.xix. In nouo aũtte /
ſtamento fuit.martha. que recepit frequẽter
xpᷣm in wmo ſua in bethania. Lu. x. vnde di
citur hoſpita wmini. Queritur aũt ſecun

w virum poſſit inſtitui aliqua religio ad ho//

ſpiralitatem. Et reſpondet lapus allegando
tv. ſe. ſe. q. clrex viij. ar. ij. ſic. Et rano eſt.
quia cum ſtatus religionis ſit quaſi quoddaʒ
exercinium perducendi ad ꝑfectionem chari⸗
tatis. Charitatis autẽ diuerſa ſunt opera.qꝛ
quedam ꝑtinentia ad vitam contemplatiuĩ
quavacatur deo quedã ad actiuã qua intendi
tur charitan pꝛoximi. Inter oꝑa vite actiue

quibus exercetur charitas ad pꝛoximũ eſt o

ſpitalitas ſumesdo lar Sciendũ eſt tame
ꝙ ahud eſt religionẽ eſſe fundatã ad hoſpita
litatem. vt religio cruciſeroꝝ.⁊ ſancti antho/

nij de vienna. ⁊ ſancti galli de foꝛẽtia ⁊ hmõi

1 s

Aliud eſtreligioſos habere hoſpitalia. vt ſan
cti Vohannis hieroſolimitani. ⁊ ſancte mma⸗
riethleutunicoꝛum ⁊ calatrenfiuz et hmõi.Et
pꝛumo modo illud eſt exerciti. cui pꝛz ncepa
liter inſiſtere debent. a pꝛincipale inſtrumetrfiũi
P dquod venire delvnt ad perfectionem chari
tatis. Secũdo mõ habent peo pꝛicopali aliud
erercinũ ⁊ inſtrumẽtũ quo tendũt ad ꝑfectio

nem.tamẽ ⁊ hoſpitalitatem ſeruant ad quaʒ
generaliter tenentur omnes clerici.vt patet.
diſti. xlij. p totum.⁊ multomagis religioſi.ex

tra de pꝛelen. c.de monachis. Onde Hiero.

ait in quadã epiſtola.Omnes ad nos venien
tes leta fronte ſuſcipimus ⁊ eis ꝑedes ablui

mus pꝛeter hereticos. Et Benedictus hoc eti

am mandat in regula immo etiam et quadaʒ

pia coactione inuitandi ſunt. Exemplo illoꝝ

euntiuʒ in emaus.qui ypᷣm eſtimantes pere
grinũ coegerunt eum ad manendũ Luce. vlr.
Et multomagis facere tenentur habentes ad

hoc hoſpitalia oꝛdinata. de quibo dicrum eſt

Queritur rercio.vtrũ religioſus poſſit pᷣfici

hoſpitali. Reſpondet lapus.ꝙ glo.de religio.
w. in clemen.tenet ꝙ non. &t ratio eſt qꝛ qð
monachus extra monaſteriũ intituletur hoc
eſt pꝛopter curam animarum. de reguia. c. ſuj

per eo. vbi ergo hoſpitale regimẽ cura careat
ceſſat ratio iſta. ergo nõ poreſt ibi pꝛeſici.ideʒ

tenet Fride. de ſenis in cõſilio.xxviij. Et pau
lus de leaʒ. in cle. cum contingit.de relig. wv.

addens niſi eſſet hoſpitale alicuius religiõis
Lapus autem dicit diſtinguendũ. ꝙ ſi religi

oſus ille.qui pꝛeficitur ſit religionis que pꝛin
cipaliterẽ fundata et dedita hoſpitalitati.vt
ſancti anthonij. ⁊ ſancti galli de floꝛẽtia ⁊ hu
iuſmodi.non video quare nõ ponſit pꝛefici lvv

ſoitali. Sed ſi religioſus non eſt talis religio
nis ſcilicet pꝛincipaliter inſtitute ad hoſpita

litatem. Lũc ſubdiſtinguitur. quia aut hoſpi

tale eſt ãnexũ eccleſie curate.et tũc pꝛefici po
teſt hoſpitali propter curam aut etiaʒ ipᷣm ho
ſpitale pabet collegiũ religioſoꝛum a quibus
eligit᷑ hoſpitalarius.vt in ſancto Balio de flo

rentia.⁊ tunc enam poterit pꝛefici rehgioſus.
ibi. quia curam habet et iuriſduionem in col
legiũ. vt de elec. c. dudum.ij. autetiam hoſpi
tale eſt de menſa. et pꝛopꝛietare talis religio
nis.ita ꝙ ſpectat ad dictam religionem regi
men dicti hoſpitalis non tamen inſtitui ibi

certus ⁊ intitulatus rectoꝛ. Et tũc idem ſicut
poſſunt mitti ad alia opera ⁊ loea pꝛsomouẽda
2 cuſtodienda ⁊ ſic mittũtur ad litigandum

allegandum a aduocandum multofoꝛtius ad

curandum pauperes. Si autem vſpitaie eſt
ſine cura animarum quod requirit cerrum re
inij

LDitulus

quatn ſpectat illud conferre, non credo re-
ad quam ſpectat illud conferre.non credo re⸗
lidſo poſſe conferri.quia non ceſſat pꝛohibi
tio.nec credo valereconſuetudinem in hoc.

ſicut nec valeret in hoc ꝙ religioſus pꝛefice/

rerur beneſicio ſimpliei. Sed quid de con/
uerſis religionum que nonſunt pꝛineipaliter
inſtitute ad hoſpitalitatem nunquid poſſunt
pꝛefici hoſpitali.eo caſu quo non poteſt pꝛe/

fſici monachus. Reſpondet apus ſi eſt lai

cus ⁊ illiteratus poteſt ei committi. nam cõ⸗
mititur ei cultura agroꝛũ edificare ⁊ alia me/
chanica. foꝛtius officium curandi pauperes.
Ceſſat enim in eo caſu pꝛohibitionis.am
hec cura non facit in eo ceſſare contemplatio

nem vel pꝛedicationem. quia hec non exer/
cet in monaſterio. Sʒ ſicõuerſus eſſet cleric
⁊ litteratus.quia tenetur ad officium vt mo/
nachi.non poſſet talis pꝛeſici hoſpirali Sʒ
nun quid wteſt cõmitti reginen hoſpitalis.
mulieri. Reſpondet apus. ꝙ poteſt ſieſt ho
ſpitale ſine cura animarum. Et ratio.quia nõ
eſt dare in iure regulas hoc pꝛohibentes ⁊ ꝙ
non eſtpꝛohibitum intelligitur eſſe conceſſuʒ
xiij.queſtio.i.ca.ſed ⁊ mulieribo committitut
cura ⁊ regimen monaſterij. que halent anne

ra loſpitalia ⁊ ſic regunt vtrũq; ergo foꝛtius
hoſpitale tantum. et hoc puto rerum ſieſſet

hoſpitale deputatum ad receptionem mulie⸗

rum.quo caſu eſſethoneſtiſimum. cCredo ta

men ꝙ conſuetum regi per maſculos nõ poſ⸗

ſet cõmitti mulieribus.quia mutatur per ve

ſtatus beneficiᷣ. Et ſi obijceretur clemen. quia
contingit. de religio. w. que dicit ꝙ commit/
tantur pꝛouidis viris ⁊c. ergo non mulieribo
Poteſt reſponderi.qꝙ ibi maſculinũ concipit
femininũ ſiccut ⁊ de elec.ca.generali. lib.vi.
7. xvij.q.iiij.ſi quis ſuadente. .
Ki.

Nunquid poteſt

regimen hoſpitalig committi duobus. Re/

ſponder apus ꝙ ſic. Nam tales equiparan
tur tutoꝛibus. et inſtar tutoꝛum delent face/
re inuentarium ⁊ aſſignare rationeʒ ſingulis
annis. vt in clemen.quia contingit. de religi.

. Sed conſtat. ꝙ plutes tutoꝛes poſſunt da
ri vni pupillo et quilibet eoꝛum adminiſtrare

inſoliduʒ miſicertus modus ⁊ foꝛma alia a te
ſtatoꝛe quomodo ſe habeant in adminiſtran/
imponatur. Onde ⁊ tales rectoꝛes hoſpita
lium dicuntur ponius habere beneficium quã
officinm. quod puto verum in hoſpitalibus.
que non conferũtur in beneficium eccleſiaſti/

cum. ſed ad curam 2 gulernanonem pm cle.
quia contingit. Et poteſt commitn cura inſo

lidum vel etiam ꝙ vnus ſine alio nõ admi/
niſtret quod congruentius eſet. Sed que cõ

feruntur in beneficſum vendicant ſibi locnmn
Eim regulam leneficioꝛum eccleſiaſticonnn.
ideſt vr tm vni conſerantur. piito etiain qſſi
conſuenit gulernari per vnum non poeſt eõ⸗
mitti vuobus. Sed cinn committitur duoby

nundquid poreſt commitri. itgꝗ ꝙ vnus ſit ma

ſculus alius femina. Reſpondet Napus e ſſ
eſt verum quod ſupꝛa firmatum eſt ſcilicz ꝙ
femine poſſit committi et hoc. etmaxime qñ
vſpitalia ſunt diſtincta. vt illud quod eſt „
mulieribo gubernemur per hoſpitaliſſam. q
eſt pꝛ oviris per hoſpitalarium. Meceſſet vc
abſonum ꝙ hoc expꝛimeretur in commiſſio/

ne. Et ſie maritus et v xoꝛ poſſent pꝛefici vni

hoſpitali. ita ꝙ maritus eſſet hoſpitalarius
Pꝛ?oOvvrris. ⁊ vroꝛ hoſpitaliſſa pꝛo mulienbus
⁊ ma xime in his hoſpitalibus que habẽt ha
bitatõnes diuiſas viroꝛum et mulierum qui
ibirecipiuntur ad hoſpinuzʒ. Sec quentur
viceuerſa.vtrum vnus poſſit pꝛeſici in duo⸗
bus hoſpitalibo. ⁊ quãuis pꝛima facie videa
tur ꝙ non. quia videntur incõpanſibilis cum
vtrunq; requirat perſonalem reſidentiam. ert
ſie in vtroq; deſeruire non po ſunt. vt dicitur
a ſimili de leneficijs in. c. e multa. de pꝛebẽ.
Kontrarium tamen dicit Lapus. quod vide
tur wrum. Et ratio eſt quia di i non woreſt q
de ſure communi hoſpitale requirat perſona
lem reſidennam de neceſſitate ⁊ marime con
rinuam. Mam poſſet deſeruire per alium. et
ſic equaliter in vtroq; ſe collocare. pꝛouidere
⁊ aſſiſtere ⁊ conſulere in occurrentibus.⁊ ad
hoc facit quod notat Johan. Cal.in. ca.ſuꝑ
inoꝛdinata.de pꝛeben. vbi dicit ꝙ voteſt quis
habere eccleſiam non curatam. in. riiij. anno
etatis.quia ⁊ ſi in tali erate non poſſet ipſe di
cere miſſaʒ per ſe ad quod oꝛdinatur eccleſia.
woreſt tamen dicere per alium nec ius artar
rectoꝛem eccleſie vt per ſe hoc faciat. ſie oſ/
ſet quis habere plura leneficia ſumplicia. qðᷣ
communiter ſeruatur. ⁊ deſeruire ꝑ alium in

vno eoꝛum cum non poreſt per ſe. multoſoꝛ

tius hoc in hoſpitalibus ad ſimilitudinez tu/
toꝛum.qui poſſunt ſimul plures tutelas gere

re ⁊ pꝛo vtroq; cauere ⁊ vrriq per ſe.diligen

ter ⁊ alias vacare.et maxime cuim hoſpitalia
ſunt in vna dioceſi. et foꝛtius ĩ vna parochig

⁊ multomagis in vno fundo vel vna via viqᷣ
na. Et quod dicii Yohan. an. de conceſli. b.

in Rubꝛica.ꝙ habens beneſicium curatum re
cipiens ſecundum.quod de ſtatuto vel alias
requirit reſidentiam. nõ ex hoc vacat pꝛimũ
ed eſt pꝛius in ha caſu nexeſſaria admomi⸗
tio.Et idem tenet Inno.⁊ Poc idem intelli/

gendumm eſt de hoſpitalibo que conſerũtur in

beneſicium. a ea ratione ſinõ ſunt curata vel

ſetſguee
E ſet,
nnn
Gergeleme
Uemgen
Ceſcctiame
Gbinrautib
Cnitohunt
winren
Tenleiisantia
Glpediuntg
Careepkope
Kcmnſerwn
ecnchnd
Nnetd
Dropeke
ſtengope
Clkenſgr⸗
limoltnin
ſagmnetim
Ntolſacnnpe
lneſtunmne
Mlrt Neonn
Pictmehopin
tahtgreeptſo
Aateinsra
Mntelenonge
agligponinte
Neſler Toem
Meoceeſto⸗
enbeſte ſenn

eumemnetln

tbenenn
teloldseneen
lttummte
p eſ ci
unzute

Snmi

moſean
Monedn

nmmnda

Knrnit winir
wan dir
niniderin
unnmngtnmant
1enrde
d Sallng
1Ae Nn
denmNi
Atinaie
akeeA
rpen einin
õ
nammprtrikt
hohritl⸗NA
wgremg
EeAnumtAN
1nweit inisin
enwinhnl,
i Then NrCNd
n Ar
nia ot Mi
1 ⸗

N
mol,
amnurini n

Lapitrlum

habentia collegium. quia tunc idem eſt iudi/⸗
cium habendum. vt de pꝛeben. ca. e multa. ?
ꝙ vnus poſſinhabere plura hoſpitalia ſimul

tenet guil.de monte laud.in clemen.perliute
ras.depben. Fateoꝛ tamen concludit apus

hoc no eſſe vtile nec honeſtum. Er poſſit epi

ſcopus cogere rectoꝛem ad dimittendum al
terum. maxime ſi minus diligenter pꝛouide
ret vtriqʒ.ouod in beneficus ſimplicibus dici
ſolet. Sed nũquid poteſt qͥs habere bene⸗

ficium curatum ⁊ hoſpitale.Reſpõdit lapus

ꝙ ſiceadem ratione.Et multofoꝛtius hoſpi⸗

tale et ſimplex beneficium. omnia enim iſta
habent rationem quia non eſt cautum in in

re hoſpitalarios ad perſonalem reſicentiam

artari. Sed queriiur nũquid poteſt quiubz

erigere hoſpitale pꝛo libito voluntans. Re/
ſxondit lapus qiilibet poteſt wvomũ ſuam fa/
ctam vel fendam deputari ad hoſpitalitates
⁊ ad tempus hoſpitare pauperes. ſicut et alia
opera elemoſinarum facere. Sed talis locus
nõ erit religioſus nec gaudebit emunitate ec
cleſiaſtica.nec inter lora eccleſiaſtica compu⸗
tabitur.necerit ſub iuriſditione epiſcopi ⁊ po
terit ad humanos vſus redixe ⁊ etiam vendi
wvnari.⁊ emi. Ita notat Hoſtiẽ.in ſumma
e eccleſiis ediſicandis pe ⁊ Innocen.⁊ ea iu
ra que dicunt ꝙ talia fieri nõ ponunt ſine au
ctoꝛitate epiſcopi.intellige vt ſint eccleſiaſti⸗

ca alas vt ſint pꝛophana bene fieri voſſunt.

⁊ hoc dicit glo. in clemen. quia contingit. de
religio. w. Et YJoh. an. poſt Vin. 2 Tancre.
Dicit ꝙ poteſt quis habere oꝛatoꝛium ⁊ ho/⸗
ſpitale in pꝛopꝛia wmo. non tamẽ poteſt ibi
celebrari facere ſine auctoꝛitate epiſcopi. de
conſecra. diſtin.i.vnicuiqʒ. Dicit tamen Ho
ſtien. ꝙ poteſt interuenire conſenſus epiſco
pi ⁊ poſt factum poſt; auteʒ auctoꝛitate epi

ſcopi eſt factum.non poteſt ad alios vſus de/
putari.vt eo.ti:u.ad huiuſmodi. Sed nũ/

quid tale hoſpitale vel oꝛatoꝛium factum au
ctoꝛitare epiſcopi gaudebit emunitate eccle/
ſiaſtica ⁊ eius rectoꝛ. Hoſtien. notat. ꝙ oꝛato
rium tale non gaudeat emunitate eccleſiaſti
ca.quia non intelligitur dedicatus deo neclo

cus ſacer. Idem tenet guil.⁊ ʒen.quia enim

.quod hodie eſt oꝛatoꝛiuʒ cras poterit fieri ca
mera.goffre. ſentit contrarium non enim ali

ter derenminat lapus niſi ꝙ hoſpitali compe

tit beneficium reſtitutõnis in integrum. De
rectoꝛibus autem talium hoſpitalium. vtrũ
gaudeãt emunitate eccleſiaſtica. Dicit guil.
in ſpe. ꝙ ſic. ſi cit hocMctoꝛitate epiſcopi.
etiam ſi ſint vxoꝛati alias non. hoc idem te/
net Poſtien. in ſumma de hoſpitali ⁊ rectoꝛe

—

oꝛdinarium ſpectat de iure. vt extra eodeʒ.de

eius ⁊ ꝙ gaudeant emũitate eccleſiaſticavter
q;. Dicit guilhel. in Spec.ouinimmo pꝛiuile

gium canonis ſi quis ſuadente.xvij.queſtõ.

iiij.alias non. vt dictum eſt. quia ſequere tur
abſurdum.poſſet enim per hoc quilibet ruſii

cus aſſumere ſibi habitum religioſum alcon⸗

ſtituere ſibi regulam quam velleret fraudare
minos ſuos tallijs ⁊ als debitis ſerunijs.
Sedpd nunquid habet hoſpitale beneficius
in integrum reſtitutionis ſi ledi contingat.vt
habetur etiam. de reſtitu.in integ.c.i. Reſpõ

det lapus. hec queſtio tangitur per Johã. an.
in nouell.ca.ij. de in intes. reſtitu. vbi dicir q;
nomine eccleſie includuntur non ſolum mo/
naſterium. ſed ⁊ omnis pius locus omiaiſta
equiparantur.de teſta.ca.requiſiſit. Et
cum loſpitalia fuerint inuenta vt pauperes
infectiq; lepꝛa in eis recipiantur ⁊ ex eoꝛum
pꝛouentu ſuſtententur. Queritur vtrus
omnia hoſpitalia teneantur paſcere paupe⸗/
res veſtire ⁊ hoſpitare eos. Reſpondet lapus
ꝙ hec lvſpitalia differunt re ⁊ nomine. nam
ſicut diuerſis nominibus nũcupantur. vt di

ctum eſt ſupꝛa. ita ⁊ ad diuerſa officia eputã⸗

tur. Et pᷣm hoc tenentur aliqua ad veſtes dã/

das.aliqua ad ſuſcipiendus expoſitos.aliqua

ad educandum vel ſuſcipiendam infirmos. ⁊?

ſic que dicuntur in clemen.quia contingit re

ferantur ſingula ſingulis. Si enim eſt hoſpi⸗
tale ad recipiendum peregrinos non tenetur
ad infirmos niſi in caſu neceſſitatis.quando

per alia ſubueniri non poſſet ⁊ illud poſſet.

Ad quem ſpectat Nl.

dictoꝛum locoꝛum receptoꝛuʒ in eis cura ſeu
coꝛrectio.ſeu refoꝛmatio ⁊ emẽdatio. Reſpõ

det Lapus poteſt hoc ſpectare ad diuerſos et
diuerſis modis poteſt ſpectare ex ſtatuto ap⸗

poſito in fundatione. poteſt ſpectare excõſue

tudine vl pꝛiuilegio ſedis apoſto. vt in dicta

clemen.quia contingit.his ceſſantibo ad loci
xenodochis.⁊.xvi.queſtio.vij.omnes baſili⸗
ce. Et addit ʒen. etiaʒ ad patronos poteſt ſpe⸗/
ctare ⁊ eoꝛum liberus.vt.xvi.queſtione.vũᷣ.
fiis Sed quid ſpectat ad officium talium
Beſpondet Lapus in loc tebent curare. ne re
ctoꝛes illoꝛum locoꝛum inhumaniter recipi
ent dictos pauperes. ne pꝛouentus in ſuos
vſus conuertant ⁊ ipſa loca in pꝛedictis ſalu⸗
bꝛiter refoꝛmare atq; occupata deperdita et
alienata indebite ĩ ſtatũ reduci debitũ facere.
7 ad ipᷣaꝑ miſerabiliũ ꝑſonaꝝ receptõnem ⁊

ſuſtẽtatõeʒ debitã iux facultatẽ locoꝝ ↄpellexe

—,—

Litulus

rectoꝛ es. vt in dicta cle. qꝛ cõtingit.⁊ vbi pdi

ctinegligt pᷣdicta facere. puta proni loſpita

liũ vel alij ad quos hoc ſpecat tunc ᷣm J.ap.
iniungitur oꝛdinarijs locoꝛum. ꝙ etiaz ſi pia
loca pᷣdicta ſint pꝛiuilegio exemptioms mu
nita per ſeipſos velalios impleant omnia et

ſingula pꝛemiſſa. ⁊ rectoꝛes eoſdem vtiq; nõ
eremptos pꝛopꝛia exemptos autem ⁊ pꝛiuile
giatos apoſtolica ad id compellere debent au
ctoꝛirate. Contradictoꝛes cuiuſcunq; ſtatus
vel conditionis exiſtant.atq; pꝛebentes cõtra
premiſſa conſilium auxilium vel fauoꝛem per
cenſuram eccleſiaſticam. alia iuris remedia
compeſcendo.attamen nullum exr hoc pꝛiuile
gũs ſeu exemptõnibo eoꝛum pꝛeiudicium ge
nerando.Et dicit Yohan.an.in gloſa ſuꝑ cle
men. quia continsgit. in eo calu eſſe hoc pꝛe
ceptum oꝛdinarijs. vt faciant quod dicitur.

Et ſi rales ad quos ſpectat pꝛouidere defecti

biis hoſpitalium negligun:.⁊ non ſint ſub iu
riſditione oꝛdinarij compeller tamen eos au
ctoꝛitate dicte clemen.quia contingitipſe oꝛ⸗
dinarius. ſed vbi nõ ſit negligentia in huiuſ
modi exemptis.non haber ſe intromittere oꝛ
dinarius. Seo vbi is qui habet pꝛouidere
hoſpitali ſit laicus ⁊ rectoꝛ hoſpitalis ſir clexi
cus.quomodo poterit laicus cõpellere cleri/⸗
cum cõtra illud.lxxxxvi.diſtinctione.beneqͥ
dem. Reſpondetapus. poreſt dici ̃m zen.ꝙ

pꝛedictam compulſionem nõ faciat per ſe lay

cus ſed per alium. puta epiſcopum ad inſtan
tiam eius. Onde in illa clemen. quia contin
gir. erponitur verbin compelli. id eſt compel

Ir facere. Et ſi queratur quomodo pate
bitde negligentia pꝛedictoꝛum in quo caſu te
nerur oꝛdinarius pꝛedicta facere.Reſpondet

glo. in clemen.quia contingit.ex perſecto no⸗

toꝛio.vt de cenſi.ca. Romæna.libꝛo.vi. ve

aſſignationem termini ad hoc pᷣſiri ⁊ elapſi.
idẽ ʒzen.⁊ multi alij. An dicta loca poſſint

conferri in beneficium. id eſt in titulum bene

ficij clericis ſecularibus. Reſpondet Lapus.

non.quia hoc pꝛohibet dicta clemen.quia cõ
tingit.nec valet contraria conſuetudo.obſer⸗

uata niſi in duobus caſibus. videlicet quan/
ů in fundarõe dictoꝛum hoſpitalium. ſecus
conſtitutũ fuerit ſeu per electionem ſit de hu⸗
iuſmodi rectoꝛe pꝛouidendum. Cuius auteʒ
conditionis debeant eſſe per quos regantur.
gubernantur hoſpitalia monitur in dicta cle
men.quia contingit.de religio.vo. Dicit᷑.n.
ibi ꝙ debet committi eoꝛum gubernatioviris
pꝛouidis ⁊ ydoneis ⁊ boni teſtimonij qui ſci
ant ⁊ velint ⁊ valeanr loca ipᷣa et bona eoꝛum
ac ſura vtiliter requirere eoꝛum redditus et
pꝛouentus in vſum miſerabilium perſonarij

fideliter diſpenſare ⁊ ꝙ in vſus alios conner
texe pꝛedicta pꝛeſumptio veriſumilis non ex
iſtat ſuper quo onerantur conſcientie eoꝛum
ad quos ipſoꝛum locoꝛum cõmiſſio pertinet
lxc ibi. Et dicit ibi glo.oꝛdinaria ꝙ ſignãater
dicit committere non conferre.quia collatio
nit in perpetuum.ſed commimſoad tempus.
⁊ ideo beneficia dicũtur conferri.quia dãtur
in perpetuum.id eſt durante vita illius cui
confertur ⁊ tutoꝛibo.quia ſunt temppꝛales.di
cũtur committi adminiſtratões. Et m loc
rectoꝛes hoſpitalium enent tempoꝛales. Sʒ

vi dicit gloſa.conſuetudo non adtnittit hanc

lec.immo inſtituũtur perpetui rectoꝛes in ta
libus locis. Recuperus autem in quodã ſuo
conſilio dicit de mente clemen. eſt ꝙ non
ſint perpetui. Et licet glo. dicat ꝙ cõſuetudo
hec non patiatur.tamen vbi nulla eſt conſue
tudo optime poſſet ad tẽpus cõmittitalisad
miniſtratio. Paulus autem dicit in dicta cle/
men.ꝙ conferre ⁊ committere aliquando ſu
muntur vt diuerſa.aliquando vt idem et ſic
ſumuntur in littera ſcilicet pꝛo eodem. ⁊ qʒ
tantum prohilxtur. ſi fiat id eſt ſi deturin le⸗
nencium. Ylſſignat autem Paulus vt refert

Tapus rationem quare pꝛohibetur hoſpita⸗/

le dari in beneficium. videlicet quia ad bene
ficium habendum opoꝛtet eſſe clericum. ex⸗

tra de tranſac.c.ex litieris. Et talis ſcilicet cle

ricus beneficiatus. facit fructus ſuos er tene
tur ad horas ⁊ ad alia ad que alij clerici ſedſi

gubernatio ſimpliciter cõmittitut hoſpitalis

ceſſant iſta. YItem beneficium debʒ conferri
infra certum tempus.⁊ in eo eſt neceſſaria in
ſtitutio.non ſic autem in commiſſione hoſpi
talis eta beneficio repelleretur quis vꝛopter
bigamiam vlł alios defecius.non aurem a gu
bernatione hoſpitalis. Item beneficium qũ

q; datur in ſuſtentationem eius cui confer.

vt in.ca.ij.de cle.pu.in duello.Sed non ho/
ſpitale.quia in hoc attenditur panuperum ꝓ/
uiſio. non hoſpitalarij ſuſtentatio. Po/
ſito autem caſu. ꝙ laicus edificet hoſpitale
de licentia epiſcopi cum oꝛatoꝛio vel ſineeo ꝓ
pter quod locus ille dicitur religioſus ediſi
catoꝛ efficiiur patronus.vt de iurepatro.c.no

bis.ad quem ſpectabit pꝛouiſio rectoꝛisillij.
us hoſpitalig ad patronum. vel ad epiſcopũ’.

Reſpondet ..apus.quod ſolus patronus po

nit ibi rectoꝛem. Etratio eſt. quia in talibus
vt dictum eſt ſupꝛa.nõ ẽ neceſſaria canonica

inſtitutio nec habet tempus himitatum ad cõ
mittẽdum talem guaernatõnon vnde nõ eſt
neceſſe ꝙ pter hoc recurratix ad epᷣm. Nec
obſtat ꝙ de iurepronatus.ſolũ pronis acqᷣn⸗

tur ius pnñ̃tandi. qꝛ illud h locuʒ in eclleſiSö

Pcztbiſee
mmnmis
Hapnintole

Abdne

Aeracnſeeue
aloritietten
Hunwyi, ſun⸗
nncöfimmdtl
ſpetiiitt
taminencien⸗
ſenicfnel
ſiunlynrini
Grltrareihur
ſto um ignn
Cdnraeninen
Kniſtene
uffmminene
niiz iefn
Cigldgi
Urikfannagn
okeukici
Nrſißloninne
Nuiſhennenl

“ Antnonionccere

MMunhliuwete
Ponpharais
ufntaensreicn
Hnipeiancgad
ctlopue Ponn
Galreciſeninr
hnſeſos ſn⸗
ebhunanen
nmn Jegſn
liniicenis

gamgdanne

Cteminiqni

intene

mmſi wen
dem iidelſa

MNCI Ni n

õ
ANN6riind
etwen
11muti G
ingnine
Zrnbeum he
ws Nee

tais nern

denmuirendsdi.
de ndh An
intimn
19, ms iliin
menmnn in
enur eipl
—–
mn ann

ſun

alijs locſs vbi requiritur inſtitutio canoni⸗
ca vel confimmatõ. Sed in hmmõi hoſpitalibus
nõ requiritur hoc. hoc eniam ſentire videtur

zen.in dicta clemẽ.quia contingit.dicit.n. ꝓ
patrono acquiritur ius ſᷣm naturam rei cin
eſt patronus. Ham in eccleſia collegiata nõ
acquiritur ius pꝛeſentandi. ſed cõ ſentiendi
electiom facte in capella acquirit᷑ ius pꝛeſen

tandi.vt de iurepa.c.nobis. Sed in hoſpita⸗
li acquiritur patrono ius cõmittendi guber/
nationem hoſpitalis.Et ſᷣm hoc nõ indiget

tglis rectoꝛ cõfirmatõne epali ſi in io hoſpi

tali nõ reqͥritur inſtitutio canonica.hoc autẽ
dicit quia ſi hoſpitale haberet curam anima
rũ.tũc indigeret cõfirmatõne epiſcopali.niſi
eſſet exemptũ vel aliter pꝛinilegiatũ.dicit tũ
idem ..apus. ꝙ; vbi in ahquo loco emanauit

galiqua conſuetudo generalis vel ſpecialis cix

ca hoc illa eſt ſernãda. Sed in caſu quoad
patronũ hoſpitalis ſpectaret pᷣſentatio.etad

epᷣm cõfirmatio.de cõſuetudine vel aliquo iu

reſpeciali. Hũquid ante cõfirmationẽ eſt pꝛe
termittendũ edictũ generale vł ſpeciale ſᷣm
foꝛmã. c.fi.de elec. ARñdet lapus ꝙ in illis ho
ſpitalibo q̃ non ↄferũtur in beneficiũ nõ opoꝛ
ter ſeruare illud.ſ.de pꝛetermittendo edictũ
Et hoc qꝛ hic nõ ſit eleciid vel collatio.ſed cõ
miiſio.tum etiã quia nõ cõmittitur cura ani
marum. Nnde ⁊ iam conſului ꝙad capellam
ſeu altare erectũ in eccleſia de licentia ep̃i po
teſt deputari ſacerdos ad miſſas celebꝛãdas
ſine cõfirmatõne vel edicto.niſi alia cõſuetu
wobſtaret. Ideʒ ſentire videtur ʒen.ac guil.
qui guil.dicit.q ſi hoſpitale nõ ſit pꝛincipali
ter edificatum ad miſſam celebꝛandã vel ali
quod eccleſiaſticũ ſacramentũ exhibendum.
nec ſit ibi conſtitutus perpetuus vicarius ſeu
vs aſſignata pꝛo eo.licetibi ſit altare et de li
centia epiſcopi celebret ibi edificatũ pꝛo oꝛa
toꝛio.nihil ibi poteſt eᷣus vendicare.mſi in⸗
itum poſſet de alijs pijs locis legatis ꝓ ani⸗
ma ſundatoꝛis relictis. pꝛobantur hec.de cõ /
ſe.di.i.vnicuiq;.⁊ de teſta.c.leredes.Et con⸗
cludit lapus. Non intelligas iſta de hoſpita⸗/
libus.que cõferũtur in beneſiciũ ſeu que regũ
turpꝑ religioſos.ſeu que habent ecdleſiam. ſed
de illis ſolum que laicis gubernanda cõmit/

tuntur. Sed nunquid talia hoſpitalia poſ/
ſunt cõmitti clericis gubernanda. Reſpõdet
lapus vtiq;. dummodo nõ in beneficin. Di⸗
cit emim clemẽ.quia cõtingit ꝙ cõmittantur

pꝛouidis viris nec dicit laicis. Ex quo ergo

cle. nõ diſtĩguit.nec nos debem diſtinguere.

xxxi.qii.ſi quiaæ Adem entit ʒen.⁊ Pau.

De hoſpualibus er . iii.

— S — . —2 .
2 . 8 * . B f. —

epmtis.vel religioſoꝝ exemptoꝛum. Et pꝛi⸗
mo queritur cñ hoſpitale ſit exemptũ ⁊ im /
mediate ſubiectum romano pontifici nuluz
halens ſuperioꝛem. vel alin ad quem coꝛre/

ctio velrefoꝛmatio pertineat illius ⁊ cuiug x
ctoꝛ negligit illa facere ad queʒ tenetur. Nũ

quid oꝛdinarnus poterit ſupplere et coꝛrigere.
Heſpondet lapus ꝙ non. Nam clemnẽ. quia

contingit.que concedit oꝛdinarijs. auctoꝛita

te apoſtolica in e xemptis in defectum eoꝛuim
ad quos ſpectat talis coꝛrectio.Et in caſu no/
ſtro pꝛopomitur nullũ eſſe ad queʒ ſpectat coꝛ⸗
rectio. ergo nullius defectus vel negligentia
ſuxpleri poteſt. Nec obſtat ꝙ habet ſuperioꝛẽ

papam. immo facit pꝛo.quia nunq; papa di⸗

citur negligentiam cõmitrere. ſi ſllam com
mittat. nullus illam ſupplere poreſt vel debet.
Ipe enim ſupplet negligentiam alioꝛum ne
mo ſuam de elec. c. licer. .ix. q. iii. aliox. In

non exemptis autem puto quantũcuũq; non

habeãt aliquos ad quos ſpectet coꝛrectio vel
refoꝛmatio.ad epiſcopum ſpectat. vt de reli.
w. ca. de xenodochuis. Quid ſi hoſpitale ali

quoꝛum religioſoꝛum immecdiate ſubiectoꝝ

ſedi apoſtolice. non habens aliquem ſuperio
rem ahum ſeu ad quem de iure ſpeciaret coꝛ⸗
rectio ⁊ cetera. vt ſupꝛa. Cuius rectoꝛ deſicit
in exercendis his ad que tenetur ſᷣm foꝛmã
clemen. quia contingit. NHunquid potent co
gi per oꝛdinarium loci. Reſpondet apils g
in talibus hoſpitalibus epiſcopus nalaäfin
vel apoſtolicam habeat auctoritatem. moue
oꝛ.quia dicta exemptio fuit libera. Vnde ſi
pꝛouiſio poſtea facta de illis coꝛrigendis ꝑ ſu/
perioꝛes ſuos. non vendicat ſibi locum in il/
lis.non tamen ceſſat diſpoſitio dicte exempti
onis.quia poruit alia eſſe ratio. Et licet ſupe⸗
rioꝛes fuerint cauſa impulſiua. tamenilla ceſ·
ſante non ceſſat diſpoſitio.ar. eoꝛum que no
tant᷑.in.c.inter coꝛꝑpalia ex de tranna.pla.Ex
pluribus etiã aliis capłis nõ potetũt tales re
ligioſi ꝑ epᷣm refoꝛmari. Ono qꝛ exquo ſunt
exempti ⁊ eoꝛũ ſuꝑioꝛ non eſt in culpa vel de
fectu nõ eſt locus cõceſſionis facte oꝛdinario
quia fit ſub certo modo. Illo ergo deſiciente
deficit cõmiſſio. Atem quia papa ẽ ſupioꝛ.q̃
de ſe non intellexit. Item qꝛ eius negligen
tiã nemo ſupplet.Et hoc puto v eruz. ⁊ ſic ſer
uari feci in curia archiepiſcopali floꝛentina.qᷓ
P dictam clemen. pꝛotcedat cõtra hoſpitala⸗
riũ ſancti galli immediate ſubieciũ ſedi apo/⸗
ſtolice.⁊ ẽ relgioſonqͥ ꝓfitẽt᷑ regulã.b. aug.

De rectoribus ho d.q iii.
ſpitaliñ quo ad ſatiſdatõem ⁊ iuramẽtũ cuʒ
ↄmutit᷑ eis gubernatio ⁊ diuina a⁊ ſacr̃a. dicix

Tapus.ᷣꝙ tales ad inſtax tutoꝛum ⁊ curatoꝛũ
dbent iuramentunn pꝛeſtare. ac de locoꝝ ipo
rum lonis inuentaria facere ⁊ oꝛdinaris ſeu
alijs.quibus dicta loca ſubſunt.vel veputan:⸗

dis ab eis annis ſingulis de adminiſtratõne

ſua reddere rationem. vt in dicta clemen. qꝛ
contingit. Sed nuuquid ſatiſdabũt adquod
tenentur tutozes ⁊ curatoꝛes. Reſpondet la
pus glo. oꝛdinaria victe clemen. tenet ꝙ nõ
niſi eſſent ſiſſpecti pꝛopter vroꝛem er filios.
Sed vt dicit ihi glo. talibus ſuſpectis non de
bet cõmitti gubernatio talium hoſpitaliũ.er⸗
go a talibus nõ erxigitur ſatiſdatio. Sʒ nũ/
quid iurabunt ad inſtar tutorum ſcilicet vti/
lia facere ipſis hoſpitalibus ad que deputan⸗
tur. ⁊ inutilia pꝛerermittere ꝑſonas et res ad
com modum ⁊ vnlitatem eoꝛũ bona fide cu/⸗

ſtodire.⁊ in vſum miſerabiliũ perſonarum cõ

uertere. ⁊ inuentarium de bonis ipᷣius facere
alia facere ad aue tenenturmaxime ſᷣm foꝛ
mam clemen. Diecit lapus.ꝙ ſi committan/
tur talia hoſpitalia alijs factis qᷓ; in dicta cle.
dicantur ſeu conferantur in beneficium cleri
cis ſecularibus videtur eſſe irrita ipᷣo iure ta
lis commiſſio ⁊ ita viderur ſentire glo.in di⸗
cta clemen. Quod ſi tales non fecerint inuẽ
tarium nec iurauerint. vel rationem reddere
noluerint tempoꝛe congruo.quãuis ſᷣm glo.
dictum videatur pꝛobabilis intellectus dicte
clemẽ.ꝙ ex hoc ſit irrita talis commiſſio ta⸗
men communiter non ſic intelligitur. ſed ta/
men illis ceſſantibus pꝛedicta facere poterũt
cogi ⁊ compelli remedijs opoꝛtunis. etiam ꝑ
remorõnem illarum perſonarum a dictis lo
cis tanq; ſuſpecti ⁊ ſicut ad inſtar turoꝛum pᷣ
ficiũtur ſic ad inſtar tutoꝛum remoueantur.
Segd nunquid tales rectoꝛes tenentur ſin
gulis annis reddere rationem per ſe etiã nõ
requiſiti.Reſpondet .apus ꝙ ſufficit ꝙ reqͥ⸗

ſiti hoc faciant ⁊ ita renet glo.et ſic ſeruatur.

Sed quis celebꝛabit diuina officia ⁊ mini
ſtrabit eccleſiaſtica ſacramenta rectoꝛi fami /
lie pauperibus ⁊ infirmis talium hoſpitaliũ.
Reſpondet ..¶apus ſi talia hoſpitalia habeant
altaria ſeu cimiteria abantiquo ⁊ plures ce/
lebrantes ⁊ eccleſiaſtica ſacramẽta rectoꝛiet

familie et pauperibo hoſpitalium admiſtrã

tes.ſeu parochiales rectoꝛes conſueuerũt in
illis exercere pꝛemiſſa.eſt ſeruanda antiqua
conſuetudo quo ad exercenda ⁊ adminiſtrã/
da ſpirirualia.vt in dicta clemen.quia cõtin
git in fi. Oe iure ergo cõmuni fundat matrix
eccleſia in hoſoitalibus ſitis in parochia ſua
intentionem ſuam quo ad iſta ſpũalia tame

lacerdotem faciãt.vi no.ibi glo.

Dunqdid poſſtt .

poſſunt pꝛeſeribere. vt hec per ſi uum pꝛopꝛiũ

41:
. — „
4 . * 0 — . 4 .
— .êſõ —
“ „

erigi hoſpitale in parochia matricis eccleſie.
auctoꝛitate epiſcopi.nõ eſt dubium nam qͥ

libet poteſt deputare omum ſuam ad hoſpi/⸗

talitatem muito epiſcopo. ⁊ multofoꝛtius in/

uito rectoꝛe matricis eccleſie.Quod intelli⸗
ge quando vt pꝛiuatas comos ſic deputanr.
Sea ſi ſub effigie vel ſigno vel denominatio⸗
ne loci eccleſiaſtici.non eſſer licitum. immo
wſſerepiſcopus loca illa deſtruere. quia con/
tra iuris pꝛohibitionem factum eſt.ſacit qð
notat Inno. de religio. vo. ea. ad lc. et tenet
cardina. floꝛẽ. hoc. Sed ſi loquimur de facto
cum capella rel ve lyoſpitali perperuo. ſalliet
cum auctoꝛitate epiſcopi ita ꝙ ſit locugeccle
ſiaſticus. v hoc conſueuit dubitari. Qam li
cet ſit regu lare ꝙ vna eccleſia in pꝛeiudiciumn
alterius conſtituenda non ſit. xvi. q.ic. eccle
ſie. ⁊.ca.quicunc;. quod ſi fiat. deſtruenda eſt
marime ſi operis noui nunciatio rite facta ß
ceſſerit. tamẽ illa iura loquũtur de eccleſianõ
de hoſpitali ſiue eccleſia vel capell a.t illaẽ
ratio. ne aliqins iuris antiquioꝛis ecdleſieno
ne acquiratur.vt in dicto.c.eccleſie. ⁊.ca.qui

cunq;. que ratio ceſſat in hoſpitalibypdicnis.

Contrarium tamen eſt verum. ſcilicer gnul
lus locus eccleſiaſticus poteſt erigi in aliqilæ
parochia ea inuita ſcilicet antiquioꝛi eccleſia

Et iſto caſu nomine eccleſie veniunthoſpita

lia ex quo fauoꝛ eccleſiarum reſpicitur. quod
eriam tenet Qapus. Mec ceſſat racio pꝛeiu⸗
dicij quia hoſpitale delet halere wtem de qua
deeima non ſoluitur. Atem ſi halet capellam
vel oꝛatoꝛiũ accedunt oblatõnes.⁊ ſic videt
minui digmitas et vnlitas rectoꝛis ãtique ec
cleſie. Onde de facto vidi queſtionem ꝙ que
dam imago beate O Jane picta in pariete w

mus cuiuſdam lavci fecit miraculim. ꝓprer

quod ma ximusconcurſus oblationũ fuit.ſu
per quibus mota eſt queſtio ⁊ ſentẽtiatũ ſuit
pꝛo parochia.Et eſt ſimilis queſtio que nota

tur de cele.miſſa.ſuꝑ Rubꝛica. Sed quid ſi

erigatux hoſpitale in limite eccleſie veteris.
Rñdet Lapus ꝙ acqͥritur iuſpatronatus.ex
hoc ipſi eccleſie.vt.xij.queſtõe.ij.apoſtolicos
7.xvij.queſtio.iiij.queſti.⁊ nota Hoſtien.in
ſumma. Sed queritur vtrum hoſpitali de
beat certa wos aſſignari. Reſpondet apus ꝙ
non. Yohan an. poſt Hoſtien. ꝙ hoſpitali ſi

cut ⁊ eccleſie in cõſtitutione eius delet certa

cos aſſignari.vñ : Reum Medet lhlellus ta
lis peto hoſpitale cũ ꝓtinẽtijs Nuien innehiil
tũc de dote tm̃.q de iure ad vſpitale ꝑtiet.eti

Gnetlonnt⸗
aitun,
lenartaemtan

itennihſen
tunteechtnun

Gerbapir

Inumteninſni
jrreole

Aunc.
timmmmmtoic⸗
rſcleeinnproan
oumonckdite
Cteishnttnd⸗
cretanpaten.
anſſototatnt
Plerlöerteße
Peſecäitranenn
een
ſonſonman
ürlrnatpir
Periknatann
ctinntnmid
Mmuznmgnie
nmmn eitaift
uirmmumn
Nſredslunnrin
Gnninkeneng
0lelatrnedcn⸗

ſülopepeſenper

Uhhklentbumin
0nl. dpreken i
Phon lonrecönn
Puhrſolun wlrn
Mlsbnrlocunn
MSjanenin
Enlalgrtes pron

Aundanbene

Ptkern
keninmn
Drnnn gniap
Uutfenihni,,
fhäſenunri A
Mergoſohad

Hinigänn
ekianitin
mico .anti
eſarin oheift
veneſtenmien
as rienn
ſallictannnne
meentkeienn
s. Dehun
Nernamn
r en iun
Amodiner ir
EMütEigi
imnnd wim,
Earnak
miennmm,
GnrNisiäill

CLCapuuum

ꝗratur de quãtitate votis. ſ. quãta debeat eſſe.
Beſpondet A.arus recurretur ad ar. a ſumli.
de conſe. eccle. cum ſieut.et quod ibi nota.in
glo. oꝛdins ria quia alia vos requiritur in eccle
ſia. alia in monaſteno. vt ibi. ſicut alia in o
ſpitali. Conta em debet eſſe wos in eccleſia. ꝙ

* 5

ſufeiciat ad hummaria 7 ad vitam miniſtroꝑ.

xvi.q.vi.pie mentis ex ſtimatio eſt epiſcopi

In hac ſcriicet hoſpitalis cote habebiturre/

ſpectus alioꝛum lvſpitslium.ar. in auten. de
eccleſiaſticis. tiu. Sſi quis. Delent aute p/

uideri. vt haleant aftirmas.id eſtpꝛouiſiões
rerum neceſariarum. Et in hoc conſiderabi⸗

nun ſpes hoſpitalis. Nam ſi ſit deputatuʒ a0

hoſpitandũ pauperes. unc pꝛincipalis curg

erit in lectis. Allia ſunt deputata ad curandu

infirmos. 1 tuc pꝛ incipalis cura enit in bonis.
1I duotis miniſtris.⁊ erpertis n opere medi
cine ⁊ ſic de ſingulis.⁊ ſᷣin hoc erit pꝛouiden⸗

dum de wteens. , „
De conceſſione .vi.
perlitteras appſtolicas vel legatoꝛum ſedis
apoſtolice ſuper pꝛouiſione quoꝛumcũq; cle⸗
ricoꝛum concenia directas. Nunquid ꝑ has
poterit eis pꝛouideri de hoſpitali. Reſpondet
Napus non. pex clemẽ.per litteras. de pꝛebẽ.
etiam ſi oſpitalia ſlla habeant eccleſias vł ca
pellas. vl alia iura ſpiritua lia annexa. niſi de
eis ſpecialitercaueatur. vt in dicta clemẽ. per
litteras. ⁊ hoc verum eſtſi littere ſint gratio/
ſe ſiue in foꝛma pauperum. vt dicit pau. Sʒ
quid de litteris avoſtolicis ſuper reſeruatõne
fructuũ beneſiciorum. Reſpondet Lapus hãc
queſtionem tangit glo. ſuper dicta elemẽ. ver
litteras.a dicit ꝙ talia nò includũtur niſi ex⸗
pꝛimant᷑. Et eſt ratõ ̃m glo.quia erquo ſunt
cæputati ad certum vſum fine expꝛeſſa licen/
tia pape.ad alium vſum conuerti non debẽt.
vt in dicta clemen.quia contingit. Sed nũ⸗
quid talia beneficia vacantia per moꝛtem of

ficialis pape ſeu per obitũ vecedentiuz in cu/

ria habent locum in eis decretalis pꝛima ⁊ ſe
cunda. de pꝛeben. lib.vi. Reſpondet apus.
ꝙ non de iure cõmuni quia illa ca.allegata lo
quũtur ſolum de beneficiis ⁊ dignitatibo.ergo
non habent locum in hoſpitalibus ratõne lã
dicta. Si autem ſuper beneficiis emanarent
extrauagantes. pꝛout emanauerũt reſeruatõ
nes circa dicta beneficia. eoꝛum tenoꝛ eẽt in⸗
ſpiciencus.extra de pꝛiuile.c.poꝛro.⁊ niſi fie⸗
ret expꝛeſſa mentio in illis non includerẽtur
Mecmirum quia pꝛedicta iura loquentia de
beneficijs vamntibo Muria ineludunt bene
ficia ſpectantia ad patronos laicos vt videt
innuere glo, luper dicta decretali.⁊ de pꝛebẽ.

— —

l.vi. Et m loc de hoſpitalibo habẽtihus pa⸗
tronos laicos non eſſet dubium. Sed nii
quid in illis duobus caſibus poſſint con ferri
clericis in beneficium. de quibus in dicta cle
men.quia contingit.includuntur in litteris.
ſuper pꝛouiſione facienda im petrantibo cleii

cis. Reſpondet Lapus glo.in dicta clemen.

per litteras.tenet ꝙ non. Sed nunquidẽ
generaliter verum qð in liiteris ad beneſicia
impetratis non imncludantur lvſpitalia. Re/
ſpondeo diſtinguendum eſt m lapum vt di
ſtin guir glo.in clemen.per litteras.quis aut
hoſpitale eſt pꝛincipale cni accedit eccleſiavel

capella. tunc per de tas litteras non debet᷑.

Oi vero eccleſia ſit pꝛincipalis habens anne
xum hoſpitale tunc vhetur per tales litteres
⁊ venit ratione acceſſoruquod pꝛincipaliter
non veniretr. facit eodem tit. ſuper eodem li.
vi. in dubio vero quig extat eccleſia ⁊ hoſpita
le.nec conſtat quod ſit pꝛincipale.⁊ quod ac⸗
ceſſoꝛium dicit pꝛedicta glo.ꝙ ſi awaret poſ⸗
ſeſſio ⁊ denominatio ⁊ cetera ce pꝛeben.c.cuʒ
de beneficio. libꝛo.vi. Si non apparet repel⸗
lerur impetrãs. Conſtat enim pꝛincipale ho
ſpitale. nec conſtat illud acceſſoꝛium eccleſie.
certnʒ eſt ꝙ ſi hoſpitale ⁊ eccleſia eſſent an⸗
nexa ita quod neutrum eſt pꝛincipale habe/
ret locui dicta clemen.per litteras. ᷣm glo.
pꝛedictam. Sed nunquid legati de atere poſ
ſunt conferre dicta hoſpitalia. Reſpondet la
pus ſi ſunt hoſpitalia in quibus laici obrinẽt
iuſpatronatus non eſidubium.ꝙ ſicut nõ cõ
ferũt eccleſias collegiatas eadem ratõne nec
hoſpitalia collegiata. Sed in hoſpitalibo ſpe⸗

ctantibus ad eccleſias collegiatoꝛum vel ad
clericoꝛum diſpoſitionem.videtur dubium.
quia ſicut poſſunt conferre talia beneficia ita
⁊ hoſpitalia.glo.tamen oꝛdinaria ſuper dicta
clemen.per liiteras. videtur ſentire cõtrarin
Et hoc idem notat paulus.ibi.Didi tamẽ cõ
trariũ delfacto/ſepe.⁊ legati de latere talia ho
ſpitalia conferunt. Sed licet talia hoſpitalia
non includantur in litteris apoſtolicis vel le⸗
gatoꝛum eis ad beneficia impetratis. nũqͥd

in litteris epiſcopoꝛum includentur. Reſpõᷣ

det lapus ſcõm ʒen. in dicta clemẽ.non niſi ꝓ
ut hodie cauetur in dicia clemen. de religio.
w. Sed guil. de monte laud. dicit ꝙ oꝛdina/

rij ea poſſunt conſerre clericis et eis aſignare
pꝛo titulis perpetuis. dum tamen conſuetuzʒ

ſit periplures de antiquo regi tanquã haben⸗/

tia curam animarum vel altaria. vel hoc con
ſtitutum fuit a fundatõne vel quis ꝑ electio

nem creeturin ipſis locis.

De quibuſdam (ſ. vii.

Litulus

ad que non tenentur hoſpitalari ſeu hoſpita
lia. de qainhus poſſet vubitari. Et pꝛimo ſcien
dum ſᷣm Lapum. ꝙ hoſpitalarij quibus cõ⸗
mittũtur hoſpitalia gulernanda.inquãtũ ſv

ſpitalari non tenerurad diuinũ officium ſeu

hoꝛas. Nam ⁊ laici etiam vxoꝛati poſſunt eẽ
hoſpitalaru qui ad officium nõ tenentur. Et
ratio eſt.quia non eſt iure cautum ꝙ teneã/
tur. Sed dlerici quibus collata ſunt hoſpita⸗
lia in beneficium tenẽtur. quia beneſctum da
turpꝛopterofficium. Et ſimiliter ſi hoſpitala
rius eſſet m ſacris cõſtitutus q;uis illud non
baberet in beneſiciuz. Mon etiam tenentur
talia hoſpitalia ad cathedraticum. ſᷣm Pau⸗
lum in clemen. quia contingit. Er ratio. quia
luna talium locoꝛum tenentur. ad ſuſtenratõ
nen tm. ergo non ad aliud. vnde non ad ca⸗
thedraticum quia non eſthoc iure expꝛeſſuʒ
nec cos ꝑ hoc a pꝛincipio fuit inſtituta. Itẽ
Mon tenentur ad pꝛocurationem cum epiſco⸗
pus viſitat. ſᷣm paulum in dicta clemẽ. quia
contingit.Ex hoc pꝛobatur ꝙ epiſcopus non
oſſit viſttare talia hoſpitalia quando ſcilicer
Pꝛocuratio debetur pꝛopter viſitarionem ſed
ad pꝛocurationem non tenentur hoſpitalia.
Si ergo vult coꝛrigere vel emendare aliquid
epiſcopus ad quod tenerur ſᷣm foꝛmaʒ dicte

clemen. inquirat ⁊ non viſitet. Sed de viſitã/
ali woctoꝛes tenent cõtrarium. Mã Fed.

„

de ſenis in conſilio.cv. tenet quod epiſcopus
viſitando vel non viſitando curam debet ha
bere in hoſpitalibus ꝙ fiãt ibi ea ad que ſunt
inſtituta. dicit hoc pꝛobari in. ca. Gomana.
chidia. Et iſtud eſt verius. nee obſtat rõ pau⸗
i. Mam epiſcopus debet viſitare eccleſiã pau
herem non obſtante paupertate. 2 non deler
erigere in dicto caſu.vt dicto ca. vomana. ita

2 hoſpitaliaviſitet ⁊ mil eriger cum pauper in

telligatur. cuʒ omnis pauperib erogan debẽt
Atein non tenentur ad vcimas papales
hoſpitalia. Dicit enim glo. ſuper clemẽ.ſi be/
neſicioꝛum. de decimis quod hoc hocdie eſt ex
peditum per declararionem cle. Honoꝛij et
lmifacij.viij. vhi dicitur de redditibus puẽ/
nbus lepꝛoſoꝛum wmoꝛum dei hoſpitaliñ.
que in vſus pauperum ? infirmorũ conuer⸗
tuntur. decime non ſoluũtur. Sed quid ſi
conſtat hoſpitale edificatum ſed non conſtqr
auctoꝛitatate epiſcooi. nuj nquid cenſebit᷑
locus eccleſiaſticus cum alias vt dietum eſt.

pon Dicaturxr locus eccleſiaſticus hoſpitale ni⸗
ſi ſit facium auctoꝛitate epiſcopi. KReſpondet

apus. ꝙ Pecde. de ſenis in conſilio. c xvi. di ⸗/

cit ꝙ ex quo non aparet contrarium in du/

bio pꝛeſu mitur erquo vocatur hoſpitale ⁊ ha

tem Yohan. an. ar⸗

Atur ſentire ſic. qð etiam mihi placernon
obſtante ꝙ. c. cupientes locum non habeat.

duf. Sʒ decretalſtahm locſt dee .
ſtulatõibo. puiſiõibꝰ. ſz nõ pᷣt negari qꝛ hoſpi⸗
tali pꝛouideatur de rectoꝛe. de vſpitalibus. 1.

1

2

—

bet facieʒ loci eccleſiaſtici. vt colligitur de pꝛj⸗
uilegiis patentibus. vnde ⁊ notar archidi de
conſe. diſtin.i.ne moyſi. dubium eſt an in cõ
ſtitutõne eccleſie interuenerit auctoꝛitas epi
ſcopi.nec ne. debemus pꝛeſumere ꝙ interue
nerit exquo habet ſigna loci eccleſiaſtia ⁊ ma
rime ſi talis locus denomiatur a nomineali
cuius ſancti.puta dicitur hoſpitale ſancti pe
tri ⁊ canciani. immo ⁊ plus dicit Fede. ꝙ ſi
non ſit conſtructũ hoſpitale auctoꝛitate epi/
ſcopi.ad epiſcopum tamen ſi pectat curare. vt
ſeruenturin eo ea ad que deputatũ eſt cum p⸗
ſone degentes ibi ſint miſerabiles. ſub pꝛo⸗
tectione eccleſie eſſe dicantur. Sed querit
an in talibus hoſpitalibus halxat locumde.
diſpendioſam.de iudi.vt ſcilicet in eis pꝛoce
datur ſimpliciter ⁊ de plano ⁊ ſummarie ſine
ſtrepitu ⁊ figura iudicij.Reſrondet .apus ꝙ
hanc queſtõnem tangit glo. oꝛdinaria ⁊ tenet
ꝙ ſic. per verbũ officijs. quod eſt in dicta cle.
duare non eſt dubium quod rectoꝛestalium
locoꝛum dicũtur habere Sed nunquid in
iſtis fiet mimo in po ſeſſioneʒ cauſa cuſtodie.
cum in beneficiis nõ fiat. ertra de eo qui mit⸗
titur in woſſeſ. ca.i. ib. vi. Reſpondet Tapus
hãc queſtionẽ determinauit ominus meus

Lapus abbas.⁊ concludit ꝙ non fiat miſmſio

in poſſeſſionem.quia er quo wteſt pꝛocedi in
tali cauſa lite non conteſtata vr ſupꝛa dictum
eſt cum ſit dare viam oꝛdinariam. non recur⸗
ritur ad extraoꝛdinariaz. Quid ergo de cle.
ad compeſcendas de ſequeſtrati. nũquid ha

bhebit locum in iſtig hoſpitalibus. Reſpondet

Napus. Credo ꝙ ſic. per ydempritatem ratõ
nis. ⁊ per ea que norat wominus meus .ap.
abhas. in dicta queſtione. vbi dicit ꝙ nomie

fricii beneficii eccleſiaſhci venit locus cuʒ

ſit locus religioſus ⁊ eccleſiaſticus. ꝛ iure ec/
cleſiaſticoꝛum beneficioꝛũ cenſeri debet. nec

obſtat clemen. per litteras. de pꝛeben. cum ſi-

milibus. quia loquitur in ambitioſis ⁊ odio-
ſis. in quibus fit ſtricta interpꝛetatio. Seo

numquid clemẽ. cupientes. de elec. habeat lo
um in hoſpitalibus. Reſpondet Qapus. q

JYohan. an. barto. ⁊ Buil. dicunt ꝙ von.et

idem ſentit archidia. Yo. mo. quia aliud ẽ

hoſpitale aliud eccleſin. Eodem modopo

teſt queri.vtrũ ca.pꝛimũ de elec. lib. vi. habe/
at locenim in hoſpitali. Rñdet lapus abba. vi

nã illa loquit de cathedralibus ⁊ regularibus

=ð

öintimrin

ginfen
ehho⸗ ni
iccen
rinoclenn

ntimniſun

ttitenenleco⸗

un tmiennit

ſenienci tan
glinnint
Ktotbigbok.

l
mtgmiin
nemgeechto-
AMarhit
Pfeirerrdit
ugenenen
Cnlonneſ
begtzadpini
indlne
Dictnce gur
Lerherecent

ſos auer uoze

mn aunt ne
Porenn vtperees

Lien tet

Ulilesſonrlhe

teentonim,
fſecicr dn

GOdgtoſ

ſeanaklepee
naer dül
WEtlannenit
ſenennewn
Mnlnu le
Eghutumtnii
ſunttet.
ſteriifnn⸗
Deſtiricaneign
Erlhengetenun
ſts Bienzapn
focnseneiaten
ſieirgntoce
mealncfſe
coi bocſns
ſencocötun
Aiinapef bler
nhnn

S.,

Magppeima
nrtutunm
ManNI M
inng Autmdt
BRehn n
deihtitn ert
Neue
rNTiTeN
tne ddige
chefafn n,
terkkeſatemtn
Nidiittn:
tinan dun
purnmari
Pens ri t

. Beſpnuen

1t 5i nt
AP
en Eunn
miek.- Niid
is attn
Smanmthipben
Z ounN M
tituniilin

Nwtgrai
ienn,

Lapltulum

ergo intelligat. Adẽ ſentire vider᷑ paulus de

legatis ſaciis pꝛo hoſpitali tenendo. vel poſt

ipᷣm factũ eidem ſub diuerſis cõdinionibus.

Er pꝛimo queritur. quid ſi teſtaroꝛ relinqt

uit ibi teneri lectos ad hoſpitalitatem ſeruã/
dam ⁊ vnũ ſamulũ ad recipienduʒ pauperes

⁊ ſeruiendũ. nũquid porerit heres compelli ꝑ
epiſcopũ ad ſeruandũ hoc. Rñdet . ap.non

eſt dubiuʒz ꝙ poteſt. ſicut ⁊ in alijs legatis. de

teſta.ca.ſi herxedes.eũ ſi.immo pᷣm quoſdam
omne legatum eſt pium. ce ommdbo poteſt ſe
intromittere epiſcopus. vt de teſta.c. Yohan
nes. 7 no. archidia. xi. q. i. ſiueſter. immno nõ
woſſet heres vel aliꝰ dictã womũ ad aliũ vſum
deputare.non ex hoc quia locꝰſit religioſus.
erquo non eſt auctoꝛitate epᷣi factus ſed quia
legata ad pias cauſas facta nõ pñt ad ahum

vſum cõuerti qᷓ; diſpoſitũ ſita teſtatoꝛe.vt in

dicta cle.quia cõtingit.de reli.vv. ⁊ ita aſtrin
get heredem ad hoc faciendũ.⁊ ſuccedet ſpᷣe
ſi nõ faciet iſta cogere debet vt cõſeruet vt ad
eum ſtatum ad quem deputatũ eſt per teſta⸗

toꝛem vt pauperes recipiãtur et bene tract⸗/

tur ibidem.⁊ hoc nõ ſolum qua pſone miſe/⸗
rabiles ſunt ſub pꝛotectione epiſcopi.ſed qꝛ
etiqʒ executio pioꝛum legatoꝝ ad eum ſpectat
⁊ ſpe eſt iuder. Idem ſenii Federi.de ſems.

Sed qund ſi tali wmui relicte p manute/

nẽda lvſpitalitate ibidẽ reliq̃rit certas woſeſ

ſſões nud ille woſeiſiões tẽbuf ad falliaa 2
onera la cop. An.Lap. ſic. exquo locus nõ ẽ

religioſus.xamen illa ſoluit heres qui eſt ob⸗
ligatus ad hanc wmũ ⁊ poſſeſionem ad hũc
vſum ſeruare. Ille enim woſſeffiones ſunt p
tes vreditalis ⁊ ad ipᷣm heredem ſpectant ⁊
pꝛo ipſis obligitur. Sed nũqud poteſt eri
gi hoſpitale ⁊ i ſui fundatione oꝛdinari ꝙ oĩa
lvna ſibi relicta vel quecũq; obuenientia de/
leat alienare ⁊ eoꝛum pꝛeciũ erogare paupe/

rbus. Rñdet Qapus ꝙ non. quia hoſpita 'e
eſt locus eccleſiaſticus ⁊ religoſus.ergo debet
ſubijci regulis que habent ꝙ bona immobi/
lia ſine cauſa ⁊ c ſolennitate nõ alenentur.

vt.x.q: ij.S. hoc ius.immo non vidert᷑ valere
conſuerucio cõtraria. de rebus eccle. non alie.
ca.ſi qins pꝛeſ biteroꝛum. Sed contrariũ pu⸗
to verum. Non emm hoſpitalia hoc caſu in⸗
cedunt pari paſſu cũ eccleſiis pꝛopter diuer/
ſam rõnem. Nam bona eccleſiarum a pꝛinci

pio conſtituütur pꝛo ſeruiennbo 1 onenbus

epᷣalibus ⁊ papalibus ⁊ legatoꝛum clericoꝛũ

iine quooꝛdo leſiaſtehis confunderetur.
Sed bona hoſpitaliũ deputãtux pꝛopauperi
bus ſuſtentandis. vnde ſructus non faciunt
ſuos. vt pꝛelati rectoꝛes hoſpitaliumn. Pꝛete

— .

rea videmus hoc in religioſis mẽdicantibn.
ꝙ bona immobilia capiunt vt vendant ⁊ ſibi
de pꝛecio pꝛouideant. cum iſta retinere non
poſſimt. m ea que norantur de proba. ca. in
pꝛeſentia.⁊ de religio.do.ca. pꝛimo lib. vi.in
glo. hinc eſt ꝙ poteſt pꝛeſcrilere hoſpitale. &
capiat omnia legata relicta pauperibo in vna
ciuitate. vt reſert Noh. an. 1 Sſpeculatoꝛ. Et
huius occaſione querit Jo. an. an valeat ſta
tutum factum in cuitate.ꝙ legata talia ſolu
tur alteri hoſpitali.vel religioſo collegio in p
ludicium dicti hoſpitalis. allegat pꝛo ⁊ cõtra

ſoluendo tenet ꝙ non. per plura iura. ca. ve

ſtra. de locis. Itaq; per dictum ſtatutum nul

lum pꝛeiudicium poteſt generari pꝛedicto ho
ſpitali. Sed queritur quod potaſt frequen
ter contingere.. eſtatoꝛ iumit edificari hoſpi

tale vel eccleſiam vł monaſterium in cerio lo

co. nunquid poterit fieri in alo vel nunquid

poterit tale legatunn conuerti in aliud pium
opus.vel ex pꝛecio exponendo in ipa edifica⸗

tione reparare ſen augmentate aliud hoſpita

le. Fd hanc queſtionem que eſt trimem bꝛis
reſpondet Lapus ad pꝛimam partem: ſi
ne cauſa non licer. quia vltima voluntas te/
ſtatoꝛis pꝛo lege ſeruanda eſt. xii.queſtio. ij.
ca. vltimo. 1 glo.i. ⁊ ea que ad certum vſt um
largitione ſunt deputara fidelium ad illum de
lent ⁊ non ad alium ſalua ſedis apoſtolice au
cioꝛitate conuerti. de religio.w.quia contin/
git in clemen. Et ſicut hoc non licet in facto.
ia nec in modo nec in loco. de reſtitu. ſpolia.
ca.piſanis.Ex cauſa vero licet.puta quis non
poteſt in illo loco fieri hoc. extra de teſta. ca.
nos quidem. Et per epiſcovum vel alium in/

ferioꝛem a papa. Zld ſecũdã partem idem di
citur. ꝙ non poteſt per alium quã perpapaz
ſine cauſa. Ex cauſa tamen etiam per aliũ in⸗

ſerioꝛem. vt dictum eſt de pꝛimo caſii.Et ſu⸗

per hoc vide quod ſenbit apus abb. in de.
quia contingit. bar. de ſaro ferrato. in lilello
minoꝛicarũ.Ad partem terciam dicas idem
per ommia. Et facit hoc ad queſtionem quam
notrauit ſpeculatoꝛ. de inſtru. edi. S. nunc vero
verſi. quid ſi teſtatoꝛ. Et Yo. an. de illo qui re

licto herede ⁊ tribus commiſſarijs iuſſit edifi

cari ⁊ votari eccleſiam. quo moꝛtuo duo com
miſſari illud legatum conuertere volnerũt
in tranſferendo vnũ monaſteriũ male ſitua⸗

tum ad locũ alium.tercius cõmiſſarius ⁊ he
res diſſentiuit.⁊ loc tener ꝙ ne dum duo ex
tribus.ſed nec om̃es tres cõtra volutatem he

redis. quia in eccleſia nouiter cõſtructa. ius
debet acqͥri pronatus.⁊ p id memoꝛia defun/

cti cõſeruat᷑.⁊ remittii YJo.an.ad ea q no.in

ca.nos quidẽ. de teſta. veꝝ in pᷣdictis excludit᷑

r WErerr —¶— õs

CLitulus

guctoꝛ itas apoſto.ſedis.quia vt dicit guil.de let eligere decem es certos
ngrot h epgels 2an pauperesperpetuos pꝛo facultanbus hoſpie
talis. illos ſolos reficere vłhoſpitari ⁊ vno
eoꝛuʒ decedente alter ſubſtituatur. c enim
appoſitum in pꝛincipio nõ ẽ hcirũ. In re ſua
qinlibet eſt moderatoꝛ et arbiter. Et cuillbeer
eſt licitum in re ſua ponere cõditionem hone
ſtam ⁊ maxime auctoꝛitate epiſcopi etiam q̃
alias de iure cõmuni nõ pꝛocederer.vt de re⸗
religio.w. cõſtitutus. Onde ⁊ patronus in ec
cleſia poteſt ſibi reſeruare vocem conſentien

moõote L.aud. ſpſe poreſt in legatis ad pias cau
ſas quicquid vult facere. Sed vtrũ legati apo
ſtolice ſedis poſſunt iſta legara ſine cauſa con
uertere ad aliosvſus. Et tenet glo.oꝛdinaria
ſupꝑ cle.quia comingit. ꝙ nõ. Et idem Lap.
tale fieri in fundo ſuo ꝑ e xecutoꝛes ipᷣim; cv

tari ad vſum paupeꝝ. Executoꝛes autẽ aucto

ritate pꝛelati volunt facere vnam eccleſiã reli
gioſoꝛum.nũquid poſſunt hoc facere. Añdet
Lapus.ꝙ abb. tenet ꝙ nõ.Refert Jo.an.cũ

quibuſdam iuriſtis ↄſuluiſſe ↄtrarin aſſignãt

peo ratione quia qͥ magis ⁊ melius facit non
aliud ſed idem facit. ſed plus ẽ eccleſiam re

ligioſoꝛũ ſacere vel edificare q; vſoirale.

De rectore hoſpi J. Vii.

talis.quo ad modũ hoſpitalitatis. Et pꝛimo
qquueritur. vtrũ hoſpitando vł elemoſinas lar
giendo.poſſit pꝛeferre comunctos extarneis.
Heſpõdit apus. hec queſtio tangitur d co
loa.cle.c.i.Et deciditux ꝙ vtiq; pꝛeferẽdi ſunt
ꝓpinqui extraneis.qðẽ intelligendũ. ſi ege
ant.non autem ſi ſunt diunes vel vt diuites
faciat.Ad quod enã facit diſtin.xxxvi.nõ ſa⸗
tis.circa fi. contra tamẽ facere videtur diſtin.
xlij.ſiquis.vbi dicitur. ꝙ in hoſpitali non de
ber eẽ delectus pſonarum.id ẽ diſcretio.quod
poteſt tamẽ intelligi vt.ſ.nõ attendat᷑ ad qua

litatem perſone.puta quia amicus vel conſan
Sʒz nůͦ

guineus. ſed ad indigentiã magis.
quid hoſpitalarius roſſet eligere ad hoſpitã

dum ⁊ reficiendum ⁊ alios actus ad quos de

putatus eſt exercendũ certos pauperes ppe/
tuos. ita ꝙ illis viuentibus alius nõ admit⸗
tatur. Rñdet .apus ſi hoſpitale eſt deputatũ
ad hoſpitandũ ⁊ pauperes reficiendũ velad

aliũ actum charitatis exercendũ.non putoli

cite pꝛedictam electionẽ facere.qꝛ non videt
talis fuiſſe mens cõſtituentis.nec tantũ debʒ
dari vni vnde alij ſcrupuloſo coꝛde mouean
tur. In diſtribunione em̃ debent plura cõcur⸗

rere.⁊ cõſiderari diuerſa in indigentibus. vt

patet di.lxxxvi.c.non ſatis. Et de hac mate/
ria multa hales in ſecũda ꝑte ti.i.c.xxiiij.de
inhumanitate. ⁊ in quarta pꝑte tit.v.c.de mi
ſericoꝛdia. non ergo illa que delvnt obſeruari
in hmõi.qui totuin hoſpitalitatis officiuʒ ad
certas pſonas ↄuerteret ceteris excluſis. nã
alijs imuria fieri videret. Et roſſet hoc ꝑ epi
ſcopũ coꝛrigi taneq;ᷓ indiſcrete factum vt quia
vſum debite hoſpitalitatis mentẽ diſponen
tis puertit ſeu reſtringit. vt in cle. quia cõtin
git. Mon tamen nego qinn poſſit fundari ho⸗

ſpitale a pꝛincipio cuʒ iſto oꝛdine videlicet &

Sed òd ſi teſtaroꝛ legauit vnũ lvſpi

rum immobiliũ bo

.

„ — c êê . .
89 ,2 . . .

rectoꝛ tenet᷑ eligere decem vel plures certos

te epiſcopo.iurta ea que nota. in. ca. nobis. de
iurepatrona. Item ſepe fitin omibus depu
tatis pꝛo ſtudentibus pꝛout diſpoſuit. d. car

dina. ſabineñ. bono. 2 magnus ſeniſcalcus re

gni ſicilie pꝛope floꝛentiaʒ in monaſterio qð
fecit carthuſienſiuʒ.lvc etiam fieri conſueuit

in lepꝛoſarijs.vt certi lepꝛoſi. vſq; ad certum

numerumm certi eligũtur. vt in hoſ pitali ſan/
cti Euſebij iuxia floꝛentiam. Queriturex
inde.an reſeruatio generalis factade beneſi⸗

cijs. Voh. xxij. compꝛehendit vſpitalia cole

giata in quibus ſunt conuerſi laici eligentes
ſihi rectoꝛem quandoq; clericum. quandoq;
laicum. Reſpondet apus hanc queſtionem
mouet ꝓede.de ſenis in opere ſuo.et tenetꝙ

non. mouet eum quia nomine eccleſiarum.

monaſterioꝛum vel pꝛioratuum.non cõpꝛe/

hnduntur loſpitalia ſiue in materia fauora⸗
bili.ſiue in materia odioſa. Et ſempꝑ illa tria
videlicet monaſteria. eccleſie ⁊ pia loca pꝛnũ
turvt diuerſa.⁊ ſub diuerſis vocabulis nũcu
pantur.⁊ ſic non ſunt idem. quia ⁊ſi refoꝛmna
tio talium locoꝛum pertineret ad papam pꝛo
pter diutinam vacationem fraudaretur hoj⸗/
ſpitalitas contra mentem iuris.de religio.w.
in clemen. ij. ᷣm eum.
ſunt rectoꝛes hoſpitaliũ adminiſtrare velage
re.ante pꝛeſtitum iuramentum.⁊ ante con/
fectum inuentarium ad quem tenetur. in cle
men. quia contingit.Reſpõdit apus ꝙ hůac
queſtõnem monuet Paulus in dicta clemen.
dicit ꝙ non. ſicut nec tutoꝛ vel curatoꝛ. Et
omnia opponi poſſunt contra iſtos ſicut que
contra tutoꝛes ⁊ curatoꝛes opponi pñt reſſ
ctu iuramenti nõ pꝛeſtiti vel inuentarij. non
con fecti cũ inſtar eoꝛuʒ ad hec duo teneãtur ·

Sed nunquid poſ/

.

Sed nũquidvalet conſuetudo q̃ habet ꝙ ojia
bona hoſpitali relicta etiã im mobilia aliener
⁊ in vſum pauperũ deputet.ſRñdet lap.valet

vtiq;. Sed nũquid in alienatõne taliũ bono

ſgi⸗

tiur inhienatione reꝝ

nitas iuris que req

eccleſe. Reſpõdit lapus.qꝙ; pe.de bella. pꝛout
refert Pau.in clemé. quia cõringit. tenet
decretum eſt neceſſarium in immobilibns.

Seidinitcin
mlienhin

alis.xeqᷣritur illa ſolÜ2,

Phsn en
nlulſ .

Verencnen
unnmmnin
Vdſoutheyof⸗
r
Nlenf nmntſn
ilgluntinit
öitfennnin
ßſscitfumn
Agnineſlgonse
genlin iiin
dicänun
eyincid
Runubine
(ick Ceorene
rdenoftzfe
Gnci citnin
üimnkiemien

unppemirte.
pbtmulutrust
enonni diüp⸗
ii. Leonnmnd
Mnums i in

ſia kpyucvenn
MWngfkſtiaemve
phdiklptanr
Wicſelorſerlwri
ſeiraevaräde
llichelgin &
piäͤffricinens
Derdencämnere⸗

loloitenete⸗

Plpenstfimn

Riſcrlppcunii

olnoce ſiſtentae

nhonia r t
ſiiſiencfa en

.R mtonepiggefrri

lE acnio en,
mtignilngne
untlini hunr an
mtmenannſe
Norſodlnenthen
Cſckfernfnen
ſaſpitieneſte
nne
hiueiſizeen
eutiide
W
uegeznte
MNfnſigaie,

—
Nenmien
nlepwſſi
SW.kiliehn
wenmiam. e
dKnerals ind
meNefli
ModaI
SS
NisNeReigt
Pünmrentin
Nxammnmncr
unienmmnte
m tenglun
Mirkertan
—
WeNIKr

vemürs Nen

m. Led m
Bhäscmmntan
rznencunan
nAene
r etidtln
PaizENA
Ieurnu

Di q dbuenire cõtingit vel cõtingenter ipi ho
ſpitali et vigoꝛe dicte licentie pꝛuna vendit.

quiritur allegar. C. adini.iu.l.ꝙ tutoꝛes.
Etiſta faciũtad id qð obſeruathoſpitale ſan

cle marie noue de floꝛentia. cnius rectoꝛ con
ſueuit de triennio in trienniũ imꝑetrare licen

riã a dño archiepᷣo floꝛẽtino vedẽdi ⁊ alienã⸗

Querit᷑ nũquid iſtud de iure fieri pomt. Re

ſpõdet ap.nõ ẽ dubiũ ꝙ in bonis eccleſiarũ
nõ ſufficeret dicta licentia vbi reqri᷑ materia

ſcilʒ iuſta cã ⁊ foꝛma.ſ.tractatus inferioꝛis.et

auctoꝛitas ſuꝑioꝛis.ſed talis licentia daruſa.
vaga ⁊ incerta.nõ põr pᷣdicta includere.Sed
in hoſpitalibo puto idem ſi loᷓremur de cote
pꝛimaria qᷓ cõſtituta fuit et ſine qua eᷣus nõ
debet pati lvſpitale de nouo erigi vt ſupꝛa di⸗/
ctũ eſt. Sed de bonis obuenientibn ex relictis
vlꝑex elemoſinis fideliũ. iſta facilius poſſunt
vendi.qꝛ cã ſemꝑẽ vniuerſalis ꝓpetua ⁊ iu⸗
ſta.ſ.vt diſtribuatur in vſus pauperũ.⁊ ideo
dicta licentia generalis põt ſe legitime ad di
ctam ppetuã referre. Et ſivalet hec conſuetu⸗
v ꝑ ſe.multofoꝛtius cñ licentia epi.⁊ ſic dcĩi
obſeruantia dicti hoſpitalis videt᷑ poſſe ſuſti

neri. Sed nunquid hoſpitale poſſit pᷣſcribe

re decimas. Rñ. lap. ꝙ ſic. erquo eſt locusreli
gioſus.vtputa qꝛ erectus auctoꝛitate epᷣi.vn
talia iura pñt ſibi accidere.vt de pꝛeb.c.ꝑ lit⸗

teras.li.vi.Et ꝓbatur ꝑ cle.qꝛ contingit vbi

per cle.qꝛ cõtingit.tenet ꝙ nõ.etiaʒ ſeꝑatos

a ſolo.idem ʒen.ibidem. Sed quertt᷑ quot

pauperes ⁊ infirmos teneat᷑ hoſpitale recipe

EKñder lap. quot põt ex fructibo et facultatibo

nam aliã habilem vel haberi vel pꝛeſcribi ho

comode ſuſtentare ita dicimus de monialib-
recipiendis.vt de ſta.re.c.i.li.vi.ita ⁊ in cleri,
cis inſtituendis. extra de inſti. c. i. IAta 1 in p
curatione hñda eſt rõ facultatis. de cen.c.ſo?-
pite. Ata etiã no. zen. Et ꝑ hoc patet ꝙ plus
abundãs ad plures recpiendos tenet᷑ lvc tñ
ſm paulũ nõ halet locũ in lepꝛoſarijs.qꝛ ibi
ſunt cõtinui er anno ſterili nõ pñt nutriri. ab
inicio o debuerũt tot recipi quot potuerunt
comode ſuſtẽtari ſicut in alis eccleſiis. vt de

Yi.⁊ ho.cle.c.qm. Sed nũquid poterit pſo

ſpitale in pꝛopꝛietatem. Rñdet lap. ꝙ ſic. qꝛ

etiã eccleſia ſic põt pᷣſcribi extra vt lit.nõ ↄte.

4

c. ij.a eo. ti. ceũ qᷓ & vi. OMoꝛ tius hoc ĩ ho /

ſpitali.⁊ tunc regit ꝑ cuſtode vel famulos ec
cleſievel lociqͥ tale hoſpitale pſcripſerit. Adʒ

puto de menſa.et ea rõe qꝛ ſi eccleſia poteſt e⸗

lati eadem ratöne.

d.

„

te imenſa alterius 2 per illus regi ſine pꝛopꝛio
rectoꝛe.vt de exceſſi.pꝛela.c. frequens.in cle.

Et idem puio ꝙ poſier competere ponere ho

ſpitalariũ etremouere ad nutũ glicuius pꝛe⸗

De hoſpitalibus K.ix.

quo ad ſepulturas. Quid ſialiqs eligit ſepul

turam apud eccleſiam hoſpitalis. nũquid ecè

Aſig parochialis veiethalere canonicamn de
telictis eis. Reſpondet Tapus. m Hoſtien.

2⁊ JYo. an. eccleſia parochialis de omnibo reli
ciis eis pꝛo anuma delet habere canonicam. de
ſepul. c. in noſtra. Et hoc ſiue relinquatur ec/

cleſie. vel eccleſie ⁊ fratribus ibi moꝛantibo ſi
ue in genere ſiue in ſpecie ſiue dicatur. relin

quo hoc hoſpitali immo pᷣm quoſdam exquo

elegit apud hoſpitalarios ſepeliri etiam de re
licto hoſpitali etiaʒ ſi expꝛeſſe dicat. non pꝛo
animna ? ſepultura. vt æ ſepul. c. q his. Sʒz
quid ſiibi non elegit ſepulturã. ſed im de iu⸗
re ibi ſepeliendus eſt. vel quia ei dederit ſe et

eſia ſepe liturd iure ſine electöne. Quid
ſi ibi ſepeliri nõ wotuit p caſum foꝛtuiti puta
tontingit voi q; tpe moetis teſtatoꝛis locus ille erat occu⸗
loſſit pſcrilere ſepulturã pauperũ ⁊ habere ibi
pᷣ biterũ celebꝛantẽ diuina ⁊ adminiſtrantẽ
eccleſiaſtica ſar̃a. Sʒ nũquid rectoꝛes ip) Beſpondit . apus. ꝙ Hoſtiẽ
ſpitaliũ faciũt fructus ſuos.Rñ. lap. ꝙ gl. ſu cto. c. in noſtra halebit eccleſia parochialis de
omnibus canonicam. ſecus ſi dixiſſet. relin?/
quo hoc eccleſie in qua ſepeliar.⁊ illud hoſpbi
tali.tunc enim de relicto eccleſie vbi eligit ſe?⸗
pultur deducetur canonica poꝛtio non dere
licto hoſpitali quia hoſpitalaru ſunt exempti

patus ab hoſiibo. vel alia iuſta cauſa. vt quia

in bello moꝛtuus. nec potuit diſcerni coꝛpus.

Beſpondit apus.ꝙ Hoſtiẽ.⁊ YTo. an. in di

7 de his que legantur locis exemptis. miſi ibi

eligatur ſepultura. eccleſia parochialis nil ha
lebit. allegat de teſta. c. officij. ⁊ de ſepuſt. ECa
em̃ que ſic dimiſim ſunt hoſpitali relicta.non
videntur relicta pꝛo hoſpitali ſepultura. ſeo
alias pꝛo aima. Sed quid ſi nec de iure de
buit ſepeliri api:d hoſpitłarios nec ibi eligit
ſepeliri ſed de facto ibi alias ſepultus eſt. Re
ſpondet Tapus ꝙ ſᷣm Inno. Jo. an. i. dicto
c. in noſtra. ꝙ de relictis nec in totum nee in
partẽ reddet parochiali eccleſie. ſed coꝛpus
tantũ ⁊ oblatõnes ⁊ alia que ad ipos ratione

ſepulture vuenerũt. vt de ſepult. c. ex parte.
Quid ſi hoſpitale habet parochiam. id eſt

habet eccleſiam que ẽ hoſpitale. Reſpondeo
Im Inno. ꝙ in iſto caſu niſi eccleſia ſit exẽ⸗
pta. diuidetur legatum factuʒ eccleſie 5 ⁹

ſua.velquia factus eſt frater. vt extra de pꝛi⸗/
uileg.c. vt pꝛiuilegia. vel quig ibi erant ſepul
cra parentũ.eo.ti.c.j.Rñdet apus pᷣm Ho.
7 Yo. an. in. c, in noſtra. delet parochialis de
omnibo halvere canonicã erquo in eoꝛum ec-h

Titulus

percipietur canonica a legato ſacto hoſpitali

de quo mnil percipier. cum ſit exemptum. vt de

teſta. c. officij.ſed ila capitula jm aliquos ꝓꝑ
bant contrarius. Quid ſi teſtatoꝛ dicat.relin
gnuo lc vel illud ivſoitali.non pꝛo ſepultura
ſed alia iuſta cauſa. Reſiondit Aapus de tali
caſu nil percipiet eccleſia parochialis. niſi re/
linqueus ſe tranſtuliſſet ad hvſpitalarios. de
ſepultu. c. de his. vel niſi eccleſia hoſpitali ſit

vnita. ita ꝙ quicqu:id dicit᷑ de vno neceſſe ſit

vt intelligatur de alio.puta qꝛ vſpicale cum
eccleſia ſua exemptũ eſt nec in ſpnᷣahbus nec

in temꝑalibo eſt aliquod in eis diuiſum ſpeci
Item cum hmõi loca ad
pios vſus deputata diuerſis nominibo nucu⸗

aliter ⁊ deoꝛſum.

pentur ⁊ aliqua habeant altaria in quibo diui/
na celebꝛantur aliqua habeut ſimpliciter o⸗/
mos in quibo obſeruatur lvſpitalitas. Atem

eop aliqua ſunt deputata ad pios vſus p lay/

cos ſine auctoꝛitate epiſcopi ⁊ mu lta talibus
locis relinquũtur in vlumis voluntatibo pꝛo
remecdio aimaxꝝ ſubdiuerſis modis ⁊ verbis.
NQNueritur an epiſcopus de his po ſit petere q̃r

tam. Beſpondet . ne ſpᷣm. vo. Franciſcum

c(luſinũ in quodam ſuo opuſculo. ꝙ cũ om̃ia
pꝛedicta loca ſint pia.⁊ omnia pia loca ad qr

tam teneãtur. vt de teſta.c.officij. Concludit

om nia pꝛedicta loca ad quartam teneri. di/
cit Hoſtiẽ. hanc opinio. pꝛobare in ſumma.
de ſepultr. Et ↄcludit ꝙ de omnibo relictis pꝛo

gnima deletur quarta. Et ceclarat que dicant

pꝛo amima relicta illa videlicet que relinquũ

tur eccleſie vel pio loco ⁊ ſi de anima nulla fit

mẽtio in legato. IArem quicquid ab ertraneo

relinquitur pꝛelato. etiam ſi nomen pꝛelati ſit

expꝛeſſum m legato. Atem dicit deberi quar⸗
tfa de relicto hoſpitali iure inſtitutõis. Item

xeæ relictis pauperibo alicuius lvſpitalis. quia
legare pauperibo alicuius loſpitalisvel loc ẽ

legare lvſpitali vel loco.quod expꝛeſſe notat
Yo. an.de cõuer.coniu.c.dudũ.quãtumcũq;

de relicto ſuimpliciter pauperibo gabella nulla

ſolui vebeat. Ytem nõſolum de mobilibo. ſed
etiam de immobilibo que relinquit. in vltima

volũtate teſtatoꝛ. vt molẽdinis ⁊ hmõi alis
Aueritur ſi detur pecunia pꝛo hoſpitali ha
benco. vtrum cõmittatur ſimonia. Rñdit Qa

pus glo.i.q.vij.videtur ſentire ꝙ ſic.immo
etiam ſi detur pꝛo adminiſtratõne pauperuʒ.
2 videtur pꝛobari. vc.i.q.iij.ſaluatoꝛ. vbi da

re pecuniam pꝛo officio caſtaldi.aduocativel
iudicis eceleſie cõmittitur ſinonia. Et gl. ibi
tangit iſtam queſtione.⁊ ponit opiniones cõ/

tcrarias. Hugo dixit ꝙ in omm adminiſtratõ

ne eccleſiaſtice rei cõmittitur ſimonia. ſi de᷑

iiij. Ex ipo oꝛe b'hediciM patrem
opera virtuoſa pꝛopter deum operando. Kho
bie.iiij.omni tempꝛe benedic deum ſcʒ bene

xiü.

pꝛohihita Ali dicunt e ſimonia eſt ſieſt P
miniſtratio tgli⸗ nonig eſt ſieſt ach/
tis qnerum. facit quod notatur e xtra de ſimo

is que habeat aliquid ſpũalita

nia.c.conſulere.⁊ hoc videtur vern. Sed nũh

quid beneficiũ poteſt permurari. cum hoſpit
h. RBñdeo ſᷣm Feder.de ſenis ꝙ ſic. ſtoſpy,
tale conferatur in beneficiũ clercis. Secus ſi
lvſpitale ſit cõceſſuʒ laicis. Sʒ ſi clerico ſit co

miſnim vt bono iure non in beneficiʒ. putat
ꝙ poſſit fieri permutatio.quia non eſt titulus

totaliter pꝛophanus ſe eccleſiaſticus nec po
teſt cench ſine vicio ſimonie.

teſt vendi ſine vicio ſunor Si queritur
quid roſſet opponi contra rectoꝛes lonoꝛũ lv
ſpitaliũ.Reſpõdit .apus ꝙ woteſt opponi ꝙ
non fecit inuentariũ ſolenniter⁊ ꝙ ſit minoꝛ
xxv. annis. C. de epi. der. oꝛphanotropivs,
tem ꝙ eſt turpis perſong ⁊ ſuſpecte vite. v!
ꝙeſt ei interdicia adminiſtratio.iij. q. ij.c. qꝛ.
Sed infra quantũ tempus debet compleri v

ſpitale Rñdet .. apus. Hoſtien. dicit in ſum.

ꝙ infra annũ ſi fiat oꝛatoꝛiũ infra quinquen

niũ.in auten.de eccleſiaſticig ti. 5. ſi quis qutẽ

VItem queritur vltimo.vtrũ dioceſanus poſ⸗

ſet viſitare hoſpitalia infectoꝛum ſue dioceſis
habẽtia altaria oꝛatoꝛia ⁊ campanilia. Reſpõ

dit Lapus. ꝙ Fede. de ſenis in opereſuote⸗

net ꝙ ſiue ex teſtamentoſiue a pꝛincipio in/
ter viuos ordinatũ fuit ꝙ locus talis eſerde

putatus ad vſum hoſpitalitatis. ſine interue

nerit auctoꝛitas epiſcopi ſiue nõ. poteſi ꝑ epi

ſcopum viſitari. vt viſitando inquirat an ibi

illud fiat pꝛopter quod conſtitutũ eſt. ꝓpter

quod ibi fiũt elemoſine a fidelibo.⁊ manme
cum habeat ſigna. foꝛmã et ſtatum loci pij et
eccleſiaſtici. vel etiã ſic denominetur. ad hoe
de ſent. excom. c.ſi iudex.li.vi.⁊ quod no.ar.
de pꝛeben. c. cum de beneficio.li.vi.

Titulus. xij d eccleſtis patronis eap. Eccle
ſia trib modis ſumitur. Capitulũ pꝛimũ.

NH eccleſüis benedi

cite dvo. wmino de fontib iſralel.
plal. Ixvij. Mos. 1. fideles qui eſtis

de fontibus baptiſmalibus iſralexl.i.xpianita
tis.que deum vider ꝑ fidem. Sic.n. interpꝛe
tatur iſrahel. ſ. videns deum de fontibus dieo
leuarti ſiue renati benedicite deo. Bñdicit aũt
quis deũ coꝛde colendo ⁊ recte de eo ſentiẽdo
ps.pſalmo.cij.⁊.ciij. Benedic anima meaw

mino. Et Yob. Benecſcant deo in coꝛdibus
ſuis oꝛe ipĩumgudand a pꝛedicãdo. Yaco.
edicitmus deum et patrem.

(Werſc
mlcnzd
iutgtoo
mdktre

S Oinepteſene ſet

cekmmmniſdoe

(lkntncnen

fostſioe d
Gucirrninde
ſor Vemet
rrehnmnen
ſbiftiumam

WbeOuoslünen
ceeſneitinten
ediſeener Dien
Ebiſtite enna
Mnriſnnisnn
(homn fbitele
ectamimnn
eotwtare
Almdermnu
unfnkmm

Meirranfonn
Ppodrefrnanen
Peſteegeſpee
Piungurmn
Mtnerted
Vnwwinvbfiipete
ſnmmſnumendr

fthrnennnnti,
ſäeltenn ſonnnn
proſatejanai
Mnoflerepertip
Mmn msori te
. ſoofnnirn unsn
Aleti pel auod
MEGfnt nna
Muctncanur n
uuſlieſsfnock
egitapoſi

Prahinsde

mncein
urren

ſneſeekfte

hniſen

Emnüin
mnnaid
Drananmienon
e
Fewe Nſnrn
eſtamenirn
Pepiin ini
W., Ninb in
Nerguntaick
tekenoſrtithnen
raiamm
AKückt in
meteicin

enleſet mnat
üimin. Mi⸗

eliehn
õ
miDelitng
egn Al
gminn
gennntenan

Snedomdon

=

Aaopitulum

operuando. lxnedicſte inquit do in eccleſiis.
VDhbi nota ꝙ; eccleſia mipliciter accipitur.
Piꝛo collectione fidelium generaii.
Hꝛo cõgregatõe iuſtoꝝ ſpeciali. aſias ſpũali. atm

i. Chi.iij. Scias quomõ in womo dei opoꝛteat
te cõuerſari. oue eſt eccleſia dei vinn ic eſt õò⸗
gregatio fidelium. Hec eſign ſturparaboli/
cemath. riij. cum dici ſimie eſt regnum ce⸗
loꝛum id eſt pꝛeſens eccleſia ſagene miſſe in
mar et er omm genere piſcquz congreganti.
Bare pꝛeſens ſeculum. piſces homines. ſa/
gena ummiſſa wctrina euangelica. que erau
ctoꝛitatii connexis cõſtat. hec capit piſces bo
nos malos.qma ſub hac woctrina fidei con
cdudũtur muln boni ⁊ mali. ſed in fine diſcer
mnũtur. Onde grego. rriij. q. iiij ait. hec vita qᷓ
inter celum et infernuz ſita eſt ſicut in medio
ſubſiſtit.ita vtrarũq; partiũ ciues cõmuniter

recipit. Ouos taimen ſancta eccleſia indiſcre⸗/
te.id eſt indiſtincte ſuſcipit ⁊ poſtea in egreſ/
ſione diſcernet. Si ergo boni eſtis q;diu ĩ hac
vita ſubſiſtitis equanimiter tollerate malos
Nam quiſquis malos nõ tollerat ipſe ꝑ im
patienniam ſibi teſtis eſt.quia bonus non eſt
ſec ille. Iſta mirtura multipliciter figurata ẽ
⁊oppꝛeſſio ⁊ perſecutio bonoꝛum a malis per
opera ⁊ mala exempla vt per cayn ⁊ abel.quo
rum ex vno patre matre ⁊ vna womo Cayn
interfecit alel. ſic in archa Noe erx filijs vnus
repꝛobus inuẽrus eſt hã. in dmo vna aba
he yſaac qui ꝑpſe qeiebatur yſmael fratrẽ eius
Inn cmo yſaac vtexini iacob dilectus ⁊ eſau
õocdio habitus perſequẽs fratrem ſuum iacob
inm vvmo iacob filij perſequentes etvendẽtes
ieronimus. q
Fm carnem natus eſt perſe quebatur ſpñalẽ.
nunq; autem ſpiritualis cai nalẽ ꝓſequitur.
ſed ignoſcit ei quaſi ruſticano fratri. Scit.n.
poſſe pꝛoficere per tẽpus.xxiij.q.iiij. Iſta aũt
tollerantia maloꝛũ referenda eſt vel quo ad
ſocios in quibo quis non habet auctoꝛitatem
coercendi. vel quo ad ea que iudicialiter pu/
miri non poſſunt.quia nec ⁊ pꝛobari ſi ad pꝛe-⸗
latos ertendatur. Nam mali xpᷣiani qui aliss
noccent. diuerſis modis coerceri a ſuis inio/
lentijs delbent cuʒ poſſunt per rectoꝛeęs. quoo
vccer Auguſtinus dicens. xxiij.q. nij. Quid
faciet eccleſie medicina. ſalutem omniũ ma
terna caritate cõquirens tanqᷓ; in freneticos
2 litargicos eſtu. nuqgurd cõtemnere nũ⸗/
gnuid veſiſteret delet vel poreſt. ſ. a coꝛrectione
vrriſq; ſi necene eſt ſit moleſta que neutris ẽ
in cauſa. Maim ⁊ frenetici nolunt ligari 2 liꝰ

fratrem ſuum ioſeph. hinc

,
MZ .èù? ”

Secundomodo

„

targici nolunt excitari. Sed perſeuerat diligẽ
tia caritatis freneticum ligare litargicum ex⸗

citare. amlv offenduntur ambo diliguntur

bo moleſtari q;diu egri ſunt indignãtur.

ſed ambvſanati gratulantur. hec ule. Et põt
frenetſc' diciq aliis nocet. litargicus qui ceſ⸗
ſat a lvno ad quod tenetur. ille debet refrena
riz iſte ad bonñ debitum ſtimulari. Et dicit
hie eceleſia pꝛelatus eccl eſie. Na m vſitatum

eſt vts toto denominetur pars pꝛincpalioꝛ.

delium qmn ſunt per caritatem xpo incoꝛwa
ti. de quo poteſt itelligi ulud Pe plal. rrrie .
Confiteboꝛ tihi in eccleſia magna ſcilicet vir
tute. pꝛo id eſt in pppulo graui.ſ.moꝛibo vir
tuoſis audabo te. De hac Hiero. de pe. diſt.
i. eccleſia xpi eſt non halens maculam moꝛ/

talis culpe. nec rugam ſcilicet erroꝛis. Onde

qnieſt aliqua ſoꝛde peccati wolluutus. de eccle

ſia dicinon poteſt. nec rpᷣo ſubiectus. hec ille.

Ad idẽ facit quod ait Ambꝛoſius.di. xxiiij.
q.i. Oue dignioꝛ wmus apoſtolice predicati

onis ingreſſu q; ſancia eccleſia aut quis pꝛe/

ferendus magis omnibns videret᷑ q; rp̃s. qᷓ
pedes ſuis cõſueuit lanare boſpirbot rwi⸗
cunq; ſua ſuſceperit cvmo.ſcilʒ eccleſie.pollu
tis non patiatur habitare weſtigijs. ſed macu
loſos. licet vie pꝛioꝛis in reliquũ tamen di⸗
gnetur refoꝛmare pꝛoceſſus.hic eſt ſolus quẽ

nemo deler deſerere nemo mutare ad quẽ di/
atur. comine ad quẽ ibimus.verba vite eter

ne habes.hec ille.hec ẽ eccleſia que regitur a
ſpirituſancto. coꝛpus xp̃ᷣi miſticimn quod rve⸗

getatur ſpiritueius. pꝛo qua rpᷣs oꝛauit ne fi/

des deficeret. vnde ſem p firma manebit quo
uſq; tranſteratur torꝗ in triũhpantem de qua

⁊ Hieronimus ait.rniij.q.i. Oimnibo conſi⸗
cergtis. puito me non temere dicere aliquos
ita eſſe in wmo dei. vt ⁊ ipſi ſint ea vmꝰ dei.

ſcilicet eccleſia. vt dicit glo. que dicit edifica/

ri ſupꝛa firmam petram. ſcilicet xpᷣm.que vni

——

ca coluba appellatur. oue ſponſa pnlcra ſine
macula ⁊ ruga. Et oꝛtus cõcluſus.ſons ſisna

tus.puteus aque viue. paradiſus cum pomo
rum fructu. De hac womo dicitur. qui habi⸗

rare facit vnanimes in wmo. ſcilicet eccleſie

hec ille.t quãuis deceat miniſtros eccdleſie.

ſcilicet clericos in virtute laicos excedere.q?·
vndicit Hieronimus. NHalde eccleſiã dei de⸗

ſtruit laicos mehoꝛes eſſe qᷓ; clericos.viij.q.i.

AQualis.tamen ſi ſint mali quantũcũq; ma
lI dummodo tollerati conferunt veritatem z
viriutem ſacramentoꝛũ. ⁊ acceptantur adeo

oꝛatõnes ⁊ officdia publice cbrutn. i rgi

ſumitur eccleſia pꝛo congregatione bonoꝛũ fi

cit deus ad eccleſiaz cuius illi ſunt mim
ad eos qui ſunt in hoc vt inſtrumenta motaa

co ad iuſtificandum creaturam. Onde Zlug.
Spirituſſnctus in ſancta eccleſia ita opatur
vt repꝛobos ſugiat.et tamen per eoꝛum mini⸗

per iniuſtan excluſionem ab eccleſia que ſit a

pꝛelatis efficiur quis extra hanc cõmunioneʒ

nec per indebitam admiſſionem ſeu collatio⸗

nem ſacramentoꝛum efficitur quis intra eam

Vnde AAuguſt. Sicut is quem ſacerdos in ec
cleſia tolerat. eſt tamẽ extra eccleſiam extxra
coꝛpus cuiꝰ caput eſt chꝛiſtuſ.ſiei oſtiarius ſci
licet chꝛiſtus non aperit. Ita non extra eccle⸗
ſiam eſt ideo.et non eſtde coꝛpoꝛe ſi quis paſto
ris pꝛeiudicio compellitur foꝛis eſſe.i.q.i. Ot

euigente. . .
Zercio modo ſu .lij.

mitur ecclſiea pꝛo edificio materiali. qua.i.
Khimo.iij. Dolo in eccleſia oꝛatões ſieri. De
hac dicitur de cõſe. di.i. Hemo eccleſiam edi⸗

ficet anteq; ciuitatis epiſcopus veniat et ibi⸗/

dem crucem figat publice atrium deñgnet. Et
i.q.i.Placuit.dicitur. Onuſquiſq; epſicopoꝝ
meminerit. vt non prius dedicet eccleſiam ni
ſi ante cotem baſilice et obſequium ipſius per
wnationem confirmatũ accipiat. Ram non
leuis eſt ita temeritas vt ſine luminaribꝰ.vel
ſine ſubſtantiali ſuſtentatõne eoꝛũ qui ibi ſer⸗
nituri ſunt tanq; Comus pꝛiuata cõſecretur ec⸗
cleſig. Et hic de partibus edific atõnis qind ſi⸗
ghnificent ſez ſtatus eccleſie militantis que po
nit Richar. vt habes in li. ⁊c. In iſtis ergo ec
cleſijs omnibo benedicitur deus. Sed ꝓnunc
de materialibo loquendo a pluribo bndicitur.
Gũdicite ergo vos patrom deo in eccleſijs edi
ſicandis. vofandis et defenſandis.
BGBñdicite et vos omnes chꝛiſtiani deo in eccle

ſijs venerandis ⁊ menubo ad deũ applicandis.

„

Bñdicite ⁊ vos epᷣi ⁊ derici deo in eccleſijs cõ

ſecrandis.officiandis ⁊ oꝛdinandis.
„ . .
Primo ergo bene F.liij.
ccunt deum patroni in eccleſijs dum eas con
ſtruunt ⁊ cotant.et iura ⁊ bona conſeruant vt
in eis bñdicatur deus. Sed hodie videtur de
facto mutatũ in lege vt verius poſſint dici la⸗
trones q; patroni.vt merito eis cõueniat illõ
Eſaie.i.Pꝛincipes tin qui fuerũt pꝛimi ad edi
hicandum ſocij furum diripientes lona eccleſi
arum. om̃es diligunt muneraque dantur eis
arectoꝛibo eccleſiaꝑ. vt defendant eos in ma/
lis.ſequuntur retributões. cum ſcʒ pꝛeſentãt
non tñ attendunt ad merita ꝑſonaruʒ ſ vnde

rii.

plus valeant hahere emolumentunm teindꝛ⸗

le. Sed ſacrilegin magnum eſt. vnge dicitur.

xvi. q. vij. Si qins pꝛincipum vel aliop laicoꝝ
diſpoſitionẽ vel Ongrionem rerum velpoſſeſ
r eoꝛum mini? ſionem eccleſiaꝝ ſibi vendicauerit. vt ſacrile⸗
ſterium repꝛobos colligat.i. q. i. ita fit. S nec

gus iudicetuxr. Atem Grego. vij. ditit in con/

cilio generali. Si dñs.Siquis imꝑatoꝛum. re

gum. ducum. vel quililbet ſecularium poteſtari

vel pſonarum inueſtiturã epiſcopatus vel ec⸗

cleſiaſtice dignitatis alicuius dare pꝛeſumpſe

rit. ſciat ſibi introitũ eceleſie interdicium.xpi.
q. vij. ſiquis deinceps. et in. c. ſe. dicitur. decer⸗
nimus vt nullus clericoꝝ inueſtituras epico⸗
patus vel abbatie vel eccleſie de manu impa⸗
toꝛis vel regis vel alianus laice ꝑſone viri vel
ſfemine ſuſcipiat.quod ſipᷣſumpſerit. recogno
ſcat inueſtituram illam apkica auctoꝛitate irri

tam eſſe et excõmunicationi ſubiacere. IYteʒ
ea.ꝗ.dicitur. Eullus laicoꝛũ eccleſias ve ec⸗
cleſiarum bona occupet vel viſponat.qn ſecus

egerit ab ecdleſie liminibyarceatur. Ytem. q.
ea.dicitur. Omnes baſilice id eſt ecqeſie que

h diuerſa loca conſtructe ſunt.vel quotidie cõ
ſtruuntur in epiſcopi poteſtate conſiſtat. in cu⸗

ius territoꝛio poſite ſunt. Et dicir ibi glo. niſi
aliquo pꝛiuilegio a iuriſcitõne eius erempte

ſint. Ad epiſcopum ergo ſpectat oꝛdinarie in⸗
ſtituere rectoꝛem in eccleſia curata.vel fimpli
ci ſinon habet patronos. Sed et haber confir
mare pꝛeſentatũ a patronis infra tempuseis
datum vel ad capitulum vacante ſede. vel ad
plebanos quo ad eccleſias ſubditas ſue plebi.
vbi ſit conſuetudo pꝛeſcripta.vt ſeruatur Flo⸗

renti.licet indecens videgtur.

Vgrietas autẽ eoꝛũ 0.v.

qui ſunt in eccleſia deſignatur per ea erquibus
conſtituitur eccleſia materialis et ex eus con⸗/

gnatõne. Onde Richar. de ſancto vic. Singu

li lapides ſcilicet eccleſe materiali ſunt ſigni⸗
ficatiui ſingulos fideles qui ſunt quadri ſtabi⸗
litate fidei et firmi vinute panendi. Cemen⸗
tum eſt charitas que ſingulos coaptat atq; vi⸗
uificat.atq; ne ꝓꝑ aliquam diſcoꝛdiaʒ inuicem

diſcrepent vmfoꝛmiter equat. Fundamentuz

ſunt apoſtoli ⁊ ꝓphete.panietes ſunt contem/
platiui fundamento vicini rerrena deſerẽtes.

et celeſtibus adperentes. Ceciuʒ hocre ſpectu

quia deoꝛſum pendeiſunt aciun terrenis acti⸗

bus pꝛoximi ꝓpter imperfectionem ſuam mi

nus celeſtibus intendentes.ac neceſſitati pꝛo

xrimoꝛum terrena admimiſtrãtes in alto ſunt

uia in officijs ſip alio . ongitudo eccle⸗
le conſiderarur ſcõm diuturnitatem tempoꝝ

ſcq tempꝛe legis naturalis. Ooſaice et gfe.

Oninetor rin⸗
corns tchalt
Iigiorshligſſc,
niͦ ilene
clitſiſoncnn
cibenelcönet
icnntönen
lleeſtnonen d

Zellihf

Paneſnntca
nr nm i⸗

frli ,n

ueotnir 1

Anlin rel
pniernnicn in
(gfotine Selnde

ſenoreintiſecn

Vbenone Aand
Moftconwre

Rpntenimt
fun

ttrt
ſawe
Nglomnhunla
Cpicconnnantn
Pperposagome
opzopterlod e
Doponeonon
Mwr Gecicon

huſincimno

Ganimmmror⸗

upsernolhiha,

oroͤftnaeſan

Mfir erigne

lnengeſrsci⸗

unpronn leligun
⸗

hnegſgenns
Teronurine

nmmntaien

Arumeichci⸗

cinſentae
lilinch

pehretnt
feſm Lrdnz
Arſaren
wmerpinnen,
amihen
Mneſe
.,
iai
Grrigaurung
unierasenn
NcaNum!
ellleſenmnin

1

Sõ

nnmeaA
rigb e
mmm n
Nrr lrſſne
mmmimn
nts Lann

—

d
Se

ſ,

rinnimnn

to de off iciatione.

H Capitulum

Aatitudo dum multoꝛumpopuloꝝ nutneroſi
tas per diuerſas mũdi partes dilatatur. Altri⸗
tudo ſ̃m differentiam meritoꝛũ ⁊ officioꝛuʒ.
In altitudine em̃ erigitur dum ſuper laicos
eſtoꝛdo ſacerdotatis.ſuper ſacerdotalem epi
ſcopalis.⁊ ſuꝑ omnes tandem papa collocat
Sacrariũ eccleſie ſignificat virginũ oꝛdineʒ)/
Choꝛus oꝛdinem continẽtiũ. Nauis oꝛdinẽ
coniugatox. ſtrictius ⁊ ſacratius eſt ſacrariũ

qᷓ; choꝛus ⁊ choꝛus q; nauis ſicpaucioꝛes ſed
dignioꝛes virgines qᷓ; continentes.⁊ cõtinẽ⸗

tes qᷓ; coniugati. Atriũ eccleſie ſunt falſi xpᷣia

ni.qui ⁊ ſi ſanctificati ſunt baptiſmo.vt cimi

teriũ benedictõne. tamen pleni cadaueribus
id ẽ coꝛruptõne vicioꝝ.Curris id eſt campa/⸗
mle eſt nomen womini iurta ſalomonẽ. Cam
pane ſunt pᷣdicatoꝛes verbi dei. Feneſtre vi/
tree ſunt viri ſpũñales ꝑ quos cognitio dei no
bis luceſcit. Interioꝛ dalbatura ſignificat
munditiã coꝛdiũ. Exterioꝛ mũditiam coꝛpo

rũ.Ylltare xpᷣus.De eccleſia igitur materiali

pꝛonũc tractãdo. Pꝛimo videndũ eſt de eius
eglificatione. Secundo eius immunitate.

Cercio de eius cõſecratione. violatõne ⁊ re

conciliatione. Quarto de eius oꝛnatu. Quin

De pertinentibus ad officiñ materiale ee
dleſiarum Capitulũ.ij.

Lie ndũ igtur prio

ſm tlv. ſecũda ſecũde.q.lxxrv. ar.
iij.ꝙ determinatus locus exigitur
ad adoꝛandum.ſ.eccleſia non pꝛopter deum

qui adoratur quaſi loco cõcludatur. ſed pꝛo/
pter ipᷣos adoꝛantes.⁊ hoc triplici rõne. DPꝛi/
mo pꝛopter loci conſecrationẽ qua ſpũalem
deuotionẽ concipiũtoꝛantes vt magis exau
Diãtur. Secũdo pꝛopter ſacra miſteria ⁊ alia
ſigna ſanctitatis :bi contenta.Cercõ pꝛopter
cõcurſum multoꝝ adoꝛantiũ er quo oꝛatõ fit
magis exaudibilis.a ᷣm quandam decentiã
qᷓ;iis nõ ſit neceſſariũ.ſic diſponũtur.vt ado
ratio fiat verſus oꝛiẽtem. Pꝛimo pꝛopter di
uine maieſtatis iudiciũ quod nobis manife

ſtatur in motu celi qui eſt ab oꝛiente. Secun
c pꝛoptet paradiſum ad oꝛientem conſtitu⸗
tum quaſi queramus ad paradiſum redire.
CTercio pꝛopter xpm. qui eſt lux ⁊ oꝛiens no/
minatur ⁊ ab oꝛiennte aſcendit ⁊ ab oꝛiente

exvectatur ad iudiciũ venturus.

Si eccleſia funla .i.
ta eſt in alieno ſolo. m Ray. ⁊ Ho. ſi womi /
nus ſoli laicus erat ⁊ ſciuit ⁊ nõ cõtradixit.ſi⸗

ᷣ;ð U.

bi imputabitur. 2 eccleſia libera manebit. ar.

Di. liiij. ſi ſeruus. ſi vo ignoꝛauerit eccleſi a

dein remanebit cõſecrata a libera. Nec efficie
tur laico cenſualis. ſed tñ ille qui cõſtrurit re
nerur dñm ſeruare indemnẽ. Nel etiam epi
ſcopus ſi imponendo lapidẽ pꝛimariũ. 7 po/

ſtea in cõſecratione eccleſie fuit negliges. de

coõſe. di.i. emo. a. xiiij.q.fi.cõperimus. Si

vo ſolũ erat alterius eccłie vel collegij. eccle

ſia delet ei reſtitui hoc modo.qꝙ eccleſia cõſe⸗

crata ſit eis ſubdita quo ad iuſpr̃onat.xvij.

q.iiij. Queſti.

Edlificare eccleſiã .li.

nemo põt niſi auctoꝛitate dioceſani qui debʒ

pPonere pꝛimariũ lapidem. crucem ſigere.a ci

miteriũ deſignare. ⁊ etiã perere wrem ſuſfici

entem.ſine qua ↄſecrari nõ delvt. de cõſe. di.

i. Nemo..c.placuit. ⁊ vdie quidem ſuſticii

aſ igneiurpro wote vnus manſus.i.vnũ pᷣ
diũ ſufrficiens pꝛo vno pari boum totalirer lile
rum. exrra de eccle. edi.c.i. Calis.n. nec in

hac pauꝑtate fuerit nõ tenebitur ad hoſpita
litatem ſeruandã nec epiſcopo aliquid pſoluẽ

dum mſſi quãtum poteſt oonec perueniat ad
pinguioꝛem foꝛtunã.argu.de conſuetu.c.cũ

dilecius.

Erẽpti non poſſunt ſ.iii.
cöſtruere oꝛatoꝛia vel capellas in locis nõ er
emptis ſine dioceſanoꝝ licentia. nec in ſic cõ
ſtructis facere celebrari vel celebꝛare tempe
intercdicti in caſibo non expꝛeſſis. alias ꝑ oꝛ/

dinarios compeſci debẽt. Et ſi pꝛopter hoc cõ

ſeruatoꝛes eorũ ferrent ſententias cõtra oꝛdi

narios non valent.extra de pꝛiuile.c.auctoꝛi

tate.lib.vi. Atem nota pᷣm Ray. ꝙ nõ licet

habere oꝛatoꝛiũ in foꝛma eccleſie in wmo ꝓ

pꝛia ubſq; auctoꝛitate epi. nec delet ibi miſta
celebꝛari.niſi de cõſenſu eius pꝛopter neceſſi

tatem ⁊ nõ fiat pꝛeiudiciũ enoꝛme parochia

li eccdleſie. Clericus aũt qui ſine epiſcopiau/⸗
ctoꝛitate in tali oꝛatoꝛio celebꝛauerit.debʒde

poni.de cõſe. di. i. Onicuiq;. ꝛ.c. clericos.

Quis autem tenea F. iiii.

tur eccleſiam cũ indigetrepare. Rſdet Ho.

ꝙ ſi fabꝛica ha beat ſuper hoc poꝛtõnem depʒu
tatam. d illa repari debet. x. q. iij. Onio. EE0
ſi non tũc rectoꝛ ⁊ alij in ea lbeneficiati cõfer/
re debent beneficia. extra eo.c.i.⁊.xvi.q.i. Si
monachus. In quo caſu ſtandũ eſt diſwoſitõ
ni epſſcopi vel maioꝛis partis capituli. exrra
de his que fi.a ma.par. ca. fi. An qunibuſdarn
eriaʒ religionibo laici hoc faciũt expẽſis ſuis.

Et vbi conſuetudo eſt tenentur. cũ in ea par

.
—

Zitulus

inn rvid vi iltculch. 1.t. ſi gs. rconnpelle

Di ſunt talem cõſuetudinem ſeruare. extra de

ſimo. c ad apoſtolicam. Si talis conſiletudo
noõ reperitur rc quarta pꝛouentuñ que quon
dam a ſlanctis patribo fabꝛice deputata eſt. te
netur iia ꝙ qui eã ꝑcipiunt.ſoluant.nõ obſta
poſt reparionem redit quarfa adillos q; per/
cipere cõſueuerũt. et ſic intelligitur illud.xij.
., e reddlitilv in. c. tribo ſeientii.

Eccleſia precipue §..

conſecrata veloꝛatoꝛia. monaſteria.⁊ hmõi.
nõ debent reuerti ad ſecularein habitarioneʒ
Tpꝛophanos vſus.xix.ꝗ.iũᷣ.que ſemel.⁊.ca.
quoniã. neq; etiã hoſpitale poteſt cõuerti ad
alium vſum.extra dereli.w.c. ad hec.⁊ dicit
ibi glo.ſuper dicto.c, que ſemel.ꝙ ſi mona/⸗
ſteriũ deſtruitur woteſt bene de lignis ⁊ lapidi
bus conſtrui wꝛmitoꝛiuʒ vel alius honeſtus
locus vł etiã in coqͥna ſua ligna cõ burere pñt
monachi. de conſe.di.i.ligna. Sed ad pꝛiua⸗
tos vſus nõ delent conuerti. ocus aũt re na
net ſacer licet diruptũ ſit edificiũ. Atem dicit
VYVo. in gl.ſnꝑ..queritur ſi monaſteriũ. xiiij.
q.iij.de monaſterio non poteſt fieri ſecularis
eccleſia. vt ĩ dicto.c. Que ſemel.niſi enoꝛmi
ter viuant.tũc monachi poſſunt remoueri et
inſtitui ſeculares canonici. cuʒ auctoꝛitate tñ

pape. vel niſi ita ſit ꝙ inueniantur aliqͥ de oꝛ/

dine illo per quos poſſit locus oꝛdinari.vł ni
ſi ita ſit ꝙ non poſiit aliter locus ille refoꝛ ma

ri q; per canonicos.econtra videtur ꝙ epiſco

pus de ſeculari eccleſia woteſt facere regularẽ
Alltaria in eccdleſia cõſecrata non licet pꝛe/
ſbiteris ĩ eccleſia inſtituere ſeu erigere noua
ſine epiſcopiconſenſu.ar.di.lxviij.Auãins.
⁊ de cõſe.di.i.nullus pᷣſ biter. Sed in eccleſia
nõ conſecrata poſſunt altaria inſtituere ꝓpꝛia
auctoꝛitate. Altaria wero cõſecrara ſme coſen
ſu epiſcopi nõ ſunt deſtruenda. de cõſe.diſ.i.
eccleſia. altare ant nõ delet ene ligneñ vel ter
reum. ſed lapideũ. de conſe. diſei. altaria. ſal
tam ſuper qua ſituẽtur toſtia ⁊ calix quod di/

De im muniate eccleſiarum ⁊ pſonanun ec/
cleſiaſticaꝑ. de libertate eccleſi-. Capi. iij.

Mmurntas eccle
ſii eſt pꝛiuilegiũ eccleſiaſtice lilxr/
algatis vel rerum vel pſonarum ad

eam ꝑtinẽtiũ.⁊ diciturimmunitas quaſi ex

ſaſtfearaucht di

notoꝛio moꝛientes. vt glo. ibi. J
im munitatem ꝙ in evꝛo nondebentmoꝛan

”e

na munia.idẽ officia a quibo ſumt immemnee
icd eſt liri. Eccleſie non ſolurn ſemae

ſed non conſecxate ſi tamẽ ſuoꝛũ epiſcopoꝛʒ

auctoꝛitate edificate ſunt. ⁊ vbi epiſtopus p-
ſint primarium lapidem ⁊ ad hoc ſunt ediſi

cate. vt cõſecrarentur. cimiteria earum p⸗
Ray. Inno. 2 Hoſtien. habent immunitate
Hiꝛuno vt nullus inde extral atur. niſiin
tribo caſibo vt infra dicetur. Atemeg qer⸗

in eccleſia poſita ſunt.nec per vim necpſurs

tuin ſunt auferenca alias cõmittitur ſacrile⸗

gin. xvij.q.iiij. Auiſquis. Itẽ ꝙ, nullus mo⸗
tuus in eccleſia ſepeliatur miſi epiſcopi. abbaas

tes aut digni pꝛel biteri aut etiam fideles lnai

ci.ij. q. ij. nullus. Et intelligunt quidam deil
lis laicis qui faciunt miracula. alij de fieli in
alqj de quoſilxt fideli xpᷣiano. et ſic excludun⸗
tur per illud.c.inſideles notoꝛij pecatoꝛes in
Item habʒ

dignitate conſtituto. vr rege. comite ⁊ hmõj.

iki dicitur offcin. Dam alio tempeeriam in
ſacrariũ. id eſt capellam majioꝛẽ ad oꝛandum

cõtnunicandũ poſſunt intrare. vt dieit in di
Item ꝙ non poſſunt vendi pprer

aliquã neceſſitarẽ. in autten. de aliena. 9. 7 qñ
Iiem ꝙ in ea placita ſecularia non ſunt fac
enda ⁊ maxime de cauſa ſanguinis extra. eo.
c. i. v.c. eccleſin. Item ꝙ non fiant ibi parla
menta.nec negociationes.⁊ pᷣcipue nudina⸗/
rum.nec ſtrepitus iudicioꝝ ſeculariũ nam ꝓ
cenus iudicioꝝ ſeculariũ ⁊ ſententie in diens
locis nõ valent.er eo.c.decet. ib. vi. Item

inhoneſtis. extra de vi. ⁊ ho. ele. Cum decoꝛẽ

ſecus de voneſtate mrepꝛeſentationibo. vtp/

ſexe wmin. erodè magos.⁊ himõi. que po/

tius inducũt ad deuotionem q; ad vanitateʒ

talia poſſint fieri ar. e conſe. di. d. ſemel.
Nam quodlilæt feſtnm eſt ſignũ pꝛeteritarũ
rerum. lxxv. di. ꝙ die. Et nota ꝙ ſi eceleſig
interdicatur nõ pꝛopterea amittit pꝛiuilegiũ
unmumtatis himmõi pᷣm Hoſti. quia iſtanon

lent immunitatem ᷣm Hoſtii.

delinquit ſed pꝛiuata oꝛatoꝛia womoꝛũ nõ ha

confugientiũ ad eccleſiz eſt iſta. ꝙ nullus q;/,
tumcunq; malefactoꝛ confugiens ad eccleſis
vel ſpacin pꝛiuilegiatũ circa ipam de quo ſpoa
cio dicert in fine buius. 5. deler p vim erta/
hi. ſed ab eccleſia fendi ſi in his caſibo vi
delicet ſi confugieſs ſit piſicus latro..qſtra
tas publicas inſidus et aggreſſuris obſidet.

non fiant ibi ludi txatrales cũ laruis. 7 aliſs cſelouͤpmipeoea

(ſſosotſenannne
eEeerimtidirtrieci⸗
Afonsel rüts
nogtiue iciidh
ateſe ſllarein
Aenejcötegereren
mreius conegig
WE
(lſora enaliſiti
ümeſenertnam⸗

fuum fniſg o
ini
igent, ed,

Immunitas antem Ki.

D

bimgeneü ,löi
ſanfnlfngi

(cdeſeommtis ſ
eiſh. Penſtn

ſinſtin nne
ö nieraukiſnan

mtvtecgnnt
herpeneptieci
tennenn

aceiggettian
ar nodeelin
mnlantngi
unninti
ſeniiunee
ühreſetnteind
nbefe m i

Wwvloovimerwm

awrwlalierene

MWNz8T
irülte inr
6Rlrbockuern
(lcroen immnund
(iranniwauuen

lemaceſamet.

ntkeſins dotn
eiiiiſnaſisfm
cereän saürinan.

Gmenontenernoan

Punſnnteſa ner⸗
Perinnigerden
nlofr eccle.
gcintint ſcgt

ler
nrninmw

püntmme
enn

Men:
püdnlenn

eNgan
onNstri
„Eniten

NANANn

Näi
menta

enteredan

rmast
ſena een
uſeimneipig.
(ode. Kwigle
S
mfttni au

BENENNHHSEh⅞,
i.

—

ALapitulum

Item fi ſit nocturnus depopulatoꝛ agroꝛũ.

videlicet qui de nocte agros deuaſtat velꝰↄbu

rit.ſales em̃ impune poſſunt extrahi. rvij.q.
iiij. ſicut. Item ſi qius in eccleſia cõmiſit ma
leſiciũ ſperans ſe ab ea defendi.qð ſemꝑ pꝛe
ſumitur niſi contrariũ pꝛobetur. talis non de
bet ab eccleſia defendi. extra eo.c. immunita
tem. Et ſi in vna eccdleſia offendat cõmittens
ibi maleficiũ.⁊ cõfugiat ad aliam.nõ delet ab
illa defendi ſᷣm guil.qꝛ qui facit iniuriaʒ vni
eccleſie omnibus facit.cũ vna ſit ꝑ oꝛbem ec

cleſig. Atem ſi confugiens ſit ſeruus qui niſi

pᷣſtita ſibi a cumino cautione de impunitate
nõ velit de eccleſia exire. inuitus cõpellitur et
tnino redcdchtur. vij.q.iiij.c.id cõſtituimꝰ.
VNis ergo exceptis omnes alij ibi debent eſe
turi nec ꝑ vim extrahi.etiã ſi iudeus vel paga
nus eſſetqͥ ad eccleſiam confugeret ſᷣm Ho.
ber. 2 Inno. De excõmunicato q;uis dubite
tur.ginl. idem credit ſicut de alijs. putat tamẽ
in hoc conſuetudinẽ pꝛobatã eſſe renendam
Item cõfugiens ad palaciũ epieodeʒ modo
celet eſſe tutus. enã ſi palatiũ nõ ſit cõiunctũ

eccleſie.xvij.q iiij. Id cõſtituimus.qð.c.ab

ſolute loquntut de Cmo epᷣi. Item ſiqͥs ma⸗
lefactoꝛ vel alius reus obuiauerit ſacerdoti
poꝛtanti coꝛpus rpᷣi ⁊ ei adhereat pᷣm NHoſt.
qᷓ; uis in iure lvc nõ ſit cautum. quilibet cathv
licus dele: hoc fauere vt talis ſit tutus. Iteʒ
nota ꝙ eandem immunitateʒ ſecuritatis ha⸗
bet ſpaciũ in circuitu eccleſie.xl.paſſuum quo
ad maioꝛem eccleſiam.et.xxx.paſſuũ quo ad
minoꝛes eccleſias.vt dicitur.xvij.q.ni.ſicut
vbi dicit glo.ꝙ paſſus ſᷣm yſido.eſt menſura
quinq; pedũ.pes aũt ſpaciũ.xxv. digitoꝛñ. Il
lud tamẽ non tenet in capellis q̃ ſunt in ambi

tu caſtelloꝛũ vbi pꝛopter loci anguſtiã non po

teſt illud obſeruari.vt.xvij.q.iiij.qͥſq̃s.Aua
liter autẽ debeat defendi confugiens ad dicta
loca.nota ꝙ ex pꝛedictis caſib quantũcunq;
aliquis graue delictũ cõmiſerit.debent recto/
res eccleſie ſaluare ei vitã ⁊ membꝛa a pote/
rũt perenti cõcedere recepta pꝛius ſuper im/
punitate eius idonea cautione.ſ.vel iurato/⸗
na tantũ.vt.xvij.q.iiij. Vd conſtitnmus.vel
fideiuſſoꝛia ⁊ penali ſi timeatur ꝙ ulle qui ꝑe/

„„

men ꝙ nõ accedat ad aligs tvmosvt dicto. c.
Diffiniuit. xvij.q.nij. Oe expenſis autẽ tali
ſic confugiẽti pꝛouidebit eccleſia. ſicut rectoꝛ
carceris pꝛouidebit captiuis. vt notaf in.d.c.
Diffiniuit in glo. Item nota ꝙ etia confu
gientes ad monaſteria ⁊ cõuentus.delent q;
tum poſſibile eſtcõtutari dicit.n. grego. xxiij.
q.v. ca. Reos ſanguinis de fendar eccleſia.ne

effuſione ſanguinis paniceps fiat. vbi dicit
glo. Fo. ꝙ nõ ſolũ confugientes ad eccleſias

ſed ⁊ nõ conſugientes ad eccleſiã qñeq; iuua⸗
bit. ſed cũ diſtinctõne. qꝛ ſi iniuſte damnati
ſunt omnibus modis iuuabit. quibus.ſ.co⸗
moge poteſt. ſi iuſte vebet ſi eſt ſoes coꝛrectio⸗
nis edꝑ tamẽ temꝑate.⁊ nõ im poꝛtune.iuua
bit.ſ.intercedendo pꝛo eis ne ex indiſcretade
Enſione incidat in malam opi. xiii.q. fi.ca.
di qui.

De immunitate .uü.

pꝓſonarum eccleſie 1 p̃dioꝛũ eccleſiaſticoꝛum

Nota pſᷣm Hax.ꝙ eccleſie non debent fatiga

riangarũs vel ſeruitutibus perſonarũ vel re/

rum. C. de epi. ⁊ cle. omnes pꝛeſ biteros.xij.
q. ij. Eccleſiax. An neceſſitate tamẽ vt ſi ciui⸗
uitas eſſet obſeſia non tebet pati eccleſia ſuos
ruſticos defendi ab aliquo pꝛiuilegio a cuſto⸗
dia. ⁊ hmõi.imimo deber ad hoc eos rõpellere
ertra eo.c. ꝓuenit.pꝛedia aũt eccleſiaſtica ha⸗
bẽt hanc immunitatem pᷣm Rav. non debent
grauari ſoꝛdidis oneribus. vt calcis coquen/

v. arene fodiende. cloace purgande. 2 ſimili/

bus que vilia ſunt.xvi.q.i.generaliter.S.o
uarũ.Ad honeſta vo munera ſicut ſunt oꝛdi
naria tributa. renẽtur etiam pꝛedia eccleſia⸗
rum. xxiii.q.fi.ũ.tributum. Fallit tamẽ in o

mibus. atrijs ⁊ lvꝛtis iu xta eccleſiã poſitis. er

in manſo de quo eccdleſia wotata eſt. q quo nul
lum deber dari tributũ.de aliis aũt ſic.niſi fue⸗
rit erpꝛeſſe remiſſum ꝑ eum qui potuit. Naʒ
res adleccleſiam tranſit cum onere ſuo. rxiii.

q.vlti.ſ̃m canonicã extra de cenſi.c. Sancuũ

xvi.q.i.Si quis laicus.Si vero ſunt extraoꝛ
dinaria ⁊ nouo inducta. non tenentur xvi.
q.i.placuit Similiter nec ad ea que ſubiro

„ „—

iniũguntur niſi reſpiciant ad pias cauſas. vt

titnõ bene ſeruet iuramentũ.ar.extrad reſti. qꝛ pꝛinceps mouet exercitum contra ſarace⸗/

ſpo. c. ex trã ſmiſſa/Gup eo autẽ ꝙ iniq; fecit
ille qui confugit ad eccleſias. alias legitime

puniendus.extra eo. inter alia. Poꝛro talis

qᷓ;diu eſt in eccleſia.nec extrahendus eſt. nec
veſtis nec victua ia ei denegãda nec moleſtan
dus.C. de his q ad eccle.confu.l.pꝛeſenti.qꝙ;
ſi quis cõtraſecerit.ſciat ſe crimen leſe maie/⸗
ſtans irretitũ.⁊ vdeno ſiplicio pbumenqñ.

⁊ ad requiſita nature debitis exeat locis.ita ta

nos.vel quia petitur ad conſtructionẽ pontiũ

aut aliam conſimilem cauſam. In talibus ſi
necenſitas erpoſcat debent cwommi temꝑales
nõ auctoꝛitate pꝛopꝛia accipere ſed humiliter

—

ab epis ⁊ clericis poſtulare. ⁊ illi viſa neceſſi⸗

tate wterũt conferre. extra eo. Non minus.
Sed hvdie nihil cõferte debẽt in auxiliũ pꝛin
cipum niſi conſulto papa.extra eo.aduerius

Irem ſi poſſeſſo aliqua vel wvmus teneamx

eccleſiam. et ip-
pm Inno. 1

Zitulus

licui albergu facere. ſiilla poſtea puenigego
eſtanmeet ſa tenebit ad idem vel vendat

goſtié. YRtem q;uis hoſpitium

charitatiuũ eccleſia pꝛelatis nõ debest vene/

1 .

gari. violentertamé tanq; ex debito exigere
non poteſt. xlij di. c. Qmeſcamas. extrg eo:c.
i. pᷣm Moſt. Si tamẽ aliquis in recognitione

—

leneficioꝛũñ ſuoꝛũ reſeruaſſet ſibi vſpinuz in
galiqua eccleſia ũlud ſibi debetur. xviij.q. fina.
ESleutierius. Sed nec tali licet violenter ir/
rũ pere comos ranone alicuius iuris ſibi debĩ

ti. ⁊ eadem rõne non poteſt tollere ſibi neceſ⸗

Inno.

ne.in auten.de non alie.re.ꝭ.Si minus.cete

ris autem conari non poteſt. vel recipi vlera
quingentos ſolidos. niſi pꝛecedat certa inſi/
nuatio ⁊ miſi certis caſibo.C. de cona. l. ſi quis
Seciũdo quia reliciuʒ eccleſis etiam minus
ſolenniter factum puta quia in pꝛeſentia duo
rũ teſtiũim tenet. extra de teſta. Cumeſſes.
Tercõ quia in eccleſiis trãſtertur vuminium

rei ſolo pacto cũ alis ꝑſonis ſit neceſſaria tra

ditio. . de ſacroſanc.eccle.l.vt inter diuinũ
AQuarto ꝙ quicqᷣd eſt exemptum de pecunia
eccleſie. eius eſt ⁊ ad ipſam deber reuerti. xj.
gq. ij. c.i. Et hor adeo verũ eſt.quia ſi clericus
habeat pecumã de pꝛebenda vel eccleſia ſua.
txæ ea emat pꝛediuʒ. licet illam potuiſſet dare
alijs intuitu pieiatis. tamẽ non poteſt dare p
dpiiũi.quia ſtatim fuit acquiſitũ eccleſie. Et lvc
ſiue emerit nomine ſuo ſiue alieno. extra de

pe. cle.c.i.Et pꝛopter hoc non poteſt clericus

luo alienare. Et idem eſt ſiquis emat pdiũ
dxe pecunia eccleſie quã habuit furto vel depo
ſito. quia.ſ.eſt eccleſie. AOtem nullo modo li/

cet laicis exigere tallias vel exactõnes ab eis

etiam rõne ſuarũ poſteſſionũ oomox vel pꝛe⸗
Dioꝛum. ertra de immu. eccle. Quia nõnulli.
Item alienatio rei eccleſiaſtice niſi in certis

nicandi ſuntr.xvij.q.nij. Nullus.⁊.c. Siquis

de quibus habes infra in quarta pte. Diola/

toꝛes quoq; eccleſiaſtice immunitatis nõ ſo⸗
luum pena ſpũali vt victum eſt puniendi ſunt
ſegetiam pena pecumiaria. quandoq; maioꝛi.

õ „ 2.
. 7 N 3

ececleſias de manu laici poſti;ᷓ fuerint ad
ſaria inde hoſpiciuz violenter ingredienfo.
Item circa res temmpales eccleſia
habet hanc immumitateʒ. Hꝛimo ꝙ eccleſiis
vnari poreſt in infinitũ abſi; alia inſinuario

rii

qusdoch minoꝛi. vt xvd iij Quiſenis. koe
cunia dani pſone vel loco cuifacta eſt imma
XV ᷓ q.iiij ſi quis atrio. De occupan tibo o
na vacantiũ eccleſiarum. Item de vfirpanti
bus in eccleſis vel alis locis pijs guardiat
ſeu inſpatronatus de nouo. quomò ſmt excõ
munmicandi habes infra in quarta pte. Deob
ligantito res etcleſie veleccleſias pꝛo alienis
ebitig. J . lie

tem de recipientibovel tenentibus

moni

èsðs

De immunitate (.iii.

eccleſiarum pulchra a vrilia notat Fraciſcus

de zab. in repentione decre. Perpedimns ex

trs de ſenten. excom. Et pꝛimo declaratvnde

Dicatur.quid ſit. ⁊ in quo oↄſiſtat. ⁊ poſtea quo

modo cõtra eam fiar. Dicitur autẽ immu⸗

nitas ab in quod ẽ ſine et munus ſeu muniũ

quod eſt onus. id eſi ſine onere. Et quãuis qli

qui dicant emunitas. magis tamẽ et pꝛopꝛie
debet dici per i.id eſt immunitas pᷣm io.an. di

citur ergo immunitas quaſi lilertas. ſcil; ab
oneribus. ſic accipitur per totũ titulum. ff, de

iure immu. ſicut etiam notant hoſtien. ꝛgof.
in ſummis. Eſtergo immunitas livrtas ſeu
exemptio eccleſie ĩ perſonis. rebus a iuribus

eccleſiaſticis quibuſcunq;. Et compꝛehent
omnia pꝛiuilegia collata eccleſie ſiue a deo ſi
ue ab homine quibus alij lubijautur. Sunt
gquedam pꝛimnlegia eccleſie rrlonalia que. .
concernũt perſonas clericoꝝ.vt ꝙ qui inijcit

manus violentas in clericum. ſitexcõmuni⸗
catis.xvii.q.iiii.ſi quis ſuadente Et q cleri ⸗/

cus non poſſit cõueniri coꝛam iudice laico. vt

de ſo. competẽ.c.ii. OQuedam pꝛunlegia ſunt

realia que.ſ. concernũt res ⁊ iura derncoꝛum
Teccleſiarum. vr. C. de epi. cle.l. generaliter
Ave vi. ⁊ v. cleri. c. fi. Atem fit alia diſtinctõ.
quia pꝛiuilegioꝛum quedam ſunt generalia.
ertis ſcʒ conceſſa toni eccleſie vt illud.ſi quis ſuadẽ
aſib a in certa foꝛma nõ tenet.⁊ de hoc infra

Pena autem uiolã ꝭS.ui.
num immunitatem eccleſiarũ eſt ſm goſrre.
qꝛ qui in aliquo mõ eccleſias violant vel per
ſonas vel ab ipis rapiunt violenter ſeu vſur /
pant bona ipᷣaꝝ. ſacrilegiñ cõmittut.⁊ excõmu

te. xvii.q.iiii. Oluedam particularia ſeu ſpe⸗/

cialia. vt alicui oꝛdini cõceſſa vel alicui parti/
cu lari eccleſie. vt de reſcrip.c.cum oꝛdinem.

⁊ de pꝛeſcrip.c.auditis. Atem fit alia diui

ſio quia pꝛiuilegioꝛũ quedam ſunt data aeo

quedam ab homine. Et ea que ſunt dataec/
cleſie a deo q;uis ſint plura. tamen pꝛincipali

q. nij. Null is ter ſunt tria. Primũ eſt illud.ex quo tota wo/
deinceps. In certis etiam caſibus ſunt excõi
cati.vt incediarij. ⁊ effractoꝛes ſacroꝝ locoꝛũ

teſtas eccleſie dependet ⁊ eſt illud.i.OQuodei

q; ligaueris ſuper terram 8Jath. rvi. vt ha⸗
betur. xxiiii.q.i. Quodcũq. 1 de tran la. c. i. 7
pꝛopter hoc papa habet poteſtarẽ decidendi
interpꝛetandi o nia uua etiaʒ ciuilia. vter⸗
trg. Ui. n. ſint le. c. Per Denerabilem. Si⸗

cis pijs guardiam

Plegorumotten
leſelnneßn⸗ 4
ſchie iocene hnn
ppipallin i
rchnrrorteſen
telgoncro/
Conchanenmnn
cnntſefner
Cigteenguntenn
eſevinirmalu
Opepncnein
UrNſrenſo
eneptineſdkec
Olecannindats
pemula khecen
Sumaimnonit
l nolenmnnlan!
ſeipliancann
gacgconrfoelun ,.
Achuncommmusgen
Cribecceſattasnt
Echeeſlperczci
WNNANeade
Gepcſeganrmn
Ordidenine
üunhemirrt
rſerpnlegne
funangeniine
ſenemsſuüinee
un unſtgikn
aspenapecife
nncgenppi an
allterdſſonere

D

mnodo

uhenrni

D”MD meimnn
(tuhmnm,
.ꝰ tilneſin
ftanurpen

akrdi⸗ f

ndbinein
1 9 4

telſmenat
us Nasg
nnsiinr

iie

Mrenan When
tn nniztn
riberns Nte

Eehuti te

eetde.

ttNit
memitrier
ui. deniin
mmänaie
Qraan mini
dili

wrEriNACANR

uns Iniin
nin Hagkilin
midirae

Lapiuulum

cundum pꝛiuilegium eſt de dec ſſnis oblatõ
mbus dandis clericis. xvi. q.i. Reuertimini.
⁊ extra de decimis.ca.nobis.Cercium pꝛiuile
glũ datum a vo eccleſie eſt vt admimiſtret ſo
la ſine laicis res ſuas.vt diſt. xcvi.ſi inpatoꝛ
1 te re.eccle. non a ie. c. fi.ethinc eccleſia ſola
1 non imperatoꝛ ius cõcedere poteſt et aliter
diſponere. xcvi. di. c. Deniq;. 7.c. Cum ad ve
rũ. Oauita alis pꝛiuilegia ſunt concena a deo
eccleſie que patent in vereri ⁊ nouo teſtamen
t00 vt didit Anno. in. c. Mouit. eo.ti. Pei/
inlegioꝛum autem que ſunt data ab homine
eccleſie. Quedam ſunt data a papa. vt illud.
ſi quis ſuadente. xviiq.nii. et illud de legatis
dad pias caulſas. ꝙ ſufticiãt duo teſties ad pꝛo⸗
bandum. vt e teſtamentis. c. relaium. Qà H
intelligo tam quo ad legatim adimenduʒ qᷓ;
quo ad inducendinn. vt contrarioꝛũ eadeʒ ſit
Diſciplina. Et ſic ſiue dicat deberi ſiue non vt

quia ademptum terminabitur ver iudiciũ ec

cleſe. Similiter 2 ulud vꝛim legiuʒ eccleſie ẽ

a papa conceſſum. vt res eccleſic non alienẽ
tur mſi cum certa ſolẽnitate.vt. xii.q.ii.ſine

exrceptõne.a œ re.eccle.non alienan.c.Si qͥs
Quedam ſunt data eccleſie ab imperatoꝛe et
iyxc multa. Et hec quandoq concegũtur loco
itum ad immuniratem. puta nõ fiat iniuria
VWl violentia in loco ſacro. Quandocq; eccle/
ſie ⁊ aliquando generaliter accepte.i.toti con

gregationi fidelium. E. de ſacroſan. eccle.l. i.
Aliquando minus genetaliter accepte id eſt

om nibo eccleſiaſticis vi romane eccleſie. Et

qũq; epiſcopis ⁊ qñq; aliis oꝛdinibus clerico
rum. vt. C. de epi.a cle.l. Eemo ⁊ multa alia
que pꝛoſequutur Inno. in. d. c. nouerit. eo.t.
Quedã alia pꝛimlegia ſunt data eccleſiis ab
inferioꝛibo. vt er̃te reſti. in inte.c. auditis. ⁊

de fulnſtrumẽ.c. inter. ⁊ de decimis.c.dudũ.

Et de iſtis w regulam generalem. ꝙ quiliber
wteſt dare pꝛiuilegiuʒ eccleſie in his ꝗᷓ ad ſe

ſpectani.qina quilibet etiam pꝛiuatus poteſt

trãſferre ius ſuũ in eccleſiam. vtde vona.c.cũ
dilecti. Pꝛimilegiũ tamẽ generale nullus in
ferioꝛ a pꝛincipe cõferre poteſt.cum ad ſoluʒ
pꝛincipem papã.ſ.⁊ impatoꝛem ſpectet vni⸗

uerſaliter diſponere de oꝛbe.ix.q.iii. Cũcta.?X
c.p pꝛincipalem. de vſu pall.c.ad honoꝛem

NOromodo nel . v.
quando dicatur violari eccleſiaſtica hbertas
.rel immuniras. Circa quod dicit inno. ꝙ nõ
fit contra libertateʒ eccleſie quãdo violantur
priuilegia conceſſa pticularibus eccleſus.ſec
quando violantur pꝛiuilegia conceſſa vniuer
ſali eccleſie. badaũt.ff. Quarum re. ac. nõ da
tiir de le.i..Que lonorandũ. dicit fieri ↄtra

iniuriam eccleſie vniuerſali.

„ 6

lii

libertatem eccleſie quando fit aliqua diſpoſi
tio vel ſtatutũ ꝑ qð clerici efficiũtur timicho
res.qð nõ nego. ſed etiam alio modo cõtra li

bertatẽ eccleſie.ſ. vt cũ fit cõtra pꝛ inlegia cõ
ceſſa vnſuerſali eccleſie vt dictũ eſt ꝑ inno.et

alio mõ quo dicetur inferius. Onde ſi cõmu
nitas fac at ſtatutũ ne ꝓ ſuos iudices reddat
ius pᷣlato alicuius eccleſie.puta epiſcopo con

tra ſuos debitoꝛes. q;uis pꝛima facie non vi

eatur contra liberratem eccleſie per dictum
inno. ſupra alle.quia.ſ. fit contra particularẽ
eccleſiam tm.ſicut enim potuiſſet ex toſo ciui
tas reuocare iuri ditionẽ a ſuis iudicibo. ita

in parte limitare.vt de offi.deleg.c.paſtoꝛal.
tamẽ contrariũ eſt rei veritas. &t ratõ huius

eſt.quia fit cõtra pꝛimlegiũ conceſſum ab im

peratoꝛe omnibus clericis. C. de epi. ⁊ cleri.
auten.ſtatuimus. ⁊ pꝛobat hoc tex. notabili/

ter de excep.c.ii.li.vi. Non em̃ leditur hic ꝓ
ticularis pᷣlatus tantũ.immo tota vniuerla⸗
lis eccleſia ⁊ eius libertas.ſicut et cum vnus
clericus conuenit̃ coꝛam iudice laico.fit in⸗

iuria toti oꝛdini clericali.xi.9.i.inolita.Et de
foꝛocompe.ſi diligẽti. Sed quid ſi ab vna
eccleſia parriculari e xigũtur collecie p aſcos
Dic idem. Nam violatur libertas eccleſiaſti

ca. de qua habetur de immuni. eccle. ca. NHon

minus.⁊ eo.ti.c. Clericis.lib. vi.⁊ licet ſubla
ta ſit quo ad ſuam particulaꝛem penam. illa
conſtitutio clericis.per clemen. Onicam. eo.
ti.tamen adhuc durat in ratione ſua quia fit
contra eccleſie libertatem. aſi indirecte vio/
letur immunitas.vt de immuni. eccle.c.fi. li.
vi.vt cum fieret ſtatutũ ꝙ nullus coquat pa/

nem clericis vel contralsat cum eis et huiuſ⸗

modi.Et ex hoc infertur ꝙ fit contra liberta/

temeccleſie.quotienſcũq; tollitur vel minui⸗
tur libertas eccleſie etiam particularis. quã/
c videlicet illa libertastalis. non eſt vnius
eccleſie particularis.ſed eſt etiã generalis ali⸗

oꝛum.vt de immuni.eccle.c.i.lib.vi.in.vᷣſi.
Nedere vel minuere.Et ex hoc patet ꝙ qͥ tur
bat iuriſditionem vnius oꝛdinarij ecclenaſti
ci.turbat libertatem eccleſie.et dicitur facere
Et ex his de/
ciditut queſtio.que fuit de quodam ſtatuto fa
cto in caſtro pꝛati intuſcia.quo cauebat᷑ qð

nullus pᷣſumeret allegare ꝙ pꝛepoſitus pra⸗

teñ.eccleſie nõ hr̃et iuriſditionẽ quaſi epᷣalẽ

in loco. Querebat᷑. vtrũ hoc eſſet cõtra lber /
tatem eccleſie ⁊ rñdetur ꝙ ſic. Nam per tale
ſtatutum violatur libertas epiſcopi dioceſa/

ni qui in ſpirituali iuriſditione fundat inten/

tionem de iure communi in tota dioceſi. xxv.

di. Perlectis.ẽ enim violatõ libertatis eccle
ſie ſi laici aliquid diſponũt auctoꝛilabiliter in

Litulus

aliquo de rebo ecchie. vt di. rcvi. bñ. a de cõſti.
ca. Ercleſia. Et ſi conſuluit womiuus .apus
te caſtell.optimus in iure canonico theoꝛicus
7pꝛacticus. Sed quid ſi eccleſie particula
ri vel alicui ſpeciali oꝛdini cõpetit aliquod /
titulare pꝛiuilegiũ ⁊ illud violetur. Pone ex

empluʒ de pꝛiuilegio Ciſferſieñ. de quo dicit᷑
cæ reſcrxip.in.c.cũ oꝛdinem. vt fi aliquis lega⸗
tus apoſtolicus vꝛget Ciſterſieñ. ad reſpõdẽ
dum coꝛã ſe per reſcriptũ nõ faciens de eoꝛuʒ
oꝛdine mennonẽ.an fadat cõtra libertatẽ ec/
cleſie. Rñ.qꝙ non. Mã hoc caſu opoꝛtet ꝙ ci⸗

tatus alleget pꝛiuilegiũ ſuum foꝛte em̃ nega

bitur eſſe Ciſterſieñ. ⁊ eſt veꝝ ſic intellectum

ꝙ tenetur dicere de his que ſunt facti.Et hoc
niſi ſit notoꝛ iũ.vt de accuſatio.c. Deniẽs.ſed

et ſi notoꝛiũ ſit videtur obligari ad veniendũ
quia licet excuſet ab onere ꝓbandi.nõ tamẽ
ab onereꝓponendi vt li.nõ conte.c.accedens
Et ex pꝛedictis cõcludo ꝙ fit cõtra libertateʒ
eccleſie qñcunq; violatur pꝛiuilegiũ cõceſſuʒ
ſuꝑ generali libertate eccleſie.⁊ hoc ſiue vio/
lef quo ad om̃es eccleſias ſiue dlericos. ſiue

quo ad vnã eccleſiã ſiue clericũ.quia omnes
eccleſie ſunt vna.xxiiij.q.i.Loqtur.⁊ de ſum⸗/

ma tri.c.i. Secus de libertate ꝑticularis ecdle
ſie.i.non competẽti generali eccleſie. Sed

quid de ſtatuns laicoꝝ diſponentibo auctoꝛi/
ſabiliter ⁊ pꝛeceptiue de aliquibo.q̃ ⁊ ſi nõ di/

recte.iñ concernẽtibo eccleſias.puta diſponit

ſtatutũ ꝙ aliqua bona immobilia nõ poſſint

vendi nõ ſubdito cõmunitati.⁊ annullat cõ/
tractũ ſi fiat.nũquid ſi laicus vendet eccleſie

xeſtruetur cõtractus obſtante ſtatuto. Rñ. d.

Fran.de albergotis cõſuluit in q̃ſtõne facti ſic
ſtatutũ non ẽ contra libertatẽ eccleſie. nam in

cõtrahendo eccleſia non fuugit iure ſpeciali.
ſed iure cõmuni.cũ alijs.ergo in hoc nõ ver /
ſatur libertas eccleſie.q̃ nõ competit omnibo

ſed eccleſie tm̃.ar. ff.de leg.iij.l.legatũ. Sed

Jo. cal.cõſuluit contrariũ.ſ.ꝙ nõ indludun⸗
tur in tali ſtatuto eccleſie nec ꝑſone eccleſia,/
ſtice. qꝛ ſi ſtaturũ hoc expꝛimeret.eſſet illicitrũ

in eo ꝙ pꝛohilvret cõtractũ de ſe licitũ cũ ec/
cleſia fieri. ad hoc de pꝛiui.c.quãto.⁊ de ĩmu.
eccl.c.fi.lib.vi. Sed nec in verbis generalib-

induditur eccleſia. ad hoc de ngr̃a. cõuen.l.

i. Et hoc tenet Jo.an.de immu.eccle.c.fi.li.

vi.dicens ꝙ tale ſtatutuʒ quo ad phibendos

contractos factos cũ non ſubditis laicis lbene

valet. per. lI. duduz. in fi. ff. de cõtra. emp. iſcta

.cñ ira. Sed ſecus eſt in eccleſus q̃ ſunt pꝛiui

legiate in conatõnibo. vt poſſint fieri in eccle
ſiam. C. de ſacroſan.ec.l.illud. ſic ⁊ ſuꝑ salis
cõtractibo ꝙ tranſeat vominiũ in eccleſiã ſine
traditione.eo.titu.l.fi. In generali ergo con

6 *,*%

ceſſione fact populis ſip legibh cõdẽdis per

c.om nes populi.ff. de iuſticia ⁊ iure.nõ intel-
ligitur derogatum pꝛiuilegio tali eccleſiarum
vt in earum piudiciũ poſſint populi ſtauuere.
Item ſic intelligendo eſſet contra libertatem
eccleſie.extrate cõſt.c.eccleſia.Et ſifuiſſeter
pꝛeſſum ſtatuentes ⁊ qui ſeruare facerent eſſj⸗
ſent excõmunicati.vt eo.ii. Nouerint.Et di
cit Yo. an. ꝙ nõ eẽt abſurdũ dicere ꝙ iudexr
eccleſiaſticus poſſet cogere illos ad quos pti/
net.ad declarandũ ſtatutũ illud non reſpice ·
re contractus faciendos cum eccleſia. quia et
ſi non de iure tamen de facto impeditur vtili⸗/
tas eccleſie per illud. vt de arbi.c.puenit.idẽe
determinauit Oldra. dequo ponit Feder. de
Senis in opere ſuo cõſilio.lxxxvij. Ipe au

tem Franciſcus de ʒab. ad hanc addu queſtõ

nem videlicet diſponit ſtatutum piſtoꝛij. ꝙ
wnatio ſit ſpᷣo iure nulla niſi ſit denũciata po
teſtati infra mẽſeʒ.Aueritur an vonatio fctä
eccleſie et non denũciata tali modo ſit nulla.

Heſpondet ⁊ dicitꝙ Yo. cald. diſputauit hãc

queſtionem licet ſubalũs terminis.videliʒ
ꝙ bnoñ. ſtatutum diſponit teſtamentũ nõ

valere quod non fuerit regiſtratum in mẽo⸗

rialibus cõmunis infra certam diem ſiecde⸗/

ſie fuerit inſtituta yres.nõ ſeruata illaqua⸗

lirate.vtrum valeat teſtamentum.Ettenuit
quo ad eccleſiam ſtatutum non legare per ra
tiones ſupꝛa roſitas. In contrariũ ipᷣe Frãa
ciſcus de ʒab.ſic ſtatutum poteſt qualiſicare cõ
tractum laicoꝛum. Per hoc etiaʒ quod notat
barto. ff. de mu.⁊ ho.l.xeſcripto.ꝭ.fi.vbi dicit

apponi poſſe remediũ ne pꝛedia tranfferant
in eccleſiã.niſi cum onere vt teneatur eccle⸗

ſia ad tributa ⁊ vectigaha.⁊ datmodum ꝙſi

an t omnia pꝛedia ciuiuʒ tributaxia cõmunis
⁊ tunc tranſeant cum onere tali.ad quodin/⸗

ducit nota.per. Inno.in. ca. Poſtulaſti. Sed
masis ad hoc facit.ca.paſtoꝛalis.de decimis ?

de pigno.c.ex litteris. Demũ poſt plures ra⸗

tiones inductas dicit ꝙ tunc demũ talia ſta⸗

tuta non tenent.cum apparere poreſt ea ver /

gere in derogationem eccleſiaſtice libertatis
Si autem queraturquando dicantur verge?
re talia ſtatuta in derogationem eccleſiaſtice
libertatis. diſtinguendũu ſic. quia aliquãdo fie

mentio de eccleſia æl eccleſiaſticis perſonis.

in illis ſtatutis aliquando non fit mentio. et
ſi fiat mentio dico ꝙ eoipᷣo apparet ꝙ ſunt cõ
tra libertatem eccleſie in eo ꝙ laici ſtatuũt de·

non pertinentibo ad ſe.per dictum.c.fi.de re.

eccle.non alienan. Si autem nulla fiat men⸗/

tio.vt in duabo pꝛedictis egionnilr tüc aut
ſtatutũ non ſimplicitor phi contractũ.ſed

certꝗ foꝛmaʒ reqrit.vt in queſtione pꝛemiſſa.

eno,nl
ſunmntſuan
icrſeſtten
imur ilio

hllnmnnei
(micidfn
iog umil

nifinrun

nemadfialtae⸗

Uilloeſeunmmalt

uudtftts uo
mſannuihin
mMmöce nonpelnne
intg ntinumnt
ienrartn

(vepfoncen.
cragriaundenan
lregtkeulne
Cerdipſtones
Uumtwmnente
tfununtkie⸗
pontinenſentard
Nrwitaichen
Ariſtscuiniin
ueſcligbwali
nuti eorqoinnah
Atrönabinscanſa.
Geritnbiuumet
untans. Gtinnn
untene mmunmn
grofnsmitr⸗

R Wiernsſrenn

uduhernicen
tanensmnie
Phenrloineſen
laftnhnonet
ſummnennnnan
Oleluti anttn,
6nueneerhirn
hfitnen nii
Canrhocinle
knupingineisge⸗
Kiperior dactn
Pfinni nonfint
nlunſcbeienone
oiatinnmnsne
Pgenmrpniten

con 1

rmlaniiſni
Oenmm
EnStsl
Poal din
daüsternmn
mdintle
wenrriimm
1eres, döfene⸗
ſtannmmuen
18. AMmmi
Euurtite
n. Panungtu
thol eunſäun
irra
cAN
CiACNNi
moeti1
nonn a Pokt

A Araisa

16. Denipt

tgrmiu

mnn ei

wnatio.niſiin

LQLapitulum

.

.
.

cum ſellicet i⸗

ctui quide ſui natura eſt de foꝛo eccleſiaſtico.
vt ſuper legatum ad pias cauſas.vel alijs cõ⸗
tractibo factis ad pias cauſas aut adijcitur al

tanqᷓ; de non pertinentibo ad iuriſditionẽ ſta

iudicem ſpectet. vt de teſta. c. Nos quidem. ?
C. de epiſco.⁊ cleri.l.nulli. Sr autem adijcit

contractui qui de natura ſin eſt de foꝛo iudicis

ſecularis. vt regulariter ſunt omnes contra⸗/
ctus ⁊ diſpoſitiones laicoꝛuʒ.tunc per hoc nõ
violatur hiertas eceleſie in aliquo.q;uis enm

onat ſtatutum ꝙ non valegt
natio. inuara poteſtati.aliquãdo ſiimn
pliciter pꝛohibet contractũ. Et in pꝛimo caſu C
aliquãdo foꝛma eſtobſeruabilis ſine magna
difticultate.aliquando non obſeruabilis ſine
magna difficultate. Si ſine magna diffieulta
te obſeruari poteſt. aut foꝛina adijcitur cõtra?“

1⸗ ₰

.iii.

ſtantie ex quib actus variaturvt ve iureur-
um quidam. Si vo ſtarutũ ſimpliciter p/

hilet contractũ. vt c diſpomit bona non pſe
tranfferri in nõ ſubditũ vł nõ ſubentem one/

ra cõmumtatis tunc ſi cõtractus eſt ve facto
eccleſie. tũcinon tenet ſtatutũ. ſirut dictum ẽ

in alio pꝛecedenti mẽbꝛo. Sed ſi nõ eſt de ſo⸗-
ro eccleſiaſtico. vt cuʒ pꝛole lvt vendi non ſu/

ad pi ſtinenti onera communitatis tunc autex ob
teri contractui.Peimo caſu dico ꝙ non tenet

ſeruantia eius mmultũ pꝛeiudicat᷑ eccleſie. aur

ſta parũ vel nilil. &t pꝛimo caſu non extẽditur
tuentis cum talium regulatio ad eccleſiaſticũ

ſtatutũ ad eccleſiam vel clericos ſicut eſt pꝛe⸗/

dictiũi ſtatutũ qð pꝛohilet vendi non ſubeũti)
bus onera cõmumtatis. Maz licet clerici nõö

ſuſtineant onera cõmumtatis. vt extra de im

ſit fauendum eccleſiis ⁊ perſonis eccleſiaſticeis

non tainen ita vt turbemr iuriſditio laicoꝛuzʒ
vt de iudi.c. Nouit.Et marime lvc dico.quia

ex iuſtis cauſis ppſunt iuſtificari talia ſtatu/

ta.ne ſciliq bona alienẽti in nõ ſubditis ad

nutũ eoꝝ qui bona habent. ſed ſolum cũ ſub⸗

—

eſtrõnabilis cauſa. alias deſacili woſſet ciui/

tas erui tributarijs ⁊ ſuſtinennibo onera cõ⸗

munitatis. Et idcirco ſi diſwponat ſtaturtum

ꝙ non teneat venditio niſi fiat pꝛoclamatio
in palatio ſi quis velit cõtradicere in aliquo

facta in eccleſiam nõ ſeruata tali foꝛma. quia

muni. eccle.c. Nõ minus. nõ tamẽ pꝛopter
loc debent minus bene tractari q; laici ſuſti/

nentes.alias pꝛiuilegiñ eccleſie eſſet dmno

ſum. contra illud de re. iur. c. quodob granã.
li. vi. Atem er hoc violarer liberiags immuni
tatis ece leſie.ex quo pꝑ eam efficerentur dere

rioꝛes cõditionis.vt de pꝛiuił.c. Quãto. ſed

ſi nullũ vel paruũ pꝛeiudiciũ inferret ex ob?-
ſeruantia eius poſſer ſuſtineriſtatutũ. puta ſi

diſponit arma nõ alienari in nõſubditos. x?I
quid ſimile de his que clericis pꝛohibẽtur de

iure vt ꝙ reciperentur gabelle ab omnibo qui

deferunt res cauſa negociationis 2 hmõi ex
irs ne de.vel mo.per totũ.immo etiã ſi ſun
vel niſi alienans ſit annoꝛũ.vxx. vel niſi ſint
inter duo pꝛoximioꝛes.non tenehit alienatõ

in hoc nullo iure ſpeciali.munita eſt eccleſia

nec in aliquo per hoc ſibi pᷣiudicabit᷑. Si æro

foꝛma adiecta non eſt ſine magna facultate

obſeruabilis.dico idem ſicut etquando con/
tractus pꝛeciſe pꝛohiletur cõparando in hoc
difficultatem impoſſibilirati. vt de iureiurã.
(.bꝛeui.Et hoc intelligendo de difficultate qᷓ
ſit maxima ⁊ talis ꝙ“ cenſeaturimpoſſibilitas

Et per lvc deciditur alia queſtõ.cum enim
fit ſtatutũ ꝙ non fiat tranſatio immobilium

in non ſubeũtem onera cõmunitatis. niſi d

licentia cõmums vel habentis ius cõmunis
Si queritur vtrũ teneat tranſlatio facta inec

nulla. Reſpondet ꝙ tenet talis trã ſlatio nec
poieſt dici nulla.quia cum talis obtentio licẽ
tie dependeat ab vno ſolo.pꝛo impoſſibili ha

betur. Onde ſtatutum tale quodeſt Padue li

mitandum. ita.ſ. ꝙ nõ extendatur ad eccleſi

as. Et idem dien g i ifficultas ſit magna
en ꝙ ceſſſeatur pꝛo impoſſibi

Guis ⁊ ſi nõ tahen ꝙ ce impo
li. Quando autem dicatur talis difficultas 2
quando nõ patet per exempia ſupꝛa et infra

talia q vñt cõpetere clericis.dũ tñ nõ ſit nora
bile pᷣudiciũñ eccleſiaꝝ ⁊ apareat cauſarõnas
bihs gliqᷓ ꝓpter quã moti ſunt ſtatuẽtes. idẽ
Dicerẽ. puta diſponit ſtatutuʒ ꝙ certa bona qG

ſunt in cõfimbo.nõ alienẽtur in nõ ſuſtinenꝰ

tes onera.ne ponſtitotingere ſines variari.vel

certe comus qᷓ ſunt ad vſum publicũ. licʒ
int ſinguloꝝ.nõ poſſint trãſferri in nõ ſubdi⸗

—

tũ ne poſſet cõtingere ꝙ a tali in quẽ trãſata

foret nõ poſſet hr̃e cõe in locatõem ꝝ vſu pu/

blico.qꝛ ille locare nollet vel nõ ſine magno
emolumero in quo magnũ ſieret cõi pꝛeiudi

dũ. Iſtis caſiba ⁊ ſiłibo dico ꝙ in eccliam ſa⸗

cra alienatio nõ tenebit, ꝓcedũr hec de radico

iuris a nitũtur marima eòtare. vt eccle ↄſerꝰ-
in ẽtur in iureſſuo ⁊ laicoꝝ iuriſditõ nõ ex ꝛoto
cleſiam ita ꝙ non ſeruata illa ſoꝛma dicatur

cõfundatur. Et accedit ad hoc.xi.q.i.puenit.
ens ꝓhibere trãſiationẽ rerũ in nõ ſubditum
nec pꝑ hoc agitur.cõtra libertatẽ eccleſie. non

ſimpliciter ẽ veiũ,ſed diſtinguenduʒ. qꝛ aur

nõ ſubditus dicit᷑. qꝛ de alio territoꝛio ẽ. pura

de bononia. tale ſtatutum ſit floꝛentie.⁊ tũc
eſt ver nec cõcedendũ.qꝛ pꝛimilegiũ elericoꝝ

nõ delet eis eſſe damnoſum qð eſſet ſi exclug

derẽtur a bñnicõ qd habẽt ciues ⁊ ſubditi quo

Litulus

etis ipſi debent gaudere. de fo. cõpe. dilecti. di.

xtũ etiã bar. ſupꝛa allega. nõ ꝓcedit in ꝓtalia

cum in ea pᷣdia nõ ſunt tributaria. C. de epi.
cleri.l.de his. Sed ſie generaliter faciendo
omnia pꝛedia tributaria. appareret factuʒ in
fraudem ⁊ in grauamen eccleſie maxime qũ
tributum eſt maximũ.a ſolum eſſer impoſitũ
non exigeretur. Onde cõmunitera moder
nis tenetur illud conſilium bar. licite fieri nõ
poſſe. Et ex hoc aparet ſtatutum factũ flo
rentie anno wmini. O. ccccxxv. vel circa. ꝙ&
omnia bona immobilia que tunc inueniebã
tur apud laicos ſeu poꝛtantes onera cõmuni
tatis in quemcunq; tranſterentur. tranſirent
cum onere impoſitionũ cõmunitatis non po
teſt extendi ad eccleſias vel c ericos.ſcilicʒ
ſi emantur ab eccleſiis.vł conentur aut legã
tur eiſdem per teſfſamẽtum talia immobilia

ſubijciantur oneribus cõmunitatis.cum nõ
fuerint ab ãnquo tributaria.nec ſeruatus ſit
modus datus a barto. qui tamen necreputa
tur licitus quia in fraudem factus et hocecẽt

contra libertatem eccleſie.de unmu.eccle. per

totũ.Et ſi allegatur.ꝙ per hoc multe fraudes
fiant.quia multi vonant eccleſie. vł legant fi
mulate vt euadant onera cõmunitatis. RBe/⸗

ſpondeo ꝙ fraus ⁊ volus nemini patrocinari

debent. vnde talibusdetectis puniantur. Sed
negari non poteſt quin ad eccleſias ⁊ hoſpita
lia multa im mobilia licite ⁊ ſine fraude.ſed

iuſtis titulis legati vel emptõnis nomine ꝑ ⸗/

ueniant que vtu; debent gaudere pꝛiuilegijs

eccleſiarum.alias violaretur libertas eccleſia

ſtica.⁊ pꝛinceps pꝛouiciarum facta eſſet ſub

tributo. Q uoddam etiam ſtatutum floꝛẽtie

factum fuitanno vomini.OJ.cccexliij.vł cir⸗
ca.quo cauebat᷑ ꝙ nullus foꝛenſis quiſcilicet
non eſſet de ciuitate vel diſtrictu floꝛẽtino poſ
ſer obtinere vel poſeſſionem capere cuiuſcũ/
qʒ beneficij eccleſiaſtici ſibi collati pxr quem/
cũq;.niſi pꝛius in conſilio obtineretur ꝑ par/
titum habendo. xxxvi. fabas nigras. Et licer
aliqui dicerent non eſſe hoc ſtatutum contra
libertatem eccleſie tamẽ cõmuniter fuitdeter
minatum contrariũ,.⁊ ſic declaratum per pa
pam.vnde opoꝛtuit annullare illud ſtaturũ.
alias nõ poterant abſolui ab exeõmunicatio/
ne contracta. quia contra libertatem eccleſie

exat.

ruii.

rian nõ. Heſpondit, reddite que ſunt ceſaris
ceſari. ⁊ que ſunt dei deo OLath. xxij.oſtendit
exemplo quando iter faciendo cum diſcipu
lis qui exigebat a trãſeuntibus tribumm vl
pedagium vel vectigal hoc petẽs a petro. oſtẽ.

chriſtus ïi petro ſe lilberum eſſe ab huius ſo

lutionis debito. Et ſubdit vt non ſcandaliſe/

mus eos. vade ad marea mitte hamũ.r euʒ
piſcem quem pꝛimo capies.accipiens inue/
nies in oꝛe eius ſtateraʒ.id eſt certam mone

tam.⁊ illud ſumens da illis. ſcilicet exigenti
bus.quod ⁊ factuʒ eſtvt habetur OJath.xvij.
Ad idem apoſtolus as Roma. xiij. Reddite
omnibus debita. cui lonoꝛ em lvnoꝛem. cui
tributum tributum. cui vectigal vectigal. Er
Auguſtinus tractans illud apoſtoli ad Ro.
xiij.ca.Omnis anima poteſtatibus ſublimi/
oꝛibus ſubdita ſit ſic dicit.⁊ vos ſubdities de
letis.ideo ⁊ tributa pꝛeſtatis.quia hec eſt p
batio ſubie:tionis.extra de cenſi.ca.omnis.⁊
dicit glo. hoc dictum laicis eſt. ⁊ woteſterten/
di ad clericos non omnes.ſed eos quipoſſi /
dent ciuitates ⁊ caſtra a laicis data cũ aliqua
ſubiectione obſequij tempoꝛalis. Hinc Am/
bꝛoſius ait.xi.q̃ſt.i. agnum quidem eſt
ſpeciale documentum. quo chriſtiani viri po/

teſtatibus ſublimioꝛibus wocentur debereeſſe

ſubiecti.ne quis cõſtitutõnẽ terreni regis eẽ
ſoluendam. Si enim cenſum filius dei ſoluit
vt patet ex exemplo poſito. quistu tantus es
qui putas non eſſe ſoluendum. Obi dicit gl.
quod chriſtus ſoluit cenſum non er debito.

quia cuin cenſus ſit ſignũ ſubiectionis.chri)/

ſtus autem nemini erat ſubiectus ſed vomi⸗
nus omniũ.ideo non exat obligatus ad illu⸗
ſed ad tollẽdum ſcandalum pupiuloꝛum.ſol⸗
uit. Et pedagia quidem ⁊ gabellas ⁊ collectas
vel tallias non poſſe erigi a cleritis ⁊ eccleſtis
vel imponi abſuʒ licentia pape per cõmunita
tes ⁊ principes ſeculares ſub pena excommu⸗
nicationis. habetur infraſin titulo de excomu.
maioꝛi. QAuomodo autem imponendum ſit
laiciset erigendnm. habes ſupꝛann ſecunda
parte titu. i.ca.de rapina. Sed cenſus ſeu tri⸗

ſed eriam a clerids. Mam eccleſie repertur
obligate ad cenſum vel tributum ſoluenduʒ.

De cenſibo ⁊ tributis eccleſiarũ.Capᷣ.iiij. tron anSser gccidir. gliqdij

.

tronis. qð frequẽter accidit. aliqñ pꝛincipib

’â’ͦſeularibo. ſi ab atiquo repiũtur ſicobligate
Enſum ſeu tributũ
eeſſe ſoluendũ ei cui debetur. oſten /
dDitrt rpus verbo ſuo quãdo interro
satus a quibuſdam.ſi licet cenſum dare ceſa

ſoluere debẽt. vñ Ambꝛo. Si tibutũ petit im

Ferato. no negamu agri ecgleſie ſoluũttri⸗/
butum.Si agros deſiderat i patoꝛ. poteſta/

tẽ hʒ vẽdicãdoꝝ tollat eos ſi libitũ ẽ ĩ Patoꝛi.
nõ cvno.ſz nõ nego. 1i. i. glo. ic ſup w

2: X .

butum que pꝛo eodem ſupponuntur. deben)/
tur ⁊ poſſunt licite exigi.non a laicis tantum.

.
oroptetzsfn
omnnfifnn

Gcorpalterme
(hereneni o

ſulantis cont

fnis nrllofnod ſo
mmndlt Aleiln

ßüseerniteni⸗
ute Npulein
Pnalegledshit
Vodiotnsmnone,
Pnmne ecteii⸗
inpatoenwhnt⸗
geſeptblinutti

ſuliefii

gatnirtiut h
tpnierſizſio ⸗
eſpveufiuſus o⸗

Wrenei ſti nos
fFumtuiceſinse
6Fczeniet, geius
iOnctonnt
(eſüioeeſedia
eutidigtadi
(mnidonoindete

Cnechr Dennen
Nuknns n
Nurimunk
Nſondreme
—
NEE
tvenrDtanae
Menlanepemmme
nultsſuisenend

0Mnnercleſaretc
ſendatenlſtseſ.
epſſssſnventns
fenntononwn
Mlseceeſepreem

Atſre prdinins
ncſpopenoetn
nml tebuse
fhuinseſtpn

nr mi
Aprefats r
emde en
mcs eſt /
nanmeg ſeden
tiWungr
Nmn. ocrine,
Siin
wopin e
ſeſnn R
voitcine
sitſie
nmiarienen
echigut
tmn igane i

Eengtinet
Nentapeee

aesſhgui
rnimmt
m rzi,
a in

minmn

4 .

6. Dn mane

ptat ꝙ intelligit facto nõ de inre.nã ſine
auẽte pꝛincipis ſiue alteri quis detineat res
ecde ſacrilegꝰẽ miireſtituat.rij.q.iij.quiſqͥs.
NHec eti ex hoc ꝙ pꝛedia eccleſie ceſſent a tri
buto.pꝛopterea pñt vendi.xvi.q.i.generali/⸗
ter. .nouaꝑ.Et ſuꝑ verbo nõ nego. dicit glo.
ſcq; coꝛꝑaliter me opponendo qꝛ pꝛo tꝑalibus
opponere me nõ deleo.idẽ Ambꝛo.impatoꝛi
poſtulanti ab eo vnã eccleſiã pꝛo hereticis ar/
rnianis. nullo mõ voluit aſſentire.ſed inter ce
tera dixit.ZYlllegatur imꝑatoꝛi licere omnia

ipᷣius eẽ vniuerſa.Rñdeo.noli grauare te im

peratoꝛ. vt putes te in ea qᷓ̃ diuina ſunt im/
periale aliqð ius he noli te extollere.ſʒ ſi iu
vis diutius impare.eſto deo ſubditus. Scri⸗
ptum ẽ.reddite q dei deo.q celaris ceſari.ad
impꝑatoꝛem palatia ꝑtinent.ad ſacerdotẽ ec⸗
cleſie. publicoꝛũ tibi meniũ ius cõmittit᷑.nõ
ſacroꝝ. Naboth poſtulatus a rege.ſ. achab ꝓ

vinea ſua. Rñdit abſit.vt ego patrũ meoꝛuʒ

tradam hereditatẽ. vt h.iij.lib.reg.ſanctus

naboth vites ſuas ſuo ꝓpꝛio cruoꝛe defendit.

qꝛ.ſ.pꝛo eo iniuſtus occiſus eſi. Si ille nõ tra

didit vineã ſnã. nos trademus eccleſiã xpᷣi.⁊
infra tributũ ceſaris ẽ.nõ negatur.Ecclia dei
nõ vtiq; ei delef. qꝛ ius ceſaris nõ põt eſſe tẽ/

plum dei. Quid honoꝛiſicentius qᷓ; vt imꝑa

toꝛ filius eccleſie dicatureſſe.qð.n.dicit᷑ ſine

peccato dr.cũ gratia dĩi. AVmpatoꝛ. n. intra ec
cleſiam ẽ. bonus imꝑatoꝛ q̃rit auxiliñ eccleſie

non refutar. Si de meo aliqͥ d roſcaf aut fun/

dus aut vomus. aut aurum vel argentum io
quod mei iuris eſſet ier offerrem templo dei

nil poſſum decerpere. vel trahere cuʒz illud cu⸗

ſtodiendũ non tradendum accepi. hecom̃ia
halvntur. xxiij.q.viij.cõuenioꝛ.Ad idem fa/⸗
cit quod dicit Oxbanus.q.ea.tributum ĩ oꝛe

piſcis piſcante petro muentum eſt.quia de er
terioꝛibus ſuis.que palam cunctis apxparent

tributum eccleſia reddit. non autem totum

piſcem dare iuſſus eſt. ſed tantũ ſtatereʒ qui
in oꝛe piſcis inuentus eſt.quia nõ eccleſia da
ri imperatoꝛi.non ponnficalis apex. qui in oꝛe

capitis eccleſie pꝛeeminet.ſubijciregibo põt.

Sed ſane.vt diximus. ꝙ in oꝛe piſcis inuen
ium eſt pꝛo petro.et mino dari iubetur. qꝛ
de exterioꝛibus rebus eccleſie.quod conſtitu⸗
tum antiquitus eſt pꝛo pace ⁊ quiete.qꝛ nos

tueri ⁊ defenſari debent.imperatoꝛibo perſol/

uendum eſt. hec in glo.ſuper verbo exterioꝛi⸗/
bus id eſt non de rebus eccleſie. Nam exquo
ſemel dictum eſt ecdeſie ſancta ſanctoꝛũ erũt
comino.xij.q.ia Mulli svel de exterioꝛibus.
id eſt inquãtum ad ea que pꝛius erant tribu/⸗
taria qina cum onere peruenient ad eccleſiã
vt de decimis.ca.cum non ſit. Onde ⁊ gratia

liii.

nus dicit. xxiij. q. vi. ſeᷣm canonicaz.5. hine

datur. ꝙ de his que a qͥbuſtiber eccleſia eme⸗
rit᷑ vel viuoꝝ conationibo acceperit. pꝛincipi
bus conſueta deberobſequia. vt ⁊ annua per⸗
ſoluat tributa. Et idem Gratianus.5. ſec no
tanqum. ea. queſtio.ſi in moꝛtæ. dicit ꝙ ſumt
quidam epiſcopi qui non contenti deenmmis er
Pꝛimitijs pꝛedia. villas caſtella 2 cinitates
wſnſident. ex quibus ceſari delent tributa. et
huiuſinodi. niſilbenignitate imperiali. ꝓme
ruerunt immunitatem ab huiuſmodi. debẽt
vtiq; tributa ſoluere quibus a vomino dicit᷑.
Reddite que ſunt ceſaris ceſari.

De cenſibus F.l.
⁊ pꝛocuratõnibus habetur titulus ſpeciglis in
decretis cum multis.ca.⁊ in.vi.⁊ cle.⁊ pꝛeci⸗
pue quo ad pꝛocuratõnes. E x quibus elicin⸗
tur alique concluſiones magis cõmunes. cõ
tentioſa foꝛi iudicigalis dimittẽdo aduocatis.
In ca. Sancitum dicit Yo.an.in nouella
qe cte eccleſie ꝙ ãtiquitus fundatores eccle⸗
ſiarum conſueuerunt aliquem cenſum pro⸗
fundo in wotem aſſignato recipere. illum de⸗
bent dimittere.argu.ex hoc. ca.⁊.x.q.i.ca.i.
Et ſi remittunt pꝛo remiſo ⁊ ſide nouo impo
nunt.pꝛo non impoſito habetur argu.ex eiſldẽ
iuribus.ſed ſi alij erat tributariũ quod datur
pꝛo vte non erit eccleſia liberata.ſed eccleſia
non deler illam terram recipere pꝛo wte. niſi
pꝛius ſit liberata a tributo.⁊ potius eſt ab edi⸗
ficatione ceſſandum. En Innoen. De tri
butis terre que dantur ecdleſie pꝛo wote dixit
Poſtien.ꝙ ſi afſignatio cotis talis fuit facta
ſine conſenſu womini illius. ſcilcet cui dele
batur tributum. non valuir arg. de loca. ⁊ cõ
duc.ca.potuit. Si autem de conſenſu tunc ſi
non retinuit tributum illud videtur dediſſe.
Diſtinct.liiũ.ſi ſeruus. ⁊ ſic intelligatur opj.
Ala.cum iuribus ſuis.aut ipſuʒ excepit.⁊ tũc
ſibi imputet eccleſia que rem tributariam re
cepit. cum ⁊ womino licuerit retinere. In
ca.licet habetur. ꝙ cecus ad collecias perſo
nales cogi non delet. quod Innocen. intelli
git de perſonalibus tantum. non derealibus.
Sed PHoſti.intelligit generaliter de collectis
que fiunt in terra. vt fodꝛum.allergaria. xegi
um ⁊ ſimilia. Puta enim ꝙ tales pſone mi
ſerabiles nonſolum a perſonalibus ſed eiiãẽ
a realibus extraoꝛdinarijs debeãt eſſe immu
nes.argu.lxxxix.di.iudicatũ.in realibo aũt oꝛ
dinarijs nõ ſunt immunes fatetur tñ ꝙ tales
les ſi teneant aliquaʒ terrã cenſualem vel tri
butariã. ꝙ debent ſoluere tributũ vel cẽſum.

xvi.q.i.ſi quis.q;uis pie ſaciat dñs ſipꝛo pau

pertate oppꝛeſſo hoc remittat.cx.c.pᷣterea ht

Titulus

c,
2 . 2

tim poſi moꝛtem eccleſiam ſuam conſtituere
renſualem. quod ſi faciat ſine ſuperioꝛis au/
ctoꝛitate.non ourat poſtinoꝛtem vt de trala.
c. decetero. Ex. c. eceleſuis habetur ꝙ er hoc

wꝓꝙepiſcopus er piat aliquaʒz eccleſiam de ma
nu laicoꝛiun vel quo ad iuſpatronatus quod

ininſte tenebant. vel quo ad fructus quos ſi/
bi vſiurpabant. non ramen ex hoc poreſt epi/
ſcopus aliquid cenſus de nouo imponere. te
nebatur enim epiſcopus ex officio ad hoc libe
rare eccleſiam ve manu laicoꝛum vtextra de
relig. w. c. de renodochijs. In ca. innoua
mus halerur qꝙ. c. illud quod alias fuit ſtaru⸗
tum de theloneis.de pedagijs.xxiiij.q.iij. Si
quis romipetas.pꝛecipitur obſeruari. vtſci⸗
licet noua pedagia ſine auctoꝛitate regum et
pꝛincipum non conſtituantur. Obi dicit glo.
ꝙ eges ⁊ pꝛincipes tantũ habent poteſtatem
noua pedagia inſtiruendi. f. de publica.et ve⸗
cCcctiga.l.vectigalia.Alia autez omnia pedagia
interdicta intelliguntur niſiex conſuetudine
chnius non extat memoꝛia in contrarium. eri
gantur. de verbo. ſig. c. ſuper. Et tales hodie a
pa pa in curia romana excõmunicantur. pᷣm
Hoſtis. Sed querit Jo.an. Otrum tale pe⸗
vagium pꝛohibitum recipiens ſit ercõmuni⸗
catus.non ramen hoc ſtatuẽs.Reſpondit ꝙ
ſic ſaltim ex mente.argu.d ſenten. excom.c.
quia piculoſum.lib. vi. vel iuſta ignoꝛantia.
vt de cler. excom. c. apoſtolice. Hoſtie. Et di⸗/
cit ler. C. venoua vectigalia. l.i.ij. 7. iij. ꝙ ſine
im ꝑatoꝛis pꝛecepto.nec pꝛeſidi nec curatoꝛi.
nec curie conſtituere licet ea.neq; pꝛeceden⸗
tia refoꝛmare.vel his addere vel minuere.de
pedagus famen vide ſupꝛa in ſecunda parte.
ti.i.de rapina. Mon debetur cenſus cuius
cauſa ignoꝛatur.hoc dicit.c. Peruenit de cẽ/
ſibus.ſub his verbis. Cenſus ignoꝛantie.id
eſt cuius ignoꝛ antig.vt dicit gl. nec diuinis
nec humanis legibus inuenitur. glo. ſupple
quod ſolui debeat ſine cauſa, et ideo qui petit
alleget cauſam. Obi dicit Inno. ꝙ ſi eſtcer⸗/

tum cenſum deben etiaʒ ſi nulla cauſa ſubeẽt.

ſolui debet. vt de cenſi. c. quanto. Dicit auteʒ
Hoſtien.ꝙ epiſcopus ſolum ꝑ ſe ſicut nec pa
tientia ꝑ ſe nec negligentia obligationẽ taleʒ
inducit.ſed negligentia cum temꝑe obliga/⸗
tionem tollit. vt de pꝛeſcrip.per totum. ⁊ pati
entia cum remꝑe obligationem inducit.Qi⸗/
eit enim Hoſtien. ꝙ inepte petit quis cenſuzʒ
dicendo. Neto cenſum qꝛ mqhipᷣſtitũ ẽ ꝑ an⸗
nos. ri. ſed ſi dicat peto talẽ cẽſum er rali cau/
ſa impoſitũ ad q ð ꝓbandũ all. ſolutõem cõti
nuj. rl. ãnoꝝ. bñ petit a obeinebit ſolu. illã /
bando. Caueat tm talis ſubdit ho. de cõſcia ꝙ

6 ₰
— 1 3 *° 4 2 5

1 . — ,

c fi. Bidet & ſino ẽ memoꝛia inicij peeptio
nis vel caule ſufficit dicere er iuſta c inmpoñ

nõ exp:imat vel fingat falſam cam deplcrip.

tũ. ad qð pꝛobãdũ inducat tps cuius non exr

tat memoꝛia ar. ad hoc de pꝛeſcrip.c.i. lib. vi
betente.cũ nõ ſit veriſimile aliquẽ ceſum ſine
cã ⁊ ſine qᷓrela tãto tpe pᷣſtitiſſe.ar.ff. de pba.
l. cñ de indebito. Item incertitudo impoſſi
bilitas merito e xcuſat. hoc caſu nõ erxpꝛimen
tem ſpãlem cãm.de re.iu.nemopoteſt.li. vi.
nec his contradicit tex.ipſius.c.q;ꝛ nõ ẽ talis
cenſus ignoꝛantie ꝗᷓ preſcriptus ẽ.et ſi cauſa
ignoretur. Ho. Sed ab.de ſialia ſup. c. ad
audientiã. de pꝛeſcrip.q̃rit vtrũ cõtra pꝛeſta⸗
tionẽ cenſus currat pᷣſcnptio. Rñderꝑ diſtin
ctionẽ pꝛius declarando pᷣm glo.⁊ bar. ꝙ tri⸗
butũ ⁊ cenſus ſunt ſinonima. Aut ergo pᷣſta
turcẽſua pꝛincipi in ſignũ ſupᷣme poteſtans
cominij.⁊ tunc nõ põt pᷣſcribi.ſicut nec ſubie
ctio ipᷣa.vt de pᷣſcrip.c.cũ ex officij.autcenſus
detur alia cõſideratõe.⁊ tũc põt pᷣſcribi.vt in

ipo.c. ad audientiã. de pꝛeſcrip. Et no. Cy.in

d. cõpent. C. de pꝛeſcrip. Sicur. n. alia iura

eccleſie vel pꝛineipis pñt pᷣſcribi. ita ⁊ cẽſus.

erquo ceſſat cã pᷣdicta.⁊ ꝑ pᷣdicta puto ꝙ vbi
põt pᷣſeribi ſubiectio puta ep̃i vel alterius cir/
ca pꝛincipẽ poterit enã picribi ⁊ cẽſus.⁊ etiaʒ
ſi pꝛeſtaret in ſignũ ſubiectionis. Si em põt
pᷣſcribi ſuhiectio.ita ⁊ foꝛtius ſubiectõnis ſi⸗
gnũ ne foꝛtius ſit ſignũ q; ſignatũ.ad qð no/
ta de cathedratico.in.c.cũ olim.⁊.c.cũ vene/
rabilis. de cenſi. Dubitat m.an remanẽte
ſubiectõne poſſit in totũ pᷣſcr bi ſubiectionis
ſignũ. Et dicit ꝙ ſupꝛema poteſtas pyſcribi nõ
põt.ſicut nec cõtra veñ cuius vices papa ge⸗/
rit.vt notãter dicit AInn.in.c.bone.de poſtul.
DOñicus de ſancto geminiano ſic vr diſtingue

re.vt audiui.qꝛ aut certũ ẽ cenſuminſti:utu,ʒ

in ſignũ ſubiectõis ⁊ tũc pᷣſcribi nõ põt ſicut

nec ſubiectõ ea durã te. aut ob aliã cãm ẽ cer

⁊ tũc qꝛ pᷣſumit᷑ in ſignũ ſubiectõis inſtitutũ
non poterit pᷣſcribi. In.c.ſigniſicauit ſum
marie hr̃ ꝙ is qͥ recipit iuramẽtũ de nouo im
rolito eccleſie ſoluẽdo cõpellit᷑ urantẽ abſol⸗
uere. vbi dieit Ho. ꝙ ſicenſus ille erarinde//
bitus. nõ aſtringebat iuramẽtũ illũ a q̃ pete/

tũ fuiſſe inſtitutũ.a tũc pᷣſeribi põt. aut dubiũ

bat᷑ abſoluẽdũ. interdirit aũt eps ĩ caſu diete

ectetalis ſacerdoti talis eccłe ne ſolueretcen
ſuʒ illu mõachis qͥ exigebãt ipᷣm.qꝛ monachi
ignoꝛãte epᷣo cuius auẽte ⁊ nõ ĩferioꝛis eo cẽ
ſus ẽ eccłie unponẽqus. vt s. ti. c. pꝛetereg.
Zunc cenſum acquiſierant. ſic clandeſtinũ
wnidebãt. nec eccdleſia erat obligata ſed is qͥ
ſoluit im̃.qꝛ ſacerdos nõ potuit eccla oblare

Tiranentton
umnmi elele.

Hec ob. ꝙ nõ ſpecificat cã. qe pſumptioẽ ꝓ
mlifͤri
iglloenün nit
6oletter Horenin
i noleno wfeo⸗

Cots Nrel
inelltli
entüton

utpphieregtl

trrusekfilen

Eclutteſerciß
ſtirpetuneton
tcnndn ſant
lecpeieſfendwe
lercoetinwmae
ictenenroreean
ſolineriane her
igonsintni l
ſere verſiegtopug
Poorcenſunne!
Ahrapeliegu
ſten viceturoneene
Ulirſint
liucad n ent
Wsſedutlbenn
Cmen dond⸗
Rayaengan⸗
Weocinorobe
lentnünunten
ſtheganar
ſbeoſbinöenin
Atroſri ſlne
Cipelatoſeneie
eſſundioei,

Aſseiglenti

uni Oumtien
uultapelireo
Urlvodwrebaen
ſocſaad ſyrnore
Alipiſaneonn
igeleronisſen
mehevonncentus
Ml horenin a
ninfecrſecogn
ellnmtm
nnlinlninn
lintintlitoenn
Pſeſimnen Seg
flatſſen 4

en
meſtren, non

fennizlup

rKnoINN,
iinſonäſtin
hötpferbin
mtchexoft
Menücpöt

ei
* .*

.iizirie
Domänn
Enijh
ſpenmi riszi
uiaise
nin
ieniicint
1nitjchif
Nrir. Mitdiin
airjin
nign iriun

violenter/

ALapitulum

nec ei quo ad poſſeſſionẽ p̃iudicare niſi ltimꝰ

modus vt de arhi. c. ꝑ tuas.vel dic ꝙ ſatis No

tuit acquiri poſſeſſio monachis ꝑ ſolutõnem
ſacerdonis.vt de capel.mo.ca.ij. Sed epiſto⸗
pus lene ſciebat illũ cenſum non deberi de iju/
re.⁊ iuramentũ non obſtare.quia fuit pᷣſtitũ
in detrimentũ eccleſie.de iureiux c.i.Et id eo

potuit pꝛohibere epiſcopus ne ſolueret. qꝛ cõ
ſtabat ꝙ monachi imuſte ⁊ mala fide poſſide/

bant.ſecus ſi pᷣciperet ꝙ poſſemio rei coꝛꝑalis
quã alius etiam mala fide tenet.auferetur ei
ocem̃ malũ pꝛeceptum eſſet.qꝛ
etiã violen:o poſſeſſoꝛi nõ eſt vis inferendũ.

iij.q. ij. S. fi. Et eodẽ modo cui de nouocenſus

ſubtractus eſt violenter. ⁊ cñ armis recupera

re vellet. Et eſſet idẽ foꝛſitan cũ armis recupe

randũ.de iure tamẽ contra ipᷣm agendũ.licet
alij contradicãr. ſi aũt monachi qui cenſum

recipiebãt eſſent bone fidei poſſeſſoꝛes.tũc ſa

cerdos ⁊ ſi in ventate cenſum nõ debeat. ipᷣm
tũc tenetur ſoluere.quia ſicut non licet aliquẽ

liare aliqua re.ſic nec poſſemiõe.C. vñ vi.
I.ſi quis in tantã. vel cenſum de nouo ſubtra/

here. veꝝ ſi epiſcopus pꝛecipiat ſacerdoti.ne

ſoluat cenſum bone fidei poſſeſſoꝛi. ſacerdos
cbet appellare.quia iniuſtũ eſt pꝛeceptũ. Et

idem videtur dicendũ. vbi epiſcopus pcipit
alicui de ſua dioceſi ꝙ preſtaret ei obedientiã
velaliud ad ipᷣm ſpectãs de iure cõmumi ſed

ſubditus ſe dicit liberum pꝛiuilegio velpꝛe/
ſcxriptione vel alio mõ. In hoc tamen caſu ſi

epiſcopus etiã poſt apellationẽ ⁊ ſine aliqua
caule cognitione ſubditũ excõmunicet.tamẽ
tenet excõmunicatio. dummõ vexꝝ ſit ꝙ non
ſit liber. quia quod pent epiſcopus iuris eſt. et
ideo ibi nõ requiritur iuris oꝛdo.de iureiur.
c. ad noſtrꝗ. ſed in notorus ⁊ falſis non valet
aꝑpellatio ſecus ſi hoc petat a clerico qui non

eſt de ſua dioceſi. vel etiam a clerico ſue dio/

ceſis ea que ad ipᷣm non ſpectant de iure cõſ/
muni. Nam tüc non teneret excõmunicatio
lata poſt apellationem. ⁊ ſi in veritate debere
tur quod ꝑetebatur.quia ꝑ appellationem ne
gociũ ad ſupꝑerioꝛis audiennã eſt deuolutum
Aliqui famẽ contradicũt aſſerentes ꝙ in ca
ſu appellationis ſententia ſemperx ligat. ⁊ ma

xunme in eo cui cenſus quem poſſidebat ſubtra

hitur. Hoc enim caſu etiam poſt appellatio//
nem ſine cauſe cognitione.poteſt excõmuni
care ſubtrahentem.⁊ ſic defendet poſſeſſioneʒ
ſuam ꝑ excõmunicationẽ. vt de reſti.ſpolia. c.
olim. appellatio enim nõ debet alicui auferre
roſſeſionem. Sed gꝗuid ſi abbas excõmu⸗
nicat ſacerdotefn cenſſariũ ſuũ halbens in eo

Ppriteſtatem. ſi non ſoſuit ⁊ epᷣus excõmimicat

ſi ſoluit. Rñdeo appellet ſacerdos. ⁊ ſic tutus

—

„ o₰D%

erit. ar. ꝑ id quod no.de appel.c.pꝛeterea ⁊ nũ

q; obliget eccleſiam nec cenſum ſoluat.miſi/ p

babilem et manifeſtam credulitatem habear
ꝙ ſoluere deleat ᷣm Inno. cuius tota mẽs

eſt hec glo. ſed nec ver omnia placẽt iſta. Quo
modo enim ᷣm Hoſtien. potero ſcire de inen
te ſubtrahentis cenſum.qua intẽtione hoc fa

ciat vriq; hocipᷣo ꝙ ſubtrahit cenſum poſſum
agere contra ipᷣm poſſeſſoꝛio vel petitoꝛio.qð
Dic vt plene nota.ca.peruenit.eo. tit.ſed nec
placet quod dixit ſeilicer ꝙ in his que de iure

petuntur poſt appellationem interpoſitam te⸗

neat ercõmunicatio. Noc enimverum eſſet ſi
ſubditus appellaret pꝛo eo ꝙ liber eſt. a liber/
tatem non pꝛobaret. ſi auteʒ appellet. quia in
dubio non delet epiſcopus ſibi ius dicere be⸗/
ne defendet eum appellatio. Et dicit Hoſti.
ꝓꝙ non ſolum reqiurũtur hec duo auctoꝛitas.
ſcilicet epiſcopi ⁊ iuſta cauſa ad cenſum unpe
tendũ.ſed ⁊ ꝙ capitulum cõſentiat.vt extra
de his que fi. a pꝛela.c. tua.⁊.c. Paſtoꝛalis. ?ꝓ

etiam conſenſus eccleſie cui cenſus imponit

ſi eſt conuentualis. vt de rebus eccl.non alie.
c.fi. atetur tamen ꝙ ſola auctoꝛitas epiſco
pi ſufticit. maxime cum cauſa ad tranſferen/
dum iuſtum tituluʒ pꝛeſcribendi.Et ſic poteſt
intellligi de cona. c. apoſtolice. NMec pᷣſcribẽs
ſuper hoc delet habere malam fidem cum ful⸗
ciatur auctoꝛitate paxe.qui hoc ius cõſtituit
maxime cũ de tali re agatur quaʒ papa poſſer
tollere.⁊ contrariũ eius conſtituere. ſcilicʒ ꝙ
auctoꝛitas epiſcopi ſufficeret ad plenum ius
tranſterendum. ſi tamen haberet conſcientiẽ
remoꝛdentem.q;uis ſcrupuloſum illã ſequa
tur. vt de ſimo.c.per tuas. Item dicit Hoſti.
ꝙ ſi conſcientia dictat ei a quo petitur cenſus
ꝙ debeatur. ſoluat ipſe rectoꝛ. ſi dictat contra
rium non ſoluatr.ſi dubitat in tali caſu obedi/
at.cum ei pꝛecipitur vt ſoluat.vt de tem. oꝛd.
c.ad aures. Item goffre. Ytem querit Ho.
quid ſi conſtare poſſit ꝙ olim pꝛeſtabatur ex
cauſa.ſed tainen ceſſatum ſuit a ſolutõe eius
legitimo vel longiſſino tempoꝛe pꝛeſcriptio⸗
nis.nunc vero renouatus eſt aucroꝛitate epi
ſcopi.nũquid ſit ſoluendum.⁊ videtux ꝙ nõ
quia obſtat pꝛeſcriptio.eo.ti.c.olim. Sed te⸗
net ipſe contrarium. Et hoc tenet.quia cen/
ſus non pꝛeſcribitur.C. de pꝛeſcrip.xxx.ãno.
l. male. de reli. v. c. cõſtitutus. Cum qꝛ aliud
eſt de nouo imponere.⁊ aliud renouare.vt de
iudi.c.nouit.cum concoꝛ.tum qu ia non vide
tur facta deterioꝛ conditio eccleſie.ſiad id qð
ab inicio ſibi impoſitum fuit reuertarur. diſt.
liiij.c. generalis. tum quia caſus videtur hic

nortari. de cenſi. c. cũ venerabilis. DHec omnia

Jo. an. in noella.

—

Diſt.i.vnicuiq;.de licentia tamẽ ep̃i poreſt ibi

8

De diminitione ꝗ.

cenſiie nõ fieuda.a de pcurationibus, c,olimn
w cenſi. ſic ſuninat Yo. an. Soluẽdi ſunt cẽ
ſus ad antiquã monetã in qua conſtituti fue
rũt niſi ſit in alterius monete ſolutone p̃ᷣſcri⸗
C. de pꝛeſcrip.xtx.anno.l.male agit᷑. Sic nec
diminui ſaltem ab eo qui habet malã ſidem.
arg. e reli. . t. conſtitutus. q etiam tenuit
gof. ſed ſi nõ halet malam fidem videt woſſe
rꝛeſcribi viminutio p illuq c.olim. An.c.
cũ canonicis.ſic ſunmat Yo. an. ad anmiquã
monetã vel eiuseſtimanonẽ ſoluende ſunt

penſatõnes antique. Capitulũ ſi. de cen, ſic

ſummat Yo. an. pꝛopter pꝛinatũ oꝛatoꝛiũ ꝓ
curatio nò debetur. Pec eſtaũt differentia in
ter eccleſiã ⁊ oꝛatoꝛiũ.qꝛ dicit eccleſia vbi ſta
tuta eſt certa cos pꝛo rectoꝛe. clericis et alis
neceſſarijs. de conſe. di. i. . NHemo. Ozatoꝛi
vo quod nõ eſt otatũ nec edcificatũ ad miſ/
ſam celebꝛandam.ſed ad adoꝛandũ.de cõſe.

qñq; celebravi. Sed in maioꝛibo feſtuitatibo

nõ dabit hac licentiã ᷣm Inno. Si vo eſſet
in oꝛatoꝛio aliquis rectoꝛ cõſtitutus velaliqᷓ

certa pſona vel vna de certis q̃ debent oꝛato/

rio deſeruire. nõ viget Inno. quare epᷣus nõ
poſſit viſitare ⁊ pꝛocurationẽ ſuã exigere.et᷑
de reli. w. c. de xenodochijs. Mam q;uis tale

oꝛa toꝛiũ ſit gratia uotõnis factũ ſeculariuʒ

tamen miniſter er erat pñtandus epo. Sed
ali cõtradicũt. In dle. de cen. c. i. halet
religioſi quicũis pꝛo monaſteris et eccleſus.
q̃ ad eos quocũcq; ſint ti.euoluta pꝛocuratio⸗
nes legatoꝝ ſedis apoſtolice iura epᷣalia ⁊ alia
pꝛeſtare pꝛo ipis ãteq; ad eos ꝑueniſſent ſol/
licicis pꝛompte ſoluere ſtudeãt. niſi foꝛte ſe⸗
Dis apoſtolice pꝛunlegio exemptione.ſ. ſacta
ſpecialiter de hmõi pꝛocuratõnibo nõ ſoluen⸗/
dis vel alia cauſa legitima ſe ab his valeant
ſummar Yo. an. Qui tenétur pꝛocurarefra/
tres alicuius wmus. liq illoꝛ numerus nũc
creuerit ꝓcurabũt omes. Sed ſi ex eo nimiũ
grauarẽtur. eis piofficiũ iudicis conſulef. Et
dicif ibi. ꝙ ᷣm pe. ⁊ ab.eſt hic ax. ad qſtionẽę
de illo qui halxbit furnũ a molendinũ in em/
phitheoſun ſub pacio molendi coquẽdi gra
tis womino 2 familie ſue habuit poſtea vomi
nus dæcem ſilios. 2 quijilet flius decez filios
alios.vñ ſi omnibo molat ⁊ coquar. emphitbe immobilin eccl.
cõſenſus epᷣi ⁊ cap

ota expedit ſibi magis nõ habere qᷓ; habere. de

Hire ſtricto tñ dicijr illi teneri. ſed iudicis of/
eio ſibi nuidebit. vt nõ teneat᷑ vitra pꝛrimã
menſir.ſed Ho. dict hanc ecretalẽ ſun

c, olim. eo. ti. licet multa
trariñ allegair.

—c.. 8E8 EEE .

plliciterad ſtat paimũ halere reduciptinie.

cũ canonicis. E. e ſeruiis l p

4

ium poſſentin con/

eeccleſie. Dota , dicit derretalis.

„ Hulliliceat alienate rem unmob

natõnis ant verbũ cõtinet condinonẽ vendi
tionẽ. wnationẽ.pmurationẽ. ⁊ emphitheo/

picit glo. bimilxca Sobligatioreiimmobi

lis. ſicut pianus rei mobilis. Conditionẽap/
pellat cõtractũ ſub cõditõne factu vt ſi ſoluat

tributũ. vel wotibitalẽ rem ſi nauis wniater
aſia. Zllienare niſi pꝛo vtilitate eccleſie. Sʒ

*

nota ꝙ iſta vtilitas eccleſie cõpꝛehenditoẽs

quibo pmittitura iure alienatio ren ec

caus

ceſie. qᷓ ſunt quatuo. vt ponit glo. ſummatia
xij.q.ij.in pꝛin. Pꝛimus ẽ cauſa neceſſitatis

vt ſi debitũ vꝛget. x.q.ij.hoc ius.Secũdus cã

pietatis. vt p redemptõne captuox. vel ali/

monia paupep. xij. q.ij. auruʒ. Cercius caſus
vtilitatis.q.ea.c.ſine erceptõe.OQuartus cI

incõmoditatis vel minoꝛis vtilitatis. vt.q. e.

c.terrulas. Atem vltra dictos. OQumtus ca/
ſus ꝓprer eccleſiã edincandã vłcimiteriũ am
pliandũ.q.e.c.aurũ. Sextus ẽ qñ epus ci cõ

ſenſu clericoꝝ põt wonare qͥnquageſimã pte;ʒ

illa dioceſi.vt. d. e. lone rei. Sed d foꝛmaali
enatiomig eſt dubiñ. NHã glo.ber. ſup dica d
cretali dicit ſeruata foꝛma q halxt.r.q.ij. c
ius. Sed alia glo. dicit ꝙ talis ſoꝛma nõ ſer/⸗

uatur lvdie. ſed illa ſoꝛma q̃ halxtur. rijq. d.

Sine exceptõne. Hoc tenet Hoſtiẽ. Yo. an.
gluil. ber. etiã coꝛrerit ſe.⁊ idẽ tener. illud autẽ

ea. Sine erceptone cotinerq, nõ hataliena/
nus cleria ꝙ nõ ſit dubin illud eccleſie pfu⸗

turũ als ſir irrita. Et dicit ihi glo. ꝙ etiã ſi

ractus. nam eo

il. In ahenatõne rex
Bnrcasoollegiatagreckeur
6ſenſus epi ⁊ capitii.i.mavꝛis ꝑtis capitu
li. In reb aut moniſterij teqniur cõſenſus
abbatis capłia q. ij. abbanbo. An al/
e prochiglis reqritur

ipᷣo ꝙ nõ ẽ pauꝑio
ta. ft. de ſolu. l. in p
glo. xij. q. ij. in ſin
immobilin eccle

criſtecterdl

ſſtlacͤtenco
i Pone
yettott⸗ . i

0

nicpeſerund,

ctcliumni e⸗

Drt. Yen nen
acacruni en

enetſfed nrhutn
nenn fnneenh

zhet henſne⸗
tnuh

Durn iſobſtenein

tMues onzſtcitd
((mhunnriman
ſöloioongſentev
ſiocenla nigen Aen
mi teet icli
IniI mieh iin⸗
n CNige

ſrnnicektemim

DNdelane

niſoneſeitagn
cPhbrnecennäſen
en. Henderg.
ugſchutdanen
Neiſovnr tn ner.
NMonaifmuen,am
muſtunnckari un

Siimmtgnini
iIſnhnittdergien

ſeſenes gtasmmd⸗
fltznenar Kden

emmewſeſonez
üupniſisöcoehene

faturnonaſtenoaii
ſaknerwſeſtones,
gtiſfalglere emn

(teneſeloas gne
iurnmnume
ſäͤniſärnl, ergue
Ub innmmngttecte
uſcetkbeſtdatnw

ſInrorrn
ſdie lanml n.

ͤſr n

finn igent
aade

Caꝑiulum

—
conſenſus ſacerdotis ipſius parochie. x. q. ij.
ſi quis ep̃us alias facra alienatio contra pᷣdi pꝛo
opoꝛ febat ꝙ pꝛeciũ rei vendite eſſet verſum
in viiliſatem eccleſie.⁊ ſit euidens er ꝑpenia

ciam foꝛmã nulla eſt licet ſit in dicto caſu lici

to. vt in. d.c.ſine exceptõne. Sed tamè pᷣſcri
pta foꝛma facta in caſu etiam non cõceſſo te

ca. ſi. Sien quod dictus eſt ſupꝛs. ꝙ; hoc ſiat
pꝛo vtil

itate eccleſie.q;;uis audul.dixerit ꝙ

illia vuilitas.in edificis perpetuis. emptõnibo

net ipo iure. extra d his ꝗ fi. a pꝛela.ſine con. aliarũ rerum vel ſolunone grauis debiti. ꝙ&
Meried ca. c. cũ nos. Sed ſi danola ſuerit eccleſie re/ emptoꝛ deleteſſe curioſus. vt videat ꝙ ſic cõ
ſtituitur. extra de in integ. reſti. c.i. hec m. d. Uerrtatur. Franciſeus tamẽ de ʒamb. ſuꝑ cle.
Nlon glo. Quidam etiam dicũt vt goffre. ꝙ in hu monaſteriop. eo.ti. dicit.ꝙ non eſt neceſe ꝙ
Kn iuſmodi alienationibo ſufficit ſeruare conſue duret verſum in vtilitatem eccleſie. glo. etiã
ee. tudine illius eccleſie cums fit alenatio. etiã Jo. ſuper. d.ca.hoc ius.dicit.ꝙ emproꝛ non
iern ſi ſit illa cõſuemudopᷣter ius.ſed hoſti.et guil. oxoꝛtet ꝙ ſciat ad quẽ vſum cõuertatur pecu /
SS tenet contrariũ. Yo.an. eo.ti.c.i.lib.vi.dicit ma. ſed ſufficit pꝛobare ꝙ tũc eccleſia indige⸗
tiene pꝛimã opi.eſſe veram cũ conſuetudo eccleſie bat pecunia. Dicitur etiã in ea.glo. ꝙ ſi plus
Dnmi. grauaret alienationẽ.ſecũdã vo vhi cõſuetu offerat de rebo eccleſie q; valeat.ꝙ tm̃ iuſtuzʒ
Miee lararet. Itemn noꝛa e ci dicit ſupꝛa in pꝛeciũ debet accipi. quia eccleſia in ſins cõtra
n glo. Ao. qrequnrit cõſenſus ep̃i in alienatio ctibus nõ debet colum facere. Et grego. dicit.
ne monaſterij. intelli gitur de monaſterio nõ xij. q̃ſt. ij. Sicut eccleſia ppꝛias res amittere

– eexemprto. Mam in exemptis dicit Franci. de nõ debet. ita in rapacitatis ardoꝛe aliena iuuna

bitliranſin

weneie Nn

umrie e
enge
Deimmicnin
Lengünnen

t. neanidm

Vmmnnind

zab. poſt Anno. ſuꝑ cle. &Jonaſternoꝛũ.eo.t. dere nõ opoꝛtʒz. poteſt tamẽ epiſcopus aliquos
tur conſ⸗ ſeruos eccleſie lenemeritos manumittere id
eſt liberos facerxe.vt dicitur.xij.q.ij.ſiquos.?
vt dicit gl. ibi dicitur benemeritus.qui aliqͥd
inſigne ſeruitiũ fecit eccleſie. Sed noranduʒ

ꝙ reqͥritur conſenſus pape.vel pꝛelati imme/

diati (ui ſu bſit eccleſia pleno iure.ſicut hũt
plures pꝛiores ſuos abbates. Calis igitur p
lar requiritur ſaltim aſſenſus in exẽptis.etiẽ
ſi platus qui alienare vult habet cõuentũ.q; vt ibi ſubdit gratia.s.ſequenti.ꝙ ſerui
ſiarum manumitti nõ poſſunt. niſixetento ec
cleſiaſtico patrocinio. niſi foꝛte manumiſſoꝛ
duos eiuſdem merin ⁊ eiuſdem peculij eccdle
ſie cõ ferre voluerit.quod pꝛobat ꝑ.ca.epiſco
pus qui.ea.q. Querituran ſucceſſoꝛ in p/
latura. pꝛioꝛatus. abbatiſſatus. vel epiſcopa

ins cle.illa videat᷑ dicere de eo qͥ nõ habet cõ/

uentũ. ta tenet ibi glo. a ſic dicit ſe feciſe ſer
uare ad validandũ cõtractũ. Item dicit frã.
ibidem. ꝙ conſenſus põt etiam intenuenire
poſtcõtractũñ celebꝛatũ.vt no.eo.ti.(.i.li.vi.

Quod dicit Stephanus veꝑ eſſe.niſi bona q̃

vt ibi ſubdit gratia..ſequenti.ꝙ ſerui eccle⸗

alienapᷣlarus ſpectãt ad menſam cõnentus tus. ⁊ hmõi teneatur ſtare cõtracuibo factis ꝓ
quia tunc reqͥrirur cõſenſus eius in ipᷣo con/ pᷣgeceſſoꝛem ſuũ circa inmobilia. Rñ. per di
tractu. Item dicir Yo. in. glo. x. q. ij. hoc ſtinctõem.qꝛ aut loqmur de cõtractu concer
ius.ꝙ ſi aſiquid datur eccleſie ea conſtinone nente verã alienationẽ ꝓpꝛietatis.puta ven/
ne alienetur.qᷓ;uis videat᷑ ꝙ nullo caſu poſſſi ditionis. vvnatõnis.ꝓmutationis.et hmõi,.·
alienari.in auren.de ał. emphite. S. Sanctiſi Et tũc ſi fuerit celebꝛatus contractus cũ debi
mas.iſtud nõ eſt verũ. quia valet hoc pactuʒ ta ſolenmitate.q.ſ.habetur.xij.q.ij.ſine e rce,
cũ ſit contra legem dei. vt. xrij.q.ij.aurũ. AQop. ptione. declaratur.ſ. in iſto. 5. de foꝛma. Kũc
aũñt diſtinguit ⁊ dicit ꝙ ſi eccleſia habet alias em̃ poſſeſſoꝛ ſtatim cepit pꝛopꝛietario xoſide⸗/
pſſeſſiones.quas.iſ.poteſt alienare.ſic nõ pp re.⁊ non tollitur quod ſolenniter actũ eſt. vn
teſt illaʒ alienare. vt dicit lex inducta. Si nõ ff. de mino.l.in integrũ.Aut loqmur de cõtra
haleta ias poſſeſiones. tuc poteſt in caſibus ctu cõcernente redditus q ſpectant ad pꝛela,
a iure ꝑmimis.cõcoꝛ Inno ⁊ Hoſtiẽ. IAtem ſi tum. vt locatione.⁊ tunc moꝛtuo pꝛelato rel
legaretur monaſterio aliqua poſſeſſio ꝙ non trãſlato vel amoro non durat contractus alrte
poſſer tenere poſſeſſiones.vt ſunt mendican / rius.vt. ff.locati.l.ſi qs comũ.Et hoc niſi cõ⸗/⸗
tes. etiã ſi adijceret᷑ pena in cõtrariũ facientẽ tra xiſſet.vt ſindicus monaſterij vel ſolẽniter
nö viderur eije locus pene. 2 nõ obſtante illa cũ ↄſenſu capiruli pꝛo vtilitate monaſterij.
mmnitumne⸗ cõdinone poterit ⁊ debebit endiqꝛ vt turbis q ptiliter geſtũ debe hr̃i ratñ.ſft. de neg. ge...·
umio röditio eſt halenda. erquo eit cõtra oꝛdinem omponius. Ata viſtinguit bal. de fo. cõp. in
tutriiH fun. pñ pꝛo non adiecta babeur. dnummo? t. dilectt.2 ſeq turen frater eus De. in. c, qre
gtmfn ciunciq eccleſie ſit data poſſeiſio. apoſita ibi lam. nepᷣla. vi. ſuas. reimittit ad notata. xr.
un üſinõ fiat. nõ wrelegalr uocari da tio. miſi guere videtur ſic. ꝙ ſi pꝛelatus faciat locatio/
e ſit facta. ita ceſſan:e illa ncdirione vel mõ nem nomine ſuo.ſucceſſor nõ tenet᷑ ſtare tali
Wm, reuocet vwel reuocari pollit. extra de cõdi. ap. contracrm. ſed ſi nomine eccleſie. tunc durar

nnNNNNO
ieiineni
te
NNeN
AMreri Selnn
nenäbn
ngtaßnu
Entle enl
rczaniunn
nidicien imn
Knirt nge

Tiulas

ocatio pꝛedeceſſoꝛis poſt moꝛtẽ eius. Reſtat

ergo videre quãdo dicat᷑ fieri locatio nomine
eccleſie a quâdo nomine pꝛelati ⁊ videf eſſe

t mente dicti Yo. cal. ſuꝑ.d.c. querelam. &

quotienſcñũq; platus locat nomine ſuo.vtpu/

ta expꝛimendo pꝛopꝛiũ nomẽ vel alius ꝓeo
yvlf pꝛocuratoꝛ eius. tũc non tangit talis con/
tractus ſucceſſoꝛem ad quod facit.ca. littere.

dila. Et ideo ſucceſtoꝛ poteſt contrauenire.
vt in. c. relatum. de teſta. Si vo locatio fit no
mine eccleſie. vtqꝛ dicit talis pꝛelatus pꝛo ſe
⁊ eccleſia⁊ ſucceſſoꝛbo.Et iũc ſi non locauit
vel contraxit pꝛo vtilitate eccleſie.poteſt ſuc/
ceſſoꝛ cõtrauenire. Mec tenẽtur ſtare tali cõ⸗
tractui. vt de rex pmu.c.ii. Si qutem locauit

vel cõtraxit pꝛo vtilitate ecclefie. tũc teneẽ
ſtare. Alienatõnes aũt rerũ mobiliũ pᷣdictaz
ſolennitatem nõ requirũt que tamẽ ⁊ pcipue
rerũñ quarum eſt vſus in eccleſia. vt calices.li
bri. hinõi. non ſine magna cauſa ⁊ rõnabili

fieri debentvt dicit in.c.hoc ius.x.q.ii. Otem

nota ꝙ nullus pꝛelatus religioſus poteſt vẽè⸗

cre redditus ſeu concedere alicui ad vitam.

vel ad certum tempus. niſi neceſſitas vł vn

litas loci expoſcat. vel de cõſenſu cõuentus.
vel ſi cõuentũ non habeat de conſenſu pꝛelati

ſui.in cle.monaſterioꝛũ.eo.nit.Alienationes
facte ab intruſis nõ valent. xii.q.ii.Aliena⸗/

tiones. Et ſimiliter alienatões facte a ſciſma
ticis. extra de ſciſma. c. i. Et tenẽtur reſtituere

omnes pᷣdicta loca ⁊ res ⁊ fructus ꝓceptos.
extra de reſti.ſpolia.ca.grauis ⁊ quõ qui vtit
tfahlibo alienatõnibo ſit excõmunicatus.habes

inſra ti. de cxcõmunicatione.

eeſt in dicta decretali nulli. eo.ti. ꝙ nec enã in
emphiteoſi debent dari poſſeſſione. ſ. eccleſie
ideo bꝛeiuiter aliquid de emphiteoſi dicendũ

eſt. bi ſciendũ ꝙ eſt nomen grecũ.a latine

interpᷣtatur melioꝛatio.⁊ ab inicio qdam vi⸗/
les terre ꝑ hũc cõtractũ concedebãtur quas

recipiens melioꝛabat. et melioꝛationes ſue
erant.qð poſtea ꝓmiſſum ẽ de fertilibo ⁊ fru⸗
ctuoſis. ⁊ ↄſiſtit in rebus ſoli tantũ.Et iuxta

vnigare quoꝛũdam dicit᷑ datio ad hiellũ.poſ⸗

ſeſſio ergo eccleſie de nouo nõ poteſt dari in

eimnphit voſim perpetuo. vt dicit᷑ in. d. c. nulli
Si tamẽ poſſeſſio erat pꝛius emphitheotica

⁊ ꝑpuenit libere ad eccleſiam bene poterit da/

ri in emphitheoſim alteri eriã ꝑpetuo.contra⸗

hitur ant emphitheoſis interueniete ſcriprtu
ra. C. eo.l.i.⁊ ꝑ conſenſum comini ⁊ emphi⸗

torte. vr. ſ.ſtatim wominus pꝛo re ipſa aliqͥd

accipiat m ꝙ inter eos eſt cõuentum. Yteʒ
Eecetero ſingulis annis cõuentũ canonẽ.id ẽ

natura emphitheoſis pᷣm
no emphitheotaʒ e xpellere. ſi per trienniñ in

Duia ſupra dictum ¶F. i

Penſionem ſoluat. vt inſti. loca. „5
hiturañt aliqñ ad tempus. vets ddn e
⁊ſuccedit in hoc heres vſq; ad dictũ tempus
aliquado imperwmun. atic no aufert emphi⸗
theote nec heredibo eius qdiu ſoluerit chno
nem. ſſi tamẽ res illa ex toto periſſet vel etix

medietas nõ debet tantũ erigi. Eſt aatemde
0. ꝙ liceat wmi

ſecularibus.vel ꝑ biennium in eccleſiaſticis

non ſoluerit penſionẽ. x.q.ii.hocius nectene
tur coininus cenſum reqrere. quia dies ſty,

tuta p?o womino interpe lat. Repellet aute;

ſᷣm quoſdam pꝛopꝛia quctoꝛ taie.pᷣm alios ⁊

verius ꝑ iudicem. q tenet Inno. ꝛhoe niſi

celeriter ſauffaciat. vt dicit ertra de loca. ca.
Ater. Et djico celeriter anteq; patiatur trahi

ad iudiciũ. Item põt emphiteota ius ſumn

alteri vendere. vomino pꝛius requiſiroꝛ pꝛo

wſito pꝛecio quantũ re vera inuenire poteſt.
Si enim cvominus coſmnpare voluerit cnilibʒ

emptoꝛi eſt ꝑ ferendus. Si licentiã der vendi
poteſt. Qui etiam ſi taceat elapſis duob-mẽz
ſibus a denuüciatione vendere poteſta ſine Gö
ſenſu wmini.dummõ non perſonis pꝛohi-

bitis. vt ſunt potẽtioꝛes emphiteota. ſiſecꝰ

ſecerit ius ſuũ amittit. Poreſtenam emphi
theota ius tale onare ⁊ pignoꝛi dare etam
irrequiſito wmino. ⁊ ſi pꝛeſennbus anis ſol

uit. licetpꝛius per plures ãnos non ſoluerit.
non poteſt expelli. Eſt quidam alius cõtra

ctus qui dicit᷑ pꝛecariũ vel pᷣcaria.de quo ha⸗
betur. x.q.ii.pꝛecarie.cũ glo.i.⁊ extra eo.pto
tum. Et quia non eſt multũ in vſu obmittro.
ibi potes videre. De emptõne ⁊ venditõe
be locatione a de comodato ⁊ hmõi.hales

ſecũda ꝑte.tit.i.c.viij. AIOtem dicit grananus

ſi rectoꝛes ecdleſie de rebo pꝛopꝛijs tantundẽ

eccleſie reſtituere voluerint. eccleſiaſticas fa/

cultates libere dare poſſunt. Et cõſtabũt his
quibus date fuerũt perpetua firmitate qud
ꝓbat p.c.ſequẽs.vbi dicit glo.ꝙ hoc eſt vex

qñ pꝛiug eſt habitus tractatus cum clericis ⁊

cõſentiũt vel cũ pꝛius tantundẽ vederat eclle

ſie. Atem dicit grego. q. ea. Eccleſiaſticis vti/
litatibo deſeruientes eccleſiaſtica dignũ ẽ re⸗

muneratõue gaudere. Et ꝓpter hoc dicit grg

tianus. ꝙ pñt res eccleſie wnari ꝓ remune⸗
ratõe.ſ.impẽſi obſequij. Et ſi aliqͥd ꝓpter hve

iuſte fuinſet alicui pꝑminum. tenet eccleſia ob
ſeruare. vt dr in. c. quicũq;. ea. q.
etiã diligenter ꝙ dicit Ambꝛo.q.ea.c.aurũ.

NHotãdũ

habet eccleſia nõ ꝓxt ſerugsſed vt eroget ⁊ ſub

ueniat in neceſſinbo. Auid ẽopuscnſtodi
rẽ qð nõ adiuuat an ignoꝛamus. qutij auri

en nen, 4

4

ſiummikeiifil
ſunpmunpen,
Arns en
6fuenietiſeti
Cotteermhüfin⸗
liſrent⸗,

fuſe

Deconteonoone

uttlimiind

yun

ähumal
Neisnon

6Terdinse
ilimminor

ſcſetankan

nſogklnicli
Gol Dten
molfcntenannd

eyolvent arohi

mnemefflin ſr

Glegemt Sano

eopinyemr rni

ei tenniicin
fali pepengiontd

erdenevättockun⸗
Wopenannrtnc
mrocheg
Onenidonspet
Modlatetſhenta

ſſnettoripe

ſtrvm,

A0Meiulirang

inm ooneiit
6ſeſtanrngäüſenn
miſent Denuͤre
ſpönonanünfen
blöneöfnconſeen
AHüfreredſcrr, ,

Kluiſmiindeſ

mmiNpeenen

Uumeneeidiere

Emonq
fcſfnpnedeſen;
hunnſimietſit
“ Mrciumg lrit
ſanmſeni un
Eiſenien K
oninii ii
We
abn. Merit

Naneern
. NniN

vinoeen

enaeen

Nnno. tinars
s Erphninis

MMhI. Sinaaen

ieainai
AMetMin
emicmi jn
erdrpen
turrienen
Nermginti
riigand,

—

Lapitulum

grgenti de templo wmmini aflirij abſtulerut.

Hone melius cõflat ſacerdos pꝛopter alimmo
niam pauperũ. Moõne dicturus eſt dñs. Cur

tot inopes paſſus es fame moꝛi ⁊c. Et ipſe de
ſe narrat calices feciſſe aliquando cõ flare ad

ſubueniendũ pauperibo. dði.lxxxvi.nõ ſatis ꝗ

milia faciendi.

Dee conſecrarione eccleſiax. ⁊ quõ eccleſia
pviolet cõſecret᷑ ⁊ reconcilief. Capi.vi.

pa.Omnes baſilice cum minla ſemper debent

Cõſecrari.de conſe.di.i.Et ibi dicit glo.miſſaʒ
eeſſe de ſubſtantia cõ ſecrationis.ſed Hug. cõ
rtrariũ ſentit. Oebet aũt conſecratõ fieri ꝑ epi
ſcopũñ.non ꝑaliũ inferioꝛem. di. xxv. c.perle⸗
DD ctis. Sed vtruͦ ſit neceſſariũ ad cõſecrationez
wpisthg te e eius ipᷣm epᷣm conſecrantẽ dicere miſam vel
p aliũ facere dicere. Hugo tener ꝙ nõ.et lve
eſt clarũ ſi miſſa nõ eſt ſubſtantia conſecra
tionis. vt ipſe tenet. Sed ſi enet de ſubſtãtia
iiic opoꝛteret eũ dicere vt alij dicůòr.
Ea autem que fiut ꝭ.i.
in cõſecratione deſignãt illa que cõcurrũt ad
ſan ctificationẽ eccleſie miliiantis. Nam tri/
plex circuitus quẽ facit pontifer circa eccleſiã
Abertra ſignificatcircui
ſai tificandũ eceleiã. ſ.&& celo in mundũ. de
mundo ad limbũ. de limbo reſurgens echera

1

—

aſcendit in celum. m illud p̃s.xviij.Al ſum
mo celo ⁊c. Del etiã triplicem ſtatum eccle⸗

vicijs concupiſcentq̊s.

1

ſie cõiugatoꝛum. viduarum ⁊ virginij. quas
circuiendo viſitara defendir. Ktripier Ee
ſio per epiſcopũ facta ad oſtium dicens.

olz
lite portas. deſignat tripler ius. vel ratio qua
re debet ſibi aperiri introitus in coꝛdibus 10
ſtris. Onde?inſelmus. Homine deleo meti
bi totum.quia feciſti. Et iterum totum. quia

redemiſti. Et irerũ totum.quia tanta pꝛomit

tis.ſ. teibm. Fit tercõ aque aſpſio deſignãs
baptiſinum vel pententiam qua mũdantur

” Pec(cata. pſal.l. Aſperges me wmie yſopo ⁊c.
Anctificauit taber
Lujiũ ſuum altiſſimus. deus in me/
dDdDdid eius non cõmouebit. p̃s. pſal.
rlv. vt dicit Granus de conſe. di.i.in pꝛinci⸗
pio. Kabernaculũ movſen comino pꝛecipiẽé/
te feciſſe.⁊ ſacraſſe cum menſa ⁊ altari eiusa
vaſis ad diuinũ cultũ.exemplũ legimus.ſcʒ
in Exodo. Dauid regum pijſſimus qualiter
aimmplificauerit cultũ dei. ⁊ templũ dei edifica/
re voluerit. ſed pꝛohibitus ꝓpter multuʒ ſan⸗/
gllinem effuſum. ſ.inimicoꝝ. ⁊ ip̃e impenſas
collegerat. Salomõ quocq filius erꝰ qð ipᷣe ſa/
cere optauerat. iulente et aurxiliante omino
pfrecit.⁊ templũ cũ altari.et reliqua ad diui/
nũ cultũ ꝑagendũ conſecrandũ.in lib. Reg.
legitur.iij. Re. c. viij. Si ergo iudei qͥ vmbꝛe
legis deſeruiebãt hoc faciebant.multomagis
quib veritas patefacta ⁊ gratia ꝑ xpᷣm eſt tẽ
pla vomio edifitare. ⁊ ꝓput melius poſſumus
oeꝛnare ea q̃ diuinis pꝛecibo ⁊ ſanctis vnctio/
bus deuote ⁊ ſolenniter ſacrare.nõ in alijs qᷓ;
in ſacratis ab epiſcopis miſſas celebꝛare 2 ſa

Quarto ſcribitur alphabetum in pauime⸗
to litteris grecis ⁊ latinis ſup cineres ibi ſpar
ſos ⁊ ſcriotura fit ibi de angulo derrro in ãguh
lum ſiniſtrum per tranſuerſum et econuerſo

in modum crucis ad innuendũ vnionem fa⸗

ctam duoꝛum populoꝛum in cruce rpᷣi et fide

articuloꝛum qui ſunt pꝛima elementa cœctri

—w

nexpiane. Del etiam cõtinentiam vnius te/

ſtamenti in alio ⁊ econuerſo in xpᷣi incarna⸗

tione conuenientium in materia. pm illud.

Ezech.i. Erat rota in medio rote. Fit etiam
ſcriptura ſuper cineres.quia humiliari opwoꝛ/
ter ad ſuſcipiendum wocirinã fidei. Fit qͥn/

to pictura crucum in parietibus eccleſie intra

ad ſigniſicandum moꝛeiſicationem ſenſnunm
quã debent habere ſideles. m illud ad gala,
vi.Aui ſunt rpᷣi carnem ſuam cruciſirerũt cũ
Sexto ponuntur
luminaria ante cruces.⁊ ſignificat lumẽ agẽ⸗
ꝛum quod delent habere in ſua conuerſatio
ne. ⁊ recte intentionis in operibus. vſᷣm illuo
Lu. xij. Nucerna coꝛpoꝛis tui eſt oculus tuus.
Septimo iniunguntur cruces criſmate ad
innuendũ odoꝛem ⁊ nitoꝛẽ bone fame. Ecẽi.
xli.c. Curam habe de bono nomine. ſic ſuũ ta

bernaculum. id eſt eccleſiam ſanctificauit. Et

ex hoc eſt in medio eius talernaculi. Vnde
congruenter ſigura cruciſixi ponitur in me⸗
dio eccleſie q̃ ſi om̃es inſpiciat.quililet ad eũ
imitãdum attendat. omnes defendat, omes
audiat ⁊ vniat.vnde ⁊ naſcens ⁊ moꝛiens et

crens et reſurgens in medlio ſtetit. vt patet

in euangelio. vt oſtenderet in conuerſarione

in coctrina. in om mibus alijs mediũ tenẽdũ

xvtij. Obi ſunt duo wl tres cõgregari in noie
meo.ibi ſum in medio eoꝛum. Sunt in eccle

ſia congregati duo ſtatus. clerici.ſ.et laici. vel
tres coniugati. cõtinentes.a prelati in nom
ccleſi ne xp̃i in fide foꝛmata eius. Et ideo xp̃us in
queʒ fecit xpusad

ſuerint tres viri. Nob Moe et Haniel in me/⸗

dio eiug ipilibabũt ammas ſuas. Job cõiu

gatos. Moe regens archaʒ pꝛelatos. Damiel
cõtinentes in medio virxtutis. hi B gaburur

Ziulus

2

auſa rpus in eccleſia ideo non cõmeuebi
Et ue larlom bo perlecutonibo. temptano⸗
nibuis. nõ recedet a virtute a veritate. math.
vlti. Ecce ego vobiſcum ſum vſq; ad conſum
matrſonem ſeculi. Eccleſiaſtes. . Generatio
pꝛeterit. generatio aduenit terra autem ine/

ternum ſtar. id eſt aliqui pꝛetereũt recedétes

ab eccleſia per vicia. Aliqui veniũt ad eccleſi
am perconuerſationem.terra aũt ipᷣa.ſ.eccle
ſia ſem per durat. Et ſic tria notantur.
Eccleſie ſanctitas.ibi ſanctiſicauit.
Eius ſocietas.ibi.deus in mediio.
Eius firmitas.ihi. non cõmouebitur.
nnn „- „ „%W
Sanctificauit taber ..qii.
naculum ſuum. pſal. xlv. Nota de ſantificatõ
ne anime ad ſimilitudinem cõſecratõnis ec⸗
cleſie. Obi ſciẽdũ ꝙ eccleſia materialis mul

tipliciter nominatur.ſ.baſilica.templum vo

mus dei eccleſia tabernaculum. Baſilica di
citur. vt diſtin. xlij. non opoꝛtet. Obi dicit ar

chidi. baſilica dicitur pa latiũ regis. baſilicos

enim grece.latine rex interpꝛetatur. Oñ baſi
lica dicitur quelibet eccleſia. quia palatium ẽ
ſum mi regis.⁊ regi regum mimſtratur. Qui
dam tamen dixerũt eccleſias epiſcopales tm̃
Dici haſilicas. quia huiuſinodi reges conſi:e
uerũt fundare ⁊ wtare ſᷣm Hugonẽ.vel baſi
lica dicitur a baſileo rege grecoꝛũ.qui pꝛimo
ſe fecit ſepeliri apud eccleſiam pᷣm Aſidoꝛũ.
Del dicitur a baſeo.id eſt fundo fundas. In
de baſilica quaſifundamẽtum aliarum eccle

ſiarũ.pᷣm ..aurẽ. Dicitur etiam eccleſiatem

plum. xvi.q.vij.⁊ hoc. Obi archidia.dicit. tẽ

pluʒ dicitur quaſi tecta ampla. quia populue

ibi ſub vnius tecti amplitudine continetur ⁊

pꝛopꝛie ſunt maioꝛes eccleſie.Del templum

a cõtemplando.qꝛ hoc ibi fieri debet. Dici
tur quoq; eccleſia. de conſe. diſtin. i. eccleſia. q̃
interpretatur collectio ſeu ↄuocatio. Obi di
cit archidia. ꝙ dicitur conuocatio ideo. quia
continet populum conuocatũ.ſ.ab eo. de quo
apo tolus ad Roma.viij. Quos vocauit lvs
21 iuſtificauit.⁊ ponitur continens pꝛo conten
to. vbi autem cõueniebat populus iudeoruʒ
Dicebatur ⁊ adhuc dicitur ſinagoga.q interpᷣ
taturcongregatio. quia virga iegis que dura
erat ⁊ a ſpera.ille pppulus velut grex irratõna
lin pecoꝛũ congregahatur. Sed in catholicis
adunatio dicitur eccleſia. id eſt cõouocatiovbi
conuenit. qnia amoꝛe ſpũſſancti ad vnam fi
dem ⁊ pꝛemiũ futuri ſeculi vocatur.et partici
rat coꝛpus xpᷣi. Domus dei dicit᷑ vt derel.

W. li. vi. c. mũ tuã decet ſanctitudo.Sic añt

dicitur quaſi ſpeciali modo ibi habitet per ſa⸗
cramenti continuã exiſtentiam.per exauditi

onemm. pet iuſtificationem. p defenſionèg dx

eſt militare habitaculum. Onde Hiero.tra⸗

ctans illud quod ait vwominus ꝑ &alach. i.

ſcilʒ adhuc habitare vos faciam in tabernacu
lis.ſicut in diebo feſtiuitatis ait vr quod facit
baptiſma faciat ⁊ penitentia.et hahitent in ma

bernaculis ſaluatoꝛis. id eſt in eccleſia, q

diſtin.i. ne forſitan. Sic exponit archid. illud
pſal. xli. TCranſibo in locum tabernaculi admi

rabilis vſi; ad vomũ dei id eſt ab eccleſia mi
litanti ad eccleſiam triphantem. Auia igit

militia eſt vita hominis ſuper terram Yob.

vij.c.ideo eccleſia vbi adunatur populus mi⸗

litans non habens hic ciuiarem manemem

dicitur apte etiam tabernaculum. Omnia
autem iſta conueniũt anime ſanctificate. nz
baſilica eſtſummi regis ab eo ſundata ⁊2 cota
ta. Cemplum amplũ continens deum immẽ

ſum apta contemplationi. Eccleſia conuoca

tio om niũ viriũ ad vnum finem. Domus dei

ſuſcipiens ſacramentum ⁊ iuſtiſicationem.
Ettabernaculum pꝛeparata ad gentem bella

ſtolas tractans illud.i. coꝛinth. ij. Templcg

dei ſanctum eſt gquod eſtis vos. ponit. x. cõ/

currũt ad ſanctificationem anime figurata .

ea que fiũtin ſanctificatõne temoli ſeu talxr
naculi materialis. Harni eſt electio offiñ in⸗

fideliũ.quod ſignificat remotio perrinatium

erroꝛum ⁊ vicioꝛum.⁊ hoc per confeſſionem.

PHiere.viij. Eijcient oſſa regum ⁊ pꝛincipum
Secundum eſt circuitus triplex extra ⁊ inra
eccleſiam.Er hec eſt circũſpectio intus ⁊ extra
circa cogitatõnes.locutiones ⁊ operationes.
Canti.iij.Surgam ⁊ circuibo cimtatem.Cer
ciũ eſt trina oſtij percuſſio innuens inſtigatõ
nem dei per inſpirationes oſtendendo eiſua⸗

bonitatem. beneficioꝛum largitatem. pꝛemio
rum immenſitatem. Apocalip.iij. Ego ſtoa d
oſtiuʒ ⁊ pulſo ſi quis aperuerit mihii iauuam
intrabo ad illum. Quartum eſt trina aſper io
cum yſopo. de aquale roꝛciʒata cõpoſita er mi
xtura aque. vini. cineris. et ſalis in ſinu ãs cõo⸗
punctionẽ ⁊ loꝛem triplici reſpectu cõſide/
rando. vbi fuit.quia in peccato. et ex vc vbi
erit.quia in tremendo iudicio redditurus ra
tionem. Eccleſiaſtes vltimo. Cũcta que fit
adducet wominus in iudiciũñ. vbi eſt. quia in
ſtatu periculoſo.pſal.cxiiij. Pericula inferni
inuenerũt me.vbi non eſt. ſ. in paradiſo pꝛo⸗
pter quem eſt creatus. lpoſtolus ad Roma.
vij. Anfelix ego hogio. qus me liberabit de
coꝛpe moꝛtis huius.⁊ hec aſpſio cum yſow
paſſionẽ ſignificatxp̃ᷣi.pᷣs.l. ARlꝑges me dñe
ſopo ⁊ mũdaboꝛ.Auintũ eſt iacineratio in

iitoſif
eteeorenone

cmrAugſn⸗
gare Gbe

Caleſe fonak

ihk ibehll
eligeneopit tl

. t eus cogti
hſeltammnen
füintetentsſuc
Obſcorarmücna
Gepeimü dpnnen
müͤrtollerantam
non accipitaucet
eſtmedignug
ſnere goooſent
Orb.n. ve⸗
Sncotclet ei
ſaſolen Olns
o elnenenon
Noodenciturthoc⸗
omopenun caue
uce a. Gnrluce,
is, Decimuz ſa
lleſe hocviteſ⸗
öninronenfont
ſoteoper ann⸗
Muſie Vrckanie⸗
Paidulancten
Wainerkne
WN.

anar⸗

ſuntlmmnii
lulöghſinn
Hoyninisnn n
Ptma emnegs
7hveſittinnir
Hhheenhlins
6Etuckrmonu
Mer in ifi eg n
Npumn Geiop⸗
Meiigi ahr
nbbnonen. Tang
W
i Mflaragnae

W eine
n Si m

Phre
mnnenn
Eumiir
mpiüginnd
nin
meru
sibldi
l
unemg
Nirii
GEE
o. 1tdr
eNAr
Karmnsen
AMNNRes

1 7 .
mntr a

imffoinmna
ntvnesſen
st
1QN
õ

tumni f

ün n
Ens Pilit,

ℳ
loe

i

Lapitulum

pauimẽtis 2 ſignificat humiliationẽ ex moꝛ
ts recoꝛdatione a vilis conditionis. Eccleſi⸗/
aſtici. x. c. Quid ſuperbis terra ⁊ cinis. Sextũ

eſt deſcriptio alphabeti ꝑ cineres in pauimen

toeccleſie. ⁊ ſignat humilitateʒ quã delent in
mente habere hi qui ſacram coctrinã recte in⸗
tellige recipiũt. Eccleſiaſtici.iij.OQue nbi pꝛe

cepit deus cogita ſemꝑ epherinus papa. Si/
cut ſtellas non extinguit nox.ita mẽetes fide/⸗
liũ inherentes ſacre icripture fimamento nõ
obſcurat mũdanaiiniquitas.diſt.xx xviij.ſicut
Septimũ depingũtur cruces plures.⁊ expꝛi⸗
mũt tollerantiam paſſionũ. Oath. r. c. Qui
non accipit crucem ſuam 7 ſequitur me non
eſt me dignug. Octauũ inunctio crucũ chri⸗

ſmate.quoo ſignificat vel ſpnalem leticiam.

ath. vi. Ouge caput tuũ.vel vnctionem
miſericoꝛdie ⁊ cõpaſſionis erga pꝛoximũ.Ec
cleſiaſtes.ix. Oleuʒ.ſ.miſericordie de capite
tuo.id eſtmente non deficiat. Nonũ lumina
ria accendũtur.⁊ hoc figurat clara exẽpla bo⸗

noꝛum operum cauendo etiam a ſpecie mali.
Kuce. xij. Sint lucerne ardentes in manib⸗
veſtris. Oecimuʒ ſancti alicuius intitulano

eccleſie.⁊ hoc vite ſanctoꝛũ conſiderationem

⁊ imitationem ſignificat.i. Oachab. ii. OJe

metote oꝑeꝑ patrũ que fecerũt in generatõm
bus ſuis.Ondecimũ ẽ miſſe celebꝛatio. vc

P continuã dei laudem ⁊ gratiarũactionem.

Apoſto.i.ad theſſa.v.c. In omnibus gratias
sSGSiee. .

Niol atur autem .ãiii
iſtud tabernaculũ ſeu templum anime ſᷣm il
lud pᷣs.pſalmo.lxxini. Polluerũt talernaculũ
nominis tin. Quod fit ꝑ peccata. et pꝛecipue
Ptria oue magis abundant ⁊ magis nocent
⁊ hot fuit in violatione illius templi.qð erat

in hieroſolimis. Cer em̃ fuit violatũ. Pꝛimo

ENabuclvdonoſoꝛ qui illud incendit igni vt

patet in.iiii.Reg. vlti. ⁊ ſigniſicat gulam ⁊ lu

xuriam. Secũdo ꝑ Antiochũ ſupbiſſimũ.vt
patet in li.i. Oacha.i.c.⁊ ſignificat ſuperbiã
⁊ambitionem. Cercõ per Romanos. de qua
ps.in ſpal.lxrviii. Polluerũt templum ſctm̃
tuũ.a fignificat auariciã. ſed reconciliarũ fuit

illudtemplum per ſacerdotes tempoꝛe Tude

machalei. nũc autem violatum ex cauſis de

quibo ſupꝛa. recõciliatur p epiſcopũ cit aqua
exoꝛciʒata. ſeo tabernaculũ ſeu templũ gime
vlolatum ꝑ rpᷣm reconciliatnx.ſed nõ niſi per

aquã penitentis gbi coscurrũt aque lacrima
rum ⁊ cõtritionis.ſal diſcretionis. vinũ fer⸗

uoꝛis ⁊ dilectõis ⁊ cinis hũiliarionis. Mo⸗
ta ergo ꝙ eccleſia conſecrari nõ poteſt mſiab
epiſcopo. de conſe. i.i. c. Qemo. nec põt epᷣs

ita ꝙ indiget recõ

lve cõmittere alteri niſi eo. &t poteſt fieri cõ
ſecratio tam wminicis diebo qᷓ; pꝛiuati 8. ex⸗
tra eo.c.iua.nec debet ſine minſa cõlſecrari. de

conſe.di.i.de ſabꝛica.in fine. Et ſi ep iſcopug

nõ perit wtem competẽteʒ. quãdo pꝛimariũ
lapidem poſuit. debet in conſecratione ſuxple
re ouia ad hoc tenetur fabꝛicatoꝛ ⁊ eiꝰheres.
i.q.ii.placuit.⁊ extra eo.c.cuʒ ſicut.hoc tamè
non vequiritur in eccleſiis oꝛdinũ mendican
tin.q; ſwꝛta ẽ poſſeſio eox qua quidem non
contenti innitentes poſſeſſionibo carent ne⸗
ceſſaris. Pꝛeſumitur eccleſia conſecrata
quando apparet de hoc aliqua ſeripturavel in
ſtrumentũ conationis.vt in libꝛo eccleſie.vel
in colũna.vel in tabula marmoꝛea.et hmõi.
vel eriam ſi apparet vnus teſtis de viſu vel au
Ditu. de conſe. di.i. ſolennitates. pꝛimũ.a in⸗
telliggs ſemiplenas pꝛobatões ſufficere. vbi
non eſſet ce hoccontentio ꝑ quã tolleref iſta
pꝛobatio vt quia fieret alteri inde pᷣiudicium
extra eo. c. poſuiſti.⁊ extra de adul.c. ſigniſi⸗
caſti. Et nota ꝙ eccleſia. altaria. ⁊ alia hmõi
inanimata cõſecrãtur. vt dicit tho.in. iu.pte
q.lxxxiii.nõ qꝛ ſint gre ſuſceptiua.ſed qꝛ ex
conſecratione adipiſcũtur quandã ſi pñalẽ vir
tutem ꝑ quã apta reddũtur diuino cultui.vt
ſcilʒ homines exinde deuotionẽ quandã pti⸗
cipent vt ſint ꝓꝑatioꝛes ad diuinag. Dñ et.ii.
macha.iii.dieitur. Dere virtus quedamꝛẽ in
loco. Et qnidã pꝛobabiliter dicunt ꝙ per in⸗

greſſim eccleſie conſecrate homo conſequit

remiſſionem peceatoꝛum venialiũ. ſicut per
aſper ionẽ aque bñdicte.inducẽtes illud p̈s.
BGñdixiſti dñe terrã tuã ⁊c. DOñ pꝛopter vir⸗
tutem illã quã conſeqͥ tur ex conſecratõne nõ
ebet iterari cõſecratio.decõſe.di.i.eccleſiis.
xc thomas. H
De niolatione .üii.
eccleſiarñ. Nota q in quatuoꝛ caſib⸗ polluit
ociliatůne. Pꝛimusẽ pꝛo
pter homicidiũ vel alias enoꝛmẽ ſanguinis
effuſionẽ ibi cõmiſſam ex᷑ de cõſe.eccle.c. pꝛo
poſuiſti.ſecus de leui.vt ſi ſanguis caſu dena
ribus emittat᷑.⁊ ſi qͥs vnguẽ aliquãtulũ exco

riet ⁊ ſangiuinẽ emittat.ꝙ ſi ex lapidecadẽte
cæ edificio eccleſie aliqͥs moꝛiatel ex fatuita
te furie qͥs ſe occidat.ᷣm Hugo.⁊ Ho. nõ eſt
neceſſaria recõciliatio.qꝛ nõ eſt ꝑ cõtempꝛio

nem vłmalã volũtatẽ facta. Item ſi ex vul
nere extia eccleſiam accepto in eccleſiã fugi⸗

ens moꝛiatur nõ violatur eccleſia. qꝛ nõ acce
pit ibi cauſam moꝛtis.ſecus ſi in eccleſia vul

neret ⁊ extra moꝛiat.qꝛ tũc violat᷑. Atem q;/
nis quidã dicãt.ꝙ ſi occidet martir in eccle/
ſia nõ indiget᷑ recõciliatione.qꝛ talis effuſio

Zitulas

non polluit. ſed cõſecrat. contrariñ verius vr
qꝛ ſceleratius

mẽ ex effundẽtis pꝛaua actõone. Secũdus
caſus violationis eſt ꝓpter adulteriũ ⁊ qualẽ
cuq; ſeminis emiſſionẽ volũtarie ꝓcuratamm
ſiue cũ alijs ſiue ꝑ ſe ſolum. extra de adul. ca.
ſignificaſti.de cõſe. di.i. eccleſiis.etiã ꝑ actum
cõiugalem. vt ſi vir cognoſcat vxoꝛẽ in eccle
ſia. polluit ᷣm Yo. an. Ex pollurione aut que
accidit in ſommis. nõ polluit᷑ vł violatur. Sʒ
nota ꝙ qñ vicia hec in eccleſia cõmiſſa ſunt

occulta. vt dicit guil. ⁊ Hoſti. in ſum.nõ indi 4
tiguũñ ip̃ᷣi eccleſie.ſecus ſi eſſet remotũ ab ec/
cleſia. Sed ecõtra polluto cimiterio.nõ wte/
rea pollutal eccleſia.ne minus dignũ videa
tur ad ſe trabere maius dignũ. extra de conſe.

get reconciliarõne. Et idem tenet Jo. an. in
vi. eo.ti. licet Mo.in glo.magis ſuſtineat cõ⸗
trarin. Kercius caſus ẽ ſi excõmunicatus
eſt ibi ſepultus.de cõſe.di.i.eccleſiam.⁊ ex.e.
c. tõſuluiſti. Quartus caſus ẽ ſi eccleſia ab

epiſcopo publice excõicato conſecrata fuerit.

Mam vr dicit Hoſt. ſi coꝛpus defuncti excõi
cati ecdleſiam polluit multo magis cũ cõſecra
tionis offticiũ ꝑagitur ꝑ eoꝝ os manus qin
excõmunicationi ſubiacent.

De recõcilianone §. V.

eccleſie conſecrate violate ꝓpteraliqõ pꝛedi

ccoꝛũ. Mota ꝙ ep̃us pꝛopꝛius põt tal⸗ꝛm ec⸗

cleſiam recõciliare ꝑ ſe vel ꝑ aliũ.põt ⁊ vnus
eypus aquã benedicere ⁊ alius recõcilrare per
ñhimplices vo ſacerdotes non põt fieri hmõi
reconciliatio. etiam ſi ſit conſuetudo.vt dicit
ARay. als extra. e. ti. c. aqua. Et vt dicit In
no. ex cõmiſſione pape poſſent ſimplices ia/
cerdotes hmõi reconciliatõnes facere. aqua
tamẽ pꝛius ꝑ epᷣm benedicta. Et q;uis añ hu
iuſmodi recõciliationẽ nõ debeant ibi diuina
officia celebꝛari nec aliquis lepeliri.tñ ſi quis
contrariũ aceret etiã ſciẽter. nõ pꝛopter lvc
incurreret irregularitatẽ. extra de ſen. ex. c.is
qui li.vi.vnde opi. Hoſ.in hoc nõ tenet.qui
dixit talem irregularẽ. Sed Inno. ⁊ alij con
tra eum. ́èèẽ

Wez

Be recõciliatione O.vi.
autem eccleſie nõ conſecrate violate ſic dicit
grego.ix.extra eo.c.hi. Si eccleſia nõ cõſecra/⸗
ta fueritſemine aut ſangumis effuſione pol⸗
luta. aqua pꝛotinus exoꝛciʒata lauet. ne di/⸗
uine laudis oꝛgana ſuſpẽdantur.eſt tamẽ qᷓ;
citius ſeri poterit conſecranda.hec ibi. vbi di
cit gl. Credo ꝙ ꝑ ſimplicem ſacerdotem poſ/⸗

ſit lauari. quia ſi intellexiſſet papa ꝙ per ẽm

lauaref᷑. illud dixiſſet ſicut dirit in pcedenti.
c.cũ idem eideʒ ſcnpſerit. E&t quia dixit aqua
exoꝛciʒata que fit ꝑ ſacerdotem ſimplicem.

eſt ſanctũ occidere q; pꝛauunn.
xxv. q. v. ſi nõ liceat.⁊ q;uis ex hoc nᷣ rollua
tur eccleſia ex ſanguinis effuſione polluit ta/

peilri.

I. ſolennitates. vide ſupꝛ=
hoc ſufficiant.

rii

4

1 nõ cunn aqua.vino ꝛ cinere. cum qua recõ

ciliatur eccleſia cõſecrata. Idem dicir guil.
ex hoc arguens quia papa dicit pꝛotinus.qð

nõ fieret ſi opoꝛteret expectare epiſcopiman/

datum. quod dicit.quia dicũt quidã ꝙ reqͥri

De cimiteriis .N vu.

Nota ꝙ cimiteria ecdleſiarũ bñdicũturetig

tur auctoꝛitas ep̃i.ſuꝑ hoc.

gaudent immunitate ſicut eccleſie. ita vio
lantur ⁊ recõciliãtur ſicut eccleſie pᷣm Hoſti.

ber. ⁊ anteqᷓ; recõcilient᷑. nullus debet ibi ſe⸗
ri. Sed nora ꝙ cjmiteriũ cenſet eẽ pol
lutũ qñ eccleſia enet polluta ſi cimiteriũ ſit cõ

eccle.c.ſi eccleſiã.li.vi.⁊ nõ eſt vnũ cimiteniũ
ſed plura qñ paries ẽ in medio licet ibi ſit poꝛ
ta.vnde vno violato nõ eſt violatũ alterum.

vt in. d.c. ſi eccleſiã. Vtem ſi coꝛpa fideliñ ſe⸗
pulia ſunt in cimiterijs ab excõmunicatiso
infidehbo nõ debẽt pꝛopter hoc erhumari. ex

tra de ſacra.nõ iterã.c.a nobis.Cimiteria aũt

nõ conſecrata.in quiba coꝛpa paganoꝛumxvel

hereticoꝝ vl excõicatoꝛũ ſepulta ſunt nõ ſunt
conſecranda niſi pꝛius eiectis illis coꝛ poꝛibo

de cõſe. dil. i. c. eccleſiam. Sed ⁊ ſiconſecxata
erãt ip̃a cimiteria. debent eijci ipᷣa coꝛpa ſi po/
ſint diſcerni ab alijs.ſ.fidelibo.alias nõ.extra

de ſepul. c. ſacris.⁊ recõciliari debent.

De coͤſecratione S. vüj/

vero eccleſie. Nota ꝙ ſunt tres caſus in qbj

eccleſia cõſecrata debet iterũ cõſecrari. Pꝛi
mus eſt ſi eccleſia cõbuſtalfuit ita ꝙ parietes

ſint cõbuſti vel dirupti vel notabiliter decru⸗

ſtati in toto vł in maioꝛi ꝑte.e ↄſe. di. i. c. ec/
cleſus. Secus ſi totũ tectũ ſolũ cõbuſtum fue
rit. extra eo. ligneis. Secũdus eſt ſi tota ec⸗
cleſia vel maioꝛ pars deſtructa vel diruptaẽ
ſecus ſi ſolũ tectum deſtructũ fuerit vel cõbu
ſtum. extra. e. ligneis. ſi vo parietes ſucceſſi/
ne fuerint reꝑati. eadẽ eccleſia intelligit᷑ ⁊ iõ
ſufficit ſi im̃ reconcilietur cũ a qua exoꝛciʒata

⁊cum ſolẽnitate miſſe.ſecus ſi fuit pꝛimo to
ta deſtructa.etiam ſi eiſdem lapidibus repa
ta. conſecranda eſt. n. de conſe. diſtin.i. c. de fa
bꝛica. Tercius caſus eſt quando dubitatur
vtrum fuerit cõſecrata nec apparer aliqua pꝛo
bano de his que ſi nerlctn nr r caſe di
obationes q̃ ad

tontheat
ntelſſe Alan

ieten e, o
lmnechitßi

ſſeftis
Cnmeornin 4
Unemiwehite⸗
ncledien

(Snarpenpven

gfenaiers ſet

afontcten l

nimmmitun
ſabipotoec⸗

inſſeior bpcb⸗

elencirngentss
AMuCrlacſneton
Pecſerdermae
Dltickntpctre
Ctelictcnine
luortolinarwae
No vlpceper
Allcöpsgimmieſti
lcſeſisepopter
tlapicis notiſ⸗
feneimmnori S
cherent bug t
iinneſtſgirnn
Whniröetmonte
Canimepit

(eſiele

unnmä
Nilinni inta
Poheſnlüi
Nptirchunera
nhurenealofen
iiksslengzdi
Ntſilepnneſe

hmmndi, Pei
Mcamitatſami
Mfomreeie

ſinsno, Atanag
lushö. Aungn
iſenanca veonee

iuugochlenne

eniſtöonnetr

Aermtgee

Hogr

nsNin
lpitnödne,
siinedoir
Dmnöeſtnt
W. Arnſa
micis
nggarn
nimazond
emurerinizoni
düilimi
õ
A I
Wnn
ugünmi
rrieniit
drwaveltoen
nmoipedin
jwiempiin
. rtunn
n mniſn
Grs nſn
aitint
mmiemi Mni

miaen gll⸗

Lapitulum

reconſecratone altaris. Hota ꝙ alia eſt coͤſe
ccatio eccleſie altaris. ⁊ ideo vna ſine alia fie
ri poreſt. extra eo.c.i. Poteſt aũt epicopus in
cęaæadem eccleſia ſimul plura altaria cõſecrare.
extra eo. vniuerſis. Quãdo vwo ſit recõſe⸗/

crandũ. nota ſᷣm Hoſtien. ſi mora.i.mutata

rupta vel notabiliter deſtructa ſit tabula alta
ris ſuperioꝛ que dicitur menſa.cuʒ.ſ. tota eſt
cCõſecrata ⁊ pꝛecipue in angulis in quibus ſo
let fieri altaris cõſecratio.ſſecus ſieſſet modi
ca fractura. ex eo. ligneis. Eſt ergo neceſſaria
Diffoꝛmitas ad hoc vt oporteat iterũ cõſecra⸗
ri. quã puto ad arbitriñ epiſcopi redigendam

Idem Inno. Item vᷣm Rap. ſimotus ſue

nit aliquis de lapidibus pꝛincipalib ſtipitis
menſam cõtingentis opoꝛtet iterũ conſecra⸗
n. nam iula cõ iunctione pᷣcipue intelligitur al
taris cõſecratio.extra eo.c.ad hec.Qð auteʒ
dictũ eſt de lapidibus cõtingentibus menſaʒ

Intelligit guil. qñ menſa fundata eſt ſuꝑ qua
tuoꝛ colũnas ⁊ vna earũ mota eſt. ſecus pᷣm

glo. d lapidibus parietis vel de ipſo pariete.

ciuii cõpaginatũ eſt ipᷣm altare in quibuſdam

eccleſus qꝛ pꝛopter motioneʒ illius parietis
sut lapidis nõ cõſecrabitur ipᷣm altare ſima
neat immotũ. Item ſi tota menſa cuʒ ſibi
agherentibus lapidibus trãſferatur. dum ta
men mẽſa ſupioꝛ non ſeparetur ab eo.cui cõ⸗
pasinat᷑ nõ eſtreconſecrandũ.ſicut nec recõ/⸗
ſecrarin altare poꝛtal ile cũ trãſfertur. Itẽ
ſi ſigillũ lapidis quo ſigillãtur reliquie fractũ

ſit aut diminutũ.eſt reconſecrandũ. de cõſe.

Di.i. ſi motñ.ex eo.c.quod in dubijs. Et dicit
Ho. ꝙ hoc ſigilũ qñ ponitur ſuꝑ tabulã alta
rs.? ipᷣa clauditur paruo tamẽ lapide aliquã
wer parte ante aliqñ ex ꝑte poſt aliqũ ad de/
xtrũ latus altaris.⁊ claudit᷑ paruo tamẽ lapi⸗
. ſi ille paruus lapis remoueat᷑ erit recon
ſecrandũ. AItem ſi altare tantũ augmenta
tur ꝙ amittat foꝛmã pꝛioꝛẽ.reconſecrandũ ẽ.
gquia ſoꝛma rei eſi eſſe rei.ar. x. q̃ſt.ij. vc ius.

alias nõ. Zlltaria aũt ſine reliquijs nõ ſunt

cõſecranda. de conſe.diſt.i.placuit. Atem
nota ꝙ pꝛohilvtur celebꝛari ſuꝑ ſepulera lv/
minũ.niſi martirum vel aliquoꝝ ſanctoꝝ. de
cõſe.di.i.nõ oportet cum glo. euus.

De veneratõne eccleſaꝝ. Capi. vij.

hHo autem in multi

tudinę miſericoꝛdie tue ĩtroibo in
vvmũ hãꝗ adèabo ad templũ ſan/
ctuin tuũ in timoꝛe tuo.pᷣs.v. Homus dei ad

quã pꝛopheta dirigit ſermonẽ ſuũ ẽ eccleſia.

de qua quõ accedendũ ⁊ manendum in ea ſit

vii

—

nos wocerſuo exemplo. Salom ed ficato te⸗

plo dei in dedicatione eius orauit inter cetera
dicens. Audi dnie himnũ 10z atſem quã ſer
uus tuus oꝛat co:ax te lvdie. vt ſint oculi mui
aperti et aures tue inteme ſuper omũ iſtaz.
e qua dixiſti. erit nomẽ meñ ibi.iij. Re.viij.
Dbi rrig nog.
Quomõ ad ipᷣam accedendũ.ibi. Ego aute⸗

in multitudine miſericoꝛdie tue.

Quid ibi agendũ.ihi adoꝛalo ad te.ſ.r.
Quanto reuerendũ.ibi in timoꝛe tuo.

Debet homo accede ſ.i.

re ad eccleſi que eſt wmus dei vt inde miſe
ricordiã conſequatur dei.Oñ dicit. Ego autẽ

in tultitudine miſericoꝛdie tue intro. in w.

tuã.i.vt ibi recipigm miſericoꝛdiã tuã miilti
pliciter. m illud ps. Suſcepimus deus miſe
ricoꝛdiã tuã in medio templi tui.t ideo ad

moner Salomõ Eccleſiaſtes.iiij.dicens.u
ſtodi pedem tuũ ingrediens comũ dei.i.affe⸗
ctum tuũ.ne ſit ad mala directus. ſed ad bo⸗

na vt cõſequaris milericoꝛdiã nõ iuſticie ſe⸗
ueritatem/Dicit᷑.n. ij.macha. iij. dixit Hely
odoꝛus flagellatus a wo.cũ fuit ingreſſus tẽ
plum ad malefaciendũ ip̃e qui habet in celis

habitationẽ viſitatoꝛ ⁊ adiutoꝛ loci illius.ſcʒ

—

templi. ⁊ venientes.ſ.ad malefaciendũ pcu

I ⁊ ꝑdit. Sic ⁊ ſiſimus qͥ intrauit eccleſiam

vt curioſe videret miſteria xpᷣianoꝛũ.oꝛante
ſancto Clemẽte pcuſſus fuir cecitate. DHiero.

ad Occeanũ in epła.ij. Cimeo ne qñ ꝑ niſuʒ
intramus eccleſiaʒ.ſic de nobis rideat.de quo

ſeriptũ ẽ. Qui habitat in celis irridebit eos.

SDic ergo vt dicit grego. x. de immu.eccle.ca.
decet vomũ.lib. vi. Sit ad eccleſias humilis

deuotus ingreſſus.ſit in eis qͥeta cõuerſatõ

deo gtata.inſpicientibo placida.q̃ cõſiderãtes

nõ ſolũ inſtruat ſed etiã reficiat cõnuementes

ibidẽ. Et ſic faciendo dicere poteris vere. In

multitudine miſericoꝛdie tue introibo ad do
mũ tuam.ſ.ſuſcipienda.ibi.n.recipit miſeri

cordia venie de ꝑccatis ꝑ ſacr̃a.indulgẽ

et tonen alomõ in dedicatione templi
tiã in corde ſuo.⁊ orauerit contra viã templi
qð edificam nomini mo. tu eraudies de celo
ofones eoꝑꝝ.⁊ ꝓpicialeris ꝓplotuo ⁊ onibus

cauerit tibilpopulus ⁊ egerit penitẽ/

iniqtatibus eoꝝ.qͥ bus puaricari ſunt in te et
dabis eis miſericoꝛdiam. Abi ſuſcipitmiſeri

coꝛdia tutele ⁊ cõtra tẽptatõnes dialvli.qͥ nõ

ita põt vexare mẽtes hoĩm virtute conſecra
tionis. Onde in officio cõſecrationis ⁊ exoꝛ⸗
ciſinis aq q ibi ſp hr.ſ. bñdiete d ꝙ virtus
initnici cõpꝛimat᷑ ⁊ inſidie dialvli ⁊ ſmõi. hr
etiã tuiela.qꝛ ex immumitate nõ pñr ibi capi
BB iiij

Zitulus

rei. ris q. v. dicitur. Reos ſangninis defen!

ſionis. ſpũſſancti. annunciationis virginis

vat eccleſa.ſ.ſi confugerint ad eã. ſed de im/
mumitare eiꝰ habes plene ſupꝛa. ibi vide en
ſuſcivit miſericoꝛdia cõtra multas miſerias
7 ſpales 1 tempales. Nam pꝑ lectõnes a
dicationes que ibi fiũt. illum inat ignorantia
Hñ dicitur Aſa. ij. Venite aſcendamus ao
wmũ dei iacob.i.templũ.⁊ cocebit vos vias
ſuas.Zl multis etiã neceſſitatibo qbo ſubijci/
tur humanũ gen'. vt peſtis intẽperiei geris.
penurie. guerre. hmõi ofonibo qᷓ fin t cõmu⸗/
nius in eccleſis. Homo ſubleuatur/q ora/
uit ſeri. Salomon in dedicatione templi ſin.
iij. Reg. viij. Cũ tamẽ templũ ſeu vomus xp̃i

id eccleſia multo ſacratioꝛ ſit.Sed cũ a mul

tis intratur womũ dei ad ꝓcandũ ad cõſabu/
landũ ⁊ multa mala faciendũ põt dicere qui⸗
libet taliũ. Ego introilv in comũ tuã in mul/
titudine iuſticie tue.ſ.expectãde.q;uis etiaimn
intret in multitucine miſericoꝛdie dei ꝓ tue
inq;tũ nõ punit. vr meretur expectãdo ad pe⸗
nitennã. vomus mea. ait ipe. comus ofonis
vocabitur. vos aũt feciſtis illã ſpelũcaʒ latro)
nũ.Lu.xix. Etiã ethnici cũ magna veneratio
ne halebãt templa ſuoꝝ deox.refert Dalerꝰ
marximus. li. i. c.i.exẽplo nono.ꝙ fabius du⸗
catu gaius magiſterio pꝛiuati ſunta ſenatu.
q; qões etiã ꝑuas audiebãt in templo.

Oind agendum ſit J. u.
in templo. Secũdo nota cuʒ dicit adoꝛaboad
tem. lan. t. deus eſt qui pꝛincipaliter debet ado
rari pᷣm illud Deutro. vi. Oñm deũ tuũ ado
rabis cultu.ſ. interioꝛi ⁊ exterioꝛi.Aldoꝛari g
in templo debet nõ negociari vel cõfabulari.
Pñũ dicit in.c.vecet mũ dñi ſanctitudo. de

immu. ec. h. vi. Mullus in eodem loco ſeditõö

nenm ertitet clamdꝛem moueat.impetumue
coõmittat. Ceſſent in illis vniuerſitatũ.ſocie/
tatũ.quarũlibet conſilia contiones ⁊ publica
parlaméeta. Ceſſent vana 2 multofo:tius fe/
da ⁊ ꝓphana colloqͥa. Ceſſent cõfabulatõnes

Iliber. Sint poſtremo qcũnq; alia q diuinuzʒ

poſſunt turbare officin.aut ocłos diuine ma

ieſtatis oflendere ab ipᷣis.ſ.locis pꝛorſus ec⸗

tranea. Ceſſent in eccleſiis earũq; cimiterũs.

negociatões.⁊ pᷣepue nũdinaꝝ ac foꝛi cnuſ/

cunq; tumultus. hec ihi. In nullo xp̃s oſten

Ditr tantã ſeueritatẽ coꝛrigedi.quãtã in offen⸗

ſione templi eijciẽs cũ flagello ementes ⁊vẽ/
dentes in illo. Yoh. ij.ſ. in woꝛticu templi. de⸗
bet ergo adoꝛari in templo nõ vagari vł nego
cigri vel pꝛocari. Dicit aũt Jo.an. in nouel.
roſt ginl.ꝙ nõ ẽ illicitũ ibifieri cõgregationẽ
ToctO 1 ſcolariũ ad magiſtrandũ. nec etiam
repꝛeſentatões pie. vt natiuitatis dñi ⁊ aſcẽ⸗

pꝛeſertim in noſtra ciuitate floꝛentia agitur
dð cer eſt ſi in eis fiant in vneſta. .

. inlonelt Deler
autem adoꝛari mente ꝑ deuotõnem. Apoca.

xiiij. Inquit angelus. adoꝛate eñ qui fecit ce
lum ⁊ terram. Coꝛpeꝑ genuflectõem ⁊ pꝛo⸗

ſtrationẽ ⁊ Dmõi. E xo.iij. dicit᷑. ꝙ pꝛoni ado

rauerũt deũ.eo ꝙ viſitaſſet eos ad liberandũ.
ſeʒ de ſeruitute pharaonis. ſubſtantie oblatõ
ne. Onde de magis dicit᷑ OTath. i. Et pꝛoci⸗/
dentes adoꝛauerũt eũ.ſ.xpᷣm natũ.⁊ obtule
ruũt ei munera aurũ thus ⁊ mirrã.⁊ deus vebʒ
adoꝛari larna. Apoca. vlti. Hic deum adora
xpi humanitas vnita verbo⁊ cruxxpi non vt
lignũ. ſed vt repᷣſentatiua crucifixi.p̃ᷣs. Aldo
rate ſcabellum pechs eius. quoniã ſanctum ẽ.
in officijs eccleſie.Cuã crucẽ adoꝛam dñe
In himno. Ce adoꝛandã.te crucẽ viuificam
Ete redempti. ꝓꝑ te ſumus liberi ⁊c. Et ſancti
etiã debent adoꝛari nõ latria. ſed dulia. idelt
nõ eos honoꝛates vt creatoꝛes vel datoꝛes.
gratiarũ.ſed vt participantes dei bonitatẽ per
grati vel gloꝛiam ⁊ vt noſtri interceſſores
ſic Abꝛahã angelos adoꝛauit. Geñ.xviij. Et

coꝛnelius centurio petrũ.Act.x. Et eap reliqe

etiã ſunt venerande. Oñ aug.in li.de ciui. dei

ait. Mon ſunt cõtemnẽda ſed plurimu, wne

rãda coꝛꝑpa ſanctoꝑꝝ.qbus dus adhuc viuerẽt

ſpũſſanctus quaſi quibuſdam oꝛganis vuus
eſt. Et ſimiliter ymagines picte ſanctoꝛũ in

qᷓ;um eoꝑ repᷣſentatiue.de cõſe.di.iij.venera
biles. Beatiſſima aũt maria mater dei sdoꝛa
tione yperdulie deber adoꝛari. id eſt excellẽtio
ri veneratõne ſuper alios fanctos de ſingulis
lop.ſ.de deuotõe. de adoꝛatõe coꝛpali de obla
tõnbo de ymagib“ ſctõꝝ. de reliqis hẽs ĩ.c.ſe.

Duanto reueren F.iii.

dum aut venerandũ ſit dvei templũ materiale

tercõ oſtendit᷑ cñ dr᷑ in timoꝛe tuo.ſ. reueren

tiali. debet. n. locus eccleſie in magna venerg

tione haleri multiplici rõne.et pꝛopier dei pᷣ

cipue pꝛeſentiã. p̃s. dñs in tẽplo ſancto ſuo.
ſcʒ eſt ⁊ hoc per effectũ ibi faciens.qᷓ ſolus ipe
facit.ſ.iuſtiſicãdo peccatoꝛes ꝑ diuerſos mo
Ts. vel etiaʒ ꝑ ſacẽm altaris.in quo realiter

eriſtit qð quotidie ibi celebꝛat ꝓ ſalute viuo
rũ ⁊ defunctoꝝ ⁊ ibi cõſeruat᷑ quotidie cũ ma

gna diligẽtia in tabernaculo. Cõſideret qlibʒ
cũ quãta reuerentia ⁊ timoꝛe maneat coꝛam

magno ↄño tpali ⁊ quaniñ ſibi caueret. neqd
minimũ ageret quod oculos eius offenderet

Seo hic eſt rex res et ainus cominatin

qui videt intima coꝛdis ⁊ cui nullum latet ſe
cretuʒ. Et ideo vt ait Cipꝛia. cogitatio caina
lis ⁊ ſecularis lvminis abſcedat.nectũcpꝛe⸗

rrieunrbueg

anſieſunpiͤn
efſetuatßincefn
on Etſccſen
Duiniceinsslis
tabigedethen
Hinorüieceſin
ſagamemommt
Ehenciitugne
lſtienseverene
Maminnſen
tmmmniin
Hie dalc
Acropingremer
lanmlin

ßfnenn

ualci mpoe

djoßfesiletzen
uun vonorutps
ſuiminammmtie
Nimintenſese

iciftennitie
it AoNgteut

numnitaemen
Wniicilaganenm.
Muediscenän
Wrüneridch
Maersgewen
ſeülarane
Cntloevon
lhontwdini
ſitiſtunntin
ntmeri änz
inedbätnentei
Eunrartenune
enipoindrmig-

entfgreſcenpe

mn Incſpenna
ſ Virconsd
ſancafſeiüdie
ni ſun
rd len

ſaebeniam deſ⸗

nhennmnere n

mimmmnti
,CCrſlni diet⸗

Mnmin
Mmnö rih
Wintime
ma Diagnia

Ntmin ee

c e
Maimi
ler nto
zenmeii
mNENN

taenen

GRin innu
vasein
Ciri
iis piniin
4 „ 1
—
rtettilu
l

Lapitulum

ter id ſolum q orat animus cogitet. pꝛopte

rea ſacerdos dicit in p fatione.ſurſum coꝛda.
de cõſe. dil.i. quãdo. Oinima animalia bru
ta oſ endũt modo ſuo ſe magis reueren ſacra
mentuʒ q; homines. egi .n. de quodam ru
ſtico. ꝙ cũ edoctus fuiſiet a quodaʒ mago vt

ſi vellet ditari hoc ageret.vt ſacramentumeun

chariſtie ſumptũ in paſcate nõ deglutiret ſed

reſeruatũ in oꝛe poneret illud in vno alueari

apum.Er ſic cũcte vicinoꝛũ apes ad mellificã
dumiad eius alueolos cõuemirẽt. Quo ſacto
mirabile dictu s pes ruſtici antedicti cũ apibo
vicinoꝛũ eccleſiũculam eñ altaxi ſanctiſſimo

ſacramento mirãdo artificio cõſtrurerũt. Ex
trahendi itaq; mellis adueniẽte temꝑe venit

ruſticus querens mel in eis.et vacua reperit
vaſa. miranſq; wenit ad alueolũ in quo poſue
rat wominicũ ſacramentũ audit apes mirabi
libus melodis in aere circiuolantes. Cũq;
appꝛopinquaret ad locum vbi erat cominicũ
ſacramentũ.ſubito quodam impetu vindicã/⸗

di om̃es ille apes irruerũt in eũ aculeis ſuis

illum totis viribo affligentes ⁊ quaſi vomini

ſui iniuriam vindicantes.ſentienſq; ruſtieig
i virtutem ſecedẽs cucurrit ad ſacerdotem

ſuũ.cõfitetur ſcelus ſuũ ⁊ dei miraculũ pate/⸗

facit. Congregatur populus iudicio ſacerdo/⸗
tis. concurtũt gentes vndiq; ad locũ vbi erat
minicũ ſacramentũ. OQuibo appꝛopinquã/

tibo de alueolis eleuãtur apes mirabilibo me⸗

lodis ⁊ cõtinennbo choꝛis in aere iubilabãt.
Aſpicientes igitur in alueolũ vident cũtti ee
cleſiũculam cum altari de cera ab apibo fabꝛi

catam ⁊ ſuꝑ eo cvminicũ ſacramentũ. Extra
hit ſacerdos cũ debita reuerentia ſacramen/
tũ eccleſia cerea ⁊ illud pꝛoſum mis reliquis
uit reſeruatũ. Cũ magna igit᷑ reuerenna et

timoꝛe de bẽt in eccleſia hoĩes manere.vbi ce

lebꝛatur ⁊ reſeruatur cõtinue dñicum ſacra⸗

mentũ pꝛo inſirmis.vt de cõ ſe. di. ij. c. pꝛeſ bi
ter. Secũdo delet in eccdleſia cũ timoꝛe ⁊ re
uerentia reſideri pꝛopter aſſiſtentiã angelo/
rum. In cõſpectu angeloꝝ pſallam nibi inqͥt
pſal. Oñ ⁊ choꝛus dicitur locus vbi moꝛãtur
clerici ad officiũ dicendum a choꝛis angeloꝝ
Et ſᷣm antiquũ ſtatutũ eccleſie ibi nõ debent
laici reſidere cũ clericis. vt de vi.⁊ ho. clex.ca.
clerici. qõ etiam de facto ſeruauit. Ambꝛoſiꝰ
erga theodoſiũ imperatoꝛem. quem inuentũ
in choꝛo manere. iuſſit ab loco illo recedere
clericoꝛuʒ ⁊ inter laicos ſedere.apoſtolus enã

i.coꝛinth.xiiij. dicit ꝙ mulier debet velare ca

put.ſ.in eccleſmpꝛopie angelos.quod expo/
nitur in glo.quia cum ſicupomnes aln halbe⸗/
bant angelũ ad ſui cuſtodiam dputatũ.ita ⁊
mulieres oſtendãt ſacto angelos ipſos non

niſatione ſanctoꝛum. Capitulum. vij.

vi

velle offendere de vanitatibus ſui capitis. vt
faciũt frequẽter in eccleſia. Del qꝛ ſpi angeli

aſſiſtunt ſacramento. cũ celebꝛgtur. Dicit. n.
grego.de conſe.di.ii.quis fideliũ dubitare po

teſt in ipᷣa immolationis hoꝛa ad vocem ſa?

cerdotis in ipſo miſterio ange loꝛum choꝛos
adeſſe Nel pꝛopter ãgelos ideſt ſacerdotes
qui in ſcriptura angeli dicũtur.quiieaꝑ oꝛna,/
tibus ⁊ fucis poſſunt ſcandaliſari. Tercõ de

bet eccleſia in timoꝛe reuerẽtiali hr̃iꝓpter ma

ioꝝ exempla. Er inchoando a capite eccleſie

cotnino iheſu xpᷣo qui eremplo ſuo wocuit tẽ

plum eſſe frequentandũ ⁊ reuerendũ. Nam
quadrageſimo die ſue natiuitatis in templo

voluit pᷣſentari ⁊ a ſineone ⁊ ãna vidua ma
mjfeſtani. .u.ii.cꝗ. Et in. xii.anno etatis ſue
eũtead templũ cũ mr̃e eius ⁊ ioſeph in tẽplo
ipᷣo in medio wctoꝛũ voluit inueniri. cũ pᷣdi

care cepit intrãs hieroſolimã pꝛimo templũ
viſitabat.ibi oꝛabat.ibi pᷣdicabat. ibi mira⸗
cula faciebat.vt oſtenderet hec ibi facienda.⁊
nõ alia.pꝛopter qð dicit aus. in regula in oꝛa

toꝛio nemo aliquiꝗ agat.niſi illuo pꝛopter ꝙ

factũ eſt. vnde ⁊ nomen aſſumpſit.ſimiliter ⁊

ſan. bſidictus in regula ſua pᷣcepit mõachis

vt nullus poſt e xpletũ officiũ in oꝛatoꝛio ſeu
ecclhia reinaneat niſi q̃ͥ oroni vacare voluerit

1tẽplũ d a ↄtẽplãdo. ibi fiũt tidie marima

mirachla videlʒ iuſtiſcatio pctõꝝ ꝑ debitã ſu
ſceptõem ſacroꝑ.q vt dicit aug.maius ẽ mi⸗
raculũ qᷓ; creare celũñ ⁊ terrã.ibi etiã pdicatf.⁊

vt dẽ de cõſe. di. j. ſgcerdote vᷣbũ ĩ ecclia. faci⸗
ente.i.pdicãte qͥ cũq; egreſſus ſuerit de audi⸗

toꝛio excõiteX. Om̃es aũt illi q̊ irreuerẽtiã

vel iniuriã fecerũt eccłijs male ſoꝛtñati ſunt
vt pʒ de helyodoꝛo.ii.imnach.iii. ⁊ de antiocho
ii. mach. v. de põpeio magno q̊ poſtq; ĩ tẽplo

dei hieroſolimis fecit es ſuos ſtabulare.vt

dicit Oꝛoſi.ſꝑ poſtea fuit deuictus in pꝛeliis

vbi pꝛius fuerat victoꝛioſus. In templis
etiã ſunt coꝛ ꝑa ⁊ reliquie ſanctoꝝ que debẽt

venerari. poſite ſunt etiã ibi frequẽter indul⸗

gentię.vñ ⁊ plures immunitates a ſummis
pontificibus et impatoꝛibus eis collate ſunt.

de quibus ſupꝛa dictũ ẽ de ſacri legijs.q̃ᷓ fiunt

circa eccleſias ⁊ res eccleſiaſticas.habet in ſe⸗
cũda ꝑte.ti.i.de ſacrilegiis.

Dereliquis ⁊ imaginibus ſacris etcano⸗
Ereliquiis uero et
imaginibus ⁊ alijs pertinentibus
„aAd oꝛnatum eccleſie. Sciendutn
Vnn. iiii. e de rel. ⁊ ve. ſa. c. cñ e xeo ſtatmuir.
ꝙ aniiq̃ reliqͥe nõ debent er capſam oſtendi.

nec poni venales. Inuentas vero de nouo ne
mo delet eas venerari. niſi auctoꝛitate roma

ni pon tiſicis fuerit appꝛobate.Et pꝛelati non
pmitrant ꝙilli qui accedunt ad eoꝛũ eccleſi/
as cauſa deuotõnis decipiãtur falſis figmen/

tis. ſicut quãdoq; occaſione q̃ſtus fieri cõſue⸗

uit. hec ibi. ⁊ de cõſe.diſtin.i.placuit. ꝙ nulla

memoꝛia martirũ pꝛobabiliter accipiatur.ni

ſiaut vbi coꝛpus aut reliquie certe ſunt. Aut
vbi oꝛigo alicuius habitationis vel poſſeſſio/
nis vel paſſionis fideliſſima oꝛigine traditur
Mam que ꝑ ſomnia ⁊ per inanes quaſi reue
lationes quoꝛũlibet lminũvbicũq; cõſtituũ
tuir altaria ommno repꝛobẽtur.hec ibi. Sen
ſus eſt ꝙ nullus recipiatur ſeu ſolennizetur
pꝛo martire. niſi autentice ſciatur de moꝛte
eius vel oꝛigine eius.nec reliquie venerẽtur.

niſi ſciatur ꝙ ſint alicuiꝰ ſancti martiris. Et

nota ꝙ ſolum dicit de martiribo. qꝛ tũc eccle⸗
ſia non ſolennizahat de alijs ſanctis. Nũc au
tein idem eſt e alijs. vt de confeſoꝛibo cano
niſatis. Reliquias vendere vel emereẽ ſi/
moniacũ.vt habes in ſcõa ꝑte.t.i.c.v. Atem
de conſe.di.i.dicitur. Coꝛpoꝛa ſanctoꝛũ de lo⸗
co ad locum nullus tranſſerre pꝛeſumat.ſine

conſilio pꝛincipis vel ep̃oꝛum ſancteq; ſino/

Di licentia. Obi dicit glo. ꝙ pꝛinceps hic in/
telligitur papa.et hoc eſt verũ cum coꝛpus ẽ
traditum ppetue ſepulture. C. de reli. l. fi. ni /
ſi neceſſitas immineat.⁊ tũc ſufficit auctori⸗
tas pᷣſidis pꝛouincie.C.de reł.l.i. Si aũt nõẽ
traditum pꝓpetue ſepulture. poteſt bene tranſ/
ferri ſine auctoꝛitate cuiuſcunq;. C. de reli.l.
ſed nec:idum. Et nota ꝙ pꝛedicte leges de oĩ/
bus coꝛpoꝛibo loqui vidẽtur.nõ tamẽ poſſunt
incidi vel decoqui coꝛpoꝛa ipᷣa anteqᷓ; ſint in⸗
inerata. alias hoc faciens incurreret excõi⸗

cationem papalem. de qua habes in. niij. ꝑte

j.ti.pꝛimo. Item ſubtrahi ſurtiue reliqͥas
ſanetoꝝ. vt lvnoꝛabilius ponãtur ſacrilegium
eſt m Hus.quia aufertur ſacrũ de ſacro. Atẽ

poꝛtare reliquias ſanctoꝝx ad collum ſi boc fi/
at er duotione ⁊ fiducia ad deum ⁊ſanctos q̃

rum ſunt.licitum eſt ſᷣm tlv.ſe.ſe.q.xcvi.ar.

Vlti.in. Rñ.ad terciũ.ſecus ſi fieret cum aliq

ſuperſtitione. puta ꝙ vas eaꝝ eſſet quadran/
gulũ ⁊ hmõi.qꝛ rũc licitũ nõ eſt.

De canoniſatione S. i.
ſanctoꝛũ. Nota ꝙ non licer aliquemvenera
ri pro ſancto. niſi ſuerit canoniʒatus auctoꝛi⸗
tate romane eccleſie.et᷑ dereli.⁊ venera.ſan
ci. In hac autem canomatõne ſanctoꝛum

ſm gonre.⁊ Ho. inquirit᷑ de vita eius ſi fuit
in laboꝛibus multis ⁊ iuſtis. ſi moꝛibo caſtus

aſtrenuus. diſ.lri. miramur. Opoꝛtet em p⸗

ſenti teſtificatione predicari ⁊ lbvne fanepꝛe
conijs non taceri.xij.q.ij.quatuoꝛ. Er maxię½
me querendũ ẽ æ ſimplicitate ⁊ humilitate.
er de pᷣſum. c.ex ſtudijs.qꝛ cum ſimplicibo ſer
mocinatio eius. ꝓuerbi.i. Et humilibus dat
gratiam. Atem queri ſoler ſi ſuſtinuit pſecu⸗

tionem. vij.q.i.omnis.⁊.ca.ibi adunati.Et
an illa ſuſtinuerit cũ caritate.i.q.i.vide quã⸗

tum bonũ. Inquirendũ etiaʒ de miraculis in
vita ⁊ poſt moꝛtem.ſed vt dicit Ho.tantaer
aminatio fit de confeſſoꝛe. ſed de martiribus
Sed queriturx de miraculis

nõ fit tanta.
cauſa ꝓpter quã paſſi ſunt.ar.de conſe.di.iijj
cachecuminũ.⁊.ca.baptiſini vicem. DHicittñ

Vnno.Mõ negamus qͥn liceat poꝛrigere pꝛe

ces alicui vefuncto quẽ quis credebat bonum

virũ ⁊ nũc eſſe cum xpᷣo.icei nõ ſit canoniſa

tus.qꝛ fidem oꝛantis dñs attendit.ſed facere
pꝛo eo officiuʒ vel pꝛeces ſolennes non licet.
vt dictum eft LV

In ipſa autem ca ſ.iſ.
noniſatõne ſanctoꝛũ. vtrũ eccleſia poſſiterra
re.ſ.canoniſando eum qui non eſt ſanctus.
Rñ. Joh.neapol.in quodli.xi.ꝙ ea que facit
papa cũ cardinalibus ſunt duplicis generis
q̃dam em̃ ſunt ⁊ ꝑtinẽt ad particularia facta
pticulariũ hominũ. vt ſunt collationes lene⸗
ficioꝛũ eccleſiaſticoꝛum ⁊ pꝛomotiones ⁊ gra
dus ⁊ dignitates ⁊ ſentẽtie iudicialiter latep
aliqui bus vel cõtra aliquos ⁊ in talibus pa/
pa poreſt errare. Et ratio eſt quia cũ ſit puanis
homno ⁊ viatoꝛ. ⁊ nõ cõfirmatus in gratia in ꝭ/

oꝛdinate poteſt affici ad aliquos vel cõtra ali

quos. Et poteſt decipi ꝑ falſas pꝛobatõnes
atteſtatõnes.er quibus pꝛocedit in hmõi.et
ſic poteſt errare.vt dicit tlv.in quodl.ix.q.vl.
ar.vl.Et ad hoc facit qð dicitur extra de ſen.

ercõ.c.a nobis. ſ. e iudicium eceleſie ⁊ fallit
fallitur. Ouedam alia ſunt que facit papa.

tineutia ad ſtatum vniuerſalem totius eccle
ſie vel quãtum ad fidem. vt ſunt determina/
tiones ⁊ declarationes que ſpectant ad fifſe,ʒ
⁊ articulos ⁊ eccleſie ſacremẽta ⁊ omnia alia
contenta in ſacra ſcriptura. ſiue q;tum ad bo
nos moꝛes.vt ſunt ſtatuta.decreta ⁊ decxeta⸗/
les ⁊ in talibus dicen dum eſt quod licet ab/
ſolute penſatis ſolis perſonis pape et cardi/

nalium papa cum ipſis poſſit errare ſuppoſita

tamen diuina pꝛonidentia et. ſ..loqin perec,/
cleſiam credendum eſt papam non poſſe er/

rare. quia chriſtus oꝛauit pꝛo eccleſia. Luce.
xxij. Ego ꝓ te orauist nõaeſiciet fides tua.?
dicere qð in huiuſmodi papa errarer eſſerbe
reticum. Adez Thomas in quodli. Etaq ve
facit quod dicit᷑.riiij.qi.s recta fide.Et ad

Qufiuridi

Ue.

munet
ſnn
Pmaniurefeck
Efoptnotitein
ieoprs autpres
Nenong hagageins
Nen ſnctos ainn
leeuniz menbrann
Mtſors toltw ,
ſisboneecſen
onddenotpan
ünendiinng
MWrderwhends.
Cmmnanmnn
ſemohnüſcign
fterporam
Ohinatini
huntintki
Mrͦunumnnaa

ichlanmnitn

nshonceſenn

Neinagn
Phbusomammrert
Ntoeracoꝛaroe
tkansſunsdipr
nlgrnxsnTe
Hialinniwe⸗
thutalregego,
anautnel⸗
ngneſtf
E
gonti fnag
ſlſannnne⸗
Nun heece
Aeintrf
aAdepanri
SS

W

NMrslr

uen
nmi Mialei⸗
annn m
nr
mubes
igi
nim Ttür ne
ſamennn
es iii

Acémiie

Edanil
n nöcfni
inpioſiluſen,
entidttnine

detgddene

Igmnamttin
miuinai

Lapitulum

iſtud ſ̃m genus dicit ip̃ᷣe iam ptinere canoni
ſationem ſanctoꝛũ.quia pꝛeronũtur ꝑ cano
milatione ſancti vt exemplar fidei ⁊ ſancte vi
te ⁊ ab om̃ibo adoꝛãdi et in neceſſitanbo ſuis

innocandi. ſed tho. in quodli. ponit canoniſa
tionẽ ſanctoꝛũ in tercõ genere eoꝛum.q̃ fiunt

perpapã.de quibo dicit ꝙ ⁊ ſipapa poſſet erra
re vie tamẽ credendũ eſt ꝙ deus nõ ꝑmitte/
ret eccleſiã in huiuſmodiſerrare et foꝛte ratio
eſt. quia ⁊ talis determinatio ꝓtinet ad eccle
ſiam vniuerſalem. fit tamen per atteſtatõnes
homimũ que fallere poſlunt.

De multiplici adoꝛatione.ſ.latrie.dulie
Yperdulie. Lspitulu Monũ.

dorare autẽ id eſt

venerari debemꝰ reliquias ſanctoꝝ

ſᷣm Cho.in.iij.ꝑte.q.xxv.ar.vlti.

Nai qui halet effectũ ad aliquẽ etiam eaqᷓ

de ſpᷣo poſt moꝛtẽ relinquũtur veneraturnon

ſolũ corpus.aut ꝑtes coꝛꝑis eius.ſed etiam
exterioꝛa aliqua eius.puta veſtes ⁊ hmõi.ti
autem ſanctos dei inveneratõe debeamus ha
bere tanq; membꝛa xpᷣi di filij ⁊ amicos ⁊ in⸗
terceſſoꝛes noſtros.ideo eoꝝ reliquias qua⸗

leſcũq; honoꝛe cõgruo in eoꝛuʒ memoꝛia ve

nerari debemus ⁊ pcipue eoꝛum coꝛpoꝛa.que
fuerũt templũ dei ⁊ oꝛgana ſpũſſancti in eig
habitantis ⁊ opantis. ⁊ ſunt coꝛpoꝛi xpᷣi cõſi

guranda per glonam reſurrectönis. Onde 2

ipᷣe deus hmõireliquias cõueniẽter honoꝛat

in eoꝝ pꝛeſentia miracula faciendo. Et vt di

cit Hiero.ad Ripariũ. Mos nec martirũ re/
liquias nec angelos adoꝛamus.ſ. adoꝛatõne
latrie. Honoꝛaimnus autẽ martirũ. reliquias.
vt eũ cuius martires adoꝛemus. Honoꝛamꝰ

ſeruos. vt honoꝛ ſeruoꝝ redũdet in dñm.

De imaginibus .. i.

quibus oꝛnatureccleſia. Mota ꝙ earuin tra

ditio et adoꝛatio credit᷑ ab avłis tradita.Oñ
beatus ucas d pinriſſe imaginẽ xpi.q ro

me habetur ᷣm Cho.ĩ.iij.pte.q.xxv.ar.iij.in

Hñ. ad vlti. Oñ de conſe. di. i. platñ. quidaʒ
epᷣus laudat a grego. ꝙ pꝛohibuerit populuʒ
imagines adoꝛare.ſ. adoꝛatione latrie. vt Di/
cit glo.ꝙ nõ eſt fiendũ im agimbo ſanctoꝛnm
vel foꝛte de imagine xpᷣi hoc pꝛohibuit.quia
adoꝛabãt taleʒ imagineʒ inq;tum q̃dam res

ſeu reſpectu materie de qua erat. qð non ẽ fiẽ

dum. Repᷣhend m tñ ilæ ep̃s. eo ꝙ ipas ima
gines cõfringere fecit. Oñ eo.c.dicit grego.

Ylliud ẽpicturã adoꝛare. aliud eſt per piccure

hiſtoꝛiã qui ſit adoꝛandũ addiſcere. Nam

it

gquid legentibo ſcriptura. hoc et idiotis pᷣſtat

pictura cernentibo qꝛ in ipſa ignoꝛãtes vidẽt
quid ſequi debeant.et pᷣcipue gentibus pꝛo le
ctione pictura eſt. ꝙ aũt vominus dixit Exo.
xx.HNõ facies ſculptile nec omnẽ ſimilitudi/
nem.hon pꝛohibuit ſimpliciter illo pꝛecepto
ſculptilia vel imagines.ſed ne ſacerẽt eas ad
adoꝛandũ. Onde ſubditur neq; coles eas.et
quia vt dicitur in.S. ſeq̃nti.ideʒ eſt motus in
imaginem.⁊ in rem cuius eſt imago.eodem
modo pꝛohiletur adoꝛatio imaginis quo ꝓ
hibertur adoꝛatio eius cuius ẽ mago. Dñ ibi
ſintelligitur ꝓhileri adoꝛatio imaginũ. quas
gentiles faciebant in venerationem deoꝛum

ſuoꝛũ.i.de monũ. Ap̃ᷣi aũt do cum ſit incoꝛpo

reus nulla imago poterit poni. Sed qꝛ in no/

uo teſtamento deus factus ẽ hõ.poteſtĩ ima!

gine corꝑali odoꝛari.hec tho.vbi ſupꝛa.
De adoratione S. ii.
que pꝛecipue fit in eccleſis. Nota ſᷣm tlv.ſe.
ſe. q.lxxxiiij. Eſt adoꝛatio interioꝛ.que conſi⸗
ſtit in interiori reuerentia deuotione ⁊ ſubie
ctione mẽtis erga eũ.qui odoꝛatur. Et ẽ ado
ratio exterioꝛ. que conſiſtit in honoꝛe e xterio
ri.quiexhibetur alteri.vt in genuſfleriomibus.
inclinatõmbus.munerationibus ⁊ hmõi.ex⸗
terioꝛ oꝛdinatur ad interioꝛem que eſt pꝛinci
palis ſicut ſignũ interioꝛis ⁊ eius excitantiũ.
QAuelibet harum ſiue interioꝛ ſiue exterioꝛ ẽ
duplex. Ona que dicitur latria que adoratõ
eſt actus virtunis religionis. ⁊ exlpibetur alte

ri.vt pꝛimo pꝛincipio ſeu creatoꝛi.⁊ vt fini vl
timo in quo beatiſicamur.Et quia hic ẽ ſolus

deus pater filius ⁊.ſſ.ideo ipſe ſolus tali ado
ratione latrieẽ adoꝛãdus iuxta illud Deutr.
vi.c.⁊ Oath.⁊ ace.iiij.c.Dãm deuʒ tuum
adoꝛabis ⁊ illi ſoli ſeruies. Eſt alia adoꝛatio
que dicitur dulia ⁊ ſtricte quidem eſt reuerẽ⸗
tia.quã exhibet ſeruus dño.ſed large ꝓut cõ
muniter ſumitur.extendicur ad omnẽ reuerẽ

nam. que e xhibetur alicui rõne wominij ſeu

ſuperioꝛitatis ⁊ excellentie.Er quia in deo eſt
vniuerſale wm iniũ omniũ ⁊ omnis erxcellen
tia creature eſt qdam ꝑticipatio diuine boni
tatis.ideo etiã adoꝛatõe dulie põt deus ado⸗
rari.⁊ nõ ſolũ ipᷣe.ſed omnes angeli ſancti ex
rectoꝛes. Et de iſtla adoꝛatione dulie intelli⸗
gendũ. cum legimus aliquos ſanctos creatu
ras adoꝛaſſe. vt Mathan ꝓpheta Dauid. ij.

Reg.c.ãgelos abꝛalã.geñ.xv ij.ca.⁊ hmõi.

de ſacrificiis nota.ꝭ.iii.
ꝙ ſicut latria ſoli vo exhibet᷑.ita ⁊ ſacriſcius
qð ꝓtinet ad latriã. Eſt aũt ſacriniciũ veꝝ ſᷣm
aus. de ci. dei. Om̃e opus qð agim in ſancts

3.* .
õ

„

ſioms.

Se adoratione iüi.

ſocietate qua inbhereamꝰ deo. a ſicut ẽtriplex
lominis bonũ.ita triplex ſacriſiciũ. Pꝛimuʒ

eſt wonũ anime quod offertur deo quodam in
terioꝛi ſacrificio.vt deuotione.oꝛatõne.⁊ hu⸗
iuſmodi. ⁊ hoc eſt pꝛincipale. Secũdũ bonuʒ
eſt coꝛpoꝛis quod deo offertur quodammodo
in ſacrificiũ ꝑ martirium ⁊ abſtinentiam ſeu
continentiã. Cerciũ bonum eſt exterioꝛũ reꝑ
de quo offerrimus deo directe ſacrificiũ.quã
wimmediate deo res noſtras offerimus me
diate quando res noſtras cõmunicamus ꝓ⸗

xidmis pꝛopter deũ. Cv. ſe. ſe. q. lxxxiij. arti.

iij.in Rñ.adſecũdũ arti.Et ꝙ iſta dicãtur ſa⸗

crifcia oſtẽdit HNiero.in Elggeo ꝓpleta dicẽs

hic populum hereticoꝛũ omniũ eſt in conſpe

ctu meo. dicit wuminus. omne quoo fecerit.
omne quod mihi obtulerit vel vota vel ꝓ ſa

lute.vel pacifica vel pꝛo peccato vł holocauſta
vel elemoſinas ſiue ieiunia ſiue coꝛpoꝛis caſti
tatem. cõtaminata erunt in conſpectu meo.
i. q.i. Hic populus.de pꝛi mopſal. Sacrificiũ
deo ſpus contribulatus pſal.i.de hoc etiã ſa/
crificio penitentie pulcre ſcribit᷑ de pe.di.iij.
c.intereſt hircũ.propꝛie tamen ᷣm tlv. dicit
ſacrificiũ.cuʒ aliquid fit circa res deo ablatas
NHngde ſacriſficiũ dicicur.quia homo facit ali⸗
quid circa ſacrũ. vt cũ frãgitur comeditur vel
benedicitur. Sicut in veteri lege animaliaoc/
cidebantur. ⁊ cõburebantur in honoꝛem dei.
Et hoc illis mãdauerat deus ne ydolis offer⸗

rent exemplo gentilin.vt dicit Hiero.xrxij.q.

i. conſidera.tum etiã in figuram noſtri ſtatus

ſcʒ. gratie. xij.q.ij.c.gloꝛia.ad ſignificandũ.ſ.

paſſionem xp̃i.⁊ quomodo nos debeamus ſpi
ritualiter deo offerre.puta vt agnus ꝑ innocẽ
tiam.vt ouis p impatientiam vt turtur ꝑ ca⸗
ſtitatem ⁊ hmõi. In nouoteſtamento offe⸗
runt ſacerdotes pꝛo ſe ⁊ pꝛo alijs ſacrificia oꝛ

dinata ad cultum diuinũ.pꝛecipue euchari/

ſtie.de qua dicitur.i.q/i.multi. Sacrificiũ dij⸗
citur tanq; ſacrũ factum. qꝛ pꝛece miſtfica con
ſecratur pꝛo nobis in memoꝛiã wominico paſ

vmaginũ. Mota pᷣm tiv.in.iij.parte.q̃ſt.xxv.
ar.iij.in coꝛpe arti.ꝙ ſᷣm philoſophũ duplex
eſt motus in ymagine.Onus ẽ in iam yma

ginem inq;tum eſt quedam res.puta lignum

vel lapis ⁊ hmõi.Alius in imaginem inq;tũ
imago eſt repꝛeſentatiua alicuius. Et inter
hos motus eſt iſta differentia.qꝛpꝛimus mo
tus quo quis mouetur in imaginem pꝛourẽ

quedam res eſt alius a motu qui eſt in reem.
cuũ.ſ.eſt imago. Secundus motus qui eſtin
imaginem inquãtũ ymago eſt vnus ⁊ idẽ cũ

xii

illo. qui eſt in rẽ. Igitur ſi cöſideramus ima

ginem rp̃i ſanctorum inquamti eſt quedaʒ
res.puta lignũ v łpiciũ vł ſculprũ ſienuila re

uerentia ẽ exhibẽda qꝛ reueretia nõvelxf niſi

rõnali ereature.ſ ſi cõſideremꝰ ymagies xpᷣi
vel,ſanctoꝝ repᷣſentatas. ſie reuetentiã ⁊ ado

ratlonem erhiberi delemus. ſicut ⁊ ipis Et qꝛ

xpᷣs cũ ſit dus ⁊ homo.inquãtuʒ humanitas
eius eſt verbo vnita cum adoꝛetur adoꝛanda
eſt adoratione latrie. ſicut ipᷣm vecbum diui

nũ. Sancti autem adoꝛatione dulie adoꝛãf.

Sed quia virgo maria habet quandam excel
lentiam ſuꝑ alios ſanctos.quia mater xpᷣi iõ
ſingularis adoratio fit ei.non latrie.ſed ipdu
lie.tlv.iij.partę.q.xxv.ar.v.⁊ ſic intellige il⸗
lud.ca.de conſe.di.iij.venerabilesimagines
xpᷣiani nõ deos appellant.nec ſeruiunt eis vt
dijs.nec ſpeʒ ſalutis ponũt in eis. nec ab eis

expectant futurũ iudiciũ.ſ.pꝛout ſunt quedaʒ
res.ſed memoꝛiam ⁊ recoꝛdationem pꝛimi/

tiuoꝝ venerãtur eas ⁊ adoꝛant. id eſt inquan
tum imagines.

De adoratione cruſ. v.

cis. Mota qualiter deber adoꝛari m tho. vbi

ſupꝛa tercia parte.q.xxv.arti.iiij. Honoꝛ ⁊ re
uerentia non debetur.niſi creaturxe rationali.

Creature autem inſenſibili non delbetur ho⸗
noꝛ ⁊ reuerentia.niſi rõne nature rõnalis.Et
locidupliciter. Ono modo inquãtũ repreſen
tat creaturam rõnalem. Alio modo inquantũ
eiquocunq; modo cõiungitur. Pꝛimo modo

cõſueuerũt homines venerari regis imaginẽ
Secundo modo eius veſtimentum. Otrũq;
autem venerãtur homines eadem veneratõe

qua venerãtur ⁊ regem. Si ergo loquimurde
ipſa cruce in qua chriſtus cruciſixus eſt. vtro/
q; modoieſt a nobis adoꝛanda alias venerã/
da. Dno modo inquãtum repꝛeſentat nobis
figurã rpᷣi extẽſi in ea in modũ crucis alio mõ
ex cõtactu eius adimembꝛa xpᷣi etex ſveſan⸗
guine eius pfuſa. Oñ vtroq; mõ adoꝛaf e·
adoꝛatione.qua xp̃s.ſ.adoratõe latrie. Et ꝑ⸗
pter loc ipᷣm crucem alloquimur. quaſi ipim

„.

crucifixuʒ. Si aũt loquamur de effigie crucis
in quacumq; alia materia. puta lapidis vel li
gm.auri vel argenti.ſic reneramur cuceʒtm̃
vt imaginem chriſti. quã veneramur adoꝛa/
tione latrie. et hoc facimus non pꝛout fuitin
chriſti obpꝛobꝛium ſed pꝛout conſideratur di

uina virtus eiꝰ.q;tum ad effectum noſtre ſa/

lutis. qua de koftine tii ppauit. Et quantũ
quidem ad rationeln co

chriſti adoꝛamus non ſolum crucem.ſed oĩa

que ſuntxpᷣ i.vt clauos.lanceã. veſtimẽta ſa
cra eius tabernacula.vx dicit Oamaſce. Sed

ſſtoe,

Piernotgfiüfe

actus membzozꝛuz

ſinin
ſältnfer un
ſſcein derg,⸗
onertſelbenin

—

Deruononeto⸗

Li⸗

Cpren⸗
Nioe⸗
Gir iimurten
lllppuereein
Nercnnttantst
ntcnlpttänogt
ünmuenmideno
Tebeſniſg wient

fFaünmumüͤponn

Gnhermmuote)
Pooponsdrhont
Umigtnepeer
Wordinrd
Wcene
Woctonede
Mnnmpterte
Anlaitin.
Cponctgucthet
migli gnma
inunnglabone
unittalunns
Muftuitdunann
Clpegvecotctpene

AUmdſernii⸗
tteſteigs nunn
Ulioetartantse

Mosnumnt,Sint
tugurpa
Wuogkecſane
lldrinsdan

Nkrinmnar.

ewenn
nsrüntt
Windidi. ai
mnttertnr

negtuimi⸗
oratioren

Nemi
aernien
nennietii
TWüAMürriitd
ntinen Nonce
möN

bensenemnn

nim miste
memn Sauin
catuliut
1NNNsen
wininn
inainf
Limpw
iurii
unmu

LCapltulum

quia nõ repᷣſentãt ymaginẽ rpᷣi cucifiri ſicut

crux q̃ dĩ ſignuʒ fili hominis. Oath. xxiiij.
Ninc ẽ ꝙ ymaginẽ crucis veneramur in qua
cunq; materia. nõ ant ymaginẽ clauoꝑ ⁊ hu
iuſmodi. Itẽ dr.xi.di.c.eccleſiaꝑ.q̃ ſcriptu⸗
ra ſalunfere crucis ſignaculo wocuit fideles
inſigniri.dicit glo. Nulla veteris vel nouite

ſtamenti.ſed habitũ ẽ hoc ad traditionẽ anti

quoꝝ.Et de ignat iter xpᷣi de celo in terrã.⁊ in

de in infernũ ⁊ tandẽ ad celũ.qꝛ fit a capite in

inferius ⁊ aſiniſtris in dextrũ.vt dicit glo.

De deuotione ⁊ oꝛnatu eccłiax. Cap̃. x.

Ebgelotõe que pre
uopue delet haleri in diuino officõ
ñ gre. xviij.q.ij. mninoſo dicit

ꝙ in dei ſeruoꝝ receptaculis.i.monachoꝛum
nulla popularis pᷣbeatur occaſio cõuentus qꝛ

nec expedit aimabus eoꝑ.Et hoc vt remons
veratõnibo ⁊ cũctis grauamibo diuinũ opus
cñ ſumma animi deuotõne perficiant.a extra
de cele. mina. c. volentes. pᷣcipit᷑ vt diuinum
officiũ nocturnũ parirer a diurnũ ſtudioſe di
catur ꝑiter ⁊ wuote. Doc tñ in.c.ſe. exponef.
Pꝛo huius declaratõne dicit Tlv. le. ſe. q.
lxxxij.ar.i.in coꝛpe ar. ꝙ deuotio d a deuouẽ

. Dñ deuoti dicũtur.qͥ ſeipos quodãmodo

deuouent deo. vt ei ſotaliter ſe ſubdant.et ſic
deuotio nihil aliud eſſe videtur q; volũtas q̃
dam pꝛompfe ſe trahẽdi ad ea q̃ ꝑtinent ad
dei famulatũ.Eſ qꝛ ad eandem virtutẽ ꝑtinet
opꝑari aliquid ⁊ habere pꝛomptã volũtatẽ ad
illud faciendũ ideo cñ oꝑani ea qᷓ ptinent ad
diuinũ culiũ. ꝓtinet ad virtutem religionis

etiã deuotio.qua homo habet p:omptã volũ/

tatem ad hec ꝓtinet ad religionẽ ſicut actus

eius. Eſt aũt deuotio piguedo anime. Dñ ſi/
cut piguedo coꝛpahs generat᷑ ꝑ caloꝛẽ natu

ralem digerentẽ ⁊ ipᷣm caloꝛẽ naturalem ſer⸗

uatur a augetur h amnicabili open exercinũ

deuotio igit᷑ ad ſanctos ad de referat. De
cauſa deuotõmis dicit tho. vbi ſupꝛa ſe. ſe. q.
lxxrij.ar. iij. in coꝛ. ar. ꝙ dupler ẽ cauſa ens.
NVns eſt intrinſeca ⁊ pꝛincipalis.⁊ iſta ẽ dens
qui vt dicit Ambꝛo.quẽ vuilt religioſum facit

aſi voluiſſet ſammaritanos ex indeuotis de/

notos feciſſet. Cauta inminſeca ex pte noſtra
opoꝛret ꝙ ſit meditatio vel contemplatio.eſt

enim deuotio quidaʒ actus volũtatis ad hoc

ꝓhõ pꝛompte ſe tradat ad diuinũ obiequiũn.

oſe aũt actus voluntatis ex aliqua conſidera

tione pꝛocecht. eo ꝙ bonum intellectum eſt

obiectum voluntatis. Et ideo neceſne eſt. vt

meditario ſit duotõnis cauſa inq;tum ſcili⸗

cet per meditationem homo cõcipit. ꝙ ſe tra H
dat diuino obſequio. Zld quod inducit᷑ du⸗
plex conſideratio. Ona eſt ex parte diuine bo

nitatis 2 beneficioꝛum eius. Juxta illud pᷣs.

lxxij. Oihi adherere deo honuz eſt ꝛc. Ei hec
conſideratio excitat dilectionem.que eſt pꝛo⸗
xima deuotionis cauſa. Alia eſt ex parte ho/

minis conſiderantis ſuos defectus er qinbus

indiget vt deo imitatur. iurta illud pſal. cxri.
Teuain oculos ⁊c. Et hec conſideratio exclu
dit pꝛe ſumptionem per quam aliquis impe⸗/

ditur. ne deo ſe ſubijciat. duz ſe virtut inniti⸗
tur. Et nota ꝙ quãuis ea que ſunt diuinita⸗
tis ſint ᷣm ſe maxime excitatiua ad dilectio
nem. ⁊ ver conſequens ad deuotionem. quia

deus eſt ſuper omnia diligendus.tamẽè quo

ad nos ex debilitate mentis humane ea que
pertinent ad chriſti humanitatem. per mo/

dum cuiuſdam manuductionis marime de/

uotionem excitant.quia ſicut homo indiget

manuduciad cognitionem diuinoꝛuʒ. ira ad

dilectionem per aliqua ſenſibilia nobis nota
inter que pꝛecipuũ eſt humanitas chriſti. vt
dum viſibiliter deum cognoſcimus per hunc

in inuiſihilium amoꝛem rapiamur. Cum ta

men deuotio circa ea que ſunt diuinitatis cõ

ſiſtat. Atem nota ꝙ ſciẽtia et quicquid aliuc
ad magnitudinem pertinet. occaſio eſt ꝙ ho

mo minus conſiderat deſeipᷣo.⁊ ideo non to⸗
taliter ſe deo tradat. Et inde ẽ ꝙ huiuſmodi
quandoq; occaſionaliter deuotionem impe/
diut. Et in ſimplicibus ⁊ mulienbus deuotõ
labundat elationem cõpꝛimendo. ſi tamen

ſcientiam et quãtum cunq; perfectionem doeoo

ſubdat.er hocipᷣa deuotio augetur.

De effecm deuotio .i.
uat quaſi eius nutrimentũ ſic deuotio cauſa
excaloꝛe caritanis. ex amoꝛe em quis reccit
p:omptus ad ſeruiendũ amico. ⁊ p deuorõeʒ
caritas nutrit. Sicut ⁊ quelibet amicicia ſer,/

nis qui eſt per ſe ⁊ pꝛincipaliter leticia ſpũa⸗
lis ex conſequent triſticia. NHam cum deuo/

tio pꝛocedit ex duplici conſideratione. et pꝛi⸗

mo et pꝛincipaliter ex conſideratione diuine

luni atis. Et ex hac parte ſequitur delectatio
Fm illud pſal. lrrvi. Semoꝛ fui dei 2 delecta
tus ſum. Sed per accidens cauſat triſticiamm
quandam inquantum non plene fenuur deo
Secundario pꝛocedit deuotio er cõſiderano
ne propꝛioꝛum defectuuz. Et hec conſidera
neo de ſe nata eſt cauſare triſticiam ⁊ per acci,ꝭ
dens leticiam per ſpem diuine ſubuennonis
2 gu xilij ⁊c.

„
„ –

Litulus

De ornatu eccleſie F.u.
Mora qð dicit amh̊.di.lxxxvi.nõ ſatis circa
fi. &% Tarime ſacerdoti loc cõuenit oꝛnare tẽ⸗
plũ dei lvnore cõgruovt etiã culta aula dei re
ſplendeat. hec ille. Mõ tamẽ dicit ꝙ fiant ſu
perfluitates pompe ⁊ multe vanitates armo

rum.picturarũ.vaſoꝛũ aureoꝛũ.⁊ hmõi. Oñ

idem ambꝛo. in eodeʒ li.ſ. de offics. ⁊ habet
rxũij.q.ij.aurũ.ſic dicit. Aurũ ſacranõ querunt

nec auro placent.que auro nõ emũtur.Oꝛna

tus ſacroꝝ. xedemptio capnuoꝛum eſt. ſed ⁊
HNiero.in.c.ſeq.⁊ incipit gloꝛia. tales rephẽ

dit dicens. Oulti edincant ꝑieies.colũnas
⁊ ecdeſie ſubtrahunt.marmoꝛa nitent. auro

ſplendent laquearia. gmis altare diſtinguit
2 miniſtroꝛũ xpᷣi nulla ẽ electio. Neq; vo mi

hialiquis opponat. diues in iudea templum
mhẽſam lucernas.thuribula. patellas. ciplos
moꝛtariola. et cetera ex auro fabꝛicata. Cune
lc pꝛobãtur a omino.quãdo ſacerdotes lv/
ſtias immolabãt.id ẽ dũ erat ille carnalis po⸗
pnlus. querebat᷑ cultus dei circa exterioꝛa et

ſenſibilia. Et ſequitur.Quãqᷓ; lc omnia pꝛe

ceſſerint ĩ figurã.ſcripta ſunt aũt propter nos
in quos ſines ſeculoꝛũ deuenerũt. Nũc vero
cum paupꝑptatem vomus ſue pauꝑ vominus
dedicauerit poꝛtemus crucem.⁊ delicias lutũ
putemus. bec ille. Ger. quoq; eni repꝛehecht
picturas vanas ⁊ mõſtruoſas eccleſiaꝝ.⁊ im/
mũqdiciã ⁊ incuriã reꝑ ſacraꝑ vt paramẽtoꝛu
2⁊ altariũ ⁊ hnlöc. . ..
De aqua benedicta.dui.
ſen ſancta q̃ debet eſſe in eccleſiis. de hunꝰ vir/
tutibus ſic dicit ale xander papa.de cõſe. diſ.
iij.Hquã ſale cõſperſam populis benedicimꝰ
vt ex ea cuncti aſperſi ſanctificẽtur ⁊ purificẽ
tur. quod ⁊ omnibus facerdotibus faciendũ
eſſe mandamus. Mã ſi cinis vitule aſperſus
populos ſanctificabat atq; mundabat.multo
magis aque ſale aſperſa diuiniſq; pᷣcibus ſa/
crata ꝓplum ſanctiſicat ⁊ mũdat.Et ſi ſale aſꝑ

ſo ꝑ Heliʒeũ ꝓphetam. ſterilitas aque ſana⸗

ta eſt. quãtomasis diuinis pꝛecibus ſacrat.
ſal ſterilitatem aufert rerũ mũdanaꝝ ⁊ inqui
natos ſanctificat ⁊ purgat. ⁊ cetera bona mul
tiplicat. ⁊ in ſidias diaboliauertit a phataſ
maricis verſutijs lomines deſenſat. hec ibi.

Et nota pᷣm t v.in. iiij. ꝙ agua bñdicta nõ ẽ

ſacramentũ. ſed ſacrainentale quaſi quedam

diſpo itio ad ſacramentũ. Hõ. n. directe oꝛ⸗

inaf ad remediũ pᷣſtan dũ.vt ſacr̃a.ſed ad re

mouendũ phibẽés. Oũñ dat contrg vemonũ

neqͥ tias omne qð effectũ ſacr̃oꝛũ impedire
oſiet.uõ etiã ꝑ ipam tollãtur venialia ha

les ſupꝛa.i. gte. Item m tho. in iiij. Cum
aqua nõ benedicta apponit᷑ bñdicte. ſotũ eſt

benedictũ.Dirtus.n. q acq̃ſita ẽ aque exbene
dictione ꝑuenit ad aquã additã. Item quod

dr in.v.c.aquaʒ. ꝙ cinis vitule ſanctiſicabar.
intelligendũ ẽ nõ ex oꝑe d ꝑato.vt ſacr̃a nr̃a
ſed ex oꝑe opante.i.ſide ⁊ deuotioneillud fa⸗

cientes.ſicut ⁊ alia ſacramenta vere.teſta.

De oblationibus eccleſiaſticis id eſt q fũ̃t

in eccleſis. Capituluũ Dndecimũ.

Dee oblatlonibus

dÄ füt in eccleſia. Nota ꝙ grego.
vij.de cõſe.diſti. i. ſic dicit. Omnis

ppᷣianus ꝓcuret ad miſſarũ ſolenmaa aliquid
deo offerre 1 durere ad memoꝛiaʒ.qꝛ deusp

moyſen dirit. Mõ axparebis in ↄſpectumeo

vacuus. Pꝛo cuius veclaratõne dicittho.
ſe. ſe.q.hxxvi. ꝙ nomẽ oblatõnis ẽ eeſun

ad omẽs res q̃ in dei cultũ exhibẽtur. ſi ali⸗

q̃d exhibeat in cultũ diuinũ quaſi in aliqð ſa

crũ qð inde fieri debeat ad ſumendũ dr ſacriñ
ciñ ⁊ oblatio.vt patet Leui.ij. Sivo exhibea

tur vt integrũ maneat diuino cultui depntan

dũ vel in vſus miniſtroꝝꝑ expendendum erit

oblatio ⁊ nõ ſacrificiũ. Nmõi aũtoblatõnes

de ſui rõne hñt ꝙ volũtarie offerãtur. vñ vici
tur Exo. xxv. Ab homine qͥ vltroneus offert
accipietis eas.cõcoꝛ.glo.d.c.omnis.d.q ad

lr̃am ẽ cõſiliũ. Poteſt tñ ↄtingere ꝙ aliquis
ad oblatõnes teneatur quadruplici rõne pᷣm

Clv.ſe.ſe.q.lxxvi.ar.i.in coꝛꝑe ar.Pꝛimo ex

p̃cedenti còuentione ſicut cu alicin cõceditur

aliquis fundus eccleſie vt certistempoꝛibus

certas oblatões:aciat.quod tamen habetra⸗

tionẽ cenſus. Secũdo pꝛopter pᷣcedẽtem de⸗

putatõem ſeu ꝓmiſſionẽ.ſicut cuʒ aliqͥs facit

onationẽ inter viuos. vel legat aliqͥd ecclie

mobile vel immobile.Cercõ ꝓpter eceliene

eſſiratẽ. vt cũ miniſtri nõhñt vñ ſnſtentent

Quarto pꝛoprter cõſuetudinẽ.tenent᷑.n.ſide⸗

les in aliq bus ſolennitatibus ad aliquas ec/

cleſias cõſuetas.in his tñ ouobvltii mis caſi
bus rem anebitoblatio qdamõ volũtaria.q;
tum ad q̃ntitatẽ vel ſpẽm rei oblate.thv. ꝙ ſi

laici nõ dant oblarõnes cũ debẽt.pñt eis ſubę-

trahi ſact̃a.nõ tñ ꝑ ipᷣm ſacerdotem. vt gl. di⸗
cit illius.c.ommis.ſed vt dicit tlv.eſuperio/
rem pᷣlatũ.qꝙ aũt laici pꝛohibenſur accige vel

comedere oliaroes ſce igerreiniealmna.
q.i.ſanctoꝛñ.⁊.c.ſe. Hierd.eniã dicit ea.q.q?

ſacerdotes pꝛo omnibus oꝛare dehẽt. quoꝛũ
oblatõnes ⁊ elemoſinas accipiũt.ua frõte
pꝛeſumũt laicioblatõnes ipſoꝝꝑ ↄmedere vel

n. Etnonn

. epattonisecceſ

Cicchitcenan⸗
mmnrwhichlade
gtoremmmsee

GVkrnin Oblrit
eetfunronet ing

ſoioailci
clnimienigrtit
Heohrrnidbare
hrepugemof
PpVocnortoneno

WMWupjiemthlden
enten ſen

vmnerrnie Poſu

mw oſ aihrn
Mulierlenno

plterr wauolirt⸗

imniby niiniin

ſichenanleſsca
MWhrßn hot
Waincinumſue
Gobzmidbl
iigatino⸗
Mulliimiwen
ſüumininme
Meſningehen⸗
iniptonrgunnc
hrnhN.
Ankeſisparochin
teſingaentone
elnolnugecen

===
E- S

☛ =

Utuvqvonm.
chun
Lyar
eſelect

nc
Unminc
kereteſe

cſedi i
Aumiihn
Pemrebisnt
onsriki
Anonidlnie
nmalkiethin

*

N Nine;
NNeigte

cicf wai
1wüneti
e
mminepeiß
r iNldii
Wen kien a
s 1A NG
riongrin
gniirii
ne 1
mielai ſinn

1
7

jmmirtifit

Capitulum

unlias cõcedere ⁊c. Dicit Tho. ꝙ hec. c. intelli
guüũtur poſtq; finſſent oblatõnes cõſecrate.qꝛ
tunc non ponunt cedere in vſus laicoꝛũ.ſicut
nec ſacre veſtes. vaſa.⁊ himõi.vel etiã poreſt
intelligi. qñ tana pꝛopꝛia auctoꝛitate auferũt
velcum rõne parentele recipiũt oblatõnes a
clericis ertra caſuʒ neceſſitatis alias aũt ißas

oblationes nõ ſolũ poteſt in vſus ſuos cõuer

tere ſed etiã poteſt⁊ deber alijs diſtribuere et
ptim in his q ꝑtinent ad cultũ diuinũ.ꝑtim

in vſus pauper cuaſtũ poteſt vel vendẽdo vel

conandoipᷣas oblatõnes. Niero.xvi.q.i.qm̃
quicqͥd hñt clerici pauveꝝ ẽ ⁊c. .xij.q.ij.qua

tuoꝛ. Et nota ꝙ quarũdam pꝑſonaꝝ pꝛohi/
bentur recipi ohlatões ad altare.⁊ hoc in de⸗

nes hmõi nõ debẽt recipi videlicet de oppꝛeſ

ſoꝛe paupep extra officiuʒ vel etiam in officio
poſt admonitionẽ non coxectus. Item deeo
qui vi extrahit de eccleſia ſeruũ ad eccleſiq cõ
fugientem. Item de vſurario publico. Iteʒ
v meretrice. Poſſunt famẽ iſti dare elemoſi
nam ſuo ſi halent. Item dicũt Rav.⁊ lv.
⁊ ſimiliter de heretcco ercõmunicato ⁊ iudeo.
ſimiliter ⁊ de quolibet alio notoꝛio 2 lvꝛrẽdo.
glo. tamẽ hoc vlrimũ nõ tener. Atem nota
cũ epᷣus in ercleſia cathedrali vel alia ꝑro
(hiali celebꝛat ᷣm Hoſt. oblatõnes que offe
runturde iure cõmum ſue ſunt.exita de ꝑro.

ca. ſuꝑ eo. Si tamẽ de cõſuetudine ẽ contra/

rniũ.ſequẽda eſt cõſuetudo.dum ta men epus
Accipiat ſuã canonicã poꝛtionẽ de omnibo.Sʒ

ſiepus nimq moꝛ in vno loco cõtraleeret
mimis frequẽter cele bꝛarer ſecus eſſet. Idẽ
in archiepiſcopo pꝛouinciã viſitante.extra de

cen. c. romana. hi. vi. Oblationes que ofe

tvtur eccleſiis parochialibo pᷣm Ray. Hoſt.

Dange ſunt ſacerdoti parochiali. ⁊ ſi alij ec⸗
deſie plato lluus eccleſie.x.q.i.Ouia ſacero

De patronis eccleſiarũ ⁊ que pertineãt ad

iuſparronatus quomõ hñt pñtare ⁊ hmõi.

Capitulum rij.

2 patronis benefi

cioꝛũ ſeu eccleſiarũ vltimo viden⸗

dur eſt. Dbi ſciendũ ᷣm Hoſtiẽ.

patronatus ẽ poteſtas pꝛeſentandi inſtitu
endũ ad bñficiũ ecdeſiaſticũ.⁊ ponit vt goffr.
Dicit ex eccleſiefandatone. wotatione. ſoli col

latione.xvi.q.vij.filijs.⁊.c.quicũq;. Hñ ver

ſus. Patronũ faciũt cos edificatio fundus.

Et iuſpatronatus ſᷣm diuerſas regiones di⸗

uerſimode nominatur quãdoq; em̃ dicif ad/
ocatio. extra eo.c.quia clericus.quãdoc vi⸗
cedominatus vel cuſtodia ſeu guardia extra
eo.pꝛeterea.quãdocq; dicit᷑ ius frequentatio
nis vel pꝛoceſſi onis. vi. q.vij.c. pie mentis.⁊
c.frigentius. hec em̃ nomina pꝛo eodem ſup/
Ponũt.extra de ſta.mo. c. in ſingulis.S. fi. Aus
aute quod compenit patrono eſt quadxuplex.
VDnde verſus. Datrono debet᷑ lvnoꝛ onus er
emolumentũ. Hꝛeſentet pꝛeſit defendat alat

egenus. Pꝛimũ ergo eſt. ꝙ ipe habet pꝛeſen/
tare inſtituendũ ad pꝛebendas. ſeu eccleſias

non collegiatas.e xtra eo.fere per totũ. in col
legiatis voblectioni non quidẽ faciende ſed
teſtationẽ criminis eoꝝ cũ.ſ eſt notoꝛiũ. Oñ
Ddicitur di. xc. Oblatõnes diſſidentiũ fratruʒ.
nec in ſacrario nec in gaʒophilatio recipiant᷑
Et dicit glo. cũ. ſ.odiũ ẽ apertũ ⁊ notoꝛiũ. Ex
expꝛimit etiã quedã alia vicia ꝑ que oblatio/

iam facte poſtulat aſſenſus patrom. extra eo.

nobis. Secñũdũ ẽ ꝙ quaſi pꝛina palis pꝛimus
in pꝛocemſone pꝛocedit. xvi. q.vij.c. pie men⸗

tis.Cerciũ eſt.ꝙ deſenſoꝛ pꝛecipuus eccleſie
eſt. ⁊ ideo tenetur eam defendere ab omniba

oppꝛeſſoꝛibo. xvi. q. vij.fils. Quartũ eſt ꝙ ſi
vergat ad inopiam alendus ẽ bonis ipᷣius ec⸗

cleſie. vt in dicto.c.filis. Item in ipſa fun⸗
datione poteſt patronus laicus de ↄſenſu epi

ſcopi certum cenſum tenere.extra eodem. an.
pꝛeterea.ij.ſed vltra nil debet exigere nece in

aliquo grauis eſſe.extra de ſta.mo.c.in ſingu

lis. Sed quando patronatus eſt locus religi

oſus.vt ſi aliqui monachi in pꝛopꝛio ſolo ⁊ p
pꝛijs expenſis eccleſiam ediſicauerũt. haber

in ea omnia tempoꝛalia ſicut epiſcopus om̃ia

ſpũᷣalia. vr. xvi.q.ij.ſtatuendum.⁊.c.ſane.ex⸗

tra de pꝛiuileg. ca. cum ⁊ plantare. 2 de capel⸗

lis mo.ca.pꝛuno.habent nihilommus et ius
pꝛeſentandi.ertra de ſupple.ne.pꝛela.c. ſicut
Delet autem patronus ſi eſt laicus pꝛeſen
tare infra quatuoꝛ menſes. ſi eſt eccleſia vel

monaſteriũ infra ſex menſes etiam ſi iuſpa/

tronatus habuit ertra eo. ſi laicus.li.vi.als

epiſcopus oꝛdinabit de eccleſia.extra eo. cunmn
pꝛopꝛius. ꝙ ſi patronus pᷣlentet pꝛimo vnũ
poſtea aliũ. ſi laicus ẽ patronus iudicio epi
ſcopi relinquitur. quem velit acceptare. ſed
ſi collegiũ vel eccleſiaſtica pſona variare nõ
põt.ſed pꝛimus pᷣferendus ex.e.cũ aduocat.

De preſentato. H.i.
Nota ꝙ ſi patronus pᷣſentat nõ idoneũ ſed
indignum ſi patronus eſt collegiũ. vel ꝑſona

eccleſiaſtica.pꝛ iuatus eſt pꝛo ea vice iure pe

ſentanGi. ex eo.c.cũ in cũciis.⁊ de ſupplłẽ.ne.
pᷣla.c.ſicut. Similiter etiam pᷣm quoſqã ſi pa

tronus eſt laicus pꝛiuatus ẽ iure pñtandi ꝓ
ea vice. ⁊ deuoluit᷑ ad ſuperioꝛem.vel ſaltem

priuari dʒ.tñ vt addit inno.bñ facit eps ſi ite
rũ remittat ꝓuiſionẽ laico prono. Item no.

2

Litulus

— kkäie ſir vdoneus. non pör
gq patronus q;uncũc ſit ydoneus non pot
pꝛeſentare ſeipᷣm. viij: q. i. in ſcripturis. extra

eo P noſiras. Sitamẽ plures ſunt parromi.
liñ ſuũ vel nepotẽ. dummo alias ſit idoneus.
m Ho.: quinponus videt pftandus ; alius
extra de coha. cle. c. i. concoꝛ. Inno. Item ſi
eccleſia vacante epᷣo vocat patroniʒ. et con/⸗/
fert ei momu ꝓpꝛio. itia q non habuint hoe oꝛigi
nem a patrono põt fien ᷣm Hoſ.ar. extra de

elec.c.cũ in iune.

De tranſlatione §F. it.
vel alienarõe patronatus. Hota ꝙ quatuoꝛ
modis iuſpatronatus tranſfertur in alterum
Pꝛimo pſ ucceſſionẽ hereditariã. Secũdo ex
ꝓminatione.qꝛ cũ alio ſpũali pmutari poteſt
xvi.q.vi.nemini.Cercio ex vonatione. Et ſi
onatf iuſpatronatus laico reqᷣritur cõſenſus
ep̃i.maxime quãdo dubitat᷑ ne fiat in fraudẽ
⁊ trãſferat᷑ in potentioꝛẽ.ex᷑ eo.c.pᷣterea.ſed ſi
conet dlerico.requirit᷑ cõſenſus epᷣi.extra.eo.
c.ex inſinuatione. Quarto ex venditione.qꝛ
licetnõ poſſit vendi ſpãliter.extra eo. QNHe iu
re tamen trãſit cũ vniuerſitate. miſi de ipo ſpe

tialiter excipiat᷑. ertra eo.ex litteris.⁊.c.cum

ſecundñ. Similiter raſit cü vninerſitate i cõ
ductione ad firmã ſiue ad penſioneʒ. vt in eo.

c.er litteris. Dtruʒ poſſi pignoꝛi obligari.
de hoc ſunt opi.quidã dicũt ꝙ poteſt obligari

cñ vnm uerſitate. vrioꝛ tamẽ videt opi. Inn.
ꝙ nec ſimpliciter nec cũ vniuerſitate põt pi⸗

gnoꝛ i obligari.ex eo ꝙ creditoꝛ nõ põt re vti

pignoꝛata. nec debitoꝛ qñ tranſtulit in credi/
toꝛem. ſic cũ neuter poſſer pñ̃tare ſieret den
menrũ eccleſie. quod non deler eſſe.d. c. cñ ſe
cundũ. pᷣm Ho. in feudũ poteſt dari cum vii
uerſitate.ſed nõ ſpecialiter ⁊ expꝛeſſe. Et dici

tinm ſpũᷣale hoc ius.qꝛ p ipm pᷣſtatur via ad cõ

cedendũ beneficiuʒ ſpnale. de ſimo. in hmõi.
vide ſupꝛa in.ij.pte ti.i.c(.. Sciendũ ꝙ pa
tronatus põt pnnere nõ ſolum ad clericos 2
religioſos.ſed etiã ad laicos. Sed obſtare vi⸗/

detur quod habet᷑.xvi.q.vuj. laicis. vbi dicit·

laicis q;uis religioſis nulla. de eccleſiaſticis
dignitatibo aliquid diſponendi legitur attri/

buta facultas. ſic videt᷑ ꝙ de eccleſus in nul

lo debeant ſe introm tfere. vñ nec pñtare qð
ptiner ad patronos. Añ. archi. ſup. d. c. No/
tandũ ꝙ duplex eſt dipoſino rerum eccleſie.
Vna eſt legis pꝛomulgade.⁊ hec nõ compe/

tit laicis de rebus eccleſie. vt hic ⁊ di. xcvi. be
ne quidem a extra de cõſti.c: eccleſia.quod xx
rü eſt de iure comuni. ſecus ſi alicin eiſet ſve
collatu ex pꝛimlegio.qð ducet.vt di.lxiij.in ſi

““

4 * .

nodo. Alia diſpoſitio eſt

7 .

ctoꝛitatis hec eſt ſolius epi.vt.ir.q.ij.p toti
Alis ẽ mimſterij.⁊ hec eſt iconomi.qui tamẽ
eſt vel eſſe debet clericus. vt. xvi.ꝗ.vii.noua.
vbi dicit archi. idẽ ꝙ ſires eccleſie nõ fuerũt
ſpũales.nec tales quibo adherent ſpũalia.le
ne poſſunt pꝛocurari ꝑ laicũ.ᷣm Hugo.ꝛ tũc
caſtaldus dicitur regere vt oꝑarius.Laudul.

etiam dicit ibidẽ ꝙ in extrinſecis rebo.vt poſ

ſeſſionibus bene põt conſtitui laicus ab eccle

ſia. ⁊ ric talis nõ eſt dicendus ĩconomus. ſeld
caſtaldus. 2 ſic nõ eſt contra qð dicit᷑.lxxxx.

diſtin. indicarum. a. cſe. duia la c loqunur
de iconomo.qui pꝛeeſt rebus ſpũalibi ecdle⸗

ſie anneris. vt iusdecimarũ.⁊ hmõi.Alia eſ᷑
pꝛouidẽntie ⁊ ſoliciiudinis.⁊ hec cõpetit lai,
cis.puta patronie ⁊ vicedominis. vt.xvi. q.
vii. c. filns.. lxxxix. diſ.volumus. Hi.n. hſt
pꝛeſentare in eccleſia mſtituendũ.nõ aurem

poſſunt er hoc res ipᷣius eccleſie ſibi vendica⸗

re. vel de eis diſponere. vt dicit᷑ in. ca. ſi qunis

pꝛmcipñ.xvi.q.vii. ⁊ in.c.ſeq. dicit᷑ pie men

tu haber hoc ius vr pꝛimus in pꝛocemione ſit
poſt rectoꝛem eccleſie.Omni xpiano dicit.qe
nõ iudeo vłpagano.ſed nec lerenco. Sed i
ſereticus reuertat᷑ ad fidẽ.eredit Oin. ꝙ eire
ſtituat᷑.vt no.archidia.i.q.vij.maximũ.dicit
etiã archi.⁊ Yo. an. ꝙ hoc ius.ſ.pꝛeſentandi
tolli non poreſt patronis. nec etiã a legato de
latere. ſed ſolũ a papa. qui etiaʒ boc nõ facit
ſine vrgenti cauſa. ⁊ hoc ne laici retrabant᷑ A

cõſtructõne ⁊ wonatione eccleſfain.

iit archi. in Roſis di. lrr. ſuper. . hoꝛtamur
an ius pꝛeſentandi poſſit pꝛeſiari a parochij/
anis in eccleſia parochiali.arguit pꝛo v cötra

moniũñ ſpuᷣale inter pſonas eligentiũ ⁊ electi
ertra de elec.· c. cñ inter cananſcos.qð quideʒ

matrimonuiß ſpſ̃ale laici cotraherenõ pĩt. 2
lvc ſentit IVnno. ler. et ſequaces. Secũda via

nodo. dng dipontoken adtniniſtratdis. ſeu

eermnni egoee

tis amplectẽda deuotio eſt. ⁊ in fine ſcintus
ſine dubio pꝛeter pꝛoceſſionis aditum qͥ omi
xpᷣiano debetur. nihil ibidem pꝛopꝛij iuris ſe
habituruz. s loquitur de patrono. Et appellat
7 dicit glo. ⁊ archidia. pꝛoceſſionis aditũ iuſſj/
patronatus quo habet pꝛeſentare inſtituẽduʒ
in eccleſia.⁊ ſic ꝑ ulã pꝛeſentationẽ adit᷑ 1 pH/½
uehitur eccleſia. Del ſic dicit᷑.q; ex patrona/

m huius certaminis ſoedũ. ꝙ plures ſun
viea iure inuente p ouas eccleſnis puidef re
rectoꝛe. Dꝛima via ẽ electio de elec. c.i.? per
totum. læc nulloſure poreſt pertinere adla,
cos. Et ratio eſt. qꝛ p eam cõtrahitur matn/

incsctfth
ekimggchli
Komek
eſticäibnnn
Dronttſnluik⸗

(Sannetkfn

clsſentftinn
Naknnlirn
Atcphatfimenven
ſnboftenini
Gſyn wigiſsn
GPwpolinötele

iediebarhnt

pls wertwemna

(lnnarinniei
i,, Alenin
eAuunmis/e,

odactnlcia
Wpnaggeitebts
Wropplawearid⸗
Uerapemme
Nencnsnni
Nonnchnerect
Gindnenkosn
rptemigiirnn
ſennlenrin
munnnleßent
eunſmmethofin

(rurcannum Ge
ſlamdcke wretſ.
umnb nſſorſin c

iſennc gdeſen

eunlri pemente
tonlsetſiecl

ktaniganonatns⸗
nunronellnin⸗
Phugroſeffi

»*

etimiden
AnA Riilis

nrdiwun
isertkeſeth⸗
ddere. t diat nn
Nroed iif
Atüin
bdenn
weemntt
hcn eint
Eilieamnp
. Deimin
Nene
cceie. N
mi ricntig

FAN .

ſolennis nominatio nõ cadit in laicũ. cũ per
eam etiã matrimoniũ ſpirituale cõtrahaf.vt
plene dici in glo.dicti.c.quãto.di.lxiij. Cer⸗
cia via eſt poſtulatio. de qua haber extra de po/
ſtul.c.bone.ij. et hec enã in laicũ nõ cadit. cuʒ
eã ad matrimoniũ ſpirituale puemar.et e⸗
ſectioni equiparer᷑.vt colligit᷑ ex.o.c. bone. in

fi. Quarta eſt collatio.que ſpecialiter ꝓtinet
ad pꝛelatũ.et hec nõ cadit in laicũ de iure cõ/
muni.vt di.lxiij.ſi ꝑ oꝛdinationẽ.ſed bene ca

dit ex pꝛiuilegio ſpeciali a papa alicin cõceſo.

qui laicos ad iſta pt habilitare.vt ptʒ di lxiij.

c.adrianus.et.c.in ſinodo. Quinta eſt pᷣſum⸗

ptio. de qua habef.xvi. q.vij. decernimus. de
re iudi.ce.cũ bartoldus.et hee cadit exvi iuxiſ/⸗

patronatus in laicũ patronu. extra de iurepa.

c.fi. Seyta via eſt ſimplicis petitionis.vt qñ
populus petit ſibi dari in rectoꝛẽ aliquẽ.et hec
pt cadere in laicos ſiue in pppulũ nõ patronũ
et de hac fit mentio extra de ſta.mo.c.qð dei.
Fm Goff.et di.xxiij.c.i.et in hc caſu intelligo
caſum. xvi.q.i.ſi qͥs monachus.vbi dicit glo.

ꝙ populi nõ eſt eligere.ſed teſtimoniũ dare.
Vngde dicebat GBratianus. ꝙ iura que dicũt

ꝙ ꝓls delet vocari ad electionẽ intelligunf.
vt cõſentiat ſimpliciter.nõ vt eligat.vt patet
diſ. xiij. S. electões. Cõcludo ergo. ꝙ ius p/

ſentationis ꝓpꝛie a ꝓpꝛietate ſumpto voca/
pulo nõ cadit in laicuũ ſeu populũ nõ patronũ

Sed peritio que fit abſq; alia pñtatione bene
cadit in populũ vr quãdo dicit populus. Re/⸗
uerende pater petimus. vt placeat paterni.
w.dare nobis vominũ cantianũ in rectoꝛẽ. q̃
pſona eſt nobis grata. Et ſic fuit factũ in p/
dicta decretali.qð dei.nõ tamẽ tenet pᷣlatus
darein recioꝛẽ talẽ a pppulo petitũ pluſq; ſibi

videatur.Et licet qiundã dicant.ꝙ vbi non eſt le

patronus populus pſentabit rectoꝛẽ. DNoc aſ⸗

ſerunt Inno. et Doſti. nõ eſe wrũ. quia nõ

eſt lvc iure cautum. Sed epᷣs tunc inſtituer.

vt extra de cle.pere.t. fi. et. xvi.q.vij.c.nullus

omnino.niſi foꝛſan ad ipᷣm populũ pertineret
mſpatronatꝰ.qð eſſe poteſt. vt ſatis notat H⸗u
go.xvi.q.vij.pie mentis.et tunc ꝓplłs pᷣſentat
vt patronus.et ſic cõcludit ꝙ nõ poſſit pᷣſcribi
a laicis iuſpatronatus etiã parochianiſ. Sed
VYVo.an.in nouella.in.vi.de re.iur.ſuꝑ regula
qð alicui gratioſe.diffuſe diſputãs hanc.q.te⸗
net cõtrariũ.deſtruẽs efficaciter rõnes archi.

et quod Inno. et Hoſti. vt allegatũ eſt cõce⸗

dit eſſe verũ de pppulo qui nõ poſſedit nec pꝛe

ſcripſit pᷣſentatiems actum. Facit ergo in fi.

VYo. an. hanc diſtiſſtrion?. aut cõſtat eccleſiaʒ
habere patronos.aut nõ cõſtat. Pꝛimo caſu

aut parochiani pᷣſentarunt cum patroniſaut

ſine. In vtroq; caſu ꝓpꝛie pᷣſcribitur contra

patronos. de capellis mo. c.i. et de pꝛeſcrip.c.
ad audientiã. Et ipoꝝ patiẽtia facit parochia
nos huius iuris poſſeſſoꝛes inſtiturõe ſecita
ad pꝛeſen tationẽ eoꝑ.iuxta eaqᷓ ſatis dirxi. de
reſti. in inte. c. ij. Si nõ cõſtat eccleſiã habere
patronos..ivc poteſt eſſe oupliciter. aut quia
cõſtat eccleſiã nõ habere patronos. aut qꝛne/
ſeitur. et lvc quod neſcit᷑ dicit nõ eſe. cõſe.

di.i.ſolennitates. Et ſic cum certũ ſit eccleſi

habuiſſe fundatoꝛes. niſi miraculoſe ſuiſſet
cõſtructa. pᷣſumemus eam p populum fuiſſe
fundatã potimſime. quia lvc eſt veriſimile ⁊ fie
ri ↄſueuit. de re iur.inſpicimus.Et pm hec cõ
cludam. ꝙ exercitiñ vnius actus cõpetentis
patrono.erit poſſeſſio patronatus.qð eſtregu⸗
lare vbi plures actus dependent ab aliquo iu⸗
re. de reli. . c. i. Et hoc exquo requirif actus

nõ apparent poſſideri ꝑ alin.nec ius cõmune

circa illud fundat intentionẽ alterius. Sic eti
am dicit determinaſſe Nicolaum quartũ in

huiuſmodicaſu.

De patronis dici S. uii.
tur. xvi, q.vij.et decernimꝰ ꝙ delent hre ſolici
ta curã de eccleſis.quaꝝ ſunt patroni.et ido⸗
neos rectoꝛes in eis pᷣſentare epiſcopo inſti⸗
tuendos. Et ſi eᷣus ipᷣis patronis ſpꝛetis in il
lis eccleſijs rectoꝛẽ inſtituerit.nil valebit il⸗
la inſtitutio.ſed roterũt patroni ꝓuidere de a⸗
lio. et dicit ipi glo.ſuper verbo idoneos. vt ſcʒ
ſit de eodẽ epatu ſi habet idoneos in ſuo. iu⸗
ſte woteſt eum repellere. ſed ſi nõ habet tůc de⸗
let illuz inſtiuere. Archi. et multomagis ſi of
ferunt nõ idoneũ etiam de illo epiſcopatu. po
teſtiet delet illum repellere. Non tamẽ ꝓpier
lc patroni pꝛiuãtur iure pꝛeſentandi.ſed de
ntalium pᷣſentare ſi ſunt laici.poſſent tamẽ
pꝛiuari per pꝛelatum cui pꝛeſentant. Dicirta
men Inno. ꝙ bene facit epiſcopus ſi repomit
eos in iure. Sed ſi ſunt ꝑſone eccleſiaſtice vel
collegia ipᷣo iure ſunt pꝛiuati ꝓ illa vice iure

pꝛeſentãdi. vt de elec.c.cum in cunctis. Et de

uoluitur ꝓuiſio ad ſuperioꝛem. Et idem dicũt

guidam de laicis. ſed pꝛimum cõmunius.
Quomodo autem fiat pꝛeſentatio per patro⸗

nos dicit Archi. ſuper dicto.c. decernimus. ꝗ⸗
eri ſoletot patroni ſiue parochiani ſi ſunt pa
troni cõueniant in eccleſia ſicut monachi in
capitulo.et cõſentiunt in aliquem.vt pꝛeſen⸗
tetur et ipᷣm eligunt in pꝛeſentandũ.quod fie

ri cõſueuit per ſcripturam. Poſſunt etiam pa⸗

troni cõpꝛomittere in aliquem. vt ipſe no⸗
mine eoꝛum eligat vel pꝛeſentat.pꝛout ſibi
videtur. Sed pertalem electionem nõ eſtins
queſitum electo.extra de iurepatro.c. fi. Arẽ
non obſtante pꝛedicta electione wilbn Znd

Titulus

troni alium pꝛeſentare. quia illa electio non
poteſt dici niſi quedã poſtulatio que anteqᷓ; ſu
perioꝛi pᷣſentaretur non impedit alia elecnio.
ertra de poſtu. c. bone.ij. Onde dicas.ꝙ ꝓ no/⸗
minationẽ ipᷣam ſeu electionẽ nõ acquirit no/
minato ius ne detur occaſio patronis vendi⸗
candi maioꝛẽ partẽ in eccleſijs q; vendicent.
quia ea que habent ſepius abutunt᷑. extra de
iurepa.quoniã, pᷣm Ber. et Cõpoſt. Et ideo
quia poteſt laicus variare pᷣſentatũ.ab eo ap/
pellare nõ poteſt. NMota tñ ꝙ ſi collegium vel
eccleſiaſtica ꝑſona eſt patrona.variare nõ pᷣt
ſed pꝛimus eſt pᷣferendus ſi alium poſtea eli
gerent et pſentarent.extra eo.cum aduocatꝰ
Cererũ ſi ſecundus nõ pꝛeſentef.pꝛimus ap
llare poſſet.ſi epiſcopus aliũ nõ pꝛeſentatũ

inſtitueret. Nam tunc agere poſſet cõtra in/

ſtitutum. vt remoueatur ad quod etiam pa⸗
troni agere poſſint. YItem preſentatus et nõ
admiſſus. agere pᷣt cõtra nõ admittentem.
eo.ti.c.paſtoꝛał.Et poſſet appellare ſᷣm Goff.
cum ſcʒ ſine cauſa iuſta repellif. Item no⸗
tat Archi.ibi ꝙ tribus modis ſpernit᷑ patro/
nus.cum nõ ſcʒ vocatur. cum poſſit cõmode
vocari et expectari. Del ſi vocat et adeſt. repel
litur.vel ſi adeſt.nõ auditur.nec admittit᷑ ad
conſilium. Si vero eſt abſens.ita ꝙ cõmode
erfeetan nõ poteſit eligent clerici ſibi rectoꝛẽ.
vel ſi nõ ſunt clerici ibi eligit wppulus.ſ.ſi eſt
patronus vel epiſcopus.cum ſcʒ infra quattu
oꝛ menſes patronus abſens nõ eligit. nec po
ſtea veniẽs poterit cõtradicere. Pꝛelatus tñ

debebit eum recognoſcerevt patronũ.ſcʒ hyno

rando et huiuſmodi. Querit Jo.an. in no
uella. ſup.c.quoniã. eo.ti.vtrum cõtemptus
alicuius patroni habeat impedire inſtitutio/

nem alicuius pꝛeſentati ab alijs. Et reſpon/

det ꝑ diſtinctionẽ vicʒ. quia ſi ad vniuerſita/
tis coꝛpusvel collegiũ ſpectet pᷣſentatio.tunc
impedit ſicut et in electionibus.vt extra de pᷣ⸗/
bendis.c.cum in eccleſũs.li.vi.Et ratio eſt.aꝛ
nõ ſinguli vt ſinguli. ſed vt coꝛpus habent p̃ᷣ⸗

ſentare.illoſ ergo de coꝛwꝛe exiſtentes neceſ

ſe eſt vocari et ſic ſeruat. Si vero pꝛeſentant
vt ſinguli.dato ꝙ aliqui pꝛeſentationẽ ſuam
faciant alijs nõ vocatis.tenet.Et illis nõ ve/
tatur.quin poſſet eundem vel aliũ pꝛeſenta⸗
re.et in inſtitutione ſerua bif.quod dicirur in
iſto.c.quoniã.ſ.vt ille qui pluresvoces halvxt
inſtituat᷑ ſi iloneus ẽ̊. Et nota ꝙ ſi pꝛimo
pᷣſentatus nõ fuit refutatus a pᷣlato.ſi poſtea
alium pᷣſentatum inſtituat tunc cum ius eſ/
ſet pꝛimo queſitũ tenetur epiſcopus ꝓuidere
pꝛimo pꝛeſentato ob volum ſuũ et puidebit
ei in beneficio cõpetenti in menſa ſua. et lvc
iuſtum.vt quia recuſauit idoneum. et ſic fecit

duodecimus

ei iniuriã.ſic debeat ei pꝛouidere.Et ve notat
JYo. in glo. ex. c. paſtoꝛalis.de iurepa. Sed dii
cit Archi. ꝙ illud.c.paſtoꝛalis.loqui quãdo
pꝛimo pᷣſentatus ſuit dignioꝛ ſecundo. Cete⸗

rum ſi ſecundus eſſet eque dignus etvariare

patrono cõcedatur. et epiſcopus halet in ve
liberũ arbitrium.vt in.c.cum autem. de iure

in ſumma.imo etiã ſi nõ ſiteque idoneus pvx

pꝛimus. dummõ idoneus. JYo. an. poſt Ho.
Item notat Archi. in dicto. c. ꝙ ſi pupil⸗
lus ſiue puer qui eſt patronus halens ſepteʒ
annos et vltra pꝛeſentat idoneũ. et eius tu⸗
toꝛ pᷣſentat alium q;uis equalẽ. pferri debet 7
admitti is qui pꝛelentatus eſt a pupillo. Et
eſt ratio ᷣm lv.quia pupillus eſt vminus
Idem Bar. bꝛix. NHotat eriã Archi. woſt Hu
go.in.c.ſi plures.ꝙ ſi eccleſia a ciuitate ve
pulo vel plebe rõne cõmunitatis vel vniuerſi
tatis cõſeruetur vel wcetur vel fundus. vt w⸗
tetur ei detur.nulli eoꝛũ ſingulariter iuſpano
natus debetur. ſed tantum vniuerſitati ſpi vel

ciuitati vel plebi. Et cum vniuerſitas ſecula,

ris que vocari debeat. puta.ad eligendus ſen
nominandũ rectoꝛẽ eccleſie omnes maioꝛes
xiiij.annis vocari debent.ſiue ſint mares ſiue
femine ſiuevirgines ſiue cõiugate ſiue vidue
et minoꝝ tutoꝛes.ff.ad munici.l.fili.ꝭ.fi.vi⸗
dua. Item etiã filifamilias vocandi ſunt. ſi
alubi qᷓ; in iudicio patris habent womiciliũ.

ſed tñ pater vocandus eſt ᷣm Inno. Iſtud
tamen.ſ.ꝙ vocent᷑ femine de populo ad eligæz

dum ↄmuniter nõ ſeruatur.Et in hoc ſtandũ
eſt cõſuetudini loci. Si qua amulier in parti⸗

culari haberet iuſpatronatus in aliqua eccle⸗

ſia bene ſpectat ad ipᷣ̃am pꝛeſentatio, ſicut ad
viros. ðYUMUã

Pro maiori decla .. v.
ratione eius de quo dictum eſt ſupꝛadvtranſ⸗
latione patronatus.Dicit Yo.an.p alienatõ
nem vniuerſitatis factam ꝑ laicũ.puta.ville
caſtri. et huiuſimodi per venditionẽ vel ona/

tionem.vel aliuʒ modũ in laicum tranſit iui⸗

patronatus cum vmiuerſitate niſi exceptum
ſit.vt dicit.c.ex littens.eo ti.tranſit etiaʒ ius

ſepulcri.vt.ff.de cõtrahen.emp.l.in modicis

Et alia iura que poſſunt per laicos poſſideri.

Secus eſt de decimis et alijs iuribo mere ſpi⸗/

ritualibo.illa enim cñ vniuerſitate nõ tran/

ſeunt. Eſt enim rõnabile. vt que poſſent poſſi

deri per tranſterentem tranſeant non autẽ il⸗
la que nõ poſſunt wonider Cum etiam iuſpa
cronatus nõ ſit mere ſpirituale.ſed ꝓtim tem
poꝛale ſᷣm Inno.nõ eſt mirum ſi annectiur

thaliby. et iranſit cñ ipis.vt de arbic.etugs.

iiilonnet eti

enicunenſepee

Agli iſflen
Mtipp⸗

onats

ſſemerpon. in⸗
Uietetäntchv
Tiſe Krdet
Dor grorepln
Alacſkrunnt
lomrns iiumn
Alein ueſin nere
Aſontrerkien
Gthaanſeunterid
cölltatombas.

cstenctonmi
MVllls,duntame
ilqos fundost
s vintilitnn
m ſteninnente
(Nres tolo ſt be⸗
eEpletitatsetiustl
e(ſkumaremſet
nen Ancier

fRwſolpwin
Rdrchodecugu
wwawwaghebar⸗
letleinſnalre
Dlbraincdn⸗
gröpfrſcan
Gtnieſetae
Gllmtnſecönven
Nenynſtiuſ anon
vinencli d ,
monmstunten
ſoſegnounnnone
lafhhnu nöalien
nbotignspeus
Meglardnſeſazs
ſociejalczen

a gind
W

—

Peauhnleg
Hermid
. gferbetn
de (ömmminn.
muwenenir
nlenifanin
üm
ne ie
Amielehennn
ges miinin
nifiäinian
CoNAi⸗
netsiftf
eni mirdut
niNN
niaSiumen
tufn genn

ſoidec

s Drrierin
ans Dn

ns N

Wine

Capitulũ d lodeciumu

Querit Jo. an.ſunp.c.i.i.eo.ti.li.vi.Ouid

cum aliquis vendit alteri villam vel caſtrum

in quo eſt altare vel eccleſia cum omni iuriſ/

ditione expꝛimendo etiã patronatũ.vtrũ trã
ſeat iu ſpatronatus cum vniuerſitate rel im/

pediat expꝛeſſione illius.arguit ꝓꝑ regulã.v⸗

tile. de re. iur.li.vi. Sed contra.qina iuſpa/
tronatusvendi nõ poteſt. DHemũ ſic cõcludit
Cõ ſulo teneri certũ.vt nõ fiat expᷣmo vendi⸗
tioni cõiuncta ſcʒ ꝑ quẽ dici poſſit illud expᷣſſe
venditũ. Sʒ in fine inſtrumenti recognoſcar

venditoꝛ iuſparronatus cum vniuerſitate trã

ſiſſe in emptoꝛẽ. Et fateatur ſe dixiſe eſſe pa

tronũ.et etiã poſſeſſionis cõmodũ et animuʒ
depoluiſſe. Et dicit Ho. ꝙ hcet verũ ſit quod
dicit Inno. de epiſcopo donante laico villaʒ
vel caſtrum in quo eſt eccleſia.ꝙ tranſit cum
illis wnatis iuſpatronat. ſed nõ decime rel
eccleſia.que ſunt mere ſpiritualia. Secus tñ
eſt ſi vnaret eccleſie vel loco religioſo. qꝛ tũc

omnia tranſeunt etiã ſpiritualia.vt de wnna.

c.cõſultatiomnbus. Dicit enã Inno.ꝙ cũ
aliqiisvendit omnia iura ſua que habet in a⸗
liqua villa. cum tame villa nõ ſit ſua ſi habet
ibi aliquos fundos et aliqua iura et iuſpatro⸗
natus.ꝙ in tali cõtractu nõ tranſit iuſpatro/⸗

natus. Eſt enim neceſſe ᷣm eũ ad vc ꝙ tran

ſeat.vt res talis ſit que etiam ſine expꝛemio/

ne vniuerſitatẽ et ius illud cõtineat.ſicutvil

la vel caſtrum que in ſe cõtinet iuri ditioneʒ.
lvnoꝛem.diſtrictũ.et iuſpatronatus. ad hc
fj. de ver. ſig. l. pupillus. S. territoꝛiũ. Dnde

in pꝛedicto calu quando dicit.Oendo nibi o⸗/

mma iura que habeo in tal vilia reſoluit᷑ vni
uerſalis in ſingulares. ac ſi diceret.vendoti/⸗

bi hoc et illud. Cum autẽ iuſpatronatus ven/

di nõ poſſit ſub tali pꝛobatione nõ tranſibit.

Si tamẽ eſlet aliquod ius vniuerſale.qð mul

ta iura in ſe cõtineat.vt lereditas cum illo be⸗
ne tranſit iuſ/ atronatus.ar.de pe. here. IAtem
vendendũ. s.fi. Nora etiã ſᷣm Jo.an. ꝙ ius
patronatus tranſterri poteſt.ſuccemnone.lega

tione.ꝑmutatione. wvnatione. venditionev/

niuerſitatis.nõ autẽ pignoꝛatõe.Et rani eſt

ſm Hoſti. quia pignus nõ cõſiſtit. niſi in his
que quis de bonis ſuis facit obnoxria. vt de pi⸗

gno.c.i.⁊.ij. Sed cũñ eccleſia in nulliꝰloms ſit
patet ꝙ a nullo poteſt obligari. Et nota ꝙ
ſucceſſione tranſfert.nõ ſolum cum ſuos cõ/
ſanguineos quis iuſtituit heredes.ſed etiam

cum extraneos. De legato autem dicit idem

Yo. an. in.c. cum ſendi eo. ti. ꝙ ſi legatuʒ

factũ eit eccleſie.de iᷣo patronatu enã ſi ſine
ooõſenſu epiſcopitenet.qꝛ legatuʒ eſt vonatio.
Sel ſi eſt factũ pꝛiuate perſone.non tenet ſa⸗
cum ſine auctoꝛitate epiſcopi. vnde ante fa/

ctionem teſtamenti requirendus eſt. fauoꝛe

tamẽé vltinarũ voluntatũ videtur etiã ꝙ roſt
—„—RL lezantis illud po ſit epiſcopuſ appꝛo
are. exquo alius tenuit teſtamentũ. am 7

1 teſtatoꝛ iuſſerit cõſtrui eccleſiax. et circa ſvc
ecit legata conſtat.ꝙ neceſſarius eſt conſen

ſus epiſcopi ad cõſiruendum. de conſe. diſi.
nemno. et tamen tenet legatuʒ. de teſta. c. nos

quidem.

Oro pleniori decla .. vi.

ratione eoꝛũ que dicra ſunt ſupꝛa.ſ. ꝙ iuſi pa/

tronatus acquirit ediſicatione eccleſie. wta/

tione eius et collatione ſoli ſeu fundi vbi edi

catur. NHota ꝗ, p quodiilet lvꝛuʒ eflicit᷑ qͥs
patronꝰ. Et ratio eſt m Yo. an. in nouel. in

Cj. quia ſicut pater filin.ita patronus etcleſiẽ

nõ eſſe ad eſſe vmire facit. NHõ enim põt
fieri eccleſia ſine fundo et ſine edifcio. nec ſi
ne te. de cõſe. di. i. nemo. Alius aũt qͥ mul
ta cõferret eccleſie. licet poſſet dici benefactoꝛ
rone pᷣdicta. dici non pᷣt patronus. Mec ſi añ
fundationẽ dareraliquid magnũ.et nõ ꝓꝑ o
te daret et acquirit ibi patronatuʒ. nec ſi poſt
indationẽ daret pm Inno. qui cñ Hoſti. di
cit ꝙ bene ſi a pꝛincipio eccleſia cõſtructaꝛ cõ
ſecrata ſine wvte.licet male fuiſſet factum. tñ
m poſtea eam wtaret. patronus eſſet. cuʒ
ine ſubſtantia rerum eccleſie nõ poſſit deler⸗
uiri.et lvc verum credo. ſi fiat de auctoꝛitate
dioceſani.Et tunc fauoꝛe eccleſie fingamus
atctus iſte pꝛeceſſerit ad hoc.c.tanta.qui.ſi.
intle. Et dico verũ.qñ a cõſecrari faciẽte vei
ab ipo epiſcopo cõſecratoꝛe. nõ poſſer cos ha
leri. Dicit etiã ꝙ edifcio funditus deſtructo
eccleſie ꝑditur iuſpatronatus. et idẽ ſi ſundꝰ
eccleſia depereat factawl fienda darus. Et di
cit Hoſt. ꝙ ſi quis edificaret illam ſine cõſen
ſu epiſcopi. nullũ ius ibi acquinit patronus.
als acquirit ſi cum cõſenſu eius.Equũ tamẽ
eſſet vt ſi exrraneus eam reediſicare voluerit
anteq; epiſcopus ei cõſentiat.antiquũ patro
nuſ ſuꝑ lvc moneat.et ipᷣm alijs pꝛeferat ſi
vult ipe reedificare. Et idem dicit de wore. i.
ꝓſi depauperata aliqua eccleſia. aliqs de dio⸗

ceſani ↄſenſu cotet eam ꝙ acquiret ibi iuſpa
tronarus.et ſic loquitur.c.quicunq;.xvi.q.vij

vel ſaltem ̃m glo. deberet illa gratia decurta
ri.i.ꝙ ipe ſupplẽs haberet ꝑtem in iurepatro⸗

natus cum alijs et non totum qui pꝛius o/⸗

tauerant.

Nota quaſdã que ꝭ.vii.
ſtiunculas notatasa quodam ſolenni coctoꝛe

arca acquiſitionẽ patronatus. ⁊ de dante fun
qum vbi cõſtruitureccleſia. et edifcante ve

Titulus

wtante dictum eſt ꝙ efficiuntur per boc pa/
troni.quãdo cum cõſenſu epᷣi fiat. Sed quid
te fabꝛo qui ibi ponit operas ſuas ad ecdifican
dum gratis et ſine mercede alio dante mate/
riam ſeu pecunias pꝛo expenſis materie.
Reſpodet.ſi cõneneruntvt ſimul eſſent exhoe
patroni.et hc cũ auctoꝛitate epiſcopi.erunt
patroni.als nõ.Et idem quãdo vnus dat ne

ceſſaria materie alius ſoluit edificanti· Sed

quid ſi mulier fundat eccleſiã. Rñ. ſi hboc facit
auctoꝛitate dioceſani efficit patrona.qꝛ eadẽ
ratio in muliere que et in viro.vñ et idẽ ius
eſſe debet. vt de wanſ. pla.cej. Sed qd de tu⸗
toꝛe ſi fundat vel votet eccleſiã. Rñdeo. ſi lve
noĩe pupilli facit vel de er pecunia. vel in fun
do eius acquirit pupillo non tutoꝛi.quia oĩa
acquiſita ꝑ tutoꝛẽex rebus pupilli acquirunt
pupillo.de ꝑecu.cle.c.ij Quid ũe clerico ec/
cleſiam edincante de pecuma ꝓpꝛia in fundo
eccleſie.Rñdeo.puto.qꝙ vtriq; acquirit᷑.ſ.ec⸗
cleſie et clerico.nõ enim potuit facere cõditio
nem eccleſie ſue vterioꝛẽ.vt de na.c.ij. Et
idem dicendũ in fundante eccleſiã in fundo
ꝓpꝛio.ſed de pecunia eccleſie.ꝙ.ſ.vtriq; acq̃/
ritur. qd etiaʒ NHo.an.ſentire videt᷑. Sed ſi d
pecunia eccleſie empiꝰ eſt fundus et facta cõ⸗
tractio. licet nõ noĩe eius ipi eccleſie tm̃ acqͥ/
retur patronatus. ar.c.apłlicos.xij.q.ij. Sed
uid cum ex pecunia militis cõſtruitur eccle⸗
la eo ignoꝛante ab alio cui acquirit patrona⸗
tus militi vel cõſtruenti.pᷣſuponendo ꝙ non
noie militis ſit cõſtructa.Rn.vtiq; nõ militi
acquirxit᷑.quia nõ fuit cõſenſus epᷣi ad militẽ.
eo.c.quonmiã. Mec foꝛte expedit eccleſie militẽ
habere patronũ.ſed nec cõſtructoꝛi.qꝛ illũ vo
luit habere ꝑ fraudẽ. Sed fraus er wolus ne/
mim dbent patrocinari. vt de reſcriptis.capi.
ſedes ſed remanebit eccleſia libera. Sed

quid de vſurario de cums pecunia fenebꝛi cõ⸗

ſtructa eſt eccleſia. nunqͥd acquirit ſibi iuſpa⸗
tronatus vela qinba extoꝛſu vſuras.Rñ. dic
ꝙ licet de talibo nõ ſit facienda eccleſia.vt ex
de vſuris.c.quia.nec elemoſvna eſt facienda
i. q.i.nõ eſt putanda. ſed reſtitui deberet. Cñ

nõ ꝓprer lvc eccleſia illa eſt deuiolãda.vt.xiiij

q.vi.cõperimus.Coſiderandũ igit ꝙ pecunie

dñium tm̃ erat ipᷣius.imo ⁊ res empta ex ea.

vt notat ꝑ modernos in.c.cum tu. e de vſu⸗
ris.et ideo iuſpatronatꝰ ei acquirit᷑.et hvc pu⸗
toſi habet aliunde vñ ſoluat his a quibus ex⸗
toꝛſit.ałs eccleſia ſit libera.ad qͥ faciunt nota⸗
ta.i.q.i.nõ eſt putanda. Et idẽ dicendũ de ec⸗

cleſig edificata ex pecunia furis. aut ex pecu⸗

nia ſimoniaca.aut ex pecunia acquiſita ꝑ me⸗
retricium vel ꝑ aliũ illicitũ modu. In iſto tñ
vltimo caſu nõ tenet᷑ pecuniã illã ex neceſſita

òèMÿM
„ .

duodecimus

tereddere vel erogare paupibus. vt in pꝛio’

bus caſibus. Item ſi inequaliter plures tri⸗
buunt ad actũ inducentẽ patronatũ. ſoc non
impedit inequaliter acquiſitionẽ illius iuris
facit de cõſue.c.fi.li.vi.Nõ enĩ requirit᷑ yqͥ⸗
libet det votem ſufficientẽ.ex quo ſunt plures.
ſecus ſi eſſet vnus. Sed quid ſi vnꝰ habuit
licentiã a dioceſano alij non. Rñdeo.qui ha⸗
huit licentiã ille habebit patronatũ.ali non.
NRequiritur autẽ licentia illius epᷣi in cuius

dioceſi fundatur ſeu edificat eccleſia.nõ autẽ
ſufficit licentia dioceſani edificantis.e.ti.no/

bis. et de fo. cõpe.c. ſane. Sed quid ſiepiis
nõ vult dare licentiã. quia vult pecuniã vela⸗

lia de cauſa. Rñ.pape lvc referatur quieum

cõpellet.e.ti.nullus.vel licentiã dabit.miſi iu⸗
ſta cauſa ſubſit quare denegef. Sed nunqͥd
in hoc poteſt haberi recurſus ad metropolita⸗

num. Rñ. Lan. Din. et Goff. vident ſentire

ꝙ ſic. Poſti. tenet cõtrarium. Sed JYo. an. di

cit ſuꝑ.d.(.nullus.e.ti.Poteſt dici ꝙ metro

politanus pᷣt ↄpellere ſuffraganeũ.ei ſic ſit ve

ra pꝛima opi. Sed licentiã ipᷣam edificandi
dare nõ poteſt ⁊ ſic vera eſt ſecũda.D.p.m.di
cit ꝙ putat ꝙ ſi epiſcopus monitus fuitꝑ ar
chiepiſcopũ licentiã dare. et ipᷣe epᷣs moniv

dare recuſaueritvel neglexerit dare ſine iuſta
cauſa.tunc archiepᷣs licentiã dare poterit.qꝛ

expꝛeſſum eſt in iure ꝙ negligentiã ſuffraga⸗

nei ſupplet archiepᷣs.ix.q.iij.cum ſimus. Ne
gligentia aũt eſt lapſo tꝑe debite monitõnis

et nulla cauſa aſſignata.exgo 77. Sed nun

quid vacante lede capitulu pᷣt dare talẽlicen
tiam.ſ.edificãdi eccleſiã.Rndeo.credo ꝙ ſit

quia hoc eſt iuriſditõis non oꝛdims. In his

aũt que ſunt iuriſditõis,. capiiulũ ſuccedit.vt
de ma.et obe.c. olim. Sed quid ſi vnus fa⸗

cit edificare eccleſiã et conſecrare.et alius w
ſtea otet ipam. Rñ.ſidotans hot facitqucto

ritate epi.ᷣm Ao. an.efficit᷑ patronus cũ alio
ediſcante.quaſifauoꝛe eccleſie fingat ws pᷣ⸗
ceſſiſſe.&t hoc puto maxime quãdo afunda⸗

toꝛe nõ pᷣt orari ipa eccleſia iuxta notata. de

ii.

tronoꝝ in pñtatione. NHec materia ponitur in

Cõſe.eccle.vel altaris.c.cñ ſicut.
De diſcordia pa

c.quoniã. de iurepa.quã ſic ſummat Yo.an.
in nouellis. Si patroni diſcoꝛdãt. ille pficier
gu plurin patronoꝝ voces habebit. O ſi hoc
ine ſcandalo eſſe nõ poterit vel patroni infra

tps debuũ nõ pñtant.epus oꝛdinabit ecdeſii/

am.vbi pꝛimo dicii Yolvun. Dic intrepiee

ſ̃m DNin. Ber. et Cõfoſt. ꝙ ſi ſit electio vel p

ſentatio facta a maioꝛi ꝑte patronox etiã re⸗

ſpeciu alioꝝ.licꝭ nõ ſit facta a maioꝛi ꝑte olm.

Gurdodi
miuſinn
ſospantontbet
GGaswonetiften
6fitenmnagn
wo Giaiteldi
breſtleerte
panonnlge
matur gvinnme⸗
ſcicgloferiptn
n k
ſoptecunin.
ilniyſtinn
ylrnmtan ter
uumpetpenote
ln ger tſind
ntenpus ote⸗
ſindet lepßtt⸗

nuuatonnifin
iI fen no wſt
nselCeradd

ſplnn kr anni
hn in tovel in
uſſtiugipin⸗
Wnaneovet
Wmmenen
tfnndveſtio
ſumemnttini⸗
umnnctue
lctſetdiſ
urſnetſe
Uimniheſngn⸗
nninepononans
fogunn

ptäſenrdffmn
tluenen,

Indeſtancalog⸗
6hoeſtwoens,
Mrgatiisſinsn
ſdatem den
fiintlinpaenne
hmnnr aenon
iingſcrehi

ſepnie

atneſtdceß

itho⸗
aſnſe

undintengn

inuhttin

ninenen

itn
Vin et hoffſt⸗
Mcöt.
etn oret
Aeeſtfnggni
rirmmtii!
aace
Mentidar 4irii
Arxii
nchichslenime

teie
cchrium
na i in
nis
unttöedii
om. A
nRiinma
iiarrni

ſcs ad hmõi nin
ertra de vmici.c.poſtulaſti. Si autẽ carerepi
ſcopus brachio ſeculari.nõ habet vltra q̃d fa⸗
ciat niſicum patientia expectare velad papi

lene valet necobſtat. c. eccleſia. de elec. quia
loquitur de electione que fit ab aliqiibo. vt a

collegio.Et ꝑ ivc ptʒ ꝙ ſi ſunt duo patroni.
vnus p:t alterũ pñtare.qð nõ eſt de duobo eli
gentibus. qꝛ vnus non pᷣtalterũ eligere. Jo.
aũt in glo.ſuper.c.ſi plures.xvi.q.vij.diſtin/
guitur de diſcoꝛdia patronox.qꝛ vicʒ aut di⸗/
ſcoꝛdia eſt inter patronum et epᷣm. autinter
ip̃ᷣos patronos.et ſi mter epᷣm ⁊ patronũ.iũc
epᷣus ponet interim yconomũ in eccleſia.quſ
qᷓ; ſit terminatũ negociũ.vt de offi. oꝛ.c.cum
vos. Si aũñt eſt diſcoꝛdia inter patronos.aut
hec eſt ſuꝑ electione facta ab eis.aut de iure/⸗

patronatus.ſi eſt de electione tunc ille inſti/

tuatur qui maioꝛibo meritis adiuuat. ſi ſine
ſcãdalo fieri pᷣt.vtin iſto.c.quoniã in quibuſ
dam. Sed ſi pares ſunt.gratiam ſacere pᷣt epi
ſcopus cu vult.vt extra eo.cũ aũt. Si auteʒ
diſcoꝛdia ſit de iurepatronat expectabit epᷣs

ſex menſes a tꝑe vacatõis eccleſie vſq; ad

quattuoꝛ a tpe mote ↄtrouerſie vt de iurepa.
c.cum ꝓpter.Et ſi nõ cõcoꝛdauerint infra di
ctum tempus. poſtea ep̃us inſtituet in eecle/
ſia aliquẽ.et ille pn-tabitur poſtea ab eo qui e⸗
uincet patronatũ ſi hoc fieri pᷣtſine ſcandalo.
Si añt fieri nõ poſſit ſine ſcandalo patronoꝝ
tuncepᷣus claudet eccleſiã vt nõ exerceantur
ibi diina.lc Yo. vt dicit de iurepa.c. i. et. ij.
Sʒ JYo. an. in nouel.ſuꝑ.d.c.qm ait Aſſerti
ue feneas poſt factã pñtatõʒ.licʒ diſcoꝛdẽt hec
iura locũ nõ habere que ſolũ loquunt᷑.quãdo
de iurepatronatus emerſerit q̃ſtio.nõ quãdo
inter pñtatos eſt queſtio.q̃s ſcʒ inter plures
pᷣſentatos deleat inſtitui. Et dicit Inno. ꝙ ſi
de iurepatronatus eſtqueſtio expectantur ſex
menſes. Sed ſi eſt diſcoꝛdia de ꝑſona pñtata
expectant ſer menſes.vt de conceſ. pᷣben. c. ij.
Dicit etiã Hoſti.ꝙ in lvc caſu.ſ.cũ q̃ſtio ver
titur de iurepatronatus. nõ inuenimus exp̃ſ/
ſum ꝙ ſu ꝑioꝛ debegt ꝓuidere. Dnde q;tum⸗
cunq; ꝓteletur diffimtio nõ deuoluet.exquo
nõ eſt ſus expꝛeſſum.qui etiam ponit exem/
plum de ſcandalo qð debet caueri.puta. quia
vtraq; ꝑs eſt votens.Et dicit ꝙ ſi alius cõſti
tuatur. gladius ſuus vltoꝛ erit. nec p̃t refrena
ri. Dicitetiam Inno.lvc locum habere non

ſolũ in eccleſia vacante. ſed etiã nõ vacante

cum propter patronoꝛum diſcoꝛdias ſacerx⸗/
dos inſtitus ſtare ibi non poteſt Vnde epi⸗
ſcopus ni aliter prouidere non poteſt. faciat
quod dictum eſt de ceſſatione diuinoꝑ. Dicit
añt Ho. ꝙ Paſi eaen⸗ ñ ſeculare pᷣt habere
enda ad ipᷣm pᷣt recurrere

recurrere. qui omnibo oppꝛeſſis delet ex offi/
cio ſubuenire.ij. q. vi. ad romanũ. vltra ſibi
nõ reſtarremediũ niſi ad deum. ertra de iudi.

c.cum nõ ab ſvĩe. Et dicunt Inno. et Hoſt.

̈ in hmõi electionibo. qᷓuis tantã voceʒ ha⸗
beat vnus ex patronis q;tam ali. dixit tamẽ
attendenda merita ꝑſonarũ. ſicut in electio⸗

nibus eccleſiaſticis. vt de elec. dudũ. et in te/

ſtibus. vt de teſti. c. in noſtra. Et licʒ in iurepa
tronatus ſuccedant heredes. dicit Inno. qꝙ
magis cõſonat equitati dicere ꝙ ſucceſſio in

patronatu magis fiet per ſtirpes q;ᷓ per capita.

cum lc eſſe deleat in linea deſcendentiũ. in/

ſti. de vere. que ab inteſt. deferuntf. S. et qꝛ. ira

ꝙ ſi plures vni ex patronis ſuccedant. puta.
quattuoꝛ alteri ex patronis ſuccedant paucio
res.puta duo.nõ plus vocis habebunt illi q̃r
tuoꝛ q; illi duo.quilibet eni ilioꝝ quattuoꝛ ba
lebit quartã ptem vocis vnius.et illoꝝ duo⸗
rum quilibet habebit duas ptesvnius vocis.
Et hancequitatẽ dixit ſubtilitati cõtrarie pꝛe
ponendam. et de loc in cle. plures. de iurepa.
Et ꝓ hanccle.declarat iſta materia et quedã

alia que erant in varia et contraria opi. ideo
tex.eius hic immediate ppyno. Plures ab
vno ex patronis eccleſie relicti hredes.vocẽ
duuntaxat vnius habebũt in pñtatione recto
ris. Et vt facilius ꝓuideatur eccleſijs nõ in⸗
cõueniens reputamuſ patronos ipᷣos inter ſe
roſſe lilere cõuenire.de rectoꝛiboab eis alter/⸗
nis vicibus pᷣſentando.in quib etiã ex eadẽ
cauſa ꝑmittimus.vt plures ad vacantẽ ecde
ſiam poſſint eo mõ pñtare ꝑſonas. ꝙ vna ex

eis eligi ꝑ epᷣm valeat er admitti. Clemens

v. de iurepa. in cle.Dicit Yo.an.hic in appara
ratu.ꝙ ex iſta cle.rxepꝛobat᷑ opini.Ala.DLug.
Tau. JYo. an. Din. Ber. et Boff. que etiam
placebat dicentiũ.xv.q.vij.ſi plures.et de iu
repa.c.i.ꝙ in iurepa.ſucceſſio erat ꝑ capita et
appꝛobat᷑ opi. AInno.et Ho.dicentiũ. ꝙ ſuc⸗
ceſſio in patronatu fit ꝑ ſtipes nõ ꝑ capita. vt

dictũ eſt in pꝛecedenti.S. &t hoc ſiue patroni

ſintaliqui ex diuerſis cauſis.puta vnus quia
fundauit.alius quia votauit. ſiue ſint ex eadẽ
cauſa.quia fundauerũt ſimul vel etiã otaue/
runt. qᷓ;uis Archi.xvi.q.vij.aliter dicat.qð
tñ Jo.an.nõ repꝛobat.t addit.mihi place
bat in hac cle.opi. repꝛobata.que et ſi in ptẽ
haberet cõtrariã eqiitatẽ tñ expediens mihi
videbat᷑ eccleſijs vt ſicut patronis ꝑ capita de
beatur ius ꝓceſſionis.ius alimentoꝝ.ius de⸗

fenſionis.ita et ꝑ capita debeat᷑ ius pñtatio⸗

nis. vt ſc quot ſunt capita patronox. tot ſint
ſuffragia vocũ et nõ plura.ad loc facit eo. ti.

c.iij.nõ plura dixi.vt ſe; patronus ſit heres cõ

patroni ſolã vnã voceʒ habeat. cuius Sergris
1

Zitulus terciuſdecimus

ſnnuit ivxc littera cle. Et ex iſta appꝛol ata hic
opinione timeo ꝙ naſcent inextricabiles que
ſiiones. Et ponit diffuſe ꝑ erempla intricatio

☛

nem queſtionũ. glo. ſup vrbo plures adminꝰ

duos cõpꝛehendit. Et dicit plures etiã ſingu⸗
lares ab vno. glo.ergo. Secus ſi plures a plu
rihbus. vel vnus a pluribo. vt dixit relicti. glo.
Ade tamẽ puro.ſi inter viuos tranſteratven
dendo pluribus vniuerſitatẽ. vel ꝓꝑmutando
cũ pluribo.vel plurib wonãdo. Heredes. glo.
ſui vel extranei cum hic nõ diſtinguat.recto/
is.glo.⁊ clerici cum eadẽ ſit rõ.et vt facilius
JXc. Circa lvc erat triplex opinio. Pꝛima. ꝙ
luc poſſet fieri. Secũda ꝙ nõ poſſet fieri. Cer
cia ꝙ fieri poſſet.ſed nõ niſi cũ auctoꝛitate e/
piſcopi. Repꝛobatf ergo hic ſecunda et tercia
opinio.que fuit Anno.et appꝛobat prima.q
fuit Ber. et Goff. TRilvre. glo.i. ſine ſupioꝛis
auctoꝛitate.et ſic repꝛobat᷑ opi. Inno.quam
notauit in. c. qm̃.eo.ti. Vtem dicit libere et ſi
nõ vacat eccleſia. lvc ꝓbat plurale alternis vi
cibus.Cextũ eſt enĩ. ꝙ vice nõ cõcurret du/
plex vacatio. Hõ obſtat de cõceſ.pᷣben. c. fi. qJꝛ
illud fiebat in fraudem. Dacature. loc aũt fit
ad follendã diſcoꝛdiã.et facilioꝛẽ ꝓuiſionem
eccleſie.t eadẽ rõne videt᷑ patronos pluriuũ
eccleſiarũ poſſe inter ſe diuidere.vt vnus ſit
patronus in vna. et alius in alia. Itẽ cum pa
tronatusvnius eccleſie cõmutet ĩ patronatũ
alterius eccleſie. quare patronatus vmusec/
cleſie cum pte quã ⁊c. In cle.etiam que inci⸗
pit.vt cõſtitutis.de iurepatronatus.Et ſic ſta
tuitur de patronis eccleſiaſticis.vt cõſtitutio
que ad eccleſiã aliquã.q;uis etiã ad exempio
rum pᷣſentatonẽ ptineat.admitti cõſuetudi/⸗
ne nõ obſtante cõtraria phibet. niſi ñtato de
pꝛolentibo eiuſdẽ talis coꝛã dioceſano fuerit
oꝛtio aſſignata. vnde iura epᷣalia poſſit ſolue
re.et ſuſtentationẽ habere cõgruã.ſicut expe⸗
dit.obſeruet ipam declarare.ac enã quedam
adcijcere.cõ ſulta huius ſacri cõcilij appꝛobatõ
ne ꝓuidimus dioceſanis ſub obteſtatõne di

ninmi iudicij diſtrictius inhibentes. ne p ſenta⸗

tum aliquẽ ꝓꝑ quancũq; pſonã eccleſiaſticam

us pᷣſentandi ad aliquã eccleſiã habentẽ ad/

mittant.niſi intra ceriũ terminũ cõpetentẽ ꝑ
dioceſanos ipᷣos pñtantibus pᷣfigendũ ipᷣo p
ſentato fuerit coꝛã eis.vi pᷣſcribitcõgrua de ꝓ
uentibus eccleſie poꝛtio aſſignata.quã ſi foꝛ/
ſitan idem pñtantes.intra terminũ ipᷣm aſſi⸗
gnare negle xerint.ne factũ eoꝝ noceãt pᷣſen⸗

tato.ſtatuimus extunc dioceſani debeãt pñta⸗

tum mſi aliud canonicũ obſiſtat admittere.
in penam pᷣſentantiũ ad dioceſanos.poteſtas
aſſignationis huius deuolatur. Pꝛecipimus
nuũt dioceſanis ſubipᷣius obteſtatõe diuini iu

△

dicij ioꝛumq; cõſcientias oneramus. ꝙ mo

derationẽ poꝛtionis ipᷣius debite faciant. nee

odio vel fauoꝛe vel als in plurali vel minoꝛiil
lain ſcienter excedant ⁊c. hec ibi. De ſimonia
in patronatu habes in ſcða ꝑteti.i.c.iij.ei. v.

Titulus xiij.de clericis et diuinis officijs.
Deexercitio clericoꝝ. Capitolũ pꝛimũ.

J doꝛmiatiſ inter
medios cdleroſ penne columle de
argentate. et poſterioꝛa wꝛſi eiꝰ
in palloꝛe auxi.pᷣs.lxvij. Quã⸗
uis iſtud exponat in glo.cõtinua de omnibus
vere fidelibus. tamen alludendo illi termino
cleros. vnde clarici dnomiant᷑ adaptabit᷑ ad
materiã de clericis.ſed quia locutio eſt obſcu⸗
ra et mulpliciter exoponitur in dicta glo. bꝛe
uiter put de ommbo electis intelligit erwone
mus. Pꝛimo ergo ſciendũ ꝙ columba hic

ſigniſicat eccleſiã ſm glo.de qua dicit in Can

ticis.vna ẽ colũba mea ⁊c.Cañ.vi.c. Hec eſt
eargentata. quia diuinis eloquijs erudita.
ſm illud pᷣs.xi.Eloquia dñ eloquia caſta ar)
gentum igne examinatũ.quia ſonox in pᷣdi⸗

catione purgatũ ab omnmi erroꝛe. Poſterioꝛa

huius columie ſunt fideles.qu eruntin fine
mundi vel in vltima reſurrectõne. Poſterio⸗
ra enĩ woꝛſi ſuntextremitates ipius anima/
lis. Hi aũt vltimi erunc in palloꝛe auri.i.in
auro bene ſulgenti. et claro. ſ. ꝓfecte charita⸗
tis.que ſignificat᷑ ꝑ aurũ pꝛecioſius cunctis
metallis.ſicut charitas eminet cunctis virtu
tibus. de quo auro charitatis dicit᷑ Apoẽ. iij.

BSuadeo nibi emere aurũ ignitũ..vt locuples

fias. Penne huius columbe ſunt cõtempla/
tiones et affectiones quibo eccleſia ſe ſuble/⸗
uat ad celeſtia. Has affectabat p̈s. dicens.
Quis dabit mihi pennas ſicutcolumbe.et vo
labo et requieſcã.et ad que locum.niſi vbi vo
rat eam ſp nſus dicens. Deni columba mea
in foꝛaminibo petre. Cañ.iij.c. Petra autem
erat chꝛiſtus.i.ad Coꝛin.x.c.et de cõſe.di.ij.
c.reuera. lerici pᷣm gloſam dicuntur duo te
ſtamenta vetus et nouum. Cleros enim gre⸗

ce.latine ſoꝛs.Soꝛtes autem dicunt᷑ in vete/

ri teſtamento partes hereditatis terre pmiſ⸗
ſionis.que ſoꝛte date ſunt populo.dvmino di

ſpenſante. vt habetur Yoſue. per totum. Oñ

etiam et ipᷣa teſtamenta ſoꝛtes ſignificant.p
que ſeruata hereditas terre viuentium ꝓmiſ/⸗
ſa eſt et datur. Doꝛmiunt inter medios cle/
ros.i.in medio clerftoꝛũ teſtamentoꝛumſi
deles qui requieſcunt in auctoꝛitate ſcriptu⸗

rarum duoꝛum teſtamentoꝛum acquieſcen⸗

Cisculaftict
Clicrehsen
Paſnanlte
Feiſinatere
ſaltgaltrite
Prmcioctnat⸗
Adnr rirl
Gmmmmecendonn
lhiuſceckee
NGAcri Qu
Nn. Oefmn
letoo... ſorledii.
ſtrs ⸗gseor
ſats Cenasgul,
fuinutetprererw
tehetatne /lat
Bauncevoger
Wealwodian.
gierninße⸗
hügiechenen
Wlipenchen
Gterwmti
Quidinphre
Men yninatr
Menmmmnti
Cliglpktin
mhg rhig
ſemiſelien
ſöiengrfienn

inln erineie

UAwlini⸗
unn ſarnn
Hnigrse
en⸗ dna

lnum
ein annel

Nlemi,
Wnchied
nudnmnini
Naben
MeniiN
eksmi
fngoar
Maneniaün
ATa Nensco
Amini ir

untenmencian.

nmienxisn
Eennadhlgnt
nini minin
tchHE/NN
o e
eneiNTE
elsNei
ornes ari
irmdn
Nistu DN
601 4 ſmi
ane —
.
MsRN.

CLCanitulũ

do.etaſſentiendo veritati eoꝝ et m eas w⸗½
ctrinas viuunt vel requieſcũt in medio clero

rum.qui terrena non nimis ardenter apꝓpe⸗
tunt et amant.que terrena ꝓmittebat vetus
teſtamentũ.et wꝛmiunt. qui ſcʒ vſi; ad moꝛ⸗
tem que oꝛmitio dicit᷑.pſeuerant in cõtem/
ptum terrenoꝝ⁊ amoꝛe celeſtiũ. Eſt ergo ſen
ſus.O fideles ſi vꝛmiatis inrer medios cle

ros.i.quieſcatis inter duo teſtamenta modo

expoſito. vos eritis vel vobis erunt penne co

lumbe.i. virtutes ſeu cõtemplationes. quas

habet colum ba.i.eccleſia erudita ſacris elo/
quijs. cinus finis et vltimi erunt in perſecta
charitate. vt ipis pennis.i.virtutibo ⁊ cõtem
plationibus poſſitis volare ad celum. vbi eſt

Pfectiſſima charitas. Sed adaptando ſpꝑe/

cialiter ad ſtatũ clericoꝛum rõne noĩs cleros.
Notandũ ꝙ derici denominant a cleros gre
ce.quod dicit latine ſoꝛs vel hereditas.ex eo
primus clericus inſtitutus ab apłis.id eſt
Oathias ſoꝛte electus eſt ad apoſtolatũ.vt
ptʒ Act.i.ce. Quã rõnem tangit Gꝛatianus
di. xxi.S.i.Oel ſᷣm Hiero.dicuntur clerici ꝗ
cleros.i.ſoꝛte dñi.eo ꝙ ſunt de ſoꝛte vel dñs
eſt ſoꝛs.i.ꝑꝓs eoꝝ.Onde ie ait.xij.q.i.c. cle
ricus.Clericus qui chꝛiſti ſeruit eccleſie.pꝛi/
mum interpꝛetet᷑ vocabulum ſuum. et noĩs
interpꝛetatõne ꝓlata nitaf eſſe quod dicitur
Si enim cleros grece latine ſoꝛs interpꝛetat
rerea clerici dicunt᷑.quia de ſoꝛte dñi ſunt.
vel quia vominus ipᷣe ſoꝛs.i.pars clericoꝛum
eſt. vel quia ipe pars womini eſt. qui ſi parteʒ
ůomini habet.talem ſe debet exhilere. vt ipſe
toſſideat ominũ.vel ipᷣe poſſideat a cwmino
Nui dñm poſſidet. et cim ꝓplvta dicit pars
mea wominus. Et Hiero.ad Euſtochiũ. NMi
hil extra wminũ habere poteſt. ꝙ ſi quiſpiam
aliud habuit pᷣter wminũ.pars eius nõ erit
Vminus.verhi gratia.Si aurum ſi argentũ
ſi variã ſuppellecnilẽ. cum his rpas ominꝰ
nõ dignat fieri pars eius.xc Hiero.ad nepo

tioanum. et intelligit cum in his rebus ponit

finem ſuũ vel nimis ſolicitat. ira officium
ſuum negligat. Nedicta igitur verba pphere
Si coꝛmiatis ⁊c.adoptando.ad ſtatum cleri
calem.
bi poſſunt notari tria.
Pꝛimo ꝙ debenta ſecularib negocijs ab
ſtinere. ibi. ſi wꝛmiatis.

ſe exercere. ibi. inter medios deros.
CTercio debent in diuims officijs etoꝛõibo ſe

Quantũ ad primũ .i.

primum

delent cerici a ſecularibus negocijs ſe abſti

nere⁊ lvc eſt wꝛmire.i.quieſcere.et in ſignũ

huius oꝛdinatio clericoꝝ fit in ſabbato.quod

Interpꝛetatur quies,. quia quieſcere delent.i.

ceſſare a ſecularibus negocijs. Onde apłus
ij. ad Chi. i. c. ait. Demo miliranſ eo im pli
cat ſe negocijs ſecularibo. Status clericalis
eſt quedam militia ſpiritualis. Que aũt ſint

negocia ſecularia a quibo clerici habent abſti

nere. declarat in. c. multa. extra ne cle. vel mo.
vbi ſic dicitur ex cõcilio agunriñũ. OJui
ta ſunt negocia ſecularia de quibus panca P9
ſtringamus. ad que pertinet omnis carnalis

cõcupiſcentia. quicquid plus iuſto appetit lo

mo.turpe lucruʒ eſt. m unera enim iniuſte ac⸗
eipere wel etiam dare ꝓ aliquo ſeculari que /
ſtu. pꝛecio aliquẽ cõducere. cõtentiones vel

lites ve riras amare. in placitis ſecularibus

diſputare excepta defenſione oꝛphanoꝛũ aut
viduarum. cõductoꝛes aut pcuratoꝛes eſſe ſe
cularium rerum. turpis verbi vei facti. eſſe io
culatoꝛẽ. vel iocum ſecularem diligere. alegs
amare. osnatum incõuenientẽ ꝓpoſito ſuo qᷓ
rere. in delitijs viuere velle. gulam et ebꝛiera⸗
tem ſequi. pondera iniuſta vel menſuras ha⸗/
bere. negocium iniuſtum exercere. nec tamẽ
negocin iuſtum eſt contra dicendum ꝓpter
neceſſitates diuerſas. quia legimus ſanctos
apoſtolos fuiſſe negociatos. Et in regula bea
ti Benedicti pꝛecipitur ꝓuideri. per quoꝛum

manus negocia monaſterij peurentur. Ca⸗

nes wel aues ſequi ad venandum. et omnib-
quibuſiilvt cauſis ſuꝑfluis intereſſe. Ecce ta⸗
lia et ſimilia miniſiris altaris comini. necnõ
et mnonachis omnino interdicimus. Dec ibi

et infra in ſequenti.c. magis declaratur a qui
bus clerici debent abſtinere que ſunt eis in⸗

terdicta ibidem.

Quantũ ad ſecundũ ſ.ii.

ſcʒ ꝙ debent ſacris eloquijs et virtuoſis acti⸗
bus inherere. Vnde di. xxxviij.c. omnes pſal
lentes. Omnes pſallentes deo repꝛomitti/
mus. In iuſtificationibus tuis meditalbvꝛ.
non obliuiſcar ſermones tuos. qui ſunt elo⸗
quia womini. Quod et ſi cunctis ſidelibo ob/
ſeruare ſalulerrimũ ſit. pꝛecipue tamen his
qui eccleſiaſticam cõſecuti ſunt dignitatem.
hec ibi notantur cum dicitur in auctoꝛitate.
Inter medios cleros id eſt in medio duoꝛũ
teſtamentoꝛũ.ſcz veteris et noui.vt expoſituʒ
eſt ſupꝛa.et quod ibi legunt diligenter adim
plere.quia vt ait apoſtolus ad Ro.ij.c. Hon
auditoꝛes legis.ſed factoꝛes apud deum iuſti

ficabunt.Et Yo. xiij. dixit chꝛiſtus viſapulis

Cij

Zitulus terciuſdecimus

ſuis. Scitis lec. Begti eritis ſi feceritis eag.
Quibus autẽ virtutibo clerici debent eſſe deco
rati oſtendit apts.i.ad TChi.iij.dicens.O poꝛ
tetepiſcopũ eſſe irrepꝛehenſibilẽ ⁊c.que regu
la cõtinens.xiij.capitula ſeu cõditiones vir/⸗
tutum.que obſeruari debent ab omnibocleri/
cis.expoſitionẽ aũt dicte regule plene habes

infꝛa eo. ti.c.iij.ibi vie.
Quãtum ad terciũ ꝭ.iii.
ſ. ꝙ debent inſiſtere diuinis offics et deuo⸗
tionibus.notatur per loc quod dicitur penne
columbe ⁊c.ſ.eritis vos.ſ.clerici.ſi dꝛmiatis
id eſt ceſſetis ab actibus ſecularibo.inter me
dios cleros.i.in medio teſtamentoꝝ vos po⸗
nentes ꝑ ſtudiũ et obſeruationeʒ eoꝛum. ſic
eritis leu vobis erunt penne columbe ⁊c. per
oꝛationes vicʒ et officia diuina.quibus ipſa
colum ba.i.eccleſia per vos ſubleuat᷑ ad cele⸗
ſtia. Et deoꝛatione dictũ eſt ſupꝛa ti.xij. et e⸗
tiam dicet᷑ in quarta parte.et de ea halvs etiã
in pꝛima et ſecunda parte in pluribus locis.
Sed quomodo debent clerici dicere lvꝛas ca⸗
nonicas et diuina officia.et qui ad ipᷣa ex pᷣce
pto teneant᷑.habes.j.eo.ti.c.iiij.

De cõuerſatõne clericoꝝ.eta quibo exerei
tijs clerici debent abſtinere. Capitulũ.ij.

Vibus aũt ſe debẽt
clerici abſtinere. Nota ꝙ ꝓmouen
dus ad clerum vebet eſſe bone con
ſcientie quo ad ſe.et bone ſame quo ad alios
que reſultat exmodeſta cõuerſanone.et debʒ

ſe exhibere exemplũ virtutis. Dnde Hiero.

qualis edificatio diſcipuli ſi intelligat ſe eſſe
magiſtro maioꝛẽ.Onde nõ ſolũ epi pᷣſbyteri
er diacones delent magnope ꝓuidere.vt cun
ctum populũ cui pꝛeſident cõuerſatione ⁊ ſer
mone pᷣeant.verumeniã inferioꝛ gradus exoꝛ
ciſte.lectoꝛes.acoliti.editui.ceroferarij.et o/
innes oĩino qui mui dei deſeruiunt. quia ve⸗
bemẽter eccleſiã chꝛiſti deſtruit.laicos melio⸗
xes eſſe q; clericos.viij.q.i.Oalus aũt ſacer⸗
dos.inquit Criſo.de ſacerdotio ſuo crimẽ ac⸗
quirit non digntatẽ.diſt.xl.multi.Et vt ait
Alug.nemo in eccleſia amplius nocet.qᷓ; qui
Puerſe agens. nomẽ vel oꝛdinẽ ſanctitatis vł
lacerdotis habet. Delinquantẽ autẽ hunc re⸗
darguere nullus pᷣſumit.et in exemplũ culpa
velementer extendif.quãdo ꝓ reuerentia oꝛ
dinis peccatoꝛ oꝛatur.di.lxxxiij. Qualis aũt
coõuerſationis debeateſſe oſtendit Iſi ð. de vi /
ta clericoꝝ ſic dicens. His lege patriũ cauetur

vt a vulgari vita ſecluſia mundi voluptatiby
ſe abſtineant.nõ ſpectaculis.nõ pompis inter

ſint. cõuiuia publica fugiant. pꝛiuata non tm

pudica.ſed et ſobꝛia colunt.vſuris nequaq;
incumbant.neq; turpiũ occupationiba lucro/

rum.nõ fraudibo cuiuſq; ſtudiũ apptetant. a⸗
moꝛem pecunie quaſi materiã cunctoꝝ vicio⸗

rum fugiant. ſecularia officia negociaq; abij⸗
ciant hbonoꝛis gradũ per ambitionẽ nõ ſuſcipi

ant. ꝓ beneficijs medicine dei munera nõ ſu⸗
ſcipiant.ovlos et cõtumationes caueãt. odiũ
emulationis.obtrectatões atq; inuidiã ſugi⸗
ant.nõ vagi oculis.nõ effrenes lingua.aut pe
tulanti fluidoq; geſtu nõ incedant.ſed pudo⸗
rem atq; verecundiã mentis ſiumplici habiiu
inceſſuq; oſtendant.obſcenitatẽ quoq; mem
bꝛoꝛum et verboꝝ ſicut⁊ opꝑerũ pemtus execrẽ
tur. viduarum et virginũñ frequentanonẽ fu/
giant.cõtubernia quoq; extranearũ ſemina⸗
rum nullatenus a ꝓpetant.caſtimoniã inuio/
lat coꝛpoꝛis ꝓpetuo cõſeruare ſtudeant.ſenio
ribus quoq; debitaʒ pꝛebeant obedienti. nec
vllo iactantie ſtudio ſeipᷣos attollãt. Poſtre/
mo ůuctrĩe lectiomibo pſalmis et hymnis ca⸗

ticis exercitio iugiter incumbant.Lales eni

debent eſſe qui diuinis cultibo ſeſe mancipan
do ſtudent.ſ.vt dum ſcientie operã dant wv⸗/
ctrine gratiã populis adminiſtrent. et hec om
nia diſ. xxiij.c.his igitur. YOtem clemens.me
lius eſt enim womini ſacerdotẽ paucos habe⸗
re miniſiros qui poſſint digne opus dñi exer
cere.qᷓ; multos inutiles qui onus graue indu
cant oꝛdinatoꝛi.xxiij.di.c.tales.

De operibus clerico ..1.

tum. Notaqueda eis ꝓhibita vt negocia ſe

cularia.ij.thi.ij. Nemo militãs deo iplicatſe

negocijs ſecularibo.Et pꝛimo quidẽ negocia
tio eſt eis ꝓhibita.vnde Zlug.di.lxxxvij.c.
fornicari. Foꝛnicari nunqᷓ; licʒ negociari ali⸗
quãdo licet.anteq;ᷓ clericus fias.licz poſteq fa⸗
ctus fueris nõ hg⸗Brohili⸗ eſt enĩ religio
ſis. ſiue ſint clerici ſiue cõuerſi. Et dicit Pe.
de pal. ꝙ ſi hmõi negocient᷑ ꝓpter lucrũ.non
vident ercuſari a moꝛtali. Si aũt ꝗꝓpter neceſ
ſitatẽ victus.iam nõ eſt negociatio ꝓpꝛie di
cta nec ꝓ cõſequens ꝓhibita. Itẽ nõ debent
intereſſe.ſ.aduocãdo et ꝓcurando. in queſtio
nibus ſecularibus iudicio.ſi ſunt in ſacris vel
etiam in minoꝛibo.ſi ſunt beneficiati.et hvc ni

ſi ꝓ ſe. vel miſerabilibus perſonis.extra de x

ſtu.c.i.vel niſi ſuã vel ſuoꝛũ iniuriã pſequant
iiij.q.vi.oĩbus Ite sõ pis ſuſcipere gulerna⸗
tões alienarũ rerũ.ſeu ꝓcuratões alienoxꝑne
gocioꝑ.lene tamẽ poſſunt luſcipere tutelas a

Peronſeutälemnan
Ceſtenononmn
Geneſnncöingun
Gennäͤnentwoce
Gunertonaipdn
ſenscphat n⸗
omnückreigtop⸗
ermammmminii.
nengocunſtick
onni pꝛimienoder
Imetphilrurſb⸗

eppnſnmnen
luiGes ſcnaht⸗
Mnlrietmi

uncenanenndn
drgciaserg
N Kmmmngincie
Netcnnhen alſ
Popänndonret
Cecalhn rnzn
llciarhnnien
fünnwninatre
Macklanwen
Dlnmienine
lsnyanoanne
(ummerp ioneſn
ndi Moden
ſechynovercan
tangmnoſhne⸗
Nppum,

Cfainnt
ung ſuporangrn
tſockennsfnter
Kenſintcin
hnatnenlenen
Gn dens G

mamge

meinnoi
drntgni
ogern
Sienann
Ntrm
woi w

Dügirt muntert
ndni
Wrmim ria

Enbusder

Gng
deba neeaN.
mer mitN

e ſbe n

lege impoſitas. ſi volunt nõ tamẽ cogunt ad
loc laici.Cutelam autẽ datiuã que.ſ.datura

iudice. cum nõ eſt ꝑteſtamentũ nõ ponunt ſu
ſcipere.ſed ad tutelam cõmunem miſerabili

um pauperũ omnes clerici et monachi tenen

tur.vt di. lxxxvi. puenit. c.fi. in glo. Oe licen/
tia etiã ep̃i pᷣt ſuſcipe gubernatões. IAteʒ de⸗

bet clericus abſtinere aberercitio hiſtrionat

et macellarie.alłs pumit᷑. Onde ex de vi.et ho.
cle.li.vi.c.i.dicit᷑.Clexici goliarcd aut buſto/

nes. ſi hoc p annum exercuerint. careant pꝛi /

uilegio clericali. Et eodem mõ ſi minoꝛi tꝑe
et adtoniti nõ deſtiterint. et eo.ii.in cle.c.
dioceſanis. Clerici qui carnificum vel macel
larioꝛum ſeu tabernarioꝛũ officiũ publice fa
ciunt.ſi tercio momiti nõ deſiſtant ſiue reſu/
mant er ſunt cõiugati pdunt pꝛiu lesiũ cleri⸗
cale.nõ cõiugativero qui incedunt vt laici.pꝑ⸗
dunt in pſonis q;diu hoc agũt. Atem ſi eſt in
ſacris opoꝛtʒ ꝙ abſtineat a cõtrahendo matri
moniũ.ałs enet eompᷣo facto excõmunicatus
et matrimoniũ nullũ. Si eſt in minoꝛbo cõ/

tralendo cum ſecnda vel nõ virsine. exuitur

omni pꝛiui legio clericali et adijcit᷑ foꝛo ſecu/
lari.et ꝓhibetur ſub pena excõicationis deler/

xe tonſuram. extra de bigamis.c.altercatõnis

li.vi. Sed ſicõtrahit cuin vna et virgine defe
rendo tonſurã et veſtes clericales retinet pꝛi
uilegium clericale in duobo.ſ. ꝙ pcutiens eu

efficitur excõicatus.et ꝙ non poteſt diſtringi

nec cõdemnari a iudice ſeculari.nec ciuiliter
nec ceriminaliter. Sed ſi nõ delert tonſuꝛaʒ et
habitũ in nullo retinet.extra de cleri.cõiu.c.

clerici. i. w. Quomõ autẽ poſſit eſſe iuder vel
iudicare habes.ſ. Item ꝓhibet clericis exerci

tium venatõnis clamoꝛe.que.ſ.fit cum cani⸗

bus. et clamoꝛe et tumultu. ex ne cle.vel mo.
C.i.et.ij. Et vt dicit glo.ſuꝑ.c.qui venatoꝛibo.

Di. lxxxvi.etiã ꝓpter pauꝑtatẽ nõ eſt licita ta
lis venatio.quia aliunde querere ſibi debetvi

cctum er ꝑ loneſtius exerciti. vt ꝑ agricultu/

ram. di.xci.c.clericus. Oenatio autẽ que fit
ſine clamoꝛe et canibus.vt ponere laqueũ et

rxyqete et hmõi bene eſt licita clericis.de ↄſecra.

di. v.nunq;.

Officium tabellio F.il

natus ſeu notariatus clericis cõſtitutis in ſa
cxis eſt penitus interdictum pᷣm Ray. Et ſi l
lud habeant.ſunt cõpellendi ad dimittendũ ꝑ
ſubtractonem beneficij axpellatõne poſtpoſi⸗
ta.extra ne cleri.vel mo.c.ſicut.Et idem ſᷣm
Ray. de clericis cõſitutæ in minoꝛib). ſi ha/
lent ſufficietia beneſicia. extra de poſtula. c. cle
tici.et dicit Inno.ꝙ conſtituti in ſacris ſi in⸗

ſtrumenta cõficerent anted; eis interdicere?
tur. valerent quidem. ałs nõ. Sed Ho. intel
igit ꝙ nõ valerent in negotijs ſecularibus.
ed in eccleſiaſticis valerẽt. vt ccet RAubꝛi.ils
lius. c. Sicut. Et ſᷣm Noſt. epiſcopus poteſi

coſtituere clericum tabellionem per totam ſu
am dioceſim ein cura omnmiũ eſt cõmiſſa. x. q.
i. Regenda .ct. X ᷓ .q.i. epiſcop us. E 1 ſi ſic fece
rit. poterit ille vocari ad ſcribendum acra ec⸗
cleſiaſtici foꝛi.als vbi tabellio nõ haletur. due

loneſte perſone ſubꝛogãtur.extra de pꝛoba.c.
quoniam.ct ſic intelligo. clerici woſſunt eſ
ſe notarij pape.v.q.i.OAuidam. Sed cõſtitu-/

tus a papa poterit ↄficere inſtrumenta vbiq;
terrarum. Sed cõſtitutus ab epiſcopo nõpo/
terit ertra dioceſim illius qui eum inſtituit.
tem nota ꝙ talellio eccleſiaſticus nõ delet
cõficere inſtrumenta in ſecularibo rebus.nec
ſecu laris in rebus pure eccleſiaſticis. quia ho
rum cõuerſatio nõ debet eſſe ꝑmirxta.ij.q.viij
c.laicos. Onde clerici in curijs pꝛincipum ꝓ⸗
hibentur eſſe ſcriptoꝛes. extra ne cle.vel mo.
c. ſententiã. Item religioſus nõ poteſt exer⸗

cere officium tabellionatus. niſi contra lere⸗

ticos. non autem in als ᷣm Yoh. an. extra
de here.c. vt officiũ.li.vi. Camen vt no. GBuil.

in Spe. vetera inſtrumẽta cõplebit.noua aũt

nõ aſſumet.et᷑ de iudeis.c. Audei.

Exercitium autem g. iu.

loneſtum ſeu artificium poreſt clericus exers

cere ſi indiget.pꝛecipue et etiam ſine hoc diſ.

xci.per totuʒ.Oum tamen per hoc nõ deſitin

diuinis officijs. de cõſe.di.v.c.nunq;. AIdem
ſᷣm Buil.poteſt recipere poſſeſſiones excolen
das ad quartam vel quintam partem ſeu cõ⸗
ducere eas.et loc ad ſuſtentationem ſuam et
ſuoꝛum. ar.diſt. lxxxvi.c. Peruenit.in ver. aua

ricie cauſa. Concoꝛ. Doſti. Poteſt etiam loca

re animalia. vt oues et boues ad certum fru⸗
ctum. dummodo per cõtractum ałs licitum.
Item vᷣm Buil.poteſt emere rem vream me
lioꝛataʒ carius vendat.vtputa.pullũ velequũ
vel etiã ſi tabulaʒ emat vt faciat imaginẽ.qꝛ
iſta nõ eſt negociatio ſed artificiũ.xinij. ꝗ.iiij.
c.canonũ.ex ne cle.vel mo.c.i.Pena aũt cle⸗
ricoꝛũ qui als negocũs ſecularibo ſe immi⸗
ſcent eſt ꝙ debẽt excõicari.er ne cle.vel mo.c.
ſub interminatõe.et ſi ſe nõ coꝛrexerint.dñt
deponi. Ata tñ ꝙ religioſi diſtricti qᷓ; alij pu⸗
niant.erne cle.vel mo.c.ſed nec.Et ex hape
na cũ marima ſit depꝛelendit᷑.ꝙ in hmõi ex⸗

ercitijs moꝛtaliter peccãt. In foꝛo aũt penitẽ

tiali delet eis iniungi vel ſaltẽ conſuli ꝙ ea q̃

contra foꝛmã pꝛedictaʒ lucrati ſunt ſtudeani

Litulus Decimſtercius

pauperibus. erogare. xiiij.q. v. QNui habetis.

ermaxime autem clerici debent vacare ſa/
cre lectioni et wctrine. DHnde Hiero. ad ru⸗
ſticum. Si clericatus titillat deſideriuʒ tuum
diſcas ꝙ poſſis ocere et rõnabilem ſvſtiam
offeras deo.ne ſis miles anteq; tyro.ne pꝛiuſ
magiſter ſis q; diſcipulus. HNõ eſt humilita/
tis mee.nec menſure iudicare de ceteris.⁊ de
miniſtris eccleſiarũ ſiniſtrũ quippiã dicete et
infra. Oihi placet vt habeas ſanctoꝝ ↄtuber
nium.nec ipe te ceas ⁊ abſq; coctoꝛe ingre
diaris viam quã nunq; egreſſus es.xvi.q.i.
hdericatus.et.xxxviij.di.ꝑ totũ.

De cõuerſatõne clericoꝝ pᷣin regulã aplłi⸗
cam. Opoꝛtet epᷣm eſſe irrepꝛehenſibilẽ. ſub
xiij.cõditionibo declaratã. Capitulũ.iij.

NVibus ererciti/s
Aꝗq xelentclerici vacare de quibo eſt
regula apoſtolica.i.ad Thi.iij.
Opoꝛtet epᷣm eſſe irrepꝛehenſibi
lem. vnius vroꝛis virũ.ſobꝛiũ pꝛudentẽ. pu/
dicũ.oꝛnatũ.ſpitalẽ.vocioꝛẽ.nõ violentuʒ.
nõ ꝓcuſſoꝛẽ.ſed modeſtũ.nõ litigioſum. non
cupidũ.cmui ſue bene pꝛepoſitũ. Hanc ean
dem regulã tradit ſcribens ad thi.i.c.licet va
riet in aliquo verba. Et ibi dici᷑. Opoꝛtzepi⸗/
ſcopum eſſe ſine crimine.Et licet videat᷑ apo⸗

ſtolus hanc regulã poſuiſſe epᷣis.tñ hec regula

etiã extendit᷑ ad omnes alios oꝛdinandos.

etad pᷣlaturas ꝓmouendos.vt dicũt Augꝰ.

Di.lxxxi.c.apłs.et Almbᷣ.di.xxxiiij.c.Cogno/⸗
ſcamus.includendo auctoꝛitatẽ Niceni cõ/⸗
cilij.Oeclarationẽ aũt haꝝ cõditionũ apoſto
lice regule que ſunt.xiij.pꝛoſeqint Gꝛatianuſ
multũ diffuſeĩ decretꝭ a di.xxv.vſq; ad.xlviij

incluſiue.et iterũ ab. lxxxi.vſq; ad.xc.incluſi

ue. et Rax.in ſumma.et No. in ſumma cõſeſ
ſoꝛum ipſum ſequitur.de ſingulis pauciſſima
ponentur.

Quantũ ad primũ c.i.

ſcʒ opoꝛtet eſſe ſine crimine oꝛdinandũ vel eli

gendũ.Gꝛatianꝰ di.xxv.c.vnũ oꝛariũ.i.noĩe
autẽ crimis.vbi ponit quadruplicẽ acceptõʒ
huius vocabuli.Et pꝛimo ꝓut ſumit᷑ genera
liſſime ꝓ quolibet peccato.iuxta illud.Nemo
ſine crimine viuit.Secũdo ꝓ peccato cõmiſ⸗
ſo ex eliberatõe.ſiue moꝛtali ſiue veniali.et
ſic diſtinguit cõtra peccatũ cõmiſſum ex igno
rãtia vel fragilitate.Cercio mõ ꝓ peccato moꝛ
tali.Et pſᷣm hoc dicit Augꝰ. Nemo exiſtimet

capitalia crimina ignepurgatoꝛij poſſe purga

riin dicta di. S. als ea demũ. Quano mo
peccato quod inducit depoſitionè ſeu —–

ritatẽ vt lvmicidiũ notoꝛiñ adulteriũ: hmõi

Nñ di. lxxxi.c.aplłs.dicit᷑ ꝙ crimẽ eſt peccatmj
So5rene eſt peccat
accuſatõe et damnatõe digniſſimũ. AKrgti

vltimo mõ ſumit hic.ita.ſ.ꝙ poſt peccatů co
miſſum poſt baptiſmũ induetui ſrcaſch
tatẽ.nõ ꝓmoueaf abſq; diſpenſatõe. Del ſi in
telligat de moꝛtali quolibet. tunc nõ ꝓmmouea
tur ante penitentiã interioꝛẽ ꝑ quãtollit pec
catũ. als ad ſui damnationẽ oꝛdinaret.q;nis
erecutionẽ haberet. Sed et di. xrxi. Gꝛatianꝰ
iterũ tractãs illud.c.opoꝛtet eſſe ſine crimine
Dicit ꝙ etiã delet vitare occaſiones criminis

id eſt nimiã familiaritatẽ et cõuerſationẽ cj

mulieribo.et acceſſum incautũ ad vomos ea⸗
ruin.vt.c,.clericus.et.c.opoꝛtet. et etiã dʒ lve

vitare vt auferat de eo ſuſpitionẽ ab alijs qu

roſſet inde haberevt ibi dicit᷑. In omnibus
obſeruare cõuenitvt quis certo tpeet certo
loco.et certis perſonis.vel apparere clericus.
vel loqui debeat mulieribo.vt excludat oĩs ne
phanda ſuſpitio.Certe ſolũ ad ſolã accedere
nulla religionis ratio ꝑmittit. Oeli eſteni

eſſe duo qᷓ; vnũ ex.viij.ſynodo. Itẽ delbet eſſe

ſine crimine ne ipᷣe cõmittat.ſed nec alijs cõ

mittentibo aſſentiat. vt declarat. di.lxxxiij.

Quantũ ad ſecun ii.

dũ ſcʒ vni vroꝛis virũ. Noc erponit᷑ negatiue
id eſt ꝙ nõ plures habuit.etſi vnam habuit.

diſt. lxxxvij. ppoſuiſti. Si nõ ſic exponeret ſe/

queret᷑ ꝙ virgines.et qui nullã vxoꝛẽ habue⸗
runt.nõ poſſent ꝓmoueri.quod eſſüe abſurdũ
Ray.et Poſti.t intelligit illud ſiue poſt ba
ptiſmũ ſiue ante.quia bigamia nõ tollit per
baptiſinũ.vt patet di.xxvi.Acutius.et.c.de
inde.Et ſuꝑ iſtius cõditionis declaratõe tra
ctat Gꝛatianus diffuſe de incõtinentia cleri ⸗
coꝛum a.xxvi.di.vſq; ad.xxxiiij.incluſiue.po⸗
nens differentiam inter clericos eccleſie oꝛiẽ⸗

talis et occidentalis in materia continentie.

quod colligitur ex.c.aliter.dil.xri. Sed quod
dicitur in dicto.c. ꝙ ſacerdotes grecoꝛum et

alij clerici matrimonio copulantur. exponit
glo.et bene.i.cõtracto vtuntur.Et declaratur
iſta materia plene diſt. xxviij. in gloſa ſuper. c.
diaconi.Dbi dicitur.qꝙ in eccleſia oꝛientaliet
occidentali licite cõtrahitur in minoꝛibus oꝛ

dinibus vt patet oiſt. xxxij. Si quis eoꝛuin.
Sed cõſtituti in ſuperioꝛi oꝛdine nec in eccle⸗
ſia oceidentali nec oætalppoſſunt cõtrahere
matrimoniũ.nec poterãt a tempoꝛe apoſtolo⸗

rum. et ſi cõtrahant nõ eſt matrimonium. Ett

trrcte ,
enanmnl ve
in

vtcwninltanen
ſunſtſnpu

1ſpnod

i mlenio⸗o
Geunte
„ periſg cormer
2genen PIGa.
nniſſni n

argecin
ige in enile

e noeniet

Picggrelumte

fntnfünteni
Uenimioen
Cenſlngnond
Perion Ndm
iamelune r
Ninercoedemmte
Pykordiſrerad
gͤfnrſhend dd
ſpiſi.

Cuiumna
(rüerpwulan,
Anscherze

4

tuicenninfiee
uviniſtnaliin

emmnwrmntici
Aguinctmemerie

iceſnstmnen
CnniwiecdeRn
dercchckunge
Neneletaern
Pihmmmmnnin
mantümunet
ichnitüign
llnfnmuich,
lefn hſeoe
ſCheideſanteen
Pmmmarincenne
ſude hien di
mirſedeun
firſohfaariin:
unmnll Gennnce

—

Amnt uscen

eneſetinr
ſenman uin

Nein n

., A
wünsnin
tGnANlin
e Wi
irsidne
sdierii
diKsi
nmn mANN⅓
mmnmg
nauiin in
rditi ,

üniin

Loc patetex ſerta ſynodo que in oꝛiente fuit

celebꝛata. et regulã ſtaruit eis. vt diſ.lxxxiij.
ccũ in pꝛeterito. Sed in lvc eſt diſtinctio in⸗
ter oꝛientales et occidentales.quia ipi ꝓmo/⸗
uentur nõ ꝓmiſla cõtinentia. Onde poſſunt
greci pꝛomoti in ſacrxis vtimatrimonio ante
cõtracto.ſed nõ poſſunt in ſacris cõſtituti con
tralere. vt extra de cle.cõiu.c.cum olim.t cũ
ton cilium Micenũ vellet eis cõtinentiã im/
ponere.ſ.quo ad vſum cõtracti matrimonij.
Pannutius inerpertus nuptiarũ diſſuaſit cõ
cilio.et ſic fuerunt dimiſſi.di.xxxi.HNicena.
Sed latini nõ pñt etiã vti cõtracto et ca tẽ⸗
wꝛe Innocentij.et Siritij.qui indixerũt cõ
tinẽtias ſacerdonbo ⁊ leuitis.ita.ſ.ꝙ necetiã
cõtracto vti liceret.ſicut antea pꝑmiſſum fue/
xat. vt di. lxxxij.plurimos. Gꝛegoꝛius autem
etiam ſubdiaconibo ſimili modo induxit ↄti⸗
nentiam. vt diſ.xxxi.c. ante trienmũ. De
bigamis quare ꝓhibentoꝛdinari. et quod mo
dis.et quis dicatur bigamus.et quis cuʒ eis
valeat diſpenſare.et de notoꝛijs foꝛnicatoꝛib
quõ ſint ſuſpenſi. habes.j.ea.parte.ti.xxviij.

NQuãtum ad terciũ ꝗ.iii.

ſcʒſobꝛiũ et paulopoſt nõ vinolentũ. HNic phi

letur clericis ebꝛietas et voꝛacitas. Pꝛohibẽ
tur autẽ clerici pᷣm RAAav.a ſuperfluitate vini.
nõ quia vinũ ſit malu.imo bonũ et moderate
ſumptum acuit intellectũ.ſed quia ex eo fre/
quenter incurritur ebꝛietas.extra de iureiur̃.
c.et ſi chꝛiſtus.Ebꝛietas aũt fomes et nutrix
omniũ vicioꝛũ eſt.di.xxxv.ante oia. Oñ beã⸗
tus Benedict in regula admonet monaclvs

ne vſq; ad ſatietatem bibant.Onde cõſtituit pter viliaet turpia que ibi exercẽtur. Bul.

tamẽ hoc intelligit ita.ſ. ꝙ ibi nõ miniſtrent

ibi paruam menſurã qua infirmitatibo coꝛpo
rum et debilitati nature ſatiſfacere roſſent.et
nõ appetitũ et ſuã ingluuiẽ adimplere.plus
cõſulens ſᷣm modicũ qᷓ; ᷣm pꝛeceptoꝛẽ.quod
etiã aplmn ad Chi. feciſſe nõ ambigimus. Et
ſm Dlricũ due ſunt cauſe huius ꝓhibitõis
Pꝛima quia vinolentia eſt incitatiua libidi⸗
nis. Onde NHiero.di. xxv. S. i. Denter mero
eſtuans facile deſpumat in libidinem. Exem
plũ in oth.figurã in Moe.qui ebꝛius nuda
uit verenda. Secunda cauſa eſt. quia impe/
dit deuotionẽ ad deũ et diſcretionẽ. Pꝛouer.

xr.Quxurioſa res eſt vinũ ⁊c̃.qui his delectat᷑

nõ erit ſapiens. Hec autem duo.i.munditia

et ſapientia marime ſunt necenaria dei mini

ſtro.quia ambulans in via immachlata. hic
miniſtrabit mili.pſal.C. Et ꝓuer. xiiij. c. Ac
ceptus eſt regi miſſſier ntelligens. Et mul/

ta pulcra habes de abſtinentia ⁊ gula.et ebꝛie
tate ꝑ totam illã di.xxxv.vbi Gꝛatianusitra/

Vñ Beiro. Si iu aplin Paulũ xpᷣus eſt dei

ctat illud.c.pꝛecipue in. c. Serto die. DHoꝛa
citas etiaʒ in clericis ꝓhibetur m Ray. Pꝛi
mo quia ventris ingluuies ad lururiã pꝛouo
cat.et omne opus bonũ diſſo luit. Onde Hie
ro. di. xliiij.. i. dicit ꝙ venter etgentilia vicis⸗
na ſunt mẽbꝛa. vt ey vicinitate membꝛoꝝ in
telligatur cõfederatio vicioꝝ. Oñ et in figurã

Nabusardã pꝛinceps coquoꝝ deſtru rit mu⸗

ros hieruſalem.iiij. Re.xxv.c. Secũdo quia
crapula generar moꝛbos varios. ſed temperã
tia ſoſpitatẽ.de cõſe.di.v. Nihil Cercio. quia

pinguis venter craſſum ſenſum generat m

iero. Et de hoc tractat Gꝛatianus dil.xliij.
P totũ. Et ibi notatur que debent haberi in cõ

uiuijs clericoꝝ quinq; ſeʒ que ponit Gꝛegoꝛiꝰ

in. c. cõuiuia dicens. Sciendũ ꝙ tunc ve⸗/

raciter ex chariiate cõuiuia ꝓdeunt.cũ in eis
nulla abſentünia moꝛdetur nullus exirriſio
ne repꝛehendit᷑.nec in eis ſeculariũ negocioꝝ
fabule.ſed verba ſacre lectionis audiunt᷑.cũ
nõ plus qᷓ; necene eſt coꝛꝛi ſeruiac. IOtem
in pꝛincipio menſe deber fieri benedictio ꝑ eũ
qui ibi eſt maioꝛ. et in fine gratiarumactiovel
lvymnus exemplo chꝛiſti. Et in ſedendo alter
alteri oꝛdinate deferre debent ᷣm ſuũ graduʒ

NHec omnia in.c.Quãdo.diſt.xliiij. Atem de
cõſe.di.v. Nullus.et.c.ſequẽti dicitur.ꝙ cle
rici ſxectaculis que in nuptiſ aut in ſcenis ex
hHibentur intereſſe nõ debent. ſed fugere de co⸗
niuio et abire anteqᷓ; ingrediãtur traualgiato

res.i.ĩoculatoꝛes. Item di.xliiij.c.clexici.di⸗
citur. Clerici edendi vel bibendi cauſataber/

nas nõ ingrediant᷑.niſi peregrinatõnis neceſ

ſitate ↄpulſi. Et ſpᷣm Ray.nõ dñt clerici mĩ/
ſtrare in tabernis.imo nec habere tabernas ꝓ

vel etiam de illis tabernis vbi exercentur in⸗
loneſta.quod eſt cõtra epiſcopos.qui dum fa

ciunt vendi vina ſua.faciunt papilliones eta⸗
liqua delicata pꝛeparari ad pꝛouocandum po⸗/

tatoꝛes. —

Quantũ ad quar ſ. iii.

tum.iſ.pꝛudentẽ dicit Bratianꝰ di.xxxvi. S. i.

lc eſt cõtra eos qͥ ſub noĩe ſimplicitatis ex
cuſant ſtulticiã ſacerdotũ. Hnde dicit ↄciliũ

toł.di.xxxviij.c. VIgnoꝛantia dicitf᷑. Agnoꝛã

tia mater cunctoꝝ exroꝛũ maxime in ſacerdo

tibus vitanda eſt. qui officiũ in populo ſuſce⸗

perũt. et di. ea. Leo papa.c.ſi in laicis.dicit᷑.

Si in laicis videt intollerabilis inſciẽtia.qᷓ;
tomagis in clericis nec excuſatõne digna eſt

nec venia. Debet añt cleric?habere triplicẽ

pꝛudentiã. Pꝛimo quidẽ ſacrarũ ſcripturarũ

HREE
„ 4 †

Zitulus Decimiſtercins

virtus et ſapientia. ergo igno:antia ſcriptu/
rarũ eſt ignoꝛãtia chꝛiſti. di. lxxxviij. ſi iuxta
apłm. Mam in ſacris ſcripturis maximere/
lucet ſapiẽtia ᷣm tiv.in pꝛima ꝑte.q.i.ar.vi.
Et dvoni. Subſtãtia noſtri ſacerdotij ſunt e⸗
loquia diuinitus tradita. di. xxxviij. omnes.
Pam hic ſubſtãtia nõ ſumit ꝓeo qð eſt de
eſſentia. quia ſine litteris qs poteſt recipe quẽ
libet oꝛdinẽ.ſed ꝓ eo ꝙ quis ſuſtentat᷑.quia
lſcʒ ſine ſcentia nõ pᷣt ſacerdos bene exeq offi
cium ſuũ. Pꝛobat aũt Gꝛatianus clericũ de⸗
bere eſſe peritũ in ſcripturis.di.xxxvi.ꝑ totum
et hoc per multas auctoꝛitates ſcripture figu
ras et exempla. et de rõnabili qð poꝛtabat in
pectoꝛe pontiſer vbi erat ſcriptũ manifeſtatio
et verntas. de vectibus cõtinui arce inherenti⸗
bus ⁊c.vide Exo.xxviij.c.et Leui.viij.c. Se⸗
cundo debet habere peritiã canonũ cõpetentẽ.
id eſt cõſtitutionũ eccleſiaſticaꝝ. Oñ dicitur
in.c.ignoꝛãtia.di.xxxviij. Sciant ſacerdotes
ſcripturas ſacras et canones. Et Celeſtinus

papa di.e. c. nulli ſacerdotũ dicit.ulli ſacer/

coti liceat canones ignoꝛare.nec qͥcq; facere
qð poſſit patrũ reguł obuiare. Et q; ins nõ te⸗
neat ſcire oẽs ſubtilitates iuris.canões tñ oẽſ
cões obligates.⁊ ad officiñ ſuũ ſpectãtes igno
rare ſine culpa.nõ pᷣr. leges aũt ſeculares põt
clericꝰaudire.niſi ſit religioſus vel ſacerdos.
vel habens ꝑſonatũ vel pꝛebendꝗ. De loc tñ
vide. j. in materia excõicationil.Cercio debet
habere perinã.i.induſtriã ſeculariũ negocioꝝ
q;ꝛ ᷣm Gꝛatianũ di.xxxix. ꝑ totũ.pᷣlati debent
ſubditis nõ ſolũ carnalia ſed etiã ſpũalia ſub
ſidia mimiſtrare. exemplo chꝛiſti qui turbas
nõ ſolũ verbo vocebat OJath. v. c. ſed et virtu
te ſanabat. . uc. vi.c. et coꝛpalibus alimẽtis
reſicdiebat. Mohh. vi. c. et Oar. viij. c. Dñ dicit
Bꝛego. di. ea. c. Petrus diaconus. Noc tem⸗
poꝛe talis debet in regiminis arce cõſtitui.qui
nõ ſolũ de ſalute animarũ. verumetiam de ex⸗
trin ſeca vtilitate et cautela ſciat eſſe ſollicitũ
VNñ et ille Petrus electus ꝓpter ſuã ſimplici
tatem repellit. Dicit tamẽ Dmber. ꝙ licet ꝓ
tali ſunplicitateqͥs repellat᷑ ab obtinendo be/
neſicio.nõ tamẽ deũcitur ab iam obtento.ſed
datur ei coadiutoꝛ. vt.vij.q.i.c.quia frater. ſe
cus ant eſt in litteratura.quia ſi nõ habet cõ⸗
petentẽ.etſi nõ eminentẽ poteſt epiſcopus re/⸗
moueri. extra de eta.et quali.c.q;uis. Et dicit
ſcientia cõpetens que eſt neceſſaria ad execu⸗
tionẽ debitam oꝛdmis cuiuſcunq; qð haber.
Dicit etiã Gꝛatianus di.lxxriiij.ꝭ.i. ꝙ opoꝛ/
tet eſe pꝛudentẽ.i.vigilem et ſollicitũ circa
vefſenſionẽ pauperũ et releuationẽ oppꝛeſſoꝝ

et tuitionem monsaſterioꝛũ. et in.c.le.repꝛe⸗

hendit Greg.quendã epiſcopũ.quia cõſilia ſa

pientum et recta ſuadentum nõ ſuſci ie ar.
NHon debet autein etiam ſi ſit ſener eeeſtor⸗
addiſcere etiam a minimis. Onde Clemẽs
MNullus epiſcopus pꝛopter obpꝛobꝛiũ ſene/

ctutis.vel nobilitatem generis a paruis v
minimis eruditis. ſi quid foꝛte virangen
aut ſalutis inquirere negligat.Et Ausguſtin⸗
de ſe dicit. Sanex a puero ⁊ epiſcopus tot an
noꝛum a collega nondum anniculo paratus

ſum edoceri.xxiiij.q.iij.Si habes. Et Hꝛego
rius dicit. Stultus eſt qui in eo ſe pꝛimũ exi

mat.vt bona que viderit diſcere ↄtemnat. di.
xxij.c.de cõſtantinopolitana. Hotanduʒ eti⸗
am dictum Zluguſti.diſt.rxx viij.capi.ſedulo
Obi ait. Sedulo admonendi ſunt ſcolaſtici.
vt humilitate induti chꝛiſtiana diſcant non
cõtemnere quos cognouerint moꝛum vicia
amnplius q;verboꝛum deuitare.ſed coꝛdi caſto
linguame xercitatã tõferre non audeant.quã
etiam pꝛeferre cõſueuerant et infra nouerin:
non eſſe voces adaures dei. niſi ammi affe⸗
crum. ita enim nõ irridebunt. ſi aliquos anti
ſtites et miniſtros eccleſie ſoꝛte animaduer/
terint cum barbariſmis et ſoleociſmis deum
inuocare.et verba periurbate diſtinguere. nõ
ꝙ iſta minime repꝛehendenda ſint. ſed quia

pieſtoleranda. Sed et habere peritiam ſecula

rium litrerarum vtile eſt. ſi tamen vcad emn
ditionem querat.nõ ad delectationem.curio
ſitatem. vel oſtentationẽ.nec pꝛopter lvc di⸗
mittat magis neceſſaria et vtilia.quod oſten

dit Gꝛatianus diſt. xxx viij per totũ. Sed iſta

materia magis declarabit.j.

Quantũ ad quin ꝗ.vV.

tum ſcʒ opoꝛtet eſſe oꝛnatũ. Ponit Gꝛatianꝰ

duplicem oꝛnatum habere debere. ſ. interioꝛẽ

et exterioꝛem. &t interioꝛ quidem cõſiſtit in
virtutibus. iuxta illud. Sacerdoteſ tui induã
tur iuſticia. pᷣs.cxxxi.Et hvc figurabant vatia
oꝛnamenta pontificis in veteri teſtamentovt

dicit Gꝛatianus di. xl. . i.et per tot. Onde
ex officio ſuſcepto nõ licentiam peccandi.ſed

neceſſitatẽ bene viuẽdi ſe nouerint aſſecutos.

qð ꝓbat Simmachus in. c. nõ nos. et pcipue
debet lucere in eovirtus humilitatis. vt di. eg.

c.fi. in fi. Et Bꝛeg. dicit di. C. c. cõtra moꝛã.ꝙ

nihil in epali ceruice ſplendidiꝰ fulget q; hu/

militas. Cimendũ etiam qð dicit Zlug. di.rl
ante omnia vicʒ æ nihil apud vum triſtius.
miſerabilius. et damnabili epᷣi pᷣſbyteri aut

diaconi dignitate ſhinggtorie atch adulato⸗/
rie res agatur.et ecõtrari
modo militet qͥ impatoꝛ noſter iubet.ſ.xpus

milil leatius ſi eo

HOrnatus exterioꝛ ↄſiſtit in habitu victu ⁊ in

ceſſu decentiby. diſt. .li per totumm. In babitu

NcRed L
Miuulz
Puaneruktshen
ſenlmuanar
eurnimnnl
lifek enefun
Prefnchiofarn
setekinſans
innusekinbe
n Gihalet doni
mel hrertogau
ennfa enefan
ihlecgoknnene
ftnadeince,
ntüsdmmmisnlet

Aatekihninmn
önanocecd⸗

Contäünd
worcimidic
gopnerſrero⸗
mewenalhu
Gſtsne h
Aolpſptnlimeir
lanerplere A
Euyrnegogn n
glppinltrenen
ſulpem wnere
lisoſtichangeh
NncMreerzae
läaraenci diot
penternpen
Rateme
Epouplyelnan
nnaen

incönminee
winnnz

ſeen id
Puunmgite
clkin ei
momnipdien

1. A
Mnmn 8
Nrernet
Bnginenngtn
lreekglinni,

entendin

ubnaniin
mwn AWiarek
Wnitöſenennn
nöterernten
CsANN N. Ni
mmNöRN in
mieenkieier
daerinseet
Amgntardi
imne eyrernart
a. SAadi
mum mectiern
loſengni
Gserſruenin
s
Ntüid
maͤmiu
en
nntmeYN
edi i
e zidenm,
mentinkn,

a,

Qapitulũ tercium

nec in fulgidis.nec ſoꝛdibo veſtibus vtatur.
vt in. c.per ſimoniã.di.ea. In victu.vt cõfoꝛ⸗
met ſe moꝛibus eoꝛũ cũ quiboviuit. ſalua ſp
lvneſtate eoꝝ. Dnde ælug?*ꝰ. Quiſqͥs rebus
pᷣtereuntibus reſtrictius vtitf᷑.q;ᷓ ſe habeãt mo

res eoꝛuʒ.cum quibus viuit.aut intemperãs

aut ſuꝑſtitioſus eſt. Quiſqͥs vero ſic eis vtit
vt metus cõſuetudinis bonoꝝ inter quos ver
ſatur accedat.aut aliquid ſignificat aut flagi⸗
tioſus eſt. An his omnibo nõ vſus ſed libido
in culpa eſt.Oð ergo locis tꝑib et perſonis
cõueniat attendendũ eſt di.ea. Item in inceſ
ſu.vt equalis ſit et maturus.vtgrauitare iti⸗

neris maturitatẽ mentis oſtendat. incõpoſi⸗/

tio coꝛpis indiſpoſitionẽ indicat mentis. ſᷣm
Aug', di. ea. S. fi. Vtem clerici nõ debent defer
re veſtes inciſas.nec lingulatas.nec varij co⸗/

loꝛis.nec ruleas.nec virides.nec nimis lon/

gas vel bꝛeues.nec de ſexico.Auicũq;ᷓ autem
clericus virgata vel partita veſte vtitur ſine
cauſa ſi eſt beneficiatus eſt ſuſpenſus a ꝑce/⸗
ptione fructuũ ꝑ ſer menſes.ſi nõ eſt beneſi⸗
ciatus et eſt in ſacris circa ſacerdotiũ per ideʒ
tempus eſt inhabilis ad obtinendũ benefici
um. Si halet dignitateʒ vel leneficiũ cum cu
ra.vel eſt ſacerdos aut religioſus.eſt ſuſpen/⸗

ſus ꝑ annũ a beneficio. et per idẽ tempus eſt

inhabilis ad obtinendũ quodcũq; beneficiũ.
vt de vi. et v. cle. in cle. Nota tñ ꝙ cauſa pe/⸗
grinatõis timoꝛis vel alia cauſa ſumili licituʒ
eſt clericis habitũ tranſtoꝛmare.vt.xxi.q.iiij.

epi. de vi. et. v. cle. c. clerici.

ſcʒ hoſpitalitatẽ dicit Bꝛatianus. di.xlij.5. i.
ꝙ opoꝛtet ſacerdotẽ eſſe loſpitalẽ.vt ſit de nu⸗
mero eoꝝ quibus dicet᷑.holpes eram et colle
giſtis me.OIJath.xxv.c.Cuũ enim deber alios
ad lvſpita litatẽ hvꝛtari.debet in ſe de hoc exem
plum exhibere. Ad memoꝛiã qq; reducere de⸗
bervt magis ad hoc ꝓuocet᷑ ꝙAlbꝛaã. et Loth
ex hoſpitalitate meruerũt inter alios angelos
reciꝑe in mo.et ecõtra. Sodomitas qͥ vſpi
tibus oſtiũ claudebãt ignis ↄſumpſit. Geñ.
xix.c. Onde et Ao.euãgeliſta in epła ſua.iij.
excõicat quendã diotrepꝑem.qii pauꝑes non

recipiebat.et recipientes de eccleſia eijcibat.

In eccleſijs tamẽ ꝓhibent᷑ Agapen.i.conui⸗
uia pauꝑibovel manducare.et accubitus ſter
nere.vt di. ea.c.nõ opoꝛtet. De wꝛmitõne tñ
in cõtrarium ſe habet cõſuetudo.Et de cõſue/
tudine in.c.nulli.diſt. ęa.ercipit᷑ neceſſitas ex
efectu hoſpitij. OEſr eſtaʒ Hieronimus ad
PHaulinũ.xvi.q.i.c. Si cupis eſſe.quoniam
quicqͥd habent clerici pauperũ eſt. ⁊ cmos eo
rum ommbo tebent eſſe cões quo intelligitur

Quantũ ad ſepti

⸗ uantu ad ſextũ .. Vi.

qðᷣad pauperes indigẽtes etiã minus bonis
vt. di. xlij.e.quieſcamus. Sub lvſpitalitate in
telligit᷑ diſtributio eccleſiarũ.et de oꝛdie dan
di et modo habes di.lxxxvi. nõ ſatis. et de vc
ſupꝛa in ſecũda ꝑte.
.. Vii.

mum.ſ.pudicũ.dicit Gꝛatianus ꝙ delet eſſe
pudicus ita ꝙ moꝛibo et verbis pudoꝛẽ inde/
ſinenter oſtẽdat. Onde et gene ſponſe Can.
i. turtrui cõparant que eſt animal caſtum. et
Amb. & verecundia ingenuos pdit natales.
di. lxxxvi.nõ ſatis. Dicitilv.ſe.ſe.q.cli.ꝙ no
men pudicitie a pudoꝛe ſumit᷑.in quo vere⸗
cundia ſignatur. Onde opoꝛtet ꝙ pudicitia
ſit ꝓprie circa illa de quibo homines magis ve⸗
recundant᷑ maxime verecundatur homo de a⸗
ctibus venereis.adeo ꝙ nec actus cõiugalis
caret verecundia pᷣm Zlug. Et hoc ideo.quia
motus illoꝝꝛ membꝛoꝛũ nõ ſubditur imperio
rationis. Derecũdatur autẽ homo nõ ſolum
e cõmixtione venerea. ſed eriã de quibuſcun
q; ſignis eius.vt dicit phᷣus in ſcðᷣo rethvꝛice
PHudicitia ergo atrenditur circa ſigna vene⸗
reoꝛu pꝛecipue vt ſunt aſpectus.oſcula.tactꝰ
et huiuſinodi exterioꝛa ſigna.caſtitas autem
circa iſtam cõmirtionem.tamẽ aliquãdo po/
nitur vnum pꝛo alio. DOnde Auguſtin dicit
Ne dicatiſvos halere animos pudicos.ſi ha
latis oculos impudicus. Ampudicos enim
oculus impudici coꝛdis eſt nuncius.xxxij.q.
v.nec ſolo.et.vi. q. i.c. er merito dicitur. Offi⸗
cium ſinguloꝛum ſit nõ ſolum oculos halere
caſtos.ſed linguã er coꝛ. Nec quid in cuiuſ
como agatur alia omus per eas nouerit. Et
ad maioꝛem lvneſtatem etcautelam ſtatutũ
eſt.vt clerici nõ cohabitent cum mulieribus.
Vnde JYero. Hoſoitioluʒtuum raro aut nũ/
qᷓ; mulierum pedes terant.quia nõ poteſt di⸗

gne habitare cum deo quia feminarum acceſ

ſibus delectatur.xxxij.diſt. vvſpitiolum. Et de
lbeato Auguſtino legitur ꝙ nõ cõſenſit habi⸗
tare cum ſoꝛoꝛe ſua. diſt.xxxi. Nam cohabi⸗
tatio talium ſepe inrercipit adulreriũ.id eſt oc
caſio.xviij.q.ij. difinimus. Excipiuntur ta/⸗
men quedaʒ perſone cñũ quibus clerici pñt co
habitare ſᷣin Ray.ſ.mater.ſoꝛoꝛ.amita.ma/
tertera. auia.filia fratris vel ſoꝛoꝛis.vxoꝛ filij.
et regulariter omnes cõſanguinei.per lineam
tranſuerſalem. vſq; ad ſcdᷣm gradum incluſi)
ue.ar. diſt. xxxi.cum omnibus.Cõſanguinee
vero per lineam deſcendentem er aſcenden/
tem vſq; ad quartum gradum. ar. de conſan.
et affi.c. non debet. Et ratio eſt in iſtis.quia fe
dus naturale in iſtis nihil ſeui criminis cum
talibus extimaxi permittit.vt dicitur exna de

Muantũ ad octa

Zitulus Decimuſtercins

cõſanguinea nõ habet ſecum comicellas pe /

diſſequas vel alias mulieres ſuſpectas.et hoc
in caſu intelligit̃᷑ e coha.cle.et muli.c.i.Et

licet dictũ ſit ꝙ cum pꝛedictis cõſanguineis
fedus naturale nõ ꝓmittit aliquid ſeui crimi

nis ſuſpicari.debet tamen clericus et maxime
epiſcopus cauere immoderatã familiaritatẽ

cum illis. vt caput in gremiũ vonendo. oſcu/

lando et huiuſmodi.et ne ex lvc cõtemptibi/

lis habeat᷑.di.xxxiiij.quoꝛundã.Nltra ſecun⸗
dum vero gradum linee tranſuerſalis diſtin⸗
gue.quia aut ſunt ſuſpecte autquia iuuenes.

pñt.⁊ eadẽ diſtinctio eſt facienda in ancillis

er in vxoꝛe.quã.ſ.duxit ante oꝛdines ſacros.
Nam ſi eſt vetula poteſt tenere in wmo ſuaꝛ

eam caſte regere. Si iuuenis. nõ debet ſecum

tenere.di.lxxxi.voliunnus. Hoſt. et Boff. oi⸗/

cunt ꝙ in epiſcopis et monachis nõ habet lo/

cum illa diſtinctio.quia cum nulla cõſangui⸗
nea debent cohabitare. vt in auten.de ſa. ſan.

epiſco. S.epiſcopũ.et de monachis.s. cogitã

dum. coll.i. Hay. tamẽ dicit ꝙ licet ſve ſit tu⸗
tum et lvoneſtum. tamẽ canones ad lvc non

cogunt. ,„
.. Viii.

uum.ſ.coctoꝛẽ. Nota ſᷣm JYo.an. in glo. diſ.

xliij.S.i. Aſtud cõſiſtit in duobus.ſ.in ſermo

ne coꝛrectõnis.vt coꝛrigat vitam ſubditoꝛũ.

ſed cum charitate. Onde Teo papa. odio ha⸗

beantur peccata nõ lvmines coꝛrigant᷑ tumi
di.tolerẽtur infirmi.et qð ſeuerius caſtigare
neceſſe eſt.nõ ſeuientis plectatur animo.ſed
medentis.di. lxxxvi. odio.ſi autem modũ ex/

ceſſerit in coꝛrigendo ex amoꝛe vl odio.non

a ſubditis ſed a deo debet poſtulare weniã. ne
dum mmiñ ſeruat᷑ humilitas.regendi franga
tur autoꝛitas.vt dicit Tugꝰ. in regula.⁊ habe
tur di.lxxxvi.qñ neceſſitas diſcipline ⁊c. Se⸗
cundo intelligit iſta ctrina in ſermone pᷣdi
cationis.vt.ſ.pᷣdicet. Hiero.Sancta quippe
ruſticitas ſolum ſibi ꝓdeſt. et q;tum ex vite
merito edificat ecclenã chꝛiſti taniũ nocet ſi

reſiſtennibus non cõtradicat.ij.q.vij. ſancta.

HNec dʒ pᷣlatus ꝓpter ſubſannatõzʒvł ꝑſecuno
nem cenare a cendo et pꝛedicando. vt di⸗
cit Jo. in glo.di. xliij. Scimus. vbi anacletꝰ
ſic dici. Scimus multos ob id inueſtare co/
ctoꝛes.vt eos perdant.id eſt confundant. et
ꝓpꝛie voluntatis placita impleant. Non tñ

pꝛopterea coctoꝛes inq;tum vires ſuppetunt

a recta emulatione dei et bona intentione re⸗/
cedere debent. ſcientes.quia beati qui perſecu⸗
nones patiutur pꝛopter iuſticiam. c ibi. S⸗

X

coha. cle. et mui c. a nobis. et loc intelligas ſi autem ſubditi er his nõ pficiant. ipetamen·

facit quod ſuum eſt et ſoſuit debitum. Hnde
Coꝛnelius papa.Quod ad nos attinet ↄſci/
tie noſtre conuenit ſemꝑ dare operã.ne quis

culpa noſtra de eccleſia pereat. Si quis autem

vltro et crimine ſuo ꝑierit. et penitentiã age⸗
re noluerit. nos in die iudicij inculpatos fu,/
turos credimus.qui eoꝛum conſuluimus ſa
luti.et illos ſolos in pems remanſuros. Qui
noluerũt ↄſiliqᷓ noſtri ſalubꝛitate ſanarni. Pec
mouere nos debent cõuicia ꝑditoꝝ.quo minꝰ
a recta regula nõ recedamꝰ. quam apoſtolus
inſtituit dicens. Si hominibo placerem etce⸗
tera.Ad GBabł.i.c. Oe materia auteʒ dicendi
et modo pꝛedicandi.dicetur.j.titulo.xviij.de
ſtatu pꝛedicatoꝝ. “
„
Hir.

Quqtum ad nonũ

ſcʒ nõ percuſſoꝛeʒ. Nota pſᷣm Yo.an. in glo.i.
di. xlv. ꝙ duplex percuſſio ꝓhibetur dericis.
Vna eſt ſpiritualis.ſ.cum quis coꝛda infir/
mo:um inutili ſermone pꝓcutit.vt di.ea.c.fi.
Secunda eſt coꝛpoꝛalis. que ſi fiat ex ira vl
odio.vel ex ſuperbia xt magis timeatur. vel
erga nõ ſubditoſ ꝓhibetur ſʒ ex charitate⁊ in
ſubditos licita. Onde Aug. Et qui emendat
verbere in quem poteſtas datur. et coercet a⸗/
liqua diſciplina.miſericoꝛdiã pꝛeſtat. di.xlv.
c. et qui emendat. Epiſcopus tamẽ ꝓpter di⸗
gnitatem ſuam neminè ſuis mambus delext
Yerberare.di.lxxxvi.nõ liceat. Sed peralium
pᷣt.ꝑ clericũ tñ ſi clericus eſt verberandus.et
de ſen. excõ.c.vmuerſitatis.niſi penitus ſit in
coꝛrxigibilis clericus.quia tunc etiã ꝑ laicum.
e de ſen. excõ.c.vt fame.Diſtinguendum tñ
eſt circa qualtatẽ ꝓſonarũ et criminũ q coꝛri
guntur ſᷣm Yo. an.et Ray. Nã in minoꝛibꝰ
cõſtituti licite verberant᷑.etiã ꝓ leunb culpis.
di. xxxv. ante.⁊ di.xlv.s.ſalomon.Similiter
et regulares etiã in minoꝛibo cõſtituti ᷣm re
gulas ſuas ꝓ leiibus culpis ſubijciunt verle
ribus.ex᷑ de appel.c.repᷣlenſibilis.in fi.et de ſiß
mo.c.ptuas.nõ tñvſq; ad ſanguinẽ. Im ma
ioꝛibus vero ↄſtituti nõ regulares nõmſi pꝛo
maioꝛibp crimimbo. di. xlv. cũ beatus. Et Leo
et Bꝛeg. ſic dicũt ea.di.licʒ nonnũq; accidant

q in ſacerdotalibo ꝑſoms ſunt repꝛehendẽda.

plus tñ erga coꝛrigendos agat bemuolẽtia q;
ſeueritas.plus exlvꝛtatio q; ↄmonio.plus cha
ritas q; ptãs.cũ nemo noſtrũ ſine peccatoſit.
Sed ab his qᷓ ſunt ſua querũt facile ab hac re

gula diſcedit.et dum, daminari magiſq; con

ſulere placet.onoꝛ inflat in ſuꝑbiã. et quod
pꝛouiſuim eſt ad concoꝛdiam. tendi ad no/
xam. Ooderata ᷣbet eriam eſſe caſtigatio.
NDnde quidem ſapiens leuiter caſtigatus.

R

golennt umin
neitnſimnn
ant ounontatst
rutcdicpfimn
ceprar aur
enagsVocehe
Aumsmsfpene
ſtcfeneeicen⸗
Gumtemuumam
Alleſete ſuntns.
entanchammcan
ſniar wlinnindih

Cuonrune

un / Migon

in iiierua
ano, erul

Emetcaul,uaren
ftbor Heim
n waunniueen
PMblinnrcent
ncricgrneligtegn
Aichisinſrare
Nde Niranncaa
Wacklrenvenenoe
Goecmn
Mchniteindan
(cſnntnepcgann
Ngecen ſi
Manßiten
Gönnulteraan
(gligg,dllnnti
Mame, ANra ſan
nini inan
liklacife
iſckirait
mptfenieniſe

tiage

icNnm,
n ien

L
apſfo hn
roeaten
Nri eſig
hnrsnce
nrte
ncarKntarigen

rusiN
eRD

„

iigomicn
n
e Ne
b.at er
1. e
õü 4
* . 2
cubrscheiti⸗
nöfi .
Gen

e

4

Capitulũ tercium

reuerentiam exhilet caſtiganti. Aſperitatis
autem nimie increpatio.nec coꝛrectioneʒ re

cipit nec ſalutem. diſt. eadem. cum leatus.

Sicut autem nimia ſeueritas repꝛehendit᷑.

iraet nimia remiſſio. Onde Bꝛego. li.xix.mno
rał.Cuncti rectoꝛes nec diſcipline vigoꝛe be
nignitatẽ manſuetudinis.nec rurſum in mã
ſuetudine diſcretienam deſerãt diſcipline.q̃/
tenus ne a cõpaſſione pietatis obdureſcant.

cum cõtumaces coꝛrigunt. Nec diſcipline vi

goꝛe molleant.cum infirmoꝝ animos ↄſolan
tur. di. xlv. c. ſunt nanq;. Et ad lvc ꝓpoſitum
inducunt᷑ autoꝛitates exẽpla et figure de ſcri /
ptura in.c.diſciplina.di.eadẽ. Cercio ꝓhile⸗
tur eſſe percuſſoꝛ.i.ad vindictam ſeu punitio
nem facilis. Onde Grego.Si quid de quocũ
q; ad aures tuas puenerit.quod te iuſte poſ⸗
ſit offendere.facile nõ nedas.nec ad vindi⸗
ctam te res accendat incognita. ſed pᷣſentib-
eccdleſie tue ſenioꝛibus. eſt veritas diligenter
ꝑſcrutanda: et tunc canonica diſtrictio culpã
feriat delinquẽtis.di.lxxxvi.ſiquid. D
§. x.

Quantum ad deci

mum.ſ.nõ litigioſum.itigioſus dicitur ſᷣm
phᷣm in.iij.ethic̃.qui ad omnia cõtrariat cau
ſa cõtriſtandi.nec quoſcunq; curans.Criplex
autem eſt cauſa quare phibentur tales oꝛdi/⸗
nari m Ray. Pꝛima. quia nõ ſunt apti ad
humilem coctrinã que exigitur ab eis. DHnde

Hiero.Nihil impudentius arrogantia ruſti

coꝛum.qui garrulitatẽ auctoꝛitatẽ putant et
parati ad lites.in ſubditos tumide intonant
di. xlvi.S.i.Secunda cauſa eſt.quia litigioſi
vel adulationibo animos pꝛincipum ſibi con⸗
cinant.vel fratubus ſuis detrabendo infamie
notam ingerũt.vel quia ſeditiones facere nõ
ceſſant que viciag omnia phibentur clericis.

vt di. egdem. 5. i. et. ca. ſe. Cercia cauſa eſt.

quia cum ipᷣi delant dilcoꝛdãtes ad concoꝛ⸗
diam reducere et attrahere. nõ delent litigan⸗
do alios ad diſcoꝛdiam ꝓuocare.Dnde Cv/
pꝛianus. Mec ad Cayn nec ad munera eius
reſpexit dñs.Nei; enim deum placatũ habe/
re poterat.quia cũ fratre non pacem. ſed ʒeli
diſcoꝛdiã habebat.quã igit᷑ pacẽ pmittũt ſibi
inimici fratrũ emuli ſacerdotũj.
H.xi.

Quantũ advnde

cimumm.ſ.nõ cupidũ.i.auarum. vbi ꝓhibetur

ꝗauaricia interioꝛ. que eſt inoꝛdinatus amoꝛ

diuitiarũ. Et rano quare talis cypidus phi⸗
letur oꝛdinari eſtea vt dicit Gꝛeg. Bono⸗
rum auctoꝛi in lrere aliter nõ roſſumus. miſi

cupiditatẽ a nobis que radix eſt omniũ malo

tum abſcindamus.di.Wij.c. bonoꝛũ auctoꝛi.

Et eo papa.virum catlvlicum et pꝛecipue
domini ſacerdotem. ſicut nullo erroꝛe ſic nul
la cupiditate implicare owꝛter. Sgens enim
Potentie auida.nec abſtinere nouir a veritis.
nec gaudere cõceſſis. nec pierati adhibere cõ⸗
ſenſum. di. eadẽ. c. viru catlvlicum. Clericus
auteln maxime delet deo inlerere. et a malis
abſtinere. Atem vt dicit Ambꝛo. mens aua⸗/
ri vinculis cupiditatis aſtricta. ſi. empꝑ aurum
ſemper argentũ videt. ſemꝑ redditus cõpu⸗
tat. gratius aurum q; ſolem intuef. ipa eius
oꝛatio ad deum petit aurum. di. ea. c. ſicut hi.
Clericus autem delet habere mentẽ lilberaʒ a
terrenis. Secundo ſub hoc cõpꝛehendit

hibitus omnis turpis queſtus ſeu lucruʒ. ne
ſcʒ aliquo inhoneſto negocio victum vel alia

neceſſaria ſibi querat.nec ſuſcipiat pcuratio
nes ſeculares. vt di. lxxxvij. ꝓ totum. Excipi
untur tamen ibi pſone miſerabiles.vt pupil
li.vidue et pauperes.que ab omnibi ex pieta
fe debent iuuari. Onde Belaſius. licet omni⸗
bus de nobis ſperantibo patrociniũ nõ debea/
mus nos negare.tamẽ plus viduarũ cauſas
et impenſius ducimus exequendas quas tue
ri vela nobis vel ab omnibus diuina manife
ſtat aſſertio.di. ea.c.i.et in. c.ij. dicitur Pupil
lotuitionem diuinitas ipᷣa iuſſt impendi.
Cercio ſub cupiditate ꝓhilet aſſumptio caus⸗
ſarum et negociatio.di.lx xxviij.per totum.
VDnde Niero.ibi negociatoꝛẽ clericum ex in⸗
ope diuitẽ.ex ignobiligloꝛioſum.quaſi quan
dam peſteʒ fuge. Et di. ea,. dicitur. Epiſcopus
nullain rei familiaris curaʒ ad ſe reuocet. ſed
lectioni etoꝛationi ⁊ verbo pᷣdicationis tantũ̃
vacet.er.c.foꝛnicari ſimiliter halet.

Quantũ ad duo .xii.

decimum wmui ſue bene ppoſitum. quod in

telligitur vt erponit Gꝛatianus diſt. xlvij. 5.
neceſſe.vt ſi in laicali habitu labuit vroꝛem
et filios a vicijs ad virtutũ ſtudia veriv erex⸗
emplo pꝛouocet.vt quod poſtea pꝛecepturus
eſt populo.pꝛius a vmeſticis erxigat. Quod
quia lyli facere recuſauit.ſemetipm apud de⸗
um diſtrictum iudicem cum filijs graui da⸗
mnatione percuſſit.i.Reg.iiij.c.ꝓhiletur er⸗

go oꝛcdinari quilvc nõ halxt. qui pꝛeſumitur
negligens. et ꝙ nõ haleat frontem alios ar⸗
guendi. erquo ſuos non repꝛe vndit. ſed ta⸗

men per eum nõ ſtat quin eius familia ſit bo⸗

na. quia diligentercoꝛrexit eam.non ſibi im⸗

putatur in vicium. a womino enim greſſus ho

minis diriguntur.nec ſunt in hminevie eius
vt dicitur Hiere. x. c. coꝛripere quidem p̃t coꝛ
rigere aũt nõ valet. Dñ Zlug. Quantũliber
vigilet diſciplia wm mee. vmo ſum.a inter

Zitulusg Decimuſtercius

lvmines viuo. nec arrogare mihi audeo vt
omuſmea melioꝛ ſit q;ᷓ arca noe. Beñ. ir. vbi

tamen inter octo vmmesvnus repꝛobus in

uentus eſt. Aut melioꝛ ſit q; Tomus Abꝛae
cui dictum eſt. Eüce ancillam et fihum eius.
BGBeñ.xxi.c. et ad Bał.iiij.c.aut me lioꝛ ſit qᷓ
womus Iſaac. cui dictum eſt SJalach. i. c. et
ad Ro.ix. c. De duobus geminis. Jacob di
lexi Eſau autem odio habui. Intelligi etiaʒ
poreſt iſtud.c.apoſtolice regule vt vicʒ bene p⸗

ſit comui eccleſie ſibi commiſe. vt videlicer
nõ vni plura ſed diuerſa diuerſis committat

oſticia. Onde Bꝛego. Nulli vm q;tumlibet

exercitate perſone vno tempoꝛe duarum rerũ

officia cõmittenda ſunt.ſi totum oculus vbi
auditus. Sicut enim varietas membꝛoꝛum
per diuerſa officia.et robur coꝛwꝛis ſeruat et
pulcritudinem pꝛeſtat. ita ⁊ varietas perſona
rum per diuerſa diſtributa officia et foꝛtitudi
nem et venuſtatẽ ſancte dei repꝛeſentat eccle
ſie. di. lxxxix. c. ſingula. Atem yconomos vel
vicedominos in eccleſia nõ debet inſtituere
laicos.vt in.c.volumus.cũ ſequenti.diſ.ea.
Vtem ꝓpinquis vel fauoꝛe cõiunctis non de⸗/

ſer comittere eccleſiaſtica officia. di. ea. decẽ⸗

ter. Dbi tamen dicit glo. ꝙ ſoc intelligit᷑ nõ
ſimpliciter ſed cum ſunt mali. t ratio qua/
re magis ꝓhibetur expꝛeſſe de iſtis q;ᷓ de alijs
malis eſt. quia pꝛelati eccleſie ſunt pꝛonioꝛes

ad dandum talibus.vel quia p ꝛeſumitur ꝙ ꝑ
eos bona eccleſie dilapidenf. Et iſta eſt ra

ratio quã vĩidemus quotidie de facto. et quia
iſtud non ſeruatur multa mala inde eccleſie

ſequuntur. „ „„
Nuantũ ad ulti F.xiii.

mum nõ neophitum id eſt nouuʒ in fide vel
etiam in rellgione vt exponitur di. xlviij. per
totum.et in glo.ibidem. Huius autem ꝓhi⸗
bitionis duplex eſt cauſa. vt dicitur in tex. et
glo. Pꝛima eſt vtilitas ipᷣiuſmet.ſcʒ ne vt ait
apłus.i.ad thi. iij.c.elatus in ſuperbiã inci⸗

dar in laqueum et ruinã diaboli. in arrogan⸗/

tiam nanq; que eſtruina diaboli incidunt qui
in puncio hoꝛe nondum diſcipuli efficiuntur
magiſtri. et ſicut Inno. dicit. ilerum eſt

eum fieri magiſtruʒ.qui nondum didicit eſſe

diſcipulus. Secunda cauſa eſt.qui cum ſit in
expertus ſtatũ eccleſie neſciret varietati ꝑſo/
narũ diuerſimode ꝓuidere vt decet. omẽ
taneus enim ſacerdos neſcit humilitatẽ mo
res perſonarũ.vel ſeſe cõtennere non ieiuna⸗
uit.nõ fleuit.nõ ſe coꝛrexit.nõ pauperibus e/
rogaunt. yec omnia Gratianus. diſ. xlviij. 5§.l.
Vnge et Gꝛego. Caſum appetit qui ad ſum⸗

m loci faſtigia poſtſitis gradibo ꝑ abrupta

querit aſcenſum. di. ea. c. ſicut. Item pmoy

uendus ad oꝛdines debet eſſe immunis abo/
mni irregularitate. Onde Grananus a. vyſ
q; ad. lvii. di. oſtendit quomodo oꝛchnãdus
nõ debet eſſe ratiocinijs obligatus.nec ſvmici
da.nec coꝛpoꝛe viciatus. nec illegitimus. nee
ſeruus.nec ſolenniter penitens. et hvꝑ omniũ
declaranonẽ hebes infra.
4 2,6
de duo bus ge F.riii.
neribus fidelium. ſicut dicit Hiero. xrij.q.j
duo ſunt genera chꝛiſtanop. Eſt autem vni
genus quod mancipatũ diuino officio er dey
ditum ↄtemplationi ⁊ oꝛationi ab omni ſire
pitu tempoꝛalium ceſſare ↄuenit.vt ſũt der
ci et deo deuoti.ſ.conuerſi. Cleros enim gre⸗
ce latine dicitur ſoꝛs.huiuſinodi homies vo
cantur clerici.i.ſoꝛte electi.omnes enim deus
in ſuos eligit.hi nanq; ſunt reges.i.ſe⁊ alios

in virtute regetes.et ita in deo regnum habet
et hoc deſignat coꝛona in capite. hanc coꝛonã

habent ab inſtitutione rom ane eccleſie in ſi⸗
gnum regni quod in chꝛiſto exectant. Baſio
in capite eſt omniũ tempoꝛaliũ depoſitio.illi
enim victu et veſtitu cõtenti.nullam inter ſe

ꝓpꝛietatem habentes. debent habere omnia

cõmuma. Aliud genus chꝛiſtianoꝛum. eſt vt
ſunt laici.laoſ enim grece latine populus.his

licet tem wꝛalia pomdere. ſed nõ niſi ad vlus.

NHihil emim miſerius qᷓ; ꝓpter numum deuʒ
cõtennere. His cõceſſum eſt vxoꝛem ducere

terram colere.inter virum ervirum iudicare

⁊c̃. Et ita ſaluari poterunt.ſi vicia tamen bene
faciendo euitauerint.hec ibi.Ex quibus ver⸗
bis videtur ꝙ clerici nõ poſſunt habere ppꝛiũ
que materia tractatur ꝑ totam illã.q.i.cauſe
xij.Et poſt plura capitula inducta ad vtranqʒ
partem. Candem Gꝛatianus ſic ipᷣe ſoluit in
S. cum ergo in cõcilio.vicʒ ꝙ clericis oꝛienta⸗
libus. quibus licet habere vroꝛes et filios et
occidentalibus etiam clericis illis qui halent
filios ⁊ vxoꝛibus quas habuerunt ante ſuam
oꝛdinationem.iſtis licet habere ꝓpꝛia ad ſu⸗
ſtentationẽ familie ſue.alijs aute; clericis nõ
licet habere ꝓpꝛium.niſi foꝛte rennendoſua

a ſumpnbus eccleſie abſtineãt. Sed iſtã ſolu

tionẽ repꝛobat gloſa ſummaria in pꝛicipio.q
et bene. Hã oẽs coc.in hvc cõcoꝛ. ꝙ clericiſe⸗
culares pñt habere ꝓpꝛiũ.et licʒ habeãt patri
monialia ꝑ lve nõ ſollitur quin iuſte poſſint
habere beneficiũ vel redditusvel diſtributões
cõſuetas ab eccleſi leſie deſennũt. Illa

ergo.c.que vident dicete ꝙ nõ licet dericis

habere ꝓpꝛium intelligenda ſunt ſm glo. et
Bav. ſᷣm tempus eccleſie pꝛimitiue. vt illud

c.dilectiſſimis.vel de clericis qͥ renũciauerũt

jPanenragai
ſalrſn dath

an roradectpe
Gnppraddr
ceebene ſne

oenmdunme⸗
gnine
günnimn
ſeniotsera, .
aleſiskiuinch
cleberonmepeo
Cöfyuntimekdin
e, inalistdl

mni oo bieos i

Petrꝛsaumi

S

d woftc
WR.
ſdci.
Unſpenſodon⸗
Gödanarudn
mnſkeid
bhretone
NrNicnintlat
Merovenmngne
Dremndeebusenl
umtpenptin⸗
Gltj,otuningiir.
weſetiſint n
nden., Ahrij
retaſpteiresn
ſenfunlelanges
ninidne
Gochascödien
kimmnan

Aumn

kunnt

Pehenſoioer⸗

unezöenſenn

Unreenm
Mungſunng
aN
nnie
wennaet
—
rtmtinie
dseneir
olenmarrrs
alaicn ini
Recirinen
r.nII
nei
neuirin
Nmi
Anguftns
onciche N
sne nnd
Rusmn tnul
imniriti ,d
ier

nntirtii

Capitulũ quartum

pꝛopꝛijs. vt illud.c.ſcimus.et.c.non dicatis.
VDel loquunt᷑ de ↄſilio.vt illud.quia tua.et.c.
nolo. et videt᷑ ꝙ tꝑe Augulſ.et Hiero.clerici.
omnes viuebãt in cõi. vt in illis.c.certe ego.
et. c. duo ſunt.et.c.clericus. Nũcaũt cõiter.
nõ reꝑpitur talis modus viuendi in cõnuni
in ſecu laribo. nec ad hoc tenent.ſed licite vnt
habere ꝓpꝛiũ. vt dictũ eſt. et ptʒ etiã in. v.q.
c. epi. et.c.ſint manifeſte.lv. auteʒ ſe.ſe.q.
clxxxv. dicit ꝙ clericis nõ licʒ habere ꝓpꝛia.
ita ſeʒ dum curãt ꝓpꝛia faciant defectũ in his
qd̃ ꝑtinent ad culiũ diuinũ.et ſic ervonit illud
c.clexicus. vbi dicit Hiero.qui deũ poſſidet.et

cum ꝓpleta dicit. ps mea vñs.dicif enĩ cle⸗

ros grece latine ſoꝛs. qꝛ ſoꝛs eſt dñs.i.pars

eoꝝ nibilextra dñm habere pᷣt. O ſi aliud hʒ

extra oñm vt argentũ et aurũ.variã ſuppelle⸗

ctilẽ et hmõi.cum his ptibus nõ dignat dñs
fieri pars eius. De conatõe tpalium facta
eccleſijs habes in.c.futurã. DHe conatõe facta

ecclene romane ꝑ cõſtantinũ habes di.xcvi.

cõſtantinus. ſed in anquibo libꝛis illud non

haber. in alijs ꝓ palea wonit᷑.vel ꝑtinet vt plu
rimũ ad laicos. Nũc agamus de clericis.

De lvꝛis canonicis. Mapitulũ.iiij.

6 dofrficio diuino

d quo officianf eccleſie. de quo agi
tur di. xci.ꝓ totũ.et inter cetera

ibi dicit. Clericus victũ et veſti
mun ſibi artificiolo vel agricultura. abſq; offi/
cijſui dumtaxat detrimẽto pparet.et extra de

celebꝛa. miſſe. c.i.dicit᷑.ꝙ debet dicere oẽs ho

ras. Moꝛe canonice inſtitute ſunt ab eccleſia

vt dicant ad laudandũ deũñ ꝓ beneficijs ſuis
inter que marima ſunt beneſicia crestõis ſe⸗
ptem diebus expletũ.vt ptʒ Beñ.i.Et benefi
cium redemptõis ſeptẽ quodammõ loꝛis ꝑ

actũ.matutinali.vicʒ. pꝛima.tercia ⁊cc.⁊ ipſe

lvꝛe ſeptẽ ſunt.iuxta illud pᷣs.cxviij.Septieſ
in die ⁊c. Archi.tñ in roſario matutinas ſe/⸗
parat a ſeptẽ ivꝛis ponẽs ꝓ pꝛima lvꝛa diei.
ſ.artificiales laudes matutinarũ.de ipo autẽ

ꝓceſiu paſſionis his lvꝛis Pacte habes in offi

cio crucis qð dicenti Jo.xxũ. dedit.xl. dies

F.i.

indulgentie dietim.

Queruur ergo pri
mo qui teneãtur ex pᷣcepto ad ipᷣas hoꝛas. Re⸗
ſpondeo. Pꝛimo
Taanon liae extta de cele. m
CLenenft ſecũdo er pᷣcepto quilibet clerici bene
ficiati et nõ exiſtentes in ſacris. ̃m Fran. de
zʒ20ð5. in lectura ſuꝑ cle.de cele.mii.c.graui.nec

ds tenent oẽs theologos
cele. miſ.c. volentes.

excuſare ſe pñtrõne exiguitatis beneficij.ſi er
eo nõ ꝑticipant ſibi nece ſaria ſed imputent
ſibiex quo ſe fecerũt ad illud intitulari. Ades
Boff. diſt. xci. c. E lericus victum. Et quãuis
Taudu.dicat ꝙ beneficiani in minoꝛibus ex
iſtentes poſſint per alios officiare ſeu per a⸗
lios dicere lvꝛas. et pꝛecipue ſi ex iuſta cauſa.

puta ſtudij vel alia cauſa ꝓbabili ſunt abſen/

tes.et ꝑ idoneſi ſubſtitutũ vel ſubditũ offici⸗

cient eccleſiã ᷣm Pe. et abba. tñ ideʒ Fran.
tenet cõrrari Yo. an. en ſup. c. pᷣſbyter. de

cele.miſ.dicit tvxologos tenere ꝙ cum iſtud

ſit onus ꝑſonale.vide turꝙ ꝑ alios ſolui nõ
wſſit.Et idem in nouellis libenter viderẽ. ꝙ

fauoꝛe ſtudij ſtatueret eccleſia. ꝙ clerici ſaltẽ
in minoꝛibo tm̃ beneficiati ſaltẽ nõ curati.oc/
cupati bono ʒelo ad ſtudiũ tenentes vicarium

excuſarent᷑ ab vꝛis dicendis dicendo officiũ
beate virginis. Dicunt etiã Inno. et Hoſt. ꝙ

omnis clericus beneficiatus. ſiue ſit in ſacris
ſiue nõ tenet᷑ omnibdiebus lvꝛas in eccleſia
vel ſaltẽ audire.verũ eſt tñ ꝙ excuſat᷑ ab vtro
q; rõne iuſti impedimẽti.i.a dicendo vel au/⸗
diendo in eccleſia. Onde ſi pñs ſit clericus.et

Olcat officiũ in camera nõ reddit debitũ.quia

tenet᷑ eccleſiã ofriciare.niſi ſit legitime occu⸗
patus.Et tunc dicat vbicũq; ſit. equitando
ſtãdo veleundo.in vijs vel in camera. et tũc
eccleſiã faciat ꝑ aliũ officiare Intelligit Frã.
de zab. illud de cele.miſ.c.i.vbi dicitf᷑. ꝙ a ſa⸗
cerdote aut a ſcolaribo.i.clericis ofriciũ com/
pleatur.qꝛ.ſ.cũ ſacerdos poſt inceptũ officiuʒ
vocat ꝓpter aliquã neceſſiratẽ.puta.ad infir⸗
mũ et hmõi.ſcolares.i.clerici ꝓficient illud.
et ipe ſacerdos ſeꝑatum dicet. qð ſibi reſtat
dicendũ. Cenent tercio ab hoꝛas religioſi ꝓ/
feſſi.quoꝛũ religio ad actus vite cõtemplati/
ue eſt inſtitutra.et ꝑ eccleſiã cõfirmara.Et hc
rõne ſue ꝓfeſſionis.qꝛ nõ ſolum ſunt inſtitu
te hmõ i rengiones ad oꝛandũ ꝑticulariter
ſe.ſed etiã ad oꝛandũ ꝓ vniuerſali vtilitate fi
deliũ.d hmõi antoꝛõem ſcʒ fiendã in pſo⸗
na totius ꝓpłi xpᷣiani ꝓ vtilitateoĩm ſunt in/
ſtitute ſpecialiter hvꝛe canonice. DPe.de palu.
dicit quẽlibet religioſum ꝓfeniʒ teneri ad ho
ras. Religio aũt inſtituta ad opa vite cõtem
platiue eſt ſtatus monachalis. Religio vero
mendicantiũ vtrãq; cõplectit᷑.ſ.actiuã et con
templanuã. hec Ber. de trilia. in pꝛimo qli/
bet. Ex locvidet᷑ ꝙ tõuerſi nõ tenent᷑ de neceſ
ſitate ad hꝛas.?lug.de anch.in ſumma dexo
teſtate eccleſiaſtica dicit.oẽs religioſos etiaʒ
cõuerſos teneri ad hvꝛas.als ex negligentia
omittendo peccarent moꝛtaliter. qꝛ eoipᷣo q̃ᷓ
applicati ſunt totaliter ad cultũ dei habent be⸗

neficiũ interpꝛetatiue.ſ.viuẽdi ex clattclnii

—

velde redditibus mmonaſterij. vel de queſtib
quieis cõcedunt᷑ ab eccleſia rõne applicatõis
ad cultum diuinũ.et idem tenet Be.de palu.
Secundo queritur s.ii.
quid debeat dici ꝓ hoꝛis. Reſpondet Fran. de
ʒab.vbi ſupꝛa.Oicit audu.ꝙ ſi eſi cõſuetu
do ꝓbabilis vel certa cõſſituno ſuꝑ hoc illud

ſeruabũt. di. xxij. nouit. am dicere hoc vel
illud nõ eſt in pcepto.cum diuerſi diuerſa di

cant. de cõſe. di. v. c. in die. Qodus tamẽ di)
cendi hoꝛas quo ad ſeculares clericos ſumẽ/⸗
metropolitana. di. xij. c. fi. Nec repꝛobat᷑ per
hoc ille vſus ᷣm audu.quo quidã cõtenti
ſunt tribo pſalmis.licʒ romana vel metropoli
tana eccleſia hoc nõ ſeruet. di. xij. de his. qðᷣ
puto intelligendũ de vſu antiquo alicuius ec⸗
cleſie.nõ de eo quem ſibi faceret pꝛiuata pſo⸗
na. In regularibo dicit Laudu. attendenduz
eſſe oꝛdinanonẽ regule ſue et ſuoꝝ ſtatutoꝛũ.

di. xij.placuit.ibi neq; monaſterioꝝ. Sʒ in di
rectoꝛio iuris.li.i.ti.viij. dicit᷑. ꝙ oꝛdinatus

ad titulũ ſue voſſeſſionis vel matrimonij põt
dicere quodcunq; officiũ. qꝛ non eſt obligat

ad iſtã vel illam regulã ſpecialiter. Oꝛdina/

tus vero vel intitulatus ad certã regulã vel ec
cleſiam tenet᷑ dicere officiũ qðᷣ ibi fieri cõſue/
Uit. als peccaret.di.xri.in his.Et hoc mſi eſſet
ſupꝑ lc pꝛiuilegiatus. vt clerici ⁊ religioſi qui
ſunt cõmenſales comeſtici cardinaliũ et epi⸗
ſcopoꝛũ.quibo indulgef᷑ ꝙ idem dicant offici⸗
um.nec ad aliud tenean᷑. Pꝛebendatꝰ au

txẽ in duab eccleſijs ſufficit ꝙ ſemel dicat pᷣm
cõſuetudinẽ alterius illarũ ᷣm Cho.in qoli
bet. Et videt᷑ ꝙ magis deleat dicere officiũ il⸗
lius eccleſie. vbi habet maioꝛẽ graduʒ qᷓ; vbi

habet pinguioꝛẽ pᷣlendã. Si aũteſt patis di⸗

gnitatis vtraq; pᷣſens dicet ſᷣm illã ecdleſiaʒ

vbi tunc eſt. abſens dicet qð ſibi placuerit al⸗

terius illarũ.OJonachus pᷣfectus eccleſie ſe

culari in dicendo officiũ ſequet ↄoſuetudinem
eccleſie ad quã tranſit ſᷣm Hoſti.di.xij.c.illa
Fratres oꝛdinis pꝛedicatoꝝ ſunt cõtenti illa⸗
rum eccleſiarũ officis ad quas extra ſuos cõ
uentus declinarent vt dicitur in cõſtitunione
eoꝛum.

Lercio queritur S.iii.
vtrũ marutine beate virginis vigilie moꝛtuo
rum et ſuffragia ſint de neceſſitate dicẽde poſt
Hoꝛas. et dicit hic ſuffragiũ letanie pᷣm Catlv
licon. Rñ.ſᷣm Fran.de zab. in cle.de celebꝛa.
miſ.graui. ꝗ audu.credit ꝙ erquovno ⁊ eodẽ

modo ecdeſie illius ſeruitoꝛes conſuenerunt

dus eſt ab eccleſia romana. vt ĩ.d.c.in die.vel

pꝛedicta pꝛo hoꝛis dicere.quilibet de ipſis ad
noc tenetur.ar. de cen. c. ex ꝓꝑte. Secus ſi aliqᷓ

tñ dicerẽt eti plures ſed alij nõ. ar. vi. q.ij. c.

ij. Idẽ dicit in directoꝛio iuris.li.i.et allegat

Buil.de officio defunctox. dicit Goff. in qoli⸗
let.ij. ꝙtenent ad ipᷣm clerici eccleſiarũ colle⸗

giatarũ ᷣm cõmunẽ cõſuetudinẽ eccleſie de
qua ſunt ſiue pñtes ſiue nõ.nõ autẽ ad illa q̃

fiunt ex ſpeciali gratia ꝓ aliquo ad pꝛeces eiꝰ

vel ea ad que aliqui ex ſua voluntate ſeobli⸗

gauerunt. Et ſic canonici collegiati ſxecialis

eccleſietenẽt ad officiũ moꝛtuopꝑ⁊ ad alia ſpe

cialia 'ᷣm ↄſuetudinẽ eccleſie ſue. Et ſicut ills

qui habent anniuerſaria tenent dicereofficiñ
moꝛtuoꝝ.et pᷣcipueilli qui recipiũt diſtribu/⸗
tiones illius anmuerſarij.ita etiã cõmuneoſ
ficium defunctoꝝ videt inſtitutũ indetermi⸗
nate ꝙ omnib benefactoꝛibo qui nõ tetermi

nant ſibi anniuerſariũ. Onde vident᷑ teneri

ad illud omnes qui bona illius eccleſie perci⸗
piunt. hec Goff. In oꝛdinepᷣ̃dicatoꝝ ſolũ mi⸗
niſtri altaris cum ebdomadaro et eo qui eſt

notatus ad miſſam ꝓ defunctis tenẽtur ad vi

gilias quotidianas ᷣm oꝛ dinariũ.Allij aũt ſe
mel tm̃ ſᷣm oꝛdinariũ.quãdo.ſ.in eccleſia di⸗
cendũ eſt totũ in aliqua die ꝑ ebdomadã. ve

in cõſtitutionibo eoꝝ habet.

Quarto queritur ſ.iii.

qua hoꝛa ſint dicende hoꝛe canonice. Rñ. in

oficiando quidẽ eccleſiã delent dici tpibo p/
pꝛijs ſᷣm moꝛem patrie.vel ᷣm regulã ſuam

quo ad religioſos. et matutinas quidẽ cõue⸗
nientius tꝑs videt eſle dicere.iiij.vigilia no

ctis.hoc enĩ ᷣm Oap. DHug.et Iſi ð. eſt ma⸗

tutinũ.ſ.mter abſceſſum tenebꝛarũ et auroꝛe
aduentũ.licet alij dicãt ↄtra.iurta illud.ee

dia nocte ſurgebãc. pᷣs.cxviij.de cele.miſ.c.
i. Sed vt dictũ eſt in hoc ſtandũ eſt cõſuetu⸗

dini loci wcõſtitutioni ſi habet. Officiñ añt
quod dicit᷑ in pꝛiuato.ſ.nõ officiando eccleſij
ſi dici nõ pᷣt ꝓpter occupatões hoꝛis ꝓppꝛijs.
melius eſt pᷣuenire q; tardare. Pꝛeuenire enĩ
dicit Hugo eſt ꝓuidẽtia. tardare vero eſt ne

gligentia. Oñ ⁊ Yo. an. in nouel. de cele. miſ.
ponit exemplũ de quodã ſancto viro.cui dicẽ⸗
t hoꝛas ante tꝑs ei afferebat angelꝰvuã acer

bam. poſt debitũ tꝑs afferebat vuã marcidã.
tꝑe aut ↄuenienti hoꝛas afferebat vuas ma⸗
turas bonaſ. Solẽt curiales et alij occupati di
cere de mane vſi; ad veſperas excluſiue. et de
ſero veſpas cñ ↄpletoꝛig et hoc cõſulit er̃ de
cele. mikc.i. Matu e tia ſ quis diceret
de ſero ꝓpter honeſtarũ neceſſitatẽ occupatõ
num nõ malefaceret. Nã et hoc in ſolẽnibo
eccleſijs qñq; fieri ſolet. Si autẽ hoc faceret

cpennecteſeecnn

Zonpemni
annidlatſi
flſoteſetcöſie

Lueriurh⸗

Nröͦvienihru
nirnenr lls⸗
fleuntetiuitorierm
Ptgnoratetecat.
nnrerceſe.nncgn
nunr onnesorgs
ipperescommmntſe⸗
lettätogrannmns
Cetotüofflannms
moenmdace na
ſtehösmnpa.
wuunapranmer
Cers Ganrdemiin
Wompann pperre
Mewlpopnmn.
Cörnürtanienrivals
fopenmwnrinöne
nghnöjnuek dien
löffer vencteteune

Alberiſuiſfnecalar

Mmoffeüi guenien

ponbus etanitant
Mketſienö habns

ſonöenacht wore
hmimmtnöpeccar
Nihnmowat ſapie

kentdiarped

Wamnohnöͤſeſen
Nüfnmpmnco oben

Aammndlinci

meyenpam ine
linpmrezage⸗
ſzſihen eſun
niunin
Kolſmidir
n
ſtenmenadin
MInNNe

aneztiin
Cnaterbeg

1düngisnin

2 wut,

keborecananilin
äidirndiih
weai fm ngiſen
1matntmss Nt
ele dicere ii ign
Huge Fid

umtenebmni ctare

itotra Iuna rd Oe

ös. cni dilen

hocſtanciſ ettilind

iſ ari Ofiti

ſnöoftunbenkii
pmitz ens ,
due ruenieel!
umtnemn eſtne
inmwvelite iſ.
erwni idt
utarmli nunid.
s Tbenrbär onm
eseralotennandn

ſamnsennſted

tatoꝛ iñ.et ſimilia. us in pſona oĩim di
ir Cit. alij autẽ debent NeN audire.vide ſupꝛa
dinghh ninmnn ſcᷣa pte. ti. e accidia. c de negligẽtia. 5. de
nuuſint H mnegligentia circa diuinũ officiũ. qð etiã rep/
Ba zußnt ſoncitur m dicta decretali. c wolentes. Onde

Niieſ
Necce kirtiu
Kralnmn
lautnninine

ier nfämniien, r’rr

abn lrsatkſin

ncchrigiit
gicoläinkin 4
n denenig

vt quietius ſomno et voluntati vacaret. non
eſſerabſq; peccato m Cv. in qpᷣlibet. nõ tñ
videf de ſe eſe moꝛtale.qñcũq; quis tarde di
cat officiũ nõ tranſeat dies qin q;tum ad lvc
videt᷑ terminari circa mediã noctẽ. Nõ eni
iſtud pꝛeceptũ de lvꝛis dicendis refert᷑ ad tẽ/

pus.Sed ſi quis ptermiſſavna vꝛa dicat aliã

puta poſt pꝛimã dicit ſextã. ſufficit m Guil.
ꝙ ſu ꝓpleat id tm̃ qð obmiſit. puta terciaʒ. et

pniaz agat de negligẽtia ſua. Itẽ qin nondũ
dictis matutinis celebꝛat moꝛtaliter peccat

ſm Buil. et Ho. q;uis poſtea diceret et hoc.
quia facit ↄtra generalẽ et appꝛobatã cõſuetu
dinem eccleſie.di. xi.in his rebꝰ. Sed celebꝛã
do anteq; dicat pꝛimã non peccat moꝛtaliter.
niſi loc eſſet cõtra pꝛeceptũ vel ſtatutũ.

Queritur quinto ꝭ.v.

de nõ dicentibꝰ vꝛas q;tum peccent. Rñdeo.

hi qui tenent᷑ de quibus dictũ eſt in. S.i.ſi di/⸗

mittunt aliquã lvꝛã ex induſtria vel negligen

tia ſua moꝛtaliter peccat.qꝛ pꝛeceptũ tranſgre

diuntur eccleſie. xiiij.q.i.qð pꝛecipitf.Et ſiqͥs

dimittat omnes hoꝛas vnius diei ᷣm Guil.
nõ ꝓpterea cõmitiit ſeptẽ peccata moꝛtalia ſʒ
vnũ.et tato grauius q;to plus de ipᷣo dimittit
quia totũ officiũ vnius diei cadit ſub vno pᷣ⸗

cepto.extra de cele.miſ.c.vvlentes.Si aũt di

miſit aliqᷓs vꝛas.puta.pꝛimã.nona. et cõple
toꝛium.itria peccata moꝛtalia cõmiſit.et ſic de

ceteris. Si aut dimiſit ꝓpter aliquã neceſſi⸗

tatem.puta. ꝓpter defectũ viſus.vel infirmi⸗

tatẽ.vel paupertaté. ꝓpter quã libꝛo caret.re

cõpenſat tamẽ equiualẽs ꝑ pſalmos.vel oꝛa/
tionem vominicã nõ peccat moꝛtaliter. qꝛ p⸗
ceptuʒ hmõi nõ eſt determinatũ circa modũ
nõ tñ ex loc videt᷑ euadere graue peccatũ.qui
ad libitũ ſuũ ſine cauſa rõnabili mutat cõſue
tum officiũ.qui etiã expendit pecuniã in ſuꝑ
flunatibus et vanitanbo.et de bꝛeuiario non

curat.et ſic nõ habens bꝛeuiariũ nõ dicit offi
cium. nõ euadit moꝛtale. Qui autẽ ex obliui

one dimittit nõ ꝑeccat moꝛtaliter. tenetur tñ
quãdo recoꝛdat᷑ ſupplere omiſſum als tũc pec
caret.Et vt dicit Pe.de palu.in.iiij. diſt.xv.
debet oꝛatio hmõi eſſe integravt nihil de ea fu
retur ſincopando. obmittendo.nimis feſtinqᷓ

do. et lvc intelligendũ eſt de illis qui ofliciuʒ

per ſe dicunt. Nat in chvꝛo lvꝛas dicunt nõ

renent repetere ea que a ſocs dicunt᷑. puta.
verſus pſalmop. reſponſoꝛiũ.lectiones.inui⸗

.

teneturredicere qui notabiliter male dixit.
quod videf intelligendũ cum notabiliter o⸗
mittit de aliqug lvꝛa ſivult euadere moꝛtale
ſed etiãẽ modicñ dimittẽdo vm De. ſiue pſal
muin ſiue verſum ſiue dictionẽ. videt te⸗
neatur ad illud vel aliud loco eius. als peccat
ſaltẽvenialiter. et ve qñ ſolus dicir. wel qñ in

chvꝛo dimittit ea que clvꝛo ipᷣius cõuemiunt.

vt ſupꝛa dictñ eſt de his qui in dicendo offici
um erercent ſe in occupationib manuahbo.
quõ nõ ſatiſfaciãt ⁊ alijs negligẽtijs habes ſu
hꝛg in.ij. pte ti. et. c vbi ſup̃.

Queruur ſerto de . vi.

eo q omiſit dicere officiũ diuinũvtrũ de neceſ

itate ſit eiiniungendũ ꝙ omiſſinn ſuppleat
Et idẽ reſpondeo pᷣm . in ociit ſicut
in officijs diuimis eroluendis obſeruãda eſt
cõgruitas loci:ita enã ↄgrintas tꝑis. que ob
ſemuari nõ poſſet. ſi opoꝛteret iniungere omit
tenti ꝙ vꝛas dicerer quas omiſit. foꝛte eniz
in cõpletoꝛio diceret. Ja lucis oꝛto ſydere.et
in tpe paſcali officiũ dnice paſſionis.qð vide
tur abſurdũ.et ideo nõ videtur iniungenduʒ
ꝙ eaſdẽ hvꝛas repetat.ſed aliquid ad laudem
diinnã ptinens.ſvc eſt enĩ cõmune in oĩ offi
cio diuino. laus dei.et ſuffragiũ fideliũ.puta
ꝙ. dicat. vij. pſalmos penitentiales.vel vnuʒ
pſalteriũ.vel aliqd amplius m delicti quali
tatẽ. q;uis enĩ eſſet debitoꝛ oftcij.qꝛ tpe debi⸗
to officij pᷣtereunte. iam eſt impotẽs ad ſoluẽ
dum debito tꝑe. etideo eſt ei alia penitẽtia in
iungenda. Pe.etiã de palu.in quarto.ditit ſic
dei vicarius pᷣt cõmutare reſtitutioneʒ dei
faciendã in aliquid deo acceptius.DHicere au
tem parũ et cũ deuotõe eſt deo acceptuʒ. Vñ
et penitentiã omiſſam pᷣt cõmutare ſine au⸗
dientia alioꝝ peccatoꝝ. Reſtitutio autẽ hmõi
facienda nõ ſic ſubiacet arbitrio cõſeſſoꝛis.

qui aũt omiſit vnã lvꝛã nõ opoꝛtet ꝙ dicato⸗

mnes alias.nec etiã illã. Similiter ſi ꝑ annũ

dimiſit officiũ.nõ opoꝛtʒ ꝙ totũ duplicet.ſed

in aliud pᷣt ↄmutari. quia magis placebit deo
et qꝛ in tediũ eſſet penitẽti.Ad loc facit dictũ

Hiero.de peni.di.v.nõ mediocriter.ibi e

lioꝛ eſt triũ pſal. ⁊c.Archi.etiã in roſario di.

xci.penitentiã dicit hmõi eſſe arbitrariam.

Dictit etiã Ho.ꝙ ſi tãta fuit infirmitas in
omittente officin.vt ex toto impediatr᷑ ad lvx/⸗

ras dicendas.nõ tenet᷑ redicere. nec peniten⸗
tiam agere.ſi tamẽ ad cautelã velit hoc facere
cõmendandus eſt. ſed ſi finxit.et quartang fe

bꝛem vel aliã debiłẽ in firmitatẽ habuit qua
nõ obſtante ſua negocia ꝓcuraret nõ excuſa

tur. Item pᷣm Guil. ſi dicens officiuʒ aliqua

verba pꝛetermittit. nõ opoꝛtet ꝙ ꝓpter hoc
222 i

Titulus terciuſdecimus

a capite reſumat diſturbando officium. imo

ſi dicendo in choꝛo cum alijs ex aliqua neceſ/
ſitate intermiſit pſalmũ.lectionem.vel aliqd
hmõi.⁊ nõ aliter pᷣt omiſum ſupplere niſi ſub
trahendo vocem ab adiutoꝛio choꝛi. melius
eſt ptranſire q; officiuʒ choꝛi minuere. poteſt
tñ igliannd poſt officiũ ꝓpter hoc ſupplere. .
Queritur ſeptimo ꝭ9.vVii
Ntrum attentio in hoꝛis dicendis ſit neceſ⸗
ſaria. Reſpondeo q;uis aliqui dixerint ꝙ ſic.
ita ꝙ in eis nõ habens coꝛ ad deum. ſed ad ex
terioꝛa moꝛtaliter peccet. ꝓpter hoc in fi.illius
cclentes.extra de cele.miſ.pᷣcipitur dici to
tum officiũ ſtudioſe piter et deuote. et ſi ver⸗
bum ſit durum ram ſcriptũ. benignioꝛ tamẽ
eſt ſentẽtia pᷣm Hoſti.qui dicit.ꝙ in pᷣcepto
eſt hoꝛas dicere.ſed alia que in deuotione cõ
ſiſtunt ſuadendo dicũtur. Et hoc eſt quod di
cit littera ibi.q;tum deus dederit ⁊c.ꝓ quever

pa appoſuit cõſilium fragiltati humane com

patiendo.q.d.pᷣcipimusvtvnuſquiſq; de die

et d nocte dicat hoꝛas ſuas. AIntentionẽ au/

tem ⁊ deuotionẽ in pꝛecepto nõ ponimus.ſed
gratie dei ᷣm ꝙipᷣa dare voluerit dirimus re
linquendũ.Et hunc intellectum teneas qui
lemgnioꝛ eſt. et quia nõ deber eccleſia alicui la
queum inijcere. xxvij.q.i. de viduis. Secũdo
ne homines debet eccleſia onenbus im woꝛta⸗
bilibus alligare. xxvi. q. vij. c. alliganr. Hoſti.
et Henri.Ylſſignat etiam Om ber. aliã rõem
ad hoc.quia.ſ.cum hoc ſit pꝛeceptum de iure
wſinuo.non refertur mſi ad ea que ſub iudi/⸗
cio humano cadere poſſunt. Et iſta ſunt aue
exercentur per actus exierioꝛes.nõ autem ꝑ
interioꝛes.facit etiam ad hoc glo.ſuꝑ.c.gra⸗
ui cele. imiſ. in cle. ſuper verbo. fructum la/
bioꝛum. Obi dicit Zlrchi. ex hoc ꝙ latis eſt.
labijs ſeruire in diuinis hoꝛis.licet coꝛ diuer⸗
tat ad alia. xecibi. Ex quo etiã ptʒz ꝙ veruͦ eſt
ꝙ nõ luniceret hoꝛas dicere nmente.

Octauo nota de ſ. viii.

attentione ĩ oꝛatõe Pe.depał.in.iiij.diſt.xv.

ſic dicit.ld oꝛatiõeʒ ſicut ad quodlibet bonũ

opus poteſt requiri duplex attẽtio. Onomõ

vt oꝛõ ab intetione ꝓcedat.Alio mõ vt intẽ⸗
tio cõtinue concomitetur oꝛõni.Hꝛimo mõ
requiritur attẽtio tam ad oꝛõneʒpublicã quã
pꝛiuatã. ⁊ nõ ſolũ ppter mertũ.ſed etiam ad
vitandũ peccatũ quãdo oꝛatio dicit ex pcepto
Pꝛimũ patet ſic.quia nullũ eſt opus merito⸗
riũ niſi ex intẽtione ꝓcedat.aliter enĩ non eſt
opus humann.cum lomo ſit homo.ꝑ rõeʒ et
voluntatem. Si ergo oꝛõ vcobet eſſe meritoꝛia
opoꝛtʒ ꝙ ꝓcedat ex intẽtione ⁊ ſiłr ad hoc vt

euitet traſgreſſio pcepti qꝛ pceptũ dat hormi⸗
nib. ⁊ ideo opoꝛtet ꝙ nõ ꝓcedat ex ſola ima

ginatõne que cõis eſt nobis⁊ bꝛutis.ſed ex de

liberatõne que requirit attẽtionẽ.cõcoꝛ. Cho

i. uij.di. xv. dicẽs ꝙ attẽtio ĩ oꝛatione ſemnp

debet manere ſecũdum ſui virtutem.quod eſt

mediũ inter eſſe in habitu ⁊ eſſe in actu.Cũc

autẽ manet attẽtio in oꝛatione ſecundũ virtu

tem quãdo quis accedit ad oꝛõneʒ cñ intẽtõe

aliquid oꝑancdi vel teo debitũ obſequiũ reddẽ

di.a ſi in pꝛoſecutõne oꝛõnis mens ad alia ra

piatur. niſitanta fiat vagatio ꝙ depereat vis
prime intẽtionis.et ideo opoꝛtʒ ꝙ frequẽter

homo coꝛ reuocet ad ſemeripᷣm.hec.Cho. ſeqͥ /
tur eum Pe.de palu. Nõ tamẽ requiri᷑. ꝓĩ

tẽtio comitet actualiter totã oꝛõnem.qꝛ nec

hoc reqͥrit᷑ in quibuſcũq; operibus bonis nec
hoc eſt poſibile ꝓpter euagatõneʒ mentis hu
mane. reqritur tamẽ ꝙ oꝛãs ſciẽter nõ diſtra
hat mẽteʒ ab oꝛatione.hoc eniʒ nõ poteſt eſſe

ſine culpa moꝛtali vel venialh. Euagatio vero
que eſt pᷣter intentionẽ.⁊ ꝓpter occupatõʒ pᷣ⸗
cedentẽè licitã.peccatũ nõ eſt.ſecus ſi ꝓpteril⸗

licitã. Sed ſi euagatõ eſt aduertẽter ⁊ ſolũ ſe⸗

cundũ actũ interioꝛẽ licet temeraria.⁊ grauis
foꝛet nõ tamẽ moꝛtale.niſi ꝓpter contẽptũ
qꝛ eccłia nõ habet iudicarede actibo interioꝛi
bus mere ꝓpter quod miſter eccłie.liq dicen
do oꝛationem cogitet aliud. nõ videftrãſgreſ
ſoꝛ pcepti ex natura facti. Si autẽ euagatio

mentis ſit ex hoc ꝙ aliquis ſciẽterſe occupar
in actu exterioꝛi qin nõ ſecũ patiat attẽtionẽ

videtr᷑ eſſe culpa moꝛtalis ⁊ directeↄtra pꝛece

ptũ eccleſie.de cele. min..c. dolẽtes. vbi pcipit
ꝙoffici celebꝛẽt ſtudioſe.parireret deuote

NHoc non obſeruãt qui occupãtes ſe in actu
exterioꝛi ſciẽter ſibi attẽtiones ſubtrahũt.n
de quod. Cho. dicit ibi.ꝙ in orõneſi in alijs

ſpõte ſe quis occupat in his que mẽteʒ diſtras

lũt.ſicutiſunt oꝑpa exterioꝛa.⁊ ſi ad contrariũ

mens euagetur.etiam culpa moꝛtalis erit. ex
wnit idem Pe.et dicit.ꝙ loquendo de oꝛatcõ
ne que eſt pꝛecepti humani. illud vrbum cõo

trarium nõ refertur ad oꝛationẽ.quia bonao⸗

pera erterioꝛa enam nõ ſunt cõtraria oꝛatio/

ni. ſed eſt referendum ad attentionem.quan⸗
do.ſ.le exterius occupat circa aliquid incom/⸗
paſſibile attentioni oꝛationis

Queritur nono«
vtrum ſit cantandum officiũ. Rñ.de hoc nõ

reperitur aliquod pꝛeceptum. nec de iure diui
no.nec de iure poſitus dnmuni. Et ſic in hbu

iuſinodi habet locum quod dicit Hiero. Ona

queq; puincia in ſuo ſenſu abundet.diſ.xxv.

ynum. Dicit autem leatue cho. ſvg ſee. q.

F.ix. .

hanind⸗

munoringſetore

imni nie n
mor nth inn
(Wendinde
eſcore Alun
oianrrſues n
pr Nrereſa fhent
iniarrle V 4

ſn iinmnezn

Stnninlen
Prcgnaneod
etNo nücfuntes
pponeechance
Actnoeſttömumne
ſins etarcha
metis folpnenm

hlonrcins ien

Hunid emevicide⸗
icencte aii an⸗

firuciai Väbr⸗

MDeiefrndi
Mriunedſer tti
fumlarchpoli we
WNt Vlira inttuen
Itunciapononan.
r Qronensep
tſuffrormepaee
Mygoric esn
Mloe. laitftr en
uphlios nnet
pphni porag danti
nieenebatd
üſgnan oren
unis,Pali adf

iltmni voas ſen
Mhiigspoci.

. dnctaßn.

npfoli gf

arpnuen

Mtertotiozöne

oruticni glon,

ocfei hi Klußß
Pun. dinimn
nmmn Elili

ddiothen 1
el N⸗

igchrivimn.
enagne
risſanödn.
horenini e
Arnahnn
eappeeragiſ
muneſt ſensſ ne.
itacrenimtiii
hentemenntn e
NCiccrec see
Wnmiſtereudei,mn
Ianind nörtinind
ſacn. Si ina n.
Bigrisſcliten
nöſetüparir niid
talis direlrne .
mil doliten tiiane
nle pontetet e.
mocclpiesſetl
mitwne;ſuenui.
big inöefi,aS65
l munasenl H
õä
1 intöri N
aAarennontnAi

—

Capitulũ quartum

Mi ar. i. enm laus vocalis ad Iot ſif neceſ

laria vt aſtectus vmĩs puocet᷑ in deum que
cũq; ad hec vnlia eſſe pñt in diumas laudes
cõgruẽter aſſumuntur. Et quia ſᷣm diuerſas
melodias ſonoxamimi bominũ diuerſimode
diſponũt.ideo ſalubriter fuit inſtitutũ.vt in
diuinas laudes cãtus aſuimerẽt᷑ vt animi in
firmoꝝ magis pꝛouocarẽtux ad deuotionẽ lec
ile. Obi ergo ex cãtu non excitat deuotõ ſed
tedium creſet ex laboꝛe vel ignoꝛãtia cantus
⁊ huiuſmodi.videt᷑ pptius dimittendum niſi
cõhtutio vel obediẽtia pꝛohibeat. Et nota
ꝙ; Niero.di.xcij.c. Cantãtes.dicit.Deo non
voce.ſed coꝛde cãtandum nec in tragediarũ
modũ guttur ⁊ fauces medicamine liniende
ſunt.vt in eccleſia theatrales moduli audiaãt
⁊ cantica.hec ille. Obi pᷣm. Cho. ꝓhilet can⸗/
tus ꝓpter oſtẽtationeʒ vel delecationẽ ꝓuo
cãdam.vel etiã mõ theatrico.dicit.glo.vt bal
latas⁊ hinuſmnodi.de loc etiã di.ea.c. In ſan
cta. De oꝛgams vero dutũ eſt ſupᷣ᷑ in nitu. de
artiſficibo. Albertus etiã dicit ꝙ muſica ⁊ cã⸗
tus.ex quo nũc fiunt conmunter in malum
ideo ꝑſone ecclaſtice de roſuerũt. qꝛ ĩ ſignis
gaudij nõ eſt cõmumicandũ cũ peccatoꝛibus
Friciſcus petrarcha floꝛẽtinus eta in. hibꝛo

de remedijs foꝛtune vtriuſq; T fert.ꝙ. Atlyana

ſius ꝓhibuit catus fieri in ecclłia t poꝛe officiᷣ
diuini ad remouẽdqũ videlicet leuitatẽ ⁊ vani
tatẽ que inde oꝛiũt.aliquãdo in metbo cãtã/⸗

dicit. Plerũq; fit vt dũ blãda vox queritur cõ
grua vita negligar.⁊ cãtoꝛ miſter deũ moꝛibo
ſtimular.cũ wpulũ vocibo delectat.Sʒ.Am/
bro. ⁊ Grego. inſtituerũt cãtũ in eccłia ad ex
citandũ deuotionem. Aug.autẽ in hb. ↄfemi.
dici. Quotiens me plus vlectat cantus qᷓ;
verba fateoꝛ me peccare Mota ſᷣm. Dugo.
de ſancto vic.ꝙ tres iunt ſpẽs ſonoꝝ.qui tres

modulos. faciũt fit enĩ ſonus pulſu. voce. et

flatu.pulſus ꝑninet ad cuharã. flatus ad tubã

1 oꝛganũ.vox ad cantũ. hec ãtiquus populus

m laudẽ exercebat dei.hec ↄſonãtia ſonorum
põt aſngnari ↄcoꝛdie moꝑ.ſ.ad populũ citha
re manus 2 patio ad flatũ oꝛgam.mẽetis deuo

no ad cantu vocis. ſermõis e xhoꝛtatõ refera

tur. Ber. Frãgis vocẽ. frangevolũtatem. ſer
uas cõſonãtiam vocum ſerua conſonantiam
moꝝx. Et nota ᷣm. Buil. durã ĩ. h. rõnalis
dDiuinop officioꝛũ. ꝙ ſicut annus lolaris ha/

brxt quattuoꝛ tempoꝛa.ſ.hyemẽ. ver. eſtatẽ.et
autumnũ.ita et mag
Aldãvſq; ad finẽ mi
netate meniurat.Pꝛimũ tempus fuit deuia
Mionis in humano genere ab Adam vſq; ad
Moiſen. vc tempus qꝛ fint cecitatis ei igno

8 totiu s tempoꝛis ab
mnus qttuoꝛ ꝑmva

rantie.lene cocoꝛdat hyemi obſcure. Secun
dum teinpus fuit reuotatõnis ſeu renouatio
mis a Ooiſe vſq; ad chꝛiſti natiuiratẽ. et hoe
cocoꝛdat cum v're quod habet aliquid lumi⸗
nis et mulruʒz obſcuritatis. et ſic lomines e⸗
doeti fuerũt per legẽ. ſed in figuris erat. Cer/
cium tempus fuit recõciliationis ſeu viſita/
tionis a chꝛiſti natiuitate vſq; ad aſcenſionẽ
eius.et lvc cõcoꝛdat eſtati.in qua claritas re⸗
gnat. Quartum eſt pegrinationis ab aſcen⸗
ſii chꝛiſti vſiʒ in diem iudicij.et concoꝛdat au
tumno.aqui habet aliquid obſcuritat .ſed am
plius luminis. Hec quattuoꝛ tempoꝛa repꝛe⸗
ſentat eccleſia ſingulis annis in diuinis offi⸗
cijs. Cempus deuiatõnis in quo moꝛs regna
uit repꝛeſentatf a.lxr.vſq; ad paſca. recolens
caſum et enam pꝛimop parentũ ꝓptereo/
rum culpã. vnde cantica leticie ſubticet. Cẽ
pus reuocationis repꝛeſentat ab aduentu wo
mini.pet quem omnia renouata ſunt vſq; ad
natale. Cempus reconailiationis ab octaimns

paſce viq; ad penthecoſtes octauam. Cempꝰ

pegrinatõnis ab octauis penthecoſtes vſe
ad aduentũ wmini.et quia ꝑ aduentum vñi
oinmia renouata ſunt. ideo in vvnoꝛẽ eius ec

cleſia ab aduentu incipit officia diuina Et di

citur officium quaſi efficium. vnicuiq; enim

cõuenit efficere officiũ ſuum. Eſt autem offi⸗
cium ſᷣm Iſidoꝝ cõgruitas actus vniuſcuiuſ

B pſone ſᷣm moꝛem ciuitatis vel inſtitute
femmoms. De pſalmis Dauid Zlug in ſi.

xvij.de ciui.dei.ait.Dhauid vir in canticis eru

ditus harmonià muſicã nõ vulgari volupta

te.ſed fideli volutate dilert. eaq; deo ſuo my

ſtice rei magne figuratione ſerunnt. diuerio⸗

rum enim ionoꝛum rõnabilis moderatuſq;
cõcentus cõcoꝛdi varietate cõpactam bene
oꝛdinate ciuitatis dei ciuitatẽ inſinuat. Dio/⸗
niſus de angelica hierarchia. Pſalmoꝛuʒ ſa⸗

cra oꝛatio ⁊ omnis agiographia ad deicario

nem ammop noſtroꝛũ opoꝛtune narrat con/
ninua quo ſacratiſmoꝑ hvmnologia amma
les noſtros habituſ coadunate duponit. Nin

cen. in Spe. hiſtoꝛaruʒ li. iij.c. lxxij. de eo ſic

ait. Hic dicitur.eximiis ꝓplxtarũ.quia non

ſolũ futura de rpᷣo pdixit.ſed etiã ipᷣm de temi

ne ſuo naſciturũ ꝓmiſſum annunciauit ⁊ ſo/

liloquia.i.pſalmos vel hymnos qui ſolitudi

nem mentis exigunt. vtpore qui omm affectu
ſpirituali et diuina cõtemplatõne plem ſunt

deuotiſſime decanrauit dño. De quib aplus
ad p x.v.c. Amplemini ſpirituſancro loquẽ
tes vobiſipᷣis in pſalmis et canticis ſpiritua⸗

ibus.vt ptʒ ꝙ frequentatio eoꝛum carnalia

deſipere facit.et nentes pſallentium ſpiritus
li vuotione reficit. triſticiã quoc ſeculi et fa

22 ih

Zitulus terciuſdecimus

ſtidiũ boni ab animis repellit. dicẽte Jacolv
aplo. v. c. Triſtatur aliqs ex vobis oꝛẽt eqno

lnum. Osuid ſymplvnides noſter pindar
et alcheus Haccus q̊e; catullus atq; ſerenus.
et oꝛpheus cheiſtũ lyra pſonat.et in decacoꝛ⸗
do pſalterio ab inferis ſuſcitatreſurgentem.
Fuerunt pꝛedicti quoꝝ noĩa hic ponit Hiero.
pete antique ſuauiter loquentes.ſic Hauid
ſuauiſſime et metrice pſalmos edidit ſcdᷣm
Hiero.et ſᷣm Aus.oẽs pᷣs.cl.ipᷣe cõpoſuit.q;
uis Nico.de lyra dicat nõ omnes ipᷣe dauid.
ſed aliquos.alios aũt Saphat et ydithum.et
quoſdam alios edidiſſe. Nicolaus etiam di⸗/
cit DHauid ſummũ ꝓpletarum ex lvc.quia co
pioſiuſ myſteria chꝛiſti deſcripſit q; aliquis a⸗
lius ꝓpheta. Omnes autẽ ꝓphete ad chꝛiſtũ
oꝛdinabant᷑ in ſuis ꝓphetijs. Sed Tho.ſe. ſe.

qxlxxiij.axti.iiij.in Rñ.ad pꝛimũ.dicit moy

ſen ſunpliciter fuiſe ma ximũ ꝓphetarũ er eo

ꝙ clarius diuina cõſperit.quia diuinaʒ eſſen)
tiam clare vt bene.ium quia copioſius q̃ ꝓcul

ſunta noſtra cognitõne. Dnde pꝛoplvta dicit
ſ.ꝓeul fans. qꝛ de pᷣteritis.vt de creatõe mũdi
et patriarchis. de qunbo in Beñ. agif. et de pñ
tibus occuitis. et de futuris vi rpᷣnmyſterijs
pᷣdixere.itũ qꝛ et miraculis multis que ex pꝑte
dei dicebat. occulta cõ firmauit.qð aliquo mõ
etiã ad ꝓphetiã ꝑtinet ꝑ ipᷣm etã legẽ dedit de
us. Sed dauid fuit marimus pꝛophetarũ ſᷣm
quid.i. q;tũ ad miſteria xpᷣi.de qinbo copioſiꝰ
qᷓ; alij ꝓpherauithmõi pſalmis. ꝓpterea ma⸗
gis aſſumpſiſſe in offticijs diuinis. vt in miſſa
et hoꝛis canonicis que quotidie dicunt᷑ qᷓ; ver

ba aliarũ ꝓphxtarũ.tum qꝛ mõ oꝛatiuo loquif

cõmuniter.etſi aliqũ mõ narratiuo.vt recolẽ
dogeſta ꝑ ꝓpł'm illũ.vt in pſalmis. Cõfitemi
mi.et Attendite et hmõi.loc agit vt in oꝛõne
diſcamus beneficia dei recolere.et deo gratias
agere. bella lapſus et pꝛofectus ſpũalia intelli

gendo deo humiliari ⁊c.tũ eriã quia de miſte

rãs rpᷣi plenius loquit᷑.quẽ maxime in oꝛõni

bus debemus meditari. etipᷣm oꝑe i:mitari.et
mõ diſtinctioꝛi qꝛ ꝑ verſus et còpendioſioꝛi.
quia in pauciſſimis verbis multe et magne
ſnĩe in diuerſis materis cõpꝛehendunt᷑ in q/
hus inrellectus pᷣt ſe viffundere. tũ ad indu/

cendũ peccatoꝛes ad ſrem venie. Dũ eius di
cta qui maximũ peccatũ cõmiſit.vt adulteriũ
et homiadiũ cõſiderant.cum magna vnera
tõne haberi. et reuerſuʒ ad penitentiqᷓ deusſu⸗
ſcepit.nec ſpiritu ꝓphetie pꝛiuauit. Sed et iu
ſti eius exemplo multũ habent timere.qin tm
virũ ſpiritu pꝛoplxtico plenũ.de quo vñs di⸗
rerat per Samuelem pꝛophetã.i.Reg.riij c.

Inueni vminẽ ſm coꝛ meinm. ita ſubito in

—

cenolururie demerſuz. Et intelligat qe oĩs ho
mo mendar. id eſt ex ſe aptus ad oẽ peccati.
aio.et pſallat.hec ille. HNHiero.in epła ad PBBauaurr
Bauid ipmpi er pins DHVe ceremonijs miſſe et expoſicionibus
Lopitulum. v.

Hter omnia officia
que agunf in eccleſia nil dignius
eſt et ſolẽnius miſſa. t de hac nũc
agendũ. Obi ſciendum. pꝛout dicit in rõnali
diuinoꝝ officioꝝ Oiſſam inſtituit dñs ieſus

qñ panẽ et vinũ in coꝛpus et ſanguinẽ ſuum
tranſmutauit dicens. Doc eſt ⁊c. Doc facite

in meã cõmemoꝛationẽ Oath. xxvi. Panc
miſſam adauxerũt apłi dicẽtes nõ ſolũverba

pᷣmiſſa. verumetiã oꝛõeʒ dñicã ſupaddentes
et in cañ.de cõſe. di. i. c. Vacobyfrater dñi. di⸗
citur. Tacobo frater dñi epᷣs hieroſolimitanꝰ
et Baſilius epᷣus ceſarienſis tradiderunt no⸗
bis oꝛdinem celebꝛandi miſſaʒ.qð intelligẽ⸗
dum eſt quo ad quedã.nõ quo ad oĩa. Et dici
tur ipe Jacob apłs pꝛimus miſſaʒ celebꝛaſ⸗
ſe.vel ſaiiẽ ponnficalter. Subſe quenii vero
tꝑe epiſtola tm̃ ⁊ euangelio recitatis miſſa ce

aduentũ chꝛiſti ſuſpirãtes pᷣmiſerunt deſde⸗

ideo verſus dicit᷑. qꝛ verſionẽ ad opus vel ad
introitũ ſignificat. Poſt operatiõʒ danda eſt

gloꝛia deo trinitati. Oñ ſequitur. Gloꝛia pa⸗

tri et filio et ſpiritui ſancto.que dici in o

eccleſiaſtico inuentũ fuit a Hiero.ſed ſtam

a Damaſo papa. reſunnit introſtus ad erpꝛij/

mendum magnitudinẽ deſiderũ chꝛiſtũ expe
ctannum. Dum autem introitus dicitur.e⸗

piſcopus vel ſacerdos de ſacra ede egredit᷑ in

dutus ſacris deſignans chꝛiſtum.quia aſſum

pta carne in mundũ intrauit. Diaconus anꝰ
tecedens eum deſignat legẽ et ꝓpheriã. Subę/
cdiaconus deſignat ſcribas ſeu legis coctoꝛes.
vel etiam Tohannẽ baptiſtam pꝛecurſoꝛeʒ.

Ceꝛoferari cum lũminaribo apoſtolos et di⸗

ſcipulos eius. Del melius diaconus et ſubę
diaconus apoſtoli et.lxxi. diſcipuli cerofera/

omnes ſos altare ad

rij.lex et pꝛophetia ʒ

quod accedit ſigniftatetcleſiã. oſculum alta

3

ris ↄiunctionẽ p dilectionẽ cum ea. DOuo coꝛ
nua altaris ſigmiſicant vuos populos. ſ.indai
quia pꝛimo venit ad iudeos

wy

finafii n

mmstlet an

ckaieline

Purignctomi

ſpatgameetin

Alilekerrichan

clitenndence

Cctielunfpnſori

6Rteagnenote

(chaqbedociuimus

lebꝛabat᷑. Introitus dicit᷑ pꝛincipiũ miſſe. nan· ſen aulg

dum camit᷑.ſacerdos miniſtraturus ad aitare
intrat.vel quia repꝛeſentat introitum filij dei

in mundũ.Et qꝛ ſancti patres et ꝓphete ante egonnttitelene

ria. opera ⁊ laudes. ad hoc inſinuandũ in ptlin an maini

cipio miſſe dicif introitus ſeu annplvna dei
gnans deſideriũ patrũ.Exinde verſus.et cõi⸗⸗
ter de pſalmis Dauid. Et ſignificat opera. et

erktinmmatenace

Enrenaneti,oan

Ontrionfaaricße

Pcienſmns den
fürnpre angenmnee

Plcſti ſgnatns

Tbilegenciekenaner

urtenwrzlacged

ſſtranwlſoaritstewo⸗

(aounceres fenan⸗

Koschriſtusmiſtant

nrones miraale.

migpunnichiin
Un Lenetaft diaco
nodinnvendum
fatimkagerlen

(ln ſanconöſen
Pphelawonptin

inftnet wann

nn aginfin

manaerenti; ma⸗
umeimd

füinttnedin

r Mocnoc

lunsſaanne
eümnn,
.

4

e

nnn,

nnanſe

nenckfin
unintnz

np
Mann

usetſangnninn
–
none athmn her

Midräaresniin

Noe diͤtiſ

AanenſsnüdtnmD
mniſczed
Minino dti ie
õ
l
Aunpenikntne e.
sdorNiinſen
ſrireiniin ia
AAbpenimiin
i. nicemisd
maffnfain:

ſoniA eni
Potogmni urii

Diſammr Ben
Gnan vedifefnn
ͦſni hin tfini.
amimmn

1doin
Nrmtägg.
ſinneze

Capitulũ qunitum

ideo pꝛius officiũ ſacerdos dicit in dertra pte

altaris.quia ſignãtur per dextrũ coꝛnu altaris
ꝓpter cultum veri dei.Et exinde vadit ad ſi⸗
niſtram. cum dicit᷑ euangeliũ.quia ad genn⸗
lein populũ tranſiuit deſignatũ ꝑ ſiniſtrũ coꝛ/
nu.et hoc ꝑ pꝛedicationẽ euangelicã.tandem

reuertit᷑ ad dextrũ circa finẽ miſſe.qꝛ iudei a

quibus nũc remota eſt fides euangelij tandẽ
circa finẽ mundi ↄuertent ad chꝛiſtũ.ectio

epiſtole ſigniſicat pꝛedicationẽ Yoh. baptiſte

velpꝛenunciationẽ legis et ꝓptarum. pᷣce⸗
dit autẽ vnus tm̃ accolitus ſubdiaconũ.quia
pauci ſecuti ſunt pꝛedicationẽ Yobhᷣ.et nemi⸗
nem ad ꝑfeciũ perduxit lex. Holuit aũt ſub/
diaconus faciẽ ad altare.quia pᷣdicatio YRo/
hannis et lex et ꝓplxtia adxpᷣm oꝛdinabatur
ſi gnificatũ p altare. Et dicitur epiſto la grece
latine ſupmiſſio.mina eſt enim ab apoſtolis
ſupꝛa legẽ et euangeliũ.dum autem legitur

epiſtola ſedendũ eſt.quia coctrina in ſientio

et quiete audienda eſt. Poſt epiſtolã ſequit
graduale ſeu reſponſoꝛiũ.quod ptinet ad ope
ra vite actiue.vt notet nos operib reſponde/
re his que audiuimus in epiſtola. Dicituret
reſponſoꝛiũ.quia graduale et verſus reſwonde
re debet in matena de qua hiagitur. Deinde
diciur euangeliñũ.quod latine dicit᷑ bonũ nũ⸗
cium. Et ſigmiſicat vc pᷣdicatoꝛes noui teſta⸗
menti. Sumit aũt euangeliũ de altari. id eſt
a verbo dei vnedictionẽ petit. qꝛ nemo debet
pᷣdicare miſi miſſus..egit aũt euangeliũ inſi
niſtra ꝑte. omia euangeliũ tranſiui ad gẽtes
P ſiniſirũ deſignatas. Supponit aũt pulpito.
vbi legendũ eſt euangeliũ.puluinar.quod de

ſignat tempoꝛalia que debent᷑ pdicatoꝛibo mi

niſtrari vel ſuauitatẽ coctrine chꝛiſti.DOuo ac

coliti cum cereis ſignãt vel diſcipulos binos
quos chꝛiſtus miſit ante ſe pꝛeferentes cho/

ruſcationes miraculoꝝ et odoꝛẽ virtutũ.vel
famã er virtutẽ chꝛiſti pcedentia eius coctri/
nam. Cenet aũt diaconus faciem verſus aq/
lonem.ad innuendum.ꝙ voctrina euangel/
ca oꝛdinat ad expellendũ diabolũ.Eſt autẽ au
diendum ſtando nõ ſedendo.vt de cõſe. di. i.
Apoſtolica.vt ꝓmptitudo noterur ad ſeruã/⸗
dum ſidem et coctrinã chꝛiſti. Capite auteʒ
diſcooperto. ad inſinuandũ intentionẽ ma⸗
gnam et reuerentiã magnã. HNDec omnia pᷣdi⸗/
cta extracta ſunt de libꝛo Guil. durandi. qui
dicitur. Rationale diuinox officioꝝ. Qmia
in lvc ſacramento quod in miſſa ꝓficit᷑ ſcõom
Clv.in.iij.pte.q.lxxxqjwr.iiij. In coꝛpoꝛeto
tum myſteriũ noſtre ſalutis cõpꝛehenditur.

ideo p ceteris ſacramentis cũ maioꝛi ſolenni
tate agit.Et quia in ſacramentis aliquid du
pliciter ſignificat.ſ.verbis et factis.ad lvc vt

ſit perfectioꝛ ſignificatio.
bꝛatione huius ſacramẽti ſeu in miſſa quedã
Ricunt er aguntur adrepreſentandũ xpi paſ/
ſicoe Ued coꝛpoꝛis chꝛiſti invſtici diſo⸗
Iitionem.quod ſignificain ipo ſacramento.
dueciã ꝑtinennaad ipius ſacramentireuerẽ
tiam et deuotionẽ. v
v. in. ii· di. viij.in erpoſitione iittere cir⸗
ca peincipium. omnis noſtra oꝑpatio a deo de
ler incipere. e circulariter in ipᷣm terminari.
icleo officiũ miſſe incipit ab oꝛõne. et temina
tur in gratiarñactionẽé. Onde tres ptes habs
pꝛincipales. pꝛincipiũ ſeʒ oꝛõnis ipᷣius. q̃ du⸗

rat vſa; ad eplaʒ. mediũ.ſ.celebꝛatõis ipius

q durat vſq; adpoff cõionẽ. et finẽ. vicʒ gratia
rigctionis. exinde vſq; in finẽ.

Nuantü igitur ad .i.

oꝛationẽ que ptinet ad pꝛincipiũ. pᷣparat po/
pulus ad eam per ea que pᷣmittunt tripliciter
Didelicet pꝛimop deuotõʒ ꝗᷓ excitatf᷑ in introi

tu mine. Vñ ör aliud ptinẽs adlaudẽ diui/
nã wl ꝑrinens ad ſolenniratẽ in cuiꝰ deuotõoz

wpu lus cõgregat. Et ſumit ve vt plurimũ
ps vel ſaltem cum pſalmuſ cantat.quia vt
dieit Dioniſiꝰ de eccleſiaſtica hierarchia pſal⸗
miꝑ modũ laudis cõpꝛelendunt quidqͥd cõj
tinet in ſacra ſcriptura. Et pm Giuil. duran.
Celeſtinus papa inuenit introitũ. Secundo
pparatur populus ad oꝛationẽ ꝑ humiliatõs
que ſirp levrie eleiſon. quod eſt nomẽ grecũ.
et latine eſt dñe miſerere. Oiſericoꝛdiã ant
petens miſericoꝛdiã ꝓfitet.et dicit᷑ ter ꝓ pio
na patxis. etter ꝓ perſona filij. ſ. chꝛiſte elei/
ſon. et ter p ꝑſona ſpirituſſancti.ſ.leyrie elei

ſon. cõtra triplicẽ noſtrã miſeriã. ſcʒ iguoꝛan

tie. culpe. ⁊ pene. Et qe qlibet pſona diuina in
ſe cõſiderat. et in oꝛdine ad aſias duas.vel e⸗

tiam dicit nonies ꝓpter nouẽ oꝛdines angelo⸗
rum. Et ſᷣm Guil.dñs Silueſter papa ſtatu⸗

it ve a populo et cdlero dici.ſed woſtea Bꝛego.

ſolum a clero. Cercio pᷣparat p rectã inten⸗
tionẽ.que ad celeſtẽ gloꝛiã dirigenda eſt. que
omnẽ rationẽ humanã excedit.Et loc fit per
gloꝛia in excelſis deo. quod canticũ chpꝛus ꝓp

ſequit᷑ ſacerdote incvante. Et ideo nõ dicick

niſi in ſolennitatibo que celeſtẽ repñtant ſolẽ
nitatẽ. In officijs vero luctus intermitnt. vt
2.lxx.vſq; ad paſca et alijs ferialibo diebo. Et

ſm Gnil.durã. reſiduum eius quod dixit an

gelus poſt bonevoluntatis cõ poſuit NHylarius
epiſcopus.vel ̃m alios Cheleſplvꝛus papa.
Sed Simmachus papa oꝛdinauit in feſtis
dici vbi pꝛius tm̃ in natali dicebatur. Dein⸗
de ſequitur oꝛgtio ad deum ꝓ popujlo fuſa. vt
digne habeant tãtis myſterijs.quã ſacerdos

DD iiij

Minc eſt ꝙ in cele⸗

tpatebit infra. Et qꝛ ᷣm

Titulus terciuſdecimus

publice pponit pꝛemiſſo wminus vobiſcum.
quod ſumitur de Ruth. c. ij. Pontifex auteʒ
dicit. Pax vobis.gerens typũ chꝛiſti qui di/
ſcipulos poſt reſurrectionẽ ſic allocutus eſt.et
vertit ſe ad populuʒ. Obi nota ꝙ quinquies
in miſſa ſe ad populũ ſacerdosvertit. ad ſigni
ficandũ quinq; a pparitões xp̃ᷣi ĩ die ſue reſur
rectõnis. Sed ſepties ſalutat.quinquies ver
tendo ſe ad populũ.et bis verſus altare.cEt de
ſignat ſeptifoꝛmẽ gratiã ſpirituſſancti quã po

pulo optat. Et ᷣm Guil.du. Belaſius papa

oꝛõnes a ſe vel ab aliüs factas oꝛdinauit. Sʒ

Beego. ſecluſis ſupfluis rõnabilia coaduna/

uit.addens et alias. Et dicif᷑ collecta. quia ſa
cerdos quaſi colligens intentionẽ populi ad
deũ poꝛrigit. Cerminant᷑ aũt ꝑ dñm ⁊c̃.tan/⸗
qᷓ; ꝑ merita humanitatis eius. ſ.ieſu chꝛiſti.
iii noſtri exaudiende.
Quantũ ad mediũ ꝭ.ii.
miſſe.i.celebꝛationẽ. Nota pᷣm lv. di. viij.
in.iiij.in expoſitõe littere circa mediũ. ꝙ iſta
ſecũda ꝑs habet etiãtres ꝑtes.
Pꝛima eſt populi inſtructiovſq; ad offertoꝛiũ
Secunda eſt materie oblatio vſq; ad pᷣfatõʒ.
Tercia eſt ſacramenti cõſummatio viq; poſt
cõmunionem.
Pꝛimũ.i.inſtructio fit ꝑ verhũ dei.quod
a deo ꝑ miniſtros ſuos ad opulũ puenit. Et
ideo que ed inſtructionẽ populi pꝑninẽt nõ di
cuntur a ſacerdote ſed a miniſtris. Oliniſte⸗
rium aũt verbi dei eſt triplex. Pꝛimũ ẽ aucto⸗
ritatis qð ↄpetit chꝛiſto qͥ dicit mimiſter. Ro.
xv.erat enĩ in poteſtate ccẽs.Math. vij. Se
cundũ eſt manifeſte veriatis qð cõpetit pᷣdi⸗
catoꝛibus noui teſtamenti. de quibo dicit.ij.
Moꝛinth.iij.OQui idoneos nos fecit miſtros
noui teſtamenti ⁊cc.Cerciũ figuratõis qð cõ/
petit pᷣdicatoꝛibus veteris teſtamẽti.et ideo
coctrinã chꝛiſti ꝓponit diaconus.Et quia nõ
ſolum eſt lomo ſed etiã eus.ideo diaconus
pᷣmittit Hominus vobiſcũ.vt ad ꝛpᷣm quaſi
ad deum homines attentos faciat. Doctrina
vero pꝛedicatoꝝ noui teſtamenti ꝓponit per
ſubdiaconum. Mec obſtat ꝙ aliqñ ab eis ali
quid legitur loco epiſtole de veteri teſtamẽto
quia pᷣdicatoꝛes noui teſtamẽti etiam vems
pꝛedicant. Doctrina vero pꝛedicatoꝝ veteris
ceſtamenti ꝑ inferioꝛes miniſtros legif.non
ſemp.ſed illis dieb quibus cõfiguratio no/
ni et veteris teſtamenti pᷣcipue deſisnatur. vt
in ieiunijs quattuoꝛ tempoꝛũ. Et quãdo aliqᷓ
celebꝛanfque in ve teri lege figurata ſunt vt
natiuitas. baptiſmus.paſſio. et hmõi. Et qꝛ

vtraq; coctrina oꝛdinat chꝛiſtũ.et eoꝛum qui

penbant.et eoꝝ qui ſequebant vt ptʒ Oast.

xxi. c. ideo coctrina chꝛiſti pꝛeronitur quaſi ſii

nis. Et ᷣm Buil. du. euangelia et epiſtolas
in mina dici quis pꝛimo ſtatuerit certum nõ
eſt. Hiero.tamẽ ipᷣa et alia que de veteri ⁊ no⸗

uo teſtamento in eccleſia. in miſſis et offics

7

magna ex pte oꝛdinauit pᷣter cantũ. Et Da =½

maſus papa appꝛobauit er ſeruari mandautt.
Zlddiderunt cantũ Gelaſius ⁊ Bꝛegoꝛius. et
alij. Ex voctrina aũt nos oꝛdinante ad xrm.
pm T. v. in. iiij.di.viij.in expoſitõe lr̃e.cira

mediuʒz. duplex effectus ſequit in nobis.quo

etiam pꝛeparat ad coctrinã chꝛiſti. ſ. ꝓfectus
virtutum qui ꝑ graduale ſignificaf. Oicitrr
enĩa gradu quo aſcendit᷑ de virtute m viriutẽ
vel a gradibo altaris ante quos dicif. Et exul
tatio habita de ſp eternoꝝ.quod inſinuat al?ꝰ
leluia. Onde et replicat᷑ ꝓpter ſtolam anime
et coꝛꝑis. In diebus vero ferialibo et offics

luctus intermittit᷑ alleluia.et loco eius dicit

tractus qui aſperitate vocis et ꝓlixitate verbo⸗
rum pñtis milerie incolatuʒ inſinat. .hatre

autẽ alleluia et gloꝛia in excelſis deo intermit
titur.a.lxx.vſq; ad paſca. ratio ponit᷑ de cõſe.

di.i. iduo. ſ. ppter lapſum vis. et miſenaz

incolatus hyuius.Cempoꝛe aũt reſurrectönis
duplex alleluia dicit᷑ ꝓpter gauciũ reſurex/

ctõnis capitis et membꝛoꝝ.Et ſᷣm Guii.gra
dualia ſeu reſponſoꝛia cũ alleluia cõpoſuerũt.

Belaſius. Almbꝛo. et Grego. ⁊ ad miſſaʒ can
tari inſtituerunt. Et interpꝛetat alleluia qd
eſt nomen hebꝛaicuin latine laudate dñm vel

deum. oco autẽ neume in magnis ſolenni⸗

tatibus ſtatuit Nicolaus papa cantari ſequz
tias. Et dicif neuma vox nõ ſignificatiua. cã⸗

tus.ſ.ille qui fit in fine alleluia ſupvltimũ a.

cõtinens plures notas. et ſigmificat gaudiuz

vite eterne qð nullis verbis poteſt eypꝛimi.
Effectus autẽ coctrine euangehce qui poſſet

dici tercius effectus reſpectu duoꝝ pꝛecedens

tium. Eſt cõfeſſio fidei ſᷣm Cho.in. iiij.di. viij
in expoſitõne littere circa mediũ.et hoc innui
tur ꝑ ſymbolũ ſeu Credo qð poſt euangeliuʒ
dicitur. Et qꝛ ſupꝛa rationẽ eſt fides a ſacer/

dote inclvatur ſimbolũ fidei ⁊ cvꝛus ꝓſequi

tur. ſicut etiã et gloꝛia in excelſis.vbi et ſpes
ſigmſicat ſeu erigitur. et Par vñi. vbi chari⸗
tas inſinuatur a ſacerdote inchoaf.quia iſta

a deo ſunt in nobis. Mõ autem dicitur ſimbo

lum miſi in ſolẽnitatibo.de quibus fir mentio
in ſimbolo.ſicut in natiuitate.xeſurrectõneet
huiuſmodi.vel de his qui fundauerunt fideʒ
vt apoſtoli. Et iſtud tedituz in cõ
cilio.Et pᷣm Buil.důᷣ. mandauerunt in miſſa

dici Damaſus papaet SJarcus papa. Sym
lolum aliud minus quod dicit ſecrete in pꝛi
ma?s cõpletoꝛio ediderũt apoſtoli. Aliudvero

ũ fuit edituʒ in cõ⸗

ſiginin uonnet

,,cicos diot.
lnicheedn

ſegennihrnetien

Gmſam urmmnine.
Cnnrqienimeim
ena niie ekon

bllnirglie ute

ſwimt ſfüinmnot
Gkintinmunthr

bſt do cepa

Duldiettponn
Caltringati En
CAae motrii
Ualpeteno egsle
Dpiniücanegn
ſenntanentorerte
Cunemirrlappeerk
Cehecdeoweanerp
Clrodpſte pooren

Arepeeſentuncü

Uwoodorecoltrs⸗

igfabſelesoie

Ggthurikcnoaltn
ur thunfcämto
lufbimannsſan
mſoanennpt

fgiandmemn
Nupens gveci

Amm pper
Mdepintean

(chingancen
dkor enn

Cronnacnre

Mpinian
fumanir

nos Rainant

ns keninnen,

wemnni cheſif e

ckammmi

ten: odnfnn

Gaar ppreſohmnn.
swweulb i
Metis et oen
eNEePiene
medlnn nſt e.
mineneclisdonamn
ala. Mopnidii

—

EhpümNt-I
enrenitEimendes

mtror. Eifhinn
Sdͦlelnwiea.
Btego 1Anien
timrerpretar And
mrnelandeetinn
umein megtis dende

bunsaogannn i

uwwrnöͦ ſonfitfiad

Uneallenaiprunit
s el ſanfuntgtn

wbis Pnt enn

neeumerhe l nie
teinnn dun uunn
ceifn IniN

PcmantdidbCId
Cnoggien

rmmiti fbn
Pii uit te g

aen Doatunſin⸗

,ralbloi nnn
inre eünmttünt .
uifmaentſt
=
Tenormnic

inci n
Aamneni n
wdin lin i

amrliatie ſi5
“
Cr mn pr Nſa

1

. Capitulũ quintum

Quicunq vult ſaluus eſſe Anathaſius edi/

dit. et eccleſia appꝛobauit.et dieb dñicis in

pꝛima dici ſtatuit.

Secundum perti S.iüi.
nens ad celebꝛationẽ ſacramẽti eſt materie
cõſiderande oblatio.et vc cõtinet tria ſcðm
Vl.in.iiij. pᷣmittit᷑ eni offerentiuʒ exultatio
quaſi pparatoꝛia.Et hoc in offertoꝛio qð di/

citur. DHilarẽ eni datoꝛẽ diligit deus. i.dad Co.
rinth. ix. c. Et im Guil.du.quis inſtituerit of

fertoꝛium ignoꝛat᷑. Et dicitur offertoꝛiũ a fer

ta qð eſt oblatio que in altari oſtertur. xel qe⸗

dum offerenda cantat᷑.ſacerdos accipit obla
tiones a populo ⁊ lvſtiaſ a miniſtris. Et nota
vſq; ad iſtum locum dicit᷑ miſſa cathecumi

noꝛum. quia vſaq; ad iſtũ paſſum cathecumi/

ni ſtant in ecdeſia. ⁊ ppſtea emittunt᷑ de eccle

ſia. et ſimiliter paganiet iudei. Onde de cõo⸗
ſe. di. i. c. epiſcopus. dici᷑. Epiſcopus nullum

pꝓhileat eccleſiã ingredi et audire verbũ dei.
ſiue gentilẽ.ſiue hereticum.ſiue iudeum. vſi;
ad miſſam catłcuminoꝝn. Cathecumini di/
cuntur qui erudiunf in fide anteq; baptiʒent᷑
PHeretici tamẽ rõe excõicationis nõ poſſunt
in diuinis adeſſe. ſed tantũ pꝛedicationi.
Erxpꝛimit᷑ ſecũdo ipᷣa oblatio dum dicit. Su
ſcipe ſancta trinitas ⁊c.vbi petit᷑ vt populi ob
latio ſit deo accepta.Dnde.i. Paralł.xxix.c.
Dauid dixit.Ego in ſimplicitate coꝛdis mei
obtuli vmuerſa c. Exinde ſacerdos thurifi/
cat altare. quod nõ facit quaſi vtens ceremo
niali pꝛecepto legis.ſed eccleſie ſtatuto ſcõm
Clv. in.iij.parte.q.lxxxiij.arti.v.ad ſecundũ
ſtatuit autem loc eccleſia. et ob reuerentiã ſa⸗
cramenti. vt ſcs ꝓpter bonum odoꝛẽ depellat
quicquid coꝛpoꝛaliter pꝛaui odoꝛis eſſet in lo
co quod poſſet ꝓuocare lvꝛroꝛẽ.Etetiã fit hoc
ad repꝛeſentandũ effectum gratie.qua ſicut
bono odoꝛe chꝛiſtus plenus fuit.⁊a chꝛiſto de
riuat᷑ ad fideles officio miniſtroꝝ.Et ideo vn
diq; thurincato altari ꝑ quod chꝛiſtus ſignifi
catur.thurificãtur omnes peroꝛdinẽ.Erinde
lauat ſibi manus ſacerdos.tumob reueren/⸗
tiam ſacramenti.vt mundius tractet.tum ad
ſignificandum emundationẽ etiam a mini/
mis peccatis.que cõgruit accedenti in lxc ſa⸗

cramentum. ꝓpter quod eriã fit cõfeſſio ge⸗/

neralis publice ante introitrũ. Petitur ter
cio oblationis acceptatio per oꝛationes ſecxe
co dictas. Hoc enim ſacerdotis tantũ deum
oꝛationibo placar Agao ſacerdos ſe pᷣpa/
rat per humiliatille Xẽs. In ſpiritu humi/
litatis.Et quia hec pꝛedicta exigunt mentis

erectionẽ ad deum.ideo omnibus tribus non

pꝛetermittitur. Hominusvobiſeum.ſed loeo

eius quãdo oꝛatio ſecreta facienda eſt dicitur

DOꝛate fratres.Et dicuntur ille oꝛationes ſei
quentes ſecrete pᷣm Buil.quia ſubmiſſe ſun-
dicende. Et hoctum nevileſcat officium miſ
ſe ſic omnibus manifeſtatũ.tum vt euotiuiuis
oꝛet ſacerdos ne habeat occaſionẽ cogitandi
placere populo in pꝛo latione. tum ad ſigniſi

candum oꝛationes chriſti ſecreto factas tem

pꝛe paſſionis. tum quia ipe ſilens fuit in paſ/
ſione.

Cerxcium pertinẽs ..iui
ad celebꝛationẽ eſt ſacramenti cõſummatio
Et hoc cõtinet tria.Pꝛimo pꝛeparationẽ. Se
cundo ſacramenti perfectionẽ. Cercio ſum/⸗

ptionẽ eius. Preparatio autem populi et mi/

niſtroꝛum et ſacerdotis aꝗ tantũ ſacramentũ
per deuotam dei laudem fit. Onde in pᷣfatio/
ne in qua cõtinetur dicta pꝛeparatio tria con
tinentur. Pꝛimo populi excitatio ad laudem

ci. Obi ſacerdos wominus vobiſcum dicit.

quod ad totam iſtã partem referendum eſt.
inuitat ad mentis erectionẽ dicens. Surſum
coꝛda.vbi dicit Cypꝛianus de cõſecra. di.i.c.
Quando ſtamus ad oꝛationẽ fratres dilectiſ⸗
ſimi inuigilare et incumbere ad pꝛeces toto
coꝛde debemus.cositatio hominis caꝛnalis ?
ſecularis abſcedat. nec quicq; tunc animus a⸗
liud qᷓ; id ſoluʒ cogitet quod pꝛecatur.et ideo
plebs reſpondet. Habemus ad ominum.
quo admonetur populus nil ſe aliud cogita/
re q;ᷓ deum debere. Deinde ad gratiarſactio/
nes dicens. Bratias agamuſ vomino deo no
ſtro. Secundo deum imploꝛat ad laudem ſu⸗
ſcipiendam. oſtendens laudis debitũ dicens
Bere dignum. ratione comini.vnde ſubdit.
comine lancte. Et iuſtum ratione paternita/
tis. vnde ſubditur. Pater omnipotens. equũ
ratione diuinita tis. Onde ſubdit.eterne de/
us. et ſalutare ratione redemptionis. Onde
ſequitur. per chꝛiſtum cominũ noſtruʒ. Quã
doq; vero adiungitur aliqua laudis materia
ſcõm cõgruentiam ſolennitatis.vt qui per re
ſurrectionẽ. et huiuſmodi. &t nota Buil. du.

ꝙpᷣfatões. ymnos ⁊ tractus gelaſius papa

cõpoſuit. et cantu ⁊ clinato ſermone dictauit
Et de cõſe.di.i. Inuenim.ponunf᷑ nouẽ pᷣfa⸗
tiones.ſ.de reſurrettõexpᷣi.de aſcẽſione.de pen
tcoſte.de trinitate. de natiuitate dñi.de evi⸗
phania. de cruce ſeu paſſione. de apłis.et de ie
iunio i
mum. ſcʒ de beata virgine. DPꝛoponit᷑ eriaʒ ex/
emplũ laudis.ſcꝭ in angelis dum ſubditur.pꝑ
quem maieſtatem tuãac. Cercio populus lau
des exoluit.et diuinitati aſſumens verba an
geloꝛum. ſcʒ. Sanctus ſanctus ſanctus do⸗

minus deus ſabbaoth ⁊c. Eſa. vi. Sabbaotla

n. xl. Sed vrbanus papa addidit deciA

—
—.

nomen eſt hebꝛaicuin. et latine interpꝛetatur
exercituũ vel militiarũ.ſ.angeloꝝ.vbi enã ex
pꝛimit myſteriũ trinitatis ꝓꝑſonaruʒ.quia di⸗
citur ter ſanctus et vnitas eſſentie. quia dſñs
deus et pñtia diuine maieſtatis.qꝛ pleni ſunt

⁊c̃.Exoluit etiã laudes humanitati chꝛiſti di
cens cum pueris kebꝛeoꝝ. Benedictus qͥ ve/
nit⁊c. Oath.xxi.Oſanna hebꝛaicũ nomẽè eſt

er latine interpꝛetat᷑ obſecro ſalua.a ſecundũ
BGuil. Sixius papa iſtud Sanctus ſtatint di/

cendum. Secundũ ꝑtinens ad ſacramenti
cõſummationẽ eſt eius ꝓfeſſio ſeu cõfectio.

et hec pars dunditur in tres ꝑtes. ſᷣm tria qᷓ
ꝑptinent ad integritatẽ ſacramenti.Aliquid.ſ.
quod eſt ſacramentũ tantũ.ſ.materie oblate

benedictio.et aliquid quod eſt res et ſacramẽ

tum. ſ. coꝛpus chꝛiſtiverum.et aliquid qð eſt

res tm.t ᷣm Buil.ne muſce vementes. id
eſt vane cogitatões ꝑdantſuauitatẽvnguen

ni.i.oꝛões.dici poteſt ꝙ canon debet dici expe/
due. nõ moꝛole. etne auditonbo tediũ gene/
retur.nõ iñ nimis feſtinãter.ne ſacrxificiũ fiat
ſine ſale diſcretõnis et euotõis. Debet etiaʒ
legi in libꝛo.ne vllus erroꝛ cõtingere poſſit.di

citur autẽ totũ iſtud.ſ. A te igit vſq; ad ↄmu/

nionẽ canon.quia regulis patrũ cõpoſit eſt.
Canon eni grece latine regula dicit.quia per

hunc ſit regulariter conſecrano ſacramenti.
Quantũ ad pꝛinũ petit ſacerdos oblatõnis

benedictionẽ di.Te igit᷑ clementiſſime ⁊c̃.Et

ſe inclinãs lvc oicit.ſignificat humilitateʒ
et obedientiam ex qua chꝛiſtus paſſus eſt. Et
benedicas hec vna qᷓ nobis a deo data ſunt.
pec munera.que.ſ.deo a nobis oblata. ſacriſi

cia ad noſtrã ſalutẽ ded a nobis ſacrificata.illi

bata dicunt.i.incoꝛtupta.et quo ad materiã

quia materia delet eſſe apta. et quo ad rẽ cõ/

tinendam.i.coꝛpus chꝛiſti. et quo ad coꝛpus
chꝛiſti myſticũ ibi ſignificatũ.Et nota ſcõm
TClv.in. iij.Pte.q.lxxxiij.arti.iij. ꝙ in cele⸗/
bꝛatõne mine.et pꝛecipue ab iſto loco vſq; ad
Pax dñi vtitur ſacerdos frequenter erucis ſij⸗
gnanoone ad expꝛimendã paſſionem chꝛiſtiqᷓ
eſt ad crucem terminata. Eſt autẽ paſſio chꝛi
ſti quaſi quibuſdã gradibus pacta. Nam pꝛi
mo fuitchꝛiſti tradino. que facta fuit a deo. a
Juda.eta iudeis.t hoc ſignat trina crucis ſi
gnatio ſuꝑiſta verba. bec na. Secunda fuit
chꝛiſti venditio.que facta fuit ſacerdonbo.ſcxi
bis et rhariſeis.ad quod deſignandũ fit iterũ
trina crucis ſignatio ſuꝑ illa verba. Genedi/
ctam ⁊c.Addit᷑ autẽ duplex cõſignatio ſuper
illa verba. vt coꝛpus ⁊c.ad deſignandũ perio/
nam venditi et venditoꝛis.Cercio fuit ꝑegri⸗

natio xpi facta in cena.ad quod deſignancuz

fiunt due cruces. vna in conſecratiõe coꝛpis.

alia in conſecratione ſanguinis. Quarto fuir

paſſio ipᷣa chꝛiſto erxhibita ad deſignandũ quĩ

q;iplagas chꝛiſti fit quintupler crucis ſignag,
tio ſuꝑ illa verba. Hoſtiã purã ⁊c. Quintore

R
2

4

pꝛeſentat᷑ extenſio coꝛꝑis in cruce. et effuſio
ſanguininis.⁊ fructus paſſionis.ſit triplex cõ

ſignatio ſuꝑ illa verba coꝛpus et ſanguinem

ſumpſerimus omm benedictõeſac. Sexto re
pꝛeſentaturtriplex oꝛatio quã fecit in cruce.

VDnã pꝛo ꝑſecutoꝛibo.cum dicit᷑. Paterigno
ſce.Luẽc.xxiij.c.Aliã ꝓ liberationea moꝛte.

cum dirit. Deus meus ¶uc.xriij.c.⁊c᷑. Cer/

ciamꝙ adeptõe gloꝛie cũ dixit. Pater in ma

nus tuas..uc.xxiij.e.⁊c.etad hoc ſigniſican/

dum fit trina crucis ſignatio ſuper illaverba.
Sanctiſi cas ⁊c. Septimo repꝛeſentanf tres
Ivꝛe quiboſtetit in cruce.ſ.a ſexta vſq; ad no
nam. xet ad lc ſignificandũ fit trina crucis ſi/

gnatio ad illa verba. Per ipᷣm cc. Octauo re

pꝛeſentat reparatio anime a coꝛwꝛe pꝑ duus

cxuuces ſubſequẽtes factas extra calicẽ. No/
no repꝛeſentat xpᷣi reſurrectio tercia die facta

Etres cruces.que finunt ad illa verba. Pax
Tnini.hec Clv.iij.pte.q.lxxxiij.arti.iiij.ęt. x
Beuertendo ad ſuꝑioꝛa poſtq; ſacerdos petijſt
benedictionẽ oblatõis di. Nec dona ⁊c. DOe⸗

inde petit ſalutem ꝓ offerentibo et his ꝓ qui/

bus offertur. cum dicit.in pꝛimis ⁊c. Obi pꝛi
mo cõmemoꝛat eos ꝓ quoꝝvtilitate offerf

—

vvſtia. tanq; ad generale ſtatutũ eccleſie. quẽ
q; ad ſpeciales ꝑſonas ibi memẽto. Oꝛatur

ergo pꝛimo ᷣm Guil.du.ꝓ eccleſia catlvlica

id eſt vniuerſali. Secundo ꝓ papa cum dici
Dna cum famulo tuo ⁊c.que verba addidit
Clemens papa. Cercio ꝓ epiſcop ſuo cum
dicitur. antiſtite. antiſtes tamẽ ipᷣe celebranſ
nõ delet ea dicere. Etin roma etiam dicinõ
debet antiſtite.qui antiſtes illius ciuitatis eſi

papa ipᷣe iam dictus. OQuarto ꝓ rege.Oꝛare

autem pro rectoꝛibus Tocet Apoſtolus.i.thi/

cleſiaſtica et ſecularis diſt. xcvi.duo. Auinto
oꝛat pꝛo omnibus oꝛtvdoxis.quod nomen

mo. ij. c. Poteſtas eius eſt duplex.ſalicet ec

eſt grecum. et interpꝛetat recte gloꝛians. Oꝛ/
thodoxus qin ſcʒ deum recte fidei confeſſone
gloꝛificat. OQuantum vero ad ſpeciales perſo⸗
nas dicit. emẽto wmine ⁊c. vbi poteſt o⸗

rare ſilenter ꝓ quo vult vno vel pluribus. nõ

tamen debet hic oꝛare pꝛo aliquo deſuncto.

pꝛo defunctis oꝛatur in ſecundo memento.et

cñ deus nihil ignoꝛet.uiiuiſcatur. dicitur

tamẽ ei vt recoꝛdetur.ſcilic ad miſerendum
DOꝛatur et ꝓ circumſtannbus cum dicitur. er
omniuin circumſtantium.vbi oſtendit᷑ vrili⸗

.

Ktirbacöme

iitcüſbſune
madrntief
Imtcod inpſon
ewüutmenoe
Aruun Pere
atbcöclocftamg
Undundur
lfn Boldu.
algzihis.l
Clanſerleng

0Wenmeherge
uncönne Pam
ninn Becico

eamoemenmn
folbi mceerne
fmnünotafmd
(licti,aſſente⸗
HMöitnmadide
nigdrömqn
(cigbommm

Epunihfmn
rrhn⸗
Misdplacan
il rae dis

ſſlnnreferm

llgixn

(nrtönt
PaAlngitefe
Merei,⸗
Mctrgtctc

s

1 D
ngunsA

mmmper

anmtne

inedſirſen

eliſennizt DWðW

.
1

Derpmni. Onte
nemerni Po
Eümmun deſn
unt is Uarin In
Neghui miian
wen ſöſeneu n
8 Hecdri e.
oferenniyais a
inpeüms. Den

ſnni

ſhen
. =

p quorvtlltarete

Be ſtaruti agtefeai
slbi mema. Oan
du. p eccleſiag latgn.
mmdoppep e
0. gemrhe Mt
no p epiſoioun

ſrslameſße alinan

nntomnaenan Daind
Pies Uiusaudnseld
Crer oe.. AH

NNAittaa

õ

vcs Ad nonen
giegonans.
õ
ad egles
Nnet. obi ietlo
monrlplurdus m06
9 arhoialn
ndo wenenA4
ilunn dinn
ſicz nonman
uscn didnMA
rtiotn n

. „ ₰ — =ès . — ⸗⸗ —
Capitlü quintum

pas magnain audiẽdo miſſum. rum pꝛo illis

ſpecialiter oꝛetur. ec onma Buil. di. Et quia
citius exaudit᷑ iuſtus q;ᷓ peccatoꝛ. ideo qtũ ad

oꝛõnes. melius eſt audire miſſam bom ſacer

itum ad virtutẽ ſacramenti et mimſterd pu

plici nõ ſit differẽtis inter bonũ et malũ mini

ſtrum. i. q. i. inter catlvlicã. Et nota ꝙ de con⸗/
ſe. di. i. de noĩibug. cum glo. eius dicit᷑ ꝙ nõ de

iet noiari is ꝓ dᷣ oꝛatio fit. nec in miſſa nec
in oꝛatiõe eius vel ſacrata miſſa. Secũdo ſᷣm

Tl.in.iiij.di.viij.in expoſitõe lr̃e cõmemo/⸗
rat eos in quox offert reuerentia. ibi. Cõmu⸗
nicantes ⁊c. Et ponit virgo que rõm in temm/⸗
plo obtulit. Awſtoli qͥ riiũ offerẽdi nobis tra
diderũt. OJartyres qᷓ ſeipos deo obtulerunt.
nõ aũt cõfeſſoꝛes. quiame eis antiquitus nõ

ſolenniʒabat eccleſia. xel quia nõ ſunt paſſi ſi⸗
cutchꝛiſtus.cuius paſſio hic recolit᷑.Et ſcõm

Buil. durã. coicantes addidit canoni Siric·

papa.Et in hac cõmemoꝛatõe ſanctoꝛũ ſer /
uat eccleſia quod antiquitus agere cõſueuit.
vt ſcʒ in oꝛõibo ſuis recolat patru memoꝛiã q
tenus eoꝝ meritis ſuffragãtibo facilius obti/
neat quod imploꝛat. Sicut moiſes oꝛando
interroſuit memoꝛiã patrũ dicens. Recoꝛda
re Abꝛaam A ſaac et Jacob ⁊c̃. Exo.xxxij.c.

— 2

iſtud m Ginl. du. adiunxit Leo papa. vñ
placatus accipias. Beatus vero Gꝛego. reſi/

dunn. dum dicif. Hanc igit᷑ oblationẽ ꝛc. Et

Aduutmvſq; iubeas grege numerari. Quam

oblationẽ. Hec ꝑs ad cõſecrationẽ ptinet.qᷓ
tria cõtinet. DPꝛimo eni imploꝛat cõſecrantis
virtus. Recũdo ꝓfici᷑ ↄſecratio.ibi.Oui pꝛi

dlie. ercio expꝛimit᷑ rei cõſecrate cõmemoꝛa

tioibi. vnde etmemoꝛes. Quantuzʒ igit ad
pꝛimũ.nota ſᷣm Cv. in. iiij. ꝙ lla verba. be/
nedictã. aſſcriptam. tatam ⁊c. pñt referri vno
mõ qᷓ;tum ad id quod eſt in ſacramẽto cõten
tum.i.ad xpᷣm qui eſt boſtia. Oñ dicit. Bene⸗
dictã ab ommi macula peccati immunis. Zſ⸗
ſcriptam.i. pfiauratã figuris veteris teſtamẽ

ti. etᷣdeſtinatõe dimna poꝛdinata. Ratã. qꝛ

mõ eſt tranſitoꝛia. Rationabilẽ. pꝛopter con/

gruitatẽ ad placandũ.lcceꝑtabilẽ. ꝓpter ef /
ficaciã. facere digneris.ru.ſ.deus pater.Alio

mõ poſſunt referri ad effectũ. Dnde dicit. be⸗
nedictã ꝑ quã bvenedicimur.et aſcriptã ꝑ quã

celis aſcribamur.ratã ꝑ quã in mẽbꝛis chꝛiſti

cenſeamur. rõnabilem.ꝑ quã a beſtiali ſenſu
eruimur. acceptabilẽ.p quã deo accepti ſumꝰ
Poſſunt erã re ipᷣam boſtiã que eſt ſa
cramentũ tm. Quantũ ad ſecundũ.ſ.qͥ pꝛi
dieqᷓ; pateret ꝛc. DPec verba Allexander pa/
pa vicitur addidiſſe ſm Guil. du. et ci ſacer⸗

ait chꝛi

Kercio cõcludit erpꝛeſe qð petat impetran/

dos dicit. accepit panẽ. delet ſumere lvſtiã in

manibus. que lvſtia de ↄmuni moꝛe fit rotun
da in modum de nariͥ pᷣm Buil. tum qꝛ chꝛi⸗/

audire miſſam bom ſacer ſtus qui ibi eſt poſt cõſecrationẽ. denaris ven
dotis ꝙ;ᷓ mali. ceteris paribo. m Allber. quis

ditus fuit.tũ quia ipᷣe vt denarius pꝛomitiit

in pꝛemiũ.tum quia foꝛma ſperica deſignat e⸗

ternitatẽ quã habet deus. Et eleuatis oculis

in celũ ⁊c. Nota ꝙ nõ reperitur ĩ euangelis

chꝛiſtum tunce eleuaſſe oculos in eelum. nec
enam in cõſecando ſanguineʒ dicit aliquis

euangeliſta ipᷣm diriſe hec duo. que ppynun/

tur in ſoꝛma cõſecranonis ſanguiniæ ſcʒ no⸗
ui eteterni teſtamenti. myſtenum fidei.Et
nihiulominus credendũ eſt ipᷣm ſic feciſſe ⁊ di

xiſle. Nam foꝛma ſpᷣa tradita eſt eccleſie a lbeaz

to Petro.et alijs apoſtolis.qui conſecrationi
inrterfuerũt. vt dicitur in decreta. ertra de ce/
lebꝛa. miſſ.c. Cum martle. Nec obſtat ꝙ eu
angeliſte hc non wonunt. OJulta enim omni/

ſerunt ſcribere de his que fecit ⁊ di xit chꝛiſtus

vtinudqnod diet Daulus Nerui rc⸗ vbi

m dixiſe. quia beatius eſt dare q

accipere.et quod narrat.i.Coꝛinth.xv.de chꝛi

ſto.qui viſus pluſq; quingentis fratribus ſi⸗

mul.et viſus eſt Jacobo.ſ. xeſuſcitatus.et ꝭo
hanms. xr. c. et Ll.iiij.ſenten. diſt. viij. q.
i.queſti.ii̊.ad.v.arti.ſic et iſta omiſerũt que
tamen fecit. vt dicitur in dicta decretali. Be/
nedivit etfregit ⁊c. Nota ſcdðᷣm Llv.in tercia

parte.q.lxxviij. articu.i.in Añ. ad.i.q euanꝰ

gehſte non ſemper eundem oꝛdinem in reci,)
tando ſeruauerunt. quo res geſte ſunt. vt va
tet per Auguſtinũ. Onde intelligendum eſt

oꝛdinem rei geſte huiuſinodi ſic erpꝛimi poſſe
Zlccipiens panem benedirit. dicens. NHoc eſt

coꝛpus meum. Deinde fregit ⁊ dedit diſcibu

ls ſuis dicens. Hoc eſt enim coꝛpus meum.

ſenſus eſt.quod cõtinetur ſub his accidenti/

bus.ſq; panis.eſt coꝛpus meum. Eſt autem

Hᷣm Clv. in.iij.parte vbi ſupꝛa.xæc ↄuenientiſ

ſima foꝛma. Opoꝛtet enim foꝛmam ſacramẽ
ti ſignificare.id quod in ſacramento efficitur

Nnge foꝛma cõſecrationis panis opoꝛtet
ſigniſicet ip̃am conuerſionem panis in coꝛ⸗
pus chꝛiſti. Non autem debuit ſignificari ta⸗
lis conuerſio in hac foꝛma.vt in fieri. ſed vot

in facto eſſe. Et ratio vna eſt. quia hec conuer

ſio nõ eſt ſuccemmua. ſed inſtantanea. In hu

iuſmodi autem commutationibus fieri non

eſt factum eſſe. Et ideo ⁊c. Illud enim eſt

appoſitum ſecundũ moꝛem romane eccleſie

traditum a beato Petro.et hc pꝛopter cõmu
tationem ad pꝛecedentia. Foꝛma cõſecratio⸗

mnis ſanguinis eſt hec. Nic eſt calir ſanguinis

mei. noui et eterni teſtamenti. myſterium fi/
dei.qui pꝛo vobis et pꝛo multis effundet in

RR

Titulus

remiſſionem peccatoꝛũͥ. omnia iſta ſin Clv.
tercia parte.q.lxxviijarticulo.iij.ſunt de ſub⸗
ſtantia foꝛme excepto. enim. Ponitur autẽ

hic cõtinẽs ꝓ cõtento. ODnde ſenius eſt. Pic
eſt languis cõtentus in calice. de quo hic ſit
mentio.quia emm ſanguis chꝛiſti cõſecratur
in hoc ſacramento inq;tum eſt potus fideliuʒ
quod nõ impoꝛta in rõne ſanguinis.ideo o/

poꝛtuit hoc de ſignari ꝑ aliquid huic vſui acco

inodatũ.ſ.vtcalicem noui.et etermi teſtamẽ/⸗
ti. Exponit hic Inno. de cele.mi.c. Cũ mar/

the.ſic.noue et eterne ꝓmiſſionis cõfirmatoꝛ
Ceſtamentũ emm vr dicit C. eſt diſ poſitio

herechitatis. NHereditatẽ aũt celeſtem deus di
ſxvoſuit hominibodandã per virtutem ſangui⸗

nis chꝛiſti. Dicitur añũt teſtamentũ nouũ ra⸗
tione erhibinonis.quia in figura datur. vt in

veteri telt amento Eternum dicitur tam ra/

tone hereditatis.q; rõne eterne dei pᷣ̃oꝛdina⸗
nonis.Doyſteriũ fidei.nõ ad excludendũ rei
virtutem. ſed ad oſtendendũ occulrationem
quaſi quoddã ſecretum.quod ſola fide renet
et nõ cernuur. Et quia ſanguis ſeoꝛſum cõſe
cratus a co:poꝛe.erpꝛeſſius repꝛeſentat paſſo
nem. I deo in cõſecratione ſanguinis fit mẽ/

nio de paſlione.et fructu eius. dum dicit᷑. qui
pꝓ vobis.et pꝛo multis ⁊c. Po vobis ſcʒ iu/

deis. vel ꝓ vobis manducannbo et ꝓ multis.

pv quitus offertur. DHoc quotienſcũq; ⁊c.nõ

eſt de ſubſtantia foꝛme. Expꝛimuur tercio

rei cõſecrate cõmemoꝛatio. Hnde dicit᷑. Dñ
er memoꝛes ⁊c. O autem poſt cõſecrationeʒ
ſacerdos extendu bꝛachia. deſignat extenſio⸗
nem chꝛiſti in cquce ſ̃m tlv. X aliquando le⸗
uat manus in oꝛando.deſignat ꝙ oꝛano eiuſ
dirigunur ꝓ populo ad deum. O aliquãdo ma
nus iungu et inchnat.ſignat humilitatem et
obediennam chꝛiſti in pvaſmmone. Digitos aũt
iungit poſt cõſecrationem.ſ.pollicem cum in

dice. ob reuerentià ſacramenti.ne ſi qua par
ticula digitis adheſiſſet. diſpergaẽ̃. Supꝛa

qᷓ iciatio ꝛc᷑. Hic petit ſacramenti efieciũ.
Et pꝛimo petit ſacramentuʒ acceptari. quod
eſt cauſa grane dicens. reſpicere dignerisꝛc
munera pueri tui iuſti abel cc. Obi nota ſᷣm
tlv.ꝙ licet hoc ſacriſficium pꝛeponat ommbo
leneficijs antiquis.illa tamẽ fuerunt deo ac/
cepnſſima ex deuotõne ofterennum. ſicut il⸗
ilia Z bel. Secundo petit darn ipᷣm wonum gra/
nie ditẽs. Supplices te rogamus ⁊c. Obi no⸗
ta ſᷣm tho.ꝙ iacerdos nõ petit ꝙ ſpecies ſa⸗
cram entales deferant᷑ in celum. neq; coꝛpus
chꝛiſti verum.quod ibi eſſe nõ deſimit.ſed pe⸗
nt hoc pꝛo coꝛpoꝛe chꝛiſti myſtico.quod in lxc
ſacramẽto ſignificatur. vt ſcʒ oꝛationes ſacer
dotis. et populi angelus aſſiſtens diuinis mi

Decimiſtercius

ſterůs. wo repꝛeſentet. Sublime altate di v’ᷣ
citur. vel ipᷣa eccleſia triumphans. in qus rad
ferri ſpenmus.vel perangelum intelligir pſie
chꝛ ſtus.quia coꝛpus ſuum mvſticuʒ deo pa/
tin coiungit. et ercleſie triumpipanni. Cercio
perit effectum gloꝛie dari defunctis. dicens.
Oemento comine c. de cõſe. di.j. Diſum.
Statutum eſt. vt in omnib miſſis fiat oꝛas

tio pꝛo deſunctis. et lvc fit in iſto panu genenz “
oꝛare pꝛo quolber. quem tamen nõ credt da
mnatum. Onde dicitur in chꝛiſtio quieſcen/
tibus. Cum autẽ dicit ſacerdos. Nobis quo⸗
q́; peccatoꝛibo.paululum erpꝛeſſa voce ꝑcu⸗/
tit pectus ſuum. Sic et publicanus percuneꝭ⸗
bat vectus.Luc̃. xviij. In tunſione pectoꝛis
tra ſunt ſcs.iĩctus. ſonus. et tactus. Et hvc qꝛ
peccamus cogitatõne.locutione.et opere.Cõ
pletur aufeʒ canon miſſemoꝛe aliarum oꝛa⸗/

liter ꝓ omnii us.ſed in ſpeciali poteſt

tionum in chꝛiſto.ibi.per chꝛiſtum vumimum

noſtrum ⁊c.per quem loc ſacramentum oꝛi /
ginem habet. Et q;tum ad ſubſtantiam. On⸗
de dicit creas ꝓpter eſſe nature. Sanctificas
ꝓpter eſſe ſacramenti.&t q́;tum ad virtutem
Vngde dicit.viuiſicas.pꝛopter effecmim gra⸗

tie.que eſt vita anime. Benedicis. pꝓpter gra
tie auginentum. Et q;tum ad oꝛationes. ſiue

vſum.vnde dicit.et pꝛeſtas nobis. Candẽ

nitur ſacramẽti perceptionbi. oꝛemus pꝛe⸗/
ceptis ⁊c̃.Et circa lvc pꝛimo ponitur pᷣpara⸗
no ad ipᷣm cõmunis.ſecundo ſpecialis.Et cõ
munis eſt triplex. Pꝛimo emim ponitur ſacra

menn ptitio in ipᷣa oꝛatione wmmica. cum
dicitur. Panem noſtrum ⁊c. Secundo perci⸗

piennum expiatio peroꝛationem ſacerdons.
dicentis. . ilera nos ⁊c. Cercio pacis adim⸗
pletio.ibi. Pax comini. Hoc enim eſt ſacra⸗
mentum vnitatis et pacis. Et quia pacis pe

titio exuperat omnem ſenſum. Ideo pacis

peritio inchvatur a ſacerdote.cum diot. Pax
ůomini.et a chꝛo cõpletur cum dicif.Agnuſ
dei.et ſic tria a ſacerdote incepta.elvꝛus pꝛoſe

quitur. ſ. Gloꝛia in excelſis. quod pertinet ad
ſpem. Credo in vnum deum. quod ptinet ad
fidem. Pax comini. quod pertinet ad charita
tem.Petit autem populus miſericoꝛdiã.q;tũ
ad amotionem mahli contra miſeriam culpe.
et pei e.et pacem q;tum ad cõſecutonem o⸗
mnis boni. vnde ter agnus dei dicitur. pec o-

innia thvmas In.iiij.diſtinctione.viij.in ex
ſitione littere. Et nota ꝙ fractio vſtie fᷣm

ne.i. articu.iũᷣ.in coꝛtᷣ:

coꝛ Me Ngueſtiomis. ta ſi⸗
gnificat. Pꝛimo ipam diuiſionem coꝛpoꝛis
chꝛiſti.que factia eſt in paſſone. Serundo
diſtributionem gratiarum pꝛocedentium ex

4
—

ner un

mſtlrli

cfuron ſcloe
n ſruclsſaten
ts epeilat

ſgecleſunt E
ſprerfegnsm
ennäonteftumn
nbbar ncalee
pfrtacokenon⸗
icnitñn ceonoe
tacerudoniſa
fadun e Dott
Apretenerme

Dchinduaspre

VIſkſgniftan,
fotl nacica k

ceonnh'waale.
Ntutnnonegn
teitet. de
ſetps pſtiein cel

Meſdigtogdl
N. Cecapers
onsetcönne

bneßccicantn

acirumacrio
Netiurytcöfon
Kpncer Etſch

üüpmeonnnenn

ggeidebraie
Ohlttäilanna.

eſconseſtn

huut
tccdon⸗
doskimehcan
Meſl
cftmnefrere
IrNign

ter Ndlnenen e
minmnn
Mns etann nn
eentoneged
miſenorimnnn
irihefunnnn
e EneIIS
mmidſihonmnee
tſenminne Sniſcg
—
Nopeeeftunag
meentmnn
ttumaAaIe

weſtssnobis nti

meprio bi ananen
Xpamo wnnnien
lerundo ſoraistnd
moenimn wnroen
ormione wunnmi an
rorgronen ſrtene
1e. Lemno pacs ai
n. bor emn etan
s. Etanis ann
n ſnn. J0e n⸗
õ
emr amdi g

nept/ kur
Nis r vNi OH
run. Awetnetddd

omſendortiiätl

nmna mſenomn l.

n onwnen
mns mdn Nt0
Gemowne vi, ſtelſ

eſiome. M 4

iuſionen n
gfſone. Bemn
goelenmn

qð iam reſurrexit demonſtrat.i.ipᷣm chꝛiſtuʒ
et lvxatã virginẽ.et ſiqui ſunt alij in gloꝛia cũ

pace. ſi celebꝛaf ꝙ defunctis.terminat᷑ per be⸗

paſſione chꝛiſti. vt dicit Oyoniſius. Cercio
diſtinctionẽ coꝛpoꝛis miſtici.ſcõm diuerſlos
ſtatus. Et quia ſtatus ſunt tres. iðo tres par⸗/
tes fiunt. Onde Sergius papa.de conſecra.
diſt. ij. c. rifſoꝛme.dicit.rifoꝛme eſt coꝛpus
wmimi. Pars miſſa in calicẽ. coꝛpus chꝛiſti

coꝛvoꝛe. Pars comeſtaambulans ſupꝑ terrã.
quia ſcʒ viuẽtes in terra.ſacramento vtuntur
et paſſonibo atterunf.ſicut pams comeſtus
atteritur dentibo. pars in altari remanẽsvſq;
in finẽ miſſe ſigniſicat coꝛpꝰchꝛiſti.remanes
in ſepulcro vſq; in finẽ ſeculi.qꝛ coꝛna ſaneto⸗
rum in ſepulcris erunt. quoꝛũ aĩe ſunt vei in
celo. vel in purgatoꝛio. Nic tamen riius non

ſeruat modo. vt ſcʒ vna pars reſeruet᷑ m ſinẽ

miſſe. OTaner tamẽ eadẽ ſignificatio ptium.
NHñ verſus. Hoſtia diuiditur in partes tincta
lxatos. Plene ſicca notat viuos. ſerugta ſe/
pultos. hec Clv. Alij aliter aſſignant iſtam ſi/
gniſficationẽ. ſed nõ eſt eius. Pꝛeparatio
autem ſpedalis ſacerdotis ſumẽtis.fit ꝑoꝛa⸗
tiones quas pꝛiuatim dicit. Oñe ieſu cheiſte
et ſi que alie ſunt. Et nota ᷣm Cho. in. ij. pte
ꝙ ſi ꝓpter frigus manuũ.vel als pꝛopter ne⸗
gligentiã ante fractionẽ. vel poſt hoſtia conſe⸗
crata labat᷑ in calicem.quia lvꝛũ pꝛeterninio
nõ facit ad ꝑfectionẽ ſacramẽti. ſed ad figniſ
cationẽ tm̃.ideo nõ eſtnecene iterare aliqui d
circa celebꝛationẽ ſacramenti ꝓpter hmõi de⸗
fectum. hec Tl. Et ſi medietas lvſtie labitur
et poteſt et debet medietas alia que remanet
diuidi in duas ptes.cum apte poſſit lxc fieri
vt ſit ſigni ficatuũ.Si aũt tota dilabit᷑.ſi nõ eſt

de extrahi de calice.et adhuc diuidi fine mul⸗
ta cõtractatione ꝑtis madefacte.deber fien
ut meliuspᷣt. Itẽ ſi ſumendo ſangiinẽrema
net ꝑps hoſtie in calhcẽ miſſe in fundo calieis.
poteſt digito ad labiñ calicis adduci.et ſic ſu⸗

mi. CTercia pars pꝛincipals eſt gratiarum

actionis.et cõtinetſeʒ rememoꝛationẽ acce⸗
pti beneficij ĩ cantu anplone poſt cõmunionẽ
er gratiarumactionẽ ex oꝛõne quã ſacerdos
ꝓſequitur vt cõ foꝛmiter ſinis miſe pꝛicipio
reſpondeat. Et ſciẽdũ ꝙ in offeio miſſe que

dã verba continentur greca. ſicut lrie eley/
ſon qued hebraica. vt alleluya. oſanna. ſaba

oth.quedã latina. vt alia.quia his tribus lin
guis ſcriptus eſt tirulus crucis erſti. Joh. ix
Pec Cho.in.iiij. Cerminat᷑ miſſa roſt ite mi
ſa eſt.quod dicituniaieſſit gloꝛia in excelſis
deo. als benedicamus dño.vel requieſcant in

nedictionẽ ſacerdotis vnde de cõſe. dſti. i. .
miſſas.dicit᷑.ꝙ nullus ante benedictionẽ ſa⸗

cerdotis egredi pꝛeſumat.ſq; diebus dñicis.
Euangelium autem. In pꝛincipio erat ver
bum. eſt ad placitum ullud vel aliud. Debet
tamen ſeruari in hoc mos patrie Poſt perce /
ptionem autẽ ſacramenti ſumitur vinum ad
abluendum os. ne reliquie alique remane/

ant inter dentes. quod pertinet ad reuerentiã
ſacramenti.et hoc eſt verũ.niſi eadẽ die debe⸗/

ret iterũ celebꝛare.cum nõ fitieiunus. extra
de cele. miſ.c.ex darte. Er eadem ratione ſc-J
pꝛopter reuerentiã ſacramenti abluit etiã diꝰ
gitos.quibo tetigit ſacramentũ.ſi tamẽ aqua,ʒ
ſum eret in purificationẽ.ia poſſet fieri ſicut

cum vino ad libitũ ſacerdotis.

PBro erpoſitione §. iii.

autem aliqua et bꝛeui ipᷣius oꝛationis wdomi⸗/
nicaus. Nota hic que ponit lv. ſcðᷣa ſcðe.ꝗ.
lxxxiij.arti.ix.in coꝛpoꝛe.q.Dicit enim ꝙ ipᷣa
oꝛatio vominica eſt ꝓfectiima.et ſᷣm Augꝰ.
ſi recte oꝛamus.nil aliud dicere poſſumus.ſ.
q́;tum ad ſubſtantiã. Nam pꝛimo ponuntur

illa per que in nobiſipᷣis fiduciam excitamus
ſcʒ ↄſiderando charitatẽ eius ad nos. quia bo
num noſtrum vult.er ideo dicimus pater no

ſter. et cõſieeratio excellentie qua nos poteſt

iuuare. etideo dici. qui es in celis.Oeinde
ſeqnũt᷑i ſeptẽ petitiones.et eo oꝛdine quo pe

tende ſunt.Pꝛima ꝑtinet ad dilectioneʒ dei.
qua deum in ſeipᷣo diligimus cum dicimus.
ſanctificetur nomen tuum.i. ſanctum ab lv/
minibus habeatur.quod ꝑtinet ad gloꝛiã dei
in hbmimbus ꝓpagandam. Secũnda ꝑtinet
ad dilectionem qua diligimus nos.cum di⸗

g citur adueniat regnum tuum. per quod peti/
tota madida.ſed ꝑs aliqua.et poteſt cõmo⸗

mus ad gloꝛiã eius puenire.Cercia petitione

petitur directe illud ꝓ quo beatitudinẽ merea

mur.cum dicitur. Fiat voluntas tua ſicut in
celo et in terra.Quarta eſt per quam petit᷑ i⸗
lud quo inſtrumentaliter iuuamur ad meren
dum.cum dicitur. Panem noſtrum quoti-/
dianum da nobis hodie.ſine hoc intelligatur
de pane ſacramentali cuius quotidianus v/
ſus pꝛoficit. in quo etiam intelligũtur aha ſa⸗
cramenta.ſiue etiam intelligatur de pane coꝛ

poꝛali.ſub quo cõpꝛehendit᷑ omnis ſufficiẽtie

victus.Auinta eſt remotio eius.quod eſſer
impedimeniũ pꝛime petitionis.quia directe
excludit a regno.ſcʒ peccatũ.vnde dicitur.di⸗
mitte nobis debita noſtraſicut et nos dimitti

mmnus debitoꝛibus noſtris. Sexta eſt remotio

eius.quod nos impedit a ſecunda pentione.
ab obſeruantia diuine voluntatis.cum dici⸗
tur. Et ne nos inducas in temptationem. per

qquod non petimus ne temptemur. ſed ne a

temptatione vincamur. Quoeſt in tem /
piationem induci. Septimga eſt remotio

Zitulus

penalitatis pñtis. que eſt im peditiua tercie pꝑe
titionis. ſcilicet ſufficientiã circa vitã. vnde

dicitur. Sed libera nos a malo amen.i. ſic fi/

at. Exinde dicitur. Paxr womini ⁊c. quod ſe
quitur. Agnus dei ⁊c. Obi bis pꝑetimus mi⸗
ſericoꝛdiam. ſcʒ q;tum ad animã et quantuzs

ad coꝛpus liberari a miſeria.Et dicitur tercio

agnus dei.petendo pacẽ. ſcʒ q;tũ ad vtrũq;.i.
mentalem et coꝛpoꝛalẽ. Exinde ſacerdos de/
oſculatur euchariſtiãvel calicem ̃m alios. et
wſtea ab eo diaconus accipit oſculũ pacis.et
deinde alij.Algnus dei dici inſtitunt Sergius
papa.Oſculũ pacis dari inſtitin: Inno. pꝛi⸗
mus.et eo ſecundus. et ſignificatvnitatem
dilecrõis.quã debent habere adinuicẽ fideles

quã ſignificat ipᷣm ſacramẽetũ.⁊ etiã aſſenſuz

ſacris myſterijs.et his que celebꝛãtur in eccle
ſia. Et eſt quaſi loco cõmunionis. quam anti
quitus in feſtis omnes fideles ſumebt. In

miſſia tamẽ defunctoꝛum ſacerdos nec ſumit

nec dat oſculum pacis.quia defuncti ſunt abſ
qʒ; perturbatone pacis.uli ſeʒ qui ſunt in pur
gatoꝛio cum peccare nõ poſſint. Sumpto ve /

ro ſacramẽto dicitur anuplona poſt commu

nionem.que a quo fuerit inſtituta. ignoꝛaf.
et deinde oꝛatio.quod totum pertinet ad gra⸗

tiarumactionẽ de tanto beneſicio.et finitur ꝑ
ita miſſa eſt. quod ſic exponitur. Ite ad pꝛoj
pꝛia.qina miſa eſt ſeu oblata eſt ivſtia dei ꝓ

humano genere. vel miſſa eſt oꝛatio ad deum
pv populo. et fimta.vel ite poſt chꝛiſtum. et ſe
quimini ipᷣm.nõ ſtetis ĩ mũdo. ſed feſtinetis
ad patriaʒ per bona oꝑa.quod leinter poteſtis
facere.quia miſſa eſtad placandũ den patrẽ.

lvſtia per quam cõfracta ſunt tartarg. et parʒ
introituſparadiſi. Quãdo nõ pꝛeceſſit gloꝛia
in excelſis.terminat᷑ per benedicamus comi⸗

no. vel reqgmeſcant in pace in miſſa deſuncto/
rum.ſt autem euchariſtia nõ ſicut alius ci⸗
bus maſticanda.ſed diſcrete.et moderate.⁊

leuiter anterioꝛibo dentibo rerenda. et lingua

molliſicanda. ne qua pars eius dventibus inhe
reat.ne cõtingat expui.ſed nec ſubito poſt cõ/

munionem debet exym ꝓpter ſacramẽti reue

rentiam. Hec ant Guil. durandi.

De ptinentibo ad miſſam.et de defectibus
miſſe. er de diſpoſitõne ad ipam. et frequenta
tione.et vtilitate.
Capitulũ ſextum

Iſſa quondie in ec
eſia celebꝛat. Et lvc ᷣm Inno.
gquinq; de cauſis. Pꝛimo quia opoꝛ
tet ſemꝑ medicmam eſſe paratam cõtra quo

Decimuſtercius

tidiana peccata. Secundo.vt lignũ vite ſem
per ſit in medio paradiſi. Cercio.vt nobis q̃ti
die chꝛiſtus vmatur ſacramentaliter., et nos
ei ſpiritualiter. Quarto.vt ſit apud nos iugiſ
memoꝛia paſſionis. Quinto vt vero agnolo
a typici quotidie vtamur ad veſperã. quẽ iu⸗
dei ad veſperam cõuer:endi eſurient. iuxta il
lud.cõuertent ad veſperam ⁊c̃.pᷣs.lviij. Et

nota ꝙ ad debitã miſſe celebꝛarionẽ quedaz
requirunf ad ſactamenti neceſſitatẽ ⁊ quedã

ad cõgruam ritus ſlolennitatẽ.et quedam ad
celebꝛantis vel ſumentis idoneitatẽ. Zd ſa/
cramenti quidem neceſſitatẽ tria requirunf

ſcʒ de bita materia. debita ſoꝛma. et miniſter
intendens cõfectionẽ vel conſecrationẽ. ſi ali

quid iſtoꝝ defuerit.cõfici nõ poterit. Sed his

tribus cõcurrentibus.et ſi omnia alia defice⸗

rent.cõficeretur ſacramentuʒ. qᷓ;uis male ex
parte offerennũ.quia cõtra eccleſie moꝛẽ.
Eſt autem debita materia huius. panis triti⸗
ceus aqua naturali cõſectus.et vinum vitis
Et hoc ideo.quia chꝛiſtus creditur confeciſſe
n tali materia.quia apoſtoli qui pᷣſentes fue⸗
runt tradiderunt nobis hunc modũ. tũ quia

chꝛiſtus qui eſt in lvc ſacramento cõparauit
ſe frumento.et viti. tum eriam quia talis pa⸗

nis.et tale vinũ neceſſarius.et melius nutri

mentũ pꝛeſtant. vnde et melius ſignificantef

fectum ſacramenti ſᷣm vor. eccleſie. Igitur
pꝛimo ſciendũ eſt ꝙ cõferens pꝛimo in pane
fermentato grauiter peccat.quia facit contra
ſtatutum et cõſuetudinem ecceleſie.ſed ſicut
latinus cõſiciens in fermento.peccat moꝛta⸗
liter.ita grecus in aʒimo lvc quia faciunt con
tra eccleſie ſue ritum.q;uis ſitrationabilius.
conſicere in aʒimo ſᷣm Clv.iij.parte.q.lxxiiij.
arti.iiij.in coꝛpoꝛe.q.et in.nij.ſenten. diſt. xi.
q.ij.ar. ij.q.iij.in coꝛpoꝛe.q. Et.iiij.cõtra gẽti
les.c.lxviij.Si vero cõficiat in pane qui inci⸗
pit coꝛtumpi.ſimiliter grauiter peccat.etiam
cõficiendo in aʒimo. pꝛopter irreuerennam
ſacramenti. tamen pane tali cõficitur ſacra⸗
mentum. ſed ſi pams adeo ſit coꝛruptus. qꝙ;
in eo deſicit ſpecies panis. non poteſt confici
boc eſt ꝑ verba ſacerdotis nõ efficitur coꝛpus
chꝛiſti. Et ꝙ ſpecies maneant poteſt perpen⸗
di ex lvc.ꝙ cõtinuitas nõ eſt ſoluta. nec alia
accidentia.vel eſentia omnino ablata. Dec
TChv. et lber. Atem ſigrana alterius gene
ris ſint admixta tritico in tanta q;ntate ꝙ a⸗

hlam ſpeciem faciant.ſiue ꝙ medium conſti⸗

tuant nõ poteſt ex eo K ſacramentutn. ex

modica vero quantitate nõ impeditur. Cv.
et Allber. et Petrus.Si panis ſit de aqua ro⸗

ſacea confectus. dubium eſt inter wctoꝛes. ſi
wteſt confici.Ourandus oꝛdinis minoꝛum

SS = —=

☛
—

Ms

— ”=
=
2 —
—

elſdliigen

iin iſcte⸗

4

giͤßteofi n

gfeninten
palſcini.

(odſbugfn⸗
ſirar nten
eniſterſriln
ſöpnoncteüne
cemimtinmimn
Ssolotniitll
nttnnti hgec
(eſt pelſme
aurergtmmng
ilateyinnts⸗
rgenerntenſi
ifeminus.
midiferitene
ttidictatua
ſoden aubiſiin
Farcnmmoninsl
Dbetdizsdhan

nemi percd

NVofereniaet
opſeemrenin
ngel iralet
ſurerſannnde
(lunoluiſtape.
(yttiſtmreinſceſc⸗
Mllncei pi
iigi Incnhe⸗

tſcifectum ſit

nrighoſtoft

fmmcon ſt
onfianöͤw⸗
nffürmamna
Bnosinſt
muentloſii
Mümanlatr,

ngagſer

Peitn i
UAnhinns
rni un
Aune

ns ionniten
natena huins n
icöſerns Anne
ſdnsggeciun ne⸗
n diniſenni
tnotssiunenwii id
te ſcaneni
kmmenmn gune
rrſſariug etninnn
weermelinsigtene i
Ifm et n
goöſferens punm ne
Uer ectat, istuetcn
anem ealeie lſan
in ſemnento Gnat n
ino vensſatintm
m Eans ſtnnnnndn.
fn Dnii eg .
Amn ii ſenmn MH
õ
wcöiuri e imc
ſnee —
mnginmninn
e rftenl n
nens, ,M tntad

zöef tn etdd
min Ablan h
niamdltenin
Cointanti fmurgt
ſegmecinn ſt
adawenn

e npiinli

2
mnbll f

CLapitulüũ ſertum

dicit ꝙ ſic. ſed ſanctus Tho.dicit eſſe pꝛoba /
bilius nõ poſſit con fici. Ypſe autem Cho. in
tiij.ſ. diſt. xi. q. ij. ar. iiij. q. iij. in Rñ.ad ſcᷣm.
Dictit ſimpliciter. ꝙ non poteſt cõfici exr pane
coagulato ſeu facto cum aqua roſaceavel alio
lioaquoꝛe q; aqua naturali. Et idẽ recitat hv.
iiij.pte.q.lxxiiͥ.ar.vij. Rñ.ad vltimũ.de ſpel
ta et farre.q;uis quidã dixerint ꝙ poſſit cõfi/
di.Pe.iñ dicit.ꝙ cõis ſententia coctoꝛũ eſt.
ꝓ nõ poteſt cõnci. IJdem Rich. in. iiᷣ. di. xi.
Llv. etiã in.iij.pte.q.lxxiiij.ar.iij.dicit. ꝙ de
itlpvc nõ pᷣt cõ fici.quia er trinco iſta nõ generã
tur.et ſic nõ ſunt eiuſdẽ ſpeciei cñ tritico. SZʒ

Pe. de pal. in. iiij. di. xi. tenet cũ Alber. ꝙ põt

Coõ ſfici de ſpe ta et farre.ſicut de tritico. et rõem
alſſisnat. quia ſuntvnius ſpeciei eter eo ꝙ fru
mentũ ſit genus ad triticũ. et farad ſpeltam.
CLoõpertum eſt enim. ꝙ in eadẽ terra triticum
ſeminatũ. vno anno generabat ſpeltã vel far.

in a alio triticũ.Et ſi dicat᷑ ꝙ ſpelra nunq; ge

nerat triticũ. licʒ ecõuerſo nõ obſtat.quia foꝛ
te loc eſt ꝓpter imperfectã virrutẽ in ſpelta. et
ſimiliter ꝙ triticũ generat ſpeltã vel far. eſt ex
tebilitatevirtutis. ſicut aliqui maſculi nõ poſ
ſunt generare niſi ſeminas.nec alique femi⸗
ne niſi feminas. Sed ſicut maſculus et femi
na nõ differũt ſpecie.ita nec triticum ſpelra er

far. Et ſi dicat ꝙ alicubi tritico ſeminato cre/

ſcit oꝛdeuʒ. alubi ſiligo. alubi loliũ. nec tamẽ
WVpter hoc ſunt vnius ſpeciei. Dicendũ ꝙ verũ
eſt. nec de ipis cõfici poteſt.qiua hmõi tria ge

nerant᷑ ꝓpter accidẽs.et via coꝛruptõis.ſicut

er vino generatf acetũ.vel ſicuter ſudoꝛe aĩia /
lis ꝑfecti generaf animal impꝑfectũ.puta.ver
mmis.Sed far et ſpelta via generatõis ex triti/
co. ſicut ex ſeminatõe animal ꝓducit amimal
et oliua oliuã. hec DHe. Cum ergo certũ nõ

ſit vtrũ ſint e uſdeſpeciei ante cõfectionẽ.te/

nenda videt᷑ opi. Tlv. vt ptʒ. iij.ſ.di. xi. q.ij.

ar. ij. q. i. Vn coꝛge. q. vt ſcʒ nõ cõficiat ex his

Sel ſi cõfectum ſit opi. Pe.ꝓ ſacramẽto ha

beatur. pᷣſuppoſito ſi eſt cõfectum. et idẽ dicit

gqð d amido cum ſit paſta cruda. et nondum
panis confici nõ poteſt. ſed ſi inde fiat panis
cum ſit farina tritici purgatiſſima. pᷣt confici.
Siſſacerdos infra miſſam ante cõſecratio/
nenm aduertit lvſtiã nõ eſſe triticeãvł eſſe coꝛ
ruptã. remota illa loſtia aliã ponat.et a cano/
ne reincipiat. Si vero poſt cõſecrationẽ.idem
faciat ponendo aliam lꝓſtiã. et eã ſumendo.
ſed nililominus poſtea pꝛimã illã hoſtiam ſu
mnat. aut alis ſume
ter cõſeruet. Pe. Idẽ Richar. in. ii. diſt. xi.

adat.aut reueren/

Qõ auteʒ dicit hic Pe. reincipiat a canone.

Beatus tiv in ſimili caſu dicit reincipiendũ
a vexrbis ↄſecrationis.iij.ꝑte.q.lxxxiiij.arti.

vlti. An rñ. ad.iiij. vt habet. j. Si vero ſacer⸗
dos aduertatſupꝛ adictũ defecrũ loſtie poſtq;
ſiunpſerit. licet in iſto caſu varient wocro. b.

El. in tercia ꝑte vt ſupᷣ.tenet ꝙ deber pone⸗
re aliã lvſtiã. et cõſecrare.er ſumere.qꝛ pꝛece
ptum d pꝑceptione ſacramẽti maioꝛis eſt pon
deris qᷓ pꝛeceptũ ꝙ a ieiunis ſumat᷑. Per id
autẽ ꝙ dieit Pe. ſi ſacerdos infra miſam ad

uertat hoſtiꝗᷓ nõ eſſe triticeã̊. vel coꝛruptã. ptz

quid agendũ. Sed ſi nulla hoſtia fuerit ſoſita

rvl ſi poſita ſit perdita. Et p id qõ dicit tho. ſi

*

aduertat vefectũ hoſtie woſteius ſumpnioneʒ
pᷣt hoc idẽ intelligi ſi aduertat eriã pſt ſum/

ptionẽ ſanguinis.ſ.ꝙ rurſus ponar nouũ pa⸗
nem et nouũ vinu. et cõſecret atq; pſequaf.
ne ſacrament remaneat imperfectũ. qð ma
gis expꝛeſſe a arebit infra. ibi ſtatim dice⸗
re defectũ vini. et ponent᷑ verba magis expᷣſſe
ipᷣius.b. Cho. Rich. autẽ dicit. ꝙ ſi ſacerdos
iam ſumpfſit hoſtiã dictã.i.nõ cõſecratã ſᷣm

nuoſdã. nihilominus delet ſumere cahcẽ con

ſecratum.i.ſanguinẽ chꝛiſti. q;uis nõ ſit ieiun

nus.iq; neceſſitas eum cogit. ne ſanguis re/
maneat ſic inaſſumptus. ſed ſi iam ſumpſit

vrrun q. ſ. hoſtiã nõ cõſecratã. et calicẽ coſe⸗
cratum. vel ecõuerſo.dicit ꝙ nõ debet illa die

aliã hoſtiã cõſecrare.quia ieiunus nõ eſt. ſed

opi. Cho. vidẽ in hoc rõnabilioꝛ. ſcʒ ꝙ aliaʒ
cõſecret ꝓpter rõem ab eo aſſignatã.

De vino puro .i.

Sciendũ ꝙ ſi vinũ omnino factũ eſt acetum

nõ poeſt de ipo cõ fici ſaeramentũ ſanginnis

chꝛiſti. quia differũt vinũ et acetũ.eremplifi⸗/

cat ſicut viuũ et moꝛtuũ.ſᷣm phm. Si vinuʒ
ſit in via quaſi aceſcendi.idem iudiciũ eſt.qð
de pane qui eſt in via ad coꝛruptionẽ.ſ. ꝙ pᷣt
cõfici.et de tali pᷣt intelligi dictũ Anno. in li.
de miſſa. cum dicit.ꝙ poteſt cõfici cum aceto
vt exponit Rich. in. iiij. peccat tñ cõficiens p⸗
pter ſacramenti irreuerentiã. Idẽ tho. erkn

ier. De muſto poteſt cõfici nõ tamen fien⸗
dum de muſto recenti ꝓpter impuritatẽ. tho.

Pe. De agreſta cõſici nõ pᷣt.quia differt a
vino ſicut cõpletum ab incompleto. Richar.
in.iiij.diſt.xi.Similiter de vua matura con⸗
fici non poteſt. quia non eſt ſub ſæcie worabi⸗
li ſededibili. Et de hoc etiã de conſe. diſt. ij.

c. Didicimus. Item vevappa. id eſt aquarel

lo non poteſt con fici ſanguis chꝛiſti. pᷣm Al⸗
ber. eſt enim aqua fuſa ſuper acinos vuarum

vino erxpꝛeſſo. que habet aliquantulum vini

acumen.ſed non eſt vinum. Si autem vino

apponatur tanta aqua. qð non conuertatur

in vinum nõ poteſt confici. et non habet ap/

poni aqua roſacea, vel alia artificialis. Si tñ̃

Zitulug Decimiſtercius

arponeret in ta modica q;titate ꝙ ĩ vinnouer
teret. cõficeret. Clv.⁊ Be. Si ſacerdos pꝰↄſe
cratõʒ coꝛpis ſ añ ↄſecratõʒ ſanguis pcipiat
vinũ ⁊ aquã nõ eẽ in calice.dʒ ſtanm appone
re et cõſecrare. Si vero poſt oĩa ↄſecratõnis
verba pcipiat ꝙ vinũ nõ ſuerit poſitũ. ſiqindẽ
lvc ꝑcipiat ante ſumptionẽ coꝛpꝑis.debet depo
ſita aqua ſi ibi fuerit ponerevinũ cũ aqua.⁊ re
ſumere a verbis cõſecratõis ſangumis. Sve
ro ꝓcipit poſt ſumptionẽ coꝛpꝑis.debet apponę
re aliã lvſtiã ſimul cum ſanguine ire rũ conſe
crandã. et in fine ſumere boſtiã iterũ cõſecra/
tam et ſlanguinẽ.nõ obſtãte eniã ſi pꝛꝰ ſum/
pſit aquã que ecat in calice.qꝛ pꝛeceptũ de ꝑce
ptione ſacramẽn eſt maioꝛis ponderis q;ᷓ; pꝛe
ceptũ ꝙ hoc ſacramentũ a ieiunis ſumat pᷣdi
cta. ho. Pꝛedictis aũt verbis demonſtrantur
iſta duo. que ſupꝛa dicta ſunt. cum de defectu

panis dictũ eſt. Niceni dicit tlv. ꝙ nõ ſuficit

jolũ lvſniã ſumere ne impfectũ remaneat ſa⸗
cramentu. Sed ſi ſolũ ſanguinẽ aliquis cõſe
craret erlumeret. ua remaneret umperfectũ.
ſicut ſi ſolã hoſtia cõſecraret et ſumeret tunc
aũr ſoluʒ ſanguinẽ cõſecraſſet et ſumpſiſſet.
Si p ſt conſecrationẽ ſanguinis cognoſceret
ꝙ loſna nõ fuerit triticea. v l ꝙ fuiſler coꝛxru⸗
pta. vt hic dicit tlv.etiã ſi ſoluiũ ſit ieiuniũ re
petendu eſt ſacramenmtuz. vt ſit integrü. Et
cum mine celebꝛias terminet᷑ benedictione
ſacerdotis. vt dicit infra. nõ ua udicandũ eſt
ce detectibus miſſe reparãdis ante benedictio
nem ſacerdotis. cum adhuc ſtet ofncin miſſe.
et pon benechctionẽ quãdo nũc ſolutüũ eſt offi
cutn miſſe. quia poſt benedicnionẽ quicqͥd fie
ret magis fieretiterano miſſe q; reparatio de

fectus. Atein ex verbis ſancti Chv. immecha

te iupꝛadiete aparet. ꝙ in reparatõe ſacra⸗
menti impfecte ſatis ſufficiat reſumere a ver
bis ↄſecratõms. Nide tgmẽ oĩa oꝛdinate ſu⸗
pꝛa repetenda. qꝛ vt dicit. vij.q.i. Nihil. pfe/⸗
cta no poſſunt diti ſacramenta. que pꝑfectum
nõ habent oꝛdmẽ. Et. b. Cho. dicit ꝙ imma
ne ſacrilegiũ ſi nõ ꝑficit᷑ hoc ſacramentũ. ñ
et cõcilium thvleranũ tulit ſententiã excõica/⸗
tioms in eos.qui cum pnt nõ pficmt illud ſa
cramemti. vt piz in loco vecren ſup immedia
te allegati. Si ſacerdos pempiat aquã non
fuine poſità in vino ante cõſecrationẽ ſangui⸗/
ms. pnat eã. et dicat verba ↄſecratõnis. Si
aũt pcmpii poſt cõlecrationẽ ſanguinis. nullo
mõ deber poſtea apponere aquam.quia nõ eſt
de nece mitate lacramenti.er ſequeret᷑ coꝛru/
ptio acramentiin aliqua ꝑte. Si quis tamẽ
ante cõlecrationẽ ſcienter omiiteret appoſi⸗

nonẽ auue.grauiter peccaret.quia ageret con

tra cõſiuunonẽ eccleſie.et quia omini apo

ſuiſſe creditur. Nõ ſufficit aũt ꝙ aqua appo⸗
natur quãdo adhuc vinũ eſt in olio.quia hoc
nõ ſigmficaret aliqind.ſed opoꝛtet vt immis
nente oblatõe a pponaf ad ſacramentũ tio.
PHorf eni in ſigmificatõne hmõi ꝙ ꝓpłs qui
ſigmficat ꝑ aquã.chꝛiſto vnit᷑. &t ᷣm Alber.
dimittere talẽ apxoſitiõʒ aque ex heretica pꝛa
uitate.vel ex cõtemptu.vel ex occupatõe circa
illidta.eſt moꝛtale.dimittere aũt ex negligẽ/
tia pcedente.et ex occupatõne circa vana tẽ

poꝛalia.eſt graue peccatum.Et ſi mihi ↄtinge
ret.facerẽ einendã tanq; ꝓmoꝛtali. Si auteʒ
negligentia illa ꝓcedat ex occupatõe circava
na.vel ex ſurreptõe.nõ eſt moꝛtale.hec G.
Er nota ſᷣm Richar.in.iij.cum fit equaliſ
cõmixtio in calice er vino et aqua.hoc poteſt
fieri dupliciter. Ono mõ ſᷣm mixtoꝑ equalẽ
q;titatẽ molis.ſic aqua nõ ſolueretſpecie vini
magis eni eſt vinũ actiuũ qᷓ; aqua.nec gene⸗
raret᷑ tercia natura ex duobo.nec poñet vinuʒ
cõuertere in ſui naturã.Alio mõ pt fieri com
poſitio ſᷣm equalẽ cõpoſitionẽ virtutis.et ſic
ex illis duobus generaret᷑ natura tercia. que
nec eſſetvinũ.nec aqua.ſed nõ ſtanim. Ope⸗
ratõnes enĩ nature nõ ſunt in inſtanri.q;uis
earũ termini ſint in inſtanti.et nõ ita cito poſ
ſet ſacerdos (cõficere poſt talẽ vini et aque ap⸗
voſitionẽ quin vinũ cum adhuc nõ eſſet trãſ
mutatũ ad cõpoſitionẽ nature tercie.cõuerte
retur in ſanguinẽ.Sed ſi ſacerdos ronſecrat
poſtq; facta eſt tranſmutanio ad terciã naturã
cõſici non poteſt. Et dicit Albertuſ ꝙ i illis
terris vbi vinũ nullo modo haberi poteſt. de⸗
bet hr̃e cõſultatio ad curiã quid ibi nendũ.tñ
pter intolerabile damnũ animaꝝ qð incur
rimurex deſectu ſacramenti.videref cũ talibo
ene diſpenſandũ.vt coꝛpus xpᷣi nõ eſt ſine ca⸗
lice conficerent.qꝛ coꝛp chꝛiſti nõ eſt ſine ſan
guine ⁊ amma.et deitate.q;uis ibi nõ ſit ſanR⸗
guis in hoſtia ervirtuteↄſecrationis ſacramẽ
ti.hec lber. Atem cum ſpeciebo vini poſt cõ⸗
ſecratiõʒ admiſcef aliquis liquoꝛ. dicit Pe.
ꝙ cum ſpecies retineãt modũ ſubiecmiſui.ſi
cut poterat fieri additio vino ibidẽ exiſtenti.

ita poteſt fieri ſpeciei vini. aut ergo addit eiuſ⸗

dem generis liquoꝛ aut alterius. Si alterius
vt aqua.aut id quod addit᷑ eſt equale.aut ma
ius et minus.Si maius nõ tantũ quãtitate.
ſed vir: uetranſmutat naturazʒ ſpeciei inſſe.
Si equale.tranſm utat vtrũq; in naturã ter⸗
ciam.et ſic vtroq; modo deſinit ibi ſpecies vil
ni ene.et per cõſeqsus ſanguis xpᷣi. Si vero

minus tranſmutat᷑ in naturã ſpeciei.verumta

men ſub ꝑtibus illis ad quas liquoꝛ additus
penetrat.cum nõ ſint ibi accidẽtia ſine ſubie

cio deſinit eſſe ſanguis xpᷣi. Si addit liquoꝛ

biuntuohqur

cne.
Pronn

Orenlmgnd
niet gtorſagan
emonbus
ne .onas g
tmmennr. Ho⸗
tltetihtumae
htetenimaain
niteſamennm
betpomeltsefi
ptamum Fren
Geteernentac
fmmimnlactne!)
Vennmemmenons
ſumhinsſacune
Celigteluganen
lacöiuncnoenin
nne mnendidir
D Peron
nug. Ponfn.
ſaſommelanguint
ingninisei
Pcöcttionesa
tenmſumdin,
W
liurel dinmn
rneſtlonneo
tengetnamen
Güikneng-
linumnszer
mmepmndn
aimg dtern
ndenimopran

Aufnmn ſ
wlnn

lefgtins.

hfſctei⸗

re

LCLapitulũ ſextum

eiuſdem generis. vt vinum. tunc iterum aut

tur. nihil efficitur. eriam ſi videantur verna

bnſieſtndn liquoꝛ additus eſt maioꝛ aut equalis. aut mi icdem ſignificare. ſimilirer ſi aliquid e dicris
t nnne noꝛ. Si maioꝛ. tuncad omnes dimenſiones foꝛinis oiminuirur, niſi foꝛte eſſet aliqua lit/
nktal anI ſpeciei puenit. ⁊ eius cõninuitatem totaliter tera in fine dicrionis. vt. m. et huiuſinodi. et
göhehni V ſoluit. et ſic iam alius liquoꝛ numero quoad lvcex mala pꝛolatione. quia enam ſic cõfice⸗
Nlorni iinad Acclidentia eſſe incipit. et ſanguis cheiſti ibi retur. Si vero aliquid adderetur. quod ſigni
ſini⸗ enme eſſe deſinit. ſi equalis ſimiliter cõtingit. ſi mi/ ficationem nõ mutaret. nec erroꝛem induce/
Dunlgangin noꝛ tunc ad omnes dimenſiones ſpecieinon ret. magnum veccatum eſſet. tamen cõficere
dmteräinmie peruenit. Sub partibus ergo illis ad quas ꝑ⸗ tur. lller. vt ſi diceret loc eſt coꝛpus meum
tanaör gki, uenitvinum additum deſinit ibi eſe ſanguis ſanctiſſimũ. Dicit autem ſanctus Tho. -
Aucnumn Ef mi cum iam acaidentia non ſint ſine ſubiecto. et foꝛma pꝛedicta vtens pꝛo nomine demonſira
im nz cõtinuitas ſpeciei que erat ſine ſubiecto ſolu tiuo.oſtendit ꝙ materia cõ ſecranda debet eſſe
Nctreraingienun ta ſit. Sub partibus vero illis ad quas nõ per coꝛam ſacerdote. Onde ſacerdos exiſtens in
enöckn ummn uenit manet chꝛſti languis. Concoꝛ. Klo. er mo ſua. nõ poſſet cõſecrare panem qui eſt
Gniim acddit Pe.puto tamen ꝙ ſi non eſt notabili/ m altari. aut etiam in ſoco.nec vinum quod
erpndet hhtd ter ercellens nimis quod additur pꝛopter du eſt in celario. Sed q;tacunq; ſit quantitas pa
nöfn N bium toto liquoꝛe ipo tanq; ſacramentovten nis et vini quęe coꝛam ſacerdote ponitur po⸗/
— ro noncia foꝛme eu. pꝛeſentia noeſt weiernimmttn Anahtttaaror⸗
in anenn Sciendum ꝙ Almbꝛoſi in libꝛo de ſcamẽ/ bi gratia. Otrum exiſtens in oꝛe clibani ma⸗
a wnißtimn tis dicit. ꝙ ſoc ſacramentũ cõſicitur in vrbis ximi. vel exiſtens in foco marimo pleno pa/
ninnennheſt et ſermombus chꝛiſti. ex quo dicto concudit nibus. vel exiſtens in celario pleno vino. v⸗
e nen leatus Tvmnas ꝙ foꝛma cõſecrationis huuꝰ trum poſſit cõſecrare hec omnia ſimul. neſcio
n ntn ſacramenti ſit. Hoc eſt enim coꝛpus meum de lvc ſed ſirequiritur talis pſentia p ſimul
meiblmn itmie videlicet q́;tum ad cõſecranonem coꝛwoꝛis. poſſit tangere omnia tunc nõ poſſit ſimul cen
unrtm minnnm et hic eſt enim calir ſanguinis mei noui et e tum lvſtias conſecrare. quas ſigillatim ſimul
unntinemmd rerni teſtamenti miſterſum fidei. qui pꝛo vo antingere nõ poteſt. Et ſic ſufficit pꝛeſentia vi
umgan a beis et pꝛo multis effundetur in remiſſionem ſus. nõ qua actu videat cum cecus conficiat.
frmimmmt ie peccatoꝛum. Alla vero verba accipite et man⸗ ſed qua ſitviſibile. tunc aerem plenum vſq;
Atitentds iſea dueate. pertinent ad vſum materie cõſecrate ad celum poſſet cõficere. Onde iſta diſtantia
EnmmmNIIHöI ſiniliter illa verba. HDec quotienſcũq; feceri/ et pꝛeſentia et quantitas materie non ſunt

EtRar rmſgi

tis in mei memoꝛiam facietis. pertinet ad v apud lomines dererminata. ſed dei noticiere

Monco Ari Nt ſum huius ſacramenti. qui vſus non eſt de ne ſeruata. verum eſt tamen. ꝙ nõ poteſt conſe⸗
——— ceſſitate ſacramenti.vt idem Clv. Birkt Nee crare niſi materiam pꝛeſentem et ante ſe poſi⸗
edemmnüamine ön illa cõiunctio enim.non eſt de ſubſtantia foꝛ, tam. alias eſſetfalſitas in ſacramento verita
Ement, C d me. tamen dici debet m vſiim eccleſie.qui v⸗ tis pꝛopter illud pnomen demonſtratiuũ loc
coprs inoeffſen ſus a beato Petro mitium ſumpfſit. etiã lo rel hic. Hec Pe. Dicit etiã Clvmas ꝙ ſi ſai
op'chuſfſnittſin mas. NHota ſᷣm Pe. et Allber. ꝙ de ſubſtan cerdos nõ recoꝛdatur ſe dixiſſe ea que in cõſe
Mare Fno linoſten na foꝛme ſanguinis eſt tantum. hic eſt calix cratione euchariſtie dicuntur. nõ debet ex lve
mmie enmmulimi ſan guinis mei. Sed ſvmas in. nij.dicit ꝙ turbari. nõ enim qui multa dicit. xecolit om/
n rtynmi O quia cõditiones appoſite. ad ſubiectum vel pꝓ mium que dirit. Si tamen ſacerdori ꝓbabili
cnns inen dipe, dicatum ſunt de integritate locutionis alicu/ ter cõſtet ſe aliqua obmiſiſſe ſiquidem non
imriſtien ſiſ ius.ideo alij ꝓbabilius dicunt ꝙ totuʒ quod ſunt de neceſſitate ſacramenti. nõ delet reſu⸗
unmo bieſfen ſequitur eſt de ſoꝛma. cum totuz loc quod ad mere immutãdo ſacrificqͥ oꝛdinem. ſed delet
miaragddtm ditur nõ ſit locutio perſe. ſed determinano p/ vlterius ꝓcedere. Si vero certificeturſe obę⸗
eins oittenumn dicati. Sciendum etiam ſᷣm Ch. He. et ?æll miſiſſe aliquid eoꝛum que ſunt de neceſſita⸗
arctengean ber. in. iiij. ſenten. ꝙ quehlet foꝛma ſcʒ coꝛo/ te ſacramenti.ſ.foꝛmã conſecratõnis.delet re
a nticitne. ris et ſanguinis per ſe pꝛopꝛiam habet virtuj/ ſumi ipᷣa foꝛma.et cetera peroꝛdinem recita
ſre OO tem et ꝓpꝛiam cõpletam ſigmificationem. et ri. Miniſter autem qi neceſſariorequirit᷑
nc pꝛopꝛiam et determinatam imnateriam. vnde ad cõficiendum hoc ſacramentum. eſt ſacer⸗
nriiſunn et pꝛopꝛiam operationem per ſe.et ideo queli dos baptiʒatus.ſ.et oꝛdinatus ad ſacerdoti⸗
annt. aſee bet foꝛma per ſe comsis ſuam operationem. um fᷣm foꝛmã eccleſie. NHam non baptiʒatuſ
nſengemg nec ſe mutuo expectãt. et ſub vrraq; ſpecie to/ ſacerdos eſſe non poteſt. nec per conſequens
lus * uus eſt chꝛiſtus. Si pꝛedicte foꝛme muten cõficere. Solis enĩ ſacerdotibus dara eſt iſta
ccint time EE
, Gie
5.5

Titulus terciuſdecimus

poteſtas.et non alijs etiam q;tumcuncq; ſan/
ctis. Onde nec virgo maria.nec angeli dei cõ
ſicere poſſent ſᷣm wc.ſed qui eſt oꝛdinatus in
ſacerdotem rite q;mumcunq; ſit malus. excõ/
municatus. hereticus.et degratus. vere conſi⸗/

it.ſi ſeruat debitã mateniã et foꝛmã et haber
intentionem. character enum ſacerdotalis in

gquo cõſiſtit poteſtas ↄſecrandi ab lvmine tol⸗

linõ poteſt. quia non datur ablvmine. ſeda
deo. licet mediante hvmine.ſ.epiſcopo qui o⸗
Pratur inſtrumentaliter. ſed vſus talis pote/
ſtans aufertur pꝛedictis per eccleſiã. Et ideo

ad ſui pernitiem cõſecrantr. ſed tamen conſe/

crant vt dicunt Clv.iij.parte.q.lxiii.arti.ix.
ad vltimũ Alber. Pe. et cõmuniter Theol. et
Hoſti. Onde opinio magiſtri ſententiarũ in

iij. diſt. xi. qin dicit cõtrarium.ſ. ꝙ hereticus

noõ cõlecrat. non tenetur. Opoꝛtet autẽ
lot intendat.nõ ſolũ enim verba foꝛme ſunt

adcõficiendum neceſſaria. ſed eniam requin⸗
tur intentio. quia pᷣm Zluguſtinuʒ ſine inten/

tione in ſacramento nihil agitur. Dnde ſcili /
cetlv. dicit. ꝙ ad perfectionẽ ſacramenti re
quiritur intẽtio mimſtri.qua ſe ſubijciat pꝛin
(pali agenti.vt ſcʒ intendat facere. quod fa⸗

cit eccleſia.et chꝛiſtꝰfecit.et dicit ꝙ nõ eſt ne

ceſſaria intentio actuahs. ſed ſuficit habitua

lis.vt confitiatur puta. vt ſi ſacerdos accedit
ad altare ad celebꝛanduʒ intendat facere qð

facit eccleſia. et chꝛiſtus lecit.perficitur ſacra⸗
mentum. ſi poſtea ſuſpendatur eius intentio

Pper aliam occurrentẽ cogitationem. ex virtu/

fe pꝛime intentionis. tamen ſtudioſe curare

debet miniſterſacramenti. vt etiam actualem
intentionem adhibeat. Et dicit v. ꝙ cum
ahauis nõ intendit ſacramentũ cõficere. ſed
deluſoꝛie aliquid agere.talis peruerſitas tol/⸗
lit virturem cõſecrandi.et virtutem ſacramẽ
ti. pꝛecipue quãdo intentionem exterius ma⸗
mfeſtat. Si autem intentio miniſtri peruerti
tur q;tum ad id quod ſequitur ſacramentum
puta.ſi ſacerdos intenderet conficere coꝛpus
chꝛiſti.vt eo adveneficia vteretur.quia pꝛius
nõ dependet a poſterioꝛi ꝑ alis intentionis per
nerſitas veritatem ſacramenti non tollit.ſed
miniſter tali intentione grauiter peccat. Pe.
tamen dicit. ꝙ ſacerdos cõſecrat q;tamcunq;
materi m. dum tamẽ intendat lvc facere ad

vſum. et alimentum fideliũ. als non. Sedo/

pinio T.lv. melioꝛ. Dicit tamen 2lber. ꝙ ſi
alique loſtie ex obliuione remaneãt in altari
aut alique vini gutte adhereant pedi calicis.
iacerdos cõficit.nõ ſunt ille cõſecrate.quia de
eis nõ intenditur. Durandus autem ponit
caſum.ꝓꝙ ſacerdos habeat coꝛam ſe vndecim

lvſtias. et intendit cõſecrare decem. querens
gquot ſint cõſecrate. Reſpondet. aut eſtdiſtin
guendo dicens. ꝙ loc poteſt pꝛimo duobus
ſolum in opinione. et nõ in intentione.in in⸗/
tentione autem ſit cõſecrarequicquid eſt coꝛnẽi
ſe.vt verbi gratia.vt ſi aliquis habeat coꝛam
ſe vndecim lvſtias.⁊ opinatur eſſe decem.ipᷣe
intendit cõſecrare quicquid eſt coꝛam ſe. non
obſtat ꝙ eius opinio fertur ad numerũ. On⸗
de quia effectus cõſecrationis ſequitur int/
tionem. et nõ opinionem. omnes ille boſtie
ſunt cõſecrate.Alio modo poteſt intelligi pꝛe

dictus caſus.quando ſacerdos habet coꝛã ſe

vndecii loſtias.et intendit cõſecrare decem
vt nõ opinio ſed intentio feraiur ad numerũ
ita ſcʒ ꝙ nõ velit cõſecrans plus q; decem. ſecd
tantũ decem cõſecrare.tunc in tali caſu pꝛedi

ctus coctoꝛ facit ſecundã diſtinctionẽ dicens
ꝙ duobus etias modis cõtingeret.Dno mo⸗

do ꝙ ſciat veritatem numeri. Alio modo

ignoꝛet veritatem numeri. et ſi ſciat writatẽ

numeri. ſcʒ. ꝙ hoſtie ſint vndecim. et ipſe de⸗

cem tantum cõ ſecrare intendit.aut vecem di

ſtincte intendit cõſecrare.i.diſtinguit decem
lvſtias.quas intendit conſecrare ab vna quã
nõ intendit cõſecrare.Et tunc dicendum eſi

ꝙ iſte decem tantum ſunt cõſecrate de quib⸗

intendit.et illa de qua nõ intendit nõ eſt con/
ſecrata.aut ſacerdos ſcit lvſtias eſe vndecim
et intendit cõſecrare decem. non diſtingunen
do. vel determinando quas decem intendit. et
quam vnam nõ intendhit. et ſic intendendo

decem er illis cõſecrare tunc nulla eſt conſe⸗

cata. eo ꝙ intentio nõ fuit ad aliquam deter-
minatam.etcum iſto dicto ſatis cõcoꝛ. ſan/
ctus Cl.in.iij.parte.queſti.lxiiij.arti.ix.aadd

pꝛimuin. vbi dicit ꝙ mimſterſacramentoꝛũ
eſt ſicut inſtrumentum pꝛincipalis agentis.

ſcʒ chꝛiſti vel eccleſie.Et cum tale inſttumen⸗
tum halæxat cognitionẽ.tequiritur ꝙ ꝑ inten⸗

tionem ſe dterminet ad opus.quod in virtu/
te pꝛincipalis agentis pꝛoducere debet. ideo
ſequitur ꝙ vbi nõ determinat ſe. nihil operat
Si vero lacerdos ignoꝛet numeruʒ vndecim
loſtiarum. et intendit decem lvſtias tantum
cõſecrare. dicit idem Durandus ꝙ eodem
modo diſtinguendum eſt. vtrum determinet

quas decem intendit.vel nõ determinet. Et
reſpondenduʒ eſt ſicut in pꝛecedenti caſu im⸗
mediate dicto. Sed dubitat᷑ quomodo ac
cidat.ꝙ numerus ignoretur.cui dubitationi

reſpondeiur.ꝙ poteſt caauin gere ꝙ decem lv⸗

ſtias videat extenſas.ẽt vna ibi lateat.ipᷣe au

tem intendat omnes quas videt ⁊ nullã alisẽ

ipfenore add
öſeunrei. auſi
ſemen ſundl

ontentnela⸗

inaineticen
nhihenins

mttan niaſch
naraiarentiom

ninotematene.

uperopinio

Cucamenimdian

Pnnnoceufgnife

Cpcacelſenlave
ſchren AM dicun
Koſgrenohe

Inncenmman
eliennuenöſer

ninatioptelem

Enſos bicanten

epartißinleni

cells ofſtcöne

ſtemaumms
Ghohonewialn

ffnchointmo

Paten avogn
Efnohuinin
tfarlien get
ſenömenfn
tlagffaren

Muirlearsn

eene Ulaſt

funn inoce

lettanfite

Mßakn

ums Dlsöden

Capitulũ ſextum

Vel poreſt eſſe ꝙ ipe decem poſuit. et vna e/

rat ibi quã neſciuit.ipᷣe vero intendat ſolum
illas quas poſuit.et redit hic caſus in caſi um
ſupꝛapoſitũ Alberti.quia tunc illa nõ eſt cõſe

cxata.quã neſciuit ibi eſſe. er omnes alie ſunt
coõſecrate. Si aũr ipᷣe vnam plus wbi poſuerit
ꝙᷓ; crediderit.vel alꝰ vndecim poſuerit.et ipᷣe

mandauerit pom decem. et nõ intendit cõſe

crare niſi decem tantũ. tunc nõ eſt determina

ta eius intentio. et ſicut ſupꝛa nulla ſparum

me nnnidi

Diktniniden
GscönngneD
numen. Aio nnn

ummndfti

fnnnenin ae

Wrentmneitalt NIN
emme.l dinn

wttnenreihnngt

r rundundind
minttätedn
Mnö mencnt oeſtn

Kitptwseſenndrn

Edennon Ninn
Cocnes dremintencitd

Merch. aſt inencene⸗

wmetmncnulget ee .

ANrAienn

dino ſans ( ſnd

Eecneſtinidnn lG

„

mmmſſterßemnid
mn pꝛinopgls e.
Gamtgeninen

ne egninurgomen

1dopbe enmn

wnner din d,

enmiwrlenhlepoe.
umen NAtin
rumn ves n.⅞
Ammum tenninqet

ni memmnel K

peretenn äſlin
Aubini oncnad
Cennr andubtnmm
Gered dl

Pmnatikten ſen “

MMB
l

eſt ↄſecrata. hec ille.Cui cõcoꝛ. JYo.neapo.in
viij.quodlibet.Et addit idem Yo.ꝙ ſicut di⸗
ctum eſt de quãtitate diſcreta.ſcʒ de numero
lvſtiarũ.ſic dicendũ eſt de qtitate cõtinua v⸗
nius et eiuſdẽ hoſtie.Si enim ſacerdos inten
dat cõſecrare medietatẽ ſoluʒ alicuius lvvſtie
determinatã. tamẽ vipote ſuperioꝛẽ ſoluʒ vel
inferioꝛẽ. ad dertram vel ſiniſtram. illã ſolum
cõſecraret. Sed ſiintenderet conſecrare me⸗

dietatem ſolum alicuius hoſtie.nõ determi⸗

nando intentionẽ ſuam ad aliquam partem

deſignatã pꝛedictis modis.vel alis quibuſeũ
i;. nihil penitus cõ ſecraret ꝓpter cauſam ſu

pꝛadictam.quia ſcʒ in tali caiu nõ eſſet deter⸗

minata intentio miniſtri reſpectu alicuius de
terminate materie. Sed Pe.de palu. dicit. q⸗

eſt dupler opinio circa iſtaz determinationẽ
Quidam enim dicunt.ꝙ opoꝛtʒ ꝙ fiat veter/
minatio.ſeu ſignificatio de parte lvſtie cõſe⸗

cranda. vel ſenſu. vel imaginatõne. als nõ cõ
ſecraret. Alij dicunt ꝙ ſufficit determinatio

iſta. vel ſignatio fiat intellectu. et ſi nõ ſenſu.
Intentio enim que exigitur eſt actus partis
intellectiue.nõ ſenſitiue. Et q;uis alia deter/
ininatio mtellectus ſit ᷣm determinationem
ſenſus.hic autẽ non opoꝛtʒ ꝙ ſit ſignatio cer
te partis ſᷣm ſenſum.qua nec per viſum. cũ

cecus poſſit cõſicere. nec pertactum. quia et

ſine tactu manus poteſt cõſecrare. nec ꝑ ima
ginationẽ vel alium ſenſum.quia indiuiſibi⸗
le ᷣm ꝙ huiulmodi nõ eſt ſenſu perceptibile
Id autem quo quid ↄtinui ab alijs diſtingui

tur. ᷣm ꝙ huiuſmodi eſt omnino indiuiſibi/
le.ſicut linea.que ſᷣm latitudinẽ eſt indiuiſi/
bilis.nõ tamen ſᷣm ꝙ vnam partem diuidit

ab alia. Sufficit ergo ſignatio ſᷣm intellectuʒ

quia intellectus parteʒ indiuiſibilẽ appꝛehen

dere poteſt. puta ſi de hoſtia plena intendat ſo
lum medietatẽ.que eſt a parte ſuperioꝛi ⁊ nõ
aliam vel huiſmodi. NHtrum autem plures

ſacerdotes poſſint eandẽ lvſtiam cõſecrare.

Dicit Pe.de pał.in.ijij di.xiij.ꝙ circa hoc eſt
duplex modus diceſ Onus eſt qui Allber.
eſt ꝙ vtiq; poſſunt ſcʒ ſimul.i.ſi verba conſe⸗

crationis ꝓferant. Ratio eſt. quia qua ratio/

ne vnus ſacerdosvere cõſecrat. ſi intendit. ea
dem ratione et alius qui ſimul ꝓfert verba.
et eadem intentio eſtnec ſunt due cõſecratio

nes. ſcʒ vna.quia diuina virtus poteſt ſin be/

neplacituʒ ſuum aliquid vnum facere per mi
niſterium vnius vel plurium. Si autem non
ſimul pꝛoferantverba. ſed vnus! pꝛius altero
nõ poſſunt.ſed pꝛius pꝛoferens cõſecrat. alij
non. Alius modus dicendi eſt bea. Cl.iiij.
ſ. di.xiij.q.i.ar.ij.q.i.in coꝛpoꝛe.q.in Reſpõ.
ad.i.eſt ꝙ etiam dato ꝙ nõ ſimul pferantxer
ba.ſed vnus poſt alium. tamen cõſecrant.et
huiuſmodi ratio eſt. quia ſacerdos cum oꝛdi
natur.cõſtituitur in gradu eoꝛuʒ. qui in cena
acceperunt poteſfatẽ cõſecrandi. ſed apoſtoli
qui acceperunt hanc poteſtatem conſecrandi

chꝛiſto cenanti cõcenauerunt. Et ideo noui

oꝛdinati im cõſuetudineʒ quarundam eccle
ſiariun epiſcopo celebꝛanti. cõcelebꝛant. nee

per loc iteratur cõſecratio ſuper eandem ma⸗

teriam. quia licet diuerſis rempoꝛibus pꝛofe
rant verba. tamen ſicut dicit Inno. tercius.
intentio debet ferri ad illud inſtans cõſecratio

nis.foꝛte ad illud in quo cõſecrat epiſcopus.

Ticet autẽ iſtam opinionem ſecundam. pꝛi⸗
ma repꝛolet per quaſdã rõnes.ipᷣe tamẽ Pe.
lene defendit eam vſtruendo illas rationes.
Dicit enim pꝛima opinio. ꝙ ille ritus de ſe⸗/
cunda opimione nõ poteſt dici cõſuetudo.ſed

coꝛruptela. et abuſio. quia quando fit conſe⸗

cratio euchariſtie in miſſa. adhuc nõ eſt com⸗
pleta oꝛdinatio ſacerdotum.ſed reſtant que⸗
dam fienda.vt impoſirio manuum cum pᷣſcri
pta forma verbo:um. accipite ſpiritum ſan tũ
⁊c. Irrationabile igitur eſt.ꝙ ſacerdos cele

bꝛet cum epiſcow.cum adhuc nõ ſit cõplera

oꝛdinatio eius. Ad quod reſpondet Pe.ꝙ in
hoc magis credendum eſt AInno.qui loc dicit
q;ᷓ illis.qui Inno.etiam dicit.qꝙ cõſueuerũt
pꝛeſbyteri cardinales circumſtare pontificẽ.
et cum eo pariter celebꝛare. Nec ex eo ꝙ con
ficiant. cum celebꝛantes ante completam ſui
oꝛdinationem poteſt dici hoc coꝛruptela.qᷓ;/
uis enim antecompletam oꝛdinationem ex/

equi non debeant.tamen etiam diſpenſatio

ſcit et diſſimulat.imo et:

eſt de cõſuetucne eceſsc romana eccleſia
bat exquo caracterem ſacerdotalem iam acce

perunt.etiam ſi nihil adderetur.conficere po/

teſt et debet in caſu ab eccleſia cõceſo. Dnde
et ſi non dicat niſi verba cõſecrationis.ercuſa
tur.ſi talis eſt mos illius eccleſie a romana
eccleſia ſitus.et nõ repꝛobatus. Item q;uis
omnia que ſunt de eſſentia alicinus effectus
opoꝛtet ſimul concurrere. Camen quia cum

nno. papa appꝛo⸗

Titulus terciuſdęcimus

pꝛincipale agens in ſacramentis ſitvirtus di
uina.que ex voluntate agit.ſic ſufficit ad verũ
ſacramentũ ea que aliquid agant cõcurrexe
ſicut deus vult. O ergo eccleſia ſpirituſancto
regitur ſuponimus cõſuetudines ab eccleſia
apꝛobatas eẽ.cõſoꝛmes dei volũtati.Quia
igit omnes ſimul ↄſecrantes intentionẽ ſuãꝗ
oꝛdinãt ad vꝛã ꝓlanonis pꝛincipalis. Micet
aliqui pꝛius. aliqui poſterius pferant. tũc tñ
eſt defectus ex dei oꝛdinatõe.q;;uis als ſcõᷣm
curſum cõmunem intentio nõ vomit anticipa
re vel tardare. Hoc tñ eſt wr. ꝙ pꝛim q̃ ver
ba ꝓfert nõ ↄſecrat añ alios ſi loc nõ intẽdit
Vnde ſi hvmo ꝓferat verba cõſecratõnis in/
tentione nõ cõſecrandi.nihil conſecrat. ergo
ſi ꝓferat intentõe nõ tune cõſecrandi.nõ tũc
cõſecrat.ſed quãdo eſt vitus que poſtea con⸗
ſecrat. Del poteſt dici ꝙ virtſubiectiue ma
net in aere ſubiecto vocis.que tranſit dei vir/
tute eain cõſeruante quouſq; omnia ſunt cõ⸗
pleta. Item ſicut ſpirituſſanctus in pꝛ imii
ua eccleſia diuerſas foꝛmas bapti mi oꝛdina
uit ꝓpter diuerſas rõnes.ſic oꝛdinare potuit
diuerſas foꝛmas in talibo eccleſijs.vbi ſunt
tales ritus.ſicut et aliter conſecrant greci.ali
ter nos. hec pe.de palu. 3

De defecti bus miſ S.qiii.

ſe et reꝑatione.Quid agendũ cum celebꝛãs
eficit in minſa vel moꝛte wel alia infirmiate
occupauis.Rñdeo ſ̃m ſtatutũ concilij toleta
ni. vij. q. i. c. Eihil. Si ſacerdos impediturvt
ceptum officiuʒ implere nõ poſſit anus ſacer
dos debet explere quod ille inchauit.Et mo/
dum declarant voctoꝛes. Si neſcit᷑ vbi dimi
ſit pꝛimus.tunc ſᷣm omnes delet a capite in⸗
Clvari.Et pſᷣm Inno.iij.ſi lvſtia iam eſt conſe
cxata.cõſultius eſt. vt illa ſeoꝛſiiin woſita ſuꝑ
aliam loſtiã. deinceps totum officiũ iteremur.
Si wro ſcitur vbi dimiſit tunc ſᷣm ZYlller. in
lbꝛo de miſia. ſi pꝛimus defecit añ canonẽ dʒ
alius reinceipere a capite et totũ rite pagere.
quia ea que dicunt ante canonẽ nõ ſunt de ſa
cramenti cõfectione.ſed de populi inſtructõe
Si autem iam incepit canoneʒ.ſed nondum
coõſecrauit. tunc alius ſacerdos nõ debet a capi
te inclvare. ſed ꝓſequi v bi ule dimiſit. et hoc
tamẽ ex parte populi.quia populus minusver
ba et ſigna canonis appꝛeciaret. ſi videret ea
tfaimfacile repen.taq; pꝛius dicta eſſent anul⸗
lata. Signa eni illa repñtant chꝛiſti paſſionẽ

que nunq; debet irrita reputari.tum etiam ex

parte ſacramenti. q;uis enim ex illis rerbis

et ſignis ſubſtantia panis ⁊ vini nõ tranſſub

ſtantietur.tamè ipamateria recipit ſanctita⸗

tem er illis. vt magis idonea fiat. vt nanſub
ſtantietur. Et hoc nõ eſt repetendũ ſuper illaʒ
lvſtiam.ne imiuria fiat virtuti verboꝛum. tan⸗
qꝙᷓ; nihil valuiſſent pꝛius dicta. Si ſacerdos
in ipᷣa ꝓlatione verboꝛum.que ſunr foꝛma ſa

cramenti deſciat verbis iam in parte pnunꝰ
ciatis.ſaluo iudicio ſententie maioꝛũ.conſu⸗

lerem ꝙ illa loſtia ꝓ reliquijs in altari ſerua⸗

retur.et miſſa alia ab alio ſacerdote ſuper ali
am hoſtiam celebꝛarer. Sed Inno. extra de

ſacra.iterã.c.vel nõ.dicit in glo.ſuper c.pꝛe⸗
ſbyter.ꝙ in hoc caſu alius ſacerdos debet in⸗
cipere ibi.qui pꝛidie ⁊c. Credo etiam ꝙ ſacer
dos ille poſt ſacramentũ ſumptum poſſer i⸗
lam hoſtiam ſumere.ſuper qua dicta ſuntver
ba alique cõſecrationis.et ſi non omma. Si

autem deficit quando iam cõſecratum eſt coꝛ
rus.ſed nondum calix.cõſilium coc. eſt. Di

cit Alber. ꝙ hoſtia conſecrata in coꝛpali mũ/

do reponatur. et ab illo loco.ſimili modo woſt

q; cenatum eſt ſuper calice rite pᷣparsto.canõ
ab alio ſacerdote ꝑagatur.et in ſine mine coꝛ

pus et ſanguis ab eo accipiaf.Si auteʒ ſacerꝰ-
dos deficit in ipᷣa pꝛolatione verboꝛum ſup ca
licem. tunc per alum faciendum eſt. ꝓut di/
ctum eſt de hoſtia.ſuꝑ qua dicta ſunt aliqua

wrba cõſecrationis.ſed non omnia. Sed in

in hoc caſu incipiet alius ſacerdos ſuper alinz
talicem pꝛeparatũ ab illo loco ſimili mõ ⁊c.

Cho.vero et Pe.de palu.dicunt ſimplicitera
indiſtincte.ꝙ cum ſcitur vbi dimiſſuʒ ſit.ibi

debet inepi per eum qui ſupplet.quod tamen
nõ eſt intelligendũ de verbis foꝛmaruʒ. ſed de
als verbis canonis vel mine. qꝛia ſi pꝛioꝛ di⸗/ .

xiſſet partẽ verboꝛum cõſecrationis coꝛwꝛis
et ſanguinis.et ſecũdus reſiduum. nullus eo
rum conſecrat.ſed opoꝛtet ꝙ vnus dicat totaʒ
foꝛmã coꝛpoꝛis et ſanguinis conſecrãdi.He⸗

lbet autem ſacerdos cõſecrans ſemperſumere
coꝛpus et ſanguinem ᷣm Cho.totiens quo⸗

nens celebꝛat. vt dicif de conſe. di. i. Relatũ.
quia ipᷣm ſacramentũ in ſumptõe cõplemen

tum ſue ſignificationis accipit.Et hoc intelli

gitur. niſi per violentiam vel infirmitatem.

vel aliquid huiuſmodi impediat. Si auteʒ tcG
tingeret aliquem infra miſſam infirmari ad
moꝛtem.nec haberet ſacerdos aliam hoſtianmm
q; iſtam quã conſecraret. nõ debet ppter hoc
ſacerdos a ſumptione abſtinere. ſed dimnſa o
ſtia vnam partem ſimat. aliam in firmo ſer/
ulet. Si muſca vel aranea in calicem cecide
nt. vel wnenum ibi eſſe epꝛehenderit. Dicit

iij.ꝙ ſi hoc cõtingit ante conſecrationẽ.delbet

vinum effundi. et abluto calice aliud atpon-

eſirr arantla
mleniranti
Genun Cnntſ
eſcramentinch
aum adtpoe
minglo. Gil

eent ſnrte

Nerrlpollommaln

awpemtenne

ſinii e Gwrn
aeitinterran
Ueſenbpeclbus
Prtec ettabo

Nknte,
kllnnöconculce
.

ratpecöſumari
Kuretſgterdosan⸗

ACiſupratareg
Ualentcchrſohr⸗
us dennspeniten
todalund ſc ln⸗

lebosentear Ar

penlet ſpn
enltegtlkt n
Pun eubos viah

Cppegblratcat

uneſunetwi
gnandictodone
lhnivape
Pünirſumg
umomdint
Unitgmeſlal
pninnen
anperön
mknun
sſegtok die
nufiun

oſan ln
Alr cöfliuma

Gonſennatgn onii
doloro ſmiinne
vnlne
nleneßenn,
Weunr atin ftenweg
denaaiiin
wimnmnenihnn
Gdintrin
e. d mnonni Sn
iabilo poinii.
Epaln diaminlan
1ſatmrt rbidininh
ncpiſuppler ctinn
idemtbisfummen
Slmie ue
orttIenng
CöEenmnesſengtudn.
m fn oNestO0.
Gifntostidili ,.
ninimtrtidenn
sapt leridli.
muun fniden.
in cin SneO0

Eummam nrinan

ctrt per

imeſ ilit
Te ſnfrnoe

nncaliten an
men Nhncen,
an . 1 i⸗

.

Elmſenmninitn

Gadeidn

Si autem loc cõtingit woſt cõſecrationem.ſi⸗
quidem perpendit ibi eſſe venenũ. vel animal
nenoſum. et per cõſequens ſanguinẽ infe/⸗
ctum eo. nullo modo debet ſumere. nec alteri
tradere ne calixvite in moꝛtẽ vertatur. ſed in
vaſe apto diligenter poni.et pꝛo reliquis ſer

uari. Et ne ſacramentũ remaneat imperfecrũ
calix de alio vino debet pꝛeparari et a verbis cõ

ſecrationis ſanguinis reincipere.ſi nondum
ſuimpſit lvſtiam. quia ſi ſumpſiſſet deberet ap

ponere etiam lvſtiam cõſecrandam cumvino
Si autem ammal nõvenenoſum fuerit.tunc
ebet beſtia vt muſca vel aranea ⁊ huiuſmodi

ſi poteſt. capi et lauari et poſtea cõburi. et lo/

tio et cineres in piſcinam poni.in qua.vt di/
cit Petrus de palu.ponuntur que cõtigerunt

coꝛpus vel ſanguinem mediate vel immedi

ate. Sed in qinbus tamen nihil eſt de coꝛ/
poꝛe cum ſanguine ſicut raſure tabule et fer⸗
re ſuper quam ſtillauit ſanguis chꝛiſti. Oii
lam bi debet. et poteſt a nõ ieiuno ſumi. Di⸗
cit etiam Clv. vt ſupꝛa ad vltimũ. occaſio⸗

ne ſacramenti. mibil abominabile debet ſumi.

ar. etiam ad hoc.de cõſe.di.ij.Si per negligen

tiam. in glo. Si ſanguis chꝛiſti ſtillauerit.
vel ceciderit ſuperterram. vel fabulam. vel al
tare. vwel pallam altaris. quid agendum.et de

ſtilla. et de pxenitentia fienda. de hoc habeturde

cõſe.di.ij.ſic. Si per negligennã de ſanguine
ſtullauerit in terram. vel ſuper tabulam. que
ſolet eſſe ſub pedibus ſacerdotis ſᷣm glo.lin/⸗
gua lambaf, et tabula radatur. Si non fuerit

tabula vt nõ conculcetur locus.tamen rada

tur.et igne cõſumatur ⁊ cinis iuxta altare cõ
getur. et ſacerdos quadraginta diebus peni⸗
teat. Si ſuper altare glo. non interpoſita palla
ſtullauerit calix.ſoꝛbeat miniſter ſtillam.⁊ tri⸗

bus diebus peniteat. Si ſuꝑ lintheum altaris

et ad aliud ſcʒ linteum ſtillauerit. quattuoꝛ
diebus peniteat.ſi vſq; ad terciũ nouem die

bus peniteat. ſi vſq; ad quartum viginti die
bus peniteat Et linteamina que tetigerunt

ſtillam tribus vicibus. miniſter. id eſt ſacer/
dos ipie abluat calice ſuꝓpoſito. Et aqua ab
lutionis ſumat᷑ vel iuxta altare cõdatur. Hec

omnia in dicto decreto Pij pape pꝛimi.Et di
cit Th. in tercia parte.ꝙ etiam illa aqua ab⸗
lutiõis poſſet ſumi a miniſtro.niſi ꝓpter abo

minationem dimuteret. Dicit etiam ꝙ cau

tum eſt. ꝙ pars illa lintei vel palle abſcinda
tur poſt ablutionem.et cõburatur.et cinis in

ℳ

altari Pnara⸗ Vuraagdien in Uin wile

uentur modo pꝛedicto.Oe h
tentijs ſcʒ ꝙ tot diebus peniteat.⁊ huiuſmo

i dicit lv. tercia parte. q. lxxxiij. arti. x. ꝓ

quidam dicunt iſtas penitentias taratas eſſe

ad cautelam. vt negligentia magis caneatur
et ideolcircumſtantijs penſatis poteſt addi vel

minui ad dictã penitentiz. Sed tutius eſt vt

dictam penitentiam peragat. Delet autẽ ᷣm
quoſdam diebus illis ieiunare et a cõmunio

ne ceſſare.quod etiam ponit gloſa ſuper dicto
c:et Chomas etiam lvc dicit in tercia parte.

Fateturtamen ꝙ woeſt vc penitẽtia minm
Wl ei addi ſᷣm negotij cõditionem.et perſone

Et dicit Buil. ꝙ ſufficit ieiunare ſicut ieiuna
tur in ſexta feria. wel. xl. In ſcriptis tamẽ di⸗
cit Chomaſ. ꝙ alij dicunt ꝙ his diebus debet
imungi penitentia arbitraria penſatis condi⸗
tionibus perſone et negocij: et lvc dicit vide⸗
ri ꝓbabilius. Si quis autem euomuerit eu/
chariſtiam dicit canon cõſe. Di. ij. c. ſi quis
per ebꝛietatem. vbi dicitur. Si quis p ebꝛie/
tatem.i.ꝙ lvc accidit pꝛopter ebꝛietatem vel
voꝛacitatẽ.ſi eſt laicus.xl.diebus peniteat.ſi
dlericus. vel monachus. Ixx. diebus penitear
ſi epiſcopus. xc. diebus peniteat. Sed ſi loc
accidat cauſa in firmitatis. ſeprem diebus pe
niteat. et dicit gloſa in dicto.c. ꝙ ꝓcauſa in⸗
firmitatis impomtur penitentia ad cautelaʒ
ſicut.xxxriiij.q.qᷣj:in lectum. et quia nõ debint
lu mere cum eſſet infirmus.i.ſtomaclv altera
tus. Et dicit Ray. ꝙ dʒ ille vomit ſumi dili⸗/
genter et cremari.et cineres iuxta altare re/

condi. Et ex ipſo.c. Si quis per ebꝛietatem

c arguit De.de palu.etrepꝛobat glo ſuper. c.
tribus gradibus. que dicit ꝙ vbi ſpecies ſa⸗
cramenti atteritur dentibus. chꝛiſtus ad ce/
lum rapitur quod dicere eſt hereticum. q;diu

enim maneret ſubſtantia panis ſi eſſet. tam

diu manet ibi coꝛpus chꝛiſti ſuccedens. et qᷓ
diu ibi maneret ſubſtantia vini ſi eſſet.tãdiu
ſanguis chꝛiſti. Sed ſubſtantia panis mane⸗
ret. non ſolum attrua dentibus. ſed etiam in
ſtomaclv rraiecta. vnde et dictum. c. dicit. ſi
quis euomuerit euchariſtiam. Hõ poteſt au⸗
tem euomi.niſi quod eſt in ſtomachum tra⸗

iectum. Et quod etiam dicit illa gloſa. ꝙ in

ſeceſſum non emittitur. ſed per ſudoꝛemvel
aliter emanat.fatuum eſt fingere. quia et ꝑ

ſeceſſum taliter emitn poſiunt ſpecies.ſicut e⸗

mitterentur ſubſtantia panis et vini.non ali
ter. Illa autem quãdoq; nõ coꝛrupta emnittẽ⸗
tur.vt in habentibus flurum. ergo et ſpecies

pꝛopter quod non eſt dande euchariſtia ha⸗
benti talem fluxum. quia ſcʒ emittit integruʒ

quod ſumit.ſicut nec habentivomitum. cum
iſtud magis cederet in irreuerentiam ſacra/
menti q; illud. Isitur coꝛpus chꝛiſti er ſan/
guis tamdiu manet in ventre: ſtomaclv vel

EEiij

782

Zitulus terciuſdecimus

vomitu.et quocũq; alubi.q;diu ſpecſies ma⸗
ner.ſicut ſubſtantia conuerſa manſiſſet. et ſi
ſpecies incoꝛrupte euomũtux vel egrechunt.
eſt ibi wre coꝛpus chꝛiſti. Et ſicut Bꝛegoꝛi⸗
non habet pꝛo incõuenienti ꝙ criſtus permi⸗
ſent ſe a diabolo in montẽ. et ſuper pinnaculũ
wꝛtari qui permiſit ſe g membꝛiſ diaboli cruci
figi.ſic m pꝛopoſito ma xime quia per omnia

lvc coꝛpus criſti manet incõtaminatuʒ. Et

dicit Zlug.in li.de remedio penitentie.de. cõ.
diſt. ij. c. Ot quid paras. ꝙ iſte cibus non va
dit in ventrem.ſed in mentem verunn eſt ſina
liter. quia eſt pꝛopter mentẽ.nonventrem oꝛ
dinatus.ſed illuc vadit ſacramentaliter. quo
localiter Si mus aur aliud animal pꝛopter
negligentem cuſtodiam ſpecies ſacramenti
comederit ille p cmneglientiã hoc accidit. de
det. xl. diebus penitere. vt dicitur. de. con. di.
ij. Oui bene. Debet autem his diebus penite
re modo dicto in. S. Si ſanguis criſti. ſecun⸗
dum. Cho. in ſcriptis. Et delet mus capi ſi po
teſt et cõburi.et cinis iuxta altare reponi Sed
Petrus de. pa.dicit ꝙ mus exenterari debet.
et mus quidem comburi et cinis in piſcinam
pꝛoijci pars autem loſtie ſi hmo eam lvꝛret
ſumere.debet in tabernaculo reuerẽter poni et
tamdiu ibi dimitti.quouſq; naturaliter cõſij
metur. Apſa autem ſvſna nequaq; delet ĩ pi
ſcinam pꝛoici. ſicut fecit quidam ſaceꝛdos de
muſca reperta poſt conſecrationem in calice.
nec etiam debet comburi ſicut fecit alus ſacer
dos. de hoſtis mucidis conſecratis er cinis ip
ſaruin in piſcinam pꝛonci.quia HGeſt immane
ſacrilegium. Et ideo quantumcumq; modica
particula inueniatur. debetreponi cum reuerẽ
tia.qina in ea totus eſt criſtus. &t ſi quidem
lvmo eſſet tanti ſeruoꝛis ꝙ huiuſmodi nõ lor
reret. ſed ſumeret ↄmẽdandus eſſet.ſi tñ eñnʒ
ieiunus. Sic beatus. NHug.cluniacus cõmen
dauit goderanũ ſumendo partiunculaſ lvſtie
quas lepꝛoſus cum viliſimo ſputo euomue/
rat.dicens craticulã laurentü ſuiſſe tolerabili
oꝛem.hec. De. Hec puto eos ſibi contratios
ſed dictũ. Cho. videruꝛ intelligendũ cum iã
videtur ſpecies ſacramenti alrerata.ſ.qꝙ debet
combun animal. Dictũ vero. Pe. cum factũ
eſt iia recens. ꝙ adhuc creditur ſpecies ſacra
mẽti permanere in ſtomacho et tunc debet er
enterari. Item ſi amiſſa fuerit hoſtia. vel
pars ſvſtie. vi inueniri nonpomt. rxx. diebus
lebet peniteri vt dicitur.de. cõſe. diſt. ij. Si q̃s
et modus penitentie ᷣm. Cho. intelligẽdus
eſt vt ſupꝛa.et intelligendum eſt quãdo acci/⸗
dit ex negligentia ſacerdotis. ſecus ſi er mira
culo.ſicut legitur de beata lꝛatherina de ſenis
de habitu. de penitẽtia beati Dominici quo

ſcʒ celebꝛante quodã frate ipᷣa pꝛeſente vna
pars hoſtie in fractione eius ꝓſilijt de manib
eius extra calicem. quam nunqᷓ; potuit inue⸗

nire. quia miraculoſe fuerat latherine delata.
Item dicit Hoſti. ꝙ ſi is ad quem ſ pectat cu

ſtodia euchariſtie incaute dimiſit euchariſtiã
q;uis inde nihil nefande acciderit.tribo men
ſibus ab officio ſuſſendatur..Et ſi per ei in/⸗
curiam aliquod neſandũ acciderit. grauioꝛis
penevltioni ſubiaceat.extra de cuſtodia eucha
nedã vero fiũt ꝗ.iiii.
in miſſa ad cõgruam ritus ſacramenti ſolen⸗
nitatem.vt certus locus.et certum tempus.

et certus modus. Quantum ergo ad locum
nota ſᷣm Ray. ꝙ miſſa non debet celebꝛari ni

ſi in eccleſia cõſecrata.ſi fieri poteſt. vel ſalteʒ

in altari cõ ſecrato.vel ſi hc nõ habetur ad mi

nus ſemper. habeatur parua tabula cõſecra,/

ta. Et dicit Guil. ꝙ hec tabula delet eſe lapi⸗
dea.nec cõſecrari debet niſi habeat capſulã. de
capſula autemilla cui cõpaginatur tabula nõ
refert vtrum ſit lapidea vellignea. vel de alia

materia ſolida. Et dicit Pe. depalu. ꝙ debes
cauere qui celebꝛat.ꝙ ſit tanta latitudo.et lõ
gitudo lapidis in capſula.ꝙ in eam poſſit ca⸗

pi pes calicis.et hoſtia cõſecranda.vel ꝙ in cõ

ficiendo cum in manibus paneʒ vel calicem
ſuper lapidem teneat.vt ſic ſuper lapidem cõ⸗
ficiat. Sed altare ſuper quod altare poꝛtabile
ponitur.nõ refertvtrum ſit ligneum feneſtra
vel hoſtium. Idem etiam. ꝙ extra eccleſiam
ſine neceſſitate nunqᷓ; licet celebꝛare ſine licõ

tia epiſcopi. cõſe. di.i.miſſarum. In nulla

autem necenſitate licet celebꝛare in mari.vel
ſuper fluinum vbi ꝓbabiliter ti metnrde effu
ſione ſanguinis. ꝓpter agitationem nauis.

Sed nõ habentibus capellas.licet potius ce⸗
lebꝛari ſub diuo.id eſt in campo.vel in cvvmibo

pꝛiuatis. vel capellis.dum tamen alia neceſ⸗
ſaria habesnt᷑ q; quidem miſſam dimittere.
quãdo nõ poteſt peti licentia abepiſcopo. n
tali enim necemtate dat papa licentia. et vbi
eecleſie cõſecrate ſunt deſtructe.in capellis.in
itinere.ſub diuo.aut in tentoꝛijs.de cõſe.di.

i. Cõcedimus. In exercitu chꝛiſtianoꝛuʒ idẽ
fiendum. maxime qꝛ cõmunicare debent qui
bus periculum moꝛtis im minet. Sed a pꝛin

cipio ſi comode poteſt peti licentia ab epiſcoꝛ

po debet peti. OVnde in camera.in aula.et hu⸗
iuſmodi.nõ licet celehꝛare niſi epiſcopo cõce
dente.hñt tñ pꝛediſ foõꝛes.et minoꝛes pꝛiui
legium vbicũq; fuerit ſuper altare viaticum
celebꝛare. Onde etiam ſine epiſcopi licentia
ſſunt in infirmaria cõi.et cameris pꝛiusatis

“

2

,giceteet
horbeti
Pene enna

=,=ͤã =ꝛ=
= =S
=

—,—

ithlanen
Lunhele
rlicon
e tttinn
inercoce N.
Municlenmn
tonvoinepun
iungrolgruns
ienioni dn
iigumſfani
Ginewmnintet
puatſenan ſen
Miernſewonn
ſoſt diat Bun
eden clinmne
ieranenetce
mmrhentenl
unnan.vt

Gafod norem.
e V
rdetgcarine
.

SE f

=

„
viicͤfteretun
geparctetrant
Npuikaap
ne dien ceerrare

inva. Gimater

fmoRdtanarn
Gewvaderka S⸗
Gieribusisn
ſetionnienadeer
Eininun daiſe
Gllonn nitorerel

MUntzcnafne
onkusſnilinun

fonpotnomma

Otfnanones elp

gbeunzinterſer
Elnijinnona
eſgagtenan
Emori. Be gii

ſeneswſſunta

tn wenam
erumdddieb⸗
rnmeſthe
mnalpe⸗
Dentſenenan

l
unfſtiucer opcen.
Eotdnan te
menan genmegein
np Mereelhen imOH
dlimnm Snnn
er elebeaen nmndH
õ
Eankalmma
cnanmeunonh
Bunmng ifnf
Utem niin Nii.
menuagichi
Eeurpehtidmid
urrtmneirnman
rtnunis iA
mintiſum
zirmie Setnn

mltennntpelii

nenf Gplpt

ernnwri

adintaau

Caputulü ſextum

altaria exigere.et in itinere in altari viatico.
celebꝛare. extra de pꝛiuile.c. In his. als ſi lvc
ſine epiſcopi licentia nõ poſtent.pꝛimlegium
illud nihil operaref. lec Pe. Quantũ acl lvꝛa
et tempus celebꝛandi. dicit Chv. ꝙ cõmuni/
ter loquẽdo miſſa debet dici de die ⁊ nõ de no
cte.quia lvc ſacaamentũ ad tempus gratie ꝑ⸗
tinet. quod per diem deſignatur. Juxta illud
ad Ro. xiij.c. Nox pꝛeceſſit et cetera. Dies

autem iudicatur in hoc.nõ ſolũ ab oꝛtu ſolis.

ſed exquo incipiunt ſigna oꝛituri ſolis mani⸗
feſtari per aliquam aeris manifeſtationẽ.vel

illuſtrationẽ. In duabus tamẽ noctib ꝓpter
pꝛiuilegium illarũ celebꝛatf.in nocte.ſ. in na⸗
tiuitate womini.et reſurrectõne.qᷓ;uis lvc nõ
opoꝛteat ſeruari ſemꝑ.Et de reſurrectione cõ
muniter nõ ſeruatur. ſed dicitur in ſabbato
ſancto. Et dicit Buil. Credo ꝙ qui ſcienter
ante diem celebꝛat.cum ſit cõtra generalem
cõſuetudinem eccleſie.moꝛtaliter peccat. niſi
ſit ſemper hoc per epiſcopum. vel ſuperioꝛẽ di

ſpenſatum in caſu.vt ſi aliquem cõtigerit in/

firmari ad moꝛtem. et nõ poſſet haleri eucha
riſtia. niſi cõſiceretur ante diem. De. autẽ de
palu. dicit ꝙ cardinales aliquãdo ex diſpenſa
tione pape celebꝛant ante diẽ. Et ſic dicit glo
ſa de pꝛiuił.capi.fi. li. vi. Epiſcopi itinerantes
ante diem celebꝛare ponunt. ne impedian/
tur in via. Similiter pꝛo communicando in
firmo.ſi aliter viaticum nõ habxatur.videtur
eſſe bona cauſa. Solennis autem celebꝛatio
miſſe tribus hvꝛis inſtituta eſt. tercia diebus
feſtis in ſexta diebus ꝓfeſtis. in nona dieb-
ieiunioꝛum.de cõſe.di.i.Nocte.et.c. Solent
quia m miſſa recolitur moꝛs chꝛiſti. quia lv⸗
ra tercia crucifxus eſt linguis iudeoꝛũ. ſexta
mamdbus militum.nona expirauit. Poteſt e/

tiam poſt nonam cantari miſſa.quando fiunt

oꝛdinationes.vel poteſt dici.quaãdo nõ eſt di
es ieiunij interſe xtam et terciam. erin diebꝰ
ieiunij in nona. OJiſſe autem pꝛiuatea ma/
ne vſq; ad terciam.vel vſi; ad nonã diebus
ieiunioꝛũ.He.aũt de palu.dicit.ꝙ miſſe non
ſolennes poſſunt ab auroꝛa vſq; ad ſextam ce⸗/
lebꝛari.vel etiam nonam.quod videt᷑ intelli
gendum de diebus ieiunioꝛũ vſq; ad nonam
An. de but. poſt Hoſti. dicit. ꝙ poſſunt dici vſ
q; ad ſextam. et diebus ieiunioꝝ vſq; ad no/
nam.Et dicit Pe.de palu. ꝙ qui credit ante
diem eſſe diem. autcredit nõ eſſe menidiem.

cum ſit cumiin talibus ſepe homo decipiat.;/

uis ex vna parte videatur accuſari.quia ſe di

ſcrimini exponit.ex alia camen ſi deuotio ex⸗·

poſcat et aliter miſſam habere nõ poteſt. excu
ſatur.quia quod paruʒ deeſt quaſi nihil deeſſe

videtur. Item non delet dici ab eo qui nõ di

Ait mnatunnum. licet poſſit audiri. als dicen⸗
do eſſet moꝛtale. quia cõtra cõſuetudineʒ ge⸗
neralem eccleñe. Huil. dicit. et etiam He. ꝙ
nõ delet dici ante pꝛimaʒ. niñ ſit conſuerudo
in cõtrarium. vel generalis. vt in miſſa etiam
ecunda natalis. vel particularis. vt in qui/

buſdam monaſterijs vbi dicitur miſſa ante

Nota qꝙ non licet . v.

niſi ſemel in die celebꝛare. vel ↄmunicare. vt
vel in oc vnica paſſio chꝛiſti repꝛeſentetur.
etvalde felix eſt. qui vnam digne celebꝛat. de
cõſe. di. i. ſufficit. et de cele. mil.c. Cõſuluiſti.
Ercipiuntur autem ſex caſus m He. depa⸗
lu. in quibus licet pluries celebꝛare. Pꝛimus
eſt in die natiuitatis comini. in qua quililbet
ter celebꝛare poteſt. et loc ad repꝛeſentandum
triplicem chꝛiſti natiuiratẽ. ſc; eternalẽ. tem/
poꝛalem.et mentalem. vel tres in chꝛiſto ſub
ſtantias. deitatem. animã. et carnem. Secun
us eſt ꝓpter defunctum. qui ſubito occcur/
rit poſt miſſam dictam. nec debet ſine miſſa ſe
Peliri ſi ſit tempoꝛe miſſe. puta. quia ſic ſe ha⸗
ber cõſuetudo loci.imo dicit Rap. ꝙ er inten
tione poreſt dicere vnam ꝓ viuis. et aliam ꝓ
defunctis. nõ quidem regulariter. nec omni
die.ſed ex cauſa rationabili. puta cum paro⸗
chianus.vwel cui tenetur petit anniuerſarium
vel annale.vel trigenale. necille woreſt como
de vicarium halere. Idẽ dicit Buil. niſi ſoc
ſit cõtra cõſuetudinẽ loci aꝓprobatã.vel ↄſti
tutionẽ ſinodalem. Cercius eſt pꝛo neceſſi⸗
tate in ſrmoꝛum viaticum perentium. ſi non
ſit coꝛpus dominireſeruatum.nec aliter roſ/
ſit haleri. tunc licet irerum celebꝛare. ſieſt ie⸗
iunus et pluribus ivſtũs. vtvltra eaam quam
ſunmit vnam poꝛtet infirmo.er aliam reſeruet
Quartus eſt pꝛo neceſſitate peregrinoꝛũ die

minico feſtiuo.quãdo omnes maxrume pe

grini debent audire minam.Quintus pꝛo nu
ptijs.quia laudabilis cõſuetudo nõ eſt niſi in
mina dare benedictionem nuptialem. q;ins
in quibuſdam parnbus poſt veſperas. erali/
ouando in pꝛofunda nocte ſoleant iſta fieri.
Hos eriaʒ caſus ponit Ray. Sextus pᷣm Ho
ſti. eſt ſi habet duas eccleſias commendatas.
velvnam cõmendatam. er aliam intitulatẽ
pꝛopter paupertatem nec poteſt habere vicari
uim. et quilibet populus vult habere minaʒ in
ſua eccleſia.cum vtriq; equaliter teneatur.
vtrobiq; poteſt equaliter celebꝛare.Si etiam
occurrent eodem die due miſſe.vnam foꝛte
de feſto. aliam de ieiunio. vt contingit in. xl.

E inij

Titulus terciuſdecimus

et videtur iuſta cauſa celebꝛandi bis.ſi tamẽ
als non wteſt audire ſecundã. nõ tenet᷑.ſed
ſufficit de vno celebꝛare.et de alio officium te

nere. Et nota ꝙ in his caſibus nunq; licet

celebꝛare vltra binã vicem. niſi in natali vbi
ter cõceditur. Item intelligiuur. ꝙ poteſt di⸗
cere ſecundam miſſamin his caſibus ſi eſt ie
iunus.ita ꝙ nõ ſumpſerit ablutiõʒ als nõ poſ
ſet ſcvᷣo celebꝛare. Atẽ er ſi licet aliquãdo plu

ties celebꝛare. vt in dictis caſibus. in qubus
debet ſemper ſacramentuʒ ſumere. nũq; tamẽ

lcet in die pluries cõmunicare abſq; celebꝛa
tione. Item ſicut diciturvnum pꝛandium.et
vna cena vnifate coꝛdis.id eſt intentionis. li
cet ſint ibi multe wotationes. et comeſtiones
ſic ſi ſacerdos ſumat pꝛius ſub duabus ſpecie
bus fracrionis.et xoſtea calicem. vna eſt com
mimio. Similiter ſi ppter cuſtodie periculũ
ſacramenti ſumeret ſimul decem loſtias con
ſecratas non dicitur niſi ſemel cõmuuicare.
Vtem poſtq; celebꝛauit.vel als cõmunicauit
licet nõ plus commumicare intenderet. ſi ſit
penculum. licet ei ieiuno tamẽ loſtiam conſe
cratam ſumere.ar.de cõſe.di.ij. Cribus gradi

bus.hec omnia Pe. Item extrade cele. miſ.
c.ij.dicitur. ꝙ ꝓpter miſſam peculiarẽ, id eſt

ſpecialem ꝓ aliquo ſancto.vel ꝓ defuncto nõ
deber quis dimittere quin audit miſam pꝛo/
pꝛiam de die.quod intelligitur pm Buil.quã
do dies habet ꝓpꝛiam miſſam. etilla die te⸗
net audire. Item dicit Rav. vt in pꝛofeſtis
diebus. cum dicirur miſſa de le'ata virginevel
de ſpiritulancto.et huiuſinodi.non delet dici

gloꝛia in excelſis deo. nec credo in vnum deũ
vt fiat differẽtia inter ſolennitatem er cõme/⸗

moꝛationem.extra d cele. mi.c. Cõſilium.
vbi enam dicitur. ꝙ Ce deum regularius di⸗
mittitur. Sed dicit Hoſt. ꝙ in huiuſmocdi de

uotam cõſuetudinẽ nõ repꝛobamus. Itẽ

nota.ꝙ miſſa nõ delet celebꝛari miſi habeant
ommia queſſunt de cõmuniet vmuerlſali ritu
celebꝛatõms.et ꝙ adminus ſit vnus pᷣſens.
et ſufnicit ipᷣe et ſeruitoꝛ ᷣm Aller.et Hoſti.
et quod dicitur de cõſe.di.i. hc quocq;. ꝙ de⸗
lent eſe duo. abꝛogatum eſt per cõtrariam cõ
ſuetudinem. vt dicit Pe.de palu. Item non
celet celebꝛari ſine lumine pᷣm Hoſt.extra de
cele.miſ.c.n. Vnde depoſitus fuit ſacerdos

qui ſine igne celebꝛabat. vt ptʒ in. d.c. Atẽ ñ̃

debet celebꝛari ſine calice.qui licz olim mieret
e ligno.vel de vitro. nunc nõ licet. nec etiam
Vlet eſſe de ere. aut auricalco.aut cupꝛo.aut
plumbo. quia ꝓpter eruginem iſta vomitum
pꝛouocant. nec de ligno ꝓprer poꝛos ne ſubin
traret ſanguis.nec de vitro ppter fragilitatẽ.

nec de lapide pꝛopter ineptitudinẽ. deconſe.·
Di.i.vaſa.et.c.ſequenti.et quia in.c.vt calix
womini dicit᷑. ꝙ tam calixq; patena debet efe
de auro vel argento vel ſtagno. omnem aliam
materiam ꝓhibere videtur. debet etiam ipſe

calix eſſe cõſecratus et criſmate perunctus cũ

patena. nec licet in lvcepiſcopo diſpenſare.

ſic ſtatuit Silueſter papa.exttra de ſacra. ite⸗

ran.c.i.Et ſiquidem modica pars pedis aut

ciphi refectõne indiget ſine ſuperioꝛis partis

amotione cõſecratus manet. Si autẽ ciphus

a pede ex toto ſeparatus eſt. licʒ fractus nõ ſit

vtputa. quia iunctura toꝛnanilis ↄſecratione
indiget.hec Pe.de palu. Item vᷣm Archi. ſi

calix argenteus cõſecratus deauretur poſiea.

quia aliam ſuperficiem habet et cõſecratio fit
in ſuperficie.indiget cõſecratione. Ouod autẽ
dicit᷑ di.xcii.diaconi.ꝙ ſacerdotibus ſolen)
niter celebꝛantibus.nõ debent per ſe calicẽ acs
cipere niſi pꝛius per diaconos poꝛrigaf.moni

tio eſt nõ pꝛeceptuʒ ſᷣm Pe. Item debent ibi

eſſe palle in altari.que ſᷣm PBe.de pal.adminꝰ
debent eſe due. vt reſpondeant linthamini/
bus.quibus inuolutum fuit coꝛpus chꝛiſti

pluraliter nominant᷑. Debent autem ipᷣepa
le et coꝛpoꝛale eſſe nõ de ſerico ſed de panno li

no ſimplici.xxv. di, perlectis. O ad diaconñ

cõpetit cõponere menſam. Exponit Alber. id
eſt explicare et replicare coꝛwꝛale cum ſeruit

ſacerdoti.nec inferioꝛibo tangere licet. Et no

ta.qꝙ di.xxiij.c.ſacratas.dicitur ꝙ mulieres e⸗

tiam moniales nee pallas nec vaſa ſacra nec

coꝛpoꝛalia debent cõtingere.Et ſi ex deuotõne

lvc faciant.dicit Pe.de pal.ꝙ pꝛeſumptuoſa
et indiſcreta eſt deuotio. Sicut Oʒa qui teti⸗/

git archam.ij. Reg.vi.c.et.i. Paralip.xiij.c.

NDnde talia nec per laicos nec ꝑ mulieres ab⸗
luenda ſunt. Dicit tamen ꝙ cõſuetudo ex⸗
cuſat.cum ſcʒ moniales coꝛpoꝛalia lauant.et
multomagis de alijs veſtibus ſacris ⁊ cum re

ficiunt. Item ſine veſtibus ſacris nõ delet
miſſa celebꝛari.de cõſe.diſt.i.veſtimenta.Et

m Pe.de palu.ſpecialiter iſta ſex requirũtur.
ſcʒ ſtola manipulus. alba.amictus. cingulu,z
et caſula.i.planeta. Iſta enim benedicunt᷑ et

ſacrantur. Onde videntur eſſe de neceſſitate

pꝛecepti.nõ ſic de camiſia que nõ benedicitur

videtur ꝙde longo manipulo liceat facere ſto
lam. et econuerſo de bꝛeui ſtola manipulum
vel cingulum.quia omnia hec vera benedictõ

ne cõſecrantur. Et cum caſula eſt duplicata
cum poſſit eſſe ſimpla ſuper quamlibet parte,zʒ
ſit benedictio.vnde in celebꝛando verti pvoteſt
exvtraq; parte.Et ſivna pars amoueatur ab

olia. remanet benedicta. ⁊ poteſt in ea celebꝛa

— —

2SͤH

4
=

.
=—

erdupl⸗
eclito wſin
sgnon ful
eernareunpt
aunkſnte
Konnfafnen
en noctſa en
rnetinonene
ſetaekirar e
anrenudefn
goceoenocl
mnöolectatum
imtinge an
spuamentis de
Unflomr wn
ſorns nonacole
ſnſe griqnico⸗
grhenſens xſe
a Ktlucönguit
Ftmun,ſedpannn
Gmmum niſ tolige
Punnvs dſermte

—
—
=☛

SeE

—

Se

=
EE
—

= ==

—
—

7
7

.

SS =
S==
=

=

= = S=
—

oßrionöbene⸗

Irſerareſſetenech
e vetbis Once.
tererur nous.
onet wlenan⸗
Khaet wna ontateta
Kornbolsstenoun
Sereſtous vaſsla
entvolecwes Leiea
ſan Rchle dainen
Peerlorenin Dalthel
Uuoeſ ptheet De⸗

Wigbetinr varod⸗
Mrolncerrſans r

Nefnoet Geder
MMhnelencitibuhon
nnnotermmmne
lopetioſs oſeſz
ntatibus.eninde
Pedlnenns
buterpꝛeſe phyib
upeb githi
Uttirmmaculnen
Meſatfaerehn
nninpſus lgi⸗
lrni dimi
tomdſrantic
UIfreend nactzn

= =

ngſarertoidann

nödenprſechitt

aconos enigi

eipncennt inienn

nmſt Resſe
. Dem merie
nöſentoAdan
mens Atuln
enam. Epnd
Ucärecorente
eittangeelen
taa diciturANen
Nallas necah dnmm

nngere. Etſerdwwie
.depal peunpn

õ
ieti. Peraſp .
Eicosnerp nulicesO
Bamnen gcöſtennt ee
escNes li AEad
rihbes ſtmste
ewſttrs ſnsnid
le diti riäinmnn k

ter zlrwnmmur,

Aamins NAAe,

min kMecuntel

ur Ar deteſite

Eeni enrcſein

nicvo ſeatſneteſſ
Witoh nampolin
cirm bneltö
7dſleſ dupin
Enr rantiet

erarconen wt
ausinlellit

iptetctan

R
R

Lapitulu ſextum

ri. et ſimiliter de dupla ſtola. Item m eun/
dem He. quãdo veſtimenta reparant pꝓpter
paupertatem. videtur diſtinguendũ.qina aut ſi

tanta pars anota fuit. ꝙ ſi illa non lenedice/ da:uibue mancipant.et ſimiliter alba q ſi⸗
gm

tetuxvel celebꝛaretur.vttora manica vel pars

ſuperioꝛ. et tunc deſinit eſſe lenedicta. cum be
nedictio non fiat ſine verbis. nec niſi ab eßo. S

Siautem modica particula. cuius defectus

nec benedictionẽ im ꝑediret nec celebꝛationz
tunc licet celebꝛare. Mec vc eſt contra illud

quod dicitur exrra de facra vnc. quod in du⸗
biᷣs.vbi glo.ex eo quod dicitur in terxtu illius
t.oleum nõ ↄlecratum poreſt oleo ſacrato cõ

miſceri. ſumit inde argumentum qin reſi⸗

ciendis paramentis vel ſacris veſtibus. non

ſacrum filum vel pannum. licet ſacro aponi

nec eſt opus noua cõſecratione. Sed lvc nõ

eſt ſimile. quisa quãdo oleum admiſcef oleo

liquoꝛ pᷣeriſtens nõ deſierat eſſe ſacerxel bene
dictus. Et talia cõtiguitate fiunt cõtinua et

fiunt vnum. ſed pannus additus panno nõ
facit vnum niſi colligatione. Item iam pꝛi

mus pannus deſierat eſſe benedictus. ꝓpter
quod appoſitio nõ benedicti non benedicit illũ

gqui deſierat eſſe benedictꝰ. cum benedictio nõ

fiat ſine verbis Onde ſi anteq; remoueatur
ſuperſueretur noua. tunc nunq; deſijſet eſſe
benedicta et poſtea amota. adhuc remaneret
integra et vna.vnitate tali.qua nauis dicitur
vna per tabulas renouata. Apis autem ſa

cris veſtibus vel vaſis ſacris.nullo modo de⸗/
bent vti ſeculares. Del eis mutuari advſum

ſuum.de cõle.di.i.nemo.et.c.in ſancta. Pꝛo

pter hoc enim Balthaſar et vita et regno pꝛi⸗

uatus eſt. vt halet Dañ. v. Et in hiſtoꝛia tri/
partita legitur de quodam ſeculari.ꝙ cum in

theatro luderet ſacris veſtibo indutus. ſubito

moꝛtuus eſt. Sed et Archi.poſt Nug.in roſa

rio repꝛelendit abuſionem ſeculariũ.etiã mu
lierum modernarum.que cum vſe ſint veſti⸗/

bus pꝛecioſis pꝛo ſe factis in multis laſciuijs
et vanitatibus.erinde faciunt fieri de eis pa⸗
ramenta vel planetas.Et q;uis iſtud non re⸗
periatur expꝛeſſe ꝓhibitũimo er auro et argẽ
to ablato ab egiptijs q̊ͥ malevtebatur fabrica
tum eſt tabernaculum.tamen loneſtius ⁊ de⸗

centius eſſet facere huinſmodi ex his que nõ

Vnerunt in vſus laicoꝛum. Motandum
ſᷣm Cl.in.iiij.di.xxiiij.in fine.q; veſtes mi⸗
niſtroꝛum deſignant idoneitatem que requi⸗
ritur in eis ad tractandum diuina. Et quia

quedam ſunt que in ommibus requiruntur.
quedam vero tantũ in ſuperioꝛibus que non

ita in inferioꝛibus miniſtris exiguntur. ideo

quedam veſtes ſunt omnibus cõmunes.ſcʒ

paratis ſolenniter ad miſſam. quedam rero

eri

in extremitate tunice ſummi ſacerdotis. exo.
xxviij.c. Subdiaconi enĩ pꝛimi admittuntur

tuntum ſunt ſuperioꝛũ. Et omnibo quidẽ mi-

niſtris cõpetit amictus tegẽs humeros.qͥ de
ignat foꝛtitudinẽ ad diuina officia exequen?-

cat pauritatẽ vite et cingulũ quod ſignifi⸗
cat repꝛeſſionẽ carniſ. Hec vminibo ↄuenintt
Sed ſubdiaconus habʒ mampulũ in ſiniſtra
quo ſignificat exterſio minimarũ macularũ.

quia manipulus eſt quaſi ſudarium ad exter
gendum vulrũ. Ipe enim pꝛimus eſt qui ad⸗

mitnt ad ſacra tractanda. habet eriã tunicam
ſtrictam. p quã deſignat coctrina chꝛiſti. Oñ
n veteri lege enã tintinnabula habebant

ad voctꝛinã noue legis nunciandam.iſ.in epi⸗

ſtolis apoſtoloꝝ ſed diaconꝰhʒ amplius ſtolã
in ſiniſtro humero.in ſignũ ꝙ apphcat in mi⸗

niſteriũ in ipᷣis ſacramẽtis.et hʒ dalmaticaʒ.

q eſt veſtis larga ſic dicta.quia in dalmatie ꝑ⸗
tibus pꝛimo fuit eius vſus ad deſignandũ ꝙ;

ipe pꝛimo ad diſpenſandũ populũ.qꝛ ſic diſpẽ

ſat ſanguinẽ xpᷣi. AIn diſpen ſatõe aũt requiri

tur largitas.ſed ſacerdoti in vtroq; hmõi ſto
la ronit᷑. vt oſtendat᷑ ꝙ poteſtas diſpenſandi
ſacramenti ei dat᷑ plena.nõ vt miniſtro alte/

rius. Dabet etiã caſulã que ſignificat charita

tem quã dʒ habere.et qꝛ ſacr̃ᷣm ↄncit chritaiʒ

Nota ergo ſi .vi.
aliquod lvꝝ defuerit q̃ requirunf ad ritũ cele
bꝛatõis ſolẽnitate.vt calix cõſecratus.palle.

altare vel lumẽ. vel aliqua veſtis acra.vt ma

nipulꝰ ſtola et hmõi. potius dʒ dumittere miſ
ſam etiã die feſto.qᷓᷓ ſic celebꝛare.qꝛ ſic cele⸗
bꝛando aduertẽter q;uis ſine dubio cõficeret
exiſtentibo alijs ꝗᷓ ſunt de ſubſtãtia ↄſecratõis
tñ peccaret moꝛtaliter.et idẽ credo celebꝛan⸗/
do ſine miſſali ſeu hibꝛo.in quo fit ſaltẽ canõ.
als mente rerent dicẽdo. Nã et talis ſe exxo
nit piculo errandi in verbis canonis imo et
ↄſecratõis.cũ ⁊ optime memoꝛie viros aliqñ
fallar meõꝛia.tũ etiã qꝛ facit cõtra generaleʒ
eccleſie ↄſuetudinẽ.di.xi.in his.dimittẽdo e⸗
tiam ſtudioſe aliqð notabile de miſſa.vt euã⸗
geliũ.epłaʒ.et hmõi.puto etiã ꝙ eſſſ̊ʒ moꝛta

ſe. Itẽ nota ſᷣm Pe.de pal.ꝙ veſtes lacre pal
le.quibo a taria cooꝑiunt᷑.coꝛpalia.vela.coꝛti

ne eccleſie ⁊ altaris panni.q ſq; ante altare v½
ſuꝑ.vel circũcirca.vt in.xl.de piete ad ꝑietẽ.

extendunt᷑.et qͥ ad parietes eccleſie pendent

et oĩa alia ad cultũ dei ꝑtinentia.vt monaſte/⸗
riũ eccleſie et vſpitale nõ debent conuerti ad
vſus laicos vel ꝓphanos.xix.q.iij.que ſemel.
et pꝛedicti panni etcleſie cum vetuſtate con⸗
ſumpti.delent cõburi ałineres cixca eccleſiã

Zitulus Decimiſterciuns

retrudi. in aliquo loco vvneſtone pedibo con⸗
culcetur. de cõle. dDi.i.c. altaris.ſcuia aũt moꝛ
tuoꝛũ in eccleſia appenſa ꝓ neceſſiiate eccle/
ſie milites tollere poſſunt. ſicut dauid gladiũ
golie.i. Re. xxi. c.

Quedam alia re ꝭS.vii.
quirunf᷑ in celebꝛatõnevel cõmumone ad cõ
municantis vel celebꝛãtis idoneitatẽ. vt.ſ.di
gne operetur.et iſta ſunt tria pᷣm Clv. in. iij.
di. viij.q. vltima. in expoſitõne littere.ſ.puri⸗
tas mentis.deuotio actualis. ⁊ mundicia coꝛ
ris. Et quantum ad pꝛimum opoꝛtet ꝙ re
gulariter ſit cõtritus et confeſſus cum pꝛo/
wſito ohſeruandi mandata dei et eccleſie.et
quia eccleſia ꝓhibet a comunione excõmu⸗
nicatos excõicatione maioꝛi vel minoꝛi. etiã
et interdictos et ſuſpenſos ⁊ degradatos a ce⸗
lebꝛatione.ideo tales opoꝛtet ab hmõi abſti⸗
nere.als peccarent moꝛtaliter. et quia pecca⸗
tum eſt cõtra puritatẽ mentis.ideo accedexe
nõ debet ad celebꝛationẽ vel cõmunionẽ. niſi
pꝛius cõtritus⁊ cõfeſſus.quod eſt neceſſariũ
de moꝛtalbo. ſed et de venialibo vecẽs eſt cõ/⸗
teri.et ſi cõmode poteſt cõfiteri. q;uis non ſit
neceſiariũ.vnde dicitur de cõſe.diſ.ij.ſi non
ſint tanta veccata. vt exrõmunicef̃ quis.i.vt
poſſit excõmunicari.quod nõ fit niſi ꝓ moꝛta
li.nõ debet a medicina coꝛpoꝛis dñi ſeparari.

nõ debet.i.nõ tenetur.vt exponit Pe. quia et

ſi venialia nõ ſint cõtra charitatẽ. ſunt tamẽ
cõtra charitatis ſeruoꝛẽ.et impediũt actuali
tatem deuotionis.etꝑ cõſequens vel fructũ
impediũt vel minuunt. Sed etquãdoq; quod
putat᷑ veniale eſt moꝛtale. et ꝑ cõlemſonẽ ſfit
lvmo de attrito cõtritus. niſiponat obijcem.
Vtem nota pſᷣm Pe.de palu.in.nij.ꝙ acce
dere ad cõionem vel celebꝛare cñ peccato moꝛ
tali poteſt eſſe tripliciter. vno mõ quia illud
ignoꝛat.alio modo quia dubitat. tercio mõ.
quia illud cognoſcit. Pꝛimo caſu cum.ſ.nõ
eſt cõſcius de moꝛtah. poteſt eſſe dupliciter.
Nno mõ quia ſcit ſe cõmiſiſſe peccatũ.ſed re

putat ſibi fuiſe dimiſſum.qꝛ credit ſe eſſe cõ
tritum cũ nõ ſit. ſed attritus et talis ſi ſit con

feſſus nõ peccat accedendo.qꝛ vbi non poteſt
haberi certitudo plena.ſufficit ꝓbabilis con/
iectura.ſed ꝙ homo wleat de pterito. et caue
at ꝓ ꝓpoſitum de futuro.Yllio mõ quia neſcit
ſe cõmiſiſſe lvc peccatũ.et hoc iterũ contingit
dupliciter. Ono modo quia recolit de facto.

ſed nõ credit illud eſſe peccatũ moꝛtale ſed ve
male vel nullũ.vt puto foꝛnicationẽ ſimplicẽ

et tunc nõ excuſatur quin peccet accedendo.

quoniam ignoꝛantia que nõ excuſat facientẽ

a peccato dum facit. nõ excuſat eum a peccaj

to dum ſic ad ſacramentum accedit.ſed talis

eſt huiuſmodi ignoꝛantia. Non enim exeux.

ſat eum a peccato facientẽ.ex quo punimus
eum in peccato licet ignoꝛet.quia hinuſmodi

ignoꝛantia vel eſt iurisvel eſt parncularis cir
cumſtantie quã talis tenebatur ſcire.als nõö

peccaſſet.ergo peccat accedendo.llio mõ ne
ſcit cõmiſiſſe peccatum.quia.ſ.nõ recoꝛdatux

de facto. et hoc iterum cõtingit dupliciter. ge
aut diſcuſſit cõſcientiam ſuam pꝛius ſufficie

ter. et tamẽ nõ recolit illud factũ.ſed eſt obli⸗
tus.et tunc nõ peccat accedendo.imo ſoꝛtere
niam obliti cõ ſequitur ex vi ſacramenti. Di⸗

cit enim Aug. ꝙ coꝛpus chꝛiſtiviuificat mo:

tuos dum manducatur. Zut nõ diſcuſſit don

ſcientiam ſuã diligenter.et ob hoc non venit

in noticiam moꝛtalis cõmiſſi.et tunc peccat

moꝛtaliter.et ratio eſt.quia voluntaria omiſ
ſio circumſtantie que ad factum requirif nõ
erxcuſat ſed aggrauat. Sed diſcuſſio ↄſcientie
eſt cõditio que req miritur in ſuſcipiente hoc ſa
eramentũ.ſm ulud.i.Coꝛinth.xi.Pꝛolet aũt
ſeipᷣm homo ⁊c̃.ergo talis omiſſio nõ excuſat
quin accedat vt peccatoꝛ.nam et iuſtus acce⸗
dens ad hoc ſacrameniũ ſine diſcuſſione foꝛ⸗

te peccat niſi quod in iuſto qui conſueuit par“5
ſim ſcrutari cõſcientiam ſuã.ſu fficit bꝛeuisꝰ

tranſitoꝛia diſcuſſio qᷓ nõ ſufficit in alio. An
ſecundo caſu cum.ſ.dubitattunc oupliciier.

qꝛ aut credit ſe eſſe in moꝛtali ex conſcientia

ſcrupuloſa et temeraria.et tũc debet deponere

eam.ſed quouſq; nõ depoſuerit.abſtineat.qꝛ

cõſcientia erronea ligat ⁊ obligat.authoc cxe
dit ex ꝓbabili cõiectura.et tunc debet cõteri ꝛ

cõſiteri.als piculo ſe exponit.et ſic videt eſſe
moꝛtale ſi fecit quod debuit in diſcuſſione nõ
In ter

peccat.led ſibi dimittif.alłs ſecus.
cio caſu cum ſcʒ ſcitſe eſſe in moꝛtali.de quo
nõ cõterit᷑ vel etiã nõ cõfitetur cũ poſſi.tune
iterũ peccat moꝛtialiter.⁊ ratio huius eſt.qꝛ ir
reuerentia et abuſus tanti ſacramẽti non pᷣt
eſſe ſine moꝛtali.Eſt aſt magna irreuerentia
et abuſus ſacramẽti huius accedere ad ipᷣm

cũ moꝛtali.qð ptʒ tum ex modo ſumendi.qꝛ

fſumit᷑ vt cibo.Sed ſicut cibo coꝛpalis nõ ↄpe

tit niſi viuẽti coꝛ ꝓaliter.ſic nec iſte cibo ſpiriꝰ⸗
tualis niſi viuẽti ſpiritualiter. peccatoꝛ auteʒ

moꝛtuus eſt ſpiritualiter. Datet etiã ex reibi
ſignata ſcʒ coꝛpꝰ xpᷣi miſticũ Dñ quicũq; ad

lvc ſacramentũ accedit.pᷣtendit ſe volare ad
vnionẽ cñ xpᷣo ⁊ mẽbꝛis eius.Sʒ exiſtens in
ↄſcĩa moꝛtalis ad hc nõ tẽdit.ſed receditet
ſicleſt reus fictionis cum vnum intendat. et
aliud pꝛetendat. fictio reſpectu ſacramentit

ecuis endei⸗
rninmsclek
npuoinpetun
eeran onmmn
NeSetetßtumn
onheonnber⸗
ſſcoicſigalten
Tpapeginuk
Tturtedͤginiden
koeniſnteint
eſetſeandtmpe⸗
Geſortgtmrim
frmusgeutt⸗
woprervealuß

chalrretinr
ouchanitu o⸗

adeiraniunn a
ſopealis etaus
Golpalet am
Neticnöwetie
un ommeoertoeg
fagumktancgalon
nsRiichonn

Ganocu

tenirtoroſcone
mnuniegtioneeſtan
Noligund nntiat⸗
ni quianutnens
Piſtucſaorament

Untualterlerd

hmtettonegton
ſerön duotenn
Purwcsſe di⸗
fytoclilet n
umnilterdwon

uu ea fe

iis cömiſſan

Peagfcnmn g,⸗
0 .
neldſclifn

nm lepente⸗

MMidinhuhtni

AtlsOonine

Rra neit

—

vin akogngiae
entium ſui ilun

monöſifinnin

4.dubituur mee
ein mortslier ntann

amaetticrun
nö vpſhent dlnetg

1 ligat tobbgat uhre⸗
altura ettunedlertä
ſeawnt Afeniti

A Nbertindicteſi

nimtdlsſens Junt

keſe n mrnzl. e

cöfurmrei pſttn
ve: tmmpholuek e

Petmn umnin ,G=t
Haitmumunueentad
arz utde idipnn
mmr deni=I
rananpgls nöN
riunerſtecin ſtſ
muin nan
r rntſeroled

hris õ

nötlt ee eii4
m mmun mient 4

vinunm

W

l. Aüne
ekundnmn

Ememn fnedillinin

Lapiujlũ, ſertum

eſt moꝛtalis. Et eſt huiu ſmodi moꝛtale qᷓ;tũ

ad grauiſatem.mediũ inter peccata que com
mittuntur in deum.et que fiunt in pꝛoximũ.

ſicut homo aſſumptus eſt melius intertuum
et homines.et peccata quidem carnalia red/
dunt hominem magis indignũ et magis im⸗/

pediunt a ꝑceptione hinus ſacramenti q;ᷓ ſoi⸗

ritualia. quia plus menteʒ diſtrahunt 1 plus
ſcandalizant. ⁊ magis ſcitur in iſtis quid moꝛ
tale et quid veniale q; in illis.ſed ſpiritualia
ſunt minoꝛis culpe q; carnalia m Bꝛeg. et b
ideo plus impediunt ſpiritualia q;tum ad ge
nus peccati.xec omnia Pe. cui cõcoꝛ.Clv. et

He.Sed et q;tumcunq; contritus qui habet

moꝛtale.non debet celebꝛare vel cõmunicare

niſi confeſſus.alias peccaret moꝛtaliter. ſcõm

C. ⁊ Be.quia ad ſacramentũ eccleſie requi

ritur recõciliatio etiam ſᷣm iudicium eccleſie

et hoc niſivrgeret neceſſitas celebꝛandi. alias

eſſet ſcandalum populi et nõ haberet copiam

cõſfeſſoꝛis.tunc ſuſticit cõtritio. Similiter cũ
infirmus grauiter amiſit loquelam. nõ enim

pꝛopter lvc debet pꝛiuari cõmunione vel etiaʒ

ſi nõ haberet ſacerdotẽ.quia per diaconuʒ poſ

ſet euchariſtia deferri ⁊ huiuſmodi. DNe. de pa
lu. addit alium caſum cum imminet cõmu⸗

nio paſcalis.et quis non habet copiam cõfeſ⸗
ſoꝛis vel habet caſum reſeruatum epiſcopo ad

quẽ tũc nõ poteſt ire.ſed credo iſtud reſtringẽ
dum quando ex loc ꝙ abſtineret. ſequeretur
magnum ſcandalum. et haberef᷑ multum ſu
ſpectus de aliquo malo.tũc foꝛte poſſet.

Secundũ quod ꝭ.viii.

requiritur ad idoneam celebꝛationẽ vel com⸗

municationẽ eſt actualns uotio.ld lvc enĩ

vt aliquid nntriat.opoꝛtet ipᷣm aliquid coope

rari.quia nutriens agit in nutritum. Cum er
go iſtud ſacramentum detur ad nutriendum
ſpiritualiter licet deus operetur pꝛincipaliter

opoꝛtet tamẽ ꝙ lvmo operetur inſtrinnenta

liter ipin deuote amplectendo.iuxta illud qd

habetur de cõſe. di.ij.c.quia coꝛ pus.in fi.non

ergo quodlibet veniale.ſed illud quod impe/

dit actualiter deuotionẽ.id eſt quod diſtrahit
mentem ne actu feratur in deum. unpedit ſa
cramenti fructum.nec tamen facit incurrere
moꝛtale.quia non tenetur homo eam habere

actualiter de neceſſitate ſed habitualiter.ha⸗

bitus autem eius tollitur ſolum per moꝛtale

nõ per venialia etiam omnia. Dicitur auteʒ
Veuote cõmunicare ſi conatur omnem diſtra

ctionem et euaginationẽ mentis expellere ⁊
nõ deliberate eam tenet ſi occurrat Pe.de pa⸗

lu. t quia meditatio paſſionis chꝛiſti multũ
eſt inductiua deuotõis ſuꝑ alis. Onde Ber.

Super omnia te mihi ted didit amabilem o
lone ieſu calix quem bibiſti opus redemptio

nis noſtre. vc et deuotionẽ noſtram facilius

allicit. dulcius vrit et foꝛtius ſtringit ideo ac
cedenti ad cõmunionem.multũ cõgruit ip̃aʒ
meditari. Onde Zlugꝰ. de cõſe. di. q. ia ꝑ
moꝛtem wmini liberati ſumus.ideo huiꝰ rei
memoꝛes in edendo carnem et bibendo ſan/
ginnem debemus eſſe. Et ppter hoc vt deuo/
tius accedat. ſtatutũ eſt. vtneiunus quis cele⸗
bꝛet vel cõmunicet. quia aptioꝛ eſt vvmo ie/

iunus ad deuotiõʒ q; pꝛanſus. Nerum eſt ta⸗

men.ꝙ eſt alia cauſa magis pꝛincipalis hinꝰ

inſtitutõnis ᷣm Clv. et Pe.i. reuerentia ſa⸗

cramenti. vt ſcʒ pꝛius in os et ſtomachũ chꝛi
ſtiani intret coꝛpus chꝛiſti q;ᷓ alius cibus pꝛso
illa die.et habetur lvc de cõſe.di.ij.liquido.
Quod autem dicitur de cõſe.di.ij. ſacramen⸗
ta.a ieiunis ſumant᷑ excepto die cene.habuit
locum antiquitus.ſed nunc eſt abrogatus et

noõ ſeruandũ. Pe. Et q;uis ĩ aliquo caſij lice

at nõ ieiuno cõmunicare vt infirmo qui non

wteſt expectare ꝓpter piculuʒ moꝛtis vel fre

neſis. nunq; tamẽ licetnõ ieiuno celebꝛare.
nec pꝛopter infirmũ cõmunicandũ.nec xvter
vitandũ ſcandalũ qðcũq;.nec ꝓpter pᷣceptũ

niſi pape qui ſolus poſſet in lvc diſpenſare.

cum ſit pꝛeceptum poſitiuum. Vnge dicitur
vij.q.i.c.nihil.Nullus poſt q;dtumcũq; nimi⸗
um ſumptum cibum velpptum miſſas face/
re pꝛeſumat P. Sed bene liceret nõ ieiuno
ꝓſequi incatam poſt cõſecrationeʒ iam fa⸗
ctam. vt infra dicetur. vel ſupplere defectum
cõmiſſum iterum conſecrando. ſi ſuinpſit a⸗
quã ꝓ ſanguineet huiuſmodi.vt ſupꝛa dictũ
eſt. celebꝛando autem vel cõmumcandonon
ieiunus.eſt moꝛtale.Et intelligirur hoc ꝙ ſit

ieiunus ieiuno nature quo dicitur ieiunus

qui poſt mediam nocteʒ nihil ſumpſit adhuc
lbi et potus.etſi poſtea illa ſit die pluries co⸗
meſturus facta cõione ⁊nõ ſufficit ꝙ ſit ieiu⸗
nus ieiuno eccleſie. quo dicit᷑ ieiunus qͥ iam
comedit.ſi tm̃ ſemel illa die comedit. Et di⸗
cunt Cho. Pe.et Allb. et No. ꝙ poſt potũ aq̃
vel ſumptionẽ electuari vel medicine q̃ cõſi⸗
ſtit in cibo vel potu nõ licʒ celebꝛare velcõica⸗
re.qꝛ ſoluũt ieiuniũ.ſ.naturecum ſumit᷑.ſ.a

media nocte ⁊ citra. Quidã aũt Bof.⁊ Jo.

pari.vident᷑ tenere ꝙ ſumẽdo aliqͥd ꝑ modgu
medicine.vt modicũ in ʒinʒinberis et hinõöi.
qð nõ impedit ꝑceptionẽ euchariſtie.Dꝛohi
betur enĩ cibus ſᷣm iſtos ante cõionẽ q;tũ ad
pꝛincipalẽ vſum eius ꝓut.ſ.ſumitur pꝑ moduũn
cibi.i.ad nutriendũ.ſed nõ put ſumit᷑ ad alte
randũ eriã ꝑ modũ medicine.Sʒ PHe. de pa.

in.iiij. di.viij.q.ij.deſtruit iſtã opi.vt falſam

Titulus

cum rationibus. Mec eſt verum ꝙ pꝛohibea
tur ſolum cibus et potus ꝓut eſt ad nutrien⸗
dum.ſed ꝓlxbet ꝓpter reuerenniã ſacramẽti
vt ſtomachus pꝛo illa die ſit nouus. IAta aũt
nouitas iſta tollitur percibũ lumptũ ad alte⸗
randum ꝓ medicina ſicut ſumpiñ ad nutrien
dum. De reliquijs autẽ cibi que remanẽt in
oꝛe inter dentes ⁊ caſualter traijciunt ꝑ mo
dum ſahue.dicit Pe. de pał. ꝙ nõ impediũt
euchariſte ſumpnonẽ.ſecus ſi er intentione
tracerent. DHe reliquijs aque qua os abluit.
ex quo caſualiter et nõ ex ꝓpoſito traijciunf.
licet nõ ſint cõuerſe in ſalinã. nõ impediunt.
quia nõ ſumuntur ꝑ modum cibi vel potus.
nec lvc intẽditur. H on ſic de medicina. quia
ex intentione bibitur. et ſi nõ ad nutriendũ.
Herfundendo etiã dentes ſale ⁊ aceto ad me
dendum vel lauandũ.ſi nõ deglutitur.nõ in
pedit. De his etiam que ſumũtur per moduʒ
guſtatioms. ſicut tabernarũ er coci faciunt.
cibum vel potum ſupꝛa linguã ponunt lolum
ad ꝓbandum et ſtarim ꝓiciunt. videtur ꝙ

nõ umpediãt. ſicut ſi anquis velit pꝛobarev/

trum ſit aquavel vinum albũ.quod ſibi mini
ſtratur. quna nõ eſt potus vel cibus exquo nõ
deglutitur nec ꝑ ſe nec per accidens poteſt nu
trire. Ex decentia tamen debet quis a talibus
abſtinere qui vult cõmumicare. Si auteʒ ad
guſtanduũ ſlumeret.et pꝛeter intentione delcẽ
deret. viderur idem dicendũ.qð de reliquijs
aque cum abluituros.ſcʒ ꝙ non impedit. hec
omma Pe.

Poſt cõmunionẽ K.ix.

opoꝛtet gratias agere de tãto beneficio.nec ta⸗

men opꝛter ᷣm E. oiu ſtare ante ſumptio
nem cubi et potus.tum quia et ſpecies lacrxa⸗

menti cito al erantur. tumquia magis requi
ritur pꝛeparatio et actualis uotio ante ſum
ptionem q; poſt. quia in accenu deuoto ad ſa/
cramentũ. pcipitur eius fructus. DPoſtea poſt
aliquas oꝛationes et deuotionẽ. ſufficit ꝙ du
ret habitualis. multũ tamẽ debet ſibi cauere.
ne ſubito diuertat ad fabulas et vanitates.
Quod aute dicit᷑ de cõſe.di.ij.de tribus gra⸗
dibus ꝙ ſcʒ cõmunicans mane ieiunet vſq;
ad ſextam ⁊c.eſt abrogatũ per cõtrariam con
ſuetudinem. Et habuit locuʒ poſt pꝛiminuã
eccleſiatn. quãdo er maxima reuerentia raro
celebꝛabant vt tempoꝛe heremitaru. Pe.
autem quis poſt cibum et potum nõ wꝛmie/
rit vel nõ ſit facta digeſtio.nõ habet impedire
dummodo poſt mediam noctem nõ comede
rit vel biberit. licet etiam non multum deceat
bibere poſt cõpleioꝛium. et multominus co/

Decimuſtercius

medere.niſi neceſſitas vrgeat.non tamẽ imꝗꝰ

pedit ſi fat ante mediã noctẽ cum dicatur de
ſero. NMon obſtat.extra de accuſa. c. ſi cõſtite⸗
rit.vbi quidam qui pernoctauerat in taberna

ſine ſomno.pꝛiuatur eccleſia ꝓpter lvc. AIn
taberna enĩ ↄtinue appomt᷑ vinũ.⁊ ſic eſt veri
ſile ꝙ voſt mediã noctẽ bibit.et ſic celebꝛauit
ſic eſt pſumptio iuris ⁊ de iure cõtra quã nõ

admirtitur ꝓbatio vel ſaltem pꝛeſumptio iu/

ris cui ſtatur.quãdo cõtrarium nõ pꝛobatur.

quia tamdiu ſtetit vſq; ad diẽ.nec ſtetit quin

biberet Pe. de palu. Item nota ſcom Pe. de

palu. ꝙ ſacerdos poſt perceptionẽ.ſi viderit.

aliquaʒ parriculam euchariſtie tumcunq;
minimã. dummodo ſit ibi ſpecies panis. cũ

—

ibi ſit chꝛiſtus. nullo modo debet accipere ipe

cum nõ ſit ieiunus ſed debet in craſtinum re⸗
ſeruare vel alteri ieiuno et diſpoſito ad cõmu

nicandum tradere. Et ſic intelligendum eſt
qð dr de cõſe.di.ij.tribus.de miniſtris qui de

lent ſumere poꝛtiones remanentes ſaccamẽ

ti. ſcʒ ꝙ ſint ieiuni.

., * . —
Tercium quod cõ ꝭ.x
gruit cõ municanti vel celebꝛanti.eſt mundi⸗
cia coꝛpoꝛalis et lvc ppter reuerentiam ſacra
menti. Onde et miniſtri eccleſie lauant ſi⸗
bi manus anteq; induant᷑ ſacris veſtibus.ve
rum quia iſte eſt cibus mentis nõ coꝛpoꝛis.

mundicia coꝛpoꝛalis non eſt ita neceſſaria ſi⸗

cut ſpiritualis. Onde ſᷣm Pe.Clv.et Alber.

ſi immunditia coꝛpoꝛalis ſi ꝓ diuturna. vt le/

pꝛa.vel flurus ſanguinis. vel ſemis menſtrui
cõtinuus non impedit. Nec ex lvc abſtinere
debet nec pꝛohibetur. Si autem immundicia

eſt ad modicum tempus. vt menſtruum mu

lieris naturale vel aliud huiuſmodi. melius
eſt abſtinere propter reuerenniam. ſitamen
welit nõ xelet pꝛohiberi. ar. di. v. ad eimſ. Zlctꝰ
cõiugalis in reddendo debitum vel eigendo

cauia pꝛolis non impedit.ſed talis eſt in hoc

ſuo iudicio relinquendus ſc vᷣm Bꝛeg.xxxiij
q.iiij.vir cum pꝛopꝛia.quia nõ eſt ibi peccatũ
tamen cõſultius eſet abſtinere a cõmunione
Sed exigendo cauſa delectatioms. debet ab/

ſtinere.quia licet veniale tantũ vel ſola pollu

tio nõ impediat.vtrũq; ſimul impedit.xxxiij.
q.iiij.S. Si panes.tamen comumcando non
eſſet moꝛtale.ſedm PBe de palu.Quod auteʒ
dicitur de conſecdiſtin. ij. omnis vmo. ꝙ ſcʒ
debet abſtinere ab actu cõ iugali per aliquos
dies cõſiliũ eſt nõ pꝛeceptũ ſcvᷣm glo.ibi die
eadẽ poſt cõmunionẽ exact' cum diſficultate
iñ debet reddere non aũt exigere cõtrarium.

e,atildd.
indtenmnu
Zvdpni ule
ſercmmnctin

cmnni tili
cinianine

en

petetennctan

euter nne⸗
ſten ogtliren
ſßkurtfeniznit

Eelireigrt

Gömmtmmenub

hnctnatmens
nonepera ti⸗

Peftnnter
atrißſutgi
(ADinnoumn
Wiidetctin
lſtconiusetc
aotlseſtcöm
glͤſeſus tami

ooperraetmna
ewſt cötmnen
enſumma

ekelcaprla ge

Ptanticödoenn⸗
Gapretre nun
PesDwebich⸗

fſpbecataytgenten

lerſnen. Sep⸗
Enouhismnori

In Pimnsekna
Eifteunetcön
Ufretuni ſo
Uttem abſtine
tlancglüſtnon

ſcetdos etp

Ammilcldiedä

Maunnr erer
Iumn Delertar
mne fng
alirrereſſzel
Mrluman

ntnemtnen
rdinneäingi
Aſlem Drſinmmte

akeſis Ppeer .
Pomnkpini zſte⸗
nebibiterfi

dcnunn

Mnne.
endi nerſen n
Jumnonerd

Mpweptiint
nechmſrömmn

Coſtſtiſonts n d

loncodnann,
ſel runnitm
nder diſwſatiin
Ctſr inteligenun

bus N minitren

Weslemanentes ham
1.

gogc ſe

Erlcckteom etmncn
Apeertevermrun ſaa
nmitnerkefelbuantſi
mumi Kes entdns

Cbrs wendsn n.
Dsnmnctinnrceſima.
WefneTpad.
õ

cinms miſenenentnl
ur. Hete wiſin
Gianeminmmdi

npus ptnerfmnunme
Ad huuſmc en
nennniamn. finmen

Eniar din t

iumnlepenn
n⸗ Anke
as 5NI
4 urdef lilellad
tnen: enman
rleumons. Nrn

Gemmünlban

8finlinptnmn
mnmmmn
eri Ouli
i,omnsNug .
ziczi rdin

6
ne, oſfi
t erin

l

Laaaapiulũ quintum

tamen nõ eſſet moꝛtale pm Alber. Et lepꝛo⸗

ſus in occulto poteſt celebꝛare.dum mõ poſſit
ſine hiculo. De pollutione nocturna. ſiue

terminer᷑ in vigilia ſiue in ſomno quoquõ.

etſi nõ in ipᷣa.tamẽ ante ipᷣam vel wſſt cõtin⸗
git eſſe peccatũ.et quale.dictũ eſt ſupꝛa ſcõa

pare. in tractatu v ſinabo gule in fi. Qunc au
tem dicendum quãdo impedit a cõmunione.
Pꝛo cuius declaratõe eſt ſciendũ ꝙ poteſt ac

cidere quadruplici cauſa.quia vel er crapnla
vel pꝛecedenti cogitatõe turpiñ vel ſuꝑfluita
te naturevel illuſione diaboli.Er ſi eueniat ex
pᷣcedenti cogitatõne turpium.cui cogitatio⸗
ni pᷣbuit aſſenſuʒ.vel in opus vel in delectatõʒ

teneceſſitate habet abſtinere a celebꝛatiõe et

cõmunione. quia ibi ſimul cõcurrunt et im/
munditia et mentis diſtractio et impuritas

mentis pfecta. Et idem ſi cõtingatex crapu/
la. que ſit moꝛrale.hec Cl. iij. pte. q. lxxx. ar.

vij.et in.iiij.ſ.di.ix.q.i.arxti.iiij.q.ij.De.er Ri⸗
char. et Quran. oꝛdinis minoꝛũ. Sed Pe. de
pal.in.iiij.dicit.ꝙ talis ollutio impedit quo
uſq; ſit cõtritus et cõſeſſis.nec eodẽ die pec⸗
cati moꝛtalis eſt cõmunicandũ quis ſit cõtri
tus et cõfeſſus.tamẽ ſi cõtrariũ faceret.non
credo ꝙ peccaret moꝛtaliter.ſ.cõmunicando
tali die poſt cõtritionẽ et cõſeſſionẽ. Idem di
cit Pe.in ſumma.Si wero cõtingat ex cogita
tione vel crapula. que fuerit veniale. quia ibi
fuit tantũ cõplacentia ſenſualis.abſtinendũ
eſt ex honeſtate. niſi porioꝛ cauſa vrgeat ſcõᷣm
He.et ¶v.et Richar. celebꝛando tamẽ etiq
ſine cauſa vrgente.non peccabit niſi veniali⸗
ter ᷣm eos. Sed PNe.ſan.in ſumma.et Hu⸗
ran. oꝛdinis mninoꝛũ excipiunt iſtos duos cg
ſus. DNꝛimus eſt quando eſt dies feſtus.quo
ſcʒ cõſuetum eſt cõmunicare. et pꝛecipue qñ
accidit ſine turpi ſomno. a celebꝛatõne tamẽ
ecet talem abſtinere. Secundus eſt quãdo
eſſet ſcandalũ ſi non celebꝛaret. puta. qꝛ deeſt
alius ſacerdos et populus expectat. vel quia

pꝛelatus ⁊ tali die cõſuetum eſt pᷣlato celebꝛa

re eliciuntur hec ex dictis Bꝛego. vi. di teſta⸗/

mentum. Delet tamẽ talis pꝛius confiteri ſi
comode poteſt pᷣn Pe.ſan.hec tamẽ de cõgru

entia nõ de neceſſitate.Si autem euenerit ex

cquſa vbi nullum credit ꝓbabiliter fuiſſe pec
catum.puta ex auditu turpiũ in confeſſione
vlcoaitaiõne ad intelligendũ et cõferendũ
ſcolaſtice.etſine cõplacentia.vel ex ſupfluita/
ſe nature.vel er illuſione demonis. in ſua eſt

libertate celebꝛare et cõmunicare. et pꝛecipue

cum accidit ſine turpi imaginatione.nec mẽ⸗
tem diſtrahit. Et quia difficile eſt vt plurimũ
ꝓbabiliter ſare iſiã vel illã fuiſſe cauſam.lau

dabilius eſt ſcõm Cv. abſtinere. niſi wotio⸗
cauſa refoꝛmer pactũ vt magna deuorio ꝛ⁊ hu
iuſmodi. Et ſᷣm Allber. et Cv. delet quis ab/
ſtinere a cõmunione in lvc p.xxiiij. vꝛas. 2
infra iſtud tempus reputatur natura eſſe re-
oꝛdinata. Sed Pe.de palu.dicit abſtinendũ.
cum accidit circa mediã noctẽZ.

Quid debeat face F. ri.
re ſacerdos qui in miſſa recoꝛdatur ſe eſſe exr-

cõmunicatum vel ſuſpenſum vel inieiunum
vel aliquod moꝛtale nõ confeſſim. dicũr 2ll
ler. et C. in tercia parte.q.lxxxiij. arri. v. ad
ij.et in. iiij.ſ.di. xiij. in littera. er Pe. de palu.
ꝙ ſi poſt cõſecrationem iam ſacraʒ lvꝛum re⸗
coꝛdatur.nullo modo debet dimirtere ſed p/
ſequi.quia vbi difficultas occurrit ſemper ac
cipiendum eſt. quod minnus habet de periculo
ar. ad lvc diſt. xiij. nerui. axime autem eſt
periculoſum quod eſt cõtra perfectionẽ huius
ſacramenti.quia loc eſt immane ſacrilegiuz.

minus autem eſt quod pertinet ad equalita/

tem ſumentis. Debet ergo exquo iam conſe-
cranit pꝛedictis nõ obſtantibus perſicere ⁊ ſu
mere ſacramentum. et wolere de eo ꝙ non eſt
leiunus vel de peccato quod mẽti occurrit cũ
ꝓpoſito cõfitendi et ſatiffaciendi.et ſic nõ in/
digne ſed fructuoſe ſumit. Siſe meminerit
excõmunicatuʒ delet ſumere ꝓpoſitum peten⸗
di abſolutionem. et ſic per inuiſibilẽ pontificẽ
chꝛiſtum abſolueturq;tum ad hunc actum.
C. Si vero recoꝛdatur alicuius vꝛum ante
cõſecrationem.ſiquidem illud ſolum eſt vec⸗
catum nõ cõfeſſum.tunc ſᷣm Pe.de palł.etiaʒ
ſi ſine ſcandalo poſſet dimittere miſſaʒ incva
tam non debet. ed ſufficit cõtritio cum ꝓwoſi⸗
to confitendi.Cõcoꝛ.Clv. Sed ſi cõmode ha
bere cõfenſoꝛem et ſine notaquo ad aſtantes
et ante ſecreta.credo ꝙ deberet qrere. Si autẽ
eſt excõmunicatus.vel quia non eſt ieiunus.
v. dicit ꝙ tutiꝰ putaret. ꝙ dimitteret miſ⸗
ſam inchooatã.niſi graue ſcandalum oꝛiret᷑.
Pe.autem de palu.dicit ꝙ deber dimittere o⸗
mnino ſi poteſt ſine ſcandalo.ſed cum ſcanda
lo ponit rationem ad vtranq; partem.ſed ma
gis videtuxr declinare ad affirmatiuam.ſ. q;
dimittat.Et hoc intelligendum quo ad excõ/⸗
municationem.cum nõ poſſet habere oui ab/
ſolueret in vmptu. In omm autẽcauſa ſem
per delet cauere ne ſimulet conſecrare. id eſt
oſtendat ſe conſecrare et non conſecret. quia

in ſacramento veritatis nõ dʒ eſſe auq̃ ficrio

ſm Cho.et Pe. nec delet qtum in ipa eſt fa⸗
cere idolatrare.vñ et decretalis dicit. ꝙ abiX

Titulus Decimiſtercius

cienda ſunt falſa remedia. que veris ſunt pi⸗
culis grauioꝛa. extra de celebra. miſſ.capi. de
vmine. „1. .
trum autẽ liceat riüi.
ſacerdoti omnino a celebꝛatõe abſtinere. Re
ſvondet ad hoc Cl.iiij.ſen.di.xij.q. iij.ar. ij.
q.i.et in.iij.parte.q.lxxx.arti.x. licʒ quidazy
dicant ꝙ nõ peccat qui dimittu celebꝛationẽ
niſi vopulum habeat ſibi cõmiſſum velex obe
dientia teneatur celebꝛare. tamen quia dicit
Bꝛegoꝛiꝰ. cum creſcunt ona creſcunt ⁊ ratio
nes conoꝛum.ideo cum ſacerdoti ſit data xo
teſtas nobiliſima. reus negligentie euit. niſi
illa vtatur ad honoꝛẽ deiet ſlalutẽ animarum
viuoꝛum ⁊ defunctoꝛũ.ſᷣm illud.i. Pe.iiij.(.
vnuſquiſq;. ꝓut accepit granã in alterutrum
illam admimſtrantes ac. miſi foꝛte aliquis ex
familiari cõſilio ſpirituſ ancti dimitteret. ſi⸗
cut legitur in viniſparrũ æ quodã ſancto pa⸗
tre. qui oꝛdinatus nunq; celebꝛamt. Secus
eſt de alijs actibꝰ oꝛdinis qin pertinẽt ad coꝛ⸗
poꝛis chꝛiſti miſticũ.vt ligare.ſoluere. bapti/⸗

zare et cere.nam qin nõ tenetur alijs pꝛela

tione vel ſubiectõne poteſt ab illis aciib ſine
peccato ceſſare.celebꝛare autẽ tenetur. vi deo
ſacrificiũ reddat etiam ſi nulhvminũ tenea⸗
tur. Sacerdotibus enim pꝛeceptũ eſt. lvc faci
te in meam cõmemoꝛationẽ.Et in tere a ꝑte
Aagdit. ꝙ ſaltern videtur ꝙ teneatur celeb:a/
re in pꝛecipuis feſtis. ⁊ maxrime in ilis diebo
in quibus fideles cõſueuerunt cõmimicare.
Dicit Pe.de palu.ſ.ꝙ cum teneatur quilibee
nöõ muanum gratiã recipere.ij. ad Coꝛinh. vi
c. et ſacerdotiũ ſit maxima gratia. vane habet
ſi nõvtitur ad finem ad què eſt. Et q;uis iſta
nõ ſit demonſtratio. tamẽ quia exira de cele.
miſ.c clẽtes. repꝛehendũtur qui vix quater
in anno celebꝛant.et pꝛecipit tala coꝛrigi.vn
de niſi ter vel pluries celebꝛent.quãdo ⁊ mu
ſeres religioſe ⁊ cõuerſi cõmunicant.peccãt.
Hpinio tamẽ quoꝛundã canoniſtarum diceè
tium.ꝙ moꝛtaliter peccat qui ex negligentia
dimiitat quotidie celebꝛare.nõ videtur vra
ſed nimis dura. nec pꝛedien woctoꝛes Cho. er
PBe.lvc dicunt.imo Zllber. dicit ꝙ mechum
tenere latum eſt. ſ. aliquàdo celebꝛando. ali
quando dimittendo. mi officium erxigat. vt
omni cominico die celebꝛet.ſed beatꝰ eſt quo
tidie deuote celebꝛare. cum per loc ſibi et mul

ns ꝓſit valde. Onde Zlmbꝛo. Ego qui quo⸗

tidie pecco. quotidie debeo accipere medicinã
te cõſe.di.ij. ſi quotiens. Idem accipe quoti/
die quod tibi pꝛoſit.ſed ſic viue. vt quotidie
poſſis recpere.hec ille.cõſilium eſt.

Miſſa prodeſt (xiii.

multis multiplicter. Pꝛodeſt quide lbean

—£

ad quoꝑ honoꝛẽ offert. Oñ in collecta. ficnut tu
is ſanctis ad gloꝛiã ⁊c.ſcʒ ꝓdeſt.qð intelligi

tur de gloꝛia accidentali. qmia gaudẽt de omni
lono quod ſciunt fieri ad laudeʒ dei maxime

de illo qð hʒ ſpecialẽ oꝛdinẽ ad eos.qñ ꝓpterſe
et in ſevidẽt deũ honoꝛari. Pꝛodeſt his qͥ ſunę

in purgatoꝛio. et nil eſt in hac vita qð tantuʒ

ſar ſraciat inoꝛtuis. ᷣm Aug'. exempla ſunx

in. iiij.dialogoꝝ. Pꝛodeſt ⁊ viuis nõ ſolũ ce⸗
lebꝛantilo digne.ſed etiã ꝓ his pꝛo quibo di
citur miſſa. valet ad remiſſionẽ culpe moꝛtał
uð eſt in eius cõſcientia.et hoc ꝑ modũ ſacri
ficij ex merito chꝛiſti.er quo ſibi venia unpe⸗
tratur.i. gratia contritionis. Onde maius o

num nõ poteſt homo lomini dare.q; miſſaʒ ꝓ
eo dicere vł dare. Pꝛodeſteriã ad remiſſonẽ
peneculꝑe moꝛtalis ⁊ vemialis ſibi et alis vi

nis et defunctis rõne ſacramẽti ⁊ pꝑ modum

ſacrificij. DPꝛodeſt etiã ad liberandũ a diuer⸗

ſis malis. ⁊ ad oĩa alia ad que ꝓdeſt digna cõ
municatio.de quibo. j.ti.ſequẽ. c.i. Et vt dicit
Ambꝛo.c.panis.de cõſe.di.ij. Panis in alta
ri viſitatus ante ↄſecrationẽ.de pane fit caro
xpᷣi verbis foꝛme ꝓlatis.Eſt aũt ibi ᷣm Civ.

et Be. rp̃s totus realiter qͥ eſt in celo.et non

vr ſignatũ tm̃ ſiue in figura. qað eſt hereticũ di
cere. vt ptʒ de ↄſe. di. ij. ego berengarius. ⁊ qe

ibi remanẽt ſpecies ſeu accidẽtia panisvt pꝛi
us. Hinc eſt ꝙ a coctoꝛibo dicit panis. q;uis
ihi nõ ſit ſubſtãtia panis. vnde Ambꝛo. de

cõſe.di.ij.hunc illũ intelligo panẽ.qͥ invrero

virginis fuit foꝛmatus.a igne paſſionis fuit

decoctus. Eſt aũt ibi cum ſua qtitate.ſed nõ
mõ q;titatiuo.qꝛ nõ vtit ea occupãdo locum
ſicut nec vtit᷑ claritate ſua iluminãdo aerem

Eretiã in quahbet pticula hoſtie totus xpᷣs ita

ꝙ ex vna plures poſſent cõicare. Sed ſi fieret
diuiſio in tãtas ꝑtes.ꝙ ibi nõ remanet ſpeci
es panis.tunc deſineret ibi eſſe coꝛpus chꝛiſti
et idẽ de ſanguine xpᷣi. Et q;uis exvi ſcramen
ti ſub ſpecie panis ſit tm̃ coꝛpus ⁊ nõ ſanguis.
ſub ſpecie vini tm̃ ſanguis.tñ ex naturali cõ
comitãtia ſub vtraq ſpecie ẽ totũ ⁊ coꝛpus et
ſanguis ⁊ aia ⁊ deitas. Seoꝛſum aũt cõſecrat
alterũ ab altero. Oñ apli ſi cõſecraſſent in il⸗/
lo rriduo moꝛtis rpᷣi.conſecraſſent coꝛpſine
ſanguine ſicuti erat ⁊ xpᷣs inſtituẽdo ſacramẽ
tum conſecrauit coꝛpus paſſibile et moꝛtale.
pꝛout tunc erat.nunc autem immoꝛtale cõſe
cratur pꝛout eſt. Et ſi fuiſſet ſeruatũ ſacramẽ
tum tpe paſſioniſ.ipᷣe xpᷣs vloꝛẽ quidẽ illatũ

ab extra. vt irriſiones et verbera et hmõi. nõ

ſenſulet in ſacramento exiſtens.ſed woloꝛem

cmntbicleii

Cntenam ioe⸗
lpſibſikerſee
panenerpnum in⸗

ſefreepilihtt

ilsſintnlnd

lecöleNa
õ
Uandi iatuines
Eroertomntaon

n,wmutarione⸗

erodoentonen
un nocleimwin
Neyn dusopretur
iter Ctnotaßm
ongocoperaliricer
bcmmenn tmoet,
ſpechucnsplenn
Alenmonoge⸗
Petteno nianöeſt
Vleutenvienin
Cngrenutateiun
Gchtſivca purck
Nanon K Nlnseſe
beiis Fennetg
la non eſtibi nos
enocnsmentz

inſanmenone
Mmhlanöeſtr

lpa heedenon
mecfcegectin
monncel lvni⸗

unnllabig .
nellebblia ſan
idnleſ o
ns dnone
fumnmin, ne⸗

ſt faunatum vt criſticiaʒ habuiſſet et in ſacramẽ
Poc⸗ , H to exiſtens duin erat in cruce. wluiſſet 1 moꝛ
Nn eſalim tuus fuiſſet 1 nõ punctus. Quãdo etiam apo
en ſiolos cöõmunicauit. nõ fuit in ſacramento ex⸗
6 eh e iſtens attritus.quia diuiſio et attritio nõ re⸗
iduagnidzn cCcidpiuntur niſi in quanto et modo quantitati
Knuced Uo. hꝛiſtus aurem nõ eſt ſic in ſacramento.
e Ntetcige Hon celebꝛantibo miniſtratur tantũ coꝛ/
n Ppeſtri prus chꝛ iſti. et nõ ſanguis pꝛopter reuerentiä
naerncn ſacramenti. etad eintandum periculum effu
ng amn ſienis. licet greci dent vtrunq; populo. nec ta/
tnongnſi men latini laici minꝰ recipiñũt qꝙᷓ; ſacerdotes
eni phemen Auomogdo auteʒ cõuertitur. dico ꝙ deus
heniſmilinn operatur hac cõuerſionem pꝛindpaliter. qui
ngeetiegi plus facere põt q; creatura intelligere.vt di⸗
nergroſthmtn cunt etiam philoſoppi. Vnde Euſebius.
mnons Menn Innſibiliter ſacerdos viſibiles creaturas. ſ.
Aemmiriönie panem etvinum in ſubſtantiã coꝛpoꝛis ⁊ ſan
weſteninnz, guinis ſui verbo ſuo ſecreta woteſtate conner
1Nmals fba titt.de cõſe. diſ.ij.qꝛ coꝛpus.vbi pulcra de iſta
8 amäim materia ponuntur. Am bꝛo. etiam in. c. reue/
— ra.ea.di. inducit rꝗnes per exempla ſcriptu/
dare icn rrte de diuerſis mutationibus factis ſupꝛa na⸗
lni e Mratn. vt de mutatione virge in ſerpent et e/
E näühen conuerſo. de crestione rerum.xet als. ad oſten
G. dii Piden gaendum no eſſe im poſſibilẽ hanc cõuerſionẽ
ninne nm um earm deus operetur ſacerdos aurẽ inſtru⸗
ns. Eſaittah mentaliter. Einota m Pe.de palu. ꝙ chꝛi ⸗/
lnerzeſt nnehanm ſtus oculo coꝛwꝛali videri nõ poreſt vᷣm ꝙ eſt
fomadeſfan in ſacramento ratio eſt. quia eſt velatus ſub
cgo erergm, ſpeciebus opacis vltra quas viſus figi nõ po/
en accciam teſt. Utem nec oculo gloꝛificato. vt beate ma⸗
wrid dir mnnin rie.Et ratio.quia nõ eſt ibi modo quantitati
panis. nte ntnd uo.coloꝛ autein videri non poteſt niſi quãtus
raligo eni iim id eſt in quantitate ſundatus. Atem nec ocu
ne, 11gne aſeno lus chꝛiſti videt ꝓut eſt extra ſacramentum.
oum ſa qttuAH guig non eſt viſus eſſe intelligibilis. ſedeſne
mteonlneean ſenſibilis. Item necpꝛout eſt in ſacramento
eſugilumnicon ina non eſtibi modo viſiuo oculus chꝛiſti.
naulg vketanjenn iien oculus mentalis viatoꝛis coꝛpus chꝛi
miaoſn ſtiin ſacramento. videre non poteſt in ſacra⸗
guimmſi mento. quia nõ eſt hoc per ſe notum vt pꝛima
tlickeeusi pꝛincipig, nec demonſtrabile. vt per cõcluſio⸗
usraniumnn nem. ſed fide creditur. Item nec oculus na/
mioprstnöen turalis angeli boni vel mali. quia ſupernatu/
gi⸗ ananrifd ralia intelligibilia ſunt. naturaliter angelus
rinitreo no videt quale eſt coꝛpus chꝛiſti in ſacramẽ
uinii dim to. Sed qis demones nõ videant loc in ſe
ioetnſemi ſicut nec trinitatẽ. nec vnionem cu m carne.
. cuſentto ir tamen ſciunt indirecte. quia per miracula cõ
nac i qnmnm iecturant quod impoſſibile eſt non eſſe. Sed
ſlennt odculus mentalis beati angeli et hominis lvc
ſaſch elit vigdet. quig q audiuit lve et credidir. clare
enmn n vicgebit. Idem eſt de oculo angeli. ipſi enim
ſtſn Qaeare vident omnia de quibus crededis nos
— mimuſri· ualluminant arniculos tame incarnatönis nõ
mieminben

Leapinjli quintum

vident clare ſed ꝑ reuelationẽ.

Lum autem in S.ꝑærüii.
altari ſiue ſacramẽto appareat caro. vt factuʒ
eſt Bꝛego.cõmunicare volẽti quandã matro
nain. vel foꝛma pueri. vt factũ eſt cuidã patri
ad rollendum temptationẽ ſeu dubitationeʒ
eius circa hoc. vt habef in vitiſpatrum. dicũt
Th. et Pe. ꝙ ꝓbabilius dicitur. ꝙ in ꝓpꝛia
ſpecie nunqᷓ; videtur ibi. ſed in illa figura la/

tetiſpecies ſacramenti ſub qua cõtinetur coꝛ
pus chꝛiſti. et illa ſpecies ſacramenti circum⸗
funditur quibuſdam accidentibus carnis vel

pueri.que nõ ſunt ꝓpꝛia accidentia vel linea⸗

menta coꝛpoꝛis chꝛiſti. Onde nõ videtur in

ꝛia ſpecie etiam expꝛeſſioꝛi ſigno.Et qꝛ ᷣm
Elv. huius ſacramenti vſus eſt per mandu⸗
cationẽ.ideo quãdo ſic apparet cum nõ habe

at.tunc cibi rõnem.nõ debet aſſumi ab eo cui

ſic aparet.ſed abillo cui in ſpecie panis axpa
ret. Si autem omnibus apparet in ſpecie car⸗

nis nõ debet ſumi. Sed pꝛo reliquijs ſeruari.
Et dicit Alber.ſacerdos cui celebꝛanti ſic ap
paret. debet iterum celebꝛare ⁊ ſic ſumere.de

cõſe.di.ij.c.xelatuʒs.et ſi ſecũdo accidit.tereiio
celebꝛare.Auidã dicunt ꝙ in hoc caſu ſuffi⸗

cit ſpiritualis mãducatio.vt Pe.de palu.qui
dicit.ꝙ nie ſpecies carnis vel pueri non ſunt
in coꝛpoꝛe vpᷣi.ſed ſpecies ſuperinducte coꝛru
ptis pꝛioꝛibo.Et ſi dicat ꝙ mutatis ſpeciebo
ſenſibilibo cum ſint ipᷣe de rõne ſacramẽti.nõ
manet ſacramentũ.ergo nectũc ibi eſſet chꝛi
ſtus.Reſpondet ꝙ q;uis qualitates mutentf.

puta. ꝙ ſpecies denigrent᷑ a fumo.vel ſpecies

vini infrigidẽtur vel calefiant.dum tñ q;titas
remaneat.ſempꝑ eſt ibi coꝛpus chꝛiſti. Cũ er⸗/
go hic remaneat q;titas.eadẽ numero rema

net etiã coꝛpus xpᷣi.quia licet ſpecies ſenſibi

ls ſit de rõne ſacramenti.nõ iñ iſta vel illa de
terminate.de rõe enĩ eſt q;titas cũ aliquo co

loꝛe ⁊ figura.ſed acciditei ꝙ ſit iſte vel cõtra

rius.ec ille.Sed tho.videt᷑ dicere ꝙ ille pꝛio
res ſpecies.puta.albedo figura et hmõi.porniꝰ

— )

carnis.qᷓ; coꝛtumpanf᷑.

1 ⸗ , —
Inductiua adfre .xv.
quẽter celebꝛãdũ. Pꝛimũ nobilitas ſacramẽ
ti. Sacrũ enĩ coꝛpꝰ xpᷣi eſt redemptõis nr̃e⁊

occultent᷑ ſeu cooperant᷑ illis ſpeciebꝰ puerixel

redẽptõis nr̃e memoꝛiale dulcin imũ pignꝰ

hereditatiſ eterne.future iocũditatꝭ amabile
pꝛeludiũ.arra ſpõſe.iocale diuinũ celitꝰ ei w

natũ.eccleſie militãtis cũ triumphãte ſuaue

glutmũ.et vnio fraternalis dulcedinis dum
eandem dulcedinem qua ille fruitur ſine ve

lamento.iſte habet ſub mirabili ſacxramento.

Titulus Decimuſtercius

Secundum eſt ſuauitas ⁊ vti litas. Quan

te enim iocunditatis et dulcedinis eſt. tante

rei ſacramentum verbo conficere. habere pꝛe
oculis. contrectare manibus oꝛe ſumere et
alijs miniſtrare Quid enim iocundius dul
cius et delectabilius eſſe roteſt. q; habere per
ſonaliter et coꝛwꝛaliter pꝛeſentem cvominum
ileſum criſtum wnuz vtiq; excellentiſſmum
et totius ſpiritualis dulcedinis obiectuʒ ſeu
materiam. cauſam efficienteʒ et finem.et in
lvc tranſcendit alia ſacramenta. Hoc eſt qð
ſolet accendere deſiderium. humili tateʒ inge
rere. conpunctionem inducere.pꝛe alijs fidu
ciam ⁊ ſpem erigere ad moꝛtẽ. inflamare in
fundere gaudium. ad reuerentiã excitare.to⸗
tatn mentem hquefacere et oblectare. Pꝛo⸗
pter hlec enĩ excuanda in nobis tanti boni pꝛe
ſentia indulta eſt. Et licet aliquando cele⸗
bꝛans ocaſioneʒ diſtractionis habeat. puta ex

tumultu populi circumſtantis.ceteris tamem

paribus ene non poteſt ꝙquis maius pꝛomo
tiuum habeat ad deuotionem per alia media
quam per iſtud cum hic ſit fons totius dulco
ris et gratie et gloꝛie. Tertium eſt beniuo⸗

lentia quaʒ celebꝛãs nõ indigne a ſwonſo ſuo

chꝛiſto et ſwonſa eccleſia repoꝛtat. Eſt enim
paranymphus amoꝛis ⁊ mediatoꝛ inter ſpõ
ſum et iponſam. Gꝛata enim vota ſponſo qui⸗
libet dilecti ſui pꝛeſentiã vehementer affectat

ſxonſe ſimul deferre vel referre. et mox repoꝛ⸗
tare ſponſe plenã ſponſi gratiam. qua paratuſ

eſt ei dederium coꝛdis eius tribuere. exhile
re ꝑnitentiã imo miniſtro ↄmittere ipſum

ſpnſum.vt ſponſe pꝛeſentet. Quomodo au/⸗

tem poteſt ſponſa nõ amare tam vtilem ſibi
miniſterium. quin eum ſponſo coꝛdialiter re
cõmendet.Zlut quomodo ſponſus nõ diliget
eum in tãgrato officio occupatũ. Quartũ
allectiuum eſt multiplex fruciuoſitas in ani⸗
ſtentibus celebꝛationi. Dat emm celebꝛans
occaſionẽ uotis aftecnbus ſuſpirijs et com
punctiombus. Seruit fidelibus ad multas
oblectationes ſpirituales. quas habent miſſe
aſtando.coꝛpus chꝛiſti videndo. reuerenter
adoꝛando et memoꝛiã agendo ſue ſacratiſſi⸗
me pamoms. Et ex loc ipe miniſter ſperare
poteſt et debet. ꝙ fideles deuotiones quas eo
mimſtrante pereipiunt. nonnũq;. ſalteʒ optã
do in eum refunditat. Quintum inducti⸗
uum quodeſt quaſi cogens officij cõmiſſi ſi/
delis executio. Eſt emm cõmiſſum tanti mi/
ſterij ommcium. vt offerant pꝛo viuis et moꝛ⸗/
tuis.et in memoꝛiam ominice paſſonis. Si
igitur ofricunm huius neceſſariũ eſt vel vtile

—

lanen matre eccleſie.cur volũt matri hoc ſub

trabere vel negligere. Si autem non reputane
neceſlarium vel vtile. curillud aſſumere vo⸗/
luerunt. Sextum eſt beneficioꝛũ ⁊ eccleſia

rum recõpenſatio. conducti enim videntur

per chꝛiſtum fideles.qui ex hoc ſacerdonb vi
te ſtipendia conferunt et beneficia. vt ab alijs

magis liberi hoc ſacrificium acceptabile pꝛo
ipᷣoꝝ ſalute offerãt.Alie oꝛationes eoꝛũ non

plus valent oꝛationibus deuotoꝛum ſunph⸗
cium.niſi inquantũ ingerunrofficium repꝛe
ſentandi perſonam eccleſie. Sed in nullo me
lius pꝛo benefactoꝛibo oꝛatoꝛibus et amicis

ſatiſtacere.nec aliquid gratius exhibere eis ꝓ
ipoꝛum et ꝓpꝛis peccatis poſſunt.q; iſtud ſa

criſicium. Septimũ eſt periculum moꝛe.
quia defacili irregularitas vel infirmitas vel
alius defectꝰ aut imnpedimentũ poterit ocur⸗
rere.ita ꝙ diu aut foꝛte nunq; celebꝛare con⸗

tinget.qᷓ;uis ergo ſit aliquis laboꝛibus graua

tus et curis occupatus.tamen quin poſſitoffi

cujs celabꝛandis vacare et his que ad hoc ne⸗
ceſſaria ſunt. vtpote diſcuſſioni pꝛopꝛie con⸗
ſcientie vvminis et cõfeſſoni et oꝛationibus
ex debito dicendis.q;uis ratione dicte inte⸗
rioꝛis vel extenioꝛis occupationis minus de

Dulci affectu ſentiat.nõ video qua de cauſa de

beat abſtinere. Aliud eſtenim deſideriũ.ali⸗

ſine deſiderio nemo debet accedere. Cum au⸗
tem chꝛiſtianum ſic viuere deceat. vt ſemnper

mereatur accipere nunqᷓ; debet eſſe ſine deſide

rio tunc et totiens ſumendi.quando et quo⸗

tiens cõuenienter poterit et crediderit erpedi

re.et in lvc multi errant.qui ſolent ſibi preſi
gere in animo.nõ niſi totiens in anno vel ſe⸗
ptimana celebrare. Sed hoc eſt vonere obicẽ

gratie ⁊ am monitioni dei ⁊ quaſi tempus mi

ſerationũ womini in ſua poteſtate cõſtituere.
Si quis autem illam diſwſitioneʒ in ſe indi
care voluerit ex ſenſibili coꝛdis cõpunctione

pꝛofuſione lachꝛymarũ.feruoꝛe mentis et ſij
milibus ſentimentis.ita ꝙ tunc credat ſe di⸗/

ſpoſitum.quando tale quid ſentit et quando

nõ percipit indiſpoſituʒ. incaute valde ambu
labat.et ſepiſſime decipitur. Oultotiens qui

nil talium habent ſunt in magno ſtatu gratie
et qui habent ſunt omnino extra gratiaꝭ gra

tum facienteʒ. Sepe enim contingit homin
ab huiuſmodi feruoꝛis affectibus impediri ſi
ne omni culpa ſua imo cum magno merito.
nõ enim poſſunt hvmines cõmuniter cõfecti

ſenio. languẽtes coꝛpoꝛe.grauati magnis cu

ris et laboꝛibus pꝛedicando.cõfeſſiones audi
endo. curam infirmoꝛum aut alia neceſſaria

gerendo. Oagnas in oꝛatione percixrre xI

tatauletgznn

Ernn

(aoſeckſrchet,
firuollniel

mmaussnonſ⸗

uvut Hineſſac-
eſimenchrnn ed

Ninconinei
ſienennn donon
misſedenamin d
glciencoetinal,

Hintuclbusch⸗
er contenpyern
dietdnoni
isnesapckekcin
Plinrmwsan
wperlor ninsden

urinegmtpntas

ſtlteaninichinſe

Uilisauns preg
tobͤnidiligen

Ubapitweſugutan
icrangetagn

G6incdetgg nulati
iars Erpeimor

örecaneiamter

ſatienenper

phklunannnen
iüfnuopznenra

Vtometemam pbe

Poletternortar:

Usneranr pene

Imnſgagltieten
coerguncoczor
Wk aonnroniet
Iudſceroilnus
üelargſſtöner
Mdſtenblebon
luugteptemnsg
imnmt eptis
iniipennni
Macct diſcan
Mfisurbasa
Mndſnnton⸗
iimmnsali
mumſente ſec
Mempng did
nſſebnöͤid
oſrzeycele

leſtnlez
uöthier,fn

Mumnn h

Amummme.
lrmknlffmninen

mmeni nemn ſpiritualibus q; coꝛwoꝛalibo poteſt reperiri. Er ctione eius infirmitatem ꝛ inſecurirarem co⸗
Gnemnnödennm licet contemplatun cõmumter ſint magisfer gnoſcar. Item nota ꝙ hmõi affectus ſeu
alinns intaom Uidi et deuoti non tamen ꝓpter hoc actiuis bo dulcedines ſpirituales inſacramentis perce /
Ns tumencyinftiſ nis neganda eſtcõmunio. cum etiam cõtem/ ptis vel inalijs operibo de genere bonox ali⸗/

areet histeghee
ſoni enen
Mökeſoni etonnine
Fs mnone eeel

s ocupetonis nined

4

8 expec tare dulcedines Et ſic impium eſſe 1 l 0 5
minem ꝓ his overihus remonere a ſacramen

to pietatis.et illum in ſacramentali refectõne

pꝛiuari. Qui autemer obedientia voluntaria

cogitur.aut ex charitate eligit pꝛopter ſaluteʒ

Pꝓrimoꝛum a dulci contemplatõnis et oꝛatõis

ſtudio ſe abſtrahere.et lalvꝛioſas tedioſas ⁊ a
marasoccupatõesad dei gloꝛiam tolerat. vel
cum quis non poteſt ſe ad hmõi effectus exer⸗

cere. Nam et ſi ſacramentum ſit cimn deuotio

ne ſumendum. qꝛ deuotio non eſt aliucd ; pm
ptitudo animi a feruoꝛ bone voluntatis ad ſer
uiendum deo. non ſolum in ſuſpirijs ⁊ lachꝛy⸗

mis. ſedetiam in pꝛedicando et confeſſiones

audiendo. et in alijs operibus miſericoꝛdie fã

platiuoꝝ ſit vnus deuotioꝛ altero. nec tamen

Pppter hoc minus deuotus tenetur abſtinere.

maxime cum bonitas lvminis plus cõſiſtat in

virtute animi qᷓ; in feruoꝛe. Sed ⁊ aliquan⸗

do in illis curis pꝛegrauatus ſolum cõtempla⸗
tioni ⁊ oꝛõni diligenter intentus. parum aut

O
I
. ——
,

vanam gloꝛiam. xer talibus eni gratäs magna

ſere ſinmtir occaſio adeo e quitali ſemper cõ⸗

ſolarione gauderent difficillime roſſunt a va⸗/

mitate ſpiritus ⁊ inani gloꝛia pꝛeſeruari.niſi re
fena renturp tentatöõnem. vt Paulus. ſtimu
lo. vel ꝑ tentationes erterioꝛes. Et q;nis non

niſi virtute diuini auxilij nobis celeſtia ſapiãt
Eet terrena vileſcant. et deus poſſet ꝑ ſuam gra
tliam omnem difficulratem qmonere et face/

re ꝙ ſolum ſernper celeſtia nobis ſaperent non

tamen vult ſic pure nobiſcum ſupnaturaliter

*

gasere.ſed etian humano modo ſalutem no/
ſtram operari. ne toꝛpeamusocio. ſed excite⸗
mMur. vt ex dulcedine cum habet eam gratiam
ci cognoſcens fiduciam accipiat. et ex ſubtra⸗

quando veniunt pꝛetergratiam. Mam et iu⸗
dei et gentiles in ritib ſuis ſacriſicijs lachꝛy
Ings fundunt ex affectõe ad illa qñq; in lvc co
operante diabolo. Aliquando cum grata ve⸗
niunt.ſed non ex gratia vt cum aliquis etiã im

tnintengungin tioni ⁊ oꝛõni dilig untentus. parum alit perfectus ſine oꝛatione ⁊ hmõi trapitur in ma
Wefenin rſtni5 nil peipit de ſuatnitate ſacramenti. qð fit er ma gnum affectum diuine dulcedinis. Aliquan/⸗
nanmnmiin. gna dei gratia. et ad magnum bonum eoꝛum. do veniunt er gratia et wno dei. Onge ex de⸗

oEirmrecer Cumen

nm deitAnn
mö eſeſrerſt

erteteticdentenne enge! rur ne tam inh bon men nõ wteſt ſcire vel debet credere. niſi ali⸗
manefee in finuro pꝛiuetur. ac eo ardentius tendat ad qualiter euidenti ratione. Sed ſi crederet ve⸗
iminsnIII Veitam erernam. vbiſemper adberendum eſt. riſimiliter pꝛopter peccata recentia vel pꝛete⸗
gan peetmet Vôqalet tercio vt per ſigem ununlantesardol rita ſed non emandata hoc pati. tunc abſtinẽ⸗
miritnſenam us mereamur. pleriq eni zlan uauitate org, qum eſſet. Ata etiaz econuerſo ſentiendo hu⸗
rſia eitriiint ti magis guſtui et experientie ſtudentinniti qᷓ iuſmodi affectus 2 dulcedines.nõ debet ſe pu

Z
15

qm̃ valet ad multa ſubtracnio huius gratie et
ſuauitatis. Et pꝛimo vt tentatione vel tribu⸗
latõne gaudium tpemus.a mens lominis ne

laſciuiet tempetur Dalet ſecũdo vt lvmini ti

moꝛ incutiatur ne tam delectabili bono hicet

ſidei et quandoq; occupatõnes et alia oꝑa fu⸗

giunt. ac oꝛationi et contemplationi vacant

fectu buiuſinodi conſolationum non debet di⸗
mitti cõ munio vel celebꝛatio. etiam ſiquis ſci
ret vel crederet huiuſmodi conſolatõnem ſibi
ſubtractam ex eccatis diu pꝛeteritis. quodta

tare ex hoc magis ſecurum ⁊ diſpoſitum ad ſu⸗

ſceptionẽ hinus ſacramenti. Nam et magni

ſ e ́MU plus deſiderio illius conſolatõnis q; pꝛo gloꝛia peccatoꝛes aliquando habent huiuſinodi affe

mi Ddei vel acquiſitöne virtutis. Dalet quarto vt 1s. Ponit exemplu
n i vel acquiſitõne virtutis. Dalet quarto vt ctus ꝑpleuerantes in malis. Ponit exemplum
kuſann n tam deſiderabile bonum feruentus deſidere/ de quodam qui ronnntiretn lacegmabii
len niteintl mus. acceptemus gratantius 1 cautius cuſto/ ter ac eſtuabat deſiderijs bomis.nec tamen re/
u Mntnli diamus ⁊ acceptius. Oalet quinto.vt nos vi,/ nunciabat pompis mundi et vanitatibus.nec
e trgdde détes quia peiuati illa mox graues ad bona ſu⸗ labebat voluntatez dimittendi peccata moꝛ
nnnn me mus et pigri diſcamus et grati eſſe gratie dei talia et occaſiones immediatas. et media ad
mmen ahni non niĩis viribus aſcribere quonens nos pin ega inducentia.et ſic cum eſſet extra ſtatuʒ gra
em mm peos in dei ſeruitio reperimus. Oalet ſexto vt tie. tamen huiuſinodi affectus aliquando ſen⸗
vannn eoꝛum ſegmtie. ſed magis compatiamur eis. teſtimomiũ conſcientie. ꝙ examinans nõ, hʒ
wlinlnnn vävrtpulte a gratia dei deſertis. Dalet ſeptimo. qꝛ remoꝛſuʒ. Ego accipio ſub hoc ſeuſu. ꝙ cauen
un pꝛouidet in hmõi diinna miſeratio indiſcretõ/ dum eſt ne quis ex ſola conſuetudine exterio
nco feſn 4 mni noſtre ne videlicet illam dulcedinem ſenti ris oꝑis moueatur adcelebꝛandũ. non aduer
. il n erntes ſectantes. vires noſtras vltra modum tencdo an indiſpoſitus vel minus diſpoſitus ſit
vutone .ρ⅞ ö irratõnabiliter ↄſinnamus. Dalet octauo ad ſeu an ex celebꝛatõne pꝛoſiciat vel tepeſc at. ſi⸗
onſeruandinn humilitatem executiendam ne an habeat cauſam rationabilẽ abſtinendi

de

Titulus

pel non. hoc enim eſſetrepꝛobabile. Gratias
o ad hoc deuenimus. Nunc ergo dicit
quid eſtquod te retralit.quando quis nõ vult

de veccatis ſatiſtacere ſeu quando nõ vult ceſ⸗

ſare. ſeu qñ eſt in peccandi voluntate. Quiſ/
quis vero vult realiter emendare peccata et
furura vitare. magis dehet ſe putare vignum
q; omnino indignum celebꝛare.Aui wro nõ

vult nec habet voluntatem emendandihabʒ

quid faciat. Quilibet enim vſum rationisha
bens. ſemper quando vult. p̃t aliquid ad emẽ⸗
dationem facere.quia woteſt oolere aut diſpli/
cennam balere de eis nolle amplius peccare.
eſiderare gratiam. oꝛare ⁊ bumliare coꝛam
deo et ſimilia. Si habes ſcrupulum vel dubiñ
as de quanto hoc eſtex oulpa tua confitearis.
ſaltem ad cautelam et ad ſatiſfaciendum ſub/
mittas te puro iudicio boni confeſſoꝛis.ſi copiã
eius labes vel paratus ſis ad hoc q; pꝛunũ poſ⸗
ſis talem habere qui te dirigere valeat in hoc
caſu. Si aurem credis aut times te indiſpoſi/
tmum iterum habes quidfacias. vt videlicet te
qcitius diſponere ſtudioſe coneris. Si times
negligentia cõmittenda. adhibe diligenniã

etↄmitte te dei gratie. vnde cum in omnibus

que te roſſunt retrahere habeas quidagenduʒ
ſit. et ſi illa feceris pꝛo poſſe tuo.ſufficit nec eſt
aliud periculum ſalutis. Et cum quis non eſt ſʒ

credit ſe contritum de peccatis. ſed eſt ſoluʒ at
tritus. Guis eſſet indignus et in peccatis. qiia
ranẽ facererquodin ſe eſt nec indigne ſume⸗
ret nec de nouo pꝑeccaret moꝛtaliter accedẽdo.
Igitur manifeſtum eſt ꝙ quandocunq huic
ofricio cõmode ⁊ optime vacare potes nec qli
quod canonicumobſtat nullam poteris dimit
tendi cauſam habere. niſi maliciam vel negli
gentiam aut pigritiam tuam. que ſunt cauſe ir
ration abiles ?⁊ damnoſe. NMon eſtomnium
vnus diſponendi modus,. ſed alius incipienti⸗
um. alius pꝛoficientiuʒ. alius pfectoꝛum. In⸗
cipiens et nouiter conuerſus ad œæum pꝛobet
ſe ante peccaſſe. et wleat conſeſſuis ſalteʒ pe
cata moꝛtalia vel ſaltem quod in ipſo eſt para
tus ſit confiteri.penitenciam ſubire ⁊ ſanſface:
re. et vtrum habeat bonam voluntatem vitã⸗
cdch pcca.ſexuiẽdi deo.⁊ an faciat ad h̊ diligenti
am ſuam pꝛo opoꝛtunitate loci tempoꝛis ⁊ vi
rium. q; diu emm in iſtis defecerit nunq; deber
accedere. Heinde pꝛobet an de pꝛo ximo fue⸗
rit in aliquo graun peccato de quo licet in ratio⸗
ne vleat. ꝙ adhuc affectus ſuus non ſi bene
purgatus.ſ̊ͤ occupata ſit fantaſia et memoꝛia
delectationibus ac cõmotionibus pꝛiſtinis et
peeter voluntatem grauiter inquinata ⁊ incli
nata caro adouc nimis vebementer inpediat

ſpiritum. et ei non ſoluin ad deuotionem non
ſeruiat ſed rebeller. Deinde pꝛobet ſi non hale
at ex culpaſua vel negligentia notabile deno⸗
tionis impedimentuz. vrpote pollutionem coꝛ
weꝛis vel mnagnam diſtractionem animi. Po
ſtremo ſi non ſit nimis indiſpoſiius ad omneʒ
xeuotionem et pꝛeter culpam ſuam. vtpote ſi
eſſet grauatus capite. pꝛeſſus ſomnolẽtia. aut
mimium tedioſus.hec etiam ſunt pꝛo quibus
a (cõmunione eſt abſtinendum quandocunq;
nõ eſt aliqua neceſſtas. Nam lin neceſſitatis
articulo.vt in vericulo moꝛtis ſufficit habere
iſta pꝛimo deſcripta. ſi iſta immediate poſita
habere non poſſit. Pꝛoficienti vero qualis

debet eſſe omnis qui ſepe aut frequenter com⸗
municare pꝛoponit.non ſufficiunt hec pꝛedi⸗

cta.ſed tota vita eius debet eſſe pꝛeparatioad
ſuſceptionem tante reiet pꝛecipue in moꝛtifi⸗
nes peccatoꝛum etiam leuium 1 vemialiuʒ oe
cupationes non neceſſarias in quibus poteſt

homo auerti a ſerioſa cuſtodia coꝛdis ſui.nec⸗

non exercendo in virtunbus ⁊ excitando ſe p
medlitationem adimmenſum timoꝛem pꝛo⸗
ſfunde humilitatis. amoꝛem ardentem feruẽs
eſiderium ſupernoꝛum inſerendo ſe vulneri⸗
bus ieſu chꝛiſti compatiendo peccatoꝛibus cõ
mendando ſe ſancte matri eccleſie.in nullo de
ſe aut de ſuis meritis ſed de eius pietate vehe⸗/
menter confidendo. Per quodcunq; ergoex⸗
ercitium homo adiſtam amplius ꝓmouetur
ſiue ſit lectio. meditatio. oꝛatio. pᷣdicatio. oxus
iniſericoꝛdie ſpirituale et coꝛpoꝛale per illud
mggis ad cõmunionem diſponimr. Et ex hoc

patet erroꝛ plurimoꝛum qui multum affligũt

ſe.ieinnant. oꝛ ant aut vigilant. etiam intantũ
ꝓſenſus obruitur et ab omni deuotione impe⸗
ditur potiuſq; pꝛomouestur et habent aliqua

vicia in ſe vel afſlictiones mundanas.que nõ

curant moꝛtificare vtpote aliquam maliciam
vel candaloſam conſuetudinem. amoꝛem vel
rancoꝛem ad homines complacentiaʒ ad lau

des.aut alias conſolationes aut concupiſcen“⸗

tiamm ad diuitias.que ſi dimittunt adtempus
nullatenus tamen renunciare pꝛoponunt ſed
pꝛompnſũme redeunt et quandoq; feruenti⸗
us q; antea. Poꝛum autem contemptus dete
ſtatio ⁊ moꝛii 3 atio ple' valeret eis. et eos ma

gis diſponeret qᷓ; iſtis retentis cantando mil⸗

le pialmoꝛum. NMonnulli etiam communicati
ſe volunt abſtrahere. ac recuſant homines in
arto poſitos etiam in neceſſarus ⁊ ſalubꝛibus
expedire ꝙ eum vtiq; qui ſin iuris eſtet nouit
2c ꝓdeſſe poteſt miſero.potius reddit indiſxo⸗
ſitum q; viſpoſitum. Qiui vero pfectiſunt. ita
qiam appꝛehenderut ea adꝗᷓ tendit ꝓficiens

S
S

mirutiigtepum

it li ninn⸗
womn ueninr

nuneninti

SS —

ſeblrkererſte

voegcrcelod

ſe gchpnsc

chanpſuü mus

—

(ünncinchmien
fglonertiurinp

Ucpnscikinn
innreirſofuin

Doenccmrmum.
cANMArenaneAr
eſwmeincnwze

Putecmmnilan
ſbſtaorapamisn

irinſtlenie
ſpbſminononn
Wlotumnie n⸗
ren emaninn
reeisqanec
M ecun vriq;
ikßtalignidea
entisilludag
ſonapansch
Fommarenaer
opccſabſta
mmilnoeot
hn bit,
Uſtſnapen
(ſicen

kſiufonapan

kencc
Endetnlet
Mönnpen
(htuſte⸗
Ppkmntiante

Mlsſtinng

Per awwannpn

ſten mmpins nan

dee er oen

viglanttimndan
abomnnidnen
Ney methetan

nesnNce
wtezinannhdn

CenmwinennNend

sAoNaanig/
urezan npien/
feimiun dlenea6
mwmurpuprunte
1aencoc; ellen
õl
nalreteis elehsi
geniscmhinieh
licianconnnin
Xlectſnt honſrin

4
.

miiil ſa en

modo quo poſſunt eius frui pe aſ
ad ample xus. vetunt oſculũ. videre cupiunt. et

nsdineſeniene
eietpetienn
encorenitren
unlumnt D
efarasin nlke
rumrhistenidt
immerſonimang
morn MNh
npahencoutS
emamagtiae
sſeddeisien

apitulum

pꝛe vehementi deſiderio quod habent ad chai
ſtum non poſſunt abſtinere eius pñ̃riam. Et qꝛ
non pñt eum reuelata facie cõtemplari in glo
ria. ſaltem p conſolatõne ſua volunt eodem

☛☚W „

erpimentaliter guſtare ꝙ;ᷓ ſuauis ſit vñs vt in
oiſcoꝛe ſuauitatis er in foꝛtimuidine cibi illius
ambulent vſq; ad montem deiſcʒ leatitudinẽ
ſempiternã ad quam conſequendã ꝓ viatico

datum eſt coꝛpus dñi noſtri ieſu chꝛiſti. qui cũ

patre ⁊ ſpirituſancto viuit ⁊ regnat ꝑ infinita
ſecula amen. DHec omnia ſcʒ cõtenta in pꝛori/
mis quatuoꝛ. 5. extracta ſunt ex quodaʒ libello
pmodum dyalogi editto.

Duodecim autezʒ F. xvj.

mirabilia repiuntur in iſto ſacramento. vt po

nit Yohã. de ſancto HBeminiano in ſermone

gquodam que iñ ſunt ſententie.b. Cho. in. iiij.

Pꝛimum eni mirabile eſt ꝙ coꝛpus chꝛiſti

in celo localiter exiſtens incipit eſſe in altari.

abſq; hoc ꝙ de celo deſcendat. quod certe ideo

eſſe pt. ꝙ coꝛous chꝛiſti nõ incipit de nouo eſ⸗
ſe inaltari ꝑ ſui mutationẽ localem. ſed ꝑ hoc
wwaliquid in altari exiſtens. ſcʒ ſubſtantia pa⸗
nis conuertirur in ipᷣm ⁊ diuina virtute effici⸗
mur coꝛpus chꝛiſti. ſicut ignis incipit de nouo eſ⸗

ſe in aere abſq; ſui mutatione locali qñ aer in
ignem conuertitur. Secunduz mirabile eſt
q; mhil remanei de panis ſubſtantia facta cõ⸗

Uerſione in coꝛous chꝛiſti. et tñ non eſt coꝛru⸗

pta nec annihilata. hoc auteʒ ideo eſt. qꝛ to ta

ſubſtantia panis tranſſubſtantiatur ⁊ conuer⸗/
titur in ſubſtantiã coꝛꝑpis chꝛiſti. licet enĩ trãſ⸗

ſubſtantiatio non poſſit fieri virtute nature qꝛ
agens naturale nõ pᷣt agere niſi ad trãſfoꝛma
nonem ſoꝛma nin materia. poteſt tamen fieri
virtute eius qui eſt totius entis creatoꝛet au/
cioꝛ.qꝛ cum vtriq; materie ſcʒpanis ⁊ coꝛꝑis
chꝛiſti ſit aliquid cõmune nature entis. poteſt

actoꝛ entis illud quod eſt enutatiſ in materia
vel foꝛma pams cõuertere adillud qð eſt enni
tatis in materia et foꝛma coꝛꝑis chꝛiſti. ſubla⸗/
toeo ꝑ quod ſubſtantia diſtingue batur ab illa
Nanm ſublato eo ꝑ quod ſubſtantia panis di/
ſtinguitur a ſubſtantia coꝛpis. tic entitas que
fuit ſubſtantia panis. rem anet entitas coꝛꝑis

chꝛiſti. Onde Zlmbꝛo.in li. de ſacramentis di

cit. licet figura panis ⁊ vim videatur. nihil trů
aliud q; caro chꝛiſti ⁊ ſanguis poſt conuerſio /
nem credenda eſt. Tercium mirabile eſt. ꝙ
quis materia panis cõuertatur in materniam
coꝛpis chꝛiſti et foꝛma in foꝛmam non iñ con
nertitur in aiam rationaleʒ. quanq; aminara
ionalis ſit ſoꝛma coꝛpoꝛis coꝛiſti.Et hoc ideo.

quia anima eſt foꝛma coꝛpoꝛis. dans ei totinn
eſſe pfecte ſcʒ et eſſe animamum ⁊ eſſe roꝛpoꝛe⸗
um. et ſic de alijs. Conuerrinm ergo foꝛma pa⸗
ſua volunt eodem nis infoꝛmam coꝛvoꝛis chꝛiſti. ſm ꝙꝙ dat eſte
us frui pꝛeſentia. aſpiräẽt coꝛpoꝛeum non aũtipm ꝙ dat eſſe animatum
tali anime. Eſt autem anima ex vi ſacramen?

ti ſub ſacramentoinquantũ dat eſſe coꝛwꝛeũ

non ant inquantũ dat eſſe animatim.et ſic in
gquantum animg non eſt ibi ex vi ſacramenti.
ſed cõcomitatur. Onde licet ſit ibi realiter er
eſſentialiterfoꝛma et anima. non eſt mñ termi

natio cõuerſionis inquantũ animaſed inquã⸗
tum foꝛma coꝛpoꝛeitatis.qꝛ dato ꝙ illa eſſen⸗

tia non eſſet anima ſed eſſet foꝛma coꝛwoꝛei⸗
tatia adiuc cõuerteretur in eam foꝛma panis
ſed ſi econuerſo eſſer anima ⁊ nõ ſoꝛma coꝛro
reita tis non cõuerteretur in eam.quia verha
ſacramenti efficiunt quod ſignific ant.ſignifi⸗
cant autem conuerſionẽ fieri in coꝛpus.qꝛ di⸗

cit hoc eſt coꝛpus meum.et coꝛpus nõ eſt ani⸗

ma. Quartũ mirabile quia quotcũq; loſtie
cõuertantur in coꝛpus chꝛiſti ipimn tamen nul⸗

lo modo augetur nec immutatur.lvc aũt ideo

accidit quia ᷣm pᷣm in pꝛimo de generatõe.
Alugmentum eſt quantitatis pꝛee riſtentis ad

ditamentum.dico aũt additamentũ alterius
quantitatis. Cum igitur fit ↄuerſio in aliquid
periſtens augmenn tranſmutatio accidit. qꝛ
ad pꝛeexiſtentẽ quantitatem fit additioquan

titatis.auferatur ergo additio quãtitati ⁊ nul/
la erit mutano circa id ad quod ſolius ſubſtan
tie conuerſioterminatur. ſubſtantia enim ᷣm
ſe conſiderata.ſine materia ſine foꝛma eſtin⸗

diuiſibilis. et tale indiuiſibile tranſinutatum.
cum ibi nõ remaneat aliquod cõmune ſubie⸗

ctum non facit aliquam cõ mutationem circa

illud ad quod fit conuerſio ſcʒ nature mutatio

generatõnis.quia aliquid pexiſtit nature alte
rationis.quia conuerſio non eſt accidentium

nec augmenti. quia non fit additio quanti ad
quantuʒ pᷣexiſtens. Sicut ergo ex vc ꝙ vnus
vel multi diſcant aliquodſecretum. ipſumm ſe⸗
cretum pꝛopterea non augetur.ita ꝙ vna vel

plures hoſtie cõuertanturin coꝛpus chꝛiſti.nõ

pꝛopter hoc augmentatu.
Nuintũ mirabile eſt ꝙ quanq; in multis al

taribus multe ſint lvſtie conſecrate.et in qua

libet loſtia conſecrata ſit integrũ coꝛpus chꝛi

ſti.nibilo minus coꝛpus chꝛiſti non multipli⸗

catur.ſed vnum tantũ nodo coꝛpus eſt in ho⸗
ſtijs et altaribus omnibi.ſed hoc ideo eſt poſ⸗
ſibile quia ſubſtantia panis directe conuerri⸗/
tur in ſubſtantiam coꝛpoꝛis chꝛiſti.ſubſtantia
autem vt ſubſtantia ad nulluz locum determiè⸗

atur. ſed ꝓut eſt quanta quia mechantibo di/

menſionibus ſuis ad dimenſiones loci habet

habitudinem. Cum igitur dimenſiones coꝛpvo
ris chꝛiſti non ſint in ſvc ſacramento ex vi con
uerſionis.quia dimenſiones panis non con
uertunturſed remanent.patet ꝙ coꝛpus chꝛzi

mmenſionibus ſuis. non determinatur ad lociiʒ
ſed qna vere eſt coꝛpus chꝛiſti ſub dimenſio/
nibus panis que ad locum habitudinem ha/
bent.ideo ranone earum in tot locis ⁊ altari ⸗
bius poterit eſſe ſimul in quot dimẽſiones lv/⸗
ſtie ↄſecrate inueniri roſſunt. Et ideo vt quio/

dam apparenii er groſſo exemplo vtamur. ſi )

cuit vna vox ab vmus oꝛe pꝛocedens ſiinii eſt
in diuerſis audientium auribus. ita vnum coꝛ⸗
pus chꝛiſti eſt ſiniil in diuerſis altaribus. Sic
ergo coꝛpus chꝛiſti mediantibo dimenſiom bo
Pꝓpꝛijs eſt tm̃ in vno loco.pina in celo. ſed me
diantib dimenſionibo coꝛpis in ipm tranſe⸗/
untibus. eſtin tot locis in quot hinuſmnodi con
nerſatio fuerit celebꝛata. nõ quidem oiuiſim
p partes. ſed integrum in vnoquocq; nam qui
libet pauis conſecratus in totuin coꝛpus chꝛi⸗
ſti conuertitur. Sextum mirabile eſt. quia

in tam parua lvſtia tomm coꝛpus chꝛiſti. vr di
ctum eſt ibi ex vi ſacramentiſolum p moduʒ

ſubſtantie et non per moduim quantitatis. cõ/
tinetur cum carmbus et oſſibus et neruis. Sʒ
loc ideoeſſe poteſt.qꝛ coꝛpus chꝛiſti vt dictuʒ
eſt. eſt ibi. ex vi ſacramenti ſolum ꝑ moduin

ſubſtantie et non ꝑ modum quanritatis. pꝛ'o
pꝛia autem totaliras ſubſtantie indifferenter

continetur inparua vel magna quantitare. ſi⸗
cut tota natura aeris in paruo vel magno aere
et tota natura hominis in paruo vel magno ho
mine. vnde totum coꝛpus ⁊ ſanguis chꝛiſti cõ
tinetur ibi poſt conſecrationem. ſicutante to/
ta ſuſtantia panis vel vini. Oude et aliquid

ſimile qualitercunq; etiã ad ſenſimn videmnſ

ſcilicet ꝙ pupilla oculi cum ſu minima. mon//
tem magnum compꝛebendit. Septimum
mirabile eſt. ꝙ in qualibet particula hoſtie ſi⸗/

S .

ue continua ſiue viuiſa eſttotus chꝛiſtus indi⸗

niſu ʒ. Onde Alug. Singuli inquit accipiunt
chꝛiſtun wominum et in ſingulis poꝛtiombus
rotuz eſt. nec ꝑ ſingulas ininuiiur. ſedintegrũ
ſe tenet in ſingulis. HNoc auteʒ ideo. quia cum
ibi ſit coꝛpus chꝛiſti ſolum per modum ſubſtan
tie. et tota ſibſtantia ſit ſub qualibet particu⸗
la dimenſioni n. ſicut in qualibet parte aeris

ſue continua ſiue diuiſa eit tora ſubſtantia ae⸗
ris.et anima ſcõm ſubſtantiam eſt in toto coꝛ

poꝛe tota et in qualibet parte tota ſic ſub quali
bet parte ſpecierum ſiue continua ſiue diuiſa

eſt

ſt totus chꝛiſtus. Et ponunt aliqui perinpluʒ
e eculo quia unago que apparerin ſpeculo.
apparet vna in ſpeculo integro. et in fracto apy-

— — .
— .
. — * —
. = .
1 9 5 11 „
7.3 1 . 4 * ;2 . 7
„ = . 2
— . 1 ——“ —
EEE „— .

parent ſingaule ſingulis partib quanq; hoc ex⸗

emplum non ſit omnino ſumile. quia mulupli⸗
catio huiuſinodi imaginum accidit in ſpeculo
tet ꝙ coꝛpus chꝛi fracto pꝛopter diuerſas deflectiones ad diuer/
ſti ꝓuit eſt in hoc ſacramento mediantibus di⸗ ſas ſveculi partes. hic autem non eſt niſi vna
Conſecratio pꝛopter quam coꝛpus chꝛiſti eſt in
ſacramento. Oectauum mirabile eſt ꝙ to⸗
tumm coꝛpus chꝛiſti integrum cum omnibo mẽ⸗
beꝛis ſuis eſtin qualibet particula hoſtie ſine
membꝛoꝛum confuſione. ſcilicet non obſtante
diſtantia membꝛoꝛum que eſt in coꝛwꝛe chꝛi⸗
ſti. Et ratio eſt quia determinata diſtantia mẽ
ſuper quantitate dimenſina. vnde quia cõuer⸗
ſio ſubſtãtie panis directe terminarur ad ſub/⸗
ſtantiam coꝛpoꝛis chꝛiſti ſcᷣm quendam mo⸗
dum pꝛopꝛie et directe eſt in hoc ſacramento
ideo talis diſtantia parrium eſt. ꝙ in coꝛpwoꝛe
chꝛiſti videtur. Sed non ſcm hanc diſtantiã
comparatur ad hocſacramentum quia ſubſtã/
tia coꝛpoꝛis chꝛiſti non comparatur ad ſacra/
mentum per modum quantitatis ſue. ſed poti
us quantitas eius ꝑ modum ſubſtantie. On⸗
de haber coꝛpus chꝛiſti oꝛdinem et diſtantiaʒ
pPartium in ſe. ſed non per comparationem ad
ſypecies ſacramenrales. Mommm mirabile

eſt. quia ſcilicet in hoc ſacramento accidentia

ſine ſubiecto ſubſiſtunt ſcilicʒ dimenſiones pa
nis.que remanent conuerſa ſubſtanna panis
hoc autem fit virtute dei. qui eſt cauſa pꝛima
olnnunm. quia cauſa pꝛima pluseſt inſluens
in cauſatum qᷓ; cauſa ſecunda. vt dicimr in ii⸗
bꝛo de cauſis Dnde virtute eius fieri poteſt.
ꝙremoro pꝛioꝛi ſcilicet ſubſtantia remeneat

Wſterius.ſcilicet quannitas dimenſiua que ſo
la eſt bi ſine ſubiecto. quia ommia accidentia
vt coloꝛ ſaroꝛ ⁊ odoꝛ.fundantur in ipſa quan⸗
iltate. vnde non remanent ſine ſubiecto.
Decimun mirabile eſt. ꝙ cum frangitir
iſta lvſtia. nõ pꝛopterea frangitur coꝛpus chꝛi
ſti quod continetur in ea.et rano eſt.quia nul
la fractio ſit niſi per diuiſionem quann.ſed coꝛ⸗
pus chꝛiſti non eſt per modumquantitatis ſed
ſolum per modum ſubſtantie. vnde nullũ quã
tum ibi diuiditur miſi ſpecies ſacramentales.
et ideo fractio et cõtractio lla eſt ſicut in ſub⸗
lecto in quãtitate dimenſiua panis.ſicut alia
accidentia. Dndecimum mirabile eſt quia
cum nõ ſit ibi ſubſtantia pams. tamen ita nu⸗
triunt et conſoꝛtant iſte hoſtie conſecrate.ſi⸗
cui ante conuerſionem quando erant panis.
etſic vinum inebꝛiaret et calefaceret ſipone⸗
retur in quantitate cum tamen poſt conuerſi⸗
onem non ſit ibi ſubſtantia vini. Et ratio eſt
quia ſubſtantia panis in conſecratione ſicut
in coꝛpoꝛe chꝛiſti miraculoſe conuertitur. ita

ſacloetponte
Petucloetpant
ettntecnif
rtkorgcent

ſerhrprer ⸗⸗

ier taln ⸗

titunde

fivmürdaiman
nremm Soc⸗

6nsendpelis

wogepteſtan
niſnvatſrtd

ornccensen
aümeanvivel

Puunmrſn
Crincanvornes

Naenenmn
lchopunore

ltſcn⸗
ſenn
. c
Wonſentverde
pwepeetento⸗

(ptercenntn

furemiſſone
leninpeophen
ur) dinnep⸗
Meſarnoct
tanſeqno
MWonpeceſct
füſtnneſen
Pktuſcen
inhnmcz iar
mine
ſunknen
Wennd Joy
urde
gnengnal
ttmnver

wenſunntien

Deletenn

chaſtiſchn Wlt
eareſtiühnienn,
taniumneſgnine
anon önhertin
õ
onconariin PD

En cndlansſttin, ’
2Nnamnſibtare
ci⸗ wänedenieg
wr I
Maks. Donnnne
boſene
tunt ſcgnmninan W
tconnerlſtrnnngn
me Ni inen
ſa peina Nuetſn.
MaſeanciNine
Wevirmreisfeia t.
Glicerſübitnnaenean
Wunntns Nnenſtih.
Go ns onnis idn
N. unchnmrirc

manent fneitere

ie eſtgan ine
terei iakimuned
tinzanwetgld
ininen an iut

üngmidieſed
Pinmmmnlii

ſwirs neniGS

rurulittietifſt
neniuupmna ſint
uimum musdhietiad
l
Ee obe lofſenin
ngtanco etat
tatcieineniinin
n aent SNNö

Qapitulum

miraculoſe accidentibus ofertur ꝙ ſubſiſtant
quod eſt ſubſtantie pꝛopꝛium. et per conſeqñs
vomnia facere poſſint. que ſubſtantia ſi ad/ ſu
elſſet facere poſſet. Onde ſine nouo miraculo
wpſſunt inebꝛiare et calefacere confoꝛtare et
nutrrire. Duodecimũ et vltiminn mirabile
eſt ꝙ q;uis hoſtia cõſecrata putrefieret vel ab
uteretur vel in vapoꝛem reſolueretur. tamen
coꝛpus chꝛiſti quod eſt in ea nihil hoꝛum pa/⸗
teretur. &t ratio eſt quia ſicut illa accidentia
habent ꝙ poſſint agere que ſubſtantia panis
wſſet ſi adeſſet ita habent et ꝙ poſſent Patiqᷓ
ſubſtantia pati poſſer. &t ideo etiam abſq; no⸗
uo miraculo et putrefieri et coꝛrumpi poſſunt
ſine coꝛpoꝛis chꝛiſti aliqua paſſone.Cum non
ita ſunt iſta accidentia ſed perſe vt dictum eſt
ſubſiſtüt. Pꝛopter iſta ergo mirabilia que ſunt
in iſto pane legitur Yohan. vi. ꝙ cum diriſſet
iudeis. hic eſt panis qui de celo deſcẽdit. Nõ
ſicut patres veſtri manducauerunt manna

moꝛtui ſunt. Qui manducat hunc panem vi⸗

uet ineterniumn. Subdituribidem ꝙ multiau/⸗
dientes ex diſcipulis dixerunt. Durus eſt hic b
ſermo.quis poteſt audire.videbatur enim eis
durus. ſicut dicit Criſoſto. Difficile ſuſcepnibi
lis ſupere xcedens eoꝛum imbecillitatem. vn/
de etiam auditu videbatur incredibilis.

CTitulus. xiiij. de ſacramentis eccleſie et ſta⸗
tu miniſtrannum et conferentiumn ea.

De ſacramentoꝛum oꝛdinatione ⁊ eoꝛum

virtuali operatione. Capitulum pꝛimum.

Alrſit verbũ ſuum

et ſanauit eos. et eripuit eos de
intetitionibus eoꝛuʒ.pᷣs.cvi.q;ᷓ⸗
uis quando pᷣs.ita dixit nondum

deus miſerat verbum ſuũ.tamen loquitur ſub
tempoꝛe pꝛeterito tanq; facta ſuiſſet iſta miſ⸗
ſio pꝛopter certitudineʒ ⁊ infallibilitatem ipſi /
us future miſſionis ſeu incarnationis. legun/

tur enim pꝛophetein his de quibus pꝛopheti⸗
ſant in li. diuine pꝛeſciẽtie.que infallibilis eſt.

Vngce ſicut quod factum eſt non poteſt nõ eſ⸗

ſe factum.ita quod pꝛenunciatur per pꝛophetã

pꝛophetia pꝛedeſtinatiomis non poteſt nõ im/

pleri ſed neceſſarium eſt adunpleri. Et ꝓpter⸗
ea pſalmiſta ſciens infallibiter incarnationeʒ

futuram.tanqᷓ; iam factam expꝛimit. d. miſit

verbum ſuum. et hec eſt voxclamantis in de⸗

ſerto. parate vram dvomini. Johã.i. et uce. ij

licet enim de Johãne baptiſta exponatur hoc
etad iſtudpꝛopoſitum inducatur ab euangeli⸗

ſta quod oꝛiginaliter dixit &ſa.xl.c.tamẽ enã

ad chꝛiſtum verbum incarnatum poteſt ada⸗

—„
. S

prari. Ogiſit ergo. 2. Dbi tria notantur.
Pꝛimo diuinalis incarnatio. ibi. miſit verbũ

Secundo ſacramentalis oꝛdinatio. ibi. et ſa⸗

Tercio virtualis eoꝝ operatio. ibi. eriptit eos.

OQuant ad primum . .

notatur incarnatio ei in eo ꝙ dicitur. miſit

verbum ſium id eſt filium. Cum quis intelli⸗
git aliquid.cõceptus mentis rei intellecte vo⸗

catur verbum mentis. et tale verbum nullus

pofeſt videre vel intelligere. niſi iſemet deus
ſcðm illud.iij. Regum. viij. Cu ſolus noſti coꝛ
da filioꝛum hominum. ſed cum voce illud ex/
priſfnit quod dicitur verbum vocale. tunc po⸗
teſt ſentiri ⁊ intelligi verbum mentis. Hnde
Dicit pꝛimo veriermenias phᷣs. Ea gue ſunt in
voce ſunt note id eſt ſigna earum que ſunt in
animo paſſionuz. Perbum dei ideſt filius dei
de quo dicitur ITohan.i. An pꝛincipio erat ver
bum. ante incarnationem apud patrem late/

at. et ab hominibus videri non poterat et a
paueiſſimis intelligi et imꝑfectiſſime. et licer

per ꝓphetas deus loqueretur hominib-. tamẽ

locutio iſta obſcura exat ita ꝙ non intelligeba⸗
tur. Demum quando dixit Oaria ad angelũ

miſſum ad ipſam incarnationem nuncianda.
Fiat mihi ſcᷣm verbum tuum ſcilicet vocale
tunc verbum caro factum eſt quaſi in voce. vt

poſſet ſentire et imtelligi a nobis.et ſic miſit

verbum ſnum. Hnde Aug. dicit. Derbi miſ⸗

ſio eius in carnatio eſt.⁊ naius in mundo ſubi

to non lingua.ſed opere vox clamantis fuit in
deſerto mundi.parate viam womini.oſtendẽs
vanitatem mundi.quia omnis caro fenum et
ſu ver ſenum in pꝛeſepio poſitus fuit in magna
paupertate.humilitate et auſteritate. quia per

iſta paratur via vmino.Ylt vbi venit plenitu

do tempoꝛis. miſit deus filium ſium natum ex

muliere.ad Gatł.iiij.plenitudo tempoꝛis ſcʒ
tempus ab eo pꝛeſixum quod pꝛenũciauerat
per Babꝛielem Hamieli pꝛophete. Mam ipo

oꝛante pꝛo liberatione populi ſini a captiuita⸗
te et ſeruitute babylomica et reductõne in hie

ruſalem. reuelamt ei Gabꝛiel angelus libera
tionem fiendam.non ſolum populi ſui de ba⸗

bylonia. ſed liberatöõnem vniierſalem hbuma
m generis de ſeruitute diaboli.et reducnionem

in ſupernam hieruſalem. determin ando tem/
pus quando hoc fieret dicẽs. Sepiuaginta eb
domade ſcilicet obbꝛeniate ſunt ſuper populuʒ
tuum ⁊c.Oanieł.ix.Expoſitionem quere ibi.

Et in fine vicitur de vltima ebdomada. id eſt
lxx. in qua chꝛiſtus eſt bapniſatus et conuerſa⸗

tus in mun.io. Conſirmabat autem pactum

H

..

Titulus

—

ctum legem euangelicã. de qua etiã dicit dñs
PHiere.xxxi.Ecce dies veniunt ꝛ feriaʒ fedus

nouum comui iuda 1 wmui iſrael. non ſeom

pactumq pepegi cum patribo vr̃is dando le
ges meas in coꝛchbo eoꝝ. boc pactum ſcʒ legis
euangelice. fuit confirmatuʒ miraculis ipſius
chꝛiſti et axpſtoloꝝ in mentibhoĩm.factũ au⸗
tem cum chꝛiſtus legem ipam ꝓpoſuit pꝛedi⸗
cando. vnde clam abat in templo. Jo. vij. Si
quis ſitit veniat ad me ⁊ bibat.i.legem meaʒ
ſeruet.que pactunn dicitur. qꝛ deus cõuentio⸗
nem fecit cum humano genere ſalutem dare
ſeruanti eam. et in medio ebdomade vltme.
que fuit tꝑe paſſionis in cruce pendẽs clama⸗
uit Wo. xrix. c. Sitio ſeʒ ſalutem hoĩm pꝛo qua
patiebatur et tunc deſecit hoſtia ⁊ ſacxificium.
id eſt virtus legaliuʒ. et ſic fuit vox clamantis
in deſerio mundi parate viam dñi ſcz obſer/
uando legem euangelicam. et loc eſt qo ſuie⸗
bpar dñs ieſus chꝛiſttus.

uit eos. ſcʒ lvies infirmos. Oedici officiuʒ eſt

curare inſirmos. vnde quia ſanare genus hu⸗
manum infirmũ infirm tate incurabili ꝑ vir/
tutem creature miſſum ſe nouerat.ſcvm illud
Eſa.lxi.c.ad annunciandũ manſuetis me mi
ſit ſcʒ deus vt mederer cõtritis coꝛde. Ideo ſe
medicũ dirit ath. x. dicens. Mon eſt opus

vglentibo medicus ſed male habentibo. Om/⸗
nes aũt inuenit hoĩes ſe male habentes tunc

vt ait Aug. Denit magnus de celo mechcus.

qñ magnus ꝑ totum mundũ iacebat egrotus
ſcilicet torum genus humanum. Oedicine
autem quas adinuemt et inſtitint ſunt ſacra⸗
menta noue legis qui ſpoliatum a latroni/
bus et vulneratum in via inueniens miſeri⸗
coꝛdia motus curauit vulnera. ponens ſuper
iumentum ſuum duxit in ſtabuluz vt pfecte

ſanaretur. Luce. x. vt exponit magiſter ſenten

tiaruʒ in pꝛincipio.uũij. li. HPic ſamaritanus eſt
chꝛiſtus nos quotidie cuſtochẽs. ſamaritanus
eni cuſtos interptatur. E xpoliatũ gratuitis.i.
virnitibus vulneratũ in naturalibo a latroni/
bus infernahbo. erat genus hum anũ pꝛoprer
peccatum. Mſinn ergo verbum. i. incarnatũ
hunc infirmuʒ inueniensſſanaint virmaliter
et cauſaliter infundens viniʒ et oleum. vinũ
moꝛnſicatiinn iuſticie in ſe exercens.et oleñ
linitiuu n miſcdie erga nos vtens. ponens in
in mentum ſinnn ſauciatũ.i.ſuꝑ coꝛpus ſuimn.

qꝛ ſcʒ vt ait pꝛinceps aplox in.i.canomica ſua.

c.ij.peccata noſtra. id eſtpenam pꝛo peccatis

multis ebdomada vna. ęt in medio ebdoma,
de veficiet lvſtia et ſacrificiũ. pellat aũt pa⸗

NQuantü ad ſecundũ ſ.ij.

ſacramentox inſtitutio noratur cum ðꝛ. ſana⸗

“ 12 . . . .
* . . — . . .— 2 1
3 —“

noſtris ipſe pertulit in coꝛpoꝛe ſuo ſuꝑ lignum
crucis. et ab ipſa paſſone ſacramenta habent
efficaciam. Et nota ꝙ ad pꝛudentiã medi⸗
ci ꝓtinet etrõnem mechcine.vt contraria cõ⸗
trarijs curentur. Mam inſirmitates cõtracte
ex nimia frigiditate ꝑ remedia calida tollun⸗
tur. et que ꝓcedunt exnimio caloꝛe cum frigi/
dis ſeu recentibarebus curantir. nia igitur
infirmitas hinnani generis ex ſupbia pceſſe⸗
rat qua ſe voluerunt pꝛimi patentes deo ade/
quari. celeſtis meclicus noſter vt pꝛeleret no⸗
bis exemplum buimiliatõ nis. humiliauit imo

exinaniuitſemefipm ſoꝛmam ſerni accipiẽs
vt dicitur ad Plil.ij.c. Oeſcendens de gloꝛia
celi ad ſtabulum mundi.de ſede maieſtatis ad

penas noſtre iniquitatis.de ſummitate eterni

tatis ad finitatem moꝛtalitatis.et demũ vſi

ad moꝛtem turpiſſimꝗ crucis. Ata etiam oꝛdi
nautr medicinas humiles ſacramẽtoꝝ in qui
bus homo ſe humhet ſubijciendo ſe inferioꝛi
bus. vt conſequatur ſalutem. Mam Imaterie
ſacramentoꝝ que ſunt elementa. vt aqua. vj

elementata vr panis.vinuʒ ⁊ oleũ.viiq; ſunt
in ſe minus d'gna qᷓ; homo. DHum ergo hmmi

liatur quis ſubuciẽs ſe iſtis in debita ſuſcepti⸗

one ſacramentoꝝ e xpectans ſanitatẽ anime.
et ſi non ab his.tñ ꝑ iſta a deo hoc iubente ⁊ oꝛ

dinante inde mereiur conſequi ſalutem. et ſie
altiſſi mus de terrꝗ creaiit medicinã ⁊ vir pꝛu

dens non ablverebit eam. vt ðᷣ: Ecci.xxxviij

c.de terra.id eſt de rebi terrenis. vt aqua vi⸗
no oleo ⁊c.medic nã ſcʒ amme. ct qꝛeffectus
aſſimilatur cauſe inquantum pᷣt. cum cauſa ſa
cramentoꝛum.i.aucſoꝛ eoꝛum et inſtitutoꝛ ſit
verbum incarnatũ. quod conſtat ex verbo et
carne.que eſt res elementata. ideo vt ſacra-⸗
menta que ſunt eius effectus. ei aliqualiter
aſſimilentur.ea conſti uit conſiſtentia in ver/
bis et rebus ſcilicet elementis vel elementag⸗
tis. Onde Zlug. Accedit verbum ad elemen⸗
tum eet fit ſacramentũ.et verba.quidẽ que re/

ſpondent verbo dei dicuntur ſoꝛine ſacramen

toꝛum que carni coꝛreſpondent. dicuntur ma⸗
terie nec poteſt eſſe ve rum ſacramentum niſi
vtrunq; concurxrat. Sicut aũt foꝛma eſt pꝛinci
pglis in xe qꝛ dat eſſe rei in foꝛmando materi⸗

am ita in ſacramentis ipſa verba foꝛmaꝝ pꝛin

cipalus operantur. Ommbo auũt ꝓponunnr

ſacramenta locoet tempoꝛe ſuo.nulli ſubtra/

huniur ad ea oiſpoſito. Zld hec ergo vt quis /
ctualiter ↄſequatur ſamratem amme opoꝛtet
vt actualiter medicine iſte applicetur adeum

vt eaſuſcipiat modo quo mecdicus ipſe iubet.

dico.ſanare vemit egrotum ipſe ſe intenmit.

qui pꝛecepta. medici ſeruare non vult. Quõ

lpfeiſunn
unmi gorrn

Aslktdicitur

gunmvelinph

Vii ervirnn

ſmmeratapnſn
Plararenorga
htcnſanz
Acdeſriaſär
PlennckCur
aſpäßann⸗

(6ekönnfrunen

Abefnpeune

Exflnominat
fikſtnnate nn

foninepatnsnu

alter gider.
tbapnzure ce
Perhancaütvo
mnewccnoꝛ

Ms inbappi

iktqrongine

Mnommini. r

netubla⸗
mnafundame
fcnnftieot
ruuucwecc
Acklanmai
faurttinlät

Poignerene

Mielnanone
Nmrenſeg
r Densm

ntorn
ſioe te
Ar

.

Premec

dusuran

4 9
„F 4 „

Nechenen mietf
Nmitinint

mmnſen ei
md ſamin
Munnns Timn
. rornäimeeri

4
X.

Emianns Yugnn

umles ſeininin
herſibieſencte⸗ i

rſähten Unin
imckenenta mn
aritokihi

4 . 4 ⸗ „
veMenansſanazie.

ieiſtaanohrinen

vrcondlſe
SCeatNii

ebeream ndtämm,

ebestenens NI

miſammne Kreen

1

comarnitunt
, odconſrernen
dlememrar, Cen Nd
eus efſenns alinin
onſiuitconitennann
r ekemenns!denen
Ncent vetun rcenen
mü ervenu et

damur nrſnnen

õ
rmmowrmnun Ii
Oaiimmeſpind

Eninionmnco naAN

gürteſoendr
Orar zütppnonn

vemeſonul ſin

, Sirtetcollclen
annaen nmtohni
reifenpheen un
onets Peſte

Capitulum

agutem cloꝛiſtus inſtituit om̃ia ſacramenta ha

NQuantu ad tercium J. iij.

opatio virtualis ſacramentonoſtenditur cum

dicitur eripuit eos de interitionibus eoꝝ.i.de
moꝛtaliba infirmitatibo eox. Eramus eni ꝛ ſu
mus quaſi omnes ſubditi ſeptem infirmitati⸗

pus ſpũ alibus anime.ſcilicet peccati oꝛigina/

lis.moꝛtalis. venialis.malicie.cõ cupiſcentie
ignoꝛantie ⁊ impotentie.et debilitatis ad bo⸗

num. Er ꝓpter lvc ad eripienduʒ nos ab his

motibus.inſtituit iſtas medicinas ſeptẽ ſacra
mentoꝛũ. Mam eripit a moꝛte oꝛiginalis pec⸗
can baptiſmus.a moꝛtali et a veniali penitẽ/⸗

naa. Extrema vnctio ab'infirmitate malicie.

euchariſtia a debilitate. confirmatioſab igno⸗
rantia. oꝛdo a cõcupiſcentia matrimonij. Et
qꝛ pꝛincipale in ſacramentis eſt foꝛma.qð eſt
verbum vocale. ideo.dicitur Sapieñ. xvi. c.
NMHon herba nec malagma ſanauit eos. ſed ſer
mo tuus oñe qui ſanat omnia. Dñ etipſa ſa⸗
cramenta p̃s. ꝑ oꝛdinem notat ſub nominibo
vij.vocum.pᷣs.xxviij.dicens.Dox vñi ſuper
aquas ⁊c̃. Et dicitur quelibet vox dñi.qꝛex/⸗
pꝛimuntur vel in ꝑſona dñi. vel ex inſtuitõe
omini. vel ex viriute dñi ibi opantis. Aqua
eſt materia baptiſini. qui eſt pꝛimuʒ et ianua

oĩm ſacramentor ꝑ quam intratur ad eccleſi

am ⁊ fir chꝛiſtianus. Dox que fit ſuper aquas
ad hoc.vt ſit hi ſaccẽ̃m baptiſmi.cum quis ba⸗
ptiſatur eſt. Ego te baptiſo in noĩe patris et fi
lij et ſpnũſſancti.que vox debet fieri ſuꝑ aquas
id eſt dum fit immerſio vel effuſio vel aſperſio
aque ſᷣm varium ecclefiaꝑ ritum. non añ nec
poſtea ſed tunc ſiꝑ aquas.et multũ debet caue
re vt nil omittat. Mam ſi omitteret aliquid

ſubſtantiale. puta. baptiſo te. veletiã te. xel in

nomine patris nilail ageret. nec paruuli ſaluti
pᷣt aliter ꝓuidere. Et qꝛ neceſſitate quilibet po
teſt baptizare. ideo bonũ eſt foꝛmà hmõi ſcire
Per hanc aũt vocem ſupex aquam eripitur a
moꝛie peccati oꝛiginalis. ſicut eni aqua lauat
ſoꝛdes.ita baptiſmus peccatoꝛuʒ maculas ab

aia. &t qꝛ oꝛiginale eſt quaſi fundamentũ ali/⸗
oꝛum criminũ. vnde alia inclinationẽ pꝛoce
gunt. Et iublato pꝛincipali deſtruitur ⁊ acceſſo
rium et fundamento diruto ruit qꝗð eſt ſuꝑedi

ficatum. Et ideo ſi vltra oꝛiginale repitur in
amima aliud peccatũ. vt in adultis ſimul cum
oꝛiginali. omma in baptiſmo delentur. miſi po
natur obſtaculũ fictioms. pꝛincipaliter tamẽ

ad oꝛiginale remouencũ eſt oꝛdinatuʒ. .id

aũt ex ſanatione ipla ſeu purgatione poit ba⸗/
ptiſmum conſequatur. oſtenditur ex eo qo ſub
gitur. Oeus maieſtatis. ide maieſtas diuina

.„

2 —
. 2
ss 1
*

intonuit. Et quid cerre in inſtitutione baptiſy-
mi.quod fuit qñ chꝛiſtus a Solanne baptiſa⸗
tus fuit. Noc intonuit deus pater. Hic eſt filiuſ

meus dilectus. Oath.iij.et Luce.iij. ad innu⸗/

endum in baptiſmo defilio dialoli efficinux

filius dei.ſcʒ ꝑ adoptionẽ gr̃e.QAuia ſi filij ⁊ he
redes.heredes quidem dei coberedes aũt chꝛi
ſti. ait apłs ad Galł.iiij.c. et ad QAo. viij.c. Et
q;uis fuerit chꝛiſtus in ioꝛdane baptiſatus.tñ

non ſolũ illis aquis dedit vim regeneratiuam

et purgatiuam peccatoꝝ. Et ideo ſubdirur.vv
minus ſuꝑ aquas multas. vide licet fontiũ fiu

minum.marium.puteoꝝ.et aliar dummodo

naturaliũ.dñs virtutem purgandi opatur.
Mouiter natus eſt §. üiij.
ſaris debilis. ſic et regeneratus ꝑ baptiſmum.
patitur adhuc infirmitatẽ aliam grauem ani⸗
me.ſcʒ impotentiã ſeu debilitatem ad bonum
pᷣcipue arduũ et terribile.Et vñs addidit aliã
medicinã ſacramenti.que dicitur cõfirmatio
que datur baptiſatis. vt magis foꝛtificẽtur.vt
Pnit pᷣs.ſedaʒ dicens. Nox dñi in virtute.i.
ad foꝛtificandũ debilem. ꝓpterea dicitur con⸗

firmatio. Dox iſta eſt cum dicit epᷣus.nec enĩ

pbt alius iſtud ſacrm conferre niſiepus.ᷣ diciter
go cum inungit frontẽ chꝛiſmate.Conſigno te
ſigno crucis. cõfirmo te chꝛiſmate ſalutis. In
noĩe pa. et fi. et.ſ.ſ.amen. dat aũt ſibi alapam
vel tenẽti eum. vt recoꝛdetur ſe foꝛe chꝛiſma⸗
tum. Mam ſicut baptiſ nus ita nec iſtud ſacra
mentum deber niſitm̃ ſemel dari. als fieret in
iuria ſactoet eſſet magnũ ſacrilegutʒ. Et quia
vt debilis pᷣſentatur ad hoc ſacr̃ᷣm.decẽs eſt vñ
et inſtitutu ab eccia vt alius teneat eũ.⁊ ibi cõ
trahitur ↄpatermitas ſicut in bapnſino Eſt au
tem effectus eius vt foꝛtiſiceturſpũaliter. ne
timoꝛe moꝛtis vel ruboꝛe confeſſionis omit⸗
tat confiteri publice fidem chꝛiſti. cum enet ex
pediens. Et qꝛ ibi datur gra ad robur vt ðꝛ de

conſe.di.v.omnes.ideo etiã recipit foꝛtitudi

neim cõtra diabolicas tentationes.ꝙ etiã ad/
ditur gra recipienti. ideo etiam ꝑuulis inno⸗

centibus deber dari parentibi hoc ꝓcurantib-

q;uis etiã ſine illa moꝛientes vadant ad glo⸗
riam. ldulti vero ipſam ↄtemnentes velpꝛo
pter verecundiã dimittentes ex antiquitate.

damnarentur. Debent ergo om̃es ſumere.

Gicut eni in huma .ꝭ.V.
na vita indiget homo coꝛꝑali cib.enã qui foꝛ
tis eſt. als denceret.ita et in vita ſpnali ni vult
in ea conſeruari. Sedquis eſt iſte cibus. certe
ſacim euchariſtie cibusreficiens.et mecnici⸗

na ſanansinfirmitatem malicie. qua inclina

l

LTtiulus

er de alijs ſuſpicanda. etiaʒ circa diuina. vnde

Ddicit Hyla. de conſe. di.ij. c. ſi nõ ſunt. vbi dici
mur ſi nõ ſunt tanta peccata vr excõicetur quis
ileſt moꝛtalia.nõ deletquis a medicina coꝛ/
weꝛis ⁊ ſanguinis dñi ſeꝑari. hmõi vocẽ notat
ps. cum ſubdit. Dox dñi in magnificẽtia. que
eſt iſta vox cum ſcz dicit ſacerdos ſuꝑ lvſtiaz
in pſona oñi. hoc eſt eni coꝛpus meum. Et ſu/
per calicem pꝛeparatum. DHic eſt calix ꝛc. vſes
in remiſſionem peccatoꝝ incluſiue. Oquanta

magnificentia eſt in iſta voce.vt ad ip̃am cõ⸗

nertatur panis ⁊ vinum in coꝛpus ⁊ ſanguinẽ
chꝛiſti ibiq; ſit⁊ anima ⁊ diuinitas. Breg. x.
de conſe.di.ij. Quis fideliũ dubiuʒ habere po

teſtin ip̃a immolationis lvꝛa in illo ieſu chꝛi⸗
ſti miſterio ad ſacerdotis vocem celos aperiri
angeloꝝ choꝛos adeſſe. ſumma imis ſociari.

Et ne aliquis dubitet de hac magnifiea cõuer
ſione.oſtendit deus ꝑ multa miracula iſtaʒ ve
ritatem. Sed et quis poſſet explicare magniſi
centiam fructus ⁊ vnilitates huins ſacramen
ti. OO&à pꝛecioſnm cõuiuium.magnificũ ſalutife⸗
rum.et omni ſuauitate repletũ.hic purgantur

peccata.virtutes augentur et oim chariſmatũ

abundaãtia mens impinguatur. inquitſanctuſ)
TCho. in off cio coꝛ poꝛis chꝛiſti. Oñ ex eo mul⸗
tum minuitur malicia hominis.

Quia vero diuer.F. vi.

ſis inoꝛdinationibojet cauſis coꝛpus repleiur
malis humoꝛibo que ſi nõ euacuentur ad moꝛ/

tem deducerent.ideo ſumere opoꝛtet medici⸗

neas purgatiuas. hec aũt ſpecialiter medicina
eſit ſacẽ̃m penitentie. IAſta euacuat humoꝛes

ſup ſuos peccatoꝝ ꝑ cõtritionem et confeſſio⸗

nein debite factam. ſequenti abſolutione voca
i. de qua ps. Hox dñi ↄfringentis cedros. hec
vor eſt cũ ſacerdos dicit. Ego abſoluo re a pec
catis tuis ⁊c. Cedrus aũt altiſſima arboꝛ hec de
ſignat ſuꝑbiam que in altum eleuat mentem

P falſam ſi eſtimationẽ cum ni il ſit. A ſurer
bia auũt ſimpſit initium omnis ꝑditio. Chobᷣ.

iiij.c. Et in omni peccato aliquo modo reperi/

tur ſuꝑ bia inquantũ peccatum erigit ſe e contra

ſuum ſuꝑpioꝛem deum nolendo ſubijci pceptis

eius. bec igitur confemſo confringit cedros al/

tas.i.peccata moꝛtalia ommia cõtra que pꝛin/
cipaliter oꝛdinatur. confcingit. i. tollit. nde

de peni. di. vij. ait O.ao papa. OJulnplex miſeꝗ/
ricoꝛdia dei iia lapſis humanis pꝛoindit. vt per
Penitentie medicinã ſpꝑes vite reparetur eter/

ne. Ita diuine voluntatis oꝛdinatis pᷣſidijs.

vt inuulgenuiã.i.xemiſſionẽ peccatox. niſi ſup
prlantatnone ſacerdotũ.i. abſolutionem vale⸗
an obiinere. Et nota ꝙ non dicit euellentis
ſed cõfringentis. qꝛ quod frangitur fructus fa

„*

— — — HS=
. W

2 7„

4
*

cere non poteſt arboꝛ dum ſtat confracta. ſed
fructus cadunt eum ea. tñ exquo radix rema/
net paulatim germinare woteſta creſcere ⁊ ſie
iterinn fructus facere. Sic ad ꝓpoſitun ꝑ pe⸗
mitentiam ⁊ abſolutionẽ confringitur conge⸗

ries habituum vicioꝝ cum fructib ideſt operi

bus eoꝛum.tamen radix.i.inclinatio ad malæ

remanet in terra coꝛdis. que paulatim pullu/
lar. et ideo o roꝛtet frequenterpinllulatõnes e
motus vicioꝝ con fringere.ne ſumendorobur

fructificent. Et vt dicitur. rxiiij.q.i. anet pe
exri pꝛiiilegiũ.qñũ exequitate fertur iudicinm.

Nuam ſinon eſt vere penitens peccatoꝛ. q;ʒuis

abſoluatura ſacerdote. non recipitfructus aba
ſolutionis.ſed magis iudiciũ ⁊ indignationeʒ
dei incurrit. Onde ſubdit.pᷣs. Confringet dñs

cedros hbani. confringer ꝑ iudicium ſuum in
moꝛte cedros libani.i.hypocritas qͥ ficte ↄfitrẽ
tfur. vt nõ credantur mali eſſe. libanus eni in/
terpꝛetatur candidatio. et ſignat hypocritas.

qui vt dicit chꝛiſtus. SJath. xx ij. Sikes ſunt

ſepulchꝛis dealbatis. quibo ait. De vobis quia

ſcꝭ confcinguntur cruciatu infernai.

Lum authumana §. vif.

natura non poſſi perpetuari in induuicuis. qe
moꝛtalia ſimt.ideoopoꝛtuit inſticun matruno⸗
nium ex quo ꝓpter generationem conſerua⸗
tui genus humanũ.quod matrimoniũ etſi ab
initio fuerit inſtiturũ ſolum in officium ſcilicet

pꝓcreande pꝛolis. tamen poſt peccatũeſt etiaʒ
in remedlium ſcʒ contra infirmitatem nercu⸗
loſam humane cõtupiſcentie ad voluptatem
quam habet reſtringere ipᷣm matrimomiũ vt

ſacramentũ eccleſie.quod haber foꝛmã ſusx.

verba ſcez que dicũt ſponſus ad ſponſam ꝛ ecõ

nerſo. ſcʒ. Accipio te in meam vxroꝛem. et illa

accipio te in meum virũ. Siue vt moꝛis eſt.
notarius aut alius mediatoꝛ interrogat vtrun

q. ſi alter in alteruz vt coniugem aſſentit. er
cum ibi cõſiſtat eſſentia matrimon ij. ſiſint in

ſtatugratie coniuges. datur gratis repꝛimens

concupiſcentiã. vt ſcʒ contentus ſit ſua.ernõ

feratur ad alias cognoſcendas vel ↄcupiſcen/
das. Onde ſequitur in ̃s. Dox dñ intercidẽè⸗/

tis flam mam ignis.i.diuidentis.Eſt enim fſᷓ
ma cõcupiſcentie comburentis ſeʒ ꝑ dammi⸗
biles coꝛruptelas foꝛnicatõis et hmõi. NHam
foꝛnicatoꝛib pars illoꝝ in ſtagnum ignis ar/
dentis et ſulphuris. vt dicitur Apoca.xx.c.pꝛo

prer quod dicit apłs.i.qad Cox. vij. c. SJeliuſ

eſt nubere q; vri. id eſt vinci a damnabili co⸗

ruptela. Eſt alia flamma cõcupiſcentie repꝛi⸗
mentis.ſcʒ damnabiles coꝛruptelas. et hec eſt
actus cõiligalis debite exercitatus. que hone⸗
ſtatur ⁊ licitatur ꝑ bona cõiugij ſcʒ per fidem.

e⸗ n⸗

ZMW

ſsrilefin
eutententonan
r tinnte
ittſimnnecan
(Wtinocacln

iItelcnrenne

eunanone aponſe

Alonſeunteci

Ppbn namz,
linnumn

ſeis dis en
HHndneliüee
hconſerturpe
iorlines vltt
Mminorestes

rnkunfmne
fegolnnmnon
A(ccüNNrddds

(aiscniortarnn

eetorſeſtons
diiſeutbenaten
xphobaprſnog
nallbetozto
Alhinöicun cenan
ATNedKrN
ocdamrſoee
( öͤmoventie
Mpbiſuntbeſt
Mules Nlrgr l

Mhengö
Fungtſſn
ntenmery
edpngtrer

Capitulum

enmn Plemet ſacramentum. de qua dicitur. xxvij.q tamen 9 temnere vel iudicialiterſententiari.
wteſt, . omne. Onde dicit Brego. derali ꝙ non de? Vnde Mico. papa ait. Derum vobis qui lai⸗/
Ala bert ei negariſacra ↄmumio qꝛ in igne roſitus ci eſtis. de clericis quicquid eis acciderit iudi/⸗
netonein neſcit ardere. rxxiij.q. iij. Dir cum ppꝛia vro/ candum nõ eſt. ſed epiſcopoꝝ iudicio reſeruã⸗
hunfmndh re ſicutin figuram ignis foꝛnacis babilonice dum. Sic et chꝛiſtus admonuit dicens. Om/
riincimn incẽdit miſttos regis. qͥ ei incendebãt. nõ aut ina quecunq; dixerint vobis facite et ſernate
. chedali, liicq; moleſte tribo pueris in eo poſitis obfuit ſm vero eoꝝ oꝑa nolite facere.Oath. xxiij.
deen iid eſt in cõiugio exiſtentibo cum illis tribo bo⸗ emum . CLC.rr.
wer⸗ mnis pꝛedictis ſeu cum virtutibo tribus theoloͤ ?M/; =Elilmmn Vero re . Hir.
mmi gitcis. Diuidit ergo matrimoniũ flammam re ſtat tran ſit us hoĩs de hac vita. ve gquo etiã pijm
Bunfmin peimentem concupiſcentis aflamma combu mus veus re medicina Puicht ſoüͦall. vt ltina
iemm rente. vt pꝛimazʒ retineat ſcoam abijciat. De/ homo poſſit euolare ad celumn. Et hoc eſt ſacra
— bet aüt ſum me caueri ne contrabatur matri/ mentum extreme vnctõis qð vtiq; valet ad
Biiciiti⸗ momum in occulto. qꝛ ;uis etiã teneret. ta/ infirmitattẽ tollendam venialiũ que impedi⸗
D mDen peccarent moꝛtaliter. qꝛ contra phibiti⸗/ unt introitum gloꝛie. Sine macula ſunt enĩ
8 onem eccleſie.et ſemper manerentin tali da/ ante thꝛonum dei. Apoca. xiiij. Hunc effectuʒ
ugenbam mnatione quouſq; facerent ipᷣm manifeſtum tangens apts JYacohus. ait. c. v. Anfirmatur
mieſ i in conſpecii teſtiuz ſaltem vt roſſit in iudicio in vobis. induca tpꝛeſbyieros ce eccleſia vn/
n pbori. Dn auteʒ continentes vt clerici ⁊ re⸗ guentes eumoleo. et oꝛ atio alleuiabit infir/
Nni eeioſimelus repeimumtiſtam fiammam. ſcʒ imum. et ſiin weccatis ſit remittenturei. Hoc
dn . pabſtinentiam vigilias et hmõi. Ree n Klcern inan ſan
Daner AN„ , „ J SEſiſiſ, ctam vnctionem et ſuam lpimſimam yniſeri⸗
manitſemi =ð Prouidit quo E J. Viij. coꝛdiam. parcat tibi deus quicquid vicio ocuj/
4 lioꝛum ſcʒ ſideliũ. et lvc ꝑ ſacramentum oꝛdi mencdoillum ſenſum in quo fit inunctio nariũ
rum nis qoconfertur per epᷣos ſolum. Et cum ſint aurium ⁊c.et hec vox dñi pꝛeparantis ceruos
mmenfmmn ſepté oꝛdines. vt ptes bmõi ſacramenti qua/ vt ſellicet dveſiderantes ad fontes aquaruin vi
nenen moꝛ minores a tres maioꝛes. omnes tñ oedi uentium dñm currentes perueniant ad deum
mmm w4 nanturad vmun finem ſcʒ confectionẽ eucha viuum. Don bolum eniremittit veniale. ſed
umneffunu iſtie. er gubernationẽ ſidelium. in quoliber aut etiam fcom Cho.in.iiij.tollit reliquias pecca

venpſttcgnüͤeftn

impꝛimitur ſpecialis caracter indelhbilis. ⁊ ſæ

ti id eſt quandam hebetudinem memtis.et te⸗

mmirmuem ciealis confertur graria accedenti cum gratia. pitudinez affectus ad illam gloꝛiam 1 affectuz
leme unden vnge et confeſſionẽ p̃mittere vebent oꝛdinan inoꝛdinariuʒz ad moꝛtem vite pꝛeſentis. An⸗
reiön nurmnii di. ſicut ⁊ fieri debet in omnibo ſacramẽns ex/ decq feqintur. ꝙ ꝑ affectum huius ſacramenti
Nochitafnig cepto baptiſmno. q eſt ianua aliox. Datur au/ debite ſumpti dns reuelet condenſa. i. tollar
nſsaiſnſin¶ teim quilibet oꝛdo p collanonẽ ſccialis inſtru impedientia conſecutionẽ gloꝛie. et ſic in tem
inmeynymruoH menn. puta dauiun ibe ranctelabei callas. plo eius ſuꝑno omnes dicent gloꝛam.
j. Ren ms et hmõi. cum certa foꝛma verboꝝ.que habetur —
Anen in pontificali. Et vox dñi cõmouentis deſeruz Sermo de baptſmo. Capitulum ſcm.
Omnni tium. cõmouentis deſertum. a
nmin tum vbi ſunt beſtie ſilueſtres. i. beſtialiter vi⸗ r dom im ber
3ccrnlsſtiueib lentes. debeat cõmouere coctrina verbi adpe aquas deus maieſtatis intonuit co⸗
eu ,anſen mitentiam exlvztando. arguendo. increpãdo. J mimus ſuꝑ aquas multas.ps.xxviij
e nece cõminando. et ſic contra infirmitatẽ ignoꝛan quia baptiſmus qu eſt ianug ſacramentoꝛuz
1 Mai ni ne infunditur ei gratia illuſtrans eum ad bene datur in inuocatione ſanctiſſime trinitaris ex
—— regendum ⁊ cocenduʒ ppłm. Et vt efficacius pꝛimendo ꝑſonas diſtincte cum dicitur. Ego
WenIRN

cisahnöͦ, En

“
“S

cõmoueat.i.totaliter moueat ad pemtentiam
ope unpleat qð cocet. Nemo enĩ monitoꝛis

te baptiſo in no nine patris et filij er ſy piritus
ſancti amen.Et habet efficaciam ſuam mira/

nſagrunn Sü

ranIn lonam recteſuſcipit. niſi qui actibo ſins erra/ bilem in viriute ſancniſſime triniratis, et per⸗

C ta condemnat. et vite innocentiã conuerſati, duct adclaram viſionem ipſius ſcllicet
Anaun one demonſtret. dil. lxxxi. Derum et ſi clerici tatis. ideo in inſtitutione ipſius baptiſmi.que
munn mali eſſent olendum eſt populis. et pꝛelatis fuit in baptiſmo chꝛiſti in ſecie ſenſibili oſten
nag ecep denunciare debent. vt coꝛrigant eos non ſaeſttrinitas ipſa quando ſcilicet chꝛiſtus a
mn ie/

g i Ef v

Zitulus

Aohanne baptiſatus eſt in Yoꝛdanis flumi⸗
ne. qð etiam in dietis verbis innnuitur.
Er pꝛimo perſona filij viſa eſt in huana carne.
ibi. Nox o nini ſuger aquas. =”
Secunda pſona patris ſignata eſt in expꝛeſ/
ſa voce. ibi deus maieſtatis intonnit.
Cercio verſona ſpirituſſancti oſtenſa eſt in co⸗
lumbe ſpecie.ibi.dñs ſuꝑ aquas multas.

Er q;uis tota txinitas operata ſit coꝛpus chꝛi /

ſti vocem illam et colunbam. tamen ſolus fi
lius fuit in illa carne.et vox illa ſolum patreʒ
repꝛeſentat ⁊ columba ſpiritumſancuunAlio
tamen modo fuit dei filius in illa carne q; pa⸗
ter in voce. vel ſpirituſſanctus in foꝛma colũ⸗
be.quia dei ſilius in illa fuit. ſcilicet per aſſum
ptionem humane nature et vnionem ipſius
nature hũane cum viuina in vna ꝑſona. Seꝗ
illa vox aut columba fint vnita in perſona cñ
patre vel ſpirituſancto nec columba erat ſpiri⸗
tuſſanctus. nec vox pater. ſed repꝛeſentabant

ipſas perſonas diuinas ſcilicet patrem vel ſpi⸗/

ritumſanctum ſecunduʒ Cho. in tercia parte.
q. xxxir. arti. vi. in Re. ad. ij. et. i. ſ. diſtin. xvi.
q.i.arti. iij.et. iij.ſ. diſtin. i.in expoſitione litte/
re.et ſi fuit verum animal. habetur a ſancto
Tho. pꝛima ſecunde. diſtin. xvi. q. i. arti. iij. et
tercia parte. q. xxxix. arti. vij. poſt Tluguſtinuʒ.
cæ conſecra.diſtin. iiij. omnes. De hoc agitur
in euangelio Oathei tercio. vbi dicitur. De⸗
nit VNeſus ad YJohbannem in ioꝛ danem vt ba
ptiſaretur abeõo.

Quantũ ad pꝛimũ S. ſ.

NHor comini ſcilicet chꝛiſti et ſaluatoꝛis noſtri
ſimer aquas flinij Toꝛdanis cum, dixit ſcilicʒ
VYohanmi vt baptizaret eum. inqua voce et
aetu oſtenditur maxima humilitas domini.

vt ipſe innocentiſimus veniret ad baptiſinũ

quod eſt remedium purgatiuum peccatoꝛum.
qui nullum peccatum habebat. vt cominus
iret ad ſeruumn. Bex ad militem. Creatoꝛ ad

creaturam. DHox ugitur vomini ſuper aquas.

ſcilicet Yoꝛdamis. Interpꝛetatur autem ioꝛ/
danis veſcenſus. vnde deſignat hnmiliatio//
nem. qua quis deſcendit quodammodo a di⸗
gnitate ſua. humiliauit ergo ſe dei filus. non
ſolum quia deſcendit de celis per incarnati⸗

onem. ſecundum illud Pſalmiſte. Deſcendit

ſicut pluuia in vellus. Nunc autem ſe magis

bumiliat ſuſcipiens ipſe hominum purinca/

toꝛ inter peccatoꝛes. qui accedebant ad Yo/
hannem vt baptiſarentur ab ao. et baptimũ

quod eſt inſtitutum ad puriſicationem pecca/

toꝛum quaſi eſſet vnus er illis.Cum enim la⸗

—

„ — n ðWðDWUW
„

pſus pꝛimns hominis fuerit per ſuperbiam ex
ipſa etiam ſit oꝛigo alioꝛum.et frequenterlv⸗
mines incidant eam non intelligentes.
Igeo in omni vita ſua dedit exempla maxi⸗
me humilitatuis.vt infirmitatem pꝛimi homi⸗
nis curararet. et nos ſuo exemplo ab es pꝛeſer
uarer. Anſuper hoc egir. non vtegeret. vl vr
aliquid gratie ex eo ſuſciperet.ſed vt tactu ſue
mundiſſime carnis. vim regeneratiuam a,

quis conferretſen virtutem concederet aque
baptiſinali.ac etiam vt ſuo exemplo omnes
ad baptiſinum accederent. DHnde cum Yo/

lhannes recuſaret baptizare ex humilitate di⸗/

cens. Ego a te debeo bap:iʒari.ettu venis ad
me. dixit ei Jeſus. Sine modo. ſic decet nos
implere omnem iuſticiam. OJathei. tercio.

id eſt conſummatiſſimam et ſummam humli

tatem. agna humilitas eſt ſubijcere ſe ſupe
rioꝛi. NMaioꝛ ſubijcere ſe equali. Omnis ſen
maxima ſubijcere ſe etiam inferioꝛi.quod cri⸗
ſtus fecit baptiſinum a Yohanne ſuſcipien⸗
do. Del vt dicit Ambꝛoſius ſuꝑ Lucam. hec

ommis iuſticia.vt quod alteri iuſeris prius tu
ipſe perficias. et tuo alios hoꝛteris exemplo.
OQuod ergo Chꝛiſtus alijs precepit ſcilicet ba

ptiſmi ſuſceptionem.ipſe pꝛimus accepit.⁊ ex⸗

tunc baptiſmus vt videtur virtutem accepit
multiplicem.que ex aque pꝛopꝛietate attendi

tur. Et ideo vox domini ſuper aquas. aqua
enim eſt purgatiua et baptiſmus purgatiuus

omnium macularum anime.ideſt peccatoꝛuʒ

ſuper omnia alia ſacramenta etoꝛiginalium ⁊
omnium alioꝛum actualium. Zlqua eſt reſri⸗
geratiua contra caloꝛem.ita baptiſmus refni⸗

gerat ſeu diminuit fomitem ipſius concupi/

ſcentie. id eſt inclinationem ad malum.non

tamen extinguit ſed remanet ad exercitium

virtutis et: humiliationem. ſed debilitat vt
non dominetur. Aqua eſt coꝛpus dyaphłonũ
id eſt tranſparens vnde et ſuſcepiiua luminis
ita et baptiſmus pꝛeſtat lumen fidei. Onde
Dicitur ſacramentum fidei. Et bapriſandus
cum baptiſari petit. fidem pent. Aqua eſt fe⸗
cundatiua.quia per eam terrafructum affert.
ſecundum illud Yacobi quimo. Celum decit
pluuiam. et terra dedit fructum ſuum. et ba/
ptiſmusinducit per gratiam ad fructum bono
rum operum. Item aqua eſt animalium ſuß⸗
focatiua.vt patuit in diluino. ſic et baptiſmo
demones ſuffocantur et eoꝛum tyrannides.
Incuius figuram Pharao cum exercitu ſuo

perſequens populum dei in mari rubꝛo ſub⸗
merſus eſt. vtpatz Exodi. Decimoquarto. ca.
Et pꝛima ad Choꝛinteos. Decimo. capitulo.

et de conſecra. diſtin.iiij.c. nequaq;. quod deè⸗

fontgoroen
inroutuerirt
aeſttont

liſeceſtſen

(la etſofruſ
obmne

Cnagſimurnu

Vnmi ſaper

Gvcdaur nyren
ummno.

Gado

Pihncſetſtne
Kcheſwinnor
Uodlecusingg

fhe,lercoal

Glsacguintde

oen, h.
inpllenfii
eiipocnsperas
per ſͤbiecti
(ptenentspe
(uſnzerbaptſe
ſneffoanrf
mMsPamno.
e hisgen
(ardongtiſ
MIUnia. a
Mhamerni

ſruieſeſen
ſuipde
Pockinane

ulkepecc

fiheuntene

D
nanerſn

8

maronem u Wn

Es kemnane Mennmn
Warvren Eeldtint
ernet teern
Snncee ithlainnn
vrſar nn N .
Numn d ,Nidd
iunni Aet
Wrexvenmmfunnefe.
uchignn ei Nn
9

ecrunmn on Ad
dam kinln
n uckmmnimii
in bnn ſreltumn

ara aun as

mirbeſtimnit

lereſe enni e
Eenaninfrdgn
ma ohein
Griroſnsſpi
täheninfimno .
weds dorrne.
ll
emipſepanenetgh
N Mei nmn
domini ing n
et beprin n
mum anumeuherdin
amentnangenen
õ
Aem in ee
ſomien pinn

ſignat baptiſinum. ſecundũ apoſtolum. Item
anua eſt mollificatiua rerre. vt ſic inde reci/

„₰

piat varias imagines.ſic per baptiſmum im/

pꝛimitur character indelibilis per quem con⸗
figuratur caracteri eternoideſt chꝛiſto. elqua
enam fluxit de latere Chꝛiſti lancea tranffira

exiuit emm ſanguis et aqua. Johannis. De⸗

cimonono.que ſignat baptiſmum adinnuen/

dum ꝙ baptiſmus efficaciam habet a Chꝛi⸗

ſti paſſione que terminata eſt in ſepultura in

ſatur ſiue per immerſionem. ſiue per effuſioę⸗

atus eſt a peccato. per
Vnde Auguſtinus. de

Gecundoin ba

quam coꝛpus Chꝛiſti deſcendit et inde reſur/
rexit.et ad hoc ſigniſicandum cum quis bapti

nem ponitur ſub aqua quaſi ſub terra ſepul/

tus. Et inde educitur quaſi reſurgens cun

Chꝛiſto in nouitate vite ſpiritualis.Et hoc eſt
quod ait apoſtolus omanoꝝ. Sexto. Conſe⸗
ulti enim ſumus per baptiſinum cum Chꝛi⸗
ſto. vt quo modo Clꝛziſtus reſurrexit.ita ⁊ nos
in nomtate vite ambulemus. Quia etiam a/
qua eſt communiſſima. que vbiq; reperitur.
et iſtud eſt ſacramentum ſumme neceſſitatis

ommbus. Miſi enim quis renatus ſuerit ex
Qꝗadua et ſpiritu ſancio.nõ poteſt intrare regnnʒ
dei. Vohannis. tercio Chꝛiſtus ait. Adeo de⸗
cennſſimum fiit in aqua inſtitui. Onde vox

wmini ſuper aquas.quia cum aqua opoꝛtet

addatur vor domini. id eſt foꝛma inſtituta
à domino.

ptiſmooſtenſus eſt pater omnipotens in vo⸗

ce que ibi intonuit.videlicet hic eſt filius me⸗

us dilectus in quo mihi bene complacui. Oa

*

thei. tercio.ad innuendum ꝙ per baptiſmum

quis acquirit digniſſimam et vtiliſſimam fili/

ationem. NVnde notandum ꝙ acquirit
ibi triplicem filiationeʒ. NHam
dei patris per adoptionem. Filius eccleſie ma

ris per ſubiectionem. Filius baptiʒantis et

eum tenentis per inſtructionem. Pꝛimo

enim per bapuſmmum cum recipiat gratiam et

ſidem efticimur filius dei. ſecunduʒ ülud. Jo/

hannis Pꝛumo. Dedit eis poteſtatem filios

Dei fieri. his qui credunthn nomine eius ꝛc.

lIedex deonati ſunt. In baptiſmo autem dici/

tur renaſci. Main pꝛimo naſcitur naturaliter
mundo.cum exijt de vtero matris. Poſtea na
ſcitur ad eſſe ſpirituale per baptiſmum et na/
ſcitur filius dei per adoptionem. vt dicat deus
Tic eſt flius meus dilectus. exquo ſcilicet pur
uod erat filius diaboli

miſſimumtenes et nullatenus dubites om⸗

⁷

NMam efficitur filius

ide ad Petrum. Fir⸗

femine concipitur naſci cum peccato oꝛigina⸗
liimpietati ſubditum moꝛtiq; obnoxium et fi⸗
lium ire dici.Onde eroꝛciʒatur per exuſflatio⸗
nem verbis ſacris.vtſpiritus malus exeat ab
eo. O ſi filij.vt ait awſtolus.et here des ſcilicʒ

regni. filijs enim debetur hereditas. In cu⸗

ius ſignum apermum eſt celum ſurer Cheiſtum

baptiſatum. non quides pꝛo ſe quia ſemꝑ erast

in celo diuinam eſſentiam clariſſime videns.
ſed ad oſtendendum baptiſmi effecttum. p ꝑ
ipſum celum aperitur. vt ſubito valegt intra⸗
re ſi tunc moꝛitaur.vel quandocunq; ſi conſer

uauerit innocentiam baptiſmalem. que ſigni

ficatur ner veſtem candidaʒ.que datur ſeu im

Ponitur ſuper baptiſatum. Secundo effici
tur filius eccleſie. vbi pꝛius erat extra eccleſiã
Et dicitur chꝛiſtianus a cheiſto et pꝛopterea
inungitur chꝛiſmate in vertice. Chꝛiſtus lati
ne dicitur inuncrus inuiſibili inunctione gra⸗
tie pleniſſime. ſcõᷣm illud.pᷣs.xliiij. DOnxit te
xeus deus nuus oleo leticie. Sic et in baptiſimo

inungitur ſpirituſancto. etin vertice mentis
debet habere chꝛiſtum et eum imiari. DHnde

ait Aug. Chꝛiſtianus eſt nomen pietatis. iu/
ſticie. charitatis. caſtitatis. humilitatis. pati⸗

entie.quo modo igitur arrogas tibi hoc nomẽ

cum nil de tantis bonis obtineas.Si re pꝛiue⸗

ris.nec nomen habere mereris. dicit regula.
Imponitur autem ei nomen ſpeciale ᷣm di⸗
ſerſos reſpꝛctus.Ad hoc tamen debet attendi
vt imponatur noinẽ alicuius ſancti vel ſancte
non noĩa paganoꝝ. vt Piramydes vel Pala
mides . ancelottus ⁊ bmõi.welnoĩs diminu
ta vt Manni.meo.thoma.maſo.pixpo.vel no
mina nilſigniſicanna.vt bando.lapo. gineu⸗
ra.et hmõi. Exquo aũtefficitur filius eccleſie
in baptiſmo.ſemꝑ vubonus filius. debet mnan/
datis eccleſie parere.DPꝛouer.i.c.Audi ſili mi
diſciplinã patris tui.et ne dimittas legeʒ ma⸗
tris tue.vt addatur gr a capiti tuo.i.inenti.et
toꝛquesſcʒ coꝛone gloꝛie collo tuo. Oatur ſcJ
ſal in oꝛe vt habeat diſcrenionẽ in ope ſuo. et
p̃cipue locutione. AIn omni enĩ ſacricio ma⸗
dabat dñs in veteri lege poni ſal. vt patet e
uitic.ij.c.Quia nullum opus virtuoſuʒ eſe po
teſt ſine dſ cretione. Tercio efficitur fili⸗
us ſpiritualis baptiſantis eum et tenentis ad
baptiſmnum. Sed opoꝛtet ꝙ teneat vel tan⸗
gat cum baptiſatur. als non eſſet. Er ipſi te/
nentes ſipuereſt et neſcit loqui.reſpondẽt ꝓ
baptizando. cum interrogatur credis in deum
patrem omnipoteniẽ ⁊c. Credo.i.dabo ope⸗
ram. ꝙ cum erit adultus credet vel debet. Et

„

cum interrogatur/ abrenuncias di abolo ⁊ oꝑpi⸗

bus et pompis eius. Rñdent abrenũcio.i.ope⸗

ram dabo ꝙ abrenuncietſcʒ inſtruendo ⁊ am

monedo.et regulariter cebert vnus tm̃ eſſe. de

conſe. diſt.uij.Si aũt de moꝛe patrie duo vel
tres aſſumuntur. nõ debent ſine magna cauſa
multiplicari.nam ↄtrabitur ↄpaternttas ſpiri
tualis inter tenentẽ et eam quã tenent.et fra⸗

ternitas ſpũalis inter filios naturales tenen/

us ⁊ euʒ qui tenetur ⁊ cõpaternitas ſpũalis in

ter parẽtes carnales eius qui tenetur. eteum

vel eam que tenet ⁊ ↄiugem eius ſi in cõiugio
eſt. et inter tales nõ poteſt matrimoniũ cõtra/
li.et ideo nõ debent multiplicari.et pꝛecipue
cum teneantur tales tentos admonere in bo⸗
nis moꝛiba qð tamen non faciunt. Anſtrueba
tur pꝛius per dies de fide cum erant adulti ba⸗
ptizandi ⁊ ðꝛ catheciſinus illa inſtructio. Euc
ſolũ interrogatur de fide ſi credit et tamẽ dent
pꝓ eo qui tenent vt dictum eſt. Accenditur eti
am lumen ſignificans lumen ſidei quod debet
in manibus.i. o peribus oſtendere. Obi enam

animaduertendũ ꝙ ſi eſet bapnſatus in do/

mo qð ſieri nõ debei miſi in piculo moꝛtis nõ
debet iterũ baptiʒari. Sed ſi dubitaretur vtrũ
cum debita foꝛma eſſet baptſatus.tunc ſacer

dos debet dicere. Si es baptiʒatus non te ba⸗

ptiſo. ſed ſi non es baptiſatus. ego te baptiſo

In noie patris et filij et ſpirituſſancti.amen.
extra de baptiſmo. cii. .

Quantu ad terciu ſ.iii.

dñs ſcʒ ſpnſſanctus ſuꝑ aquas multas ſcʒ ma⸗

ris.uuioꝝ.fontium.puteoꝛũ.et bꝛeint er om/
nes aquas naturales non autẽ artificiales ad
eas ſanctificandũ. Onde ſpirituſſanctus ap/
paruit ſuꝑ chꝛiſtum baptiſatũ in ſpecie colum⸗

be. Beñ.i.Spũs dñi id eſt ſpvnnanctus ſcʒ qui
eſt oñs vel qui pꝛocedit a dñoſferebamur ſuper

aquas ſcʒ baptiſmi ad dandum vim regenera
nuam etꝑgr̃am minoꝛeʒ mundum.i.hõiem bᷣ

foꝛmandum in hoĩem nouum.Apparuit autẽ

ſpũſſanctus in foꝛma columbe ſuꝑ baptiſmuʒ

.

Fictiomis excluſionemnm.
Gaptiſati cum deo reconciliationem.
Eius poſtea ſanctam conuerſionem.

inſtitutum ad innuendum in baptiimo.

Quantum ad primum columba eſtanimal
ſimpler. et dicirur felle carere. Lnde chꝛiſtus
DAIath. x. c. Eſtote ſimplices ſicut colũbe.qðᷣ
exponens Hiero.ait. Habebant omnes ſin ½
plicitatem columbe vt nemini ſcilicet machi⸗
nemur clos.ideo ergo apparuit ſpũſſanctus
in foꝛma columbe.ad innuendum ꝙ qui vult
gratiã ſpiritunanct accipere a baptumo. opoꝛ in pectoꝛe ⁊ ſeapulis.ad hoc ſignificandum.

c.quia poſt baptiſmnuʒ gratia ſpirituſſancti quu
etiam in ſpecie ignis apparuit recõciliatus do
in celum aſcendit. Quantuʒ ad tercium co
lumba habetſeptem pꝛopꝛietates naturales
que ſignant ſeptem vona ſpirituſſancti.de qui
bus Eſa.xi.dicitur. Requieſcet ſuper eum ſpi⸗
ritus vomini.ſpiritus ſapientie ⁊c. que recipi/
untur in baptiſmo.et ſᷣm que baptiſatus deler

et demum heredirxatem.

XIII

tet ꝙ accedat ſine fictione duplicitate ſciliczʒ
non maneat firus in aliq moꝛtali ſi eſt aduu
ts. non credat ſe accipere. vel aliqua mungdgs
na intentione accipiat.puta ad euadenduʒ ali
quam penam tempoꝛalem er hmõi. Ham vr
dicitur Sapieñ. Spũſſanctus viſcipline efuux-·
giet fietum.et quia paruulus non poteſt vti ſi
ctione. cum adhuc non laabeat vſum rationis
ideo ſemꝑ ĩ baptiſmo recipit ſpiritumſanctti
NQuantum ad ſecundu columba wetanir
ramum virentis oliue ad Noe ad arcam. inii
gnun ꝙ ceſſaſſet aqua diluuij ⁊ ꝙ deus iratitis
contra mundum pꝛopter peccatã eius recons
ciliatus et placatus erat ⁊ pacatus. Beñ. viij
Icgeo ergo apparuit ſpirituſanctus in baptiſj⸗
mo in columba vt oſtenderet omnibus ꝙ; „
ipſum homo qui etat dei inimicus. Pptex oꝛi/

ginalia vel alia reconciliatur deo et ad arcam

eccleſie reducitur extra quam omnes diluuio

damnationis pereunt.xxiiij.q.i.c.i.alienus.2

c. quicunq;. et de peni. di. vi. S. i. Et in figuram
huius Helyas tranſito ioꝛdane raptus eſt in

celum in curxru igneo vt patet.iiij. Regum. ij.

regere vitam ſuam et conuerſionem. Onde

illa columba que apparuit non fuit fantaſtica
id eſt de aere foꝛmata.ſed vera et non vna de

alijs columbis iam generatiſ. ſed dei potentia
de nouo creata que facta ſuo ofricio reſolutaeſt

in materiam pꝛeiacentem. vt determinatbe.

CTho. in. iij. parte. q. xxxir. qui etiam adaptat
ipſas pꝛopꝛierates adſeptem cong. Colum

a pꝛimo habet gemitũ ꝓ cantu. Hnde Aug.

Columba a moleſtijs auolare culpit er ſemper

ſatus per wuum nimoꝛis luget peccata ſua.ti⸗
inens perdere gratiam dei ⁊ ſuam aimciciam
Columba eſt ani⸗

mal manſuetum ⁊ pium et offerebatur doo in

ſacrificiũ. vt patet Ceuit.v. et ſignat wvnñ pie⸗

tatis ꝑ quod quis eſt deuotus ad dinna. vtoffi⸗
cia eccleſiaſtica. oꝛões ⁊ hmõi. Pietas eni eſt

dei culius. vt ðꝛ de Job. Debet eſſe etiã pius

ad pꝛorimũ adſubuenienc neceſſitatibus er
compatiendum et ſuppoꝛtandũ defectus eius.

VDnge et inungitur oleo ſancto baptiſandus

—

ſoelrusſins

kuan
6 1

hnnmunnn
MWein ſnln
(driſſinr
AFknttheniade
eſendsvbid
md fnlcl
Pan Crkn
ſeciſſdkea
fPondberkenen
fſtpunrdluen
pperogberenen
Vn iteligereer⸗
ſekauecansint
(odtpieſiron
veikateoponme
iizicetvenna
lynbadanten

accetaderk

Denicotunt

Ennplemr pnbe
ftp miſt

fncodininng

(umreunn
mnagtadean

Mmgen

Rrtonnen

ſeche

Moe⸗

„Wa
idenß

.

H

l nntti

vNaer ii den g
– —
npzopeieneso
wna ſprinſmngn
demieſeninani D
sſapenne en n
tneben
en onverſinen r
Pamit onfütinna

ſedvenetnonag

Enermi anpan
õõ
menn. vtNeIIH
mit., ui enmn n
fſeptem n.

ii pcamn Dnes

aumnen

Meza ni gMin

o wtteid

õ

m. Condnd
mofeEi Dn
rsaraiufi

1bnii Pepeiiet

Deteteſeenipis

—

ſurſgtnumn,

– tins

Lolunm ba inter grana fibi pꝛepoſita eligit

melioꝛa et coꝛrupta dimittit ⁊ cadauera vt pa

tet de columba emiſſa a Moe. que nõ requie/

uit ſuper cadauera vt coꝛuus.ſed ad arcam re
uerſa qꝛ nõ inuenit muuduʒ vbi requieſceret

pves e ius. Debetſimiliter bapiiſatus pꝑ vonuʒ
ſcientie diſcernere que ſibi pᷣponunum ⁊ occur
runt verba ⁊ exempla alioꝝ.⁊ cogitatõnes in

mente.et bona admittere mala autẽ dimitte⸗

re.xet nõ ommbo credere.nec oẽs imitari.ů̊ bo
nos.Zlug. Non om̃is qui dicit pax vobis ⁊c.

Volumba habitat in foꝛaminibo petre. Can

iücop.ij.c.. id eſt edificiox. Eſa. r. c. quaſi colũ⸗

be ad feneſtras ſuas.Et ꝑ hoc notatur cvonum

MD foꝛtitudinis.in quo quis firmatur mecltt ando

vulnera anorne chꝛiſt. Quid enĩ magis ha
bet foꝛtiſic

chꝛiſti. Oñ dicit ſponſus chꝛiſtus ſponſe ſue.
Veni colũba mea in foꝛamimbo petre. Cant.
ij. ad meditandum vulnera paſſonis. Petra
eni erat chꝛiſtus.i.Coꝝ.i.c.foꝛamina eius vul
nera eius. Columba fouet pullos alienos.

ſic ꝑ conũ ↄſil lvnus fidelis debet fouere eos.

qui erant alieni a deo et fil diaboli ꝑ peccarũ
p bona conſilia ⁊ exoꝛtatões deo nutrirxre. Et

ipſe de agendis vbi vubiũ occurrit. ↄſilũ que⸗
rere debet. ᷣm illud Tlvbie.qiiij. Conſiliũ ſema⸗

per a ſapiente inquirere. ſed ſumme cõſiliariũ
lonum. Columba nõ lacerat roſtro que co⸗
medit ſed integra grana ſumit.ſic baptiſatus
non debet ſententias bonas veritatis integre

ſcripturaꝝ dilacerarxe falſe exxonendo.hoc eni

Ptinet ad hereticos ſed ſᷣm integram verita⸗
tem intelligere et pꝛoferre.pᷣs. Si wꝛmiatis
id eſt quieſcatis inter medios cleros.i.in me⸗
dio duoꝝ teſtimonioꝝ ſcripture acquieſcendo
veritati eoꝝ penne columbe deargentate. ſ. eri

tis id eſt veri fideles vniti eccleſie que eſt co⸗

lumba deargentata.i. eruchta ſacris eloquijs

Demũ columbareſidetiuxta aquas.vt con

templetur vmbꝛã accipitris eam inſequentis
quod fit ꝑ wvnũ ſapientie ſceʒ guſtando ⁊ ↄtem
plando diuinas ꝑfectiones. et cum diabolus
inſequitur eam in ipſam diuinã bonitatem ſe
immergit ad eam recurrendooꝛõne et euadit
Canticoꝝ.i.c.Oculi tui columbaꝝ.que reſidẽt
iuxta fluenta pleniſma.

De ſacramento confirmationis.
Laapitum. iij.
Asopatus es in nobis. a tẽplo ſcõ
tmmo quod eſt in hieruſalẽ. pᷣs. lxvij.
Opꝑpatꝰ ẽ de in ſidelibo in bapnſino infuſionẽ

are mentẽ ſuam in tribulatõibo. la⸗
boꝛibo ⁊ anguſtijs poſitã q;ᷓ; meditatio paſſõis

—

ruſalem que dicitur pacis viſio tunc in ſpe. et
demum in re. cum puenin ad eam.poſti atur
ergo mmus. vt confirmet illam gratiam.
quod vtiq; fir ꝑ ſacramentus chꝛiſinatis. Oñ
et ab eius effeciu dicitur confirmatio.vnde de
conſe. diſt. iiij. c. vt ie iuni. dicitur. NHunq; erit
chꝛiſtianus.ſeʒ plenarie qui non fuerit epiſcos
pali confirmatõne chꝛiſmatus.q;uis enĩ parꝰ
uulus pꝑ baptiſmum moꝛiens vadat ad gloꝛiẽ
etiam non chꝛiſmatus. tamen non haber illaz
plenitudinem ſeu augmenunm gratie. vnde ?
gloꝛie ſicut etconfirmatus. Et adultus qui cõ/
temneret hoc ſacramentum ſuſcipere ſaluari
non poſſet.et ſic dicitur non eſſe chꝛiſtianus.
pꝛopterea autem dicitur confirmatio. qꝛ ma,/

ge ꝛ boc a templo eccleſie. qd eſt in ſupna bie

gis per hoc roboꝛatur in gratia. HPinc Rabanꝰ

dicit. Nouiſſime a ſummo ſacerdote id eſt epi

ſcoro per manus imroſitionem paraclitus va⸗/

mur baptiſato vt roboꝛetur per ſpiritumſanctũ
de conſe. diſt. iiij. Confirma ergo hoe deus 10.
PDbi ſciendum. ꝙ quadruplex eſt confirmas
tio in bono ao.
Hꝛima per gloꝛificationem in ceblo.
Secunda p ſanctificationẽ in vtero.
Cercia p ↄſeruationẽ in mundo.
Quarta ꝑ chꝛiſnationẽ ab eſo.
Cum quis moꝛiens aſcendit in celum ſcili⸗
cet bene purgatus ab omni macula peccan?
debito. ita confirmatur.ꝙ nullo modo cadere
voteſt etiam in veccatum veniale.Onde dici⸗

tur de conſe. diſt. iiij. Spũſſanctus qui poſt bay

ptiſmum cum acquiſua innocentia peruemit

ad moꝛtem. confirmatur moꝛte. quia animæz

nõ poteſt peccare poſt noꝛtem. Per ſanctiſi
cationem in vrero.vt dicũt woctoꝛes.b. Cho.
et ceteri in.iiij. HNie recipit robur gratie ſancti
ficatus.vt in vita non poſſit peccare rnoꝛtali/
ter.quod eſt pꝛopꝛie cadere.ſicut ſuerunt con/⸗
firmati Hierem yaſ.Hiere.i.c.et Johannes
baptiſta qui dicere poterat illud.pᷣs. An te coõ
firmatus ſum ex vtero. Et vingo Waria de ᷓ
canit eccleſia. Confirmatum eſt coꝛ virginis.
Per conſeruationem confirmationis. q;
deus conſeruer aliquem in gratia ſua. Mam
vt dicit Auguſti. Quibuſdam deus dat gratiã
quibus non dat perſeuerantiã.ipſitamen ſun
in cauſa huius defectus. He iac pᷣs. Conſii⸗
mata eſt ſuper nos miſericoꝛdia eius.pᷣs.cxvi
ſcʒ gr̃e qua miſerijs peccatoꝝ liberati ſumus.
De vVltima que eſt .§. ſ.
per ſacramentum ſpeciale. de hoc intelligitue
illud Spiritu pꝛincincipali cõfirma me. ps.l.
Dicitur aũt ſpũs pꝛincipalis qui datur in iſto
ſact᷑o.quia cum multi ſint ſpũs vt angelicus

Zitlus

ethumanus ⁊c. ſpnñſſanetus eſt pꝛincipaliſ.vel

etiam pꝛincipalis dicitur. qꝛ boc in confirma/
tione ad plenitudinẽ ſpiritus datur. vt qe con/
ſe. di. iiij.c. Spũſſanctus. Ondeet axwſtoli cin
fuerunt a chꝛiſto confirmani ſeu cheiſinati. qõᷣ
fuitin die pentcoſtes.dicunturrepleti ſpixi /
tuſancto. Mam et ſi pꝛius haberent gratiam.
non tñ in illa plenitucinẽ vt enim vicit magi /
ſter ſententiaꝝ in.iiij.Deus nõ alligauit po-/
tentiam ſuam ſacramnentus quin erp modos
alios ſibi placitos poſſit conſerre gr=am ſuam.
ꝙ ergo alijs confert grẽam m legem ↄmunẽ
ꝑ ſacramentũ confirmatõis. Hoc apoſtolis cõ

tulit ſine eo ſcilicet plenitndinẽ ſpũſſancti. fe/⸗

cit iñ ſuꝑ eos aparere aliquid coꝛreſfondens

materie chꝛiſmatis ſcʒ linguas igneas. Chꝛi⸗

ſina enĩ conficitur ex oleo et ballamo. Enole/ fi

um qðeſt nutritiuũ igmis coꝛreſpondet igni.
Lingue aũt que apparuerũt coꝛreſpondẽt bal⸗

ſamo.quod eſt valde odoꝛiferũ. Nam per lin/
guam pꝛedicando diſtuſus eſtodoꝛ ſuauis co/
ctrine fidei.Apłus.ij.ad Coꝝ.ij.c. Chꝛiſti bof
nus odoꝛ ſumus in ommi loco. Onde in feſto
penthecoſtes in quo cõter etiaʒ datur iſtud ſa⸗
cramentum. cantatur hoc ſepe. Confirma loc
deus. Dicitur qins confirnari vel roboꝛari
tripliciter. Der iurium firmationẽ. Perarmo
rum addinonẽ. Per membꝛoꝝ vigoꝛationeʒ.

Cum quis eligitur ad aliquã dignitatẽ.acqui⸗

ritur ei ius ad rem illam. ſed cum a ſuꝑioꝛe c?

firmarur.firmatur ſibi magis illud ius. vt non

ita de facili poſſit ſibi auſerri.ſicut ðꝛ de Saloꝛ⸗

mone rege.ꝙ eo cõfirmato in regno. regnum

ei adheſit ſoꝛtius.Ad ꝓroſitum ꝑ bapuſmũ

anminnitur quis ſpnaliiur ad dignitatẽ regiam

et ſacerdotalẽ.vt ſe virtuii regat.non paſſi⸗

onibus.et vt ſpales hoſnas oꝛationum ⁊ bo
noꝛum oꝑm deo oflerat. Onde.i. Pe.ij.c.di⸗
citur omnibo baptiſatis. Oos eſtis genus ele

ctum xegale ſacerdotiũ.gens ſancta. populus
acquiſitioms.et acquiritur ei ius ad omnia ſa⸗/
cramenta. vt admitratur adea. ſedꝑ cõſirnag

nonis ſacramentuzʒ magis firmatur ſibi illud
ius. Mon eni eſt decens ⁊ congruum. vt bapti

ſatus nõ confirmatus admittatur ad ſacramẽ

ta et pꝛecipue oꝛcimis ſicut confirinatus.et ſi⸗

cut confirmauis ad vignitatem fit ꝑ pontiſice,z
ita et collato hinus tacrainẽti nec poteſt ꝑ ali

uuin dari. Et in hoc oſtenditur excelletia hinus

ſacrament ad alia. quia omma poſſunt varpꝑp

—

ſacerdotem enam ſacramentũ oꝛcdims quan⸗/
cum ſcuicet ad minoꝛes oꝛcines. quia ꝑ abba⸗
tes ponunt dari. ied iſtud ſolum ꝑ epiicopos.
Hunde Euſebius papa de conſecra. di. iiij. ait.
BJanus impoſitioms lacramentun magna
cuortione tenenaum. quod ab alijs pernci nö

— —,
4 *
5„ 8 7. -U
= „ . 1 ——
IXaaa —N— R

niſi a ſummis ſacerdotibo. Nectempoꝛe awx
tur eſie peccatum. hec ibi. dicitur enim Actuũ
vii.c. ꝙ cum Samaris recepiſſet verbum dei
ſcilicet credendo in chꝛiſtum miſerunt ad eos
Petrum et Yohannem quiſcilicet erant epi⸗
ſcopi et pꝛincipales.Et cum iam eſſent bapti
ſati impoſuerunt manus ſuꝑ eos per hunc mo
dum confirmantes et tunc acceperunt ſpiritũ=ẽ⸗
ſanctum ſcilicet in linguis igneis cum magnna
plemitudine. Onde et iſtud ſacramentum di
citur ermanus impoſinio. vt patet in dicto. c.
Segd aduertendum. ꝙ ſiquis renunciaſſet inę
ri ſuo alicuius dignitatis. cõfirmatio nilil rel
modicũ ſibi valeret. niſi ſibi ius redderer. Sie
in ꝓvpoſito qui renũciat gratie bapriſinali. q 6
fit ver moꝛtale commiſſinn. poſtea accedens
adconfirmationem cum eo non confirmare/
tur in gratia. nec augeretur ſibi gratia quinij/
mo moꝛtaliter peccaxet et magis debilitaretur
in anima. q;uis caracterem reciperet indelibi
lem. Et hoc niſi reſtitueretur ſibi pꝛius gratia
gaimniſſa. quod non fit niſi per penitentiam. et

ideo dicitur de conſecra. diſtin. iiij.vt ieiuni.

ad confirmationem veniant perfecte etatis.
id eſt illi qui habent vſum rationis. vt mone⸗
antur confeſſionem prius facere. vt mundi vo
ninn ſpirituſſancti accipere valeant ſupple ſta

mimus. Confirma hoc deus.⁊c. vt ſit conſir⸗

matus de hieruſalem militanti aſcendat adtri
umphantem. Secundo confirmatur quis
per armoꝛum appoſitionem. q;uis enĩ aliquis

ſit foꝛtis coꝛpoꝛe ſi cum hoc addantur ſibi ar⸗

ma.ſicut fit militi cum accedit ad bellum. in/
de cõfirmaturjet magis roboꝛatur. per bapiſ/

mum autem recipit quis gratiam figurantem

eum ad bene agendum. ſed per chꝛiſinatione,z
recipit maius robur ſpirituale ad pugnanduʒ3ʒ
pꝛo fide.vt non terreatur nec erubeſcat publi
ce fidem chꝛiſti conſiteri. Onde Petrus apo⸗
ſtolus qui ad vocem vnius ancille ita timuit.
p chꝛiſtum negauit. Oath. xxvi. et Luce. xxij
c. Et ipſe cum alijs apoſtolis q;uis gratiaʒ ha⸗
berent ⁊ eſſent baptiſati.vt dicit NRug. tamen
ſtabant clauſi in vmo pꝛopter metum iudeo⸗
rum. Sed poſtq; fuerunt cõfirmati in die p-n⸗
thecoſtes ita fuerunt roboꝛati. ꝙ exeuntes wu/½
mum ceperũt publice pꝛedicare magnalia ii
et ſine aliquo timoꝛe ſidem chꝛiſti et quantũ/
cunq; fierent eis mine et flagellarentur nõ di
mittebant quin publice pᷣchcarent. Onde cxri
ſtus dixerat eis. Sedete in cuitate vonec in
duamim virtute ex alto.i. armis foꝛtitudinis
ſpiriiuſſancti. Luce vlti.c. Et in ſignum huius
datur inunctio chꝛiimatus in fronte qui eſt lo
cus patenſ.qui nõ abſconditur.et inſigniturin

ſſs Z

Ctleßen

fenſeit

otollhe

ſcrecunlepc

ſictarcſchee

ormenſun
Conencekear
Uotvramen
E Melliuts
eneanelmne

Prbicader⸗

Eunmradvitan
rgepagnä.

mſnunrobo⸗
fsſichaor re
Wlñſunt nea
fererono r
(itrecencon
Ocfeſdnans.

Teadocorer

ornnronn

Mpliric

enapnsoen
ttlorpnits

Honnunrh

Hin wroin

Aplirpncgvin
Mennptaſprn
Mtcnomcal

Eyiinſelunem

nyel chei⸗

—

leretfe
(unhapniia

—

1

1

hugn lam
nhi

S=S

yonmnthlen.

fnnirlön

MMNthed

oint

nlendecne

wunnſan

Wnemn den

söfnne, h

nüſbii
um eoman CEne

Lrenrſbi gntgn
kiet dgsdbtnen .

mmen wainniti

werurfbipnunne
Emr ennennd
elra. ihn ütn .
nvenan erinrane.
tn tatons ANen
rHer NINAn
cumeralean ien
W des1. Nſtnin
unminnddeNcAH
NNd NrNMNa

Ninwen. Zuseniinn
jnn dor Wianirſtin
um tedl A ion)
giswwbotumn d
uis garumign

n. ſecrinnina

ſpirimale
ennr nerenteiiſd
fnen Pepenemn
n vnius naleis N.
nmalne
Cin rna)stnen
wevgtaneumn ile
umdhmuNde
Intorni genlniem
eprular nem
ſen Criſhelgunt
giglinmntii
ezccaent .
en Cuitate Me

Di,Ams ſnnuun

1eElnn ſn
infonl
Manren

Cabitulum

fronte ſigno crucis. ſieut miles ſigno ducis. qv
cebeteſie euidens et manifeſtum et pꝛopter

ꝓpinquitatem imaginatõnis ad frontem ſpi⸗

ritus à coꝛde directe ad frontem aſcendunr.

ſcõᷣm Tho. in.iij. pte.q.lxxij.Et ibi apparent

pꝛimo ſigna timoꝛis et erubeſcentie. nam ti/
mentes paleſcunt. verecundantes rubeſcunt.
AYr natur ergo ſigno crucis per epiſcopumn in Nommme. Wnde et faſciolam qua ſcilicet
frons inuncta. ob reuerennam poſt exterſionz

inungebãtur. ad ̊ vt tani; foꝛfis miles chꝛi/ ligatu. debet tenere non ſaltem per diem ſed

fronte et mungitur. ſicut ⁊ pugiles antiqiiius

ſti factus non timeat. nec erubeſcat cheiſtum

publice fateri. An huins figuram Oauid inun

ctus a Samuele pꝛchans cum Boliat terribi

li gigante pꝛe liauit contra eum in fundaetr la⸗

„

ſinate cum lapide foꝛniudinis.et ſunda humi

litatis. vt ſcincet nõ a ſe ſeda deo recognoſcat

do meaid eſt cauſa ſoꝛtitudinis mee. xſcigt
diabolum et muncum cunn ſuis terroꝛbo. n
de 8 elchiades papa. Quia in mundo tota

etate victuris inter viſibiles hoſtes et pericu/⸗

la.no bis gradiendum eſt. in baptiſmo rege/
neramur ad vitam. poſt baptiſmum cõſirma/

mur ad pugnã. In baptiſmo abluimur. poſt
baptiſmum roboꝛamur.etq;uis continuo tran
ſituris ſuſfieat regeneranonis baptiſma vi/
cturis. tñ ſunt neceſſaria ↄfirmatõis inſigmia.

Regeneratio per ſe ſaluat mox in pace beati

—, 72

ſeculi recipiendos.hec ille. de conſeẽ. diſt. iij.
Spirituſſanctus. Confirma ergo hoc deus.

KCTercio confirmatur quis et rowꝛatur ꝑ inẽ

bꝛoꝛum moꝛiificationem. Cum puer naſci/⸗/
tur vinit vtiq;. ſed multum eſt debilis. nec ad
opera aptus adultoꝛum. Ex ſenſibilibus autẽ

et coꝛpoꝛalibus deuenire poſſimus in noticiaʒ

ſpiritualium per funilitudines eoꝛum. MQaſci⸗

tur enim homo in eſſe ſpirimuali per bapiiſmuʒ
er viuit vtiq; vita gratie.ſʒ adhuc eſt quaſi de/

bilis in vita ſpiritualn. Onde apłs Petrus in

pꝛima canomicaſua baptiſatis ait Quaſi mo⸗

do geniri rationabiles ſine volo lacconcupiſci
re.vt in ſalutem creſcatis. Sed per confirina⸗
tionem vel chꝛiſmn ationem confirmatur qua/
ſi erueniens per hoc ad etatem robuſtam. vt
poſſit bellare et foꝛtiaagere. Dnde vt debilis
accedens baptiſandus ad hoc debet ſuſtenta/

ri ab alio.qui tamen debet eſſe ipſe chꝛiſma⸗
tus. am debilis non eſt idoneus ad ſuſten/

tandum debilem. ne ambo ſinul cadantet ex
iſta tentione cõtraitur parentela ſpiritualis

eo modo quo in bapiſ no.que impeoit matri
monium. vt habes ſupꝛa in pꝛecede nii. c. et

ti. i. c. xv. De cognanone ſpiruuali ⁊ de hac ro
hoꝛatione ſpicituali et perfectõne gratie huius
ſacramenn dicit Rabanus. Inuncnone in

viriutem ſuam dicens. TCu es womine foꝛnitu

D ⸗

ſummitate verncis que fit ver ſacerdotemm ſi /
gnificatur ſpirituſſancti deſcenſio ad habitatio
onem deo conſecrandam. Inunctione ver
que fit per pontificem in fronte. eiuſdem ſpiri /
tuſancti ſeptiſoꝛmis gratia. cum omni pleni
tudie ſanentatis et ſcientie et virtutis veni /
re in homine declaratur. de conſecra. di. iiij. c.

circumferatur omm vento Tetrine. ne cedat

argumenns herericoꝛum. Dnde dicit rba⸗
nus papa de conſecra. diſtin. nij. Ogmnes fide
les poſt baptiſinum delent recipere manns im

voſitionem. vt pleni chꝛiſtiani inueniantur.

quia cum ſpirituſſanctus coꝛdi inſunditur coꝛ
fidele ad pꝛudentiam et conſtantiam dilata⸗
tur. roboꝛa tur virtus iraſcibilis me facile vnl-

nereiur obpꝛobꝛijs iniurijset toꝛmentis.que
multa antiquuus irrogabaãmur chꝛiſtianis ab

infidelibus pꝛo veritate fidei. nunc autem pꝛo

veritate iuſticie et vite chꝛiſtiane roboꝛatur ⁊

virtus concupiſcibilis.ne cedat illicitis amoę-

ribuset pꝛains deſiderijs. Confirma ergo de⸗
us.quod operatus es in nobis.vt perſeueran/⸗

tes m hoc roboꝛe ſurpenam hieruſalem aſcen⸗

damus.

–

De ſacramento euchaurie. Caphin. nij.

Emoꝛiam fecit mi

„ .

rabiliũ ſuoꝝ miſericoꝛſ⁊a miſeratoꝛ

. dñ̃s.eſcam dedit timentibus ſe.pᷣs.
cx. Nõ loquitur pſalmiſta de eſca coꝛwꝛali co⸗
muni quia hanc dedit. non ſolimn timenibus
ſe. ſed et iumentis dat eſcam ipſoꝛum id eſt be
ſtialiter viunennbus et pullis coꝛuoꝛum inuo⸗
cantibus eum.vt dicitur.p̃s.cxlvi.Et cum hloc
ſit vſitarſſumum non poſuinet pꝛopheta hoc

in pſalmo tanq; quid ſingulare.Sʒ et de eſca

manne data patribus in deſerto. non videtur
etiam pꝛopꝛie intelligendum cum bonis 1 ma

lis ſuerit data certo fempoꝛe ſcilicet.xl. annoꝝ

et nõ memoꝛia pꝛeteritoꝝ fuerit mirabiilum
ſeaſigura futuroꝛum ſcʒ einuſnodi magniſa⸗/
crificij. Reuera inquit Ambꝛo.in li. de ſaccis.

Dirabile fut ꝙ manna pluit dñspatribuſ in

delexio. qui quotidiano paſcebantur celi ali⸗

mento.Sed ſi illud miraris vmbꝛa eſt.quant

tomagis illuꝗ cuius eſt vmbꝛa ſeʒ muranoum.
de conſe. di. ij. Sed de eſca euchariſtie loqintur

per ſeptem dies manere. vt non lauet ſibr ca/
put ad ſignificandum gratie ſeptiſoꝛmis recej-
ptiones. roboꝛatur ergo virtus id eſt worentia
aeum in 4rationabilis ſſacramento confirmatioms. ne
pide occidit.i. Regum. xvij.quis inuctus chꝛi

Litulus

quod eſt marimum miraculoꝛim ab eo facto/
rum. OJemoꝛiã ergo fecit ⁊c. cum dedit eſcaz

ſacramentalem. ⁊c. 2bi ttia.

riam fecit mirabiliñ ſuoꝝ.

Conferentis mmia bemuolentia. ibi. miſeri⸗/

coꝛs et miſeratoꝛ dñs.

Alſſinnentis idonea conſcientia. ibi. timenti⸗

busſe.

Quanti

coꝛpoꝛe et ſanguine wonini noſtri. ait Hie⸗

ro.i.q.i.Oulti.quaſi diceret.nihil.de conſeẽ.
diſt. i. nihil. dicitur ſic. Dihil in ſacrifics ma
ius eſſe woteſt. nec vlla oblatio maioꝛ reperi/
tur. Et cum mirabilia ſintopera dei omnia ta⸗

Opus cregtionnis.
Oypus redemptionis.
Opus gloꝛificationis.

mien ſunt pꝛecipua et valde ſtupenda.

Poꝛum omnium mirabilium fecit memoꝛiã

et repꝛeſentationem in venerabili ſacramen⸗

to. O c; mirabile eſt. ꝙ cum nil eſer niſi de

usſua omniporenti virtute numdum 2 que in
eo ſunt creauit ex nibilo. Mamira quide n et
ars nil overatur niſiex pꝛeiacenti materia.ita

ſemper in opere ſuo remanei cõmunis ma⸗

teria ei quod fit.et ei ex quo opus fit. Ham cũ
animal moꝛitur.coꝛrupta foꝛ ma ſubſtantiali
animalitatis vel ſeparata. ſieſtanima ratioę-
nalis.re manet materia cõmunis ei.quod pꝛi⸗
us erat ſub foꝛma animalitatis ⁊ foꝛmeſubſtã
tialis.quam ſuſcepit cadaueris. Et cum cada⸗
uer per conſumptionem conuertitux in terraʒ
adhuc remanet materia cõmunis ſub ſoꝛna
terre. Sic in artificialibus. Mam cum faber
er ferro facit cultellum.materia ferri que erat
peius ſib foꝛ ma virge ipſa materia ferri po⸗/
ſtea reꝑitur ſub foꝛma cultelli.Er cera que pꝛi

us erat ſub foꝛma maſſe facta ex ea imagine

reperitur ſub foꝛma hominis ſeu figura. Mon

ſic autem deus cre auit mundum. ſed nulla pꝛe
exiſtente materia. omnia fecit virtute ſua in
materia et foꝛma ſubſtannialiſua ſubito et ſic
nulla ibi fuit materia ↄmunis ex qua res facte
ſunt.et eis que facte ſunt. Sed vt dicitur. Ecci

vviij.c.OQu viuit inerernum creauit omma ſi
mul ſeʒ in materia ⁊ foꝛma ſubſtantiali.ſcdöm

Aus.ſic in iſto mirabili ſacro. non eſt aliqua
materig cõis que ante ↄſecranonẽ ſit ſub foꝛ
ma ſubſtantiali pams a vini et poſt conſecrati

onem ſub ſubſtantiali foma coꝛpoꝛis chꝛiſti.

ceriun eſt ꝙ iſtudeſt ercellentiſſimum ſacra/
vel verficiuntur peripſum. nec quid pꝛecioſius
habemus in hoc mundo. Quid enim melius

2
. . . . „ . *.

Sed totum tranſit in totum. materia cim foꝛ
ma ſubſtantiali panis ⁊ vini tranſit in materi⸗
J uuo et ſoꝛmã ſubſtan tialẽ coꝛpis chꝛiſti. Cauõ
Sacramenti exi mig excellentia.ibi. Oemo⸗ Hñd

deus qui fecit mirabilia magna ſolus. Ata au⸗
tem eſt loc mirabile. vt nec oculus intellectus
angelici abſeq; lumme gloꝛie hoc poſſit inmeri
quomodo chꝛiſtus ſit in ſacramento. Rema⸗
nent autem accidentia panis et vini id eſt co-
loꝛ.figura.ſapoꝛ et hanuſmodi mirabiliter ſu⸗
ſtentata ſine ſubiecto. Scm opus valde
mirabile eſt opus redemptõis noſtre. Quod
enĩ vſus non obtinuit.natura neſciuit.ignoꝛa⸗
uit ratio.mens non capit humana.pauetceluʒ
ſtupet terra. et omnis creatura miratur. etiaʒ
celeſtis. Hoc Oarie nunciatum eſt. in &a;
ria impletũ eſt per chꝛiſtum. NMam dicente ea
quinq; verba. ſcz. fiat mila m verbum tumm.
ſubito totus chꝛiſtus cũ carne aĩa et deitate in
venire ſuo fuit. ſic dicẽte ſacerdote quinq; ver
ba conſecratõis ſcʒ. DHoc eſt eni coꝛpus meuʒ.
totus chꝛiſtus in carne aĩa ⁊ deitate eſt in ſacra
mento.ꝓceſſus quoq; eius mirabilis conuer⸗

ſationis ⁊ paſſionis. In iſto venerabili ſacra⸗

mento.habeturx memoꝛia ⁊ figura in materia

eius.que eſt panis ⁊ vinuʒ. Nam granũ triti⸗
ci ein ſe chꝛiſtus cõꝑauit et ex quo fit materia
eiuſ.naſcitur quidẽ de terra imꝑceptibiliterin
ciſa remanente. oꝛtum triticũ cum eſt paruu⸗

lum ſarculatur adremouendas malas lerbas

ne fructũ impediant.et aliquantulum de eo ab
ſcinditur.ſic chꝛiſtus ꝑuulus circũciſuis eſt ad
remouendas malas herbas ſuſpitionũ et ex/

cuſationum cõtra eum ꝙ non recepiſſent euʒ

vt eſſiam.quia nõ erat circumciſus. et de
carne eius aliquid abſciſinn eſt. Creſcens fru⸗/

mentum adſuã pꝓfectionẽ ſubijcitur caloꝛibꝰ

pluuijs. grandimibus. et ventis. Et chꝛiſtus
ad etatem ꝑfectam veniens cumn hominibus
cõuerſatus.caloꝛes inuiche paſmus eſt a ſcribis

et phariſeis.pluuias detractionuʒ. grandines

cõminationum et lapidationis. ventoſq; con⸗

tumeliarum. Capitur frumentum de terra ⁊ li/
gatur et ad aream depoꝛtatuʒ verberatur. Ex

chꝛiſtus captus in oꝛto a iudeis ⁊ ligatus addu

ctus coꝛam Anna et Cavypha et PNilato ꝑcuti⸗
tur et aſperrime flagellatur. Oolitur frumen⸗
tum. vt totuʒ contritũ inde fiat panis ad ignẽ

decoctus.Ec chꝛiſtus totus cõfringitur in ma⸗
nibus et pedibus cum clauis et extenſione vio

lenta mem bꝛoꝛuʒ in cruce. Sicq; coquitur in

cinere humiliatõis.et ſunme ↄſuſionis igne

ardentiſſime charitatis vt fiat nobis ſubane⸗
ricius panis ſacramẽtalis. In cnius foꝛtitudi
ne figurare ambulauit HNeſvas vſq; ad mon⸗
tem dei.iij. Regum.xix.quod etiam mirabile

eh
fcon ſ
gitinien
lumnm ,un
e mrerencos
letcnnn
uennragtun
Gnveol fnr⸗
ſenetdlectone

nAnirnonn

aletfcn
Meſeſicoone
mmawnined
fonerepenn
ſcoer uner
Gmmalitwrdhen
nioat miun
pniunar dune
Prencletenuns
Ctaeendronon
llocpſusmage
Ciuns enſte
ſeninſacranen

(gghrlconoon

ünuſiutnun
Cncrneaninge
Geäſgrami
Cnmedoprch
aſegvicoude
Queninm
uynppinscäd

nii Dedu
(cumvrintoela

Uralem habesſt

(mnalzsmirsbin

incke Sidend

Qonni

ſpkrengslarf

tenchturnn

uunriseſcar

Mnuicntenr

Kendienons.
Uneſamnleris
nmmu
Aerniſen
Kantrrp⸗
Mhmn,nece
cglene
taeien Ka
aenan

enntfign
tnmshngin

amter aiun

vteangenting
umtmitndemtinu

molencsnlut
hetaliqumndnt
8untins tiäclskk

õ

mOWNrpſent

nöerar drnunaſtsen

õ
mioni ſobianr an
G. et Nenmna Etdeſe

veniensann Mniad

immde istkiltii
8 ENann Onin
ianmu ſz
ümmmam

peEdiI
tbentisNd

wNePoNH
ne ahe

laur M

iwe f unigi

nscöI

Muaninn
Gng oiu
ln ,olsNe
Irfa wbisſiln

.Ancus ſoni
Fnan .

co euan

actualem deuo nonem et delectationem ſpiri /

„„

fuit et figura huius ſacramenti. Et ſic patet.
lhooc ſacramentum eſt memoꝛia incarnatõnis
et paſſionis chꝛiſti. que mirabilia valde ſint. b

Tercium opus mirabile eſt opus gloꝛifiea/
tionis. Onde et de malis dicitur Sapieñ.v. c.

ꝙ videntes ipfi ſanctos in gloꝛia mirabunſur

in ſubitatione inſperate ſalutis dicentes. Ec/⸗
ce quomodo computan ſunt inter filios dei.
et inter ſanctos ſoꝛs illoꝛum eſt. Certe mira /
bile eſt. ꝙ moꝛtalis creatura finire virtutis ꝓ
ann deo infinite virtutis per claram cognitio/
nem et dilectionem perfectiſſimam ac fruitio

moꝛia id eſt figura vſua ipſius. Dnde in oꝛatit

one feſti coꝛpoꝛis chꝛiſti dicitur. Fac nos que⸗

ſumus comine viuinitatis tue ſempiternafrui

tione repleri.quam tempoꝛalis perceptio pꝛe
figurat. Mam exy ſacranento ſumpto per mo/
dum cibi hoc euenit.vt ſoecies ſacramenti ſeʒ
panis et vini conuertantur in ſumentem. et
ſic vniuntur cum eo. quia retinent virtutem
nutriendi.et anima etiam deuote ſumens per

tnalis guſtus magis vnitur cum eo.qui deus
eſt infinitus exiſtens in ipſo ſacramento. Ex
vi enim ſacramenti eſt ibi coꝛpus chꝛiſti. ſed
exnaturali concomitantia.quia ita cõſecratur
et ſumitur ſicut nunceſt. ſicut totus eſt ſimul
cum carne animaet diuinitate. Ad hinuſimo⸗

di eni figuram facit illud mirabile de ligno vi/

te in medio padiſi.cuius eſus vitam conſerua
bat ſeu vigoꝛabat.vt ꝑpetuaret᷑ in vita. Beñ.
iij.Aui enĩ manducat hunc panẽ viuet ineter
nuin. vnitus cũ deo eterno ꝑ gr̃am ⁊ poſtea p

gloꝛiã. De duodecim mirabilibo que conſi/

derantur in hoc ſacramento ſupꝛa virtutẽ na/

turalem. habes ſupꝛa ti.xiij.c.vi. De duode⸗
cim alijs mirabilibus que notat JYo. an. habes
in cle. Si dñm.de reh.⁊ vene.ſan.in glo.

Auant ad ſecundn Fiſ.

ciu nõ quidem ꝑ panioneʒ woloꝛis.ſed ꝑ boni⸗
tatem dilectioms. OJiſeratoꝛ in affectu ſub/

ter ſeruis ſuis eſcam dedit.non aliam intendit

expꝛimere.niſi ſeipſum panem viuum.qui de

celo deſcendit. Pꝛeſtat ſe nobis dñs ait Cripj.

palpare. comedere ⁊ amplecti. Dicit eni Cae

ticoꝝ.v. Comecdite amici. bibite ⁊ inebꝛiami⸗

mcoariſſimi. Comedite inquit hoc eſt coꝛpus
meum. Bibite ex hoc omnes. bic eſtenun ca⸗
lix ſanguinis mei ⁊c. Luce. xxij. Et quomodo

—— — ——

poreſt maioꝛem benitolentiam et amorem

ad nos oſtendere. q; vare ſeipſum nobis in ci-
vum vt vnum efficiamur eum eo. cum omnig
geramenta dentur nobis ſub rebus ſenſibili⸗

bile cum ſuo ſenſu ſeu ſentiente. vt vmmnn effi
ciatur eum eo. niſiper guſtuʒz ſeu eſum. HNamn

cum videmus obiectum. quod videtur nõ fit

vnum einn vidente.q;uis ſpecies multiplica⸗
ta vſq; ad oculum vniatur. nec quod tangitur

odoꝛatur vel auditur.fit vmimn cum ſentiente

Sedecibus qin ſumitur p guſtum realiter vni⸗

tur et fit vnum cimm guſtante conuerſus pnuy

trimentum ex eo in ipſum.ſic chꝛiſtus in aljs
ſaeramentis nõ vnitur p ſeipſimm ſed pereſſu
xum gratie ab eis. Sed realiterexiſtens in vvc
ſacramentop ſeipſum nobis vnitur. etideo ꝑ
modum cibi ⁊ potus nobis confertur ſicut cibꝛ
cuun cibato fit vnum p conuerſioneʒ vnius in
alterus. Derũ quia nobilius trahit adſe igno⸗

hilius qehomo eſt nobilioꝛ cibo naiurali quẽ
iinnit ideo trabit ad ſe et conuertitin ſe cibuz
ſed cibus iſte ſacramẽtalis quia melioꝛ eſt ſu/

mente. wminus ſcilicet ieſus chꝛiſtus. Ydeo

ipſe cibus id eſt chꝛiſtus conuertit ad ſe ciba⸗

tum et vnit.vt dicat cum aplo.Hiuo ego iam
non ego.viuit vero in me chꝛiſtus.ad Gala.ij/
c. Hinc Zlug.in libꝛo confeſſionumm. dicit ſibĩ
a mino dictum. Crede et manducabis me.
ſcilicet in ſacramento. nec tu me mutabis in
te. ſieut cibum carnis tue. ſec wu mutaberis in
me. IAdem ſuper YJohan. O ſacramentum pi
etatis.o ſignum vnitatis.o vinculum charita
tis. Nanc etiam vnionem ſignat aqua in ca,/
lice mixta cum vino.vnde dicitur de cõſecra.
diſtin.ij. cum omne.Cum in calice aqua vino
miſcetur. chꝛiſto populus adunatur. et creden
tium plebs in quem credidit copulatur et con
uingitur.que commixtio ſeparari non poteſt.
quia nec chꝛiſtus ab eccleſia. hoc igitur ſignar

talis commixtio. Mam aque multe ſunt pppu
E Eee * li multi. dicitur Apocal. fignificatiue. Ex hoc
ſcʒↄferentis ſacẽ̃m nimia beniuolentia ⁊ deuo⸗/
tio oſtenditur. cum dicitur. Oiſericoꝛs et mi⸗
ſeratoꝛ dñs e ſcam dedit. iſericoꝛs in affe/

auteʒ ꝑcipi poteſt vtilitas ꝑceptiomis ex ſimi⸗
litudine eſfectus eſce coꝛpoꝛalil. ex cibo enim
ſen eſcaſimmpta repatur vigoꝛ deperdhitus. ca)
loꝛ emm naturalis conſumit humidum radip

moneciwins. Oaleralozm. cale. ſed per cibum reſtauratur. ſic caloꝛ concu
ueniens miſerijs noſtris.dñs ꝓuidens largi/

piſcentie habitualis in actum exiens vicijs v
tentatiombus et cum occupationibus mundi
paulatim ↄlumit himnidinn gratie in quo con
ſiſtit vita anime. Sed ꝑ cibum hunc ſacramæ
talem reſtauratur vigoꝛ ⁊ feruoꝛ grate et pec
cata relaxantur. Per cibum homo augemr.
cum eſtin ſtatn augmenti.etideo pueri indi/
gem frequenti cibo vt augeantur. Et qꝛ ſempꝑp

ſu nus in via ĩ apuitudie augmẽti ſpnaliſ.ideo

Titulus

2

frequenter ſnere delennms. vr aneanür in
viriutibo. DPer cibum lvmo foꝛtificatur. conrra
latwꝛes impinguat. delectatur in guſtu. ſic ſpi /
rimaliter ex cibo ſacramẽtali. Oñ be.Cho. in
officio coꝛꝑis chꝛiſti.O adimrandũ cõuinum
ſalutiſerũ ⁊ om̃i ſuauitate repletũ.in quo chꝛi /
ſtus nohis pꝛoponitur ſumendus verus deus.
nullũ eſt eo ſalubꝛius quo peccata purgantur.

virtutes augentur ⁊ oim chꝛiſmnatũ gra mens

nis lſſer qui in terpꝛetatux beatitudo.i.xrpᷣuis

qui eſt nr̃a heatitudo.pꝛebebit delitias regibꝰ.
id eſt rõne ſe regentibo.Et in huius figurã ðꝛ
manna qð non ſuit datuʒ niſi tranſito mari

xubꝛo deſignante bapriſmum.qꝛ nõ datur niſi
baptiʒatis qð habebat ſapoꝛẽ ſuauitatis. Sa
pieñ.x vi. pᷣm tñ diſpoſitionẽ ſumentis. Fe⸗
cit etiã memoꝛiam in iſto ſacramento.quo ad

effectus eius mirabiliũ ſuoꝝ.i.miraculoꝝ. qꝛ
p loc ceci illuminantur.vt clarius ſcʒ videant
P fidem. Claudus erigitur in affectu vt recte
incedat. Surdi audiint ꝓmptioꝛes ad obedi

endum.Tepꝛoſi mundantur in aĩa a reatu le⸗

pꝛe peccati. DHemonio verati liberantura ten
tationibus eoꝝ. Naralitici roboꝛantur adope

ra ardua. Febꝛicitantes curantur a caloꝛe lu⸗
xurie. Noꝛtui reſurgunt a peccatis. DHndeilet

Zug. dicit ꝙ nõ deficit manducatus q̊ moꝛtu

os viuificat.quo.ſ.ad ea que quis ignoꝛat nõ

ronendo obſtaculiz. Ogemoꝛiam igitur fecit

dñs mirabilium ſuoꝝ.

noratur quõ debite ſumatur ⁊ cum bona cõſci⸗

entia. ibi.timentibus ſe nmoꝛe ſcilicet filiali.

Quienim nimer deuʒ. ait Salomon. nihil ne⸗

gligir. E& cci. vij.c. ſcilicet eoꝛum que debet face
re. Cauet enim talis vt bonus filius omnem

defectum.ne patris ſin incurrat offenſam et in
de verdat gratiam. Calis igitur non negligit

obſeruare. quod apłs ait.i. Cor.xi. Pꝛober au
ten ſeipᷣm homo et ſic de pane illo edat.i.exa⸗

minet conſcientiã ſuam ſi eſt contritus et con⸗

feſs de ommb peccatis pꝛecipue moꝛtalibo.

qꝛ vt ibi dicitur. Qui manducat et bibit indi⸗/
gne id eſt cum nõ pura cõſcientia.ſed macula⸗
ta veccatis.iudicium ſihi manducat et bibit.id

eſt ad ſii iudiciũ ⁊ augmentũ damnatõnis ac
cipit. Oecdlit quide deus eſcam iſtam ſacramẽ/
talem timentiboſe.id eſt inſtituit. vt cũ amo⸗

re filiali ⁊ reuerentiali accederetur ad eã.Sʒ
non ſunt ſacerdoti peccata occulta coꝛdium no
ta.et indiſpoſitönes menuum peccata etiã ſi⸗
bi nota nõ debet alijs manifeſtare.ideo danir
omnib ſacra mẽtalis eſca iſta niſi peccatuʒ ſit
notoꝛii.vt publicus vſurarius ⁊ notoꝛus cõ/

Quantuʒ ad terciũ ꝗ.qiij.

. —VGBßx , .

„

ciubin arius ⁊ hinõi. Sed moꝛs eſt malis vita⸗

bonis.ſicut palato non ſano pena eſt panis er
nocums. qui ſanis eſt ſuauis.Onde in pᷣs. di/
citur. anducauerunt et adoꝛauerunt ſcilic,

eſcam ſacramentalem.que adoꝛ atur vt verus

deus cum manducatur. omnes pingues terre
ideſt veccatoꝛes abundantes in vicijs ⁊ terre

nis deſiderijs et in cõſpectu eius cadent in vec/
virtutes che catum ſcilicet grauiſſimum. Dnde dicit Aug.
impinguatur. Oñ ðꝛ Beñ.penl. Pinguis pa

ſuper.pᷣs. Non ꝓhibeat diſpenſatoꝛ wmini.i.

ſacerdos neccatoꝛes manducare menſam wo/

mini qin feliciter nonſunt notoꝛij ſedexactoꝛẽ
moneat nimere. ſcilicet vt in JYudam indigne
cõmunicatum introeat in eum ſathanas. HDOe
dit timennibus ſe et qui timet deum faciet bo⸗
na.Ecẽi. xv.c.que ſcilicet requirunturad ſalu⸗/
tem et debitum cultum diuinũ.Et quia in coꝛ
poꝛe eius ver cõmunionem habet quieſcere coꝛ
pus chꝛiſti.vt in ſepulchꝛo conetur facere illa
bona que ſignificãtur in ſepulchꝛo chꝛiſti. Se
pulchꝛum iſtud iſta loabuit ſcm euangeliſtas
vt patet Math.et Luce. penul. et Yohan. xix.
In eo ſuerunt cum coꝛpoꝛe chꝛifti. mirra er
ãloes ⁊ linthe amina munda.et ſudarium.Ex⸗
ciſum eratin petra et ſarum magnum ad oſti⸗
um eius ſignatuʒ clauſum ſigillo ſimm ſacer/
dotis.inunitum cuſtodibus.nouũ in quo non
dum quiſq;ᷓ poſitus fuerat. Oꝛtus ibi erar.⁊ in
mõte caluario pꝛope Hieruſalem.et Joſeph
eius ominus exat. Ex quibo circumſtantijs
notantur duodecim bona que facere debet qui
timet deum vt ſit dignum chꝛiſti ſepulchꝛum
in cõmunione. Pꝛimo ſit in eo mirra moꝛtiſi⸗
cationis ſenſuum et paſſſonum. Nõ enim ac
cedere debet cum diſtracnione ſenſuum. viſus
auditus et hmõi.neccum paſſionibus ire vin⸗
dicte et hmõi. Sed vt ait apłus ad Colł. iij.c.
Ooꝛnficate membꝛa veſtra que ſunt ſuꝑter
ram.Aſſit er aloes amarũ.ↄtritio peccatoꝝ cõ

minoꝛum. ſcᷣm illud Yob.iij. Anteq; come/

dam ſuſpiro et quaſi inundanus aque ſcilicet
lachꝛymaꝝ.ſic rugitus meus woloꝛis.ſ/linthæa
mina ſint munda aie ⁊ coꝛꝑis p caſtitatẽ.etiã
ab actu cõiugali.Dnde nõ niſi mundis a mu/⸗
lieribus dedit Abimelech ſacerdos panes pꝛo
vſitioms edendos DHauid et ſocijs.i. Regiʒ.
xxi.c. Hoc etiã dititur de conſe. di. ij. c. oĩs ho⸗/
mo. Sit et ſudariũ qð faciem coꝛꝑis tegebat

ſcʒ humilitatis que cooperit faciem bone con⸗

uerſationis ne videatur abhominib ⁊ euane/
ſcat. Vnde cui centurione reputans ſe indi⸗

gnum. dicat. Dñe non ſum dignus vt intres

ſub tectumn men. Math. viij.c.tñ cum hoc vt
ʒzacheus etſi publicanus. tamen ꝑumus ⁊ hu⸗
imilis recipiebat eum affectuoſe in wmũſuã.
Sit petra foꝛtiſſima in tentatõibus magnum

GS--200 9 * Prr n- aſen

hemnagefuu
Crannanun.
eobuere vi
nefnemsſeten
Grmmerenpan
fiunethunſn
fnenmmlecio
umopmen etſe
Deſenard
norconecufen
mamarctcähn
Upnmüneune
Aanemmon
kelmennoresſnee
ſmnoureneſert
Peimerpeetatur
Ilenpenorſin
(isdigcunchn
eAnbro. a

1

lpann ſgoen

unig pfoct

eroonine
urmnmnenni.
mnaun llr
fennrmemz,
ffecnigam
Wrnnußn
iſeanch
ſtgten
pen un
Uriinenn

tuinmenmſ
ahier legurmmuſn M

umdunmni Kgien,
monenhalagneie
icd centſtni
Nrinſepulchochte

babuitſcön an n

oeenla an
n ore nnet

mammncsetfann
Zeiſanmnegrndd
lauſomſloſanien
Ktocibus miinen
Werat. Onsimn
ehienſina en

. Er quipanmn

nnaqetrten
dignom chrin n

mofſtinannir
Lpaſorun ian

tracvoneſnnnh

etann pefimtunin
Gtait aplnalli
dra eſrgeinig
Inari MOiN
ſeiiriin

umuams eſd
nan aſilt

eetli
Eſaud

. ) HDWü 5
nnmn aduoluanmad os ſepulchai id eſtfrnuͦ etſiceritſepulchn
ſmoſtum non recidiuandi. Potiue vebet quis tur Eſa. n. . Et ſicut chꝛiſtus reſurre rit a mo?⸗
vimnnia mala ſuſtinere q;ᷓ weccato cõſentire in eſirge
quit Zluguſti. xxxij.q. v. Ira ne. Sit ſigngtum
ſigillo ſummi ſacerdotis chꝛiſti anino ſcilicet.

fidei vt nõ vacillet vel diibitet de writate einſre eſt viuentis creature. ſic vinens vita gre. P
Cxyrillus. Pon dubites ſed potius ſuſcipe ver
ba ſaluatoꝛ is.qui cum ſit veritas non menti/
r dicens. Hoc eſt coꝛpus meum. Sit noinʒ

tur dicens.

vt mi cibi vel potus. ſit poſt mediam noctem
poſirum in ſtomacho. nec medicina nec aqua.

vconſe. diſt. . liquido. Soimttugliter nulſſun

cadauer moꝛtalis peccati ſit in mente. A eo pa
pa. Hullus malignus accedat. nullus fucato

animo. Mec inſidie mente ↄdantur. pura igi/
tur ſit mens. pura conſcientia. quia et ſacrifi/
aum punum eſt. apponatur in fiturum cuſto/
dia ratõnis ſimmpto ſacramento. ne wzmitan
do negligentia furtim auferatur coꝛpus chei/
ſti id eſt gratia ſaluatoꝛis.ſcdᷣm illud Pꝛouer⸗

bior.ii. Oimi cuſtocdia cuſtodi coꝛ tunm. Sit
mensoꝛtus concluſus in quo ponuntur fagus
erquercus. que ponuntur fructuspꝛo beſtjs.
Sed floꝛes roſarum. lilia conuallium. viole

herbe odoꝛifere. vtperſa ⁊ huiuſinodi.arboꝛes
ſuaues fructus ferentes. Sic in tali mente ru⸗
minentur exempla martyrnm. coufenoꝛum.
virginum et hunuſmodi ſunt floꝛes.ſint et her⸗
be ſanctarum lectionum ⁊ verboꝛuʒ ⁊ frutus
bonoꝝ operum. et ſic dicere poterit illud Canè⸗
ticox. Deſcendit oilectus meus in ivwꝛrum ſun
um. vt comedat fructus womoꝛum ſuoꝛũ. Sit

vtpmaxime tunc mediteturchꝛiſti paſſioneʒ.
Ausg.quia in moꝛte dñi liberati ſumus.uius
rei memoꝛes in edendo carnem et bibendo

ſanguinem eſſe debemus. Pꝛope hieruſaleʒ ſit

que interpꝛetatur viſio pacis. vt aliqñ etiam
contemplemur ſuꝑnam patriam in qua perfe

de Zlimbꝛo. OJanducat te angelus pleno oꝛe
in patria. ſcʒ ꝑfecte fruendo. manducet te ho⸗
mo in via ꝓ modulo ſuo. tali recxea tus viati/

illud monumentũ. qꝛ ſemꝑ intendat creſcere

in virtubo. iuxta illud. lxxriij. p̃s. Ybunt de vir

tute in virtutem ⁊c. Oedit quocq; eſcam iſtaʒ

timentibo. qꝛ cum timoꝛe maxime reuerene

debet accedi ad ipm. Dnde Euſebins emiſe
nus. Cum ad reuerendum altare cibis ſpiri;
malibus ſatiandus aſcendisſacrum dei tin coꝛ

puset ſaugunem fide reſpite.honoꝛa. mira⸗

te. mente tinge. coꝛdis manu ſuſcipe. et ma⸗
rime toto Pauſtuinterioꝛis hois aſſiune. dve cõ
ſecra. di.ij. qe coꝛpus.pᷣs.v. Adoꝛabo ad tem/

iuxta montẽ caluarie locum ſceilicet paſſioms

ctius aĩa cum chꝛiſto vnitur et paſcitur. On/

„ * 7
.
.

er ſic erit ſepulchꝛum eius gloꝛioſum vt dici/

tuia per gloꝛiaʒ patris. ita ꝑ ipᷣm reſurgemus

adſupnam gloꝛiam. qꝛ qin manducat lhunc pa
nem vinet ineternum. Fob. vi. c. SO anduca

hoc ſacrᷣm ſimptum viuet vita gloꝛie. DHe cõ
ditionibo etiã que requiruntur ad debitã ſum⸗/
ptionem habes ſupꝛa in pꝛima pꝑte.ti.de lege
moſayca.c. de ceremonialibus. vbi agitur de
modo edendi agnuʒ paſchalem. quod figurat

iſtud ſacramentun. MM
Iterum de ſacramento euchariſtte. Ca. v.

ZRit firmamentu in
fummis montium ſupertolletur ſu⸗
Vvppr libanũ fructus eius ⁊ floꝛebunt
de ciuitate ſicut fenũ terre. pᷣs.lxxi. AInmenſa
diuine largitatis bñficia exhibita ſpło chꝛiſti
ano ineſtimabilẽ ei ↄferunt dignitateʒ. MecE
enim eſt aut aliqñ fuit tam grandis natio que
gzalrat ceos appꝛopinquãtes ſibi ſicut deus no
er adeſt nobis. Onigenitus ſiquidẽ dei filius
diuinit atis ſue volens nos eſſe ꝑticives nr̃am
naturã aſſumpſit vt hoĩes deos faceret facinse
lomo. AInſuꝑ qð de nro aſſumpſit totũ nobis
contulit ad ſalutẽ.nam coꝛpus ſuũ in ara cru⸗
cis obtulit deo patri. ſanguinẽ ſuum fucit in pᷣ⸗
eium nr̃e redemptõnis. Et vt tanti bñficij in
gis in nobis maneret memoꝛia. coꝛpus ſuũ et
ſanguinẽ ſubſpecie panis et vini ſumencũ fi⸗
delibus dereliquit. Hec Cho. in officio. Quia
enĩ coꝛpus aſſimptũ ablaturus erat ab hoĩibo
et illaturus ſideribus.inquit Euſebius Rice⸗
nus. Neceſſe fuit vt die cene illud ſacramen/
tum coꝛꝑis et ſanguinis nobis cõſecraret. vt
iugiter coleretur ꝑ miſteriũ qð ſemel offere/
batur in pꝛeciũ.de conſe.di.ijQuia coꝛpus.⁊
de loc ſacr̃o loquitur pᷣs.et ſi multum obſcure
exit firmamentũ ⁊c.vbi tria notat wPõs.
Pꝛimo deitatẽ ſub ſpecie panis latentem.ibi.
Erit firmamemſum.
Scðdo vtilitatẽ hoĩis cum deuotõe ↄſequenteʒ
ibi.ſuꝑextolleiur ſuꝑ hbanum.
Cercio venerabilitatẽ plebis euchariſtie aſſi⸗
ſtentem.ibi.ſloꝛ ebunt de ciuitte.

Pro declaratione . F. j.

pꝛimi eſt ſciendum ꝙ vbi noſtra tranſlatio ba
bet.erit nrmamentus.alia hʒ. Exit panis iri/
ticeus.et ſic per vtranq; habeiur ⁊ materis ſa
cramenti que eſt panis miticeus. cinus ſpeci⸗

es remanet poſt conſecrationem cõuerſa iub/⸗
ſtantia. Onde etiam vicitur panis Joha. vi.

S==

Litulus

Hanis quem ego dabo caro eſt p mundi vitg.
Habetur etiam quod ſu eo latet ſcilicet diui⸗
nitas que dicitur ſirma mentũ.ps.xxiiij. Fir/

mamentũ eſt vñs timentibaeum.et teſtame⸗
num ipſius vt manifeſtetur llis. Om̃ia enim
ſuſtentat naturaliter er ſuos electos ſpiriiua⸗
liter. Oontes hic intelliguntur ſacerdotes. qͥ;
a vallibus vicioꝛum debent eſſe eleuati. etin
altum verſus celum ꝑ contemplanone cele
ſtem conuerſationẽ electi. Summum eoꝛum
eſt caput eoꝛum. Erit ergo panis triticeus qui
eſt fir namentũ in ſummis montiũ qui eſt coꝛ
pus chꝛiſti.in quo etiaʒ deitas ſub ſpecie panis
triticei in ſummis montium id eſt ſuꝑ capita
ſacerdotum.quod vtiq; fit quando ipſum con⸗
ſecratum populo oſtendũt eleuando. et hoc in

terra id eſtin mundo iſto. Ham in celo clare

intuetur. non ſub aliquo vela mine. ſedin ter⸗/
ra in qua anima noſtra lbabet velamen opa⸗
cum coꝛꝑis non poteſt clare inmeri.ſed ſub ve
lamine.et in iſto ſacramentoſub ſæcie panis
et vini. ſz realiter eſt ibi totus chꝛiſtus. coꝛpus

eius ex vi ſacramenti. ex naturali autem cõco

mitantia ⁊ ſanguis ⁊ amma ⁊ dunnitas. quia
iſta non poſſunt abinuicẽ ſeꝑpari. Onde Hil.
in li.de trinitate.de veritate carnis et ſangui/
nis.nõ eſt relicius ambigendi locus. qꝛ ipſius
dñi ꝓfeſſione caro eius vere eſt cibus et ſan⸗
guis eius vere eſt potus. Recedat ergo omne
infidelitatis ambiguuʒ. quia qui datoꝛeſt mu⸗
neris ipſe etiã teſtis eſt veritatis oicens. NHoc
eſt coꝛpus meum. Luce. xxij. Et vt dicir Euſe

hius emiſſenus de con ſecra. di. i. quia coꝛpus.
NMouum tibi et impoſſibile eſe non debet

in chꝛiſti ſubſtantiam terrena et moꝛralia cõ
uertuntur ſcʒ panis et vinum. Ad quod oſten
dendum ſcilicet non eſſe impoſſibile vel incre
dibile talẽ ↄuerſionẽ induci pnt exempla ſcʒ.
O perantis natue. U
HNHarrantis ſcripture. M
Oanifeſtanns figrre. S
idemus per viam nature ſubſtantiã vni
us rei mutari in aliam. Mam cum homo co/
megdat panem et vinum bibat per digeſtionẽ
factam.panis conuertitur in carnem et vinuʒ
in ſanguinem.

tur ꝓ parte in carnẽ et ſangiunem etoſſa eius
gquein habet in vtero. Marratur a naturalibo
vy in PHybermia ſit quidaʒ locus.in quem ſi o⸗
natur hnum. pars illa que tangit terram in

ſundo loci conuertitur in ferrum. que in aqua
in paless conuertitur. que extra aquam lignũ

remanet. Si igitur natura operatur talem mu

tanonem in aliam.quantomagis auctoꝛ natu/

te peſt hoc aggere qii hanc conuerſionem ſa⸗

in ſanguinem. Iſtud clare patet. comedit mu
lierpregnans et cibus eius digeſtus conuerti

XIII=

cit. quomnodo conuertitur deus operatur qini
vtiq; plus pofeſt operari q intellectus noſter
intelligere ſcõm Auicennam. Ex ſacra
ſcriptura que mentiri non nonit a iudeis etiaʒ
appꝛobata.legimus in veteri teſta nento mui
tas muſanones factas de vnare in aliã. Pq

. . „

bꝛum. Et iterum Ooyſes de mandato dei co

lubꝛum per caudat accipiens conuerſus eſt

ferrum ſecuris de maniihꝛio excuiſimn de maj
nu cuiuſdam ligna incidentis a merſimm in a,
dus enataint et prr ſe in manubꝛiumn intrauit
niij. Regum. vi. c Helyas pꝛopheta ignem de
celo fecit veſcendere. nij. Regum. i. ca. DHnn/
ma rercuſſa virga & oiſi daret copioſimim a;
verbum Goyſi conuerſe ſunt in ſanguinem.
Ponit Zlmpꝛoſius.ad hoc pꝛobandii de conſe.
ſunt pꝛeternaturam/Siergo ſancti viri ver⸗
uerſionem earum. Hone magis rpᷣs dñs ꝓᷣ

phetarum et ſanctuſſanctoꝛum poterit mura⸗

re et conuertere panem et vinum in coꝛpus
et ſanguinem ſium. ipſe eni eſt qui hanc mu⸗

tationem agit. Oñ Aug. Intra ſanctaʒ eccle
ſiam in miniſterio coꝛꝑis ⁊ ſanguinis dñi mi⸗
hila malo minus nihil a bono magis pficitur
ſacerdore.qꝛ nõ in merito conſecrantis.ſedin
verbo efficitur creatoꝛis.ipſe eſt qui ſuam hãc

efficit carnem. i.q.i. Ex multis demum appa⸗

ritionibus et miraculisoſtenſis.circa illud ſa⸗

cramemum oſtenditur vetitas hauuius conuer/

ſionis. Marratur in cronicis. ꝙ in Francia tẽ⸗

poꝛe ſancti udouici regis Francoꝛuʒ celebꝛeẽ

te quodam ſacerdote in hoſtia conſecrata vi⸗

ſus eſt ab ommi populo puer paruulus in ipſa

hoſtia.et cum nunciarerur regi udonico mi⸗

raculum vt iret ad videndum. Reſpondit qui

dubitant de veritate huius ſacramenriilliac/

cedantr ad videndum. Ego autem quia certe

rrat etiam Hincentius.in ſpeculo hyſtoꝛi⸗
arum.li.xxx.c.xxiiij. ꝙ circa annum domini.

cxedo ibi coꝛpus chꝛiſti eſſe non curo videre.
Ha

cõſecrata a ſacerdote poſt ſanguimis ex ipſa ſu⸗
ſionem viſa eſt caro. et cum diuidere vellet ſa
cerdos.nõ potuit ſcindi ſed plicari. Ona pars
remanſit in ſpecie panis.alia in ſpecie ſangni⸗
nis/ An vitiſpatrũ etiã de hmonle gin apari⸗

tionibi. Cũ ergo iſtud ſacem ſit frmamentũ.i.

Ipᷣs firmamẽtũ eccie remanet tñ in ſt pecie pa⸗
nis triticei.ſic pꝛius apparebat. ⁊ triplici ra⸗

Oclyxrxi. in pluribus locis in Francia hoſtia

P

tunfi
Vyhlir en
sdlntis
e ſrmnter
fſeiſün n
Ommgeceleti⸗
ttlnſte e
Ittrcent
imninbſuan
Cuhncengelin
(fi nicten
tigerrttinen
uſzlltſelnint
miionief eſe
ntei vist
Preicarnoen
fediuninunct
APOAtkcertsn
unrgſenttne
WnecereAcmmn
purhcedndt
citanmautrge
nöſſnrcmar
Unerh ſed ſobſee
ſtlie Kpo ſun
Wri paniton
ſiſcſeluimicen⸗
mMmmli bs gn
ierfamostnmen
ccymieſadiſp
(isnccfiün
Dgainſpecrnsdin
ſuneaſparsſchi⸗
flſenonmm Di
Clit eſenncitn
xlbni t i⸗
fPronnfiaedrepne
blieſe Oder
tinentapeeuni
farſtcbieſe⸗
Fünrsfnättmanue
s lir iblia
umns osemn,
nilewrinnb
Umid ſſo fotus
impmn Ger

Conias

inſmnaten
litirwin
ieifnnetahef
glummzf mn
Ruſteiseni

Vn

rin nweßdi,
men anmmin wree
nammncoe
n pkeriekai gnenn
umſnezet
Nosiſnganis mon.
ndlrdononngsſin
nmennſenmmgen
is iſectanſune
1.Enchseumm
ubsoſtenfs dettd
Eur ventwstunstn
Ionigsgifintt i
ciregis fimmnetai
tein ons orftnnt
hb r Mneii
naremrre din
nictnun ißimt
rusnmnamniliad
””
e watd diee
umngizſello, ſſ
Cdrs munn donnl
bisinfnmtt
epkſniniliſiif

un urieH
Gitttan Din
aadnuſnſtte N
infüfmmana
mnuretiinſh,,

1

videt.iñ firmiter credit ea miſteria fidei.tã/
to magſs exercef meritũ fidei et augef᷑. Pñ

Dirit chꝛiſtus To. penul. Beati qui nõ vide/

runt ⁊ crediderũt. Si igit᷑ poſt ↄſecrationẽ vi
deret in lſtia caro.minus haberete röne fi
dei hoc credere.cum videret manifeſtã carnẽ.

ſed qꝛ nõ videt carnẽ ſed ſpeciẽ panis vt pꝛꝰ.

et tñ credit ibi non ranẽ ſed coꝛpus rp̃i eſſe.
magis credit et meret.Ouantũ ad ſcam ra

tionẽ certũ eſt. ꝙ eſſet lꝛroꝛ hvibus comede
recarnẽ crudã lvis ⁊ pꝑmarxie cũ nõ ſit in vſu

Vnge iudei imo er diſcipulis eiꝰ quidã.ũ
xps dirit.n ſi manducaueritis carnẽ filij lvis

c.nõ halvbitis vitã in vobis. quidã ſcandali

zati receſſerũt ab eo eſtimtes ꝙ haberẽt ipᷣaʒ
comedere.vt caro in macello habentes loc in

ſvꝛroꝛẽ.vnde dirxerũt. Durus eſt hic ſermo
qs pᷣt eum audire Yo.vi. Sed xpᷣs declarauit
quia nõ ſicut caro qvendit᷑ in macello deberet
comedi.ſed ſub ſpẽ pams.ideovocauit ſe pa

nẽ di cẽs.igo ſum panis viuꝰ ⁊c.nõ eſt añt
lvꝛroꝛi vĩ panẽ comedere ſed aſſuetuʒ. eſſet
enĩ nidiculũ infidehbꝰ ſi caro anpareret in lx

ſtia dicẽtibus ꝙ comederemꝰ carnẽ hoĩs.Et

iõ erat ranis triticeus ſeʒ in orts k ercao B
oꝛdinatũ eſt a dei ſapſa ne deceptũ ſe reperiat

ſenſus iudicãs de ſibi notis. Ex q igif nõ ap⸗
paret in ſpẽ carnis rõne iã dicta.ſi ibi nõ re/
maneret ſpecies ſaltẽ panis vt pꝛius. nil ſen⸗
ſibile appareret. Oñ hoĩes nõ eſtimarẽt ibi
aliqd eſſe nil vidẽdo.cum tñ dicatur.hoc eſt

coꝛpus meñ. Et quẽadmodũ in comeſtione

p̃parata iſaac decepti s eſt oĩs ſenſus niſi au
ditus. M viſus qꝛ caligauerat nõ percepit ia
coh illũ eſſe.Odoꝛatus.oꝛ ſenſit fragrantiaʒ
vſtimentoꝝ eſau nõ iacob. Guſtus. qꝛ eſti⸗
mauit cibñ eſſe pᷣparatũ ab eſau. Cactus.qꝛ
manus inqͥt manus ſunt eſau. qꝛ ꝓpter pelli⸗

culas hedor.qbus manus cooperuerat. Sed

auditus ſolus remanſit indeceptꝰ.Nñ dixit.
vor quidẽ vox iacob eſt. Geñ.xxvi. Ita in ſa⸗
cramẽto iſto tactus odoꝛat guſtus et viſus
ſunt eoꝝ accidẽtia vanis.ſicut erãt cũ erat ibi
ſubſtãtia panis. Sed audu?ꝰ nõ fallit᷑ cũ au/
dit.hoc eſt coꝛpus meũ. Et ad firmandũ coꝛ
ſincerum ſola fides ſufficit.

— *

Duantu ad ſecũdũ.ſ.ii.

vtilitas ſqʒ deuote accipiẽtis nota.cũ ðr.ſup
extollef ſuꝑ libanũ fructus eius ſcʒ panis tri
ticei ſacramẽtalis.Iibanꝰ eſt mons pᷣcioſus
et internꝛetat᷑ candidatio.ſignificãs monteʒ
gloꝛie.vbi oẽs amicti ſunt ſtolis albis.i.ſum⸗

1
tione. Prima vt fides exerceatur. Scdᷣa vt v.
noꝛ auferat. Cercia vt ſenſus non decipiat.
Fides eſt e rebus nõ viſis q;to ergo minus

tum in ſe halentẽ et omnẽ ſapoꝛem.

a p unitgte. fructus ergo eius i. effectus ſu⸗ B
prextollet ſup montẽ ghie. qꝛ qui manducat

huc panẽ viuer in eternũ. Fo. vi. Sunt autẽ
xij.fructꝰ hiinus pamis triticei deſignati p. xij.
cteliani vite de bus vᷣr apoc. vlti.⁊ de his
habes plene infra in. c. de ſacramẽto euchari⸗

ſtie. ibi viceſwortz iñ , deuote accipiat. in

„

gra alias nõ extollet ad gloꝛiã.ð ſed deijceref ĩ
ifern. Oñ iſtð. de le di ij. Dun ſleſenaer vi⸗
uunt in eccia. et cõicare nõ deſinũr putãtes ſe
tali cõione mundari. diſcãt ſibi nihil ꝓficere
ad emundationẽ. dicẽte ꝓpbᷣa ſcʒ Yere. ri.c.

Quid eſt qð dilectꝰ meus fecit in vᷣmo mea

ſce era multa. Hunqd carnes ſancte auferãt

a te malitias tuas.qᷓſi dicat nõ.ſed augef gra⸗

mſſimũ peccatuz.qꝛ vt dicit apls.i.Chox.xi.
Qui manducat et bibit indigne. inchieimn ſibi

maãducat ⁊ bibit.i.ac ſi xpᷣm occiderit.puniet

vm glo. Et hoc vt dicit Augꝰ. Hõ qꝛ illa res
ſcʒ ſacramẽtũ ſit ma'a.ſed qꝛ malus male ac

cipit. qð lvnũ eſt. Hõ eni mala erat bucella qᷓ
ide data eſt a dño. vrptʒ Yo. xiij. Salutẽ de/

dit medic. ſed ille indignꝰ accepit ad ꝑniciẽ
de ↄoſe. di. ij. ⁊ ſancta. Qñ melchiſedech rer ſa
lem ſacerdos dei ſummi obtulit abrae panẽ
et vinũ eũ lbenedicẽs.vt ptʒ geñ.xiiij.c. vtiq;
fecit Gᷓ ei reuerenti cũ victoꝛia a cede.iiij.reg.
geñ.xiiij.Ad figurandũ ꝙ opoꝛtʒ ꝙ lvmo ha

beat victoꝛiã de coꝛpoꝛe ſuo ↄpoſito ex ãttuoꝛ

elemẽtis.ſeu ſenſitiua ptãte in qua inſurgũt
qttuoꝛ paſſiones q̃ multis dñant.vel quattu
oꝛ differẽtie peccatoꝝ quivincũt q̃ttuoꝛ reges
quattuoꝛ ſenſus nr̃os.l.peccatũ cogitatõnis.
cõſenſionis.operatõnis.⁊ aſſue ſactõis.huic

xpᷣs verus ſacerdos offert panẽ ſacramenralẽ

cũ benedictõe gratie ⁊ gloꝛie. Atẽ JYo. de ſan

cto gemi.in ſermonibo dicit. ꝙ płs in libᷣ.de

ſenſu ⁊ ſenſato numerar. vij. differẽtias ſaro⸗
rã qͥ ſpecialiter repiunt᷑ in lvc ſacramẽto. Pꝛi
mus eſt ſapoꝛ dulcis qui ſignat cnũ ſapiẽrie
que facit diuina ſuauiter deguſtare. Secũdꝰ
ſapoꝛ acutus et ſignat conum intellectus qui
facit penetrare vſq;ʒ ad intima rei.Cerciꝰ eſt
amarus.et ſignat ſcientiã q̃ huius mundi a⸗

maritudines facit vlere. Ouartus eſt ſaxꝛꝛ

pinguiſa ſignat pietatẽ.pᷣs.xxij Ampiguaſti
in oleo caput meũ.QOuintꝰeſt ſalſusq; habet
in cono ↄſili in auo eſt ſal diſcrerõis. Sextuſ

ſtipticꝰ qͥ habet de terreſtri et calido.⁊ ſignat

foꝛtitudinẽ q̃ roboꝛat hoĩeʒ. Septimꝰ eſt au⸗
ſterus ſeu acetoſus ſub q̊ ↄpꝛehendit᷑ ⁊ ponti⸗

cus vt in piris acerbis.⁊ ſignat timoꝛẽ.q̃ pun

git er recoꝛdatõe peccati et expectatõe iudicij
vñ.beñ.ſapi. xvi.ðr de manna hoc figuratiuo
Panẽ de celo pꝛeſtitiſti eis.omne delectamẽ

=

ur Ga. d, n α*a αſαcinnn de weneratöne ſacramẽti r. floꝛebũt de

mentũ altaris: qſi tota deuotio fideliũ remã
ſit ĩ iſto ſacramẽo.⁊ merito qꝛ ſicut dicit alex.

ga dvᷣinitatis potẽtiſſine.lex aie ſapietiſſime

ſui.i.tꝑe nõ nature.nec legis moſaice ſʒ tpe

ſip pnĩaʒ. Dñ augꝰ.Oiĩs homo poſti;ᷓ ſue vo blice eſſet ſcandaliʒare.ſe

Titulus decithuſquartus

Per cõtritionẽ enĩ exitur de poꝛta duricie coꝛ
dis. p cõfeſſionẽ de poꝛta clauſa taciturnitatꝭ
pſatiſractionẽ de tercia poꝛta q̃ eſt ferrea. vñ
c uitateſq; veniẽtes angeli de ciuitate ⁊ tium magis foꝛtis q; alia retentõis aliene ſubſtan
hante 2 wies de ciuitate eccleſie militantis tie vel fame. Quõ aũt debire fiat iſta pnĩa.p
ſere ⁊ affectuoſe aſſſſiẽtes ſuo dño bᷣ eſt floꝛe ut eſt ſacramentũ eccleſie.et qtã pꝛeſtet vti
re vt fenũ terre. qð multrũ abũdat ⁊ multipli litatẽ oñdit pᷣs.dicẽs.Cõſiteboꝛ. vbi tria no⸗
cat.Nã ꝙ angeliveniãt de ciuitate celeſti.o’n ta. Pꝛimo cõfeſſionẽ penitentialẽ exercẽ⸗
dit Greg.d. in fi diał. Quis fideliũ dubiũ pt dam. ihi dixi cõfiteboꝛ. Scdᷣo cõditionẽ. xõna
bfe in illo ieſu xpᷣi miniſterio.in ip̃a imola⸗ lem adhibendã.ibi.aduerſuʒ me ĩiuſticiãm.
tõnis hoꝛa ad ſacerdotis vocè celos aꝑiri an dño.Cercio innouationẽ ſpũalẽↄſequendã
geloꝝ clvꝛos adeſſe ſũma imis ſociari.ð ↄſe. ihi.tu remiſiſtiꝛc.DHe impedimẽtiſpnie⁊ re
di. ij. q ſit ſanguis. .qs fideliũ Oe ciuitate medũjs.cõtra ea habes plene infra.c.de pnĩa.

etiã eccleſie currunt vvies ad videndũ ſacra⸗ Quantũ ad pꝛmu . H.i.

Pohdee ↄſe.di.ij.nihil.ſicut potioꝛ eſt ĩ ceter? xit ioſue ad aclvꝛ.qͥ tranſgreſſus fuerat man⸗

ſtijs et ſacrificijs.ita potius excoli venerari datũ dei. Da gloꝛiã deo.cõfitere peccatũ. Jo⸗

ſue.vi. qſi diceret. Confitendo peccatũ tuũ

deben hinc daind coꝛã arca dñi.i.Reg.vi.ca.
Duẽè h̊ ſacramentũ ſignabat.qꝛ in ea rarvir

ti tui.vt de e ſua bonitate amoueata te.fa⸗

mãna carniſ puriſſimenud ſaltabat totisvi teris clementiã ⁊ miſericoꝛdiã ſuã.et ſic glo⸗

ribo er maxĩo feruoꝛeꝛ deuotõe.quid fieri dʒ rificas eũ. Dñ ſciendũ ꝙ oĩs lex nobis data

ad figuratũ ſi tm̃ egit ad figurã/Gᷣ etiã fuit

guratũ ĩ magmifico illo ↄuiuio.qð fec̃ aſſuerꝰ
interpꝛetat᷑ beatitudo.i.vvmꝰ.iij.ãno ĩperij

a deo camat nobis et mandat cõfeſſionẽ pec
catoꝛũ.Primo lex intrinſeca. Scðo lex mo⸗
ſaica.Cercio lex pphetica.OQuarto lex euãge

gre cũctis pꝛincipibo ſuis.qꝛ apłis exinde oi lex naturalis. HNecnobis dictat.vt confitea⸗
bus venne in womno ſua. ſcʒ eccleſia mirabi? mur deo peccatũ noſtrũ.ſc; recognoſcendo et
li oꝛnata.nec aliqͥs cogebat᷑ ad ſumendũ ⁊ꝛc. petẽdo veniã.quia enĩ ante incarnatiõʒ deus
beſter. ñaa. eernat purus ſpus. ideo erat cõtentus ↄfeſſio⸗
De pnia ⁊ ſpecialiter de cõfeſſone.Ca. vi. ne mentali hoĩs.nec plus exigebat.Sed poſt

Jri confite boꝛ ad‚⸗

er 4 a nobis etiã cõfeſſionẽ oꝛis.et qꝛ pñs nõ eſi
uerſum me iniuſticiã meã dño et coꝛꝑaliter.vultvt faciamus eã vicario ſio.ſ.
tu remiſiſti impietatẽ peccati mei. ſacerdoti. Dicit iob. xxxi.c.qui nõ fuit iude
ps.xxxi.Sicut petm̃ oꝛiginale nõ remittitur ſedgentilis lege naturali ad hoc motus. Si
niſi p baptiſinũ actu vel ꝓpoſito ſuſceptũ.ita erubui peccata mea in cõſpectu popuii cõſite⸗
actuale nõ remittit᷑ poſt baptiſmũ.pᷣcipue ni r.i.nõ exubui.et nõ dicit pplo.q cõfiteri pu
Pen ↄſpectu populi
luntatis ẽ arbiter cõſtitutꝰ nõ pᷣt nouã incho qꝛ nõ dʒ lvmo erubeſcere ꝙ ꝓpls ſciati pᷣt face
are vitã. niſi peniteat eũvteris vite.de ꝑe. di. re cõfeſſionẽ. ſicut aliqͥ ſapietes ſcm ſeculũ
i.c. tres ſunt actões.Et xpᷣs ait lu.vlti. Opoꝛ erubeſcũt videri in cõfeſſone.PBꝛimi paxen⸗
tuit xpᷣm pati ⁊ reſurgere a moꝛtuis die ter/ tes noſtri ꝑpetrata trãſgrefſione diuini pᷣce⸗
cia.⁊ pᷣdicare pniaʒ in remiſſionẽ peccatoꝝ in pti interrogati fuerũt de ea.vt cõſiterent pee
oës gentes.vt ait Cri.in omeł.de pe.di.iij. cata et veniã peterẽt.cũ dñs vocauit adã di⸗
Pnia cogit peccatoꝛẽ oĩa libẽter ſufferre. n cens.Adãvbi es.Geñ.iij.q.d.cõfitere pecca
coꝛde enĩ cõtritio.in oꝛe cõfeſſio.in oꝑe tota tũ tuũ.ſed ullivt ſuꝑbi noluerũt ſe accuſare.
humilitas ſcqʒ ſatiffactõis.hec eſt vera ⁊ frueri ſed excuſarũt ſe. qꝛ adã retoꝛſit culpã in euã
fera pnĩa.lvc eſt illud triduũ q̃̊ vocat nos de qᷓ ſibi ſuggeſſit eſum.et ſicquaſi in deũ qͥ de⸗
vt eamus in deſertũ. vr imolem deo noſtro dit talẽ ſociã. eua interrogata in ſerpentẽ re⸗
ſacrificiñ bonoꝝ opꝑm.cxo.iiij. Doc eſt illud toꝛſit.et qꝛ noluerũt humliter cõfiteri pecca
tiduũ quo xpᷣs amiſſus colendo reꝑpitur.lu. tum expulſi ſunt de paradiſo nudi mẽteꝛ coꝛ
ij.lec eſt via p quã exitur de carcere herodis poꝛe. Frequẽter lvc acciditot repꝛehenſus q̃s
infernalis.i.ſtatus peccati quo intẽdit altera a cõfeſſoꝛe vel alio de peccato ſuo nõ humili⸗

v.

ſcʒz de cõfeſſione fienda.qꝛ dicit. cõfiteboꝛ. Di

das gloꝛiã deo.nã manifeſtãdo miſeriã pecca

lica.Quinto lex canonica. Lex intrinſeca eſt

qᷓ; factus ẽ homo incarnatuſ ex virgine.erxigit

die. i.in vita futura ducere ad moꝛtẽ. Act.xrj cercõſitet.ſed excuſat ſeretoꝛquẽs in carnein

nonipßifan
Fricdvent!
ſorig vah⸗
Pilogkertan
t tnuryM
Prereepn

Vchrine n⸗

Pertormmn.
Enſonknne

cenia ene⸗

ſltralelepe

hteinnmmun

gtürncebatnd
nume ſbißſe
Encvgitatone
lſnceref wee
Uſrrere ns dhr
mnndielepeig
Dtergontad⸗
Wontüpaäfeſe
obverin
oten deisſ
eßzdſffcſediſ
Platzlyent.
funtzonpnn
eocwoſrtine

nöslemitt⸗

llcherigeſtöe
preni doniddi
Mincöͤfeſſione
fridii ſazini,
mmoowrtz no
Wra erator
Clmmpenr⸗
noſpränb

fſhſinelantin

Effennnödi
heſneſrrt⸗

mramne

mcima
Ktlnlin
fnin

22
=
☛ =
S-

Apeni /4

ngdinin

imnſariing

li öterie
. nimi
nmiveſiconiin

”

entigdis en
DSA MNNtitii
Kimmntn Sdee

pena Quawk:de

mmin ſarmiind
Ndhis Daet tnitan

õ

meimufENi

eent tennden

Aalattzik
mcamanſanerd
ſwniori ahiſi⸗

ſrimie

Ob. 1rNCAiitaad
umraiAeeH

ancöfen wriaa

ünn ui
gre. nl

l
rii hruiti

unienmin nN

7

miraiihdetn

ſeu ſenſualitatẽ ſignatã ꝑ euam. et ſimiliter
in deũ qui dedit ſibi fragilẽ carnẽ.vł in diabo

lum oui tentauit. Sed ſi nõ vis eijci e para⸗
diſo celeſti. tibi attribue et cõfitere Tex mo⸗

ſaica ſicut alia ſacramẽta ſic ⁊ cõfeſſionẽ con/
tinebat in figura. nam dũ mandabat in lege.

ꝙ cõmittens certa peccata offerret determis⸗

ta aĩalia ſacerdotibꝰ.qᷓ occiſa in ſacrificiũ ere
mabant.vt ptʒ leui.iiii.v.vi.et.vij.c.manitfe/
ſtabat in genere offerẽtis illud aĩal ↄmiſiſſe

moꝛtẽ rpᷣi figuratã in tali giali. Cõfeſſio enĩ
ſacramẽtalis a paſſione xpᷣi halet efficaciam
Ex iudicio eriã lepꝛe habita fuit figura ↄfeſ/⸗
ſionis.de qua habet᷑ leui.rii.c.et lepꝛa in ca⸗
pillis eſt ꝑeccatũ in cogitatiõe. epꝛa in cute
eſt peccatũ in carnali dilecrõe ſeu moꝛoſa de⸗
lectatõne. Lepꝛa in wſte exterioꝛi eſt peccatũ
in oparione.epꝛa in wvmo in qᷓ̊ cõtinue ha/

bitat. eſt peccatũ in ↄſuerudine. Qui ergo ha

lebat ſigna lepꝛe.delvxhat ſe ſacerdoti pñtare.

et ille de'vbat lene cõſiderare modũ lepꝛe.et

ſi videbar eſſe lepꝛã pſeuerantẽ ⁊ augeri.i.iu

cdccabat eñ immundũ et a ceteris ſeꝑandum

Si ar videbat nõ ꝑmanere lepꝛã iudicabat
mundũ.et lilberum dimittebat. Sic ſacerdos
peccatoꝛẽ ſibi pᷣſentatũ vel lepꝛoſum in aĩa ſi
ne ꝓ cogitationẽ vel delectatiõz el oꝑa ma/
la. ſi videt eũ volere nec ꝓponere in futurũ eũ
abſtinere. nõ debet eum abſoluere. ſed vt im
munmdũ et lepꝛã pſeuerantẽ iudicare. Sed ſi
wlet et pomit abſtinere. debet abſoluere. vt
mundũñ pꝑ cõfeſſionẽ iudicare. Aliqui et ã er
lxhꝛeis bene pitis aſſerũt ꝙ cũ ceperint ſacer
dotem de eis.ſq; de leuitico genere. qo tñ eſt

eis di

.

eo ꝙ ypᷣs dixit indeis. An lege veſtra ſcriptũ
eſt in pᷣs.lxxxi. Ego diri dij eſtis. qð tñ verbũ
in pphetia eſt pᷣs. xciiij.ſeu in pſalino dauid.
ipᷣe enĩ dauid dixit. Hꝛeoccupemus añ faciẽ
dñi in cõfeſſione.i.anteq;ᷓ cõpareamus ante
faciẽ dñi ſcʒ in iudicio particulati ꝓ moꝛtẽ.

in quo owoerʒz nos reddere rationẽ de debitis

noſtris. peccatoꝝ faciamꝰ cõfeſſionẽ.ꝓ eà enĩ
tolluntur pec ata ſcripta in tabula ↄſciẽtie.ſi⸗
cur p ſrongiã tabu la ſcripta.etenĩ oĩa in con⸗
feſſione lauant inqͥt b. laurentius. ⁊ ſalomõ
ꝓuer.xxviij.c.Qui abſcõdit ſcelera ſua ſcʒ nõ
cõſitendo. nõ diriget᷑ ſeʒ via ſalutis.Qu aũt
cõſeſſus fuerit ⁊ reliquerit ea.miſericoꝛdiaʒ
cõſequef et inueniet gratiã. hinc Eſa. xxiij. c.

Lapitulum ſextum

fficile diſcernere. cõfitent᷑ vocaliter eis

ciuitatẽ.nõ enĩ a caſu ſed diligẽter debet cir⸗
cumire ciuitatẽ eccleſie.vt inueniat bonñ cõ⸗

feſſoꝛẽ.vñ Zlug.Qui vult cõſiteri.vt inueni ClnR.

at gratiã ſacerdotẽ querat.qui ſciat ſoluere et
ligare.ne ſi negligens circa ſe ſuerit negligat᷑

ab illo quiſalubꝛiter monet eũ. vt cecu vitet

1 de pe. di. i. S. quẽ penitet Hanieli pplvte cõ

ne ambo in foueã Snart Bameſ, .c.ꝗq vult.
fitenti peccata populi dicẽdo. Peccauimꝰ. in/

. nſiſſe iuſte egimus. iniquitatẽ fecimus in oẽm iu/
aliqua peccata in genere. qᷓ expianda erãt per ſticiã tuã. reuelata ſibi fint dei placatio ⁊ libesz
rano a captiuitate babylonica. dañ.iij.ex
euãgelica de hac plemus loquit᷑.nã vt ðᷣ ine⸗

iij.Qui baptizabanf a iohanne baptiſla.⸗
tebant ſibi peccata ſua. Erar aũt baptiſmus
iohannis nõ ſacramentũ eccleſie.vñ nec pur
gat iuũ peccatox.ſed diſpoſitiuũ ad penitenti⸗

am et ideo dicebant᷑ baptiʒare in penitentiã

mõi añt iniungẽdo afeffionẽ dñs ieſus le

pꝛoſis decẽ.qui clamabãt miſerere noſtri. di⸗

t. Ate oſtedite vos ſacerdotibo.luc.xvij. et
eundo mũdatiſunt.ad innuendũ ꝙ le pec⸗
cati q̃ eſt er trãſgreſſione decalogi mundaf᷑.

oſteudẽdo ſe ſacerdoti in cõfeſ vonefer eins

ipᷣm ꝓpoſitũ verũ ↄfeſſionis mundet.vt ptʒ
ex ipᷣa figura hiſtoꝛie.opoꝛtʒ tñ vt tpe ſuo ſeqᷓ
tur eęffectus aliter recidiuaret in lepꝛã pecca⸗
ti/Autoꝛitatẽ aũt abſoluẽdi dedit dñs ſacer⸗
dotibo. cñ dirit diſcipulis in pſona oĩm ſacer
dotũ.Ouoꝝ remiſeritis peccata remiſſa ſune

⁊c. Jo.penł.ſcʒ claue nõ errante/erxpꝛeſſiis
ꝓmulgauit pꝛeceptũ hmõi igcobus apoſtolꝰ
dicẽs in canonica ſua.c.v. Cõfitemin' alter⸗
utrim peccata veſtra ſqʒ; habentibꝰ claues ec⸗
cleſie.vt ſunt ſacerdotes.Oñ ⁊ qui in caſu ex

tremo vt fit in piculis maris cõfitef laico.qᷓ
peccata ſug ante morrel er ꝓpłetica ad ve iis vrile ſit ſi nõ habvt copiã ſacerdotis. tũ ſi
innitat.qꝙ ſcripture ꝓpłtax dicant lex ptʒ ex euadat.debet poſtea illa ſacerdoti oↄſiteri er

aũt canonica loc mandat dicẽs ꝑ aug. Ju⸗
dicet ſe ſmo cũ pᷣt⁊ moꝛes cõuertat in meliꝰ

ne cũ nõ poterit pᷣter voluntatẽ a dño iudice

tur. Accedat ad antiſtites.i.ſacerdotes eccle
ſie.p quos eis claues adminiſtranf. de pe. di.
i. iudicer.Zlmbꝛoſiꝰ. DNenialis eſt culpa.i.di
gna venia.quã ſequit ↄſeſſio de lictoꝝ.di ea.
c.ſernens.Hõ enĩ meruit iuſtificari qui ꝑec/

cata ſua noluit cõfiteri idẽ di.ea. DPinc 2 Je⸗

ro.Quiſqs es que tibi alicuius peccati es cõ
ſcius.q;ẽto tꝑe deliquiſti. tãto tꝑe ſatiſſacito
deo in cõfeſſione penitẽtie.nõ expectes.vt hu
miliet te accuſaf ſathan.i.diabolus.di.ea.c.
vide Cps deferminat.quia omni anno ſal⸗
tim ſemel.et de pe.et remiſ.e. Omnis vtriuſ

Circumi cuniratẽ. ſume cytharã ꝗᷓ ſonitũ recd q; ſerus poſtq; ad annos diſcretõis puene/⸗

cidit.ſ.vocalis cõfeſſionis bene debite cõfitẽ⸗

Qo frequẽta cannicñ. Et nota ꝗy dicit circumi

rint. tenef omnis peccata ſua ꝓpꝛio ſacerdo⸗
ti cõfiteri.Oulta habes ad declarationẽ huiꝰ

9FIr

I. ) gfr

Titulus decimuſquartus

infra de cõfeſſione.et ſuꝑꝛa in ſecunda parte
ti. de accidia. c de negligẽtia cõſfeſi. Et qs ſit
pꝛius ſacerdos cuiuſſilet. hales viffuſe. in
ra in ti. de cõfefſoꝛim. Derũ in li. vi. de pe. et
xe.halvt ꝙ nulla ↄſuetudine pᷣt introduci vt
q̃s aſiteat alteri q;ᷓ peio ſacerdoti. Sunt ali
qui ſapiẽtes ſᷣm mundũ. qui extimãt nõ ne⸗
ceſſariã ſacerdotalẽ cõfeſſionẽ ſed ad bñ eſſe
Sed ſi iſtud aliqñ fuit in opinione.vt ponũt
ingt ſentẽ.in.iiij.di. xrv.⁊ gratianus de pe di.
i. p totũ.ſvdie tñ eſt in determinatõe eccleſie
ſq; eſſe neceſſariã ad ſalutẽ cõfeſſionẽ vocalẽ

et cõtrariñ tenere.ſ.nõ eſe neceſſariã. eſſet h

xeticũ ſᷣm ilv.in.iiij.vt halxs infra ĩ.c. de ſia⸗
tu confeſſoꝝ.de quadã muliere habet in ti. de
vij conis.ꝙ lapſa in pctm̃ carnis.qꝛ pᷣ verecũ
dia noluit cõſiteri. q;uis intrarer m onaſteri
uuim. vt magis ꝓniaʒ agerer de pctõ. et ibi ſi P

vixerit in maximis abſtinẽtijs et gemitib et

oꝛõibus. tñ moꝛtua aſparuit cuidã moniali
ſibi fami liari. reue as ſe eſſe damnatã ppte⸗
ren qꝛ nõ fuit iĩllud peccatũ cõfeſiun.
Quantũ ad ſecu ·F.ii.

dum ſcʒ de cõditionibus. qs delet hfe ↄfeſſio
vt ſit bñ facta.cuis infra plene declaretur de
Xvi.cõdi tionibo eius in ti. de ſtatu cõfeſloꝛũ

ꝓ nũc ſolũ ex verbis pᷣs. ꝓponẽ quattuoꝛ. vt

fiat pꝛimo Cũ matura diſcuſſione.ibi. diri

Cũ amara cõ punctione.ibi. aduerſum me.

Iñ ſincera denudatoe. ibi. iniuſticiã m. Cͦ

plena obeditione.ibi. vmno. ian⸗
ad pꝛimũ non debet quis facere confeſſonẽ
ſubito ſine aliqᷓh meditatione qꝛ modicũ vel
mi valeret.ſed cũ delileratõe et mẽtis erami
natõe. Et iõ anteq; wonat p̈s. verbũ. cõfiteboꝛ
pᷣmirtit.dirxi.et delileraui in mẽte mea. ita ex
ſonit Caſſioð/Et in iſta eliberatõe dʒ dicere
in coꝛde ſuo coꝛã deo pctã ſua diligenter exa
minãdo.m illð Eſa. xexviij. ꝙ dicit. Eʒechi⸗
as penitẽs de peccatiſ. Recogitabv ſcʒ deo oẽs
annos meos in amaritudie aĩe mee.i.oẽs a⸗

Quantum

ctus peccatoꝝ cogitatõis locutõis opatõnis

omiſſonis ꝑ me ppetratos toto tẽwꝛe vite
mee. et h̊ cũ diſplicetia ⁊ amaritudĩe.nõ aũt
cõplacentia delectatõnis/Et lvc eſt qð dicit
leo papa. de pe. di. i. Sufficiat penitẽti ↄfeſſio
q̃ pꝛimo deo offert ſq; dicẽdo ⁊ examinando
ſe in coꝛde ſuo. deinde ſacerdoti Ap delictis
peccanti peccatoꝛ accedit/Oanifeſtũ ẽ añt
cũ qs habet facere cõpu n alicuius admo⸗
nitõnis facte ꝑ eũ pꝛius ꝑ ſe examiĩat oẽs p⸗/
titas q̃ ſunt ſcripte in libro.quẽ hʒ coꝛã exigẽ
te rõeʒ pᷣſtare.vt bñ reddet ratiocimum mul
tomagis q̃ habes ſcripta in libꝛo cõſcientie

opa tus mala. pꝛius debes p te examinare vt

4
reddas cõputũ coꝛã erigente roem a te. ſ.co⸗
feſſoꝛi loco dei. Et cuidã qui fecerat cõfeſſio⸗
nem ſuã ſine pᷣcedenti debita examinatione
fuit dictũ in viſione.vt iterũ redderet caput
ſuũ.i. cõ fiteret in vitiſtratrũ/Scðo delet fie/
ri cũ amara cõpuncnone. Oſ dicit. cõfiteloꝛ
aduerſum me. Queſunt nobis aduerſa ⁊ cõ⸗
traria nobis diſplicẽt. er de eis colemus ⁊ qe
peccata ſunt maxime aduerſuʒ nos.i. nociua
et cõtraria nobis. debemus vt nociuaet ve /
ra ma a de eis in confeſſione lere. Sicut e⸗
ni cõtraria cotrarijs curant. cõplacentia ſcz
delectatõis peccati aufertꝑ diſplicentiã ⁊ W
loꝛem eius. Oñ aug. de pe. di. i. . penk. Quẽ
venitet. olmodo peniteat. et woloꝛẽ lacheymiſ
oſtẽdat p cõfeſſionẽ. DOeler aũt woloꝛ iſte eſſe
magnus. vnde dicit᷑ aĩe peccatrici Yere. vi.c.
Luctũ vmngenin fac nibi plantã amarũ.vtic
cũ mix amittir vnigenitũ ſuũ q̊ eſt totũ bonũ
ſuñ.a q̃ amat marie ooler maxie. Sʒ q;toma
gis hʒ dolere peccatoꝛ.qui p peccatũ amiſit er

bona oĩa ſpnalia.que excedũt valoꝛẽ oĩm tẽ⸗

woꝛaliũ ⁊ patriã ꝓpꝛiã ciuitatis ſupꝑne.et vitã

aie gratiã ⁊ im deũ qᷓ ſolꝰ ẽ ſolatiu ⁊ refugiũ
nrmꝛ totũ bonũ nr̃m.vñ amſ.in li. pe. Mi

hil ẽ cauſatã ſũmi woloꝛis ſit. q;ᷓ ſi recoꝛdet

quis vnde lapſus ſit ⁊ ꝙ ad iſta momẽtanea

T caduca ab illa celeſtis cõditionis intẽtiõse

defluxerit. Tertio debet eſſe ofeſſjo cum in
tegri:ate ſincera.i.non miſceat aligs materi⸗
as in cofeſſ ione. ſʒ in iuſticiã ſuã. oẽ peccatũ
eſt quedã ĩiuſticia cõrra deum vel ximũ vel
ſe ipſũ.Dic tu iniquitates tuas.vi iuſtificer
ſ. in cõfeſſione. yſa. xliij. c. Deler gũt integre
dicere iniuſticià ſuã. diẽ eni. Cren. iq. Effüde
ſicut aqua coꝛ tuũ ante conſpectum comini.

Sicut enim cum eſunditur aqua devaſe.nil

remanet in eo coꝛdis coloris vel ſapoꝛis. ita
de vaſe cordis aqua iniquitatis p os in con⸗
feſſione effundi delet. vt non aliqua circum/

ſtantia iniuſticie ſeu peccati. Dñ.aug. in li. ᷣ

peni. agit Conſideret peccatoꝛ qualitatem
criminis in loco in tẽwꝛe in pſeuerantia. in
varietate perſone ⁊ quali hoc fecerit tentatio
ne ⁊ ipſius vicij multiplici erecunone. Om⸗
mis iſta varietas conſitẽda eſt et wlẽda. DHo
lendum ẽ non ſolum quia peccauit. ſed etiã
qꝛ ſe virtute pꝛiuauit. woleat alioꝛum vitã in
ſua fuiſſe coꝛruptã ſq; exẽplo. voleat de triſti⸗
cia quã peccãdo lvnis intulit.hec ille de.pe.
di. iiij.c.ſina. DOe circumſtãrijs tamẽ peccato
rum que ſunt neceſſarie conſitenti.⁊ que nõ
habes infra. ti. de ſtatu conſeſſ. Quarto de⸗
bet eſſe cum plena obeditione. Onde dicit. ᷣ
mino confitelvꝛ. fit enĩ ſacerdoti loco womi⸗
ni.ſernus autẽ comino delet olegirevnde dr

WK
“

cebatur in veteri lege. deute. xvijc. Aui non

oboclerit ſacerdotis imperio. moꝛte moꝛiaf.

xi.q.iij.abſit.et pᷣcipue in eo qdð miuungit ſibi
in pnĩa d obedire ⁊ facere alias opoꝛteret eũ

iterare.vñ aug. Donat ſe cõfitẽs in arbitrio

ſacerdotis poteſtate iudicis.nil ſibi reſeruãs
ſin.vt oĩa faciat p euitãda aĩe moꝛte quecũq;
faceret ꝓ euitãda coꝛpis moꝛte.et hoc cũ gau

dio.qꝛ vitã recupat infinitã. de pe.di.i. O ſi
imungit ſibi ꝙ aliq de cauſa nõ poſſet exple/
re cʒ ſibi ſigniſicare inſuꝑ⁊ q̃ ſibi declarat ne⸗

cenrio faciẽda. vt reſtiurõz alienox fame
hmõi faciat integraliter. Et oꝛ nouit diabol

ꝙ nõvalet ↄfeſſio niſi fiat ſacerdori.eñ habet᷑

copia.iõ legit᷑ ꝙ diabolꝰ ſemel ſumpſit ſpeciẽ

ſacerdotis cũ ſcʒ quidã infirmus mitteret p
ſacerdote nunciũ.cui obuiãs in via diabolus
in foꝛma ſui ſacerdotis acceſſit ad infirmũ ⁊

impius ne videatur gloꝛiã dei. cõfeſſio aperit
paradhſuʒ. Almbꝛo. in hi. de padiſo. Ecce nũc
tps acceptabile in quo cõfeſſio apit paradi/⸗
ſum latroni in cruce cõſitenti peccatũ ſuũ di/⸗
cendo.Et nos quidẽ iuſte.nã digna ſactis re
cipimus.lu. xxuũͥ. Cui dictũ fuit.vdie mecũ
eris in Dac eiait⸗ peccatũ facit hĩem
ſeruũ dia loli ſeu filiñ. Aoh. viij. Dos ex pfe
diabolo eſtis. ſed cõfeſſio liberat a ſeruitute
diaboli.⁊ facit filiũ dei. In hmõi figurã legit
i. reg. xvi. ꝙ dauid ſonãte cythara ſaul qͥ vexa
baf a dia bolo.liberabaf ab illawratõe Cytha
ra ſignifcat cõfeſſionẽ. ſcõᷣm illud cõfitemi⸗
ni dño in cythara RarI Rumrs icannn
deturoat aĩaʒ ⁊ den igrat obſcurãdo mentẽ. ſʒ
cõſeſſio decoꝛat.vñ Yero.de pe. di. iij. ait. Cõ⸗
feſſio et vulchitudo coꝛã eo.qui fuerit pecca
ta ſua cõfeſſus dicẽs.coꝛrupte ſunt cicatriceſ

audiuit eũa abſoluit. Allo aũt moꝛiẽte dmo mee fechtatẽ vulnerũ inſanitatis mutet deco
anunsſugnee nes aiaz eius qrebant ducere ad infernũ. di rem. Et aug. h afeſſionẽ vmo w fedo fit pul⸗
riſcmndni cCcentes illũ nõ ſuiſſe cõfeſſum ſacerdoti.ln⸗ cer.in cuiꝰfigurã eſt naaman lepꝛoſus lotug
nmii geli woni ecõna excuſantes eũ.· qꝛ vt ſacerdoj ſepties in ioꝛdane.et reſtitutg eſt caro e? ſiẽ
nwozſtien n dialv lo ↄfeſſus erat. Demũ re vducta ad caro pueri puuli. iiij. reg. v. nterpꝛetat ioꝛ
rgadin iudiciũ dei. ſentẽtiatũ ẽ. vt aĩa redret ad co; danis riuus iudicij.et ſignificat iudiciũ peni/
pus. et wero ſacerdoti cõfiteref, vt ſaluari woſſ tentiale afeſſionis. in qͥ lotus ſepties.i.de oĩ⸗
en iin ſfſet.et ſic factũ eſt. qui reſuſcitatus cõſeſſus ẽ. bus peccatia vniuerſaliter mundat᷑ ⁊ decoꝛat
ſenſſtnn et wſtea quieuit in pace. H Sexro cõfeſſio illuiat. Nec eſt natatoꝛia ſiloe
nmiſenaliznen — 2 ,— §ß. Rr in q̊ͥ lorus cecus a xpᷣo miſſus illummat᷑. Yo.
ſiſ cin QDua ntu ad terciu * Um. ir. O q̃t illum inatões eccnlo⸗ lbi D
um ei einn i 5ecs da pꝑ cõfeſſionẽ di / multis eni q̃ nõ putabat eſſe peccata edocet᷑
s git ſcʒ de inuocatõe cõſequenda pꝑ cõfeſſionẽ di / multis en q̃ nõ put .
nes us. ilſifnn en Tu remiſiſti impietatẽ peccati mei. Per et inſtruit᷑ quõ deleat tentatõibo reſiſtere. oc⸗
ie. Dertairimn . coõfeſſionẽ fit peccatoꝛ nouus lvmo ſᷣm illud caſiones vicioꝝ vitare.quõ delvxat ſatiſſacere
eni Cren 6f apki. deponẽtes veterẽ lvĩeʒ induite nouñ lv⸗ et in oĩ ſua ſe cõuerſatione h̃i/Septiõ dimi
meconſcecnum wnr. n3 dr ũ creatus eſt. ad ephe.iiij. et nuit penas tꝑales vebitas ꝓ peccatis plus et
Emd. minẽ.qui ſᷣm deũ crea ep . Bated r ſes
mennmudrthl aͥĩesc coł. iij. c. Oulta ex ea cõſe uunt᷑ bona ſi / minus ſm qtitatẽ wol oꝛ? erulxſcẽne. aug.
neen an p peccatu mira nocummzta lvmo incurnt qmñ erulxſctia magna eſt pena. ſi dignus ve
nmnttan Pſmo pperca amittit qs viti gre. vm il? nia ieremiſſione Pned p Ro emleſciraß⸗
unm nan/ ſnd ſapi. Der maliciã occidit vmo aiam ſuã tendo. Oñ legit de quadã pulcra muliere. ꝗ
ummm Nii ſz pꝛiuddo eâ gratia. ſed p cõfeſſionẽ reſur/ cõöͤpuncta er Hclichtge aucdita Sofeneen e⸗
EeeEEAAten git ad graz. pᷣs.lxxxuij. Deritas de terra.i.de to wloꝛe et elleſeeti 0. 4. 8 ä enoianeror
unrntſumièH peccatoꝛe oꝛta eſt. ſc; cõfeſſionis peccatop. et et reuelarũ eſt ꝙ ſubita ad celũ euolauerit o
guemmü mſticiä de celo pſperit. i. iuſtificatio m aug. pena ſibi dimiſſa/ Octauo coꝛpoꝛa ſanar ali/ S
minanmine . Juſtificatio aũt fit ꝓ gratiã. iuxra illud apli qũñ.vt de pe.et remiſ.c. cũ inaum taa Paecii
dudanit dH Ad thirü.i.c. Nuſtif cati gra ipius. Alliqñ acj tur enĩ mecdicis coꝛwꝝ ꝙ cũ fuerint voe
mmrmſlei cecit às ad ofeſſion attritus et nõ cõtritus. ad infinnos inducãt eos ad ofeſſionẽ facien/
” ex rũc ſi nõ ponit obſtaculũ p afeſſionẽ iuſtiꝭ dam. vt ꝓ hoc nug ſanent inſrmiech ſuple
iia den dn iaf Berana Saog eieat⸗ indueit ad obſti ta cauſa keingueie⸗ etee S in 5 e⸗
simit er ſlen ,. nartionẽa moꝛtẽ eternã. ad Ro.vi. Stipendia multoriẽs e er Ses multiplicat nã ec⸗
miin unindud peccati moꝛs. 2 cõfeſſio a moꝛte gebenne edu interceſſiones leu oꝛões multiphcat. na ec/
e⸗ B o d is leſia oꝛõ facit ſvecialẽ ꝓ cõfeſſis dicẽs.Ex⸗
Fe nftenn1leſme cit eta ꝓfimdo obſtinatõis Oñ aug.tract ĩs na os ae Reclae S .
D illud pᷣs. Ne vrgear puteꝰ ſup me os ſuũ ait audi dñe ſirlienpcegier contentin tin Pee
mne uniii Puteus eſt ꝓ fune, n noieicuiraelei Znoie Cnliterii wicl wcon re⸗
Grrd, ND quẽ ſi cecderiſ. nõ claudet ſuꝑ te os ſuũ.ſnö net aug t e deſemnoſynas ciẽ⸗
tiranpryn, clauſeris os tuñ. de pe. diſ. i. Cõfitere ergo et Zdinner Garem⸗ oid0 Aemaß Vas ſar ⸗
euades ſcʒ de ꝓfundo inferni et obſtinatõis do et n die n tões dia boli. Oñ et
PKerco peccatũ claudit ꝑadiſiim. Eſa.Collat gnũ robur aĩe c . e g fi

Litulus decimuſquartus

et in figurã iudas machaleus ſurrerit vt leo
dux erercitus dei er habuit marim as victo⸗
xias ↄtra inimicos populi vei.qͥ ſunt demões

Judas interpᷣtat ↄfeſſio.qꝛ ꝑ eã halet vico

ria cõtra demonũ tentatõnes.nã deregunt in
ea eius in ſidie Hndecio dat ſpem ſalutis.
ambꝛo. Cõfeſſio ſpem ſalutis tribuit. ſicut e⸗
cõuerſo taciturnitas mducit deſperatõʒ. exẽ⸗
plui in caym. q vt dicit gratian de pe. diſ.i.
C.qꝛ peccatũ.dño interrogãte noluit cõſiteri.

in deſperatoʒ incidit.gen.iii/ niodecimo le
tificat penitentẽ et eccleſiã militantẽ. p̃s.xli.

ſantis.figura de ꝓdigo ̊ reuerſus ad patrẽ ⁊
coõſfeſſus dicẽs. Peccaui in celũꝛc. tora wmꝰ

feſtauit. luc. xv. cac.

dum ſermouis.

acerdotes tui in

ſ.Quanf iuſticiaʒ. et ſancti tui exil⸗
tent. pᷣs.cxxxi. Oꝛdo ſacer q;uis ſit

diſtinet in plures ptes.qꝛ in minoꝛes ⁊ ma
ioꝛes.eſt tñ vnũ ſacramentũ vnitate finis.
ꝗꝓꝛ oẽs oꝛdinant ad coꝛpus xp̃ᷣi verũ ↄficien⸗
dum in euchariſtia ⁊ coꝛpus xpᷣi miſticũ diri

gendũ in eccleſia ⁊ vtrã q; fit p ſacenſotiũ. ad

qgð coope ranf alij oꝛdines. Et aliqͥ quidẽ no⸗
uem ponũt eſſe oꝛdies coꝛreſpondẽtes nouẽ
oꝛdinibo angeloꝝ.ſicut eni angeli dicunt᷑ mi
niſtri dei. m illõ ad hebꝛe.i. c. Oẽs ſcʒ angeli
admiſtratoꝛes ſunt ſpũs ſcʒ dei. ſic clerici in
auibuſcũq; oꝛdinibo dicũtur miſtri dei.Eſa.
lxi. Dos aũt ſacerdotes dñi vocabimĩ mini⸗/
ſtri dei nri dicet᷑ vobis ſcʒ eſtis. et loquit᷑ ibi
æ ſacerdotibo. vñ oẽs vt angeli in magna pu

ritate miſtrare debẽt. Et dicũt hi pꝛimã ton⸗
ſin eẽ pꝛimũ oꝛdinẽ.⁊ vltimũ ponũt epatuʒ
Allij veo vt tv. in.iiij.di.xriiij.q.ij.ar.i.q.ij

PVponũt tm̃ eſſe ſeptẽ ꝓpꝛie ⁊ ſtricte loquẽdo p⸗

ut oꝛdinat ad ↄfeſſionẽ euchariſtie.⁊ nõ im

prꝛimit ꝑ eũ aliq̃s nouus caracter. et iſto mõ
nec pꝛim tonſura dicũt eſſe oꝛdinẽ ſed diſw
ſitionẽ ad oꝛdies.p epᷣatũ etiã nõ impꝛimit

nouũ caracterẽ. de vc tñ hales infra. c. de oꝛ/
dinibo. et ſic ſunt ſeptẽ oꝛdines.et ita pᷣſupo

nũt gratiã ſeptifoꝛmẽ ſpũſancti.i. ſeptẽ tw⸗

nonx ad hoc vt ad meritũ ſuſcipiant. et mini⸗/

ſtrer in eis. et ipᷣa gr̃a ſeptifoꝛmis auger ĩ ſu⸗
ſceptõe cuiuſſibet eoꝝ.ſi debito mõ ſuſcipiãt.
De ſacerdoribo ergo qͥ habẽt oẽs oꝛdines ſe
ptem et in qbus cõplet᷑ vc ſacr̃m. ðr ſacer⸗
otes ⁊c. vbĩ tria norant᷑. Peimo miſteriũ
alnuficñ p q̃ debẽt venerari. ibi. ſacerdotes.
Scvo pabitũ granificũ cũ qᷓ debent exoꝛna⸗
riibi, indutur iuſticiã Tercio pꝛemiũ glo

deinonioꝝ.ita falſus lvnoꝛ eis exhibebaf. S

De oꝛdinibus ſacris. capitulũ.vij. ꝑ mo⸗

dotes ⁊ miſtri nõ dei veri.ſed falſoꝝ deorñ. j.

ſacerdotes eccie ſunt ſacerdotes dei.Eſa. lxi.

c. Dog ſacerdotes dñi vocabimi. de qbus.i.
V.ij. Dos eſtis genꝰ electũ regale ſacerdotiũ

Dicit aũt ſacerdos ſacra woces velſacra dãs
vel ſacer dur qꝛ vicz debʒ pᷣbere ſacra weumẽ
ta.delet exhibere ſacra ſacramẽta.delet adlai⸗

lere exemplox oꝛnamnẽta. Ex his oñditur
ſit almũ eoꝝ miſteriũ. ⁊ almos.i.ſanetos ho⸗

mines faciẽs. Delet & pꝛimo pplłm ocere ve
agẽdis.inalah.ij.c. Labia enĩ ſacerdon cuſto
diũt ſcĩiam.i.cuſtodire dñt ⁊ legẽ requirũt de
oꝛe eiꝰſcʒ populivt ceãtur. Suꝑ q̊ Yero. in
ꝓlogo biblie. Sacerdor ? ẽ interrogãtũ rñde
re de lege. l. dei et eccleſie. Oñ in figurã man
dauit dñs.qꝙ tunica in q̃ indut?cũ magno ap
paratu ſacerdos intrabat ſancta ſanctoꝝ. ha⸗
beret ĩ exremitate inferioꝛi tintinnabula. vt

audiret ſonꝰ in tẽplo.e xo.xxiij.c. ZFld ſignifi⸗

candũ ꝙ ſacerdos dʒ in eccia ſomitũ reddere
pdicatõis Dt enĩ dicit greg.in paſto.officiũ
p̃eonis ſuſcipit quiſqs ad ſacerdotiũ accedit.
diſt. xliij.ſit rectoꝛ. Et in ↄcilio toletano ðr.
Ignoꝛãtia m, cunctoꝝ erroꝝ.maxiĩe in ſacer
otib) dei virãda eſt qͥ offciñ wocẽdi in pplło
ſuſcipint. Sciãt ꝙᷓ ſacerdotes ſacras ſœiptu⸗
ras ⁊ canones ⁊ om̃e eoꝝ opus in pᷣdicatõne
⁊ octrina ↄſiſtat.di.rxxviij.c.i.Alias ſi igno
rans ẽ.nec curat viſcere neceſſaria. dici ſibi
wrerit illð oſee.iiij.c.qꝛ tu ſciaʒ repuliſti.⁊ e⸗
go te repellã.ne ſacerdotio fungariſ mihji. Et
wrerit dici ſacerdos nõ dei ſed nanee de q̊ vr
qᷣ.mach. i. du x ipᷣe ⁊ erercitꝰ accidit in tẽplo
nanee. ↄſilio deceptus ſacerdotũ nanee. na⸗
nee interpᷣtat paſcua eox.ille g pᷣt dici ſacer⸗
doſ nanee.qui nõ qrit ſalutẽ aiaꝝ.ſed paſcua
coꝛpꝑis.hi dat ꝓpter ſuã ignoꝛantiã pꝛaua cõ⸗

ſili a. vñ cadũt ĩn peccata pꝛicipes cũ plis. er

—, ,—

qð perꝰ eſt.cñ ipi nõ wceãt ꝓpter ignoꝛantiã
vel inertiã.vlẽt ꝙ religioſi coceĩt ⁊ pdicent
Plo.ſimiles ſacerdotibo infideliñ inuidoꝝ
iudeoꝝ.de àbus vᷣr act.iiij.ꝙ pᷣdicantibo apo
ſtolis ſupuenerũt ſacerdotes wolẽtes ꝓ oce
rent ꝓpłm. Debet ſcðo ſacerdos exhibete tpe
ſuo ſacr̃a ſancta ⁊ oꝛationũ monumẽta. vñ

Sr ſacra dãs. Or eni dĩcit b. tlv. in.iij. pte. q.
xxij.ar.i.Sacerdos cõſtituif.vt mediatoꝛ in⸗

ter deñ ⁊ płm. nã ſacr̃a que ſunt dei dʒ pplo
miniſtrare. ⁊ oꝛões populi deo offerre. et ideo

delet ſancte ⁊ munda cõſcientia viuere. Eſa.

Quantũ ad primũ F.i.
ſacerdotes ſꝑ fuerũt in magno lvnoꝛe apud
oẽs.ſed ſicut ſacerdoreſ paganoꝝ fuerũt acer

eglon ol⸗
ſoneehiin

auntruni⸗

luni niiii
ſyſid went.
sleuitam oes

— ==eæ
— —

Sns ſaeercotẽ

S=

Ucpeltis mdhi

(n niſta Veri
ſtieunt
gunkbeprignc

(ilaunoecrt
ingriſägninſe⸗

rensſeda
niſrotppon
Gſcitgenedg
mnte⸗
Ders
ebo ptillud n
Gangelns dfiie
füſtmienepon
hor ſrertoti
Acfre ſedübn
cſtioſtünos de

ſeonlyd
napnĩvno

Wxemmmian

Amlcierinn

ſolinri Ber
Moninsdf
Mnpmn
WN
⸗

hen

—
—

—

Wtiſrän,
n
magn
—

rnſel lau

nnmeserhi

„ 4 8
uintlinn
selſndis
wilenſmmn,
n Gctmrinnt
füginsiſnent

labien

Neimn Shiin
coneinten iif
nminit'änen
nähſnſinnn,
eintnw mnndhiin

ei4. Aſne
Bmercs bnirrer

argeg in mtofri
sasſarrconianedi,

Ginycio Wennd..
eNN areiſen

Kiochen wic inn⸗
rendores ungsſan
mec: olsinöchecti
.rrmii i Aisſin
iier nereſlina doin
getn ſei eniiit
n vi unenit
eretat anntin in⸗

tus ſercorinner ⅓

mueor Myi nild
ruiumIN
untinzci liger
meit gterignoramn
igof Meit in
ctinitennnnin
ii c,5ciemndden
erdotrs mletesg
oſumnerhillhe
õ
munb. in iſ te
mntet neſini
ſiqe ſin io
lio oſerc
ieninnt

—

EINee

lij. Bundatini qui fertis vaſa dni.i.ſact̃a.

ſunt vaſa cõtentiua gratie dñi. Debent eti⸗/
an oꝛare ꝓ ppło. ᷣm illud Yoer.ĩ Inter 2
ſtibulũ ⁊ altare ploꝛabãt ſacerdotes dicẽtes.
arce dñe pplo tuo. Sed vt dicit greg. in pa
oꝛa. Cu is qᷓ diſplicet ad intercedendũ mit

nitur. irati animꝰ ꝓculdubio ad deterioꝛa p

uocat. Sacerdotes igit᷑ à immũdiſunt coꝛ/

poꝛevł mẽte. hi pñt dici ſt acerdotes beelfegoꝛ

8 eſt idolũ ignominie ſiłes ophni. ⁊ finees
Aiue beli. de quibo ſcribit. i. re. i. erat filij be

H lial neſcientes dñm.nec offiaũ ſacerdotũ ad

wprm. q̃ cũ mulieribo wꝛmiebãt q̃ veniebant

ad templũ. ſiͤ mala moꝛte pierũt. Deberter/

cio pᷣbere ducatũ alijs ſ ſt⸗ acru. vnde vr ſacer

dux. et hoc ꝑ oprima vite exẽpla. qᷓ vtiq; plius

mouẽt q; verba. Pꝛmis ei ſacerdonbo noui

teſtamẽen dictũ funt. Sath. v. Sic luceat lux

vr̃a coꝛã lvĩbo. vt videãt opꝑa vr̃a bonac. Si
eni ſcandaliʒãt malis exẽpliſ.dic̃ gres. ꝙ tot
moꝛtibo digni ſũt. q̃t exẽpla ad ſubditos traſ
mittũt ꝓditõiſ.xi. q. iij. c. pcipue. Sʒ wolencñ
eſt ꝙ illud inuenit.qð ait dñs ꝑ ere. vi. di⸗
cẽs. Zl minoꝛe vſq; ad maioꝛẽ à ſacerdotevſ
q; ad leuitam. oẽs auaricie ſtudẽt ⁊ a ꝓleta
vſq; ad ſacerdotẽ cũcti facit voluʒ.vendẽtes
ſacra.et qſi dicẽtes cũ iuda.mat.xxvi.Quic⸗
quid vultis nuhi dare. ⁊ ego eũ vobis tradã.
ſq in miſſa. Oerũ qtumcũq; ſũt mali tñ qꝛ
miniſiri der lunt. et pſonã eius repñtantes pᷣ
cipue in baptiʒando in abſoluẽdo in ↄfiten/
dovbi locuno eoꝝ ẽ in ꝑſona dei. Cũ enĩ mit
ti ur aliqs miniſter arege.nõ attendit ad qli
catẽ eius. ſed ad digniratẽmnittẽns. qui eum
in miſiro honoꝛat. Et q; tuʒ debeant honoꝛari
oñdit greg. i. q.i. ſacerdotibo. Pꝛĩo qꝛ ex ſcri⸗
tura ſacra vocat eos aliqñ deos. vt illud p̃ᷣs.
xxxi. Deus ſtetit i ſinagoga doꝝ. Allioñ an⸗
gelos. vtallud malach. i. c. la bia ſacerdot c
qꝛ angelus djñ̃ exercituũ eſt. Scðo ꝛſtantini
piſſimi exẽplo impatoꝛis. qui accuſatõesali
quoꝝ ſacerdotũ ſibi delatas in ſcriptiſ.noluit
aucdire. ſed cõburens igni ſcripta dixit. Nõ
eſt iuſtũ nos deos iudicare. Cercio q ⁊ paga
ni ſcerdotibo deooꝝ ligneoꝝn lapideoꝝ tribue
bãt magnũ lvnoꝛẽ.nõ ergo ꝓ vita eoꝑ mala
ebẽt ↄtemni aut ledi. vi.q.i.e.ſacetdotis.er
de lere. c. cũ ex iniuncto. Dicit enĩ vñs de eis
ʒacha. ij. . Qui vos tãgit. tangit qſi pupil/
oculi mei. Nec iudicare dñt eos laici in fo
ro ſuovel eos diffamare. vł eos cape ⁊ hmõi

NPñ nico. papa. Dobis qui laici eſtis. de ceri

cis quicq̃d acciderit iudicandũ nõ eſt. ſed epi

——

ſcoxoꝛũ iudicio reſeruandun. .

OQuantũu adi ecun F. ii.

dum ſcʒ vt habeat habitũ gratificũ cũ deo fa⸗
cientẽ. notat cũ vᷣr. induant iuſticiã. Juſticia
eſt oĩs virtus.vt ait ph̊s.et hãc dʒ hre nõ ſu

Pficialiter.ſed fixã habituatã in coꝛde.et iõ
dicit induant᷑.indumentũ vᷣr habituſ.Dheber
añt iuſticia indui.Ad malũ fugiẽdũ.ld bo⸗

nũ pagendũ.Ad ip̃ᷣm ꝓſequendũ. Pꝛima
igit ꝑs iuſticie eſt ꝙ euitet crimĩa.et hiber ſit

ab illis maculis ſpecialter alias ſpalitera
qiibo ſacerdos leuiticꝰex lege diuina debebat
eſſe ĩmunis.de omnbo habes di. xlix. Hinc ete/
nim. vbi ſic ðr.QOui habuerit maculas nõ of
ferat panes deo ſuo.nec accedat ad miſteriũ
eius.Exponit.xi.maculas ſeu defectus coꝛpa
les deſignãtes defect ſpũales peccatoꝑꝝ.vt ex
ponit greg.ĩ paſto.et habet di.xlix.hincetenĩ

Si fuerit cecus.Cecus eſt qͥ ſuꝑne lucis cõ⸗

templatõʒignoꝛat.q̃ pñtis vite tenebꝛis pᷣſ/
ſus dũventurã lucẽ nequaq; diligẽdo ↄſpicit

q̃ greſſum opis dirigat neſcit. Claudus eſt q̃

q̃ ꝓgere debeat. aſpicit. ſed ꝓ infirmitatẽ mẽ⸗
tis viã vite ꝓfecte nõ valet tenere.quã videt

ex defluxaoſuetudine. Paruo naſo eſtqͥ ad te

nendã viã diſcretõis idoneꝰ nõ eſt.naſo qͥp⸗
pe odoꝛes fetoꝛeſi; diſcernim.recte ꝑ na⸗
jlum diſcretio expꝛimit.ꝑ quã:vutes eligimꝰ

delicta repꝛobamus. Grandi aũta toꝛto naſo

ſignificat diſcretõis ſubtilitas ĩmoderata.q̃

dñ pluſq; decet exercuerit actõis ſue rectituj/
dinẽ ipᷣa ↄfundit. Fracto aũt pede velmmana

eſt. qͥ ꝑviã dñi oino nõ valet ꝓgere.atq; a bo

nis actibo exoꝛs vacat funditus.q̃tenꝰ cnõ
vt claudus.ſaltẽ cũ infirmitate teneat ſed ab

his oĩno alienꝰ exiſtat. Gibboſus eſt quẽ ter⸗
rene ſolicitudinis pond depꝛimit.nevnq; ad
ſuꝑna reſpiciat ſed ſolũ infimis q̃ calcant in
tendit. Lippuſ eſt cnius quidẽ ingeniũ ad co
gnitionẽ veritatis emicat.ſed h̊ carnalia opa
obſcurãt.Albuginẽ hʒʒ in oculo qͥ Wrfarzhes
men videre nõ ſinit᷑.qui arrogantia ſapie ſi⸗
ue iuſticie cecat.qꝛ ſenſus humane cogitatõ
nis ſe ſtultũ ſeq; peccatoꝛẽ intelligit. cognitõ
nẽ intime claritatis appꝛehẽdit.Si aũt can⸗
doꝛem ſapie ſeu iuſticie appꝛehendiſſe ſe exti
mat.a luce ſe ſuꝑne cognitõis excludit. Juè⸗
gem ſcabiẽ habet.cuius carnis petulãtia ſine
ceſſlatõe dñatur. In ſcabie enĩ feruoꝛ viſcerũ
ad cutẽtrahit᷑ ꝑ quã luxruria deſignat. Impe
tiginẽ hʒ in coꝛpe q̃ auaricia vaſtat in mẽte.
mpetigo ſine voloꝛe coꝛpus occupatet abſ/
B tedio occupãti excreſcẽs membꝛoꝝ decoꝛẽ
ſec at. qꝛ et auaricia capti aĩm dũ q̃ſi delectat
exulcerat.ſed decoꝛ mẽbꝛoꝝ ꝑcdit᷑.qꝛ aliaꝝ vir
tutũ ꝓ hanc pulcritudo depꝛauat. Pondero⸗
ſus eſt qui turpitudinẽ nõ exercet opere. ſed
ab hac cõtinua cogitatiõe ſine moderatione
a iiij

Zitulus decimuſquartus

grauatur in m Ete. xc greg. Facere bonũñ delet

exercẽdo ſe in actibꝰ virtutũ. qᷓ 3

wſitionẽ veſtiũ cõmuniũ q̃ſi eruens ſe vete/⸗

rem vĩem cũ actibo ſuis. et induens eũ.id ẽ

xpᷣm qui ſcõm deũ creatꝰ eſt in iuſticia ⁊ ſan 7
ctitate. Induat amictu pꝛudẽtie in capite rõ

nis. qᷓ eſt recta rõ agibiliñ. Zlmbꝛo. Sapiẽs
nunq; eſt inanis.ſed ſꝑ habet in ſe amictum
peudẽtie. de pe. di. ij. Induaf alba mundicie
leu tpantie ⁊ puritatis. Eccs.ix.c. Om̃i tpe
veſti nẽta tua ſint candida. Cingat cinculo

iuſticie. im illud Eſa.᷑ xi. Erit iuſticia cingulũ

luim box eius. vt veſtimẽra eius. i. opa nõ de/
fluant p ꝓdigalitatẽ. nec nimis ſtringant

um ad extergẽdas lachrymas vel ſlagellu acd
peutiendũ.vt ſcʒ deploꝛet peccata ſi ua ⁊ popu⸗

li:et puniat ſatiſfaciẽdo. pᷣs.ij.Alppꝛehendite

Diſciplinã. nequãdo iraſcat oñs. Induatur

ſuꝑ humeros vt iugũ:et ſibi aprat ante pe /
ctus in modũ crucis.quia ſi paſſio xpᷣi ad me
moꝛiã reducat.nil eſſ taʒ durũ qð equo aĩo
nõ toleret ait greg. Anduat caſula charitatiſ
que ponit ſupꝛa oẽs ſacras ve ſtes. et magis
ceteris oꝛnat. ſic charitas ſuper oẽs virtutes
eininet. Coł. iij. Sup oĩa charitatẽ halete. q̃
eſt vinculũ pfectõnis. Hec ſperica figura ſein
rotunda eſt.qꝛ charitas a deo incipit.ad ꝓxi⸗
mũ extendit.et ad deũ reuertit. qꝛ ꝓpter deũñ
Diligendus eſt ꝓrimus q̃ vtiq; charitas ſine
ſide et ſpe eſſe nõ p̃t.ct lvc eſt terciũ ſcqʒ iᷣm
bonũ pſequendũ.qꝛ vt dicit grego.in. i, mo/
rat. Ancaſſum lvnũ agitur. ſi ante vite ter⸗/
minũ delerat. ideo er hãc veſtẽ tha arẽ olimi
tam vt in figurã legit iacob fuiſſe ſuo dilecto
ilio ioſeph. Geñ. xxxvij.c. id ẽ pſeuerantiam
in virtuoſa ↄuerſatione. q̃ ſignificat in veſte
polimita.i.de diuerſis coloꝛibo virtutũ conte
xta. et lvc vſq; ad pedes.i.vſq; ad finẽ vite.ſi
cut ipᷣas ſacras habet caſulã ⁊ albã vſq; ad pe
des ꝓtenſas. Sic igit ſacerdotes dej. induan
tur iuſticia.i.oĩ virtute. pᷣm illud Eccł.l.c.cũ
dicit In accipiẽdo ipᷣam ſtolã gloꝛieꝛ Wſtiri
eũ ↄſinnmatõe virtutis ⁊ aſſenfu altaris ſan
cti gloꝛiã dedit ſanctitatis alnictũ.i. ex iſto a⸗
mictu qui facit vĩeʒ ſanctũ.dedit dñs gloꝛiã
ſupnam.qð ptinet ad terciũ.

Quantũ ad terciũ.F. in.

peincipale ſcq; gloꝛificũ pꝛemiñ. ait. ᷣs. cxlix.
Exultabũt ſancti in gloꝛia. vñ ſubdit᷑. et ſan/
cti tui erultẽt. q. d. ſacerdotes ſi induti erunt
lhac iuſticia et ꝑ lvc facti ſancti. erultabũt in
aglia vita. Nec enĩ eſt vera exultatio niſi ibi.

i. qᷓ deſignant per

nã de gaudlo mundi vr ꝓuer. xiiij. Riſus oo⸗
loꝛe miſcebit.et extrema gaudij luctus occu⸗

pat. No. xvi. c. ibi gaudebit coꝛ veſtrũ. x gau⸗
cdiũ veſtrũ nemo tollet a vobis. Sacerdotes
eius induã ſalutari.i. ↄuerſarõne virtuoſa ie
ſu. nã ieſus hebꝛaice latine i nterpꝛetat ſalu⸗
taris. i.ſaluatoꝛ vr.ld qð etiam lvꝛtat apłs

☛ä

ro. xiij. AVnduimini dñm ieſum Xpm. Kepᷣſen

tat aut ſacerdos ĩ celebꝛatõe miſſe pmarime
dñm ieſum. vt eovideat indutꝰ q̃ſ alter ip̃ᷣe

eius de ſacrario ſignificat incarnatõʒz 1 mani⸗
feſtationẽ ſui in mundo.qð pcedit introituſ

p in cheo deſignãs deſideriũ patrũ hoc woſtulã⸗
auariciã. Anduat manipulo qui eſt vt ſudari

tii. Bis ðr. vt notet petitio priarcharũ et po⸗

ſtea ꝓplvytarũ. Cantus lyrielenſon ſigniſicat

materiq petita ⁊ obtentu cõna peccata cõmil⸗
ſa coꝛce oꝛe et ope ↄra pſongs diuinas. q

ex infirmitate ↄtra pr̃em.ex ignoꝛãtia cõtræ
ſtola foꝛtitudinis ⁊ patiẽtie. Oñ eã ſibi ponit fil

iu: er malicia ↄtra ſpiritũſanctũ. Dã patri
attribuit porẽtia filio ſapia.ſpñſancto bonitaſ
VDñ ter trib vicib ðr. ꝓ natiuitatẽ xpᷣi. aſt

virtualiter. et vt in eã inpenqi t mia ⁊ remiſ

ſio ꝑ quã venit ad nouẽ oꝛdies angelox. nñ

ſequit. gloꝛia in excelſis deo. qð angeli decan⸗
tauerũt in natiuitate xp̃i. q̃ſi cõgaudentes de
nf̃a ſubleuatõe a miſeria. Aduenis xpᷣs w
euit nos oꝛare ſuo erẽplo et verwo. vñ ſequit᷑
oꝛõ. Docuit ⁊ modũ ſcʒ pr̃ noſter.qᷓ oꝛõ ðᷣr in
miſſa. Tegit epla ſigmſicas coctrin apkoꝝ ⁊
Perar. qcz; audiri a fidelibo. Inde gradua
e.1/ ceſſus oꝑm ex coctrina de vtute in vir
tute ⁊ vc nõ terreno reſpectu. ſed amoꝛe cele

ſtium. Oñ ſequit alleluia. cant⸗ ſupne pr̃ie.

Deinde euãgelm̃.qð deſignat eſt pᷣdicatio
rpᷣi facta in mudo.quã coctrinã ⁊ pᷣdicationẽ
ꝓbauit ⁊ firmauit innuineris miracuł B

fuiſt recepta a credita in mũdo vmuerſo. ex qᷓ

ſeqtur ↄſemo fidei xpᷣane. Dñ ðr credo. qd
cotinet totã ſubſtanniã fidei. Deinde rvertit
ſe ad płm dicẽs. dñs vobiſcñ. Dñ̃ ſcienduʒ
ꝙ ſeptieſ ſalutatipłm. bis nõ ſe voluẽdo ad
łm.ſignificat ſeprifoꝛmẽ gratiã ſpũſſancti
quã ſalutẽ ꝓcurauit ꝓpło p ſeptẽ ſact̃a inſti⸗/
tuta ab eo. quibo ſalutẽ opatur 2 ſicoffertoꝛi
um ſeqtur qð deſignat oblatõʒ quã qͥs dʒ deo
offerre. et de rebo tꝑalibo ⁊ de coꝛpe ⁊ de men

te adoꝛãdo recognoſcendo ipᷣm auctoꝛẽ o⸗

mniũ.ſic et xpᷣs fecit. Haã et p ipo facta ſuit
oblano in tẽplo. lu. ij. c. Dicit woſt oꝛoões pfa

tio.in qᷓ exlvꝛtam̃ ad grax actoões de bñficijs

PBeeptis. et ibi ronũttirrões er bñficijs de qᷣᷣ

bus ibi fit mẽtio. Inducũtur exeplo angelox

in ſanaus. er poſſea pueroꝝ rpm laudantiñ6
in tamis palmari,math.xx. Erxinde repſ̃tat

er totn pceſſum ſue mcearnatõis ⁊ ↄuerſatio
ms et demũ aſcenſionis in celuʒ. nã egreſſus

iſiklife
ſpärmrittun

pncinn,
Eripoli

Uhhet. ſ
Men bicho
ſedeſienfen
ettaseſtmceln
Clegnoͤhten
rlac lur

Pitnitwsird
mtchrvwe
(fbltbntsd fin

4

,tafcrteinm

(hdlibaiſauir

Pfitinen Der
ſmnar qſangan
nrnoser dii
elennonis
eſußzinpont
ſeditwornt
ffartptzCtmn
ſtiprocorrur.
Gaernceektade⸗
ſrhnido tt
amenenerni
ſchaetgpgger
mſeipeehenr⸗
enichrone Geei
fagtizennn
ſenmtgcrnpe⸗
ſennicofßiel
ſgkre Qlftun
feitſänicze⸗
cothosgetwale
oͤmenſatime
inſunwrozſi
ltſcpng
nals gorin
hena
Mumͤſemnor

by

boan

Msn
ntnen
Aien

nafitn Tiemnii
erwanm dpannn
wirſen Manmtt
Artnuan igref

Gaſenart eſſ dn

iwanni: Scinidd

munensmnialn)
mnmüdorniaha,
ine. Vf Nanchg
ni ſce Demm
s wobiſei. Diint
m. bsnöenhine
ſorni mißiſim
Gho bnr af inti
MMipemtigfenni
Mchtizmniis dn
Ndenget ene
lercopnanan
Diapfofuſt
Dornkouͤgff

anan tehi⸗tkG

Lapitulum octaunum

poſſionis xpi totꝰ pceſſus in crucis ſignis j

fit totvicibo.de qͥ bus oĩbus habes iuß in ti.

ꝓrimo pᷣſertim.c.vi.ĩ tractatu de miſſa.ibi.

vide. Deinde dicit. paxvobis. deſignãs reſur
rectionẽ in qᷓ ſalutauit aplłos. Fractio aũt lx

ſtie q̃ pꝛececit ſigmficat triplicẽ ſtatũ eccie ⁊

ſanctop. Ouinquies aũt ſexvertit ad ꝓpłm. ad
ſigniſcandũ qnq; apparitõeſ xpi in die ſue re
ſurrectõis. Demũ ꝓoſt oꝛões dicto.ite miſſa

eſt. vt ſc płs ſetur xpᷣm cuius ſacrificiñ eſt
eo obla:ũ.⁊ miſſa oꝛõ ad deũ pꝛo pplo. De

mũ data bñdictõne reuertit in ſacriſtiã qꝛ et
p̃s die aſcenſionis data bñdictõne apłis re⸗
uerſus eſt in celũ.et ſedet ad derterã patris.

ECcce quõ ſacerdotes induunt ſalutari. Sed

et veſtes eiꝰ ſacre ſigniſicãt inſtr̃a paſſionis.

Naã ami tus in capite coꝛonã ſpineã. alba ve
ſtimentũ qð herodes induit eũ in deriſioneʒ.

cingulu funis qͥ fuit ligatus in captõe. mani
pulũ flagellũ q̃ fun flagellatus ad columnq.

.

ſtola qᷓ ponit in humeris.et poſtea exrtẽcitur
p totũ coꝛpus in modũ crucis ſignificat cru⸗

cem quã baiulauit in hüeris.et poſtea exten⸗
ſus fuit in ea. Demũ caſula rulbea charitateʒ

deſignat.q̃ ſanguinẽ ſuũ rubeũ fudir. Hec oĩa

ter nos ex dilectõe ſuſ inuit.vt dictũ eſt.
De cerimonijs miſſe et ſigniſicatõib hales

plene ſupᷣ in pᷣdicto fractatu de mina. ul⸗/

tũ dñt vnoꝛari dñn ſacerdotes.cñ xpm re⸗
pñtẽt.vt ptʒ.Et miſſaʒ frequẽter audire.nul⸗

libi aptiꝰ adoꝛatur.cũ ibi realiter ſit xrp̃ᷣs.qui

adoꝛnand“ eſt adoꝛatõe latrie.qꝛ verus eus
in ſacramẽto. Et cũ ſanctis magis offerẽda
ſunt munera aurũ thus ⁊ myrra. ANurũ qð de
ſignat ſapiĩaz ꝓpter ſin ſulgoꝛẽ.⁊ in pꝛima pte
miſſe inde hauriẽdo agendoꝑ er credendoꝝ
eruditionẽ. Secũdo myrrã q̃ ſigniſicat m oꝛti
ficatõʒ.qꝛ pe nitur in coꝛꝑib⸗ moꝛtuoꝑ. et pᷣ⸗/
ſeruat a coꝛruptõe.et hoc in ſecũda pte miſe
ſequẽdo rpᷣi paſſionẽ ibi repᷣſentarãabi. Te
igit᷑ ⁊c. Qui ſunt pᷣi ait apłs.carnẽ ſuã cruci
ſixerũt cñ vicijs⁊ ↄcupiſcẽtijs.ad gał.v. Ter
cio thus actualis deuorõis. ps. cxl. Dirigat
oꝛõ mea ſicut incenſum ĩ ↄſpectu tuo ⁊c et H
circa ſumptõʒ ſacr̃i vel aſpectionẽ ĩ tercia ꝑte
miſſe. Et ſicxpᷣm adoꝛãtes in terris imus.cũ

„

eũ in celis adoꝛãtes cũ angelis.amen.

De ertrema vncnone. Capitulu. viij.

per modũ ſermonis.

,Mpinguaſti in o⸗

i ·leo caput meñ. et calix me inebꝛi
Auns q; pclarus eſt. pᷣs. xxij. Cũ ca⸗

put meris nfe impinguatur deuotõe intima

exoleo diuine gratie. tunc ſeqᷣtur vinũ feruo

ris dilectõnis inebꝛians aiamn. vt terenoꝛũ

obliuiſcatf.qᷣ quidẽ vinũ eſt valde pꝛeclarũ.
nã ducit ad claritatẽ eternã. et in pñti etiam
clarifcat inte leciũ. Siunit eni ↄtinẽs pꝓ cõ⸗
tẽto.cũi ᷣr calix inebꝛiãs.i.vinij qð ↄtinetur
in calice. nõ enĩ calix qͥ eſt argenteus vel ſta⸗
neus inebꝛjarept. ſe vinũ cõtentum in eo.
bi ſciendũ. ꝙ tripler eſt inunctio opuli q̃
elicitur er dcretali. cñ vniſſent.extra deſa.
vnc. Pꝛnma eſt ſpirituans oim electoꝛũ.

—

Segc da eſt elemẽtalis oĩm cathecuminoę/
m. Cercia eſt ſact̃i ſpecialis inſfrmor.

De brima dicitur .KF. i.

de xpo. vnxit te deꝰ ðs tu oleo leticie.pᷣs.xliiij
et ad heb. i. c. ſ. gẽa ſpñ ſancti.q dat leticiam

ſpiritualẽ. Oñ quaſi erwonẽs petrus apls ait
actuũ., Jeium naʒarenũ quẽ vnrit deus ſpiri

tuſancto. Hanc vncrionẽ vniuerſalẽ hñt oẽs
veri fideles.i.ioh.i.c. Pos vnctõʒ habetis a
ſancto ſpũ et noſtis oĩa ſcʒ vohis neceſſaria
vnctõʒ ſcʒ gratie ⁊ dilectõis. Gratiꝗ enĩ ⁊ di⸗
lectio iõ oleo cõparantur.qꝛ ſicut oleũ enatat
ſuꝑ oẽs liquoꝛes.ita diuma gr̃a 2 dilectio ſu
per oĩa vona ſpũᷣalia. et ſicut oleũ eſt curſiuũ ⁊
ſenetrariun lummis nutritiuũ.ita gr̃a di
ectio facit hĩem pmptũ facilẽ ad bene ope⸗
randũ.et illumĩat m agẽdis.et qꝛ quinq; vix
gines fatue nõ milerunt oleũ ſecum invaſis.
quo lampades permanẽt accenſe euntibo adᷣ
ſponſum clauſa fuit ianua cvmns nuptiarũ.
alijs auteʒ que habuerũt oleum fuit aperta.
mat. xxv. ad ſignifcandũ ꝙ quicũq; nõ ha⸗
bet oleum gratie vel dilectõnis exc uditura

regno dei. et ꝓpterea ðr Ecẽs.ix. Oleũ de ca⸗

P ie tuo nõ defciat.i.dilectio de mente nõ de
nelat. J mpinguaſti in hoc oleo caput meũ.
Secunduũ oleum F.ii.
eſt materiale ⁊ inuncrio cum eo viſibiſis. Eſt
autem nõ ſacramentũ.ſed quid ſacramenta⸗
le diſponens ad gratiaʒ lvc materiale conſe⸗
crato ab epiſcopo in cena vmim mũgitur ca⸗
thecumin ante baptiſinũ in pecroꝛe in ſca⸗
ulis.ad innuendũ ꝙ fidelis delet habere di
ectionẽ dei ⁊ ꝓximi in coꝛde ⁊ coꝛpe. poꝛtan
do leuiter onera aliox. Sacerdotes quoqʒ cũ
oꝛdinãtur manus eoꝛũ inungũtur hoc oleo.
ad cõſecrandũ manus eoꝝ q̃ hñt ſacramẽta
dñica tangere et vt oꝑa eoꝛũ ſint plena oleo
dilectõnis et amoꝛis ad ꝓximos. An wreri
autẽ teſtamẽio inungebatur nõ ſolum ſacer
dotes.ſed et reges et ꝓplvte.oleo tñ puro ſi⸗

„

ne alia lenedictõe eius. Sic legimus dauid

munctũ regẽ ſuꝑ iſrael a ſamuale.i. re. xvi.⁊

—

ijj. re. v. et belzʒeu inunctũ in pplxtã ab elia

Litulus d ecimuſquartus

iij. re. xix. c. et aaꝛon.et filios inunctos a moi⸗
ſe in ſacerdotes. leui.vij.et. viij. c. Nũc auteʒ
etiã reges inungunt ab ep̃is oleo ſancto.ſ.in
hũero vel bꝛachio ad veſignandũ eoꝝ miſte/
riũ qꝛ ſq; pꝛincipatus ſignificat ꝑ humeꝝ ꝓ
bꝛachiũ foꝛtitudo ad expugnandũ inimicos
Dad uꝑ ⁊ altaria cũ cõſecranf.inungunt oleo
ancto ac etiã criſmate.qð eſt oleũ mixtũ bal
ſamo ab ep̈o cõſecratũ.quo etiã calices ⁊ paſ/
tene inungunt.cuũ cõſecrant eccleſie in. xij.
locis.et eps in coꝛona capitis ꝑ totũ cũ cõſe/
cratur ab ep̃is. et baptiʒati etiã a ſacerdote
loc criſinate inungunt in vertice.q̃ inunctio⸗/
nes oẽs nõ ſunt ſact̃a ſed ſacramẽtalia.vt ex
de ſa. vnc. ca.i.et valet bene diſpoſitis ad gra⸗
tiam et deuotionẽ impinguaſti ergoꝛẽ.

Tercia inunctio Feiii.
eſt ſacrẽm ſpeciale vnũ ex.vij. quo iaco.apo⸗

ſtolus in canonica ſua.c.v. Anfirmat qͥs in
vobis.inducat pᷣſbiteros de eccleſia qui oꝛent

ꝓ eo.vngentes eũ oleo ſancro.et oꝛõ alleuia

bit infir nũ. Et loc vr oleũ infirmoꝝ qð dat
infirmis ad moꝛtẽ.q ꝑuenerũt ad vſuʒ rõis.

Hã cũ detur ↄtra reliquias peccatoꝝ tollẽdaſ
et baptiʒati ante vſuʒ rõis nõ poſſint peccare.

vt vr. xv. q.i.Oꝛiginale aũt ſit eis dimiſſium

baptiſmũ.iõ nõ ↄgruit puulis. Sumit aũt
effectꝰhuiꝰ ſact̃i.qð nõ ẽ dandũ niſiꝑ ſacer⸗

dotes ex ꝓpꝛierate materie ei'.q̃ ẽolen. Nã

pꝛimo oleũ ẽ medicinale ⁊ ſic ſanitatis ĩducti

uũ. qð fit remota ĩfirmitate. Oñ in figurã. ſa

maritanus in vulneribo ſauciati ad ſanandũ

——

infudit oleũ.luc.x. Doc igitur ſacrin deuote

ſumptũ auget graʒ.q eſt ſanitas aĩe.quiimo
etiã aliqñ tollit infirmitatẽ coꝛpis.paulatim
vires reꝑando.qñ ſc qs dʒ de infirmitate e⸗

uadere.et ſi Enan ſaluti aĩe.qð eſt pꝛincipali

ter qᷓrendũ. Sʒ ⁊ ſi moꝛi debẽt.nõ tñ er ſum⸗
ptõne ſacr̃i hinꝰ accelerat᷑ moꝛs.vt qiibuſdã

fatuis videf. Nec dʒ expectari ad vltimũ qñ

nullũ ſenſum ⁊ deuotõʒ hote pᷣt. q;uis etiã et
freneticis ⁊ alienatis a ſenſu dari poſſit et de⸗
beat. enã renitentibꝛ dummõ ſit penitẽs.⁊ ſa

cramẽta petierit ſaltẽ ĩ generali.vel appareãt

ſigna pnie in eo.et ſi loquelã amiſerit nec in

aliq̃ notoꝛio moꝛtali inueniat᷑.tñ q;tũ cũ ma
ioꝛi deuorõe ſuſcipit᷑. tãto maioꝛẽ fructũ inde
recipit. Ideo aũt fiũt inunctões in oĩbo oꝛga

nis ſenſuũ in oculis narib auribi labijs ma/
nidbus pedibo ⁊ renibus. qꝛ ſenſus ſunt pꝛia
pꝛincipia peccatoꝝ.q̃ſi pꝛte quibo vicia igre/
diñtur ad aĩaʒ. Et in pedibo datur ꝓpter vim

motiuã.in renibo ſeu ſpatulis loco reꝝ ꝓpter
vim ↄcupiſcibilẽ. Et qꝛ ſenſus oẽs ſunt in ca
pite.apte dici pᷣt. impinguaſti in oleo capu·

meũ.nã plures ibi fiũt ⁊ ſi nõ oẽs. Sicut en
oleũ mareriale impinguat ſeu facit cibũ ſapi
duma delectabilẽ.ita iſtud ſacr̃ᷣm extremevn
ctionis facit mentẽ pinguẽ deuotõe et leticia
ſpũali. pᷣs.vt exhilaret faciẽ in oleo. Nã ᷣm
tlv.ĩ iiij.datur ad tollendũ reliqas peccatoꝝ
q̃ ſunt quedã ebetudo mẽtis relicta ex pecca⸗
tis circa diuina. et remiſſio affect circa cele⸗
ſtẽ głaʒ et inoꝛdinatꝰ amoꝛ circa terrena ⁊ vi
tã tpalẽ.⁊ ſi citra deũ in multis nõ apparet ta
lis affectus.⁊ loc qꝛ nõ bñ ↄtriti vel cõfeſſi ſu
ſcipiũt.vel qꝛ nõ debita deuotõne⁊ pᷣparatõe
Et qꝛ gratia ↄfertur in iſto ſicut in alijs ſacra

mẽns.ꝗᷓ valet ad remiſſonẽ peccatoꝛũ. ideo
etiã ꝑ ipᷣm remittũtur pctã ⁊ venialia plus ⁊

minus ſm deuotõʒ ſuſcipiẽtis.et moꝛtalia qᷓ

cõtritus p ↄfeſſionẽ.ſi tñ nõ ponat obſtaculũ

ipi gre ſacramẽtali firus manẽdo ĩ aliq̊ moꝛ

tali.ſicut oleũ eſt purgatiuũ macularũ nõ qui

dẽ p ſe ſed mixtũ cũ cinere.vt in ſapone qͥ fit
de oſeo et cinere. ſic extrema vnctio cũ ↄpun⸗
ctione ſumpta purgat maculas.Scðo oleum

eſt pugilũ inungitiuũ. NDñ reges in nouoet

veteri teſtamẽto inungũtur.vt ptʒ de ſaule da

uid ieſu et alijs.et lvc in ſignũ victoꝛie.vñ ⁊
oliua deferfad denunciandũ victoꝛiã. Sed ⁊

apud ethnicos pugiles ĩungebãtur.vt aptio
res eſſent ad pugnã. ⁊ lvc ↄgruit affectui hu⸗
ius ſacramẽti. HNã in moꝛte cũ datur iſtud
ſact̃ᷣm.inſtat maximũ bellũ demonũ ↄxra ani
mã.vnde in figurã dictũ fuit pꝛimo ſerpenti

antiquo.geñ.iij.Cu inſidiaberis calcaneo eiꝰ

ſcʒ mulieris.i.aĩe.Calcaneus qͥ eſt finis coꝛ⸗
poꝛis.ſignificat finẽ vite eui diabolus inſidia
tur.ſcit enĩ nõ ſibi ſuꝑeſſe tẽpus poſtea ad tẽ

tandũ.adeo hoc eſt vninerſale vt adchꝛiſtuʒ

diabolus accederet in cruce.vt ſi qͥd in eo poſ
ſet inuenire. ꝓpter qð dixit Jo.xiiij. Denit
pꝛinceps mũdi huius ſq; diabol“.⁊ in me nõ
iʒʒ quicq;.i.nõ inueniet quicq; peccati.vt ex/⸗
ronit greg. Centat aũt maxie de fide vł deſpe
ratõe vel taciturnitate peccatoꝝ.et ideo eſt v⸗
tile iſtud ſacr̃m qꝛ er eo recipit᷑ foꝛtitudo cõ⸗
tra tentões dialvli. Beato martino ſanctiſſi⸗
mo appuit diabolꝰĩ moꝛte ſi ſoꝛte ad aliqvi
ciũ inducere poſſet. Sʒ etiã qcitiꝰ cognoſcẽs
eũ martinꝰait.qͥd hic agis cruẽta beſtia.nihil
in me repiat inimic.ſed ſinus abꝛae me ſii⸗
lariar üu ſact̃ᷣm valet ad robur ↄna dia
bolica bella.Cercio oleum eſt diffuſiuũ.canti
co.i.oleñ effuſum nomẽ tuũ.mirabiliter enĩ
penetrat ⁊ dilataf.ſicut ptʒ cñ cadit ſuꝑ pan
nũ.multũ dilatatur macula eiꝰ.ſic iſtð ſactẽᷣm

cum deuote ſuſcipitur. dilatat deſiderium ad

amoꝛẽ ſuꝑne gloꝛie.vt dicerevaleat cũ apło

—i.

Dnunnon

Thewnetkts

ebt

ſmin i,
(pdit

ieriepere

ſppuomnoinns lit

neeſe
. naneſi⸗

miine⸗
nſ
cisrgnotin

„

ppſianiſntnn
iiiſeeti
iſuiftfuni
ipin Phiſd
(hinſitintenr⸗
fbicirusfruc

Flnlterex tent

ieſneg iattato
iniierſemie
naq noͤ ern.
mnne ocephnst

ſtigt heapt

irüimepriti
(petdNmedn

ſhcnwsend

ſteons
Mnnmißeli

ifhanninst

ſaliftimi
ninmuleraa
ſihdin
ſetgänin
lni Punmeen
mliyrcoprla,i
lnn Oteni
honllbiisge

intidannn
nainimunci⸗

iiſnefati

ſcheftunnmn

1

ghieſinm

tonnmmtn

nenmidſüinn
Gnni malrinia

mmere ptinſie .

memapnetoiign,

naalss Sdn

n. Meges nm
men Kphſten

rin ſninonee

maminmil

Esinngebinn en

1boe nitaftmnibul
nnoete i Munriſnd
ürlüdenonäonam
Nciin pmnd ſenn

õ

(Amens efnu
ineai unilg ifin
ſeſetihns oſenni

mienſiient acnin
nance iidnaN

Pödint on Den
uſorin tninn
ſet unaß; plal en
zütmatericen

Neſpnlea naſ
annſ imnid
umwkrig

phit. Cupiodiſſolui ꝛ eſſe cñ r̃o. Et wit

albertus magn.ꝙ beata virgo maria ĩ moꝛ/⸗

te ſe fecerit inungi.ſicut etiã cõicauit.et q̊ͥ nõ

qꝛ indigeret cũ nullũ pctĩ etniã veniale nec
reliquie peccati eſſent in ea.ſed vt pᷣberet fide
libus in oĩbus exemplũ humilitatis et vite
xpᷣiane.et ſic deus impinguat deuotõe et au/
ginẽto gratie ſuſcipientẽ iſtud ſacramentũ.

De matrimonio. Capitulũ nonũ.

Nia de ſacramẽto

A mfitmoniij dictũ eſt ſupꝛa diffuſe ĩ
i.ti.ſ.de cõiugatis et ꝑ modũ pᷣdi⸗

catõis ⁊ ꝑ modũ voctrine.iõ bꝛeuiſſime aliqᷓ
eæ hoc ponẽt. Et ad hoc pᷣt induci illð pᷣs.cvi.

Fecerũt fructũ natiuitat ?*: bñdixit eis ⁊ mul
tiplicati ſunt nimis. Et loquit᷑ pᷣs.de filijs iſj
rael qͥ fgurabãt fideles eccleſie. fideles nãq;
iſti faciũt fructũ natiuitatis ⁊ deus bñdicit ⁊

multiplicat. Obi ſciendũ ꝙ fructꝰqui naſcit᷑

er vibo ſũt filij eoꝝ.vñ eliʒabeth dixit ad ma

ria. bñdictus fruct ventris tui. luc.i.c. Sicut
naturaliter ex terra fructus nõ naſcit niſi ex
ſemie in ea iactato deo tñ oꝑante.ſic filij na /

ſcunt niſi ex ſemie viri dei prute excepto filio
virginis.qͥ nõ ex virili ſemiĩe ſed miſtico ſpi⸗

ramine.ↄceptus ⁊ natus eſt. Oñ Yero.ↄtra

ruff inũ ait. Recepit terra.i.vulua qð ſuũ eſt
ſemẽ viri recepti cõfouet ⁊ cõfotũ coꝛwꝛat.
coꝛpoꝛatũ in mẽbꝛa diſtinguit. et inter illas

ſtricti ventris anguſtias dei manus ſp opat.

idẽq; eſt coꝛpis creatoꝛ ⁊aĩe. Noli deſpicere
bomtatẽ figuli.qͥ te fecit plaſinauit.vt voluit
ipᷣa dei virtus ⁊ ſapiĩa qͥ in vtero virginis edi
ficauit ſibi wmũ.di.lvi. Naſci faciũt ꝗ fru⸗

ctũ vira mulier carnali copula. ſed nõ fructũ

natiuitatꝭ.i.naturalẽ nõ degenerẽ.vt expoĩt
lo. faciũt. niſi legittĩe.i.p mr̃imoniũ copu/
ati. Naturale enĩ dicimꝰ qð eſt ſᷣm rõʒ natu
ralẽ vt copula ↄiugalis nõ foꝛnicariavel adul
terina.Ot enĩ õr di.lvi.c.ſi gẽs.Si ſpꝛetis le

galibo ↄnubijs adulterãdo ⁊ luxuriãdo bvies

fedã vitã duxerint. tali cõmirtione mere⸗

rricũ extimandũ eſt degeneres pplłos ⁊ igno⸗
biles libidine furẽtes ſoꝛe ꝓcreandos. Aſte
ergo eſt fructꝰ natiuitatis ⁊ ᷣm rõʒ naturalẽ

q̃ ſequit er ſacramẽto cõĩugij ſq; cõiugati. be⸗

nedicunt᷑⁊ multiplicant᷑.et a deo quidẽ ſunt

bñdicti.ꝓut mr̃imoniũ eſt in officiũ ⁊ reme

diũ.et multiplicati in bomis naturalibo.i. in fi
lijs.nã vt ðr geñ.i.maſculũ ⁊ feminã creauit
eos.ſ.deꝰ.et bñdirit eis.et ait.Creſateꝛ mul

tiplicamĩ. Oñ ⁊ Yero.dicit.ꝙ nuptie replẽt
terrã ſq; filijs. Et tũc mr̃imoniũ ſolũ erat in

officiũ ſe; ꝓcreãdi. nulla enĩ ↄcupiſcentia vr
gebant.nec tñ adã cognouit euã. niſi eiectus

de padiſo in terrã iſtam habitabile, q ab eis

implera eſt filijs. Poſt diluuiũ aũt cũ remã⸗

ſiſſent ſolü noe cũ trim filijs et vroꝛes eoꝛuʒ
de etiã bñdixit dicẽs. Creſcite 1 multiplica/

mini ⁊ replete terrã. geñ.ix.ca.⁊ factũ ẽ. Mã
ex filijs ſem ipleta eſt aſia. er filijs aphet eu

ropa. et ex filijs cham affrica. Et mrimonii
erat nõ ſolũ in officiũ.ſed enã in remediũ ꝓ
2ↄcupiſcentig. ꝓpter qð ait apłs. ꝓpter foꝛnica
rionẽ ſcʒ vitandã vnuſqͥ ſq; haleat ſuã.i.coꝑ.

vij. ſe vroꝛẽ. Scõo ſunt a xpᷣo bñdicti ↄiuga
ti inq;tũ ↄiugiũ eſt eccleſie ſact̃ᷣm inſtitutũ a
xpo ſcʒvt ſit eccie ſacr̃m.ſict oĩa alia ſacr̃ain
ſtituir. Gñdixit añt ĩ ſua pñtia ⁊ miraculo de⸗
coꝛãdo ↄuertẽdo aquã in vinũ in nuptijs in

chana galilee celebꝛatis Jo.ij. Sacrẽ̃ᷣm añt ẽ

ſacre rei ſign Sianſfiegt auͤtaingin duplicẽ

verba de pñti. qᷓ vn cõſentit in aliũ ſigniſi/
cat ↄiunctionẽ aĩe fidelis cũ xpᷣo p charitatẽ

et qꝛ iſta ↄiñctio ſepari pᷣt.eũ ſcʒ aĩa recedit a

ceo ꝑ pctm̃.hinc eſt ꝙ ⁊ in᷑imoniũ loc ſigni

ficis ſepari pᷣt totalter ſcqʒ ꝑ ingreſſuʒ religio

nis nõ aliter. Cõiũctio aũt ꝑ carnalẽ copulẽ
ſignificat ↄiunctõʒ xp̃i cũ eccia ꝑ aſſumptio⸗

nẽ humanitat?.et qꝛ dei filius poſtq; naturã

nt̃aʒ aſſumpſit.nũq; dimiſit.nec etiã in moꝛ⸗
te.qꝛ diuinitas erat cñ coꝛpe in ſepulcro.⁊ cũ
aĩa in limbo.licqʒ coꝛpꝰ aia realiter abinuicẽ
eſſent ſcʒ ſeꝑata. iðo mr̃imoniũ ↄſummatũ
nullo caſu pᷣt diſſolui q̊ ad vinculũ et ſi q̃ ad

top. Oñ apls ait. Hoc autem dico magnũ
ſacr̃m in xpᷣo eccia. Declarauit iſtud dns ie
ſus qñ interrogantibo ipʒʒ iudeis ſi liceret di⸗

mittere vxoꝛẽ quacũq; ex cã.rñdit. Noõne le⸗

giſtis ꝙ qͥ fecit ab initio maſculũ ⁊ feminã di
xit ſcʒ ꝑ adã. DHopter hoc relinquet hõ pr̃eʒ

et matrxẽ.⁊ adlyrebit vxoꝛi ſue.et erũi duo in
carne vng.i. ad ꝓcreandũ vnã carnẽ.i.filiũ.
qͥs deus ↄiũxit.hõ nõ ſepet.et math.xix.bñ

chixit ergo xpᷣs talẽ ſtatũ inq;tũ in eo infudi
graʒ put ẽ ſacr̃m eccie ab eo inſtitutũ. Pu
lus eſſectꝰgr̃e ẽ vt ſciat vnuſquiſq; vas ſuũ.i.

vxoꝛẽ in vvnoꝛẽ poſſidere.nõ in paſſione deſi

derij ſicẽ ⁊ gẽtes q̃ ignoꝛãt deñ.ad ephe.iii.c.

vt vir ſit ↄtentus ſuavxroꝛe.⁊ eã honeſte ↄgno

ſcat.etex lvc mulniplicant᷑ boni fideles vius3
do virtuoſe. Cercio bñdicunt a ſacerdote in
miſſa veputata ad h̊ anñ ↄſummatõʒ mr̃imo⸗
nij ſitñ nõ ſint bigami.nã ſacerdos bñdicẽs
ſcðᷣas nuptias pumit᷑.ex᷑ de ſecũ.nup.c.i.Nec
ꝑ religioſos poteſt fieri talis lbenedictio cõiu⸗
galis.niſi de licẽtia ꝓpꝛij ꝑrochialis ſacerdo⸗
tis vel epiſcopi.vel niſi ipi eſſent curati qᷓ ad
xopulũ ſuñ alhias inciderẽt in ſniaʒ excõis. æ

q citra ſedẽ aplicã abſolui ñ poſſent. extra de

ã̊ ↄiunctio aĩoꝝ q̃ fit in ↄtractu xꝑ

Zitulus decimuſquartus

pꝛiui.c.xeligioſi.ĩ cle. Oultiplicant e ã loni
cõiugati in lonis tpalibus quo advitã ciuilẽ

Ni vir in ſeculo q̊ ad regimẽ wvmꝰ ⁊ coꝛpis

ſui nõ ita bũñ ſibi pᷣt puidere circa ſuppellecni/
lẽ. et mulier ſine viro etiã ĩ exterioꝛibo nõ ſuf
ficit ſibi.ſed vireã dirigit. Sequũt et cõmo/⸗
da multa ex affinitate ⁊ ↄſanguinitate vtriuſ
q;⁊ amicicia maltiplicaf. Notandũ ſᷣm aug.
in li.de ci.dei.⁊.xxxv.q.ði.cũ igit᷑. ꝙ copulatio
maris ⁊ feĩe ;tũ attinet ad genus humanũ
quodã ſeminariũ eſt charitatis. Celeſtis ve/
ro ciuſitaſ opꝰpʒvt noxã generatõis euadat.i.
vt a peccato oꝛiginali.qð ꝑ generatõʒ ↄtralit
emunder vt ad celeſtẽ ciitatẽ lvmo pueni/⸗
at. vt erponit glo.⁊ ꝙ ꝓpſone nõ ↄſanguineis
ſed ertraneis cõiungunt in mr̃imonio.dicit
idẽ aug.eſſe factũ ad augendũ ⁊ dilatanduʒ
charitatẽ in plures.vñ dicit in dicto.c. Habi⸗
ta eſt certiſſima rõ charitat :.vt lvĩes q bo eſſʒ
vtilis atq; honeſtiſſima ↄcoꝛdia.diuerſaꝝ ne⸗

ceſſitudinũ vincuł necterent᷑.nec vnꝰ invno

haberet młtas.ſj ſingule ſpargerent᷑ in ſingu
los.acſi ad ſocialẽ vitã diligẽti plurime pluri
mos obtinerẽt.pr̃ qpe ⁊ ſocer duarũ ſunt ne
ceſſtudind noĩa.DOũ ergo qͥs haber alium pa
trem.alium ſocerũ. numeroſius ſe charitas
wꝛrigit. xec ihdii

De conuerſatone

cõiugatoꝑ.quõ ſe dexãt hr̃e adinuicẽ.Sciẽ⸗

duʒ ꝙ q;uis ad actũ ↄiugalẽ vir ⁊ vxoꝛ nõ ad

ĩparia nõ iudicent.tñ in alijs vir ẽ caput mu
lieris.et maxĩe in gubernatõe com. xxriij.q
v.maiſeſtũ.et.c.noluit.Et vt dicit rob. vlcot

ſuꝑ li.ſapᷣ.dʒ vxoꝛ regi m ĩſuete.coꝛrigi ſecre⸗

te. dirigi ↄplete. Pꝛimo enĩ dʒ vxoꝛ regi mã⸗

ſuete.nõ cũ tyrãnide auſteritat a rigoꝛe.⁊ ver
bis nõ verberibo. amoꝛe ⁊ nõ timoꝛe.dulcedi
ne nõ amaritudie.ad coł.iij. Nolite eẽ ama
ri ad illas. dicit apłsviris. Oñ pꝛima mulier

foꝛmata eſt nõ de pede qe nõ dʒ eẽ ancilla. nec

de capite qꝛ nõ dʒ eſſe dña.ſjͥ ð latere tanq; ſo

cia viro ſuo vt notat mgjr in.q ſentẽ.et dʒ ſi⸗

bi ꝓuidere ſufficiẽter. alias peccat.niſi ̊ age

ret ex iwotetia.ipᷣa tñ nõ pᷣt facere elymoſinaʒ
notabilẽ ſine licẽtia viri.niſi haleret parafer/
nalia velartẽ multũ lucro ſaʒ vt hales ſupᷣ in
ſcõa pte ti.i.c.de furto. Itẽ ᷣm guilheł. ſi ha⸗
beret filios de pꝛioꝛi mrimomo.qui nõ habe/
rent aliquã actionẽ cõtra ip̃am matrẽ nõ poſ

ſer aliquid eis dare ↄtra phibitionẽ mariti.

Sed ſi haberẽt actionẽ ↄtra matrẽ. vt qꝛ obli
gata ẽ eos alere.cũ ſint impuleres vel ambo

cõiuges poſſidẽt bona illox.vel alia iuſta cau

ſrmaritus quidẽ tenef eos alere. q; matercũ
ſuis oneribo ad marirũ trãſiuit ſcm quoꝛun

dẽ cõſuetudinẽ. Sed tñ quia maritus hʒad⸗

miniſtrationẽ vxoꝛis.cõtra illius phibinonẽ
nõ delet eos alere.miſi in extrema neceſſitate
pᷣt tñ pꝛocurare ꝙ maritus ad lvc ꝑ iudicem
cõpellat.hec guil. Itẽ ſi vroꝛ halens virũ p⸗
digũ celat de bonis cõibo q̃s halet cñ viro ali
quid ſibi.ſi facit bona fide. vt ſibi et viro vel
familie loco et tẽoꝛe ꝓuideat.qꝛ ea vir ſi uus
male coſumeret.pſᷣm guilheł.nõ peccat.nec te
netur obedire viro ſi ꝓhibeat ſcʒ celatõeʒ. aut
ſi ſibi tradi petat. Scõo mõ dʒ coꝛrigere ſecre
te nõ cũ ↄfuſione ⁊ verecundia publice vel cõ
temptibiliter. In loc ſolẽt viri multũ offen
dere dicẽdo eis ↄtumelias cũ verbis turpibo
ſed ecõuerſo ipᷣe vxoꝛes offendũt nõ reuerẽ⸗
do viros ⁊ ſuſcipiẽdo coꝛrectões.ſed ſuperle
reſpondẽdo ⁊ cõtendendo. DOebent nihilomi
nus ⁊ ipe mulieres repꝛehendere viros ſuos
qñ vident eos errare.ſed cũ humilitate⸗ qñ
credũt eos audire ⁊ coꝛrigi ⁊ nõ ſcandaliʒari
Hoteſt eriã vir nõ ſolũ verbis ſed etiã aliqñ
verberibo coꝛrigere vxoꝛẽ ᷣm qualitatẽ deſe⸗

ctus.nõ tamẽ ita atrociter ꝙ mutilet ei aliq

me nbꝛũ vel faciat eĩ grauiter infirmari. et
multominꝰ liq; occidere. etiã in adulterio dej

pꝛehenſam. Oñ etiã tali occidenti vxoꝛẽ in⸗

iungit maioꝛ pnĩia in iure canonico q; matri⸗
cide. xxxiij.q.ij. admonere. Et ſoc ideo nõ ge
ſit maius peccatũ vxoꝛicidiũ qᷓ; matricidiũ.
ſed qꝛ maioꝛ pnitas eſt in vĩe ad vroꝛicidiũ
PB matricidiũ ſᷣm tlv.et richar.in. iiij. necer
cuſaret᷑ talis a peccato ſi leges ſeculares H̊ p⸗
mitterẽt Cercio debʒ diligi ↄplete ſeu pfecte
iut᷑ ilud apłi. Diligitevxoꝛes vr̃as ſicut xõs
dile xit eccleſiã ⁊ ecõuerſo vroꝛ virũ. Dec enĩ
debẽt hre amoꝛẽ zelotypũ ad alterũ.qꝛ ex hoc
oꝛiunt poſtea male inſidie ⁊ male ſuſpitões
et falſa iudicia et multa ſcãdala et dialvlica
opa.vbi innumera pctã et grauia ↄmittunt
et dana tpalia ſequunf.Et ipᷣe amoꝛ inoꝛdĩa
tus ẽ pctm̃ moꝛtale.ſi deopᷣponeret.ita ꝙ pa⸗

ratus ſit trãſgredi diuina pᷣcepta vroplaceat
cõiuge ſue ſiue amoꝛe amicicie.vt adã aſſen⸗

ties eue. ſiue amoꝛe ↄcupiſcẽtie vt multi qti⸗
die faciũt. Oñ Vero. dicit allegãs ſextũ phi.

ꝙ ois adulter ẽ in vroꝛẽ ſuã amatoꝛ ardẽtioꝛ

xxxiij.q.iiij.oꝛigo.et in his hʒ poteſtatẽ demo
mii vt dixit raphael ilvbie. ⁊ patuit exemplñ
in.vij.vir ſarevroꝛis tlvbie.Clvb. iij. c. Itẽ

nec dʒ hr̃e amoꝛẽ remiſſum vt ſcʒ nõ curetal

ter de altero ꝙ adulteref. Oñ et ille mulieres
fatue q̃ dãt licentiã viris ad remota euntibo
ꝙ ſe ĩxediãt cũ a lijs feminis moꝛtaliter pe
cant/ Siłr ille q̃ ꝓmittũt vel cũ ancillis earũ

rlalijs feminis viros turpiter agere. et non
impediũt qtũ poſſint. Similiter viri qui ꝑN

Samnt

Mmunironiein
ſiſtofi

ſens,innten
nes Oinamn

consbeutore
mnlos feie
r. Yningl
ßlcunfen
Mͦ diſpenſn
norrs ofe/
xtiln/l⸗
AUuag iuobetga i
Ndllannci
Wrin famtia
aclinantin,
yptmuntiphea
Uuunt ſbi drſn
iefceir dlan
ptocs ſocr tn
heräinfice
Aiceſno Aer⸗
haallefgoutuin
(EDN/GNrie
AEseſennaleen
ſäſenſüpde
dtecnmnn ir
ldrmalsgscit
euleſaetdtan
fultnimnoni
fprfjmoniütan

fſwri e bah
infarnn
Mpyfi iry
ficknmnoni
iitmiin gbin

Munfomin

4 ſtaltäciäz,

Gdſon

”

9 mnig eiſin⸗

e.Eeich hamiimnf
icrſginöͤſenßn

1

rmifnnutinh

mocter Aummnniinld

Nieivön

Nnere. E velten nog

tmadi ö namti
npie Wywrifj

teand mnii ne
dſlegesſenlmwz,
dig gerllger
Hatenwes jisſlſ⸗

rirhEi I
lenicer ngl iſatg
Wpriet gand,ni
mmnt töeaneinddd
õ
õ

miiinatoeg

wieapammtn

tbel bi

Miaienmin

mmnsnmikt

iridialnn

mmirt ge

— Denniſm

—

mittũt vroꝛesvti nimis vanitſtib ? adoꝛna
gbo. et ire ad loca diſſolutõibo plena ſine cau

m.nõ ſunt imunes a culpa.Heler aũt vterq;

bpr̃e amoꝛẽ. ⁊ curꝗ ad filios educandũ ſᷣm deũ
et infoꝛmandũ ᷣ̃m bonos moꝛes. ar. xxiij.q.

nij.c.duo ſunt.Quid ſit mrimoniũ diffiniti

ueet vtrũ cõferat gratiã ſicur alia ſacramẽta
vide ſup ti.i.huius.iij.ꝑtis.ca.ij. ”MU

Sciendum quod ·..ii.
matrimoniũ in lege ciuili canoniʒaf. rxvij. q
ij.S.i.ſic diffinit. Oatrimoniũ eſt vin ⁊ mu

lieris ↄiunctio indiuiduã vite ↄſuetudinẽ re
tinẽs. Niri ⁊ mulieris r ad di erentiã ↄiun
crionis bꝛutoꝝ et ſodomitarũ vi maſculi in
maſcuj os ⁊ feĩe in feminas turv udinẽ ope⸗
tant. In ſingulari etiã ᷣr viri ⁊ nulieris. qꝛ
nũq; licuit femĩe hr̃e pluresviros.nec in lve
vnq; diſpenſauit deus.nec vlli viro licuit plu
res vxoꝛes hre.niſi ex dei diſpenſatõne.extra

ůæ diuoꝛ.c.gaudemꝰ.in q̃ diſpenſati ſunt plu
res patres veteris teſtamenti.vt abꝛaã erga

duas.iacob erga q̃ttuoꝛ.dauid erga plures.
vcad dilatandũ dei cultũ.qui ſolſvere ſerua
batur in familia illoꝝ patrũ.alijs ad idolatri
am declinantib. OJultiplicabatf᷑ aũt dei cul/
tus mu tiplicationẽ carnalẽ ꝓlis illox.tũ
etiã ad vſignãdũ eccleſie miſteria ſcʒ ꝙ xpᷣs
eberet ſibi deſponſare eccleſi ĩ.nõ ſolũ vnã v⸗

nitate fidei ⁊ dilectõis. ſed plures reſpectu di

uerſitatis locoꝝ ⁊ rituũ. Oñ aſſumpn ſunt ⁊
in quibo eniã in fide ↄuerſanf. Na alij vocati
er iudaiſmo.alij er gẽnlitate.et alios ritꝰ ha⸗
bet eccleſia oꝛiẽtalis alios occidẽtalis.Cõiun
ctio vðr.qꝛ vbiq; mr̃imoniũ q;tũ ad pfectõʒ
eius eſſentialẽ efficit ꝑ cõiunctionẽ animoꝝ
ſq; cõſenſuũ p verba erpᷣſſoꝝ.etiã abſiʒ ↄiun
ctõne coꝛpoꝝ.xxvij.q.ij.ſufficiat.ipᷣa tũ copu
la carnalis addit q;tum ad ꝑfectionẽ ſigniſi⸗

catõis.qꝛ ſignificat pfectius.ↄiunctõʒ xpᷣi cũ

eccleſia. et deitatis cũ hũanitate indiuiſibilẽ
ſicut mr̃imoniũ cõſummarũ eſt inſepabile.
ſi mr̃imoniũ ratiſicatũ ꝑ vba de pñti⁊ nõ cõ

ſũmatũ.eſt ſepabile.puta ꝑ ĩgreſſũ religiõis

et ſignificat vnionẽ aĩe fidelis cũ deo p dile⸗
ctionẽ.qᷓ tñ ab eo ſexꝑe ꝓ peccatũ moꝛtale ſe/⸗
paraf in pñti. in vita aũt beata vbi cõſiunma
tũ eſt matrimoniũñ iſtud nunqᷓ; pᷣt ſepari.DHi
cit etiã pꝑe.de pał.in.iiij.di.xxvi ꝙ cõ ſunctio
q̃ eſt eſſentia matrimonij.nõ eſt coꝛpox.cũ il
la ſequaf nec fuit in maria ⁊ ioſeph.vbi fuit
verũ mr̃imomũ.nec cõſenſus pᷣcedẽs cñ illa
ſit cauſa efficiẽs extrinſeca.ſed ↄiunctio liga
minis media quã deus efficit.ſicut ⁊ cetera q̃

ſunt res ⁊ ſacĩin in alijs ſacramẽtis. ad quẽ
cõſenſus diſponit ſicut aqᷓ ⁊ verba ad baptiſ⸗

Capitulumnonum

mi catacterẽ. Addit magiſter ſentẽ. ad dictꝗ
diffininionc.maritał.qð diar᷑ ad diſferentiã
cõcubinatus.qͥ eriã ſi duraret vſq; ad moꝛtẽ
etfidẽ ſibi ſeruarẽt.nõ eſt mrunomñ ſed foꝛ
nicatio. Nec obſtat ꝙ abraꝗ iſaac ⁊ iacob et
dauid dicunt habuiſie ↄcubinaa.et tñ nõ foꝛ
nicarie. ſed licite fuiſie eis vſus.nã femine ’
le aliqñ vxoꝛes dicunt in ſcriptura.aliquãdo
cõcubine.Oroꝛes quidẽ inq;tũ cognoſcebãa
tur vroꝛio effectu.et cõſenſu maritali.ſeu qᷓ;
tũ ad debitũ cõiugale. Cõcubine aũt dicunt᷑
q;tũ ad regimẽ comus ⁊ gulernatõʒ familie
qꝛ nõ erãt pꝛincipales in lvc.ſed vna.ſ. pſo⸗
na. alie vt abſecundãtes ſn nico.de lyra ſip
geñ. Sequit᷑ in diffinitõe. indiuiduã vite cõ
ſuetudinẽ retinẽs.i. ꝙ intelligat pᷣm nwſi⸗
tum et debituʒ. debent eſſe illius proſiti ꝙ;
nunq; diuidan ſm hoſtieñ, Oñ non delent
diſrumpere cõiugalis cõpaginis vnitatẽ. iij.

d.v.c.femine. Sicut imꝑatoꝛ or auguſtus q

diuidit᷑.et pꝛinceps nõ ſemꝑ auget imperiũ

vt cõſtãtinus.de cuius vvnatõne ꝓpter lvxc &ẽ

vubiñ.dicit pe.in.iiij.Dite ð r.qꝛ moꝛs oĩ

ſoluit. moꝛtuo enĩ viro ſoluta ẽ a lege viri. vt

dicit apls.i. x. vij. Sʒ eo viuẽte ſine eo nõ
p̃t oꝛare ita.ſ.ꝙ ꝓpter lve exigenti debĩtũ de

neget. nec vouere. et ecõuerſo vir ſine vxoꝛe

auo ſcilicet ad caſtitatem. in quo non ad in
paria iudicantur. Onde ſi cõiugatus moꝛ/
tuus reſuſcitaretur vt laʒarus que erat vxoꝛ
eius.nõ eſſet amplius vxoꝛ niſi iterũ ⁊ de no⸗
no ↄtra vendo. Et qꝛ quoddã matrimoniũ ſpi
rituale eſt inter pꝛelatũ et eccleſiã ſuã. qð fi⸗
nitur moꝛte.ideo dicendũ de hmõi loc eſt. ſi
plebanꝰ pꝛioꝛ vel ẽᷣs moꝛtuus ſuſcitaf.opoꝛ
tet ꝙ de nouo eligat in illa p̃latura ſcõm pe.
de palu.in.iiij.et idẽ dicit de religioſo reſuſci⸗
tato ꝙ nõ eſt obligatꝰ religioni. Fuit añt ma
trimoniũ inſtitutũ a deo.diſt. xxvi. deinde.in
pacliſo terreſiri dicẽte adã er inſtinctu ſpiri⸗
tuſſancti. Hũc os ex oſſibo meis ⁊ caro de car
ne mea.geñ.ij. Et ante perm̃ quidẽ ſolũ ad
multiplicatõeʒ; ꝓlis poſt petm̃ etiã advitatio

nẽ foꝛnicatõis.i.coꝛint.vij. Pꝛopter foꝛnica

tionẽ ſceʒ vitandã vnuſqͥſq; habeat ſu ꝛc. p⸗
pter alias etiã cauſas contrahit᷑.ſed ille ſunt
pꝛincipales.Et ðr matrimoniũ ãſi mr̃is mu
niũ.i.officiũ.qꝛ dat mulierib eſſe matres.et
dñs. xxxiij.q.v.S.hc imago.tñ matrimoniũ
plus aſcribit᷑ mr̃i qᷓ patri.qm̃ ei ꝰoff iciũ plus
apparet in matre q; officiũ viri. Nã ante pꝑtãũ
oneroſus in partu wloꝛoſus.et poſt partũ la
boꝛioſus ſibi noſci᷑ ꝓat.vt de cõuer.cõiuga,

licet pater generatõis ſit auctoꝛa pene vxoꝛiſ

capitu.ex lrfis.

9 6
Hota quod licet · ..iii.
iuriſte dicãt et etiã magiſter ſentẽ. videat᷑ di
cere. ꝙ matrimoniũ large dicit᷑ ſacramentũ
inq;rũ ſcʒ eſt ſignũ ſacratiſſime rei.ſed nõ cõ
fertur in eo gratia ſicut in alijs.tho.pe. de pa.
et ala.tolo.tenẽt cõiter ↄtrariũ ſcʒ ꝙ ibi cõ
ferat᷑ gratia ad iſtũ vicʒ effectũ.vt ſciat vnuſ
quiſq; vas ſuũlwſſidere in lvnoꝛe nõ paſſio⸗
ne deſiderij.qð ſic intelligit᷑.qꝛ habet minne⸗
re et refrenare ↄcupiſcentiã.nõ p lvc ſolũ ꝙ
ſatiſrit ↄcupiſcẽtie ꝑ actũ cõiugalẽ.qꝛ iſtud ẽ
naturale ſed p dei granã ibi opantẽ ᷣm JYo.

pariſeñ.vt ſcʒ ſit cõrentus coniuge ſua.et nõ

feraf ad cõcupiſcenciã alteri et magis amet
cõſoꝛtẽ etiã turpiſſim ã facie q; alienã pulcer⸗
rimã. autẽ in multis ſecus ſit. lvc accidit.
vel qꝛ ponũt obſtaculũ gratie ſacramẽtali vel

gquia raceptã nõ ↄſeruãt vt in alijs ſacramẽ/

tis. Eſt igit᷑ ꝓpꝛie ⁊ ſtricte ſacramentũ. Om̃e
enĩ ſenſibile a deo inſtitutũ in remediũ ↄtra
peccatũ ↄferens gratiã er oꝑe operato ſigni
ficans eã. eſt ſacramentũ noue legis. Sʒ oĩa
hec cõöueniũt matrimonio. ergo eſt ſacẽm p⸗

pꝛie ⁊ ſtricte. Sed hũ verũ eſt ꝙ habet minus

de ſpñalitate qᷓ alia.⁊ minoꝛ gfa cõfert᷑.ſᷣm
pe.de pał. Ampꝛimit aũt matrimoniũ ꝓut ẽ
ſacrm noue legis oꝛnatũ qͥ vocat᷑ vinculũ vł
nexus.qð nõ ſolũ eſt relatio rõnis.ſed aliqͥd
abſolurũ diſponẽs ad gr̃aʒ.qui oꝛnaf nõ im/⸗
pꝛimit᷑ in mrimomio ↄtracto ante baptiſmũ
ſicut nec etiaʒ impꝛimeret caracter diſvonẽs
ad af̃aʒx in cõfirmato añ bantiſinũ. Dñ infi/
deles ↄiugati recepto baptiſmo. Si de nouo
cõtrahũt inter ſe vir ⁊ vroꝛ.ſeu pſiſtũt in pꝛi
ſtino ſtatu ⁊ cõſenſu.tũc impꝛimit᷑ ille oꝛna/
tus.er mr̃imoniũ eon eſt ſacr̃m noue legis.
nꝗ ante baptſſmũ nõ erat ꝑfecte ſacrm. ꝓut

ſcʒ eſt cuſans gras.ſed erat mr̃imoniũ illõ

quidã ↄtractus. Foꝛma hur ſact̃i ſᷣm pe.de

pabł.in.iiij.ſunt verba q dicũt ↄtralentes.ac⸗
cipio te in meã ⁊c.vel aliq̃d equipollẽs expᷣſſi

uũ ↄſenſus pꝑ ſignũ.materia ſint ipᷣi ↄtrahẽ

tes. Nec diſtinguit hic materia in qua ſuſci⸗/

piens.et materia ex qua.ſicut in euchariſtia
et alijs.qꝛ m atrimoniũ eſt ↄtractus pſonarũ
ſicut alij cõtracctus ſunt ↄtracrus rerũ.in qͥ/
bus ↄtractibo res que rranſfert ꝑ pactũ ſunt
materia. et expᷣſſio cõſenſus ſoꝝma.vel pᷣt di
ci.ꝙ ſicut in euchariſtia eſt duplex materia
dupler foꝛma.vnũ tñ ſacr̃m. ſic et hic cũ vᷣr.
accipio te in meã.i.w tibi meipᷣm in virũ.eſt
vna foꝛma verha.⁊ vna materia ex qua ipᷣe q̃
loquit᷑ vel coꝛous eius.⁊ alia materia in qua

eius obiectũ in quo trãſit.cũ dico.hoc eſt coꝛ-

Pus meũ.et vlterius qñ reſpondet mulier.ac

Zitulus decimuſquartus

cipio te in men.i.w me tibi in vxoꝛ? eſt foꝛ
ma verbũ.et materia ex qua loquẽs. et in
recipiẽs. Et ſic diuerſis reſpectibo vnũ eſt foꝛ

male reſpectu alterius. et aliud materiale.
Que aũt dicit ſacerdos cñ benedicit nuptias
eſt foꝛma accidentalis.et nõ de ſubſtãtia mr̃i
monij ſ̃m aug.de anchv. Dicit etiã tho. ꝙ cũ
puella pᷣ verecũdia tacet ꝑntibus eã viro na

dentibo verba pntuʒ ↄputant ac ſi eſſent pu
elle. taciturnitas illa p cõſenſu habet. Et B

eſt verũ de filijs 2 filiab reſpecu pr̃is et ma⸗
tris tm̃ ſq; ipᷣis ꝑntibus ↄoſentientibo filijs

cõtrahit mrimoniũ.ſed nõ ſic de alijs cõſan/

guineis.vt et᷑ de ſwon.impu.ca.i.lib.vi.

De pluralitate cõiugij et eius diuoꝛtio.

Capirtulum decimi,

E pluralitate con-

d iugij et eius diuoꝛtio vidẽda ſunt
q̃ttuoꝛ. Pꝛimũ eſt ꝙ mulieri nun

ᷓmn; eodẽ tꝑe licuit hẽe plures viros.i.maritoſ

nec in loc deus vnqᷓ; diſpenſauit. Secunduʒ
eſt ꝙ viro nũq; licuit hr̃e vno et eodem ꝑe
plures vroꝛes de iure naturali cõi. ſed in lvc
fuit aliqñ a deo diſpenſatũ in veteri teſtamẽto
Cerciũ eſt ꝙ nũqᷓ; licuitviro dimittere vxoꝛẽ
legitimã quo ad vinculũ.⁊ aliã ducere.et ecõ
trario mulieri dimittere virũ ⁊ alrerũ ducere

dð tñ fuit in lege moiſi ꝓmiſſum. Quartũ ꝙ

licet in certis caſibꝰ virxro dimittere vroꝛẽ et
vxoꝛi virũ.nõ tñ quo ad vinculũ.ſed q̃ ad ne
gandũ debitũ.et q̊ ad habitationẽ.

Quantũ ad primũ F.i.
6 ꝙ nũq; licuit mulieri vno ⁊ eodẽ tꝑe hr̃e
plures maritos.pe.de pał.in.iiij.di.xxxiij.q.i.
ſic ꝓbat.illud qð ẽ ↄtra ius naturale.nũq li⸗
cuit niſi diſpẽſantę auctoꝛe nature.ſ loc eſt
hmõi nec legit᷑ deñ vnq; in ̊ diſpẽſaſſe. ⁊c.
autẽ ſit ic ↄ̊ ius naturale ſic ꝓbaf. Jus
naturale or vela natura generis. qð natura

oſa aĩalia wcuit.vt cõiunctio maris ⁊ fen ⸗
educatio filioꝝ.vel a natura ſpeciei.vt eſt ius

gentiũ ſcʒ qð naturał rõ apud hoĩes ↄſtituit.
vt puniri maleſicia.vł a natura ſupꝑioꝛi.qð ĩ
lege ⁊ euãgelio ↄtinet᷑.et illud qð eſt )̊ pꝛimũ
eſt ꝓie innaturale⁊ qð eſt 3 ſcõm eſt inbhu

manũ.⁊ qð ẽ cõtra terciũ eſt pctm̃.qꝛ peccatũ

eſt rrãſgreſſio legis diuine.Et ex Gᷓ̊ patʒ quõ
aliqͥd ſit naturã mr̃imonij.qꝛ natura agit
ꝓpter finẽ. Et triplicẽ finẽ hʒ mr̃imoniũ vᷣm
triplex bonũ eiꝰ Nã inqtũñ ẽ officiũ a natura
gũis h p fine npcreatõʒ ꝓlis ⁊ educatõʒ.Se⸗
cũdũ inq;tũ eſt a natura ſpeciei.hʒ ꝓ fine fe

dus hũñane ſocieta iut᷑ bonũ fidei qmicicie.?
cõmunicationẽ in oꝑib ciuilib. Anquantũ

umſin

MmMitientin
ugalin
(Giikbnns.
imie rlhrſn
H nrefltce⸗

Aloanb al

Alarinlenn

Ap diſen
ietden
trn9/,.

3

AIInhſibpin

imimt,
AIuuImmännt
ſprtneen
mMmönglire
fſenckioner
ieclutanſant
lannet
nhtimek
fteſnn dpucane
Mhlorhabrir)

—

Aunordinns
Apatnarted

ülfiſchmnt
Mn ſc
uuuſtanane⸗
Unmllzemri⸗
Afhiſeten
uc
ignti

rmnk arſ eſc

utnmnan
ſſendenti fls
dſcdaircnn

geisdt.
Uni lo.

rſtanecc

BDüNiNMRNN
einiete nin
ephmerytsiNe
thie moet eddinge

enmmmidi fiil

minineteithin
õ
Muäi1dhieeene

mere vini 1alnidtne

gmfun Qumi
dinler mii 4
AA vnalli ſel qader

babitarione.

AMwd 4

Annn

õ

Minii uni

AMmieuNe Nia d

Ane I eN

af H

õ
tcömmto muntf.
nunn ſttii NA n GH

alo ifr in
lamna ſhnhh

viainOse ;ine
ton aun

„ .

pluralitas viroꝝ quo ad vnã vxoꝛẽ eſt magꝭ

Eapitului decimum

eſt ſactamn etũ habet ꝓ fine repꝛeſentationẽ

incarnatõis xpᷣi.⁊ ex ſvc habet inſeꝑabilitatẽ

Pluralitas aũt vxo:ũ eſt cõtra ius naturale

qtũ ad finẽ ſcᷣm ⁊ terciũ.nõ pꝛimũ finẽ.ſed

coõtra ius qᷓ; tũ ad ſinẽ.qui cõtra oẽ ius.nã cõ

tra primũ finẽ.ſ.generai ionẽ.q licet mulier
qñ eſt impꝛegnata. aliqñ impꝛegnet.tñ fre⸗
quenter cauſaf aboꝛſus.ODñ meretrices raro
pariũt. item eſt cõtra educationẽ ꝓlis ꝓpter
incertitudinẽ Scdo eſt contra bonũ fidei. qꝛ
magis cõrirant᷑ vin ꝓpter feĩas qᷓ; ecõuerſo

etiã in brutis. Cercio cõtra bonũ ſacramenti

magis. qꝛ chriſius nõ cõſtat ex pluribus p⸗

₰

dum dicit᷑. ꝙ nunq; li licet vm.
halere plures vroꝛes. et loc dicit expᷣſſe.ca .

ſecun .F. ii.

Quantũ ad ſecun F. i⸗
cuit nec licet vni viro
gaudernus de diuoꝛ. et ſido. dicit di. xxxiiij.
Chriſſianis nedũ plurimas ſed nec duas ſi⸗

mul licet habere vxoꝛes.ſed vnã tm̃.et hvc m
ſi ex diuina diſpenſatõe. Rõ huius eſt. quia

hoc eſt cõtra ius naturale cõſuetũ.vt dictuʒ

eſt. Sed quõ fuit in veteri teſtamẽto cũ aliqᷣ⸗
bus patribo diſpenſatũ. vt abraã iacob ⁊ hu⸗
iuſmodi.eſt dupler modus dicẽdi fin pe. de
paluð.xxxiij.q.i.Oicũt enĩ quidã ꝙ pꝛimiq

habuerũt pluresvxoꝛes.nõ potuerũt cũ ſcõa

cubare viuẽte pꝛima.niſi de cõſenſu eius.cu⸗

ius rõnem aſſignat. q; duobo cõtrahentibus

matrimoniũ inter ſe. ſimpliciter vn trãffert
totz poteſtate; coꝛpis ſui in alterũ ſcʒ quo ad

actũ cõiugalẽ, ppter qð ſine cõſenſu eius nõ

*

pᷣt alteri obligare coꝛpus ſuũ.pᷣt aũt de cõſen
ſu eius ex cauſa.vt ſi eſſet ſterilis vxoꝛ.vt in
abraã factuʒ eſt. Geñ.xvi. et recitat.rrxij.q.
iiij.dixit ſara.vł ꝓpter paucitatẽ humani ge

neris multiplicandi in cultũ dei. vt iacob q́;
quattuoꝛ habuit. Oñ aug?. Obijciunt iacob

quattuoꝛ vxoꝛes qñ mos erat crimẽ nõ erat.
Sic patriarche cõiugibo ſuſcipientibꝰ ſemen
ſuũ miſcebant.nõ cõcupiſcẽtia ꝑficiende vo
luptaris.ſed ꝓuidentia ppagande ſobolis.
xxxij. q.iiij. obijciunt. et ſic volũtate rachelis
acceſſit ad lyam. et de voluntate earũ acceſſit
ad ancillas earũ.pceſſu vero tꝑis mos inole

uit apud alios habere plures vxoꝛes de volũ

tate pꝛime tacita vel expꝛeſſa vel cõſuetudſe
ſup hoc obtẽta. Nec vident᷑ in hoc peccaſſe
antiqui iuſti.qꝛ nõ eſt contra naturã. cũ hoc
facerẽt aĩo gignendi nõ laſciniendi.nec ↄtra
legẽ.qꝛ nedũ ꝓlibitũ. Et qð AInno. dicit in
c, gaudemus. de diuoꝛ. hoc nõ licuiſſe niſi ex
Diuina reuelatiõe alicui fuit cõceſſiun.expo⸗

—

nunt pᷣdicti nõ de reuelatõe qᷓ ſpecialis inſpi

ratio diuina. ſed de interioꝛi dictam ne rõis

quo ſciuerũt ſancti pr̃es.ꝙ ꝓ multiplicatio
ne humani generis licuit habere plures vxo⸗
res de cõſenſu pꝛime. ſicut eni lex naturalis
nõ eſt ſcripta in codice.ſed impꝛeſſa a veo in

mente. Sic dictamẽ rõis quo ſcitur quo caſu
lex nõ aſtringit. cũ ſit quedã legis interpꝛeta
tio. pᷣt dici diſpen ſatio.et qꝛ eſt menti impꝛeſ

ſa a deo. ideo ör diuina diſpenſatio. Sed ali
dicũt vᷣm cõem opinionẽ.ꝙ nec de aſſenſu al
teriꝰ nec ꝓpter ſterilitatẽ licuit vnq; vni vi⸗
ro plures halvrev xoꝛes.niſi ex diuing diſpẽ
ſatione ſpeciali ſeu reuelatõe. Pꝛimũ patet.
q; nõ plus iuris habet vir in vroꝛẽ q; vroꝛ in
virũ q;tũ ad eſſentialia marrlond. dee⸗ plus
indiger ple mulier q;ᷓ vir. ſed nunq; de licẽtia
viri ſterili licuit vxoꝛi accipe alterũvirũ.ergo

nec ecõnerſo licet ſit vnũ grauius altero ⁊ in

naturalius. tñ et hoc.ſ.viris h̃e plures vxo⸗
res eſt cõtra ius naturale cõe.q; tũ ad ſcomæ
terciũ finẽ matrimonij vt dictũ eſt.Creditur

aũt pᷣdictis ſanctis parribꝰ ꝑ diuinã inſpira

.* +m — ⁸ „

tionẽ cũ eis diſpenſatũ.licʒ nõ ſit ſcriptũ.Si⸗
cut aũt in tabulis coꝛdis erat ſcripta iſta ꝓhi

bitio de pluralitate vroꝛũ nõ habenda non in

codice.ſic ſufficiebat coꝛdis diſpenſatio ꝑ di
uin inſpiratõʒ abſq; alia ſcriptura. et iſta eſt
ſo. inno.ĩ dicto.c.gaudemꝰ.de diuoꝛ.qꝛ nihil
tã narurale ẽ q; vnũqðq; diſſolui eo genere qͥ
ligatũ eſt.Oñ pᷣceptũ qð hʒ obligatõʒ ex in⸗
ſpiratõe.i.de nõ habẽdo plures vxoꝛes.hʒ di⸗
ſpenſationẽ er ſola diſpenſatiõe. Et qð pꝛimi
exponũt decretaleſ de diſpenſarõe diuina.i.de
dictamĩerõis naturał.nõ eſt ad mentẽ inno.
ſed extoꝛta. et qð ſuᷣ dixit aug·ĩ.c.obijciunt᷑
ꝙ mos erat crimẽ nõ erat.expoĩt glo. mos.ſ.
diuin a deo inſpiratꝰ.ita ꝙ nõ vult dicere ꝙ
cõſuerudinis rõe pᷣciſe ercuſarent᷑ a pctõ.ſed

q; inſpiratõe diuina erãt diſpẽ ſati. In nouæx
aũt lege nulli liq hr̃e plures.nec repitur den

diſpenſaſſe. nec papa poſſet in hec diſpenſare
enã aſſentiẽteoxoꝛe ſterili et ꝓpter bonũ vmꝰ
regni.vt qͥ rex haberet vxoꝛẽ ſterilẽ.ſiẽ ppter
bonũ tale licet ei diſpenſare ĩ voto ſolẽniʒato
in religione vt ↄtrahat.Et aduertendũ ꝙ añ

₰ℳ „ .

abꝛaã nõ fuit in hoc diſpenſatũ. ſcʒ hĩe plu⸗/
resvroꝛes. Oñ lamech nõ exeuſat ab adulte
rio.qͥ duas habuit.geñ.iiij. Nec abꝛaã vſq;
ad moiſen ſine inſpiratõe ad pfes.ſed nõ fu
it diſpenſatũ cũ alijs a genere abꝛaã.qꝛ nõ di
diſpenſabat ſolũ ꝓprer multiplicationẽ ſobo⸗
lis ante diluuiũ.et ſtatim poſt fuiſſet conceſ/
ſurm. ſed ppter augmẽtũ cultus diuini qðe
rat nõ in alis gentilibus incircũciſis. cũ eſß
ſent dediti idolatrie. Atẽ a moiſe vſq; ad cri⸗
ſtü nõ ſolũ licuit regib ſed etiã ſacerdotibns

Zitulus decimuſquartus

qꝛ de vtraq; tribuerat xpᷣs naſciturus et moi

ſes legiflatoꝛ nõ ꝓhibuit.qð fecit helcana qui

fuit ſub lege.nec tñ de tribu regali vel ſacer /
dotali.et habuit annã ⁊ fenenna.i.Reg.i.et
ceutero.xx.de vxoꝛe odioſa et dilecta.agendo

ſupponit tũc licitũ habere plures vxoꝛes. An

lege autẽ euangelica nunq; licuit nec licebit
nec iudeis nec ſanacenis nec alijs. Oñ̃ xpᷣs
reduxim matrimoniũ ad pꝛimã ſin inſtituniõʒ
in ꝑpadiſo.cũ dixit Oath. xix. Ab initio fuit
ſic.ſ.ꝙ nõ liceret relinq̃re vnã vxoꝛẽ ⁊ accipe
aliã.vel plures hr̃e.reliquet hõ⁊c.⁊ adherebit

vxoꝛ ſue.nõ dixit vxoꝛibꝰ in plurah ſed ĩ ſin⸗

gulari.ſcʒ vnice. Et licet impatoꝛ valentinia/
nus ſed arrianus legeʒ dederit vt qͥ voluerit
oſſet duas habere vt ſenioꝛ et ipᷣe cũ ſeuera
quã habebatvxoꝛẽ ⁊ haberet iuſſinʒ quã mor
du xij vxoꝛẽ.vt halet᷑ in hyſto.triꝑt ta.lex illa
nuliiꝰ eſt momẽti.qꝛ ↄtra legẽ dei ⁊ canonicã
Nñ̃ et nũc iure ciuili eũ qui halxt duas vxo
res ↄmittaf infamia.. ad legẽ iulia. ð adul.
Cum enĩ nũc multiplicatio cultus diuini ſit
ꝑgeneranonẽ ſpiritualẽ nõ carnalẽ.ideo ma
trimonia reſtringunt ad vnũ. et nõ amplian
tur. Nalxre aũt pluresvroꝛes diuerſis tpibꝰ
oꝛe moꝛtua ſꝑ viro licuit et ecõuerſo mu/
lien plures viros pꝛimo moꝛtuo. Dñ apłs

ad Gał.moꝛtuo viro cui vulr nubattantum

in dño. OHñ et abra dvcrepitꝰ moꝛtua ſara.
du xit ceturã Geñ.xxiij. Et anna mater virgi

nis marie habuit ſucceſſiue tres viros. Hinc
et Aug. rxxi.q.i.ait.deus maſculũ er feminaʒ

Aagandi generis cauſa nnpꝑtiali caſtitate cõ
iunxit.et ſecũdas nuptias q̃ in vrroq; teſta⸗

mento pmittunt.licitas eſſe mõſtrauit.et. j.

Wõtra humane verecũdie ſenſum nõ audeo
dicere.vt qᷣtiẽs voluerint.nubãt necex meo
goꝛde quotaſſibet nuprias.ↄdemnare. Atem
Hiero. Hõ damno bigamos nec trgamos
et ſi dici pᷣt octogamos. rrri.q.i.apiant. Oe
K aliqñ ctoꝛesvideant inuehere cõtra ſecũ
das nuptias vt in ea.q.c.hac rõne. et ſequẽ/
nhus.vt dicit gratianꝰ in. S.ſequẽti.ad erlvꝛ
tationẽ vidualis continẽtie nõ ad cõdemna

nionẽ ſecundarũ nuptiarũ ⁊ deinceps.intelli

gendũ eſt eſſe dictum.

Quãtum ad ter⸗ F. iii.
cium ſcʒ de repudianda vxoꝛe. Sciendũ pᷣm
Pe. de palu. vbi ſu pᷣ.ꝙ nunqᷓ; licuit vxoꝛẽ re
pudiare ercepta cauſa foꝛnicatõis.et tũc quo
ad thoꝛũ ꝗpter illud math.rxir. quos deus cõ⸗
lunrit homo nõ ſeparet. Mec abraã dimiſit
agar. nec moiſes ethiopiſſam niſi ↄſilio dei.
ſed tpe legis q;tũ ad impumitatẽ licebarviro
dimittere vxorẽ 2 nõ ecõuerſo. Et hoc niſi in

duobus caſibus. Pꝛimus cũ ſtupꝛũ obiectũ

nõ ꝓbaſſet. Secũdusqũñ eã pꝛius alus deſſo
rauerat.deute.xxij. Sed vtrũ in repudiando
vrxoꝛẽ iudei pꝑeccarẽt eſt duplex opinio.Alliq́
dicebãt ꝙ nõ fiebat abſq; peccato. et ſint cõ⸗
paratiua pmiſſio ad vitandũ maius maluʒ

ſcʒ vxoꝛicidiũ.ꝓpter duriciã ergo iudeoꝝ per/
miſſum erat iſtud ꝙ non pumebat in lege.
Sʒ circa hoc ab his qͥ ſunt ↄtrarie opinionis
ſic obijcit. ex wetus er ſi im pfecta erat.in⸗
q;tũ gratiã nõ miniſtrabat ad iuuandũ im
plere ip̃az tñ ↄplete oſtẽdebat peccatũ.qð de⸗
bebat vitan.Sed cũ nullibi in ſcriptura ve⸗
teris teſtamẽti tale repudiuʒ repꝛehendat. ſi

peccatũ fuiſet. ler illa defeciſſet. qᷓ illud per⸗

nmittebat nec malũ eſſe ondebat..Sʒ adſooc
rñdet Nico.de lyra ſuꝑ deutero. dicẽs. ꝙ ali
quid eſſe illicitũ qð lex ꝑmittebat. duplici⸗
ter oſtendebat. Ono mò qꝛ p aliquẽ pphetã
repꝛehendebat.et iſto mõ vſura pꝑmiſſa ĩ le⸗

ge oſtenditur illicita. dicẽte ps. mij. Qui pe

cumiã ſuã nõ dedit ad vſurã. et eʒech. etiain
tangit.Alio mõ ꝓ ↄmunẽ bonoꝝ obſeruatio
nẽ. Cũ enĩ cõſuerudo ſit opnima legũ inter⸗
pꝛes ⁊ cõſuetudo ſit lonus vſus nõ abuſus.
2 nõ reperit in vteri teſtamẽto aliquẽ ſan⸗
ctoꝛũ vxoꝛẽ repucdlaſſe.niſi a deo inſpiratus
ſpecialiter. ſicut abraã de agar. et moiſes de
ethiopiſſa ideo pꝑ iſtuʒ modũ oſtendit᷑ fuiſſe
malũ tale repudiũ.et ſic ↄcludit nico.de lira.
Sed pe.de pal
coꝛdat verbis euãgelij math.xix.vbi xpᷣs di⸗
xit ꝙ moiſes ꝓpter duriciã coꝛdis ꝑmiſit re
pudiũ ⁊c. Sed alia opinio que dicit. ꝙ nõ e/⸗
rat peccatũ.aſſerit.ꝙ videf melioꝛ.qꝛ illð fie
bat autoꝛitate legis dei.qᷓ omne moꝛtale phi
lebat. et ſi nõ cohibebat.alias impꝑfecta fuiſ⸗

ſet lex.q̃ de oĩbo actibus virtutũ ferebat ne⸗

ceſſarijs ad ſalutẽ.iure aũt ciuili olim ſine cꝗ
ad lhbitũ fiebat diuoꝛtiũ.vtroq;vel altero vo
lente.vt libera eſſet a matrimonio.Et liq; iu
re nouo puniaf.qui ſine iuſta cauſa repudi⸗
at.tñ ſcõᷣm illud ius ſoluif matrimoniũ.C.
de diuoꝛ.l.fina.Et qꝛ hoc eſt ↄtra legẽ cano⸗
nicã imo et diuinã.xxxij.q.v.ille aũt.s.cum

ergo. cũ.c.ſequẽ. ideo illa lex ciuilis irrita ẽ.

nec ſeruãda.qꝛ eſſet moꝛtale peccatũ. Dato
aũt hbello repudij tꝑe legis moſaice durris
licebat viro ducere aliã.qꝛ et ante diuoꝛtiuʒ
licebat vxoꝛari. at nõ ſic iure woli. qꝛ vinculu
manebat.Sed qꝛ ante nouã legeʒ in matri⸗
monio non fuit vinculũ.qð eſſet aliqͥd reale
abſoluti.igit ꝑ repudiũ videbat᷑ magis ſolu
tum vinculũ.et ꝓ ↄſequẽs licitũ cõiugiñ eti
am mulieri.qꝛ ſacerdoti ꝓhibitũ erat ducere
vxoꝛẽ viduãvel repudiatã.⁊ ꝑ ↄſequẽs alteri

ſpp

ſficomonn.
minnnhi

dicit ꝙ iſta opinio magis cõ

min
lißetan

temnmute,

7

ge

ner iettlgi,

ſriinct,

apuilot

Deſacunen

ßeen

AYtſmuyin
Uſetnie
mmrinnechate.

(nnntvur odine

(anciſaeramen
mtiignorſanan
uladenci
Etſwreptefcern
pröopanitrai
ſcparpesſeſſpi

Aumpnpemmſan

(radepndkun
drentiannei
entatolun
wentiiſpuaee

ſeſepridefeai⸗
Exrortaleswn

iinnalitig lon
iſmseſtconn
fntle erreme
uignorantn
mmatrimonnü
Ehniolontran
AUlefcle,er⸗
ſthenmenne

fHüikonfrnatio

mmlipenb
mhöen
ifinmmen

(higeſſan

elittkäisſa
N
leſiſceſtſan
Anſieſler

Ilaſangn

en drite za ni,
uA ieten an

unmnewrſtan,

=

btinibtſsn.

uaſe nie wnſne

rni deen enmide

Knmcicfencffiſe

Weſc NuGdtN

Mngnachinid iges

ò

Gerdmnitmtsgnit

”ñcü
ynger neim gide

onnenmmnet

Nbat ahias impfemin
mnbas virtuti etnie
iure aitciuilioßnſned
õ

na matminono Krligi

niſnenſt ud O

s ſur nmnmmi.

eeberefamvi enoſ
Ceninercilsintti,

tmtieſetni⸗ D

õ
alni grerante Nng
jiͦfennepi mnnli
nrnoni erin nin
Gii Cſetaiiet

Gincthe ng⸗ qd

mis ſuni tllhia
uipbibifſcn a
iito⸗lin

Qapitulum

nubere eratilli conceſſinn. quod non eſſet.ſed
illa eſſet vroꝛ pꝛimi qꝛ vxoꝛem alterius diice⸗
re nulla lege etiam apud gentiles fuit licitum
vtpatet Beñ.xx. de pharaone ⁊ abimelec.pꝰ

i; aũt vir repudiauerat vxoꝛem non roterat

illam ſibi reconciliare ⁊ reaſſumere ſibi. ſiilla

iam contraxiſſet ci altero.vt patet hiere. vij
niſi eomoꝛtuo.Sed ſinon contraxiſſet adhuc
cum alio verius eſt ꝙ roteratillam ſibi reaſ/
ſumere. licet aliqui contrariũ dicant. Forma
aũt libelli repudij qui dabaturvxoꝛi ʒʒ ioſephũ
eꝛat.Pꝛomitto nibi ꝙ non amplius conueni
am tecum. MM

De ſacramentis in genere per modum wo
ctrine.de numero eoꝛum. de inſtititione ⁊ de
effe ctuuu· ́MVẽNEẽK /
Laaapitulurn.rir.
vig miſſa ordina
tur ad confectiõʒ ſacramentoꝛuʒ qᷓ
eſt maximũ ſacramentoꝝ de multa

dicta ſunt. ti. xiij.c. vi.p rotũ.⁊ adhuc aliq̃ di/

centur immediate poſt illud In miſſa etiã
conferuntur oꝛdines.vbi datuꝛ poteſtasadmi
niſtrandi ſacramenta. conſecrantur etiã ma⸗/
terie aliquoꝝ ſacramentoxr.ideo poſt tractat

de miſſa dicendũ eſt de ſacramentis eccleſie
qque ſunt ſeptẽ figurata per ſeptem panes qui⸗

bus rpᷣs pauit ⁊ ſatiauit turbas YJohan. vi. ca.
et ſic paupes ſcʒ ſpũ. vidue.i.ẽccleſie filij ſa⸗
turantur pamby ſacramentoꝝ. Et ſiẽ cibus re/
ſtaurat deperditũ in hmine ſumente ⁊ induẽ
auginentũ.cum eſt in ſtamaugmenti.ſic ſacra
menta tollunt defectus ſpũales ⁊ inducũt au/⸗
gmentũ ſpũ ale.ſcʒ virtutũ.Sunt aũt in homi

ne ſeptẽ defecius.tres culpꝑe.ſ.peccatũ oꝛigia

le mortale ⁊ veniale quatuoꝛ pꝑene.ſ.ignoꝛan
tia. malitia. concupiſcentia infirmitas. Ba
ptiſmus eſt contra oꝛiginale penitentia cõtra
moꝛtale. extremavnctio contra veniale.oꝛo
conira ignorantiã. enchariſtia contra malici
am.matrimoniũ contra concupiſcentiam.cõ
firmatio contra infi? mitatẽ. Atẽ bapnſmus
adauget fidẽ.extꝛema vnctio ſoem. euchari⸗
ſtia charitatem. oꝛdo pꝛudentiã.venitẽtia iu⸗
ſtitiã confirmatio ſoꝛtuudinẽ. matꝛimomum
tꝑpantiã. DPe.⁊ Rich. Iſta tñ potius eſt quedã
adaptatio qᷓ; ꝑfecta ratioſufficiẽtie. Quid
ant ſit ſacramentũ dicit magiſter. ſententi.in
iij. di. . ꝙ eſt ſacre rei ſignũ que diffinitio con
uenit ⁊ eſt cõis ſacramentis veteris ⁊ noue le
gis. Et pe.de pal.ſic declaꝛat eaʒ. Pꝛimo dicit
ſacre rei.ideſt ſacransactu.i.adhibita ad ſacn
dum ſpualiter. ꝓpier quod nec ſerpens eneꝰ

pteſt dici ſacramentũ.qꝛ adleileatur ſolũ ad

eurã corpalẽ.nec crux xpi. que eſt ad repꝛeſen
tandũ tm.nec creature que ſunt veſtiguun vi
voſſunt dici ſacramentũ. Secunmdo addit᷑ rei.
qꝛ in ſacramenta ſunt tria.ſ.aliquid quod eſt
ſacramentũ tm̃ vt ſignũ exterius ſignãs ⁊ nõ
ſignatuʒ vt aqua in baptiſmo.Aliud qð ẽ res
tm̃ vltra non ſignans aliud.ſed ſignatavt gra
fia. Aliud qð eſt mediũ ſcʒ res ⁊ ſacxamentũ
ſcʒ ſignatũ a pꝛimo ſignans aliud. vt caracter
vloꝛnatus gratiexeſpectu hmõi.Cercõ ponit
ſignũ. Sunt aũt tria genera ſignoxꝝ.ſ.demon
atiuũ. xememoꝛ atiuũ.⁊ ꝓnoſticũ vt demõ
ſtratiuũ ſit reſectu rei pſentis. xememoꝛati⸗
unum reſpecti pᷣteriti ꝓnoſticuʒ reſpectu futuri.

Et ſacramentũ ðꝛ rememoꝛatiuũ q;iñ ad cau

ſam quã rememorat.iſ.xpᷣi paſſionẽ Demon
ſtratiuuʒ q;tũ ad effectũ quẽ actu facit.qꝛ ſan

tiſicat.Et ꝓnoſticũ q;tum ad finẽ ad quẽ oꝛdi

nat.ſ.futurã gloꝛiã. Sed reſtringeno diffintõ
nem ſacramenti ad ſacramenta noue legꝭ tm̃
que ſola ſunt pfecta ſacramenta.opoꝛtet ad/
cere vt diẽ ipᷣe magiſter ſenten.ad pᷣdicta vc
ſcʒ vt eius ſimilitudineʒ gerat ⁊ cauſa exiſtat.
Vbi ſciendũ ꝙ ſicut ſanũ dicit᷑ tripliciter.ſci⸗
licet de habente.efficiente ⁊ ſignante ſanitatẽ
vtputa de ammali medicina ⁊ vrina.ſic ſacra
mentũ dicit᷑ ð habente ſoꝛmaliter ⁊ eſſẽtialit᷑
ſanctitatẽ vt de euchariſtia ↄtninente ſanctum
ſanctoꝝ. Atẽ de ſignante ⁊ efficiente ſimul nõ
tñ habente. ſicut de ceteris ſacramentis noue

legis. Itẽ de efficiente tm̃.a ſic incarnatio et

⁊ paſſiõ ⁊ hmõi dicit᷑ſacramentũ. Iteʒ de ſig⸗/
nante tm̃.vt de ſacramentisveteris legis.eſt
autẽ ſacramentũ noue legis cauſe gr̃e.⁊ ſalu⸗
tẽ oꝑatur ꝑ ſe.licet per accidens in ponẽte ob
icem impediat᷑.⁊ ſic etiã intelligit᷑ alia diſini⸗
tio.ſ. Sacrameniũ eſt in quo ſub tegiunento
rerum viſibiliũ diuina virius ſecrenius ſalutẽ
opatur.pe.⁊ hẽtur.i.q.i.inulti. Et dicit ſacra/⸗

mentũ actiue a ſacrando.ſicut oꝛnamentũ ab

oꝛnando. ſonant aũt ſacramenta effectiue q̃/
dãmõ.qꝛ diſpoſitiue.gr̃a aũt foꝛmaliter.⁊ ivo
non ſunt ſuꝑflua ſicut nec medicine qᷓ ſanãt ĩ
ſtrumentaliter. ſuꝑfluunt aĩali quod ſanat foꝛ
ingliter per ſanitatem.
NQuomodo autem .i
dicantur ſacramenta eſſe cauſe gꝛatie.Scien
dum ꝙ circa loc eſt duplex opinio ſolennis
dam em̃ dicunt ꝙ ſunt cauſa tm̃.ſine q̃ nõ cõ
fertur gꝛatia.qꝛex diuina pactione vel ordina
tione ſic fit. ꝙ recipiens ſacramentuʒ. recipit
gꝛatiã niſi pon at obicẽ.⁊ recipit gratiã nõ a ſa
cramento ſed a deo.ita nulla virtus cauſatina

gꝛatie nec caracteris vel diſpoſitõis ſiue orna
ius exiſtentis in amma eſt in ſacramentis ʒ

1 .

Zitlus

aeos ſed a deo quo ſola pᷣdicta fiunt. Inducũt

ad bo cſimilitudinem d eo qui recipit denariũ
plum beũ facta tali oꝛdinatione. vt qui recipit
vnũ de illis recipit elemoſinã regis.non ꝙ de
narius ſit cauſa elemoſine ſed ſolũ rer. Hena
rius aũt ſolum eſt ſignum ⁊ cauſa ſine q ñ ſic
in ꝓpoſito de ſacramentis reſpectugꝛatie cara
cteris vel oꝛnatus. Sed iſtam opinionẽ repꝛo
bat pe. de pal. poſt thv.in.iiij.⁊ ioban. neapoli.
in quodlilet.ꝑ has rationes.Pꝛimo.quia ſa
cramenta pfecta debent aliquid agere ad ſan/
ctificatõʒ. ⁊ non ſolũ ſignare. quia ſacramẽtuzʒ

dicitur a ſacrando actiue. Vnde niſi aliquid a

gat ad ſacrandũ.non eſt peꝛfectũ ſacramentũ
Sed ſacramentũ noue legis ſunt ꝑfectiſſima
ergo ⁊c. Se cundo qꝛ videt᷑ abſurdũ ꝙ deꝰ nõ
aliter agat in ſacramentis ad iuſtificanduʒ q;
dyabolus in ſoꝛnlegijs ad malefaciendum er
pactione herba vel carta poſita ſublecto vel lin

teamine als limine ⁊ nihil penitus agẽte.aut

ꝙꝙ veꝛba ſacramentalia nil plus faciãt. nec mi
niſter q; verba in cãtatoꝝ aut ipᷣe.Sed ſiẽ illis
diens ex pactione demon agit in ſerpente tꝛa⸗/
hndo vel venenũ moꝛtificandoſſic in ppoſito
Cercio qꝛ ſequeret᷑ m hvc. ꝙ ſacramenta ve
teris legis ⁊ pꝛecepta veteris⁊ noue legis ſint
magis cauſa gꝛatie q; ſacramenta noue legis
pꝛecipue aliq qꝛ illud eſt caiſa gre ſine quanõ
ꝛtiſ ime quo ſolo ꝓpoſito gra aliunde non in

funditur.⁊ q̊ͥ ſolo remoto ⁊ nullo alio poſito in

funditur Sed nũqᷓ; eſt infuſio gre in adulro ſi
ne impletione pᷣceptoꝝ nec ecõuerſo ⁊ Hec
autoꝛitas magiſtri quaʒ inducunt.qꝛ ſceʒ data
ſunt ſacramenta. vt lvmo querat ſalutem nõ
ab illis ſed a deo in illis facit ꝓeis qꝛ non a ſa
cramentis queritur ſalus pꝛincipaliter ſed in

ſtrumentaliter. Eſt alia opinio. bea. tho. x

ſacta ſunt cã gre diſpoſitiua. Dicit em̃.Erſa
cramentis duo ↄſequũt in aia vnũ qð eſt ſaẽ
mentũ ⁊ res.ſi caracter vel aliquisoꝛnatPani

me q;tũ ad illa ſacramenta in àbanõ inprmi

tur caracter. aliud qð eſt res mm.ſic gr̃a. Reſpe
ctu igit᷑ pꝛimi efecius ſacramenti.ſunt cauſe
aliquo modo efficientes ſcʒ inſtrumentaliter
ſed reſpecei ſecundi ſunt cauſe viſponentes.
tali diſpoſitione que eſt neceſſitatis. niſi ſit ĩ⸗
pedimentũ ex parte recipientis ⁊ lvc viderur
magis tlxologis ⁊ dictis ſanctoꝝ conueniens
⁊ inter aliasrõesinducit autoꝛitate auguſtini
dicentis. Dnde tanta virus aiue vt coꝛpꝰtã
gat.et cor abluat per gꝛanã.i.q.i.detralx.hec
eo. Et declarat eam Pe. de pal. ꝑ tres conclu
ſiones Et ad ea que poſſent obici. diffuſe rñdʒ
in.uij.di.i.q.i. Etſpꝛima concluſio eſt. ꝙ ſa
cramenta non attingunt ad pꝛoductõʒ gꝛatie
quoq ꝓbat auctoꝛitate ⁊ ratone. Dicit ei au⸗

fect

quaruſdeci.

guſtinus in libꝛo de natura ⁊ gratia. ꝙ qnedã
eſt deus faciens per ſeipᷣm que illo ſolo dirna

ſimt eo ꝙ conueniant. ſiẽ illuminare agigs. Oʒ

ſupꝛema illuminatio in vita pñti eſt ꝑ gꝛaniaʒ

ergo ⁊c̃. Conſirmatur hc rõe.qꝛ ſiſic.gr̃a nõ

eſſet grẽ̃a.nam effectus vᷣr neceſſarius vel con

imgens pↄpatõei ad cam ꝓpinquã ⁊ imeg
diat am. non remotã etiã ſi illa non ſir pꝛincix-

palisſed inſtrinnentalis ſiẽ ðꝛ vnũ celuũ moue
ri ab alio neceſſario q;nisnõ moueat niſimo
tum ab angelo ↄringenter ⁊ libere. qꝛ mouet
ꝑ ſuũ motũ qin eſt motus neceſſario agensſic

in ꝓpoſito ſi gr̃a immediate cauſaret᷑ a ſacẽmẽ

tolicet per virtutem ſibi a deo gꝛatis collataz.

qꝛ tamen illa virtus neceſſario ageret granõ
gꝛatia nec libere ſed neceſſario daret. Pꝛete
reaypᷣs ̃ᷣm ꝙ lvmo p wreſtatẽ excellentie ð
qua dicitux hic eſtqͥ haptisat.põt conferre eſ⸗
ũ ſact̃i ſine ſacto.ſed ſ̃ʒ ꝙ homo nõ poteſt
conferre gram qꝛ non pðt dare ſpm̃ſancnnn
ergo gka non eſt effecniaſacr ſic ꝙ ab illo eeñ

cialiter ꝓducat᷑.immo ſicut dicendo palitico

dimittuntur tibi reccata tua.p hec verha crea
uit in ipo diſpſitionem ad agr̃am quã non hæ
bebat qꝛ magisſalutẽ corpalẽ querebat q; ani
me.ſed ꝑ deitatem creauit gꝛatiam.per quaʒ

foꝛmaliteꝛ peccatũ dimiſit. Et ſient filius ho⸗
minis haabet poteſtatem in terra dimiten di
peccata ſic per abſolunonem ſacerdotis dmo

nimr confitens ⁊ a deo gꝛatia inſundituz. Et
pHm lc intelligende ſunt auctoritates que di⸗

cunt cauſare gꝛatiam. ſc ilicet diſpoſitiue ſicut

lvmo eſt cauſa lvminis diſponendo ßʒ lvc

dicimus ꝙ humaniras xpᷣi non ſolum diſpoſi

tiue vt ſacramenta.ſed etiã meritoꝛie eſt can

ſa gratie. Secunda concluſio eſt ꝙ ſacramẽę

ta attinguntad ꝓductionem diſpoſitionis ad
gratiam.que eſt caracter vel oꝛnatus. 1 pari
ratione ad ſacramentalẽ gratiam 7 iſtud rba
tin ſic. Sicut ꝑ que peccat quis.p vxc ⁊ to? que

iur ſic ⁊ quia ſvmo peccauit ꝑ ſenſibilia.⁊ per
ſenſihilia toꝛquetur in inferno humihaturvr

pPer illam iuſtificetur penitens in mundo. ſed
ſenſibiliã fuerunt cauſa peccati.non ſolum ſi⸗
neiqua non ſed inſtrumẽtaliter. quiavidit min
lier lignũ ⁊c̃ ita ꝙ fructus viſus mouit ſenſnʒ
ꝑpnllum intellectum.⁊ cñ hvc appentum qꝛẽ
mouens motimn ab appenhili. Iʒ pfute iniel
lecius agentis. Pꝛeterea cũ gra nõ det m le
gẽ cõiem niſi diſpoſito opoꝛret ꝙ recepiurus
gram diſponat ſe ꝑ libex arbitriũ vel diſpona
tur ab alio. Sed ꝑuulusnõ diſponit ſe. diſpo
miur a ſacto. Atẽ in ſacr̃is noue legis in qlhus
dat gra. mſi hõ ponat obicẽ nõ reqᷣrit p ſe ꝙ
hõ ſe diſponat ſed ſoluʒ ꝙ ſenon opponataꝑ
ipm ſacrm diſponitur ⁊ ſic eſt ꝓbabile in omi

Uſffinnn
UVnurgiſne⸗
fſtllol
Phenetr
Vxpmneiubeß
uumtanfi
Minoniocura
rtba nunch
ſiftigncic
Vsmarrein

ſocacorcknoe
Aynniniwren
Maxencknrnen
tufenmdnn
iiprittemb
iletcotſaän
Pot ösadi
Erjktmnmnetan
(Cmliſltnie
iſenins
(ererllaonign
mnsad gfam
fpon,virnn
fona ſenrin
ponſſtarin
innnleere
leſd Qcging
aaltbarſnain
Minſſepen
ſtfena

Nitßeſe
goſtigenüft
lenſbberhn
keſtücgzhfte

akrodenn
Auonocne

fonngkte

vonperdereſzif
eſiſtotin
mnmoſendlenuni
nrrmutn irntn
onen A imnith,
micimni,

crautgann

idimiſt Einen,
ſtateminmnmin

l

1d ean inamn ,
deſontanctortatngrn,
inn ſcilicerdipſnrft
miis diſpnench if
mims öi tonhmnaiß

na Egeni nerwieetd

mahconcluſvetinn

Nanonendinftinnt

tranerrlenamtin
memaliganuntſicrt
we ura ser tMe

wnpenitlate

Urmtimmnleny
urmEEIINſet
rumtmiNnſlpnſ

ſmänirt dicridunn
tusyfnnut

õ
õ
vrrru icit i⸗ 1
opnetgy lelch
emmirnit
enödipt li
ſienelegonni
obiceno teint h/
zaleron pnf
ilcet /elenen

☛ = —

Capitulum Fndecimum

ſacto none legisqð iuſtificat er opeopato ꝙ;
oferat diſpoſitõzad grem. In ſactis a
ris legis nonſo ſũ ꝓmitte bat gr̃a ſed dabatur
in illisa o ſed requirębar᷑ diſpoſitioqᷓ ſacr̃a

non faciebant niſi circũciſio ſed ipemet ſuſci

piens. Vñ inſtificabant exope oꝑpante nõ op
aro. Cum ergo iſta iuſtificent exope oꝑato. ſi
cun illa ex ope opante ſicut opus oꝑgns ſibi
foꝛmaliter opabatur ⁊ cauſabat diſpontioneʒ

ita hie opus opatũ.vñ ſicuthic homo ſuſcipi⸗/

ens ſacim ſe viſponebat ad æfam ſie nunc ip/

ſa ſuſceptio ſact᷑i vl ſactin ſuſceptũ ipᷣʒ diſro⸗

nebar. Et ſi vicatur ꝙ corpusnõ agit in illdaõð
Vñ augu. Vñ tant avirtus aq vt

nõ tangir.

corpus tãgat ⁊ coꝛ abluat.ſed in qhuſdã ſactis

non videreſſe aliquisconractus. Rñdet ꝙ in
omni ſacto ꝑ ſe reùritur ↄtactus foꝛme. puta
ſonus verbor pueniat vſe ad ſuſcipienteʒz.
qñ conſiſtir in vſu.vel vſq; ad materiã quano
conſiſtit in conſecratõe materie. Sed non re/
quiritur ꝙ ſuſcipiẽs ſactz intelligat verba cuʒ⸗
aliqñ ſit ꝑuulus aliqñ laxcus nec etiã ꝙ audi
atur ſonus verbon cu aliqñ ſit ſuꝛdus. qꝛ nõ ex

ope opante ſuſcipientis.ſedex oꝑe opato a

ſe a a deo ⁊ apaſſione ſuſcipientis oꝑat᷑. In
matrimonio aut quod inter abſentes ↄtꝛahit᷑
ipſa verba nuncij audiuntur a litere le guntur

⁊ſiceſt ibi quidã contactus ſenſuum ⁊ eſtetiã

.

ↄtactus marerie in eis vt in matrimonio.

Tercia concluſio eſtꝙ ſacta habent effectum
virtutẽ imherenteʒ. qꝛ non minus poteſt cor

pus vt inſtrumeni diumne miſericoꝛcle qᷓ in
ſtrumentũ diume iuſhtie. Sed ignis purgato

rij vel inſerni hʒ ꝑ bmõi virtutẽ affligendi ſpi
ritũ ergo ⁊ ſactm iuſtiſcandi. Pꝛeterea ñ mi
nus põt ſcõs adã ꝑ generationẽ q;ᷓ pꝛinusper

generationẽ carnalẽ ſed ille tranſfudiſſet oꝛi
ginalẽ iuſtitiqꝗ.· erat viſpoſitio ad gram ꝝ vir
mitẽ ſemims ̊ hmõi talis virius in ſactis.et

ita erat illa oꝛiginalisiuſtiuia diſpoſitio neceſ⸗

ſitans ad gr̃am ſiẽ nũc eſt caracteꝛ vel oꝛnatꝰ

. .

Etnota ꝙ virtus ſacramentalis qñqz eſti ſo⸗/

.

la foꝛma ſicut in matrimonio.ita ꝙ cũ ſaẽ mẽ

unn conſiſtat in ſuſeipiẽdo nõ in agendo. vba
viri in muliere cauſant illã oiſpoſitõz ⁊ econ /
ueꝛſo. Añq in ſola materia ſic poſtↄſecratõʒ

in euchariſtia in ſpeb ẽ manet vtus diſponẽs

ad graz ſuſcipientẽ.qñq; informa matetia et

miniſtroſic in alijs. Et ðt tho. ꝙ iſta vtñ ẽes

ↄpleri hñs eiſe firu in materia. ſed quoddam
ens incõpletũ ſic eſt vius mutandi viſitzi ge⸗
re vel coloꝛe ⁊ hmõi entia conlueuerut dialin

tentões. bñt alid ſimile tũ ente qð eſt igia

qò eſtens dimmuiu. eſt in ſa to ſicut in ſub⸗

lecto. ꝑ modu tñ intentiõis nõ ꝑ manenus ſʒ

fluentis. Et eſt iſta wius ⁊ emcacia ſacr atoꝛuʒ

In ſactis aũt vete

ertribn. Ex deſinſtinnõe ſiẽ er cã prin cipali a
gente. Exr paſſione ßift ex pꝛima cauſa me,
texfide ełcłie ſiẽ er ↄtinuante ĩſtnuię··
mento principali ageni MUD
De differentig .F. i.

inteꝛ ſacta none legis ⁊ wteris.a alijs reme,

ritoꝛia. Et ex fide et

dijs ꝗ ↄꝛiginalia ⁊ legalia quo ad collationem

gis nõ conferebant gram exope opante ſiẽex·
cauſa ꝑ quã. ſed ex oꝑe oparo ſiẽ ex cauia qſſiſiii
ne qua nõ. cõtꝛario aũt ſactᷣa noue legpr
ſe quidem exope opato.ſed ꝑ accñs ex opre
opꝑante ſicut cã ſine qᷓ nõ in adulto.De ſacra/

mentis aũt añ legẽ.videt᷑ ꝙ circũſio conſere⸗
batur exope oꝑato ſiue ex ſola pactiõe ſeu ex

cauſaſin a idẽ eſt dicere ᷣm vnã opi⸗/ H
nionem ve

ldiſpoſitõe ſeuoꝛnatu.qdð idẽ ẽ di⸗/
cere m aliã opinionẽ. Reliq̃ xoq eꝛant con
tra oꝛiginale p ſe exoꝑe oꝑato ſicut ex pactõe

nõ aliter. qꝛ in ꝑuulis nõ poterat eſe opꝰopã

tis De fide quidẽ põt concedi.qꝛ illa eſt a ðo

De ſigno vero exteriori ideʒ.qꝛ erat inſtitutruũui
a deo ꝑ inſpirationeʒ. ⁊ ſi non in ſpẽali ſaltem
in generali. &t ſic ex diuina inſtitunione pote
rat ů̊ htᷣe. Et ꝓmaioꝛi declaratõe ho ſciẽdun,zʒ
vſq; ad paſſionem xpᷣi in qua legalia ami/ .
ſerunt virtutem ⁊ remediũ contra originalei
maribus populi iudeoꝝ erat circũciſio.que bꝛ
buit iniciũ in Abꝛahã vt pʒ Beñ.xvij.Et octa
uus dies q;uis eſſet de neceſſitate pꝛeceptiia
ꝙ etiã moꝛienti ante non licebat dare.ſed ſal
uatur in fide ꝑentum. vt femine puule.nõ iñ̃

erat de neceſſiiate ſact̃i ſedſolum inciſio car̃is
in tali mẽbꝛo tali modo cũ intentione facien
di. quod faciebat ille vopulus. Allijs aũt vi fe

mims illius populi ⁊ pſonis vtꝛiuſq; ſerus if
inſtitunonẽcircunciſionis. Fldultis ſubuenie,⸗

bat g oꝛiginale fides foꝛmara quidem conſe⸗

quenter nõ antecedenter.qꝛ effectus nõ pᷣcceꝛĩ
dit ſuã cauſam. Oñ ſ icut nunc baptiſmus fi)·
dem foꝛmatã aliqñ inducit in nõ ponente obi
cem. ita ⁊ illud remediu. Sed vtꝑrequiretur
aliquodſignum exteꝛius ꝓteſtatiuũ illiusfidei
dubiũ eſt. videt tamen ꝙ vel oꝛe remſſion2⸗
perebat dicens ab alienis parce ſeruo tuo. v
ſidẽ de remiſſione aliquo ſigno exterioꝛi adhi/
bitum declar ahat.pꝛobabiliter tamen poſſz di
ciſine aliquoſigno extexioꝛi.nec in re nec ivo
to adhpibito.adultos pone ſaluar.in ꝑuulo a=t
erit remediũ fides.nõ cinuſcunq; ſed ecclie i;

ſemper eſt ſoꝛmata. lvc eſt ꝙ ſi ipelegis natu

re vel ipis legis ſcripte intenderet facere.qõ

faciebat fidelis pꝛo paruulo circumcidenao r

offerendo illud idem feciſet pro ſuo ſinnet ve
rum ſacramentum ſicut etiam nuncn hap,

— —. ..

22 „ ſ. „„

Zitulus quarthſdeci. —

elzat hiuilñ intentione faciendi id quod inſti? tem erxopante. fiut dicerenir dare elemolg rrontene

mit ps Tſerliat echia vel ſernaꝛe rſeſe nam ⁊ quodcũqᷓ; de genere bonop conſert ges ſannnihn
inſidelis ſit.⁊ nullus etiã in mundo eſſer fidek tiam exope operante inqiñ veſe nat eſt cy WNd

verus hꝗptiʒat qꝛ baptizat ĩ fide eccłie.iſta eĩs ferre ofam. vel diſwonere ad gfam ⁊ ſic econ/ ane ſ
dicitut fides eccleſie in hmõi ſcʒ talis intẽtio trariodiceretur id qð eſt de generemalon ann
reqre bat tamen de neceſſitate ſignũ extetinſ ſerre gram erope opato q ſunt ĩdifferẽtia iſei
ſenſihile. qd erat ſacrin vnde quouſq; punlo ſe vicerentir er opere operante conferre lan „ (lihe

rel ꝓ Gemlo eſſet erhibita bñdictio wl oblatõ fexre gram m inten tõeʒ facientis Et ſic ſaaek· iffimt
⁊ himòti non fie batremiſſio oꝛiginalis veccati m̃ta vterisleg; ⁊ qcunq legalia eropere opa mlſe

Sed nos erat tunc determninatũ ſignũ ſiẽ nũe to poſſimt conferꝛe gꝛanã.q ctin eſſent a e uſunn
baptiſinus.⁊ añ circũciſio.Et quia nõ eꝛata? pꝛecepta ⁊ ad cei cultum oꝛdinata iam erant mniſtaiig
liquid determinatũ ꝓpterea. Gꝛeg. ðt ꝙ par actus virtutisoledientie ⁊ lattie ⁊ ſi ſi non bb nt nn
milis vale bat ſola ſides. Quod aut ðt magi⸗ ſolute ex ſui natnra. tamen foterant dici con diaſioli
ſter in. iiij. di. ꝙ circũciſio ſolñ purgabat pecca ferte gkaz exr inſi dei erovere operato pꝛope hinii
ti ſed nõ dabat gram. cõitet nõ tenet᷑ qꝛ abla . Wesſnl n

tatnen large diciiut hmõi opus operatũ añ ñ

tet in puero ̊ quia ex h̊ ꝙ exhibeat puero vel

ꝓ puero ſine aliq̊ alio deus infunde dat graniã
puero et ſic ſact̃a antiq̃ ꝓ adultis inſtituta. v⸗
aqua luſtrationis.vnctõis ſacerdotis ⁊ huiuſ⸗

modi głam nõ ↄſexebant ex ope oꝑato fed tẽ

tñ ex oꝑe opãte ꝑ ſe reqͥſito.qꝛ q;tis fine mor
tak eſſent. nihil cñ lvc motũ liberi axbitrijĩ de
imm actu habexentilla ſacr̃a ſuſeipiẽdo.nil gra
tie ſuſcipiebant. Lercio mõ ðꝛ oferre graʒ ex

ſunt de genere bonoxr. vt elemo ſma ꝛhmõiyt
pote q;ꝛ erant materia ⁊ actus lamie. erãtſa
tiſfacroꝛia. quia a deo accepta ⁊ penoſa.ſed nõö
erant diſpoſitiua ad gratiam exopere operato

vt dictumeft.

De inſtiunone ſii/

ſacramentoꝝ Hota ᷣm ilv Pe. depal. ꝙ ſa

famhn
uulgiiſte

tio pcti nõ põt eſſe niſi ꝑ gram ⁊ oppoſiroꝝ pꝛi excludencñ opus operans. Et ſic etiaʒ baptiſſ· minogllien
natiue oponet alter in eſſe. vt aĩal cecũ vel vi mus Johannis.qꝛ er dei mandato ⁊ inſpirat Cnſßotſeem
dens.penitentia vo matrimonmiũ ⁊ alia ſacr̃a one inſtitutus ergt. ⁊ er loc erat bvnus ⁊ ſancz=⸗ iiminltd
legalia nõ erant diſpoſiniua ad gr̃am er opere tus ⁊ de ſe meꝛitorius aptitudine.cuius actuꝰ iſtlumicem
opato. ſed er ope opante. Hora decircũci fozma erat exopere operante qui baptiſnng. mr ii
ſione ð̈t thv. in. iiij. ſen. di i. q. j. ar. iiij g. ij. JYohannis erat ſub foꝛma veꝛboꝝ hmõi. Ego reexnent.
ipſa ſola inter ſactẽa vetetis legis conferebat te bapniʒo. in nomine vemuri. iñ ſub tali for) finennnſel
gratiã tollendo culpã.ſed nõ aperiebatianns ma non batizabit xpᷣm. Erat aũt in figurãẽ ppy cnekt min
vt bapiiſinus nec diminuebat ſomitẽ. Sʒ idẽ pinquam icht ſactm largo modo 1 ppatoꝛin agſaiginſhun
in.iij. ꝑte. q.. lxx. ar.iij. ðt contrariũ coꝛngens ⁊ ſub conſilio.⁊ qꝛ nõ conferebat nec caracten gteminioni,
quod vixerat ĩ. iij.ſ. circũciſio ſicut nec alia rem nec g?am ideo omnes abeo baptizatoo. füſtonoturchi
ſacra legalia non conferebar gr am.ſed ſides opoꝛtliit roſtea iterum baptizaribaptſmoxrpi nutnonelren
cuius ꝓteſtatio erat circũciſio. tollebat pecca Vngde illa opinio qnã ponit magiſter in qurrr eirenciytn
tᷣ ⁊ dabar gra ex dei pactiõe ⁊ ſic exat canſa ſi toſenten. di.v.ſ.ꝙ iliosqin non credebantin enaenonciera
ne qua non “l Fere nebanrſteniin Aa taprikno: ih Wnlerürnt
ere 6npergto C. ifjſ bs oppꝛunt iterũ bapriʒzari haptiſmoypᷣi. erfif metinectnnd
De opere operato ..iii alios baptiʒatos baptiſino. Yo.qui loc non fa en
Ad declarationẽ h locutðis.MNota ſm pe. de ciebant cõiter repꝛobatr᷑ atheologis.Et verkbx elie Dekten⸗
pa.ꝙ cũ nihil cre aiũ aferat graniã niſi diſpoſi hiero.q̃ magiſter inducit ad ꝓbancũ.erxponũ ecglienich
tiue.m ꝙ opus oꝑpaiũ tripliciter diſponit. di mur aliter a thv. a alijs coctoꝛib. Oñ ⁊ aphi ſſe ſtennoneſetd
citur er ope opꝑato tripliciter conferre gratiaz rumt badtiʒati bapnſmo pᷣi.vt de con. diſt.ni,⸗) tocogtmionti
VDno modo cauſando effectũ ⁊ diſpoſitioneʒ. ab hieroſolymis. Et aliqui eoꝝ ſueruntpriuiius geaütnanntens
adeam que ðꝛ catacter vlornatꝰ ſic ſola ſa diſcipuli Johannis. NDñ wriſimile eſt eosſuiun ralisgcſſäti
czamenta noue legiscauſant gram ⁊ foꝛte ceir me baptizatos a iolanne Scxᷣa aũt legalia elintſuran
cumciſio. Scðo mõ ſicut cã ſine q̃ non ſuffici pꝛimo quidẽ erant purgatoria ab irregulartiiia ſces dtepgti⸗
ens tamen p ſe ſine ope opante.ex pte grtaz nił naillius legis qmib arcebat aliqms ab in onſt n
ſuſcipientis.⁊ ſie oẽ ſacẽin qð fuit inſtitinuʒ pꝛi gꝛediendo caſtra. vt leproſus. veltemphun len u
cipale originale in pueris.vt cixcũciſio ↄfe- tangens ĩmuncũ.velſancta immolãdo. vt ſa 4 nt .
rebat gr̃am exope opato nõ ꝙ aliquid efice cerdotes. Erant ſvo meritoꝛia. ſiẽ ſunt ea dq Mieſcgeft

X.
Epnuytſocnni
Autsſqnic
krululenthces
cian niſter

E.

1 Peeni

anf. Lere raz ex tramenta debuerunt inſtitui non exdebitone iinnmee
opꝑe opatonõ excludẽdo opus oꝑpans. ſic diꝭ ceſtitatis abſolute. quia a lier potuit deꝰ hvies glpiſioni
cuur conferre ginm exope opatoò io q de ſfe ſaluare. nec er debitoobligatois qꝛ nulli éob? ünſſmnimn
en bonü moranter ſine hoc ꝙ accipiat bomta,/ ngatus ſed ex debito ton gꝛuitatis qin eiſl/leen Muxmedign

oramtequikmi
dwmawi ni

enn initen

län
en. Kmünniain

chnlotie
Enöcnfkingln
õ

um dyfm igtmj
gäprtmatnner
Piloanmarytmn
Antſengakorcine

baprnboefwi

bepiſ Janiung
odar alna ilet
tincnatas hdahen
Keme Ditnit

Pnfropina Nn
Ctuigierzirnnn

nis Diminkettet
wheme Glfiitſdn

umg Gtüradn

Thin: m iheihſi
nrerianenzimn
Gonmiw inni,
ſnunfntin
Eeni ursbne iniſd
wuntpetgnlltß
gmnan

hoe
fnit Pe, dd /
unumam t
utpun /,
obhoolell /
dnitlißiin

rimummotmüH

Capituluum. Vndecimum

contrario modo factis virmſ coꝛrumpſitura fit
quia vvmo ꝑ ſenſibilia doꝛdinatus erat circa
deum ⁊ quo ad ↄgnirionẽ qꝛ ita erat occupatuſ
zobfuſcatus ſenſibilibus vt nõ crederẽt vĩeſ
eſſe alia ertra ſenſibilia.vel e ſpirimalibusad
modũ ſenſibiliũ udicarent ⁊ quo ad affectiõʒ
qꝛ in ipᷣis conſtituebat finẽ inordinate aman/
co ⁊ deo pᷣponendo.⁊ qad actõʒ qꝛ male vte /
hatur eis. ⁊ exercebat᷑ in eis.ideo neceſſarius
fuit neceſſitate congruentie.vt er ſenſibilib.
ſacramẽtis oꝛdinaꝛerur ĩ deũ.q;tũ ad hec tria
Quo ad cognitõʒ. qꝛ cũ conſiſtant in ſenſibili
bus q̃ ex ſuis na uralibo ꝓprietatẽ hñt ⁊ ſimli
tudinẽ modo ſuo ad effectus ſaceamenton qui
ſpuales ſunt. ⁊ ſic ꝑ ea quaſi manuducit᷑ ⁊ eru
chtur in cognitõe ſpũaliũ.OQuo ad eſtectionẽ
qꝛ in ipis effectus dirigitur in den.du ꝓpter

eius amorẽ ⁊ obediẽtiã ſubijcit ſe ĩferiorioꝛib⸗

ſe pᷣm naturã querens ſalutẽ in illis ⁊ ſic hũñili

atur ppter deñ. Quo adactõnẽ.qꝛ vtiliter⁊
fructuoſe exercetur circa ipᷣa ſacta coꝛpoꝛalif.
ſpñaliter imꝑſectũ aĩe.hanc triplicẽ cauſam
tangit magr.in.iiij.ſen.di.i. NMon aũt debu
eꝛunt ſact̃a inſtitui in ſtatu innocentie.nec ꝓ⸗

prer eruditionẽ. qꝛ nec a naturalibo erat cog/

nitio ſuꝑnaturaliũ ſumenda ſicut nec nũc ſed

P reuelationẽ licet voſterioꝛes a parentibꝛeſ⸗

ſent edocendi vt nunc.nec etiã ꝓpter curatõ
nem qꝛ nondũ erat moꝛbus.Cpꝑe aũt nature
lapſe del uerũt inſtiiui.qꝛ nunq; debuit deeſſe
remediũ nec antidotũ q;cito fuerit venenum
ſcʒ peccati ſact̃a aũt ſunt quedã medicine ſpi
rituales Debuerũt aũt inſtimi tꝑe legisnatu
re qꝛ cũ ea ᷓ ab lvie fiunt a ↄgnitõe oꝛtũ hñt.
aliteꝛ non eſſet hũana oꝑatio. oꝑtet ꝙ opa /
tio cogitationi rñdeat ſic effectus cãe. In le /
ge aũt nature nõ ſufficiebatſola cogniſio na⸗

turalis ad ſalutẽ.ſed exigebat᷑ fides aliquoꝛuʒ

ue ſunt ſupra naturã. ⁊ poſt lapſinn erigebat

ſides de re ꝑatõe ꝑ quã eꝛat medicina moꝛbi.
idgeo in ſtaiu illo non tm erant neceſſaria illa

oꝑa que ſunt de dictamĩe legia naturalis ſʒ eẽ

aliq̃ q eſſẽt ꝓteſtatões ⁊ ſigna eoxq̃ ad reꝑa

tionẽ ptinebar. Et hec erant ullius ſpis ſacra⸗/
menta vt ſacrificia oblatões decine ⁊ bmõi.
Debuit aliquid ſuꝑaddi tꝑe abꝛalæ ⁊ legſcri

pte qñ cepit fides dei augeri ⁊ pppulus dei di⸗/

ſtingui qꝛ ⁊ miſteria fidei magis fuerũt eypli⸗
cita. Tpe etiã gre dñt eſſe ſact̃a qꝛ eadẽeſt

fides modernoꝝ ⁊ antiquoꝝꝑ ideo cũ ſact̃a ſi/

dei corrñdeãt ſic ipius ꝓteſtatões vt ab eap
tutẽ hñtuiaopoꝛtet ꝙ ſicẽ antiqui patres fuerũt

ꝑticipes paſſionis xpᷣi ꝑ ſacr̃a que erant redẽ⸗

ptõis ſigna ſuture. ita ⁊ in nos redemptio eiꝰ
ꝑueniat mediannbo qͥbuſdã ſact̃is ſignantib
q factũ eſt. In ſtatu aur gloꝛie vñt omnes ſi

Aquo autem

ſuerunt inſtimita ipᷣa eccłie ſacta. licet quidas

gure ⁊ ſacka ceſſare. Sũt añt inſtituta ſaẽ mẽ?
ta noue legis non ſolum in reb que ſũt mateę
ria ſed etiã in verbis que ſunt foꝛma ſact᷑i. vñ

aug.i.q.i.c.detrav. dicir. Accedit verbum ad

elemen tũ ⁊ facit ſacctm Rõ aũñt cũ querit᷑ que
re rehbaddita ſunt verba eſt qꝛ ſacr̃a nõ ſolu,

ſignificant opus redemprõisqᷓ ꝑ rpᷣ̃m facta ẽ.

ſiẽ alia ſacr̃a vereris legis ſed ab ipᷣa rpᷣi paſſi⸗
one flurerũt. Et ideo fic effectꝰ ꝓrimi ſue cãe
habent imaginẽ q;tũ poſſimt vt ſeʒ ex reb *H
bis conſiſtant ſiẽ xpᷣs ex verbo ⁊ carne. Atem
uia gratiaʒ continent ex ſanctificatione que
g. V.

dixerint a rpᷣo.alij ab aplis inſtituta.tlv.tñ di
cit cõioꝛẽ ⁊ melioꝛẽ eſſe aliã opinionẽ dicen⸗/
tiũ rpᷣm omnia inſtituiſſe ſed quedã magis ne
ceſſaria expᷣſſe ⁊ explicite quedã alia figuratie

Limplicite ꝓmulgationẽ ⁊ ex pᷣſſionẽ maioꝛẽ

relinquẽs aplis. De. aũt de pal. ðt ꝙ oĩa a xpᷣo
immecdiate fuerunt inſtituta. licet non ꝓ inł

gata mſi que exant neceſſitatis. vt baptiſmũ

cum dicit. NHiſi quis renatus fuerit ex aqua ⁊2
fpũnancto ⁊c. Joha. iij. Et penitentiã cũ dix
it.xenitentiam agite. Oathei. iij. vel eñ dixit
lepꝛoſis. Ate oñdite vos ſacerdotibi.Et eucl
ariſtiã cũ dixit. Niſi manducaueritis carnem
filij mminis ⁊c· Yohan.vi.Extremã vnctiõs
cñ miſit apłos pᷣaicare.⁊ oleo vngere ĩfirmos
Confirmationẽ qñ bñdicebat pueros eis ma
nus imponens Oꝛdines in cena vltima cum
dixit. hoc facite in meã ↄmemorationẽ. uce
xxij.OTatrimoniũ qñ nuptias miraculoꝝ ini⸗/
tio ↄſecrauit mutans aquam in vinuʒ. oñdẽs
pꝛeeminentiã matrimonij ꝓut eſt ſacẽm gr̃e
ꝓut erat nature vel legis ſcripte. Sed con⸗/
feſſionem ⁊ vnctõʒ ꝓmulgaint expᷣſſe ꝓ Jaco
bum iacobi.v.cetera ꝑ coctrinã aploꝝ.vt pa⸗
tet in actib eoꝝ.Et q;uis ipᷣa ſacra habuerint
virtutem ⁊ gr̃am in pꝛima ſin inſtiunõe. Paſ

ſiotamen xpi addit eis ad meritũ ⁊ ſatiſfactõ

neʒ. Et ex iſto enã ſequitur ꝙ omnia ab eccle
ſia vel papa vel concilijsinſtituta ſacramenta
lia ſunt.non ſacramenta in quibus ſicut eccle
ſia ponuit inſtituere ita põt deſtiuere diſpenſa
re ⁊ mutare.⁊ bñdictõʒ habituũ virginũ.cõſe
crationẽ altariũ eccleſie ⁊ hmõi ⁊ habent eſe
cium ꝑ modũ meriti ⁊ fidei ex oꝑe oꝑato.⁊ ñ
ex ſolo feruore ⁊ deuotione vtentiuʒ.ſed totiꝰ
eccleſie. Sacramenta aũt nec papa nec tota
eccleſia mutare põt. nec in eis diſpenſarxe.qͥa
ſeruus non wreſt tollere legẽ dñi ſin. niñ inq;
tuʒ deꝰ reuelat łdiſpeſat ſic ĩ pmniia eccłia.ꝙ
baptiſmus daretur in no ie ileſnnbi.

De caracter . vi.
veloꝛnatu ꝓut eſtprimus effectus ſacr̃oꝝ.no⸗

ta ̊ ꝙ caracter ſic diminit᷑. Caracter eſt diſtin
ctio a caractere eterna impꝛeſſa aĩerõnali ſʒʒ

imaginẽ ↄſignans trinitatẽ creatã trinitati ĩ/

ereate creanti ⁊ recreanti. diſtinguẽs non cõ
ſignatis ſm ſtatũ fidei. Eſt aũt caracter q̃daʒ
potetia ſupnaturaliter inſuſe q̃ eſt pꝛincipium
agendi vel patiẽdi ſpñalia. Et vᷣt pe.de pal.q
eſt in intellectu poſſibili ſi in ſubiecto qꝛ ẽ col
latio ⁊ ſuſceptio exterioꝛ ſact̃i debet dirigi 1re
gi ab interiori intentione. iõ in intellectu qᷓẽ
pꝛimũ regulans ⁊ dirigens in dando ⁊ ſiſcipi
endo ſactᷣa.debet poni caracter.vt ſcʒ intellec/
tus illuminatus ꝑ fidẽ dirigat intentõʒ ad cõ⸗
ferendũ ⁊ ſuſcipiendũ ſactẽᷣm ̊ vel illudquodq
non eſt ſic intelligendũ ꝙ caracter eliciat in⸗
tentionẽ vel elicitã dirigat. Sed quia intẽtio
h caracterẽ hqʒ virtutẽ quã als nõ hr̃et.qui em̃
ſact᷑̃a miniſtrat debet intendere ꝙ faciat qð fa

cit eccłia nec ad lvc iuuat caracter direcre. ſʒ

facit ꝙ intentio habeat effectũ. Per caracte⸗
rem em̃ baptiſmalem intentio recipiẽdi alia
ſacx᷑a.facit eũ vere ſuſcipere ea.Et caracter ſa
cerdotalis facẽ ꝙ ſacerdos ↄficiendo vel abſol
uenco. efficiat q; intendir. AInpꝛitnir autẽ

caracter inillis ſacr̃is in quibʒ ſvmo depurat

ad actões ſacras vel ſuſcipiendas. ſic baptiſ

mus eſt ianua ſaẽmentoꝝ. Scðvo eſt in illisin

gqinbꝰ hõ deputaf ad acrões exercendas o infi⸗
geies ⁊ ſic eſt caꝛacter ↄfirmatõis nõ abſolute
ſed exr officio. Oñ añ exponebart.ſ.ad publice
confitencũ rpᷣm.Cercio eſt illis in quibo.ho⸗

mo deputatur ad exercendũ ſacras actiões cir

ca baptiʒatũ fidelẽ.⁊ ſic eſt ſacẽ̃m ordinis.Et
qꝛ talis caracter eſt ĩdelibit. ꝓpter lvc tria il⸗
laſacta in quib inpꝛimit᷑ nulio mowiterant᷑.
ne fiat iniuria hñtibo ꝑpemũ effectũ. Oñ ⁊ in
moꝛtuis dãnatis ⁊ ſaluatis ꝑmanent ꝑvetuo
caracteres.⁊ in his ſacr̃is tribo non eſt aliꝰ ca⸗
racter ⁊alius oꝛnarus.ſed eſt idẽ in re.Eſt em̃
caꝛacter oꝛnatus ſeu diſpoſitio ad grẽam ⁊ cuʒ
loc eſt ſignũ diſtincriuum ⁊ 2patiuũ.qð non ẽ
oꝛnatus ſimpler. In alijs quatuoꝛ ſacris. ſcili
cet penitentia. eucariſtia. ertrema vnctione
2 matrimo mo.ᷣm tlv. pet. de pall. impꝛimit
oꝛnatus Et ſimn aliquos ſemperiſta impꝛimũt

ornatus ſiẽ alia tria caracterẽ.⁊ B pꝓpter diſpo

ſitõz ad gr̃am ſacëmentalẽ.⁊ ſi nõ ꝓpter alia.
q? ad vtꝛãq; diſponunt.ſ.gram gꝛatniʒ facien/
tẽ. ⁊ g̃am ſacramentalẽ qᷓ ponit᷑ eſſe alia re ali
ter a pꝛima. Sed veriꝰ videt qð ðᷣt pe. de pal.
non ſoli attꝛitus.ſed etiã contritus.licʒ nõ
itaegeat tñ reciptat oꝛnatũ.qꝛ exq̊ non ponit
obicẽ non eſt cauſa cur pꝛiuereffectu ſacmen/

Titulus quartusdecimug

ti. ⁊ tunc maioꝛ gfa infundet᷑. ꝓpter duplices
diſmſitionẽ.ſ.ſact᷑i ⁊ liberi arbittij. Quando
aüt ſic eſt ficus ꝙ nec concurrit eſſentia ſaẽ/
menti puta in matrimonio.cũ intendit decipe

re nec contrahere in penitẽtia.qꝛ nullo mõ pe⸗

nitet vel celat aliqiud. aut in alijs qñ hq diſpoſi
tionẽ moꝛrſalis. de q̃ non enitet nullũ orn arũ

recipit.in qͥ differt oꝛnatuis a caractere. qꝛ ca⸗

racterẽ recipit contritus vel attritus ⁊ fict ꝰ oũ

tamen velit vep ſacẽm recipe. oꝛnamʒ vonõ
recipit. niſi atrritus vł coniritus.⁊ iſte oꝛnatꝰ
non eſt wotentia nec habitus. ſed diſroſirio ad
agendũ ſed nõ recipiendin. Sicut em actuʒ
contritionis eſt hõ diſpoſuus naturaliter ad
habendũ gr̃am gꝛatũ facientẽ. ⁊ ſic oꝛnatus ꝗ
ſacr̃o impꝛeſſus eſtad gram gratũ facientem
⁊ gr̃am ſacramentalẽ. Et ꝑ iſtũ oꝛnatũ habe
dũ gr̃am. Et eſt diſwpſitio neceſſaꝛia ⁊ neceni
tatis non ſunpliciter ſed ſul condinone. Sup

poſito em̃ ꝙ in ſuſcipiente ſactn nõ ſit contꝛi

gꝛatũ faciẽtẽ.alłs nõ eſt neceſſaria. niſi ad gra
tiam ſacramen talẽ. ſi vſfferat. Silr ſuppoſito
qſuſcipiens ſacr̃m non ſit ficrus.eſt diſpoſitio

no.iunc eſt neceſaria lec diſpoſitio ad gꝛatiaʒ

neceſſitatis.non ꝙ ipᷣm deñ neceſſiter ſe ꝙ vi

ex voluntate neceſſe eſt gr̃am inſundi Et iſte
oꝛnatus m aliquos non ſolũ nõ manet amiſ
ſa gꝛatia ſed manet qᷓ; din manet gꝛatia quia

cum non inpꝛim atur. niſi vt ſit diſpoſirio ad

receptionẽ ęe non ad receptionẽ intentiõis
geagtie re cepta gr̃a vel intenſa euaneſcit. vñ

non eſt habitus de difficili mobilis.ſed diſpoſi

tio tranſitoria ſiẽ eſtipᷣe actus ↄtritionis in cu
iusſupplementũ eſtmaxrime iſte oꝛnatus. Oa
nat aũt animam diſpoſitiue.⁊ eſt tranſitorius
ſicut et virtus ſacramentoꝛum.vel m gliq́s.
ꝙ iſte oꝛnatus ſit aliquid manens. Mec pꝛo⸗
pter lvc ſequitur. ꝙ ſacramenta que ipſuʒ im
pꝛimũt.non poſſint iterari ſine iniuria ipſorũ
ſicut baptiſimusquia iunc quando ſacramen/
tum impꝛimit talem diſpoſitionem. ꝙ peril/

lam ſtatim narus eſtſequi totalis. ⁊ plenus ef

ſectus ſacramenti tunc ſine imuria non poreſt

tale ſacramentum iterari. vt in baptiſino cui

caracter diſponit adremiſſionem omnis eul/
pe quantum eſt de ſe.⁊ ſimiliter ⁊ de alijs ĩpꝛi⸗
mentibus caracterem ſuo modo. Mon ſic ãt
eſt de alijs.puta penitentia. quia per vnam cõ

feſſionem pfecta remiſſio nõ haletne quo ad

penam ⁊ ſequelam. Hnde quando quis de eo
dem peccato bis conſitetuꝛ. non alius oꝛnatꝰ*
numeꝛo impꝛimitur. ſed pꝛimus intenditur 2
eſt vnus oꝛnatus ſpecie in vnoſi acramento q;
intenditur ꝑ ilus iteratõz remittiturꝑ illi

uʒ tardanone.ſicut habitus qͥ acquiritur er ge

mus nos bene non ad agendũ.ſed ad recipis/

S

unllgtſi

inl ,huge

Srannniſ
fileeſtitit

nſonnlenttſ⸗
.
gugmmer
(tonnese

„

ernorrmoniut

hlonnra inie
iuiticn ſrn
ſoli er vinn

(gimor

firrtirencmit

fſoſfamunnor
Marperſcis

igttsn

Mgerkemaſben

cgfggrunsde

Mlr wente

fſmen
Mhranci ⸗

tegfaſarfalt

ð

CEkſernnmes

N ilen et

Amnenſi f,

„☚
⸗=

baſennliz,
nghüſtenten
iſculnni
reſſnngt ſenf
mnürs
ANnöſt ong
frſtoctan
eſana niſelan
mn. Slkfſpn
mgeſtaſcpſto
nerefieſſi
ninineiiiſe
inömanetani-
meiaiaapi
Nſciſpfr e
NMoniimtendöss
reuaneſct, pi
vobiis ſeadiſpt
oTtonisinen
eiſteoꝛnans,
teſtiranſtorts
mn velßmneſi,
anens Perpy,
enna eipſgin
ſineinumairiri
uncoſtennen,
ronem gwri-
Nula tplensef
iumitonmef
ubepiſfnoni
med
ZAATA.
Unti
irr manc5
Melneroet
o quis deo
1alusommil
imtencitur?
ſaramento⸗
itttturgun
Gunipreru

f=ð õ

Capitulum vndecimum

tibo pꝛincipcipaluer. ita ⁊oꝛnatusqͥ acquirit

rſiſceptione ſacti inſtru nẽtaliter. Oñ ⁊ poſ
ſunt ĩtẽch ⁊ remitti coꝛrũpi ⁊ iteꝝ acqͥri hlc re.

effecuſacramentoꝝ qin eſt gꝛatia. ronir Be.

⁊ palu. duas opiniones dicens. ꝙopinio cõ
munis eſt ꝙ gr ſactᷣalis non diffeꝛar.ſʒ ſut v⸗
na cumn graq eſt in viriutibusenam conis ſiẽ
⁊ eadem eſt ſanitas ꝑ artem reſtituta ⁊2 p na
mnuiram habita. Sed
eſt in contrariũ.ſ.ꝙ gra ſacmentalis diſterra

gularis opinio bea. tlv.

gẽa que eſtin viꝛtutib. Etrõ qꝛ vnũquod
ſacẽ n eſt inſtiturum in ſpẽale remediunm con
tra ſpecialem defectũ ſiue ſit culpa ſiue ſit vena
relicta ex culpa.ſiue aliud. Oñ cũ effectus par
ticularisreducat᷑ in cã n ꝑticularem non vni
uerſalẽiinmediatã cũ cõione ſit ſactisnoue le
gis conforre gram ⁊ virtutes.ſpẽale vo ſit v⸗

nicuiq; ſuppoſita gꝛatig remediũppꝛe beꝛe con/

tra ſpẽalẽ defectum vider᷑ ꝙ vnñquodq; ſacꝛa
mentũ halxat ſpẽalẽ effectũ comra ſuũ ꝓpꝛi
um defectũ ⁊ ̊ pʒ in ſingulis ſicin in vemtẽtia
contra omne actuale baptiſnũ contra oꝛigi⸗
nale matrimoniũ contra concupiſcentiã. ↄfir
matio contra timiditatẽ.in confir natõe au
dacia maioꝛ formaliter eſt ꝑ gram ſacr̃laem.
⁊ non ſolũ per virtutẽ foꝛtitudinis q̃ foꝛtinido
viꝛius maioꝛ datuꝛ in ſacto qð plus confert ð
gra.vt in euchariſtia ⁊ oꝛdine.Et ſilr ĩ eucha
riſtia maior tantia inſuncit᷑ qᷓ; in matrimo/
nio. ſʒin matrimonio ſpẽalis gra ſacr̃alis dat
vt ſciat vniſquiſq; vas ſuum poſſidere in ſan

ctificatõe. ĩ ↄſiz natõe eſt aliquod robur gꝛa

na gratis data.ſupponens tñ gꝛatiam gꝛatuʒ
facientem.⁊ ſiłr in matrimonio aliq̃ tꝑantia
Hon ergo eſt ſacr̃alisgre gꝛanun faiiens ſed
nec gr̃a gratis data inſoꝛmis.ſed gra gꝛat da
ta infoꝛ nata. ſicut virtutes moꝛales inſuſe .

bee Pe. de pal. ðt aũt lv.iĩiiij. ꝙ ſiẽ a gra gꝛa

tum faciente fluũt virtutes ⁊ vona quibo ꝑfi⸗
ciuntur potentie anime.que viriutes vierſi
ficantur ſᷣm diuerſitatẽ actuũ in quibpopoꝛtet
perfici ipᷣas potẽtias.ita ab ipᷣa gra flint aliqͥd
adreparancñ defectus aĩe inflictos ꝑ veccaiũ
⁊ hec ðr gra ſactalis.ᷣm aũt ꝙ diuerſiſicantur
lhmõi defectus. ſic ⁊ diuerſificãc ⁊ gre ſactales
Sed qꝛ effectus eius non ſunt nobis na norti
ſicut actus viriiuũ ideo non habent no neſpe
ciale ſicut virtutes.ſed retinent ſibi c nom̃
gre ſacrales. Et virtutes et cono habent con
nexionem cũ gra gratiʒ faciente.qꝛ vna non

põt eſſe ſine reliqua.ſed gr?e ſacrales non qa

põt hõ etᷣe gram gꝛatũ fadentem ⁊ virtutes
non gramſacꝛamentale.ſed gtᷣa ſacr̃alis non

põt ſtare ſine ilł. Itèe graſacr̃alis opponit pec

ſatis ꝓbabilis dicẽs ꝙ ſacẽm eſi

catum inctuͦ vnin erat borũ nomr . ſed virt
Bfum adordinatôs actus. Idem j. iij. parte.

q.lrij. ar. ij. 1 in. iiij. ſen. diſt. vij. q. i. ar. i. g. ij.

gfa iſta ſicꝛa mentalis vltra vixtutes et do

ua ad duo oꝛdinat᷑. DPꝛimo ꝗd tollendũ defec

ius veccato ʒpᷣteriton inqtũ traſeunt acm et
re nanent reamu. Scðo ad ꝑficiendũ animã
in hiaq ver inent ad cultum dei m ritũ ypᷣia

ne relgionis. ä

vlaue ſacꝛmmenta ſimt neceſſaria. Diẽ pet.
de pal. i. iiij. di. ix. ꝙ m inriſtgs cũ ſint ſacka ſe

ptẽ confenta in his ver ib Oꝛdinat ⁊ iungit

baptiʒat eꝛiſinat ⁊ vngit. Deccatũ plangit.in

D altare ſaera tangir. Qunq; er ipᷣis ſinmneceſ
ſitatis ⁊ dio volimtatis.vñ vᷣſu. Oꝛdo volũ

tatis iungit dant quinq; necene Adem notat
glo. i. q. i. F. not andũ. Adẽ ray. Sed theologi
dicunt.ꝙ ſacrt̃a neceſſitatis ſunt iſta duo.ſcili

cet baptiſinus et pñia. alia quinq; voluntatis

niſi de euchariſtia que ꝓpter pꝛeceptũ de peni.
⁊ rem..c.omnis eſt ſe nel in anno de neceſſita

te ſumenda. Et quod ðꝛ iohan.vi. niſi mandu

caueriris carnẽ filij vĩs ⁊c intelligunt de ma

—

ducaſõe ſpũali.alłs ↄtemneret᷑.ſt alia opio

tiz ꝓhahilis dicẽs ꝙ ſacẽm eſſe neceſſariũ
ad ſalutẽ põt ouſpliciter intelligi. Ono modo
ratione ſin. Alio modo rõe pᷣcepti. Ratõe ſui

diciuur ſarr̃m neceſſariũ.cinus effecius e ſine

ceſarius ad ſalntem. ſic queda ſunt neceſ

ſor a quo ad cõitatẽ ita ꝙ ab aliqinhusvel ab
alid ſir nantur non aũt a quoliber ⁊ ſic ſimt ne
cenaria oꝛdo ⁊ matrimoniũ.qꝛ nec pñia q̃ ne

ceſſarig eſt wſſet niniſtrari. nec ſine mrimo

nio woſſet nu nerus elecronun debite cõpleri.
ſedita vec neceſſaria cõi ſaluti. ꝙ non ſunt ne

ce ſaria verſone particulari niſi conſtaret eiq⸗
ſine ea contrapente vel ordinenn ſuſcipiẽte ñ
wſſet nijnerus electox cõpleri. ⁊ tinc tenen
tur vnuſaunſq; ſicur in pꝛintipio humani gene
ris vel in neſio wſt vllimiũ renebant ad ma
rꝛi noniũ. Peceſſaria anfem ratione ſui ſimt

bapriſnus 7 veniſenria ſinguili zverſonis actu
vel voto quando ſuſceptionez imnedit articu

lus neceſratis. Et ſicnt roſt conſtitutionem
aliam factam. o nnis vteiuſeq; nõ ſuffiẽ ſemx
ante moꝛteʒ conſiteri adquod tantũ obligat
ullud xrecentun confitemini alterutrum er ce
tera. YJacobi quinto ſed opoꝛtet ſemel in ãno

confiteri. Sic poſt ſtatutnn de tempoꝛib bap

riſ m ſcilicet in paſca er vent vxcoſte de v. di.
iiij. non licuit vlłtra o ffeꝛre q;uis ſum cerer ſj·
mel ĩ vira. Aeliqua aure tria ſactᷣa iunt neceſ
ſaria ñ neceſſitate ſui cũ ad ſalute lum ciat gꝛa
na non obſtante oꝛiginalh quoci ablatuʒ e per

Zinlus quartusdecimus

ptiſmũ nec actuali quod aufertuꝛ per venitẽ
annſecrun one teeit d uz eni elleſiaſti⸗
conſue tudoqᷓ hʒ vim legis. di. xi.ĩ his ſit egris
dare viaricũ ⁊ extꝛemã vncnonẽ alsg ſi non pe
terent non reputarent᷑ boni pᷣiani c. et per
accidens poſſent lxc eſſe neceſſaria aitꝛito nõ

contrito non valente ↄfiteri ⁊ petente cõicari

⁊ inungi viꝛtute quoꝝ ſacroꝝ fit de aitrito cõ/

tritus. qꝛ er quo fictus non eſt gfa fibi inſundi
tur. Onde hñs moꝛtale ⁊ non potens loqͥ ex/
Pnit ſe ꝑiculoſinõ cõicat ⁊ inungitur. Iteʒ
cũ ſit eadẽ rõ de iſtig trib cũ euchariſtia videa
tur eſſe in pᷣcepto.ꝗ⁊ alia. De euchaꝛiſtia pʒ
qꝛ papa ñ poteſt illã rẽ qᷓ ꝓ diuinã oꝛdinatiõʒ
echt ſub conciho tm̃ ponere generalter ⁊vni
uerſaliter ſub pᷣcepto puta pꝛeciꝑe ꝙ oẽs te⸗
neanii ad virginitate vel pauꝑtatẽ ⁊ hmõi.
Szʒ ipe poteſt pᷣceptũ diuinuʒ ſine ſꝑe datnm
eterminare quo ad tempus vt pʒ in ↄfeſſiõe
annua. Oñ ⁊ potuit pcipe cõionẽ in paſchate
eꝛgo illo eꝛat in pᷣcepto ᷣm tempus in cõſilio
quod determinare poiuit hec pe.

Miniſtrator F. ir.

auũt ſacramentorregulariter eſt ſacerdos exce

mo aũt ſanetus hʒ in ſe ſanctitafẽ formalirer

⁊ ſubiecnue.ſt aũt hoc vnũ ſactm. non qui
dem rõe velfoꝛme vel marerie.q̃ due ſunt. et
ad lvorefeꝛiuꝛ qð vꝛ in collecta. pficiantĩ no
bis dñe ſua ſact̃a q continent ſeq vnũ vnita
te Arerge 2 oꝛchnig qꝛ oĩa qᷓ hicſunt ad vnũ
ordinant᷑ pfigneꝛaneñ ⁊ canſandũ ſcʒ coꝛpꝰypi
T ſanguis q ſint vnũ pᷣſuppoſito ⁊ coꝛpus xpᷣi
miſticñ qð eſt vnũ oꝛdine ⁊ ꝑ pfectain aĩe re

feccionẽ. Coꝛpalis añtrefectõ ſit ciw ⁊ poni
Quamuis vnũ ſit ſacẽm. diuerſis tñ noib ni

cupatur. NMa ðꝛ ſacꝛificiũ ivſtia vel oblatõ in⸗

ſ☛

qtü rememoꝛanuñ dñice paſſionis.nij.q.ij.

mnon extimemus. 1 de con. di. ij. nihil Dicit en

chaꝛiſtie gꝛece.quod latine inteꝛpꝛetat᷑ lvngꝗ

gꝛ atia.i.q.i.multi.qꝛ continet ſontẽ. ðꝛ ⁊ cõ⸗
munio q́ᷣ ad finẽ. qꝛ ſicut cibus vnit᷑ ommbus

membꝛis ad qͥ ſingula deſerunt᷑. ſic per ve ſaẽ

mentũ non ſolũ rpᷣo capiti. ſed omnibus mẽ⸗
bꝛis eius vnimur. vt ſinus omnes vnum coꝛ
pyus in xpᷣo. Dicit᷑ ⁊ viaticum quia ſuſtentatri

via. quouſq; pueniamus adterminum. diſ..

Wnitentes. a.xxvi.q. vi. c. his qui.

Debuit autem (.i

pta confirmatõne ⁊ oꝛdinib ſupioꝛin. qᷓ ſoluſ inſtitui iſtud ſacẽm ſm pe. de pal. wmſi tlvmꝗʒ.

epũs confert ̃ᷣm Ray.de con. di.v.manus ⁊
ſequentia. Itẽ quantũ ad veritatẽ ſacroꝝ nõ
refert a quo conſiciant᷑ ſacr̃a vel conſecrant᷑.
i. q.i. qñs derlarauit peccant tñ qui indigne cõ
ficiunt vel conferunt peccant ⁊ qui ſcenterapᷣ

ciſis ab eccłia vel ſuſpenſis ſuſcipiunt di. xrxij.

5§. ven. Itẽ ſacr̃a talia fiunt vnicuiq. cũ quali
ↄſcia quis accipit.a ſic ſunt bonis bona ⁊ maliſ
mala occaſionaliter ᷣm Ray. 2 de con. di. ij.

ſancta ⁊ ivo ðꝛ di.xcv.illud ꝙ ſact̃a ipenitenti

bus nõ dñt dari.qð tamen intelligẽduʒ de pec
catis notoꝛijs in quibus vĩes ꝑſeuerant.naʒ
Pocculis non ſunt iu publico neganda.
De ſacti euchariſtie inſtiutõe cõicatõne
miniſtro ⁊ effeen.. Capi. xij.

CEiugde de ſingulil ſa

cramentis agendũ eſt bꝛeuiter. Et

aai: multa iam dictaſunt ſupꝛa ð en
chariſtia in tractatu de miſſa iõ de ipᷣa traciabi

tur q̊ͥ ad pauca.qᷓ reſtant ⁊ merito. qꝛ eſt maxi
mü ſactoꝝ ad eſſentiaã licetq̃caʒ alia dicant

maiora vᷣm alios reſpectus.vñ vᷣſus.Oaioꝛ ĩ
effeci baptiſmus. coꝛpus in eſſe. Coniugium
figno maioꝛi cꝛiſma miniſtꝛo. Continet eniʒ
euchariſtia eſentialiter auctorẽ fotius ſancti
tatis vltꝛa lc ꝙ ſignificat.⁊ cauſat ſanctitatẽ
qð eſt cõe oĩbo ſacr̃is noue legis. Sacramen/
talia vo diſponũt ad ſancnitatẽ ſactoꝝ añ vel
wſt. Sacr a veteris legis im̃ ſigniſic abant lv⸗

in te ⁊c.

in quo xpᷣs cõtinefrealiter⸗ eſſentialiter qina
ad pfectionẽ membꝛoꝛũ reqmrit. vt capitivni

aniur Et quia ſacris deo iungimur. Sactẽm ãt
eſt ſignũ ſenſihile. ſicut ag lve ꝙ omnia rerfici

antur ſenſibilibo. pᷣteꝛ ſenſibiliaq̃ ſibi coniun⸗/

guntur ꝑ ſolã ſimilitudinem. Diſtantia me/
dioſeperante vt coloꝛ odoꝛ ⁊ſ. onus. quib aſ⸗
ſimilantur ſacr̃a veteꝛis legis qᷓ erãt im̃ ſigna
diinne gꝛatie. non tamen ſunt ſenſibilia per
realẽ virtutem coniungunt ſenſin. mediũ con
iunctũ que tamen non fiunt vnum cum eo vt
in tactu.quiboaſſinmilantur ſacꝛamenta om̃ia
alia noue legis.in quibus diuinavirtus inte/
rius oꝑatur. Eſt vlterius guſtus. quo ſenſibile
nobis realiter comungini ⁊ incoꝛpoꝛafꝛ vnũ

efficitur ꝑ conuerſionẽ eius in nos. ⁊ ſic cebu

it ſacr̃m ſoc iſtitui in quo capini noſiro chꝛiſto
ſomungamur.⁊ in coꝛwꝛemur.⁊ eius ſmnem/
nos.ſed econuerſo. DHnde dũs Dirit Auguſt.
Cꝛede ⁊ manducabis me nec tu me mutabis
NHobilius em̃ rꝛahit ad ſe ignobiliuſ
Et qꝛ cibus iſte eſt nobilioꝛ.qꝛxpᷣs.ido trahit

bza efficiamur. non per conuerſionem eius in

nos ⁊ conuertit in ſe non eum in nos.ſicut ci-

bum naturalẽ nobis ignobilioꝛem. Inſtituit
gut in vltima cena. vt altius coꝛcibyinfigere
tur. quod vlnimotꝛadebatur tinn qꝛ in memo

ria iminentis paſſioms um qꝛ eꝛat recemmiruſ

viſibiliter. debuit remanere ſp aliter. 2 5pul

chꝛe.ð con.di.ij.q corpus.Cõicauit aũt ninc

Nctooecſione

KFönencis

Gninſerenneſt

(uciiuntſtin
Fnpohelettsin
ſiliigwrnott
ſerin fucſeeel
Wrrei in e
1 Abertus. F
Ecrno nocnt⸗
einquenodl.
(yonconeuteſtſag
reimmiürreſa
Mactesreldcnt

(ericncarianon

fffernsatnedn

ftüacdacoponi

eeſtollen lic

ſenelurdateintpe

☛

ſiſercoſeſone
nſefioneins

linsnegancieo

Penciebevar.⸗
ialenn tenenn
MIuransw
Mdr rimenee

orlomanc⸗

4

MMcinin

maun iſin
WAere n
s
rxklNf
Wrnpiin

uNgifꝗ

endiuiſtienin
Mmen Dſtenun)
Locortſons nid
kpsöetittiſen.
meyfntſenſbiitin
mnikyii necin
NümrmmANnon
murſanenean
sDCarieSe

Gmrtinen II
Saaunmw tANu
weßimi n
vunm 1cneen
mrerſtpentetken
täsdtttt.
vnetumemde
rhrasſeffobiai
GeumnnosſAtadd
Okniurn YNtinmm
Huvcribitſae
Grurngeinfnem
mgen neeſinf
erüeſter /0A
öcanitait n

Lapitulum

. Hn. qui come ditur.d con.di.ij.nõ ta
men manducauit ſacꝛamentaliter qꝛñ ꝑ fidẽ
mccum hfet viſionem. ſed qꝛ ven ſaciamenunn
ſumpſit. nec ſpũaliter.ita ꝙ augmentũ virtu⸗
mum inde ſuſcexerit. cum non poſſet in gꝛatia
cxeſcere. ſedqꝛ ſpũaliter delectabatur. Cõica⸗ ſe

p̃s. Vnde hiero.ipſe conniua ⁊ conniuin

nit etiaʒ iudã.vt ðt ZFlug.i.q.i.pᷣs quid fec qi

licet ſciret ipᷣn malũ.noluit ipᷣm prodere.cuʒ

eſſet occulius in voc dans nobis exempluʒ.ij.

.i. vn us er vobis.

danda vel neganda cõmunio. Etpꝛimoq ad
peccatoꝛes. Otrũ ſit eis danda cõmunio qᷓs.ſ.

ſcit ſacerdos ey certitudine eſſe in moꝛtalitio
mas ſumpliciter dicit ſine diſtinctione. q; pꝛsro
peccato occulto non eſt neganda petenti ĩ pub
lico cõmunio. vt de con. di.ij.non pꝛohibeat.
Ethðᷣ̊ tum quia ꝓ veccato occulto venam publi

cam inferens eſſætreuelatoꝛ criminis.tun qꝛ
ſcandalum eſſet ſi negaret.tum quia quilibet
ꝓpᷣianus halet ius in peꝛceptione euchariſtie.
niſi illud per moꝛtale amittat. Onde cum nõ

conſtet in facie eccleſie illum amiſiſſe ius ſuũ
non debet ei in facie eccleſie negari concoꝛ pe
trus 1 Albertus. Et pcipue videnuir iſta ver
hpa decuꝛato quo ad eius ſubditũ. Petrum de
palude. in quarto diſ.ix. reſpondet per diſtin
tionem quia aut eſt ſacerdos talis qui non te-
netur ei miniſtrare ſacꝛamenta quia non cua/

ratus eſt eius vel ſi curatus eius eſſ Non
tenetur tunc quia non eſt diespaſchatis nec ẽ

infir mus. vtunc delet ei denegare. qꝛ debet ꝓpx
imũ a peccato pꝛohibere moꝛtali.quando põr.

wteſt autem hic quia etiaʒ non peccatoꝛnõ
tenetur dare in loc caſu. Onde ſineſciat eriaʒ

niſi per confeſſionem poteſt negare quia non
exconfeſſione ius iſtud acquirat quia als ha/

bet ius negandi eo ipſo ꝙ alius non habetius
erencdi ab eo ar.extra de tempo. oꝛd.ad aureſ
Si autem tenetur eiminiſtꝛare ſacꝛamenta
ſicut ⁊ cuꝛatus vel vicarius.⁊ eſt in paſchatfe.

iunc aur cꝛimen eſt occuluum aut manifeſtuʒ

Sioccultum tunc denegare in occulto petenri

non in publico. quia ſi negaret in publico. eẽt
pꝛoditoꝛ cꝛiminis aut reuelatoꝛ.quod pꝛobat

de offj. or. ca.i. vbi dicitur. ꝙ ſacerdos qui no

int cꝛimenoccultum parochiani debet eum ar

guere in pꝛiuaio non in publico nominare.
Sed petenti in occulto debe negare.Et lvcre
rum eſt de peccatoocculto. aliter noto qᷓ; per⸗

feſſionem. quis ſi per confeſſ onem ſolus nomir

Peccaium in penitenre debet quidem eum mo/
nere in occulto vt deſiſtat. Sed ſi inſtat et pe/

utt vt ſibi debitu n. nõ delet ei negare. qina ſcit
vt deusnon vt lvmo vt de ofci.ar.c.ij.. Negat

—

duodecimum

autem vt vno in ſoꝛo contentioſo nee exes

feſſione acquirirur ſim ius negandi quod pꝛi⸗

us non ha bebat. Et q;uis repellendo in occul⸗
to nuillo alio vidente non reuelaret confeſſio
ne n tamen erconfeſſione extra iudicinm cõ
feſſionis nulla erceprio ſibi:idatuir plus qᷓ ſi ne
iret quia non ſcit niſi vr deus. Si autem pe⸗
teret ah eo qui non tenet᷑ vel quando non te⸗
nemir cun etiã ñ peccatoꝛi poſſet negari ſine

peccato multo magis peccatoꝛi. Si autem ſet

crimen eius eſſe notoꝛium ⁊ manifeſtum eti
publico netenn curatus debet negari.Etex hiſ
patʒz. ꝙ meretꝛices ⁊ publici vſurarij ſunt om
nino ab altari arcendi.niſi pęnitennam ege⸗
rint.ita ꝙ roſt penitẽtiam pꝛiuatã poſſimt ad⸗
mirti ao euchariſtiaʒ ſecreto non aũt publice
niſi poſt vublicã penitẽtiã pꝛopter ſcãdalũ.nã
manikfeſta delicta id eſtnotoꝛia non ſunt occł
te coꝛripienda. de peni.⁊ remi.ca.i. ODnð vel
ſacerdos delet iniungere publicam penitenti
am. vel publicare ꝙ ſunt vere penitentes. Ex
liis etiam patet.ꝙ ſuſpectis de crimine preſũ
ptione violenta delet negari ᷣm pꝛedictaʒ di
ſtinctionem. ꝙ habetur pꝛo certitudie. Suſpe
ctis autem leui ſuſpitione non eſt neganda ĩ⸗
mo nec ſuſpectis ſuſpitione pꝛobabili qð patʒ

ex hoc quia nec ꝑ hmõiſuſpitionem debet ma

ritus negare debitum vrori extra veſententi.
excom.capitulo inquiſitioni.ſed hiſtrionibus
pꝛobiletur dari de conſecratione diſtinct.ij. ꝓ
drlectione quod tamen non intelligitu ð om

mbus cum licite woſſit ars hec exerceri ſed de

vtentibus in ea magicis vel turpibus actioni
busque ſunt moꝛtalia Sed nec puagnantibus
in duello eſt danda.ij.q.quinta.monomachi
am.in glog. «WJ

Non eſt deneganda .. ii

cõmunio occidendispropter ſcelera ſua pub
lica.ſieos penitet ⁊ confitentur nec eniamhe
retico relapſo.cuʒ paratus eſt incendio.ſicut
habetur de hreticis.capitu. ſuper eo.libꝛo ſex⸗
to. Sedetexcommunicato ſicut in moꝛte nõ
negatur penitentia ſi peniteat. Ita nec via⸗
ticum cum in penitentia includauir de penitẽ⸗/
tijʒ ⁊ remiſſionibus.capitu.quod in te. Item
habentibus lucida interualla furioſis xe'l fati
is freneticis.ſi anteq; intrarent ſuꝛiam vłfre
neſim habuerunt deuotionem ad ſacramen/
tum ⁊ penituerunt.non eſtnegandacommu⸗
nio.vt viceſina ſexta.queſtione ſexta.ſi quis
etiam ſi tales in ſanitate non petierũt ſibi da
ri.quandoſcilicet ex bona eoꝛum conuerſatõe
pꝛeterita wciſimile eſt ꝙ ſi pꝛeuidiſent uſ/
mõi cãʒ eã petiſſet hũt ei iłes vðᷣuotõʒ habitua-
lẽ iterptatiuaʒ q̃ ſumcẽ̃ ̊ tñ intelligendum eſt

—

idolatrare. cele. mi.. de vvie. Hec oi.
de pal. De quibuſaã alijs hẽs in.ij.ꝑte.ti.no⸗

Titulus

aſ põt dari eiꝰ ſiue piculo erpuitionis vel alre
rius irreuerentie erga ſacrm. Perpetuo autẽ

ſurioſis ⁊ amentih nõ eſt danda q? nunc ha
buerunt actualẽ deuotionẽ ad factᷣm licet ſint
baptizari ⁊ ↄfirmati.lvc em̃ ſacr̃m requirit de
notionẽ dicente apło. Pꝛo bat ſeipᷣm hõ ⁊ce.

Itẽ demoniacis nõ eſt ð neganda ſᷣm tlvm̃.
niſi conſtet eos ꝗ crimine toꝛqᷣri.qꝛ tunc ꝓpex

cõic atis ſunt hũdi. In puberily ant qui carẽt
oĩno diſcretione vt añ ſeptẽniũ nõ eſt danda
q́;uis gꝛeci eis dẽt. Sed ſi hñt aliquã deuotiõʒ
vt circa.xivl.rij.annũñ põt eis dari.qꝛ innocẽ

tia recpenſat ignoꝛantiã. Hunq; aut dari dʒ

adſiſpitionẽ ꝓbandã vel tollendaʒs nec lvſtia
non conſecrata ꝓpↄſecrata qꝛ ſvc enet facere.

no.c.viij.vbi agit᷑ de cõione paſcali

Quis autem

habegt viſpenſare ſeu miniſtrare hocſacramẽ

tum. Hota m pe. e pal. in. nij. diſt. xiij. ꝙ ſo

lus ſacerdos eſt diſpenſator eius.ſicut cele bꝛa

toꝛ nullus inferioꝛ eo hʒ exofficio aliquodſaẽ
mentũ miniſtrare. O yaconcꝰ auteʒ er officio
partẽ euchariſtie habet dare. ſicut beatus lau/
rentius dirit.Cin ↄmiſiſti dñici ſangiis diſpẽ
ſatõʒ non aũt coꝛpus.qꝛ ſanguis mediante ca

lice ſaẽto diſvenſat᷑. Oñ nõ opoꝛret man? di⸗

Hoenſantis eſſe ſacratas coꝛpus aũt diſpen ſat·
imediate manibotrectantibo. Nñ a ſoloeo

debet diſpenſari cuius vigiti ſuntoſecrati ⁊ ma

nus.ſ.ſacerdotisq̃ enã nõ debʒ tangere miſi du
obus digitis ſacratis. Et eadẽ rõe inferior vy·
acono vaſa ſacra nõ delet tangeꝛe qñ in eis ẽ

coꝛpus ⁊ ſanguis dñi.qꝛ dyacom eſt ſanginnẽ

diſpenſare ⁊ coꝛpus dñi ad ſacerdotẽ defetre.
Qñ aũt in eis non eſt coꝛpꝰ vl ſangris tũc
tangit ſubdyacon vaſa eius. Daſa aũr reliq̊

arum ⁊ hõi accolina nõ layci quantũcũq; no

biles.di.rriiij.nullus. Hota tñ ꝙ ꝓpterneceſ
ſitatẽ pᷣſpitero infirmoanõ valente vxlenam

abſente lʒ dyacono infiꝛmo euchariſtiã porta

re ⁊ de yc di ſpen ſat᷑ nõ aũt de inferioꝛbo cinꝰ
iñ legit Sriũ in ecchaſtica hyſtoꝛia de ſerapice
qui moꝛiens miſit puerũ ſuũ ad pᷣ ſpirerũ petẽſ

viaticũ.ille aũt qꝛ infirmus erat ꝑ eundẽ pue
rũ ꝑtẽ euchariſtie miſit. nec venſie eſt ꝙ ile

puer enet dyaconus. Sed nõ qð fit rome ſed

quod fieri delet ſpectancdũ eſt.hec oĩa pe. de pal

lu. Sed vᷣm henricũ boich.ſuꝑ.c. decernunꝰ de
iudi.in caſu neceſſitatis etiaʒ a lacco põt dari.
t. ⁊ pe. de pal. dicunt ſimpliciter. ꝙ in nullo
caſu vebet euchariſtia mimſtrari l ſumiꝑ la/
ichn.qꝛ non habet conſecratas manus. 1 B non
eſt ſactm necemſitatis ⁊ lvc magis placet.æᷣlb

—

ec oĩia pe.

quartuſdeci.
6
bereticis non delet ſumi. etiã in morte eyẽplo

hermigil. dj.xniij.q.i.c.i.cepit. AYdẽ de ſciſma
ticis vider.ab excõicatis ⁊ ſimoniac m per.
de pal.ſi eſt occulta excõicatio vel ſimonia eoꝝ
in occulto vitandiſunt. quo ſcʒ ad ſiſceptiones
euchariſtie. ab eis euʒ.ſ.ſine ꝓditione occului
vſſunt talia omini. Sed cũ eſt mamfeſta eo
rinn ercõitatio vel ſimoma in publico etiã vi
tancdi ſunt.ertrade ſen,. er com.c.cũ nõ ab ſvĩe
Arotoꝛio ſoꝛnicatoꝛe ei ñ ſimt ſuſcipiẽda eẽ

ſacta ĩ rublico. Excipiunt iñ baptiſnus ⁊ enꝰ
chariſtia.que duo extrems neceſſitate ſſunt

ſinmi etiã a ſimoniacis ⁊ ſoꝛnicatoꝛil is noto
rijs. vf. kxij. di. . wrn m. cum glo. de loc tam̃
dif uſius habes alubi.Alios etiam malos mi⸗

niſtros qiiantiuncunq; etiam pul lice ſcelera

tos non debet quis vitare in ſuſceptione ſacꝛa

mento:inm niſieſſent irregulares. qui per con

ſequens ſimt ſuſpenſi ab officijs ſiis.et a ſuſpẽ

ſis non deben ſuſcepiſacxra.i. q.i.ſiinſtus fuerit
Si qinstamen in occultoviter huuſinocima
los in ſuſceptione ſacꝛamento:um er auditioʒ

ne diuinoꝛum.ꝓvt eis peccantibus ruboꝛẽ incu

tiat vt wl ſic deſiſtãt. a loc facit ex deſpecii di

cit Petꝛus ꝙ bene facit.Chomasautem dicit

ꝙ delet quis cauere.ne incucatquem certiuu

din aliter ſeit eſſe malum. vt quia notoꝛiuz ne

inducat talem exedntionem ofſicioꝛum ſioꝛũ

ne ſit occaſio peccati illius pura illa faciẽco d/

cere miſſas.qi foꝛte als non dicxeret et huinſ⸗

modi ſitamen eſt ſubditus. ſacꝛamenta queñ

poteſt ab alio accipere. ⁊ ad ipſa tenetur. debet
ſuſtixere niſiſu ſuſpenſus. Quamuis auteʒ

non hceat laico euchariſtiam miniſtrare ſcili⸗

cet erofficio inuentam tamen in terra licet
reuerenter eleuare licet non haleat manꝰ. cõ
ſecratas.quia loc non fit ad diſvnſancum ad

quod requiritur conſecrano ſed adacuſtocien/
cum. adquod non requiruur conſecrano. vn
de piris in quo euchariſtia conſecraturin tab
naculo non conſecratur nec benedicitur.qð

tamen fit de coꝛpoꝛal ⁊ calice.Penus de pall.

Vtẽ peccatoꝛ aſpicienco coꝛpis rpᷣi nõ peccat

niſi ſit ꝓlibitus a viſione eiusvt ſunt ercõica
ni ⁊ inſexcicti qui tamen aſi perſoꝛanco ſoꝛes-⸗

eccleſie ad aſpiciencum coꝛpusypi ten pore ĩ
terdicti maleſaciam non cꝛeoit Pe.de pallu.

cos moꝛtaliter peccare. Ei q;iis ᷣn Chomã

peccatoꝛ benefaciat ſier œuotione qua ſe ĩdig

num reputat non vult in ſacꝛ amentum aſpiꝰ

cere,me hus tamen ſacit ſm. Pe.qin ex deuo⸗
tione intuet᷑ cũ aſctu ſerpetis eneiſansren⸗
tux a moꝛſu ſeꝛpenns.gmi ⁊c

ad frequentationem ſaciamenit.

ciſgetnn

— —

.

ſenint iffi,
emi iti
ejſtummrir
iinitl onſ
rienckyytfecpem

finfarpvabſtine
atſiatrscmorter

lobialisiund

Aroteeſncln
Vöehſufini
iſſntenti

emunoniaugen.
Sensdnencisdin

Ididiirdnen
Idünonatenerene

Uſelcbibnentbiſn
Unisaaierdpe⸗
ſcriateenpiizrn,
lcgerongrond⸗

lettunintruf,

ſerammrditrizi

ciefunnezti

(ipermnesſe

cinrpicveſen

ſierafeegen
Apnreſen. enn

nn eitdie

impicemin u

.

⸗=
=S
S=
,= z=
EE.
=
—
—

e E
— —
=2 — =
= = g
—☛ =
= =
SEe
Se.

e, e, 5
E
S-
S
=
—
—
—
S=.

—

Tenigegien
boſfeisſlgatif

efnig irinin
lorirtherfiun,

amemtoneniie

Ruemtttenhii
Aefrterng

lTprumn

neimeun anenmn
mn mmivnne
Donenoſtumnni
lörsnnſuirinn

asnnNneelI
1õ
,1taaerenrdn

es. Qumnenn

Dſtun nmniueſd

m uenn kenke

Heetronbelentnte,=G

NRtadditnNue

õ

cnmiurdſeamne,

””
rnerteneddhr,6

Huieenen.

ſetnon en enihis
tiolutenſct⸗
meNiteng
auhen

=—
=

teuzftlni

,—
Se

trwroveif
Enn runenn
un ecnarnin

annbeſetſuumn

—

ud

in mundũ vemiens aↄiulit vitã gre ita in vomi
nem ſacr aliter veniens vitã gre overamxr. ʒ
illud JYohan. vi. qui manducat me vunt pro

amenii.

Sciendũ ſᷣm Pe. de pal. in. iiij.di. xij.poſt tlv
ꝙ in pꝛimitiua eetlia oẽs quottidie cõicabãt.

vtr pʒ Actũ.iiij.⁊ ad hoxid.c.peracta. de con.

di. i. Vn pcemi ſpis cõicabãt fidelesſingulis
diebusdfcis, Et ad lvc lvꝛtat᷑ oẽs Aug.dicẽſ
QAuottidie euchariſtiam ſumere
nec laudo nec vunpe ſingulis tñ dñicis die
bus cõicandũ lvꝛtoꝛ. Noc deillo dicoquẽ moꝛ
talia non gꝛauant. Poſtmodũ reductũ eſt oc

Aad trinã vicẽ. in anno ſcʒin paſchate. in nata⸗

li ⁊ ventycoſte ad qð facit.c.⁊ ſi nõ frequenti
us ð con. di. i. Landẽ ex pcepto eccłie obliga
tur quiliberſaltem ſemel in anno. poſtq; pue⸗/
nitad annos diſcretionis. extra de peni. ⁊ re
c. omnis ⁊ ðꝛ annus diſcretiõis ̃m pe. de pal.
xij. infemina.⁊.rxiiij in maſculo.ſed cũ eſt coli
capar cũ ſcʒ poteſt moꝛtaliter peccare tunc ob

ligat᷑ adpᷣceptũ de cõfeſſione ⁊ . ↄſequens de

cöioneqᷓ ſi ? dantur de h̊ hẽsin ſcvᷣa ꝑte ti. ix.ð

accidia. c.viij.⁊.ir. Conſulendũ eſt tñ bñ ⁊ d
note viuentib vt frequenter ſumant loc ſac /
mentũ qꝛ ſicut diu abſtinere acibo coꝛꝑali coꝛ

pus debilitat ⁊ ad moꝛtẽ diſponit.ita abſtine/

re a cibo iſto ſpũali aiam debilitat feruoꝛẽ ↄſu⸗
nt ⁊ ad moꝛtale inclinat. Et ecõtrario ex fre

quent ſumptõe hſacr̃i mita bonacõſequũtur
vt dicet in ſequenti. §. Et hoc in lvĩe q̃ſentit

per hoc deuotionẽ augeri. ⁊ reuerentiã nõ mi
nui ſecus de tepidis hi.qꝛ nimia familiaritas.

parit cõtẽpiũ.dñt aliqũ abſtineꝛe pe.Et q;uiſ

qui ex timoꝛe ⁊ reuerentia nõ ita frequẽter ſu

munt.ſed abſtinent.bñfaciant exemplo cẽtu⸗

rionis.⁊ qui ex deuotiõe ⁊ amoꝛe fꝛequentat.
bñfaciat exemplũ ʒachei ꝓpter qð alter alteꝝ

iudicare non vʒ de con. di. ij. quottidie. 5. dixe
rit. Ceteris tñ paribus ᷣm tlv.in.iiij.meliꝰfa

cit q ex amoꝛe cõicat q;ᷓ qͥ ex timoꝛe dimittit.

qꝛ melius eſtamare q; timere. Alb. in libꝛo ð
miſſa ðt ꝙ pᷣparantes ſe ad cõionẽ ꝑ abſtinẽ/⸗

tiam a coitu ⁊ vidue ſeu in caſtitate manẽtes

noõ dñt ꝓhileri a frequenti cõione pꝛecipue de
õ

menſe in menſem. qꝛ iniuſte arcentur qͥ dig/
ni ſunt Duran. aũt dicit de biʒocis ⁊ ↄuerſis⁊
hinõi de quindena in quindenam.

De effectibas 0. Vi.

huius ſacramenti ſeu vtilitatibus. Nota ſᷣm

tv. in. iij. pte.q.lxxix. ꝑ totũ.ꝙ multiplereſt
effectuz eius in deuore ſumente. Et peim eſt
collatie gꝛatie quod ſic declarat. Effectus hꝰ

ſacri dʒ conſiderari pꝛimo ⁊ pꝛicipaliter er eo
quod cõtinetur in lc ſacr̃o.quod eſt rpᷣa.qͥ ſic

vter me. Scdo ↄſideꝛat᷑ effectꝰ hꝰ ſact᷑i ex eo.

apitulum duodecimum

quod repᷣſentat per ip̃m 2 ſvc eſt paſſio chriſt⸗

er ideo effectũ quem paſſio rpᷣi in muudofacit
hoc ſacrm facit in hie Nñ xpᷣs OJathei.xxv.
Hic eſt ſanguis meus qui ꝓ uobis effundet᷑i

re.pec. Cercio conſideratur effectus eiꝰex mõ

quo traditur quia per modũ cibi ⁊ potus Hñ
omne n effectum quem ſacit cibus ⁊ ppot ma
terialis q̃ ad corpus quia ſuſtentat auget repa
rat ⁊ vlectat ⁊ hoc totum facit lvc ſactẽᷣm q̊ ad

vitã ſpũalẽ Dñ iohan. vi. Caro mea vere eſi

cibus ⁊c Quarto conſideratur erſpecieb ſub
quibus traditur quia ſub ſpẽb panis ⁊vini ex
multis nanq; gꝛanis vnus panis cõficit᷑. ⁊ ex
multis vins vinum conluit vndeſignificant
vnitatem Quia igiturypᷣs ⁊ paſſio eius ſunt
cauſa gratie ⁊ refectio ſpiał⁊ vnitas ſine gra⸗

tia eſſe non poteſt patet quia hoc ſacramentuʒ

confert gꝛatiam nec aliquis habet gꝛatiaʒ añ
ſuſceptionem huius ſacramenti niſi ex aliq̃li
voto ipſius vel per ſeipᷣm ſicut adultus vel vo

to eccleſie ſicut paruuli Onde er efficacia vix
tutis eius eſt ꝙ etiam ex voto ipſius aliquis

gratiam conſequatur per quam ſpirimalit᷑ vi⸗
inficemur. Reſtat igimir vt cum ipſinn ſacramẽ
tum realiter ſumitur gratia auge atur ⁊ perfici
atur ⁊ ver coniunctionem eius ad deum Con⸗
fert ad gꝛatiam ſpecialitercum virtute chari⸗
tatis Dnde dãm aſcenus comparat lvc ſacꝛa
mentum carboni quem iſaias vidit IYſaie.vi.

Carbo autem eſt ignum vnitum igin quia ſig

nificat charitatem. Er quia amoꝛ dei nun q; ẽ
ocioſus ᷣm Bꝛegoꝛium. Operatur em̃ mag/
na. ideo per loc ſacriſicium quantum eſt ex ſui
parte non ſolum habitus gꝛatie ⁊ virtutis cõ⸗
fertur ſed etiam excitatur in actum. Et inde ẽ

ꝙ anima ex locſacramento reficiiur per H qð

delectatur et quo da mmodo inebꝛiatur dłcedi

ne diuine bonitatis. Onde canticonun quũi
to.Comedite amici. bibite et cetera. Er quia
chriſtus in ſaciamento contentus per paſſiõʒ

ſuam ibi repꝛeſentatam apeꝛiit ianuaʒ gloꝛie

⁊T refectio huius cibi.⁊ vnitas ſignata babetur

inpꝛeſenti impeꝛ:ſecte.peꝛfecte auteʒ in gloria
ideo etiam cõpetit huic ſaceamento effecius a
deptionis gloꝛie.non ꝙ ſtatim nos itꝛoducat

Opoꝛtet enun ꝙ prius compatiamur cũxpo.

loic ⁊ poſtea ſimul gloriſicemur ſed vatvirtutẽ
perueniendi ad gloꝛiam. Per loc etiam qñq;
remittituꝛ peccatummoꝛtale non quidem ild
cuius quis conſcientiam habet cuʒ acceditad
ipſum ſed talis aliud tunc ↄmituit moꝛtale ſed
illud cuius conicientiam et effectum non ha
ber. Foꝛte emm pꝛimo non fuit ſufficienter 2
tꝛitus. Sed deuote ⁊ reuerenteꝛ accedensper
loc ſacꝛamentum gꝛatiam recipiet.que peꝛſfi
ciet contꝛitionem et ſic conſequetuꝛ remiiſio
nẽ ⁊ ſic inte lligit᷑ illud gꝛeg. ſit abſoltõ ſceleꝝ

7 4

RKemittumtur p ipᷣm a2 venialig. Spũaliterdt

tidie aliquid in nobis deperdit᷑ ex calore concu

piſcentie ꝑ venialia. ſed reſtauratio fu ꝑ ſaẽ/
mentũ. quod ꝑ mocũ cibi ſumitur ſicut ciibus
coꝛpalis hʒ reſt aurare de ꝑditũ.& tiã ꝑ ipſum
feruor charitatis excitalux in nobis ⁊ ꝑ feꝛuo/
xem tolluntur venialia. plus ⁊ minus ᷣm de/

uotionem ſumẽtis. DPer ipᷣm etiaʒʒ remittitur
pena debita ppeccatis. H in ;tũ ad rõz ſacra
menti quã hʒ.inq; tũ ſinnitur ⁊ inq;tũ ranonẽ

ſacriſicij hʒ.ſ.offertur. Inq;tũ ſacm remittit
penam ex quadã ex ↄcomitantia. Nam effec/
tus pꝛincipalis ſit nutritio ſpalis ꝑ vnioneʒ
adyꝑm.q̃ vnitas fit per charitateʒ ex cuius fer

uoꝛe remittitur non ſolũ culpa.ſed ⁊ pxna iðo
ex ↄcomitantia ad pꝛincipalẽ effectũ remittit

penã non totã. ſed ᷣm feruoꝛẽ ⁊ deuotõʒ ſumẽ
tis: Incqtũ offertur vt ſacrificiuz. ſatiſfacit ꝓ
offerentibo. ⁊ ꝓ quibooffertur. Et qꝛ in oblati
one magis attenditur effectus c fferẽtis q; q̃n
titas oblationis q;uis ex quantitate oblano/

nis ſit iſtud ſacrificiũ ad ſatiſfaciendũ ſufficiẽs
ꝓ tota pena.tñ ſufficit ̃m deuotionẽ offeren/
tis.non auferendo vel remittendo ſemper to⸗
tã penã ᷣm plus ⁊ minus.ſ̃m minoꝛẽ ⁊ maio
rem deuotionẽ offerentis. Per ipᷣm enã homo

pᷣſeruani a peccatis futuris. DOñ innocen. ðt

ꝙ cauet mortalia:Eſt em̃ vt medicina pᷣua⸗

rina contra coꝛruptuia.et vt armatura contra

hoſtes.qꝛ paſſiõis repᷣſentatia. Dñ cri. De
lut leones flamaã inſpirantes ſic ab illa menſa
dñi deſcendimꝰ oyabolo terribiles effeen hec

omnia tho,. Et qꝛ ſacẽᷣm iſtud ↄpatur ligno
vlte. qð ioh.apoca.xxij..vidit ꝓcucere duode
cim frucmus vltra octo pᷣdictos qs ponit.lx

mas: Poteſt dici ꝙ nonus ſit qdã mentꝭ illu⸗
ſtꝛatio ⁊ de agẽdis ⁊ de diuinis pᷣcipue cirea fi

dẽ in ꝗᷓ ißa exercef. Oñ leo.Sixꝑin digniſſi⸗
me ſummis. fit tibi xpᷣs clarioꝛ in intelleciuac.

Decimus eſt qꝛ aias a purgatoꝛio liberat vel

penas mitigat. Figura in abachuc qui poꝛta⸗/
uit pꝛandiũ danieli in lacũ leonũ ↄfoꝛtãs euʒ.
Dan. riiij.c.Pndecimꝰ dat rohurõ tribulati

5*°

ones ps. cxxx. Panis cor vĩs ofirmat.figura.
Actuũ.ix.accipiens cibũ ↄfortatus eſt.Duo/

vecimus eſtqꝛ vt ðᷣt ambᷣ.de conſe di. ij. valet

ad tuitionẽ aie ⁊ coꝛꝑis qð ſumimꝰ ſacr̃mn Fi

guꝛa exo.xij.de angelo exterminatoꝛe qᷣ nõ va

luit nocere mn conibi ſiꝑ quar oſtijs vidit ſan
guinẽ agni. De foꝛma aũt materia⁊ miniſtꝛo

⁊ alijs ꝑnnentibus ad lvc ſacrxamentum.hẽs

ſupra in.c.de miſſa
De baptiſino in pticulari q̊ ad materiam a
foꝛmam miniſtrũ ⁊ effectũ.

Zitulus quartusdecinus

CLaapitultis riiͤ,d.

ſiquis renatus ſuerit exaqua ſpũ⸗

ſum rõis.

dei rpᷣiane. quã tenent parentes ſaluantur.

vm tlv. Oicit etiã pe.de pal.in.iiij.ꝙ ꝓpbabili
ter videt᷑ ꝙ puer in vtero poſſit martirizari ſi

cut ⁊ ſanctificari lʒ nõ baptiʒari. Dnð ſicuſ iu

deus filiã arpᷣiano impᷣgnatã in deſpectũ xpᷣi.
pede eam in ventreʒ ꝑcutiens ſaciat aboꝛtiri

videt.ꝙ fiat martir.habens cãm ⁊ penam licʒ

nõ voluntatẽ ſiẽ innocentes.Sicut⁊ mulier.
pꝛegn ans ꝓpter 1pᷣ ʒ interficiaiur et ſic moꝛi
atur guulus. vteꝛe; mazniꝛ efficit. E&t quid an-
guſtinus. ðt perire qͥ moꝛiunt᷑ in vteꝛis mater
nis. Intelligit de morte naturali łvi olenta

ſed nõn pꝛopter rpᷣm illata. Et baptiſmueiſte
ſanguinis equalis eſt in virtute in baptimmo

aque.auo ad remiſſionem culve vel pene.ſĩ

ſit contꝛitus. Excedit᷑ aũt ab ipoqꝛ non impꝛi
mit caꝛacteꝛẽ ſedexcedit ipᷣm q̊ ad pᷣmiuʒ nõ
ſolum accidentale pꝛoprer auꝛeolã maꝛnij.

ſedeniã ̃z DHe.de pal.eſſentiale qꝛ plus de gꝛa

tia confert qꝛ maioꝛi opeꝛi ad quod plus eſt ne

ceſſaꝛia gꝛatia ſe exponit. Et deus non defic

in neceſſaꝛijs. Scðseſtbaptiſmus fiamis.
⁊ iſtud eſt ppoſitũ ſuſcipiendi baptiſmũ moco
debito añeq; ſuſcipiet Oñ non ↄgꝛuit niſi hñti
bus vſuʒ rõis de con.di.iiij. bapiiſmi vicẽE
wllet aũt baptiſmo aque ã ad remiſſionẽ cal

ꝑ oꝛiginalis ⁊ moꝛtalis omnis⁊ pene eteꝛna

lis. Sed excediiuꝛ ab ipo quo adremiſſioneʒ

pene tpalis debite ꝓ peccatis qꝛ nõ ſp totare

mittit᷑ ſed ̃m plns ⁊ minꝰ ᷣm qntitatẽ deuoti
onis ipᷣiuſ Itẽ q̊ ad remiſſionẽ venalũ qꝛnõ
ſemper oĩa remittũt᷑ puta ea q̃ in ꝓpoſito habʒ
Item non inpꝛimit caracterẽ. Item tałpꝛi/
uatur ſepultura eccleſiaſtica qᷓ carent cathecu/
mi.licet pro eis oꝛet eccleſia Excedit aũt iſᷣm
quia iterari poteſt ⁊ quia ꝓpꝛio merito ſaluat

ideſt er opere operante iuſtiſicant qina vbiin
baptiſmo vero ſufficit attritio hic requiritur
contritio ſed non confeſſio quia baptiſmnus eſt

ianua ſacramentoꝛuʒ diſtincnone. rrxij. . ve
rum Nngde tali non baptiʒato nullum ſacmẽ

tum concedendum eſt

Cercius qui eſt pꝛopꝛie baptiſi jnus eſt aq ð cõ

xyivenaſ eſt de q rᷣs Yohan. iij. ni

ſſancto. non woteſt videre regnũ dei
quod intelligit actu vel ꝓpoſito.q̊ adhñtes vↄ
nre Inpuulisreqmniniint wemn baptiſſy
mi cũ ꝓpoſuũ h̃e non pñr. Nerinm cñ ſit tri ⸗½
plex baptiſmus ſᷣm dam.ſ.fluminis. ſanguĩs.
⁊ flaminis. Pꝛimus cõis eſt marnrũ tami/
adultis q; in puuhis quia ſi puuli nonduʒ bapę.
tiʒati occidantur ꝓypᷣo puta in de teſtatione,ʒ

Cehenur. F.
eg i kfin
nluilltel
Girinnſi
ktegtinpenn
Dnnunnretigz
Anipmtmens
ſacebnthcen
Gntnonepatie
ſinlmmmeden
ſherdecärreui
Einperuclafn
atoffenorctan
Mciorſnphe
ndtKrre⸗
Untöisnwa
Alpyesſeei⸗

lſctſengi
Mhrneſe

Dehpti

(ſinnengici
Unmubanfen
tfumnamn
fmnentel.
kaleſdupeer
Alpogeſtae
umeſreſtte
noniſonnsf
nerniie
Mweonnes
Munſn
AUmm
fſiſi
prieng
Ailli

1

.
—
=
⸗

=
—
E
S
E’
E
=
=
S=S.

Npelnniie
nweropfinenner
nöͤdapehen Rriſn
unpennimnſni⸗
Spanens ſunin
uhnscininn
wwenteg Cianinte
Pzinneffcianefenn

=
S ES
= =

—

☛E

Snnneßicrig d

ämcniniinengnn
orerannl,voe
Dnilatn gthgrffne
Beſtnnmertwrs
onnaryim.
i ibiein
lentech önietint
epaperauroliran
paleſenmnalenpredg
irn a oertwett
rmt. msner
Sceltbepninotni
ſiendbanfinm
e Dimnxninitif
Nii uefnniett
aei drniſnidl
uſsonneteten
t iarueniſe
prupglitbir⸗
Cen ſwenendicni
iniuttin ſiſt
fanmeni Yenn,
Eigfusnſluft
enleiakneclilſ
mia n nenoſtn

leuifan rfil
immnohlenn
=
znſnlncnen i

nido NN
inhiti

—

=☛ =

7

— = — —
E
— „ =S

=☛
S=

cauſa mareriali dicto de cauſa fina li. i.
ſeufructu batiſim. nunc eſt videnduʒ de mate
ria ⁊ foꝛma.a miniſtro qui eſt ca emiciens ſed

Capimlum lerciumdedci. HDM

ſ. di.ii p aquam. ⁊ ca. ſe. Et iſte cöis eſt omi
bus magnis ⁊ paruis.⁊ iſte remittit culpã oꝛi⸗
ginalẽ ⁊ omnẽ moꝛtalẽ. Et ſufficit m pe. poſt
tiv. vt dictũ eſt antitio.i.quedas diſplicentia
peccan licet imꝑfectg. quia nò gatia ifor na
ta adulro ſuſcipienti. Remittit ̃ʒ Be.de pal.
⁊ venialia niſi ea in quib pſiſteret. Aemituit
etiam pena ererna er tꝑalis omnis debita ĩ iu
dicio dei & con. di.iiij. gadis in bapfiſino om
nia gꝛatis ↄdonat ?m. SGed non vbitas in iu
dicio vvim.quia non tollit penã morns vebitã

ꝓ maleficio ↄmiſſo. Nec penã eccleſiaſticam
itregularitatis contractãꝑ bigamiã. di. xxvi.

acutins. Item nec penã ſpũalem nature. qͥa
bapnʒzatũs generat filiñ cuʒ oꝛiginali nec coꝛ

mur ⁊ gloꝛiſicemur ⁊ fomes eriaʒ remanet aid P

exercicium. vt pugn antes ʒ vicia eſtq̃ iclinat
coꝛonemur. Itẽ p bapnſmũ ᷣm tlv.in iij.
Pte.q.lxir.ar.iiij.conſitet᷑ gratia ac etiãa om̃eſ

virtutes in ꝑuulis quo ad habim in adultꝭ eni

am q̃ ad vſum niſi ficti accedant.Aperit eniaʒ

ianua regni inpꝛimitur et caracter in anima.

Dimmuiuir etiaʒ per ipᷣm fomes.i.inclinano
ad malum ⁊ mensilluminatur precipue qtu

ad ea que ſunt ndei. Et in adultis confertur
gꝛatia non equaliter. ſedplus ⁊ minus ʒ ma
iorẽ vel minoꝛẽ deuotõʒ ſuſcipientis ſiẽ plus ꝑp

ncipat de calore qui plus appꝛopiquat ad ignẽ
Sedin paruulis ſᷣm legem cõem equalisgꝛa
tia confertur gliquando exſpeciali pꝛiuilegio

alicui pluſ vt Nicolao. Remigio. Dominico

⁊ hmõi. Et ðt pe. de pal.ꝙ eos qsſcit deus añ
vſum rõis moꝛiunos diuerſiatẽ głe ↄfert ałs
vxlplures ſancti vni angelo equantur. vlł plu
rxes ſunt ſancti q; angeli boni quod contra dic
tum Bꝛegor. eſſet. .

De baptſmimim Ki

ctu

inſtrumentalis. OJateria bapnſini m pe.
de pal. eſt duplex. ſ. xemota ⁊ ꝓpinqua. OJate
ria remota eſt aqua elementalispura natura
lis.⁊ lvc ſme ſit texreſtris.vt maris.ſtagmi.flii
minis vel fontis ſiue celeſtis.vt pluialis.ſiue
reſoluta ex niuibus glacie roꝛe.pꝛuina.vł grã
dine que omnesſunmt vere aq̃̊. Si militer de aq̃
ſinphurea wel lirinio. Dic̃ pe. de pa. ꝙ aque ꝗᷣ
vemüt invſum noſtr.ſunt eiuſde ſpẽi cũ elem̃
tali qᷓ nõ eſt ſuſceptua ſapoꝛis vel coloꝛis. Sa

pores at quos circa nos hñt aque noſtre dul

eis. amarus.ᷣ ſulplureus 1 bmõi nõ ſunt inipᷣa
aqua leq in aliqᷓ vapore ad mixto ſubiectie cni

tegliter viffert ab ea. Debꝛoclo nitſieſter H
p̃ſſum ex carnibus w piſcibo nõ eſt vers aqdiug
1 ſic cũ ea non poteſt baptizari. Si aut eſt aq i
Dinr irn ſic pofeſt fieri. qꝛ eſt vera aqua. niſ
ſit nimis condenſata. lqua artiſcialis nõ eſff
conueniens cñ matetia.qr nõ einſdẽ ſpẽi enrnmn
naturali. ſicut eſt aqua toſacea. aqua ardẽs co
reuiſia. Drina etiam ſudoꝛ ⁊ ſaliua. non eſt cõ

neniens materia. &t qꝛ de ſubſtantia materie

eft. ꝙ ſit aqua que voſſit abluere. immergere
aſergere. Hinc eſt ꝙ glacies. q;iis maneat ᷣ

fra ſpẽm aque durante tali diſppſitione.nõ vi

denir conueniens materia. Fons tamẽ bap
uiſterij.licet in byeme dũ ẽ congelar. nõ ro/
ert cosꝛ ſit inde baptiʒari.niſi igne diſſoluat᷑ hfacius
poꝛalẽ.quia penalitares remanẽt vt conpatia tñ

non opoꝛtet. ꝙ iteꝝ bñdicamir.bec oĩa ideʒ
Pe. aqua per mirta vᷣttlv. in tercia parte. ꝗq
lxvi at.iiij.ꝙ qñ eſt tałper: nixtio ꝙ tollat ſpe

ciẽ. ſiẽ cũ per putrefactõʒ vł digeſtionẽ tranſit
in vinũ aut peꝛ additiõʒ alterius liquoꝛis in tꝗ
ta quantitate. ꝙ ſoluar ſpẽm. ſie parũ aq inul
to vino ad mixtuz tunc ve ea nò pot fieri ban
nſmus. Sed qñ eſt talis alteratio vłpermirtõ
non ſoluit ſpẽm.ſiẽ cum calefit.velcũ aliqd
ſolidũ rponitur in aqua.quod non ↄmiſcet᷑ veal
ſi aliquis liquoꝛ ↄmiſceatur. tamen in parua

quantirate.vt paꝝ vini in multa aqua. ſic põt
ibi fieri baptiſmus. Idem albertus qui etiaʒ
ðt ꝙ melius eſt ꝙ faciat calefacere aquaʒ tẽ

pore hyemaliquia frigida voſſit nocere puulo

2 „ Z

⁊cũ illa aq̃ calefacta poreſt cõmiſcete patteʒ

de aqua conſecrera De aqua quaʒz facnint
alchimiſte. ad mutandũ nietalla non põt fieri

baptiſmus.qꝛ mutat᷑ ſpẽs aque.Eſt aũt ↄuei

ens mareria aqᷓ.⁊ qꝛ de facili vbiq; repetit. et

qꝛ hʒoẽs, ꝓpꝛietates ↄgꝛuẽteseffectibo baptiſ
mi. Sacẽm aũt dʒ ſignate qð efficit. OTate
tia ꝓpinqua baptiſmi.ſʒ pe.de pall.eſt ablunio

q̃ ̃m tlv.in.iij.parte.q.lxvi.ar. vij.põt fieri ?

per modũ emuſionis ſiẽ baptizauit laureni er
liacob apłsioſiã per modũ aſperſionis ſicut
bapriʒauerũt apii vna vie tria milia loiʒ ꝛper

modũi imerſionis Et qꝛ perfecta abhitõ ẽ per

imerſioneʒ iſte vſus eſt magis ⁊ ſemper ᷣuan

dus. miſiↄſuemido loci ſir inzoriũ q̃ in H̊ fuanda

eſt vel niſi necemitas excuſet.puta qꝛ eſt paruũi

de aq ita ꝙ nõ põt iĩmersi.ſed aſpergr velqꝛſii

mergeret᷑ timeret᷑ e moꝛte pueri velqꝛ mini

ſter nõ põt erdebilitate imergere ⁊ eleuare.i
hmõi caſi dʒ aq̃ ſuperbaptiʒãduũ Eunnl vel
in.iij. parte. q. kxvi. ar. vij.⁊ ad. ij.ↄſepultnrraz
cñ xpo per hapniſinũ em̃ ↄſexelimur xrpᷣo. ODnñ
ponumur ſðᷣ aq ſiẽ coꝛp xpiſbᷣ teꝛra ⁊ ex ene
leuamur qſi tſurgeẽtes cũxpo noue vite ſpu ali

aſpergi:. Am mer ſio in aquã ſigni

2*

2
—

Ziulus quartuedecimuns

Vnde paſſiorxpᷣi mgrime opaturin bapſiſino.

omnia remittens Et iſta effuſio vel aſperſio vʒ
fieri pcipue ſuꝑ capur.quia in capite vigẽt om
nes ſenſus et in ipo maniſeſtanturopa anie
que purgatur culpa ſᷣm thom̃.in.iij.pare.q.lx
vi. ar. vij.ad.iij. Onde cum non poſſit hapti⸗/

zari in vtero.de con.di.iiij.qui in maternis ſʒ
natus ex vtero.ſiſu ꝑiculum in partu de moꝛ/
te.ſicaput emiſit ex vtero aſpergi debet ⁊ bap
tisaxi a quocunq; ⁊ taliter baptizatus cum de
bita foꝛma.nõ eſtiteꝝ baptizãdus ex vtero na
tusqꝛ pfecte eſt bapnzamus. Si aũr emiſir ma

num vel pedẽ. debet nihilominus illa pars acj

aſpergi cum forma bapniſimi ⁊ deo ↄmitti qͥ po
tentiam ſuã non alligauit ſacramentis ⁊ quia
talis nõ reputatur bapiizamis cõiter a coctoꝛi
bus ideo naius eſt bapizandus. Et ſi dicatur
ꝙ cñ apli bapiizauerunt mia mila aſpgendo
non eſt veriſimile. ꝙ omnes in capite tange
reniur.ſed aliqͥ in bumero vel alubi. Rñdʒ pe
tꝛus.ꝙ cominus ſupplemt. vel diſpenſatio dei

tune fuit in materia ſicut ⁊ in ſoꝛma.qñ in no
mine xpi fuit baptizatriĩ. Sed nota.ꝙ muli
er viua nullo modo debet ſcidi.vt puer quẽ ha

ber in ventre haptiʒetur.etiã ſi conſtaretipᷣm

moꝛitup alłs ſine baptiſmno. Si aũt ſit damna

ta ad moꝛtem debet differri executiovſq; adꝑ
tum. Sed nec enam matrem ſic damnatam
licet occideꝛe. vt puer viuus extrahat ex vte /
to cum timetur ne differendo vſq; ad paꝛtum
moꝛiatur. Dicit Pe. de pal.quia non inuenic
expᷣmim.ſed moꝛtuapꝛegnante.non delet ſe/
Pliri quouſq; puer extraloatur.ſicut accidit de

Bulio ceſare Pe. De trina autem immer

ſione vel vnica dicit Petr. de pal. ꝙ debet quis
ſeruare conſuerudinẽ eccleſie ſue matricis.ñ
metrowhltane vel romane.mſi ſoꝛte ſit exẽ⸗
ptus ⁊ ᷣm oꝛdinariũ ſuum in ſinodo coꝛxectũ
contra quod nõ debet facere.in neceſſitate ta/

men poteſt. immo ⁊ debet contra moꝛeʒ ſue ec
cleſie facere quando moꝛa periculũ eſt allatu

ra.nec eccle ſia vult in neceſſ tate laqueũ dã/⸗

nationis inijceræ. DOnde ſipꝛe ſpiteꝛ vbi ẽ cõ⸗

ſuetudo ter immergendi videt puerum mori
entem. nec rone expectare teinam inmerſio⸗
nem. delet pꝛimam ⁊ ſolam facere cum inten
none baptizandi als ſi ſcdᷣam faciat cinn intẽ
tione ad terciam.⁊ interin puer moꝛiaturan

te terciam immerſionem.puer damnabitur.

et ille erit eius damnationis cauſa. ⁊ irregula
ris efficitur. Onica immerſio vnitatẽ ſ igniſi
cat diuine eſſentie ⁊ moꝛu yxpᷣi.tria autẽ tri⸗
nitateʒ pꝑſonarum. et triduum ſepuliure. vt di
cir Bꝛeg. de con. di. iiij. de tꝛina. SJ
§. i.

Forma autem

aptiſmi eſtiſta. Ego te baptizo. in nomine

ptiſmo eius effectt.c.i. Inuocano riñ per

ſacramenti qð pʒ inſtiiutõe pᷣi. atixi vlll.

Docete om nes gentes. bapiizaãtes eos. In
noĩe pa.⁊ fi. ⁊.ſ.ſ.Et etiã ex determinatõe ec⸗

cleſie. de con.di.iiij in ſinoco. aũt in pꝛimi et w
tiua eccłia haptizabant᷑ ſoli in noiĩe rpi.vt pz

Actun·viij.ſactũ eſt ex ſpẽali reuelanone ⁊ di
ſvenſatõe ſpũſſancti ſine q̃ fieri non wotuiſſet.

Cauſa aut fuit.vt noie rpi.qð erat valde odi mpin
(exenyitis
ſctitn⸗
ſeſtninſtin
Mrinoccht
(ornnert
MNecölitno

oſum incredulis redderet᷑ amabile ereo ꝙad

inuocatõeʒ noĩs eius dabat᷑ ſpũſſanctue. Ceſ·

ſante aũt cã ceſſauit ⁊ diſpenſatio. Pfñ nücnõ

eſſet baptiſmus datus in noie chriſti Srinpa⸗
al.

dicto articulo eſt intelligenda rñſio. Mico

pape.de cõ. di. iiij. a quodã iudeo.⁊ non aliter.
Nñ̃ glo.io.ſuꝑ dicto.c.⁊ berñ. de bap.et eius

effectu. c.i. dicit ꝙ baptiſmus datus in noĩe

rpᷣi eſt wrus qꝛ inte lligit in noĩe xpᷣ iniungẽs
miuncius ⁊ vnctio eſt falſa. Quod ambꝛo. ðᷣt

ꝙ in noie rpᷣi intelligitur inungẽs p.⁊ inun

Kcius filius.⁊ inunctio.ſ.ſ.nõ vult ex ̊ diceer.
ꝙ poſſit dari cõiteꝛ baptiſmus in hac forma.

ſed vt diẽ tlv. vult oñdere. qũo ſint conusniẽſ
diſpenſatio ſpũſſancti pro ilio tꝑe.quo ſic da⸗
batuꝛ cũ etiã ibi non excluderetur tꝛinitas

Ex pᷣſio actus baptiʒandi ⁊ ꝑſone baptiʒati.
eſt etiã de ſubſtantia ſact̃i. Et ideo eſt qꝛ ilud
directe eſt defoꝛma baptiſmi.⁊ ꝑ conſequenſ

de ſubſtantia ſacramenti quod directe repꝛe/

ſentat interioꝛẽ effectũ bapuſmi quia ſacmẽę
ta efficiunt qð figurant Et cauſa effecnua ⁊ ſi
gnatiua attꝛibiit᷑ potiſſime foꝛme. Sedeffec

tus bapniſmi eſt ablutio ſuſcipientis a pctõ q;
directe ſignificat expᷣſſio actus baptiʒandi.cũ

pꝓſona baptiʒatura cũ ðꝛ baptiʒo te.qð idẽ eſit

ꝙ abluo te pʒ H̊ idẽ ex determinatõe ecclievt

de baptiſmo ⁊ eiꝰ effectu.c.i. Exrpᷣſſio autẽ

ꝑſone baptiʒãtis nõ eſt de neceſſitate ſacri.ſʒ
de pᷣcepto eccleſie ᷣm ſoꝛmã laninoꝝ ⁊ lvc ꝓ

bat ex eo ꝙ gꝛeci ↄferũt wæꝝ baptiſinũ ⁊ tñ nõ

expꝛimũt in foꝛma ꝑſonã baptiʒãtẽ dicentes

ſic. Haptizet᷑ ſeruus dei talis. in noie patris.

⁊c̃. Cã aũt quare nõ expꝛimũt pſonã baptiʒã
tẽ eſterroꝛ qͥ vonit᷑.i.coꝛinth.i.qꝛ qdã atiribu
ebant miniſtris baptiſmũ.Cõuenientioꝛ ta/

mẽ eſt forma nr̃a vt dic tiv.qꝛ erpꝛimit nõſo

lũ cãm efficiemiẽ pꝛincipalẽ baptiſmi.ſ.inuo⸗
catõʒ trnitatꝭ.ſed ec cãʒ inſtrumẽtalẽ.dũ dic
miinſter bapnʒo.ſub q̃ intelligit ego.etiam ſi
nõ diceret᷑.ſed dimitti nõ dʒ.qꝛ ſic ſtatiitec⸗

cleſia dicẽdãũ.lmẽ nõ eſt de pᷣcepto eccłe.ſʒ

de moꝛe q̃rundã ecchaꝝ nõ vł.⁊ iõ vłꝛ eſt de
moꝛe dici debet quodaoconfirmanone iotis
eſt non de neceſſitate ſacramenu

ſe
H“ ſigter⸗

Cnwietbypn⸗

cpoltntn

ſchpitfinye
tclorſarto

orenelus

ypuudicendo

nwie genio⸗
randeſtwr⸗
insdiunnz,
ſeetgennskedr
bladiinonſi
inar
iforäeker
ſciücerdose
tühnegeler
tiotonönnpen
ophiegort

ite rontoner

Cnunrpennge

Mlenc nſ
(ntopeml

äingwyi
etſenſsp

lgiinnoi,

nelynites
anwnenns
nlnzopenm
Mono⸗
tiomye
fimneſt
Aggmmanne
dimncn
hniig
lt
S

1

h ſnceod ie

zulnnoe
bdmun
nnrifetmm

en tunie

Nrpnn,
W

igiminneizi en

no ſſrönlninn
nbeinsnin,

oicen cinitinmn

naimn iine,nin

nokermumnmmanin
Apozmnatortptee.

sſri einehetind

mabartinioene
Mennoedurgepe
ffeenibaninanſin
Want Etaaſtcfent

ſprline ſene Deit
Phnoſtiinenntij
Nöio acnstjred
i debapn vte tit

er delem nirnlen
efeanmel Kſo

öeſtveweeſiareſli.

fnſmnimnnthn/
Eerirr: afnitin⸗
hriigrel dets
õ
Gimnnit onibine⸗
ent, nitinm
Afri ſüteneninn
õ
inpaltepnin n
ufmillin
rtelorebo
ſen⸗ ſtfun
at ezenpelli
rlp l.tonl air
onfmnantein
auven

=☛

S

= ☛tnͤ-

etiã eadem virtus ⁊ idẽ ſactᷣm alioqͥn non poſ

xiatio nõ in pꝛincipali

Capinlum terciumdeci.

De mutatione ¶(iii

huius foꝛme. Nota ᷣm Pe. de pal. ꝗ aliqua
do tollit veritatẽ ⁊ virtuteʒ ſacramenti batiſ/

mi aliquãdo non. Sexr em̃ modis poteſt fieri

variatio.Et pꝛimo quidẽ ꝑ vocũ variationeʒ
Sed hec variatio poteſt dupliciter fieri. Ono
modoq;m ad voces tm ⁊ nõ q adſigmſicata?
lvc non tollintbaptiſmũ.Etrario eſt.qꝛ veꝛba
ſacramentoꝛũ hbñt efficaciã er hoc quod ſigni⸗
ficant. Oñ manente eadẽ ſignificatõe manʒ

ſent ſacra cõferriniſi ſermone bebꝛaico. in q̊

——

ps foꝛmã inſtimit. Nunc aũt ↄferunt᷑ ⁊ ↄfici

untur ĩ quocũq; idiomate gꝛeco.latino hebꝛa
ico ⁊ vulgari ⁊ literato baptizando in alio ſex

mone qᷓ;ᷓ latino. vel alio q;ᷓ literato. Ot in vul
gari delet bapriʒans ᷣm tlv. vti vocabulis qᷓ
magis ꝓpꝛie ſint in vſu ſignificandi ipᷣas per
ſonas diuinas ⁊ alia ꝑtinẽtia ad foꝛmã. Alio
modo põt fieri variatio vocũ ſignificatoruʒ
ſimul ⁊ ſi vc fiat totaliter.puta dicẽdo.te bal⸗
neo vt melius oꝛmias.nil fit. Del pꝛincipa⸗
liter puta dicendo. te baptiʒo in noĩe trinitat/
Vel in noĩe genitoꝛis geniti ⁊ ab vtroq; pꝛoce

dentis.nõ eſt verꝰ bap.qꝛ trinitas ñ ſignificat

perſonas diuinas.ſed numer ꝑſonaꝝ ⁊ geni⸗
toꝛ et genitus ſed dʒ intelligere ꝑſonas diui⸗
nas. ſad iñ non ſignificant eas pꝛincipaliter.

ſ. vtꝑ ſe ſubſiſtentes ſed act eoꝝ notõnales.

Sñſio lvrũ eſt qꝛ vᷣtus ſacr̃alis data eſt vᷣbis
ſignificantibus ea ũ ſimt de integritge baptiſ

mi pᷣncipaliter.⁊ nõ Alne vhie Sed ſiſiat va
ali ſignificato. vt dicendo
nos vbi ego.⁊ baptiſinꝰ.vbi baptiʒo.⁊ vos v

bite.non tollitper hoc veritas baptiſmi. lʒ in⸗
curratur pctm.qꝛ qñꝙ; hoc fi er ↄſueto modo
loquendi vt ſi platus qͥ ↄſueuit dicere.nosfa

cimus hoc vel illud dicat baptiʒamus. Silrſi
dicat magno viro baptiʒo vosſifficiteĩ ꝙ ma

neatſenſus vᷣboruʒ ex aceomodatõe vſus. Si
aũt dicat᷑ in noĩb vbi vᷣr in noĩe viciatur.qr ð
foꝛ na eſt vnitas eẽntialis ꝑſonaꝝ quã repꝛe/
ſentat numerus ſingularis. Scðᷣo mõ põt fie
ri mutatio ꝑ coꝛruptõʒ vᷣboꝝ ⁊ põt eſſe dupli⸗/

citer. Ono inõ qꝛ ꝓfert vᷣba coꝛrupte ex idu/
ſtria ⁊ ſit non videt᷑ intendere qð intendit ec

cleſia. vñ non eſt baptiſmus Yllio mõ qꝛ loc ſa
cit ex ignoꝛantia vel er defeciu lingue ⁊ tũc vr

ſieſt tanta coꝛruptio ꝙ auferat ſenſum om
nino locutõis.nõ eſt baptiſmus. Si aũt ma⸗
neat ſenſus locutõis ſaltẽ ex accomodatõe vſꝰ
⁊ ſinõ ex vᷣtute impoſitõis.eſt verus baptiſmꝰ
tlvc pᷣcipue accidit.qñ ſenſus non mutatur
quando fit coꝛruptio ex ꝑte finis dictionis vt
gꝛã matici dicũt.ſicut ſi vetula vel alius ignaxꝰ

lingue dicat. Ego te bapiige in nole patria 1

lia ⁊ ſpñſſancta eſt verus bapiſmus vtex pᷣſſ̃ᷣ

dicitur. de con. di. iiij. retulerunt. Sed ex par⸗
te pꝛincipij variat ſignificationem. Onð coꝛ
ruptio ralis ſi ſil magna.aufert omnino ſenſũ

locuniõis. vt dicendo in nomine matris loco

patꝛis.Et quod tlvmas diẽ ꝙ licetoꝛarõ coꝛ⸗

rupte pꝛolata nihil ſignificet er viriute immſi

tionis.tamen ſigniſicat ex accomodatõe vſiis

videnir eſſe conmra eum qui non vult. ꝙ poſſit
dici baptiſinus. Cinn tamen prelamise r acco

modatõe vſus dicat hicet peccet.bapiiʒamus.
ſedille qͥ neſcit.vel nõ põt adplenũ verba pꝛo
ferre. debet abſtinere niſiin neceſſirate. Et de
ber vti qui baptiʒat illo ſeꝛ mone quẽ ſcit meliꝰ

ꝓferre vt mulier in vulgari gallicus in gallico
⁊ẽ. Tercio poteſt fieri mutatio ver additio/⸗
nem.⁊ ſiquidem addit aliquid intendens ild
eſſe de forma quaſi volens per hoc induceꝛe no

uũ rimum in eccleſia. nibil facit.quia non intẽ
ditpꝛoferre ſormam qua vtituꝛ eccłia.Si ad

dit er alia cauſa. puta ex deuonione non viciat
baptiſinum vt ſi dicat. baptiʒo te in nomine

pa.⁊.fi.⁊ ſpirituſſancti.⁊ beate marie inuoca⸗
te per modum interceſſionis ⁊ intendẽs ꝙ ꝑ
loc interceſſio virginis pꝛoſit baptiʒato ẽ ve
rus baptiſmus.ſecus ſi inuocaret vixæineʒ in⸗
tendens ꝙ virgo opereiur ad baptiſininn ſiẽ
trinitas. Ex parte autem eiusq additur ẽ con
ſigerandunn ſi ſit coꝛxruptiuum forme quod ad
ditur.⁊ tunc viciativt ſi dicaturx vt faciebãt ax
riani. Baptiʒo te in nomine patris maioris ⁊
filij minoꝛis ſi non coꝛrumpit fidemvelſenſuʒ
verboꝛum nonviciar. Si vero ſit dubium vtrũ

coꝛrũpat vel nõ. recurrendũ eſt ad intentionẽ

pferentis ⁊ ſi intendit aliqð erroneũ nil agit
inõ intendit ̊ nõ viciatur. Quarto põr fie
ri mutatio ꝑ ſubtractõʒ ⁊ ſiquidẽ ſubtꝛabatqð
eſt de ſubſtãna forme.tolli᷑ ſacẽᷣin vi dimittẽ

do baptiʒo te. vel inuocatõʒ alicꝰ diuinap per

ſonax. Si ſubtꝛahat qð noneſt de ſubſtantia
foꝛme.vt ego vł amẽ ⁊ bmõi nõ viciat᷑ baptiſ
inus Quinto modoꝑ tꝛanſpoſitõʒ.⁊ dicenaũ
eſt ſicutdicium eſt de coꝛruptione. S
non videtur quibuſdã.ꝙ in foꝛma baptiſini
eri poſſit aliqᷓ talis tranſpoſino qᷓ ſit contraxia
vero ſenſui ſiue dicat᷑ in nomine patris ⁊ ſilij
⁊ſpũſſãcti baptiʒo re.ſiue ec ego baptiʒo te ĩ
noiĩe.ſ.ſ.filij ⁊ patris.qꝛ licet de ſide nõ ſolum
ſit numerꝰ ꝑſonar.ſʒ ec oꝛdoiſte iñ ordonõ ẽ
duratõis ł vocałexpſſionis ſʒ ſolius oꝛgimis
q ſumicienter ĩ noiba ꝑſonaꝝ intelligi qucũq;
oꝛdie expꝛimãt᷑ pſone.Sʒ h̊ ñ vider᷑.pñt ei vᷣ
ba ſic traãſpõi ꝙ nullꝰ ſenſꝰ remanebit vtſi di
cat᷑.bap.in no.te pris ⁊ filij ⁊.ſ.ſ.nił dictũ eſt.

Sietiã trãſronere fur ſyllale nullus eſſet ſen
ſus.vt in nomine triſpa.⁊ hmõi. Si etiã dice
retur baptiſo te pa.⁊ fil.ĩ noĩe.ſ.ſ.eſſet coꝛrup
tiuus ſenſus h eſſentie. Sexto woteſt fieri inu
tatio ꝑ interruptõʒ. Obi ſciendũ ꝙ ſiinterru
ptio tanta eſt.ꝙ non ſolũ actualis.ſed habitu
galis intentio interrumpatur viciaf baptiſmꝰ.

puta roſtq;ᷓ dirit baptiʒo te inter pon at longã
fabul am poſtea dicat in noĩe pa. fi. ⁊. ſ.ſ. ſe
cus ſi interponat᷑ actualis q̃ etiã ſine interrup

tõe vocũ interrũpit fꝛeqnter ↄcor. tlv.⁊ pe.

De miniſtro autẽ. F. iiii
huius ſacramenti. Nota ̃m pe.de paſ. ꝙ om/
nis lvmo clericus ⁊ laycus virvel mulier.ſide
lis vel iſidelis. ⁊ etiã hermophꝛodita poteſt da
re verum baptiſinũ.non aũt angelus bonusvł
malus vel aia ſeꝑata.vt.i.q.i.dedit ⁊ loc duin
mogco ſeruer᷑ debita materia ⁊ foꝛma.Dnð ex
tra de ſum. trini.c.i.ꝭ.fi.dicitur ꝙ baptiſmi ſa

—

cramentũ m formaecclie collaiñ ri

qᷓ; mulier.⁊ hoc niſi infeꝛioꝛ melius ſciret foꝛ⸗

mam.quia tunc ipᷣe baptizabit. Non em̃ oẽs

tenentur ſcire foꝛmam. ſed ille quibusincum
bit ex officio.vt curatus ⁊ obſtetrix cui ſepe in
cuũbit vt in ꝑiculis.Et cãuneceſſitatis non ſo⸗
lum quilibet poteſt baptizare. ſed tenetur ex p
cepto et magiſq́;ᷓ teneatur quis ſubuenire fa⸗
me moꝛienti. Oñ ⁊ laudabile eſt quelibet eti
am ſcire ⁊ addiſcere hmõi foꝛmã Secun co
nota qꝙ ex officio ſolus ſacerdos habet baptiʒa
re ꝓpter quod exira neceſſitatem nullus nec
laycus nec clericus.nec enã dyaconus cardia
lis tebet baptiʒare. Quod ſi fecerit quicumq;

de licẽtia curati niſi ſuper oc habeat pꝛiuilegiũ
a ſuperiori qꝛ ſacr̃a a ſuis pᷣſbiteris parochiali/

bus ſunt recipienda vt.xvi.q.i.interdicimus
Ep̃s etiã inuito curato poteſt dare licentiam
baptizandi alteri ſiẽ ⁊ abſoluendi non curatuſ moꝛtaliter ̃m omnesratio eſtquia menutur
facto in eo quod eſtchriſtiane religionis oſtẽ
dens ſe ſanctum in veſtibus ſacris ſaltim ſto
la cum ſanctus non ſit. Si autem non recole
ret de peccato non ſacit irreuerenuã ſacramẽ
to et excuſatur tunc

tamen baptiʒzans ſine licentia non eſficit irre
gularis.qꝛ non eſt expꝛeſſum in ure. MHota
tercio ꝙ malus miniſter malicia moris ita cõ
fert ſacramẽetũ ⁊ rem ſacramenti.i.effec tum
i.gram.ſicut bonus.vt.i.q.i.ſi iuſtus fuerit de

,— „ 8

con. di. iiiqj.mulier. . c. romanus 2. . ego. di
co. Et ratio huius eſt qꝛ quod cõſiſtit ioꝑe oꝑ
ato non viciatur ex de merito opantis ſi tam
concurrunt que ſunt de neceſſitate oꝑis. Sed
oumne ſacramentũ conſiſtit in oꝑe oꝑato. er
8So non viciatur ex malitia wl demerito mini⸗

te a quoeũ
qʒ ꝓficit ad ſalutẽ. DObi tũ plures reperiuntur
iin caſu neceſſitatis. ⁊ maioꝛ debet minoꝛi cede
re qꝛ potiusbaptiʒabit clericus q; laycus ⁊vir

weroytis. Motg quarto e iße miniſter
malſeu kapn zʒat vt miniſter eccleſie ⁊ cum
ſollenn taſe lIpctõ moꝛtali peccat moꝛtalirer.
Et ratio e ſt.qꝛ cõmittit irreuerentiã erga ſac
men inn tractando vaſa ſanctitatis cuʒ ſit im
mundus Iſtud etiã haletur.i.q.i.remiſſonẽ
peceator. Er erponit gloſa ibi ⁊ bñ.i.nonſunt
digni vare. Adem eniã dicitur ea. q. c. p yſaiã
Sed eirca lvc eſt duplex opinio. Cv. in. iij.
ſen. di. v. q. ij. ar. ij. q. iiij. coꝛpe.q.dicit ꝙ ma
lus baptiʒans in neceſſitate ⁊ ſine ſolenmiate
qina non baptizat vt miniſter eccłe.ſed vt ve
tula non reccat qꝛ excuſat euʒ articulus neceſ

ſtri on rantis.

ſitatis. Alij dicunt ꝙ in nullo caſu woteſt ma

lus miniſter baptiʒare quin peccet quiaſemꝑ
baptiʒatvt miniſter. cum in neceſſitate quili⸗
bet ſit miniſter baptiſmi.nec caſus neceſi ita

tis eum excuſat wl facit perplexũ quia põt ha

lere diſplicenciã de peccato cuiuse eſt conſciꝰ
ipe.Concoꝛdat aũt He. dictas opiniones ſi
dicens. Qui in neceſſitateꝛ ſine ſolennitate
baptiʒat anr acturecolit de peccato. nec conte
ritur. ſecvult in pctõ remanere ⁊ nibilominꝰ

bapriʒare ⁊ tunc ſi eſt talis qͥ ſcire delegt æ ab

hmõi pecc atoꝛibus contingi talia non debeãt.
Buis non exlbidine vel cõtempiu haptizet.
ſed intuitu neceſſitatis. non ercuſatur ab irre

uerentia vel cõtempiu ſiceſt vrra ſecũda opi

nio quia miniſter eſt ⁊ neceſſe non haler cuʒ
peccato baptiʒare licʒ neceſſe habeat baptiza

re Si autem cũ metua tremoꝛe wolens de pec

cato in generah lʒ pꝛopter lvc ſciat depeccato
ſe non mundari.puta quia multa mortalia cõ
miſit de quibus opoꝛret ſingulariter olere ſal
tim colore attritõis ſʒ ſpᷣs ei defiẽ ad recogitgᷓ
dum de ſingulis pꝛopter periculum vicinũ ba

8 deler dap mniecerit ptiſandi ſed pꝛoponit
vir non ſacerdos extra neceſſitatẽ irregularis piiandl ſedpꝛoponit poſtea adplenũ conteri.

efficitur de cle.nõ oꝛ.mi.c.i. Nec etiam ſacer
dos debet baptiʒarę.niſi parochianũ ſuum. vel

vel quia eſtexcõiatus etnon Pteſt abſolui vł

pꝛopter aliquod huiuſmodi lvc facit ettũc ex
cuſatur. ſic eſt vera opinio hvmas. Sedqᷓ

ſolenniter baptizat exquo periculum non eſt
in moꝛa pꝛius ſed debet perſecta penitenitia la
uare vel ſaltem ſiſacerdos nõ aceſt debeiſe lg

uare per perfectam contꝛitionem aliaspeccat

pe, e pal triplereſt poreſtas in ſacrament:.

ſcilicet auctoꝛitatis excellentie ⁊ miniſterij

Horeſtatem auctoꝛitatis halet chriſtus ine
tum deus. que in ve conſiſtit. ꝙ pꝛincipaliter

um
lioeſonte
ttidic.
neG

= =

Grroveni
rpet
tgeri
nufnetn

— =☛ =

höitditen

4

7
4
.

“

4
44
„

4

3
4
.
4
6
—
.
H

4

6
. 4

*
4
4

5

hninii

iuſtürnti⸗

neterne .
ſnndet.

onnlit
loi
Ueſeggeten
nnecedas
iilietsn
ninetenennon
nimenwonmn
oonperoſfn
ſcoeripevgn
Menndlomo
ulſioen⸗
ſüfſrunente
inatpnont
fenclenneto
onſttrintn
Uncerneroh
fentaefiacäni
Rerns Schon
ſäifneſnion
Alinoegtino
prüntgarde
liotlenn z
itetiakende
tenrinve,
ſtcöſnni of
fentieficcin
Pnoniaseus
ſieypiteig⸗
ſſerfflane ie
Mhnitanin
Miſanstön
Efernintim
nanſt
Mpeenowe
iifnhäͤcen
hhernans
mugann
Kprcſg

ſe
Ktolrdepttgenen
Cötenneretſihen⸗

iektisiſirntg,
Boonnng Elanendri.
rikönnutgte,

S. Meniuritfte

ptifmieitn

Bicktmenſenenbatech

M
NbimneEdesd
Enmeheſanene
MHucamklarondi:
wrrrfnglanterone.
Gss seigfialei.
pwpernanbnmgenl.

Nüppſrzadpenicnn

Wsetnonptetkoit
hurrfrocirſetenüan
—
Aergonmann voneft

rinpenuprientke
nmame
1conentovendlageet
Vesanoeſcisrenn
cnkane lgonb

ſettkusſinsſint

t. Kaen nit
Atimaermniſumd

un 6*

Pprteiitunn
eleunetnmin
ns oletc nfiſi

imn gui

Capinlum lerxciumdeci.

et pꝛopꝛia virtute remittat petm̃ ⁊oferat gra
tiam hanc poteſtatẽ nulli cꝛeature deus cõmu
nicauit nec etiaʒ lvmĩ rpᷣo. Sed nec cõicari
põtqꝛ inſinite virtutis eſt.cinꝰ creatura. cũ ſit
finita non eſt capax ſiẽ nec etiaʒ poſſit creare.
VNñ opinio mgriin.iiij.di.v.circa lvc non te
netur niſi dicat᷑ ꝙ intellexerit.ꝙ ̊ põt crea⸗
ture cõicari.qꝙ ꝓpꝛia virtute ↄferat gram re
mittat culpaʒ. non tũ pꝛincipaliter in virtute

ſua.ſed alterius ſcʒ dei. Sedtunc iſta poteſtas

non eſt ꝓpꝛie loquendo auctoꝛitatis ex qᷓ ab
glio depender. Ptãtez miniſterij habuit cri

ſtus qꝛ contulit ſacta. Et hanc dedit non om̃i

busſed quibuſdaʒ qꝛ viris ſacerdotibo tñ exi⸗

ſtentibus. Et iſta eſt ptãs cooꝑatõis inſtrum̃
talis ſiẽ pʒ exemplũ in cꝛeatõe aĩe rõalis quaʒ

immediate deus ꝓducit ſed tñ hõ diſponit ina
teriã ad aĩe rõalis receptionẽ.Et qꝛ creatõ a⸗
nime recreationi eius rñdet.iõ emundationẽ
anime deus immediate oꝑat᷑. Sed ad lhoc ho
mo coopat᷑ diſpnendo dupliciter aĩam. vno
modo exope opante ſiue wocendo ſiue merẽ/
w. ⁊ lvc mò lvies cooꝑant᷑ deo in remiſſione
peccatorx. Alio modo er oꝑe oꝑatoſicut qͥ con
ferunt ſacr̃o que ad gr̃am diſponunt. et loc eſt

ptãs inſtrumentalis de qua.i.coꝝ.iiij. Sic noſ

eriſtimet lvmo.vt miniſtros rpᷣ.⁊c. Pote
ſtas excellentie collata eſt vvĩ xpᷣo ⁊ nõ alteri.
2 hecconſiſtit in tribꝛ. Pꝛimoquantũ ad meri
tum.qꝛ ex merito paſſionisxpᷣi.omnia ſacꝛa⸗
menta efficaciã hñt non aũt ex merito alicui⸗
alterius. Scðo qꝛ rpᷣc oterat conferre eſectu
ſact᷑i ſine ſacẽo qð nullus alius põt.Cerxcõ qͥa

aa inuocatõz noĩs eiuspabatur bapnimus in

pꝛimitiua eccłia.non añt ad inuocatõʒ nomi⸗
nis alterius. Iſtã aũt ptãtem licet deus potue
rit etiã alceri dare tñ non dedit.ne ſpes pone⸗
retur in vvie.Aliqui tamen dicunt ꝙ cũ non
ſit cõicatũ xpᷣo ᷣm ꝙ eſt homo abſolute.ꝙeiꝰ
meritũ efficaciam tribueret ſacr̃is.ſed ſᷣm ꝙ
humanitas eiusoiuncta deitati.exrqua coniũ/

ctõe ↄpetit ei.ꝙ eius merituʒ eſt aliqͥ mõ infi⸗

nite efficacie.ideo iſtud non poſſet cõicari alij
humanitati niſi aſſinneret in vnitatẽ deiꝛ iſtð

videt ſatis rõnabile dictũ. OJoꝛs emxpᷣi ꝓtã

to fuit infiniti merin ⁊ ſatiſtactõis.qꝛ ſuit inſi
niti ſuppoſiti. Omma hec pe. Ntrum auteʒ
peccet petens vel recipiens baptiſmũ a malo
miniſtro. Rñdet Pe.de pal.poſttlv.⁊ pe.Aut
mimiſter malus eſt pciſus ab eccłia vt qꝛ here
ticus excõicatus.ſuſpenſus ⁊ hmõi aut nõ aſi

eſt pꝛeciſus. Siqui offeꝛtur ad baptiſmũ non

halet vſum rõis.nonpeccat ipᷣe.nec pꝛiuatgꝛa
tia ſacr̃ali.Sed adultus offerens eum peccat.
in quo caſu peccaret offererens ſeipᷣm. Si au
tem baptiʒandus eſt adultus tunc aut latet eũ

ꝓbabiliter miniſtrũ eſſe p̃ciſum.⁊ tuncñ rec
cat qꝛ ignoꝛantia ꝓbabilis excuſat eum.lnt
eum non latet ⁊ tunc peccat moꝛtaliter.⁊ per
conſequens tunc non ſuſcipit gram ſact᷑i. Et
ratio eſt. ꝗꝛ eodeʒ pᷣcepto quo pᷣcipitir pꝛeciſe
ab eccleſia ne ſe ingerat diuinis pꝛecipit᷑ ⁊ ci
ſlibet ne ſibi cõicet in eiſdem. Peccarãt mor
taliter faciendo contra pᷣceptũ ⁊ lvc eſt intel⸗
ligendum niſi in caſuextreme neceſſiratis qᷣa
tunc a quolilet põt ſuſcipi ⁊ frucmoſe.Si autẽ
miniſter eſttm̃ peccatoꝛ ſed non pꝛeciſus non
peccat recipiens ab eo baptiſmũ. Si em̃ pec⸗
carxet a tali perens baptiſmũ.vc eſſet ideo qa
induceret illum ad peccandũ.inducendo vide
licet ad miniſtrandũ ſactm. Sed hoc nõ opoꝛ
tet.quia cum malus miniſteꝛ poſſit in momẽ
to conteri.⁊ dubia debeant in melioꝛem parx⸗
tem interpꝛetari.poteſt credere illum penitu⸗
iſſe.ſedetiam ſi non peniteat nõ inducitp hoc
eum ad peccandũ petens ſact̃m quia iſte petit
ius ſinim.z ſi vult ille. poteſt illum ſine pecca/
to exhibere. Concoꝛ. Johan.neapoli. in quod
liber. Si autem miniſter eſſet ita malus ꝙ nõ
vellet baptiʒari niſi ꝓ pecunia. cum illud ſit ſi⸗
moniacum.⁊ per conſequens moꝛtale.etiam
pꝛo paruulo in extꝛemis conſtituto baptiʒan

non eſt danda pecunia Sed de loc pleniuſ

habesſupra in ſecunda parte ti.i.c.v.ibi vide

Queritur vrru .Vi
vnus poſſit ſimul plures baptizate.putavła⸗
ſpergendo plures ſimul. velann vna maniu v
num immergendo.⁊ cũ alia aliuʒ ſub vna foꝛ
ma tantum Reſpondet Petrus de pal.di. iij
ꝙ circa hoc eſt duplex opinio.Ona eſt ꝙ ſic.
et iſta cõiter tenetur ſicut ⁊ ſacerdospoteſt ſi

=

mul plures lvſtias cõſecrare ⁊ quililet poteſt

ſimul plures de ſacꝛo fonte leuare. Et licet in
veritate in baptiſmo nõ ſit niſi vna foꝛma ina
terialiter ſimt tamen plures virtualiter ⁊ rea
liter ita ꝙ foꝛmaliter nõ ſunt in ea plures /
tutes ſubiectiue.quia vna virtus numero qͥa
eſt in eodẽ ſubiecto ⁊ ſic non roteſt multiplica
ri. Sed effectus eſt duplex ſ̃m duo ſubiecta.
ſicut ab vno calore in igne eſt vnum calere iʒ
ab eodem duo in duobus cale factis Alia opi
nio eſt quam Petrus dicit tutioꝛem ⁊ magis
conſonam voctꝛine communi. ꝙ de lege com
inuni non ſunt plures baptiʒandi niſi plurib-
baptiſinis foꝛmaliter et materialiter. Onde
ſuper duos non ſufftcit dicere haptiʒo vos vel
baptiʒo te ⁊ te. cum diſtinctus bapnſmus debe
at habere explicita ⁊ diſtincta verba Vnde er
lvmas dicit in quodhbeto.ꝙ cum naſcitmõ
ſtrum. puta habens duo capita ⁊ huiuiſmodi.
aur certum eſt ibi eſſe duas animas rationa⸗

Zimlus quartusdecimus

les vt qꝛ ibi ſunt duo capita duo colla duo pec
tora.Pↄſequẽs duo coꝛda. 7 tunc baptiʒzan⸗
di ſunt vt duo. Et q;uis pᷣſummat᷑.ꝙ plures poſ/
ſint baptizari ſimul dicendo. Ego vos bapti/
ʒotitius tamẽ eſteos haptiʒaꝛe ſigillatiʒ. Si
aũt nõ eſt certũ eos eſſe duos.vt quia nõ ſimt
duo capita bñ diſtincta ⁊ hmõi.tunc baptiʒet
vnus. ⁊ illo baptiʒato põt alter dubie baptiʒa
ri dicendo. Si iu non es bapn. ⁊c̃.baptiʒore.

Item queritux . vii
vtrum in necrſſitate mutus ⁊ mancus poſſint
vnũ baptizare. ita qð vnus dicat verba ⁊ aliꝰ
immeꝛgat ⁊ videt᷑ ꝙ nõ.qꝛ neuteꝛ facit ſotũ
ſed ꝑtem mm̃.⁊ ſic e ſ decret.di.xxiij.qᷣꝛudã
Et hanc opi.firmat.Ray.. hoſtien.dic. illuʒ
non eſſe baptiʒatũ.⁊ tlv.iiij.ſ.diſt.vi.q.ij.art.
lchi. teʒ.iij.pte.q.lxvij.ar.vi.qꝛ ſacr̃a ſunt
eccleſiaſtice vnitatis ⁊ diuidi nõ pñt. Sedpe.
depal. vbi ſup videt᷑ declinare ad ꝑtẽ affirma⸗
tiuã. qꝙ. ſ. ſit ibi baptiſinus. Diſtinguit ei iſtð
ſacrm neceſſitatꝭ ab alijs qᷓ nõ ſunt neceſſita⸗
tis in vvc.qꝛ in illis vnus dʒ facere totuʒ ſic in
ſact̃o ↄfir natõis oꝛdinatõis ⁊ extreme vnctõ
nis In dicto caſuloquit᷑ canon.quorũdã pre
allegato.ſ. in ſacr̃o oꝛdinis vbi cecus oꝛdina
bat ⁊ alius legebat ⁊ nulla fuit oꝛdinatõ. OJe
lius em̃ obmittit᷑ in hmõi q̃ nõ ſunt neceſſitatꝭ

q; ꝓᷣ inoꝛdinate ↄferat᷑. Sed in ſactis neceſſi

tatis licite põt omitti quicqͥd nõ eſt de ſubſtan

nia ſacti ꝓpter neceſſitatẽ.Cũ g̊ miniſtꝛi vni /

tas nõ ſi de ſubſtãtia ſact᷑i.vt dicũt cõiter oẽs
eꝛgo in necemitate lʒ duos cõcurrere vt ſi vnꝰ
nõ põt facere totũ.faciat quilibʒ qð poteſt ita
tñ ꝙ nõ ſit mendaciũ in ſoꝛma vel materia qꝛ
ſoc eſt de ſubſtantia cuiuſlibet ſact̃i.qr ſicẽ̃ ex fal
ſa ⁊ nõ vera materia nihil agit.ita ex falſa for
ma ⁊ nõ verg. Dicet g̊ mancus in forma gꝛe
coꝝ.baptiʒet᷑ ſeruus pᷣi ⁊c.muto immergen⸗
te. vel dicat iſte te baptisat. Si em̃ expᷣſſo mi
niſtri nõ eſt nccia.nõ refert in q̃cñq; forma ex
pꝛimat᷑ in pꝛiavel tertia vel põt dicqi.ꝙ ſolꝰ mu
tus baptiʒzabit.⁊ qð nõ põt dicere verbo dicat
num ⁊ ſuffic.⁊ ꝓbat ꝑ exempla de alijs ſacꝛa⸗
mentis.Sed h ipᷣe re ꝓb. qꝛ ſiẽ ſine aq in quo
cunq; neceſſitate nullus põt baptiʒari.ita nec
ſine verbo foꝛme pꝛopie.
Item queritux ·J. Viii
ſi plures poſſimt baptizare ſimul. Rñdeo ꝙ ſic
ſed lve poreſt eſſe multipliciter. DHnomõ ſiex
ↄtentione lvc faciant ſi immergendo ⁊ dicẽ
o quihbet foꝛmã.⁊ intenden woquilibet per ſe
baptiʒare.⁊ eſtvnũ baptiſma. lio mõ quia
vnus dicit pꝛius.ego te paptiʒo ⁊c. ⁊ alter po
ſterius ⁊ ſic pꝛimus baptizat. ſc vᷣs iterat. ſi ex

tem. ? eſſet vnus filius vtriuſq; viri.A

contentione quilibet lvc intendit.Alio modo

vt intendant ſimul immergendo dicendo ſi
mul verba baptiſmatis. ⁊ tunc m ilv.ſi diceůÖ.
nos babtiʒa mus nihil faciunt. qꝛ mutat᷑ for̃a

Et ratio eſt.qꝛ hvmo nõ baptiʒat niſi vt mini
ſter xpᷣi.⁊ eins vicẽ gerens.ſedrpᷣs eſt vnns.
oꝑtet ⁊ miniſtrũ qui eũ repñtat eſſe vnũ.ſʒ cũ
dicit᷑ baptiʒamus.talis intentõ exprimit᷑ſic q;
plures vt plures cõueniũt ad vnuʒ ſact᷑ʒ cõſe⸗
rẽdũ quod videt᷑ eẽ contꝛa rõʒ miniſterij delet

ergo vᷣm tho. dicere quilibet. ego te baptizso

Et nota ꝙ pe.de pal. de generatione carnali.

dicit ꝙ poſſit dici.ꝙ fi duo cõcurtxerent ad cr

nalem generationẽ ſucceſſ iue. ꝙ ſemen ſcði
viri ſic poſſet ſupuenire ꝙ miſceret pꝛino.et
ſic ex vtꝛo q& ↄiuncto foꝛmaret᷑ fetus.⁊ ſic eſſet
vnus filius duor parentũ Del ſidemon ſuccu
bus reciꝑet a duob ſemina.⁊ ſimulcnſtodiẽs
ↄiuncta poſtea fieret incubo. vtrunq ſil infun
dens in matricẽ ſorre tunc generatet ega n/

videt᷑ ꝙ plures poſſintconcurrere ad regene
ratõʒ ſpũ alẽq̃ eſt in baptiſmo.Alij dicunt ꝙ ĩ

dicendo baptiʒamus. eſſet verus bapnſm. qꝛ

nõ eſt de neceiſtate ſacti.ꝙ mimſter expꝛima
tuꝛ vt pʒ ex forma gꝛecor qͥ vere baptiʒant. er⸗
go nõ opoꝛtet.ꝙ miniſter expꝛimat᷑ nec ſingu

lariter nec pluraliter. Sed ad ̊ pſſet mñderi

ꝙ ;uis nõ requirit᷑.nec vnitas.nec erpꝛeſſio
miniſtri. tamẽ ſuproſitio qð expꝛimat᷑ ꝑſona
miniſtꝛi ſic debet expꝛimi vt ↄuemt mmiſtro.
aliter nõ valet. Nã ſi diceret ego pꝛincipalis
baptizo te.nõ valeret qꝛ repugnat miniſtro.
ꝙ ſit principale agens.Et ſilr ſi dicat᷑ bapnʒa
mus videt ex ſoꝛma inniii ꝙ ypᷣs nõ poſſit oꝑ
ari ꝑ vnũ miniſtrũ ſed im per duos, Candem
Poſt multa dicta ꝓ ⁊ 3.PBe de pal. ſic ↄcludit.
NHon video ſuppoſiio ꝙ duo ſimul poſſint ba
hrizare ep nõ ſit ita baptiſmus.ſi dicãt bapti⸗

zamus ſiẽ etſi quilibet diceret ego baptiʒo te.
Et addit ꝙ ſi duo ex contentõe baptiʒant qͥli

bet volens per ſe non cum alio bapiiʒare habʒ
ꝓferre. ego te baptiʒo Si aũt ambo ſimul cõ
coꝛditer intencunt vnũ baptiʒare.congꝛuen
tius dicunt nos bapitiʒamus.vt notet cõcoꝛs
intentio.qᷓ; ſi dicant.ego ⁊ ego.ꝑ quod notat
diuiſio. Eſt aũt e adẽ queſti. Pirũ plures
ſimul poſſint ↄfirmare.oꝛdinare.etinungere.
et quibus veꝛbis De abſolutõe in confeſſi
one qñ plures abſoluũt dicet infa.

De intentione Kir
circabaptiſinum. Notandũ pꝛimo in baptiʒã
w m Pe. de pal. poſt ilv. ⁊ pe. Aut hʒ pſuʒ ra
tionis actu aut habuit ſed modo nõ habet. aut
nõduʒ habint.Et in primocaſij eſt neceſſaria

nili

.

innnen

tenuntin

ſenizmnehzi

ſtufrocuzrn
ſteneret
(fecuy
turentiaqua
ningendo

ſhaeeins,

cPpwonbntbep
enumrad,
(AWnienes
iNwAn
fſn wecriſn

cumtfneeni⸗
gfepftn
liocklptſunt

iſecperen
ſilduolei
Hnblniin
nneitereſ
Primirclli
MnneriGde
rpnoni
tnorſatos

Nlloenco ).

itfonus

Kfbrepenzös
hegnune
Mömis⸗

iinn
antn
Iunnig
ußnlog

„

Nenni Veſſenne
enimtiiie

etnabnngiitg

vennnegenenneen

husymſöin

ſmtmmantkie

tdahtna tag

ſennmgigi
neſrignuenn
Cetrimeig en
mmnirehmminnid

Mer. Salrigſnitn

nümniKI
pwintenmnin

erpamn nimnitn

Müdcamepginghd

lertceegmunnir.
lihg
imuenön

btipernn ſent
Niopfnlpn
ubapnimsfmiln

=ꝛ
— =—⸗ñ

—

Bnderttp ail .
erconenietde
Düintei

—

—— =

Nwiaimbinu

midrer,aen
Grkllikiſ
uptegitkqai

erit unſn

r 0 Mlig .
Deinienlii

itmeinis

—

—

1
.

=

1

S=
—

ecgoeofdN

Gnwadnefri

dem. OQni aũt ad baptiſmũ cogeret᷑ coactiõe
violenta ſeu abſolute. nil reciꝑet necetiã ſaẽ
mentũ.ertꝛa de baptiſino.c.maioꝛes Inſe
cundo caſu.ſ.qñ iã habuit vſum rõis.ſedtunc
non habet qñ baptiʒat. ꝓpter furiã elamen⸗
tiã vel fteneſim vel wꝛmientẽ tunc ſitalis añ
qᷓ intꝛaret amẽtiã vel feeneſim ſuꝑuenientẽ
vel poneret ſe ad wꝛmiendũ vel dũ habet lu⸗

4

CQapituluam terciumdeci.

intentiorecipiendi baptiſmũ alłs nihil reci⸗

perent. Sed nõ requirit᷑ rectitudo intentiõis

ad loc Vnde ⁊ qͥ recipit bapuiſinũ ꝓpterque
ſtũ ſic iudei ſex faciunt veꝝ baptiſinũ habent

—w

Sed puerſitas intẽtõis aufert ſibi rem baptiſ
mi.i. gram. Silꝛ etiã non requirit᷑ voluntas.
ſeuintentio ſpontanea. Mã ⁊ voluntas etiaʒ
co acta coactõe tñↄditionali recipit ſacʒ ba /
ptiſmi.⁊ qui ſicrecipit puta timoꝛe moꝛtis eli
gens ꝓpotius baptizari.q; moꝛi recipit caracte
rem ſed nõ gr̃am. Oñ cogenduseſt ſe uare fi

cida interualla.h ꝓpoſitũ bapnſmi ⁊ intenti

onem ſi baptiʒat. recipit ſacramentũ ⁊ rẽ ſaẽ
menti.⁊ tunc hʒ intentõʒ habim aſi nõ actu.⁊
vbi ſit ꝑiculuʒ moꝛtis.talis dʒ oĩno baptizari.
etiã ſirenueret amentia ductus. &t ligari po/

teſt. ſi expedit vt baptiʒef.⁊ nõ obſtante etiaʒ

irreuerentia quã ↄmittere vellet ad ſacẽᷣm pu⸗
ta in mingendo in aquã. ⁊ hoc totũ ꝓpterne /
ceſſitatẽ eius. Sedſi nõ eſt ꝑiculũ moꝛtis.ta⸗
les non ſunt baptiʒancdl. ſed expectanduz ẽ. ꝙ
reuertantur ad ꝓpꝛiũ ſenſiun. vll euigelentq̊ᷓ

ad vvꝛmientes Si vero tales añ amentiã fre
neſimvel coꝛmitõnẽ ↄdixerũt nõ recipiũt nec

ſacẽm nec rẽ ſacti.ſi baptiʒantur.qꝛ non habu
erunt intentõʒ actu. Oñ nec tunc vel habitu

hr̃e pñt.⁊ideo non ſunt baptiʒandi Inter⸗

cio caſu vt ſunt paruuli ab infantia ſurioſinõ ĩ
ſua. ſed parentũ vel offerentũ vel baptiſantis

ſi illi duo ſoli eẽntintentõe baptizãt Er no⸗

ta m. b.tlv.iiij.ſ.di.iiij.q.iij. ar.ij. Et. iij. ꝑ. q.
lxviji. ar.ix. ꝙ paruuli fideliũ q;ᷓ citius ſũt bap
tiʒandi.nec eſt expectãdũ ſ̃m tlv.⁊ lvc qꝛ pro

pter imbecillitatẽ nature de facili moꝛi pñt et

damnari. Scvo ꝓpterrepꝛimendas infeſtati

ones demonũ qui nõ hñt tantam ptãteʒ ſuper
eos baptiſatos.vt pꝛius ſpũaliter ⁊ coꝛpoꝛali

ter nocendo. CLerxcio qꝛ a pueritia ad aliq̃ idu
citur. ⁊ firmius inerer. Eides in baptiʒãdo ſi
eſt ſine vſurõis non requuxit᷑ied nec in adulto
ad loc ꝙ recipiat ſacẽm.ſed bũñ ad lvc ꝙ reci⸗

piat gr̃am.als eſſet fictus.Paruuli ant infide

lium añpubertatè cũ ſint in prãte parentũ con

tra eoꝝ voluntatẽ non ſunt baptiʒãdi. pʒʒ tlv.

2 pe. de pal. iñ ſi baptiſentur inuinis parentib-

ſunt vere hapnſan.⁊ cogendi ad fidẽ ſeruan/
dum ᷣm tlo. Sed pꝑe.de pal vr̃ dicere ꝙ tales

non ſunt baptiſati opi.Cůlv.magis placet.q̃a

ſcʒ eſt voluntas parentuũ

1

Pſita cauſa ſufficiẽti.neceſſario ſeqᷣt᷑ effectus

ic ant concurrunt oĩa q̃ reqͥrũt ad bapiiſinũ
ergo eſt ibi baptiſmus. r ſi dicat ꝙ cã ſuffici

ens non eſtſolũ mareria ⁊ foꝛma debita. ſz eti

am intentio ſeu voluntas baptiſandi vera. vt
in adultis vel ſaltẽ interptatiua in ꝑuulis.que
. tu Begd hic deeſt vo /
luntas vera.i. ꝓpꝛia cũ non haleant vſum ra⸗
tionis ⁊ inteꝛpᷣtariua, qꝛ contra voluntatẽ pa
renti Sedrũñder᷑ voluntas interpᷣtatiua puu
loꝛum in baptiſmo intelligit᷑ non ſolũ paren⸗

tum carnalium. ſedeniam ſpialiũ.i. offerenti

um ſicut oli ſaluabantur in fide parentũ . i. ee
deſie que tamen non erat parentũ carnalinzʒ

ſolü. ſed etiã ſpaliũ. Et ꝓ iſta opinione ſcili⸗

cet ꝙ recipiant vꝝx baptiſina faciunt. c. xxviij
q.i.iudeorũ ⁊ extra de iudeis.c.ſicut iudei.vbi

dicitir ꝙ delent tales cogi adeaã ſunt fidei.

quod nõ ſieret.ſi non eſſent vere bapriʒati.ad

quod tñ reſpondent illi æ alia opinione. ꝙ in

₰

telligit. c. qñ de voluntate parentu ſunt bapti
ſati. ſed iſta gloſa ibi non reꝑitur.
di. iiij. Puulis vᷣr ꝙ puulis ſufficit ſides offerẽ

tẽ de con.

tium. nulla facta mentione de fide parentum.

Ad quod reſpondent alij ꝙ intelligiturquã w
offerentes gerunt vicem parentũ xpᷣianoꝛũ.

aut eccleſie vt acciditin ꝑuulis xpᷣianoꝝ.ſʒ.c.
iſtud non facit iſtam diſtinctionẽ. DPe. autẽ de
pal.dicit ↄcliſiue.ꝙ ſicut parentes nõ ponimt
cogi ad ea qᷓ ſunt pure fidei.⁊ ſic coacti nõ con
ſentientes recipiant nil eſt actum licet adea
que ſunt legis nature poſſint cogi. Sic filijap

ſoꝛum infidelium contra eoꝛum voluntatem.
in his que ſunt legis nature poſſim coerceri. vt
ſcilicet eis non ſubijciantur. Sed in his q ſunt
pure iuris diuine ⁊ voluntatẽ veram requirũt
vel interpᷣtatiuam non tebet fieri nec factum

valet. Sed quicũq; parentũ etiã ſi tantuʒ
mater couertatur tunc de voluntate eius con
tradicente patꝛe poteſt baptiſari⁊ recipit bap
tiſmum pꝛimũvt viri magis placet. Quan
tum ſcilicet ad baptiſmũ. vrrũ ſcilicet poſſint
baptiſari paruuli infideliũ iudeoꝝ ante puber

tatem inuitis parentibo. vide ſanctum tſomã
ſcða ſcðᷣe..r.ar.xij.qͥ reſpondet ꝙ non tꝛipli

irõe quã aſſignat in coꝛwoꝛe.q.ibi viae Itẽ
ſentit car.floren.de iudeis.in.ca.ſunt iudẽei. ⁊
abb. de ſi. 1 gaſpaꝛ de cald.in con.a gloſ. aſupeꝛ
ca.iudeoꝝ.xxviij.q.i.Archid yaconus aut ſiuꝑ

c.quiſincera. di. xlv. contꝛaꝛiũ ibi firmat ſeili

cet ꝙ filij indeoꝛũ ꝑuuli inuitis paꝛennib poſ
ſunt baptiſaꝛi ꝑ illos qui ſunt womim eoꝛum
Pꝛo rõe aſſignat quia tales ſunt ſeꝛu pꝛinci
pu ⁊ w ninoꝛum tempoꝛalium. ODn ve licut
poſſimt eosvendeꝛe ⁊ wonaꝛe alijs.ita ⁊ filios
eoꝝ ꝑuulos tanq; mancipia ſua vendere łoa
c

ZTiulus quartſsdecimus

re in ſeruitutẽ inuitis parẽtibo.⁊ ita etiam eis

anſerre ad baptizandũ Et in loc etiã meꝛent

tales pꝛincipes. vñmõ lvc nõ ſaciẽt ſpter con
pellendos lvc mõ parentes ad fidẽ. ſed pꝛop/

ter ſaluandos puulos ad fidei ſacra.Quã opi.

ſeq;t᷑. antlv. de ut. ⁊ loc etiã dic dñicus ve ſan
ctio gemi. Sʒ dñs floꝛẽ. euacuat moriuũ iſtõ

archi. dicens in dicto.c.ſicut iudei. ꝙ nõ ẽ ve

rũ ꝙꝙ iudei ſint ſerui taliter ꝙ wendi pomnt. et
quicquid ſit de iure. iñ de conſue tudie fuat᷑ ꝙ
habeant᷑ ꝓ ſeruis. Oñ qð dicit᷑ extra de iudeis

c.⁊ ſi iudeos. ꝙ ꝓpria culpa eos ſubiecit fuiiun

ti. 7.xxiij.q.viij, diſpaꝛ.large ibiſumit᷑ uit. q̃
ad quedã.non ſumpliciter qᷓ ad oĩa. Dñ ꝓhibe
tur eis auferri ſua vł als moleſtias inferri. et

quod vr di.xlv.de iudeis ꝙ nõ dñt inuiti ad fi

dem frabi.ſecus vr ſi volentes ipᷣi ⁊ pꝛtentes

etiã inuitis parentiba accedãt. Rñdet idẽ car

di.flo.ꝙ cũ pueri ignorẽt qͥd ſaciãt nõ pꝛopꝛie

dici pñt velle.ſed voluntas eor eſt in voluta/
te parentũ. Sed in his oĩb videt᷑ valde conſi
derãda ⁊ ponderanda rñſio brĩ tlv. in dicta qᷓ

qᷓ;uis em̃ ſimpliciter querat vtrũ pueri iudeo/
rum inuitis parentibo ſunt baptizandi. non ta
men ſimpliciter rñdet.ſed cuin diſtictõe ſal⸗

tẽ implicite. Nã ⁊ in coꝛ.q.⁊ in rñſione ad ar.
dicit ꝙ nõ hñtes vſum rõis pueri non ſuntin
uitis parennbo baptiʒandi. Ergo ꝑ ar. a ↄtra⸗/
rijs pueri hñtes vſum rõis vr̃ ꝙ poſſint inuitis

parentibus baptizari.qͥ tunc q;tũ ad eaq̃ ↄcer

nunt ꝓpꝛiã ſalutẽ.videntur ſui iuris eſſe.⁊ ſicẽ

ꝑ ube:ũ aꝛbitꝛiuʒ.ſi iam vſum eius halent pñt

le dare oya bolo ꝑ petm multomagis deo ꝑ fi/
dem ⁊ ſact̃a.Lota g difficultas ho materievi

detur in ̊ conſiſtere Dtrũ in pueritia exiſtes
iuſeus vel iudea hẽat vſũ rõis vt ſic wom̃t vel
non hẽat. vt ſic nõ poſſit imuitis parenuboba/⸗
ptiſari.Et cum pueritia dicat᷑ duraꝛe ꝑ ſeptẽ⸗

niu poſt infantiã.qꝙ quis in pꝛincipio pueritie

dicat᷑ hr̃e vſum rõis.ficut in medio vel cꝛca ſi
nem non videt᷑ rõnabiliter dictũ. Oñ qð dic
gloſup.c.pueris de delictis pueroꝝ.qꝙ vſuʒ ha
bent rõis ⁊ peccare poſſint. cum ſint woli capa
ces.ſ.poſt ſeptenniũ infantie.exꝑientia cocet
vt in plurib lvc venñ ene. Et qð ðt. c.pueris
ꝙ ⁊ſi peccata carnalia nõ roſſint ꝑpetrare pu/
eri.poniint tamen alia ↄmittere vt mendacia
ꝑpiuꝛia ⁊ bmõi. Adueriencũ ꝙ tex. .. pueris di
cit grãdiuſcuł gꝛãdi.aut pueri dñdi ſunt non a
principio puentieſed a medio vel circa finem
quod ſentire videtur pet. de anclv. ꝙ ſcʒ circa
mechũ pueritie vel vltra incipiat h̃e vſum ra

tionis. b. tv.in.iiij.di.ix.q.vltima ar.vlti.ad

iij.q.dicit ꝙ pueri i.xi.xij.vel.rxiij. anno ponũt

ſe coõicare.ii appareant ſigna deuotionis qꝛ p

ſumi poteſt in eis vſus rõis. Et gaſpar calde.

in dicto conſilio ſuo queſtionẽ de puero iudei
duodeni.de quo determinat innitis parẽnhbus
poſſe baptizari. qꝛ ſatis poteſt pꝛeſumi de aliqᷓ

.

vſu rõis ĩ eo.⁊ ſic in fauoꝛẽ ſidei poterit bapt⸗

ʒari ⁊ſinon clareſcat omnino de vſurationis.
Alt vbi contrariuz appareat. ſcʒ de tali defectu
non videt᷑ baptiʒandusquia nec inſauoꝛeʒ ſi
dei fienda eſtalicui iniuriavel iniuſtitia. Acce

dit ad lvc dictũ ſenece dicentis. Errant qͥ puj

tant ſerintutẽ in totum vominem deſcendere

mens ſui iuris eſt.cum ſcʒ habet vſum ratõis.

coꝛpoꝛa wro obnoria ſunt vominis. Clariꝰ H
ꝓbat dictũ concilij toletani.diſt. xlv. de indeis

dicentis. ſicut em̃ ſvmo peopria arbitrij volũ

tate ſerpenti obediens perijt.ſic vocãte ſe gaz

tia dei pꝛopꝛia mentis conueꝛſione quiſq; cre

denvw ſaluatur. Mec negaturquin alicui pter
cõmunem curſum poſſit accelerari vſus ratix
onis.ſiue excompletione naturali.vt accidit ẽ

puero quinquennio. quam reſert Gꝛegoꝛius
ex blaſphemia damnatum in libro dyalogorũ

Sicut etiam aptitudo ad genoranenz accele
rata fuit in eo. quemxefert. Nierommus no

uem annoꝛum nutricem impꝛegnane. velex
ſpeciali gratia dei.ſicut fuit in iohan. baptiſta

acceleratus vſus ranoms in cognoſcendo cri

ſtum invtero.thomasin.iiij.ſ.di.vi.ĩ expoſiti

one littere. Sed vna hirunco non facit veꝛ. =

que a communi iure exoꝛbitant in conſequen
tiam non ſunt tꝛalenda.de regulis iuris libꝛo
ſexto. Sit ergo concluſio. vt ᷣm ꝙ exiſtimari

poteſt de dicta puella vtrum habeat vſum ratꝭ

oms.vel non ita fiar. Moꝛaturetiam. ꝙ ſi

puella uidei effic itur rpᷣiana.pater ein s ideꝰ*

preſt cogi ad dandum ei wotẽ cum nubit fᷣm
facultatem ſuam de eo quod licite acquiſiuit.

non autem de vſuris et alias obligatis reſtitiui-

tioni.

De intennone Kxr.

baptzʒantis an ſit neceſſaria ⁊ qualite?. NMo

ta ᷣm Pe. de pal. diſtinctio ſexta. ꝙ circa h ẽ
duplexopinio.pꝛima eſt ꝙ requiriturlintentõ
inbaptiʒ ante ñquidemactualis que ſemper
et actu comitetur actum baptiʒandi cum ⁊ in

mochco ſermone virx ſu poſſibile quin interrũ

patur intennio ſed ſufficit ꝙ ab intentione ꝓ
cedat quia in opeꝛibus meritoꝛijs iu quibus

tantum velplus eſt neceſſaria intennio operã
tis non plus reqiuiritur necetiam requirit rec

titudo intẽtionis vt ſcilicet baptiʒet ad puꝛgã
dũ peccatum illius. Nam ⁊ ſi baptizaus pꝛop
ter ſalutem conferendam veꝛe bapnʒat. ð cõ
ſecꝛatione diſtinctio quaꝛto.non illud. Sʒ re

qinzitur intentio faciendi quod facit eccleſa i
baptiʒando quod non eſtſc intelligencu qd;

o

ſe
Mient
Uerce

4 tereden
ſun
hutit
tiniß
leniat
megtgren
magosftb⸗
iſthuicduen
mnn
Wliepen
outir
oree
unrwwnt
(Aiffcterenn
Fppb. Dae
Yera pri
Eſphiſ⸗
fiſnnt
kekleg
uſirgu
ninuei
unert
Murlaracten
inenro.ptn
(inoruumi
cvinmmotr
Cyrensiſtrr
0Uipnniſtro
Mleranſtorſ
envodni
dlderentee
(etlsgöſi

uhſone⸗
tyaitopbni
kebeptzensg

ontnencrb⸗
hertatne⸗
—
(ernodeſce
neſetſie
Ppittuncno
GPpeine
eicd öuns
kenn
alsreb

Afce
Mnta

wdem

hnigßnte
6

inngff
6
1

3
1

nonn
DNithir
Gluhml
n dnitei
nlonrüngſg,,
. Moane
rſireruden DM
noneſunmiinne,
Tan eſn eg
Mämninlbenike
Moadgenernen⸗
neſn. lennup
eninpeg re

Amfrnn

monsin ogoletnn,

nmEIAANiee
GnhmNatr.:

reanrbnuminontenen
Amnlisindſn
Onchd Nfnerſng
elunmm arnrſenn
1iz. Drummmg

iuröeraaerensae.

mdmne Mianilbefn
1dtngpocſerenſi
inse intobignnk

che g
ttelrut alt h
Iminmyhu glubi
mmuetgeummmens
Ptenanineheenhe
un EdN
ufrpſtiegunmem

Güfimtbnennc.

dis neronsulnes
rereſhna ntennocn
Gurverenmmegnnt

lalerrbepnze ica

mna bazanr
mie iſſi
e cutfllann⸗
elrurlet

facit ecdeſia romana aut iſta vłilla.ſed quod

rpᷣs ordinauit ⁊ facit ecclia catlolica q̃cũq; fit
illa.quia ſicut nos intendimus facere qð fac

eccleſia noſtꝛa ⁊ nullaalia. Similiter intẽdůũẽt V
facere gꝛecia lretici qð facit eccleſia illoꝛum
T nulla alia. Eccłia aũt illoꝝ eſt ſynagoga ſa⸗

thane.⁊ tamen non rebaptiʒamus ab eis bap

tiʒatos.Et hoc qꝛ intendunt facere qð chꝛiſtꝰ
inſtituit ⁊ dare veꝛũ baptiſmũ licet putent nõ
dare verum baptiſmum ⁊ loc ſufficit. Se/

cunda opinio eſt ꝙ ſola expꝛeſſio verloꝝ ſuffi⸗/

ciat.quia ſunt quedam ſacꝛamenta in quibus
lvmo non eſt pꝛincipalę agens.ſed inſtrumẽ

tale.⁊ tunc non requiriteius intentio inteꝛior
ſed ſufticit exterior expᷣſſio per quã ſaluat᷑ veꝛi/

tas veꝛbi. Dicit em̃ baptiʒo te. ↄfiꝛmo te.inũ/⸗

go te. vel hoc eſt coꝛpus meũ.que omniaveꝛa
eſſe poſſimt.ſiue ille intendat ſiue non intẽdat

Ec pcipue poteſt h̊ dici de baptiʒãte.vbi bap⸗

tiʒans eſtſicẽ applicans formã ad mateꝛiam ⁊

cauſa ſine qua. Sicut etiam in applicante ig⸗

nem adligna abſq; hoc ꝙ intenderet combu

rere comburit. Sedin alijs ſacꝛamentis q̃re/
gquirunt caracterem in miniſtꝛo requirit᷑ mini

ſtꝛiintentio.vt in confirmando. inungendo. ĩ

matꝛimonium in oꝛdinando abſo luendo.cõ
ficiendo in matrimonium contꝛahendo Con⸗

cedunt etiã iſtide baptiſino.qð requirit᷑ inten
tio in miniſtro ꝓferendi verba et applicandi

materiam ſicut facit eccleſia ſed non requirit᷑
intentio aliquid oꝑandi. Oñ ſibaptizãs iten
dit ludere vł deludere vult tñ dicere et facere

exterius.qð ſacit ⁊ dicit eccła.ſq immergẽdo

veꝛba foꝛme dicendo. ⁊ facitſiintendit bap

tiʒari baptiſmnũ ipetens łpetẽſ ꝓ ꝑpuulo⁊ ẽ ve
re baptiʒatus qꝛeccha q eum poſuit miniſtruʒ
non intende bat decipere. Et ſi ie diceret. ꝙ
intende bat ludere nõ baptiʒare nõ eſſet ei cꝛe
dẽdũ adrebaptiʒandũ immo nee ipᷣemet qui
eſt certus de ſua intẽtõe debet re baptiʒare ſecꝰ

gutem eſſet ſi etiã baptiʒatus intẽdebat lude

re quia tunc non eſt baptiʒatus Dicittñ ipſe.
petrus. ꝙ pꝛimaopinio tanq;ᷓ cõior ⁊ tutioꝛ ẽ.
tenenda. q;uis etiã ſecunda ſuſtineri poſſz.
Fides autem non requiritur in baptizante qꝛ
infidelis vere baptiʒat. ⸗
De ficte .ri
accedentiba ad baptiſmnum. ðt Alug. de conſe
cꝛa.di.iiij.c.tunc valexe ðr.Luncincipit va⸗
lere bapuſinus.cum fictõ recedit Sed notan
dum pꝛimo ꝙ m pe. de pal.poſt tho. qtuoꝛ mo
Ais contingit fictio. Pꝛimo mõqin nõ cꝛedit.
Scdo qͥ indeunote accedit. Cexcio d contẽnit
vtridendo ⁊ iocando accedens Quarto cum
aliter celebrat.i. ꝓlibitiõʒ eccleſie ſuſcipit.

vt ah er cõͤicato vel contra cõem ritum eccle.
quod in omni ſact̃o obſeruandũ eſt ne ałgcele
bꝛetur. als ⁊ ficrio incurritur ⁊ fructus pditur
icitur aũt aliquis fictus reſrectu ſuſceptõis

ſacki. qaꝛ aun pᷣtendit ſe vllle ſuſcipe ſacꝛamẽ

tum ipo facto oñdit ſe diſpoſitum ⁊ paratus et
tamen non eſt cum ſit in ꝓpoſito peccandi Fi

ctus añt primo mõ nilyi ſuſcipit qui ſcʒ nõ ce
dit. nec intendit aliquid ſuſcipe quia ſic ad ſa

cꝛamentinn requiritur intentio miniſtri ao9
ferendum. vt dictum eſt. S. Pᷣcedenti.ita ⁊ itẽ
tio ſuſcipientis ſacẽ̃m ſi eſt adultus ꝓpꝛia ſiꝑ
uulus aliena DOnde deficiente intẽtiõe ſuſcipi
entis peꝛ fictõʒ nullum eſt ſacramentũ. Rece
dente & rali fictõe nullus effectus ſequit ĩ bap
tiʒato cum hmõi fictione quia nil ſuit factuʒ ſʒ
indiget talis baptiʒari exquo nondum ẽ bap
tiʒatus.Quod verum eſtſi conſtaꝛet ſed in fo
ro exterioꝛi non cꝛeditur volenti ſcðᷣo haptiʒa
ri. Nec ab irregularitate ei parcituꝛ. De alijſ
ergo modis fictõis intelligenda eſt auctoꝛitaſ
auguſti. ſupꝛa inducta non de iſto dicto in qui
bus cum eſt ibi peccatũ moꝛtale non recipit eſ
fectum baptiſmi tunc ſed recedente illaſictio
ne per contritionem vel ſaltem attritioneʒ de
ipſa fictione tunc recipit effectũ baptiſmi. Sʒ
vtrum per ſolum peccatuʒ veniale poſſit humo
eſſe fictus.diẽ pe. Certum eſt ꝙ ſic reſpectu a
lioꝛum ſacramenrorum ſicut in cõicando riſuſ
iocus ⁊ vagatio mentis faciunt lvvminem ſi
ctum ⁊ per conſequens auferunt effectum ni
ſiquis dicat id qð ałls eſſet veniale ꝓpter irre
uerentiam adſacꝛamentum fieri moꝛtale
Quomodo autem recedente fictione baptiſ
mus habeat effectum ponit idem pe.treso pi.

Pꝛima eſtio.in gloſa dicti.c.tunc valere ⁊ iu

riſtaꝛum dicentium. ꝙ non ſcʒz virtute baptiſ
mi fit remiſſio peccatorum ceſſante fictione.
ſed virtute contritionis ⁊ penitentie. Sʒ hãc
opinionem reprobat quia gloſa coꝛrumpit tex
tum qui dicit ꝙ baptiſmus valet non contri
to ceſſante fictione.Secunda opimo eſt run
dã modernorum dicentiũ ꝙ ex diuina oꝛdĩa
tione eſt hoc ꝙ ad caractereʒ ſequatur gꝛatia
infallibiliter vel tunc ſiveſiſtit fictõ vel poſtea
fictione recedente Et hoc modo dicitur vale
re baptiſmus quo ad caracterem impꝛeſſum.

quia ex oꝛdinatione dunna ſequitux gratia re

cedente ficnone ſicut aprincipio fuinet ſinõ
fuinſetfictus. Tercia opimo eſt Llome di
centis ꝙ baptiſmus recedente ficnone tunc
habet totum erectum ſuum quia tunc recipit
in baptiſmo caraterem talem. Caracter emʒ
eſt dilpoſitio neceſitans ad graniam niſiſuꝑ
ueniat impedimentum pꝛolibens eam ⁊ iſtð
eſt ſictio qua remota remouetur effectus ide
c i

Zuulus quartusdecimuſ

2„ » — L „ „ . .
impedimentũ gꝛatie quo ablato reeipit effee
n baptiſini totũ.⁊ hanc opi. firmat pe.idẽ
tanqꝙ; veriorẽ addendo. ꝙ in ſacf̃is impeimẽ/
tibus caracterẽ.eſtſpẽalis neceſſitas ꝙ ſoꝛtiã

cur effectuʒ ſuum recedente fictõe ałs nõ poſ/

ſit eoꝝ effectus hr̃i.quia non poſſimt iteꝛari.
ſed non ſic in alijs ſacr̃is qꝛ cnʒ ronſint iterari.
poteſt effectus eoꝛum haberials ſumendo
Addit etiã eniã ꝙ ſumicit attꝛitio ad tolleneñ
illam fictõz. ⁊ tunc virute baptiſini etiã fictio
moꝛtalis culpa ⁊ oĩa alia ſequentia delentur q
ad culpã ⁊ penã eternã,q̃ hñt conneronẽelicet
ałs moꝛtale poſtbaptiſmum commiſſum non

remittitur ſine contritõe ſed lvc eſtꝑ accidẽs

ven eſtramen ꝙ moꝛtale commiſſimn p bap
niſinñ confitenqũ eſt non qꝛ aliteꝛ non remit⸗
taturqꝛ remimit ꝑ remotionẽ fictõis ex natu⸗
rali concomitantia.ſed ꝓpter pᷣceptũ de con⸗
fitendo vel ponet dici econuerſo.ꝙ lʒ als attri
tio nunc tamen moꝛtale adiunctuz ipedit ne
ſuſfficiat ꝛtunc ꝓpter vtrũq; ſacẽm pᷣteritnm
⁊ fiturum bapuſſni ⁊ pñie remittũt᷑ oia moꝛ/
talia. Sed differunt qꝛ bapnſmũ pᷣcedẽtia di
recte ſequentia aũt ex naturali concomitan⸗
na econtrario aũt ꝓpteꝛ penitentiaʒ in voto.

qui ⁊ de fictione in baptiſmo habet confiteri.

7 ſolum de peccatis poſtbaptiſnũ. Sed de pec
catis ante baptiſmus.non hʒʒ nonfiteri hecper.
O ſi diceret᷑ ꝙ effecius in actu requirit cauſã
in actu. ⁊c. Rñdet pet.lvc eſſe ver de cauſa ĩ
eſſe ⁊ de efectuimmechato.non de cauſa infie
ri. i. diſpoſiriua. Dñ cauſa in acm gre efficiẽs
eſt deus diſponens aũt eſt caꝛacter.vñ ſic pa⸗
ter reliquit in vteꝛo matris illud. viꝛtute cinꝰ
eo mortuo generat᷑ poſthumus.qꝛ pater ẽ cau
ſa pꝛolis non ĩmediate ſed mediante diſpoſi
tõe cuius genus eſt cauſa fieri ⁊ nõ in eſſe.vñ
ipᷣo mortuo viris foꝛmariua opatur ſic in re
generatõe ſpũali ꝑ baptiſmiʒ ſicut ꝑ cauſam
in fieri ꝓducit᷑ caracter qui recedente ficnõe
eſt diſpoſit io ad gram

De vnitate

bapti ſmi. Nota ꝙ baptiſinus non delet itera
ri.? hoc m thv.in.iiij.di.vi.q.ij.ar.i.q.i.in coꝛ
wꝛe.iq.quadruplici rõe.ium qꝛ impꝛimit cara
cterem indehbileʒ tum qꝛ dat᷑ contꝛa oꝛigina
le quod ſemel contrabit᷑ ium qꝛ ili lvmo cõſi
guratuꝛ moꝛti xpᷣi q̃ ſemel facta eſt.ium qꝛ eſt
ſpualisgeneratio que ſemel facta eſt Si gᷓ ceꝛ
tum oia que ſunr de ſubſtantia ſacr̃i concuriſſe
EHl cetera q ſunt de ſolenmitate defuerint. puta
qꝛ? vetula vba ve ⁊ bñ ꝓiulit ⁊ in aquã imer⸗
ſit ſed de ſuerunt cathecumus ⁊ exoꝛciſmus nul
lo modo eſt amplius baptiʒancius.ſᷣm peix. de
pal.nec ſimpliciter nec ſub condictõe, leg cau

5F. xü

.
te etiã ſupplendũ uod ex neceſſitate relĩ cau

te fuit omiſſim. puta exorciſimusa catlxciſmꝰ
Si autem ↄſtat aliquid de ſubſtantialib ðᷣſu⸗
iſſe tunc oĩa ſubſtantialia que ſimul oporter cõ

currere ſunt iteranda q̃ iã fuerũt adibita eẽ
alia qᷓ ſunt de ſolennitate ᷣmtheologos.qꝛ qñ

vnũ ſacrm confertur ⁊ tpᷣs patit᷑.debita ſolen
nitas eſt adhibenda. ⁊ nu de cõcurrentib eſto

m ittendũ.nec eſtvis ſi repetunt᷑ q̃ ſacr̃a non

ſunt ⁊ etiã qᷓ ſunt de ſubſtantia qñ mihil eſt fac⸗

tum. a p conſequens nõ fuit ſactm nec ſacmẽ
toſit iniuria. Juriſte vere dicunt nihilẽ ite

☛

randi.ſed ſolũ eſt ſupplendũ quod ſueꝛat pꝛe

termiſſim. Sed pari rõe.nec ſi aliquid deſub
ſtantialibo fuiſſet adhibitũ.illud eſſet repeten⸗
dum ⁊ ſic nõ eſſẽt ven ſcðᷣa vice ppteromiſſio
nẽ eius quod non eſt adhibitũ ſicutnec fuerat
pꝛima vice.nec ꝓpteꝛ omiſſionẽ eius.qð nũe
eſt ſuppletũ.Si aũt ꝓbabiliter dubiñ vt quia
puer in nemoꝛe erpoſitus innemiur bapniʒan
dus eſt ſubditõe que hẽt extra eo.ca.ij.pmiſſa
negatiua. Si tin es baptiʒatus nõ te baptiʒo ⁊
cete. Idẽ ðᷣt Ricaꝛ. in.iiij. expoſito de qne
ſcitur a quo ſit erpoſitus.a a qͥ ſit baptiʒatus te

nendum. Dicit etiã Rich. in. iiij. ꝙ ſiexñſ⸗

in ponte cũ ꝑuulo. cũ als non habeat aquã ad
baptiʒandũ intendens ſaluti eius ꝓuidere cũ
videat ipᷣm moꝛi.ſi pijciat in aquã dicens ſoꝛ
mam baptiſmi cum intentiõe baptiʒandi.tał
non eſt baptiʒatus. Et rõ.qꝛ ꝓximuzmateria
baptiſmi eſt ablutio in aqua ꝙ aũt abimit᷑ pꝛi⸗
mo coopit aqua in toto vel parte poſtea diſco
opitur. Dñ peꝛ pꝛimũ bapuiſmũ repñtatchri⸗
ſti ſepilimurã ꝑ ſcvᷣm reſurrectionẽ. ;uis auteʒ

in caſu pᷣdicto puer ꝑ acnum illius qui pijcitᷣ

adquã mergat non tamen eſt actus oꝛdinatus
ex ſui natura ad̊ vt puer abluat᷑.ſ̊ vtſubmer

gatnr. Onde ſieuaditbaptiʒanduseſt. De

illo qui exxpᷣianis eſt natus ⁊ inter ypianoscõ
uerſatus non eſt in dubium reuocancñ ʒ pe.
de pal. niſinon baptiʒatus enidentiſime pba
retur.extꝛa de pᷣſpitero non baptiʒato.c.ſi. Si

alt vno teſte. puta obſtetꝛice aſerente bapti

zatus ꝓber bene cꝛedencũ eſt. Pena rebap
tizantis eſt. ꝙ qui ſcienter vel ꝑ ignoꝛannam
iuris lvc faceret vel in faciendo iunerit irregu
laris eſt.⁊ non niſi ꝑ papam diſpenſandꝰ nõ
eſt dubium ꝙ peccat moꝛtaliteꝛ enꝛa de apo⸗

ſta.c.ij. Si aut per ignorantiã facti ꝓbabiliter

excuſatur ſed re baptiʒatus ex eo.quia ignora
bat ſe tunc ſuiſe bapniʒatum eſt irregularisvt
halvtde con. di.iiij.qui bis.ſed pꝛꝛ epm poteſt
diſpenſari. immo etiam qincã dicunt talenõ
eſſe irregulareiqꝛ ignoꝛaniia ſact excuſat eiʒ
IVllud em fint olim ſeruatũin ocnu rebaptiʒa

iin nunc non tenet.Cenenco pꝛimã opimnöz3.

que eſt magis cõſona texiui.ſi querat qre bap

nttnanme

(Wncepump

Geromatern
itrgrcremnoet
ontrinre
asſonentth

liſcntſe e,

Deoaln

weutibusban
wpi.,ortiiihi
ktunturelte
ſfempſqg a.
hlaercauna
lenupirrfi
fenl Geancon

cſeſſriamnr Te

fent danſczn
Nſcergenttto
Ahriaunnege⸗
Wßrrins
tetſnedinon
Autenmercein
tenbyrim
lueffenier
Cülisſepokun
NKona,,
baſe Dein
finme
flfnmnnetpt
kitficeiwi
wprenntat
iſtife n
hkiſgoen
Mubeinte⸗

teron inn .
n
tehinnting
pfimsimenintmne
betemmenniii

Npnällgfökigne

mii depinre

enͤſtlwene
tenädichinitgit.

Eſilnens Ntend.
ſiirnmlidinnſn

Nnemöebengcitst
Ktügfrnuhnaene
vintgngtitiüninn⸗
tooniprepſendſ⸗

mibapnſnitinntnn

nurünenoni nsan

Ipacuntlusniied
tmmmetaotin

ertblui hntitnin

Crbeprenclset N.

nunstinttijinoel
utunmrwemdihn
nmnstnan il
ewroldend c0

blrnieterneta i
ncick, Pentetan

Benerwle orhtan
nbencdennren

pondipnin nO

mmozabuerenaen
Anscrto l ii

un ckinerilcom

u ſercnen pe
7apeldiunt iin
s hchenl
uinocini
ſeneonn ll;
uliunſin

Capiulum texciumdeci.

eo facto illieto. magis debeat puniri agens qᷓ;
patiens.põt rñderi.ꝙ lvc ideo eſtqꝛ nõ inue
niiur in iure cautun.ꝙ haptiʒãs qͥ nęſcit bap

tiſatum fiat irregularis ſicut inuenit᷑ de ipore

baptiʒzato. ⁊ pene non ſunt extendende.vłeti

am de ipo rebaptiʒzato poteſt dici ꝙ tunc fit ir⸗

regularis.ſic poſtq; ſciuit.ratũ habuit ſᷣm vnã

gloſam illius c. ẽ nota ꝙ etiã ĩ vtero ſan

crificati ſunt baptizandi. m tIv. in. iiij.ſ.diſt.

vi. q.i.ax.i.q.iij.in corpore.q.Et pe.tum vt cõ
ſoꝛment alijs. Onde ex baptiʒo recipiunt ca⸗
racterem.non aũt emundatõʒ ab oꝛiginali qꝛ

iam per ſanctificationẽ e mundati ſunt nec de
nouo accipiunt pꝛimã gram.qꝛ iam recexeꝛũt

in vtero materno ⁊ in tanto robore.vt nõ poſ
ſint peccare moꝛtaliter. ſed augmentũ gie per

cipiunt tenẽtur em̃ ad loc ex pᷣcepto.qꝛ ſancti

tas non excuſat lvminẽ ab obſeruatione pᷣce
pti ſicut nec a ieiunijs eccleÄlſie

De aduliuis

petentibus baptiſmũ. Dicit tlv.in. ij pte. q.

lxviij.arti.iiij.in cor.aꝛti.ꝙ non ſtati cuin cõ⸗

uerluntur eſt eis baptiſinus dandus ſed debet

oifferri vſq; ad aliquodcertum tempus. lvc

triplici er cauſa Pꝛimo ꝓpter cautelam eccle
ſie.ne decipiat ficte accedentib tꝛibuens ſac/
mentũ. Secũdo vt ante baptiſmũ de fide ple/⸗
ne inſtruatur. Lercio ꝓpter reuerentiã ſacꝛa
menti. dum ſcʒ in pᷣcipuis ſolennitatibus.vt

paſclx ⁊ pentxcoſtes ad baptiſmum lvmines

admittuntur ſiramen plene eſſent inſtructi.
vel ĩfirmitas vel aliud moꝛtis ꝑiculũ immine
ret.ſine dilatione eſſent baptizandi. Statut

autem eccleſia pᷣdictũ tempus ad ſolennita,/

tem haptiſmi.non ad neceſſitateʒ eius.qꝛ ha

let efficatiã ex viꝛtute ſpũſſanti et paſſ õe rpᷣi.

cuius ſepuliure lvmo configurat᷑ in baptiſ no

vrpʒ Roma. via iceoi penttecoſie vigilijs.
paſce Deuiudeis añt ⁊ paganis dicit oſt.

in ſumma. ꝙ ſiex moꝛa ſeu dllatione baptiſ⸗
mi im minet piculum qꝛ ſcqʒ conuerſus timet.
ne alij iudei vel pagani ipᷣm interficiant.ſilvc
perpenelunt ⁊ tunc eſt citius haptiʒandus expo
ſua ſibi fide. ꝓut poreſt ſi aũt non inminer pe
riculũ aliquodtunc ſunt ꝑ octo menſes vłals

arbitꝛarie inteꝛ catycuminos retinendi.ð cõ

ſecꝛ. di iiij.ne quod abſit. ⁊.c. iudei. ⁊. c.ſeqnti.
De catheciſmo .J.xiüi.
dicit pe.in.iiij.qꝙ cũ baptiſmi ſaluatio ſit per fi
dem merito requirunt᷑ a baptiʒato eaq̃ ſunt ðᷣ
neceſſ tate fidei.Et hec ſunt tria ſcʒ fidei ſuſce/
ptõnuei ꝓfeſſno ⁊ fidei obſeruatõ Et ꝓpter hᷣ
tria catixciſmus inuentus eſt.in quo ſit inſtru

ctio de articulis Zmimiho diſtincra ad fidei ſun⸗

ſceptionem. Fit ⁊ ſwonſio ad fidei profeſſionẽ
fit etiã ſponſio ad fidei obſeruationem. Et qꝛ
adultus veccatũ pꝛopꝛiũ halet ⁊ per ſe cꝛedete
Preſtrequiritur vvc ab eo er neceſſi:ate ⁊ per
ſeipᷣm. Quia vero paruulus peccatum actua/
le non habet nec per ſe credere poteſt. requiri
tur ve ab eo ⁊ qᷣ congꝛuitate ⁊ peꝛ vicariũ ſci/
licet per patrinũ.quia patrinus non reſpondet

2 ,

in pꝛopꝛia verſona ſed in peꝛſona paruuli Et ẽ
ſenſus credo.i. pꝛeſto ſum ſacramentinn fidei
ſuſcipeꝛe Zugu. expoſitionem. vel intelligitur
de obſern antia fidei in futurum Et ſic m tiv
minam duplex poteſt eſſe ſenſus. Pꝛimus ẽ cꝛe
do ideſt quando ad perfectam etatem veniaz
fidei aſſentiam Secundus eſt cꝛedo ideſt op
ram dabo ꝙ ipᷣe cꝛedat ⁊ ſic obligatur puer ip⸗
ſe et patꝛinus quia de illis ad que omnestenẽ
tur non eſt in conueniens ꝙ vnus obliget ali
um. Secus eſt in his ad que non omnes tenẽ
tuꝛ nec ex vvcſequitur magnium periculum in
tenente ad baptiſmnum q;tum ad modeꝛnuʒ.
tempus m tlv.quia paꝛentes ſui ſunt xpiani
⁊ ꝓbabiliter extimari poteſt. ꝙ eum ĩ fide nu
tꝛient ⁊ ab alijs quibus coninuit fidẽ addiſcet
Secus auteʒ eꝛat in primitiua eccleſia vbi pu
eri cum infidelibus conuerſabãtur ⁊ ſimiliter
eſſet nunc. ſi parentes eſſent ſuſpecti de infide
lirate tunc enim diligentioꝛ cuꝛa eſſeta patri
no adoibenda. Idem albertis
De exorciimo KexrvV
dicit thv.⁊ pe.ꝙ licet circa lvc pluꝛes fuerit o⸗
piniones.OJelius tamen dicendum videtur
habet effectuʒ in coꝛpoꝛe ⁊ anima qꝛ minu/
it voteſtatem demonis ne tantum romt in ho
minem. ſicut ante baptiſmum ⁊ ne baptiſmũ
⁊ glia hona ĩ ediatſed pꝛedicta poteſtas totali

ter in baptiſmotollitur. de cõ. dl.iii.c. nec quẽ

;. Vbi ponitur figura dephaꝛaone qui pꝛiꝰ

flagelſatus eſt. voſtea ſubmerſus

„

ſacramentalium que fiunt in baptiſino ſic diẽ
Penus. Ante baptiſinum fumt quaioꝛ. ſig
niſicant quatuoꝛ fienda in bapnſno Hamer

—

De ſignificatione c. xvi

ſuſiatio ⁊ inſuſſatio ſignificat ſpirituis malig⸗/

m expulſionem ⁊ ſpũſancni infuſionem. Sa⸗/
lis linitio gꝛatiam ⁊ ſapientiam ⁊ pᷣſeruatiõʒ

A peccatoꝛum futuꝛorũ putredine.ſaliue con/

tactus circa aures ⁊ nares ſenſuum ſpirituali

ui n avernonem. Onctio olei in pecoꝛe. in/

ter ſcapulas legis dei amoꝛem ⁊ deuotam ſub
iectionem.Allia tria fiunt poſtbaptiſmum ſcʒ
cꝛiſmatice in vertice ⁊ ſignificat xpᷣi gratiaʒ ⁊
confoꝛmitatẽ in mente.cCerei impoſitõ ſigni
c unn

Titultrs quartusdecimuſ

ſicat fidei ⁊ moꝛum claritarem. Meſtis candi

da que ſignificat innocencie reſtiitunonem

De confirmatione ⁊ miniſtro eius ⁊ mateꝛia
et foꝛma ⁊ effeciu

Capitulum.xiiij.

equitur de confir
mnimngtione de qua dicit. Actuum. viij
AIilmponebant manus ſuper illos ſci
licet axoſtoli ⁊ accipiebant ſpm̃nanctũ. Et di
citur iſtud ſacẽ̃m chꝛiſma rõe matexie ↄfiꝛma
tio ratione effectus. manus impoſitio exmo⸗
w dandi. Onde dicitur de con. di. v omnes ſi
deles. poſt baptiſmum recipere debent pering

nus im poſicionem ſpirituſſancti.vt pleni xpia

ni inueniantur ſit ſacꝛamentum pꝛobatur
quia omne ſacꝛans menteʒ cum ſigno viſibili
ad ſpecialem effecium eſt ſaceaamen: um. ſz cõ
firmanio eſt tale.vt infra patebit. Dnde ð cõ
ſe. di.v. de his dicitur. Scitote vtꝛumq; ſcilicʒ
baptiſmum ⁊ chriſma magnum eſſe ſacꝛamẽ

tum. Inſtitint aũtxpᷣs ſᷣm . de pal. ipm cumn

paruulis manꝰ imponeret.Luce. xviij. Figu⸗
ratiue tamen. Onde non videtur. ꝙ eis con/
tulerit illud ſacꝛamentũ.qꝛ eius vſus non cõ/⸗
ueniebar ante miſſionem ſpũſſancti. Delefi
am als inſtituit illud ſacrm. licec non ſit ſcrip
tum. avoſtoli aũt chꝛiſmati fueꝛunt die penthe
coſtes ſine chꝛiſinate deſcendente ſpuſancto
in igneis linguis. Si em̃xpᷣs ſᷣm ꝙ lvmo po⸗
tuit dare effeccũ ſact᷑i ſine materia ſact̃i mul⸗
tomagis ſpũſſanctus.nec aliã confirmationẽ
illi.cxx. habuerunt ⁊ caꝛacterem receperunt ſiẽ
nec apłi aliam oꝛdinatõʒ recepeꝛut.q; illaʒ.de
qua dicitur O athei.rrvi. Hoc facite in meaʒ
cõmemoꝛationem. Quando añt apoſtoli ce⸗

teris manus iponebant confirmantes vel ceiſ

mate vtebant᷑. vel ſi nõ vtebant᷑ qꝛ tunc daba
tur.ſ. ſ. ſigno viſibili. Hoc fuit diſpenſarõe. ſ.ſ.
ſicut etiã diſpenſatiue baptiʒabãt in noĩe ilxiu
Sed qꝛ ceſſat cauſa cuʒ non deni ſpũſſanctus
viſibiliter ceſſat ⁊ diſpenſatio.necmodo.PBe.
ſine chꝛiſinate confiꝛmaꝛet hec ommia Peix.

ibi idem
De neceſſitate .i.
luius ſacr̃i. Nota ſᷣm PBe de pal.ꝙ non ẽ ſim
pliciter neceſſaꝛiũ.vt dicunt iuriſte. nec ex iſti
muiione pꝛopter effectũ eius.q eſt robur ſpna⸗
le. qꝛ de facto ⁊ meꝛitoꝛie poteſt lvmo cõſiteri
ſidem tꝑe ꝑſecutõis ꝑ foꝛtitudinẽ ⁊ charitatẽ

q̃ datur in baptiſimno.cij minima chaꝛitge ſufſfſ,

ciat ad re ſiſten dũ cuicũq; temptatiõi. Arẽnõ
eſt neceſſaria ex inſtiiutõe xpᷣi.qꝛ xpᷣs nõ ꝓmł
gauit lc ſub cõminatõe damnatõis vtbaptiſ
mum ⁊ pen itentiã. Hec ex pᷣceptione ſicut en
chaꝛiſtiã ꝓpter quod iſta tria dicunturneceſſi
tatis. Sed videt᷑ loc neceſſarium ex oꝛdinatõ
ne eccłie ita ꝙ ſicut hmo exoꝛdinatõe eccle⸗
ſie renet᷑ ſemel ĩ anno conñteri ⁊ communica
re.aliter peccat mortaliteꝛ.eriã ex ecclie oꝛdi
natione.⁊ ſi nunq; occurrat confeſno peꝛſecu⸗
tionis.tamen tenetur homo ſemelin vita con
firmari ⁊ ſi poſſit ⁊ negligat. licet ſacramentũ
aliter non ↄtnat.moꝛtaliter peccat ⁊ dãnatux
moꝛiens.niſi confiꝛ metur tunc ſinpliciteꝛ vł
niſipemiteat. ⁊ confite atur de lc quod in ſani
tate potuit ⁊ neglexit.Similiter ſi qins bellumm
moꝛtale intrat qui pꝛius confirmare womitet
neglexit dʒ deloc confiteri vel confrmari ſixo

teſt. 2 ſic infelligitur illud de con. diſti. v. vt ie⸗/

iuni. Non erit xpᷣianus.qni non fuerit epiſco
pan vnctione chꝛiſinatus ſupple ſi voteꝛit.

Materia §. li
autem huius ſacꝛamenti eſtchꝛiſina conſec/
tum ab epiſcoroPChꝛiſma autem illud opoꝛtʒ
ꝙ ſit comwſium exoleo ohuarum quos teſi⸗
gnat nitoꝛem conſcientie.⁊ balſamo quod de
ſignat odoꝛeʒ bone ſame.extxa de ſacꝛa vnctio
ne capi.i.Oroꝛtet etiam ꝙ ſit taliscompoſitõ
ab epiſcopo conſecꝛata.Qina em̃ xpᷣs non eſt
vſus illa materia. nec iſto ſacꝛame toſic nec
etiaʒ oleo ſancto.iõ inciget cõſecꝛatõe hmõi

mateꝛia ex quo peꝛ contactum eius nõ eſt cõ⸗
ſecꝛata.ſicut aqua bapnſmi.et ſacꝛamentum

altaris.pᷣs etiam actus ommum oꝛdinum in
ſua perſona exercuit ⁊ ſic ex vſu ſacramẽti illi

us etiam ſine materia cõſecꝛamt mateꝛiaʒ ſa

cramentioꝛdinis. ldſaceamentum em̃ quod
habet materiam ex ꝛa actum ſuſcipientis req;
rens mimiſtrum conſecratum pꝛe exigiiu: de
neceſſtate ſacꝛ amenni matene exterioꝛis cõ
ſecꝛatio.Si eꝛgo non fiat inuncnio chrumate

ab epiſcopo nil fit. Item ſi ab epiſcopo ⁊ chꝛiſ

mate ſed non coniecrato non eſtibi ſacꝛamẽ
tum confiꝛmationisnec poteſtelectus confi⸗
ceꝛe chꝛiſma.ſed oxoꝛtec ꝙ ſie conſecꝛatus e⸗
piſcopus. Mon eſt autem de neceſſitate ſacꝛa
menti ꝙ ſit chꝛiſma confectuʒ in die cene vł

illo anno ſed eſt lvc de neceſſirate pꝛecepn qꝛ

ſolum in die cene eſt conſicienaumæ de cꝛhiſ⸗
mate conſectoꝛ conſecratoillo anno.ar.de cõ
ſe. diſti.iiij.ſiquis de alio.⁊ vetus eſt intra ec⸗
cleſiam exurenoum.

hre Gon

ettcineſen
nnelernun

ſnicoteen

eſchrsinnon
enſoemunnon

ndtoneton
Pcpoſolocene

litnt,
rudic wbiak

iuu praſnnen

obapninM
bwaurcuno

unponerirt
“ Plmeunmaſe
uericiceod⸗

orechaiſnare
ces finsinien
ſisnedinei
tenineferna

(ineſcrneicen
ioneſornedap

Eſens
Mennfunie
toper ymis

Cinenconiſrna

nrasgigub
ctorſanen
aken impznn

nliranelign

Mlpernanens

nisetegeſt
Gfeennamg

intzo wlsio

henneniens

Pcrucerediſ

nisſecraen
mennin

ſpunnbin

sſnnmin

Ciniinituin
MA
nusnfnann
nftenmienfe

. lnonfentge

sfppleſ.

weniiektchifnt etd

Deinmunenimenn
cokoctummngtr

Gente tidine r
ſame amiIl.

eumngünanſiif
M1 Qunei hetare

nec ſoſscane ehr.
ncigetiteien,)
znmmamreisziktch.
bapeimetſaraneum

NNMNouImn
r Kerrübami⸗

mutiſnmmnurg
Sdücsmmmnein n

ruAIene
hamaumnec
nnnurrennnand⸗

gin nmnirſmne
Iemitpgnſlaſ

emm liſnt
T feenſegagrt

õ
onſeemgnelte.
Ereeſinepeen

oniernumn ron
urtolMoNOA
Darpunseſtüinen

4

Se

Thn
urmnninn

Capitulum quartudecimum

etiam detuꝛ dererminatam habet iſtud ſacꝛ am̃
tum. quia licet ſacꝛamenta que non hahẽt ma

teriam aliam extꝛa ſuſcipientem.non ſic reqͥ/

rant dererminatã foꝛmam veꝛwꝛum ſicut pe /

nitentia ⁊ matrimonium. tamen quecunq; re

quirunt determinatam materiam exterioꝛem

ſuſcipienti applicandam. requiꝛunt etiã deter
minatam foꝛmam veꝛboꝛuʒ vt baptiſmus ex

trema vnctio.euchaꝛiſtia ⁊ confirmatio ⁊ hu/⸗
iuſmodi. Mon eſt autem foꝛma conſecrano
materie. Solum em̃ ſacꝛ amentum euchari⸗
ſtie eſt cuius eſſentia conſiſtit in conſecꝛanõe
materie.cetera vero nõ Eſt igitur foꝛ na iſta
Conſigno te ſigno eꝛucis.cõfirmo te chꝛiſina

te ſalutis in nomine patris ⁊ fi.ꝛ.ſ.ſ. Danc au
tem ſoꝛmam non habemus ab euangeliſtis ſʒ

a tꝛaditione romane eccleſie. que eaʒ accepit

ab apoſtolisqui eam a rpᷣo acceperunt. Juxta
illud.i. Corinth.xi. Ego accepi a dño quodet
tradidi vobis. Et ſiapłi nõ fuerunt vſi hac foꝛ
ma.ſoc diſpenſatiue fuit factum.ſicut tunc ſoꝛ
ma baptiſmi. O agis tamen vſi cꝛedunt᷑. licʒ
non legatur.quna occultabant ſoꝛmas ſacꝛam̃
toꝛum propter irriſiones gentiliũ. Et qꝛ in ſig

no crucis omma ſact̃a ꝑficiuntur.de con.diſ.

v.nunquid ideo ðꝛ conſigno te ſigno cꝛucꝭ cõ
ſirmo te chꝛiſmate ſalutis. notaf ibhi materia
ſalutis.finis qui eſteffectus ſact̃i. Vn nomĩie

patꝛis.⁊c dicituꝛ adeſignandũ cauſam pꝛin⸗
cipalem in effectu confeꝛendo ſacrt̃i. De mu/

tatione forme idem ſentiendum quod demu

tatione foꝛme baptiſmi de qua ſupꝛa.

Effects Fiiüi

autem confiꝛmationis m pe.de pal. poſttlv.
eſt tꝛiplex. Pꝛimus eſtimpꝛeſſio caracteris

Cum em confir matio ſit ſactẽᷣm. quo homo de
putatur ad aliquod ſacꝛum puta ad cofeſſionẽ
fidei et conſtantem eius defenſionem ideo ca
racterem impꝛimit ſicut videmus ꝙ his qui

ad militiam eliguntur impꝛimitur aliquod ſig
num permanens.puta ꝙ aureis para nentis

in ar nis et equeſtribus inſtru nentisvtuntux

ad differentiam alioꝛum. Etolim militibus

in brachio vel alio loco. cauterium imprime

bant Conueniens eſt igitur ⁊ miles chriſti ali

quo caractere diſtingui et conſignari. Eſt ãt

diuerſusiſte caracter a caractere baptiſnali 2

ordinis. et preſuponit caractereʒ bapnſmi ad

eſſe. qiia non bapnʒatus non eſt ſuſceptibilis
confirmationis. Sed caracter confirmatiõis
preſupponuur ad caractereʒ ordims ad bene
enle.quia etiam ſine ipſo ſiquis ordinaretur re

ciperet ordinem. et quiaicaracter indelibils ẽ
ideo iſtud ſacramentum non eſt iterandum.

vt prima queſtio prima manus impoſitio.

HReconfirmattis tamen ignoranter non eſt ir
reaularis. ſicut rebaptizatus ignoranter. Et

ratio quia.c.qin bis de conſecratione. diſtincti
one quarta.loquitur de re baptiʒato etnon de

reconfirmsto. et penitentie non ſunt extendẽ
d.et maxime irregularitatis vt dicitur de ſen

tentie excommunicarionis capitulo is qui li⸗

ro ſerto. Secundus effectus confirmatio

niseſt gratia ſacramentalis que eſt diſtincta

a graria ſacramentali baptiſmi. Oe enim per

iſtud ſacramentum lvmo deputatur ad aliqᷣ
ieri non poteſt.

ſacruʒ quod digne ſine gratia
qua non eſt ſpecioſa laus in ore peccatoris.
Item quia veputat ad opus ardiſſimũ. mo
rime charitatisſcilicet ponere animam ꝓpcri
ſto cum deus non deficiat in neceſſarijs. Aðo

in ivc ſacramẽto datur gratia ⁊ plenituco gra
cie precipue ad robur vt de cõſecratione diſti

ctione quinta noinſſime.perficit autem gratia

ſacramentalis confirmationis gratiam ſacra

mentalem baptiſmi. ſicut vna virtus perficit
aliama ſe differentem. ſicut fortior minꝰ for
tem. Onde de conſecratione diſtinctione qͥn
ta.de his. dicitux ꝙ vninn ſine altero perfici ñ
poteſt id eſt baptiſmus ſine confirmatõne q̃n

do ſcilicet poteſt haberi ſicut nec liberalitas ſi

ne magnanimitate. Gratia vero gratum faci

ens que eſt vna in omnibus ſacramentis.col

lata in bapnſmo ſi perſeuerat confirmatione
perficitur quia eſſenti aliter augef.vr aucta me

reat perfici. Et propter lvc dicitur qins per cõ

firmationem eſſe plenus rpᷣianus vt de conſe
cratione diſtinctione quinta.omnes. Ter
cius effecuus eſt cognatio ſpiritualis non ſolũ
unpechens contrahendum matrimonium ſed
etiam dirimens contractum. Ethec cognatio
in confirmatione contralitur inter confrma

tum. et eum vel eos qui tenent ad confirmatõ

nem. Item inter ipſum confirmatuʒ ⁊ filios
naturales tenentĩs ad confirmationem cuʒcõ

iugibus ſuis De loc tamen vide ſupra. tit.i.
c.xv. Sʒintipᷣos tenẽtes ad confrmationẽ ſic

nec etiam inter tenentes ad bapuſmum con
tralꝛitur ad inuicem cognatio ſpiritualis. Et
qᷓ;uis regulariter vnus tantum debear tenere
ad confirmationem ſicut ⁊ ad baptiſmum vt
de conſecratione diſtinctione quarta non plu
res tamen ſiplures tenentesſint adomnesex
tenditur cognatio iſta.

Item necvir vxorem. nec vxor virum ali
ocui iure pereno debitum carebunt Si ſeiẽ
ter ſacerent. ſecus ſi ignorant triceſima queſt:
one prima de his. De ſoc etiam ſupra ti.i.itẽ
ↄſanguinei vł affines nõ dñt ſe mutuo tenexæ

teʒ non confirma
tus non debet tenere confrmandum.ar.de cõö
ſecratõne diſtiinctione quarta in bapnʒanteę

WW

Zitulus

quia ſifficit vinculum carnale vel naturale
Quibus K. V
delet dari confiꝛmgꝗtio.⁊ de circumſtantũs cir
ca dationem eius. Mota ̃m pe.de pallude
ꝛimo ꝙ debet dari omnih baptizatis. non
autem non baptizatis.? lve ðꝛ de con. diſti. v.
omnes fideles. qui omne dicit nihilexcludit

Vnde ⁊ mulieribus ſicut virisandũ eſt.q? ⁊

mulieres ꝓrpᷣo vimicauerũt ⁊ moͤſtruoſi her
mophꝛoditi ⁊ ſurdi ⁊ muti. Ites infirmi ⁊ mo
riẽtes poſſint ⁊ debentofirmari qꝛ tunc immi
net pugna inuiſibilis contra hoſtem ⁊ q;uis ꝰ
tra talem pugnam non detur confirmatio.ex
pedit nihilominus vt moꝛientes ad numeren

tur militie xpᷣi.⁊ inde magis nobilitent᷑ extali

ſigno. Eſt em caracter quilibet ̃m tlv.beatis
ad augmentũ glorie accidentalis ſicut ⁊ dã ⸗/
natis ad augmentũ pene. Nota ſcðo ꝙꝓ
uuli etiam poſſunt confirmari quia ſi non tũc
tamen poſtea habebũt foꝛte confiteri ⁊ minꝰ
habent de fictiõe tamen qꝛ lc ſacẽ̃m iterari ñ
debet. 1⁊ non ſic pᷣſumit᷑ e conuerſato interxpᷣi
anos.ꝙ cꝛhiſmatus. ſiẽ ꝙſit baptiʒaius iõ nõ
expedit ꝙ paruulicõfirment añ ſeptenniuʒ vt
vſſint melius recordari poſtea confirmati qͥ/
bus ⁊ pꝓpter lvc ſolet dari alapa. ſaluanf tam
puuli baptiʒati etiã ſine confiꝛmatiõe. Nota
tercio. ꝙ eſt facienda tm in fꝛonte talis chꝛiſ⸗/
matio ſeu munctio.extꝛa de ſaẽc vnctõe.c.i.qꝛ
vt magis audacrer ⁊ ſine timoꝛe ⁊ robore ho/
mo ↄfiteaf xpᷣm. datur confiꝛmatõ ⁊ iõ potiuſ
in fꝛonte fieri debet vbi magis apparent hinꝰ
modi paſſiones. MNota quaꝛto.ꝙ debet ſꝛõs
ligari quouſq; chꝛiſma deſiccefnon opoꝛtet ãt
ꝙ pãnus.vij.diebo ligato capite poꝛtet ſed ꝙ
ſeptẽ die bus caput a lotione ſeꝛuet᷑ ⁊ lvc pꝛop
ter reuerentiã chriſinatis⁊ ꝓpter ſeptẽ dona

ſpũſſancri. Nota quinto ꝙ dʒ ab aliq̊ teneri qᷓ

confirmat᷑.nec tamen iſta tentio eſt de neceſſi
tate ſact᷑i.qꝛ ⁊ ſine ipᷣa daref.ſed ex pᷣcepto.ſi
adſit facultas. Cõgꝛuit aũt tentio huic ſact̃o.
qꝛ confiꝛmandus vt infiꝛmus ↄfiꝛmari petit ⁊
iõ alio vt baculo ſuſtentat᷑ q̃ſi inſimus ⁊ mu⸗
lier erxiã tenere põt. Nota ſexto ꝙ adlti admo
nendi ſunt pᷣtermittere ↄfeſſionẽ añ ↄfirmati
onem vt con. di.v. vt ięiuni. ⁊ ̊ in omni ſu
ſceptõe ſacti voſt baptiſinũ obſexuandũ eſt ah
eoqui pꝰbapriſinũ peccauit moꝛtaliter qꝛ ſecũ
da tabula poſt naufragiũ eſt penitentia. vt dicẽ
hiero.de pe. dii. Et iõ ponit naufragiũ.i.moꝛ
talelpoſt bapriſinũ ↄmiſſum ad eã pꝛiuſiq; ada
liud ſacẽm recurrendũ eſt Dñ contꝛitus añq;ᷓ
ↄfeſſis ſi ↄmode põt nec euchaꝛiſtiã nec extꝛe
mã vnctõʒ necoꝛdinẽ nec ↄfiꝛmatõs ſnſcipere
ceber. Motaſeptio ꝙ ieiums ⁊ a ieiunis dari

quartuſdeci.

debet a ſuſcipi de con. di. v. vt ieiuni 2. c ſeqnẽ.

F. V

quod de ommi ſacto intelligendũ eſt. Vñ nec
poſt pꝛandiũ ſine magna ⁊ iuſta cauſa aleſſio
facienda eſt.maxiĩe de moꝛtalibo. Eſt añt iuſta

cauſa ſi homo timeat obluiſci peccatum diſſe
rens in cꝛaſtinuʒ vel ſe non habium temp ita
opoꝛtune. ſilr ſi eps debegt mane recedere. q̃
poſt pꝛandiũ pazatuseſt ↄfiꝛmare. Hotgocta
uo ꝙ inomniloco dũtñ decenti ⁊ voneſto por
eps ↄfimaꝛe ſine peccato. non ſolũ in eccha.
ſed ertra licet chꝛiſmna ſoli in eccłia ↄfici debe
at. qꝛ: qð non eſt pꝛohibiiũ eſtconceſſim. non

tamen extra locũ ſue dioceſis debet confirma⸗

re. ſicut nec alia ſacr̃a vel ſaceamentalia mini
ſtꝛare etiam ſubditis. Nec archiepᷣs ſubditoſ

ſuffꝛaganeoꝝ ſuoꝝ dũ viſitat. ſed nec ĩ dioceſi
ſua debet alterius dyoceſani ſubditoscõfirma

re. ar. xvi.q.i.interdicimus.⁊ lvc niſiexeom/
miſſione vel licentia. iñ ↄfirmando non ſubdi
tos.vere ſacẽm pᷣſtat Et licet peccet non ta⸗

men efficit᷑ irregularis vel ſuſpnſus. NMo⸗
ta nono. ꝙ the interdicti dari põt. ſiẽ ⁊ baptiſ

mus ⁊ chꝛiſma ↄfici exira de ſen.exco.c. ſuper

eo.ti. qm li.vi.omnia IJdempe.

De miniſto

louius ſact̃i Nota ꝙ ſoluse pᷣs halet ex officio

confirmare ſicut ⁊ chꝛiſma conficere. Eſtaũt

magna queſtio inter oc.vtrum ſumplex ſacer
dos poſſit confirmare. ⁊ omnes in loc concoꝛ
dent.ꝙ ſine diſpenſariõe ſeuↄmiſſione papeñ
Preſt. ⁊ ſi facit nilil agit ſed exↄmiſſione pa⸗
pe non poteſt ſimplex ſaceꝛdos cõferre confir/
imnationem ⁊ minoꝛesoꝛdines.vt tʒ tlv.⁊ pet.
de pal. ⁊ glo.di.xcv.puenit. Vñ gꝛeg. pap di
ſpenſauii ꝑmiſit ad tollẽdũ ſcandalũ ſaceroo
tes chꝛiſmare.nec eſt cꝛedencũ ꝙ ĩ hoc diſpẽ
ſaſſet ſi non potuiſſet nec dicendũ ꝙ eꝛrauerit
Poteſt gↄmittere papa vt dicit pe.de pal.ſi ẽ
conſecꝛatus ſunplici ſaceꝛdon conſeꝛre cõfiꝛ⸗
mationẽ ⁊ oꝛdines minoꝛes qꝛ hec ſunt ordi⸗
nata ad coꝛpus rpᷣi miſticũ.ſuꝑ quod eſt pleni
tudo poteſtatis ↄmittentis.Et ↄmiſſarius eſt
capax ptãtis perfecte ſuper corpusxpᷣi miſticũ

cñ habeat poteſtatẽ ſupverum. Sed papa non

Pteſtcõmittere ſaceꝛdoti poteſtatem conſe/⸗

rendi maioꝛes oꝛdines.non quia commiſſari
us non ſit capax.ſed quia committens non ha
let plenitudinem poteſtatis reſpecin eius qꝗJ

cõmittit ideſtreſpeccu coꝛwꝛis veꝛi.adquod
habet actum quaſi unmediatum omnes ma⸗
ioꝛes oꝛdines. Gratianus diſtinccione nona
geſuna quinnta. S. ſed illua dicit ꝙ ſoꝛte in er/

iꝛema ne ceſlitate et conſueiudie in abſenna

ep.ſcopi ponunt pꝛeipitericzſma conferre

(nihctun
mrrtparcnif
mneniinune
cmniſi ie
ceton Grec

icAenap
fſtene,tſt

ii
i gaiſuen
aſeur⸗

ednhnmnon

iſepoecaract

ſmmerſa
ſtriqſackſb
Alenſröe pe

Getdanlonin

0nſunno

nlſletnlreit
ede Pipor

halfcinen
(cunzlc
Anenren

Peli Oreſon

Mbigthtl
Wfeinle

Gatſonnnn

zivenſeian

NMhneropecinn

UIntynerce
uunheßiton
Pprancailt

ferensnaſa
mmunlii

Apodenn,
umleſeiß

tfebſote

öleen
ugam
ifſgerd⸗

(ſehe

Epſeher

lnannn

epgen
lforin

namngrſeign

Liiginnnchfnſt

. Etheetpnan
nſſini
tiaidar ötſfiin
nſen nn
n eng.

n

ſebjehihin fin

tchafmimntan ſnit
termnmmſnpetre

are tnmtsnieenn
ſſöeſmnoenj

Nlagtſcayniſtneg

kerſensdhemrintn
sonndes hinn
en Vigeg n
Awlici ancniſun

CekrtencigihAali.

unetnirniienun

Adaln ni

ſteunontenif
nmnmzgirnii
mihiipanteieri

õ

Neinunezßinffl

ignm Seiſchiin

end Pllamit

nrs ingiſihfiil J

=
CtN,d
nicmnmnin

l

beotg ſarit
curnurnckiln
nutinnnmn

Capitulum quitudecimum

Segd deqetalis qnto de conſue. vᷣt contraꝛiz.
a dnperis eſt ⁊ nil agit. YVdẽ ðt glo. ſup
c. puenit di.rcv. ⁊ ita tenent tſæologi. Notaꝗ
inillo.c. puenit ꝙ gꝛeg. ad tollendũ ſcandalũ
diſpenſaunt ꝙ pᷣſpiteri ↄferrẽt chꝛiſina. Ytẽ
papa nõ poteſt ↄmittere inferiori ſacerdoti2
firmare. ⁊ oꝛdines minoꝛes dare.nõ ꝓpter ð
fectũconmittentis.ſed qꝛ ↄmiſſarius nõ ẽ ca

pax ptãtis perfecte ſuꝑ coꝛpus rp̃ᷣi miſticuʒad
quam ptinet ↄfirmare ⁊ oꝛdines minoꝛes da
re qð ſolis ep̃ᷣis reſeruatur.eo ꝙ ñ hʒ ptãtẽ per
fectã ſuꝑ coꝛpus rpᷣi veꝝ.ſ.adoſicienduʒ. Sed

contꝛa pdictam concluſionẽ ab alijs qͥ ſunt cõ
trarie opi.arguit᷑ ſic.de integꝛitate cuiuſibʒ ſa

cꝛamenti ſunt materia ⁊ forma ⁊ miniſter ſed

per papã nõ põt imutari materia ⁊ forma ſaẽ/
mentoꝝ.nec miniſterↄfirmationis eſt epᷣs.
⁊ ſic alteri papa ↄmittere nõ põt.aut ſimplex
ſacerdos.⁊ſic abſi; papeofirmatõe lvc poteſt

ſed iſtud aboĩbo negat᷑. ſeqͥt primũ. Rñdet
dẽ ꝑe. ꝙ cũſacerdos fiat epᷣs.⁊ miniſter huiuſ
ſacr̃i ſit ſaceꝛdos epᷣs qꝛ nec põt eẽ epᷣs niſiſit
ſaceꝛdos.immo nõ videf alius caracter ſʒ idẽ
iñ plenioꝛ caracter ſacerdotis h.ſ. diſpenſan⸗
do ꝙ ſimpler ſaceꝛdos ↄfirmet non ẽ murare
miniſtrũ qͥ ad ſubſtantiã. Sciendũ eſt ꝙ foꝛte
er diſpenſatõe pape exchꝛiſmate nõ conſeẽcto
voſſet dari confirinatio ⁊ exoleo nõ ſanctificꝗ
to fieri inunctio.qꝛ illa ↄſecꝛatio eſt quid ſac/
mentale ⁊ nil reale addit.ſed purã relationeʒ
rõis ðt. Vñ põt dici ꝙ xpᷣs inſtituit materiaʒ
⁊ ſancnficatõʒeccłie ↄmiſitqꝛ ſic xpᷣs inſtiniit
woleum vel chriſmaſit materia illoꝝ duoꝝ ſa
cramentoꝝ eo modo q̊ fuit ꝑ eccleſiã vᷣtermi
matũ Onde foꝛte nõ eſt idẽ modus conſecẽndi
apudoẽs.⁊ qꝛ conſecratio illa nõ eſt ſacr̃ᷣm ſ
quid ſacr̃ale.iõ nõ videt in diſpoſitõe eccleſie
Sed ſicut nullum eſt matꝛimoniũ inter perſo
nas q̊s eccleſia reddit illegitimas.ſic nõ eſſet
ↄfirmatio nec inunctio ſi fieretde mateꝛia con
tra ritum eccleſie pꝛeparata. Similiter ſi con

citur coꝛꝑixpᷣi miſtico ſit ſimplex ſacerdos ſi
ſic axpᷣo eterininatũ. ꝙ ſit ſaceꝛdos ʒ ꝙ pla

cuerit eccleſie ipʒ conſecꝛare. Nnde qin peſt

eccieſie toti põt ei ↄmittere ſine hac conſecꝛa
tõe.Sed qꝛ generaliter ſtatuit ꝙ epᷣs vc non
faciat qui contra lvc agit nihil facit, determia
tionẽ em̃ ſacerdotis rpᷣc eccheↄmiſit.ſed ꝙ ſa
cerdos eſſet hic determinauit. Dnde pap foꝛ
te ponſet faceꝛe ꝙ ſimplices ſacerdotes epimn⸗
ſecraꝛent ſed reſpeciu alioꝝ ſacramentorum.
que re ſpiciunt corpus xpᷣi verum. xpᷣs ðᷣtermi
nauit non ſolum ꝙ eſſet ſacerdos ſed etiã q̃t
acerdos. qꝛ epᷣs in ritum eccleſie conſectus

DOnde modum conſecrandi epᷣm eccleſie ↄmi
ſit.ſed eũ conſecꝛatum voluit eſſe vlteoꝛi ritu
qᷓ; ſinplicem ſacerdotẽ.⁊ q;is iſta nonpꝛobẽ
tur tñ iſto modo eſſe potuit. ⁊ iſto modo ſalua⸗
ri põt ꝙ eccleſia romana facit de qua ſupponẽ
dum eſt ꝙ non erꝛat. Dicit idem per. ꝙ papa
habet plemitudinẽ poteſtatis etiam q;tinn ad
conſecrationem in qua etiam alij ſibi nõ eq̃n
tur quia licet omnia ſacꝛamẽta poſſint alij epi
conferre ſicut ipᷣe tñ in ſacr̃isconferendis alij
tenentur ad modos conſecradni ad quos ipſe
non tenet ⁊ in multis cõſecxationibo habʒ po⸗
teſtatem excellentie quia ſine illis poteſt res
conſecꝛa re.ex quo conſecratio eſt 1p inſtitutõ
nem eccleſie. Habet etiam ſᷣm om̃s plenini⸗
cdinem poteſtatis q;mm ad iuriſditõʒ in q̃ nul

lus ei equatur. ⁊ ad iſtam iuriſditõz pertinet ↄ

miſſio omnis.quia vt ðꝛ. ff. de iuriſdic. om. iu.
l. e. in iuriſditõe continer᷑ iudicis dandi licen
tia. Onde licet confirmare ⁊ cõſecꝛare ſit cõ
ſecꝛationis, committere tamen iſta eſt iuriſ⸗
dictionis
De exnema vnctione quo ad materiain foꝛ⸗

mam miniſtrum effectum

Capitulumxrv.

5

xtreme vnctionis
ſacramentũ inſtituitxpᷣs.ſed apoſto
lus Yaco.ꝓmulgauit di.v.c.ſue epi
ſtole Infirmat aliquis in vobis inducar pᷣſpi/
teros eccłie qͥ oꝛent ſuꝑ eũ vngentes eũ oleo
in noĩe dñi ⁊ oꝛõ fidei ſaluabit infiꝛmũ vt diſ.
rcv.allud ðᷣt Belaſius. ꝙ nõ penitennbo vnc⸗
tio iſta ſundi non põt quia genus eſt ſacramẽ
ti. Et notanduʒ ᷣm pe.de pal.in.iiij.diſ.xxiij.

vriple x eſt inũctio eccleſie. Dna que necẽ
ſecꝛatio epᷣi non ſit ſactm ſed ſacr̃alevr̃ ꝙ pa⸗
pa poſſir circa illud diſpenſare vt ſcʒ mimiſter
conferensilla ſacramenta quibus aliquis/

ſacꝛamenium nec ſacꝛamentale qꝛ nec per ſe
gratiã cquſatinec ad aliquod ſacꝛamentum ſu
ſcipiendum vel ꝑficiendũ oꝛdinat᷑⁊ hec eſt vn
nio regum. Onde non opoꝛtet ꝙ fiat de mate
ria conſecꝛata ⁊ multominus cum chꝛiſmate
nec in capite fit vnctioſed in humero vel aꝛio
Secunda vnctio eſt ſaceamentalis. ſed nõ ſa
cꝛamentum quia ſcilicet ad ſacꝛamentum oꝛ
dinatur vel ſuſcipiendumvt olei vnctio ad ca
tcuminos vel perficiendum vel digne cuſto

diendum ſicut vnctio qua baptiʒatus inungi

tur in vertice chri ſmate etquia epiſcopꝰ chꝛiſ
mate in capite er manibꝰa altare chꝛiſmste.
et preſpiteri oleoin mambus vngitur Vn

de ⁊ Boſtienſis reprobat opinionem. Goſiꝛe
ch.qͥ ðt ꝙ manꝰ pᷣſpireri inungũt chriſmate.

Zitulus

Tercia inunctio eſt ſacem ꝑ ſe. ⁊ illa eſt dupłx
qꝛ vel chꝛiſinatis in fꝛeõteꝑ epᷣm velolei ſanc/
ti ꝑ ſacerdotem in oꝛganis ſenſuũ infiꝛmis ꝑ

ſacerdotẽ. ⁊ quelilet hax eſt ſacẽm ꝑſe. de his
vnctionibo⁊ ſignificatiõe e arũ hẽturer.deſaẽ

vnctõe.c.i. Et licet fiantplures vnctiones.ẽ
tamen ṽᷣm tho. vnum ſacẽm vnitate.que ẽ ex

parte finis.qꝛ ad vnũ cauſandũ ⁊ ſignificãdũ

oꝛdinantur. ſcʒ ſanationem ſpiritualem.
Pltima tamen vnctio eſt foꝛmalisreſpe⸗
ctu pꝛecedentium ⁊ agit inviꝛtute earumet
tunc datur effectus ſact᷑i
7
Materia K.l.
huius ſacꝛamenti remota eſtoleum oliuarum
Et licet papa poſſet faceꝛe. ꝙ oleum nucum
fieret vnctio ad cathcuminos ⁊ vnctõ manu
umſaceꝛdotis.quia ſacꝛ amentalia ſunt.non
tamen poſſet facere ꝙ oleũ nucum etiam con
ſecratum daretur extrema vnctio.quia ſacra

mentum eſt. Onde ſi miſceatur balſamuʒ vł
oleuʒ nucũ vel alius liquoꝛ. eſſet precepti tꝛãſ

gꝛeſſio.⁊ ſi mutaretur ſpecies pꝛopter mixtu/
ram. eſſet irritatio ſacꝛamenti. Habet enim
oleum oliuarum maximam: conuenientiam
ad ſignificandũ eius effectum.qui eſt hylari⸗
tas ⁊ claritas mentis vt declarabitur. Oate⸗

ria autem pꝛopinqua eſt. ꝙ illud oleum opor⸗/

tet ꝙ ſit ab epᷣoconſecꝛatum. nec refert quo/
modo ſit benedictum oleum dummodo ſit ole
um oliuarum. ⁊ talis benedictio qualis a tota
eccleſia vel romona conſuenit NHnde papa
vſſet mutare conſecratiõʒ olei ⁊ alias hmõi.
ſed non roſſet inungere oleo nullo modo con
ſecxato.ſed poſſet conſecꝛare ſic̃ vult.nõ autẽ
inferioꝛ papa loc poſſet⁊ poteſt cũ conſecꝛato

cõmiſceri nõ conſecratũ dũmõ ſit de oliuis.et
totum fit conſecratũ ex.de cõ.eccle.ꝙ ĩ dubijs

De foꝛma Fi·

huius ſacti. dic.tlv.⁊ pe.in.iiij: ꝙ eſt depᷣcatĩa

quã inſtituit.gꝛeg.ſ.p iſtã ſanctã vnctõʒ ⁊ ſuũ

piſſimã miſeꝛicoꝛdiã ⁊c Indulgeat tibi deus
qᷣcqͥd deliquiſti ꝑ viſimn auditũ ⁊c. Et iſta foꝛ
maẽa de neceſ itate ſact̃i.Alia eſt foꝛma quã
ðꝛ inſtituiſſe. Almbꝛo.i eſt indicatĩia.ſ.vngo
iſtos oculos oleo ſanctificato.in noĩie patꝛisꝛ

fi. 1.ſ. ſ. ⁊ hec forma eſt de bene eſſe nõ de neceſ

ſitate ſacri. Dnde nec vſꝰ eiꝰẽ generalis.ſed

tantum apud quaſdã eccleſias. ⁊ ᷣm moꝛẽ illa

rum eccleſiaꝝ pmittitur autẽ ſoꝛma depcatĩa.
concoꝛ.Alõ̊ Oe ſit ↄvuementioꝛ ſorma depca/⸗
tia. oñdit ex veꝛbis Jacobi apłi.v.c.⁊ qꝛ ĩ
firmus eſt ꝓpꝛijs viribũs deſtitutusvnde indi
De bleuari orationibus.

e forma Fui.

quartuſdeci.

erxrtreme vnctõis illa.ſ. vngo iſtos oculos 16.
CLontraꝛiũ ſetit.pe. ð pal. oicens. ꝙ ſi aliqueec
cleſie hñt ſolã formã indicariui mõi.ſiẽ abꝛoſi

ꝙ nihil ſu actũ.⁊ lʒ ↄuenientioꝛ ſit foꝛma dep
catĩa q; modi indicatiua.nõ ꝓpter hoc eſt irri
tum ſacrm ſicut in baptiſmo.ecõuerſo greciv
tuntur foꝛme depeatiua ⁊ nos indicatiua.⁊ v
terq; vere baptizat NMec eſt dicendũ ꝙ beatuſ
ambroſius in hoc exrauerit. qꝛ ſancti ſibi non

ana ſaltẽ ſpe ambꝛoſij. vt ðꝛ non vĩ dicenduʒ

peperciſſent in contradicendo ſicut nec peꝑce

runt cypꝛiano rebaptiʒti ab lereticis bapniʒa
tos.fatetuꝛ tamen ꝙ cum dicitur vtꝛaq; foꝛ⸗/
ma ſimul.tunc illa vngo ⁊c̃.eſt diſpoſitio ad
ſacramentũ ⁊ nõ ſoꝛma als iteraret ſacramẽ
tum.⁊ qꝛ nulla foꝛma harum.ſ.ꝑ iſtam vnctõ
nem. vel illa vngo ⁊c̃. Del vtraq; ſiłeſt abec

cleſia romona repꝛobata ſedtolerata ⁊ diſſi⸗

mulando appꝛobata.ideo quelibet eccleſia de⸗
let tenere ritũ ſuum.ſicut intrina vel vna aſp
ſione velunmerſione in baptiino Et addit
in omni ramen debet inuocatio tꝛinitatis ad⸗
di ⁊ fieri ſignum crucis ꝓpter generalem re⸗
gulam de con. diſt. v. nunquid hec. Petꝛus de
pal. Sed foꝛte illi qui ſunt contꝛatie opinio⸗
nis dicerent ambꝛoſium cũ illa ſua foꝛma ſeu

per eum edocta vſum fuiſſe etiam alia foꝛma

depꝛecatiua ſubſtantialiirer

Effecuuu Kül.

eius ᷣm tlv.in.iiij.eſt quedam ſan atioſpũal.
que datur contra quandã debilitatẽ vel in ap⸗
titudinem que in nobis relinqͥr ex peccatooꝛi
ginali vel actuali contꝛa quã debilitatẽ hõ ro⸗
ꝛatur ꝑ loc ſacr̃m. Et quia hoc robur gꝛatia
facit q̃ ſecũ nonpatitur peccatũ.iõ ex conſeq̃n⸗

ti ſi inuenit peccatum aliquod moꝛtale vl ve

niale.quo ad culpam rollit ipᷣm dummodo nõ
ronatur obex ex parte recipientis. Secunda⸗
rius aũt effectus eius eſt ſanitas coꝛporalis ſʒ

hunc non inducit niſipᷣm ꝙ expedit ad finepun

cipalem ſe ad ſanauonem ſpũalem. a tũcſp
inducit.niſi ponat obſtaculum ex parte recipiẽ

tis. Sed pe. de pal. pꝛedicta declarans ſic dicit

Effectus ſpñalis hꝰ ſact᷑i eſt hylaritas mentis

non actualis ſed habitualis. qꝛ impꝛimit oꝛ⸗/

natu diſponentem adgꝛatiam gꝛatum ſacien
tem ⁊ cum lvc gꝛatiam ſacramentalem que ẽ
quidam habitus habens ſpecislem effectum.
ad foꝛnicanquʒ contꝛa pugnamitunc imminẽ
tem ⁊ ad remintendum penam que poſtiom̃ia
ſacramenta impedixet ingꝛeſſum regni. Etin
fra hoc magis declarans dicit. oꝛte immi⸗/
nentę.imminet gꝛ auiſſima temnptatio inimi⸗
ci qͥ iſdiatur calcaneo.Et qꝛ aĩa q natuꝛalitex

— — =–

rhen
ſintuch

Unſienan

=S==

—=
=
=
S
=ẽ
S=

—
—
=
——
Se
= —
=

etmwon⸗

S

nrunnin
Ueonfentten
AVbllnit

cnnenfient

Eliperuune⸗
nne Etbete
fintrisgno⸗
(eetetarin.79
fuinmnhaſ
Wlisyftenn

nlsſſtubie
itnieifiſe⸗
Pecitconongdn

bcſegndthenan

ciofns Dien

rinictif
iNrooron

mennagcdple

6

eyi,cnligen
Gani drb⸗
hrpenenz
Murinteepen
,

Aemnni,
ſobtle vpal⸗
tuſuginnui
ehor eniex⸗
(ir Derrt
utſoiage
npimmreter

glniſe,, .

Mukuin

W immnenin 4
einbaptind in
AMuocarotzug
s pper emlenn

nnmmgnchene.

Piſpnttonnnennn

vnncäſiontinman

niuſeetunelſene
õ

%

obsrennifentcae

Gnnaglidbiini

1 Ktaga pewbungtn

Uun errtiſöereniin

maliquod nondene
nuolutöndmmvt,
ne reepennugenne
1sekionwlnri
iifmn genn if
nonenhünn liß
bteutmmagkret

dictudtiacteſtd

ſefeſtbfirtenen

iluis Anhla

Nactnan nn i
n ſrunamenhee
Ensfelemn fnn
naninlliſicl
n nnlehltu
Ntucrinn e

msnanMNkiN

ſi
õ
Dmdi NDiRxidInen

. 2

viligit coꝛpus. magisintenta corpi minus in
tenta eſtſibi depſſio etiã ex memoꝛiapꝛecede
ti velicroꝝ ex qiub in de ſperatiõz labi poſſet.

⁊ viſiones terribiles quas patit᷑ ⁊ hmõi occiix
runt. ideo tunc ex his olbo aĩa debilioꝛ efficit᷑.

et ſpẽaliter ex peccatis pᷣce dentibi.er quilſit

timida ⁊ infirma ad actus gꝛatie non ſolũ ha

bitibo incontꝛariũ inclinantib.qꝛ tunc ꝓpnañ
eſt inclinatio ad petm̃ ⁊ foꝛte gꝛaui infirmita,/

te rales habiius coꝛrumpunt.Sed fit infirma

meritoꝛie.qꝛquanto pluries ⁊ grauioꝛib aſſẽ
tit peccatis fantomagis meruit in tẽptatõibx.
deſeri. tunc gꝛauiſſima imnet temptatõ. vñ
z quaſi pugil inungit᷑ contra demonẽ. ſic cõfir
mando contra munduʒz Hec ergo eſt infirmi
tas ad actus gre differens ab habnu peccatoꝝ
que eſt alia infirmitas ſpũalis.Aliqñ aũt ĩfir/
mus iam ꝑdidit vſum rõis lapſus in freneſim

ita ꝙ peccare nõ põt nec penitere. Sed reſtat

in eo infir nitas retardans ab aciu glorie ⁊ pe

na del ita pctõ actuali. Et hanc enaʒ dat᷑ vt
pugnans in fine vincat.⁊ vincens purgatusſi
ne alio puꝛgatoꝛio celũ intret⁊ ꝓpter lec duo

inungunt. Et hec eſt duplex infirmitas.

Itẽ declaras qno in ali caſu iſtud ſacẽm põt
enſe neceſſariuũ.⁊ ↄñteꝛ qno ꝑ ipᷣim oimittant᷑.

gliqñ moꝛt alia ſic vᷣt. lalvꝛans in extremis et

non valẽsofiteri de moꝛtali qð hʒ ð q̃ͥ attritꝰẽ

inunctus ſaluabit᷑ nõ inunctus dãn abit᷑. Po/

nat enã eũ fuine ↄfeſſinn. iñ potuithfe ita im
pfectũ coloꝛẽ.qð fuit fictus re ſpectu ſacꝛamẽ⸗

ti pñie qui tñ eꝛit non fictus reſpectuextꝛeme

vnctiomis. Sicur aliquis nõ fictus eſt reſpectu
baptiſmi atñ ficius eſt reſectu pñie. Oaioꝛ
em̃ deuotio requirit᷑ in ſuſcipiente reſpectuſac

menti ad qð ꝑ ſe requirit᷑ actus ſuſcipientꝭ q;

in eoin qͥ niſiꝑ accidens. Atẽ ponamus eum

cõlcatũ. adhuc ſoꝛte remanet in pctõ.qð dele
bitur ꝑ exiꝛemaʒ vnctõʒ.qꝛ maioꝛ deuotio.xe
quiritur in recepuione euchariſtie q; extꝛeme
vnctögs. ”MM

dos.ita ꝙ in nullo caſu alius q; ſacerdos inũ

gere põt. etiã exↄmiſſione eius⁊ in q̃cũq; ne

ceſſ tate.Oebet aũt eſſe ſaceꝛdos ſuus nõ ali⸗
enus. ⁊ B nõ qͥ ad eſſentiam ſact̃i qꝛ enaʒ ſi ab
alieno inungeret ſacrẽm reciꝑet. Sʒ q̃ ad ne/⸗
ceſſitatẽ pcepti.qꝛ ſact̃a aſins ſaceꝛdconbo vel
epis ſunt recipienda. O ſiſcienter aliquis ab
extraneo reciꝑget.pꝛo eoipᷣo peccaret ⁊ fructui

ſact̃i pnerer obicẽ.miſi licennã ſuꝑ ̊ haberet

Hñ mſi ꝑiculũ moꝛtis imin eret ex moꝛa pꝛo
pꝛij ſaceꝛuotis.nõſuusſacerdos nõ dʒ en cõi

care vel nungere. als ſic pynendoſpem irati

pitulum gquitudecimum

eius ðt pe. de pal. ꝙ eſt ſaceꝛdos ⁊ ſolusſaceꝛ/

habitõe.neceſſiſaseĩ nõ hʒ legẽ.i.q.i. S. ĩmo

ſiẽ npꝛio ſaceꝛdote abſente qui põt hri. tenert

eũ audire ⁊ abſoluere. ſi eſt venitene.ſi vetatſi
cut de pane alieno. quẽ habet moꝛientẽ paſca

re Sic ĩoĩ eaſu ĩ qͥ ſibi labſolueꝛe a pctis mo

+T

ꝛientẽ nõ ſubditũ.tenet᷑ ꝑ ↄñs cõicare eũ ⁊ in
ungere hec Pe. Sed qꝛ ſie religioſis phibetur
ſub pena er cõicatõia quã incurrunt ipo facto

ne ad miniſtꝛent ſact̃m euchaꝛiſtie ⁊ ertrane

vnctõis ſine curatoꝛum licentia.ideo nec etiã

. „

in moꝛtis articulo nullo alio ſacerdote erũte.
licet eis dare ſacr̃a. als incurrerẽt dictã ſnia,Zʒ.
de pꝛiuilegijs.e.religioſis in cle.de quo vide. ſʒ

aucire confeſſionẽ einuſcũq; in hmõi neceſſi,/
tate. bñ pñt abſeribalijs qni oꝛdinarie poſſet
eum audire enã religioſi Zũt alij ſacerdotes

non religioſi ⁊ audire confeſſioneʒ ⁊ commu,/

mnicare et inungere poſſint et delentin huinſ ⸗/
modi caſu. Et nota ſᷣm Pe.ꝙ ſacerdos ro⸗

gatus a cuꝛato miniſtrare eccleſiaſtica ſacmẽ
ta moꝛiẽti in caſu in quo non poteſt velñ vul
ire.ſiomittit ire reus eſt anime illius quaʒ qm
tuz in ſe eſt damnari permittit.cũ per accidẽs
iſta ſacramenta poſſint eſſe neceſſaria. Et vi

dentur neceſſaria ranone pꝛecepti ex conſue/
tudine generali moꝛientum. Pꝛeciſitamen

ab eccleſiavt ex communicati ⁊ ſuſpenſi ab of

ficio non debent miniſtraꝛe hvc ſacẽ̃m. Suſpz
ſus aũt ſolũ ab ingꝛeſſueccłe.põt faciendo ſi
bi deferre ꝑ aliũ ertra eccleſiã que ſunt neceſ⸗

ſaria.qꝛ ſiꝑ ſe acciperet de eccleſia fieret irre/⸗
gularis. Item ſicut de licenria ex commu⸗

nicati ⁊ ſuſpenſi a iuriſdinõe poteſt quis andi)/

re confeſſionem ſubditoꝝ illius.licet excõicatꝰ
nõ poſſit de legare qꝛ illud fit pꝛincipaliter au⸗
ctoꝛitate iuriſditõis.̊ aũt principaliter aucto
ritate oꝛdinis. Sic etiaʒ de licentia ex cõicati
põt inungere. Itẽ ſufficit adinungecũ vnus

ſacerdos.erira de ver.ſig.qſiuit.⁊ ſi nõ pt Habe

re adiutoꝛem etiam ſolus ̊ põt.qꝛ ſi eent plu
res ſacerdotes.vnus iñ dʒ eſſe aaiibens ma/⸗
teriã inungendo ⁊ ſił ꝓferẽs foꝛmã. Deficie/⸗
te aũt illo qui inchvauitvnciõʒ.dʒ ſuppleri per
aliũ inſpiciendo vbi ille dimiſit n incvan⸗

do vnam exillis nõ ꝑfeciſſet. quia tũc ſupples
inclvabit illã ſolã a capite ſeqnuo q̃ reſtat.

Qubuſdebegt F. xi
daꝛi. Super loc dicit. DPetrus de palu.qꝙ ſolñ
infirmis in periculo morns conſtuutis baben
tibus vel ꝗᷓ babuerũt ah q;diu vſuʒ rõis peteti
bo aciu łoituv ñ igꝛemiris bellũ moꝛile łocapi
tãdis nõ dat᷑ qꝛ nõ ſunt ĩfiꝛmi ⁊ rano eſt qꝛ ea
que in ſaceamentis geꝛuntur.interius debet xre
pꝛe ſentari per ea que geruniur exterius. Sech
effectus interius uius ſiacramenn ẽ ſanatio

„

ſpũ alis ̊ delet prñtari p ſanatõʒ coꝛpalẽ.ſs nk

lus eſt himõi ſanatõis ſuſceptiuus.niſi ſit attu
infirmus.Lamen iſtarõ non eſt vemonſtrati

ua qꝛ nec materia patif. Certũ em eſt ꝙ im
tis ptibo ſani inungunt᷑.⁊ curatio eſt medicia

adlibentux nõ ſolũ contra moꝛbuʒ pñtem ſed

etiam fuuꝝ Mon eſt danda inunctio q buſ

cũq; infirmis ſed gꝛaunbo de quoꝝ moꝛte pꝛo

babiliter rimet᷑ ⁊ magis credit᷑ qꝛ ſicẽ nomẽ ſo

nat extremũ ſact᷑ʒ ðꝛ poſt qð aliud nõ ſpeꝛatur

non tñ ꝑ lvc tollit᷑ quin poſtes adhuc woſſir 122
ſiteri ⁊ cõicare.ſi prius nõ potuit. Et dicit Pe
mus de pal.ꝙ primo totũ inũgere ⁊ poſtea ad
libitũ curreze ⁊ dicere.ſ.ſoꝛmã eſt error ⁊ de
ceptio aĩaꝝ ſicut ſi puer pꝛimo ĩmeꝛgeret ⁊po

ſtea ex interuallo diceret ego baptiʒo te. ꝛce.

——

Aut ſi ep̃s traderet libꝛũ oꝛdinando ⁊ hmõi.

wſtea diceret accipe ptãteʒ. c. quod eſt conti
nuationẽ cãe diuidere. Solũ em̃ h̊ pmiſinn

eſt in ſacr̃o pñie. vt interuallo facto ſvvꝛe łoie

rvoſt confeſſionẽ qᷓ eſt materie exhibitio. poſſit

abſolinqᷓ eſt foꝛme impoſitio. Secus in his q/

bus ꝓponens materiaʒ impꝛimit formaʒ his

de quibo dubitatur vtu ſit moertui põt dariſ H̊ᷣ

iſto modo. Si es moꝛtiunõ te vngo. ſed ſi nõ
es moꝛiuus.p iſtã ſanctã vnctõnẽ ⁊c. Si aũt
inter ipᷣas inunctões moꝛi aꝑenter.ipᷣo cere

ctus effeciũ eius etiã vna ſola ꝑacta. Pueris

nondũ hñtibo vpſum rõis ⁊ ppetiio furioſis nõ
debet dari.qꝛ eſſet mendaciũ in foꝛma.dũ dici
tur quicqͥd veliquiſti ꝑ viſum ⁊c cuzʒ nõ deliq̃/
rint. Sed hñtibo lucida interualla ⁊ frenetic;

debet dari.etiã ſi oꝑteret eos ligare vt permit

tant ſe inũgere.⁊ ſvc niſi añ fuꝛiã vel freneſiʒ.

catus vel male vite notoꝛie ⁊ non oñdit ſigna
pñie.non dʒ tali dari qꝛ ſemel malus ſpꝑ pꝛeſu

mitur eſſe malusniſi ꝓbet griuʒ. de re. in.. li. vi.

Sedſi bone vite erat nõ pſumit᷑ imemor ſue

ſalutis in moꝛte plus q;ᷓ in vita Nñ pᷣſumitq/
etiuit. ʒ nõ pber. vel ꝙ periuiſſet. ſi aduertſ⸗

let ⁊ ꝙ petere voluit. ſed foꝛte non potuit. nec

actualis deuotio requirit in illo. qin etiam ha
bere nõ põt. Babtizatis in articulo moꝛtis eẽ

eſt danda.qꝛ ſi ꝑ baptiſinũ ſitremiſſa oĩs cul
pa ⁊ pena.remanet tñ pugna contra hoſtẽ tũc
contꝛa quẽ armat.nec eſt mendaciũ in foꝛma
qꝛ ꝛſi poſt baptiſimũ nõ deliqrũr. remanſit tam
in eis debilitas mentis q̃ no tollit᷑ oĩno ꝑ bap
niſmũ.dleta oĩ culpa ⁊ pena.Ex ſenio moꝛien

tibo dat.qꝛ ſenecius eſt eis ꝓ infirmitate.

In quibun Fviu

quartuſdeci.

partib) coꝛpis fit inunetio ⁊ quarxe vt pe. de pa

lu. poſt re. ꝙ cũ iſtud ſackm deut p modum cuj

ratõis ſiẽ in curatõe coꝛpali ponit medicinaĩ
locis vbi radix eſt moꝛ bi.ſic dʒ eſſe inextremg

vnctõe.vi ſeʒ ſiant inunctões in illis ꝑtiboſo⸗
lum in qinbo ſunt pꝛincipia pcti moꝛtalis Ive
nialis. Et qꝛradix ⁊ pꝛincipiũ peccandi in no⸗
bis.pꝛĩo eſt vis cognitiua.ſcdᷣo vis appetitiua
tercio vis monua.vel executiua. Dis aũt cog
nitiua in nobis oꝛiũ hʒ a ſenſu.iõ in nobᷣ vñt
ungi loca ſeu oꝛgana quinq; ſenſuũ.ſ.oculi .
pter viſum. aures ꝓpter auditũ. nares ꝓptex

olſactum. os ꝓpter guſtũ.manus ꝓpter tactũ
qui in pulpis digitoꝝ maxie viget. Sed ꝓpter
vini appentiuã inungunt᷑ a quibuſdã renes vtł

ſcapule ꝓrembo. pe'des ꝓpter vnn moniuaʒ
Sedqꝛ pꝛimũ pꝛincipiũ actuũ ntoꝝ eſt vis /
gnoſcitia.iõ illa inimctio qᷓ fit in oꝛganis qtin
q; ſenſi.eſt de neceſſitate ſact̃i ⁊ ſeruataboĩ
bus. O ſi aliqͥ ſint mutilati in illis oꝛgais de⸗
let fieri inunctio in partibus magis pꝛopin⸗
quis ad oꝛgana amiſſa. Alie vnctiones ſeili⸗

cet ad ꝑedes ⁊ renes nõ ſunt de neceſſitate ſa

c(ꝛamenti. Onde in eis fiendis vel vmitten⸗

dis co nſuetudo ecclie ſue ſeruanca eſt De

lis qui nunq; habnerũt membꝛa. vt cecus na
tus vr dicendũ ꝙ ſit omittenda inunctio ĩ ta
li ſenſuqꝛ nimq; deliquit ꝑ viſum.vel põt dici
cũ pctm̃ ſit eẽntialiter ii voluntate non in
ſenſu. dr peccare ꝑ viſum cecusnatus non ſʒ
oꝑatõz iinꝑatã.ſʒ elicitã.qꝛ ↄcupiuit videre ĩ⸗

oꝛdinate. Et qꝛ nõ ipꝛimit caracterẽ cñ nõ de
putet ꝑ ᷓ̊ hõ ad ſtatũ ſpũalẽ ĩ hacvita.iõ iteꝛa

ri põt ⁊ nõ ſolũ ĩ diuerſis infirmitanbpqñ ĩ ſmn

unei 5 gulis timet᷑ de moꝛte. Sed eriã in eadẽ ĩãrmi
eſſent manifeſte impenitentes. Añ freneſim

vel añq; amiſerunt loquelã ſinõ petierũtvtꝝ
debeat dari diſtinguencũ qꝛ ſitalis erat excõi

tate bñ eſt diuturna.vt hetica vel hicꝛopiſis q̃
tienſcũq; ex tali inſrmitate deducitur ad peri⸗
culurn mortis.
De oꝛdine ſeptẽplici ⁊ ꝑ quẽ actũ impꝛiĩat
caracter in ſingulis ⁊ de tꝑe ⁊ mõoꝛdinatõnũ
etate oꝛdinandoꝝ ⁊ ex ammatõe eoꝛum.
CL ogpitulũ. xvi

E ſacramento ordi
nis qð diffiniens męf.iiij. ſen. di. xr
iiij.ðᷣt ꝙ ẽ ſignaculũ quoddã ĩqͥ ſpñ
alis ptãs tꝛaditur oꝛdinato quã dif
finitionẽ ſic declarat Pe.de pal. Er pꝛimo dici
iur ſign aculũ quoddã. qꝛ cuʒ aliq ſigno viſibili
diſtincio qu libet oꝛco dat᷑. Et vr neceſſaꝛiũ
ybicũqʒ eſt diſtineta forma in eocẽ ſaẽmẽ/
toſiue in diuerſis ibi ſit et diſtincta materia ſi⸗
ue ſpẽ vt in eucharifha ſiue nuro.vtĩ extꝛema

vnctõe. Obi ad ſingulas vnctões ꝑ diſtictõʒ

vł diuiſionem adhiberoiſtĩcta materia nume
ro. Sʒ ſi eſt vn liber ĩ quoſunt exlvꝛciſiniex

mrlnbeganem,

amons

Alnſimmsfrinſ⸗

itnonmißſoten
fage evdlinin
Keoedeſendaſe
ceſondengen,
Meirfeicresſnee
geſrrercannſen

ocaiecoroni.

fſedpnütniqua

glesäiorainanrnr
lenceno nohiii
Cinoiſegeronn
fealstoralig
letapeietenpſt
Meaſackn

re Mior

Nnrfoeng, n
ngſml gpnn

(unlvſtgcon

ugnclſer⸗ ſee
Uernnanmegri
enenoneggn
hingenenten

llediſnncte

ncſaipſnoge
ſglinerun
Medeniaſacf
ekyiteinae
ninake

Dmnöſantdeteſera.
Meshencdisnin
ſceſiefnmnenft N
trünenanen
Monirnckiiiiiqd
Mmmnün ti
tnineinn
Dnüm easrunstoni
õ
unaarnartidiin

lotdgetrötinnde
D:teramnniedtn.

ſpirnnm

rzeneed.

ununfili
iſcgnanii gortif

ainr unen

mniilintln
gigvimngin

rna ordinisꝗᷓ nõ rangit᷑ ab ordinando.
bus em̃ ſacfis hñtib materiã ſenſibilem oꝑ⸗

mifiiiſann
Aerfoigirmianbſg
ne Geteniinetiiann
munpmianliena
nintaeddCRn.

Capituluum

vng parte ⁊ pꝛolvcie ex alia parte ⁊ euangelia
er alia.tunc vnus ⁊ idem libeꝛ põt eſſe ſigna⸗

culum impꝛimendi caracterẽ in tribus oꝛdini

pus. ſ. exoꝛciſta. lectoꝛatua dyaconatu qꝛ dif⸗

ferunt foꝛ maliter. Spũalis ptãs ðꝛ in qᷓoñdi/
tur differentia inter caractereʒ bapuiſmi qͥ eſt
potentia paſſiua ⁊ oꝛdinisq̃ eſt potennia acti/
na. Cũ em̃ potentia ſit nomen cõe ad actiuaʒ
et paſſuam potentiã.ptãs impoꝛtat actiuam.
Determinate tꝛadit oꝛdinato.qꝛ ðᷣr ordina⸗
to acciꝑe. Onde niſi accipiat manu tangẽwo
vf nihil agi.nec ſufficit ꝙ epᷣs poꝛrigat mate/

riam mii oꝛdinandus tangat qꝛ qð nõ tangit

non agit. Onde ſic aq̃ qͥ nõ tangit corpus.nõ
impri mit caracterẽ.ſic nec liber vel alia are
noĩ

tet ipam ſenſihilẽ a pplicari ſuſcipientiſacim
marime qñ ↄſiſtit in eius vſueſſentia ſacmẽ⸗
ti. vt in bapriſmo. cofirmatõe ⁊ extrema vnc

tõe NHon aũt optet ꝙ tangat cũ duabo mani

bus licet ſecurius ſit DHec pꝑ.cui concoꝛ.tlvm̃
dicens ꝙ ipa foꝛmaoñdit. ꝙ contacius ſit ne
ceſſarius qꝛ ðꝛ accipe. ⁊c̃. Sed alb.ðt ꝙ ſuffiẽ
poꝛrectio ſacramenit.
Quamuis orslo .
ſacer diſtinctus ſit in ſeptẽ ꝑtes.ſ.oſtiariatum
exoꝛciſtatũ.lectoratũ.acolitatũ.ſubdyacona⸗
tñ.dyaconatũ.pᷣſpiteratũ.eſtiũ vnum ſact̃m
tm̃ pᷣin pe.de pal.in.iiij.di.rxxiiij.ita ꝙ quilibʒ
ordo eſt de eſſentia ſact᷑i ordinis q̃ſiↄtinens ĩ
ſe eſſentialem ꝑtem. Et non ſolũ ꝙ ſex ordi⸗

nes inferiores ſunt qdaʒ ſact̃alia diſponentia

ad ſacerdotium.ſed nec ſunt ſeptem ſacramẽ
ta ſed vnũ tm̃.quia omnes actõesſacramen⸗
tales ꝗᷓ ordinantur ad vnũ effectum pꝛincipa
lem certo mõ hñdũ ad quẽ nulla eaꝝ toraliter
attingit.ſed ex omnibo ſimul iunctis haberille
effecius rotalis.Omnis inq; ſunt vnũ ſacẽ̃m
licet quelibet eaꝝ ſit pars eſſentialis ſact̃i.⁊ ſic

poſſet dici ſactᷣm.ſic aũt eſt de ommb oꝛdini⸗

bus. &τ aioꝛ pz. AIn omm ſacfo eſt ma⸗
terig ⁊ foꝛ na.quoꝝ neutꝝ eſt vnũ ſactᷣm. ſed
vtrũq; ſimul. ̊ vnü tm̃. Atem in euchariſtia
vbitam lvſtia conſecrata q; calix conſecratꝰ
licet quodliber ꝑ ſe cõtineat eſſentialiter ſaẽ/⸗

mentum ⁊aintegrũ t̃ ꝓpter vnã ꝑfeetã ani /

me refectionẽ ad quã oꝛdinant᷑ ſunt mſivnuʒ
ſactᷣi Sic in extrema vnctõe vbi ſunt pluꝛeſ
vnctiones diſtincte mateꝛia ⁊ foꝛma q̃ꝝ vna
non eſt diſpoſitio ad aliã ſiẽ ſacr̃ale ad ſacram
tu.nec oẽs ad vltunã. ſed oẽs in ſe halent ali
quid de eſſentia ſactᷣi.ſunt tñ vnum ſactm –
pier vnã aie ſanationẽ ad quã oꝛdinant᷑qͥ nõ

ñit niſiꝑ oẽs ſi. Sginoꝛ apparet. qꝛ ſiẽ pluꝛes

vnctiones oꝛdinãt᷑ ad vnã pfectã aie ſanatiõ⸗
quãoẽs ſunul ſgeiunt et nulla eaꝝſic ſepteʒ oꝛ
dines oꝛdinant᷑ er d uina inſtinnõe ad vnam
miſſam celehꝛ andã wl ad vnũ corpus dñi ef
ficiendũñ nõ q̃cũq; mõ ſed ſolenniter ⁊ reuerẽ
ter. Que ſolẽnitas ⁊ reuerentia pꝑ ſeptesoꝛdi
natos in officijs ſins agentes conplet᷑. Et nul
lus ordo imo nec vnus ordinatꝰ hñs oẽs oꝛdi
nesꝑ ſe ad ̊ ſuffic.nec ſacerdos lſʒ poſſit ↄfice
re non ſa nen põt ſolus ↄficere ilio mõq ado
ficiendũ nan ſunt cereri oꝛdines ſub miniſtra
re ꝓpter qð nec ipſe ordo ſacerdotij ꝑ ſe ne
alius eſt pfectũ ſactẽ̃m ordinis. ſed oes ſił/Et
G;uis in ſingulisloꝝ ordinũ rõ ſact᷑iↄſiſtate⸗
ſentialiteꝛ non t am̃equaliter ſicut ratio vite
non conſiſtit equaliter in vegetatiuo.ſenſui⸗
no ⁊ intellectiuo. Sedin ſolo intellectio
totaliter ⁊ ꝑfecte in alijs aũt ꝑtialiter ⁊ imꝑ
fecre.ſed tñ eſſentialiter. Sic in ꝓpoſito quili
bet ordo eſt ſaciʒ eẽntialiter.quia hʒ eẽntialia
vtraq;.ſed non ꝑfecte niſiſacerdotiũ Oe aũt
ðᷣt tlv.ꝙ tota plenitudo lhꝰ ſact̃i eſtin ſacerv
tio.eſt intelligendũ q;tũ ad eſſenniã illiꝰquod
principaliter ⁊ finaliter q̃ritin oĩbꝛoꝛ.non ãt
itũ ad ꝑſectõʒ ⁊ integritatẽ accidentalẽ eiuſ
dem nec q;tũ ad eſentiã eoꝝq̃ immediate vt
ꝓprius finis queruntur in ſingulo ordine.Hi
ſi em̃ ſaceꝛdos ſuſcepiſſet ordinẽ dyaconatuſ
non licite faceret officium dyaconatus.
Qnere ordinen Fi
ſunt. Et ratio eſt ̃m tlv. ⁊ pe.de pal.Omnis
ordo ordinatut᷑ ad euchariſtie ſatrn. Ordo eĩ
miniſtrorum eccleſie.qui ſunt mediatores in
terxpᷣm ⁊ populu m.eſt ad ſaciendum vnionẽ
populi cum rpᷣo. Hoc autem mayime fſit perſa
cxamentum euchaꝛiſtie in quoxpᷣs continetr᷑.
totaliter ⁊ a nobis ſumitur. Onde dicitur ſaẽ
mentumvnionis. Hec autemvnio fit duplici
actu ſcilicet per ſacramenti conſecrationem ?
per populi dignam pparationem. In primo
aciu deſeruiunt qtuor oxdines.ſ.acolitatꝰ.ſub
dyaconatus dyaconatus et ſacerdotium Sʒ
differenter.quia acolitus habet materiam cõ
ſecrandam preparare in vaſis nõ ſacris. Sub
dyaconus autẽ ponit eain in vaſis ſacris indᷣ
bus fit conſecratio. DO yaconꝰ vo offerre habʒ
ſacerdoti conſecxandã ⁊ cõſecratã diſpenſare
ſaltẽ ſanguinẽ ĩ vaſeſacerdos aũt hʒ ↄſecrare
nſcdo vo actu.ſ.in pᷣparatõe ppłi derinũt.
alij tres ordines.ſʒ differenter.qiia duo eoꝝ
diſponunt remouendo ꝓhibens vel malñ ho
minẽ vtoſtiariꝰ vł malñũ angelũ vt exorciſta.
Scðo vᷣo pparat lectorofferẽdo bonaʒ diſpo
ſitõz q̊ ad ↄgnitoʒ vᷣi ⁊ dilecioʒ boni qð fit legẽ
cproplxtiasde xpᷣo in veteri teſtamio ↄtetas

Zitulus

Ernora q; omnesoꝛdines aliq̃ mõ dicunt ſa
cri qꝛ ſunt ſacrũ. Sed tres ſuperioꝛes vt ſub/

diaconatus ⁊ ſupꝛa dicũtir ſacri enã duabuſ

alijs rõib.tum qꝛ hñ̃t actusſuos circaſacꝛam̃
ta vel vaſa vel euchaꝛiſtiã.iunc rõe ↄtinentie
quã hũñũt annexam ⁊ cõtinentie votũ nos deo

ſac ꝛatos reddit. . z.
Quod in omni J.ii
oꝛdine confertur gꝛatia. Cum em̃ dei pfecta
ſint opera cuicunq; datur diuinitus aliqᷓ potẽ
tia dantur ei ea ꝑ que congꝛue poteſt erire ĩ
actus illius potentie.Sic em̃ videmus ĩna/
turalibuſ aialibo em̃ data ſunt membꝛaꝑ que
pñt exixe in acius potentie aĩe ↄueniẽter.vñ
ſiẽ gra gꝛatũ faciens eſt neceſſaria ad hoc ꝙlx
moſeip

actis.cCõsfert etiã maioꝛẽ gꝛatiã oꝛdoĩ diſpo

ſito qᷓ; alia ſacta.Et maioꝛ oꝛdo maioreʒ gꝛa,/

tiã qꝛ maior gẽa tqᷣritur ad actũ oꝛdinũ digne

exercendũ. ᷓ ad actus cões ⁊ ad maioꝛis oꝛdi
nis actũ maioꝛ gra.vñ miłſenſibile mm̃ valet

ad magnitudinẽ gre impetꝛandũ ex ope oꝑa⸗
toſiẽ ſacerdotij ordo niſi foꝛte quis dicat decõ
ſacratõe epᷣi ⁊ ſuſceptõe euchariſtte „,
In quo actu liii
inpꝛimat᷑ caracter cuiuſſibet oꝛdinis in oꝛdia
tõe.Cixca qð ſciendũ eſt ̃m pe.ꝙ in ordis col
latõe ꝑ aliqq̃ ihi fiunt ſuſcipiens diſponit᷑ ⁊ p
paratur.vt ꝑ bñdicrõʒ vnctõʒ manuũ ĩpoſitõ

nẽ ⁊ veſtiũ conceſſi vong Pe⸗ vnicũ vo actumn

iĩpꝛimit᷑ caracter.ſ.ꝑ inſtri tꝛaditõʒ.¶aracter
em̃ in oꝛdine res ⁊ ſignũ eſt oꝑtet ̊ ꝙ aliqd
habegt ꝓ ſigno exterius in ̊ conferat illud ãt

wtiſſime videt᷑ eſſe qð magis cũ illo hʒ ſiitu ſi

dinẽ. Illud aũt eſt tꝛaditio inſtr̃i apti ad offici
um oꝛdinis in fit ptãtis oꝛdims ſignificatio
⁊ expᷣſſiop boꝝ in q̃ fit ipiusofficij determinatõ
⁊ pꝛimum eſt loco materie ſcðʒ vero loco foꝛ
me hec pe. Sed nota ᷣm pe.de pal.ꝙ aliq̃x oꝛ
dinũ eſt im̃ vnus actus ſeu officiũ.alioꝝ vero
oꝛdinũ ſunt pluxes actus.qrn tñ vnus eſt.pꝛin/
palioꝛ alteꝛo. An oꝛdinibo g illis qreſt vnus
caracteꝛ ĩpꝛinut᷑ in tradtione inſtri ꝑtinentis
ad actũ illũ.ſiẽ oſtiario impꝛimitcaracterĩtꝛa
ditõe clauiũ lectoꝛi in tꝛaditione libꝛi exoꝛciſ
moꝝ cñ foꝛma verbox ſingulis coꝛreſponden/
te. Concoꝛ.thv..alb.⁊ pe. In oꝛdinibo vero.
quoꝝ ſunt plures actus inipꝛimit᷑ caracter in
collatõe inſtr̃ti ꝑtinentꝭ ad pꝛicibalioꝛẽ actuʒ

Ille aũñt actus eſt pꝛincipalioꝛ.qͥ imediatius

oꝛdinat᷑ ad ſactʒ euchariſtie.Cũ ꝗᷓ accoliti ſint
duo acius.ſ.poꝛtare cereũ.⁊ poꝛrigere aquam
⁊vinuũ in vꝛceolis ad ſacẽ̃m euchariſtie.quia
iſte ſcdᷣs actus eſt pꝛincipalioꝛ ob dictã rõneʒ

lat digne ſact̃a ſic ad lvc ꝙ hõ exeq̃t

taracter ĩpꝛimit᷑ in traditõ evꝛceoli q;nis de
nominetr ab alio actuqui eſt magis patens et
feequentioꝛ.lv.ðt ꝙ impꝛiimit᷑ caracteꝛin

oꝛdine ex verbis ep̃i ⁊ tꝛaditõe vꝛceoli ⁊ cãde

labri ab archidy acono.⁊ magis in acceptione
vꝛceoli.q;ᷓ candelabꝛi.Etiõ nõ ſeqint᷑ ꝙ arc·
idyaconus oꝛdinẽ confeꝛat.cũ ſeꝭ ipᷣe non e

primat verba foꝛme.ſedepᷣs.Alb.⁊ Pe.dicũt
unprimi caracteꝛem in acceptiõe candelabꝛi

Sed di.pe.de pal.ꝙ hʒ etiã ſubdiaconus duoſ

actus.ſcʒ.legere eplam ⁊ materiã eucharſſtie
ordinare ⁊ pᷣparare in vaſis ſacris.Etoꝛſ. ðs
actus eſtpꝛincipalioꝛ pꝛĩo vt deſe pʒ ertõeſu
pius dicta iõ ĩpꝛimitcaracter ſubdyaconoĩtta
ditione calicꝭ ⁊ patene vacue.Concoꝛ.thvm̃.
alb. ⁊ p.. Sequit᷑ in re. de pal. de dyacono eſt
magis dubium.hʒ em̃ duos actus vnus eſt le
gere euangeliũ alius eſt miniſtꝛare ſacꝛamẽ/
tum vaſis mediantibo. DPabet em poꝛtare cor
pus dñi in patena ⁊ miniſtrare ſanguineʒ cnʒ
calice.nec eſt dubiũ quin actus ſcs ſitpꝛinci

palioꝛ prĩo. Er iñ dyacon in ſua oꝛdinatiöe.
nõ recipit aliqð inſttmn ꝑtinens ad hunc actiũ

ꝓpter qð de impᷣſſione caracteꝛis ĩdiaconatũ

eſt duplexopinio. Ona ꝙ unpꝛimit᷑ ei carae/

ter in traditõe libꝛi euãgelioꝝqꝛ deputatõ eiꝰ

ad pꝛincipalẽ actũ non potuit exprimi ꝑ tradi

tionẽ reicoꝛꝑalis. Cũ em̃ dyaconꝰhaleat po
teſtatẽ ſuꝑ contẽtain vaſis.i.coꝛpus ⁊ ſangui
nem non potuit lec poteſtas expꝛimi ꝑ datiõʒ
vaſis tm̃.qꝛ ſuꝑ vaſa hʒʒ ptãtẽ ſubdiaconꝰ.nec
ꝑ dationẽ materiã conſecrate.qꝛ non hʒ eam

immediate tangeꝛe. Nel iõ ⁊ melius.qꝛ illd

qð eſt ↄpletũ ſacrt̃Dm ꝑ ſe.vt euchariſtia.nõ eſt
materia ſactr̃i alteriꝰ.⁊ maxĩe cũ omne totum
it maius ſua pte. Oñ oẽ ſacẽm ẽ nobilius ſua
materia vel foꝛma euchariſtia ãt nobiliſſimũ
oĩm. Opoꝛuit g . oꝛdinaret᷑ ꝑ fraditõʒ ĩſtru
menti ꝑtinentꝭad actũ ſcðᷣariũ.ſ.liber euan⸗
gelioꝝ ⁊ hec eſt opio tho.⁊ guil. Alia opi.eſt q⸗
impꝛimi impoſitõe manuũ per qð datr intelſi
gi. ꝙ applicat ad magnũ miniſteriũ eo ꝙ ma
nus eſtoꝛganũ oꝛganor.dyaconusaũt ꝑ excel
lentiã ðꝛminiſteꝛ.a hec eſt opi.pe.cui videtut
concoꝛ.canõ.di.rxiij.dyaconus.vbi ðꝛ ꝙ cũ
oꝛdinat᷑ dyaconꝰ ſolus epᷣs eimanũ imponir.
eo ꝙ ad miniſteriũapplicef. Ipſe aũt pet.vi⸗
det᷑ declinare adpꝛimã opi. Sacerdos ſilr ha
let plures actus.ſed pꝛincipalior inter om̃es

eſt conſecrate coꝛpus ⁊ ſanguinẽ.abſoluere ãt

in foro pñie.eſt actus ſcvᷣarius eius ⁊ in datio
ne calicis cũ patena cũ materia impoſita im⸗/
primit᷑ caracter ſacerdotalis hec dicit tho. vn⸗/
de ⁊ pꝛimo dñs dedit hanc ptãtẽ conſecꝛandi
diſcipulis in vltuna cena cum dixit.loc ſacite
in meam ↄmemoꝛationẽ.Et poſtreſurrecuo

pefknnet
nnnfunn
Pürtninleta
fine. Aaarr
1

(Gnnieſnſe

age

Gfitiralgn

Upeopkr

ließſeinao⸗
oniolſemelnn
teetcoocon
ecke
Pletglason

lgodroren.

Mcron

wnienkn
Gbommneſe
preſumin⸗
ſannogrte

ſentorniſfrn

wacſiniol in
i qgöneſar!
1s Gigurfue
Pnoneſtcelch
Wnſelconn
Noppe idbond
NNwonte
ncoren

äͤponeſe⸗

Gache pmon
Uiknnd
Pniſtern
lireſcnr
bieiſden
blaunen
lienrrd
Ndnes

—
—

=

—
*
=.
S= 8

☛

ünpinemttni
fenecmngrieſcteni

„Dugmunitin
ianiriornie

nPnNternid
1. Kieian gin

Gaintinlemtingt

Apris e

aſaiiibain
niconſeme rnnizen
Eere. Velitmejnpi
imple wenherſtanit
ven Anaredonermn
Piiſfniſchſu
achantuitwniſni,

igmnanmpprithl

Adaniſaillinan
vivir1al Ng
öenamin einl

Hnsnirmimnnd

Etpratnnran

mi nnunhbe
rseeeniſſll

c mimirle hgisl

etinllii ſun

nuſtenuelulſi

münaenuinppit

Goevelſo
mli Cirn
emudnol n
tittplelni

—
—

imnir Kü,

Capitulum terciumdeci.

nem dedit ptãtem ad actũ ſecundariũ cũ dix/

it Quor remiſeritis peccata ⁊c. Sed pe.dicit

ꝙ ſacerdotalis caracter imprimit᷑ impoſitrõe
manuũ ꝑ epᷣm..aũt de pal. tenet.cum tilv.

aſſignans rõem cõtra opi.pe.qꝛ impoſitio ma
nuu n non ita deſignat principalẽ actuʒ ſacer/

cvtis ſicut traditio vaſoꝝ cñ materia. Atẽ q̃a

pᷣter acrũ miniſtꝛi ⁊ ſuſcipiẽtis requirit᷑ mate
ria exterioꝛ aliq̃ in omni ordine.impoſitio ãt

mamiũ non eſt bmõi ideo nec dyaconat caꝛa

cter impꝛi mit᷑ ꝑ impoſitõʒ manuũ. Itẽ no
ta ̃m tlv.⁊ꝛ alb.qꝙ caracter confirmatiõis pᷣex

igitur caracteri oꝛdinis ad bñ eſſe ita ꝙ ſine ꝰ
fiꝛ marione oꝛdoſuſciꝑetur. Sed caracter bap

tiſmi pᷣexigituroꝛdini ad bene eſſe qꝛ ſine ba⸗
ptiſmo non oꝛdinaret. Onde tłv.oꝛdinatus ĩ
ſacerdotẽ nõ baptiʒatus non ↄficit.nec abſol
uit.nec Si eſt epᷣs ordinat. Pie tamen cꝛedi

wteſt ꝙ q;tum ad vltimos effectus ſacr̃oꝛuʒ

ſummus ſacerdos ſupplet defectũ.Et ꝙ loc ñ
Pmitterer ita latereꝙ ecclie poſſet ꝑiculũ im
minere. Alb aũt dicit ꝙ putat ipᷣm conficere
non in ptãte ſua ſed eccleſiie.

Duid agendum ½ V

cum omittit᷑ aliquid de foꝛma ſtatuta.Circa H

ſunt varie opi.⁊ pe.dicit ꝙ qꝛ non eſt determi

natũ expᷣſſe in quo actufiat caracteris impᷣſſio
ideo nihil ſemel rite collatũ oʒin oꝛdinibo re/⸗
peti ſed quod omiſuʒ eſt ſuppleri. extra de ſa.

non ite.c.fi. Sed tutioꝛ eſt opi.Ray q̃ͥ ſic diẽ.

Inter alias opi.circa hanc materiã hanc in⸗

telligo tutiorem. Vnde fiꝛmiter teneas.ꝙ ni
hil de quib non conſtat qᷓ ſint de ſubſtantia. qᷓ

non inuemit. tamen iure qð debeat fieri intelli
gasomnia eſſe de ſuhſtantia.niſi muenias er
pꝛeſſum in iure ꝙ non ſit de ſubſtantia. Onð

ſi aliquod tale de q̊ dubitat vtꝝ ſitſde ſubſtãtia

fuerit omiſſum põt oꝛdinatõ iterari.glo.ex to
to ac ſi nihil factũ ſit non igit᷑.intelligitur ite/
ratũ.qð neſcit᷑ factũ de con. di.i.c.i.ſolennita
tes. Si aũt fuerit omiſſum id de q̃ erpſſum ẽ
ꝙ non eſte ſubſtantia non debet oꝛdinatõ ite
rari.ſed qdðᷣo miſſiʒ eſt dʒ caute ſuppleri.⁊ ſta
tuto pe ad hmõiordines conferendos extꝛa
de ſa. non ite. c. pſpiter. Concor.his.innocen
m glo. dicti. c. pſpiter. Eſt aũt expſſinn in iure
quedã non eſſe de ſubſtantia. Oñ infans qcũ

q; oꝛdine ꝓmoueꝛet᷑ reciꝑet ſᷣm pꝑe caracterẽ⸗

vt tps extra de iꝑe.oꝛ.c.ſane. AItem etartẽ di.
lxxvij.ſubdyaconus. Ire vncnõʒ extra de ſacẽ
vnctõe.c.i.oiꝛca finẽ. Atẽ ꝙ oꝛdinandus inp
ſpiteꝛũ vel dyaconũ recipiat manus impoſitoʒ
epi tactu coꝛpali.lʒ fieri debeat.nõ tñ de ſubſtã
uaeſt exira de ſa.nõ ue.c.fi. Atem ꝙ ꝛecipiat
oꝛdinesa ꝓpꝛio epiſcopo.aut ꝙ non omnes

ſimul. aut ꝙ ſeruatis debitis ciꝛcũſtantis nõ
ſunt de ſubſtantia extꝛa. de tem. oꝛ q; tꝛanſlati
onem. Sunt alia de quibo neſcit᷑ vtrũ ſint ðᷣſ bᷣ
ſtantia. vt miſſa ⁊ hmõi q̃ omnia ĩtelliguntur
eſſe de ſubſtantia niſi repiat in iure contrariñn
Concoꝛ.cñ ray.lvſti.in gloſa ⁊ goff. conſulen
tes.ꝙ in dubio ⁊ vbi nullũ ius eſt expſſum.q;
debeat ſuppleꝛi qð omiſſum eſt. Tutius ẽ ꝙꝙ p⸗
ſumatur iudicet᷑ tanqᷓ;ᷓ nihil ſit factũ ⁊ totum
iterandũ eſt· IAdem ſentite videt pe. de palu.
in ſinilibus De iſeiunio aut vtn ſit deſi ub
ſtantia oꝛdinis.i.ꝙ deleant eẽ ieiuni oꝛdinat
⁊ oꝛdinandus q;uis Hay. dicat eſſe in dubio.
guil. tamen hug. ⁊ lvſti.dicunt nõ eẽ de ſubſtã
tia.ſed de miſſa dicit lvſti.vtiq; dubiñ eſſe licʒ
Buil.⁊ hug.dicant etiã miſſam non eẽ de ſub⸗
ſtantia. item qð dicit ino.ð ſa.non ite.in glo.
ſuꝑ.c.pᷣſpiter ꝙ cũ in oꝛdinatõe alicuius ĩ dy
aconũñ vel pᷣſpitetũ omiſſa eſt manus impoſitõ
⁊ poſtea ſupplef.⁊ oꝛões ſunt dicende q̃ preci⸗
piuntoici in impoſitione manuum.qꝛ ipe oꝛa
tiones manus impoſitioni inleꝛent.item ſiꝑſ
oꝛationis alicuius omiſſa eſſet.a capite ĩchvã⸗
da eſſet.tñ in oꝛdinibus multe oꝛationes pñt
eſſe q non ſunt de ſubſtantia oꝛdinis. Onde ſi
als oꝛdo rite collatus eſſet propter hvt non re
iteraretux.item ſi tantum vna manus inumc
ta eſſet. Et vbi dicitur in plurali in oꝛationib
manus iſtas dicetur in ſingulari manum. Etſi
facta eſt inunctio in aliquo ⁊ non dicta oratio
vel econuerſo repetendũu eſi vtrunq; item qð
omiſſum eſt ſuppleri opoꝛtet per eum qui oꝛ⸗
dinauit. quod ſi fieꝛi poteſt per alium ſuppleri
Pteſt.item ſi epᷣs in oꝛdinando deficiat ex in/
fir mitate per eum poſtea vel per alium inclva
bituür vbi ille dimiſit.niſi ſit aliqua coherentia
vt vnctio:oꝛatio.⁊ hmõi. DPec innocentius.
Quod aũt dictũ eſt omiſſum deleꝛe caute ſup
pleri exponit hoſti. in gloſa ſupꝑ dicto.c.pꝛeſpi⸗
ter. ꝙ fiat ſuppletõ tpe oꝛdinatõis. Et veniat
patiens deſectũ q̃ſ miniſtꝛaturus epᷣo.nec e/
rit intentio epᷣi.nec eius.ꝙ oꝛões ſuꝑ ipᷣm re
iterentur. ⁊ cumvenit epᷣs ad id quod omiſſi,
eſt.quod ſuppleat.⁊ poteſt fieri vltimo poſt ali
os eiuſdem oꝛdinis vt magis coletur põt etiã
ei dicere epᷣs vade ⁊ poꝛta mihi libꝛum vłl ali
am rem.quaſi cꝛzedant circumſtantes.qꝙ; pꝛop
ter mandatuʒ ſibi factum manus impoſuerit.
Del etiam in capella ſua paucis ⁊ bonis voca
tis ſecxetarijs.pꝛiuatim poterit oꝛdines celæ/⸗
bꝛarxe. Dicit etiã inno.ſuꝑ.c.preſpiter.de ſa.
non ite.ꝙ non eſt terandum ſedſupplenduʒ.
vbi diuiſi ⁊ viuerſi ſunt actus ſicut eſt in oꝛdi⸗
narione ſacexdotis.vbi alius actus eſt tenere
manu n ſuver caput. alius dare calicem ⁊ pa/
tena n. alius vngere.quoꝝ ſijaliquod fuerit le⸗
d .l.

Zitulis quartuũsdecimuſ

gittime factũ. non erititerandũ. Quidã etigʒ
dicũt ꝙ bec duo de patena ⁊ calice non ſunt ſu
plenda.qꝛ non ſunt de ſubſtantia ſed tutius ẽ

ſupplere hec inno. Sed cũñ traditiõe calicis et

patene imprimatur caracter: ꝑ ↄñs maxime

ſit de ſubſtantia vt materia ordinis ̃ᷣm tlvm̃.
7 pe.de pal. vel ſaltem ſᷣm omnes alios ſit du⸗

bium. vtrũ ſit de ſubſtantia.non ſolũ eſt tutins
lvc ſi fuerit omiſſum ſupplere ĩmo eſt neceſſa⸗

riũ quinimo totum videt᷑ iteraneũñ etiã aliud
factũ p̃ᷣm Aay. pe.de palude. ⁊ DHoſt. ⁊ goff.

De prima .§. Vi.

tonſura Sciendũ ̃m tlv. pe. ꝙ non eſtorw

ſed diſpoſitio ad oꝛdines ⁊ ᷣm pe.de pal.eſt di
ſpoſitio congꝛuitatis re ſpectuoꝛdinis.ſed ne/

ceſſitas reſpectu beneficij ⁊ reſpeciu iuriſditõis

eccleſiaſtice qꝛ ius ſpnale non cadit in laiemmn
Vñ non tenet collatio bñficij vel commiſſio.
iuriſoitõis facta non tonſurato. Mõ clericꝰei
non eſt capax de tꝛanſacto.c.las. Et reſcꝛip

tum impetꝛatũ tacito ꝙ ſit laicus nõ vʒ de te⸗/

ſta.c.ex pte.Aatio aũt quare pꝛima tonſura ñ

eſt oꝛdo im rlv.eſtqꝛ oꝛdo ꝓpꝛie eſt illud in q̊ͥ
ſolũ deputat ad aliqð conſoꝛtiuʒ. Oñ qꝛ pꝑ co⸗
ronam ſolũ lomo deputat ad clvꝝ vbi non ba
bet ſpeale ſed cõe.ideo non eſt oꝛdo niſiſic di⸗
citur oꝛdo religionum qui eſtoiſputatio ad ali

quod collegiũ in quibuſdã ceremonijs. Et ſicĩ

telligit᷑ ̃m pe.de pal.de etate ⁊ qualitate.cap.
cum contingar. ꝙ ꝑ pꝛimam tonſuꝛã clericał

ordo confertur poſt.vij.annos põt quis tonſu

rari.⁊ ꝑ ↄñs officiũ eccleſiaſticũ poſſidere non
tamen cuꝛatum di.xxviij.c.de his. Et põt da⸗

ri pꝛima tonſura omni die.qꝛ ſic ſeruat de ge /

nerali conſuetudĩe ſᷣm pe.de pal. Poteſt etiaʒ
dari pꝛima tonſura ab eo qui poteſt conferre.

ordines. vt epᷣo vel abbate.mſi ſibi ſpealiter ĩ

terdicatur.ſed non debet dari niſia ſuo e povł

de licentia eius ab alio.non aũt oʒ dari infan/

ti niſi religionẽ intꝛanti nec illiteꝛato.nec cõ⸗
iugato niſi volenti religionẽ intꝛare vel ad ſa⸗
cꝛos.oꝛdines ꝓmoueri de conſenſu vxoris de
tem.or.c.fi.li.vi.nec bigamo ĩmo nec iam ſu
ſceptam poꝛtare licet de bigamis.c.i.li.vi.
Et ſub bigamo ↄphendunt᷑ etiam alij irregula
res q̊ nõ dñt tonſurari ᷣm pe.de pal.pꝛiori tõ⸗

ſurari facere nouitiũ tõſura monachali ſub ſpe

Wſtea recipiendi ab epo tonſurã clericalem.

Midetur aũt ꝙ habens tonſurã monachaleʒ

aſinon cleꝛicalẽ ab epᷣo.ꝙ pomt illam religio
nem ꝓniteri tanq; clericus qꝛ cũ ſu ꝑ eſſentiã
in eodem oꝛdine ⁊ in eacẽ religione clericoꝝ

laicoꝝ eande regulã ꝓnitentiũ ſicut poſet ꝓ

niteri liorum ordmem obligandoſe adoꝛdi⸗
qinem ꝑ nodũ viuend laicoꝝ ita a clericoꝛuʒ

q;uis foꝛte ſic non eſſet de bigamo qꝛ qui non
eſt clæncus actu nec aptitudine nõ põtobliga,⸗
ri ſollenni voto religionis cleꝛicorũ licet ſior-
qinaretur recipet caracterẽ. Omnes pᷣſpiteri
cardinales conferre poſſunt de communi con
ſueiudie ſᷣm pe.de pal.minores ordines pꝛi⸗

mam tonſurã. A bbatesſimplices nõ exempti

tantum primã tonſuꝛã 2 pꝛaimos duosoꝛdies
monachis ſi ſunt ſacerdotes ⁊ bñdicti. di. lxix

qm̃.Exempti aũt ⁊ mitrati pñt eam dare eti⸗/

am ſeculaꝛibus in s hñt eccleſiaſticã iuriſic
tionẽ. Debent aũt hmõi tonſurati pꝛtare co
ronã.Oñ di.canon ꝙ clericus nec baꝛbã nec
comam Hõ ex cauſa ſcʒ ad vitancum.
lii ad ipᷣs dimittant.a ſicõtẽpſerina

aliq ð piculiũ ad tpᷣe .7
portare excõicandi ſunt.di.xxiij.c.ſiquis.Ra
ſura aũt q̃ fit ex parte ſuꝑiori ſignificat qꝛ dñt

hmõi habeꝛe mentem libeꝛã ad contemplatõ
nem diuinoꝝ.Conſura ſuꝑ auꝛes deſignat qꝛ
non dñt h̃e ſenſus obuolutos ⁊ iplicatos ter⸗
renĩsq̃ ꝑ capillos deſignãt᷑ coꝛona veꝛo capil
loꝛuʒ deſignat dignitatẽ regiã quã hñt ⁊ qꝛ ſe

H.· Vi.

oꝛdin ibus vtꝝ abbates bñdicti oẽs poſtint da⸗

⁊ alios dñt viriutiboregulare.

De minoribuſ

re qtuoꝛ oꝛclies minoꝛes abſaq; alio pꝛimilegio

aut tm duosin.c.qm̃.di. xix. ðꝛ lectoꝛismannſ
impoſitionẽ licentia eſt vnicuiq; abbati in p⸗

prio monaſterio faciendi. DObi di. glo. vel eẽ

oſtiꝛij qui eſt pꝛior oꝛdo.nõ aũt exoꝛciſte vel
acolini ius hʒ faciendi.ʒ ſit ar. de eo. qͥ reſig⸗
na.c.i.Oñicus de ſancto gem.ſuꝑ.vi.pꝰĩno.
lapũ idem tenet.Sedarchi.ſuꝑ dicto.c.qm̃
dilxix. dicit. Adde ꝙ q;uis hic hug. ? laure. ?
bar.bꝛix.lvc dicant.⁊ exiꝛa de etate ⁊ q̃li.c.cuʒ
contingat dicat᷑ de lectoꝛiba tm.idem tñintel
ligas de aljs duobus minoꝛibus qꝛ eadem
eſt rõ ⁊ qð de vno dðꝛ ⁊c.extra de coniti.c.tꝛanſ

lato.⁊ ſic e facto ſeruat᷑ ᷣm lvſtiẽ, ⁊ idẽ ſentit

Ray.a goff. in ſummis ſiis. io.an.in nouell.

ſuꝑ.c.cum contingit de eta.⁊ q̃li.ſupꝑpveꝛbo le

ctoꝛes dicit. Noiĩe lectoꝛis duos aliosoꝛdieſ
minores q ſequntur ↄpꝛehendit cũ ſit eadem

ſit ratio ſm loſtien. m quẽ ſic facto ſeruat
extꝛa de conſti.c.tꝛanſlato.Eteſt ſimile.xxviij

di. de his. Iʒ bar. brix. dicat ↄ. Et ꝓ ipᷣo facitᷣ
dictio ſolũinõ ſi dtterminaret h̊nomen lecto⸗
ris. Sed verius eſt ꝙ deteꝛminet illud in pꝛo⸗
pꝛio monaſteꝛio quaſi dicat non in alijs hec il⸗

le Pꝛimo opmiotutioꝛ ſcdᷣa cõioꝛ ꝓpterea pꝛi
ina tutioꝛ quia conſuetudo ⁊ſi det inꝛiſdictiõʒ.

non tamen dat poteſtatem conſecrationisvł

ordinis

De epiſcopa tu

gviii

enguin
. epamse⸗

imIpnso
Palfi offn

eirgitbene

lelencpen

Natrckepni
Urwongodo,ar.

ni, S

ehsgepaleo

fnnorempie
nperſacere⸗
Corinem pn⸗

4

Na. pr
o Kanendii⸗

eniſelmndi

Mmircrnari
ſeccinan⸗
lebunmarapep
ſecenncnmt

Acipeenconne
tpleſeng

lre Cellemmi

eſis⸗

Noſborcinaro⸗

(erpgeni
ſtektricirin
ienſohen

Kſorprdoco

itackanezc

ſelteſeinen⸗
Penaröipun⸗
ſonleken

Mgünine,
Mhfpir

hegiin
flren
ſlrenri
weniif⸗
epkluſe

ſpiunne
Wntostiditnn
WWnr ronarven
minüpifne
Dregua.
twe
Ndictlie iiten
tmoriſgtpuitpe
mahnnenmnt
nuckminstbhnnng
mnaDid go
Nr omöäälenmtſen
nahürdt i
ſaan io npiie
Cetrth onco
egshehagtlni
11enudemetiid
Econmmn venfine
Crs minatsc an
Sete emtuNNNX
narfn li tihnn
õ
rentih iprte⸗
tonstns e
Prpliftenen
fngeſerinoni
minotetfnlem
iintz⸗ ipiſnd
mmumtbwnerbent
memintliunn
naanniißl
ſtatiginetiſn
uootintniſtnt
Wen onſeclnoni

=

1,91

a S

53s

Capitulum ſertumdeci.

qu ſitoꝛdo. Qota ſm pe. de pal. ꝙ licet ppꝛie
non ſint niſi ſeptẽ oꝛdines ꝓut ſcʒ oꝛdo ĩportat

quandam poteſtatem ⁊officiũ oꝛdinatũ ad⸗
fectionem euchariſtie.q ð dicunt theologi.lar
ge tamen ſumẽdo ſunt nouẽ.qð dicũt iuriſte
ad dentes quatuoꝛ minoꝛih pſalmiſtatũ.⁊ tri
bus maioꝛibus epᷣarum. DHupler em eſtordo
rcteſſe.. militantis ⁊ eecłie tꝛiunphantꝭ.di.
lxrxrix. ad lvc. Sunt aũt in eccłia tꝛuunphanti
nouem oꝛdines angelorũ deſignati ſub noue⸗
generibo lapidũ pᷣcioſoꝝ.vt ðᷣt gꝛeg.de pe.diſt.

ij.5. quod ergo.⁊ ſᷣm lvc militans eſt exẽpla/⸗

ta adimaginem tꝛiumphantis hñs nouem oꝛ
dines.cõputando ꝓ pꝛimopſalmniſtatu;. queʒ
tamen petrus non dicit oꝛdinẽ.niſi large ſum
do oꝛdinẽ ꝓ officio oꝛdinis.Et ſic eſt officium
lectoris.qͥ ⁊ legendo exudit intellectũ ⁊ cãtã⸗

o ſeu pſallendo excitataffectũ. Sʒ ꝑe. de pal.

dicit pſal.eſſe pᷣmã tonſuraʒ.Et epatus poni

tur nonus oꝛdo.ar. di.xxiij.c. pſalmiſta ⁊ diſti.

xrxxij.ſeriatij. Sedſumendo oꝛdinẽ ꝓuteſt ſa
cꝛamentum ordinatũ ad ſact̃m euchariſtie ſic
eun epᷣs ꝑ epᷣalẽ oꝛdinatõʒ non accipiat aliaʒ
vel maiorem poteſtatẽ ſuꝑ ſacẽᷣm euchariſtie.
q;; ſimplexr ſacerdos non eſtoꝛdo. Sed ſumen
do oꝛdinem ꝓprie ꝓut impoꝛtat gꝛadũ ptãtis
reſpeciu quarũcũq; ſacꝛaꝝ actionũ velofficio⸗
rum.ſic epᷣatus eſt ordo.v.in.iiij. Dicit ãt
pe. de pal. ꝙ põt ꝓbabiliter dici. ꝙ epᷣatus eſt
ordo.ſednon diſtinctus a ſacerdotio ⁊ eſt ſac
mentũ.ſed non diſtinctũa ſacr̃o ordinis⁊ im

pꝛimit caracterẽ ſed non alium a caꝛactere ſa
ceꝛdotali. Sicut em̃ acolitus accipiendo cãde
lebꝛum accipit poteſtatẽ ad vnũ actũ ⁊ ꝑ con

ſequens caracterẽ qui eſt poteſtas agendi.Et
recipiendo vꝛceolũ cuʒ aqua ⁊ manipuli acci
pit poteſtatem ad alium acitum ⁊ ꝑ ↄns caꝛac
terẽ Sed qꝛ vnius⁊ eiuſdẽ eſt vterq; actus v
na eſt ptãs.⁊ ꝑ ↄñs caracter hñs hos ouos ac/⸗
tusſuboꝛdinatos Silꝰ in ſaceꝛdotio cũ accipit
calicẽ ⁊ patenã cũ pane ⁊ vino.recipit poteſta
tẽ ce lebrãdi.⁊ ĩpoſitõe manuũ epᷣi ſuꝑ eũ reci
pit ptãtem ſoluendi ⁊ ligandi.⁊ ſic de alijsʒ.oĩa

hec ſunt vnordo. vncaracter. vna ps ſacti or

dinis.ðꝛ auteʒ caracter ipꝛimi in eo qðẽ pꝛi⸗
cipalius ſiue in eo qðillud eſt pꝛius. Sʒ per ſe
quentia nõ ĩpꝛimit nouPſʒ ampliat priꝰ ĩipꝛenꝰ
ſiue.qꝛ illud eſtpꝛincipaliꝰ Et łlʒ ꝑ pꝛimũq ðꝛ
accipe ptãteʒ.ĩpꝛimat᷑ caracter in qlibʒ oꝛqine
ꝑſeqntia nõ iprimat iyintendar caracter tñ
a pricipaliori de noĩat᷑. Sunt g. vij.oꝛdines ſʒ
ſepti.ſ.ſacerdotiũ hʒ duplicẽ ptãtẽ in genera
li.ſ. ſacerdotalẽ ꝓptie dictã ⁊ epᷣalẽ.Et ꝓpter
hG vocant᷑ aliqñ epi pᷣſpiteri⁊ ecõuerſo.Oua⸗/
re epᷣaius⁊ ſacerdotiũ cũ ſit vnꝰoꝛdo non eo⸗
dẽ die ↄferunt᷑ ſiẽ ceteri ordines ſʒ diuiduntux

rd põt eẽ adoñdã ꝙ aliqc pot epeqð ſacerdoſ
nõ põt.Eſt em̃ maioꝛ ptãs in epoq; in ſimpli
ci ſacerdote.nõ ſolũ iuriſdictõis.ſed ordinis
conſectõie ⁊ nõ ſoli exoꝛdinatoe ecclie. q er

natura oꝛdinis ⁊ ↄſectõis ſᷣm diuinaʒ inſtitu

*

tõʒ. Dñ ecclia noluit ꝙ eadẽ die q̃ſit ſaceꝛ ſ
fiat epᷣs. Sʒ ne crederer tanta eẽ vſtinctio in
ter ſacerdotiũ ⁊ epᷣatũ ſiẽ eſt inter alios oꝛdi⸗
nes voluit ecclłia ꝙ in craſtino diei q̃ eſt factꝰ

ſacerdos poſſr aſecrari in epᷣm. qð nõ ſic de a

lijs ordinib in qͥb diſtinctus caracter iprimit᷑
Itẽ ſacerdos eodẽ die qͥ recipirptãtẽ ↄficien
di.ꝛecipit implicite ptãtẽ abſoluendi.eẽ ſi nił
plns fierer ciꝛca eñ. In acceptõe em̃ calicis ⁊
patene cũ pane ⁊ vino ex vi ſact᷑i accipit prã⸗
tem ↄficiendi. Sed conſecratio epᷣalis nedex
vi ſacr̃i nec er naturali ↄcomitantia dat ĩ oꝛ⸗
dine ſacerdot ij. Oñ ſimplex ſacerdos nõ poſ⸗

ſet ordinare vel confirmare añqᷓ;ᷓ ſibi daret cõ

ſecratõ epᷣalis. aũt q̃iuor minores oꝛdineſ
ſił dantur hʒ habeant diſttnctos caracteres lvc
eſt. quia omnes actus illorũ licite vnus poteſt
exercere ſine ordine aliquo
De officiss Ar.
⁊actib ſinguloꝝ ordinũ.hẽs di.xxi.cleros ĩfi.
⁊.xxv.di.ꝑlectis.⁊ in.iiij.ſen.di.rxrnij Et
de primo.i.oſtiario.di.xxv.ðr ꝙ inter kbonos ⁊
malos hñt iudiciũ.quia bonos recipiunt ⁊ mꝗ
los reſpnũt.vbi videt᷑ ̃m pꝑe.de pal.ꝙ ſacriſta
qui hʒ officii
ab ingreſſu ecclie. ex lvc ipᷣorecipiat ipᷣm ad
diuina magis q; ille cinus miſſam audit.⁊ per
2ñs ꝙ ſit ſuſpenſusah in greſſi ecclie DSe
ſcðo.i.de lecrore dicit in dictis.c. ꝙ ptinẽt ad
eos.ea que ꝓplete vaticinauerũt ppłis pᷣdica
re.qð intelligiflegendo ſimpl non pᷣdicando
nullus em̃ dʒpᷣdicare niſi ad minus ſit dyaco⸗

nus. nihil tñ ꝓhibet vt videt ꝙ magiſter ĩthe⸗

ologia vel baccalaureus iu catedra pomt expo
nere vetus ⁊ nouũ teſtm̃.quia ex qͥ ẽ magiſter
lʒʒ auẽtatẽ cocẽdi ſʒñ pᷣdicandi. De tercio.ſ.

exorciſta. dicit ꝙ ad eum pertinet exorciſmos

memorie tenere.manuſq; ſup energuminos
⁊cathecuminos exorciʒando imponere. Edi
cit æ. d pal. ꝙ de exorciſmisſalomoniſ.qb) de
mones pellebantur certum eſt. ꝙ verba illa v
tute inheretne non fugabãt demonẽ ſic nec a⸗
liqua ver̃baalia niſi forte ſint ſacca NHec iteꝝ
ex oꝑe oꝑato ꝑ idem.Et ſi ab vie fuerunt in⸗
uenta nullo modo demonẽ expellebãt. niſifor
te voluntarium vt verba magica. Si autem
inſpirante dño illos exorciſmos inuenit. ſiciit
eccle ſia ſuosſic pterat demon expelliper illos
ſicut per iſtos niſi ꝙ non ita efficaciter ſiẽ nec
ſact᷑a illorum erant ita efficatia ſicut nra maxi

1lvſtiarij nõ ꝓhibendo excõicatũ

Tiulrs quartusdecimun

me qꝛ exoꝛciſta noui teſtamentihʒz realem po
teſtatem ſpũalem ſuꝑ demonẽ quaʒ nõ habe/

bat exoꝛciſmus ſalamonis. De quarto ſci⸗
licet acolito ibi ðꝛ.ꝙ ad ipᷣm ꝑtinet pᷣparatio

luminarium in ſacꝛaꝛio ipᷣe cereum portat ip

ſe ſuggeſta ꝓ euchariſtis pparat.Et ðt petrꝰ. ð
pal.ꝙ põt ꝑ acolituʒ eplła dici.vt de vita *.
cle. c. iij. Et actus oĩm minoꝝ oꝛdinum licite
pſſimt fieri ꝑ non habentẽ aliquẽ oꝛdinẽ. qᷣa
ſic habet con ſuetudo generalis eccleſie.exq̃vi
etur ꝙ nõ fiat irregularis.excõicatusvłſiſſpẽ
ſus.ſiingerat ſe diuinis exercens illũ actũ ſo⸗
lũ qui licite ſine oꝛdine põt exeꝛcere de iure vł
conſuemidine vt actũ minoꝝ oꝛdinũ velſubdi
aconatũ ſine manipulo.vbi lvc hʒ conſuetuco
quia nõ eſt in ſuo officio agens vt pꝛius Si ãt
incipit in chvꝛo ſolenniter. Deus in adiutoꝛi
um ⁊c̃.vbi hoc non ſolet ſpecialiter fieri a con
ſtituto in ſacꝛis nõ incurrit irregularitatẽ cimn
⁊T laici ibi pſalmodiʒent Secus ſi de conſue
tudine id ꝑtinet adſacerdotẽ. De ſubdyaco⸗
no ibi ðꝛ ꝙ ad ipᷣm peinet calicem ⁊ patenaʒ
ad altate xpᷣi deferrę ⁊ leuitis tꝛadere ⁊ eis mi
niſtꝛare. Oꝛceolũ qq ⁊ aquã mamile ⁊ manu
teꝛgiũ tenere epᷣo pᷣſpiteris ⁊ leuitꝭ ꝓ lauãdis
ante altare manibo aquã pꝛebere.⁊ vt ðᷣtpe.ð
pal. Hic eſt primus oꝛdo ex ſacꝛisqꝛ ſacꝛa va⸗
ſa habet tangere nuda manu.ſicut ⁊ dyaconꝰ.
quod nulli inferioꝛi ꝑmnittit᷑. Dicunt aũt iuri⸗

ſte. ꝙ ſubdyaconatus tpe aploꝝ non erat ſa/

cer oꝛdo.di.lx.innouamuſ.⁊.c.nullusin epᷣm
ſed rpe gꝛeg. ⁊ vxhani fuit ſacer oꝛdo. Qð ñ
ſacꝛamentũ vel oꝛdinẽ inſtitueꝛit.ſed qꝛ ſacr̃o
inſtitino in ſuo officio de nouo diſtincte vti ce
pit. In pꝛimitiuis aũt tpioꝛibus q;uis oꝛdies
fueꝛint ſemꝑ inter ſe re aliter diſtĩcti ⁊ iſtimiti.
tamen ꝓpter paucitatẽ miniſtꝛoꝝ oyaconi fa
ciebant officia oĩm oꝛdinum inferioꝛum ⁊ ſic

lipᷣo dyaconatu implicite habeantur oẽs alij

oꝛdines inferioꝛes ꝓpter eoꝑoſm̃ qð ipᷣe a⸗
gebat. Ypᷣis aũt ſubdyaconiboſanctitas con
tinentie indicit᷑qð ſint ꝑ gꝛeg.inſtitutũ. vtſcʒ
nec etiã contꝛacto añ matꝛimonio ipᷣis vni li/
ceat.ſic nec etiã dyaconibi ⁊ ſacerdotibi ec⸗
cleſie occidentalis. di. xxxi. ante trienniũ. iteʒ
ſubdyaconꝰ oꝛdinatus ⁊ pſentatus ab aliq̃ ad
ſubdyaconatũ.⁊c. dʒ ab eis ꝓmoueri ⁊ de vic
tu ei ꝓuideri.de eia.⁊ quali.c.accepimus. Et
regulariter non dʒ quis oꝛdinari ad aliquẽ ſa⸗
crũ oꝛdinẽ niſi initulatus.vel ad aliqð hbñfici⸗

um velſaltim ſufficiens hñs patꝛimomũa lvc

ne habeat mendicare ⁊ ſic clericatus vileſcar.
Beligioſis aũt ⁊ ꝓ tituloſwoꝛta. medicantib
peipue. De dyacono ibi ðꝛ. ꝙ ad ipᷣm ꝑti/
net aſſiſtere ſacerdotiba ⁊ miiſtꝛare inomni

inte lligendũ.ꝙ eccleſiaxel papa nouuʒ

bus que aguntu? in ſacfis pᷣi.oblationes of⸗
ferre ⁊ diſponere in altari.ↄponere etiã men/
ſam comini atc veſtire. crucem ferre. pdica⸗
re euangehum ad pplin adipᷣm pernnet offici

—

um pᷣcum glo.i.letanie.Et dicit pe.de palu.ꝙ
ovyaconi eſt actus pᷣdicare.nõ ꝙ exoꝛdine ha⸗
leat auctoꝛitatẽ ſed ſolũ habilitatẽ. Soli eniʒ
ovacono ⁊ non inferioꝛi ↄmitti delet. vñ net
ſtephanus añ officiũ dyaconi legit᷑ pꝛecicaſſe
tamen ſimplicẽ exloꝛtationẽ faciebãrad mo
naclvs antiqui patꝛes nullũ hñtes oꝛdinẽ.⁊ qʒ
archidyaconus habeat ex officio pᷣdicare qͥ n
debet ene niſi dyaconus. di.lx.nullus epe. ſ

militer curatus q habet ram annnan ed

ſimplex ſacerdos eſt vel dyaconꝰnõ põt pᷣdica
re niſi de licentia epi. xvi. q.i. adijcimus. deſe

reticis.c. cum ex imncto. Atem dyaconha⸗

bet ex officio diſpenſare ſanguinẽ dñi.ſed non
coꝛpus niſi in neceſſitate.qñ ſcʒ infirmus mo
ritur ⁊ ſacerdos eſtabſens.vel qñ pᷣſpiter mã
dat ei vt cum eſt impeditus vel qꝛ eſtinfamꝰ
vel qꝛ nonſufficit in paſchate ommibominiſtꝛa
re. Onde paſchate Yoſie ⁊ eʒechie.leuite in
uerunt ſacerdotes. De pꝛeſpitero ibi dicit
ꝙ ad ipᷣm ſpectat coꝛpus ⁊ ſanguinem confi/
cere.in altari oꝛões dicere ⁊ benedicere dona
dei Et vt dicit pe. de pal. Sacerdos miniſtꝛat
ſacramenta omnia pꝛeter duo.ſcilicer confir⸗
mationem ⁊ oꝛdinem. Item benedicunt po⸗
pulis ⁊ gratia diuina datur ⁊ peccata delentur
i. q.i.diſtinctinn.⁊ vi.q.i.ſacerdotes. Ouam

ins etiam benedicant dyaconi cardinalesſed
lvc nullus archidyaconus pꝛeſumit.Et vide

tur ꝙ non ſoluʒ ſacerdos cinatusſed etiã ſim
plex incõpletoꝛio ⁊ miſſa poſſit benedicere.qꝛ
epiſcopus etiã non ſubditis dat ſuam benedi
ctionem. Sed ſi pꝛeſente epiſcopo ſaceꝛdos
celebꝛet in fine mine illi tanq; maioꝛi deferre
debet illo volente bendicere ſupꝑ ſedeat ipᷣe
xij.di.demicq;. Si auteʒ nolit ſed ſibi remittat

tunc ſetuꝛe benedicat. xcv. di. ecce. aita de con

ſuetudine ol ſeꝛuatur.quia nec benedictioneʒ
menſe nec dyaconi velpredicamri aut leciuri
facit ſinplex ſaceꝛdos epiſcopo preſenteniſi il
lo annuente.Eſteriã ſciendũ ꝙ abſoluereĩ fo
ro pñie eſt actus ſacerdotis roe oꝛdinis pꝛĩci
paliter non ratione iuriſditionis. Sedilla per
accidens aliquando concurritqꝛ optet eẽ ſub

ditum.ſed ſubditus eſt qui vult ſe ſubijcere ni

ſi alij ſitaſtrictus. ⁊ tunc de ſola licentia er põt
ſe ei ſubijcerenec tunc dat illiptãtem abſoluẽ
di ſed renuncians iuri ſuo dat iſti licentiã ſe ei
ſu biciendi. Epiſcopus aũñt in conſecꝛatõe ſua
inungitur chriſmate caput ⁊ pomit iler ſup cer
uicem conſecranch conſecranmr atribo. Er di

cit loſti. ꝙ liber ſuper ceruicẽ. numerus trinari

Pkzüin

ſſcnot

conreb⸗
nſtne
4 ctegls⸗

tennte

ein
mmne

nnenten
Uitonſe

garpie n

(omemufin

itgekr
ſlimmn
teninfr⸗
Pbenindr.

Dercti
W AMafn

ſrſesnece
Ltſiuenß⸗
mngtli ſoli
minchesnt
iet oneñ
neccapuns
oſneibeſe
ichedcu⸗
Gätchao

Wiresääbe

cnomnlr⸗
uerdcſäi

(icerinae

ſns
ſbefonote

efunn

unpelig.

(ondrauon
ontaderer
fütonaren
Errtſbiͤ,

ſlionar

(e Gace,
(oitonen
unhntn

uguſche

nſren
anie
Mirine
Mmdn
feln

Nean

artertehr

18 Demfimtddͤ

1onbtinennni
esdereipieenn
2 Serntentne
Mpeng mlchet
umn Jendramnn,

tnigid
cmIewnicrants
icſumndsprini dnn
ſndrcntbſttin
vimipfrentnne
bansunind
ieknteninp e⸗
mmihimönnu
ne naer iglenſe
ate;wirktkenen
drn. M Rartdi
Gur inrltrunn
iwedtEt
dseignntenil
niſenigthin
l
einſairene Nln
conumioigrlit
ſtunteſtin
mr rNkentt
Nrauriigien ti
mioruſtieni
smüͦn luſil
gunpitſi
onemmurin
tmcimummmn

ms e pop eſt de ſuba conſecratõis epᷣalis ita ꝙ
ſine bis nõ conſecraremir. Atẽ hug. diſt. lxvi.
Pvꝛro dicit. ꝙ etiã ſinõ eſſet nõ niſi vn epᷣs ĩ
mundo vel duo.nõ poſſet ↄoſecrari epᷣs.nec
aAliud conſtitueret᷑ a papa. velipo mormio roſ
ſet generalis eccłia mutare hanc foꝛmaʒ aba
Wſtolis inſtimitã.⁊ inſtituere.ꝙ vnusſolꝰ poſ
ſet conſecrare epiſcopuʒvel ꝙ ſi nullus eſſet e
piſcopus ꝙ preſpiteri conſecrarent. Et vʒ lv
ſtien. vnus illoꝝ triũ eſt pꝛincipaliter ↄſecꝛeãẽs

⁊ alij duo conſecrantes. Et lʒoportet ꝙ vnuſ
totam conſecrationẽ ꝑficiat. omnes tñ ꝓnun
ciare dñt conſecrationẽ principaliter. Sed pe

trus de pal. dicit in tractatu de poteſtate pape
numerus trinarius non eſt de ſuba conſeẽ
tionis. ⁊ ꝙ eſt de inſtiturõe eccleſie. Dñ ⁊ gre
go. legitur diſpenſaſſe in anglia conuerſa adſi

dem.aliqñ ꝓpter carentiã nu meri.nõ tamen
obmitti debet.

De veſtibus ꝭa. x
ſacrxis. Mota ̃m pe. de pal. q; ſacerdos habet

ſex vſtes neceſſarias ad celebꝛandũ quoad
neceſſitatem pᷣcepti.ſ.albam cingulũ.a nictũ

manipulũ.ᷣſtolã ⁊ caſulã. Suntaũt tresprime
omnih cõesminiſtris materialiter nõ forina

liter. Non em̃ neceſſe eſt vy aconuʒ vti veſte
benegicta puta alba. ſicut ſacerdotem.cũ om

nino ſine alba ſtola.manipulo ⁊ ſipꝑ vellicio eẽ
corã epᷣo dicat euangeliũ dyaconus ſolennit
Si aũt alba non eſt de neceſſitate pᷣcepti mul
tominus alba bñdicta.Et ſi nõ oportet h̊ in di
acono multo minusin inferioribo miniſtris
Sacerdoſaũt ſicut non debet celebꝛare niſiin
calice ⁊ in altari ſacratis.ſic nec niſi in veſtib⸗
ſacris. Oanipulũ nulli licet poꝛtare inferioꝛi

ſubdyacono.ſed tunicellã licʒ pꝛtare etiã nõ

ſubdyacono,.qꝛ non eſt ꝓpꝛia veſtis eius ſicut

manipulus. Stolaqᷓ orarium dicitur. nulli
feriori dyacono vti Iʒ. xxiij. diſ. inimſtrũ. nec

ſacerdos debet portare infirmis euchariſtiam

niſi ſtola circũſeptus in pectore in moduʒ cru

cis vt ibi ðr. O yaconus aũñt in ſiniſtro hume

ro ſtolã portat cum euangelium vicit. di. xxv.

c. vnde. Sacerdos aũt in celebratõe ⁊ ſactoꝝ
exlibitione ⁊ in ommorõe ſolenni.⁊ epᷣs ĩ cõ

ferendo oꝛdines etiã primã tonſurã hacvti de

bet quia ſic habet eccleſie conſuetudo. Caſu
la vtimr ſacerdos ⁊ nullus inferior eo. niſi ſiẽ

habet conſuemudo.ꝙ dyaconus explicatã poſt
Poſitu. vel in hinnero portat in mimſterio. Hac
vti non debet ſacerdos niſi in miſſa ſiẽ nec arc
hiepᷣs palleo.de veſtib epᷣi.infꝛa.ti.xx.c. ij. F. ix

De conferentbuſ .J. xi

ordine indignis m thv. in. iij. Ep̃us cõferẽs

puto ſufficere ꝙ nõ ſcite ü.ſt⸗
ceſſariũ eſt qͥ ad vitandũ veccatum ſcire eẽ bo

otdinem ſcienter indigno veccat mortaliter.

quia infidelis eſt dño ſuo cõmittens indiano
miniſterium eius precipue cũ ſvc vergat i de⸗
trimentũ honoris diuini ⁊ eccleſieqͥ ꝓꝑ bonos
miniſtros pronouet᷑.Et adoit ꝙ ſi nõ pñt fot

miniſtriboni inueniri quot mõ miniſtri ei ſunt

melius eſt paucos mimſtros hr̃e bonos.q;ᷓ; mł
tos malos vt dicit ca. di. xxiij. tales. Eadem
rõe credo prelatos reli gioſoꝝ qui faciunt ſciẽ
ter ad ordines ꝓnoueri indignũ peccare mor
taliter. ⁊ etiam conſulentes ⁊ pᷣſentanres tleſ/

quia cooꝑantur ad malum.ij.q.i.notum.idẽ

dicit aller. addens ꝙ non ſolnm ordinans in
dignũ. ſed etiã qui ꝓ nouet ad curã paſtoraltẽ
vel beneficium eccleſiaſticuʒ indignum mora

liter veccat. Mec nobilitas exrcuſare põtquia

quantonobilior tantonociuior.ſi malusẽ.nec
nõ ſcit eu n ene malũ.ſed ne

num ꝑ talẽ rõʒ qualẽ poſſibile eſthoaberi de ho⸗

mine. Et ſi dicitur ꝙ alius nõ ita erir vtiłom
ino nihil eſt. quia omnis vtilitas ſpũalis tẽ

wrali p̃ponenda eſt. nec excuſat paucuas bo
norum quia melius eſt habere paucos bonos
qᷓ; multos malos. Prererea ꝙ malis conferã
turordines⁊ beneſicia lvc facit eoseſe maloſ
quiaſciunt talẽ hr̃e locum in ecclẽſia ⁊ bonos

expelli hee alb. Dicitur aũt quis indign du
pliciter ſm albᷣ. Hno modo priuatiue quia ſci

licet priuami dignitate ſeu beneficio.nõ tamẽ

loñs contrariuʒ dignitani vel beneficio pura vi

ciun vel impedimentũ. Et in talibo ꝓpet ne

ceſſitatẽ quarundaʒ eccleſiaꝝ que indigent li

teratis ⁊ lefenſorib poſſet diſpenſari vt a cõ

muni habeꝛet de eccleſia wnec adenſceꝛet

Dicit aũt iobpa.in ſumma conſeſſoꝝ ꝙ putat
tali non roſſe conferre prebẽdã cũ cura abſqʒ

peccato moꝛtali.ſeðo modo dicit᷑quis idignꝰ

contꝛatie vt cũ quis habet contꝛariũ oꝛcini vł
bene ſicio eccleſiaſtico.⁊ talinon debet conce /
di puta qꝛ eſt vicioſus vel hʒ canonicum impe
dimentũ vt ignoꝛantiam vel irregularitatem
Si tamen talis indignus iã ohtimuſſet digni

tatem vel beneficiũ cui eſt annerus oꝛdo.ſicut

archidyaconatui.diaconatui. decanauu vel
archipᷣſpiteratui vel beneficio curato ſacerdo
tium tunc ſi viciũ vel a liud impedimentũ enſʒ
occultũ nõ poſſet petenti denegare oꝛdine ſuui
epᷣus.nec epus veccaret conferendo ſcieter ta
li indignoꝛ ſicpᷣt intelligi.c.ex tenore.detem.
oꝛ.ſecus ſinon eſſet ꝓpꝛius epᷣus. qui non te

netur oꝛdinare mſiſin beneplacitũ. Imo ec
et ꝓpꝛius eps nõ tenet᷑ nec debet darxe oꝛdine

clerico. que ſcit ee moꝛtale velunpeaunentii
licet occultũ ſi clericus non hʒ bene ficiũ cui an
nexus ſit oꝛdo er ᷣ hʒʒ ius petenqi ipm oraineʒ
HM d u

Titulrs quartusdecimii

Si aũt viciũ eſſet mamfeſtum vel unwdimẽ
tum etiã publice põt ⁊ debet negare cinhbʒ. er
vicit lvſti. ꝙ qui repntat᷑ dignus adordinem.
vnum vel lonoꝛẽ.non deber indignus reputa/
ri ad alinʒ di. lxxiiij. geſta.extra eo. aceepimꝰ
Sed goff. lvc intelligẽduʒ pinat qñ oꝛdinatoꝛ
anteq́;ᷓ ad ſacrũ oꝛdinẽ oꝛdinauit ꝑ ſe exami/
nauit
quod viciũ reddiderit ſe indignum vt in. c. ac
cepimus ſecus ſi ꝑ aliũ ſint examinatus.
De ſcrunnio F.rii
faciendo in oꝛdine ðᷣt lvſt. in ſumma li.i.RAu
bꝛica.xij.ꝙ cixca oꝛdinandũ duplex eſt ſcruti/
niũ vnũ qð fit ante oꝛdinatõnẽ aliudqð fit iip
ſa oꝛdinatione qñ ordinandus pᷣſentat᷑ epᷣo co
ꝛam altari. Primũ dligenter faaendum eſt

erſic roteſt intelligi. c. ad auꝛes de oge

de elec. c. nihil. S. ij. Et illud debet fieri feria qꝛ

ta ꝓrima añ ſabhatũ in q̃ oꝛdinescele bꝛantur
Foꝛ na huius eſt vt dicit loſtiẽ. vt incipiat a
quarta lexia. ⁊ ꝑ tꝛiduũ.ſ.vſq; ad ſabbatũ per
archið. de iure cõi diligenter inquiratur de vi
taordinandi de genere. de patꝛia. de etate. de
ſtitutione. i. ritulo ad quẽ oꝛdinat. de loco ĩ qᷓ
ↄuerſat᷑.de ſcia. de ſide ⁊ alijs.q̃ continent᷑ ĩ a⸗

Poſtolica regula.et ſic ĩ ſahbato qui ꝓbani ſunt
epo pᷣſentat.di.xriiij.qũ epᷣus.Et ðt goff.ꝙ li

cet ſᷣ m antiqua iuꝛa epus eligeret lvs ſcꝛuta⸗

toꝛes ſeu examin atoꝛes. vt ðꝛ in dicto.c.quã

do:hodie tñ vide ſvectare ad officiũ archbid.c.
ad hec. Scðm ſcꝛutiniũ qð fit ante altare ẽ cũ
aꝛchið. ↄt. Poſtulat ſancta mater ecclia hũc
ſubdyaconũ vel dyaconũ ad onus dyacona/⸗
tus aiſimi ⁊ hõi.et interrogante oꝛdinatoꝛe.
ſcis eum eſſe dignum. RAñdet quantũ hũana
feagilitas 2c Nec peccat pᷣſentatroꝛ in illa rñſi
one du tamen nõ loquaturõ ↄſciam vt eo.ti.

c. i. ꝙ qͥ neſcit indignũ debet pſumere dignuʒ.

de pſump.c.dueũ.O ſi archidyaconũ remor
deat conſcĩa de indignitate oꝛdmn andi ſtuat
oꝛdinatoꝛi ſecꝛeto añq; wnia: ad hocſcꝛutini⸗

um nunciare. vt eo.ti.c.i.Et ſi oꝛdinatoꝛ nol⸗

let deſiſtere. debet ſe abſetare ſi poſſet bono mõ
Si anẽ loc nõ woſſet ſine ſcanaalo.dʒ dicere
verba vt miniſter ecchie. q̃ nõ iudicat de occul
tis.qr nullo modo delet cꝛimen ſꝛatꝛis publi⸗
cgre. vc omnia. vſtien. Adem mno q;tuʒ ad
Pltmum dicrtdun

De defectu

1 goff. ꝙ ordinatus ſine examinatõe. aut ẽ di
gnus aut indignus ſi dignus ⁊ notus in nulllo

peccat᷑ qꝛ. rkesnori ⁊ digni non ſunt examinã

i. ar. di. xxiiij, nullus.ð fallitin conſecrãdo eppʒ

Niſi poſtq; ſuiſſet oꝛcinatus ꝑ ali/

ſcꝛutinij ſeu eramingtõis. Mota m loſnen.

q̃ etiam notus eraminar᷑.di.xriij.q̃ epne.ſiĩig-
notus quis als dignus deponendus eſt. rxxiij

di. c. vl. ſi indignus ſiue notus ſiue ignotus de
vonendꝰẽ.qꝛ cꝛimen ſuñ non ꝓdichit eytra de

(oꝛ.vi.c.expoſuiſn.Et intelligit᷑ de gꝛani cꝛĩie.
quod iqt ꝓmotionẽ velex ecutioneʒ. xxviij.

di. c. j. Debet goꝛdinandus vel ꝓmouendus

ad aliquã dignitatẽ ⁊ tenef confiter cꝛimina

notoꝛia iur? vel facii ⁊ enoꝛmia ⁊ impedimen

ta q̃ ſ; inpediunt ꝓmouencdũ vel deijciunt p

morũ mſi ſuerit ſecũ diſpenſatũ. di. l. expenitẽ
tibo. Si ant hmõi defectũ ſubricet non habe⸗
bit executionẽ miniſterij ſie ſuſcepti.ſiẽ uec oꝛ

cims ſic recepti.ertꝛa de renũ.c.niſi.peccãtec
moꝛtalitez. Alia aũt cꝛimmaᷓ non impediũt
nec deijciũt.nõ ſenent manifeſtare vt de tẽp.
oꝛ. c.fi. concoꝛ. Anno.⁊ addit.ꝙ ſi ↄfitet ⁊ ſe
cum diſpenſe ſur ꝑ eum.ſ.qui põr.ſecus eſt.vt

vlrerius accuſaꝛi non pomſit.als ſecus.di.rxxij

c.fi. ꝙ ſi oꝛdinancus mamfeſtauit eſſe defec /

tum ſuum. oꝛdin atoꝛ nõ intendens diſpen⸗

ſare oꝛdin auit roſtea detecto imxecimentoñ
recipitur ordinatus ⁊ hic eſt caſus illius.c.djſ.

lxxn.ſiqin in exammatõe. ſet ommia ivſtien.

oꝛdinem aliquẽ vel erercente officium oꝛcis.

in peccato moꝛtali. Nota ſ̃m tlv.pe.⁊ alb.i. ij
ꝙ ſuſcipiens vel exequens oꝛdinem in moꝛta
li.moꝛraliter wccar. qꝛ facit illud pceptm. ui
ſie quod iuſtũ eſt ereq̃ris. Indgne em̃ ſacꝛuʒ

ptꝛactat officium nec in hc põraliqͥs diſven
ſare.qꝛ de iuꝛe natuꝛali eſt.vr hõſancta ſanc—z

te ꝑtꝛactef. concoꝛ. Ray. ꝓbans loc ꝑ iuꝛa di

ſtinc.xl. multi. ⁊ Diſtin. rcv. illud . i. q. ij. auct⸗
uimus. ⁊ addit alb. ꝙ ſi pꝛelatus diſpenſat enʒ
malis ⁊ indignis peccat moꝛ:aliter. Si aũt pa
titur neceſſ tate mali cõpulſu sne eneniat reiꝰ

non pꝑeccat moꝛtaliteꝛ tunc em̃ nõ diſpenſat
ſed oiſſimulat ad tempus wnec coꝛrigi pomſit
Nec iñ diſpenſatio cũ inciano excuſat eum a

peccato adminiſtꝛatõis dũ ſcit ꝙ eſtindignus
oñs em papa relinqut vnũquẽq; conſcie ſue.
vt ipe dicit ĩ qdã decretali.⁊ vi dicit tlv.ĩ. uij.
in quodlibet aciu cnuſcũq; oꝛdmis qñcũq; ſe
exhibet vt miniſter eccleſie peccat moꝛtaliter
⁊ totiens quotiens lvc agit qꝛ vt dicit dyoni.
immundis nec ſimbola.i.ſacr̃alia ſigna tãge/
re fas eſt. Oñ qñ tangit res ſacꝛas q̃ſi offictio
ſuo vtens neccat mortaliter ſecꝰaũt eſer in ali

qua neceſſitate aliqð ſacim ↄnngeret velexe

quereſur in ullo caſu in quo ⁊ laycis liceret.cõ
coꝛ. Alber. addens ꝙ ſi dicit᷑ lvc ene gꝛaue val
de rñdet ꝙ lata eſt via qᷓ dueit ad infernumer
multi vacunt ꝑ eam. Oq ath. vij. 1 tlv. viẽ.
Guis ſubqit teneat ſuſciꝑe ſacr̃a a mimſtro

minmnt

Gſnone Si⸗
riginson

Möhftnan
Pneben

ſolnrii
10 mnthoso
lisifun
fnaini
gemdsd
cſen ptnor
flonr ic
nnenrge
ii. ptcs
ſcenöls dnen

(hans Den

oprern

ſcetente

feehipet

ſecetae⸗

gtnlic

lofuon,

Cbaitneß
lerkefftadd

ſerſcripe
pammfin

orgeginta

mn Vid

fnlztt
Hägennteir
Ceroronni

nilni
Emmaäfonnngi
munſeſtmnde
mo1mddl gſoſni
am ſgnſiſec
Npſſt aisſenng
Smunfeſtuntr
umtömtencennir,
NnNnecoinummi
En Meſtaigiinel
maie Monnantrn
e 6,,19
Wermmenfnunoni,
APuufntnetſkiti
lempnotnmnum
en gim rjei
tenis egreiſ,
1ern deritnicsdſn
arntetnhöſnnin
Ri Kenihin
dn r, And
Beimeinmdinn
ENENiN Ci
nuidiatienmut
Aire meti i ſni
ctengonunti
tbaiimdengnm
tmösciſigeiman
ntmnügisftſ,
vurnltNaibi
rſigotns in:
raackteecunmnin
ve at etdolffr
alallofsſnie
mnalsſi s ſon
munerke nieſenn
funglim
G
unrtſeim
1 adinfrnvn
iicnaenſn L
aAN in
logelinu

=

V

De etate

oꝛdinandoruz. Mota ꝙ; antiq̃ iura ſunt muta

Capitlam ſextumdeci.

eccleſie diutoleratur.ꝛ ſi ſit in pctõ moꝛta⸗
li qꝛ adpuc eſt ei obligatus tñ ꝓpter neceſſita
tis articulũ nõ eſſet tutũ ꝙ inducereteuʒ ada

liquẽ actũ oꝛdinisſuiexeqndũ durante tali cõ

ſcia.quã tñ deponere põt qꝛ in inſtanti xmoa
diuina gratia emendatuꝛ. „⸗·
9. xv

ta. Nã ſᷣm ray.⁊ lvſti. ſi ab infantia qͥs trade

batun militie clericali a. vij. anno vſq; ad. xij.
PVoterat reciꝑe tꝛes minores⁊ exinde acolita⸗

tu vſq; ad.xxi.⁊ in.xxi.ſubdiaconatum.dyaco

natũ in.xxvi.pᷣſpiteratũ in. xxxi. vt diſt. lxxvij.

in ſingulis. Si grãdeuꝰ erat.qui pete bat oꝛdi
nari ĩ pꝛimis duobo annis recipe poteratom

quentibooẽsmaioꝛes.di.lxxvij.quicunq; Di

ſpenſatiue iñ laycus gꝛandeuus infra annum
dimidiũ oẽs ordines recipere poterat ⁊ mo

nachus inſea vnũ annũ di. lxxvij. mon ach. ſʒ
vt dicit ꝛvil. iſta lodie non ſeruantuꝛ. Dic añt
tlv.in.iiij.ꝙ ſi necemſitas eſt ⁊ ſpes ꝓfectetiã

ante annos diſcretõnis pñt pueri ad minoꝛeſ

oꝛdines ꝓmoueri ſine pctõ qꝛ ꝑ aſſuefactiõʒ

efficientur idonei adilla officia ⁊ iſtud ſatꝭ cõi

ter tenetur Sed de ſubdyaconatu ðt igeʒ tlv.
in.iiij. ꝙ pᷣt qͥs ꝓmoueri quando ad anos di
ſfſfſcretiõis venerit vt poſſit cognoſcere votum

caſtitatis. Alb.vero dicit ꝙ dictatꝑa ſeruari
non opoꝛtet in religioſis.qꝛ moꝛum gꝛauitas

ſuppleteratem. Pe. aũtoicit. ꝙ ex diſpenſatõ

ne epᷣi poteſt tipᷣs anticipari exidoneitate pſo

narum. Sedoẽs iſte opi.lvdie ablan ſunt. p
cle.de etate ⁊ q̃li.c.i.ibi determinat᷑ ꝙ oꝛdinã

dus in ſubdyaconum debeteſſe.xviij.annoruʒ

In vↄyaconu.xx. annor. In ſaceꝛdotẽ. xxv. an
noꝝ. Aufficit annum vleimũ attigere ordina
qus aut inepᷣm debet eſſe. xxx. ita ꝙ. xxximple
nerit extra de elec:c.cuim incunctis.nec poteſt

diſpenſari ꝑ epᷣm deminoꝛi etatę.ſed ſolũ pet

p apam ſ̃m io.an. ⁊ cõieʒ opiõ. Nec ſcia nec

moꝝ gꝛaintas pᷣt ſupplere talẽ etatẽ a iuxe ſta
tutam. DHñ q ante legittimã etatẽ facit ſe vel

ſubenitũ ſuũ ꝓmoueri ad oꝛdinẽ peccat moꝛta

liter qeꝗ ↄſtiiutionẽ generaleʒ eccłie fac ⁊ eti
aʒ qͥ ꝑ mittit ſe oꝛdinaꝛi miſi forte ſit ita ſimpłx
qꝙ ignorantia excuſet eũ.Aui etiaʒ oꝛdinat ta

lem vl conſiliũ pᷣſtat.peccat mortaliter Et q;
uis quidã dicant ꝙ talis eſt ſuſpenſus verius

eſt ꝙ nõ eſt ſiſpenſus. ſed ſuſpendendus vſi;
adlegittimã etatẽ.extꝛa de etate ⁊ qualitate.

vel nõ eſt ↄpos ᷣm ray. Anto.de but.ſꝛan. de
ʒ0amb. T alios. Onde ſi exeqf onm ordims re
cepti añ legittimã erate.ſi non eſtſuſenſꝰa ſu
piore nõ ꝓprerea incurrit irregularitatez. ſed

videtur quibuſdã ꝙ peccet moꝛtaliterquotiſ
exequit᷑ officiũ ſuum ante legitimã etateʒ.qð

quia nullibi legi non affirmno nec nego rutuʒ

. † 2 . =

tamen eſt abſtinere ab executione
De tempore K.xvi

oꝛdinatio nũ ⁊ ſimultate oꝛdinũ. ta fm ra

vYmũdũ. oꝛdines maiores. ſ. ſacerdotij. oyaco

natus.ſubdyaconatus.⁊ etiã minoꝛes confer
ri pñt ſer tpiboanni.ſ. in ſabatis quatuor ipuʒ
⁊ in ſabato immediato ante dñicã paſſiomis⁊
in ſabbato ſancte paſclx. diſ.lxxv. c. fi. ⁊ ext. de
tempo. oꝛ. c.de eo. DPoſſunt etiã conferri dicti
oroines etiam maioꝛes mane diei dñici ime
diate ſeqntisdicta. ita tamen ſi continuet ieiu
nium tam ab oꝛdinatoꝛe q;ᷓ ab oxdinando cõ
ferri. vt. lxxv.diſt.e.ꝙ patribj. Et tunc ficnõe
canonica mane dñice ſeqntis trahit᷑ adxeſpã
ſabbati pᷣcedentis.⁊ ita conferri dicuntin ſab
bato vᷣm ray. Doſtien. in ſumma ⁊ innocent.
de temor. c. l̃as.⁊ glo.inno.quarti ibidẽ.qui
inno.dicit ꝙ die illo ſabbati ⁊ nocte dnice nił
celebrans ordinatões in dñica comedere vel
bibere debet. niſi coꝛpus ⁊ ſanguinẽ xpᷣiſi ſaba
to celebrat.Addens etiã ꝙ die dñica ordies.

maiores conferre. etiam continuato ieiunio

non expedit mſineceſſitas aſſit.puta quia ĩ ſa
bato non potuit ordines confeꝛre ex eo e ĩfir
matus fuit vil tardewenit.nocte aũt paſchali.
⁊poſſunt ordines conferri non tamẽ alijs noe
tibus quia nec in illispoteſt miſſa celebrari or
dines minores etiam dñicis diebo ⁊ in pcipu
is feſtis poſſint conferxi. Et nonſoluim vm vl
duobus vt dixit Ray. ſed etiam multisoumõ
non videarur epᷣus ex hoc ordinatõʒ generalẽ
facere vt dicunt inno. Hoſtien.⁊ ber. Suboy
aconatiʒ ſolus papa pᷣr ↄferri diebꝰ dñicis: a
lijsprecipuis feſtis. Et ordinatus ab eo in fub
dyaconũ nõ põt ab alio ordmaꝛi niſi de licẽtia

eius ᷣm pe. pal. Conſecratio aũt epᷣalis ᷣm

ray.⁊ alios fieri põt et dʒ die dñica et hꝛa.iij
diſt. lxxv. ordinationesnec oportet ex vvc con
tinuare ieumium ſabbati cum dñica.qꝛ B ↄfer
tur in dnica non in ſabbato. Iteʒ quis poteſt
in ſabbato oꝛdinare in ſacerdotẽ et ſequenti

dñica conſecrarimn epm. qð ſic non eſt in alijſ

ordimbus malorib vtſcʒ vniʒ poſſit in ſabba
to et aliunſeq̃nii dñico recipere etiam conti
nuato ieiunio &r debet peri conſec epᷣał.infꝛa
ꝛes mẽ a tꝑe electõis ła tpe ↄſizꝛmatõis.di.
c.qm̃.vᷣm hug.als eſt punieuus mſi enet legit
time ipeditus. Qui aut recepit ordine ahquẽ
extra dicta tꝑa ſine diſpenſatione pape peccat
mortaliter e ordinanset orchnatus. Similic
et qui rẽcipit duosoꝛchines maiores eadè die
vel ſubdiaconatũ vel minores ordinesmorra
liter peccat. Oinores etiã omnes ſimul ñ poſ
d un

Titults quartusdecimuſ

ſunt dari niſi conſue tudo illiuseccłie halvat
qꝛ unc põt. Qui etiã oꝛdinatur a pᷣlato ñ ſuo
7 ſine licentia eius.aut etiã qͥ oꝛdinatur p ſal⸗
tũ oĩs hi peccant moꝛtaliterx.ar.xxv.q.i.vbi ðꝛ
Miolatores canonũ a ſpũſancto cuius inſtin
ctu conditi ↄdemnant᷑.De irregularitate aũt
uã contralunt.vide mſra. Dedicatio eccle
ſle de conſuetudine fieri põt omni die.⁊ viꝛgi⸗
nes die bo dñicis ↄſecrant᷑.m pe.de pal.

De loco vbi

conferendi ſunt oꝛdines. Oinoꝛes oꝛdines
põt epᷣs conferre ĩ qcũq; ecclia ſui epᷣatꝰ ᷣm.
Rayxv.archi. de temp. or. ſi archieps. Oaioꝛes
vero conferri dñt in eccłia epᷣali.di.lxv·c. i. ſʒ
di cit ivil.⁊ hoſtiẽ. ꝙ lvdie epi ↄferunt oꝛdies
etiam maiores vbi volũt de ↄſuetudie Ep̃i
conſecꝛantur vbi elegeꝛit metꝛovolitanꝰ ſᷣm
ray di. lxiij.c.fi.niſi aliud obuãdũ ſit de cõſue
tudĩe appꝛobata ſᷣm guiil. Et ſi in alia eccleſia
ꝙᷣ; metꝛopolitana ⁊ in pñtia metꝛopolitani fu
erit conſecꝛatꝰ.dʒ ſe pᷣntare merꝛopolitano in
fꝛa tres menſes a tꝑe ↄſecꝛatõis.di.lxiij. cũ lõ
ge. Datriaꝛchia aut pꝛimas ⁊ metropolitanus
7 quilibʒ lvruʒ debet ↄſecꝛari in eccleſiaſua ̃ʒ
ray.niſi neceſſitas aut conſuetudo aliud indu
cat ſᷣm guil.xxiiij.q.i.pudenda. Papa vero in
eccleſia ſua.i.vꝛle ſi fieꝛi põt.ale in q̃cunq; et
extꝛa vꝛ bẽ ſᷣm loſtien.vt di.xxiij.in nõie ⁊ ſᷣʒ
GBoff. conſeẽtur papa ab epᷣo lvſti.qͥ in ̊ vicẽ
metꝛopolitani obtinet. Si tñ ante aſſimptiõʒ
ad papatũ ſuiſſet epᷣs conſecꝛatus nõ ampliꝰ
conſecꝛaret᷑ ſ̃m pe.de pal.itẽ ᷣm Ray.innoc̃.
7 goff. Si qͥs nõ ſacerdos conſecꝛarer in epᷣm
nil recipet.qꝛ fundamentũ conſecz atõis epᷣa
lis eſt ſacerdotiũ Oñ opi.qͥlv.di. riũ ñ tenet
Sed ſi eſet ſaceꝛdos qcune alio oꝛdie ſibi de
ſiciente ↄſecꝛatus in epᷣm reciꝑet conſecꝛatõ
uẽ epᷣalẽ.⁊ omnes oꝛdines ↄferret ſioꝛdina⸗
ret excepto eo quẽ nõ hr̃et ̃m ray.⁊ alios.i.q
i. gra.talis tñ nõ deberet exeqͥ officiũ ſuũ añ re
ceptõʒoꝛdinis pᷣtermiſſi.
De coact»e FirViii
adordines velpᷣlatões. Mota ſm ray. lvſt.
in ſu nma.ꝙ dupler eſt coactio. Hna abſolu/⸗
ta.puta ſiquis omnino inuitꝰꝑ vim teneatur
ſub manibooꝛdinatoꝛis.⁊ hac coactõe ſi quis
oꝛdinat᷑ non recipit caracterẽ vñ nec oꝛdineʒ
ſiẽ nec baptiſmũ extꝛa de bap.c.maioꝛes. di.
l.c.pꝛeſpiteros.Et nullus h̊ modo debet aliquẽ
cogere ad oꝛdinem vel aliud ſacrm.Alia coac
tio eſt conditionata.q̃ fit ↄminatõe penaꝛum

et ↄminando moꝛtẽ vel incarceratõʒ.ſinõ per

mittat ſe dꝛdinari.Et qͥ oꝛcinat᷑ hac coactiõe
ductus.qꝛ hemõi coacta voluntas eſt ſaltẽ ĩdi

recta. rv. q. i. merito iõ talis recipir caraeter?
GSm ray.⁊ alios.ac etiã executionẽ illius ordis

ſi non opſtat ehud impedimentũ ᷣm pe. ð pa
lude qꝛ non eſt iusaliqð qð ipᷣm ſuſpendat.ſed

gꝛatiam nõ recipir.cũ fictus ⁊ inuoluntarius

accedat.nec etiã ̊ metu.ſ..penaxꝝ aliquis cogẽ

dus eſt ad oꝛdines. De coactione aũt ↄdi⸗

tionata ꝑ cenã iuris in ferendam ꝓpter ecce

vtilitatẽ dicit pe.de palu. Nidet᷑ ꝙ quis poſſit

cogi ꝑ ſupioꝛẽ ꝑ pᷣcepiũ ⁊ excõicatõʒ vt ſit ca

ratus vel epus ſiẽ aliqui heremite ꝑ epᷣm ſunt
cõpulſi. Cũ em̃ ad bonũ regimẽ eccleſie magꝭ
ſit oledienqñ pſidenti in ſpũ alibo q;ᷓ ad lvnuʒ
regimen in ſpanbopᷣſidẽn. ſiẽ aliquis in tpib
cogit᷑ ſuſciꝑe iutelã vel cuꝛ am pupilli vel furi⸗
oſi. qꝛ hmõ i reipublice intereſt. ⁊ multomag;
iudicandi in republica cũ ſit hc officiuʒ magis
neceſſariuʒ. vtputa ꝙ ſit pᷣpoſitus vel baliuꝰſi
reſpublica inciget/ cui ſalute bonus ciujeti

am moꝛti ſe debet erponere. multomagis ſjee
cleſia indiget pñt rveꝛſone cogi ad pᷣlaturaset

tenentur coacti obedire.qꝛ vᷣni gꝛes. Summũ
paſtorẽ ↄuincit᷑ non amare qui eius gꝛegeʒ re

mut paſcere.qin dirit Jo. vlnm. Paſce oues

meas.viij.q.i.in ſcꝛipiuꝛispe.qð vicet intelli
gendũ niſi ſit ineptus euidemer. D
idem petrus.ꝙ nullus eſt ſponſus eclie.i.epᷣs
vel curatus nec abbas nec pꝛioꝛ miſi aſſentiat
qꝛ q;uis legatũ acquirat de iuꝛe ciuili ignoꝛan

ti. tñ de iuxre canonico nullum ius vel bene fici⸗
um eccleſiaſticũ acquirit᷑ vĩ.quſq; aſſennat.
Pñ de pᷣbendis.c.ſi tihi abſenti.li.vi.dicituꝛ

ꝙ qñ abſenti beneficiũ confeꝛt᷑ quſqʒ ratũ ha

beat ſibi nullũ ius acqiuritur De coactöne
weꝛo ↄditionata ꝑ ſubt actionẽ beneſicij łLofi
cij.ver ſniam lominis.nota diſtinctionẽ in bu
iuſmodi ſᷣ̃m ꝛav.⁊ lvſt. in ſumma.Ant enim
epus cogit cleꝛicũ adſuſcipiendũ oꝛcinẽ q efſft
anneyrus de inxe vel conſuetudine beneſicio v
dignitati quã hʒ aliũ oꝛdinẽ. Et in pꝛeimo ca/

ſu. puta cũ epᷣus vult cogere elecũ in archiay

aconũ vt fiat dyaconus.⁊ electũ inarchipᷣſpi/

terum vel de canũ vel pᷣpoſitũ vel abbatẽ vtfi⸗

at ſacerdos.vtiq; põt cogiꝑ ſubtꝛactõʒ benefſi
cij vel dignitatis non exñte in eo impedimen

to poſt debitã momtionẽ ap.remota di.lx.ĩno
uamus.⁊ de elec.cum in cunctisexcepto eoqð
ibi dicituꝛ de epᷣo. Si aũt hʒʒ impedimemũpe.
de pal. diſtin guit ſic.d.qꝛ aut eſt tꝑale aur ꝑppe
tuum. ſi tꝑale q;diu durat.excuſat᷑.puta qꝛ in
firmus illo ceſſante idẽ qð ſupᷣ.ſieſt ꝑpetuum
et tunc aut pᷣce ſſit collanõʒ beneficij ⁊ ſuittale
quod nõ eſtſibi ius ac quiſuũ.⁊ tunc ſiue ſciuit
ſiue ignorauit pꝛiuanauseſt defacto ſicut deſa

cto tenet.puta vmicida vel illegumꝰ neſci
ebatur aliqd ð bmõi. Si fuit rale impedimey)

mNNMbr

icit tamẽ

1

röuttun
trunt

aflnſt
unmtt

vrmi

Nonhne
ugi

mtltie i
herecrheno⸗

7

icchac.

ctſnſecen
ſenſmnepor

Goelipm
acleſaniſe⸗

Uleſe Gi⸗

Meneſtec
Chetcocenen⸗

Pyoltasecce

MAotrerſti
IDimiche

durgarnece

Urtenlfet
Uliercknume

Moge neini
1 la
Ereinonte
INOodnens
Aſvndirir
fnringrine
cecnete,
We gaceb
(tericaliea

Gimadin

Uti. De
Ne
4

umonio

Mneten
lneli

e
Alſe
tin

AMirxr

Wonden⸗
Menoze

flnn

inmten

=

=. .
= .
S=
2 .
=
*
.

—
E;
— =22 S=
=
☛ =
8

dreinenſtan
4
miſinf

gkröpſten

=
☛

41

S==
=
—

tprſurnun
emnner niimngi

S=
—

recikkiinn
neielsare
dit Janimgitn
ſaingeginckin
epensenen Danmi

4bbosergdnlitſemen
egrinr eerien
micofnim anenin
Acquiri hi tſizent.
cKitittm ndn
neitücttniaſsm
BEII Deatie
übremoninnein e
nmns twndimtammin,

cin iſenmmintiit
Tloorirnurehnefinn
icrni nod
kcxtreti nuſtt
gokus tcklninch, 0
.

=—
—

ir riinſkaiff
wgitruüſr

ntnirnenihun

SeE
S=

mmig enann
õäs
aittzinwomn
agrala
umten ſt
tiſdſic ſeth
niswechtf
untli
mmert ufnn 4
Gicaniugin

0 Ururin

=
E
☛ ——

6

—
☛S6

— S=
☛ ☛ r n⸗ .

=
=

120,4

=
=

=
.

Sar ☚ S

Capitulum . decimũuſept 8

tum ꝙ ius ſihi acquiſitũ eſt.ſi ſciuit ⁊ tacuit.de
ler auferri tanq; ab indigno.vi qꝛ halet moꝛ
bum caducũ ⁊ Imõi. Si aũt ignoꝛauit tũc ita
eſt ac ſipueniſſer. ⁊ qꝛ bona fide ⁊ iuſto titulo
adeptuseſt. ſine ſua culpa pꝛiuaꝛi non veet.
Si aũtimedimentũ ſiꝑuenit ſine culpaſua.
qꝛ murilatus fuit in naſo aut oculo autfaciꝰle
pꝛoſus aſlicto nõ ẽ adiungenda aſlictio.⁊ tũc

non delet pꝛiuari. ſed de redditibo vicarius ſu

ſtentari vel alius aſſignari ⁊ ipᷣe ſic impeditus
de ipᷣis redditib ſuſtentari. Si aũtĩpedimen
tumſupuenit culpa ſua vt qꝛ ſe caſtrauit vt oꝛi
gent. vel qꝛ in ſtupꝛo inuentus caſtratus fuit
pꝛiuaꝛi debet ⁊ ſic intellligit᷑ de cle. egro. x totũ
lec omnia pe. Anſcðo vero caſu cũ ſcʒ vult
cogere ad ordinẽ non annerũ beneficio.⁊ tũc
hm ray.⁊ lvſti.aut loc exigit neceſſitas vł vti
litas eccleſie.tũc ſiclericus ercuſet ſe ſolo vo/
luntate.qꝛ.ſ.nõ vult ⁊ nõ aliarõnabili cauſa
debet cogi ꝑſubtractõʒ beneficij ⁊ officij.ð diſt.

lxxiiij.c.ij.⁊.c.iij.⁊ de eta.⁊ q̃li..c.queꝛis.Sed

ſiercuſat ſe clericus rõe cꝛimis ↄmiſſi.tũc vel
diſ enſare põt ſihabet auctoꝛitatẽ ⁊ałs eſtio
neus vel iᷣm remoueta beneficio qðᷣ obtinet
in eccleſia niſi eſet multum vtilis ⁊ neceſſari
us eccleſie. Si aũt allegat aliudimpedimẽtuʒ

ꝓueniens ſine culpe ſua.vt infirmitatẽ ſiam

non eſtcogendus. ſilłx ſiñ exigit ̊ neceſſitas
vel vtilitas eccleſie.non delet inuitos cogere
adoꝛdines ſuſcipiendos. als punienduseſſet
di. lxxiiij.c. ij.⁊ ad mitteret᷑ eoꝝ appellatio Di
citur aũt neceſſitas cuʒ nõ ſint alij quioꝛdinẽ
tur ⁊ eccleſia indiget vnhitas aũt cum ⁊ſiſũt
alij eccła tamẽ indiget ordinatis De ſic co
acto ad oꝛdinẽ ſacꝛatũ.vtꝝ teneat ↄtinerxe ðt
io.⁊ giiil.ꝙ ſi coactus fuit metu qui poſſet ca⸗
dere in conſtantem viꝝ non tenetur als ſic ex
vra quod metus cauſa.c.plaium qꝛ continen
tia non deberniſi voluntaria.di.xxxi. ante triẽ/
nium ⁊ maxime ſi eſt ꝓteſtat inſecrxeto łe nol
e continere.CLalisauũt ſic oꝛdinatns ſibabeat
vxoꝛẽ.gaude bit priuilegio clexicali ſi vult vi/

uere cleric aliter m ray.guil.⁊ hug. ar. illi?. c.
ſiqui veꝛo.di.xxxij.⁊ lvc niſi tꝛanſiret ad actuʒ

contrariũ. Oel aliter oicas dicit Raij.ſ. ꝙ ſic
coacceusnon teneatur ↄtinere q;tũ ſcʒ adoſuʒ

matꝛimonij ↄtꝛacti ante ſuſceptõʒz oꝛdinis ⁊ſi

vxoꝛ ↄtinere non vult gaudebit pꝛiuilegio ta
men clericali ſi cericaliterviuit. Non autem
gaudebit ſiipᷣa vult continere ⁊ ipᷣe non vult
Sedſitalis habeat vxoꝛẽ tenet᷑ pᷣciſe ↄtinere
ar. viſt. xlv. de indeis. ARegulares aũt oꝛdinari
non debent contravoluntatẽ pᷣ ati ſui m rax.
derem. oꝛ. ad aures. Debent gpᷣſentari a pla
tis ſius vel de licentia eoꝝqᷓ appareat. Item
Fᷣm raij.i eps cogereialiquẽ oꝛdinari exisen⸗

—

te eceleſie neceſſitate. nis reccet debettame

clerirus o bedire ceſſante legiti moimpedi nẽæ

to.qꝛ non eſt malum qð ei pᷣcipit᷑ immo iuſtũ
ri. q.iij.quid eꝛgo. De irregularitatiboq̃ impꝛ

diunt ꝓmonendii. balxsinfꝛa in ti. de xrregu⸗
laritate p to ux. De hiaqᷓ deunt vel ſuſen⸗

dunt iaʒ ꝓmotum hes in ti.de ſuſpenſione.

De penitentia ⁊ effectu eius ⁊ diffinitõe ⁊

impedimentis ⁊ remedis eius.

Capitulũ.xvij.

E penitentia inqnit

chꝛiſtus. OJathei. iij. Penitentiam
agite. ⁊c hec eſt virtus ⁊ ſact̃m.⁊ in
q́;unn ſact̃m tꝛia in ea cõſiderantur ſicut in a⸗
lijs. Onum. ſſ.qð eſt tm̃ ſacẽ̃m id ſcʒ qð exterxi

us geritur vt eſt abſolurio ꝓ ſoꝛma ⁊ ↄfeſſio

⁊ ſatiſfactio ꝓ materia?lliud eſt qð eſt ſacẽm
T res vt oꝛnatus ⁊ pñia interioꝛ.Aliud qðeſt
tantum res. vtremiſſ io peccatoꝝn. Quan⸗/

tum ad pꝛimũ.ſcs.id quod eſt ſacẽm tantum

ſic pnĩa non habet alia n materiã a ſuſcipien⸗
te.ſed ſolusactus veꝛboꝝ. Et rõ eſt m thomꝗ
in. iiij.qꝛ eum ſact᷑a ſint quedaʒ medicine ſpũ
ales.ſicut in coꝛwꝛalibo medicinis.quedamↄ
ſiſtunt in ſola paſſione vel receptiõe curati.vi
ſectio vulneris ⁊aappoſitio emplaſtꝛi. Et que⸗
dam conſiſtunt in actu laboꝛ antis.vt executõ
nes ⁊ hmõi. Ita in ſacr̃isquedã non reqrunt

»

actum eius qui ſanctiſcat᷑ q;tũ ad ſubam ſaz

menti.niſi ꝑ accidens.⁊ ſicut remouens.pꝛo/⸗
hibens. icut in baptiſmo conſirmarione ⁊ hu⸗
iuſ noch. Et in his ſacꝛamentis mateꝛia q̃ ſig
nifieat ⁊ cauſat. eſt quid exteriusappoſitum
Queda n veꝛo ſunt que per ſe ⁊ eſentialiter.
requirunt actum eius. qui ſuſcipit ſacuaamen/
tu n. vt in matꝛimonio ⁊ pnia.⁊ in hisnon eſt
materia aliquid extꝛa ſuſcipientem.ſedipᷣi ac

tus exterius exterius apparent ⁊ facunt quod

in alijs materia. Res ⁊ ſacꝛamentum eſt
penitentia interioꝛ id eſt contꝛitio ⁊ oꝛnat pe
nitentia emim ſacꝛamentuʒ non impꝛimit ca
racterem ſed oꝛnatu n. Et contꝛitioquidem
eſt diſpoſitio reſpeciu actuslibeꝛi arbitrij ⁊ res
⁊ ſacꝛamenmm reſpectugꝛatie gꝛatum faciẽ⸗
tis. Oꝛnatusautem reſpeciu gꝛatie ſacꝛamẽ/
talis. Et in attꝛito eſt oꝛnatus.aſi non contꝛi
tio. In contꝛito eſt etiam vnus oꝛnatus et
maioꝛ gꝛatia infundit reſectu duplicisdiſro/
ſitõis.i.ſacx᷑i qͥ fit per oꝛnatũ ⁊ libeꝛi aꝛbitꝛijqͥ
fit peꝛ contꝛinonem. De oꝛnaiu habes ſupꝛa
eodem ritulo. c. pꝛimo. Res tantũẽ remiſſio
pctõꝝ Obi ſcienqũ ᷣm tlv.ꝙ cã pꝛicipalis re

4

miſſionis pcti. ᷓ ad culpaʒ eſt veus meritoꝛia
remiſſio et paſſio xpᷣi.auſa formalis eſt gra

tia. Cauſa inſtrumentalis eſt multivlex. quia

ↄtritio inq;tuʒ eſt actus vᷣtutis pnie. eſt cã vt
remouens ꝓhibẽs. Sed pureſt ꝑs ſacti pnie
eſt cauſa inſtrumentał ⁊ ſur ↄfeſſo ⁊ ablutõſa

cerdotis eſt cauſa inſtrumentalis.Sic̃ ad foꝛ⸗
nicationẽ cutelli multa ↄcurrũt qꝛ ⁊ ars fabri
⁊ manus eiꝰ⁊ malleus ⁊ incus ⁊ ignis ⁊ alia.
ad remiſſionẽ pctĩ etiã q̊ ad pniaʒ oĩa pᷣdicta o

Pantur plus ⁊ mninus ᷣm deuotionẽ ⁊ conatũ

penitens remiſſa tñ prius oĩ culpa moꝛtali qꝛ
cũ mortali non eſt hõ capax remiſſionis alieꝰ
pene. Dalet etiã ad remiſſionẽ pene ſatiſtac/⸗
tio iniuncta.⁊ oĩa bonaopꝑa facta in charitate.
flagella patienter tolerata ⁊ indulgentie.

PBer penitentiam

⁊ pe.⁊ ray.qð etiã aug.de pe.diſt.v.qͥ vult.qð
ſic declarat pe.de pal.in.iiij. Oꝑa nr̃a dicũt
viua ⁊ mortua ⁊ moꝛ.⁊ viuifi.ꝑↄꝑgatõʒ ad ea
nüunt naturaliter.ſic em̃ illa dicunt viua nõ
olum q̃ hñt pꝛincipiũ vite.ſed oꝑatõʒ vt ocu
lus videndo ves ambuilado.moꝛiua q̃ neutrũ
hñt.Ooꝛtificata q̃ hñt pꝛincipiũ vite.ſʒ non
opatõʒ ꝓpter aliqð impedimentũ vt mebꝛũ

putridũ Niuiſicata ꝑ amotionẽ impedimenti

oꝑatõis vite redeuntad ſuas oꝑatões. Sico
pa nr̃a ſpnj aliter dicunt᷑ viua qꝛ ꝓcedũt a cha
ritate q̃ eſt principiũ vite ſpũalis.⁊ ꝑ merituʒ

v ſunt perducere ad vitam etern am. que eſt

veꝛa vita. Iſte enim eſt finalis actus
operum noſtrorum OJortug vero dicuntur
q̃ fiunt extꝛa charitatẽ ⁊ dicunt᷑ moꝛiua erx apti
iudine.qꝛ.ſ.potuerũt fieri in charitate ⁊ ſic fu
iſſent viua. OJoꝛtificata vero qꝗᷓ facta ſuerunt
in charitate.ſed ꝑ meritũ nõ pñt ad vitã glo/
rie ꝑducere efficaciter ꝓpter impedimentum

pẽti moꝛtalis ſuꝑvenientis. Ditificant autez

cum impedimentũ moꝛtificatiõis amouetrĩ H
eſt moꝛtale ſuꝑuenies. Sednota ſᷣm tlv.
ꝙ reſuꝛgens ꝑ pniai a moꝛtali nõ oʒꝙ reſur
gat in eodẽ gꝛ adn gre ⁊ charitatis quã amiſit
H põt reſurgere in eqᷓli maioꝛi ⁊ minoꝛi.ᷣʒ co
natuũ ipiꝰpenitentis Et ex ̊ oꝛit᷑ dubiũ quõ vi

uiſicent᷑ oꝑpa moꝛtificata in eo qͥ reſuegitĩ mi/

noꝛi chaꝛitate ⁊ in illo ſtatu moꝛitur. cñ pᷣmi

um recipiat᷑ m ſtatũ in moꝛte.nõ ſ̃m ſtatum
Pteritu. Sed rñdet pꝑe. de pal. ꝙ ꝑ penitentiaz

reuiinicere merita põt itelligi vupir. DHno mo
tu ad pᷣmiũ accidentale. ⁊ ſic nõ reuinſcũr.
niſi llius pᷣmij ſittalis conditio ꝙ requirat cõ
tinuuaté ⁊ ppetuitatẽ ſicut aureola ꝓgimtar?
Alio mõ q; tuʒ ad pmiũ enentiale? ſi ꝑ ſe lo

quendo reuiinſcut pſuppoſito ꝙ moꝛiat cũ tã

K.i.
reinuiſcũt opa mortificata ꝑ pctm̃ ſᷣm tivmã.

quartuſdeci.

to gradu charitatis.q;tũ amiſeꝛat qꝛ tunenõ
eſt tm̃ ex merito vltimo pꝛimo ⁊ ꝑ ſe ⁊expnia
ſicut ex remouente ꝓhibens ⁊ ex vltima cha⸗
ritate ſiẽ exnaturali viſpoſuõe neceſſaꝛia re⸗
cipit q̃ntitatẽ pᷣmij eſſentialis. Per accidens
aũt eſſe põt ꝙ nõ teuiiiſcunt ex indiſpoſinõe
recipientis à ad integꝛitatẽ.i.tantã quanita
tem pᷣmij ſ̃m em̃ tlv.ſuꝑ eplam ad romig.qn
titas pꝛemij eſſentialis qð ↄſiſtit in viſiõe tei
rñdet qnantitati charitaris in via.Et quanti⸗
tas pᷣmij accidentalis tñdii quãtitati latoris
bonoꝝ oꝑum. Et de loc intelligitur illud apo⸗
ſtoli. Onuſqᷣſq; ppriã mercedem accipier ̃ʒ
ſuum laboꝛem. HNota ꝙ pnia ⁊ plures alie vir

tutes dicunt ſundamentũ ſʒ diuerſis reſpecti⸗
bus.Cũm em̃ fundamentũ ſit pꝛima ꝑs ediſi

cij ⁊ ſuſtentatio totius edificij rõe pꝛioꝛitatis.
In ſpũalibus fides dicitur fundamemiũ vir⸗
niuũ ſunpliciter. Penitentia vᷣr fundamentũ
rõe pꝛioꝛitatis non ſimpliciteꝛ ſed in genere
eoꝛum que verrinent ad effecti.⁊ quo ad fugã

mali cõmiſſi.Cimor etiã dicit᷑ ſundamentum

q;tũ ad ſugã mali cõmittendi. Charitas dicit᷑
fundamẽtum rõe pꝛioꝛitatis q̃ ad ꝓſecutionẽ
loni. Sed rõe ſuſtẽtatõis dicitur bũilitas fun
ſamentũ in ꝓſpeꝛis. foꝛtitudo in diuerſis

g.ii

Clvmas in quarto.

Penitentia

autẽ ſic diffinit ſm Bꝛeg.⁊ Ambro. ꝙ eſt p⸗½

terita mala plangere. plangenda uerum nõ
cõmittere de pe.di.iij.que diffinitio daturper
duplicẽ actum eius ̃m tlv.vnus pꝛeſens te⸗

ſpicit. wloꝛ de ↄmiſſis. F.letus em ſumit᷑ pꝛo

loꝛe interioꝛi.Alius reſpicit ſutux.ſ.pꝛopoſi
tum non cõmittendi vlterius. Et ſic non cõ/
mittere intelli gitur quo ad propoſitũ ꝓtũc cñ
penitet. Hõ em requiritur ad veꝛaʒ pnĩam ꝙ;
aliquis vlterius non peccet.qꝛ de eſſentia ali⸗
cuius rei nõ eſt aliqind futun. Illeergo ancto
ritates de pe.di.iij.ille ⁊.c.ixriſoꝛ ⁊ alie que vi
dentur dicere ꝙ non eſt veꝛa pnia.ſed inanis
cu quis itex peccat.vel referunt ad idem tpᷣs.
pm ray.⁊ goff.quo quis penitet cũ.ſ.⁊ſi volʒ de
ↄmiſſo nõ iñ ꝓponit abſtinere vel ſi vere pem
teat ðꝛ inanis recidiuando.qꝛ pꝛiuat fine ſeu
ſꝛuciu eius qui eſta bſolutio ꝓptex peim ſuꝑ/⸗
ueniens. uod ant dic hiero. ꝙ ſecunda ta⸗

bula poſt naufragiũ eſt pñiazʒ ſen culpã ſunpli⸗

citerↄfiteri ð pe di.i.loqͥt᷑ methaplvrice ad ſi

militudinẽ nauigan tis qͥ ſeacta nam aurilo.

glicuꝰ tabule ducit᷑ ad poꝛti. Sic ſpnᷣaliter fra

cta inocẽtia baptiſmali pꝑ moꝛtale qᷓ eſtnauius
⁊ prima tabula nõ eſt alia via ſalut:.miſi peni⸗
iĩentig que ðꝛ ſecundatabula.ꝗq; tabulaeſtoſt
nauſagunm. ſed non ſecunea poſt pſun

Pntenteſen

finigit
nicencie
epoͦczclls
arirntfn
ſickhͤaen
ſichſeſecüin
ek w
Necke
.
riigninn
1Wnelig

diii asd

hntinte
Ueſ Molien

Kpiotetenoe

Pitcnnerion
Poecuntx

Aunonalin
iteſneg
äßntho⸗

enicenie

Renmmn

iofer

encid

enietef
ſmnnnge⸗
nſns
aiſn
ſinnel
hantif
plnid:
enſoin

nünplinerſttgn
matfeltittufe
wedidikinemmn
cönngend ſiuni
eaitrsda enntt
Künös dnn üllefn

Eistbnnminit

1n
da
n Drturdogeß
Nen tAirgenulenni
N.i gedifnrodannn
sfnI Mspeſner
miſs elpeninin
Arhotſinn ir
Endinirnis ffftnne
ur onpii,i

rcnmtrutresnin

uningNithi
nmntin, punt
i lei mnatteten
mntitnſtkftinn
vennti fi
rktfnernlienn
õõäü
no eilif
ickrin lhiſi
Sõ
nsgfalatelaln
ipni Sſpilluli
omrttkeie 1
alrnalitl ie
Ctnii iltn
eumapttu

—
— — =
=r — == ——
— ☛S☛r =

Capitulum decimũſeptimũ

QAuod aũt de xe. di. ij. dicitur p aug. ꝙ venite
reeſt venã tenere vt ſem ver puniat in ſe vleix-

ſcendoqð cõ niſit vt in. . ſi apłs. Obi diẽ ꝙ

penitensſempꝑ voleat ꝛc. Intelligendũ ẽ ̃ᷣn

Pe. non qͥdẽ pnia m exterioꝛẽ delere eſſe ppe

tuam nec eniã pnĩam inteꝛioꝛẽ actualem.i.
ſe mper actu wole at ſed hĩtualẽ.i.ſꝑ deberhabe

re hanc diſpoſitõz in mentee cũ menti occur

ar. Atem qꝛ dicit Aug.in dicto.5. ſi aplus

q venitens de wloꝛe gaudeat. Scisdũ ꝙ tꝛꝛ⸗/

paſſio concupiſcibilis. ſic ſimul nõ ſunt eti
ſap oꝛ ⁊ gaudiũ. Scðo accipit ꝓ

am de diuerſis ool

ſtitiacoꝛdis ↄtꝛiſtatio ałs ↄſtꝛictio coꝛdis.que

plici aciu voluntatis ⁊ tũc ꝓut ſunt de eodem
nõ ſunt ſil qꝛ Zriant᷑.⁊ ſilx ſiſunt de diueꝛſis nõ

ſuboꝛdinatis. ſz ꝓut ſunt oꝛdinatiita ꝙvnum
eſtro alterius ſic ſtant ſimul. Et ſiceſt in prpoſi

to ĩmo foꝛte ſunt vnus actus ſic finis ⁊ id qð
eſt ad finẽ qꝛ vbi duo ꝓpter vnũ vtꝛobiq; tm̃
vnñ. vñ ꝙ ðᷣt tv. vtꝛuq; non poſſe ſil eẽ eãlit
intelligendũ eſt q;tũ ad cauſalitatẽ⁊ pꝛĩcipa⸗
litatẽ nõ q;tũ ad intenſiõʒ ⁊ remiſſonẽ ſᷣmrẽ
ſi differũt vł m rõʒ ſiſimt vniusactus re.quia
vnũ eſt rõ alteri ꝰad intenſionẽ em̃ ⁊reminio
nẽ cauſe ſeqᷣf intenſio ⁊ remiſſio effectus.quã
toei plꝰ colʒ de pctõ tanto plgaudʒ ð wolore.

penitentie ſeu fructu Nota m pe. de pal. diſ.

riiij.ꝙ pmna veler oèn culpã aciualẽ moꝛtaleʒ
⁊ venialẽ cui applicat ſpẽaliter.vñ cꝛiſ.de pe.

Di.iij. Calis ðᷣt etiã ſi ad ſummuʒ qͥs puenerit
malor:⁊ inde reuerti velit ad vᷣturisviã ſuſci⸗
pit.ſ. deus libenter amplectit᷑ ⁊ oĩa facit qtenꝰ
ad pꝛioꝛẽ reuocet ſtatuʒ hec ille. ⁊ qꝛ moꝛtalia
hñt connerionem er ꝑte auerſionis qꝛ oĩa a
eo auertunt. vnũ nõ di mittit᷑ ſine alio ʒ tlv.
Sed mortalia pñt dimitti ſine venialibo ⁊vnũ
Veniale ſine alrero qꝛ nõ hñt connexionẽ adi/
uicẽ ᷣm tho. Scðo nota ꝙ pnia tollit pʒnam
eteꝛnã.penã aũt tꝑalẽ ſiꝑfecta ſit toralitrollit
vel ſaltem mmuit. Oñ ðᷣt ke. ꝙͤ ſiẽ qͥ vvĩiem ita
1 q deu offendit peccat dupł? qꝛ ↄ eqlitatẽ ami
citie in q;tũ debitũ affectũ nõ impẽdit ⁊ Z eali⸗

tatem iuſtitie inq;tũ rẽ vł lvĩem velobſequm

ſubtꝛabit oʒ ̊ neceſſario vtrunq; reſtituere ⁊
qquia reſtituta anucitia nõ ſtati reſtitui resab
lata.iõ p remiſſionẽ cłperemanet reat pene
ſatiſtactoꝛie.ſ. cõiter. ar. de peni. di. i. ſi peccatũ

dicendũ. Cercio nota ᷣm ꝑæ. de pal. ꝙ ſeqlaʒ

ad petm qð ẽ tra vre ad pcim⁊ reiraere a pec
caio ſi pnia qᷓ eſt virtus et ſactm ſit ꝑfecta.

ritpctm̃ ↄ miſſum.nõ acceptet ſ̊ ᷣjn rõʒ cvole

otu cordis qꝛ leticia eſt coꝛdis latitudo ⁊ tꝛi

duo enã ſimul eẽ nõ pñt.Ceꝛcio accipit᷑ ꝓ ſin

toraliter vlet iſt am ſequelã ⁊ iſtasreliquias.
Si aufe meſſet cõpleta pnia que eſt ſactᷣmn ⁊ ſ
ſequela cũ in mo nenro poſſit eiſe leta om /
nis vna non aũthĩtus malus acquiſitus. Seccd

ſipñia virtus eſſet ꝑfecta tunc ſequela eſato
taliter deleta quia habiius vitioſus totalit cor

ruptus Oaarto nota ʒʒ tlvm̃.⁊ pe. ꝙ reſtimuit

venitentia omnes virtutes neceſſarias ad ſa-

lurẽ quia re mouendo prohibens reſtituit gra⸗

tiam cum qua omnes virtutes infundunturſʒ-
neceſſarias ad dignitatem non infundũt nec
reſtituit Quinto ꝑ penitentiã vitantur flagel
la temporalia Llmbꝛoſius NHouit wninꝰmu

tare ſententiam ſim noueris mutare delictuʒ.
et de pe.diſt.prima ſed continuo ⁊ ca.imporxui⸗

na ⁊ ca.ſi agamus. Nltimo nota penuentia ñ
reſtiniit impunitatem in foro contentioſo ĩ⸗
mo habens bullam de abſolutione ab vomici⸗
dio nipilominus ſuſpendeꝛetur nec liberat ab

irregularitate Atem mortificata opera meri⸗/

toria per peccatũm.per penitentiaʒ reuiuiſcũt.

De impedimenti s. Füii

penitentie dicit petrus de palude poſt magiſt·

ſententiarum in.iiij.di. xvi. ꝙ bypocaiſis ⁊ lu
di ⁊ militia ⁊ negociatio imvediunt venitenti

am. Et hypocꝛiſis quidem impedit pꝛopter h̊

qꝛ eſt habii malꝰ q̊ͥ homo eſt ꝓmptus facere
lbona oꝑa ꝓpter lvies ⁊ ſie in clinat vt oꝑaq̃

alg eſſent digni fructus pnie nõ habe ant hũc

effectũ.Ludi taxilloꝛũ cloꝛeaꝝ hiſtrionũ ſpec/

taculox in haſtiludijs venationiba ⁊ hmõi im/
pediunt qꝛ nimis diſtrabũt mentẽ a deo ⁊ diſ/

ſoluunt vana leticia cũ tũ enitẽs debeat habe

re cor recollectum ad veũ ⁊ wlorẽ de pctõ Bi

litia vᷣo ⁊ negociatio enã ĩxdiũt ⁊ qꝛ mentezz

diſtrabũt ⁊ qꝛ menteʒ multis pctis cõiter im⸗

plicant. Oeꝝ qꝛ iſta aliqñ ſuntvemialia ⁊ aliqᷓ
ex lhis aliqñ licira ideo non impechunt de nece

ſitate penitentiã⁊ fructũ eius niſi cũ ſunt mor

talia vt de pꝑe.di.v.negocium Etde his mate

rijs habesin ſcðᷣa parfe in diuerſis. c. Sunt

alia impedi mẽta pñĩe interiota ⁊ fm Ray.

net/ erciũ eſt ſæs vana⁊ ſec tripix qͥa diu vi

uenqdiquia diuitias acqrendijt da miſericor/
Diã ↄſequendi fin aliter
niam obtinedi velpo!

1 i vel woſt veniã in bono pſeue⸗
ranci. Et ðſperatõʒz veme inducunt tria.ſ.
ↄſideratio grauitaspcti.ſiẽ cayn dixit Oaior

eſt iniquitas mea q;ᷓ vt ⁊c. Geneſis.iiij.com
eſtↄſideratõ frequẽtatõis. Cogitat em pecca

2 loſti. in ſumma ſunt q̃tuor. Primũ eſtvudo
ↄpfitedi qͥ retrabit ſupꝑbos du nolunt videri ma
li. Scõm eſt timor ſatiſfacciendi. Timent em̃
quidã ꝙ non wodſent facere pniam qᷓ eis impo

2

9

Uartũ ẽ vᷣſperatõre ⸗

2ðò

“?“o

toꝛ. Ald quid confitelvr. cras iteꝝ cadã in hõi.

Cereaum conſideratio diuturnitatis in pecca
co. Cogitat em̃ tamdiu ſteti in hoc reccato de
illo ꝙ nunq;ᷓ miſeꝛicoꝛdiaʒ obtinebo.

De remediſſ i.V
contꝛa dicta impedimẽta. Hota fim ray. alv
ſtien. contzꝛ a pudoꝛẽ eſt tꝛiplex remediũ conſi

deꝛationis. Pꝛimũ eſt conſideratõ rõls natu
mralis. Si em nõ eꝛubuiſti peccare, quod ma

lum ⁊ inlvueſtũ eſt.non debes eribeſcere. id ẽ
ꝓpteꝛ ruborem oimitteꝛe confeſſioneʒ pecca/
toꝛem qð bonũ ⁊ boneſtũ eſt. beꝛ. Omnia inſa
nia hoĩm pudet ablui.⁊ non pudat inquinari.

abſtergitur caliga ⁊ cõtemnit᷑ anima.Secun

dũ eſt virtus diuine intuitõis.Ad heb· iiij. ca.

ODinnia nuda ⁊ apta ſunt oculis eius. Cerciũ

2patio future ↄfuſionis. Nanʒ.iij. Reuelabo
pudenda tua in ↄſpectu oĩm narionũ. Con
tra falſim timoꝛẽ eſt eriaʒ tꝛiplex remediuʒ
Primũ eſt ꝑ conſiderationẽ pene pñtis pauci
tas.⁊ econtrario in futuꝛo pene multiplicitas

ps.OJulta flagella pcrõeis quia ignisſulplour
aſpectus demonũ.tenebꝛe vermis ⁊ alia. Se

cundũ eſt vene pñtisleuitas ⁊ econtꝛa ſiture a
ceꝛbitas. Yob. vi.qui timet pruinã ideſt penã
tꝑ alẽ.ixruet ſuꝑ eum nix.i.pena futuꝛa gꝛaui⸗

oꝛ. Cerxciũ eſt pene pñtis bꝛeuitas econuerſoĩ
futuo eteꝛnitas. OJath. xxv. Ite maledicti ĩ

ignem eternũ. Contra ſpem vanam eſt tꝛi

plex remediũ. Naã ꝗ ſpem diu viuendi eſt iliq
quod dicituꝛ ioco.iiij. Que eſt vita noſtꝛa va

poꝛ ad modicũ paꝛẽs⁊c.⁊ hnõi/Contꝛa ſpem
diuicias acqᷣꝛendi eſt illud. iob.xxvij. DHiues

cũ wꝛmieꝛit nihil ſecũ aufert ⁊c. Exẽplũ di⸗

uit dicẽtꝭ. Fia mea hẽs multa bonalc.uẽ

xij.Cõtra ſpẽ miſericordia ↄſeqndi eſt ilud
Ecci.v. Fili ne taꝛdes conuertiad dñm.⁊ ne
diffeꝛas ⁊c. Et illd hiere.aſſidue peccantunn
nec miſeꝛetuꝛ deus Contra deſgeꝛationem
de venia eſt triplex remediũ. Nã õ deſpeꝛ atõʒ

rõe gꝛauitat) pcti ẽ illud iob.vi. Duinã appẽ
deꝛentur pctã mea ⁊c.paſſ.o em̃ xpi eſt ſortior

da- 2e- —

ad diſſoluẽdũ q; q;tũcũq; pctm̃ ao obligãcũ.⸗

tꝛa deſeꝛationẽ rõę multitudinis pctõꝝ eſtil⸗
lud. Oarh. rviij. Mõ dico tibi ſepties. ſed vſ

q; ſeptuageſieſſepties.i.oĩa pctã ⁊ de pe.diſ.iij

Scdiau. Con tra deſpeꝛatõz rõe diuturnitatiseſt
illud Eʒechie. xviij. An qcunq; die conueꝛſus

fueꝛit peccatoꝛ. oĩ mi imquitratũ eius nõ recoꝛ⸗

cdaboꝛ. de pe. di. vij. ꝑ torim. Contꝛa deſpeꝛa

☛

tõnẽ ꝑſe nerandi in bono ſunt tria remecdha

Pꝛimũ eſt meditatõ moꝛtis vbi oĩa oſtendũ/

tur vana.Eccẽs.xi. Si multis annis vixerit o

*

mo ⁊c̃

no 1. Scm eſt ivſtis ebilitanio. qꝛ debilis
eſt hoſtis qui nõ vincit niſwolentẽ. immo nec

quartuſdeci.

in woꝛcos intꝛauit niſiꝑmiſſus.Et iſtam hiler
tatem oñdir.Amb.xv.q.i.non eſt.Ceꝛciũ re⸗

mediũ eſt vĩs fortitudo.qᷓ puenit ei ex quinq;
Expctõꝝ remiſſione.ex leticia ſpnali.ex aꝛma
mura ſpñali.ex exercitu bonoꝝ. ex dei ptectöe
De parubuſu HH.Ei.
penitentie. NHota ſᷣm pe. de pal. ꝙ pfia hʒtꝛia
genera ptiuin.ſ.wotentiales. eſſentiales ⁊ in⸗
tegrales. Pꝛimo quidẽ habet partes q̃ſi po⸗

tentiales quar ↄdino eſt. ꝙ vna continet ali⸗
am ⁊ plus, ſicut dicimus alatn. vt totũ potenti
ale diuidi in ſuas paꝛtes potentiales.in vege

tatiuum.ſenſitiũ ⁊ intellectiuum.⁊ ſenſitiuuʒ

tontinet in ſe vegetatiuum ⁊ plus.⁊ intellecni
uum vtꝛtũq; ⁊ plus etiã. Et ̃m has partes ac

cipitur diuiſio pñ̃ia data ab Aug.de pe.diſtt.i.

CTres ſunt actões.ſ.ꝙ eſt pñie ante baptiſmũ

TT hec ꝛequirit contꝛitõʒ pnia poſt baptiſinũ de
venialibi ⁊ hecconteitõʒ ⁊ ſanſfactionẽ.pnĩa
vſt bapti ſinum de mortahbo.⁊ hec requiꝛit cõ
tꝛitõʒ⁊ conſeſſionem.a ſatiſfactõ, Scðo pe

nitentia hʒ paꝛtes ſubiectiuas. ꝗᷓ rñdent toti

vniuerſali.ſiẽ indiuidua ſunt ſpẽi partes.haꝝ
conditio eſt ꝙ quelibet ꝑs continet totã natu
rã totius.ſiẽ ꝑe.⁊maꝛti.totã hĩs natuꝛam.Et
ſic pñia ſm ray.diuiditur in ſolennẽ publicaʒ
⁊pꝛ iuatã. DNPnia pꝛiuata eſtilla q̃ fit ſecreto cõ

feſſoꝛi.extꝛa de pe.⁊ re.c.omnis.⁊ vt dicit al⸗

leꝛ.in.iiij non tenet᷑ hmo ꝓ q̃libet pctõ ma⸗
nifeſto ꝓpter qð ſcandalizauit alios pnĩam ſu

am manifeſtare alij q;ᷓ ſaceꝛdoti.ſzqͥ ſeẽ ſcan⸗

lũ ĩ cõi tenet᷑ ad oñdẽdũ bonũ exẽplũ in cõiqʒ
eoipᷣo ꝙ vidʒ ſcãdaliʒatꝰ ꝑ malũ opꝰ ei lvnuʒ
exẽpluũ vite eiꝰ. pᷣſumere emẽdatõʒeiꝰ. Pe
nitentia publica ſ̃ᷣm ra y.ꝓprie ẽ q̃ fit in facie
ecclie.nõ qͥdẽ cũ obr̃uatõe eoꝝ qᷓ fint in ſolẽni

ſz cũ iniũgit ꝑ egrinatõ ꝑ mũdũ cũ baculo cu⸗
bitali Iſcapulari. vel veſte aliq̃ ad oſueta.et

hãc pnĩaʒ pᷣt iponere ſimpli ſaceꝛdos.⁊ pᷣtec̃i

vni clerico qñ cꝛimẽ ẽ publicũ ʒʒ tlv.in.iiij.⁊
beꝛ.ĩ glo. ð pe. ⁊ re.c.q̃ſit.lʒ ray.⁊ lvſt. õrium
dicãr. YAtẽ ðt ꝛvil. dur. ꝙ pniaz publicã ſedes
apłica nemi.agẽdã ĩdic.niſivbi ẽ enꝛia. ,ꝓva
dãt ſe vᷣlerãdo ꝑ ecclias certis die bo.pnia ſo
lẽn) qꝛ ablata ẽ ð vſuecle.iõ breuiſſime ꝑ tꝛã
ſeo lec fʒʒ ray ĩponitſolũ ab epo łð mãdato eꝰ
⁊ſolẽnis ec recõciliatõſeiꝰ reuat epo ⁊ iponi
iuꝛ ꝓcrimie enoꝛmi.⁊ vulgatiſſimo qð ↄmo/
uetvꝛbẽ ł villã.vt.xxvi.q.vi.c.fi. nec dʒ ĩppni
clerico niſi pꝰ vpoſuo.iqꝛ ipᷣa icnẽ irregularita
tẽ vt di.l.ↄfiꝛmãdũ.nec iterat hec pnia ſolẽnis

mſi ↄſuetudo ſitĩ Zꝛiũ de ꝑe.di.iij.reperũt.mo
dus aũt ꝗ imponebat.hẽt᷑.di.l.in capite.⁊ duʒ
durabat lc pnia nõ poterat itꝛaꝛe eccleſiã ni
ſi a qnt a feria i cena vñi vſq; ad octauã paſce

nnoe⸗

eicnnin⸗

inſethi

rpdngee

ſch e⸗

ichinin
irilnn
tiniſen
ſinnpen

tiiſope
allent
munun
ht
Pernriion

ctintatet

omme

fſesſunpruscl

lettwa⸗
Mnlͤftenci
focfatr
encſntime
ſeentecere
Nberanlfn
lnſcnen
cini⸗
Cütegurrin
gie Ccdone
ſoanco Terci

ncoſepoin

Cerinittn
gleroreſnen

ſeñn wfurn

noffe
ſſigenci b

Cnnntaiusk

HCönonſt
fenconarbat
Euonieder
ſönonei
fabponn
Apünmi
ſnkectn
cintons
ii
Nuhumgn
ſigtſiin
kahrantgg
ntatafe

en :ſuſini
Seſtbegnig iiine
emnuſmſüen
rin sannentin
men püitronimant
Mänrmnſchenigbin
umgeſtluiͤßtbenns
irONIs :Ndi
lemtäizältſosit
oiceii Mi eigiiniin
ta gmüpin
zpwneretmigire /
fnnat Freiifltſi
tfnbeemifßiihi
numi ricidiachen

lrteniinti ſtaad

en iiglhes ⸗i
miigttkäßfhnin
1 itiguttntum
lan gmintliſſcer
eninniguſen
Aisensdeh zſit
ſerke öhtuſinht
ibhitweiolönitnt
mue efiehoſ
i1rulaninot
miqni lelgfi
nfiitiliin
tertenm erptieſin
zirgnenndn
1, PNlon nna
periſuriil .
täinſooliul

Capituum derimũoctauum

Cercio pnĩa habet ptes integrales.ſ.contꝛi⸗

tionẽ. confeſſionẽ.⁊ ſatiſſactionẽ.inq;tũ ſcili⸗
cet pnĩa eſt ſaccrm. Dnde chꝛi verfecia pnia
cogitveccatoꝛẽ omnia libenter ſufferre.ĩ cor⸗
de em̃ contꝛitio in oꝛe confeſſio ĩ oꝑe tota hu

militas.ſ.ſatiſtactõis de pe.di.iij. Sʒ nota ſm

pe. de palu.ꝙ contritio dupliciter accipit᷑. vno
modo ꝓpꝛie ꝓ actu gra infoꝛmato. ſic non
eſt ꝑs ſacti.ſed ꝛes ſact̃i vel primus effectei

vt habiti in facto vel ſuſcepti. Scðo mõ acci⸗
pitur ꝓ actu liberi aꝛbitꝛij colentis de pctõ qui

non põt dici res. cum nõ ſit effectus eiꝰſʒ ẽ pꝛi
mũ pꝛincipiũ eius.⁊ ſic eſt ꝑs ſacti ꝓut exteri

us ſignat actu vel habitu. Et figurata eſt pnia
P tꝛiduũ q̃ xrpᷣs ꝑditus requiſitus inuentus eſt
Luce.ij. Et ꝑ tꝛiduũ de q̃ exo.iij.c. DPiã tꝛiũ di

„

erum ibimus in ſolitucie ⁊c. Et triduũ mor⸗

tis chꝛiſti

He contꝛinione ⁊ neceſſitate eius? quali⸗
tate. quãtitate ⁊ cauſalitate eius. Ca. xviij.

contritione ſcien

DdDdiuinm eſt ꝙ ſic diffinitur magiſtralit

Lontꝛitio eſt wloꝛ ꝓ peuis volũta⸗
rie aſſiunptus cũ ꝓpoſito ↄfitendi ⁊ ſatiffaciẽ/

tum cõfitendi ⁊ ſatiſfaciendi requirit᷑ in moꝛ
tali qꝛ q;tũ ad veniale nõ requirit᷑ ꝓpoſitũ cõ

fitendi niſi im̃ ꝑ accidens ratione pᷣceptiec⸗

cleſiaſtici. Nec etiã ꝓpoſitũ ſatiſtſaciendi. Sʒ
q hic nõ vult ſatiſfacere moꝛtali nõ vr eſſe
inſtatu ſalutiſ Et nota ᷣm de pal. poſt tlym
ꝙ cũ ad vnã contꝛitionẽ concuxrunt iſta qᷓmi⸗
oꝛ q̃ requirit iuſtificatio impij. Pꝛimo infuſio
ar̃e. Scðo motus liberi arbitꝛij in petm̃ dete⸗
ſtando.Lercio motus liberi arhitꝛij in deũ di⸗
gendoſuꝑ oĩa.Quarto ꝛemiſſio culve.q̃ ſimul

tpe ⁊ in inſtanti in vno ſunt.vnuʒ tñ pꝛecedit
alteꝝ oꝛdine natine ⁊ intellectus. ⁊ ̃m oꝛdi⸗

nem poſiuun in motuliberi aꝛbitꝛij ad deſtꝛuẽ
dum pctm̃ includitur ꝓpoſitũ confitendi ⁊ ſa
tiſfaciendi. DHic nota 'm pe. illa quatuoꝛq̃ cõ
cuꝛrunt ad iuſtificatõʒ impij q̃ notant inillo

ſu.Cõmoiiſſti dñe terrã.i.pctõꝛẽ⁊ G ꝑ ĩfuſionẽ

gre ⁊ continbaſti eñ ꝑ motũ woloꝛisde pctõ.ſa
na contꝛitões eius.ſ.dando remiſſionẽ culpe
qꝛcõmota eſt.i.ſimula totaliter mota a te di

ligendo ſuꝑ omnia ᷣm pꝑæ.in.iiij.ſicut in natu
ralibo ↄꝛ ourũ id qð reſiſtit actui vellapis mol

le quidẽ cedit vt caro ⁊ ceꝛafrangi aũt ⁊ atte

riqñ in gꝛoſas ꝑtesoiuidi tur conteri qñ ĩ mi/⸗
nutiſſimas ⁊ q̃ſi in puluerẽ. Sic ſpũaliter cox

dicitur diꝝ qð nõ cedit diuine inſpirationi q̃

ſi digito ſpuſancti ſe tangenii. ſed reſiſtit mol
le cũ cedit ⁊ aſentit. Eʒechie.xxxvi.?ᷣluferam

a vobis coꝛ lapideũ.⁊ dabo vobis coꝛ carneũ

Fꝛangi vero c atterit pꝑ gꝛoſſam impfecta
diſplicentiã peti. Scindite coꝛda vfa. Conte
ri vero cuʒ pctm̃ m omnẽ ſui ꝑtẽ diſplicet et

perfecte. ⁊totaliter reſiliens a pctõ pᷣs.l.Coꝛ
contritũ t hũlliatũ deus non deſpecies. Ex his
pʒ differentia inter contꝛtionẽt attritõʒ dupli

citer. Ono modo ex ꝑte liberi arbitrij qꝛ do⸗

loꝛ imꝑfectus dicitix attritõ ⁊ woloꝛ pfect di⸗
citur contꝛitio. Scðo expte dei qꝛ loꝛ gra ꝭ
foꝛmatus eſt contꝛitio.qᷓntũcũq; ſit modico
loꝛ. Qui nõ eſt gra informatꝰnõ põt dici ↄtꝛi
tio ſed attꝛitio.nã wloꝛ deſpeꝛatõis eſt maioꝛ

wloꝛe contꝛitõis.⁊ tñ nõ eſt cõtꝛitò.Et volox

de pctõ ꝓut eſt vnus actus numero.ſic nõ põt
attꝛitio fieꝛiſed contꝛitõ ſʒ ꝓut eſt vn actꝰpᷣm
ſpẽm. ſic attritio poteſt fieri ↄtꝛitõ.ſiẽ er mane
fit meridies.⁊ vnũ eſt diſpoſitõ ad aliud ſicut
in natuꝛalibo ꝓcedit᷑ de imꝑfecto ad ꝑfectum
Quãuis aũt ꝑ contꝛitõʒ ſolam hẽatur remiſ⸗

ſio pctĩ.nililominꝰ tñ talis tenet᷑ poſtmodum
confiteri tꝑe ſuo.⁊ ſatiſſacere. Et ſᷣ̃m th. iuʒ
rõe dubij.quia certus nõ eſt.ſi eſt contritꝰ.iuʒ
etiam rõe pꝛecepti de confeſſione facti.Si ãt

loc omittit faceꝛe tꝑe debito.pctã quidem ia,ꝝʒ

dimina non redeunt.ſʒj. ſᷣm hug.Lunc peccat
moꝛtaliter illud omittendo de pꝑe.di.i.masna
OQObiectũ aũt.i.materia ciꝛca quã eſt vloꝛ con

tritõis.ſm pe.de pal.poſt tv.eſt malum nõ na

tuꝛe nec vene.cũ contꝛitõ agat in pctm̃ ad de⸗
ſtruendũ ipᷣm.ſedmalum eſt culxe.nõ quideʒ

oꝛigin alis ſed actualis q eſt.Eſt etiã malũ
cłpe ꝓpꝛiũ nõ alienũ q;uis em̃ qͥsdebeat ð pec
cato ꝓximi wleꝛe. non tamen eſt ille ooloꝛ ꝰ
tꝛitio.Eſt ⁊ malũ pᷣteritũ ſeu ↄmiſſim nõ ſutu

rum quia de funmo eſt cautela non voloꝛ.et de

veniglibo ſufficit oloꝛ in generali.q;uis ⁊ vti⸗

lioꝛ ſit etiã in ꝑticulari.Sed de moꝛtalibꝰin ꝑ
ticulaꝛi ſixecoꝛdaiur ⁊ ad recoꝛdandũ dʒ adloi

beꝛe ſtudiũ ⁊ conatũ.Si eſt oblitus in geneꝛa
ſua ad pe

li ⁊ in pticulari wvleat de negligentia

8 .

nitendũ ꝓpter quã eſt oblitus

De neceſſitte Ki.
contꝛitionis. Sciendum vᷣm pe.in.iiij.ꝙ vᷣ o’ꝛ
peccato actuali moꝛtali neceſſario requuritur
contꝛitio. Ratio eſtquia in omm peccato moꝛ
tali eſt actualis auerſio voluntatis a deo ad pec
catũ.⁊ ideo cum contꝛaria cõtꝛarijs curentur.
opoꝛtet ꝙ in omni remiſſione peccati moꝛta
lis ſit actuahs auerſio a peccato ad deum hee
autem auerſio appellatur contꝛitrio. Duritia
enim voluntatis manentis in peccato non tol
litur niſi per voluntatis fꝛactionem ommmo⸗/
dam que appellatur cõtꝛitio. Concoꝛdat raij.
de regulis iuris.capitu.venia.libꝛo ſexto. Obi
diciturwenia non datur niſi coꝛrecto.⁊ de peꝛni

tentia diſtincti.pꝛima.neminem

eChe ams näsnes

C 2 Zar⸗foG,

M ð

Titulus

Sed nota ſᷣm pe.qꝙ lʒ de pciis oblitis.de quib⸗

quis roſt conatñ debitũ ad recordandũ non re
colit ſpẽalite.ſum̃ciat generalis cõtritio tam
de veccatis quoꝝ memoriꝗ hʒʒ ꝛequurit᷑ ſpeał cõ
tritio de ſingulis ſi tps hoʒ qᷣ poſſit de ſinglilis wv
lere ſpẽaliterſj ſitpᷣs nõ hʒ quia delis nõ reqrit
ab wvie niſiqð põt ⁊ in momento põt hõ auer
ti.nõ põt in momento de ſingulis conteri iõ
ſumicit tunc vna generalis contritõ. tho. autez
dicit ꝙ q;tũ ad pꝛincipiũ contritionis.ſ.cũ qͥs
coaitat de eccatis ſuis ⁊ dolet.et ſi non vlore
contritõis ſaltẽ wolore attritõis ſic oʒ ꝙ de ſin⸗
gulis pctis.que hʒ in memoriaↄterar. Sed qꝙᷓ;
tum ad eũ wlorẽ qͥ eſtiam gra informatſic ſuf
ficit ꝙ ſit vna cõis contritio de oĩbo. Cunc em̃
ille motus agit in virtute oĩm pᷣcedentium di
ſpoſitõnũ.⁊ qð ðᷣt aug.de pe.di.iij.oportet peni
tentẽ ſimul wlere de omni crimine ðt pe. ꝙB
contritio generalis eſt diſpoſitio ĩmediata ad
gram. NMã wlere de vno ſine alio non ſufficit
ad ſalutem. = V

Quandoteneatur Kii
quis adcontritionẽ. Dici t pe. de pal. ꝙ tota vi
ta iſta eſt cpᷣs contritiõis q̃ ad habituʒ ſo
wmoſp celeteſſe pinptus ad wolenduʒ de oiĩ
.ſi ipm cõmitteret niſi als woliiſſet.
ĩ mo dicũt aliq ꝙ quotiens recolit/de mortali

₰

tenet olere 1 9teri. qð eſt duꝑ ⁊ vr̃falſuxqa

gquartuſdeci.

„●
meni lʒſtaꝛe in xeccato. vñ eccliaſtici en. di

cit. Quaſi a facie colubt fuge pctm. Ammi

net em ralimaximũ piculuʒ. cũ em̃ nuſla ncci
tas ercuſet a contritòe.ſi moriat ante contriti
onem etiam ſiñ potuit conteri quia ſubito mo
ritur nililomin dãnatur. qð nõ ſic eſt de cõ.

De qualitate

cõtritionis. NHota ſm pet in.iiij. ꝙ dupler eſt

Wlor contritionis ſcʒ intellectualis.qui eſt di

ſplicentia ⁊ deteſtatio voluntatis de peccato

et ſenſibilis que eſt quedam aflictio inſe ſng

ua ⁊ triſtitia conſtringens cor ⁊ alteriʒãs. DBri
musſemper requiritur de neceſſitate ⁊ eſt ſuf
ſiciens ad delendiun culpam cum dei gratia.

Ratio e ſt Fᷣm KC ri. vnumquodq; per quaſcunm
q; cauſascontralpitur per eaſdem diſſoluit ð re

gulis iuris. Sed peccatũ moꝛtale ſufficienter

cõmittitur voluntate ſeu ꝑ actum voliintatia

vt de pe. di. 1.ſi eui ergo ⁊ ſufficienter per acti

voluntatis cũ adiutorio dilnne gratie deſtrui
rpoteſt ipᷣm deteſtando. lcenigzde com

miſſo hñdo voluntate de liberata Scᷣs wlor

ſcʒ ſenſibilis non reqnirit de neceſſitate ad cõ
tritionẽ habendama remiſſionem conſequen

dam. Et ratioeſt. qꝛ deus non requurit abſvRie
imroſſibile ſed woſibile Sed hre n wlote .
ſenſibilem. non eſt in ptãte vis etiã pᷣſuppoñi

ta in eo gra. ſed bene pꝛimus cñ adiutoriogra

pᷣceptũ affir natiuũ nõ obligat ad ſp aſi ſp. vñ tie. Dnce nõ requiritur woloꝛ ſenſibilis de ne

lz ſiue recolat pctm ſiue nõ recolaſſempertene

ceſſ itate ſed de cõgruitare. Sufficit em̃ ſi mẽs

atur ad H̊nõſi bi ↄplacere in peccg tonon tñ te ) ſit flebilis eniã ſiactu flere nõ Pſſit vt ðt amvᷣ

net actu odire petm̃. ſiẽ nõ tenet᷑ den actu dili
gere itiens de do recolit alioq̃n nullus roſſit
iudicare de o ſvculatiue.qͥn xeccarxret morta

⁊ vtilis eſt ad remimſoneʒ Et iſte woloꝛ cõiter

inducit lachrimas exteriores de qͥbo angu. de

pe. di. i. S. quẽ peniter. Sciat ſe culpabiliter re

liter. qa no p̈t viligere denz niſi cogitet de deo Uzqᷣ deſtet dãna amici vel tpis ideſt tpalia et

9

nec 4
ti. dicen. ꝙ ſic pcepti ð charitate qtuʒ adac
tũ interiorẽ. vr mag ligare ; affirmatia q ob
ligãt in tꝑe neceſſitat ſolñ. AIſtud aũt qñcun
q; eius materia occurrerit pᷣctice nõ ſpecuati
ue vt cñ. ſ. ↄſiderat de' vt diligẽd?ꝰ wel non dili
gend tenetf põ iudicare vt diligend a dilige
re. Sic ⁊ petm̃ ↄmiſſuʒ.ſi mẽti occurrit pᷣctice
vr. ſ. materia ðlectatõis. vel vteſtarõis.tenet᷑
hõ iudicare ðᷣreſtandũ ⁊ ðᷣteſtari.ivc pe. de pec
catis q dẽ ↄmiſſis ð qͥv iã qͥsabiuit vel credit

ñ pot vici ꝙ wep vebito ↄgruitatiñ⸗) nõ vefiet pctã q intell git ʒtlv. qñ b accicht
itatis. wl ſi intelligatur de vbito ncita⸗

ex inſufficiẽtia vłprauitate wloris de pctisſe
cus ſi ꝑuenit ex duꝛitig ↄple xõis lermagni
tudie coloris vel intẽtiõe huiliatõis quna.ſ.noᷣ
vult ab alijs videricũ.iſ.eſt in ↄſpeciu alionnn
qa tũc nõ eſtre pe. de pal. enã vt q velle con
teri. eſt conteriqð intelligit᷑ de voſuntate effi
ci. votũ eĩ ꝓ oꝑe reputat᷑ ð pe.di.i.magna.

De quanntate (F. üil.

contritionis. Nota ſᷣm pe.de. pal. ꝓWlor in

tellectualis debet eſſe maximusnõ aͤdẽ reſpec
ſe huine otritionẽ vr ſufficere q diem Sech/ u wloris altenus nig weeſtimtoſſibnie da

tum ad pctã moꝛtalia ð qͥbs nõqũ qͥsls abuit
otritionẽ. vr ꝙ ſp teneaf añ petm mẽti occur
xit ad actũ odiendũ. vᷣteſtandũ petm/alspec
eat morttr pctõ omiſſionis.q̃uſq; ↄterat/ Hic
em̃ tlo. pe. bonauen. 1 dur. ꝙ pꝰ' mortale pec
catũ ⁊ ſi nõ tenet᷑ qͥs ad ſtati ↄpfitendũ tenetur
in ex nccitate ad ſtati Arerenag Merein. mo

nec mors xpᷣi que exceſſitomnẽ wloꝛem vite

preſentis non artinge bat ad minimũ wloreʒ

inferni velpurgatorij nec eniam reſpectu wlo

risinordinari quia maioreſt wlor ſe deſperan
tis ̃m quoſd
ꝓ plus ſibi diſpiceat peccatum ad expianduz
Silh ad augenauunm.

qʒ tnis penitens de beat optare

KF. ui.

zhn
picſeſnech

r.
enitenu

ſinlo mon

UNpromgst
vonnade-
6Cronalzeid
net imnof
ſohrenötſo
ſonſcerarapt
Pox peld
ſrſcerhianer
Unmimenune
nnrentintaro
Nalpnopywle⸗

eiezcar⸗

taſcherart
lenſccenen

rtſrrickon

Iqdpesnae

Auttoſeeit
OPoetp

elerſevnurtn

ifdemigi⸗

Geſſcißnner,1
Snſtclisatin
eetludinser
hnunftuma
nler Etin
DuNrunnss
unnnahlis
Nöunenſb
Menperd
Ppenqzdan
Wmmponta
Moengag
ftnnenmn

=

umannnmer
mmnmunne
ſieteheen

nede

N

Nalcheß
inmenni

unpigngiu

nnumanodge
amaiemniin
tani morleſtſinn
Mumlutte
ſfnemm
wodinne gneſſe
u Niplrengpe
mmideſutſinn⸗
mieniſoneneninn
Edengnon qntbi

inl et i fi i
ingir pgeliin,

vepmndi aintin
mmdoeſerſdbliste
nne Srfſetenſi
migenöpſtndm
iſrez Enſte worin
Senrnoresdeithign
n Gantſennpehiian
min richsiceſtgnet
melt ar fzen gidant
Nanuar reeid
mnitn Perislatup

tinöehiiltisheOH

ci ſein,ſanin
epa eri tkn
ntehegi vennut

õ

ige d
in ede gun

ſenunmtui

atwrekinnite
Winms Nen
baraun
neteim eidi
aweirt efn
mummnanitf

W

ngnͤſicn

.

loꝛrxet Sed hoc a penitente reqrat ſi penitet
Et ſi wloꝛ eius inſuſſiciens eſt an vellet wolo

ieiunijſ⁊ alijs aflictiuis conſeꝛuatioſubiecri.⁊

to qᷓ; damno ſenſibili. debet tamen plus opta/

Poꝛis q; oloꝛis. ⁊ abſtinentia ciboꝛuʒ q; moꝛ⸗

Et ſᷣm pe,. de pal.illud gaudiuʒ quod eſt admix

nus guget woloꝛem.

Capitalum decimũoctauüm

NMHec etiaʒ dʒ eſſe maximus reſpectu alterius D — U W f4 „
Pesei dar maiori magis debet wlere ßʒ e canſalitate V.
pe.· Et hitualiter htũ ad wloꝛe otꝛitõis gene contritionis. Hota licet deus ſi cauſa pꝛin/
ralẽ de oib peccatis ſuis.icgtũ ſimt offenſa dei cipalis contꝛinonis pe gratiam ſuam tamen
qui wlloꝛeſt diſpoſinio ĩnediata ad iuſtificatös expaꝛte noſtꝛi diſpenſatiue ſex ſunt cauſe eius
actualiter tũ ad voloꝛẽ ſpẽalẽ quẽ hʒ reco m Raꝝ cHꝛima eſt recogitatio peccati. yſÜie
gitando de ſingulis qꝛ mai petm hʒ maioꝛem xrxviij. Recogitabo ribi omnes an nosmeos.
rõʒ wlendi ⁊ iõ de maioꝛi dʒ magis olere.ſᷣ ⁊c̃.Et cꝛiſoſtimus. Nuillum delictoꝛuʒ tale re
delet eſſe maximus reſpectu mali nature ⁊ p· medium.ſicut eoꝛum continuata memoria,/ſ.
ne. Pꝛopterea aũt dʒ eẽ maximus ᷣm pꝑet.de ad wolendum. de pe.di.i/Secunda eſtexrecoꝝꝛ
pal.qꝛ de maioꝛi malo.ſ.culæ qð eſt maxrimũ gitatione pudoris.pꝛoueꝛbioꝛiʒ.xij. Putre o
⁊ de amiſſione maioꝛisboni qᷓ ſit.ſ.dei gloriæ inoſſibus eius qui confuſione res dignas ge⸗
ſue. Ct ᷣm tlv.non põt eẽ coloꝛ iſte nimius ſi rir/Eercia vilitatis eiusvtaſtatio. Hieremie
cut nec chaꝛitas vñ ꝓcedit põt eẽ nimia/⸗Hhe ns Poon facta es nimis iteꝛans vi

let etiã contꝛitus magis velle pati quãricñq; asſtuas,t Jola.octauo. Qui facit peccatum

penã in generali.q; peccare moꝛtaliteꝛ ̃ʒ to ſeꝛuus eſt peccati. Seneca. Si ſciꝛem deos ig

mã in quodl.i.q.v.ax.v.Et rõeſt.qꝛ contꝛitõ noſcituros.⁊ homines ignoꝛaturos adlouc de⸗
non põt eſſe ſine chaꝛitate. Chaꝛitasaũt dichj dignarer peccaꝛe/Auũaꝛta timoꝛ de die iucicij
tat vt lvmo magis diligat deñ. Peccare ẽ aũt et pena inferni.hieꝛo.quotiens diem illuʒ cõ
ſaceꝛe contꝛa deũ.pati aũt eſt ſeipᷣm.ꝗ̊ etce. ſideꝛo.totus contꝛemeſco.i.pet.iiij. Si iuſtus
Sedin ꝑticulaꝛi deſcẽdere ad hãc penãvłilli vix ſaluabitur. Job decimo capitulo. Dada,z
nontenet᷑.immoſtulte faceꝛet ſiquis ſe vel ali er non reueꝛtar ad terram tenebꝛoſam.ꝛcer.
um ſiꝑ hmõi ſolicitarer.cũ terribilia in ꝑticu inraeſt conſiderario amiſſionis patꝛie. et
laꝛi conſiderata plus terreant. Concoꝛ.alber. offenſa tanti patꝛis.Apocalip.tercio.tene qð
Inno. pe.de pal.dicit.ꝙ non debetſe qͥs ten habes vt nemo accipiat coꝛonam tuum Er
piaꝛe ſupeꝛ his.nec confeſꝛ penitentẽ ad ſum̃ m bernardum. debet hic woloꝛ eſſe aceꝛ qꝛ of/
dum expimentũ nec in ſermoniba dʒ tende/ fendimus deum cꝛe atoꝛem omnium. Acꝛ ioꝛ.
re laqueos tẽptationis ſimplicibo dicendo quia offendimuspatrem noſtrumſ piritualem
plus.ſomo dʒvelle excoꝛiari ⁊ hmõi q̃ ſenſuis qui nos paſcit multipliciter. Acerrimus.qͥa
offendimus redemptoꝛem noſtrum qui nos
redemita crudehtate demonum. a vinculis
ppeccatoꝛum vt aceꝛbitate toꝛmentoꝛumSc⸗
taeſt ſpes que eſt tꝛiplex ſcilicet venie conſe/
quende.Actuum.texcio. Penitemini vt de⸗
reqͥri᷑ de necemitate ſiẽ nec ipᷣe wloꝛ.Et quia leantur peccata veſtꝛa/Spes gꝛatie recipien⸗/⸗
coꝛpus aſligit poſſet eſſe nimius qñ.ſ.inde ſe de.Apocalip.tercio.Ego ſto adoſtium ⁊ pul/
queret᷑ leſio notabilis coꝛꝑis. NDnde ſᷣm tlom ſo.⁊cetera.Spes gloꝛie. Penitentiam agite
in.iiij.di.xvij.q.ij.arx.iij.oꝑtet ipᷣin vᷣm debitã iter
menſiãſumere.⁊ meuſura in ipᷣo eſt ſicut in ti.teꝛcio. Si quis autem non vult hoc con/⸗
teri conteꝛetur in infeꝛno ſine fine.iuxta illuj
lone habiiudinis adoꝑandũ q ſibi in uumbũr ps.pſalmiſt.viij. Contꝛitio ⁊ infelicitas in vijſ/
ym ſtatum ſuum.ar.ad ſoc de conſe.di.v.non eoꝛum. De vtllitate contꝛitiomis pertinet
mediocꝛiteꝛ.Et q;uis ᷣm pe.de pal.non opoꝛ illud quod lhabes ſupꝛa eo.
tet ꝙ ſit marimus ̊ coloꝛ quia non eſtin pote
ſtate hominis plus volere ſenſualiter de pecca

rem ſufficientẽ hr̃e ⁊ ſi nõ habet loc ſibix
cet ⁊ vc ſumicii Doloꝛ aut ↄtꝛitõis ſenſibilis
licʒ de pctõ maioꝛi delet etiã eſſe maioꝛ tñ nõ

re lachꝛymas et wloꝛem ſenſus propeccato. De cõfeſſione ⁊ euis neceſſitate.⁊ de xvi.eiꝰ
qᷓ; pꝛoqͥcunq; damno tẽ poꝛali.Et ſʒʒ Hieꝛo. conditionibus diffuſe vᷣclaratis
Apud deum non tantum valet menſuꝛa tem/ H D

tificatio cꝛiminum. de pe. diſtinc.i. menſuram ⸗ Capitulũ.xix

tentie.ſcilicet cõfeſſione.Et pꝛimo

ium contꝛitiom ex ſpe venie quoq eſt maxrimũ
non minuit volorem quianon eſtei contꝛariꝰ*
ſedeſteius enecus vel cauſa⁊ ratio.vnde po⸗

„

de d.ffinitione euus

appꝛopinquabit emm regnum celorum. + dꝰ

Zitulus quartuſdeci.

tlv.in.iiij.di.xvij.in expoſitõe lr̃e dicit. O lvc

qꝛ itẽqit artare tpᷣs ñ ãpliare ꝓpt negli.vim.

Ab aug. ſic diffinit. O cõfeſſio eſt pꝑ qua moꝛ quod ꝓnitur ꝓopi.ſ.sſeſſionẽ votalẽ nõ effᷣ· —
bus latens ſe venie apit.Adeuius euidentiã neceſſaria nunc eſt ereſis. Hõ ꝙ explicite ſſii nan
nota ꝙ ↄfeſſio tripłꝛ fit ̃m pe.in.iiij.Aut ĩ fopęꝛ contra aliquẽ articulus velpᷣcedens velſeqᷓ̃ns nſep ſi
ro aĩe interius coꝛamdeo.aut in foꝛo pñie exy ad ipᷣm.Sed implicite aliquid oriũ fidei conꝰ nthi 4
terius corã æi vicarxio.aut in foꝛo ↄtẽtioſo co?- tinet.qꝛ ſequit ꝙ claues eccłia non ſunt neceſ ſign
ram iudice An pꝛima ↄfeſſione pctm̃ non api ſarie ad ſalutẽ. Et in talib anteq; determinet neige⸗
tur qꝛ deo aꝑtu eꝛat.in vltima nõ aꝑitu ĩ ſp· per eccleſiã ꝙ ex eis ſequit aliquid contrariuz Gtd wen
venie.in media pctm̃ apit᷑ latensſpe venie. vñ fidei.non iudicat hereſis eẽ ſed opinio. Et ſic uung
comienienter de ſcꝛibitofeſſio ſactalis ⁊ pma magiſter ⁊ gr̃anus ꝓopi.lvc ponunt. Sʒ nũc .
teriã q eſt pctm̃.⁊ ꝑ actum q eſt apire.⁊ pꝑ finę poſt determinatõʒ eccłie ſub inno.iij.factã ſcz uß n
ui eſt ſpes venie vñ de pe. di.i.ðt amb. Cõfef extꝛa de pe.⁊ xe. c. omnis hereſis reputanda eſ heat
io ſpem ſaluandi tꝛibuit. Quare aũt fienda ẽ ſet. Conſeſſionẽ aũt eẽ neceſſariũ pe. in. iij ohdiet
hõi confeſſio.pe. aſſ ignat hanc rõʒ. in omni iu ſic declarat. Oinnis peccati oꝛiginalis vel actuu Mnſ
dicio bene oꝛdinato oꝑtetalteꝝ eẽ iudicẽ alte- alis remedium eſt paſſioxpᷣi. illius antpaſſõis füferf
rum ꝛeum eſſe. in pnñia aũt eſtquoddã iudicin virtus in ſacꝛamentis eccleſie eſt impꝛeſſa uſtun
cet ibi alteꝝ eẽ reum ⁊ aliũ iudicẽ.iudiciũ ůät VHnde non poſſumus a peccato ſiue oꝛiginali. nefri
3 ren ꝓcedit.aut ꝑ ꝓbatões ↄ inuitũ. aut pxr ſiue actuali ſanari ſine eccleſie ſacrament ſu⸗ ſniſffen
confeſſiones ꝓpꝛie ſponte factas. Cum ergo ſceptione vel in re cum adeſtopoꝛtunitaspłin nifpotn,
iudiciũ pñie ſit ſvontaneũñ.oʒ ꝓcedere ex ↄfeſ pꝛopoſito cum articulus neceſſitatis erelnait idtbapet
ſione rei.non ex alijs ꝓbatõibo.in iudicio vero ſacꝛamentum ernon contemptus religioms inſcunet
non dʒ eẽ iudex pꝛincipalis.niſi qͥ põt abſolue Confeſſio vero pertinet ad remedium inſtitu⸗ hpfmnhe
re ⁊ condemnare. Et ideo illud iudiciũ pñiale tum contra peccatuʒ actuale. vnde neceſſario epe.d
in quo intendit᷑ remiſſio culpe.ſolum deo pꝛtin tenemuꝛ confiteri.Eſt autem confeſſio de inu) ndeſ
cipaliter cõpetit.qͥ ſolus peccata relaxare põt. re diuino nõ naturali. Sed de iuꝛe naturali ẽ fintergen
deꝛſe. di.iij. nemo. ipᷣe vero qʒ in veteri teſta cõſeſlio que fit deo mente. Cõcor.thv. nec paß uaſatunnls
mento deus erat. ⁊ non vmo tunc contentus pſlet diſpenſare. ꝙ aliquis non teneretur cõ ſnetn pon
erat mentaliofeſſione. licet em̃ ab his qͥ eriẽt ſiteri peccatum ſuum. quia non halxt poteſtaz i ſli⸗
de populo iudeoꝝ er mandato legis fieret ali?ꝭ tem tollendi ius diuinum. Sed poſſet diſpen eicimtn
qua mãifeſtatio pecator illa tñ erat generalis ſare ꝙ aliquis non teneretur annuatim confiꝰ anscſisn
⁊ ſolum ꝓ quibuidã peccatis. Mon autem ſpe teriquia lvc de iure humano eſt tlv. ambꝛoſiꝰ. W
cialis ⁊ diſtincta ⁊ vocalis vtnunc.Sed poſt de pe.di.i.nõ meruit iuſtificarxi qui peccata ſua lngri
uſcorro; na Vre noſte⸗ ein nouo enanen noluit confiteri. Kdenl
to vocalẽ ↄfeſſionem q̃ fit hõi requirit ab lvie ANAndAitAns 17„% eini
Et qꝛ ĩ foꝛma hũan anobcũq; vbiq; pñs eẽ nõ 2 e conditione Hii prodeno
Prteſt. ideo vicarios conſtnint viĩes.qᷣb debe, bus quas debet haleꝛe confeſſio. Nota ʒtv. eſofpe
musↄfeſſionem facere.de pꝑe.di.i.multiplex in.iiij.ſ.diſt.xvij.q.vltia.ar.iiij.q.iiij.ad.iiij.· iijqiſdr
in h̊ aũt ꝙ ptãte n ſuã iudiciariã ligandi ⁊ ſolj/ debet habere. xvi. conditiones quem Wsre ummn
uendi vedit confeſſionẽ eis fieri debere tame; bus continentur. Sit ſimpler humilis. confef ebtüeſ
iudicib inſinuauit.ipᷣe grpᷣs inſtitint confeſſo ſio pura fidelis.Atq; fꝛequens nuda. diſcꝛeta ſfoesp
nem tacite.Apoſtoli aũt ꝓmulgauerũt erpᷣſ/ libens veꝛecunda.integꝛa ſecꝛeta.lachꝛyma⸗ ichcuriie
ſe.iacobi.v.Confitemini ⁊c id eſt habennbꝰ bilis accelerata. Foꝛtis ⁊ accuſans ⁊ ſit pare⸗ imneſm
te ſiatem vt ſunt ſaceꝛdotes. lenerge. Edue er i critionihig ſunrad . uennin
o norogkhien er . ne eſſe cõfeſſionis.ſj nõ nccie.ſ.fꝛequens ⁊ ece
„ 2 n ecefl ita ll 1. feſtina.Alie ſunt neceſſarie.De qualibet igit iſrl
coõſeſſionis ſacr̃alis. Nota ꝙ mętr in. iiij.diſt eaꝝ videnduʒ. Et pꝛimo deillis q̃ non ſunt ne fulſſcpen
xvij gr̃anus de pe. di.i.p totũ querũt Ntrum ceſſarie. Dicitur aüt confeſſio ᷣm Ray.quaſi arttrese⸗
Apornfeſſione ekal et veſ pwſto⸗per coꝛdis vndiq; faſſio.i.ex toto manifeſtanto unmme
olã cõtꝛitionẽ.i.vvloꝛẽ de pctis cũ ꝓpoſito al 6 X Jrti (Izr51 hrien
ſtinendi. ⁊ ſi non cõfirendi ponſit Kremnſſio Prima cõditio H.lij. nſin
neccatoꝝ.Et multa dicunt ꝓ ⁊ contꝛa. Et tan confeſſionis ꝙ ſit ſeſtina.i.cito pꝰpctm̃ ↄmiſ Vnnenet
dem gꝛananus dicit in fine di. lliꝰ. ꝙ qꝛ vtꝛa ſiun moꝛtale ↄfiteatur. Et querũt coc. Ptruʒz Polane
; opinio halet viros ſapientes et religioſos. ſit neceſſarium conſiteri peccara mortalia ſta igim
quid magis tenendũ relinquit iudicio lectöis tĩ habita opoꝛtunitate. Rñdet. Pe. in. uij· di. dungit
Et in.c.fi.illius di.theodoꝛus dicit gꝛecos te⸗ ꝙ due ſimt circa q̊ opi.vna ðᷣt ꝙ tenẽt ſtati ba ſoimni⸗
nere confeſſionẽ vocalẽ nõ eẽ neceſſariã. Sʒ bitaopoꝛtunitate. nec. c.ð pe. ⁊ re. oĩs. erxcuſat nliwein

S —

ſnt
Krzacme

noätontenptunſe
mmetgckentün it,
ngeneemnfn

kmengifini

mrid Leldinnmn

mene ſödr hmi

gcnseennd

ium mmineh
sSDmn Setgſenſin

onleneumummuunndngf
wehunmoctinemnhs⸗

mmitiuthengitaan

ſtore
Nlercſeſo Mugt
—
Aoncinonesenh

Stünpetmlautt

Nngſelleiuu ln

Limneguſentn fnn

Firns tanim i n

Eerbotöchlininig

Nis Fnörirlhent

naeſane Dipiinmai.

inmn kinin

zwonfeſofnhe

ſiertt nnleten

9

SS

Lapitulum

Alij dicũt cõmunius. ꝙ cũ ſitp̃ceptũ affir⸗
matiuũ nõ obligat niſi pꝛo loco.eccleſia vero
in hoc potuit determinare tpᷣus.cũ ſit pᷣceptũ

diſcipline nõ nature.Dñ regulariter nõ te⸗
netur hõ niſi ſemel in anno cõfiteri.ſ.in pa⸗

ſcha.qñ neceſſe habet cõicare.hanc opi.dicit
tlv. eẽ ꝓbabilioꝛẽ quã ſeqͥtur pe.de palł. Ri⸗
car. ⁊ durã. ⁊ No. neapo. in quodlilbẽ. In
quatuoꝛ tñ caſibo tenet᷑ qͥs cõfiteri añ termni⸗
nñ ta xatũ ab eccleſia ſᷣm tho ⁊ pe. de paluð.⁊
alios. Pꝛimus eſt rõne ſacramẽti.qñ.ſ.vult
ſuſciꝑe euchariſtiã vel oꝛdinẽ ſacrum.de his
duobo dicit tho. in qdᷣli.i.q.vi.ar.ij.⁊ io.nea.
Kalia.n.nõ ſufficit ꝙ ſit cõtritus.ſed opoꝛtʒ
ꝙ cõſiteaf.ſi habet copiã confeſſoꝛis.vel niſi

necceſſitas vꝛgear. aligs peccaret moꝛtaliter.

Aliqͥ dicũt idẽ eẽ de oibo alijs ſacramẽtis.ꝙ;
ſcʒ nõ ſufficiat cõtritio de moꝛtali.niſi ⁊ cõfi⸗

teart᷑ ſi põt.cñ accedit ad ſacramẽtũ aliquod.

vt ſicut baptiſmus eſt ianua ſimptr reſpectu
oĩm ſacramẽtoꝝ ita pñia ẽ ſecũda tabula poſt
baptiſmũ lapſo reſpeciu alioꝝ ſacramẽtoꝛũ.
gr. de pe. di. i. c. ſecñũda poſt naufragiñ. Nec ẽ
cõtra de cõſe.di.v.vt ieiuni.qꝛ etiam eccłia
freqnter agmonet fideles ad ſeruandũ pᷣce⸗

pta naturalia ⁊ diuina. Adm iniſtrãdo aũt ſa

cramẽta.puta cõicando alios.audiendo cõ/
feſſionẽ.faciẽdo diaconatũ ⁊ hmõi. q;uis de
leat eẽ cõtritus de moꝛtalib ex debito neceſ⸗
ſitatis. alias peccaret moꝛtaliter. vt dictũ eſt
ſupᷣ. Cõfeſſus tñ debet eẽ ex debito boneſtat
tm̃.ita ꝙ nõ cõfeſſus.attñ cõt ritus.nõ pecca
ret moꝛtaliter p̃ᷣm pe.de pał.Aliqͥ bo videt᷑ ꝙ
etiã miniſtrãtibo ſacramẽta.nõ ſufliciat con/
tritio moꝛtali.ſed de neceſſtate reùrat cõ⸗
feſſio.ſi põt haberi.Dñ tlv.⁊ pe.diſti.xvij.in
ii ij.q.iij.dicũt.ꝙ qꝛ pᷣlatis incũbit diſpẽſare
ſacramẽta.ũ nõ niſi mũdi tractare delent.iõ
eſt eis cõceſſum a iure.ꝙ poſſint ſibi eligere
cõfeſſoꝛes ꝓpꝛios.qð intelligũt eos loqui de
ſdicia pñie ſacramẽtalis pfecte.q̃ in abſo
utione ſacta cofitẽti cõſiſtit.qᷓ;3uis aũt iſta ſit
tutioꝛ via tñ nullũ octoꝝ ſcribentiũ legi lvc
dicere clare Secũdus caſus rõne ꝑiculi.ſal
tem em̃ ſemel ſacramẽtũ in neceſſniate ĩ hac
vita ſuſcipiendũ eſt.Et d hoc ꝓiculũ.qñ fre
qutex vĩes ex tali caſu moꝛiũtur ſᷣm pet.de
palu.vt patiendo naufragiũ intrãdo belluʒ.
aut patiendo acutã febꝛẽ vel grauẽ infirmita
tem. Et ſie inte lligitur. ꝙ libet põt abſolue⸗
re in moꝛtis piculo cõſtirutũ.de offic.oꝛdi.c.

paſtoꝛalis.in glo. Hõ aũt ẽ hvc pꝑiculũ erhoc ria peccata eius.lufficit dicere illũ occulratũ
ſolũñ ꝙ intrat mare vel flumẽ/ercius ẽ růe ⁊ illã fictionẽ ſᷣm durã.oꝛdi.minoꝝ in ſum.

dubij.qñ.ſ.ꝓbabiliter dubitat.qampliusp
illo ãno nõ occurret ſibi copia cõfeſſoꝛis.ſeu
valẽtis euũ a ꝑpeccato abſoluere reſeruato.vel

IXX
ab excõicatione ſi ea ẽ ligatus tũc.n.tenetur

cõfiteri cũ habet opoꝛtunitacẽ. vbi.n. piculuʒ
imminet auferẽda eſt mora.di.v. bapriſarxi.

ſMuartus caſus ẽ rõne ſcrupuli.cũ.ſ.aliqͥs ẽ

illius.opi.ꝙ teneat ſtatim cõfiteri.⁊ ſic ſibi
ſoꝛ mat cõſcĩam.tũc moꝛtaliter peccar ſi non
facit.qꝛ om̃e qð ẽ cõtra conſciam. edificatad
gehennã. xxviij. q.i. F. ex his. ⁊ addit tlv. ꝙ ;
uis vt dictu c.nõ teneat qͥs ſtatim cõſiteri ex
neceſſitate. bonũ ẽ tñ ⁊ còſulendũ nõ differ⸗
re. ⁊ pcipue q;uis toleat de peccalo. neſcit tũ
ſi ẽ wloꝛ ſuff iciẽs ad cõtritõem.ſed in cõfeſ⸗
ſione fit hõ de attriro cõtritus.niſi ponarob⸗
ſtaculũ. Si qͥs iñ differret erpectãs aptiꝰ tp̃s
liberius.vel vt halxat pitioꝛẽ cõfeſſoꝛẽ lau⸗
d abiliter faceret its tñ ꝙ ꝓpter hoc nõ trãſe
at annus.q ẽ terminus a iure ſtatutus.

Secũda cõditio

dupliciter fᷣm Ray. Dno mõ vtqͥ freq̃nterca
Dit. freqnter reſurgat ꝑ cõfeſſionẽ.de pe.di.
iij.ſepties.⁊.c.adhuc ꝑfidi inſtãt. Scoðomõ
intelligitur vt eadẽ peccata pluries cõſireaf
⁊ vt dicit aug.qto pluribo cõ firebit᷑ turpiru⸗
dinẽ criminis.tãto facilius inuenit gr̃am re
miſſionis.de pe.di.i.quẽ penitet. Et q;uis in
pꝛima cõfeſſione ſi fuerit cõtritus. habuerit
plenã remiſſionẽ oĩm pctõꝝ moꝛialin.vale/
bit nihilominus ſecunda ⁊ tercia. deinceps
cõfeſſio de eiſdẽ.⁊ ſi nõ ad remiſſionẽ culpe.
ex quo iam deleta ẽ iñ ad remiſſionẽ pene. tũ
rõne actus de ſe boni.iũ rõne eruleſcentie.iũ

rõne ⁊virtute clamũ valebit ad augmentũ

gre.⁊ aliqñ ad remiſſionẽ ꝑene.cũ.ſ.in pꝛece
denti nõ fuerat cõtritus. Nota tñ de peccato
de quo qͥs fuit rite cõfeſſus ⁊ abſolutus. non

tenet de neceſſitate iteꝑ ↄfiteri. inec tenef qᷓs

—

obedire alicui pcipiẽti ſibi cõfiteri id dequo ẽ

cõfeſſus. Nec papa poſſet adere legẽ ad ſoc
aſtringentẽ. m pe. de pa. Nota tñ ꝙ ſunt ali
qui caſus in bo tenet qͥs iterare cofeſſionẽ.
⁊ ſunt q̃tuoꝛ.ᷣm pe.duo ſunt ex pte cõfiten⸗
tis.⁊ duo ex parte cõfeſſoꝛis. Primꝰ m
pe.thv. Ray. hoſti. ⁊ omnes alios.ſ. qñ aduer
tenter tacet aliqð qð ẽ moꝛtale.vel credir vel
ꝓbahiliter dubitat eẽ moꝛtale.ex verecũdia
vel alia iniuſta cã.iũc moꝛtaliter peccat com
mittẽdo fictõem in ſacr̃o ⁊ notabilẽ irreuerẽ
tiã.a iterare tener᷑ illã cõſeſſionẽ. Si tñ talis

cõfeſſionis eſt ꝙ ſit freqᷓns.qð põt intelligi

ZU

cõfitet᷑ eidẽ cui ⁊ pꝛius.⁊ ille halet in memo

—

cõfeſſionũ.ĩmo etiã ſi nõ haberet in memo⸗
ria. vt ptʒ in fi.. Sed ſidimitteret ex aliqua

iuſta cã.puta qꝛ dubitat pbabiliter. cõfeſſo⸗

Zitulus AXIII

reputaret᷑ vel qꝛ nõ ſubditus. vłqꝛ nõ intru /

ſus.aut excõicatus.aut ſuſpẽſus ab officio.⁊

hmõi.⁊ abſolutus a tali cũ loc illi cõſtat tene

cit ꝙ pnĩa nõ reqͥrit tatã cõnnuitatẽ agẽdoꝝ
7 dicẽdoꝛũ ſicut alia ſacca. Sʒ ĩ vna vie pote
rit fieri ꝑs vna cõfeſſionis: ĩ altera alia. vel

ſmun
rem eſte ſolicitantẽ ad malũ. de quo cõfitetur turiten cõfiteri.qꝛ realiternõ ẽ abſoſutus.q; ti,
vel reuelatoꝛẽ cõfeſſionis. vel dicendo illud nis ignoꝛãtia facti excuſat eũ ĩ conſpectu dei. ſti
cũñ ſit cõfeſſoꝛ.manifeſtaret peccatũ quod au⸗ ac ſi eẽt abſolutus dũ neſcit ſᷣm tlv ĩ quolib. nine
2 iuit. puta ſi iniuſte abſoluit cñ nõ debuit. et ſed pe. de pa. in. iiij. di. xvij. q. vi. ſic diſtinguit ſn
in his caſibo nõ hſñido copiã niſi talis cõfeſſo ⁊ notabiliter.qꝛ aut impedimẽtũ quoc habes ſac
ris. cui cõfitẽdo aliquod pᷣdictoꝑ ſeret tunc abſoluẽs è iuris diuini aut humani. ſi iuris .
ſatis vr ꝙ excuſet᷑.dicit etiã pᷣdictus duran. diuini puta.qꝛ non fuit baptiſatus talis. vel ſſenßee
ꝙ ſi er ignoꝛãtia craſſa upina aliquodreti nõ oꝛclnatus. Et in hoc caſu abſolutusa tali ſfflint
cuit moꝛtale.qꝛ noluit cogitare de peccatꝭ ſu? tenet iteꝑ cõſiteri.htc ſcito nec papa poſſetde ſinnn⸗
is. tenet totũ iterare.ſecus ſi ignoꝛãtia p’o/ cõtrario diſpẽſare.ſi ẽ impedimẽũ iuris hu⸗ ſnin
bagbili. q; tunc ſolũ illud quod dimiſit. Se mani puia qꝛ excõmunicatus. ſuſpẽſus ⁊ hu ſruptin
cũdus ẽ pm pe. a tlv. qñ nõ impleuit pniam. iuſmõi.tũc aut impedimẽtũ eſt notoꝛiuʒ aur D
ſeu ſatiſtactõem iniũcrã pꝛo moꝛtalbo ex cõ occultũ.ſi notoꝛium. puta qꝛ manifeſte ⁊ pu neinpe⸗
tẽptu vel negligẽtia. ⁊c oblitꝰ ey.Si.n. xecoꝛ blice verberauit clericñ.pꝛopter quod noto⸗ letdre
daret᷑ adhuc poſſet pficere.⁊ tũc ꝓficiẽdo ite rie eſt excõicatus vel mamifeſte intruſus.i. netirf⸗
rare nõ renef᷑.a pᷣcipue qñ nõ ẽ ſibi terminus cõceſſionẽ ſeculariũ poſitus in eccleſia cura⸗ inad.
pfixus quẽ nõ poſſit tranſgredi. q;uis ſibi ſit ta nõ ꝑ canonicã cõceſſionẽ pꝛopter qð titu mird
deciaratuz in q ipam deleat facere vel in alio lũ nõ babxt nec ptitem ſup prochiance s illy cgnot
tpe ipᷣam ſupplere. eoipᷣo aũt ꝙ facit ſibi pꝛo? eccłie.⁊ tali cõſeſſus tenet iteruʒ cõſiteri hoe nſonic
pſitũ nõ implẽdi pniaʒ ſibi iniũctã pꝛo moꝛ ſcito.ſed ſi imꝑedimentũ ẽ occulium.tũc aut utſotn,
talibo ex negligẽtia vel contẽpiu peccat moꝛ cõfitens ſcit ipᷣe illud impedimẽ ũ auj neſcit ugifct
taliter. qꝛ tenet ad illã ſub p̃cepro. Secus de Et ſi ſcit cõfitendo ſibi tenet ſtep confiteri.⁊ Ctnihnſt⸗
pnĩa mincta de venialibo. ad quꝗ nõ tenetur moꝛtaliter peccat cõicando illi in diuinis. ſi umrd
æ neceſſitate ſᷣm tlv.vel etiam ſi pniam pꝛo neſcit impe dimentũ qð alijs etiã occultũ ẽ. ſiſninip⸗
moꝛtaliby iniũ crã dimitteret.ex impoſſibili/ hc ignoꝛãtia facti.tũc tenetur iterare. arg. de rſeieſegt
tate. puta infirmi: ate ⁊ hmõi poſſet tñ peni/ſententia ſerui qͥ putabat pu blice liber ⁊ ptoꝛ nſſiut
tẽtia ſniũcta ab vno cõfeſſoꝛe mutari ab alio/ q̃ rata ẽ. Deo ſi hc neſciret ignorantia iuris hiſniſi
cui cõfitet᷑. etiã ſine audientia cõfeſſionis pe puta ſcit illũ peuſſiſſe cercn. ſed credit nihi⸗ ſliſckie
catoxꝝ illoꝝ. pꝛo qͥb erat impoſita. ſᷣm pet. de lominꝰ ipᷣm poſſe audire cõfeſſiones. nõ excu Gftenner.
pa. de hoc iñ vide infra. ö. Tercius caſus ſatur p lvc qͥn teneatur terare. Et ẽqni grcicnt⸗
Fm tiv. pe. ⁊ loſti. ex pte cõfeſſoꝛis.vicqʒ qñ caſus in quo qͥs tenetur iterare cõſeſn onem ſichtkin
notabiliter ignoꝛans ſacerdos. ita ꝙ neſcit fm pe. de pa. vbi ſi upꝛa. videłʒ impedimẽtum Nonrſpſ
diſcernere inter moꝛtale ⁊ veiale de oĩbo pec ex ptecõfitẽtis.ſcitũ vel oblitũ vel ignoꝛatuʒ lnithen
catis. ⁊ pcipue cũ penitẽs hʒcaſus intricatos pꝛobabiliter. xuta qꝛ erat excõicatus maioꝛi lienof
1 difficiles. Con. dur. oꝛ. mino. addit. ⁊ huc vel minoꝛi excõicatõe k neſcirer cũ poſteaſci yiten
niſi penitẽs ſit ꝑitus.⁊ cõfeſſoꝛẽ inſiruat.cñ nerit tenet iteꝝ cõfiteri abſoluẽdus qꝛ ligat/ dſiüen
aũt vadit ad en quẽ ſcit idiotã ⁊ ignoꝛãtem. excõicatõne abſolui nõ potuit apctis ⁊ pꝛo⸗/ tſſſher
tener iterare. lec dur. Quod vr intelligedũ babiliter ignoꝛtia pᷣſeruat a culpa apena. Nulihgett
qñ põt hĩe aliũ ſuff icentẽ. NHã ſi aliũĩ halbxrre imegularitatis. ſe nõ facit e nõ eẽ excõicaſ lllitien
noõ p̃t. multomagis cñ in piailo moꝛtis ẽ. pr tũ.pꝛopter qð ſi ũc eligeret vt ſibi bñficium bſußhar⸗
1 delet confiteri ei quẽ hʒ. Oñ ⁊ aug. dicit de cõſerret ignoꝛũ tia nõ ſaceret ꝙ ſibi aliqdius Wennn
pe. di. vi. c. cui at dr. Qui vult cõfiteri vt iue acqreret vt in.c. aplice.de cler.exc.mi.in glo. hiimnmi⸗
niat gram. ſacerdotẽ qrat ſcientẽ ſoluere ⁊ li &ſt añt minꝰ capax ſacroꝝ a qp ꝑticipatõne puüſcie⸗
gare ⁊c. Quart'caſus etiã ex pte cõfeſſoꝭ directelercludit᷑ qᷓ; qũ cũq; alioꝑ ⁊ ideo abſo Pßßſdſie
imporẽtia abſoluẽdi. ᷣm.tho.xæ. ray.⁊ hoſ. lutio nulla. Et dicit idẽ pe.ꝙ in hoc caſi ⁊ in itſeidſt
Quod pßt eẽ dupir ̃m pe. de palu.⁊ dur. oꝛ. alijsi qͥb qͥs tenefiterare cõfeſſionẽ. ſi cõfite ſfirii
mi. vel qꝛ ha ptãtẽ abſoluendi artatã. qꝛ.ſ.ab tur eidẽ. nõ poꝛtʒ iterare pctõ erplicite.ſ ſo ſſtnieri
aliqͥ bo pctis nõ pᷣt ab ſoluere.ſuꝑiore ſibi re lũ implicite dicẽdo ĩ illis q̃ vobisals diri ſi⸗ ſihenn
ſeruãte illos.⁊ fñ ab illis defacto abſoluif. et cui ſi nulla fuiſſʒ abſolutõ deſacto. Oilata ei fſenfn
cõfeſſus illi.cũ hoc ei cõſtat.tenet᷑ iteꝝ cõfite abſolutio ꝑ młtos dies fieri pᷣt.etiã ſi iſte ob ihrn
ri.nõ qͥdẽ oĩa ſed ſᷣm py. de pa. illatm̃ de bus lit fuerit dũ tñ pꝛius pnĩam ei inotuerit. qꝛ l
nõ potuit abſoluere. aut hoc ẽ.qꝛ nullã habʒ ſi nõ taxaſſet pniam tũc opoꝛtʒ ad mẽoꝛiã re Fugin
pteſtatẽ ⁊ hec.vł qꝛ nõ ſacerdos erat.q;uis ducere.vt moderet iuſte.xc pe.guil.en di⸗ iinn

atti⸗

A

rtiſ
iniſinfe
ec fnipj
oumäien
nthennn ſ

S=.
=
*£

4

E;

—
⸗
EEE =

—

= =

Gürſtmepenen
inn Pppochansi
Usiener lang iſ
mmentüiotaimni
ldimpüiniim

Pfbitmneiſerinint

kötmmeollinding,

mügdistnii

Acſeremianen
Ufrutaigttelmmin
KNeſdmtnummzus

ſiſetni Nanini
eCeöſeficrsen

eammm. kliiſe

tenenrimmrteſdeoen.

ſopa ncehntnin
ſri wobttipor
tatemtgiüidenen
möebſeinm ipſen
öften biolidsgle⸗
ſelini poun toeizt
ußſenattgetan
notattiti iniſ
öccheniniiiftin
rübln i
gerieti B
ercri nin
n

—

S= —

Figistin
timmiifli

—

r ti
i. 11 7
me hmmin

CLapitulum

in vna die audiri coõfeſſio.⁊ in alia impendi
abſolutõ ⁊ pnia iniũgi. Serxt caſus eſt qñ
q̃s facit cõfeſſionẽ in moꝛtali velſine pꝛopoſi
to abſtinẽdi.ſed qꝛ iſte caſus hʒ varias opi.
⁊ ẽſatis difficilis declarabit in ſeqnti.j.

Cercia conditio cõ v.
feſſionis ẽ ꝙ ſit lacrimabilis.i.cũ wloꝛe ſeu
diſplicẽtia de peccatis ſaltẽ ſᷣm ofonẽ. Dñ q̃
rũt voc. vtꝑ ↄfeſſio facta ab eo qͥ nõ eſt cõtritꝰ
qꝛ.ſ.nõ volet ſufficiẽter.vel nõ ꝓponit abſti⸗
nere a peccatis. valeat. ita ꝙ nõ teneat᷑ eam
iterare.Etrñ.pe.de pa.in.iiij.di.xvij.ꝙ circa
hoc ẽ triplex modus dicẽci. Pꝛimꝰẽ ꝙ ñ
valet ad remiſſiõem culpe nec pene nec tunc
recedẽte fictõe.vñ ⁊ tenet᷑ iterare.⁊ lec opi.
gof.in qðl.ray.lvſ.ĩ ſum.donaũ.iĩ.iiij.⁊ dur.

doꝛ.mi. rolerti holelvt.⁊ vin.i ſœ. hiſt. Se⸗

cũd mod dicẽdi.ꝙ talis cõſfeſſio valet ad re
miſſionẽ culpe qñ impenitẽs cõfitef a abſol/
uit licq; tũc nõ recipiat fructũ abſolutõnis.tñ
recedẽte fictõe recipiet ſicut dem̃ ẽ de bapᷣmo
Et rõ huiꝰ foꝛte ẽ.qꝛ ſicut in bapᷣmo ĩpꝛimit᷑

caracter.ad quẽ recedẽte fictõne ſeqͥ tur gẽ̃a.

ita ĩ pnia ĩpꝛimit᷑ qͥdã oꝛnat.ad quẽ recedẽ/
te fictõe ſeqͥtur gra.⁊ hec ẽ opi.rho.pet.xicar.
oꝛ. mi.i.iij.io.⁊ ber.ĩ gl.vr̃ etiã eẽ grani.de
pe.di.i. mẽſurã.ĩ.S.ſe. dicit.n.ꝙ nõ ẽ ncce ꝙ
pctã q̃ ſeł ſacerdoti ↄfeſſi fuimꝰ. eadẽ denuo
cõfiteamur. Eſt ⁊ terciꝰ mod dicẽdi decla
rãs ⁊ cõcoꝛdãs ãbos.aut.n.talis ñ hʒ intẽtio
nẽ cõfitẽdi ſacr̃aliter ⁊ abſoluẽdi.ſed deriden

Di.aut hʒ intẽtionẽ cõ fitẽdi.in pꝛĩo caſu nõ li

berat a pcepto diuino de cõfeſſ ſõe. qꝛ ſine in /
tentõe nõ pᷣt ſuſcipi eẽncia ſacti.q̃ cõſiſtit in
vſu.vñ tenef iteꝝ cõfiteri.ſi aũt intendit tũc
diſtinguendũ.qꝛ aut intẽdit implere pᷣceptũ
⁊ ſuſciꝑe vex ſacr̃m.quod eccleſia cõfert.aut
nullã habet de pctõ ſuo pnĩam. aut aliquã. ſi
nulllã.tũc pnĩe ſacrẽm nõ ſucipit.qꝛ ꝑs eẽna
lis ſacr̃i huiꝰ qð cõſiſtit ĩ aetu ſuſcipietis. eſt
act interioꝛ.vñ ſine eo nõ ẽ.ſicut nõ eẽt veꝛũ
mr̃imoniũ.ſi qͥs intenderet vex ſact̃m ſuſci
pe.nõ tñ cõſentire niſi in carnalẽ copulam ⁊

ad tps.ſed ſi aliquaʒ pnĩam hʒ de pctis ſuis.

tũc iterũ diſtinguendũ.q; aut taleʒ hʒ pniam
ꝙ ſufficit cũ ſacrt̃o.puta attritꝰ accedit ad cõ
feſſionẽ.ex q ibi fit cõtritꝰ.vñ fugat᷑ fictio.
ſic nõ hʒ dubiũ.qꝛ ⁊ ſacẽm ſuſcipit ⁊ effectuʒ
e.ſ.remiſſioneʒ pctõꝝ.vñ nõ tenert᷑ iterare.
Et ſiliter ĩmo ⁊ foꝛtiꝰ ſi accedit conttitꝰ.ſivo
hʒ talẽ pniam ꝙ nõ ſufficit cũ ſacr̃o ad graʒ.
nec etiã attrit accedit.tũc ẽ vera opi.tho.
I fictione recedẽte.tũc incipit valere con⸗

fenio.⁊ nõ tenet cõſiteri niſi fictönem ſuam.

Poteſt igr opi.tho.multis modis ſaluari.

XIX

NHno mõ loqndo de eo q̊ fictus eſt pꝛiuatiue
nõ poſitiue. qꝛ.ſ.hʒ wolorẽſed itaimpfectum
ꝙ nec cũ ſacr̃o actu ſuſcepto ſufficit ad cõtri
tionẽ. Nihil tñ hãc imptectõem. q̃ ẽ fictõ ñ
cõfitet.qꝛ credit ſufficieter eſſe diſpoſitꝰ. ⁊ſic

nõ ſciẽter celat peccatũ qð fuit in hoc ꝙ non

examinat cõſciam ſuã ſicut debuit. et ſic quia

erat erroꝛ iuris diuini nõ tollit fictõnẽ reſpe

ctu vltimi effectꝰſacr̃i.qꝛ impꝛobabił vñ nõ

excuſat.ſed eoĩpo quo erroꝛ fictioneʒ tollit.q̃

excludit eẽntia ſacti. Cali g qͥ veꝝ ſacramẽtũ
ſuſcipit oꝛnatꝰimpꝛimitur.ſed gra nõ datur.

ſed poſtea qñ redijr ad coꝛ a recolit ſe nõ bãũ

feciſſe debitũ. ex negligẽt ia aliqᷓ oblitũ. tũc
incipit valere cõfeſſio.⁊ nõ teneturcõfiter il
la q̃ pꝛius cõfeſſus fuit ſic fict.qꝛ nõ fuit di⸗
midiatalex intẽtione.ſed ſolũ illã fictionẽ te
netur conſiteri.Si aũt fuiſſet fictio poſitiue.

qꝛ.ſ.nõ colerxet.⁊ ſciẽter celata fuiſſet.cõ fer/

ſio ẽ nulla.vel ſi fictio fuiſſet cõfeſſa nõ debu
iſſet dari abſolutio.ſed ſi data fuit. dubiũ eſt
vtrũ oꝛnat impᷣſſus eẽt. In quo caſu tlv.nõ
põt intelligi. Scðõo mõ pᷣt opi.tho. intelligi.

qñ eſt oſitiua fictio.qtũ ad hoc ꝙ nõ wolet. HDZ

nec abſtinere ꝓronit tũc iſta fictio non occur
rit ſibi vt cõfitẽda nec actu cogitar ꝙ teneat
eã cõfiteri tũc.n.ſicut de peccato qð occurrit
qᷣdẽ. ſed nõ credit ꝙ ſit pctm̃.aut ꝙ ſit moꝛta
le. ⁊ de neceſſitate cõfitendũ. pinde ẽ ac ſi fu⸗

iſſet oblitũ ꝑ negligẽtiã nec feciſſet debitum

ſuũ deſcrutado cõſciam.in q caſu ſolũ illud ẽ
cõfitendũ.⁊ ẽ vrũ ſacr̃m.lʒ læc ſit ignoꝛãtia
ſuris diuimi facti. Et hoc mo põt ſuſtineri di⸗

ciũ tho. xxi. di. vbi dicit ꝙ ignoꝛãtia iuris di /

uini nõ excuſat a fictione. ⁊ ſic talẽ vocat fi⸗

—

ctum. Cercõ mõ pᷣt ſuſtinere opi.ſho.loquẽz
o de illo qͥ cõfitetur ei cui pꝛiꝰ.⁊ tũc nõ opo-ꝛ

tet ierare confeſſionẽ pꝛiꝰ ei factã.licet ficrqᷓ
etiã ſi ſacerdos nõ recoleret peccata ſibi pꝛi
Dicta.q nec.qñ confeſſio ẽ integra owꝛtet ꝓ
recolat actu de pꝛincipio vſq; in finẽ.Et ma⸗
xime qꝛ hic ſufficit abſoluere ab ommbo.a in
ingere pñ̃iam ꝓ fictõue ⁊ ꝓ alijs ꝙ faciat pe
nitetiã tũc ſibi iniũctã. Item paulopoſt di
cit idẽ pe.de pa.ꝙ cũ cõfites expꝛimit fictio/⸗
nẽ ſuã.puta dicẽs nõ pꝛoponereſe abſtinere
in futurũ. Sacerdos q;uis nullo mõ debz ab
ſoluere. alias peccat abutẽs claui. nec valet ſi
bi tũc illa abſolutio. tñ ex quo intẽditr abſol⸗
uere ⁊ ſacfm veru conferre qo conſerat. Er ſt
tuc nõ habet effectũ pꝛopter illiꝰ indiſi poſitõ
nẽ. hebit woſtea qñ cõteret. vel er pactõe vel
er diſpõne oꝛnat manẽte. Et ſi dicatur ꝓc;
uis ibi ſit foꝛma nõ tñ materia. necſactm.
aterig. n. ẽ pctõ cõtritꝰ. Rñ. ꝙ mareria ẽ
pctõꝛ.ſed immũda.nec eſt confeſſio diccnda

e

Zitulus

ditidiata.quã opoꝛtet iterare.niſi qñ occux
rit fictio vt confitenda.

Quarta conditio S. Vi.

cõfeſſioms ẽ ꝙ ſit integra.vt.ſ.oĩa dicaſque
habet in memoꝛia.deqͥbo nõ ẽ rite confeſſus.
vñ aug.de pe. di. ilij.c.fi. Caueat ne verecun
dia ductꝰ diuidat cõfeſſionẽ.hoc eſt.n.ad ipo
criſin tendere.⁊ ſꝑ venia carere. &t hoc ĩtel
ligendũ ẽ de moꝛtalibo.nã de vemialibo qꝛ nõ
ht cõnexionẽ.nec quo ad cõtritõnem.nec qͥ
ad ↄfeſſionõ.nec quo ad abſolutõem pᷣm pe.
de pa.iõ abſi; piudicio ſalutis pᷣt de lvvc dimi
viari cõfeſſio.q;uis nõ ſit ita honeſtũ niſi ſi⸗
at ex cauſa rõnabili.⁊ aliqñ moꝛtalia ſunt.q̃
putãtur venialia.⁊ iõ ꝑiculoſum. Oia igitux
moꝛtaliavni de neceſſitate ſunt dicẽda.de pe.
diſ.iũ.ſunt plures. Rõnethuius aſſignat thv.
in.iiij.di.vvi.q.vlti.ax.iiij.q.ij. Nã ſicut in
mecdicina coꝛpali opoꝛtet ꝙ medicus non ſo
lũ vnũ moꝛbãñ.õ quẽ medicinaldari debet.co
gnoſcat ſed etiã vlx᷑ totã habitudinẽ ipᷣius in

firmi.eoqꝙ vnus moꝛbo ey adiũctõe alterius

agarauaf ⁊ medicina ꝗᷓ vm moꝛlo conferret
hvſidiũ alteri nocumẽtũ pᷣſtaret. Cuʒ qñq; qs
ↄꝛis peccatis ſit in fectus ⁊ ideo de neceſita/

te cõſeſſionis ẽ.vt oia peccata qͥ qͥs hʒ in me
moꝛia ↄſiteat lacerdoti.q̃ᷓ.ſ.alias nõ eſt con⸗

feſſus. Que aũt eſt oblitus.cũ eoꝝ poſtea re

coꝛdaf ſuſricit ꝙ illa ſola cõfiteaf q̃ ex obliui
one dimiſerat alia aũt in generali vt ſub iſta

foꝛma vt cũ de multis alis ſum ↄfeſſus.hoꝝ

2

vIhmõi fui oblit.⁊ hoc ſiue illi ꝗᷣ ioꝛẽ con

feſſonẽ audiuerat ſiue alteri ſq; ſisfeſſoꝛ aqᷓ eũ.Hõ tñ deber loqͥ ĩ materia turpi. vt ribal/

—

buſdã peccatis nõ poſſet abſoluere ꝑ epᷣm re
tentis.debet nibhilomin penitẽs dicere totuzʒ

cõfeſſoꝛi.ſᷣm tlv.in quolibe.Qui debet eũ ab
ſoluere aqͥb põt.⁊ de reliqͥs de qͥbo nõ põt.xre
mittere ad ſuꝑioꝛẽ abſoluẽdũ.ar.xxxiij.q. ij.
latoꝛc.⁊ er̃ de peni.a.rxe.c.ſignificauit.ꝙ ſi de

factio abſoluit nõ ẽ abſolutus m tlv. qð in⸗

telligit᷑ pᷣm pe.de patł.ab his in qͥ bo nõ pᷣt.qꝛ
ſnia ẽ a nõ ſuo iudice in illis.Cñ qꝛ vtile per
inutile nõviciat᷑ in his q̃ capiũt diuiſionẽ ab
aluũs ẽ abſoliꝰ deqͥ bo porerat nec plus opoꝛ?/
tet ad eñ rechre. E xcuſat᷑ etiã penitẽs in illo
in quo abſoluit confeſſoꝛ.non valẽs pꝛopter
ignoꝛãtiam facti.ſed nõ excuſaf ſacerdos cui
non licet ius ignoꝛare ſᷣm tho. Sicut ergo ec
cleſia romana hũc vſum hʒ vt dicit pe.de pa.
ꝙ abſoluit a maioꝛibo remittẽs pꝛo minoꝛibo
abſoluendũ. AIn quo facto ſurponit᷑ ꝙ ita pᷣt
fieri.ita pari rõne pᷣt fieri ecõuerſo qꝛ de moꝛ
talibo.nõ pᷣt minꝰ remitti mar ſine mioꝛi qᷓ;
ecõuerio pꝛopter qð q̃ rõe ſupioꝛ pᷣt abſolue
re de retẽtis nõ abſoluendo de cõceſſis.eadeʒ

rõne inferioꝛ de conceſſis tm̃.qꝛ ex quo iſte ẽ

abſolutus quoſad deũ.vtſupponit᷑ ex cõtritõ

ne quã oſtẽdit id qð ẽ er ꝑte eccleſie pᷣt dimi
diari in fſoꝛo pnĩali. ſicut in foꝛo iudiciali pᷣꝛ
qͥs abſolui ab vno iudice. ⁊ ab vna ſnia.⁊ ab

alio ab alia. Ammo etiã ſi nõ eẽt contrit ſed

attriv idẽ ẽ.qꝛ diſpõ ad gr̃am pᷣt dimidiari.

Et ſic ex cõſeſſionibo factis diuerſis cãtur di⸗

ſpoſitõ oꝛnatꝰ pfecta ad gram.vnde exẽplus

clauiũ qñ cõpleta ẽ vlrima abſolutio tũc leqͥ/
tur effecius ⁊ nõ añ.E xẽplũ de extrema vn⸗
ctione in qua ſunt multe foꝛme.⁊ mutato mi
niſtro pꝛopter deſectũ pꝛimi in vltima tm̃ re⸗
cipit effectus. Poteſt igĩ ſiꝑior abſoluere de

oiĩbus.ſi tñ velit oĩa audire.aliter nen põt.⁊

pꝛo his q̃ audiuit reſeruatis ſibi abſoluenqũ
remittere ad inferioꝛẽ cui penitens oĩs deber
dicere. etiã ſupiori reſeruata pᷣt de potẽtia ab
ſoluta maioꝛa ſine minoꝛibo cõmittere. ſeo
nõ de potentia oꝛdinata. Inferioꝛ aũt nõ pᷣt
abſoluere a reſeruatis.qð ſi facit mihil facit.
ſicut nec etiã ſi abſolueret ab excõicatione a

qua nõ pᷣt.debet tñ penitẽs vni omia dicere.

vñ.c. oĩs.dicit. Oia ſacerdoti nõ ſacerdoti⸗/
bus. dicit pe.ibidem. ꝙ rõ tho.qre oĩa vni
ſunt dicenda.nõ ẽ demõſtratiua.qꝛ nec ma⸗
teria ſacroꝝ ẽ de mõſtrabilis.ſed ẽ rõ pꝛoba/
huis ⁊ ſic intẽdebat tlv.ſ.ꝑſuadere nõ demõ

Re — „
Quinta conditõ . Vii.
ꝙ ſit nuda.vt nõ inuoluat obſcu ritatẽ ver⸗
box. Sic ergo cõfiteat qð ſacerdos intelligat

di. vt dicit guil. ſed honeſtioꝛi mõ quo p̈dt in
illa materia. ita tñ ꝙ credaↄfeſſoꝛẽ intellige
re eũñ.debet etiã cõfiteri circũſtantias pctõꝝ.
iu illud Creñ.ij.e. Sicut aquaʒ effunde coꝛ
tuũ.Et illas qͥ dẽ circũſtãtias q̃ trahunt peim
in aliã ſpẽm de neceſſitate opoꝛtʒ cõfiteri ᷣm
tlv. pe. ⁊ alios woc. Alias circũſtãtias cõfite /
ricũ nõ ſint venialia.pfectõnis eſt ⁊ non ne
ceſſariũ pe.de pa.i.iiij dicit diſ.xvi. ꝙ nüer⸗
circũſtãtiaꝝ ↄphẽcdit h̊ verſu Quis qͥ d vbiqᷣ
bus auxilijs cur ouõ qñ.ray. addit octauũ.ſ.

q̃tiẽs ⁊ vbi in verſu dr àlbplauxilijs. ipe dieit
p quos q̃tiẽs dr ergo qs pꝛo varietate pſone
ſtaiꝰ efaiꝭ ſapiĩe oꝛdis ⁊ ſic fuit grauiſſimũ pec⸗
catũ ade qꝛ qnto grad altioꝛ. tto caſus gra
uioꝛ ⁊ ĩgratitudo maioꝛ.qͥd vtrũ malũ.qꝛ ꝓ
loibitũ vł ex genere ſuo vtꝝ moꝛtale vł veia
le vtrũ occulin vł maiſeſtũ ⁊ q;tũ ad hãc ↄdi⸗
tõeʒ grainꝰſuit peccatũ cayn q;ᷓ ade.qntitas
enĩ generʒ hoicidij grauioꝛ ẽ q;ᷓ gule vel ſuꝑ⸗

bie. vbi qꝛ ĩ loco ſacro grauiꝰpeccat᷑.ꝑ q̊s.qꝛ

traxit alios ad peccatu.qð pꝛopriũ ẽ diaboli

ylni:

emn
p

ciee
A
iun
toll
Corieen
Itcbede
ieſi
ceſte⸗
ſohtripe
cöertq

4

thene

nelki
füpen

eo,ao.

lleieoee
ſrpthe n
Nauritgi
Gihrrorei

(itine ſt
imeral

ſinrit dl
ſiadroen

unii
(ſuiG.

ſelüipt ſar
itia.1

enkſcicel

Nchnenienk

innde

ſſanpew
Gſen
ncnnoe

ſorle
uarſi

Gſti
ffſtifmni
Fplni⸗
Alesis
cözllin
Allllitſpen
Eliscgſi
iöͤfteri
putetpt
pßimn
fffinic
lpöͤener
ſenkofn

poni
WN
ſfffnin
in⸗

grimatſöimmi
Krcemmn,
miefonenninnn
mpiminplimz,

ritpipierlen

Kncir aſtaneni,
wenansſibickheni
non aipemnminte
Mpedpein
lemmor bömnerd
õ
nanie gdſtſuornihin
ſolventi eröſn
pemtismicmudr.
Dinbrentoiniſtatn
biden. gö iruim

iXnöfunun
möſrubes dite

batn.glaernind
Cndd N.

nöimokatinnmirn
frenicg aumtwnnlen
inamuiN

Eddoneſin Nlea.
migaale elin

vöftencrütmnmeso

deSnstinie

nitinusintnnn
eurſitnrann iin
N. Bhnschiiiid

ia eninut n⸗ H

iin andinel
icibmin Ei
oci.. Mumdt
ſ. —W
os o nmntu
btſrfn liiie
en iide iinl
niri ninii
rinfe unie
niſfinfini

religioſo ſit moꝛtale qð alteri ſit ve.

V apitulum

velq̃̊s woſuit mediatoꝛes ad malũ ppetrãdũ
qꝛ pctõꝝ illoꝑ ẽ ꝑticeps.vłcũ qͥb. ꝓqbo⁊3
q́s.q̃tiẽs nõ ſolũ qᷓtũ ad ↄſuetudinẽ. ſ etiaʒ
q;tũ ad nũex.q̃ nũerꝰ refert ad acrõnem.nõ
ad obiectũ actõnis.vpᷣhigr̃a.Si hõ iniuſta cõ
trectatõe accipiat ſaccũ plenũ mille flo. vnũ

furtũ ẽ.ſi aũt tres flo.accipiat diuerſis acribo

ſucceſſiue.erũt tria furta.qꝛ ĩ ipᷣo actu eſſen/
tialiter ẽ pctm̃.⁊ iõ nõ pᷣt eẽ vnñ in płibo acti
bus. Cur.an er ifirmitate.vłex ignoꝛ ãtia vł
electõe.vł q̃ſ intẽtõe fecerit.qꝛ moꝛtalia tra
hũt ſpẽm erx fine.iõ hoc explicãdũ.qͥ.n. furat
vt meclrf᷑.mag dicẽdꝰ ẽ mechus qᷓ; fur.ẽ tñ
vnũ pctm̃ ĩ vno actu.ſed hñs płes defoꝛmi⸗
tates.quõ. naturali vł innaturali qꝛ ſꝑ gra⸗
uius ĩ eo de genere agẽdo vł patiẽdo.qñ. ſiĩ
ſacro tpe.vt diebo feſtiuis.vẽl alio tpꝑe.vt de
pſeuerãtia ĩ pctõ. Ad declaratõe; ãt huiꝰ
Oñ ſunt circũſtãtie cõfitẽde.dicit pe. de palu.
circũſtãtie ſunt in qntuplici genere. Prime
ſunt ꝗᷓ nec alleuiãt nec aggrauant. ſicut ille q̃ᷓ
nõ iwꝛtt aliquã cõueniẽtiã vel diſcõueniẽ/
tiã ad rõem.nec ex ſe nec ex ſuppoſitõe.ſicut
furari cũ dextra vł ſiniſtra. ⁊ iſtas cõfiteri eſt
ſuꝓ fluũ. Scdðe ſunt q̃ allemiãt.q̃ ĩpꝛtãt ↄue/
niẽtiã. vt facere malñũ ex bõa inteſione vel ex
ignoꝛãtia. ⁊ iſtas cõ fiteri ẽ ĩpfectũ. niſi q̃s ti
meat ſcãdalũ cõfeſſoꝝ. Cercie ſunt q̃ iwꝛtãt
diſcõueniẽtiã er ſuppoſitõne.vt furari młtũ

⁊ iſtas qꝛ peccatũ aggrauãt cõ fiteri ẽ ꝑꝓſectũ

niſi vt; pꝛopter ſui piculũvł cõfeſſoꝛis vł ter
cij. ſeo qꝛ nõ mutãt ſpẽm. nec aggrauãt ĩ infi
nitũ.nõ ẽ neceſſariuʒ eas cõ fiteri ᷣm tlv.Sʒ

pe. dicit. ꝙ ;uis iſta ſit cõis opi. tñ alia ẽ tu

tioꝛ. ſ. ꝙ cõſiteat eas. cũ notabiłraggrauãt.
puta vt furari.c.fioꝛ.multograinꝰ ẽ q furari
vnñ. Sũt rte q̃ aggrauãt ⁊ mutãt ſpẽm.nõ
tñ in ĩſinitũ grauãt.vt qñ vtrũq; ẽ veĩale.vel

XIX

dũ ꝙ nõ. vt verbũ ocioſum ⁊ hmõi. bec pe. de
pał. Et nota pᷣm.t.in q̃dã epła.ꝙ circũſtãtie
ille dicũt trahere peccatũ ad aliud genꝰ. et iõ
de neceſſitare cõſitẽde.q̃ hñt ſpãlẽ repugnã⸗
tiã ad aliqð pᷣceptoꝝ diuine legꝭ.ſicnt furtuʒ
ſimplex repugnat huic pᷣcepto. Nõ furtũ fa⸗

cies. Si vero fiat furtũ in loco ſacro ex circñ⸗

ſtãtia illa loci. hʒ repugnaãniã ad aliðᷣ pᷣceptũ.
qð ẽ de veneratõe ſacroꝝ.⁊ ſic addit noua ſpe
cies pctĩ.⁊ ſic de alijs.dicit Nico.de ly.ſuper
Exo.ꝙ peicatũ moꝛtale cõmiſſum ĩ die feſto
lʒ ſpãlẽ repugnãtiã ad illud pᷣceptũ de ſctiſi⸗
catõe ſabbati.qꝛ mag ẽ opꝰ pᷣuile opꝰpctĩ.qᷓ;
opꝰ maũale.opꝰãt pᷣuile ꝓhilxfibi.a ſic moꝛ
tale vltra ꝓpꝛiaʒ defoꝛmiſatẽ ſue materie.ex
eo ꝙ cõmittit᷑ in feſto.hʒ aliã defoꝛmiratẽ ex
iſta circũſtãtia quã opoꝛtet cõſiteri.⁊ in fi. di⸗
cit idẽ.ih.vbi ſupᷣ ꝙ illud qð di circũſtãtias
nõ trahẽtes peccatũ ĩ aliud genꝰſeu ſpẽm ſi

eẽ de neceſſitate cõfeſſiõis nõ ẽ referendũ ao

nũñeꝝ peccatoꝑ.etiã eiuſde ſpẽi.q? nũeꝑ cõſi⸗

teri tenet ſi pᷣt.qꝛ nõ ẽ vnũ ſʒ multa ⁊ hoc no

ta diligenter.
Sexta condino ꝭ.viii.
ẽꝙ ſir pura.i.vt cõfiteat ad placandũ ũ.⁊

oblediẽdn eccle.nõ ad hoc vt bonꝰ reputer᷑ ne
vł malrpᷣianꝰ iudicef.vł pꝛincipix hac inte⸗

tõe vt euadet flagella aut de ĩfirmitate coꝛ
ris ſanet q;uis ſcdᷣario poſſit lve ſpare/ pura

etiã ſit.ne admiſceat ĩ ea falſitatẽ. vñ ſm. r.
nec peccata dʒ dicere ſe feciſſe q̃ nõ fecit. alæ
peccat.vñ aug. Cũ hũilitatj cã mẽtiris. ſi nõ
eras pctõꝛ. anteq; mẽtiren. meriẽdo efficier

qð euitaueras.xxij.q.ij.cũ hũilitat. Dec de⸗

let negare vel tacere q̃ fecit. alias aduertẽter

lvc faciẽdo.pᷣcipue de moꝛtali nõ cõſeſſo.pec
caret moꝛtaliter ꝓpter fictõem q̃ vtit j ſact̃o.

qñ pꝛimũ ẽ moꝛtale ſcõᷣm wiale.vt in ſpẽbo / miſi taceret aliqð tale ex rãnabili eꝗ puta. qꝛ
guleqrũ vna aduenit alteri.⁊ ſunt qũq; moꝛ exhoc poſſet veriſiliter ſeqͥ ſcãdalũ ve qꝛ ille

tales qñq; veĩales.⁊ iſtas cõ fiferi nõ ẽ ncciũ
necẽ q illud lvc qð dicit.t.⁊ alij cõiter.ſ.ꝙ q̃
mutãt ſpẽm ſunt nccio cõſitẽde.qꝛ loquũtur
de illis ꝗᷓ ſunt moꝛtalia. Rõ qᷓre nõ ẽ nceium
eas cõfiteri.qꝛ circñſtãtia ẽ cõfitẽda nccio ñ
qꝛ mutat.vt pʒ ĩ velali. ſ qꝛ mutat ĩ infinitũ.
vt pʒ ĩ moꝛtali.Sʒ circũſtãtia nõ mutãs in ĩi⸗

finitũ nũq; aggrauat ĩ infinitũ.qꝛ intẽdit pe⸗

nã ⁊ nõ exrtẽdit.Extẽſio.n.ẽ ĩfinita nec pᷣt cre
ſcere. ſed intẽtio ẽ finita ⁊ ſꝑ pᷣtcreſcere.nul
la ergotalis q̃ nõ mutat ſeu aggrauat in inſi
nitũ.ẽ nccio cõfitẽda.OAuĩite mutãt ⁊ grauãt
in ĩſinitũ.vt qñ actui veiali.puta. vt laute ⁊
ſtudioſe pᷣpararõni addit᷑ ebꝛietas.vłnotabi

lis anticipatio lvꝛe ĩ ieiunio ſine cã. Sedviꝝ

ale. dice/

reuelatoꝛ cõfeſſiõis vłex hoc ſolicitaret ad
malũ ⁊ hmõn.⁊ aliũ ꝓ tũc cõfeſſoꝛẽ nõ p̃t ha
bere Ea ãt de bo dubitat vtx ĩ ip̃ᷣis peccaue⸗
rit. moꝛ taliter m. tho. tenet᷑ cõſiteri. als pi
culo ſe cõmittiit ſi negligit cõfiteri ⁊ moꝛtali
peccat. ſicut ⁊ q cũq; aliqͥd cõmittit vel omit⸗
tit.i d dubitat eẽ moꝛtale peccatũ.a ĩtelligi⸗
tur de dubio ꝓbabili. qð hʒ rõem ñ magĩ gad
vnã pꝑtẽ q; ãd aliã.lvc ẽ ꝓpꝛie dubitare ſerꝰẽ
de dubio ſcrupuli. tñ ſic dubitãs nõ da aſſe/
rerxe illud ĩ ofeſſiõe eẽ moꝛtale.ſed factũ nar
ret ⁊ iudiciũ ſacerdoti reliquat. ſʒ nec ſacer⸗
vs dʒ aſſerere illud eẽ moꝛtale.ſi ñ ẽ certꝰne
inüciat ei laquʒ. nec tenef ſacerdos de ſinguł
q audit determĩare ſi ſint moꝛtalia vel venia
lia niſi de qbo ẽclaꝑ. Sed nõ alia de qͥln ſint
e iij

LZitulus XriIII
varie opi. vel etià ip̃e penitès neſcit erbꝛime tet oð ipᷣe ſcit.vñ pitcſeſſoꝛ cñ hoc ppẽdit
re mentẽ ſuã circa aſſenſum vl moꝛã peccati. dʒ ſibi oñdere picim ſuũ.a rectificare cõſciaʒ

Septima conditio 4 H.ix. ſuã.⁊ declarare quõ hoc ꝓcedit exſuꝑbia. ar.

ẽꝙ ſit verecũdia.aug.qm̃ verecũdia magna ẽ tõꝛp .
pena. fit digne venia qᷣ ro erubeſcit. ſ. cfi? m oĩa dicat. a rrdeat vere ad iterrogata. di/
tendo. de pe. di. vi.c.i. Et iſta verecũdia pꝛin cens nihilominꝰ alalia de qᷓbo recoꝛdat᷑ nõ ẽ
cipaliter dʒ eẽ reſpectu offenſe dine maieſta⸗ malũ.q;uis laudabili eſſet dicere ꝑ ſe oĩa.

tis ſaltẽ pᷣm rõem.naturaliter.n.erubeſcit àso 1 PA. 1
⁊ ↄfundit᷑ defectuoſus reꝑiri coꝛã nrſeire NMona conditio ut Hxi.
ſonis dignis reuerẽtia.E xẽplũ ĩ magdalena ſit accuſatoꝛia.i.vt ſe accuſet nõ exeuſetpᷣs.

q̊̃̊ vt dicit.gre.qꝛ grauiter erubeſcebat ĩtus ni dixi cõfifeboꝛ ⁊c.nõ aũt dʒ accuſare ſeu dice
hil putauit eẽ qð verecũdaret᷑ foꝛis.vñ ⁊ fle re alioꝝ crĩa.vñ cũ q̃rit᷑ vtꝑ penitẽs dẽat di⸗

ãt pctõꝛ pꝑetat inqͥri de pctis a ↄſeſſoꝛe.vt ple

de pe. di. v. c. i. ver. fi. Wleat de illa fictõne. ꝓ

re ĩter epulas ñ erubuit.erubeſcẽtia tñ q̃ ẽ ẽt
reſpectu ſacerdotꝭ ñ nocz.ſʒ ẽ ſati actoꝛie pe
eyn cũ q̃rit᷑ viꝑ poſſit qͥs cõfiteri ꝑ aliã ꝑ⸗
ſonã vł ꝑ ſcripturã trãſmiſaʒs ſacerdoti. Añ.
th.i. iiij. mnetũ ↄfõ ẽ ps ſact᷑i hʒ determia⸗
tũ actũ.ſic ⁊ alia ſacr̃a determĩatã materiã.⁊
iſte actꝰẽ ille d maxie ↄſueuunus maiſeſtare
mẽtis ↄceptũ.ſ.ꝓpꝛiuʒ verbũ.alij mõi ĩducti
ſunt ĩ ſuꝑplemẽtũ.vt ꝑ nut q ad nutũ.velꝑ
interpᷣtẽ.q̃ ad lviem alterꝰꝰ ligue qꝛ de ñ re⸗
Irit ab vvĩe płꝰ q; poſſit.igẽ qñ s vi pᷣt p ſe⸗
ipm verbo.ñ ſufficiũt alij mõi.vñ aug.ſuꝑ il⸗
lud. Ofidite vos ſacerdotibo.i. qͥ ꝑ vos pec/
cagſtis.p vos eruleſcar.de ꝑe. di. i. S.quẽ peĩtʒ.
An abñtia ãr ꝓpꝛ ij ſacerdotie ñ oʒ.ꝙ p ſeri⸗
pturã fiat cõfõ miſa ſacerdoti.ſʒ põt ẽt laieo
cõ fiteri ñ tñ ad ;̊ tenet᷑.dic tñ pe.de pa.ꝙ cũ
ẽclaudꝰpenitẽs ⁊ ire ñ pᷣt nec ſacerdos ad eũ
venire qꝛ foꝛte iſrmꝰ.k ei ſcribere pc ã ſua. ſi
vult ⁊ nũeꝝ dare.⁊ ſacerdos illi reſcribere et
mãdare abſo utõem.ſ̊ nõ tenet᷑ ad hoc.ĩmo
aliqñ poſſʒ eẽ ſcãdalũ.qꝛ poſſet carta ab alijs
repiri.vñ nõ multuʒ cõſulẽdũ ſᷣm ricar/oici.

cere ĩ cõfõne circũſtãtiã illaʒ pcii lui.q expᷣſ/
ſa cõ feſſor ĩtelligi: ꝑſonã illã.q vłcũ q̃ ꝑcca⸗
uit. Añ. t. ĩ. iĩ. ꝙ penitẽs dʒ cuſtodire ſamas

alteriꝰ inq;tũ pᷣt.ſʒ ſuã cõſciaʒ magis purga⸗

re dʒ.⁊ iõ circũſtãtia q̃ dueit ĩ cognitõeʒ ꝑio⸗
ne ſit de neceſſitate confõnis.vt oꝛ trahit in
aliã ſpẽm petĩ moꝛtal dʒ cõſiteri.ſp tñ ſi põt
occultãdo pſonã.puta ñ noĩando ⁊ hmõi.vł
ẽt pᷣtpetere licẽtiꝗ ab illo prochiali.vł ſupio
n ſuo cõfitẽdi alteri.qͥ ex circũſtãtia quã oʒ de
neceſſitate expꝛimere ñ veĩat ĩ noticiã pſo /
ne.idẽ dicit pe.de pa.addẽs ꝙ ſi ñ poſſz hie li
cẽtiã.cõfiteat᷑ illi ſuo ꝑrochiali ⁊ illã circũſtã⸗

tiã. ſʒ ſi illa cireũſtãtia ñ ſit de neceſſitate cõO⸗

femſõis.q;uis aggrauãs dʒ dimittere ne pec⸗

catũ alteriꝰ ꝓdat. ſi tñ expꝛimat cũ bõa intẽ

tione.ñ vt ꝓdat vel ſe ercuſet.ſʒvt pnĩarius
oꝛet pꝛo ea.vł cũ ſecreta admonitõne coꝛri⸗
gat.ñ peccat ſʒ merert᷑.xrũ.q.v.hoc vr.ſiliter

cõfeſfoꝛ ſᷣm Ray.nõ dʒ ĩterrogare ſpecifica⸗

tõem ꝑſone cñ qᷓ penitẽs peccauit. niſi inq;/
tũ eẽt circũſtãtia nccia dici.ſʒ ſi ĩterroget ñ er
curioſitate. ſʒ ex charitate vt pꝛouideat puta

etiꝗ guil.pꝰhug.ſuꝑ.c.oẽs.xxxr.q.i.ꝙ ſacer qꝛ ẽ pᷣlatꝰ.ñ credo ꝙ malefaciar.nõ iñ dʒ co⸗
wvs nõ dʒ audire cõfõem erꝰ cũ q̃ peccauit.ex gere vł moleſtare illñ ad dicẽdũ ſi nõ vult⁊
eo qꝛ tollit ei erubeſcẽ:ia q̃ ẽ maxĩia ꝑs ſatiſſa nec illud ẽ ncciũ cõſfeſſoꝛi.

ctõnis. ⁊idẽ ĩ oĩ pctõ ĩ q̊ cõfeſſoꝛ fuit cõſen/
riẽs vel coopat.ſi tñ audit ⁊ abſoluit.valʒ ab
ſolutio.concoꝛ.ilv.in.iiij.

Octaua cõditio eſt .F. x.
ſit foꝛtis. ſ. ꝙ ꝓpter verecũdiã.vłtimoꝛeʒ
pnie ſiũgẽde.ñ dimittit alid dicendũ iob.
xxxi.ſierubui pctã mea ĩ cõſpectu ꝓpli cõfite
ri. Et nota ſᷣm guil.ꝙ cñ qͥs accedit ad con/⸗
feſſionẽ.cũ hac diſpõe ⁊ ꝓpoſito ꝙ pctã q re
colit cõmifiſſe.nullõ mõ diceret ꝑ ſe verecũ⸗
dia duci ꝓpter turpitudinẽ ipoꝝ niſi q̃tenꝰ
irerroget de his a ſacerdote. fala ſi conſiteat
de ill iterrogat a ſacerdote ficte confitet᷑ nec
fructũ recipit cõfõnis. niſi ꝑeniteat eux inſra
ipᷣam cõfõnẽ tałfictõis.⁊ mnnra: pwoſitn, vt

ſ. diſponat ꝙ ẽt ñ ĩterrogat a cõfeſſoꝛe dice

2

Decima cõditio ut (ſ.xii.

ſit ſimplex. vt dicãt p̃ciſe pctã cñ circũſtãtis

⁊ dimittãt alie materie.nec imiſceàf ſupꝑfluiua

qꝛ tñ difficile ẽ.⁊ pᷣcipue idiotis dicere petã
ſua qͥn addãt młta ſuꝑflua nõ tñ boc hʒ vicia
re cõfõneʒ ex q dicãt hac ĩtentõe vt declarent
factũ ſuũ.pꝛudẽs tñ cõ fe ſſoꝛ dʒ qntũ cõmo⸗

de pᷣt hmõi narratões ſuꝑſluas facere reſe⸗/

care.⁊ q̃ ĩdigẽt cõſolatõe pꝛopter tri bulatio/⸗
nes.vł cõſilio.pꝛopter dubis ⁊ hmõi cõſulit.
guil.vt poſt cõfeſſionẽ factã ⁊ abſolutõem ta⸗
lia dicãtur ⁊ nõ miſceãt᷑in cõfeſſiõe.qꝛ q;uis

ſolum perã cadãt ſub ſigillo cõfefſoms.⁊ nõ

alie materie q̃ ibi dicerẽtur.tñ etiam alia de⸗
bent. taceri. ⁊ nõ de leui narrari.qꝛ ſimplices
putt ꝑ hoc fieri reuelatõem cõfeſſiõis ⁊ ſic

eo. Eraſi.

—

nenſe
ſniſ
Uint
igat
ſorete
nahnd
llreinn
ürtee

ulnoſi

fiiincunt

gnie Gt

ttiunlt

ſohnüfft
ſhpepett

incfe

eriſicn

nſennn
nnnen,n
ſenm
minifcuk
nſyſſte⸗
Noe
gſthälise
mnykſeyi

elgroai

lcrißſb

ohäileai
ſtneſezorn

ſidliastic

en Der

Npderd
äfanit⸗
wdein
Nodopyn
Nlpinnt

ſſenui
ſißt⸗
iitla nif
(ictsnn
fifntno

inſomain
Pgeöͤſeffon

ſPeconinl

eſcnen
ſtriitonen

hremecie

fümirer

umndtpeen

nnis
Munſta

Rhrlof
inltee

hninn⸗

üenimine

en epntizri
täſtuzpci nöin⸗
niſläpſäir
mtis galſring
6 iciſinnepnfne
mäduntſogniie,e
tetrfinie Nanii
otaldiſiei gifi
Drtzi intorhrir
abtloghii it⸗
nenijgamiſinnnio
mmerinigini o
1a Nlagfjaſn
liogwehtiini
itinniitderſterci
EnisNmunteſen
11. ſtiapmutimnt⸗
tpelſeamie hapinmn

iſeuaumeninn
nerimi rhein.

.nöirn geſef

ntisſenant in,

„

1äaddßfinngtit
rchanmenuntag
ueitn niniin
te lünn ifnint
ſſen
ctot ſn
rjelent ianin
n mfin
1penlongin fin
Sõ
rimieniin
tien i
SEügiuis
uunn idilt

Lapltulum

ſcandaliſenk. Et nota qð dicit guil. ſiqs
in cõfeſſione reuelat ſacerdoti xebita. cre/
dita ⁊ depoſita ⁊ hmõi. fit inqͥ ſitio de hmõi.

i; ũ ad ea cõfeſſa in qͥbo cõmi ſſum pecca⸗
tũ.vt qꝛ habuit illa ꝑ furtum.fraudẽ vel vſu
ram.⁊ hmõi.nullo mõ debet ſacerdos hoc re

uelare.qᷓn tũcũq; fieret ſuꝑ vc pᷣceptũ vłeriã
excõicatio etiãa papaſo ſciẽtes ⁊ nõ reuelan
tes qꝛ nõ ſcit vt hõ.vñ nõ reuelãs nullã ſen/
tẽtiã in cuxrit ⁊ ſi diceret.eẽt reuelatoꝛ cõfeſſi
onis.Sʒ q;tũ ad alia vbi nõ ẽ peccatũ.puta
credita vel vepoſita. tũc ẽ diſtinguenduʒ. qe ſi
ſuꝑ hmõi fit inqͥ ſitõ ꝓ epᷣm vel aliũ qͥ habʒ

ſuꝑ lvc prãtẽ. tenet᷑ veritatẽ dicere.qꝛ ⁊ ſi re
cepit in cõfeſſione.de hoc caſu nõ cogitauit.

l etiã ſi oogitaſſet.vel etiã pmiſiſſer,. ĩmo ſi
ſuraſſer nõ reuelare illicitũ fuit ꝓmiſſum vł
iurametn. nec obſeruãdũ in pᷣiudiciuʒ iuris

ahieni.xrij.q.iiij. inter cetera.ſed ſi iniuſte fie
ret inq̃ſitio per tirãnũ tũc ſubterfugere debet.

vel ſophiſtice rñdere ⁊ non reuelare.

Endecima cõdi .riüi.

ꝙ ſit hũilis.⁊ lvc interiꝰ ⁊ exteriꝰ. Exteriꝰqͥ/

dem vt flexis genibo et capite diſcooꝑto.ſiẽ

Vvir.velato aũt ſi ẽ mulier.⁊ cũ veſtibo bũilibꝰ
erit coꝛã pᷣſ hitero.iux illud.Ecci.iij. Pꝛeſbi⸗

tero hũilia aiam tuã.iſta tñ nõ ſunt de neceſ⸗/
ſitate ſed ↄgruitare.qñ ſeruari pñt comode.
nã alias ⁊ iacẽdo.⁊ ſedẽdo.⁊ãbulando pᷣtqͥs
cõſfiteri. Delet etiã eẽ hũilis in mõ loquẽdi.
vt nõ dicat cũ iactãtia mala vel alleuiãdo vel

etiã narrãdo lona q̃ facit. Perma xime hũili⸗

tas dʒ eẽ in coꝛde.vt ſibipi aſcribat pctã ſua.

nõ deo ipᷣm nõ iuuati vel diabolo impugnãti
vel hoi incitãti vł cõſtellatõni ſenſitiuã incli

cemitatis. pꝛioꝛi nõ vellet cõſiteri. pter eru⸗
leſcentiã de ipᷣo tũc eſſet fituuus.

Duodecima con (.riiii.
ditio ẽ ꝙ ſit diſcreta.i. cõfiteat diſcreto ſa
cerdoti.qͥ ſciat cognoſcere pctã ⁊c adhilere cõ

grua remedia ⁊ declarare dubia vel ſaltẽ con

1—

ſivrare. vt valeat ab alijs in terrogare. aug.

de pe.di.vi. c.i. Diſcreta etiã.i ꝙ diſtincte di

cat pctã moꝛtalia reddeco ea ad nũex incqᷓ tũ
ptrecoꝛdari.qᷓtiens.ſ.aliqð cõmiſit. Diſcre⸗

ta etiã debet eẽ. vt cũ maioꝛi põderoſitate di⸗

cat maioꝛa als grauioꝛa.a clarius.⁊ cũ maio

ri wloꝛe moꝛtalia q; vnialia. Et cum qrit
vtrũ teneat᷑ qͥs eriã wĩalia cõ fiteri.Rñ.ex ius
re dino nõ. Et rõ ẽ ᷣm th. in. iiij.qꝛ cõfeſſio
ad hoc ẽ nccia vt penitẽs ſatiffactõem accipi

at ᷣmn modũ delicti. DNeiali añt nõ debeatur

pena taxats. qꝛ pena illa eẽt ꝓpoꝛtõnata pene
peti moꝛtalis.a q̃ wiale diſtat in infinitum.
Nñ̃ ꝑ ſolã cõtritòem veĩalia remittũtur. E x

iure autẽ huano. i rõe illius pcepti ecclie. q

ꝗlibet ãnuanim cõſiteat. ex de pe. ⁊ re. ca.oĩs.

Ntrũ teneat qͥs ↄfiteri nõ hñs niſi venialia

tho. pomt opi.aliq. aliqͥ em dicũt ꝙ talis te
netur roõne pcepti eccłie. Alij dicũt ꝙ nõ. ſ

ſufficit ſe pntare ſacerdoti. vt oñdat ſe immu
nẽ. a moꝛtali. vt ad cõionẽ poſſit admitti. pꝛe

—

ceptũ.n.illud obligat eos.qͥ hñt q̃ teneãt cõ

leri.ſ.moꝛtalia.pe.de pa.in iij.dicit ꝙ talis
no tenet. imo ⁊ ꝙ nec papa poſſet ſuo pꝛece⸗

pto talẽ obiigare ad aↄfeſſionẽ ſi vellet.ꝛ vc
eet mutare ſacr̃i materiã.ſ.de vemialibo face⸗
re materiã pnie neceſſariã. qð deus nõ fecit.

Sʒa ſi ponet. vr ꝙ loc velit. tñ qꝛ nõ delet e5
melioꝛis cõditõis malus q; lonꝰ. ſed malus

nãti.xv.q.i.nõ eſt Et cñ q̃rit᷑ vtrũ qs teneat

cõſiteri pctã manifeſta ip̃i ſacerdoti. Rñdet
thv.in.jiij.ꝙ tenet᷑ qꝛ nõ ſufficit aliqᷣd eẽ no/⸗
tiñ iudici. niſi ſit ei notuʒ in foꝛma iudicij.ar.
ij.q.i.c.nos in quãqᷓ;.Et iõ q;uis pctã mani⸗

feſta ſint nota ſacerdoti.tñ qꝛ nõ ſunt ei no/
ta in foꝛma iudicũ pnialis in quo vcedit᷑ ſo⸗
lũ . cõfeſſionẽ.iõ etiã illa dʒ hũiliter cõfite /
ri. Are conſulit hoſti.ꝙ nõ varietqs ſeu mu

tet coſeſſoꝛc.qñ põt h̃e copiã eius quẽ ſum⸗
pſit.⁊ ẽ idoneus.ſicut etiã nõ ẽ vtile inſfrmo

variare medicos. q;uis ad lvc nõ teneafs

ſi t variat ex hũñilitatevr plures ſciãt defectꝰ
ſuos. vt plenius ſibi puideat.laudabile eſt
ſicut ⁊ pluries cõfiteri idẽ pctm̃.q;uis ad lvc
nullus poſſit cogi. vtile ẽ ⁊ fructuoſuʒ. de pe.

di. v. c.i. ſeo ſi variat ne vn plene ſciat totaʒ
maliciã eius.repᷣhenſibile ẽ mñ ſi totũ dicit qð

hʒ dicexe nõ pꝛiuat᷑ fructu ei*. niſi eſſet adeo

obſtinat. ꝙ etiã ſi nõ ha r̃et aliũ ⁊ in caſu ne⸗/

hnñs moꝛtalia nõ tenef ad veialig cõfitendũ.
g młtominus nõ hñs moꝛtalia.Cũ qꝛ.ca.di

cit. Oia pctã ſua. qð nõ ẽpoſſibile de veniali
bus.qꝛ innũerabilia. hecpe. Quãuis auré

nõ ſirneceſſariũ.tñ multũ fructuoſum. non

ſolu ſemel ſeo pluries in ãno veialia cõfite⸗

ri. vt plenius remittãt et qꝛ aliqñ foꝛte moꝛ⸗/
talia ſunt. q cedimus cĩalia. Per cõfeſſio⸗

nẽ.n. generalẽ ſacr̃alem delẽturnõſolũ veĩa
cõſcie cõfeſſiõe ĩ ſpa li dve ſcitis moꝛtalib pᷣm
re. de pa. di. xxi. Etiã ſi
attritus.qꝛ exvi clauiñ

lia.ſed etiã moꝛtalia oblita facta diſcuſſione

cramẽtalẽ ſine contritione nũq; dimittit cul

pa moꝛtalis etiã oblita vł ꝑ aliud opus ope/

rãs. Et dr afeſſio generalis ſacr̃al cũ qͥs poſt
Dicta in cõfeſſione ſacerdoti q̃ ã pctã q̃ reco

lit moꝛtalia vel etiaʒ tm̃ veialia in fi. duit in

muliis alijs offendi cogitatõe. locutõe. ope
e niij

tiã ſi ſens ſit cõtritus ſed
rrtus. gꝛ ſit in coõfeſſõe de at⸗/
trito contri. ſed ꝑ cõfeſſionẽ generalẽ nõ ſa

”

auũt cũ cõfitet hoc non dicit. ⁊ ſ in
pſiit ſacerdos interrogare. vtrũ aliud cõmi⸗
ſerit pctm̃.nõ tñ dʒ dicere.ꝙ ille alius cõſeſ⸗

LZitulus

2 hmõi. Confeſnſio aũt generalis nõ ſacfalis

Dr illa quã dicit ſacerdos in pꝛĩcipio miſſe.⁊
pdicatoꝛ ⁊ ls cu eo fine pᷣdicatõis abmõi
iſta valet ad remiſſionẽ venialiũ. fm tho.
in toto vel in pte.⁊ hociex cõtuitone ipᷣam fa⸗
cientis. ⁊ hũilitate cõfeſſionis.lofoneſſacer
tis. ? boc ᷣm pe. e pa. ad remiſſionẽ debite
pꝛo moꝛralibo. remiſſa tñ peimo culpa. Er in
hmõi cõfeſſione generali. ;iuis dicat ſe com
miſiſſe oĩa pctã. ⁊ hmnõi.nõ tñ dicit mẽdatiu
qꝛ vᷣm ray. taliter cõfitẽs.loqͥtur ĩ pſona om/
niũ fideliũ. vel m aug.ĩ vno peccato pñt imł
ta notari. vel intelligit᷑ nõ æe ſingulis generuũ
ſed de generibo ſingulop. Nota tñ ſm tlv. ꝙ
erobliuione pctõx.qᷓ s nõ cõfitetur ⁊ cõteri
tur mſi in generali eo ꝙ nticulariter nonre
coꝛdat᷑ nõ repoꝛtat qͥs comodũ qꝛ nec tantuʒ
remittit᷑ ſibi de vena nec tantum meret ſicut
ſi in pniculari fuiſſet confeſſus.

Tredecima cõdi
tio ẽ ꝙ ſit volũtaria ſeu libens. Non.n. xelet
qͥs cõfiteri timoꝛe.ne videlicet arceat᷑ ab im

greſſu ecckie ⁊ hmõi. ſicut pueri timoꝛe ver⸗

terũ. alias nõ facturi. qꝛ modicũ vel mihil in⸗
uaret. ſicut etiã nõ valeret ad remiſione eul
pe. ꝙ qᷣs cõ fiteret pꝛincipaliter nimoꝛe pene
infernalis. Opoꝛtet. n. vt ait aug. nonſolũ ti
mere deñ iudicẽ. ſed etiã an xiari ꝓ gloꝛia.de
pe. di. vi. (. fi. Et pꝛopter hooc a voc. ponit du⸗
bia pnia in extrem s. Sic autẽ pꝛincipaliter.
pꝛopter deñ ⁊ obedientiã dei ⁊ eccleſie ſecũda
rio ⁊ pꝛopter timoꝛeʒ penaxꝝ yalet. Et q;uis
vt dictũ ẽ. cũ qͥs nõ confiteret petm̃ niſi in er
rogatus pꝛopter vrecũdiã ficta ſit cõfeſſio ni
hilomin, debet confeſſoꝛ interrogare. vt dicit
aug. de pe. di. vi. c. i. de his qᷓ er ſe ille nõ dicit
immo ⁊ q̃ ppẽdit illũ velle occultare et
diſcreta cautela de oꝛe eius educere neceſſa⸗/
ria iñ. dicitietiã pe. de pa. in. iiij. ꝙ ſi confeſſoꝛ
feit vel pꝛobabiliter credat ꝙ ille non recolit

aliqᷓ pctã. qꝛ nõ ſufficiẽter diſcuſſiſſet còſclam

vel ſi recolit errãdo.nõ credit illud eẽ moꝛta
le dʒ illud ad memoꝛi reducere. vel cõſt inʒ
de illo facere. alioqͥn ſciẽter indignũ abſolue/

„ —

ret. Sed ſi cõfeſſor dubitaret. vtrũ illud de qᷣ

nõ penitet alius eẽt moꝛtale. ille diceret.ꝙ

xe cõſilio pitorꝝ illud faceret. de qbo ex vita ⁊
cõſcia ꝓbabile ẽ. ꝙ nõ cõſilerent niſi bñ põt
ſe illoꝝ indicio keme eane aũt ſi eſſet
certus de oppoſito. bec ille. Siſconfeſſoꝛ audit
duos. ⁊ vnus dicitſſe peccaſſe cũ illo alo. ille

*

cit. ⁊ ſi in generali.

ſus ẽ.niſi pꝛius ſuꝑ hoc habuiſſet licentiam

Krv.

XIIII

ab illo. ꝙ ſi habita licẽtia boe dicẽdo ille ne⸗

gat. nõ dʒ magis vni credere q alteri vñ pꝛo⸗
pter hoc nõ dʒ negare abſolutõeʒ.Vdẽ ſi plu

res circũſtãtias dicit vnus. qð alter negat et
neceſſarias cõfiteri.

ℳ—

Quarta decima eé xvi. .

q ſit fidelis. i fiat in fide eccłie. ⁊ vterq;.ſ.tA

penitẽs qᷓ ſacerdos. ſit verus. fideł nõ bere/
ticus. ꝙ ea fide fiat vt ſperet inde ↄſeqͥ ve ⸗/
niz petõꝝ. vñ ambꝛo. Nemo pᷣt digne agere
pnĩam.niſiqͥ ſpauerit veniã. de Pe. di. i. vnde
cũ qrit. Otx lice at eõfiter i hererico vlłſciſma

tico vł excõicato etiã in caſu neceſſitatis. Rnã.

tho. ray. ⁊ hoſti. ꝙ nõ. ſed voleat de petis.⁊ ꝙ

₰

im̃ diſtulit cõfeſſionẽ ⁊ ſufficit ſibi. boc etiam

vr dicere. aug. de pe. di. vi. c. j. ꝙ ſi tali ſciẽter

q̃s tõfiteat peccat moꝛtaliter cõicido ei in di

uinis. ⁊ tenet iterũ cõfiteri etia ſm illos qui
dicũt ꝙ ſcte cõfitẽs nõ tenei iter cõ fiteri.qꝛ

ve ẽ de ficcõe ꝑ ſubtractõem neceſſarij.q eſt
in attio.nõ ꝑ poſitõem ↄꝛij.qð impedit po⸗

teſtatẽ abſoluentis.nõ tantũ habilitatẽ reci ꝭ⸗

pientis. ſᷣm pe. de pa.in.iiij.di.xxv.in fi. i. q.
ꝙ in articulo moꝛtis.ſi s cõfitet heretico ne
ſciens ipᷣm eẽ bereticũ certũ.qꝙ recipit veram
abſolutõem.necẽ neceſſe cõualeſceii iterum
confiteri. Sed ⁊ ſciat ipᷣm hereticũ ⁊ in nullo
hereſi ſue velit aſſentire. ſed ſacẽm neceſſ ita
nis recipe cũ deteſatõne ſue hereſis. vĩ etiã
vera abſolutio. Mã ⁊ de manu beretici l ba⸗
ptiſmũ reciꝑe.qre nõ enã pniam.cuʒ a ipin
ſitſacrm neceſſitatis ⁊ ibi aliqñ fiat hõ de att

trito cõmitus. ec py. O tñ nõ eẽt fiendum.
niſi penitẽs eẽt intelligẽs.⁊ foꝛtis in fide p

Becin erroꝛis. .
Decimaquinta Kxvi.
eſt ꝙ ſit ſecreta. Nõ.n.publice ſed ſecretd.ꝙ
nõ audiaf ab alis delet qs cõfiteri ſacerdoti
ſiqs aduertẽter ſtaret ad aucdiendu coͤfeſ/
ionem alterius. gramter peccaret. cõſeſſoꝛ
eriã debet ᷣm xe.de pa.ſecreto imũgere pniaʒ.
ne alis audiat. Penitẽs ſicut liler eſt ſi vulr
peccata qᷓ cõfeſſus ẽ dicere alteri. ita liber eſt
a0 dicendũ alũs penitentiã ſibi impoſitã. ni⸗
ſi foꝛte ex hoc alij ſumerẽt ſcandalu. In nul⸗
lo tñ caſu etiã extreme neceſſitatis eſt in pꝛe
cepto cõfiteri laico. cũ nõ haleat claues. ſm
pe. guil. ⁊ pe. de pal. ſed eſt de conſilio. ar. de
pe. di. i.ſufficit ⁊ confitẽdo laico. tenet uem
confiteri ſacerdoti.cñ ommibo ullis culpis en
poreſt. Qð eigo dicit aug. de pe. di. vi. ce. n.
Tanta ẽ vis confeſſionis. ꝙ ſi ceſt ſaterdos
còfenoꝛ cõfiteatur pꝛoximo. cofilin a1 boni
Et in tali articulo neceſtitatis qͥlibet ſacer s

4

net
ntuli
ſbtp
ſanitt⸗
ntua
genhon
ſianpe
ſtni
enecbi
ANNN
ſtlon
nnak
locncz,
ni
Gusdit
niſalenr
Mon
ſaeggor
olns⸗
Auriſet
iinnin
nnſſuin
Aiguoni
ſmn
heſcflen
llliticos
ſngift
ſhssii

dein
Gatoci
rchſe
Kpr
Wonn
nep⸗
pauli
iteo
ſſien
ilens1
ico⸗
ntekin
ſei
proſare

Gſtene⸗

tmeic
imſr
gajus
iuttſ
mnts
mmlihn
me

me

fulkn
n
uhn
ſin

bedeiti
ia
ſo ci,
gfiinnn

mai ⸗
eini innl
enas sceön

—
–1 =

nſemn niein

enoirdirin

2

HmiN RNiwe

Mmerihetentonſcfn

naftnenſſmi

ſnlen Tii

irſetſb ran

Niigſnlſin
wriieriiddhen
ößtrneniſnile
nöͤteneiittäfn

kngöenwrſnii4

nen idinnan

Anötmtübebilmni

Minidrdn

ns ſitöfninnnn

d enid glenmn

nereiecönseſtnienn

atönnmitund,
ſenur. iinnueſin

ſgtöne ehere itli

Mianmmmtitd

enöͦcriſtintgiaſt
nmis 1bilki riee

lirsthtitii

Lapitulum

non pꝛeciſiis poteſt abſoluere a qualibet ſen
tenna ⁊ a quolilet peecato.&t ſi habuiſſet ca

—

ſus ep̃oꝝ tantũ ep̃is reſeruatos. nõ tenetur

ſi euadit periculi de illis iterũ cõfiteri ei.ſ.qͥ
poterat oꝛdinarie abſoluere.ᷣm pe.de palu.

Sed quo ad excõicationẽ oxꝛtʒꝭ ꝙ vadatad

illũ.qui poterat abſoluere eũ extra caſum ne
ceſſitatis. alias reincidit. Sed ⁊ poſtq; quis
ſemel abſolutus.etiã extra caſum neceſſitat

in cafibo reſeruatis ab eo qui poterat.etiaʒ ſi

cõfeſſio fuinſet ficta.ſi iterũ ⁊ pluries vult (õ⸗
fiteri eiſdem caſibo reſeruatis nõt abſolui
a quocũq;. etiã ſi nõ haberet wteſtatẽ abſol⸗

uendi in illis.pᷣm pe.de pa. Item ᷣ̃m th. re/
cidiuãs directe.nõ tenetur ↄfiteri peccata di

miſſa ſeu rite confeſſa. nec in generali nec in

ſpali cuicũqʒ cõſiteat᷑.ſed indirecte ſicut illud

ſine quo nõ poteſt ſciri debitus ſatiſfaciendi

modus.OQuãtum ergo ſufficit ad hoc.ꝙ ſci⸗

atur q̃ ſatiſfactio ei congrue poſſet imponi. tã

tiũ recidiuans tenet᷑ notiſicare pctã dimiſia.

vt ſi freqnter lapſus eſt in lapſum carnis.cx

aliqua occaſionę.illa occaſio ꝑ ſanſfactioneʒ

p̃cidatur.a ſimiliter e alijs peccatis. E? ao
hoc ſufficere videt᷑ cõfeſſio dimiſſoꝝ in gene

rali tũ qñq; aliqua ſpecis lia opoꝛtet deſcẽcdere
ſm ꝙ cõfitens viderit opoꝛtunũ.Nõ.n.põt

in his aliqua certa mẽſura pꝛefigi

Decima ſerta S. xViij.
cõditio cõſeſſionis.ꝙ ſit cõfitens paratꝰ obe
dire cõfeſſori in his q̃ ſibi imponẽtur.vñ au⸗
guſt. ponat ſe in ptãte iudieis in iudicio ſacer

cris nil ſui reſeruãs ſibi. vt oĩa faciat eo iu⸗

bente. pꝛo recuꝑanda aĩe vita.qᷓcũq; fa ceret
ꝓ euitãda coꝛpis moꝛte.⁊ hoc cũ gandio.qꝛ

vitã recupat inſinitã.de pe.di.v.c.i.Et qꝛ cõ
feſſio ẽ quoddã iudiciũ pnĩale.vbi penitẽs

Ereus. ⁊ cõfeſſoꝛ iudex ⁊ q̃ſi ſnĩa dat in ab⸗
ſoluẽdo ⁊ ligãdo ad certã pnĩas.qꝛ nullus po

teſt eẽ iudex alterius. niſi habeat auctoꝛitatẽ
ſuꝑ eũ.ideo nullus põt alteri cõfiteri q;ᷓ pꝛo
pꝛio ſacerdoti.vñ ⁊ decretalis omnis.dicit ꝙ

cõfitear ꝓpꝛio ſacerdoti ꝓpter qð ſiq̃ͥs cõſite

ℳ

retur ei.q̊ͥ nõ de iure tenet bñfiduʒ.puta qꝛ ẽ

intruſus.v el ꝑ ſimoniã adeptus. dicit hoſti.

ꝙ cũñ talis nõ poſſit ſoluere vel ligare vecipir

ias. Et ſic coſeſſus tenet iter conteri. Er c/
tum ad aliñ qui ſcienter acceſſit ad talẽ. ſci⸗
ens.ſ.ipᷣm ſic impeditum oĩno eſt verũ. Sed

Innocen. dicit idem eſſe ſi ignoꝛauit.qꝛ te⸗
nerur iterũ confiteri. cum poſtes audit illum
fuiſſe impeditũ. interim excuſatur. Sed pe.

ů pa. videtur dicere ꝙ ignorans abſoluitur
ita ꝙ non tenetur iterũ cõfiteri. vt dictum ẽ
ſupꝛa. Sed nota ꝙ vt dicit hoſtiẽ. ⁊ pe.de

eis ſcientibo ad alios ire.

xIXE

palu. quililet habet res pꝛopꝛios ſacerdotes

oꝛdinarie. Orimus eſt papa quo ad oẽs fide
les. Secũdus eſt dioceſanus quo ad eos qui
ſunt de ſua dioceſi.Tercius ẽ curatus ſen ſa=
cerdos parochiał quo ad ſuos ꝑrochianos.
Ber cõmiſſionem autem fit pꝛopꝛus ſacer

vxs alter ius.qui halet licẽtiã ab aliquo pᷣdi

ctoꝛum.ſiue habeat licentiam ille qui confi⸗
tetur ſiue qui audit. Sed ſacerdos parochia⸗
lis non poteſt dare licentiã hanc niſi quo as
ſuos parochianos. Epiſcopus quo ad eos q̃
ſunt de womicilio ſue dioceſis. Papa quoad
omnes. Sed in articulo moꝛtis. ratõne ne⸗
ceſſitatis. quililet ſacetdos nõ pꝛeciſus ab ec
cleſia. reputatur pꝛopꝛius ſacerdos. vr poſſit
quẽlibet audire auctoꝛitate iuris.ve oſfic. oꝛ.:
paſtoꝛalis.immo videtur hoc etiam de pꝛeci
ſo. vt ſupꝛa dictum eſt.Et quia mendicantes
er pꝛiuilegio haben: ꝙ poſſint audire poſtq;
fnerint dioceſanis pꝛeſentati homines tãtũ
illius dioceſis vbi moꝛãtur. Ideo ⁊ ipᷣi etiaʒ
reputãtur pꝛopꝛij ſacerdotes.quo ad confi 6

teri ſibi volentes. de hoc plenius infra in ti.

v confeſſione.

Quaãuis a utem F.xrix.
dicant hoſti.⁊ guil.ꝙ cum eſt de moꝛe alicu⸗
ius eccleſie. vt vnus ſacerdos audiat alium
ſacerdotem ⁊ ab ſoluat ⁊ epiſcopus hoc ſci⸗
ens fieri cõmuniter tolerar.poteſt fieri quia
Hõ appꝛobare.⁊ licentiã
dare. PMon videtur iſta opi.multũ tuta.quia
poſtea declaratũ eſt ꝑ nouũ ius.exde pe.⁊ re.

c.ſi ep̃s li.vi.ꝙ nulla cõſuetndine pᷣt intro⸗

duci. ꝙ aliqͥs ier ſupioʒ ſui lniam.poſſit ſi⸗
bi eligere cõ feſſoꝛẽ.qͥ eũ poſſi: ſoluere vł li⸗
gare. Et nota pᷣm th. i qli.i.q.v.arg.iij.ꝙ ſa⸗
cerdos prochialis dʒ credere ꝑrochiano ſuo
dicẽti ſibi ſe alteri foꝛe cõfeſſi.vt ei der eun
chariſtiã. qꝛ in foꝛo pniali credit᷑ vnicuiq; ꝓ
ſe ⁊3 ſe. ſʒ ſi prochianꝰ hr̃et impedimẽtũ qð
ptineretad foꝑ iudiciale.vt excõicatõis.nõ
tenet᷑ credere quẽ excõicatũ nouit.miſi ↄſtet
ei de abſolutõe.idẽ pe.de pa.addẽs qð dicet᷑.

qꝛ expedit.qð cõfeſſi alteri ſaltẽ debent dare

aliqð ſignũ curatis de ſua cõfeſſione.vel qð
petat nomẽ illiꝰ.vel ꝙ ſcribãt ⁊ hmõi ſignuʒ
pꝛimũ.qꝛ pᷣt eẽ materia veriſiõis lacti.alias
eẽt retrahere plures alxcõfeſſione qͥ ſuut vere
cũdi.qͥ iõ ad extraneos vadũt qꝛ nolũt a ſu⸗/
is cognoſci.erubeſcũt ſuis curatis cõfiteri.et
Pniam autẽ ſeu
ſatiſfaetõem.qᷓ ſibi imponit᷑ a confeſſoꝛe face
re dʒ.nã ſi ex negligentia omittit cũ ꝓpoſito
ñ ſatiſfaciẽdi id ꝙ ſibi ẽ iniũciũ 2 mortalib-

moꝛtalt peccat.a ſi eius eſt oblitꝰ tenet᷑ ierũ

Ziulas

zpteri. ſed fi eius recoꝛdat̃ adlaue ſi vulteꝭ
Sne 5 tener iteꝝ cõfiteri. Sed ſinõ videt᷑
ſibi pode facere. vel nimis difficile. ꝓpter aõ
perit ſibi cõmutari. põt fieri etiã ſi alteri cõfi⸗
teat q; ei eã impoſuit. nec tenet ꝓpter hoc
iterũ cõfiteri illa pctã. vt dicit pe. de pa. ꝙ vxł
intelligendũ ſi pnia fuit Data ꝓ petis. a qbo
iſte abſoluere poruiſſet. Mã data ꝓ caſibo re
ſeruatis m gnil. nõ poſſet cõmutare niſi in
caſu neceſſitatis. puta qꝛ impletioilliꝰ pnie
poſſet illi eſſe piculoſa.vł cã infirmitatis vel
ruine ſpñalis.⁊ ipe penitẽs nõ cõmode poſſet
hr̃erecurſum ad illũ qͥ pꝛio iniũrxit.tuc.n. pẽe
ſumendũ ẽ ꝙ eẽt cõtentus de hmõi pꝓmuta
tõne pnĩe. HMõ aũt leuiter ⁊ ſine cã ſ̃m ray.
ſunt ꝓmutande pnie ſibi impoſite. vñ ſi peni
tens dubitat nõ poſſe implere. delet declara

re cõfeſſoꝛi.⁊ ↄfeſſoꝛ dʒ iniũgere talẽ quã crxe

dat eñ ſeruatur. Tripliciter aũt cõfeſſoꝛ i/

wui tpenitẽti aliqd: Ono mõ ꝑ modũ cõſi/
ij ⁊ exboꝛtatõis.ſicut cũ admonet eũ vt quo

ndie oꝛet. t indigentibo elinas c. ad iſta

nõ tenefer neceſſitate Allio mõ ꝑ modũ de⸗
claratõnis cõis obligatõnis. ſicut declarado
ꝙ reſtituat ablata. cõicet in paſcha. ſatiſtaci
et eſo. iſta ſi nõ obſeruat.euacuat ſibi fru⸗
ctũ ſacte ↄſeſſionis.nõ tñ ꝓpter loe tenet iteꝝ

cõfiteri.nec cõmittit petĩ inobedientie ſpãle

nz obediẽdo ſacerdoti. Cercõ mõ ꝑ ſpãlem
ſatiſfactõem p cõmiſſionẽ.Et ad iſtã tenerur
er pꝛecepto. als ẽ trãſgreſſoꝛ ⁊ cõmittit ſpale
peccatũ inoledientie ſi tũ iniũgeret ſacerdos
alicui ꝙ intraretreligionẽ. vel nõ cõtraheret

2 bmõi. nõ tenet eã acceptare. Sed ſi ſpon /

te ſe obligaret ad hoc.teneref᷑ rõne nõ peni⸗
tentie. ſed ſue ꝓmiſſionis. ꝙ ſi ſacerdos cre
Dit vel dubitar ꝙ cõſitẽs nõ agit pnĩam. vel
iſtud ad qð alias tenet.vt reſiituere ⁊ hmõi.
dicit guil. ꝙ nõ debet Ppter loc cõſeſfor exige

re pmiſſionẽ vel votũ vel iuramentum.ſed

ſuſficit ſi dicat ſe htᷣe pꝛopoſitũ faciendi.⁊ ſic

debet abſoluere ſimoliciter ⁊ ſine cõditõe. fa/
cta tñ ꝓteſtatõne ſi ſuſectus habef.ꝙ ſi non

faciet illud.enacuabit ſibi fructũ cõfeſlionis.
hec guil. Sec qꝛ multi decipiũt ſeipᷣos in om
ni confeſſione ꝓmittens reſtituere ⁊ hmõi.⁊?

ſempꝑ differũt. poſtq; cõfeſſoꝛ ꝓpendit tales
luries loc feciſſe. foꝛte eẽt bona cautelarali⸗
us dicere. ꝙ pꝛius reſtituãt et poſtea veniãt
ad cõfeſſionẽ ſeu ꝓ abſolutione.⁊ vł aſſigna
re eis aliqð cõgruũ tempus infra qð illud de
bitã erpdire. De conſeſſoꝛe oꝛdinario vni⸗
uſcuiuſq;.⁊ de modo iniũgendi penitẽtias.⁊
modo interrogãdi ⁊ de caſiboreſeruatis ep̃is
⁊de cõmiſſione audientie cõfeſſionis.⁊ de ſi
Sillo ↄfeſſionis ⁊ alijs multis habes infra ti.

De

cũtur.ſ.elemoſina.otro.iei

ſatiſtactöne 1 opilb eius. Cap. xr.

Eaquitur de ſatiſfa

CLcione dicit aug. ſatiſſactõ ẽ pec)

ſtion ibo aditñ non indulgere. de peni. dil. iij.

anf hel. aũt ſic diffinit. Sariſfacere ẽ lonoꝛeʒ

deo debitũ reddere. Iſtas dif finitõnes expo⸗
nens pe.ſic dicit. Satiſfactio curat peccata pj
terita recompenſando ⁊ pᷣſeruat a futuris ca
uendo. Et ideo p actũ primũ diffinit ab anſ⸗
bei. cũ dicit reddere lvnoꝛẽ deo debitũ.ſ.qð
peccatũ ablatũ fuerat. Sed P actũ ſcoᷣm difft

nitur ab aug. ſ. cauſas excidere æc. per q̃ ſitpᷣ

ſeruatio a futuris. Et vocat cauſas intrinſe⸗
cas radices er pctõ relictas. ſuggeſtiones vo
cat opoꝛtunitates extrinſecas. vt ipᷣus ⁊ locũ
Et nota ᷣm pe. de pa.in. iij.diſ.xv. Cũ ſa
tiſfactio ſit actus iuſticie ⁊ ideo eqlitas qdaꝭ
requirat᷑ inter offenſam ⁊ opus ſatiſfactõnis
qꝛ iuſticia conſiſtit in auadã eq̃litate. hõ ſᷣin

ſe non poſſet deo ſatiſfacere de offenſa. cuz ſit
infinita. ⁊ opus eius finitũ. ꝙ ergo poſſtt ſa ½

tiſfacere. pꝛima poſſibilitas ẽ ex graiia gratũ
faciente.q̃ eſt valoꝛis infiniti.⁊ reddit opus

eius deo acceptũ. Secũda ẽ ex merito paſſio

nis xpᷣi.qꝛ licet hũanitas eius non poſſit do
reddere equalẽs. tñ ſuppoſitũ qð eſt æus po

tuit. alias ꝓ alio ſariſfacere non potuiſſet.ſi ſe

totum debuiſſet. Fit aũt ſatiſfactio per opera

penalia. quia m pe. fit per huiuſmodi abſo
lutio emende debitepꝛo offenſa pꝛeterita et

pꝛeſeruatio a ſutura.a ſᷣm Ray. tria ſunt ge

nera opeꝝ ſatiffactõnis. oĩa alia ad iſta redu

— .„

reducũtur ad ieiuniũ.OViſericordie ant ope
ra ſpnñᷣalis ad oꝛationẽ. Oiſericoꝛdie opera

corpoꝛalis ad elemoſinam. Elemoſina ẽ con

tra auariciã. oro cõtra ſupbiã.ieiuniũ contra

luxuriam. Etper elemoſinã oꝛdinatur hõad

pꝛoximũ.per or̃onem ad deum. per ieiumiuʒ

in ſeipſo. Per elemoſinam ſati ſaciat deo de

bonis tempalibo.peroronem de bonis ani⸗
me internalibo.per ieiuniũ bonis coꝛꝑis.

Sed nota bene quod dicit pe. e pal. illa
opa penalia ad qq̃s tenet ex debito. vt.ſ. ieiu

nia eccleſie.elemoſine facte ex pꝛecepto.pu⸗
ta cñ q́s dat elemoſinã indigenni in ertrema
neceſſitate.⁊ de ſupfluo nõ ſunt ſatiſfactoꝛia
qꝛ tũc dare tenert᷑.⁊ ſi nõ daret moꝛtaliter pec

caret. Hñ quaſi nõ eſt ſuũ qð dat cñ ad idte

+☚

net. Cñ ergo peccatoꝛ ad ſatiſfaciẽdũ teneat
d aliqd ao q tenetur. qui nõ peccauit niꝗf/

noſil uniũ. vigilie diſci
pline. pegrinationeg ⁊ alia coꝛp affligentia

eilit
erni
eligrie
uinnk
rdiet
rrwwol
egi het.
eſefe
Glnaciel
Nnöenen
Utnerhe

Etuifif

nn
ertweint
ditcearthn
ſoſſmon.
Digtosſut
ptie n
im

ſiltt

natonen
Aucurwlane

mdst
utmia d
(thhenii

tmnmn
ſigaclti.
ſechöͤmn
Drwepſtrn
reani

Phisles

Wethodi⸗

Mtrenc

ctonend
tuteryr

tremna nece

cria ſed
weßmnuge

mſſie en
(ntſariſtn

riiſaſin
lithiceni
Pvela⸗
ifſfiten
apeatadp

Mupüͤn

ſcoioe
füi uine
firorirn
fanimn
kenii

Nen
ſrgci
Ul H

mihrmidſſitht,
emmedodhif
Sedpeniſtnf
iscticeler gi
Ctwaaisine
ritg gefee
emninſes Nhrnti
Ra inii iindin
nſtigen neiinig
miamn 10nnsſlnn
tin uadieihen
Eſfuen doſeit
Ausfmni gepnn.
Püdirpiagiue
Arsnfnitntike
iian
õ
Ftiͦiniin n
i iaidd
uunn tfndeue
Mins dinin itl
ginietni Wienn
Nes tlucn, ſien
mi lſinntü

”

apitulum

q; ſatiſfac ð illo ad qð ẽt ñ peccs tenet ⁊ qñ
cõfe ſſoꝛ iniũgit oĩa bõa q̃ faciet penitẽs ⁊c.in
telligit᷑ q̃ gratis ſpote ⁊ nõ ex debito.alsʒ ſi in
iñcti ſunt.xl.dies ie iunij acqͥetaret ſe cũ ieiu
narer.in qᷓdrageſina ad quã als tenetf. quod
nullꝰ dicit.ſ̊ qũ elia ẽ inpᷣcepto nõ ſimplici⸗
ter ⁊ abſolute.ſ̊ ꝑ hocipᷣm vt p eã ſatiſtaciat.
vt qñ ſacerdos iniũgit dare ehas pauꝑi. tũc
ełia ẽ ſatiſfactoꝛia.⁊ eriã ſi ex ſe dat elinaʒ in
eo caſu.cũ ẽ ſibi in cõſilio nõ in pᷣcepto.vt cũ
dat nõ extremã neceſſitatẽ patiẽti nec hʒ ſu/⸗
ua. er hoc axparet ⁊ aliqͥd eẽ meritoriũ.
qð nõ ẽ ſatiſfactoꝛiũ.ſicut impletio cuiuſlibet

pcepti charitate foꝛmata.ꝛ oĩs actꝰ vir tus

charitate infoꝛmat.eſt meritoꝛiꝰ p̃ᷣcepta aũt
dãt᷑ e actibo virrutũ.jõ ⁊c.nõ aũt iſte ẽ actus
ſariſfactoꝛi.ſi alias dẽbaf.qꝛ aliid eſt facere
dignos fructꝰ.aliueiĩ ẽ facere dignos fructus
pniĩe.ecõta aũt oĩs act ſatiſfactoꝛi eſt meri
toꝛi.qꝛ ẽ vnꝰ ⁊ charitare infoꝛmatus. qꝛ ſa

nſraccõ addit rõnem pene ſupᷣ rõeʒ honi. acci

piẽdo penale qͥ cqͥd ẽ pꝛiuatõ alicuiꝰ bom q;uis
placeat volũtati lec pe.de pa. ꝙ; dicit pꝑe. oꝑa
lona ad q;ᷓ qͥs ſenet er debito pcepti nõ eẽ ſa⸗
tiffactoꝛia. de p̃ceptis eccłie nõ vr̃ vex.nã di⸗

cit.th. in.iiij.di.xv.ꝙ pᷣceptũ ecclie pᷣt ad idẽ

oꝛdinari ad qð oꝛdinat᷑ ſatiſfactio.⁊ iõ ieiu⸗
niũ qð cadit ſub pᷣcepto pᷣt eẽ ſatiſfactoꝛiũ.

eec th. Nõ tñ ita ꝙ ieiunia eccłie penitẽs cõ

putare poſſit in nuero eoꝝx q̃ ſibi iniñgũt᷑ a ſa
cerdote in pnia.qꝛ de per ſe tener ad illa.ſʒ de
pᷣceptis legis nature. Et huic ſnĩe vr̃ cõcoꝛ⸗
dare tho. dicẽs. ꝙq ð cadit ſub pᷣcepto legis
nature nõ ẽ ſatiſſactoꝛin.ſed exigir ad ſa:iſta
crionẽ.vñ dicic ipe illaꝝ ełiaꝝ ad q̃s qs tene
turex debito. puta cũ videret paupem in erx

trema neceſſitate.illaꝝ largitio nõ eſt ſatiſfa⸗

ctoꝛia.ſed pambuluʒ ad ſanitfactõem.a hoc ẽ
veꝑ ſm rigoꝛẽ iuſticie. Mã ex largitare dĩne
miſcᷣie eriaʒ talia ad q̃ quis tenet᷑ er dehito
ſunt ſatiſfactoꝛia pᷣm opi.q̊ꝛũdã quã ponit.t.
in.iiij.⁊ frater Egidiꝰ romanus.nec eã repꝛo
bãt.hãc etiã ſeqͥ ṽ Ricar.oꝛ.mi.in.iiij.ſen.
EFlagella qbo a dño flagellamur ̃m th. in
iiij.ſi fiãt aliᷓ mõ ipᷣius pariẽtis inq;tũ.ſ.ea
acceptat ad purgatõem pctõꝝ eis vtẽs patiẽ
ter accipiũtvirtutẽ ſatiſtactõnis.Si aũt ſuſti
nẽs eo oĩno eis ꝑ impatĩam diſſentiat habẽt
ſolã vim vindicatõnis ⁊ nõ ſatiſfactõms. re
ſtitutio aũt alieni pᷣm th.ẽ ꝑs ſatiſfactionis
eiꝰ ſicut pambulũ ei.⁊ ſicut id ſine q̊ nõ va⸗
lerer als ſatiſfactio.ſed nõ ẽ ita ꝑs. ꝙ p ipᷣaʒ
hõ ſatiſfaciat ſoluẽdo depena debita pe cat
Aicar. dicit ꝙ reſtõ ſit ꝑs ſatiſfactõnis vt di
cũt qdã ẽ lvt magis er dei miſericoꝛdia qᷓ; er

iuſtiaa.

XX

— 9 ℳ₰
Satiſfactõ fierinõ .i.
poteſt per opera exrra charitatem facta pᷣm
tho. ⁊ pe. quia ſatiffactio eſt amotio offenſe.
reſtitutio amicicie. Hec autẽ fieri non poſ⸗
unt ſine gratia ꝛ charirate. Dñ.i. Coꝛinth.
xiij.dicitur. Si diſtribuero om̃es facultates
meas ⁊c. ⁊ charitatem nõ haleaʒ.mihil mihi
pꝛodeſt.ſ.ad meritum ⁊ ſatiſfactionem. Ta

lia enim orera nõ ſunt deo accepta. Et licet

homo nõ habeat certitudinẽ ꝙ ſit in charita/
te. a per cõſequens certe non eſe poſſit de ſa
tiffactione. ſufficit tamẽ certitudo pꝛobabi⸗

lis cõiecture. AOtemſpm tho. non poreſt quis

ſatiſfacere de moꝛtalibꝛ.niſipeniteat ommũ.
quia ſatſſfactio vt dictũ eſt. eſt amonio offen
ſe. ⁊ reſtitutõ amicitie. Onde ſi aliquid ſit in
lomine quod impediat reſtitutõnem amiti

cie.enam apud homines non eſt ſatiſtactio.

Quodlilet autẽ moꝛtale impedit amicitiam
lominis ad deũ.que per charitateʒ eſt. Pñ
eſt impoſſibile ꝙ ſatiſfactio fiat de vno moꝛ
tali ſine alio ſicut ſi quis peteret veniã comi
no leſo. ⁊ exinde daret ei alapaʒ pᷣm Znſllxl.
Deniale autẽ m ye.de palu.nõ impedit di
recte ſatſfactionẽ.nec de moꝛtali nec te alijs
ven ialbo. quia veniale nõ tollit dei accepta
tõnem.pꝛopter perſone indignitatem.ſed in
directe veniale. tollit ſat ſfactionem. ex par
re operis operati.ſicut ⁊ merituʒ tollendo.ſ.
lonitatẽ actus.puta ſi fiat oꝛatio ⁊ elemoſina
⁊ huiiuſmodi.in ſtatu gratie.ſʒ pꝛopter vanã

gloꝛiaʒ talis actus nec eſt meritoꝛius nec ſa

nifactoꝛius. Ntrum autem vnus poſſit ꝓ
alio ſanſfacere. Reſpondet pet.ꝙ cum ſit du
plex effectus ſatiffactõnis. vnus ſolutio debi
ti peccatoꝝꝑ commiſſoꝝ alius exciſio canſaruʒ
peccatoꝝ futuroꝝQuantũ ad ſecundũ eſtej/

ctum non poteſt vnus ſatiſfacere pꝛo alio. qꝛ

per ieiuniũ vnius non maceratur ⁊ refrenat
caro alteri*. Quaãtũ ad pꝛimũ effectũ viſtin⸗
guendum.aquia ſi quis eſt per ſe impotẽs ſa⸗
tiſfacere.tũc alius ẽ qui in charitate poreſt ſa
tiſſacere ſicut ⁊ confiteri pꝛo eo. Si vero eſt
rotens tũc opoꝛtʒ ꝙ ipᷣe ſanſfaciat pꝛo ſeip̃o
poteſt tamẽ iuuari per alterũ.⁊ addit Chv.qꝙ;
etiã ſi ſit pprens.poteſt alius ſatiſſacere p eo

——

ſed nõ eſt pmittendũ ꝙ aliquis pꝛo alio ſa,/

tiſfaciat.niſi appareat aliquis defectus in pe

mnitente. vel coꝛ poralis per quem ſit impotẽs

ad ſubſtituen um.vel ſpiritualis per quem
non ſit pꝛomptus ad poꝛtandum penam. au⸗
guſtinus eriam de peniten. diſtinc. vi. ca. i.

Conſuhlit confeſſoꝛi Nod adiuuet penitentẽ
it

wꝛtare on vnie.vt ſit ꝑnceps lalvꝛis ſi vult
eẽ ꝑticeps ⁊ gaudũi.Et q;tum ad ſatiffactõnẽ

Litulus

q̃ imponit᷑ in cõ ſeſſione. dicit pe. de pa. ſi cõ
feſſo? imponit aliqd fiendũ p ſe vel ꝑ alin. vt
jeiuniũ vel ofonẽ.vel alia ſᷣm oẽs ſiue ꝑ ſe ſi
ue p aliũ illud faciar. penitẽs ſatiſfacit deo et
ecckie. dũmõ illud fiat in charitate. ſine ſitvi
uus ſiue mertuꝰ. Sʒ ſi imponit ſibi pſe fien/
dũi.tũñc nõ pᷣ̃t ſanſfacere paliũ.qñ p ſe pᷣt. Sʒ
ſi nõ pt p ſe.ſiue qꝛ infirmꝰ ẽ.ſiue qꝛ inoꝛitf.
iic ſi imponit ipe penitẽs alteri. ⁊ ille ſuſcipi
at onus. faciat in charitate. vtiq; ſatiſfacit.

ꝗaaꝛ iſta vr̃ fuiſſevolũtas imponentis.qͥ noluit

ad impoſſibie obligare.nec voluit ad purga⸗
toꝛiũ mittere. Põt enã ille̊ vmiſit ꝓ eo ſa⸗/
tiſfacere. alteri volẽti illud imponere. vale
bit in charitate factũ. nec opoꝛtʒ eũ qͥ ſatiffa⸗
cit p alio ſiue viuo ſiuemoꝛtuo plus aliquid

addere. immo ſi ille qᷓ p aliquo ſatiſfacit. eſt

* 4

in maioꝛi charitate q;ᷓ ipᷣe pꝛo quo ſatiſfacit.
magis op ei erit ſatiſfactiuũ. Et ideo qͥ peni
tsẽtiã ſuã alteri imponit. debet ſaragere. vt nõ
ſolũu ipe ſit bonus.ſed ꝙ melioꝛ ſe. Ponit
idẽ pe. duos alios modos. qb penitẽs poteſt

pniam ſib iniũctã alteri acceptãti imponere
di qͥbo tñ nõ eſt ita certũ. Pꝛimus ẽ dũ ſe oc/
cupat interea in his qᷓ ſunt mag deo accepta
2 magis iuuãtia in remediñ j peccatũ.⁊ pꝛo

pter loc alteri imponit. ⁊ nõ ꝓpter amore car

mis. vt nõ ſuſtineat laboꝛẽ. vt opus pᷣdicatio
nis vellãdi cõtra lvſtes fidei ⁊ hinõi. Scðus
eſt cũ vult magis ſatiſfacere.⁊ ideo imponit
homini magis deo accepro. In oĩ caſu ſatiſfa
ens ꝓ alio viuo vel moꝛtuo pꝛo ſe meret᷑.
ſeopꝛo ſe tũc nõ ſatiffacit.hec petrus.

Etrum uero penitẽ S.ü.

riã ſeu ſatiſfactõnem impoſitã poſt abſolutio

nẽ debitã factã in pctõ moꝛtali vel in toto vł

in pte tenet᷑ hõ iterare. Super hoc ſunt varie
opi.in lvc tñ oẽs cõcoꝛdãt.qꝙ ſatiſfactio facta
in moꝛtali. ſicut nec alia oꝑa valẽt iſoꝛo dei
ad tollendũ vel minuendũ debitũ pene ꝓ pec
catis.ad qõ oꝛdinaf oĩs ſatiſfactio.qꝛ cũ non
ſit in amicicia cũ do.nõ pᷣt deo eẽ acceptii ta⸗
le op'. Sʒ vtx valeat in foꝛo eccleſie militan
tis. ita ꝙ nõ teneatr iterare.qꝛ cñ nõ wtuerit
ſatiffacere deo.nec eriã potuit ſatiſfacere ſa/
cerdoti qͥ in ꝑſona dei ſihi illud iniũrxit.ſᷣ pe.
de tar. ⁊ io.puſieñ. vidẽt ſimpliciter dicere ſi
ne diſtinctõe. ꝙ talis nõ tenet iterare talẽ ſa
t:ffactõem. qꝛ ſatiffecit ĩ ſoꝛo eccłe militanſ
in quo data ſunt.et vbi nõ iudicat de diſpõe
interioꝛi. Adẽ vr ſentire vin.iĩ ſpe. hiſto. li. x.
⁊ dñs hãbaldus ĩ.iiij.Et pꝛo iſta opi. latis vr
facere impoſitõ pnĩe ſeptẽnis.q fiebat resu⸗
lariter pꝛo qlibet moꝛtali. vt.xxij..i.pᷣdican⸗
dũ.⁊ nõ valẽti dare elemoſinã pꝛopter pauꝑ

uet illð de bi

XxIII

tatẽ. nec ieiunare pꝛopterdebilitatẽ. iniungi

oxoꝛtebit oroes.⁊ veriſile ẽ ꝙ ĩtãto ĩteruallo
aliqõ moꝛtale cõmirtebãt. vñ ſi opoꝛtuiſſi ite
rare. fuiſſet hoc laqũ inijcere aĩabo. tho cñ al
ber. magno diſtĩguit de ſatiſſactõe ĩ. nij. dicit
eĩ ꝙ ſunt q̃dã ſatiffactões erbo remanet ali

qͥs effecvꝰ ĩ ſatiffaciẽtibo.etiã poſtq; actus ſa⸗/

tiffactõis trãſiit.ſicut ex ieiunio remanet coꝛ

pis debilitatio. ex elia diminutõ ſubie. Et ta
les ſatiſfactões ĩ pctõ facte.nõ oʒ piterent.
qꝛ qtũ ad illud qð de eis manet.p pniam ſe⸗/
q̃ntẽ accepte fiũt. Alie ſatiifactões ſunt q̃ nõ

relinquũt effectũ ĩ ſatiffaciẽte. poſti act trã/
ſiit. ſicut ĩ or̃oe ⁊ hmõi.Actꝰ.n.ĩterioꝛ qͥ tota

liter tranſit nullo mõ viuificat᷑.vñ tales oʒ ꝙ
iterẽt. eĩdẽ opi.tʒ pe.de pa.magis declarans
Dicit.n. ꝙ ĩ ſauſfactõibo hñtibo effectũ reli/
ctñ poſt opus ſicut bapᷣmalis caracter hʒ effe
ctũ recedẽte fictõe. ſic ⁊ iſtud derelictũ ex ſa⸗
cr̃o ꝙ oꝑaf᷑ ex oꝑe opato. ĩcipit valere er ſe
qᷓnti eꝰ appꝛobatõe.⁊ ſacerdot ratihabi tõe.

—⏑ — — .

cũ illũ vere peĩtet.⁊ nõ ex ſimplici vjuificatõ

ne. qꝛ opꝰ opans moꝛtuñ nũq; viuificat ⁊ ſic
iſta pnia ſatiſfacit nõ ſolũ ĩ foꝛo eccĩe. ſj ena
in foꝛo dei.q;tũ ad illud derelictũ.vt nõ opoꝛ⸗

teat iterare.ſicut ieiuniũ.elina ⁊ hmõi. Sʒ ſi

nõ hʒ effectũ derelictũ. vt ẽ ofo.talis pnia ſa
cta ĩ mortahi ĩ nullo ſatiſfacit. qn hic vel alubi

opteat ſariſfacere. hec ille.qð vr ĩtelligẽduʒ ĩ
ſoꝛo dei. qꝛ nec rõe ipᷣiꝰ opꝑis cuʒ facit.nec rõe
dereli ci cñ poſtea peĩtet. cũ ñ hẽat effectů de⸗
relictũ. ĩ ſoꝛo eccłe ſatiffacit q; nõ ẽ neceſſe
ipᷣam iterare ſi vult eẽ ĩ ſtatu ſalut poſtea pe/
nitẽdo. ſicut neceſſe hẽbat ipam adiplere cũ
fuit ſibi ĩpoſita. vñ idẽ pe.dicit pauloſuꝑiñi

qñ hõ de oĩbo ẽ ↄtritꝰ cõfeſſus. ⁊ recipit pe/
nitẽtiã cũ abſolutõe.ſi recidiuas pagat eaʒ ĩ

pctõ moꝛtali.ipe qͥdẽ ſe liberat ab imiuũctõe ſa
cerdot?. nec ĩcurrit petm inobie qð ĩcurreret
ſi eã ñ ꝑfeciſſʒ. oꝛ ñ ẽ foꝛtiꝰ vinculũ cõſeſſor

i; dei vł eccle.ſ ĩ moꝛtali exñs implẽdo pce
ptũ dei de bonoꝛe pentũ.vel eccłie de ieiunio

ecchie ab illo abſolute ſe liberat. ac. lec pet.
Cũ ergo pnĩa iniũcta oꝛdinetur ad tollẽdum
vel diminuendũ debitum pene tempalis ta⸗
lis qui penitentiã ſibi impoſitã nõ habentem

effectũ derelictũ. vt oroes ꝑfecit in mortali.

ſi reuertif ad pnĩiam.⁊ tãdẽ moꝛit i ſtatu gre

ex q̊ illã nõ iterauit.cũ ꝑ ipᷣam nii ſit ſolutuʒ

de debito pene tem ꝑalis. ſoluet eam in pur⸗
gatoꝛio.niſi per alia bona opera hic ſatiſfece⸗
rit. ꝙ ſi nõ reuertatur ad penitentiã. qui pe⸗
nitentiam fecit in moꝛtali quantũc nq; fie
habentẽ ſiue nõ habentẽ effectũ derelictũ. ſol⸗

bitũ ĩ inferno. ſp. ſicut ille moꝛit
cũ moꝛtali ⁊ veĩalibo.de vtriſq; ſuſtinet penã

ni
emumn
Grendt
niten

ſineie⸗
rpnntn
lhenn in
Punlnn
arplfee
1 öchu

Vdune d'

aneſe
la ſnecs

endicc

onetoa

fuunsgitſ
Gonecptert

(fniſſaculps

lno prera⸗a

Edbitoꝛer

ſißniri iube
Pinegiͤer
ſngtinis.ſt⸗a
motnendt

pnier
Mdd
(indt

TEagnodu
Ctegatteld

Ainidin
Aulgei
ſsdinir
Mlbiliur⸗
a dr
fſonrrinne
ſtſeboſen
icluſtbo
ſüſentae
hntſtn
rſfarr
lhepdi
Mannin
Mign⸗
inrd
Uennn

A

nrbſtnin
e Piioie
jrnffinnin
ennnkiicdtdi
dſrſſmnieifiz

röserd G
deseräſnenn
h aiböne

Merſeimnionmu
“ . 6
nrnimmtiſtri
ͤ nözgien.
Nesmmnerpnint

Neſtrſünitinij
dnii Ianginnmi

D
ka ngsd
ſuͤdititſtüin

Nbgöniiscini
⸗Kiinimmnit
Neopato iinteee
Wöe.dſacerdetii.

.möer inpienuſi,
WorNiftiöifiif
tno ſiſwete ſl

AAeri Mi

ureimialmthnug

Neici Nitinnrgie

uloſrirr ndrnt

nne rleciffillitgi
bei gec i ene
a idiirffene
eclkebuſftct eneme
eijten ipſee

eceſehihn öentine
iirinunit,

NN öN tnnte
hriſmnn n
eitiklet bnn d.
mmminieta

U „
niiſen mmii

inamietvini

egeni Mer

4
7

in

—
—
E

—
—

t in

Yapitulum

.
eternam in inferno. Quãuis.n.veniali debe /
atur pena tꝑalis q̃ finẽ habet.tñ ꝑ accidẽs ẽ.
ꝓ veniale in inferno puniatf᷑ pena eterna. ſcʒ

rõne ſtatus. qꝛlin inferno nilla ẽ redẽptio.
Nõ.n.ẽ ille ſtatus expiãdi culpã.ad quã ſe⸗
q̃tur pena.⁊ iõ ſꝑ remanẽte culpa veniali.du
rat ⁊ pena.ita tenet tho.in.iiij.di.xxij. Sʒ de
pena tpali debita ꝓ moꝛtali woſt cõtritõnem
pe.de pal. ſic declarat in. iiij. peccatoꝛ poſtiq; ẽ
deo recõciliatus ẽ vebitoꝛ pene finite.nõ q̃li⸗
tercũq; ſoluende.ſed in ſtauu gratie in quo ẽ
ſoluz deo accepta. Alioq̊n ẽ debitoꝛ tãte pene

qquãtũ meret᷑ culpa.⁊ illa ẽ infinita.vñ pecca
toꝛi p ſe qͥ dẽ delebat᷑ pena inſinita ſi erat moꝛ

tale.ſed mutara fuit in rpalem ſupoſito ꝙ ꝑ

ſeueraret in amicicia. Acceptauit.n. deus ah
ſolutõem a pena eterna. ⁊ impoſitõnẽ pene fi

nite ſub cõdinione ſi in gra fieret.Et ſi quera
tur quare deꝰ magis acceptauit abſolutõneʒ
a cu lpa ſine cõditõe.q; abſolutõnem a pena.
dicendũ ꝙ culpa trãſit ⁊ macula trãſit.⁊ gr̃a
in momẽto aduenit.ſed ſatiſfactio futura eſt
Futuris aũt ſolet cõditio amoni.nõ aũt pñti

bus nec pᷣteritis.vel ſi apponat᷑ certa.Calis g

dimiſſa culpa puniet᷑ in inferno pena inſini⸗
ta.nõ ꝓter cõmutationẽ finite iafinitaʒ.ſed
qꝛ dehitoꝛ ẽ pene infinite.ex quo nõſoluit xe
nã finitã ſub cõditõne.quã delvt. ſicut ꝑdẽs

pꝛinilegiñ cleri incidit de foꝛo miti ad ſoꝛuʒ

ſanguinis.ſic qͥ declinat ſoꝝ eccleſie. incidẽs
in moꝛtale ad foꝝ iuſticie exterminãtis inue/⸗
nit penã erernã. Hoc qʒ dicit pe.vr intelligẽ⸗
dũ de eo.qͥ pniam imiũctã nõ habentem effe

ccũ derelictũ factuʒ in moꝛtali ſcito ab eo vel

de quo vubitat.ↄtemnit iterare vel etiam cũ
credat vel dubitat ſe debere iterare. ex negli⸗
gentia dimittit ⁊ er labꝛe recuſans hoc et in
purgatoꝛio facere emendã de eo halet. Sed
ſi qͥs dimittat iteratõnem talis pnĩe ex im/
oſſibilitate.qꝛ ei deſicit ipᷣus.vel etiã ſi habʒ

tfpᷣus.credit ſe eã feciſſe in ſtatu gratie. cũ tñ

fuetit in moꝛtali.in cognito ab eo. vel etiã ſi
ſcit ſe feciſſe in moꝛtali.iterare faci ꝑ illum

quẽ eredit bonũ.vel etiã et ſi nec ꝑ ſe nec per

aliũ iterat.credit ſibi ſufficere ad ſalurem qð

impleuit ſibi iniũctũ intendẽs ꝙ minus hic
fecit ſatiſfacere in purgatoꝛio.⁊ ſic deo facere

emend ĩ ꝑhmõi omiſſionẽ talis nõ dãnatur
vñ ⁊ ipe pe.diſ.xlv.dicit.ꝙ qͥ fecit pnĩam ſibi
iniũctam in moꝛtali ꝓ ſe. ꝓtãto nõ tenert ite
rare.qꝛ põt in purgatorio ſatiſfacere. Et ſi
dicat᷑.ꝙ videt᷑ incõueniẽs ꝙ tãtũ qͥs puniat

ꝓ peccato dimiſſo ſicut pꝛo nõ dimiſſo.quia

Vena eterna. ſicnon vider᷑ pꝛofuiſſe in aliq̃
cõtrito ⁊ cõfeſſo. Rñj.ꝑe.ꝙ licet tantũ punia⸗

tur e xtenſiue.non tñ intenſiue.ſicut pꝛo vno

XX

peccato tamdiu q;ᷓ pꝛo mille.ſed nõ tam acer
e. Si etiã ꝑtem penitẽtie fecit.ſ.in ſtatu gra
ne.⁊ vnus dies remãſit pꝛo illa die eternam
penã luet ſi nõ penitet nõ tñ ita acerlvxe. ac ſi
niq; cõtritus ⁊ cõfeſſus eẽt.nec in aliquo ſa

nſfteciſſet. als peccatũ rediret.xc pe. Mo/

ta ꝙ dũ qͥs facit pniam iniũctam.ſi labatur
in moꝛtale.q;uis bonũ ſit q;citius conſiteri.

tñ cũ ꝓ ſolã cõtritionẽ peccatum dimittat᷑

gratia reſti uaf᷑.;cito iſte moꝛiateriã ãteq;
cõnteat᷑ ꝓſeqᷓndo dietã pnĩam.etiã ſi ſit ta⸗
lis q̃ non relinquat effectũ wſt factũ. in foꝛo
dei realiter ſatiſfacit.qꝛ in ſtatu gr̃e eſt.vñ in

nullo tenet᷑ it erare.?ld tollendũ aũt om̃e du

biñ tutius vr.ꝙ cõfeſſoꝛ ⁊ ſi dat pnias diu⸗
tinas ieinnioꝝ.ełiaꝝ pegrinationũ.⁊ hmõi.

2.

pꝛout reqrũt pctã non tamen iniũgat diutur

nas pnias ofonũ ⁊ pꝛecipue de his deqͥbo po
teſt dubitare de recidiuo celeri.

Quid aũt ſit ma ciüi.
gis ſatiſfactoꝛiũ ełia.orᷣo.vłieiuniũ.Rñ.tho.
in.iii.ꝙ elia magis alijs.⁊ hoc duplici rõne
Pꝛima qꝛ ela cõſtituit debitoꝛẽ eũ cui datur
ad oꝛandũ ⁊ ieiunãdũ.⁊ alia bona facienduʒ
pꝛo datoꝛeę. Secũda.qꝛ elia haber vim or̃ois
qꝛ elemoſina data pꝛopter deũ ẽ q̃dã oblatõ
deo facta. Oblatio q̊ fit deo halbet vim orois
habet ⁊ vim ieiunij.qꝛ p ipᷣam ſubtrahuntur

tpalia.qbo ſuſtẽtaturcoꝛpus qð macerat᷑ per

ieiuniũ.vñ elia magis indicitur ſicut medi⸗/
cina magis vniuerſalis.Chob.iiij. EElemoſi⸗
na ab omni peccato liberat cc.Dañ.nij.pec
cata tua elæmoſinis redime.⁊ de pe.di.i.di⸗
cit Criſo. SO Tedicamẽ ũ foꝛtius qð maxrime
oꝑatur in pnĩa ẽ elia ⁊c̃.de pe.di.i.medicina
7. 5. Gobꝛem. Poſt elemoſinã magis ſanſfa
ctoꝛium ẽ of̃o qᷓ; ieiuniuʒi. qꝛ oꝛano continet

virtute ieiuniũ. Nam extẽſio intellectus ad

deum debilitateʒ parit. Item vᷣm tlv. in uij.
quia quanto opus ſatiſfactõis ẽ magis diffi⸗
cile.ita ꝙ diff icultas ſit ex qualitate operis.
per reſpectum ad conditõnem ſati ſſaciẽtis.
non er tepiditate ipᷣius. tanto eſt magis ſa
tiſfactoꝛium ceteris paribo. Sicut ieiunium
magis colerico q; flegmatico. Sed vbi diffi⸗

cultas in opere ſatiſfacient is pꝛocedit ex re⸗

miſſione voluntatis eſt minus fatiſtactoꝛiũ.
ſicut econuerſo. Si opus in ſe difficile rdda/
tur facile pꝛopter feruoꝛem faciẽtis fit ex vvc
magis ſatiſfactorium.quia in omnibus hu⸗
iuſmodi atrenditur ad volũtatem. vnde pꝛo
cedit.Oe elemoſina halxs ſupꝛa.in.ij.parte.
ti.i..xxiiij.de hu manitate. De ieiunio etiazʒ
in.ij.pte.de orone in.uij.parte.

Titulus

De operibus que J.qiii.

ſunt de genete bonox oper extra charitatem

factis. dicunt om nes ꝙ nõ reuiuiſcũt.nec qᷓ

ad meritũ ꝑ reſpectũ ad pᷣmiuʒgloꝛie.nec qᷣ
ad ſatiſfactõem er ſe.ſed moꝛtiſicata ꝑ moꝛ
tale.reuiuiſcũt ꝑ ſeq̃ntẽ pniam. Peccatuʒ iñ
moꝛtale ſᷣm pe.de pa.⁊ ſi impediat meritum
cõdigni reſpectu oĩs pᷣmi et merituʒ cõgrui
reſpectu pꝛemũ eterni ĩmediate ꝑcipiẽdi.qꝛ
nõ decet deñ dare gliam niſi gram hñti. ſed
nõ impedit meritũ cõgrui.reſpectu alteri pᷣ
mij.vñ ſm rav.talia de genere bonoꝑ facta
in moꝛtali valẽt ad qͥnq. Pꝛiĩo ad tpalẽ ꝓ/
ſpitatẽ.de pe. di.iij.cauendũ.⁊.xxij.q.ij.ſi q
lilet. Scðo vt q;citi ꝑ hoc illuſtrer̃᷑ ad pnĩaʒ
de pe. di. v. falſas. ĩ fi. Lercõ ad aſſuefactõeʒ
bonoꝝ oper.ſicut bapᷣmꝰ ioh.de cõ.di.iiij.nõ
regenerabantf.QAuarto ne diabolꝰ hẽat in eo
tantã ptãtem.exẽplũ ĩ iudeo.q̃ vꝛmiẽs ĩ tẽ
plo idoloꝝ.qꝛ ſe ſignauerat.vomões nõ pote
rãt ei nocere. Quĩto ad tolerabiliꝰ iudicium
ſubeũdũ.de pe.di.iij.ſi qs aũt.ſʒ hoc vltimuʒ
ẽ ſane ĩtelligẽdũ.nõ.n.ĩtelligit pᷣm.tlł.⁊ pe.
de pa. vt ꝑ illa opa minuat᷑ pena iã debita.ſʒ
qꝛ ſi nõ ſeciſſet illa lbona aliqñ feciſſet interi
aliq̃ mala ꝓ qͥbo hũiſſet ſpãlẽ penã quã vita
uit nõ faciẽdo illa mala.puta honoꝛauit pa/

rentes.ſi nõ honoꝛaſſet.delvnoꝛaſſ.fecit ele

moſinãſextremã neceſſitatẽ patienti.ſi nõ fe
ciſſet incurriſſet peccatũ crudelitatis.⁊ exlbis
hũiſſetſpãlem peninj.
CTitulꝰ.xv.de ſtatu bñficioꝑ.de dignitatibo
pꝛebendis a bñficijs.⁊ de collatõne eoꝝ.⁊ de
pluralitate. ⁊ diſpenſatõne ſuꝑ pluralitate ⁊

reſidẽtia ⁊ abñtia ĩ bũficjs. Capi.pꝛimũ.

Einge uidẽdũ de di

gnitatibo pᷣbẽdis.⁊ bñficijs clerico
rũ ⁊ p declaratõne bvꝑ noĩm. No
ta pꝛĩo pᷣm inno.⁊ loſti.ꝙ dignitas ecckiaſti /
ca ẽ q̃dam pᷣeminẽnia ĩgradu.a q̃ſi ꝓ eodem
ſumit dignitas ⁊ ꝓſonav.vt archidiacona⸗
tus.pᷣſbiteratꝰ.decanatꝰ.lomõi. Et ĩtelligit᷑
eẽ dignitas vł ꝑſonatꝰ ſᷣm inſtõem vel con/
ſuetudinẽ eccłie.nã poſſet eẽ. ꝙ aliqͥs ĩ eccła
aliqua e xercet officiũ archidiaconi cognoſcẽ
w de cauſis clericoꝝ ⁊ alijs.nõ tñ ob hoc ẽ re
putãdus eẽ ĩ dignitate.niſi vocef nomie qð
dignitatẽ ſonat.qðſſi vocaf alio noĩe dignita
tis.vell ꝓ ꝑſona ĩ dignitate cõſtituca repute
tur.lʒ nullũ dignitatꝭ miſteriũ faceret.repu⸗
tandẽ in dignitate dũ eã ꝑpetuo obtineat.
ex de ſta.mo.c.ij.⁊ fi.ſjpe.de anch. poſt guil.
laud.dicit ꝙ dignitas eſt q dam pᷣeminẽtia

XV

quo ad foꝝ cõtentioſum in eccleſia gradũ te

nẽs q̃ qñq; dicit᷑ pſonatus ab honoꝛificẽtig.
in quo ponit ꝑſonã.qñq; officiũ ab ipo offi/
cio qð exercet.denoĩatur.vt de cõ ſti.ca.cũ ac⸗
ceſſiſſent.qñq; aſſumit ſua ꝓpꝛia ⁊ ſpãlia no/
mia.ſicut hvc nomẽ cuſtodia.ſuceentoꝛia.de
canatus.pᷣpoſttura ⁊ ſilia. a nomĩe aũt nõ de

lent iſta iudicari.ſediex effectu.qͥ colligit᷑ ex

actibi.⁊ exercitis ĩ qͥbo verſat᷑.a ex talibo iu⸗

dicat᷑. Otx ſit dignitas necne.et᷑ de verb. ſig.
c.intelhia.Et ſufficit ad hoc ꝙ ſit cenſenda di

gnitas.ꝙ in modicis cauſis hẽat iuriſditio/
nem ſicut hñt in eccłia pictauienſi archipꝛe⸗
ſbiteri.nã excõicant.ſuſpẽdunt ⁊ abſoluũt.⁊

ſic ꝓpter talẽ gradũ dicũturhabere dignitatẽ.

etiã ſunt excluſi a pena. licet canõ de elec. ca.
ſtatutũ.li.vi.Si aũt nullã iuriſditõem hñt.
ſed tm̃ viſitãt ⁊ vt pice refet᷑tepᷣo.ſicut teſtes
ſinodales de qbo.xxxv.q.vi.epᷣs.tũc cẽſetur
hte ſimplex off iciũ ⁊ non dignitatẽ.

De pre benda et ca K.i.
nonia quid ſit. Nota ſ̃m boſti. ꝙ pꝛebenda
eſt ius ꝓcipiendi pꝛouentus in eccleſia cõpe
tens tanꝙ; vni de collegio.⁊ naſcitur ex cano
nia ſi c filia ex matre.quia ex quo quis ha⸗
betcanoniã. deberhabere pꝛebendã. extra eo.

relatum. Pꝛebenda igitur pꝛopꝛie cõſiſtit in
fructuũ perceptõne.anonia autem in iure

alicuius qui in canonicũ eſt receptus.ad qð

ius pertinet pꝛebenda.ſtallus in cꝛo.vox in

capitulo.vt in dicto.c.relatũ. Et nota ꝙ ĩ re
ceptione canonicoꝝx ⁊ in collatione pꝛebẽda
rui abſentes canonici vocandi ſunt ſi ↄmo
de fieri valeat.niſi conſuetudo habeat eos ad
talia nõ vocari.alias quod in abſentia eoꝛuʒ
fieret eis inſtantibo irritari delbet. extra eo. cũ
in eccleſiis.lib.vi. De officijs vero eccleſia /
ſticis.archidiaconatu.pꝛepoſitura. decanatu
⁊ huiuſmodi.dicit Ray.quia fere quot ſunt

eccleſie tot ſunt conſuetudines.extrade con

ſuetu.c.cum olim que in huiuſmodi ſeruãde

ſunt. Si tñ ſcire vis qͥd iura dicãt de talibo vi

de. xxi. di. cleros.⁊.xxv.di.ꝑlectis.⁊ erde of.
arch.pꝑ to.d etiã pᷣbẽda redditus deputatꝰ⁊
aſſignat*. deſeriiẽtibo clericis in eccleſiis ca/
thedralibovellcollegiatis in officis.q;uis illi
clerici nõ ſint canonici.ſed celebꝛant vel etiã
interſunt diuinis officijs.ſiue redditꝰille ſit

ex decimis ſeu ex poſſeſſionibo.vel per alum

modũ.

De beneficiis ſiue ꝗF. i.
eccleſiis. Nota pꝛimo ꝙ aliud eſt ſimplex.
quod ſcilicet nõ habet curam animax. aliuo

curatũ.qð.iſ.habet curã aĩaꝑ. dicit aũt regula

n
iin
termnnn
ſfunn,
eren
iemini,
ſtiinöh
6s0d eyn
rfai,n
tfeſnt
fin
intrrſhi

pbetil

ginnsnoe⸗
fmolutus.
ſereldignn
zocirenee

tati wet.

n inqno⸗
ſteztoeen
orartelis
ſilgus&
kenſedenn
fafate
Rä
Pwan
Renhen

X
Cancr
.hary
lyliſi
iteimann
hikpaeije
6oinehi

eidinnon

Hunfcic
ſaherus;
ſenmenon
ſicnifne
ſeftoidig

initore

Netngſ
WS .
ſüyent
ſeaikhia
Wiiign
mcni⸗
uomm
Clrgpen

nlacten
afn,onte
wenmainaltnie
Rtclesntimen
Emme Madgin
tmaginnntiſtti

Nöde (nmuneniie

cNiid rs ne
eiend kluntrwean
dicc en. awir
nicor tin olnnepetit
nomid wamdin i
nfi irnbheten
Aisctodindinie
Dnbpüntm Nrtotd
7. Deoftinnali

nmn enii iid

iahe. minun
irmnimenm
gaurtuei
siAimninbin,
mi entitl
iſintl⸗

apitulum 1

iuris in. vi. de reg. iu. ꝙ bñ ficiũ eccleſiaſticũ
nõ pᷣbt ſine inſtitutõe canonica roſſideri.per⸗
tinet aũt ad inſtitutõem canonicã.vt nõ ſo⸗

lũ cõferatur ab eo.qͥ de iure põt cõferre puta
pᷣlato eccleſiaſtico.nõ dño tꝑali. vt faciũt /

tidie tirãni. ſed eniã ꝙ ꝑ modũ debitũ ⁊ iu⸗
ridicũ nõ ꝑ ſimoniã ⁊ hmõi.ei.ſ.qui ſit habi

ſis ad lvc.puta vt nõ ſit irregu laris vel infra

legitim etatẽ.⁊ hmõi.alias qñ iniuſte tenet
leneficiñ.vt ꝑ intruſionẽ vel ꝑ ſimoniã.vel
qe alias inhabilis talis pᷣm Ray. cñ nõ ĩitret
Poſtiũ ẽ fur ⁊ latro.nec habet viã ſalutis.niſi
reſignãdo.vel ſi ẽ diſpẽſabile ſuũ impedimẽ/
tũñ. petat diſpẽſationẽ ab eo qͥ põt.⁊ ſi nõ poſ⸗
ſet obrinere oportʒ ꝙ oĩno dimittat.⁊ invtro
q; caſu agat pniaʒ de peccato cõmiſſo.⁊ fruetꝰ
pceptos tener reſtituere niſi ſibi remittãtur
a ſupioꝛibo. Idẽ de dignitatibo eccleſiaſticis.
Et nota ꝙ cũ ſcit qͥs poſſeſoꝛẽ eccleſie vłdi/
gnitatis nõ eẽ veꝑ pᷣlatũ.q in aliquo pᷣdicto
rũ inuolutus.talis ſciẽs et ſi ſubũciat illiec⸗
cleſie vel dignitati.tñ in foꝛo cõſcie nõ tenet᷑
ei obedire.nec ei ſoluere debet qð ecclie vel di⸗
gnitati vbet. nec ſoluẽdo liberat.et de ſen. ex
com. indãſitioni. In foꝛo cõtentioſo ſecus vr̃
qñ res ẽ occulta.ar.viij.q.iiij.c.i.⁊ qᷓuis nõ
abſoluat talis abſoluẽs defacto ignoꝛantẽ.oꝛ

noõ ẽ pᷣlatus.de pꝑen.vi.vi.c.placuit.nõ tñ aĩie
pereüũt.ſed ercuſant᷑ ignoꝛ ãtia facti.tñ qꝛ q̃n

tũ in ipᷣo fuit eos ꝑdidit ſanguis illoꝛũ ab eo
exigef. eẽ de off. oꝛ. irrefragabili.⁊ falis ſem⸗
per veccat moꝛtaliter exeq̃ndo officiũ illiꝰ ec/

eſie. vel etiam fructus pcipi endo vt fur.

De etate benefi S.qüiii.
ciandoꝝ. Mota ſ̃m pe. de pal. in. iij. di. xxv.
ꝙ ad hoc vt valeat ht̃e ſimplex bñficiũ vłñ
bendã ſufficit ꝙ maioꝛ ſit ſeptẽnio qꝛ pupill⸗
põt eẽ canonicus etiãi ecclia cathedꝛali.lʒ nõ
hẽat vocẽ ĩ electõe.et᷑ elect.c.ex eo li.vi.tñ

qᷓuis iure hũa no nõ irritef talis collatio.iu

re tñ diuino illicitũ eſt dare talia hñficia tali
bus.niſi qñ alij nõ ĩueniũtur.qꝛ ↄtra iuſticiã
diſtributiuã ẽ ſi def minꝰ digno. q;uis auteʒ
iſte puer non ſit indignus poſitiue gprer defe
ctũ.qꝛ ẽ innocẽs.xeſpectu tñ illius ẽ indignꝰ.
qꝛ alius ẽ dignioꝛ.vñ contẽpto melioꝛe ſan⸗
ctioꝛi iuſtioꝛe dare alteri.ẽ graue peccatus.vt

dicit aug.ſupleplam Yaco. De dignitate ve

ro nõ hñte curã aĩaꝑ põt epᷣus diſpẽſare cuʒ

illoqͥ ↄpleuit.xx.ãnũ.de eta.⁊ q̃li.c.i.li.vi.Et

ſic enã archidiaconat pᷣt dari tali qꝛ nõ habʒ
curã aiaꝑ in foꝛo pnĩe.vt opeꝛ:eat eẽ ſacerdo
tem qð req̃ritur.xxv.ãnũ.ſed ſolũ ĩ exterioꝛi
foꝛo ⁊ opoꝛtʒ eñ tm̃ eẽ diaconũ ad quod ſuffi
ciiit.xx.ãni.ſed q;uis als minoꝛ.xxv.annis.

cũ ex eo. lib.vi. I

nõ debeat iuder eẽ põt tamẽ eẽ archidiaconꝰ

dðẽ eẽ iudicẽ de cõſue udine.Nel dicendũ

hoc nõẽ de iure cõi ſed de diſpẽſatõe epi a
papa pmiſſn. De eccleſia auteʒ vel dignitate
cõſequẽte curã aĩarũ. Nota ꝙ delet qͥs habe⸗
re.xxv.annos.ad epᷣatũ tamẽ.xxx.nec põt in

w

ioc epᷣus diſpẽſare.ſ.ꝙ minoꝛ.xxv.ãnis ha /

lbeat eccliaʒ ꝑrochialẽ.ſiue beneficiũ cũ cura.
ſed talis collano ipo iure ẽ nulla. iĩmo etiam
ↄmẽda facta illi.qͥ nõ habet dietã etateʒ non
valet.ex.eo.c.q̊ canõ.li.vi.papa vero lʒ poſſir
diſpẽſare.nõ tñ intendit niſi expꝛimat. Vñ
q imperrauit bñficiũ cũ cura vel ſine cura.ni⸗
ſi tpe reſcripti impetrati hr̃et.xxvi.ãnos.nõ
põt ſibi ꝓuidere de bñſicio cũ cura.exr de re⸗
ſcrip.c.ſi ex aotꝑe.li.vi.Cenet᷑ etiã talis in⸗
ſra anũ ad ſacerdotiũ ꝓmoueri. alias eẽt ea
pꝛiuatus. Item nota ꝙ pt ꝑ epᷣm diſpen
ſari cũ curatis.vt laꝝ ſtudijs in ſiſtẽtes infra
ãanũ nõ teneãtur.mſi ad ſubdiaconatũ ꝓmo⸗
ueri.ſed poſt ſeptẽniũ tenẽtur ad ſacerdotiũ
ꝓmoueri ita ꝙ niſipꝛimo ãnofuerit oꝛdina
tus ĩ ſubdiaconũ ⁊ ifra octauũ qnũ ĩ ſacerdo
tem.epᷣo ſic diſpẽſante.vacat ipᷣo iure eccle
ſia. Sed eniã niſi ep̃s cũ eo diſpenſaret. vel ſi
diſpẽſaret.⁊ ille latux ſtudio non pſiſteret.
cũ aliter ep̃s nõ hẽat auctoꝛitatẽ diſpẽſandi.
tenet infra ãnũ oꝛdinari vſq; ad ſacerdotiuʒ
incluſiue. alias ipo iure ẽ pꝛiuatus de elec.c.
1 Item nota ꝙ qᷓ;uis tantũ
trãſeat de tꝑe ꝙ illo ãno nõ pᷣt fieri ſubdiaco
nus vel ſacerdos. nõ tñ vacat vſq; anno ela⸗
pſo.⁊ facit fructus ſuos.ſi hũit a pꝛincipio ĩ⸗
tentõem oꝛdinẽ recipiẽdi.alias nõ.niſi mu/⸗
tato ꝓpoſito.fecerit ſe oꝛdinari.Etq ſcienter
ſic aſfecto dedit. tenet᷑ eccleſiaʒ ſeruare indẽ⸗
nẽ.Annꝰ aũt ꝓ ſubdiaconatu vel ſacerdotio
nõ currit niſi a tpe quo fuit in poſſeſſione pa⸗
cifica.velꝑ eũ ſtetit. extũc etiaʒ ẽ annus vtil
qꝛ ñ currit niſi iuſto ĩxedimẽto ceſſante.ñ pᷣt

aut ſibi ↄferri eccha ſic vacans illa vice ⁊ illa
vacatõe.ſi.n.det᷑ alicui ñ acceptãti.adhuc va

cat pꝛĩa vice vacãdi.⁊ ſic ei ñ pᷣt ↄferri. ſilr ſi
facit illi dari qͥ ſtatĩ renũciabit ĩ fraudẽ. ſic Iʒ
ſcðᷣo vacet iſto reſignante ñ valet qͥ ad den.ſʒ
ſi bõa fide alteri collata illo moꝛtuo aut õᷣpo
ſito.ãt renũciãte vacauerit ſcvᷣo. tũc pᷣt ei cõ

ferri qꝛ ñ ẽ ei H ꝓhibitũ.ð elec.c.ↄmiſſa li.vi

De cura aũt nõ S.iii.
ſimplici in ecclũs collegiat.vtſſunt decani in
collegijs.pꝛioꝛes. abhates ĩ cõuẽtibo. NMota
ꝙ iſti nõ ligant iſto ſtatuto.de elec.c.ſtatutũ
li.vi.quia nõ erit tantũ ꝑiculũ ſi iſti nõ ſunt
ſaceꝛctes qꝛ mli ſunt ĩ collegijs ſaceꝛdotes
q̃ ex cõceſſiõe curatiñ ſacerdotis facerẽt.qð

Zitulus

faceret. nõ aũñt ſic in fimplici cura ſunt pa
e een ſacerdotes. qͥ pñ̃t eccleſiaſtica ſacra
mẽta miniſtrare. ꝓpter qð fnit magis neceſ/
ſariñ ibi awonere penã. Collegiũ vero hie lar

ge accipitur.etiaʒ ꝓ plebania ſub ſe hñte ca/

pellanias. in aua ſunt ſacerdotes. h quos po
terit ſuppleri vt dictum eſt. hee pe. Atem ſi ad
ecdleſiã parochialẽ pñtetur.q̃ͥ nõ ẽin ſacris.
dũ alias ſit idoneus.⁊ voſſit infra tpᷣus ſtatu
tum oꝛdinari admittẽdus ẽ.extra de inſti.c.ſi
is.lib.vi. ⁊ tñ ſ. Jo.an.talis nõ pᷣſentatus
nõ poſſet in tali eccleſia inſtitui.extra de eta.⁊
quali.c.pꝛeterea. niſi diſpenſatiue vt ibi.
De collatione be §.V.
neficioꝝ.ſ.infra quod temoꝰ veler cõferri bñ
ficiũ vacãs. Mota ⸗ eccleſiaſtica bñ ficia ſeu
eccleſie.ſeu q̃libet officia nõ debẽt vacare vl⸗
tra ſex menſes.alioq̊n ſi collatio ꝑrinebitad
ep̃ᷣm. deuoluitur ao capłm.a ecõlierſo.⁊ ſi fu
erit negligens per alios ſex mẽſes deuoluitur
ad metropolitanũ.⁊ poſtea ad papã.ex᷑ de cõ
ceſ.pᷣben.c.nulla.⁊ intelligas ſolum pꝛoilla
vite er de ſup.neg.pᷣla.c.ficut nobis.Et ſi qͥs
p̃dictoꝝ elapſo tem pe cõferat.nõ valet.ex de
ſup.ne.pᷣla.c.ſi.⁊ incipit currere pᷣdictuʒ tẽpꝰ.
non a tpe vacationis.ſed a tꝑe noticie.ertra
de cõceſ. p̈ben. c.qꝛ diuerſitatẽ.⁊ de dictis ſex
mẽſibo ſubtralyit᷑ ipᷣs ſuſpẽſionĩs ⁊ ꝑpegrina⸗
tõnis.⁊ req̃rirur ꝙp ſuã culpã diſtulerit vel
negligentiã. Secus ſi ꝑ impotentiã iuris vel
facti etiã ex culpa cõtingentẽ. niſi fuiſſet ne/
gligẽs in perendo abſolutõem.vt in.d.ca.qꝛ
diuerſitatẽ Et ſi talia eẽnt officia ⁊ admini⸗
ſtratõnes.quoꝝ collatio ad resulares ptine
ret.⁊ ipſi negligerẽt. dioceſani pꝛouidere de
bent. nõ obſtãte ſi ipᷣi regulares exempti fue⸗
rũt.vt de ſup.ne.p̃ᷣl.ꝙ regulares in dle.poꝛro
ſi fuerit eccleſia cathedꝛalis vel regularis. ha⸗
bebũt electoꝛes ſolũ tres mẽſes. infra quos
ſi iuſto impedimẽto ceſſante electio nõ fue/
rit celebꝛata. eligẽdi poteſtas ad pꝛoximioꝛẽ
ſuꝑgioꝛẽ deuoluitur. extra de elec.c.ne pꝛo de
fectu.⁊ intellige cũ als cõditionibo nunc di
ctis. Item nota ꝙ qͥ haber cõferre bñficia
vacãtia ſ.pꝛima exceptõne ſecũdi.ſed cuʒ qͥs
recipit ſecũdũ bñficiũ curatuʒ.vacat pꝛinũ.
vt dicetur infra.debet illa ↄferre infra ſer mẽ
ſes.alias poteſtas pꝛouidendi deuoluitur ad
aliñ vt ſupᷣ dictũ ẽ. Vncurrit etiam alia peng
ab alio qͥ habʒ cõferre niſi ↄferat᷑ infra diciũ
tpᷣus.videlicet ꝙ ipᷣe tenef aſſignare in vtili
tatẽ eccleſie vacãris de puentibo ſuis.nõ de
illis eccleſie ſue tantũ.qntũ atpe vacatõnis
Pceptũ fuit a quocũq; detinẽte ipᷣm.a ſi pꝛo⸗
yriũ nõ habet puniet᷑ alia pena ad arbitriũ iu

dicis. xvi. ꝗ. vi. illud. æ. xſiij. . vi.c. ſi res. vo
repetẽtur qͥ pcepitqꝛ ipſe tanqᷓ; inuaſoꝛ oĩs
fructus reſtituere tenef.

De pluralitate be g. vi

neficioꝑ vel pᷣlendaꝝ. Nota ꝙ quinq; caſus

ſunt vr dr in ſum.piſana.⁊ quaſi idem dicit

archi. xxi. q. i. cleritus. in àbo põt às abſq; di
ſpẽſatõne duas vel plures eccleſias vel pᷣbẽ
das habere. intelligitur hoc de eccleſtis nõ

hñtibo curã aĩaꝑ. ⁊ de pᷣbẽ. in diuerſis eccle⸗

ſis. Nã in eadẽ eccleſia nõ põt abſq; diſpen
ſatõne plures pᷣbẽdas hr̃e.vñ qð dĩ in pꝛio
caſu ⁊ tercio q;tum ad eccleſias curatas fieri
nõ põt ꝑ epᷣm. niſi ꝑx modũ vnionis vniẽdo

plures ecclefias.quã vnionẽ põt facere epᷣs.

vel ſimpliciter ⁊ imꝑpetuũ.vel ad vitã ei cui
cõſerũtur.de cõſenſu tñ eoꝝqui ibi hñt aliqð
ius vt patronoꝝ.⁊ qð fiat ex cã rõnabili.vtꝓ
pter tenuitatẽ. Primus eſt.qñ eccleſie ſunt
ita tenues.ꝙ neutra ſufficeret ad ſuſtẽtatio
nem. x.q.ii.vnio.extra de reli.v.qꝛ mona⸗
ſteriũ. Secũdus ẽ ſi vna pendet ex altera.ex
de eta. ⁊ quali.c.eã te.ercius ẽ ꝓptcr rarita
tem clericoxꝝ.xxi.q.i.clericus in fi. Quartus
ẽ ſi eccleſia ẽ pᷣbẽde annexa vel dignitati.in
quo caſu cñ ipᷣe teneat in maioꝛi eccleſia per
ſonaliter deſeruire. tenetur in ipſa ꝑrochiali
habere idoneũ ⁊ ꝓpetuũ vicariũ.qͥ cõ gruetẽ

habeat de illius eccleſie ꝓuentib poꝛtionẽ er

de p̃ᷣben. c. extirpãde. Auintus ſi haleat inti
tulatã ⁊ aliã cõmendatã. xxi.q.i.qua plures
Sed talis cõmẽda prochialis eccleſie nõ po

teſt fieri niſi ei qui attingit.xxv. ãnũ ⁊ ſit ſa⸗

cerdos.⁊ tali non põt cõmitti niſi vna ꝓ eui

denti neceſſitate vel vtilitate.⁊ nõ duratmſi

p ſex mẽſes.extra de elec.c.nullus.lib. vi.

Diſpenſanio ſuper . Vii.

pluralitate bñficioꝝ nõ ꝓdeſt in his caſibus
Pꝛimo videlicet añ impetrãs ſubticuit ali⸗
quod quãtũcũq; modicũ bñficiũ.qñ etiã cõ⸗
ceditur vt s duo bñficia habẽtia curã aiaꝑ
poſſit hrᷣe ſimł.intelligit æ duobo pꝛimis lx⸗
neſicis poſt cõceſſionẽ. Irem ſi mãdaturali

cui ꝓuideri qebñficio nõò obſtate ꝙ aliud ha
bear. p hoc nõ ẽ diſpẽſatũ vt habeat ãwo ſimł

—

er depᷣbẽ.c.ſi motu.li.vi. AIteʒ ſi papa motu
Mis alicui aliqð bñſiciũ obtinẽti aliud con
erat nõ hahita intẽtõe de pꝛioꝛi.nõ pꝛopter
hoc inualida ẽ gratia dũmõ ĩ lirera pꝛopꝛia
extimatur. ꝙ papa mom pꝛopꝛio concedat.
Seceus ſi ad peritionẽ alterius gratnaz facit.
extra de pᷣben.c.ſi motu pꝛopꝛio.li.vDi.

De pluralitate pꝛe ꝗ.vin.

ſoröfenke
Caſoiparad
eſgiivene⸗
ſornad.

r Löſori

ſe arniere
ſetinfhrent.

emMlicpinſe⸗
(occlteni.

ſinktenn
liisegde⸗

aronemt

Vnwoſuna
anwiwn

DAWndhes

irdei⸗

ſchecien⸗
ßbrpts
Wle ſͤ

ſis dſenure

leaeutei
uniſtiti
UIni dipmns.
itolſuici
ſd vracent
onlienedoon
Utſfegualie
ſichragine

itniii
Fepfterinch

öfnerezqrn
RNN

3

chnrcöͤſe
ſtatmien
ferlhninr
tennſirl
Guntinndr
Dletid

Nmeonc

minizütfmni⸗
mngpedni ltied
mnſuniehen iif if
1göfatiithin
mpseſgieulerin
eumaſofftenn diſtin
moeINNden
Biinnpetetgin:
4 Tmmmiogmn
maidendsnf u
öbäernen dimin
eei nniiateſen
Wie eunrn gnehif
i1 eni imi ogef
erlieſe nihinid
pie Qnmmeiblrunn
mendzinngim

õ

1

ſnmm m initit

von dittintiniſnſe
temimtüme ninmn

ſgioſperſei
corn Ettzulit
etci eßtlni
3nuuiiiiiini
ohifn dinli

imiyfhntfin

ſwme Fniniin
“

mma dindimin
mn an nia
wriilas Glnif

ð

bendar ſine cura abſq; diſpenſatione hida.
vtrũ loc ſit peccatũ moꝛtale.Rñ ad lvc Chv.
in quolibe. viij.q.vij. ꝙ oĩs queſtio in qua de
peccato moꝛtali qritur. niſi expꝛeſſe eius ve⸗
ritas habeaf. piculoſe determinaf.qꝛ erroꝛqᷓ
nõ credit᷑ eſſe moꝛtale qdð ẽ moꝛtale nõ excu

ſat a toto.licet foꝛte a tanto. Erroꝛ vero quo

creditur eẽ moꝛtale qð nõ ẽ moꝛtale.cõſcien
tiã ligat ad moꝛtale. Pꝛecipue vero piculo/
ſum ẽ vbi veritas aliqua ẽ qð etiã in hac qõ⸗
ne accidit. Cum em̃ hec qõ ptineat adtheolo⸗
gos. inquantũ depẽdet er iure diuino velna⸗
turali. ⁊ ad iuriſtas inauãtũ dependet ex iu⸗
rexoſitiuo. inueniũtur theologi tlvlogis.⁊ iu
riſte iuriſtis cõtraria ſentire. In iuretñoiui
no nõ inuenit᷑ expꝛeſſa determinata. cũ in ſa

cra ſcriptura de ea nõ fiat mentõ qᷓ;uis ad eã

er aliqͥ bo auctoꝛitatibꝰ ſcripture argumeneia
poſſent induci.q̃ tñ nõ dilucidã veritatẽoſtẽ
dunt. Cõſiderãdo eã vero ᷣm ius naturale.
ſic videt᷑ dicendũ. ꝙ actionũ hũanaꝝ multi⸗/
plexẽ differẽtia. QAuedã.n.ſunt q̃ hñt defoꝛ

mitatẽ eis in ſeꝑpabiliter annexã. vr foenica⸗

tio. adu teriũ.⁊ alia hmõi q̃ nullo mõ bñ fie/
ri pñt. Et de numero taliũ nõ ẽ hr̃e plures pᷣ
lendas.qꝛ qð ẽ de numero illoꝝ in nullo caſu
diſpẽſationem recipe põt.qð nullus dicir.q̃

dam vero ſunt actõnes q̃ d ſe ſunt indifferẽ⸗
tes ad bonũ vel ma ũ.vt leuare feſtucã de ter

ra vel alqd hmõi. inter quoꝝ nũeꝝ quidã cõ

putãt loc.ſ.hr̃e plures pᷣlbendas.dicentes ita
licitũ eẽ hĩe plures pᷣbendas.ſicuthr̃e plura
poma. Sed lvc nõ videf ven eſſe cũ hr̃e plu⸗
res pᷣbendas in ſe inoꝛdinatõem cõtineat vt

WVte. qꝛ nõ ẽ poſſibile aliquẽ in pluribo eccle/

ſiis deſeruire in qᷣb ẽ pᷣbendamis. cũ pᷣbende
videantur eẽ oꝛdinate quaſi ſtipẽdia deo ibi
miniſtrãtiũ. Seqͥ tur etiã diminutio cułeꝰdi⸗

uini. dñ vnus loco pluriuʒ cõſtimif. Seqͥtur

⁊ in quibuſdã defraudatio volũtatũ teſtatoꝝ

q́ ad loc eccleſiis talia bona cõtulerũt. vt cer
ris nũerus deo ſeruientiũ ibihaberef. Seaui
tuura inequalitas. dus vnus płibo beneficijs
habũdat.⁊ alius nec vnũ hr̃e poteſt. ⁊ multa

alia hmõi.q̃ facile ẽ cõſiderare.vñ nõ põ: cõ
tineri inter indifferẽtes actõ nes.⁊ multomi
nus inter ea que ſunt ᷣm ſe bona.vt dare ele
moſinã ⁊ hmõi. Sunt vero q̃dã alie actõnes
q̃ abſolutecõſiderate quandã defoꝛmitatem

inoꝛdinatõem impoꝛtãt.q aliqͥb circuſtan/⸗

tijs adueniẽtibo bone ef ſicintur. ſicut occide/
re lvvminẽ vel ꝑcutere.enã de ſe defoꝛmitatẽ
quandã impoꝛtãt. ſed ſi addat malefactoꝛẽ.
Pter iuſticiã delinqnteʒ cauſa diſcipline.nõ
erit pctm̃.ſed virtuoſum. Et in haxꝝ actionũ
numero videt᷑ eẽ plures pᷣbendas hr̃e.q;uis

. 1

inoꝛdinationes aliquas cõtineat. iñ pñt alie

circũſtantie ſuꝑuenire ita lvneſtãtes actũ ꝙ

adicte inoꝛdmationes totaliter euacuãtur.

vtputa.ſi ſit neceſſarium in pluribo eccleſiis
eius o bſequm aut poſſit plus ſeruire eccleſie
vel tantüdem etiã abſens q;ᷓ alius pñs.⁊ ſiꝗᷓ
galia ſint hmõi.⁊ tũc iſtis cõditõnibo cũ recia

intenttone ſupuemienbo. nõ erit petm̃.etiam

nulla diſpẽſatõne interueniente.ſi cõſideret
pm ius naturale tm.qꝛ diſpẽſatio ad ius na⸗
turale nõ ptinet. ſed ad ius poſitun. Si vero
hac intẽtione qͥs plura bñficia hẽat. vt ſit di
tioꝛ vel launus viuat. vel vr faclius ad ep̃a⸗
tum valet pmoueri in aliqᷓ eccleſia vbi pᷣben
datus cxiſtit electus. nõ tolluntur pᷣdicte de
foꝛmitates ſed augẽtur. qꝛ cũ tali intentione
enã vnũ bene fic :u hr̃e.qð null deoꝛdinatio
nẽ de ſe inpoꝛtat. ẽ ũlhcitũ. &t ſicqͥdẽ dicẽdũ
eẽt ſᷣm ius natura e.nullo iure poſitiuo ſupꝑ⸗
uemiẽte. Nic aut cetrũ ẽ ꝑ antiqua iura eſſe
Pꝓhihitũ. ratʒ etiã hincmhibitõni cõſuetudi
ne eẽ cõtrariã. mter quã q dam dicũr illa iura
eẽ abrogata. NMã ꝑ ↄtrariã cõſuetudinẽ iura
hũana abrogãtur. Quidã aũt dicũt ꝑ hãc cõ⸗
ſuetudinẽ antiquo inri non derogari eo & q⸗
dam decreralis dicit. Qulta ꝑ patientiã to⸗
lerantur. q̃ ſi fuerint in indiciũ qducra. inſti⸗
cia cogete ceſarẽtur. Et hec cõtrouerſia iuri
ſtis rehnqnda. q;'iis videat ꝓbabile ꝙ iu⸗
ra illa antiq inquãtũ cõtinẽt ius naturale. ah
rogari nõ pñ̃t ꝑ ↄtrariã cõſuetudinẽ v: pote
irrõnabile. Sed quãtũ ad hoc oõ de iure na⸗
turali cõrinet.ſolũ pñt eẽ ahrogara. pcipue ſi
diſſimulãtes hc cõ ſuetudinẽ cõtrariã. in q⸗
ru ptãte ẽ ius illud mutare.intẽdũt per hanc
diſrinulationẽ antiᷓ mra mutare. Si igitur
antiꝗᷓ iura q̃ lvc ꝓhibẽt in ſuo vigoꝛe mane⸗/
ant cõtraria cõſuefudine nõ obſtãre cerũ eſt
aliquẽ plures pᷣbendas nõ poſſe hf̃e abſq; di
ſpen ſatõne eriã ulis circũſtãrtijs ſupuemen
tibi.qᷓ p̃m ↄſideratõem juris natura is actñ
poterãt vvneſare. Si aũt antiqᷓ iura ſuntper
cõſuetudinẽ abrogata. tũc pᷣdictia circũſlan
tijs ſuꝑueniẽt ib etiã ſine ⁊ iſpẽ ſarõne licitũ
ẽ plures pᷣbendas hf̃e.ſine qͥ bo circuſtãtijs il⸗
liutũ ẽ.q;tũcũq; diſpeſatio ſupueniat.eo q;
diſpẽſatio hũaua nõ aufert ligamen iuris na
ruralis.ſed ſolũ higamẽ poſitiuũ.qð p hſem
ſtarutũ ꝑ wviem diſpẽſari p̃t. hec oia ſh. Seo
lodie vt diciũ ẽ ſupᷣ recipiẽdo ſcam pᷣlen⸗
dam. ſi ſit canonicalis vacat pꝛima. Et nota
pm tlv. ꝙ ſiqᷣs hʒ plures plenda. innitens
opi.illoꝝ ingroꝝ qͥ dicũt ſimpłr lvc eẽ licitũ.
illa opi.nõ ẽ vera. nõ ꝓpterea excuſanf a pec⸗
cato. Sed ⁊ ſi ẽ vera opi.quã ſeqͥ tur.ſ.tenere
pᷣbendã eẽ licitũ.ſi tñ ex cõtrarietate opinio⸗

Zitulus

nũ dubitat de veritate opi.quã ſequit᷑.niloilo
minus tenet plures pᷣbendas peccat moꝛta⸗
liter.qꝛ diſcrim iui moꝛtalis ſe e xponit.ſed ſi
nõ dubitat ⁊ vera ẽ eius opi.non xeccat.

. £ 4 /
Ae pluralitate pre K.ir.
bendanꝝ ſic dicit io.an.in.c.cũ iamdudũ.de p
ben. Nota pluralitatẽ p̃ᷣbendaꝝ nõ ꝓhiberi.
Hñ in iſto.c.non dicit vel pᷣlendas.ſed ateq;
pᷣbendas.qð appꝛobat generalis cõſuetudo.
Sed cõtra.lxxx.di.epᷣi.xvi.q.i.pᷣſ bireros.ſu⸗
per eo. cum nõ ignoꝛes.Sol.dicũt qͥdam ꝙ;
lvdie d iute cõi põt q̃s habere plures pᷣblen/
das. cũñ pluralitas dignitatũ bñficioꝝ cũ cu/
ra tm̃ perer hodie.inſra eo.de multa.vñ
cũ de illis ſpãlier ꝓhiletur. vider lvdie con⸗
ceſſa pluralitas pᷣlvendax. ar. ſupᷣde pᷣſumpt.
c.nonne cũ ſuis cõcoꝛ. Si.n. papa aliud dep
bendis nõ intelle xiſſer. hc idẽ de ipſis exce/
piſſet.inſra de deci.ad audientiã. cũ ſuis con
coꝛ. MHec obſtant.c.ſuꝑius in contrariũ alle
gata vel alia ſimilia. loquũtur. em̃ ſᷣm ſua tẽ
wra. ſed hodie ſecus.vel põt dici.ꝙ reſtrin⸗
gitur illud ad bñficia curã aĩarũ hñ̃tia. vel ad
alios qͥ habent nõſolũ pluralitatẽ pᷣbendarũ.
qꝛ illa nõ phibent᷑.ſed ad nimiã multitudi⸗

nem.q̃ ſonat in viciũ ⁊ am bitõnem.qꝛ hoc ꝓ

batur. vt hie ⁊ ſupꝛa eo.intantũ.Et hoc ẽ ve
rũ.niſi vtraq; reqͥ rat reſidennã.de quo dicvt

ſcripſi de cleri.nõ reſi.c.fi. YObi aũt plene po/
nit Inno. q̃ habet in ſiumma ꝙ habere plura

bñſficia nõ cutata. ⁊ q̃ de cõſuetudine vel ſta

tuto reſidentiã nõ requirũt.nõ eſt peccatum

nec cõtra iura.ſic glo.in.ca.gratia. de reſcrip.

lib. vi.ſeqͥur inno.io.an.vbi ſupᷣ.ſed hoſtiẽ.

deb iles ſunt iſte rõnes et põt ad eas facili⸗
ter rñderi. Remittit antẽ ad notata infra de
cõceſ.pᷣben.c.hteras. Obi pꝛo hac pte.ſ.ꝙ li
ceat hr̃e plures pᷣbendas vel bñficia arguit.⁊

inter alias rõnes has inducit. qꝛ nimia mul

titudo dãnabit᷑.ſi dicat eẽ moꝛtale.⁊ quiini⸗
mis emũgit ⁊c.di.iiij.deniq;. Nec iura con
traria ſunt recepta.di.iiij..leges.⁊ ꝓ coᷣſue
tudinẽ videt᷑ papa diſpẽſare q̃ſi tacite ad lxc
facit.c.de multa.goff. dicebat ꝙ ꝓ loc dictuʒ
ẽ ⁊ ſequaces nalpabẽt crimina. ⁊ ea inſana
relinqbãt.di.l.ſi qͥs diaconus.⁊ ibi tenet ho

ſtiẽ. ꝙ nullus põt plures pᷣbendas hĩ̃e in ti⸗

tulũ. ar. di. xxvi. acutius. Mec in hoc ſm euʒ
pñt diſpẽſarep̃ᷣlari.di.lxx.ſanctoꝝ.Et eſt rõ
Fm eũ.qꝛ ſinaule pᷣbẽde reqͥrũt ſingulos acxꝰ
miniſtros.⁊ tenẽtur canonici ad vxeſidẽtiã
vt aſſ ſſij ⁊ ad cõtraria põt efacili rnderi ſᷣm
eñ ꝙ loquuturer diſpẽſanioone ſuſt inẽti.vel
nott ſactũ nõ jus.ꝙ nõ ẽ cõſiderãdũ.de ele.
c.cũ cauſam.tñ ne inde tãta multitudo dam

netur. dicit ẽm poſſe diſpẽſate in plurib p̃⸗

bendis hñdis in bñficiũ nõ in timlum.&t ꝗꝙ;
pomt hãc diſpẽſationẽ facere.etiã ob pᷣroga⸗
tiuã meritoxꝑ.vt in duplicib ſit adepta.i ſim

pliebo nõ. Et ſi in diuerſis epatibo halxãril⸗
la. cõuemuũt inter ſe epiq́s ſit platus et ambo
Diſpẽſent.de ſen.e xc.c.cũ illox.Et ponat᷑ ta⸗

lis vicarius qͥ tam bñ vł melius ſeruiat ecele

ſie.ſicut ſateret canonicus.⁊ habeat ſufficiẽé⸗
tem poꝛtionẽ.inſra eo.espoſiſti.marime cũñ

talis ẽ in eccleſia cõſuetudo vel ſtatutũ factũ
ex cã.de cõſti.c.cũ omnes.hec no.lvſti.in.c.
palł.lr̃as. Pꝛo hoc dicto ſacit oð no. Ninc.
q̃ expom atq; ꝓ vel.fl. de ver. ſig. ſepe. dirẽs
hãc expoſitionẽ ꝓbari ſupꝛa cũ cenãſed Alla⸗
ber. hic dicebat ꝙ mꝗr ſuus tenebat cõtranũ
hec oĩa io.an.gof.dicit ꝙ plures pᷣbendas nõ
põt qͥs ſimul hr̃e. dũmõ vna ꝑ ie ſufficist.
alias etiã de lure cõi põt qͥs hrᷣe plures pᷣben⸗
das. vt de cleri. nõ reſi. c. cõquerẽ e.qð dictũ
recitat io.en.in.c.qꝛ nõnulli.eo.tit.
De diſpenſatione F.x.
circa bñficia curata vel nõ curata quis poſſit

diſpẽſere.nota qͥ ponit io.an.in nouel. ſuper
ca.de mu la. de pꝛcbẽ.in glo.vlti.vbi ſic dicit

ber. in. e. dudũ.a tan.bar.bꝛix.di.lxx.c.ſan⸗

ctoꝛũ. Inno.hic tenet ꝙ circa duo bñficia cu
rata dupẽſat ſolus papa. circa duo ſimplicia
diſpẽſant epᷣi.vt no.lerñ.in.c.duũ.Et enẽ

circa curatũ ⁊ ſimplex.gof.in ſum. huius ge⸗

neraliter.ꝙ circa plura bñficia diſpe ſat ſolus
papa.hic tñ in apparatu recitando opi. Yo.
eos eandẽ poteſtatẽ halbere quam olim habe
bãt dicebat pe.cõcoꝛ.opi.qꝙ in pᷣbẽdis q reqͥ
runt reſidenriã.nõ diſpenſant ep̃i cõtra eccle
ne ↄſuetudinẽ ꝓxv.q.i.q̃ ad ꝑpetuã. In his
Wro q̃ nõ aliter reqrũt reſidentiã. mſi qꝛ nõ

reſides frucius nõ pcipit in his diſpẽſat eps

in canonia. in pꝛebẽda nõ.ad hoc de apel. c.
puenit.⁊ ſic loqeur.c.ſanctoꝑ. Ja his q̃ non
aliter niſi de cõ ſuetudine reqͥunt reſidentij.
Diſpẽſat epᷣus in canonia ⁊ de pꝛebẽdis de cõ
ſti.c.cũ oẽs.hoſti.pe.de ʒa.⁊ alb.dixerũt hic.

ꝙ aut diſpẽſatiocirca bñficia duo curata.hʒ

fien/ ꝓpter euidentẽ vtilitatẽ vel vꝛgentẽ ne⸗

ceſſiatẽ eccleſie.⁊ in his caſibo pñt diſpẽſare

epᷣi.nã ſi erpreſſe diceret (õſtimutio cõtranũ.
eẽt oneroĩa eccleſiis.⁊ abicienda.de conſue.
c.i.Et foꝛtius: vinculũ dei q; homis.⁊ iñ iu
rameniũ cinꝰdeus ẽ auctoꝛ hoc caſu ſeruàduʒ

c.de his q̃ fi.a ma.par.ca.c.i.multominus cõ

ſtuiuno hũana ſeruãda eẽt.ſi hoc dicelet.Si
aũt habet fieri ob pꝛerogatiuã meritoꝝ tũc ſo
lus papa diſpẽſat.vt in iſto.ca.in fi. Fatet iñ

hoſti. ꝙ pꝛimã opi.ieruat curia.ſed ſibi non

“

uſit ti

ſelnĩ
jweug.
nind

natve nen
eiz lwnſti

ſnloſottn
1 dicttoe
ſronuca o

fadolib

ſoſeddihip⸗
ſoelutus.
gühſtisut

Deho-

nani ltifh

cn hiſ
Piniedie,
fninnonlo

güdierbif
ferüimelie

oppnialiauri

(caporochull⸗

M heens pa

Nnpwe

ſgaren ſbe

—

akaharin
Keanmin
Mnign
Gumbua
Ciebetn⸗

Mniſt

Vpthales

. Foclis
N
ſimc in
s nö dicct
(öſhtuei1
uelies⸗
ltönem
Belnorn
Mleinpei
fſſicenndi
UIInßade
fffcüwie⸗

fiicſgen

ns
kenen

lgnrcrr
Ahrnnn⸗
N
ſſſehie

—=

=

—
=

an pegdini
Fneiſnde⸗

.drbintines
le. Anöyn e
rlipütistieen
Witkaclige
1cnöntlicont
chlanene
mmnnltönmumg,
iepent oniannre,n
2rdiingomntſſen
LimkiNi
Nemmegadtokffd
rungt ntuſnnie
Ttrehm nMi Kan
mperetninbun
Napiritifnnhiktin
ngenm eind

EI

——
=

ES
—
—

—
=
=

—
=

4
1

eſtu arn amein
om gi nſtilit
inidipenintß äint
TEii riteni nien
snöeprnhorhiuff
Ptbitnihn

7

zar un ten
etuanenitintnun

CaronutThiütze
r rutdamiit.
ocnutitnunmn
mimimir iunin
einbislafkſiihn
enretttöfiſo n
hutatiictit
amitni;hentel
s Vor hollai
tirdaclͦNlon
nicttttardan

— —

N
„
4

=

=
—,—
= —

a

=

=⁰⁰
=e=

1

=☛ - =
—-

S

tin ban
as! nnles

Capituliam

placet. Et de hoc guil. in ſpe.ti. i. videnduz

reſtat.veſi.illud.ec omnia io.an.Et nota ꝙ;
iſta decretalis de multa. non dicit ſimpliciter
diſpenſandũ cus ſublimibo atis.ſed addit.
(ũ rõ poſiulat.que rõ eſt triplex ſᷣm gof.in di
ſpenſando. NHeceſſ itas. vtilitas. ⁊ euidẽs p⸗
rogatiua meritoꝑ. Et haber hic magis rõ lĩᷣa⸗
ture q; bonitatis in diſpẽſatione ohtinendg.
alias tñ lvnitas pᷣſertur lrature.diſt. xxxviij.
ſedulo io. Et pomit hic io.an. de diſpeſatione
qð dicit tlv. pꝛima ſe.dq.ix ſubdẽs.ꝙ ſi diſpẽ
ſans nuda voluũtate mouet᷑. nõ habẽs intui/
tũ ad aliqð pᷣceptoꝝ.nõ merer᷑ dici diſpenſa
tio. ſed diſſipatio. & xquo ſeqͥtur ꝙ qͥ ad deũ
nõ ẽ tutus. cũ quo diſpẽſatũ ẽ.ſix ad hoc.xi.

2

De habente perſo K.ri.

natũ vel bñſi ciũ curatũ. NHota ꝙ ſi talis re⸗

cipiat pᷣm bñſiciũ curatũ vel perſonatũ vacat

pꝛimũ. lvc dicit. c. de multa. de pᷣbend. vbi no.
wcũ dicit᷑ bñficiũ curatũ ſeu curã habens ani
marũ intelligitur large cura aĩaꝝ ſiue in fo⸗
ro pniali curã habeat ſiue alias. ſiue ſit eccle
ſia parochialis vłcathedꝛalis.fiue capella cu
rai habens parochianoꝛuz de iure vel de fa⸗/

cto. dũmõ prochiã habeat. in qua prochiale

ius exerceat.ſiue dignitas. ſiue officium. ſiue
eccleſia. ſicut ſunt multi pᷣſbiteri.archidiaco
ni. decani.qͥ nulla eccleſã habent cui pᷣſunt.
vt pictauis.⁊ pad ue.qͥ tñ hñt iuriſditionẽ ſu
permulta loca. ꝓſonatus.vt dicit inno.⁊ di⸗
gnitas ſere ſemp ꝓ eodem ponũtur. ideo au
tem dictũ ẽ fere m io.an. qꝛ in anglia recto

res prochiales dicũtur pſone.de appel.c. pſo

nas. In alijs regionibo dicuntur curati ſiue
rectoꝛes.⁊ tñ tales non dicũturx in dignitate
cõſtituti. Similiter abbates epi. ⁊ alij ſupio
res nõ dicũtur pſone. tñ ſunt in dignitate

cõſtituti.⁊ qñq; pꝛioꝛes.ſupꝛa eo.c.niſi eẽnt

AVntelligas ergo dignitatẽ ył pſonatũ ſᷣm in
ſtitutõnem vel coſuetudinẽ eccleſie.io. and.
Seld nota plures caſus.in qͥbo fallit dicta
rregula in pꝛin. 5. dicta. Pꝛ imo qñ hoc fit cuʒ
ſuff icienti diſpeſatõne.vt dr in iſto.c.de mul

ta. in fi,. 1 de elec.dudũ.ij. Secũdo qñ pꝛimũ

pfificiũ vel m ẽ curatũ habitu nõ actu. pᷣm
ſoſtẽ.i.qñ actu nõ haberet prochianos.puta
gꝛ derelictus ẽ locus ab habitatoꝛibo. de ele.
c. licet canon. li.vi. innoc. tñ ⁊ abbas vidẽtur
tenere cõtrariũ. Cercõ fallit qñ alterũ dicto/
rũ bſñiſficioꝛũñ curatoꝛũ nõ habet curam er ſe.
ſed pvnionẽ alicuius curati. vt de pꝛehẽ. ſuꝑ
eo. I.vj. OQuarto qñ ſi hẽhat tale bñficium.

iñ ſe hr̃e ignoꝛabat.tũc.n. ſibi datur optio.

vt de reſcrip. e. gka. li. vi. Si añt habebat ſciẽs
ſe hẽe ipᷣm de iure.⁊ ſi non de facto halebar.
vt quia erat ſpoliatus.pꝛimo ſtat regula ſᷣm
vin.qͥ notat de elee.dudũ.ij.repertit tñ fruetꝰ
pꝛimi.quos ꝓcipe poterat vſq; ad receptio/
nem ſecũdi. Quinto cũ alios fructus ſecũdi
bñficij ad tempus ex cã pcipit. vt de pꝛeben
ca.ſi tibi cõceſſo.li.vi.ꝓ illo.n.tpꝑe.quo debẽ/

tur alreri. vel ꝓtinent ad alterũ frucrũ ſecũdi
leneſcij.non cẽſemx pꝛimũ vacare.Et dicit
hein. wich. ꝙ ẽ veꝝꝑ ᷣm inno.an.et archidia.

q;tñ ad pceptionẽ fructuũ ip̃ᷣius pꝛumi bñſi⸗/
cij. vacat tñ ad lvc vt poſtq; pacificã poſſeſſio⸗

nem adminiſtrationis ſecũdi bñficij habue/
nit de bito tpe cõ ferat.vel hẽbit locũ conciliũ

laterañ.de cõceſſ.pᷣbẽ.c.nulla. Sexto fallit.ſi

ſecundi bñ ſicij pacificã poſſeſſionẽ admiſtra⸗

tionis nõdũ ha buerit.nec ꝑ eũ ſtat quo mi⸗

nus haleret. qꝛ tũc nõ vacat pꝛimũ pᷣm inn.

2 hoſt. ⁊ hein. wich. Septuno fallit in epᷣatu
Nã epᷣatus nõ vacat ꝑ adeptionẽ ſecũdi be
nefici.ſiue ſit ſuꝑius ſiue inferius ſeu equa

le. Iſta em̃ cõſtitutio de multa nõ habet locũ

in epatib qb nec expꝛeſſe nec tacite ſine vo
lutate pape renũciari poteſt. & trãſ.ep̃i. inter
coꝛpalia ſᷣm vin.boich. inno. vſt. vinc. eriã
ponit alios duos caſus ſuꝑ.c.dudũ. de elect.
Sit ergo octauus caſus eiuſdẽ fallẽtievtno.

ler. in. c. dudũ.in beneficijs vmitis vel depen⸗
dentibo velcõmendàtis. Nonus pᷣm vinc. ſi
coloꝛe ⁊ nõ aĩo beneſicij ꝑpetui recipit ſcm
poſiet em̃ tic penitere.de peni.diſ.i.diuoꝛtiũ.
idem ſi incõtinenti fuit iectus. DHecimo ſi

recipit ſecundũ in alio epᷣatu ſine licentia ſui
epᷣi a quo repetit᷑.qᷓ;uis.n. pꝛiuatus ſit pꝛio
q;tũ ad ſe.nõ tñ q;tũ ad pꝛelatũ ſuũ. ſi ſine li
centia ipᷣius trãſit hoc.no.io.an.in.xxi.q.i.ſi
q̃s iam tranſiatus.cõcoꝛ.gof. hoſtiẽ.⁊ dicit
lvſti.ꝙ reputat pᷣlatũ ſimplicẽ.ſi det ſibi licẽ
nam echu de iure ⁊ facio renũciet pꝛimo.
tũc ſtatim cõferat. Ondecimo in eo qui ex

penſas de pꝛopꝛio fecerat in pꝛimo ꝓpier qs

competit ſibi tetentio pꝛimi.xij.q.iiij.qᷣcũq;.
⁊ lvc de expenſis quas fecit ante receptioneʒ
ſecũdi.ſecus in his quas fecit poſtea.inſti.de

rep diuiſione.S. certe. Ouodecimo in eo qui
pꝛoteſtat ꝙ nõ vult dimitere pꝛimũ.⁊ tunc
fatue agit pꝛelatus qͥ ſibi cõcedit ſecũdum ⁊
poſſet in caſu hot habere locũ cõciliũ laterañj.

ſcʒ nõ tenet collatio ſecũdi.ſupꝛa tit.pꝛorxi,
quia nõnulli.vñ ſᷣm hoſtiẽ.ſiqͥs recipit ſecũ

dũ minus pingue.non videt᷑ vacare pꝛeimuʒ

cũ nõ videatur halere animũ deſerendi pꝛu
mũ pꝛopter ſecũdũ ⁊ maxime cũ errguir. ar.

di. xxiiij. quoꝛũdam, Et licet dicat hancopi.

verã in ſcholis.fatet᷑ iñ eã falſam i nineitcis

Zitulus

in cnria nõ ſeruari. Extra lvs caſus ſi quis
retinere primũ cõtenderit etiâ ſecũdo pꝛiua⸗
bitur.vt dicit᷑ in.d.c.de muxa. ſed hodie per
extrauagantẽ io.qͥ incipit.erecrahilis.ſi reci
piens ſecũdũ,pꝛ imũ quo pꝛiua? abſq; moꝛe
diſpendio verbo vel facto in manib oꝛchna/
rij ſub teſtimonio publico nõ dimittat.pꝛiua
tus ẽ ſecũdo.et inhabilis ad ſacros oꝛdines

⁊ bñficia.vc omniga io.an.in nouel.ſuꝑ. di.
ca. de multa. ſed nõ eo oꝛdine quo ipᷣe ponit.

⁊ his paucis e xceptis q̃ aliqũ vonũtur linr.

boich. Dicit etiallvſtiẽ.ꝙ ſi eᷣus eodẽ verbo
momẽto dat alicui ↄuas eccleſias cuʒ cura

nec cõſtare põt cuiuspoſſeſſionem pꝛimo ſit
nactus. alis vtraq; carebit.qꝛ nõ va luit col/

latio ſicut nec aliqͥs poreſt ſimul halere duas

vxoꝛes.vel pᷣm alios dat᷑ ei optio de altera ea
rum infra ſer menſes. Item nota ꝙ goff.
Dixit idẽ eſſe in pᷣbendis.cñ recipiũtur vt tiu
lus.nõ vt ſtipendiũ.vt de cõceſ.pꝛeben.lr̃as.
quod dicebat io.⁊ vin. veꝝ cum pꝛioꝛ pᷣbenda
erat ſufficiens.vt.ſ.recepta ſccãda vacat pꝛi
ma ſed ſubdit io.an.tu dic cõtra.ſᷣm innoc.
loſtiẽ.Ad decretalẽ las.ic ꝙ loqͥ tut cum
habẽs pꝛebẽ.in vna eccleſia. recipit ſecun dã
in eadẽ. Idem iuris ẽ cum recipit aliq ð offi
ciun cui annexa ẽ cura animaꝝ cũ pꝛius habe⸗

bat aliud ſimile. Et eodẽ mõ vacat ſeu pdit᷑

pꝛimũ bñficiũ.ſiquis vio ẽter occunat ſcõm.
vel ſe ſcienter intrudat in eo. vt de pꝛeben.c.
eñ qui.lib.vi. Et tales violenti occupatoꝛes.
ipo facto ſi habebũt aliqð ius in ipſo bñficio
ſic occupato.ꝓdi t illud.⁊ ſic vacat. Etnota
ꝙ omnia talia bñᷣſicia ſicvacantia.apoſtolice
ſedi reſeruãtur.⁊ ſi alius diſponat de eis non
valet. vt patet in extrauagãte illa.ioh.xxij.ex
ecrabilis. U,— .
De tenẽti buſ be F.rüi.
neficia nõ canonice habita ex telerancia ſeu
tacito conſenſu pᷣlafoꝛũ.vtx ex dicta tolerã⸗
tia habẽt aliqð ius in ipᷣis bñficũs.Rñ.hein.
wich. ſup. c. dilecto. de pꝛebẽ. ſic diſtinguit.
AZiut pꝛelatus patiens ⁊ tolerãs ſeu tacite cõ⸗
ſentiens ignoꝛabat ipᷣm tenẽtem bñficiũ mi
nug canonitce fuiſſe inh̃o beneficio inſtitutũ
tũc nõ obeſt pᷣlato.etiã ſiexpꝛede cõſenſinʒ

nec acouirit aliq ð ius ipſi tenẽti. qꝛ nõ ↄſen

tit qui erat.ff. de iuriſ.om.iu.l.ſi ꝑ errorẽ ſᷣm

inno.⁊ hoſti. hic. ⁊ archi. xxiij.diſ.cũ adrianꝰ.

Aut pꝛelatus patiẽs ⁊ tolerans ſciehat ipᷣm
tenentẽ bñficium ſuiſſe minus canonice in
pᷣo bñficio inſtitutũ. Et tune queritur aut de
papa aut de glijs pꝛelans inferioꝛibus.Si de

hbapa. aut tuc de hmõi patientia ettolerãtia

ſit expꝛeſſe ab eo velalio de mandatoſuo.et

5„

ſiceſt toleratia appꝛobationis. ? talis toler/

tia ⁊ patientiadat ius in beneficis. Ata ſtel⸗

ligo ſupra de ſup.neg.pᷣla.lr̃as. Hhi hoſtj. ex

onit illud verbũ pat entia.ſ.erpꝛeſſa.nec mi
rum.qꝛ papa qui ẽ ſupꝛa ius habet plemtu⸗

dinẽ poteſtatis nõ aſtringi illa fe ꝛna cõferẽ
di eligendi vel ꝓuidendi ꝑ quã acè ritum ius

in bñ ficijs.ix.q.iij.cuncta.a.c. pꝓ principalẽ.
P talẽ.n.tolerantiã papa ratã haber ralem de
tentionẽ. ſicut habet ratã recõciliationem ab
initio nullã. ⁊ incipit valere vt nũc. vt de cõ⸗
ſecra.eccle.c.aqua.t ideo cirea talia põt pa

pa diſpenſare ⁊ facere òùcquid ſibi placer. vñ
poſtqꝙ; de ſua volũtate intentõne apparer et

cõſtat ſumicit. Flut ſia panientia folerantia
vbi nõ ſuit erpꝛeſe. nec ẽ appꝛohartõis. atũc

ſola patientia nõ ſuffiot ſᷣm hoſt. in. .c. lirte
ras.⁊ ita intelligo q ibi no.inno.ſ.ꝙ retine

re nõ pofeſt ſine noua toleratione. Si querit
de alijs pᷣlatis. rũc dic ꝙ talis patiẽtis etiam
expꝛeſſa ſeu apꝛobatõ nis nõ dar ius in lbene

ficijs niſi interueniat canonica e'ectõ vel pꝛo

uiſio. vt hic in glo. quã appꝛobat hoſti.dicẽs
ꝙ ſi quis minus canonice adipiſcatur beneſi
cinñ.ſ.ſimoniace vel per fraudẽ.vel ſurreptio/

nem aliquã imppetuũ nõ pꝛeſcribit. ex quo
conſtat de hoc in iudicio cõtentioſo cõdẽnat᷑
adreſtitutionẽ omniũ pcertop. in iudiciore⸗/
ro anime ſue cõſcientie dimirtitur. ⁊ non di

mittitur pꝑeccatũ.niſi reſtiuatur ablatũ ᷣm
lvſtiẽ.io.an.⁊ inno.⁊ archi.hec heinr. boich.

De clericiſ non .xiiſ.
reſidennbo in bene ficᷓ ſuo. Hota. hmõi ſi
moniti iuſta cauſa ceſſante nõ redeãt pñt Fñ

ficijs ſpolian. vt in c. vlti. de cle.nõ teſidẽ. Et

dici? ibi io.an.ꝙ intelligit de beneſicijs cura

tis wl etiã ſimpliab ſireſidentiã exigant ex
pꝛiuilegio vel ſtatuis vel coſnetu dine. Vex
ſi eſſent bñficia q̃ͥ reſidentiã nõ exigũt.tũc ni
ſi eſet neceſſitas vł vtilitga eccleſie nouo
ſuboꝛta.nõ poſſent cogi bñ fidati ad reſiden/

tiam.qꝛ tũc lvc pcipere nõ ſpectat ad ſupio⸗

risl officiñ.ar.vij.q.i.ꝛ frater. Eſ de talibus
Poteſt intelligi ꝙ vnus põt habere plura bene

ficia. Mec obſtat ſi dicas ꝙ vnua nõ põtſer⸗

nire duabo eccleſis. qꝛ? oẽs eccleſie ſunt vna
ſm inno.xxi.di.q;uis.dicit hoſti.melius re⸗

erigit reſidentiq. nec de reſidẽtib officio ẽ q
rendũ. Et wpteſt quis vm pꝛeſentialitera al/
teri in abſentia dveſeruire. HMec obſiat ſᷣm in⸗
nocen.j.ti.i.cũpm. Obi a cõtrario innuitur.

ꝙ q̊ nõ ſeruit altari. nõ debet viuere de alari

am abſens et pᷣſens ſeruire intelligitur.
dummõ bene viuat et bñ expendat qð inde

(inHünili
(HuliIs.
pentdiae

(aniepeipr
(öͤrſcennt.
ereſeſt
ndecen
lietiiſtiura

ſpõdendũñ.ſ.q vhi agimus dellneſfcõ ꝙ nõ

Gprhen
nnnnii
ſet. Gat L
ifn lte

Wtmmiſenin

genſett
ttifzit⸗
tnir ⸗
rhintftinl
ſmnipent⸗
ninft htteft

S=
S
S=

„,

S.

=
=

—

Ghaeſcitene

tücncediſ⸗

.*

ſanelege¹

lonſe Dct

uneßnerrt.
hecbarntdin

tubcönent
cvtſmn anynen
Wglpr tti
ia eutuktn
(mnemi nis
iachifins. ne
unitbofi
enmmod

inginesmn
geetri, di,
ioponmnes

ſcherlaimpe⸗

=
E

Pcrteptdeſ

Kcei

leinroti

(epeserc

namenri
eſsias
(er itinie
Mulnatücdb
Uſnentes
Mlnecöſt

ntſentd

Eſlntoh
fbſiren

pltirie
ſltigeten

ere femi,

annze

1

. Aherentgrnen,

inen.

ſe berse .
Kkedcohgiie s.

tforfn hekndche

braimnſome

Ora enlesen a:
Wtdeentnen

degtis erifutn

Komen

Amfnrirlinm

Winöpeirdi ee

tmdrieen

r öniſent
mmigete ncen
CEedimTYNN

motmheherhinrih

ſtn ſe

„ ſ6

— G „
Geſemendͦteifii

8 127

.K † i Ae 4

Urohtserket N

re rifemuiit
ofantn

us o er
4

—,—
=Z
— —
— =

iTe
iu in vſi.ne
r ciſefni

gumirreihtilici

—,E-.
☛R

=

—

7

-ðð
n

rir acfffin

Giatrtuer

ſe

’

Laptulim

percipit. vc tñ dicit vvſtiẽ. repꝛobari põt.i.q.
iij.ex multis.igitur qᷓ male accepit vt bñ di/
ſpenſat. grauat᷑ potius q; iuuetur. Oñ dicit
c.cũ ᷣm. intelligendũ de leneficũs q̃ exigunt
reſidentiã. ſetus de collatione obrentu pſone
cauſa pietatis ⁊ elemoſine tm̃. Onde ſi debili
cõfertur bñficiũ ad ſuſtentationẽ.pcipiet.aſi
nõ ſeruiat. MNec habet conri eccleſia.cũ qͥc⸗
quid habet ſit deputatũ pietati.rxij.q.ij.aurũ.

putat iñ inno. oinne benefici requiri reſidẽ
tiam. niſi pletur cõtrariũ. lecio.an.ibi dicit

tamẽ vinc. vt refert io.an.eo.ti.c.ex parte.
verbũ reſidẽtie nõ eſt ita amare ſumenduin.
vt nũqᷓ; inde diſcedat.ꝓ hoc facit.ff.de ſexui.

lI.ſicin. q legit ⁊ notat di.xxxvij. de buſdaʒ

de conſe. di. v. c. ſint tibi. Et dicit hoc cõcedẽ
dum pᷣcipue de cõſtitutis in dignitanbo.⁊ in
his qͥ habent diuerſa bñſicia.vnũ intitulatuʒ
7 aliud cõmendatũ. Item in his q habẽt be
neſicia dexenpentia a pᷣbendis. Strictius au
tem accipit᷑ verbũ reſidentie. vbi pᷣbenda ha
bet onus annexũ.in ti.i.ſigniſicatum. Irem
vbi eccleſia habet im̃ vnũ miniſtrum. di.vi.
teſtamentũ. latius vero accipitur vbi eccle/
ſia habet plures miniſtros.qͥ ſeruiũtꝓ ſepti/⸗
manas.lxx xij.di.poſuiſti.lxxiiij.di.cõſuluit
Vta tñ ꝙ p omnes pꝛedictos caſus reſiden/
nie ceſſer fraus. ⁊ negligentie.ſᷣm vincen. ec
io. an. Et dicit loſtiẽ.ꝙ debet epiſcopus quo⸗
liber die wminico diuinis officijs intereſſe.
niſi iuſta cauſa impediatur.vt de conſe.diſti.
ii.epiſcopi. Similiter ſi ſitl modicum benefi
ciũ.debet beneficiatus interene. pᷣcipue in ve⸗
ſperis ⁊ matutinis.alias ſi eſt incoꝛrigibilig.
wteſt deponi vt di. xc. ⁊ debet ſeruire eccleſie
ln oꝛdine ſuo.vt de fi.pꝛeſbi.c.pꝛopoſiit.
De hiſ qui reſide §.xiiii.
re intelligũtur. vt.ſ.pꝛiuari nõ poſſ int beneſ
cijs ſed licite ꝓcipiant fructus.q;uis in veri

tate nõ reſideant. Et pꝛimo quidẽ de eo qui

extra eccleſiaʒ eſt.ſeu ſe abſentat ꝓ negocijs
eccleſie. vt de cle.nõ reſi.c.ex parte.vbi dicit᷑.
ꝙralis etiã ſi iurauit reſidere.licite ſe abſen⸗
tat p negocijs eccleſie abſ; piurio. Recipit

enim iuramentũ legitimã interpᷣtatõnẽ.pᷣm

inno. Itẽ ſi alias eſt iuſta cauſa abſentieiſue.
vt pꝛopter inimicicias ⁊ hmõi.vt eo.ti.inter
quatuoꝛ.atũc debʒ deſeruire ꝑ vicariſ‚. Se

cũdo ſeruientes quibuſdã pᷣlatis vt dicetur

nõ obſtante cõſtitutione cõtraria pᷣbende ſue

fructus in abſentia pcipiũt familiares videli

cet pape.vt eo.ti.cũ dilectus. qð intelligitur
ſᷣm lvſti. eſeruientiboei ⁊ aſſiſtentibo vt ca⸗

pellani. ⁊ ſuniles m io. an. Mõ tabelliones

cõducti.qui contenni debent eẽ ſuo lucro.Di

tit tñ hoſti. omnxs qui moꝛantur in cutſa
ex õü hoc pꝛiuilegium.⁊ ſi ſcri⸗
ptoꝛes ſint.ſecus ſi ibi moꝛãtur pꝛopꝛia vo⸗

nntate. Reſidentes etiã cum legato halrbũt

loc pꝛiuilegiũ quo ad puinciam ſibi cõmiſſaʒ
q hoc non ẽ pꝛiuilegiũ ſed ius cui ꝑticipare
debet legatus ſaltem eo iure quo pticipat epi
ſcopus ſ̃m io.an.Reſidẽtes etiam cũ cardi⸗

nali. dicit᷑ ſuper pc cõſtitunio pꝛommulgata. p

habeãt hoc pꝛ iuilegiũ ⁊ de cõſuetudine ſic ſet
natur m boſtie Ged verius omniby car⸗
dinalibo pꝛimlegia concedũtur io. an. Item

duo ex canonicis ſerniẽtes epiſcopo. abſen/

tes pcipiunt fructus pᷣlendarũ.vt dicit.c.ad

audientiã eo.ti.⁊ idem putat.pe. de alijs nõ
can noicis.etiã curã habentibo. de cõſe. diſt. i.

iubemus. . ij. q. vij. c.cum paſtoꝛis. Tercõ
ſtudentes in theo ogis. vt de mar̃is ſuꝑ ſpecu
la.⁊ hoc etiã ſine licentia pꝛelati.cum habeãt

a iure licentiã. ⁊ hoc niſi eſſent religioſi. PIn

alüs aũt ſcieni ijs requirit pꝛelati licentia. vt
in. c.tue.de cle.nõ reſi. Obi dicit io.an.qꝙ ſo⸗
la licentia ouã dat epᷣs exiſtenti in ſtudio.nõ
ſufficit.niſi eſſet ſtudiũ pꝛiuilegiatum in hoc
vt nũc eſt iſtud.ſ.bononiẽſe.Dicit etiaʒ ꝙ ex
litera argui poreſt. ꝙ intelligatur e genera⸗

li nõ ꝑticulari ſtudio quãdo driuiũ ⁊ quadri

uin theologie et ſacri canones legũtur. putat
tñ hoſtiẽ. hoc ad arbitriũ boni viri reducen⸗

dum. xxxvũ.di.ſiquis gramma icã. Et vide⸗

rur ꝙ duo tm̃ clerici ſint pꝛuilegiati ratione
ſtudij.⁊ nõ vltra.eo.ti.ad audientiã. Et du/

rat ſvc ꝑ quinquẽniũ.nõ tamẽ iſti percſpiunt

diſtributõnes quotidianas.q datur pꝛeſen⸗
tibo. Et idem d ſernientibo p̈ atis. ſed ſoluʒ
infirmi lvc babent. Quarto infirmi. vt eo.ti.
c.ad audientiã. QObi dicit io.an. Mon puto
ꝙ omnis infirmns percipiat pꝛebendã vel di
ſtributionem de quiboloquitur.c.i.eo.tit.li.
vi. Sed his qͥ alias erat reſidens et pꝛe infir⸗
mitate impeditur reſidere. ꝓcipiat pꝛebẽdã.
Et is qui alias erat deſeruiens.ꝓpter infirmi
tatem impeditur deſeruire percipiet diſtribu
tiones.⁊ ſic intelligo pꝛedicta iura. Adẽ no.
ipᷣe io.an.in.c.vnico.o.ti.li.vi.in nouel.vbi
ponit exemplum. Canonicus bononieñ cõti⸗
nue moꝛatur mutine.qꝛ eſt de mutina modo

infirmatur ibi nũquid rõne infirmitatis iſte

habebit diſtributõnes. Certe non. quia non
infirmitas. ſed abſentia iam pꝛiſtina fuit eꝗ
pꝛincipalis quare non intereſt diuinis offi⸗
cijs. Adem dico ſi eſſet pꝛeſens ⁊ ſanus ⁊ nõ
interrerat dĩnis nec cõſueuerat venire ad di
uina.quia non pꝛetextu infirmitatis ſi vellet
haberequotidianas diſtributõnes non habe
bit eas.nec cũ ſalua cõſcientia poteſt ne ve.

Litulus

ſed in foꝛo conſcientie tenetur ad reſtitutio/
nem.exquo ſi eſſet ſanus.nõ intereſſet diui
nis. Et iura q̃ volunt fructus ⁊ quoridianas

Diſtributõnes dari. de bẽt intelligi qñ infir/

mitas eſt pꝛorima ⁊ immediata cauſa nõ in

tereſſendi diuinis.alias ſecus.hec io. an. foꝛ

te tñ ſigratis canonici cõſerrent. et non vr ex

cutionem.

De clerico abſen Kxv

te cũ neſcitur vbi ſit. Nota ꝙ talis trib pu⸗

blicis edictis citabitur ad eccleſiã. ⁊ ſi poſtea

expẽctatus ꝑ ſex menſes nõ veniat.pꝛiuabit
eccleſia quã halbet. hoc dicit. c. er tue. de cleri.
noõ reſi. ⁊ ᷣm io.an. nõ ſuficit vnũ edictum
licet ꝑemptoꝛiuʒ nec intelligit᷑ iſtud œ ep̃is
abſentantibo m loſti. Et dicit idem lvſtiẽ.

ii latitat clericus. ſufficit edictũ publicari

vmos vel eccleſias. Sed ſi infra puinciã

copiã ſui faciũt ꝓcedi.nõ poſſet ex edicto qdᷣ

nõ pueniſſet ao eos. Mec contra latitantes
ex edicio ſolenniter ꝓpoſito. dicit etiã inno.
lvſtiẽ.ꝙ etiã ex pꝛobabili cauſa nõ licet ab⸗
eſſe. niſi de licentia pᷣlati. vel niſi illud ꝑnmt/

tat cõſuetudo. Camẽ cõſuemudo nõ woſiet in
oucere ꝙ ſine iuſta cauſa vagẽrur.eſſet.n. cõ

tra bonos moꝛes ⁊ leſionẽ eccleſiarũ. vñ nõ
valeret de conſuetudine. Interea añt vum

clericus vagatur om. deſeruiatur eccleſie de

fructibo eius ᷣm ioh.an.c.i. Mota etiã ꝙ;

ſi papa mãcdat ei ad quẽ ſpectat. ꝙ beneficia
alicui conferat.collatio p eum alteri facia te/
net.ipᷣe tamẽ ex fraſgrenſione punit᷑. hc ſum

matim dicit. c. dtlectus filius. e p̃ᷣben. vt o⸗/

nit io.an.habet tñ hoc diciũ multas exceptõ

nes. Hꝛimo videlicet. niſi l̃is eſet appoſita
clau ſula.ꝙ ſi ſecus fieret.ſit irritum ⁊ inane

vt eo.tit.inter ceterg. Secũdo mſi papa als-

ſuã inſinuaueritvolũtatẽ.vt no.hic glo.Cer
cio qñ papa nõ mandat conferri. ſed ipe cõ⸗
fert pᷣbendã.tũc.n.collatio facta alceri de illa
non valeret. vt infra eo. titu.ſi poſtq;. lib. vi.
Quarto miſi iſte pꝛo quo ſenbit ſuerat rece/⸗
ptus in canomcũ ante illũ cui ſacra ẽ ꝓuiſio

pbende. tunc.n. poſſet reuocgri collanio alteri
facta. cq; uieſpo iure tenear. Item niſi datus
eſiet executoꝛ ad cõpellendu.qͥ inſinuanet et

interdixiner oꝛdinario ne alteri cõferarp̃bẽ

Daim.qꝛ tũc collatõ aleri facta nõ tenet. Itẽ
mſi datus eſtet erecutoꝛ nõ ad cõpellendũu.
leo ad ruidencũ.qꝛ tunc ꝑ ſolam pr̃tationẽę
Earũ ſartã ei ad quẽ dirigũtur. ad quem pti
net collatio ahecta ẽ pᷣheda. vſ nõ valeat col/

lario fatta alteri vt de cõceſ. bẽ. l. vi.c. ere⸗
cutoꝛ. Item niſi papa mpib uiſet lvc. vel ſi

ůebito tanq; elemoſinã.non teneret ad reſti

x
bi ipᷣam reſeruaſſer. ſᷣm hein. bich. in fi. iſti

us.c. Canonici aũt qͥ tali ſimplici maãdato in

ipᷣius eluſionẽ pᷣbendã alij cõtulerũt.tenẽtur

de cõmunibo redditiboiſti pꝛoinderi. vt dicit

in ipᷣa decreta.dilectus.⁊ ſic eſt iſtud in penã

clericoꝛũ.q̃ cũ nullã excuſationẽ haberẽt obe⸗/

dire mãdato apoſtolico cõtempſerũt.nec eſt
pena cõueniẽtioꝛ qᷓ; vt puniãtur in quo deliq̃
runt. de tempo. oꝛ. vel nõ ẽ. NMon enim poſſet
ei ſine imiuna cõferri pᷣbenda alij iam collata
qꝛ in ea nullũ ius haber ipſe impetrãs.quod

gpparet ex ip̃ᷣa decretali. io.an.⁊ inſra eo.idẽ

dicit ꝙ m ſtilũ curie raro fit monitio ſinepᷣ
cepto.cũ dicatur.monemus ꝑ apoſtolica ſcri⸗
pta.nec in talborefert ſi dicat. madamus vł

pcipimus. ff. mã. Li. m hoſiiẽ. HNota. ꝙ ſi
ad vnici canonicatũ ⁊ prebendã vacanteʒ in

eccleſia duo canonici ſunt electi.nõ tenet re
ceptio.eiiã ſi auctoꝛitas legati ſedis apoſtoli⸗
ce interuenerit.łc ſummatim dieit dcre. di⸗
lecto.de pᷣben. vt no.io.an.vbi dicit innoc.ꝙ;
plato nõ licuit infringere pꝛiuilegiũ canoni/⸗

coꝝ. ſʒ ſi canonici ad quos ſpectabat receprõ

auctoꝛitate ꝓꝛia hoc fecment. tenuiſſet rece/⸗
ptio.qꝛ potuiſſent renũciaſſe ſauoꝝ ſuo.ſ̊ nõ
tenuit diuiſio pꝛebẽde.ſunᷣ eo.ꝙ illorũ. Et ẽ

re publico cin nõ põt renũciari.vt de fo.ↄpe,

ſi diligenti. Item pꝑ pꝛimũ fit melioꝛ cõdins

eccleſie.o? vbi cõſiliũ ibi ſalus.cxeſcit.n.nu
merus cõſiliarioꝛũ. DPer ſecundũ poſſet indu
ci mẽdacitas clerici. dicit etiã inno. ꝙ ſiin ec

cleſiavbi nõ eſt cerius numerus ſunt plures

canonici ex cuibo vnus moꝛit.nõ valent h⸗
tere ſi inpetrãtur ſuꝑ canonicatu:illius alte
ri cõferendo.quaſi vacer.quia nõ vacat ſed

deſiit vt hic dicif. vbi vero certus ẽ numer.

nõ deſuit. ſed vacat. Nota etiam ꝙ ſi alqs
eligatur vltra numerũ in eccleſia in qua nũe

rus juratus nõ tenet elecnio. idẽ ſi numerꝰ

ſit cõſirmatusſꝑ papã cum decreto. alias ſe⸗

cus ⁊ in cõcoꝛdia. Secus ſi quis iura ſſet nõ
vendere hbrũ.quia tenet venditio. dicũt ſxe/

ciale in ſpũalibo ꝙ valeat quod fſit contra iu

ramentũ.⁊ hoc placet archi.Alij dicũt ꝙ re

ceptio. facta contra iuramẽtſum tenetr. Et ſub
dit io.an. Satis poteſt defendi ꝙ valet talis
receptio. licet illi nat periuri. ſicut tenet ma⸗

trimomi contraccũ contra uramentuz licet
cõtrahens ſit ꝑpiurus hoc tamẽ non pꝛocede⸗

ret in illo qui ſe ehgi ꝓcurando fecit recipiẽ⸗
ies deierare. Et hoc videt᷑ placere pꝑe et plus
egi. pᷣm quẽ nõ obeſt ꝙ ſint periuri. ſic infa⸗
mes. ſic repellendia legiimis acnibo. et ſic
ab eligendo.uꝛ temꝑe eleqionis aohuc non

ratio diueiſuatis ſᷣm hoſti.qꝛ pꝛimũ cẽſetur
Ne lure pꝛiuatocui poteſt renũciari.ſᷣm de iu

hlkidh
klatie
uit e

mmrtrte
Crcunn
vinſttn

frietlitin

teinn

in
fruln

mianifi
Vinſle
tuune nup

ſonitos e
ectitas
ocnn

Pfidencdi)

Dingſift
Ncibe,

etinlam
eemni

pignrmtui

(iſesduratie
Wnishösrt
fibönßr
Corcerön
(phernon
segkewe
IAfatnonre

oſaaocönun⸗a

Kcadenhe
N

gong
ſekeedos
Ditiogennn
dumge

fliauſe
Uncidici
nnöp
eſun gie
ſManrg⸗
Itdoue
ſdr he
nipwſſen
öͤpt
Id.
dleſſein
Polnteprar

Parn

QAmn

ilifndot “

nitthnlinun
muiſunthennitan
awntiskenſſctsnt
Kchmmmmtide;
olgänrtſdenmng
PKngrrepeneginng

datdeefenimn

Ki

ubefelent enne

»„

Nnprtrniam fnn

niitnnian Anſt

enopunifrnehotitn

rwi Pefmniint
denmmmim gin

erpummsfinn

uämua antönure
i irmeim
umain aninn
Ewiandnn
a Cesie

.

S

=
S=
S
—
——

—
—
—
=

4
N

—

E
☛ =

=

õ
Memr o

—
=
=

ES
—
—

tpbarmh Nin
umenNY.
rtl eini 6

ſ

= —
=

S
=☛

S=

tarprun fik

=

ti me
s paloniſon⸗
g urnc,ſ
eennrzln,
iginmnn
Mskynm

eamnin

S=
=

1
4

=

—
—

4

=
Se

9

=

—
—

4

4 “

ALaptulum

erant piuri nec infames. Sicut etiã regula/

riter qui iurat nõ mutare teſtamentũ. facien
w pᷣm. ſit Piurus. DPoſſet tñ caſus cõtingere
quo non eſſet ꝑiurus. Sic in ꝓpoſito dico ꝙ

foꝛtius valebit receptio vbi dicas recipiẽtes
nõ eqe ꝑ iuros.puta qꝛ erat ꝙ ꝓpteraugmẽ/
tum facu ltatũ poterat ſtatutus numerus au
geri er vi tacite cõditionis ſine pena piurij.

iid enã factũ fuit co legialiter.⁊ ab his qͥ wote⸗

rant.alias ſecus. Ditcit etiã in iſto.c.innoc.
ꝙ vacante vna pᷣlvnda.plures pñt eligi ĩ ca⸗
nonicos hoc expꝛeſſo ꝙ vnus habeat p̃lendã
integrã ⁊ alijs ꝓuideat᷑ cũ ſe facultas obtule
rit. Sed ſi ſunpliciter recipiãtur vno iure va⸗
cante nõ valet electio.qꝛ intelliguntur electi
ad vnã pᷣbendã. Mec obſtat.de cõſti.c.cũ.m.

Dicit.n.ꝙ ibi fuit e xpꝛeſſum. dixerat auteʒ

inno.in eadẽ glo.ꝙ in eccleſia hñte certũ nu

merũ pᷣbendarũ vel canomcoꝑ vel vtrũq;. eli⸗

gendo canonicũ vltra numerũ valet eleciio.

ſed rũpitur pꝛiuilegiñ quo ad numeꝝ canoni
rorũ.ſed durat in numero pᷣbendarũ. eo. tit.
Dilectus. Rõ aũt quare teneaf electõ in cano
nicis ⁊ nõ in pᷣbendis eſt. qꝛ ſic ſtatutũ eſt in
canonicis nõ in pꝛeblendis. Dicit etiã io. an.

in his ⁊ in omnib cõſirmatõmbo ⁊ pꝛiui⸗

legijs eccle.qͥ bo adijcit ec clauſula ꝙ ſiqͥd cõ

tra id fiat non valeat.hoc opatur ꝙ canonici

luo ſacto cõtrario nõ pñᷣt rupere pꝛiuilegiuʒ.

vt hic. ꝙ dicit hoſti. ſibi ñ dubiũ. añ epponit

a papa. Et recitat inno. lvſti. quoſdã dicere

ꝙ nõ ſolum papa ſed quilibet iudex põt axpo
nere hoc decretũ in his q̃ ꝑtinent ad ſuã mrii⸗
ditionẽ. im mo ⁊ quilibet pꝛinatus.Seð ſciẽ⸗
dum ꝙ loc decretü habet maioꝛes vires.qñ
fit cñ caulecognitione ᷣm inno.⁊ hoſtiẽ.qui
tandẽ dicũt ꝙ nulla videt᷑ eſſe rõ quare cano
nici nõ poſſint venire cõtra pꝛiuilegiũ ſibi cõ
cenum. qũ eſt talis clauſula. ſicut qñ nõ eſt ni
ſi dicatur ꝙ hoc faciat virtute clauſule. Del
ꝙ ſit de nouoſtatutũ in fauoꝛẽ eccleſiarũ.lvſ.
mn dicit. ꝙ licet ſit clauſula augmẽtatis facul
tatibo poſſit numerus augeri.nõ augmenta/⸗
ns nõ poſſit.exquo eſt ihi clauſula hec oĩa io.

an. in. d. c. De vna pꝛebẽda vacante pñt fi

eri due. ſi eius ſupperũt facultates.als diui⸗
dens integrare tenet᷑. ſic ſumat.c.vacante de

pben. io. an. vbi dicit hoſtiẽ. ꝓut ipſe recitar.
ꝙ ad hoc ꝙ valeat talis ſectio.quatuoꝛ reqͥ/

rũtur. Pꝛimũ ẽ vt diuidentes intendant de
nouocreare.⁊ numerũ pꝛebẽc arũ augmenta
re. Secũdũ ꝙ fiat de cõi conſenſu eoꝝ ad q̃s

ſpectat.⁊ dioceſani ⁊ capituli. CTerciũ ꝙ fiat

exr cauſa rõnabili.Quartũ ꝙ ſint duo ſuffici⸗
entes. Si aliquod horũ deſuerit.nõ valebit.
AQueritur ſi papa de plenitudine poteſta⸗

I

tis poſſit pꝛiuare clericũ bñficio ſine cauſa. et

vicletur ꝙ ſic in. c. q;uis de reſcrip.li.vi. Se⸗/
cus in caſtro oð wnanit ᷣm pe. de ancho. in

c.i.de pꝛoba.anccr.tñ dicit ꝙ ſi papa pꝛmat
aliqueʒ beneſicio ſine cauſa, tenet ei ad aliud
ſim ie beneficiũ. Aliqi dicũt cõtra ꝙ papa
nõ poſſit hvc facere ſine cauſa.in.x.col. de na
ſu ra feudi in pꝛmcipbiio.
De vacantibuſ be ſ. xvi.
neficijs. Mota ꝙ benefi cia omnes dignira
tes ⁊ pſonatus vacantia in curia romana nõ
Pſſunt cõferri mſi p papam. Simiiter bine
ficia curialiũ ſen accedenũ vel recedennũ de
curia. ſi decedãt in locis vicinis eurie ad du⸗
ꝗs dietas legales. omia hec ad papaʒ ptinẽt.
niſi poſt menſem poſſunt cõſerre ea ii ad q̊s
pertinent. per ſeipᷣos im̃ vel ſᷣis agennbaire
motis per ſuos vicarios genera es qinbo hoc
ſit cõmiſſum in eoꝛũ dioceſi exiſtendo velni
ſi ſint eccleſie parochiales ⁊ vacaſſent vacan
te ſe.ap.aut euã ſi vacauerũt ante.ſedante/⸗

; conferrentur papa eſt vſunctus. pꝛoban⸗
tur he omnia de pꝛeben. c. licet. li. vi. .c. ſtatu

fuũ.⁊.c.pꝛeſenti.⁊.c.ſi appſtolicq. Capitu⸗
lum ſede vacantenõ ꝓoteſt cõferre illa lene/
ficia.q̃ ad collationẽ epiſcopi ꝑtinent.ſed le·
ne poteſt admittere pᷣſentatos a patroma. et
eos inſtituere in beneficijs ad q fuerũt pᷣſen
tati.licet ad epiſcopũ ſi viueret pertinuiſſer.
extra de inſti. c.fi. li.vi. Poteſt etiaza capitulũ
epiſcopo defuncto vel ſuſpenſo a collatõne le
ficioꝝ conferre pꝛebendasque ad epiſcopum
capitulũ cõmuniterptinent.eniam ſiep̃ua
intereſſe habeat collationi tali tanqᷓ; pꝛelatꝰ.
Tidem põt epiſcopus ſi capitulum ſit ſuſpen

ſum vl ſingularuer omnes ercõmunicati.

Sed ſi ꝑtinent adepᷣm cũ cõſilio capituli.wj
cõſenſu.deſuncto epᷣo vel ſuſpenſo.nõ poteſt
capitulũ ſe inromittere. niſi epᷣus ſuſpẽſus

fuerit in moꝛa de petenda relaratõne ſuſpen

ſiomis. Obi aũt de ſpeciali conſuetudine le⸗/
neficioꝛũ collatio ad aliquẽ cũ cõſilio epiſco/
pi ꝓ tinet.ſublato de medio epᷣo.cũ cõſiliũ nõ
Pi it ꝑti.nõ erit collatio diſferenda. Simili
ter ſi ẽus egerit in remotis.ita ꝙ non poſſir
in bꝛeui eius pñtia haberi.extra ne ſe.va. c. ſi
ad ep̃m.li.vi. YItem ſi ꝓ epᷣm conferaturle/
neficiũ alicui abſenti. licet nõ fiar ſuũ mnec

aſientiat.tamẽ epiſcopus põt conferre alteri

nec ille recuſer.necvaleret collaio. Secus
ſi eᷣus notificata ipᷣa collatione cõpetentem
terminũ aſſignet cõſentiendi ⁊ ulle nõ cõſen
tiat infra terminũ.poreſt eriã cõſentire quã⸗
wcũq;. dummodo anteq; iᷣm bñficiñ alte⸗
ri cõſerat extra de pᷣbẽ.c.ſi nibi.li.vi.Si pauꝑ

f iiij

Titulus

clericus cui mandabatur de leneficio puide/
ri iurta eius merita. qꝛ nullũ habebat.poſtea

eitra de pꝛebẽ.c.ſi pauꝑ.li.vi.
Beneficiũ non na .. xvij.
cans nulli ꝑmitti põt.nec in generali.vt pꝛo
mittendo cũ potuerit ꝓuidere.vel ſe facultas
obtulerit. aut ſub qua vis foꝛma verboꝛñ als
ꝓmiſſiones dicte.nec valẽt nec obligãt.ex de

cõceſ.pꝛebẽ.c.deteſtanda.li.vi. OꝛdinatPꝰad

titulũ ſui patrimonij pᷣm ber. poſt .

aſſecutus ẽ. nõ fenef amplius epᷣe ꝓuidere.

vendere ⁊ wnare. nain ⁊ leneficio eccleſiaſti
co poteſt renũciare.licet vin.virerit cõtrariũ.
de bñ ficijs patrũ nõ hñdis a filija. habes ĩfra
in.iiij.ꝑte.de ꝑmutatõne bñficioꝛũ.⁊ renun

ciatione habes ſupꝛa.ij ꝑte.tit.i.ca.v. S. vij.

plenius infra.c.iij. de ꝓmutarõmb bñſicio

ru.de ſimonia in leneficijs ibi vide.⁊ de pena

talis ſimonie. Quõ bñnſiciati ſen oꝛdinati te

neãtur ad hoꝛas ſeu ad officiũ dicendum ha
les ſupꝛa in ti.xiij.c.ii.de teſtamentis cleri⸗

coꝛũ ſupᷣ tit. x. c. iij. S. xiiij.

De fructi buſ be ꝗ. xvxiii.
neficioꝛũ. Fructus beneficioꝝ iam pcepti dla
rum ẽ ꝙ alienari pñt. nec reqͥritur illa ſolen⸗
nitas q reqritur in alienatõe rei eccleſie im/

mobilis.de qua habes inſra ſeo.c. Sed 2 fru

ctus percipiendi pñiſlocari. etiã ſi ſint decime
vel alia. extra de loca. c. vſtra. Sed hec locatõ
nõ extendit᷑ vltra tempus vite locãtis. quia
cleri cus in bñſicio vſufructuario com Patur.
xvi.q.vi.illud. a de locatõne beneficiox. vide
ſup.ij.parte. ti.i. Item nota ꝙ canonici 2
alij bñ ficiati qͥ diuinis officijs no interſunt.
nõ pñt pcipere quotidianas diſiributiones.
neccõſuetudo valet. alias nõ faciãt eas ſuas
ſed ad reſtitutionẽ tenẽtur. niſi excuſet eas
infirmitas vł alia rõnabilis ⁊ iuſta cauſa ne
ceſſitatis coꝛpalis.extra de cle.nõ reſi.c.vni⸗

co. li.vi. AYtem no. ſm guil.ꝙ illi clerici qͥ njõ

reſident in bñficio ſuo.n ec implẽt in eo offi⸗
cia ſua. ſed voluptatibo vacant nil iu ris hñt
in rebo eccleſiaſticis.⁊ ſi recipiũt.tenent reſti
tuere. Redcditus. n. eccleſiatũ ſunt ſtipendia
eccleſie ſeruientiũ. Onde iura indi xerũt per
ſonalem reſidentiã clericis. qᷓ tñ in certis ca
ſibo pꝓmit:unt abſentiã. vt infra dicef. tamẽ
quicquid ſit de foꝛo cõtentioſo ſufficere vide⸗
vur ad ſalutẽ.ſi ipe ſua curs ⁊ impẽſis pꝛoui/
det. ꝙ eccleſia decẽter officiet.⁊ populus ſuffi
cienter regatur. Et ipᷣe loneſte vite ⁊ moꝛus.
lonũ exempiñ ſubdiiis oſtẽdat. interdum
Ele ad locũ accedat.⁊ de pᷣdictis certificet.et

de pꝛebẽ.c.tuis.poteſt ipᷣm patrimoniũ ſuuʒ

eccleſiis. ne eax

xXV

gqñ̃q; officiũ ꝑ ſe exoluat Cutius tñeſt ſi per

le cõtinue faciat. Atẽ nota pm guil. vl.
ꝙ clericus licet habeat ſufficiẽs patrimoniũ.

ſideſeruit eccleſie poteſt licite ſuſtentari debo
nis eccleſie. xij.q.ij. charitatem. . c. eccleſia
ſticis. ſed ſi nõ deleruit ⁊ in malos pſus erpẽ

ditanultipliciter peccat.⁊ ſacrilegiũ cõmitiit
xvi.q/i.qm̃.⁊.i.q.ij.clerici.⁊ de hmõi debxt in

telligi. c. paſtoꝛalis.⁊ ſimmlia,q.ea. Fructus

ait bñj ficioꝑ vacantiũ. tpe vacatõmis delent
in vtilitatẽ ip̃aꝑ eccleſiax e pẽdi.vel futuris
ſucceſſoꝛibo fideliter reſeyuari. alias in cathe

Oralibo eccleſiis ⁊ in regularibo ⁊ collegiatis

ſi fiant cõtra p.c. cõuentus collegia vel ſingu

las pſonas ipius eccleſie ſunt ſuſpenſi abio-

ſicio ⁊ beneficio. non obſtante pꝛiullegio vel
2ſuetudine.extra de elec.c.qꝛ ſepe.ili.vi. Itẽ
ſimilis pꝛohibitio fit generaliter de ommbus

pta. vel alia rõnabili cauſa id faciant.als epᷣi
ſupioꝛes ſunt ſuſpẽſi ab ingreſiu etcleſie.⁊
alij ab officijs ⁊ beneſicujs. wnec ſatuſſecenint

de of. oꝛ. c. pñti. li. vi. Atem indulgentie deꝝ

cipiendis fructibo bñſicioꝝ in abientia conꝰ
ceſſis plomis nõ eccleſiis vł dignitatibo ſunt

aſſe ⁊ irrie.de reſcrip.c.ſi.lib.vi.

De bonis ſeu fricti K.xir.

bus bñficioꝛũ qᷓ dant derici conſanguineis.

vel ꝑſonis turpibo. Otrũ in dando percent.

an teneãtur ad reſtitunonẽ. ſuꝑ ivc dicit ray.
Pclerici qͥ cõſanguineis potentibo. vel mete
tricib ⁊ hiſtriompa ſimim bo bona eccleſiaſti

ca. pauꝑibꝰ vebita tribuũt. raptoꝛes ſunt. qe

quicqd dernici hñt paupeꝑ S. Dieit hiero. 1vf.
q.i.c.ſ. Nam pauꝑibus debẽtur. vñ ad reſti

tutionẽéomnin paupibus. vel inutilitatẽ ec,/
cleſie.xij.q.ij.c. gloꝛia. ⁊.c.ſi illi.⁊ pecct moꝛ

taliter. nõ loluʒ qui pauꝑibus ſub trahůt. añ
turpibus pſonis tnbuũt.lxxxvi. di. qͥ wnato

ribus. . c. vonare. &t quod dicti eſt de ↄan

guineis intelligenan ẽ qñ dat eis nõ vt pau

per bus.ſed vltra ſtatũ conditõnis eoꝛũ.ᷣm

guil. ar. lxxxvi. di. nõ ſatis. ver.ẽ alia. Itẽ vr

lentire ilv. ſe.ſe.q.clxxxv. dicit em̃ loquẽs de

epis. ꝙ ſi ſunt diſtincta vna qᷓ dbẽtur i vſuʒ
eccleſie ab his.q ſunt pauꝑibꝰ erogãda 7 mi
mſtris. ⁊ ep̃s aliquid ſibi retinuerit de his qᷓ
erogada tlunt pauꝑibo vel in vſum mimiſiro⸗
ruũ vel cultũ diuinũ erpẽdẽda. nõ ẽ dubiũ.qꝙ
moꝛtahliter peccat. aad reſtõnem tenetur. de
his vro q̃ſunt ſpaliter vſii ſuo veputata pec

cat ſiimoderate fibi retineat. a alijs nõ ſub?ę

uenist vt reqᷣrit debiti charitans. nõ tñ tene

bona occupẽtur a pꝛelatis q
bus ſublunt. ſeu ad quox cuſtodiã pꝑnnet.-ni
ſi de ſpeciali pꝛiuilegio vel cõſuetudine pᷣſcri/

Gninöine
legoit diſrrib
unmurnoͤfit
lunono etgo⸗
lsſigs. ?ſi
none Ajo
lüfentpeter!
ifuaus fim

lae. ſeo pobe

tocnimidrat

luntiſetno
Mlipitübipie
Prodneed
Efllaeſctit.
sſnor tin
enßtio ſcer
Mnmnoninre
Protraſun
Wögenmus
oedanmbr
Pk diens. g

ſſleneptän

AUnphisq duͤtn

sſubcert

pnniütri!

Menans

ſtenmin
Nuafnelen

fcrareo

inet
ſeſehie
nin

emem

Aleſie nnſthnt

3 nelglernzi
Ekeneniig denit

N

NMocpine .
cclnpenrzocegne
Darrlnti imn

==

gon enini

S=—

1

üiaiidinmich

e
Wents dnetſſeng

iiebignſien

Jenrcrgenen,
nifcer nitian,

„ .
. CLN.

aeisrkontrhhin

=
=+☛6R

ſaſnciſt

Ntdena onſneone

DErünbatotne

eſtnmridrbeneng.

Eumekpih Nr
Emnten. äpiorstn⸗

rgrd. dotden.

Agitksdtinn ijtt

otrs Klftutftni
n takiltpcie.
nintkrebbinhii

FtcNniefe
iigiduitstod

iui oncrizeriſſ

Sris ridnen

mmn. duiminmid

Camntint
agt idimn
Gtifenrand el
gln nnnſs

mift iitli⸗

Afünentuhi

E

—
riinen. ll

==
=

SS
=

mui potẽtes p fraudes.ininas ⁊ impꝛ uni/
tates.ᷣm Ray. tenẽtur reſtituere. Mon qͥdẽ

Capitulum

turad reſtitutionem. Si vero pꝛedicta bona

nõ ſunt diſtincta. eoꝝ diſtributio fidei er cõ

mittitur.Et ſi dem deſiciat in modico.vł ſu

perabũdet.põt hve fieri abſq; bone fidei detri⸗
mento.qꝛ nõ põt hõ punctualiter acciꝑe in
talibus illud qð fieri opoꝛtʒ. Si vero ſit mul
tus exceſſus.latere nõ poteſt. Dñ videt bone

figdei repugnare. ideo non eſt abſq; pctõ moꝛ
tali. Idem iudiciũ ẽ de bonis alioꝝ clericoꝛũ.

vt ponit idem tlv.in quodã quolilblet. PBe.
vero de pa.in.iiij.di.xxiiij.q.iij.dicit.ꝙ qͥdaʒ
dicñt ꝙ illud qð clerici in malos vſus conſu/⸗
mũt de patrimonio iheſu xpᷣi.nõ tenẽtur reſti⸗

tuere de pꝛopꝛio.qꝛ ſunt dñi eius qð ꝑcipiũt
aliter teſtari nõ poſſent. In re aũt ꝓpꝛia qui⸗

libetẽ moderatoꝛ ⁊ arbiter.vt patet ar. etiam

ad hoc ẽ extra de cle.nõ reſi.c i. DPbi dicitur

ꝙ qui nõ intereſt hoꝛis ſine cauſa rõnabili.ſi

recipit diſtributões quotidianas qᷓ ꝓ hmõi

dantur.nõ facit eas ſuas.ſed tenetur ad reſti

tutionẽ.ergo a cõtrarũs ſi intereſt lvꝛis facit

eas ſuas.a ſi male expẽdit.nõ tenef᷑ ad reſti⸗
tutionẽ. Alij dicũt ꝙ nõ habet fructũ fauoꝛe

ſui ſicnt pater in bonis filij aduentitijs.quo/⸗
rũ fructus ſi male cõſumat.nõ tenetur reſti
tuere. ſed pꝛo bono eccleſie ⁊ pauperum facti

ſunt adminiſtratoꝛes ⁊ tutoꝛes qui ſunt qua

ſi domini ſed nõ qñ pupillũ ſwoliãr. Et ideo ſi
cutilli pñit ſibi victũ ⁊ veſtitũ retinere.⁊ bñ/
meritis dare. Sed ſi male expendunt tenent᷑
reſtituere.ſic ⁊ iſti. &t iſtud magis conſonat
Dictis ſanctoꝝ ⁊ iuri canonico.lxc pet. Hnde
hiero. Cibi o ſacerdos. de altario viuere non
lu xuriari ꝓmittitur. di.xliiii.S.i.Et aug.dicit

NHõ illa noſtra ſunt.quoꝛũ ꝓcuratõnes quo /

dammõ gerimus nõ pꝛopꝛietatẽ nobis vſur
patione damnabili vendicalmꝰ. xii. q.i.ſi.pꝛi.
uatum. vbi dicit glo. ꝙ loco dñi habẽtur pꝛe

lati.cũ bñ adminiſtrãt.loco pꝛedonis cũ ma

le.ſf. p emp l.qui fundũ.j.ſi throꝛ.cui cõcoꝛ.
iſe ve. dicens. ꝙ pꝛelati ſunt dñi ſub certa le
ge. .. ſi bne vtatur. a ls reſtituere teneãtur. ſi⸗
ut in his q̃ᷓ dãtur ob certã cauſam in legatis

relictis.ſub certo mõ.quibus deficientibꝰ, li

cet wminiũ trã latũ fuerit. repetůtur Itẽ
noĩa ꝙ clericus ſeu pᷣlatus tenet̃᷑ de bonis ec

cleſie ſue amiſſis ſua negligẽtia. wlo. culpa
ſiue lata ſiue leui vt no.extra de of.oꝛ ea.que

idem hoſti. Oale aũt recipiẽtesa ꝑſonis ee
cleſiaſticis de lonis eccleſiaꝝ videlicet de fru/

ctibus ⁊ elemoſinis beneficioꝝ.vt fornicarie

⁊ hiſtriones. cõſanguinei.nõ rõne indigen

tie.ſed parẽte le.⁊luſoꝛes⁊ hmõi.⁊ alij.⁊ o
luni /

ille qui turpiter dedit.ſed auctoꝛitate ſuꝑio/⸗

ris zuertere in vtilitatẽ illius eecleſie vel pau
Pibus erogare. xvij.q.iiij.ſi qͥs in atrio. Sed
ſiclericus dediſſet redimẽdo verationẽ ſuã.
puta tirannis vel moleſtantibus eũ iniuſte
hmõi.tunc deberetreſtitui ipi clerico. Auixe

ro recipiñt intuitu neceſſitatis et elemoſine

vleccleſie.qꝛ impenderũt ſeruitiũ vel patro
ciniu.in nullo tenẽtur.nec peccant. immo ec
cleſia ad hoc tenetur. di. lxxxvi. nõ ſatis.. xij
q.q.ii.quiciq; ſuffraganeo.

De traſi: u clericoꝝ de vna eccleſia ad aliz.
Capituliũ. ii.

Ec materia diffuſe

tractatur.vii.q.i.c.ꝑ plura.⁊ in.c.
ſcias.dicitur.ꝙ nõ mutat ſedẽ.qui
nõ mutat mentem. Et aliud ẽ mutare aliud
mutari.⁊ qꝛ vtilitas pluriũ.vtilitati vnius pᷣ/
ferenda eſt. Nota ergo ꝙ clericus ͤnq; de
cauſis poteſt trãſire de vna eccleſia ad aliam.
pꝛima eſt cã neceſſitat. puta pꝛopter hoſtes
hmõi.Et in hoc caſu etiã ſiquis pꝛopꝛia au
ctoꝛitate trãſit.nõ punit᷑.vii.q.i.paſtoꝛalis.
Secũda ẽ cauſa vtilitatis.ſ.qñ poteſt eẽ ma⸗
gis vtilis in eccleſia alia.⁊ tũc poteſt tranſire
auctoꝛitate ſuꝑioꝛis.vii.q.i.mutationes.iii.
c.ſequentibus. Cercia cauſa humilitatis ſeu
ſanctitatis.puta cñ trãſit ad religionẽ.⁊ tunc
cũ ꝓfeſſus eſt nõ poteſt petere pꝛimã eccleſiã

gaut ad ſeculum redire. vii. q.i. hoc nequacq.
Quarta caulſa cupiditatis. Quinta cã ambi
tioms.⁊ in vtroq; caſu cum temere tranſeat

de vng ad aliaʒz. debet vtracq; carere. ſ. habita.
qꝛ eã ſuperbe cõtempſit. ⁊ am bita.qꝛ eã aua⸗
re concupiuit.vii.q/i.fiquis epiſcopus.⁊.ca.
ſi quis de ordine.extra de trãſia.c.quãto. Sʒ

tamẽ ecclefia poteſt eñ repetere. vii.q.i. non

opoꝛtet.⁊.c.ſi quis.vero.hec Rax.

De modo trãſeudi . .
de vng eccleſia ad aliaʒ. Nota ꝙ ſi ẽ epᷣs.non
poteſt trãſire ſine ſpeciali licentia pape.vii.
q.i.mutationes. ⁊ hoc ſiue ſit conſecratus ſi
ue electus ⁊ cõfirmatus. ex᷑ de trã ſla.ca. inter
coꝛ ꝑalia. Si aũt ſi inferioꝛ ⁊ trãſit ad aliam
eccleſiã eiuſdem epᷣatus.ſic ſuſſicit cõſenſus
epi. ar.xxxxiii.q.v.qͥ vxoꝛẽ.Si vero ſubeſt in

ſerioꝛi pᷣlato.et traſit ad eccleſiam nõ ſubitazʒ

illi. tunc conſenſus expꝛeſſus reqmrẽdus. ar.
lviii.di.c.ii.OQm aũt trãſit ad eccleſiã alteriꝰ
epatus. tũc ẽ neceſſarius conſenſus expᷣſus
epᷣi ⁊ etiã alterius ſi habet aliũ ſupᷣ ſe pᷣterepi
ſcopũ.lxxi.di.p totũ.vii.q.i.epᷣus de loco.ex⸗
tra de regul.admonet. lvdie tñ eↄſuerudine
lnia nõ pecit᷑.Oe trãiitu aũt clerici aõ epᷣi ad

Zitulos

religionẽ a nullo oportet petere licentiã. De

tranſitu aũt de vna religione poſt pꝛofeſſionẽ
ad aliã dicetur inrra. Item nota. ꝙqᷓ trã
ſit de vna eccleſia ad aliã. de minoꝛi ad maio
rem debet tranſire.diſ. xciij.lesimus. extra
de tranſa. c.i. dicitur aũt pᷣlatus tranſlatus cũ
eſt cõfirmatus ⁊ obtinuerit poſſeſſionẽ coꝛpo
ralem.xxi.q.ij.ſi quis iam tranſlatus.⁊ tuuc
nil delet halere cõmune cũ pꝛioꝛi eccleſia. vt
ibi dititur. ſecus ſi nõ habet coꝛpalẽ poſſeſſio⸗
nẽ.di.xciij.ſi qui ep̃i.⁊ de elec.c.cũ in cũctis.

De ꝑmutãtibo bñ̃ficia vel pᷣbẽdas. Ca. iij.

E permutatione ec

(leſiarũ velpᷣlendan. ſic ait vrba/

nus. iij. Queſitũ eſt exparte tua. ſi

cõmutatõnes fieri valeãt pᷣlendarũ. cum cõ
mutatio dignitatũ in conſilio turonenſi fue/

vir inferdicta. Bñ.generaliter itaq; teneas
cõmutatio pbendarũ de iure fieri nõ woteſt. p

ſertim cũ pacrione pꝛemiſſa. q̃ circa ſpũalia
vel cõne ra ſpnñalibo labem ſemꝑ continet ſi⸗
monie. Si aũt epᷣs cauſam inſpererit neceſy

ſariam. licite poterit e vno loco ad aliũ tranſ⸗

ferre pſonas vrique vni loco minus ſunt vti

les ſe alubi valeãt vtilius erercere.de re. per⸗

muta. dicit glo.ſuꝑ verbo ſimonie.qꝛ in ſpi

rifualibo. puta in beneficijs 1 eccleſũs ⁊ anne
xis ſpñalibo. vt iuſpatronatꝰ nulla pactio vel
conuentio debet interuenire. vt.i.q.ij. q;pio.
alias eſſet ſimonia. et de hac ſimonia q;̃ fit in
ꝑmutatione halesſſupꝛa in.ij.ꝑte ti.i.c.v.in
glo. ſuꝑ verbo vni loco. dicit. n. canonſdiſtin.
Ixxrxi.valet interdum cõuerſis mutatio loci.

quia ſepꝑ dũ mutat᷑ locꝰmẽtis affectus.lt de
hac materia ꝓmutationis habetur etiã.x.q.
i. §. ſed 1 pmutare. xij.q.ij. diaconi. ⁊.c.ep̃ᷣs.
qui mancipiũ.Et repetitur materia huius in

vi.⁊ cle.vbi eſt ti.de re.pmu.et dicit io.an.in

nouel.in.d c.ꝙ illud ẽ verũ inſpũalib ⁊ ĩne

xis ſpũalibi.ſ.ꝙ non põt fieri pactio. Secus
aũt decoꝛporalib a realbo ipis annexis. Atẽ
de his annexis incoꝛꝑalib. q̃ a ſpalbo ſe⸗
parari pñt.vt poſſeſſionibo. MHam ſuꝑ talib-
ex cauiſa ⁊ paciſci.⁊ ꝑmutari ⁊ vendi poſſunt

Et circa pmutationẽ ecceſiaꝝ idem.io. an.
in nouel. dicitꝙ bene poſſer clericus epiſco⸗
w dicere. Cum nõ wſſim ſecure moꝛari vel
æ ficere in tali eccleſia ꝓ erimmicitias. vel

diuerſitatem lingue vel alia iuſa cauſa. ſup
plico vt de mea pᷣbenda vel eccleſia puidea⸗
tis alteri.mihi eſt alrera pꝛouidendo. poſtet

etiã expꝛimere ſic. Cali melius cõpetere ec

cleſia mea ⁊ mihi ſua. ar. de pꝛebẽ.c.inter ce⸗

XV

„

tera.ſm lvſti. ita tamẽ œ inter ſe nõ paciſcãẽ

tur.nec fiat aliqð ex ptiũ pacto vel cõtractu
ſed er officio ⁊ iuſſione iudicis vt de pactis.
c.cum pꝛidẽ.Et ſubdit ibi io.an.cũ habui per
tempa foꝛmare cõtractus pꝓmutationu ſuper
ecdleſiaſticis beneſicũs.feci ꝓ hanc decretalẽ
queſituʒ inchoare cõtractus ab epᷣo hocmõ.

Nenerabilis paterepiſcopus.talis io.cõſi⸗

derãs qð.a.clericus talis eccleſie viiliꝰſe poſ⸗
ſit habere in tali eccleſia.pꝛo eo ꝙ ⁊c̃.reqͥſi/
uit eundem an conſentirevellet pmutatiom
⁊trãſlationi fiende.cum tali 7.

“
Et nota quod circa ſi.
hanc materiam pmutationum eximius co/
ctoꝛ fridericus de ſenis fecit tracratũ pluriuʒ
queſtionũ.que hic bꝛeuiter vonũtur. Et pꝛi⸗
mo queritur an permutatio facta per oꝛdina⸗
riñ de beneficis reſeruatis per papam valeat
cum effectu. Rñ.ꝙ nõ.quod pꝛobat ꝑ decla⸗

rationem benedicti.que incipit dudũ.Et per

conſtitutionẽ io.xxij.que incipit erecrabilis.
in fine. Nec obſtat.c.i.de re.pimu.li.vi.qꝛ ſi
cut litere beneficiales ſunt odioſe ⁊ reſtringẽ

de. vt. . ſ motu pꝛopꝛio.⁊.c.ſequenti.de pᷣbe.
li. vi. ſic ⁊ reſeruatõnes pꝛo executõne gratia
rũ ad alterius inſtantiã reſtringi debent. ⁊ ſtri

cte interpᷣtari.ad lvc deof fi.dele.li. vi. c.ſi ſu
pergrana. Sed reſeruatõnes que fiunt ꝑ pa
pam pꝛopꝛio motu generaliter vl ſpecialiter

non lunt odioſe.ſed fauoꝛabiles ⁊ plenã reci
piũt interpꝛetationem.vt de pꝛelen.ſi pluri⸗
bus.li.vi.nec etiã negari poteſt.qͥn in prmu
tatõne vacatio intercidat.⁊ hinc ⁊ inde colla

tio vt no.io.an.de reſcrip.ſi ꝓpter.li.vi.⁊ pꝛo⸗

batur in cle.i.de re.xmu. Et conſuerudo ſer⸗

uat ꝙ pmutare volẽtes pꝛimo renũciãt.⁊ pm

ſtea ſit collario. Exinde q̃ritur poſito ꝙ papa
cõceſſit legato ꝙ auctoꝛitate apoſtolica poſſi

recipe reſignationẽ beneficioꝛũ a volennubii
la reſignare ex cauſa ꝓmutatõnis ⁊ illa etiaʒ

eadem auctoritate cõferre.q̃ritur an talis le⸗

gatus poſſit bñficia reſeruata pmutare.Eñ.
credo ꝙ nõ.qꝛ generalis cõceſſio nõ ſeexten
dit ad ea q̃ papa ſibi ſpãliter re eruauit vt de
of. de le. c. qð trã ſlatione. Nabeat ergo illa cõ⸗
ceſſio locũ in bñſicijs nõ reſeruatis.ſecusſi
omma bñficia eent reſeruara ĩ ila puincia.
Nã eo caſu vt cõceſſio ſit aliqͥd allatura.pote
ritetiã reſeruata ꝑmutare.ad lvc de ver. ſig.
c.abhate.⁊ de pꝛiuił.ſi papa.li.vi. Sed q̃/
ritur. anin pꝛedictis duob, caſibopᷣcedentib-
licet ꝓmutatio nõ valeat.ſaltẽ valest renun
ciatio facta ex cã pꝑmutatõis. vt k collatõ fieri
ñ poſſit iᷣis ꝑpmutarevolẽnb ꝑ oꝛdiariũ ſaltẽ

remaneat firma renũciatõ ex cã p̃dcã. Re. ꝙ

ooſſelr

innuer
Dſube
xr iirr

nheliue

etil
feinticio
mMo.Anum
uuͤelecno
umvett

Poaytn

fierecigli
ilaneſiat
(ednſenn
inivide

GAoMN

emmed

Giteenane

uMuincra
falinsſen
chenre
(ilipian
eigdcen
Ultolet
(wduie
iur n⸗
Mpeli Ai
Mlllimllitn
ſcſtad
ſtre⸗
ettih

onöfac

ne

Worol

iff

i
Gnn
ai
Hidln

nnnnnmNennig

ensſeentmoni N

. —

benmnün in

emnerofnotn

n

PNo drdo

n Pematdtün

m. einentennb,

tideIn
Wesſantecetrſae

rot enenri

Möespenenienn

Kmürimmrinedtn
dernirelnili

ougrenimſanar

Eſnenientenin i

en pemnen

1

imenipetqnnen

memnin tMititetl

Erehrpſigevidre
r. gen. in

wlrsinornce

Enmweiſnupinn

ritiphioſi

mupnunitethit

tipfarumenht

Niöfmrinatk
GremGi D
vmis ceſoni N

—
Se=

Piütenenniit

K.
isn inn:tul
enmni n

,ſtahedsle
D ſe

mutare

urrep ü

Zapitulum II

ſic tenet vtic; renũciacio. QNam licetreſerua/
tio impediat pꝛouiſionẽ ꝑ oꝛdinariũ fiendaʒ

tamẽ nõ impedit vacationeʒ. vñ beneſiciatus
cius beneficiũ eſt reſeruatũ põt renũciari et

moꝛi ac ſi reſeruatio nõ eſſet facta.⁊ eſt ſimi
le quod no.de cõfirmatione vti.vel inuti.ca.

i. Cenet ergo renũciatio. ⁊ fit hincinde pui⸗
ſio ꝑ papam. argu. de renũ. c. cum quidã. ſed

„

melius dicit᷑ per diſtine õnem. quia aut iſta
reſeruatio erat talis.que veriſimiliter potuit

ſciri. puta qꝛ erat generalis in vna ꝓpuincia
7 pluribo. nora. aut ſecreta et particularis. qᷓ

diuinari nõ poterar. in pꝛimo caſu dicenduʒ
ꝙ manet renũciatio firma.⁊ veniet pᷣmuta⸗
tio fienda ſeu expedienda ⁊ ꝓficienda per pa
pam. qꝛ hic nõ poteſt ignoꝛatia pᷣtendi.in ſe⸗

cũdo caſu poreſt licite allegari ignoꝛãtia.⁊ iõ

relinquatur in opnione eoꝝ. an velint redire
ad ſua beneficia. ad hoc faeit de conſti. ca.i.
de re iudi.pꝛeſumit.li.vi.an velint ſuis ſum⸗
ptibo ⁊ laboꝛibo ad papam accedere pꝛo expe
ditione ſue permutationis. Sed certe in iſto

caſu wſſ, etiã diſtingui. an defacili ⁊ ſine grã
di pꝛeiudicio vo ſit ꝑ papam expediri permu
tatio. an cum difficultate. Et in ſecũdocaſu

detur electio vt ſupꝛa.in pꝛimo nõ.quia ſem
per vꝛger rõ.de renũ.c.quidã.⁊ de offi.oꝛ. c.i.

HNHorta vtrũ ꝓmutatio facta p papam. vel
aliñ ex ſpeciali eius ↄmiſſione de bñ̃ficijs cer

. .

tis ⁊ erpꝛeſſis. ſed reſeruatis. non facta men

tione de reſeruatõne va leat. ld cuius dubij

ſolutionẽ videndũ eſt primo an collatio fſa⸗/
ca ꝑ papam de beneſicio reſeruaro. nõ facta

mentione de reſeruatõne valeat. Et dicendũ

D ꝙ ſi reſeruatio erat vt plurimũ generała no

roꝛia in curia.ita ꝙ veriſimile ẽ papã ſciuiſſe

ſicut ius ſcriptũ valet collatio nõ facia inen

tione te reſeruatione.ſic in ſimili no.de ↄſti.
c.i.li.vi.⁊ no.gl. Si vero exat ꝑpticularis ⁊ ſe

. creta de certis.⁊ nominanis beneficije. tũc nõ
valet collatio.nã videtur papã non fuiſſe re
coꝛdatũ de reſerusgtione ⁊ cauſa eius. Er fidi

catur ꝙ nõẽ veriſimile ꝙ papa ignoꝛet factũ

pꝛopꝛili. Rñ. ꝙ veritas in contrariũ tollit illã
veriſimilitudinẽ. de pꝛeſump.c.q; veriſimile
nõ eſt. ⁊ de pᷣſcrip.c. veniens.cũ ſi. Si ergo wo

teſt cõſtare ꝙ papa reſeruauit ſibi ↄtempla/
tione titij.⁊ poſtea eidẽ titio cõtulit valet col

latio.nõ facta mentione de reſeruatõne. Itẽ

ſi papa reſeruauit ſibi ꝓuiſionẽ bñficij velbe

neſicioꝝ ſolũ in odiũ cõferennũ. foꝛte qꝛ con
ferebãt bñ ficia indignis valet collatio facta

papi. nõ facta mentione de reſeruatione.

qꝛ in vtroq; caſu reſeruatõnis cauſa nõ vio⸗

latur. In dubio aurẽ pᷣſnmatur ꝙ ad inſtan

tiã alicuius reſeruauir ſibi certũ benefieiũ.qꝛ

vtplurimũ reſeruare conſueuit alicuius con
templatione. Ao pꝛopoſituʒ reſpondeo in ca
ſu permutationis vbi diri valere collationex.
nõ obſtante reſeruatione ⁊c. In eo caſu va⸗
let ꝑmutatio cum effectu.At vbi diri collatõ

nem non tenere vel nõ valere. nõ valeat per

mutatio hineinde factalſed firma maneat re
nũciafio. Seo quid facient permutare vo⸗
lentes in caſibo ĩ aubo renũciatio tenuit ſed
collatio nõ tenet. Rñ.dicũt ſic pape. Pater
ſancte.exquo renũciatio facta excã ꝓmutatõ

nis tenuit licet non collatio.quia de reſerua⸗
tione non feciſtis mentionẽ. placeat. S. D.
exqu o certificatus eſtis de reſeruatione que

tũc erat occulra dare nobis licentiã redeun⸗
di ad noſtra beneficia vel pficiatis ꝑmutatio
nem collationẽ hincinde faciedo. quia ſcitis
pater ſancte ꝙ iſta beneſcia reſeruata alijs
conferre nõ woſſunt. Et tunc papa alterum il
loꝛum faciet.Et quia veriſimile eſt ꝙ renun⸗

ciatio non fiebat coꝛam papa.miſiex iuſta cẽ

papa benefaciet. ſi vrmutationem perſiciet.
niſi cauſa que indu xit eum ad reſeruationeʒ
ſuadeat contrarium. puta quia papa mntendit
de illis beneficijs vel illoꝑ altero pꝛouidere cũ
vacare ſperet in pꝛo ximo. Sed pone ꝙ i ca
ſu ſupꝛadicto.vbi renũciatio tenuit. collatõ
nõ tenuit. pmutantes credentes pmutartio/
nem tenere.adminiſtrarẽt in beneficijs ſic ꝑ
mutatis.deinde moꝛiuntur ſic pmutantes ⁊
nũc apparet. ꝙ collatio non tenuit qrituran
iſta beneficia vacent per moꝛtem an ꝓ renun/

nem. quia beneficia iam vacabant p renũcia
tionem.⁊ collatio ⁊ inſtitutio ſequens nõ fa
cit eos rectoꝛes ⁊ ſic remanſerũt beneficia in
eo ſtatu.in quo erant p reſignationem. Sed
contra videtur verum videſicet ꝙ vacent per
moꝛtem.guia illa renũciatõ fuit facta ſub cõ

Ditione tacita vel expꝛeſſa vel ſaltem obcau⸗
ſam q̃ nõ fuit ſecuta vel impleta. Et ſi cũ per

muratio nõ fuerit impleta ante moꝛtem.pꝛo
inde.eſt ac ſi nil fuerit factũ.a hoc ſentire vi

det io.an.in pᷣdicto.c.i.de re.pmut.ſup gl.i.

opin.obtinuit in rota.adcdit lap.loc vex.ſ. ꝙ

vacent ꝑ mor:ẽ qñ nõ fuerunt in volo. MPã ſi

fuiſſent in volo ambo vel alter eoꝝ. vtqꝛ ſcie⸗
bat reſeruationem vel aliud impedimentum

permutationis tũc ſecus quia ſic vacaret be/

neſicium wloſi ꝑ renũciationẽ non per moꝛ
tem. Sed pone ꝙ permutãtes beneficia fu

erunt in culpa.vt quia ſciebant vel ſcire debe /

bant illa eſſe reſeruata.vel permurationem
non poſſe compleri.ex aliqua alia cauſa.ſal⸗
tẽ ꝑ ulũ coꝛã quo fiehat. Et hoc nõ obſtãte ſe

intrulſerũt in illa bũficia.⁊ moꝛtui ſunt.q̃rit

quomodo vacent. Rñ. ꝙ nec p moꝛtem nec

renũciationẽ.ſed per iuris pꝛiuationẽ.vt
barer de pꝛeben.eũ qui.li.vi.Aldde ſᷣm lapũ
lec habere locuʒ in beneficis in quibo habet
locũ.c.de multa.dicta ergo p renũciationem
vacauerũt ſimpliciter.ſi nõ fuerũt de illis.la⸗
pus. Sed cum dictũ ſit ſuxaa ꝙ ſi pmuta⸗
tio nõ tenuit.et culpa nõ poteſt aſeribi alicui
qð licitum ẽ ei qͥ nõ fuit in culpa ad ſuũ bene
ficiũ redire. Modo qritur an poſſit pꝛopꝛis
auctoꝛitate redire.an indigeat noua collatio
ne vel inſtitutione. Rñ. io. an. in nouel. di. ꝙ
e eqtate illius.e.ſi hñficia de pᷣbẽ.lib.vi.põt

redire ad ſuũ bñficiũ auctoꝛitate pꝛopꝛia al/

legar.C. e re.pmu.l.cñ pꝛecibo.Alij aũt con
tradicũt dicentes.ꝙ. c.ſi beneficia.nõ loqui⸗
tur de renuciatõne expꝛeſſa. ſed in pꝛiuatone

iuris quę effectũ non habuit ex quo nõ tenu

it adeotio ſecundi beneficij.vel fuit ibi dimi⸗
nutio facn ſine expꝛeſſa renũciatione. q̃ facti
diminu io nõ habuit vim tacite renũciatio⸗

nis ex iuo non fnit cũ effectu ſecuta adeptio
ſecund hñ ficij. Et pꝛo iſto dicto facit qð no.

in. v. L. eñ pꝛecibo. Si ergo in caſu noſtro per
renũciationẽ amiſit wvminiũ.ergo ẽ ſihbireſti

tuendũ. Sed iſta reſtitutio nö poteſt fier ſu
ne canonica inſtitutione. de regulis iur. hibꝛ.

vi. Hã ſeipᷣm quis inſtituere non põt.de iu⸗
ſti. c. fi. Opi.io.an.ẽ equioꝛ.qꝛ ꝑ eamvitatur

vacatio ⁊ circuitus.⁊ incõmoda beneficioꝛũ

ad hoc cle.auditoꝛ.de reſcrip. ⁊ nõ debert gra/⸗
uari iſte ſumptibo ⁊ laboꝛibo ⁊ quia bona fide
foꝛte ꝓpter beneficioꝝ vnlitatẽ iſte ad per/⸗
mutationẽ pꝛocedebat.vnde per legem non

debet iſti laaueus inici.xxvij.q.i.de viduis.

Queritur an ſi vnus exr ꝓmutãtib adin/

uicẽ bencficia.ſinõ habeat ius in bñficio.pu/

ta.qꝛ eſt ilud ſimoniace adeptũ.vel alias nõ
habet litulũ.nõ tñ iſtud bñficiuʒ pertinet ad
aliũ.nũquid acquirit ius in illo beneficio qð
anſequitur excauſa permutationis. Et dicen/

di eſt ꝙ nõ. duplici rõne. Pꝛima quia ex vꝑc

ſeq̃retur abſuraum.ſ.ꝙquis per fas ⁊ nefas
acquireret bñficiũ.⁊ videns ſe nõ poſſe tene⸗
re illud ſalua cõſqentia pmutaret cũ habẽte
ius in alio. Secũda qꝛ hic nõ contrahitur ꝑ/

glo.iiij. IOtem epiſcopus qͥ confert ei benefi⸗
ciñ.intendit ſibi hoc conferre loco eius qð di
mittit.ſed iſte nil dimitni.exquo ius nõ ha⸗
bebat in illo bñfiio. Oñ puto potuiſſet epᷣs
huic ſimpliciter cõferre l ũficiñ.ꝛ tñ nõ ↄtu⸗
rulit ſimplicirer. ſed er cauſa ꝓmutationis.
ille mihil conſeqintur. habet locũ quod po/
tuit noluit ⁊c.de oſ.æle.c.cũ ſuꝑ.Sed quid

xV

erit in caſu iſtoꝝ ſecũde pſone. cũ hoc fuerit

patefactii. R ñj.ꝙ ille qui ius habebat redibit

ad beneficiũ ſuũ.quod permutauerat cũ alio

⁊ iſteq̊ͥ nõ habebat ius non porerit benefieiũ
retin ere qð aſſecutum eſt vt dictum ẽ. Mec
poterit recupare antiquũ qꝛ nullũ ius ibi ha
bebat. Sed queritur. vtru pmuratio feri

wſſit cũ interuallo temꝑpis. verbigratia. Ego

tnhabemus beneſicia ĩ diuerſis dioceſibj.
volumus ea adinuicẽ er iuſta cauſa ꝑmuta/
re.via expedita eſſer ꝙ vnus epᷣus cõmirte⸗

ret alteri vel ambo vm. Et oĩa fierẽt in inſtan

ti. Sed pone ꝙ lvc fuit omiſſuʒ. qꝛ vadimus
ad epᷣm meuzʒ.⁊ ei dicimus. DLñe epe.ego ⁊

iſte intendimus bñficia iſta prmutare.Ego

ſum patus renũciare bñficio meoer eauſa p⸗
mutatõnis fiende. ⁊ cõferatis bñf iciũ meuʒ
fibi. poſtea ibimus adepm iſtius.a ipᷣe ſunili

ter faciet mihi de bñficio iſtius.&t epiſcopus
dicit ſe eẽ cõtentum.⁊ ſi recipiet renũciatio/

nem ineꝗ ex cauſa ꝑmutatõmis.⁊ cõfert bñfi
ci meũ ſic renũciatũ tibi.ette mittit in toſ⸗

ſeſſionẽ. Et tu dicis ꝙ es patus ſimiliter fa⸗

cere de benefieio coꝛã epᷣo tuo. queritur ergo
an ſimile interuallux poſſit interuenire. Rñ.
io.nul.⁊ io.an.ſuadẽt ; omnia iſta fierẽt in
inſtanti.vt.ſ.amlv ſint pᷣſentes qui tunc pꝛo
vno reputabũtur.extra de pꝛebẽ.c.pꝛo illorũ.
alias poſſent difficultates T intricarõnes in⸗

ſurgere. Nam eoipᷣo quovnus tenñciat bůõfi

cio ſuo. ponit aliũ in pacificã poſſeſſionẽ.ſi ẽ
curatuʒ.vr̃ iã vacare ſᷣm bñficiũ qð erat ſuñ

qð inteédit renũciare vt der alten p.qde mul
fa.de pᷣben. Ecõtrario vr.qꝛ erq renũciaui.,-
tibi collata ẽ poſſeſſio bñficij mei. nõ hoc ſum

pliciter ſed ex cã pmuratõn is fiende ⁊c. pꝛo

prer ad tollẽda dubig vtilius ẽ oĩa in inſtan⸗
ti fjeri. facit ad lvc qð no.io.an. in glo.xi.q.

ij. ſiq́s iam. Atem pone ꝙ pmutatio ẽ cõple

5

ta er pte vniꝰ. ſed ex ꝑte alteriꝰ cõpleri nõ pᷣt

verbigratia.itius habẽs eccleſiã ꝑrochia /

lem. pmutauit cñ hñte canonicatũ.vel atpa⸗

ret releruatũ. Nũqͥd ticiꝰ põt ad eccleſiã re⸗

Dire. rñ. ꝙ ſic. dũ tñ ꝓbabilis erroꝛ facti ercu
ſet eũ p. c.ſi bñficia de p̃bẽ.li.vDi. Ntrũ hñs

Iutarie ran 5 e oll bñficia wſſie illa vmutare cum vno. vel
mutatio.qꝛ rem alienã dans.nõ cõtrahit ꝑ
mutationẽ.vt no.d excep.cũ venerabilis.in

hñs duo poſſit illa pmurare cũ hñte alia diſo
rn.io.an.in.c.cũ venerahilis.de except. ſuper
verbo ꝛ eccleſijs.dicit ꝙ ſie in pꝛimo caſu. ſi⸗

cut rõne ꝓpꝛieratis due eccłie pñt ꝓ vnaper

mutari.ſic rõne tituli. allegat etiã in arginnẽ

tu q no. de mu. peſi.cij. ⁊ dicit ꝙ vc de feltõö
vidit. Sed certe plemns ẽ ſceraminãdu.xo
ne. n. ꝙ qͥs hẽatduo bñfcia curata er diſpẽſa
tõe vult pmutare cũ curatovſimplici certe
I fieri ñ poterit.qꝛ diſpeſatõ illẽ ꝑſonała i.

rtyean

nnrelteriu

itsſſ

ſitniqund

Nnnie

dabren

Foltolen
Ipnliucn
Fonenna

oden
drubre
Pftlcſeri

MMelin
(celMtdur

dnkrbrci

laesſmni
(ſfoxtesianon
Mee
Möͤfi nſun
eylciii
Dorhtaltont
Manor
ſlkonan

Ceteloeron

ßſrmeſe
Mlet

wde⸗
dſopchtn
kinn
Gnnnki
tcſfrdi
Camnere
den weg

F

Licermebffſinn

Meöniileg f5fi
iinoſtightein
Iti wihelenin
ntröns t nif
umntditenite
sgesgulzfnint

pütinmeni

ritgomniſhini

õ

tamdmti mwini
NrstNninef,
Dio netnictif
ii ineniti pſeſtniſ
õ

WenMän ANH

moridilnicn
ionmins ei
MhuENisitii
ACön iumn inul
dagenen iihenn

=

— S=—

Ps hiseliin

irchnianin

iedtwtnt At

i Ntraminmn

N

gapitulum

D
tranſtret ad ülũ cum quo vnlt permutare. vt

tepꝛiuile. ſane. cum ſi. Nec ep̃s in lvc po eſt

diſpẽſare. Sed dico ꝙ ſi is qui habet duo cu
rara er diſpenſatione vult illa pmutare einmn

hab te vnũ curatũ.vtiq; poreſt. Sed cauengs

qꝛ recipiendo aliud curatñ vacabit etiamm id
ce ſuis curatis cũ ſim olici certe wotenit ⁊ etiã
wterit retinere illud ſimpler. cũ ſuo curato.

faltem ex diſpenſatõne ep̃i.qui circa talia pxop

teſt diſpenſare de elect. dudũ.ij. ad fi. Eſt er/
go veꝑ in vtroqʒ queſito. ꝙ ſiue ex vng parte
ſiue er vtraq bñficia teneantur er diſpenſa/
tione papali. ibi nõ woreſt ꝑmutatio interue
nire. niſi id ſiat ꝑ papã.reuocãdo etiã diſpẽ/
ſationẽ de ꝓpſona ad pſonam. Si vero poteſt

talia aꝑpte tenere ex di i. ſi
ep̃m. ſi voluerit diſpẽſare. Si vero hincinde
worerat tenere beneficia iure cõmuni. res ẽ er
pedita. apus etiã dicir. ꝙ oxoꝛtet ꝗ; habens
duo curata etiaʒ cũ diſpenſatõe vt aliud poſ⸗
ſir recipe. ꝙ ambobo pꝛius renuneiet. Sed

querirur vlterius an habẽs ſolũ ius ab bñfi⸗

ciũ.voſſit ius iſtud ꝑmutare cũ halente bene/
ficiñ.⁊ nũquid duo habentes ſolũ ſus ad rẽ.
woſſint adimuicem permutare dicia ſua iura.

Riñ.io. an. eo. ri. . i. lib.vi:in nouel. ⁊ dicit ꝙ

nõ. quia beneficio adinuicẽ delet fieri ꝑmu
tatio quod hic non eſt. allegat.ff. eo. l. i. in fi.
Irem quia ceſſat iſtis caſibo ratio decrętalis.
qſicum eo. ti. quoꝰ declaro p lr̃as axoſtolicas
ihi deber beneficiũ.⁊ illud expectio. iu vero
hales bene ficiũ.quomõ mee litere apoſtolice
pñtad re trãſire. cum ſint pſongles, miſi pa⸗

pa mediãte. vt de offi. de leg. . C. . H. Atem
executoꝛapo tolicus datus mihi quõ pꝛoui/⸗

de it tibi. cñ non habeat in mandatis. ſic er
cederet foꝛmã mandati. addit apus. ꝙ exi⸗

ſtentes canonici auctoꝛitate apoſtolica. licet

vltra numerexpectantes pꝛe bendas vaca/⸗

turas tñ roſſunt permutare canonicatus in

ter ſe vel cũ alis etiã ad alia beneſicia. ⁊ hoc

poterũt autoꝛitate dioceſani. nec erũt woſtea

canonici autoꝛitate apoſtoliea. nec halebunt
ius advacaturas pꝛebẽdas nec habebitin eis
locũ reuocaoria.de pᷣben.quodã li.vi. Secus
eſnet ſi non eſſent canonici. ſederpectarẽt ca/
nonicatus ⁊ pᷣbendas vel alias eriſterent ex⸗
pectãtes. licet cũ decrero.tales em̃ permuta⸗

re nõ poſſunt quod nõ habent Sed nuquid
bene ficiuʒ cuʒ vſpitali vel pꝛeſtimonia poteſt

pmutari.Rũñ.io.an.in.vi.⁊ in cle.eo.tit.di⸗
cit ꝙ ſic. dũmõ lvſpitale vel pꝛeſtimonia cõ
cedatur in beneficius clericis.ſecus ſi laicis.
Sed pone ꝙ lvvſpitale nõ ſit conceſſum cleri⸗

ſpenſatione epᷣi.fiat ꝑꝓ

tco in beneficiũ ſed bono viro cõmiſſum.quia
cõmiſſionẽ nõ ꝓhibet conciliũ vieñ. Sʒ nũ⸗
quid talis cleticus põt ꝑmutare cũ beneficio
Certe nõ video ꝙ pꝛohileat.qꝛ licet hſpita,/
le non ſit beneficin.nõ tñ eſt titulus totaliter
phanus.ſed eccleſiaſticus. nec poſſet vendi
ſine vicio ſimonie.pꝑid qð no.de ſimo.c.con⸗
ſulere. Addit lapus ſupid qð dictũ eſt non
video ꝙ phibear.cũ nõ ꝑmittatur ꝓmutatio

ſpũa liũ ⁊ temꝑpaliũ.ſed beneſicioꝝ eccleſia“-

re.pmu.c.q̃ſiitũ.⁊ eo.ci.c.i.li.vi.⁊linlcle.eo.

ti. ne conceſſione. vt ſic fiat pmutatio de ſpũ
ali ad ſpũale.de beneficio eccleſiaſtico ad be/

neficiũ eccleſiaſticũ. ⁊ de tempali ad tempa

let tũ.Et nõ de xemꝑali ad ſpñale.vł nõ

bñficio ad beneficiũ. Oico tñ ꝙ de beneficio

curato ad nõ curatñ. ⁊ ecõtra põt fieri ꝑmu⸗/

tatio. Sed querit᷑ vtrũ habens beneſicium

in cõmendã ſᷣm foꝛmam.nemo deinceps.de

elec.li.vi.poſſit pmutare cũ beneficiato. Rñ.
foꝛte dici poſſet ꝙ ſie. cũ titulus cõmende ſit
can onicus.nec interim vacer eccleſia.vt.di.

ca. nemo.⁊ foꝛte eo mõ duo ↄmendatari po

terunt ſibinuicem ꝑmutare ecc eſias prochi
ales ſibi cõmendaias. Sed nũquid habẽ
tes beneficia manuslia poſſint adinuice per/
mutare. cũ ipᷣi poſſint pꝛo libitoa ſuis beneſi
cijs remoueri. Rñ.ꝙ ſic.quia licet ſint reuo⸗
cabiles.tamẽ interim ſunt rectoꝛes.⁊ ꝑ ipᷣo⸗
rum reuocationẽ vacant beneficia. vt in cle.
i.de ſup.neg.pꝛela.in glo.magna.Et ſivelles
tenere ꝙ folum be neficiati ꝑpetui pñt ꝑmu
tare adhuc iſti pñt hrmutare. quia pñt non
reuocari. Et lvc ſufficit.ſacit quodno.de re⸗
ſcrip.c.fi.li.vi. Sed nũauid hñtes bñſicia
immanualia.ſi illa ꝓmutẽt auctoꝛitate pape.
ponint poſtea n hibito ab lllis hñficijs reuoca
ri.ſicut pꝛius.Rñ.ꝙ ſic.qꝛ papa ꝓmutando
intendit alteꝝ in locũ alterius ſubſtituere. ⁊
ideo ſolet apponi clauſula in lrᷣis aplicis ⁊ nõ
plus iuris eis acqratur pꝑmutãtibo q; peimo
eis cõpeteret ad h̊ facit regła.is qͥ ĩ ius k. vi.
NMec papa intendit ↄſuetudines religionũ ?⁊
eccleſiaꝝ tollere.⁊ iuri pᷣdictarũ derogare.ni⸗

ſi hoc expꝛimat de cõſti.c.i.li.vi. Et hoc verũ

niſi qᷓ papa ercerta ſcientia intendit illum
ſuũ obedientiarũ facere ⁊ a poteſtate ſii p̃la

ti auferre. lvc erpꝛimit in ltis. Queritur

an in ꝑmutatione fieri debear mẽtio de alòs
bñſicqs que obtinent ꝑmutãtes.Rñ.ꝙ ſiꝑ

mutartio fiat auctoꝛitate diocelani. nõ eſt ne

ceſſe ꝙ ſiat mentio. Mam nec necede ẽ quã
o impetranio fit ab oꝛdinario.q fiat e hoc

mentio. of. oꝛdi. c.. Seð in legato in ↄr

pa ↄtrariũ vr.q; mnaioꝛ idoneitas ꝑſone reqͥ

Vitulus

ritur. DHone em̃ ꝙ habẽs dno bñficia fimpli
cia. vmutat vnũ ex illis cũ curato. Certũ eſt
ꝙ facilius pmittitur ꝙ auis habeat duo hbñ⸗
ficia fimplicia. vnũ ſimpler cũ curato. Sʒ
certe iſtud nõ obſtat. nꝛ licet iſte loco ſimpli/
cis recipiat curatũ.nõ tñ cũ ipſo intelligirur
piſpenſatñ vt retineat vtrũq; de pꝛelen. non
põtr. Ii. vi. Et ad iſtid qð dicitur. ꝙ foꝛte ille
nõ eſt ydoneus oꝛ ſupioꝛ nõ cõſentiet ꝓꝑmu/
tationi. Sup lxc quidã diſtinxerũt inter per
murationẽ q ſit fauoꝛe ꝑſonaꝝ ⁊ illaʒ q̃ fit ob
neceſſitatẽ vel vtiliratẽ eccleſiap. vt in pꝛima
delxatr fieri mentio.in ſecũda non.lii dicũt
ꝙ reeipiens pingue loco tenuis.delet facere
mentionẽ quaſi de ambitione noter᷑. ſecꝰecõ
tra. indiſſincte credo pmutationẽ factã non
habita mẽtione de alijs bñficijs valere boc
cũ nõ ſit impetratio nec collatio ſaluo ſimpli
citer ſtilo curie. Item ſi duo pᷣlati collegi⸗
atarum eccleſian volunt pꝓmutare an poſtint
ſvc facere inuitis ſuis capłis ⁊ cõuentibus.
Rñ. ſic ſi pmutatio fiat p papam. Hã exquo
papa põt pꝛelato inuito eecleſiã auferre.etiaʒ
põt eis inuitis.ſ.ſubditis eũ traſterre ergo ⁊
pmutare.⁊ de lvc nõ ẽ dubiñ. Adẽ de epo ꝗͥ
habet ↄſuetudine vel pꝛiuilegio hberã ordi
narionẽ eccleſiaꝝ.ꝛ in illo caſu non intereſt
collegioꝝ ad permutationẽ vocari. exquo ad
collationẽ non vocarẽtur. Remanet ergo du
biũ qñ ad capitulũ arinetcollatio.⁊ ad ſupe/

rioꝛẽ cöſirmario. Et tũc omnes de hoc tractã

tes dicũt.ꝙ illi ouoꝝ eſt electio collatio.⁊ p/

ſentatio habẽt cõſentire. Et ratio ẽ.quis nec

epiſtopus vel pᷣlarus poſſunt anferre collatio
nem collegio. ſed ſi pmutatio fieret eis inui
ris.iam indirecte haberẽt pꝛe atũ ſine ſua col
latione ⁊ pꝛiuarẽtur poteſtate eligendi. Mec
epiſcopus põt auferre ſuis ſubditis ius con
ferencdi vel pñtandi. de exceſ. p̃lat.c.ij.⁊.xvi.
q.vij. c. de cernimus hoc eſt enim pꝛiuileaiũ
pꝛincipis ⁊ pape.vt de reli.w. Cõſtitutus.ſ.
vt poſſit quem liber ſuo iure pꝛiuare Eccleſi⸗

aſticus eni oꝛdo cõfundit᷑ ſiſua vnicuiq; in/

riſditio nõ ſeruaf.xi.q.i.c.puenit. Sed nũ
ud legarus de latere de cõſenſu caploꝛũ eccle
ſiarũ collegiatarũ ean pꝛelatos poſſit permu

nõ põt pmutarionẽ ſacere. de re. pmu. c. qſi/
tũ. ⁊ eo.ti. c.i. li.vi. Sed legatus tales eccleſi⸗
gas cõferre nõ põt.nec de ipᷣaꝑx diſpoſitione ſe
intromittere.vt of.le.c.penul.li.vi.Oñ vr
eriã ſic e nhibitũ a diſpoſitõne ip̃aꝝ. ꝙ etiã

cñ cõſenſu capituloꝝ il or.⁊ eoꝑ quoꝝ inter/

eſtnõ rõt lvc ſacere ſecus in dioceſano qͥ lvc
põt de illoꝝ cõſenſu ᷣm io.an.ſed archi.cõtxra

tfur his que F. a pzelar.

in. d. e. vnico. Et ſm hoc põt dioceſanus qðᷣ

nõ põt legatus.ad idẽ. c.fi.e. ti. lib.vi. Dicen

dũ videtr᷑ circa hoc.qꝙ in nõ collegiatis põt le
gatus pꝓmutationẽ facere ſine alicuius cõſen
ſii cuius interſint.miſi eẽnt patroni laici.quia
tũc nõ poſſet plus qᷓ; dioceſanus.de of. le. di⸗

lectus. ? de iurepa. cũ dilectus. An collegia/

tis vero nõ poterit etiã cũ conſenſu illoꝝ quo

rum intereſt. Sed dioceſanus in collegiatis

⁊ alijs hoc poterit cũ conſenſu illoꝝ alias nõ.

niſi foꝛ ſe aliud dicatur in dioceſano qñ illud

vullt facere nõ in fauoꝛẽ ꝓ ſonax. ſed ꝓpter ne

ceſſitatẽ vel vtilitatẽ eccleſiarñ.⁊ ſacit qð no.
io.an.poſt hoſtiẽ.de poſt. ca.fi.lapus.Exinde

qᷓrituran ſufficiar cõſenſus maioꝛis ptis eoꝝ

quoꝝx eſt conſentire in hmõi ꝓmutatione.&ct

dicendũ ꝙ ſic quãdo p neceſſitatem vel vti /

litatem eccleſiarũ fit permutatio.ſecus ſi per
mutario fiat volũtaria ꝓ illud quod notatur
de cſti. c. cñ omnes io.an.in nouel.cũ hmõi
concoꝛ. Sed queri:nr ſi epiſcoꝑus nõ habe
at collationẽ vel confirmationem in ecdeſia
ſed capitulũ vel alius platus.an epᷣus poſſit

eypedire pꝓmutationem ſine illo.Rũñ. die
nõ vt no.io.an.e.ti.c.i.li.vi.Sed —
le inferioꝛ hvt põt ſine epo.hoſ.io.an.⁊ arch.
eo.ti.c.i.li.vi.dicũt ꝙ nõ.qꝛ cum permutatio

ſit regulariter ꝓhibita. de pꝛebẽ.c. maioꝛibo.

⁊in caſibo inueniatur epᷣis conceſſa. ergo in/

ferioꝛes epᷣo ſua auctoꝛitate hoc attemptare
nõ debent. An inferioꝛ epiſcopo poſſit ſibi
lvc ius pꝛeſcribere puta archid.velabbas in
eccleſãs ſibi ſubiectis.Et dicendum ꝙ ſic.qꝛ

ſſſte nõ ẽ actus qͥ ad oꝛdinẽ ptineat epᷣalẽ.ſed

potius ad dignitatẽ vł iuriſditõem. talia be
ne pᷣſcribũtur ꝑ inferioꝛes epᷣo.vt de pᷣſcript.
c. quditis. ⁊ exceſ.pᷣlat.c. accidẽtibo.⁊ eodem

nõ etiã pᷣſcribunt ius vniendi.vt not.io.an.
e ſta. re. c.i.in cle.ideʒ dicẽdũ de illis qui hñt

epᷣalẽ inriſditionẽ.velqſi in loco.et maxime

de qbuſdã abbatibo. qͥ nõ dicũtur eẽ ĩ aliquo
epatu.vt fareñ.glublaceñ.ad hoc facit de pꝛi⸗

mile. abbas. lib. vi. Ytẽſi ſimmme ſit vtilis
pmuratio ⁊ illi quoꝛñ intereſt nolũt ↄſentixe
an eps cũ ↄſenſu capłi poſſt pmutatõem in

llegis ſit pxrmu uitis illis facere. vr̃ ꝙ ſic qꝛ epᷣs cũ capitu⸗
tare. Fridericus vr ſentire ꝙ ſic. ⁊ ira cõmũi
ter obſeruaf. Sed cõtra qꝛ ù nõ põt cõferre.

loſuo põt maioꝛa facere.ſ.vnire et diuidere
ecchas ⁊ ppetuã ſubiectõem vni facere eccle
le. ⁊ alteri dare.de exceſ.pꝛela.ſicut ⁊ de reb

eccle. nõ alie. c.i.in cle. . e. ti. c.i.li. vi. Credo

tñ cõtrariũ.ſ.ꝙ nõ poſſit. Nura aũt allegata

rvencicãt ſibi locñ caſibo ſuis. Atẽ nõ peie

alienatio ſi de vna eccleſia ad aſiam traſfera/
aplica ſieut nõ ẽ

*

in caſu noſtro. Item alrerpõr aſuli veilitat

eccłiarũ.qᷓ; cũ pꝛeiudicio iuris eligẽtiũ puta

fodtegen
ſweoltäfe

ſinletenp

ipttnen
10lveſner
Dipllenvnn

6-Dbidien
(Iſewlmag
Vedatcog
ialteriusy
ſepnt re.

ſedicitfo
ſtiſuer/
ſpekcot
ngneno⸗

Föncwte
4 Nerſont

Pennimen
önmnd

edt
lkicumma
(6steopa
Mtin d
ſpheioft

4

rer G
Eexcoocfunv⸗
fffſiaieccle
iteibvna
ſeubce
torciin
fingtöſt
NRId.
Mman
ſönnnno
funh
Eicnmn
luimnci
fkiie

chſnſusnenteie
menbmäignumne

nurſumtt
mſtomemtolnin

Nümfltnee

esmninnnliiz
nnſeſigiit
Monmmnaignen n

Aüüsins nie

mmonnſteſeahin
neäciliniScdign

itſetnhennn

diaitniganpmne
kphbinrpti nnen⸗

eninmnezsneſte

Da aunwimehettenpe

Anminrepiehopſt
bereenmnhnile
temsfRiemung,⸗
adocnibtnenti
nnmtiinſctien tt
pirinmssea niif

☛n[ꝰp

ötrtawdithin

mtsminiN
ce Ge deicid in

õ
C niiii

thrit thin
m. Tiſimnii
oi nrn i
cni nſtnnin
rni er teii
frtt Nn
ſnbienden
encſinn
indenentiln

Capitulum 1

J .
ꝙ inutiles renũcient ⁊ ali eligantur. ſuffi⸗
cit ꝙ eligat᷑ bonus.licet melioꝛes inueniãtur
de elec. cũ nobis. Sed nũquid aliquid co/
gi inuiti poſſunt ad ꝓmutandũ.⁊ videt᷑ ꝙ nõ

qꝛ nemo inuitus cogit᷑ acciꝑe beneſiciumvel

dignitatẽ ecclefiaſticã. licet aliud ſit in hono
rib ſecularibo. vt no. inno. de his q̃ fi. a ma.
par. ca. c. i. Et hoc põt pꝛobari iure. de elect.
c.qð ſicut.⁊ in.c.ſi cõpꝛomiſſarius.eo.ti.lib.
vi. Sed in ꝑmutatõne accipit᷑ benenicium de
nouo ⁊ dimittitur antiquũ. ergo inuitus nõ
cogitur acciꝑe ad idem.lxxiiij.di.geſta. Sed

cotra. qꝛ inuitus qͥs cogitur acciꝑpe oꝛdines.

vt de eta. 1 qua.e.queris.⁊. vij.q.i.ſcias.me⸗

lius de re.pmu.ca.q̃ſitum. dicitur dari wote/⸗

ſtas epo trãfferendi ꝑſonas de loco ad locũ.

ſi ei vider expedire. vbi lvſtiẽ. ꝙ illa ꝓmuta

tio ẽ cõmendabilis.⁊ ad eã inuiti cõpellunt
ad loc facit di. xl.ante omnia,/⁊. xxiij.q.iiij
diſplicet.⁊.viij.q.i.in ſcripturis.⁊ qð ibi no.
lve etiã vider᷑ innuere inno.hoſt. de renũ.ec.
niſi. Obi dicit᷑ ꝙ ſi piculũ deſtructionis ec/
cleſie vel magnũſcandalũ imminet.niſi pᷣla⸗
tus cedat cogitur cedere dũ tamẽ bonũ cam
biũ alterius plature vel dignitatis aſſignet᷑.
allegat de re.iu.licet.⁊. vij.q̃ſt.i.mutatõnes.
Et ſic dieũt poſſe intelligi illuo de re.pmuta.
queſitũ.ſuper hoc dicit io.vij.q.i.remoto.q;
nõ poteſt cogi qͥs ꝓꝑ epᷣm trãſire ad maioꝛẽ lo
cum.qꝛ nemo cogitur c edere inuitus. bart.
ibi cõtra ꝙ poteſt qꝛ maioꝛa poteſt. allegat de
erceſ.pꝛela ſicut pau.placet opi.io.dicens.
ad equale beneficiũ trãſire poteſt inuitus nõ
aũt ad maius, dñs guido in quadã ſua diſpu
tatõne dicit. ꝙ nõ exedit ꝙ epᷣus poſſit coge⸗
re dlericum ad renũciãdum ſuo beneficio vt
vilius recipiat.archidi.aũt de reſcrip.c.ſi pꝛo

prer. in verbo vocabũt.li.vi.innuit. ꝙ quedã

pmutatio ẽ voluntaria.qdam neceſſnria q̃ fit
ſuptoꝛis officio quaſi fiat iſta ſecũda inuitis
leneficiatis.idẽ videt᷑ nominare.io.an.in.c.
ſi ꝓpter. Satis ſuſtineri poteſt ꝙ ſi nec datio⸗

ne coadiutoꝛis. nec alio modo poreſt cõſuli

vtilitati eccleſie.ꝙ inuitis poſſit trãſferri ita
ꝙ fiat ei bona compenſatio de aliquo beneficio
vt ſic publica vtilitas pᷣferatur pꝛiuate.vt de
ma.⁊ ob.cũ inferioꝛ. Nec mirũ.cũ ipᷣe bene/
ficiatus nõ ſit dñs ſed qͥdã diſpẽſatoꝛ ⁊ xcu
ratoꝛ. de vona. c. ij. epᷣs vero eſt pᷣoꝛdinatoꝛ in
cũctis. xxv. di. plectis. ⁊ cura totius dioceſis
ad eñ ptinet.xi.q.i.p totuʒ.hinc ẽ ꝙ fitvnio

nõ diminutio de re.ec.nõ alie.clemẽ.vnica.

Et ſiue fiar ꝑmutatio ſiue trãſiatio fiat cũ cõ
ſenſu capituli ſui. quẽadimnodũ hoc ſeruari de⸗
bet in collatõne ⁊ inſtitutione.de his que fiũt
a prela.ſine cõ.ca.c.nouit.⁊ hoc niſi hec vt ſo

lus faceret pꝛeſcripſiſſet.eo. tit.ea noſcif.⁊.
ca.iij.de cõſue.li.vi. AVntelligendo tñ hocnõ
ciſe.ſed vt de nolente fiat volẽs ꝑ fructuuʒ
ubtractionẽ. 1 finaliter ꝑ pꝛiuationeʒ vt ĩ.c.
queſitum.eo.tci. An vero vicarius vel offi⸗
cialis epiſcopi.qui als poteſt inſtiiuere ⁊ cõ
firmare. vt no.de ofri. vica.c.fi.li.vi.ſed non
conferre.vt no.poteſt ꝑmutare duos pᷣlatos
quoꝝ electionẽ ſi de nouo eẽnt elecri.poſſent:
confirmare. Oicendum ꝙ non duplici rõne
ſcðᷣm opimo. Innocen.⁊ quia conferre non
Pteſt. ⁊ in renuciatione cum pen nutatio fit.
loabet interuenire renũciatio ⁊ collatio.de re.

pmu.in cle.i. Sed cum dictuʒ ſit ꝙ in ꝓmu
tatione delet interuenire renũciatio ⁊ collatõ

Queritur ſi ſufficiat pꝛeſentibʒ ꝓmurare
volentibo ⁊ perentibo renũciationein admit/
ti.⁊ collationem hincinde fieri dicant.placet

nobis ⁊ pertutetis vos. Et videf ꝙ ſic qua⸗

ſi bꝛ euiloquio vide tur renũciaſſe ⁊ epiſopꝰ
acceptaſſe. ff. de vul. ⁊ pu.l.nam hoc iure. vñ

dicit innocen. ꝙ pmuta ntes habent ius in be
neſficijs pꝓmutatis ſtatim cum ſuꝑioꝛ interpo

nit ſuã auctoꝛiiatem. Optime facit quod no
tat hoſti.⁊.io.an.poſt ipᷣm. de his q̃ fl.a maio.
par. ca. ex oꝛe.vbi dieit ꝙ ſi epiſcopus cõfert
beneficiũ de voluntate leneſiciati.va let colla

tio. quia ille videtur renũciaſſe ⁊ epᷣus acce/

praſſe. De ſubtilitate iuris poſʒ ſuſtineri lec
opi tamẽ tutius eſtvt conſuluit ipᷣe hoſtiẽ.ꝙ
fiat renũciatio e xpꝛeſſa ⁊ collatio.⁊ ſic ſeruat
conſuetudo.⁊ in cle.i.de re. pmu. Sed nũ⸗

quid in pᷣbendis permutatis habet locũ optio

de qua loquitur.c.fi.d cõſuet.li.vi. Et videf
ꝙ ſic.q; in ꝑmutatione mteruenit renũcia⸗

iio tacita vt dictũ eſt ergo ⁊ locuʒ habet etiaʒ

optio.quia ſuꝑioꝛ etiã papa qͥ ꝓmutationeʒ
facit vlfieri mãdat nõ vr velle iſtã ↄſuetudi
nẽ tollere.vel pᷣiudicare rõnabilibo ſtatutis.
vłↄſuetudini eccłiaꝑ.vt de cõſti.c.i.li.vi.
Ergo nec ꝑ collatõnem q̃ in ipa ꝑmutatõne
interuenit.oœbet pᷣiudicari dicte conſuetudi⸗
ni. Item ꝑmutantes ſciuerũt vł ſcire dbue
rũt dic:ã cõſuetudinẽ eccleſie ⁊ ſic nõ poſſun:
ignoꝛantiã allegare.nec debet inpugnare qð
efendere tenet᷑.de natis exlibero vẽ.c.i. In
cõtrariũ videt̃ ꝙ nõ habeat locũ per.c.i.de re.
pmu.li.vi.⁊ e.ti.cle.i.dñs guido concoꝛ.di⸗
ſputans hanc queſtio.dixit.ꝙ de rigoꝛe iuris

habeat locum optio.paul.vero tenet contra/

riũ. Vo. an. in.. fi. de conſuet.in nouel. li. vi.
nõ eligit alterã haꝝ.ſed dimittit quaſi dubiã

Sevvd ego ſemꝑ tenui ⁊ teneo ꝙ nõ habeat lo

cum hec opno quia intẽtio fuit cõcilij veneñ.
ꝙ beneficia er cauſa permutatõms reſignata
necdũ nõ ↄferãtur alijs.ſeo etiã ꝙ cõferan/⸗

Litulus

tur ip̃is.qui ex ipᷣa cauſa reſignauerunr.Ois
ergo modus ex via ꝓ quã ꝑmutatõnes fru/
ſtrãtur ſuo voto in pretuũ. vel ad tempus in
toto vel in pte ꝓhibẽtur. alias alluderet᷑ eis
cõtra mentẽ ⁊ verba cõcilij.⁊ facit qð ihi no.
No. in glo.penł. Querit᷑ erinde infra q̊n⸗
tñ fſpᷣus ſupioꝛ in cuius manibo bñficia ſunt
reſignata.teneaf illa conferre. Suꝑ loc dicit
pau. in pᷣalleg.cle.vnica ꝙ circa hoc nõ ẽ tpᷣs
pꝛeſixũ a iure. ſed cõpellit᷑ p ſu pioꝛẽ cõferre
ſi ſirnegligẽs.ar.de iurepa.nullus. Adẽ dicit
paul.in ele.de reli.w.ꝙ nõ eſt tpᷣus pᷣfirvum a
inre infra q ð cõmutãtur hoſpitalia. Et idẽ in
electoꝛibb imꝑatoꝛis.vt no.io.an.poſt.hoſti.
Et in hoc tenencũ ẽ.ſ.ꝙ nõ ẽ tẽpus expᷣſſum
a iure.infra qð cõmutantur loſpialia.⁊ ideo
cõpeller̃ ꝑ ſupioꝛẽ. Et ſi monitus nõ exxedi⸗/

atinfra terminũ cõpetentẽ ſibiaſſignatũ.lvc

faciat ſupioꝛ ad hoc de offi.oꝛ.c.irrefragabi⸗
li. Item q̃tituran ꝑmutatio facta ꝑ em
cõtentis his quoꝑ intereſt. puta collatoꝛbo.
vel patronis ſit nulla ipᷣo iure vel annullãda
Reff.pau.ilcle.i.eo.ti.dicit ꝙ cõſenſus hoꝛũ

põt interuenire añ et poſtea.ex quo datur in /

telligi ꝙ nõ ſit nulla. ſed anullãda. NMam ſi
fuiſſer nulla nõ potniſſet ratificari ꝑ conſen⸗
lum iupueniẽtẽ.de elect.c.auditis.cñ ſi.⁊ ꝙ
ſit anullãda ꝑ ſnĩam.videtur ꝑ.c.ꝙ ſicut. de
elec. Sed cõtra de his qᷓ fi. a pla.ca. 1. 7. xj. ꝗ.
ij.ſine e xceptõe.⁊.xvi.q.vi.decernimus.qð
enim in pñtia aliquoꝝ neceſſe ẽ fieri. ſi illud
nõ fiat. nõ valet q agif.vt no.de offi. dele. c.
cãm mr̃imonij. Placet mihi ꝙ ſit anullãda.
nõ omninoſnulla per pᷣdicta inra. Et rõ ꝙ ſit
anullaca ẽ.qꝛ iſte actus ꝑmutandi ſeu auto/
rizandi.pꝛincipaliter ab epᷣo depender.qᷓ;uis
collatio ad eñ nõ rvernineat.licet male ſaciat
cõtemnere nlos. Nec obſtant iura qᷓ dicunt
collationẽ nullaʒ ſoꝛe.qꝛ loquũtur in eo caſu
in quo ep̃s debet reri.⁊ in quo epᷣs nõ habet
collationẽ.ſed in ꝓmutatõne ſecus. Hec ob⸗
ſtat.ca.ſine erceptõne.qꝛ põt dici ꝙ ibi ſit ca
ſus ſpãlis ad hoc vt bona eccleſie melius ſer/⸗
uẽtur.vel gm loſtiẽ.nõ ẽ nulla.ſed anullãda
Lapus tñ videf tenere cõtrariñ.iſ.ꝙ ſit nulla
Seo ꝗritur infra quãtũ tpᷣs pñt hi ò ſunt
cõtempti in ꝑmutarõne agere de contẽptu.
Et idem põt queri de eo qͥ fuit cõtemptus in
collatione. Dicendũ ꝙ ſipꝛimo tacite vel ex
pſſe cõſenſerũt.nõ audiẽtur.de his q̃ fi.a ma
ĩoꝛi pte.c.ex oꝛe.alias audiẽtur infra ſex mẽ
ſes a tpe ſcientie cõputandos.ſᷣm hoſtiẽ. al

legat de cõceſ.pꝛebẽ.qꝛ aduerſitatis. Dein

de qritur an in pmutatõne bñficioꝝ. quoruʒ
collatio ⁊ inſiitutio ptinet ad inferioꝛes epᷣo
renũciatio eoꝛũ ⁊ collatio.⁊ inſtitutio ꝑtinet

ad inferioꝛes epo.renuncſatio eoꝝ ⁊ collatio
debet fieri in maniby ep̃i.ad quos ptiner col⸗
latio ⁊ ſola autoꝛiʒatio pmutand ſpectet ad
ep̃m. RBñ.io.an.⁊ pau.in cle.i.e.ti.Et dicunt

ꝙ epᷣus toiuin eypediet.cõſentientibo tñ his
quoꝝ intereſt.⁊ hoc videf nbari ꝑ.c.q̃ſitum

in fi. eo.ti. Et ex hoc ſequit᷑ hoc nouũ ⁊ mira
bile. ꝙ eccleſia cõſueta refoꝛmari p viam ele
ctionis ⁊ cõfirmatõnis.vel ꝑ viã pᷣſentatio⸗
nis ⁊ inſtitutõnis nũc refoꝛmabit᷑ ꝑ viã colla

tionis. p ep̃m qᷓ alias nõ habebat cõfirmare.
velinſtituere.ſed certeer hoc nullũ incõue/
niẽs ſeqͥ tur. exquo ille aſſentiat. cmꝰintereſt

Et ſimile qð no.hoſtiẽ.in ſum.de intepa.vbi

dicit.ꝙ patronus põt recipe eccleſiã vacatẽ
ab epᷣo.licetad illũ nõ ptineat collatioilla ſʒ

inſtitutio. Et illud qð no.io.an. in.c.Pnias.
de iurepa. poſt euũ. Sed nunqͥd cũ ſint due
eccleſie canonice vnite menſe cuiuſdã mona

ſterij.ſi illaꝑ rectoꝛes volũt eas pmutare an
poſfint ⁊ maxime monaſterio nõ cõſentiente

Et ẽ dicẽdũ ꝙ nõ.qꝛ cũ iſte eccleſie ſint facre
de menſa ⁊ admodũ vacare nõ pñt.de exceſ.
pᷣla.c.i.ergo nõ põt interuenire pmutatio cũ
in ea fiat bñficioꝝ vacantiũ collatio.Et ex cõ⸗

trario ſeq̃retur abſurdum. qꝛ ſi iſti wſſunt ꝑ

mutare ergoa alij.⁊ ſic deinceps. Et ſic vnio

nõ haberet deſiderat eftectũ.⁊ nõ ſubijceret
inenſe monaſterij. cuius teniiias ſint cauſa

vnionis.⁊ idẽ dicendũ ẽ de hñficio errincto.

De hoc vltimo no.io.an.e.ti.c.ij.li.vi.in no

nel. Quenrt inſuꝑ ſi numerus canonicon

q̃ erat trigenarius. ẽ reſtrictus ad dnodena/

riũña hec reſtricrio ſacta ẽ legitime ⁊ ſurata.et
oꝛdinatũ ẽ in illa ꝙ cedentibo vel vcedẽtibꝰ

canonicis. nullus ſubſtituar. nec,ſit wuen
tũ ad numerũ duodenariũ. Modo aliqͥs de

num ero iſto exceſſiuo vult ꝓmurare auctoꝛi⸗/
tate legati nũquid põt.Rñ.credo ꝙ ſic.dum

tñ ex cauſa legitima velit p mutare.ar. eoꝑx qᷓ
notãtur. vt lit.pen. ca. eccleſia. Yrem per hoc
derogatur ſtatuto ⁊ mens debet inſpicideele.

c.ſi poſtq; li.vi.io.an.tenet cõtrariũ. Sed

retento eodẽ themate. ſi permutatio fiatp ij
los qui ſecerũt ſtatutum.an valeat pmutatõ

quaſi ꝓ actũ contrariũ videãtur reſuſcitaſſe

numeꝝ antiauũ de conſti.c. cũ accen iſſent in
fi. Rñ Solu. huius q̃ſtionis dependet ah illa
queſtione.an teneat receptio canomici cõtra

numerũ iuratũ. &t archidia. dicit ꝙ non. vt

no. de pꝛeben. ſi iſtud.⁊ io.an. dicir ꝙ ſuntꝑ
luri.ſed receptio fenet quaſi recipiendo capi
tulariter.tacite reuocẽt ſtatutũ.⁊ ſublato ſta
tuto iuramentũ nõ ligat. Sed obijcit contra
dictũ pau.qꝛ cũ iſtud ſtatutuʒ nõ potuerit v⸗

res habere.niſi autoꝛiʒante epo. de cõfue.ca.

nde.Etn
Ufcitͤſe
loſoan e
mm Vi⸗
ſopiptpel
faoräree
Plgeſſorpn
fitacapinn
ii Ad hor ſ
eſcnpen

libetoluni⸗

Ppominouman

öiddnopo

Alionn
uanbi
isden
lilitllin

WInmnkn

nnnädad
chen Deen
Npemman

Chiroteon

Pritoiehi

=
=
—
—
—=⸗
=,
S=
=S
— =⸗

=è
=
S=. £ O4 =

=☛
S
= 2S

ienee do di

☛ a

agbees..
egeenefii

d nen klm

5

1. Bednmnileiſn
emnenenſeaniſtine

Mespofſtesnnm

emonaſteroni ienn

Ai Meeniine

Dötinenenrond

„* „ 4

e een ee⸗ ſ.
*

*

4

. ,1
“

4

n Als d

ironrktonmrun

. 4

. Z g

sötwrisMrN
Erlateutla

17

cs N

mbicin d

Captulim

Vnul.quomõ poterũt canonici per actũ con⸗

trariũ reuocare ſtatutũ.quia nõ pñt expꝛeſſe

vñ videtur equioꝛ archi. Et quicqͥd fit cõtra
licitũ iuramentũ ſit nullũ.de pꝛeſcrip.ca.ſi di

ligenti. Et ſic in hoc non videf permu.vale⸗
re.de hoc no.io.an.de re.pmu.in nouel. Sed
ſi volumus receptionẽ canonici valere con /
tra iuramentũ. vt dicatur oꝛdinatio tac:te fu
iſſe ſublara. Ex lvc ꝙ ꝑmutanoni cõſenſerũt

q̃ ꝑmutationẽ fecerũt.tũc dicamus ꝓmulta/

tionem valere quaſi ꝓmutatio iuris.⁊ nũe/
rus trigenarius ſit ꝑ actũ cõtrariũ reſtitutus

vt in. c.cuᷣ acceſſiſſent.de cõſtit. Queritur

aun etiaʒ capitulũ ſede vacante poſſit recipere
reſignationem bñficioꝛũ. ad ſolam epiſcopi
collationẽ ꝑtinentiũ ex cauſa pᷣmutatõis fa⸗
ciende.Et videt᷑ ꝙ nõ.qꝛ cum nõ poſſit talia
lxneficia cõferre.ſic nec pꝑmutationẽ ꝑficere

vt no.io.an.eo.ti.c.i.in cle.Sed cõtrariũ vi⸗
detur v. Dñ ꝛ capitulũ tanq;ᷓ vices gerens
epiſcopi.pᷣtpꝛiuare bñficiatos.⁊ ꝑ cõſequẽs

bñficioꝛũ reſignationẽ reciꝑe.Epiſcopus v.⸗
ro ſucceſſoꝛ ꝑrciet ꝓmutarionẽ.quaʒ ex cau⸗
ſa licita capitulum tanq; vices gerens inclva

uit. Ad hoc facit qð ꝑ inno.⁊ cõpoſtel. nota.
de reſcrip.c. eam te.AMut recurretur ad ſuꝑio⸗

rem epiſcopi. Caueant tamẽ ſibi pmurãtes
ne ante collationẽ ſibi factã adminiſtrent. ne

penam incurrant.ar. de elec. qualirer. Sed

nũquid duo volentes permutare poſſ int vnũ

ſolum ꝓcuratoꝛem conſtituere ad ſua bñfi⸗

ca pmutãda. Rñ.credo ꝙ poſſit.⁊ ſic pꝛacti/
cabitur. Dicet pꝛocuratoꝛ. Oñe epiſcoreego

vt ꝓeuratoꝛ merlini. renũcio talẽ eccleſiã ſuã
in manibovr̃is ercauſa pꝑmutatõis fiende cũ

thimotheo de tali cccleſia ſua.Et ego vt ꝓcu

ratoꝛ thimotli.renũcio talẽ eccleſiã ſuam ex

cauſa pmutatõnis fiende in merlino de tali

ſua eccleſia. Quibo reſignationibus receptis

epus confert idem ꝓcuratoꝛi vnam eccleſiaʒ
pꝛo tali.⁊ aliã pꝛo tali recipienti.Et etiã ſine

pꝛocuratoꝛe recipiente valeret collatio. de pᷣ⸗
len. in. c. ſinibi abſenti. Sed pone ꝙ quidã
tractãtes de ꝓꝑmutatione ſuoꝝ beneficioꝛum.

quã ſibi vtilẽ foꝛe credebãt. pmiſerunt ſibin
uicem fidedata ꝓcurare pmutationeʒ dicto
ruũ ſuoꝛũ bñ ficioꝝ ꝑfici ab illis quox intereſt.
⁊ qui autoꝛiʒare poſſunt. Alteruʒ vero huius
pꝓpmiſſionis penitet ⁊ nõ vult reſignare. OAue
xitur an inſtan e altero poſſit ille ad permuta

tionẽ cogi.videt ꝙ nõ.qꝛ in talibo deber ceſſa
re omnis pactio ⁊ cõuentio vr de pacti.c.fi.⁊
i.q.ij.q;pio. Sed cõtra qꝛ nõ ſimpliciter ↄue
nerũt.ſed pꝛomiſerũt dare operam.vt ꝑmu
tatio fieret per eos qui eam facere woteranr.

quod nõ videtur. de reſti.ſw.c olm. Item

.ſigni ficaſti. cuʒ ſi. J
ex parte accipientis pꝛomiſſum. cui nil ſibi

III

deidatio iuamentunn equipollentvt de his
que ſiuut.me.we. eau. c. lad aures. Irem iſta

ſunt ſeruanda que ſine interitu ſaluns eter⸗

ne ſeruari poſſunt. vt in.c. ſi vero. de iureiur.
VBñ̃. videtur dicendum ꝙ iſte qui inſtarer ꝑ⸗
mutationem ſieri vel perfici. non poteſt pete
re iine actiomis illum compelli ad prmutati
onem qui eſt pmtens. Nam a ſi ambo inſia
rent pꝛo permutatione facienda. non cogeret
ſuperioꝛ eam facere. ſed totũ pendet ex arbi⸗
trio ſuo.eo.ti. ca. queſitum. Sed male face⸗
ret ſuperioꝛ permutationi eoꝛum non õſen /
tiens. ſi ſit expediẽs et neceſſlaria eccleſiis. de
iutepatro. c. nullus. Sed ſuperioꝛ poteſt illuʒ
compellere. vt de nolente fiat volens. MHam
ſpſe contradicere non poteſt exrquo pꝛomiſit
fidedata. ſ. ad dandum opera permuranom.
arg. de ſpon. . requiſiuit. Hec obſtant iura qᷓ
pꝛohibent pactionem.que loquũturde pacti⸗
one illicita. Allegat hmõi lapus hic. facit qʒ
nota. de re. permu. cle.i. Yura enim que pꝛo/
hilent permutationem pꝛouenientem e pa
ctione partiũ ſiue auctoꝛitaie ſupioꝛis.iſtaud
non pꝛohibent quin ſuperioꝛ poſſit ipſuʒ cõ/
pellere ad permutandũ. Sed pone ꝙ vuus
ex permutantibus eſtgrauatus debitis noſe
eccleſie.⁊ tale debitum quo ad abſoluendum
eccleſia eſt efficaciter obligata. vule ꝙ ille cñ
quo debet permutare pꝛomittat. ꝙ ſi cõtingas
permutationem perfſiciſoluet debita pꝛedicta
foꝛte debitoꝛes conſanguinei.⁊ nõ vult ꝙ pa⸗
tiantur cõtradictionẽ er debitis illis. Que
ritur an talis pꝛomiſſio poſſit iure fieri. Et vi⸗
etur ꝙ ſic. ⁊ ſine pꝛomiſſione adipoc tenetur
ſcʒ.ſoluere debita eccleſie.⁊ quod ſubintelli⸗
gitur videtur poſſe deduci in pactum.ld lvc
facit quod no.de prelen.ſigniſicatũ.⁊ de elec.
tem hi nulla cupiditas

applicetur. Et nil veperit pꝛomittenti.quiajec
cleſia obligata eſt. alias ſufficiens ad ſoluen
dum. ſic de ſuo nil ſoluet. Sed contra quia
pars altera aliter non renũciaret niſi iſte ſvc

ei pꝛomitteret. Renũciatio autem delet eſſe

puta.nulla pactione pꝛecedente.de pac. c. fi.
led poſſet reſponderi. ꝙ intelligitur de pacti⸗
one i llicita.Oicenduʒ eſt. ꝙ quicquid ſit cõ⸗
ſulendum eſt abſtinerine fraus cõmittatur.
quia abſtinendum eſt etiam a re licita. quã⸗
ů halet ſpeeiem mali.vt de ſimonia. audiui
mus.⁊.i.q.i.emendari. Queritur demum
an ſola inequalitas beneficioꝛum ratõne red
dituum.ſiue onerum incũbentium beneſicio
⁊ alreri reddat permutationem nullam. qu
ſi frauge pꝛobata. Beſpõ.credo ꝙ nõ. ⁊ ſem
per fui in hac opi.non tamẽ nego quin ſit ali

Titulus

qualis pꝛeſumptio fraudis.quia non eſt pꝛe
ſum endũ ꝙ aliquig velit deſcendere. vel res
ſuas iactare. de renũ.ſupꝑ hoc. Sed nõ eſt ſußf⸗
ficiens pꝛobatio.t in hoc ſumme placet ꝙ
nota.io.m 0.7 io.an.eo.ti.c.i. AI. VDbi habe
tur etiam ꝙ nõ eſt pxrmutatio. nücio be⸗/
neſicio meo. vt habeas illud ⁊ tuũ detur nepo
ti meo. Dtrũ epiſcopus eſiã de cõſenſu ca
pituli ſui eccleſiam eximendo vel alteri con
cedendo. puta abbativel decano ꝓ ſua digni
tate recipieti poſſit.dato ꝙ velit et hoc expꝛi⸗
mat in ea iuriſditionẽ epiſcopalem a ſe in to
tum abdicare.excutere.vel remouere. Decõ
miſſione em̃ per viam allegatõnis non dubi
tatur. in qua ſemꝑ remanet idem ius penes
ipm ⁊ maius per ius reuocandi ⁊ reſumẽdi.
de pꝛelen. dudum. li.vi. xvi.q.ij.viſis. in gl.
plene.io.an. mouet hãc queſtionem erxtra de

cen.in nouel.⁊ dicit ꝙ glo.ſuꝑ dicto.c.de

na.paſtoꝛ lis in glo.penult. aperte innuit q;
non pteſt quo minus retineat hec quatuoꝛ.
ſ.viſitationem. ꝓcurationẽ. ꝓpter viſiratõnẽ
coꝛrectionem.a cathedꝛaticũ.idem hoſtiẽ.in
ſumma. Sed ad p̃dicta quatuoꝛ poſſunt ad⸗
di alia quatuoꝛ.ſ.de reuerentia.vt no.loſtiẽ.
⁊ facit quod no.d trãſac.pꝛeterea.Secñquʒ
caritatiuo ſubſidio.vt dixi in textu poſt hx⸗
ſtien. Cerciũ ſᷣm eñ de autoꝛiſabili inſtitutõ⸗

ne. vt diri in. ca. paſtoꝛalis. OQuartũ de his qᷓ
ſunt oꝛdinis epiſcopalis. vt nota. xvi.q.ij. in

ſumma.Et ſcripſi poſt innocẽ.de pꝛeben.c. de
monachis. Rationes gloſaꝑ ⁊ que eas coad⸗
iunant inter pꝛedicta ſunt. Epiſcopus nõ po
teſt aliʒ oꝛdinariũ facere in dio ceſi ſua. ſed
ſic tranſferẽdo ille in quẽ fieret talis tranſia⸗/
tio haberet oꝛdinariã epiſcopalẽ.ergo ⁊c. De
pꝛimo dixi. xi. q.i. experientie. extra ne p̃la.
vi. ſuas.c.ij.in glo.ij. Atem iuriiditio epiſco
pa lis eſt iuris publici.di.i.ius publicũ.Erea
que ſunt iuris pubhci.non remittũtur.ſf. de

pacti.l.ius publicum.⁊ no.de foꝛo compe.c.ſi

diligenti.in pꝛincipio. Item in conſecratio/⸗
ne epiſcopus ſe obligat ex toto ad curã aĩiaꝝ
⁊eccleſiarum.vt de renũ.ca.niſi.S.verum.et
patet.i.thimo:e. uij. AFllud autem votum ſic
inlvret oſibus eius. ꝙ illud excutere nõ põt
exira.de ſta.mo.cum ad monaſterium. hinc
eſt ꝙ ʒelo ſpũs ad religionem tranſiens. nõ
renüciat ſine licentia pape. e regularibo. c. li⸗/
cet. Item ſubditus epiſcopi nõ poteſt a ſe re/
ijcere iuriſditionem eius. vt de foꝛo cõpeten.
ca. ſidiligenti. ergo necepiſcopus iuriſdirõnẽ
quam habet in ſu bditum facit.C. de pa. po. l.
abdicato. Item epiſcopus non poteſt facere
exceptione in pꝛeiudiciũ inferioꝛis.puia ar/
chidiaconi.de excepti.pꝛela.c.ij.ergo multo⸗

.

2
minus in pꝛeiudiciui paris. vt ſucceſſoꝛis.

extra de elect.innotuit.nec mirum.quia ep/
ſcopus non poteſt facere alienatõnes. niſio

melioꝛa pꝛoſpiciat.vt.xij.q.ij.non liceat.er⸗
go nec loc fieri poteſt. Et q;uis ad partem cõ⸗
trariam arguatur per. c. conſtitutus de religi.
ůo. ibi tamen reſpondetur in glo.et ad alhas
obiectiones que fieri poſſent. Reſpondit io.
and.hic. ⁊ poſtea concludit.E& x pꝛedictis col⸗
lige tres modos quibo pꝛocedit plena abdi⸗
catio.Pꝛimo quando interuenit papalis con
firmatio ex certa ſcientia. vt in. d.c. conſtitu
tus. Secũdo quando ſic iudicatum ẽ nec ap
pellatũ vt in.c.cũ inter vos.nec reſtitutio pe
tita.de reſtitu.in integ.c.i.lib.vi.Cercõ quã
w ſic pꝛeſcriptum eſſet. alterius tamẽ nomi

ne.vt dixi poſt hoſtien.ſuper ea.glo.allegata.

alias teneo me cum glo.ahis que adcdidi ad

dicta glo.f.ꝙ non teneat plene renũciatio re

miſſio vel exemptio que ad caſus s in pꝛin
cipio dixi. Camen hoc puſo ꝙ vbi xerepiſco
pum cum conſenſu capiiuli ex caula etiã pꝛe
Dicti caſus excepti concederẽtux.excepto ca⸗

thedꝛatico reuerentia æ charitatiuo ſubſidio
valeret conceſſio. nedum perionalis de qua

dictum eſt in pꝛincipio.ſed etiam realis cõ⸗

Netens dignitati. ita tamen ꝙ per id non fi-

at abdicatio.ſed quedam vicarie commiſſio
licet perpetua. ⁊ facit quod notatur in di. ca.

conſtitutus poſt innocen. Onde ſingulos cao
ſus reſumendo dico ꝙ ſi viſitatonem ꝓcu⸗

rationem ⁊ coꝛrectionem abbatie vel alteri⸗

us dignitatis. conceſſerit abbas vel eius vi⸗

carius laciet pꝛedicta.ſed per lc non erunt

abdicata ab epiſcopo. qui poterit ſalteʒ negli/

gente abbate viſitare. Sic dico de inſtitutõe.

ꝙ licet illam faciat abbas.tamẽ ⁊ illam ſaces

re oſiet epiſcopus.per querelam vel per ab Sjgllspltn.

Eiſgoch
unrdſſtnte
Mle.veine:
Geritoin
AEblungre
ftumir

pellationem aditus.aſic nõ erit a bdicatavel

excuſa. De cathedratico vero dicit archidisc.
i. de pꝛeben. hib.vi. ꝙ licet generalis remiſ-

ſio non extendatur ad id. poſſit tamen ſpeci

aliter remitti.ioh.an.in.gio.xvi.q.vij. Qui⸗

cunq; contrarium tenet dicens.ꝙ nõ licet in
eius quantitate cuxrat pꝛeſcriptio.non tame

in toto cum non poſſit remitti.De reuerẽtia

charitatiuo ſu bſidio.ſatis placʒ quod dictũ
eſt illas ſcʒ non poſſe remitti. De inſtitutõne
auctoꝛiiabili. licet hoſtien. tenet illã nõ poſſe

pꝛeſcribi in pꝛedicto ca.cum ſatis.de offi.ar⸗

chidia. Contranum tamen ſeruarividemus

Et tamen dato ꝙ id verum eſſet.non tamen

ſequntur quin poſſet remitti per modum pꝛe
dictum.vt alius vice epiſcopi auctoꝛiſet.nõ
tamen pꝛopter hoc diceiur abdicata cum epi
ſcop petenti fidem ſieri opoꝛteat.ſacit quod

lkorirnue⸗
ſcorisoft
MWundlun⸗
dNtden
60 Oanres⸗

„

daneßen
niret
rhadeen
tiotiſon
taften
ſvoſofnep
ecnfene
igyn
,Ctſenuc⸗
ſenectenmtn
zurintelige
Gnrabanaa
ſſteimeabon

Titnlus
Copimlum⸗
ſöpennnun,

eiliklert
yrcunkiutin

.
dier⸗
Pmm.

Kwaßn

lunhcgtien
nodoſol

ſcen :ſecn

Enatten

=
=

S

N
Uelierſt
Iubunn
ron,
Tintei
mmnekh
lumiieg
WN
onnen

= =—,—,

N
end rtin d
intemn⸗
Nierhos der kſin
Megti.iTan⸗
eſet Arnigtmin
Unſamen hie
mebetdisgleei
tenentenentignne

=
S. ☛r 1—

=

—

oreiairignn
.

nbocſwogtüingi

— =

napig aägi

Aconcidainene

mrat dmutunltii
. Ninn Nannbr
Api Edenmnnnsd
nnnNONt
Aeumimeummie

1itdnuNA

tmom Diigied
dioginimnmen

tenncnenatbae ieſen

oneeſentikbesdel ied.
cchen prttkenen
Cep anptmrinen
are oNddiſftun
nam 8
erkr AH
ickniman
WnnmiowiNdf
girati
ra iiuit

=—

Anf NNARH⅓⅞

nnadulit
mmuptnnt
pütenmd

n en

S= –— ⁶ k

„

iermin Den.
Nſrn en li⸗

.

= —

=☛

caN ſõ
mmen Man

=Se
SE

S=

—
S=
—

tumm iun

.

„ 4

gtüag
Gun.
Derictmed

⁶ H

☛

Laptulim

nota. de re.ᷣ iu. ce. i. lib. vi. De receptione eoꝛũ
que ſuntepiſcopalis oꝛdinis idem dico.ꝙ. ſ.

valeat licentia cum conſenſu capituli ex cau

ſa dante pᷣlato. vr clerici vel monachi ſui poſ/
ſint illa reciære a quovoluerint epiſcopo nec
per hoc dicũtur abdicata.cuʒ illa ſit accumu⸗
latio tm̃. Conſtat enim ꝙ ipᷣe epiſcopus con⸗
ced ens ſine alterius hcentia vel dimiſſoꝛijs.
illos ſuo iure poterit oꝛdinare.vel alia epiſco

palia conferre. ec ioh.andr. vbi ſupꝛa. Dicit

lvſtiẽ.ꝙ ipᷣm ius viſitandi ⁊ pꝛocurandi nul
la conſuetudine contraria tolli poteſt. quia ra
lia nec remitti poſſunt nec pᷣſcribi. Quod vi⸗
etur intelligendum qᷓ;dtum ad hoc non viſi⸗
tetur ab aliquo. ſed bene poteſt pᷣſcribi ꝙ nõ
viſiteturab oꝛdinario ſed ab alio.

Citulus.xvi.de ſtatu religioſoꝛum.
Capitulum pꝛimũ d eſſentialibo religionis.
ſcʒ paupertate.caſtitate ⁊ obedientia.⁊ cere⸗
monialibus ⁊ tranſgreſſionibo.⁊ varijs regu

lis ⁊ conſtitutõnibus eoꝛum.

Eligioſitaſ cuſto
diet ⁊ iuſtiſic abit coꝛ Eccleſiaſtici.
pꝛimo. Status religionis denomi
nat ur a virtute quadam moꝛali. que vicitur
religio.cuius officium ſeu actus eſt erhibere
debitum cultum ⁊ recemoniam. aliqua offe/⸗
rendo vel faciendo ad dei honoꝛem.vt ſacriſi

cia. oblationes.inclinatõnes et huiu ſmodi.

Et nota ᷣm ioh.andr.ſuperſnubꝛica de regu

laribo.ꝙ religio ſumitur quadrupliciter. vno

modo ſolum pꝛo debito cultu veri dei quo ad
ſidem.⁊ ſie compꝛe vndit totam chriſtianita
tem que exhibet cultum vero deo. Tacobi. i.
Si quis putat ſe religioſuʒeſſe ⁊c. Et hine di
cit᷑ religio chriſtiana. De qua acceptõne ha⸗
betur diſtin. xcvij.c.i.⁊ extra de diuoꝛ.c.gSau⸗
demus. ⁊ extra de ſum.trinit. circa pꝛincipiũ
ca. Secũdo ſumitur religio pꝛo cultu veridei
non ſolum per fidem ſed etiam per bona ope/
ra.Et ſic ſumitur Actuũ.ij.Erantiin hieroſo⸗
limis viri religioſi ex omni natione que ſub
celo eſt ⁊c. Et ſic religio cõpꝛehendit vniuer
ſitatem bonoꝛum rpᷣianoꝛũ.Et de lvc. xvi.q.i.
iuxta.⁊ de conſtitu.c.eccleſia.Cercõ ſumitur
pꝛo ſtatu clericali.qͥa ſunt magis dediti cul⸗
tui diuino.⁊ de hac acceptione habet᷑.i.q.iij.
ſaluatoꝛ. .xij.q.i.c.i. Et in autẽ.de ſanc.epi.
§. damus.Auarro ſumitur ſtrictniſſime p ſta
tu illo qui per emiſſionem profeſſionis ſubij
cit ſe pꝛelati imperio rotum ſe dedicans deo.
extra de vo.c.ex multa. Et ſᷣm hanc acceptõ
nem vltimã hic tractans de religione.de qua

..

woteſt intelligi dicra auctoꝛitas. t derſuatrr
religioa religando quia vltra commune liga
men pꝛeceptoꝛum dei. religioſus eſt aſtric*

etiam vinculo voroꝛum. Del dicitur areli,/
gendo. quia frequenter et firmirer ceber eli /
gereid eſt pꝛoponere obſeruat ionẽ pꝛomiſo
rum etiam in minimis. Del dicitur a relegẽ
w.ouia ſepe delet legere ⁊ meditari quid debe

at obſeruare. Apa autem religio obſerugita
cuſtodit coꝛ a plurimis malis.⁊ in wnis con

ſeruat. Dicit enim Ber. ꝙ ibi homo cadit ra⸗

rius.ſurgit velocius.purgatur citins incedit

caucius.viuit quietius.irroꝛatur frequentiꝰ
moꝛitur confidentius. ⁊ remunerarur copio/
fius.hoꝛum expoſitionem habes infra. in vlt.
ca. In quo conſiſtat perfectio ſimpliciter
que eſt finis religionis. Sciendum pꝛimo ꝙ
perfectio impoꝛtat quandam vniuerſitatem.
HMHam pm phloſophũ. perfectum dicitur cui
nihil deeſt. vt vult Areſtoteles.in.iij.phiſic.

⁊ in. v. m etha. Et commentatoꝛ ibidem com
mento. xxi. lv. pꝛima par. q.iiij. ar. i. in coꝛ⸗
poꝛe articuli. Conſiſtit autẽ pfectio in adenii

one ꝑfecte chariratis.jiuxta illud C olłrij. ſu
per omnia charitatem habete que eſt vinculũ
rerfec/ioms. Amoꝛ enim habet virturez trãſ⸗

foꝛmatiuam a vnitiuam diligentis in dile⸗

ctum per intellectum ⁊ affectum. ⁊ in lve per

—

ficitur creatura ꝙ vniatur per affectum cum

creatoꝛe. cin nil loni deeſt. Eſt autem friplex
perfectio ̃m tho. ſecunda ſecun de.q.clxxriiij.

arti. j. in coꝛpoꝛe articuli. vna abſoluta q̃ nõ

ſolum atrenditur pm tofaliatem er parte di
ligentis. ſed etiam exr parte diligibilis. vf. ſcʒ

diligatur us ;tum eſt intelligibilis.xalis
perfectio nõ eſt poſſibilis alicui crearure.ſed
ſoli deo conuenit. in quo eſt lonum intearali

ter ⁊ eſſentialiter. Secunda perfectio eſt ab⸗

ſoluta m totalitatem abſolutam er parte di
ligentis.pꝛout ſcilicet affectio pᷣm totum ſuũ
poſſe ſemper actualiter ſeratur in deum. 2 ta⸗
lis perfectio non eſt poſſibilis in via.cum ho
mo ⁊ wꝛimat ⁊ alus occupetur.in quibo mẽs
actu non fertur in deum. ſed eſt perfectio pa⸗
trie. Et de hac dicit hiero. ꝙ pfectiſſima cha⸗
ritas in hacvita haleri non woreſt. de peniten.

diſt. ij. Charitas eſt. Cercia autem perſectio

eſt que neq; attenditur m totalitatem er ꝑp/

te diligibils. neq; ̃m totaliratem ex parte

Diligentis. vt. ſ.ſemper actu feratur in dum.
Sed q;tum ad hoc ꝙ excludãtur ea que moags

tui dilectionis in eum repugnant.de oua di
cit auguſtinus in lib. octuagintarriũ queſtio
nuũ. DHenenum charitatis eſt cupichtas. perſe
ctio charitatisvbi nulla cupiditas. Et hec po
teſt haberi in pꝛeſentivita. Et hoc dupliciter

Zuule s

Vno modo inquãtum ab effectu hominis
ercluditur omne illud quod charitati contra
riatur. ſicut eſt pccatum moꝛtale. vt. ſ. nihil
cogitet vel vllit dehberare. quod ſi diuine di
lectioni contrarium. Et ſine tali perfectione
charitas eſſe nõ poteſt. Alio modo vt homo
ſtudium ſuum deputet ad vacandum deo. et
rebus diuinis pꝛetermiſſis alijs.mſi quãtuʒ
neceſſitas vite pꝛeſentis requirit. Et ad iſtã

oꝛdinatur religio vt ad fineʒ. nec in omnidꝰ-

lonis reperitur.ſed in paucis.Vnde auguſti
nuslin epiſtola ad hiero. dicit. Charitas in qͥ
buſſdam perfecta eſt ⁊ in quibuſdam im ꝓꝑfe⸗
cta. Perfectiſſima autẽ in hac vita haberi nõ
Poreſt. de peniten. diſtin.ij. charitas. Dilectõ
etiam pꝛo ximi in via neceſſaria.ſed imperfe
cra dicitur illa.qua excluditur ab affectu vef/
fectu omne quood eſt contra dilec tionem ꝓpè/
ximi.vt ddium.iniuria ⁊ huiuſinodi. Sed ꝑ.
fecta eius charitas dicitur tripliciter. m tlo
mã ſecunda ſecunde.ꝗq. clxxxiiũ. articulo. ij.
in reſpon. ad iij. arg. Pꝛimo modo ſ̃ᷣm extẽ
ſionem. vt. ſ. non ſolum diligat amicos ⁊ no
tos.ſed eriam extraneos ⁊ inimicos. ſci licet
ſpeciali actu dilectionis vel beneficij non ſolũ
generaluer. Secundo modo ſᷣ̃m intenſionẽ
que oſtenditur.ex his que homo conte mnit.
vt ſcilicet nonſolum contemnat e xterioꝛa bo
na pꝛopter pꝛoximum.ſed etiam aſſſictõnes
coꝛpoꝛales.etiamipſam moꝛtem.Cercõ mo
w quãtum ad effectum dilectionis.vt ſcilicʒ
non ſol impendat pꝛo ximis ſempoꝛalia.ſed
etiam ſpiritualis. Et iſtevidetur eſſe fims re
ligionis pꝛedicatoꝛum. Item nota ſᷣm tho
mam ſecunda ſecunde.q.clxxxiiij.arti.ij.in
coꝛpore arti.ꝙ perfec io per ſe et eſſentialiter
conſiſtit in pꝛeceptis ſecundario ⁊ inſtrumẽ/

raliterin couſilijs. ⁊ tam pꝛ eceptoꝛum qᷓ; cõ

ſilioꝛum finis eſt charitas.Aliter tamen pᷣ/
cepta oꝛdinantur ad charitatem q; conſilia.
Nam pꝛecepta dei oꝛdinantur ad remouen/
du m ea que ſunt contraria charitati.cum qͥ

bus eſſe non poteſt ipᷣa charitas. Sed conſi⸗

lia oꝛdinantur ad remouendum impedimè/
ta actus charitatis.que tamen charitati non
contrariantur. vt matrimonium ⁊ occuꝑpatõ
rerum ſecularium. Mon ergo in paupertate.
abſtinentia et hinuſmodi con ſiſtit perſectio
charitatis eſſentialiter ſed diſpoſitiue. Onde
xpᷣus Oath. rix. uce. xviij.c. OJar. x.
(a non dirit ſolum. Si vis perfecius eſe da
pauper bo omnia ⁊c. ſed addit. ⁊ ſequere me

ſcilicet menns aftec u. quod ſit per charitatẽ.

Altem nota pᷣm h. vbi ſupꝛa. ꝙ pfectio
ĩpa dilectionis cadit lub pꝛecepto. Sed cum
ipᷣa perſectio haleat multos gradus.quocun

q; modo quis attingat ipᷣam perfectionẽ pᷣm
aliquem gradum eriam infimũ.non eſt trãſ⸗
greſſoꝛ pꝛecepti. Eſt autem infimus gradns
vt nil ſupꝛa deum vel contra denm velequa⸗

liter deo diligatur.qui hocnon ſeruat.tranſ⸗
greditur pꝛeceptum. aperfectio patrie inclu⸗

ditur etiam inlipᷣo pꝛecepto dilectionis.

De ſtam perfecõnis F. ſ.

Nota ꝙ ſtatus pꝛopꝛie pertinet ad condino
nem libertatis vel ſeruitutis. Spñalis auteʒ
lbertas vel ſeruitus poteſt in hmine at:endi
dupliciter. Ouomodop m id quod agitur in

terius. Et ſic accipitur conditio ſtatus ſpũa⸗/
lis in homine per compationem ad iudiciuz
dei. qui ſcrutatur coꝛda. vt dicatur ĩ ſtamn ſer

uili peccatoꝛ.⁊ in ſtatu libertatis iſtus.Zlio

modo accipitur ſtatus ſpũalis ſᷣm ea q̃ erte -
rius geruntur.per comꝑparionem ad eccleſiaʒ.

T ſic tũc eſt ſermo de ſiatibo.pꝛout ſi ex dinet
ſitate ſtatuũ quedam pulcritudo ereleſie cõ⸗

ſurgit. Et ad adipiſcendum hunc ſtatum re:
quiritur quedam obligatio abſoluta facta cũ

quadam ſolennitate.ſicut ⁊ in certis que in⸗

ter homines obtinent perpetuam firmitat.

quedam ſolennitas adhibetur. Sic igimr in
ſtatu perfec tionis dicitur eſſe aliquis ꝓpꝛie.

non ex hoc ꝙ habet actum dilectõnis perſe⸗
cte.ſed ex hoc ꝙ obligat ſe perpemuo cum ali

qua ſolennitate ad ea que ſunt perfectionie.
Contingit autem ꝙ aliqui ſe obligãt qui nõ
ſeruant.a aliqui implent ea ad queſe nõ ob⸗
ſennerunn. Eſto igitur modo ſunt in ſlatu ꝑ

fectionis rengioſi et epiſcopi quia ad ea q̃ as

perfectõnem pertinent ſunt obligati ppetuo

cum ſolennitate pꝛofeſſionis vel conſecra⸗

tionis. non autem alij curati. quig nõ habẽeit
huiuſmodi obligationem nã renũciare poſ/
ſunt ecclefiis. agis tamen epiſcopi dicũu⸗

tur eſſe in ſtatu perfectionis q;ᷓ religioſi.aſſu
munt autem homines ſiaſfum perfectionis.

non quaſi pꝛofitentes ſe eſſe pfectos.ſed qua
ſi pꝛofitenres ſe ad perfectioneʒ tendere. v/ſ ẽñ/
non committunt mendacium vel ſimulatio -
nem ex hoc ꝙ non ſunt perfecti qui ſtatuʒ ꝑ⸗

fecnionis aſſumunt. ſed ex eo ꝙ ab intentõe

perfecnoms animũ reuocant.ilo/ſecunda ſe
cunde. q.clxxxiiij. ar. v. in reſpon. ad. ij. argu.
AZd perfectionem pertinet aliquid triplicᷣ

ter ſᷣm tlv.ſecunda ſecunde.q.clxxxvi. ar. j.

in coꝛpore articuli. Ono modo eſſentialiter.

⁊ ſic ad perfectioneʒ pertinet perfecta obſer⸗
uantia pꝛeceptoꝛuʒ charitatis. Secũdo mo⸗

co conſequenter ſicut.illa oue cõſequũturer

perfectione charitatis. puta ꝙ aliquis bene⸗/

dicat maledicenti.a alia hmõi impleat.Que

ſechcsn
Binennis
gintafecue
hironte
fieligonis
unchantata
oerandane
Kteidendi⸗
ietonent
Mytsdezin
itcontem
ſoſea
domninere
ſſtnnſedadn
flegliui
fttnſeſegt
0Upnes umtel
ltafanen
detnir⸗
Wanantär⸗
inl
nſefn
tonito
Noaſtegen
nrin
leiigonisr
*
nochſge
pſanarn
Pemnhonen
lai
tulligoos
ſetshunoe
ſdoneririn
kipfeinn
rnNnm.
Nelnija
mmun
rier
ſtcanee
onitmn

dnh Sin Pparatione amimi intin prevepto. pt oledienfie. imilterſoſkeinckinlb ſerni
Bununndn ſiin pparatione animi ſint in pꝛecpto. vt oledientle. Similiter ſolief it homini cir⸗
umfümnge ſeʒ impleantur qudo neceſſitas requirit. ta nis inquietudo pꝛecipue nge vornuncir
Aunmn den mẽ ex ſupabuudantia charitatis pꝛocedit ꝙ ea tria. DPꝛnmo circa diſpenſationem exterſo
Amn mẽ ex ſupabuudantia chariratis pꝛocedit ꝙ ca tri E. que sinpuuatur vainent ſendtſi
ingunfnan etiã ertra neceſſitatem talia implea ur. er trum rex. que smmputatur p Pauperzatisvat
kindpn co modo pertiner ad pfectionem aliquid in Secundo circs gulvrnationem vrorisa flio
wenninin ſtrumentalitera diſſitiue. ſicat pauperras. rũ. que tollitur P canitarem. Tercõ per oiſo
erfeinie cõninentia. abſtinentia. æ hinõi. Ypa autem ſitionem e ioeum actun. que tollirur p olbe/
C pfect iocharitatis finis religioniſ. Status dientie vorumm. Sunnliter vlocauſtum di
emnzrn autem religionis eſt auedam diſciplina ⁊ er citur. cum ahquis totum qõ halet deo offerr
ſenmi gihn ercſti perueniendi ad pfectionẽ. ad quã ali, halet auit homo triplex wnj. Hrimũ eſt re
umeinbnnn qui puenire nitũtur omuerſis exercitijs, ſeut exterio:um quas to faliteroffert rop pauper
nahefni G heckicns ad ſanandũ vti poteſt diuerſis me tatem. Secũduz eſt bonum pꝛopꝛij cosporis. D
– dicamentis. OJanifeſtu eſt autem ꝙ illi qui quodoffert deo peecipue p votum caſtiratis
rain ier tur ad finem non ey neceſſitate cõuenit Po abreniciat inarxinis delectatölbo carnis
Hen gam aſterutus ſir finez. ſed requiritur ꝙ b Kercin eſt wn anme quod totaliter oferr
nmnen nrng vmunt tetde ad finẽ. Et igeo ille qᷓ ſia deo pꝛopꝛiam voluntatem. p quã homo vtit H
in unnatſu, aliqua vanm tendar ad fine. Et ideo illeꝗͥ ſiaa deo pꝛopꝛiam volun babitibus anime. Con
maßii tũ religionis aſſiimit nõ tenetur halbere perfe omnibus otentijs ⁊ habitil us anime. Con .
— ctam charitatem. ſed tenetur ad loc tendere nie mienter ergo ex his votis ſigtus religionis
— Zoperaim dare vt habeat fectam charitatezʒ. integratur. Omnes autem alie obſeruanne
Loſunmufnin aagen roõne non teneiur inplere ea que teligionum oꝛdinãtur ao Pꝛedicta tria voea.
undnetii pfectionem chariratis conſequũturſed tene Maim lalve manuñ mendicitas ao panumrr
en eaneneatſ atenasra tutk ne tatem. vigi ie. ieiuniii n2 diſciplina a caſtita
ncteawäen urvta⸗ Plencig itenat. c0 termit tem. 7 alia exerciciq vt lectio. oe atio. vi ſiano
facit contemnens.vñ nõ peccat ſi ea pᷣierm SS ſz Is preiz ese
mnrinintenm ae ſeoſ ea cõtemnat. Similiternõ tenetir infirmoꝝ a hinuſmodi ad obedientiã. Deter
nn enen toneengeregeitt⸗ quilo ao pfectionẽ pue/ minatio autem habitus pertinet ad omnia
mnscheen gren zitur. ſed a0 illa œtermiĩata q̃ ſunt ei taxata. tria pꝛedicta tanq; annz obligatéis „BDncde
s duntheigen. nne ulã auã pꝛofeſus eſt. Atem nota habitus regularis ſimul datur vel lbenecicit
Amumninite id vm ti. ſe. ſe. q. xxxvi. ar.ij. in reſpo. ad. ij. g⸗ cum pꝛofeſſione. Interioꝛes auteʒ acfus vir
Nbistm om es tam religioſi ; ſeculares tenẽtur ali tutis. vt humantas patieniia. hinõl.ideo
eadaaringinn olinigerſaenc uicqind boni woſſunt. Oiby nõ cadunt ſub voto religi onis. quia omninz
em gitehikai t men Ule ccl⸗ ir. Qnicqd poteſt ma virtutum mater eſt charitas. 20 quã oꝛdinat
ð em eiurid Ecc5. r. alictuis ſtatus religionis vt ao ſinem. Inter ipa aũt
minpenan nus tua inſtater opare. Eſt tamẽ aliquis mo ſtatus religioni. Ii 1 e.. , Alit
Gurnahtrnt dus loc pꝛeceptũ implendi quo vitaturpec⸗ tra vota beincipa ius eſſentialius religio,ͤů
loigunnbrnt dus loc pꝛecepiũ implendi quo vitaturpec/ tra vora peinc: IRAUI8 Te0
wſigtminiiteiß catum. ſ. ſi facit homo quid woteſt ᷣm ꝙ rej in eſt oledientig. Et lwe triplici rõe.⁊ m tp.
mNiAKN rit conditio ſui ſtatus. dũmodo contemptus ſe.ſe. . clexxvi. arti. viij. in coꝛpe arr. Pꝛimo H
mrpwſtſ en ei nõ aſſit agendi melioꝛa.p quem animus fir inlid dereataitte ürae. Serod d inen
jmd ri otra ſp'alem pꝛofectum. Status ſcilieet pꝛopꝛia, vol „ Ecd .οd voteen
— M Nensionte eſ nſärne aſiderari m tiv. ladieie cõtinet nn 1 e vota ſed nõ uer
——Uũ * eEilEl i ri. Hno titur. Lercõ qꝛ votũ o lentie pꝛopꝛie ſe er
r e. q.clrix vnarti. vij.in coꝛwꝛe arti. Ono titur. Lercõ qꝛ votũ oledientie pꝛopꝛie er
kevänrd rcrescri nd fendtsdgenis raprds pozummudainite.
— lgeronemeh lanu, eeonic, ni tanto melius. Prefert etis ipe ſtatus rei
m nag tacſnbd. Nercs moco m & eſt quodd hoo gionis virginitatiex voto ſeruate. m augtl.
1 – locauſtũ p quod aliquis ſea ſua offert deo. ? mlli. de virginitate. n ilv. quolilx. ii . v.
ſ vt ain Fpm loc in trib⸗ votis integratur ſtatus reli⸗/ Arg. ij. in coꝛpoꝛe articuli. in fi. —
um iomis Pruno quidem tä ad exercitiůͦ der Ye preeminétiag .iſ.
* PN.. fectionis reqͥritur ꝙ aliqͥs a ſe remoueat illa vnius teligionis dalia. Motg ßm eßt ſetG
ni e rer qͥ poſet impediri ne totaliter iaffectus eꝰ vnius religionis ad alia. ota pm thv. ſecr
AP DEN Per q po iſtit fectio chari da ſecũde.q.clxxxviij.ar. vi. im co xcel
tendar in eum. in quo conſiſtit ł fectio chari da ſecũde.q.clxxxviij.ar. vi. (0z. ar. ꝙ rcel
nnn taris. hmõi autem ſunt tria. Primũ quidey lentia vnius religionis ad aliã rõt attedi ouu
Gint e eſt cupiditas exterior bonop. que tolliturper pliciter. Ono mõ er pte fims. Et ſic illare
Dn ug votun pauptatis. Secundũ eſt cõcupiſcenj ligio dicit pfectio: alia qᷓ oꝛdinat ad weidee
eenn e ie alenſibilum delectationũ. inter quas pcel ſinem. Etß m hoc inter religiones illa q o⸗dii
ezſen geitH tia lenſibinum delectatiot 8 Pe mmem 8
Nchenae⸗ i lüt delectationes veneree. que ercluçũtur ꝑ natur ad wcencn p̃dicandũ tener ſummñ
Sr Nucedde votum cõtinentie. Terciũ eſt inordinatõ vo gradũ. Et rõ eſt. qꝛ q;uis pᷣdicare ⸗ wcere ſit
aſnhvorum ctinentie. Kercii eſt inotclinat vo tus vite acriue. pꝛocedit tñ er plenimucdine
unn luntatis humane.que e xcluditur per votum ac 4 *Peot Plemtudne
uhniiinpn g iij
92
* .

Titulus

xVI

alterã. ᷣm t. ſubdit.nos canoniſte nõ pon /

eratis hjis ſubtilitatibo ſolũ ſolemus aduer-

tere vhi ſit artioꝛ. ſtrictioꝛ.durioꝛ. vel ſoꝛtioꝛ

mogdus viuẽdi. Oñ in. c. licet de reg. v trꝗ. ad
reli. dr de artioꝛi vita ⁊ ſanctioꝛi ad quã licet

niã ſire er la rioꝛi licentia petita. Et ſic cñ om⸗
nes rehgiones ſint oꝛdinate ad ſummũ fineʒ

tus naſcit. Pꝛimn a diuitis ſepari nõ poteſt

ſiue ſint magne ſiue pue.neceſe ẽ hoĩem ali

qualiter ſolicitari de rebo erterioꝛnbo acqſitis
vel ↄſeruãdis.Sed ſi res exterioꝛes nõ que⸗

e*.

rãturniſi in modica quãtate quãtũ ſufficiat

ad ſimplicẽ victũ.talis ſoliciiudo nõ muliuʒ

impedi t hoĩem nec repugnat pfectioni vite

“

ctemplationis m greg. vñ pfertur ſimpli? fermodo viuendi. ð tñ teologi acmitterẽt niec⸗
ci cõtemplatõmi. ſicut maius eſt illuminare ſm notata.p.tho.ſe.ſe.q.vl.arxti.viij.in coꝛ ntene
q; lucere ſolũ.Et de hoe intelligit᷑.c.licet.eĩ de poꝛe arti. 7 addit poſt tho.ꝙ pauꝑias religio⸗ ſn ie
regu.vbi diei,. Sicu maius bonũ minoꝛip;ꝭ ms ex hoc ꝙ ẽ maioꝛ nõ pꝛopteres facit reli 9o .
wonitur a veitiſas coig Pelie⸗ in werecte gionẽ pfectioꝛem ſimplix alijs. bec io. an. ibi. Frcs
wnit᷑ cctrina ſilentio. ſolicitudo contempꝑpia RNDend 1 Ir -
tioni lalvꝛ deri. vñ̃ religiones adiſta veputa e haben 0 ali ellt, Shſul
te ſunt wingquiſſine pfectioni ep̃oꝝ.Secun⸗ q̃d in cõi qð minuat pfectionem religionis. ſtemien
dũñ gradi tenẽt ille q oꝛdinãturad cõtempla ꝓbatur.xij.q.i.c.illi aũt vbi dicit pꝛoſper. ſa⸗ untalk
tionẽ. Terciñ qᷓ occupantur circa exterioꝛes iis oſtẽditur 1 pꝛopꝛig debere pꝛopter pfectõ ſuuchen
res. Secude attendit excelléeia vm reli/ nem cotemm ſine impedimẽro ꝓfectionis ſeponme⸗
gionis ſup aliâ m ꝙ in eodem genere finis eceleſie poſſe facultates que ſunt pꝓpfecto cõ⸗ Werdiit
vng oꝛdinat ad elrioꝛẽ actus altera. puts ſi mumia poſſidere. In religione aũt illa que ẽ iiſpſene
religionũ q̃ oꝛdimãtur ad cõtemplatiuã. vna oꝛdinata ad tradẽdũ cõtemplata p cctrinaz ſalonm⸗
oꝛdine᷑ magis ad oꝛãdñ.et altera magisa d ⁊ pᷣdicanionẽ congruit ꝓmarxime illa pauper (Gnuniſven
legendũ.erit pfecrioꝛ pꝛima.qꝛ alrioꝛ cõtem tas que mobilig pꝛo temge reſeruat in com Uömun ſi
plationis é ofo ꝙ;ᷓ leetio. Et iner opera vite muni. qꝛ nõ reqrit mulia ſolicitudinẽ. et ia⸗ Ngeroren
actiue ronius ẽ redimere captiuos q recipere lis pauꝑtas.ſ.habere mobilia tm̃ in cõmuni ſtedpara
hyſpites. T ideo religie ꝗᷓ oꝛdinat ad redunẽ reſeruata fuit a xpᷣo ⁊ diſcipulis. Onde dicitt iſsfetruen
di captiuos. erit ercellétioꝛ ꝙ qᷓ oꝛdinat ad aug.ſup ioh. xij. trãſumitur in canone exẽé/ fſcnvromp
ſunſpites ſiſcipiécos cereris paribo. põt etiã plũ dñi accipite conuerſantis in terra. quare MoPnacge
gerendi iſta ercellentia vng illarñ ad plura habuit loculos cui angeli miniſtra:. niſi quia inanin
oꝛdinef alia. vf? odinaf vna ad legẽdn. eccleſia ĩius loculos habitura exat. xij.ft. i. pnonntiſu
Iaggd oꝛandũ. potioꝛ evit q illa qᷓ ſolũ ad lege⸗ Et in alio.c.dicit habebat dñs loculos a fide ravitege
dj’:. vel etiz ſi cenitore ſtam ta habeat ao libo oblata cõſeruas. vt ſins A aliox neceſſita Mrerener
caonéd Bné oß:. dicef perfetioꝛ alia qᷓ tibus ſubuemiref. P io. rxij. in ertrausg. fuit fot,
6yméinö bater. Terc attend'f peminen? bereſi damnatü. dicere 7 piinaciter aſſere⸗ ullistwuce
tfig religionis vnius av aliaz er pre exercicij. ve xpᷣin nõ habuiſſe aliquiꝰ in cõmuni. que 6finrna
nõ quidẽ q;tũ ad qnntatẽ ſed q ad gpoꝛtõͤö ẽ lyreſis fraticelloxꝝ. Pꝛo hor declaratõe di (rrra⸗
nem eius ad finẽ intentũ. in col. i. moy cit tho. ſecnda ſecũde..lxx xvii.arti. vij. in (cnereer
ſi. b. anthonius ppoſit diſcretionẽ q omnia coꝛpe. ꝙ pfectõ nõ cõſiſtit in pauptate. Sed (tiren
moderat vigi ijs. ieiunijg. 7 alis hmõi. 6 pr di ciur in.i. tolla. movſi. pauptas. vĩigiie. chne
ergo hoc ꝙ religio aliã heber artioꝛes obſer/ lectio.ieiunia. ⁊ hmõi. ſunt inſtrumenta pfe Ffänere
uãtias delet ſudicari porioꝛ. ſed er hoc ꝙ ma ctionis. Eñ ⁊ xpCs math. xix. ca.nõ dixit ſſf jm
ſiſoꝛ diſcretõe ſunt eius obſeruãtie oꝛdinate ſi vis pfectus eſſe oĩa que habes va paupiby enh
ad finẽ intentu religionis. Sicu maceratio ſed addidit ſequere me. Pauptꝗs aut ofſin met
carnis p abſtiuẽtis cibi z vorus ef icanus oꝛ ſtrumenii pfectõnis inqutũ ꝑ eã tollůtrr Aimtii
ddinatur ad continẽtiã & ſubtractionem vre impedimẽta quedã charitatis que ſunt tria. Lelinon
ſtiñ vel coꝰ palẽ labꝛẽ. io. an. in. ca. ſane. e? de. Pꝛimũ ẽ ſolicitudo quã ſecũ afferit diuiitie. rnſe
reg. rtraſ. ad religione. in nouei. poſti; poſu⸗ Secũqũ amo: qͥ ex diuitije. woſſeſſis anget. imngt
it pdictas peminentiasvnius religion s ad Terciũ ẽ inanis gloꝛia vel elatio que ex dilin (6iune

Alſtrnin
AAlikhi
ffipſannſc
iincoſor

ò charitas p quã cõigimur deo. vt in errra xpiane. Põ. n. oĩs ſoliciiudo a dño interdi⸗ Näben
nagan. Mo. Frij. ad cõditoꝛẽ Dr. Et ſie cum fiꝭ citur. OJath. vi. c. Lu. xi.ad philhppẽ. iiij. C. . ed
ms ſit idẽ ſolũ ponderamus artioꝛẽ modum ſed ſupflua et nocina. Z lia wero duo.ſ.amoꝛ ⸗
vjuendi. vñ ſi in vna religione ſit ſola cõtem ⁊ gloꝛiſicatõ yana nõ ſequũtur niſi magnas en
platio cũ artiſſimo mõ viuendi. poſſibili tñ ſi diuitias ⁊ abũdãtes. Differt vtx duntie que ligfmne
ne deſciendi piculo. nõ admirtemus tranſi⸗ hñtur abũdates vel moderate habeãtur in dlenik⸗

„ 7

tũ ad regionẽ. in qua eſſet cõtẽplatio ⁊ actio
etis p̃dicationis officiũ cũ laxo vel minus ar

pꝛio vel cõi. Hã ſolicitudo qᷓ circa ppꝛigs di⸗

uitias adhilef ꝑtinet ad amoꝛẽ pꝛiuatii quo

moen⸗

unuhiſchinttign
meobfünifinn
Bot itis ante
iſunimnmnnei
uerſmtntn
nmngiinnkinin
Closbetinnatgil.
Abaetadisbalende
isniirtiinnii
ignmivmi
i eretgenuinnien
ln. Portianie
aideiminii
ol A NN
1hrükmifnm
onih unigii⸗
üm enſe

ginasinioaitn

õõ

mcomifutt

Captulum

quis diligit ſeipᷣn tempaliter. Sed ſolicitu⸗/
wa/que adhibetur circa res cõmunes pertinet
ad amoꝛem charitatis que non querit q̃ ſua

ſumt.ſed eõmunibo intendit.Et quia religio
ad pſectionem charitatis oꝛdinatur. ouã per

ficit amoꝛ dei vſq; ad contemptum ſui.habere
aliqͥd pꝛopꝛiũ repugnat ꝓfectioni religionis
Sed ſolicitudo q̃ adhibetur circa ↄmunia po⸗

teſt pertinere ad charitatẽ. licet per hoc poſſit

etiam aliquis altioꝛ actus charitatis impedi
ri.puta cõtemplatõnis diuine aut inſtructio

nis pꝛoximoꝝ. Ex quo pater q; habere abun/

dantes diuitias in ↄmuni.ſiue in reb immo

bilibo ſiue mobilibo ẽ impedimentũ pfectio/

nis.licʒ nõ totaliter excludat. Sed habere in

txõmuni ſiue in rebo mobilibo ſiue immobili

bus q;tum ſufficit ad ſimplicẽ victũ nõ impe
dit pfectionem.Et hoc ſi cõſideretur pauꝑ⸗

tas in cõparatione ad cõmunẽ finem religio

nis.qͥ eſt vacare diuinis obſequũs. Sed ſi cõ
ſideretur pauꝑtas p ſpũales fines religionũ.
tanto vnaqueq; religio erit ᷣm pauꝑtatem
pfectioꝛ quãto haber pauptatem magis pꝛo/

woꝛtionatã ſuo fini. OJanifeſtũ eſt autem ꝙ&

opera vite actiue coꝛpalis indiget homo co⸗

pia reꝝ e xteriox. ad cõtemplationem panca
ſufficiũt. 10 contemplandũ aũt ⁊ cõtempla

ta alijs tradendũ ꝓ coctrinã et pᷣdicationem

reqͥritur maioꝛ ſolicitudo ſpñaliũ qᷓ in illa q

oꝛdinatur ad ↄtemplandũ ſolũ.vñ talem re

ligionẽ decet talis pauptas.q̃ minimã ſolici⸗

cudinẽ ingerit. manifeſtũ eſt aũt ꝙ minimã

ſolicitudinem ingerit conſeruare res vſui lvx

minũ neceſſarias tempe cõgruo pꝛocuratas

Sic igitur tribo gradib religionũ tripler gra
dus pauptatis cõpetit. Nam religionibo oꝛ⸗
dinatis ad opa coꝛpalia vite actiue com perit

habere abũdanriã diuitiarũ cõmuniũ. Illis
que ſuntoꝛdinate ad cõtemplandũ competit

halere poſſeſſiones moderatas. Illis que oꝛ
dinãtur ad cõtemplara alijs tradenduʒ cõpe/

tit vita marime ab erterioꝛibo ſolicititudini⸗
buserpeditam. Oð ſit dum modica que ſunt
neceſſaria vite cõgruo tempe pꝛocurata con

ſeruãtur.hũc modũ panpꝑtatis.ſ.habere pecu⸗

niã vel quaſcũq; res cõmunes ad ſuſtentatio

nẽ religioſoꝝ eiuſdẽ cõgregatõnis vel alioꝛũ

H pauper tenuere diſcipuli poſt reſurrectionem

xpᷣi.a qͥbo omnis religio ſumpſit oꝛigineʒ.naʒ

pcia pᷣdioꝝ cõſeruabãt ⁊ diſtribuebãtvnicui

clxxxviij.ar. vij. in coꝛ.art. Hoteſt em̃ dici
ſicꝙ ſunt tres gradus pauptatis. DPrimusq
renũciare cũ effectu tam mobilibq; immo

bilibo in pticulari. ſed in cõi vtraq poſſidere

moderate tñ ẽ monachvꝝ hũs aliqd viſcoſita

tis vel tenacitatis in rerra pꝛopter amoꝛẽ im
mobilin rerũ.cũ a viris nondũ ꝑfectis non
poſſit deo tota mẽte vacari.⁊ poſſeſſionum cu
ris intendi.ſicut dicit arch.xij.q.i.Certe ego
⁊P.c.diuerſis fallacijs.de cle.cõiuga. Terci
gradus q̃ eſt renũciare cũ effectu tammobili

bus q; immobilibo. tam in cõiq; in ꝑticulari

exceptis minimis vtenſilibus ſine quibꝰ hu
mana vita ſnſtentari nõ poteſt. ẽ fratrũ mino
rũ hñs aliqd tarditatis ⁊ anxietatis.cũ omni
die opoꝛteat coꝛ ꝓꝑalẽ viaticũ queri.qꝛ granñ
vinñ.oleñ.a denarios etiã per tempus bꝛeue
tenere nõ pñt.vt ĩ cle.Exiui.de vex.ſig. Secũ
dus tanqᷓ; mediũ tenẽs habetmultũ faculta⸗
tis ⁊ libertatis in eñ ⁊ ꝓximũ.a ideo ceteris
perfeetioꝛ. NHam habere aliquid in cõmuni.
moderate tamẽ quod ſufficere poſſit advictũ
⁊ veſtitũ ꝓ aliquo tempe nõ pꝛolixo.pfectio/
ni pauꝑtatis nõ derogat.cũ neccuram erxigat

magnã.nec ad ſui trahãt amoꝛẽ q̃ vſu conſu

mũtur.vt granũ.vinũ.denarij ⁊ hmõi.vt no.
io.an.in nouel.ſuꝑ.c.ſane.de regu.⁊ trãſ.ad
relig. Et hec ẽ pauꝑtas fratꝑ pᷣdicatoꝝ ſᷣm cõ
ſtitutõnes eoꝝ.⁊ talis ſuit pauptas pꝛimiti⸗
uoꝑ rpᷣianoꝑ in eccleſiis qͥ religioſe viuebãt.
vt habetur.xij.i.dilectiſſimis.
De triplici genere F.iii.
religio ſoꝛñ. Nota ᷣm hiero.⁊ Benedictum
in regula ꝙ tripler ẽ genus monaclvꝝ.qͥ oẽs
dicunt ſe xpᷣm ſequi.Pꝛimi dicuntur ſerabi⸗/
te diſcurrẽtes hincinde ⁊viuẽtes in ſpũ liber
tatis qui dicũt ſexpᷣm ſequi in eo ꝙ circuibat
pciuitates ⁊ caſtella.dicũtur eriã cireñcillio/
nes hi ſatis ꝓ tuperãtur a octoꝛibus.⁊ in iu
re.vt.vi.q.i.Auidã monachi.⁊.c.qui vere.
Secundi dicũtur anachoꝛice.i.ſolitarq̃ viuẽ
tes.q dicũt ſe pᷣm imitari in eo ꝙſſolus age⸗
bat in deſertis. OJath. iiij. Et in montẽ aſcẽ
dit ſolus oꝛare math.xiiij. Ni traxerũt initiũ
ab helia vel a Pohãne bap. de his dicit. xvi.
q.i.qui vere.⁊ pure ſolitariã vitam eligũt.et
digmi ſunt cõueniẽti ivnoꝛe.vbi dicit glo. q;

ſu bſunt ep̃is.vt.xciij.di.c.nulla rõne.⁊ gau⸗

dent pꝛiuilegio elericoꝝ.Et pñt vocari ad pꝛe

laturã monaclvp.extra de e ec.cũ monaſteriũ
traãſit em̃ a minus ſtricta ad magis ſtrictaz in
lvc ꝙ monachus abrenũciet ꝓpꝛus nõ autẽ

heremita. vnde ⁊ poteſt heremita facere teſta

mentũ.xix.q.iũ.S.ſed aliud ẽ. Et ᷣm tlv. ſe.
ſe.q.clxxxviͥ.arxi. viij. q;uis vita ſoli faris ſi
de bite aſſumitur.hemineat vite ſociali. ſicut
quod iam pfectũ ẽ exercetur.tñ ſi vita ſolita⸗
ria abſq; pᷣcedenti exercitio aſſumatur.ẽ peri⸗

culoſiſſima. niſi ꝑ diuinã gram ſuppleat. qðᷣ

in alijs ꝑ exercitiuʒ acqͥritur.ſicut in bñdicto
8 uii

Tiulus

Zntlvnio. Dita em̃ ſocialis neceſſaria ẽan
exercitiũ pfectionis.quia mutuo ſe inſtruñt
terbo 7 exemplo coꝛrectione. ⁊ ad perfectũ
pducunt. Solitaria cõpetit iam pſectis qui
alior regimine nõ indigent. ſeo ſe oluũ ſpu dei
aguntur. Oñ hiero. in epl ad ruſticuz. Tra⸗
ctandũ ẽ vtrũ ſolus an cuʒ alijs in monaſte /
riijs viuere debeas. MWihi placʒ vt habeas ſan
ctum cõruberniñ.i. ſocietatem. nec ipe te co⸗
ceas.⁊ abſq; coctoꝛe ingrediaris viam quaʒ
nunq; ingreſſus es. xvi.q. ſi dericatus. De
hac vita anachoꝛita ſeu ſolitaria participant
ſatis carthuſien. heremite camalduleñ. licet
etiã participẽt de cenobita. qꝛ ſimul quãdoq;
conuemũt.Tercij dicũtur cenobite.i.in con⸗/
gregatione vinentes. hi vidẽtur eroꝛti ſub g

iʒeo qui cõſtituit cuneũ ꝓplxtarũ.i. xeligioſo⸗

rum m glo. Sed fuerunt renouati a xpo qm

Diſcipulos habuit pariter habitates 7 in cõ⸗
muni viuetes. cũ quibo in monte aſcendens
vvcebat eos math. v. Et vt dicit ioh. W. 10

in pꝛincipio habuit vt nouitios cocens eoe
in wcrina de beatitudinibo. qu id woceaf age
re in religione T plura alia. Secñdoquaſi vo

luit eos ꝓfiteri. cũ quibuſdã er diſci pu lis re⸗
cedentibo di xit ad apoſtolos. Nunqͥd ⁊ vos
vultis abjre. Et pettus reſpõ. pꝛo ommbus.
Dñe ad quem ibimus ⁊c. ⸗ o. vi. q. d. nõ.

dem eosad ſtatũ pfectõnis perdurir quando

in vltima cena eos epos fecit a conſecxrauit.
vt dicit glo. di.xri.in nouo.ſed pfectiſſimos
fecit die penthecoſies. OHabuit eriã xpᷣs quoſ⸗
dam er diſcipłis deditos vite actiue. vi mar

thain a alias mulieres q; miniſtrabant ei. de
facultatibo ſuis. quoſdam cõtemplatiue dedi
tos.vt matrẽ ſuam.⸗ magdalenax. auoſdam
mixte. vt apſiolos ⁊ plures alios. Cenobite

habent diuerſos modos viuendi ⁊ ad diuer⸗

ſa deputãtur vel actiuaz vel contemplatiuam

vel vitã mirtã ſm regulas cõſtitutõnes eo
rum quas ꝓfitentur. ⁊ m yſido. regula dicit
eo ꝙ recte ducit. nec aliqñ alioꝛuz trahit. vel
ſ̃m slios eo ꝙ regat. vel noꝛmã vene viuẽdi
pꝛebeat. vel quod diſtortũ pꝛauũq; eſt coꝛri⸗
gat. di. i. canon. Et ex his patet & oſtitutõ
nes etiã poſſunt dici regula. q;uis cõmunis
vſus loquendi lvc nõ habeatf. arg. dl. xxix. re⸗
gule. extra de re. ⁊ tran. ad relig. . w?rectu.
dicirur ꝙ habitus nõ ſacir monachi ſed ob
ſeruantia regularis. quod intelligutur ita de

cõſtitutõnib ſieut de regula. it gutem qins

pꝛie ⁊ pfeciere ligioſus p pꝰ ofenſionem que
in diuerſis religiombo diuerſis modis expꝛi
mirur. 1 m hec arrius vel lemmus obligantur
NMam in alioua religione gmittu pꝛofitens
ſe ſeruare regulã. vt in regula ? relisione m

XVI

noꝛuz. In alia cautius dicitur viuere ſᷣm re⸗
gulam. q intelligitur ſm tho. ſe. ſe.q.lxxxvi

grti. ix. in re. ad pꝛi. ar. 7 i. quolibet.q.ix.arii.

⸗

liij. in coꝛ. artic. ꝙ intendar ad hoc ꝙ moꝛes

ſuos infoꝛmer m regula ſicut Fin quoddazʒ
exemplar. xc tollitur p contemprũ In alia

adhuc cautius ꝓmittitur.ſ.obedire ſᷣ m regu

lam. ita ꝙ pꝛofeſſioni non contrariatur. niſi

id quod eſt contra pꝛeceptum regule in alös
rranſareſſio vel omiſſio obligat ſolũ ao venia

le. In aliqua tamen religi
tanu trãſareſſio vel ominſio ex ſuo genere nõ

obligat ad culpam ſed ad penã. qꝛ; p huc mo

dum ad talia obſeruanda obligantur er ſua

pꝛofeſſione. Qui tamẽ poſſent peccare wnia/

liter ex neglgentia. vel moꝛtaliter ex libidi⸗
ne vel cõtempiu. hec tho. Mota etiam ᷣm
io. an. in nouel. ꝙ iſta ẽ differentia inter regu
las quatuor appꝛobatas et cõſtitutõnes reli⸗

gioſoꝝ. quia regule mutari non poſſunt niſip

papã. ſed cõſtiiutõnes murtari woſunt p p̃la⸗
laros religionũ. qui ſunt tan e auctoꝛitaus
quãte fuerũt eas inſtituente.vt de reg. iur.
omnis. Et nota ꝙ greg. x. exrt ra de reli. oo. ca.

vnico.lib.vi.ſicait. Diſiricrins pꝛohibemus

ne aliqins decerero nouñ oꝛdinem aurreligi
onem inueniat vel habitum noue ĩeligionis

—

aſſumat. Cuctos oꝛdines religiones men⸗

dicantiũ poſt dictumn conciliũ.ſ.lateraneñ. ꝙ

=£

fuit celebꝛatũ ſub innocẽ.iij. adinuentos qui
nullã confirmationẽ ſedis apoſtolice merue⸗

runt ppetue pꝛohibitioni ſubiamus. que-z

tenus pꝛoceſſerant reuocamue. Inſtitutos
autem oꝛdines poſt dictũ conciliũ cõfirma

tos a papa mendicantes ex inſtimtoõne ſue
regule vel conſtitutione ſic oꝛdinat ꝓfeſſi

in eis maneãt. ſed nullũ amplius recipigsnt.

ad pꝛoſfeſſonẽ in dictis dꝛdibi.loca noua ne⸗
emẽdo. a vetera nõ vendẽdo ſine licentis ſe⸗/
dis apoſtolice. irritans contra facta.et excõi

cans cõtrafacientes ab his tatnen excipit 56 ½

.

dicatoꝛes 1 minoꝛes ob euidentẽ eop eccle/

ſie vtilitatem. Peremitas aũt ſancti auguſti⸗

—— ₰

mi acarmelitas qꝛ ipᷣm conciliñ pᷣceſſerũt. et

Dicit ibi glo.io.an.ſve intelligi pluribo ſimui
in eodẽ collegio habitanubo. eandẽ religio-⸗

nem ꝓfitennbo. ſ. qð dictũ ẽ de habimi nouo

nõ ſumẽdo. ats ſingularis pſona ſectam no

inueniens 1 ſeoꝛſum habitans. nouũ habi⸗/

t̃ ſibi aſſumere poteſt. Item diciſ qemen it
cantes dicũt qͥ ex reguſa vel cõſtitutionibus

—

ſuis lvc pꝛofitẽtur. vt pdicaroꝛes a minoꝛeg,

Dicit erã archi. ꝙ iſta conſtnutio menci
cannbo nõ extendit᷑ ad nõ mendicãtes qͥ. ſ.

ex regula vel cõſtitutõne habẽt teneãt im

mobiha in cõmuni.licet actu mendicent.ta

one . ſ. pꝛedicatoꝝ

(cteren

uhl

Coſooern
ciiohummn
gnterfene
inniechen
Pontmnton
hin Kter
pnnopiod
fchinst
Ptenia etat
Pneruso⸗:
ſegtlen d

mtünyen
hintmree
Mmepeen⸗
ndlic
cmNol
Qnetw

Gweror⸗
Racvd.

euidie

leidmmor
lectborg
rpon
diprape⸗
ſeeſubpr

hinttue,
tmee
fulaoudr
Peptorio
leinen

uüenl
ſum
geſi
Nſn

R

Nndne .
minn

WNNN
iaoſman
tedddeon

Rponenpe,

ANinmuimg

nte. DonennA
ſhidfnntuum
ð
HemuhnNPe
Gni ſomtune nurnn

fönesnmumgin

1

sndhnekintig

cat Dünrärspecrn

ü
twlhabuuntaertent
vsinestkigtmten
NnmCiimi
ſub nciii Enenid

Nionitichen

hibiirn iimnte s
eruntuo Y
epini nintin
ndhrmtrclithir

—–
—

õ

Ennlimiun

n dns Wa W,
mmunminn n

”

ncianiſi

Capitulum

les em religiones pmanent et paſſunt recipe
alios ad oꝛdinem ⁊? ꝓfeſſionem. exquo non
ſunt ex regula ſua mendicantes põt tñ papa
quotidie appꝛobare nouas religiões. Et plu⸗
res poſtea inſtitute cõfirmate ſunt religiões

Mota quod quatu .vV.

oꝛ ſunt regule ab eccleſia awꝛobate ſub qua

rum aliqua militãt omnes religioſi eccleſie

catholice. Pꝛima fuit ba ſilij. Secũda augu/⸗

ſtini. Lercia bñdicti. Quarta franciſci. Car⸗/

—— —— .

tuſienſes tamẽ nõ milirant ſub aliqua iſtaꝝ.

ſed habent ſua ſtatuta pꝛo regula.⁊ habent in

masgna veneratione ab eccleſia. Sub regula

lxati auguſtini militant omnes canonici re⸗

gulares. frratres pꝛedicatoꝛes here mitani ler⸗

Uite. oꝛdo ſancte bꝛigide. oꝛdo ſancti hiero/
nimi de nouo inſtituti ſub Eugenio quarto.
oꝛdo ſcopetini ſub gre.rij. inſtituti. oꝛdo ſan⸗
cti iohannis hi eroſolimitani.qͥ dicũtur vul⸗

gariter Ferieri. oꝛdo hoſoſtalarior ſancti an
tlvnij. oꝛdo cruciferox. Differũt aũt inter ſe

*

p conſtitunionesvarias additas regule ⁊ in

habitu. Et de regula beati auguſtini ex eo að
in pꝛinc ipio dicit. lec ſunt que vt obſeruetis

p̃cipimus ⁊c̃. aliq̃ dixerũt ꝙ omnia que erãt
in regula erãt in pꝛecepto.quã opi. repꝛobat
Vmbertus oꝛdinis pꝛedicatoꝛũ ine xpoſitio
ne regule.⁊ dñs io.o.oꝛdinis pꝛedicatoꝛum
dicit añt ipe Dmlertus ꝙ in ſacris ſexiptu⸗
ris repiũtur quedam que habẽt modũ ⁊ in⸗

tentionẽ pᷣcepti. vt illud. Doe eſt pꝛeceptum

meñ vt diligatis inuicem. ioh. xv. c. quedas
alia quebñt pceptum in intentione licet nõ
in modo. vt illud. Mon furtum facies. Exo.
xx. Quedas alia que hũt mocdũ pꝛecepti.ſed
nö intentionem. vr illud de ſanatione ſurdi.
ar. vij. Precepit eis ne cui dicerent Moö
enim dicendũ eſt ꝙ intenderet dñs eos liga
read moꝛtale illud miraculũ pᷣdicando. ta
le eſt hoc qð hic dicit᷑ in regula. Nõ enim vi⸗
cetur pꝛobabile ꝙ vir tamſapiens ⁊ ſiꝑ mo/

vi pꝛecipiendi loquatur. intẽderit ommia po
nere ſub pꝛecepto.⁊ tanta materiã damnatõ

nis accedentibns ad regulã ſuam pꝛo ſalute
miniſtrare. Et licet nõ intendat omnia pone⸗
re ſub pꝛecepto.qꝛ tamẽ ſue intentõnis E. ꝙ
multũ vult omnia ſeruari. ideo vtitur verbo
pꝛeceptoꝛio nõ ad generandũ ſcrupulos.ſed

ad erpꝛimendũ ſuam intentionẽ er ne ex te⸗

nui modo loquẽdi daretur pigritie humane

5„*

occaſio minus curãdi e mandatis regule. q;
uis auũt nullũ pꝛeceptũ ſit in regula er virtute

illlius verbi pcipimus tũ multa ſum in inten

tione. ſi nõ ſm erpꝛeſſionẽ in modo loquẽ⸗
di ſicut in dunua ſenptura cum loquiturno⸗

bis eodem modo. Quedam reputãtur exvꝛ
tationes. vt illud OJath. v. 2 l. vi. . Si q̃s
te percuſſerit in dexterã maxillã ⁊c. Quedam
pꝛecepta. vt illud mutuũ date nihil inde ſpe
rantes. Luc. vi. c. Et ſi gueratur quomõ vñnt
diſtingui ⁊ cognoſci. Rñ.ꝑ rõnem bene diſpo

ſitam. maxune p vnctionem poteſt defaeili

iudicari ꝙ intendit obligare ad ea qꝗᷓ ptinent
ad oledientiam. caſtitatem. vnitatẽ. ⁊ hmõi
non aũt ad ea que pertinent ad vltimã coma
tionem carnis vel cauendum omnẽ mobili/
tatem in omni motu a geſtu. ſicut in ſcriptu⸗/
ris diuinis docemur per rõnem ⁊ doctrinã ſa⸗
pientum que ſint ibi pꝛecepta et que cõſilia.
lec DOmbertus.

Deregulabeati §. Vi.

Auguſtini quomodo obliget ſic dicit wminꝰ

ioh. w. ꝙ in regula quedam ſupponuntur vr

ſubſtantialia. vt omnia pꝛecepta dei eccle⸗
ſie. ⁊ tria vota pꝛincialia. et iſta obligant ad
moꝛtale tranſgrediendo. Quedam apponun
tur in regula vt media et declaratoꝛia. eti la
ſunt que dererminant pꝛincipaliter. qualiter
pꝛeſuppoſita debent ſeruari. vt de rixis nõ ba
bendisa iniurijs non faciẽdis.aut ; celeber⸗
rime finiendis pꝛo pꝛeceptocharitatis ſexu
w. ꝙ pꝛepoſito id eſt pꝛioꝛi.vel pꝛeſbitero ſid
eſt epiſcopo obediatur.declarat modum obe⸗
dientie. ꝙ feminas appetere vel aweti velle

criminoſum eſt. exoꝛnat votũ caſtitatis. Sʒ

ima vime videtur textus resgule inſtare. circa

perfectiſſimaʒ expꝛopꝛiationẽ in particularxi.

vt ꝙ habean victum ſub vno cellario.veſti
tum ſub vno veſtiario. libros ſub vno hibꝛa/
rio. Et ꝙ nullus accipiat occulte litteras vel
quodlibet munus. &t iſta ſimiliter videntur
cadere ſub pꝛecepto.nec licere alicuii. nferioꝛi
regulã ſine cauſa ineuitabili diſpenſare. alia
vero in regula awonuntur vt iuuatoꝛia ad oꝛ
narum religioms. Et iſta non obligãt ni ſi ſi⸗
cut conſilia. vtillud. Carnem veſtram coma
te ⁊c. Et illud codices ſingulis diebus petan⸗
tur. ⁊ hmõi.hecille.

— „%
Sub regula bea §. Vi.
ti beati bñdicti militãt multioꝛdines.vt mo
nachi nigri.de ᷣbus in cle. de ſta.mo.c.ne in
agro. Qui cuʒ eſſen rela xari.refoꝛmani ſunt
in ſpeciali cõgregarione.que dicit ſancte Ju
ſtine. habentes ſpãles conſtitutõnẽs ⁊ exem
ptiones p eugeniũ quartũ cõfirmatas ciſter
ſieñ. multipliciter pꝛiui egiati quos. b. beri.
mirabiliter dilarauit. Camalduleñ. inſtitun
p. b. Romualdũ oꝛdinis vallis vmbꝛoſe. s

inſtituit.b.iolj.gualbertus oꝛdis buũiliatoꝛũ

Ziiulus

Hꝛdo cluniaceñ. Celeſtini quos inſtituit lea
me pefrus v' tnurrone qui fuit papa celeſti⸗
nus. ſed renũciauit papatui.oꝛdo mõtis oli⸗
ugrurn oꝛdo montis fani ſeu ſilueſtrini. oẽs
hi ſub regula leati benedicti differũt in con⸗
ſtitutönibo a aliqui in habitn. et omnes ſunt
exempti niſi ſilueſtrini. Et de regula beati
benedicti quã ꝓſtẽtur om̃es menachiexce/
piis carthuſienſibo. ſi querat vtrũ omnia cõ/
renta in ea ſint in pꝛecepto ita ex trãſgre
ſione alicuius ex ↄtentis in regula peccet mo⸗
nachus moꝛtaliter. Rñ.w. io. e turricrema/
ta cardinalis ſancti ſirti oꝛdinis pꝛedicatoꝛũ
erimius woctoꝛ in expſitõne quã fecit ſuper
regula beati benedicti. circa pꝛincipin. ꝙ non
ſed quedaʒ ſunt ibi vt pꝛecepta obligotia ad
moꝛtale. quedam vt monitõnes nõ obligan
tes de ſe trãſgreſſoꝛes ad moꝛtale.ſed vniale
Ea autem que ol ligant ad moꝛtale que ſunt
ibi pcepta. ſunt illa que ſe habent vi finis re⸗/
gule. wel eſentialiter ſacientia ad finẽ regu/
le. ⁊ ſine ouibo finis religionis haberi non po
teſt. hmmõi ſunt omnes actus interioꝛes vir/

tutum. ⁊ quibo agitur in regula. vt de chari⸗

tafe dei ⁊ pꝛoximi. de ratientia. humilitate.

mãſuetudine.iuſticia. ⁊ hinõi ſeruandis. nã
nõ ſoluʒ religioſi.ſed eriã laici tenẽtur ad iſta

nonlramẽ pfecto modo habenda ſed taliter
ꝙ ſaluerur virtus in eis. Mon em̃ tenet mo

nachus de neceſſitate ſalutis ad omnes illos
xij. gradus humilitatis qui ponũtur in regu⸗
la. ſedad ea ſine quibo humilitas baberi non
poreſt. 1 ſic de alis virtutibo. Similiter etiaʒ
aue ſunt ſubſtãtialia religionis ſine quibere
ligio cõſtare non poteſt vt voluntaria pauper
tas. caſtitas. obedientia.ſ. quo ad pꝛecepta re
gule vel pꝛelati. Adde quia eriam tener de/
ſerre habitum ſue religionis abextra ſeu pa
tfenter cum pꝛodit in publicũ. quod eſt ꝓte⸗
ſtatiuũ ſue pꝛofeſſionis alias peccaret moꝛta
liter. vt infra dicetur.S.ſequẽri. AHlia vero qᷓ
ſuntin regula poſira. que non ſunt ſubſtãtia⸗
lia religionis vt obſeruãtie de ieiunũs certis
tempoꝛibo taratis in regula. de abſtmẽria ab
eſu carniũ. de camiſeis lineis non habendis
de culcinis non tenendis.de ſilentio certis lo
cis ⁊ tempoꝛibo ſeruando.et hmõi.non ſunt
pꝛecepta. nec obligant tranſareſſoꝛẽ de ſe ad
moꝛtale. Signanter dictum eſt de ſe. quia per
accidens poſſer eſſe moꝛtale rõne contẽptus
auãdo.ſ.quis illa trãſgrederetur er contẽptu
Hoc aũt pꝛobat pꝛefatus coctoꝛ mitipliciter
Pꝛimo ex dictis.be. tlv. ſecunda ſecunde.q.
lrxxvi. arti.ix. idem tho. in ouodlibet.i. q.ir.
arti. iiij.dicit ꝙ ſiulrum ẽ dicere e monachꝰ
frangens ſilentiũ poſt cõpletoꝛiũ ꝑeccet moꝛ⸗

ſculta o fili pꝛecepta magi

xvr
taliter. Idem in eodem quodlibef. e. q. e. at.

dictit monachv comedere carnes extra infir /

mitatem non eſſe moꝛtale. AIdem halbeturer

tra de ſta. mo. c. cum ad monaſterium. niſifa
ceret in contemptum vel contra pꝛeceptum.

☛

quando contrariũ ſibi a pꝛelato ſuo pꝛecipe/
rerur. Adem viderur dicendũ de alie obſer⸗
uantuᷣs. cum lc ſit pꝛecipua. Et de ſimilib
idem eſt iudicium. extra de ſtatu monac. c. re

ſy colentes. Secundo idem pꝛobat per dictum
ioh. and. Nam in nouel. ſuper illud. c. errra
ne cle. velmona. neg. ſe. ſe immiſceãt. c. rela

tum. dicitur. Belatum eſt nobis ꝙ monachi
. M. viuũñt ſeculariter. ⁊ alios exemplo ſuo

coꝛrumpũt. Ideoq; mãdamus quatenus ad

obſeruantiã regule appellatione reſecata cõ⸗
pellas. Sic ait iohã. andr.ſuper. glo. arg. ꝙ re
guna eſt in pꝛecepro. quod intelligss indiſtin
cte quo ad tria ſubſtantialia vota. Zllia autẽ
nõ credo eſſe in pꝛecepto.als vnus de mille
monachis non ſaluaretur. TCercõ hoc patet p
id auod nicif̃ in pꝛintipio regule ip̃ius.Au/

„ 2

nes pũ patris excipyre. int benedictus. Hõ
dicit ſunpliciter pꝛecepta. ſed addit ⁊ ad mo⸗
nitiones. vt intelligatur non omnia eſſe pꝛe/

cepta. ſed cue dam pꝛecepta. quedã vt mo/

nitiones a ſimplices oꝛdinationes. Que au
tem ibi in regula ſin/ pꝛecepta ⁊ que moniti

ones ſimplices. ex foꝛma verboꝛuz regule ha

leri non wteſt. Sed ſicut vbi ſacra ſcriptura
vnifoꝛmit er loquitur in veten ⁊ noua legevt
ex pꝛopꝛietate et foꝛma verivꝛum ipſius non
poſſt bene diſcerni.oue ibi ſint pᷣcepta et que

ſiumplicia monita. non obligantur ad moꝛta

le. ſed per rationem ⁊ coctrinam ſapientium
wcetur iſta diſtinctio. ita dicendũ eſt deregu
la beati benedicii. Et per rationem quidem co
gnoſcitur tales obſeruantias non eſſe ſub ß⸗
cepto. ſed ſolum ſubſtantialia religionis. ſ.
expropꝛĩatio.caſtitas.obedientia.quia non ẽ
veriſimile ꝙ vir ſapiens 2 exptus humansʒ
fragilitatem plenꝰſpũ dei voluerit filios ſuos
oner bo impoꝛtabilib grauare hocem nõ eet
regulam tradere ? compẽdioſam viam face
re ad regnum celeſte. ſed ini cexe laqueos ꝓ

feſſoꝛibus. a deicere eos in pꝛofundum.que

pietas patris lec eſſet. cum temen dicat ad/
monitõnes pũ patris excipe.
gregoꝛius. in lib. dialogo.dicit beatobene⸗

dicto.ꝙ edidit regulam diſcretöne pᷣcipuam

Sed ã diſcretio eſſetvt ad ommia ceremonm
alia tenerentur ſub p̃cepto. Ydẽ in moꝛalibo
aſſi lat religionẽ poꝛtui trãqᷣllo ſecularẽ vitã

mar ꝓpter picula. ſz maioꝛa picuſa traſggreſ⸗

ſionis 1 danatõis eẽnt ĩ religiõe.q; ĩ ſecko. ſi

ſtri. ⁊ admonirio/

Beatus quoc̊

onin
cunn

ſerezite
dſeſerer
ſeſtami
xleokle
en. N⸗ n
ſitſonnh
fneifine,g
pinn ott
Aeſenraen
ſicprfülie⸗
mmnupr
oroheoß
Alſnplatet

cti i

in ſeſine

1eMrenanne
ſnijtegne

rolicum

Konirivon
Roqvod tfi
0rarti iin
linteſwpna⸗

WMWſoreor
ſeoetefin
(zſcosfomen

Mndenc.

Nanciencne
gepecn
n: enn
Pcepunen
tenninense

nornnu

nle nie
retinnei

geticong

gtore. et

rſtentſost

ftnerion

wün

Puntarta
Uſneſcevor

Muotdecön

blnimt

Pgmn

Genrumme

nwel imin
tkmin
anmeſtnobisn
nmn iien
EgnidmedN
neelananeren

“l

goaedinnleeſre
ſtſrralaron Du
erepeo Eyndn
Gmenm Tenieen
intpoeteßed
pnmeſ. mne
ire mwretru
re ENen
Nhamromuck
m Nengatgeinn
T n veatden

.puNeH

õ

ven wetiinpen

in mitioIIN
õ

Qapitulum

.„D
omnia ordinata reguleeſſent ſub pꝛecepto.

Per wvctrinã ſapientiũ hoc patet. NHam o⸗

etoꝛes ĩ theologia et canoniſte apꝛobati hoc

digcũt. ſ. obſeruantias regule. vt abſtinentia
abeſi carniũ ⁊ ſilentiuʒ nõ eſſe pꝛecepta.nec

de ſe obligare ad moꝛtale vꝛum tranſgreſſo
rem. In.c.etiam cũ ad monaſteriũ.extra de
ſtatu monach. pꝛohiber in virtute obedientie
ſtrictiſime. ꝙ nullus monachus habeat pꝛo

prꝛium. quia hooc eſt contra pauptatem quod
eſt eſſentiale religionis. Alia vero vt aſtinẽ/⸗
tia ab vſu lineoꝛum. eſu carnium. ſilentium
in wꝛmitoꝛio. in refectorio oꝛatoꝛio ⁊ clau⸗
ſtro nõ pꝛecipiũtur eo modo ſeo iniñũguntur

vel ſimpliciter ſtaruũtur. Poſſunt autẽ cõ⸗

tra pꝛedicta fieri qdam obiectiones quibus
deſacili reſpõdetur.⁊ pꝛimo ſic. Qui votuin
trrãſgreditur peccat moꝛtaliter quia cõtra pꝛe

ceptũ agir.pᷣm Elv ⁊ alios. Sed monachus

in pꝛofeſſione vouet obſeruare regulam. vñ
⁊contenta in ea. ergo frangens ſilentiuʒz vel
ieiuniũ regule vel abſtinentiã a carnibo ⁊ hu
iuſmodi.cum iſta pꝛohibeãtur in regula fa/
cit contra votum. vnde ⁊ moꝛtaliter peccar.
Ald quod rñ.idem vvcroꝛ. b. tho. in. i. quolib.

q.ix.arti.iiũ.in coꝛpe arxti.⁊ ſe.ſe.q.clxxxvi.ar.

i.in reſpon.ad pꝛunũ.ꝙ monachus faciens
pꝛoſfeſſionẽ vouenſeruare regulã. b. benedicti
ſeo viuere ᷣm regulã.i.tẽdere ad hvc ꝙ mo⸗

res ſuos foꝛmet ſᷣm regulam ſicut ſᷣm quod
dam exemplar. vñ ex voto obligatur ad ſer/

uandũ ea que ſunt in regula tanq; pꝛecepta.
I que pꝛelatus pſᷣm tenoꝛẽ regule pᷣcipere vo⸗

—

luerit. Cetera no cõtinentur in regula. vt

pᷣcepta non cadunt ſub voto directe.vndep̃

termittens ea nõ peccat integraliter. Nõ au

tem omnia queſſuntiin regula ſunt pᷣcepta.

vät dictũ eſt. ſe multa ſunt ſimplices oꝛdina
tõnes q̃ tranſgredi non ẽ contra votum nec

mortale.niſi quis ea faceret ex cõtẽptu.quia

lc etiam eſſet agere directe cõtra votum.

Secũdo arguitur ſic dicit beatus bñdictꝰ.

in regula. c. rcviij. Si quis ſuſcipiatur in con
gregatione. Et paulopoſt ſuſcipiendus pꝛo⸗
mittat corã omnibo æ ſtabilitate ſua ⁊ auer⸗

ſione moꝛum ⁊ obedientia.⁊ ſi aliquando ali

ter fecerit ſciat ſe eſe damnandum. Cũ ergo

pꝛomittat talis cuncta ſeruare. ergo viderur
trãſgreſſoꝛ voti ⁊ pꝛomiſſionis.⁊ dãnandus
p moꝛtale cõmiſſum. Rñ.idem ꝙ illa pmiſ⸗

ſio large ſumitur.nõ pꝛo obligatõne pꝑ modũ
voti. ſed pꝛo oſtenſione voluntatis. ⁊ eſt ſen
ſus ſioſtenderit ſevelle cuncta ſeruare. eo.ſ.
moco quo habentur in regula.ſ. pꝛecepta vt
peꝛecepta ꝛ monita vt monita E. ſubditur. ſi
Aliter fecerit.ſciat ſe eſſe dam nãdũ.intelligi

tur de his que ſunt cõtraria voto pmiſſionis

⁊ contra ſubſtãtialia regule. Et de ſtabilirate
intelligitur fouere .ita ſcz e

J uere. ita ſe; ꝙnõ apoſtatet a re
ligione. ⁊ de moꝛũ conuerſione.ſcilicet ꝙ nõ

viuat ſeculariter. Mam per huniuſinodi vriic
damnaretur. Tercõ arguitur ſic ex dictis

lerñ. in lib. de diſpenſatione ⁊ pꝛecepto. Oia
inſiituta in regula ſancti Benedicti. ait non

pofitentibo monita ſeu conſilia ſunt cenſſen
da. nec grauant non ſeruata. cum tamẽ pꝛ'off
tentibo pꝛecepta pꝛeuaricantibo in criming
fiant. ⁊ neceſſaria dicit eſſe ipᷣa inſtituta ergo

⁊6. Reſn. idem ꝙ beatus berñ. non aceipit
ibi pꝛeceptũ pꝛopꝛie ⁊ ſtricte.ſcilicer p iuſſio

ne ſuper oꝛis cuin intentione ligandi in virꝰ
tute obedientie.ſed large pꝛo quacũq; inſſo⸗
ne. oꝛdinatõne vel pꝛohibitione alicuius rei.

ſicut pꝛecepta grammatice dieñtur quedã in

ſtituta circa illam artem. Similiter neceſſa⸗/
rium non ſumit pꝛopꝛe. proeo ſine quo nõ
poteſt ſalus eſſe ſed accipit neceſſariũ pꝛout
diſtinguitur contra liberum pꝛo eo. ſcilicet ꝗ;
non eſt amplius in optione eiꝰ ſacere vel nõ

facere ſine culpa aliqua vel pena. vnde idem

ait in eodem lib. Hegula beati benedtcti omi
homini pꝛoponitur. imponitur autem nulli.
Si quis autem ex pꝛopꝛia volunta e ſemel
pꝛomiſerit deinceps tenendũ in neceſſarium
ſibi conuertit.nec iam liberum halvt dimit/
tere quod ante ſuſcipe liberum fuit. Idem
in eodem Hec minima vt indictum ſilentiuz
ſi contra mandata non veniunt. nec peccata
ſunt. accedente madato ſi quo minus fiant.
in peccatum reputantur.non tamen in crimi
ne.ita tamen ſi per ſurreptionem vel obliuio⸗
nem.non autem per contemptum bꝛũ trãſy
greſſio fiat.hec ille. Quarto arguitur. Ho/
nachus qui trãſgreditur aliquio eoꝛum q in

regula continẽtur. aut eſt nãgreſſio voti aut

non. Si ſic moꝛ alixer peccar. ſi non. tuncil?⸗
la trãſgreſſio nõ vr̃ eẽ culpabilis cũ nulla rõ
alia ſit ibi oftenſe.niſi qaꝛ ʒ x miſſuz agit. ſʒ ñ

ẽ dicẽdũ ꝙ ihi ſit nulla culpa.i moꝛtalis ex

qͥ frãgit votũ.rñ.idẽ ꝙ ſicut ĩ his qͥ indicant
nobis volũtatẽ dei ſine trãſgreſſiõe pᷣcepti pᷣt
eẽ offenſa. vt cuʒ aliqͥs veniahter peccado.id
qð de diſſuadet ↄmittit vł qð ſuadet omit/
tit.ſic ſine trãſgreſſione vonpᷣt eẽ culpa circa
hec q̃ indicãt voluntatẽ pt᷑is ſpũalis bñdicti.
auguſtini vł abbaris ſui.vt cũ monach mo/⸗
nitũ abbat vłſtatutũ regle trãſgredit. ð p⸗
babiliter credit᷑ nõ eẽ pᷣceptũ. Et ſicut qͥ weia
liter peccat circa ea q̃ ſunt de iure naturakhv?

dino.ñ dr̃ ſimpłr oledics.ſic q veialit᷑ pęccat

circa ea q̃ ĩ regla ↄtinẽt᷑ vł q̃ ab abbate oꝛdi⸗/

nãt.ñ dr ſimpłr trãſgreſſoꝛ voti.nec ſimpo

Zitulus

inolvediens dicitur q́ mandatũ factũ ſine pꝛe
cepto trãſgreditur. NMec etiam ſequitur. ꝙ ſ
monachus frequẽter tales oꝛdinatões trãſ/
grediat᷑.fractionẽ ſilentũᷣ. nbr. ꝙ faeit il⸗
lud ex cõtemptu. oꝛ er fragilitate ⁊ negligen

tia poreſt loc agere.ſicut dicere ocioſa ẽ veni

ale. Et ſi hocqs agat quotidie ⁊ pluries. nõ
tamẽ dicit de ſe agere. ex cõtemptu vt peccet
moꝛtaliter. lec omnia ille. Que autẽ habent
v ſta.mo.ne in agro in cle. q;tum ad ea que
ſunt in pꝛincipio capituli.vſq; ad. S. ſane. tã
gunt monaclvs nigros tm̃ m io.an. Quan
tum ad ea que habent in. d. S. ſane. ſ. ꝙ mona
chi in quolibet menſe ſemel cõfiteantnx ⁊ cõ
municent. niſi de licentia ⁊ cõſiſilio ſui abba⸗
tis vel cõfeſſoꝛ is abſtineãr. dubitat io.andr.
vtrum ertendãtur ad omnes monachos.qðᷣ
Dicit ſatis eſſe lvneſtũ. OQue aũt hñt in. 5. qꝛ
po vſi; ad finẽ.vt de nõ eũdo ad curias pꝛin⸗
cipum ſine licentia ſuoꝝ abbatũ.de nõ portã
warma intra ſepra monaſterũ. cõtra q̃ ẽ ibi
lata ſententia excõmunicatõnis. de pꝛioꝛati⸗
bus abbatiap. de etate prioꝛãdoꝝ monachoꝝ
⁊ hmõi. dicit ioh.an.extendi ad omnes mo/
naclvs.⁊in fi. illius cle.ↄfirmãtur decretales
ille cũ agd monaſteriũ. ⁊ ĩ ſingulis de ſta. mo.
que nicũt de abſtinentia a carnibo a camiſiis

1 tde ſilentio ⁊ hmõi.q̃ tamẽnõ videntur eſſe
in pꝛecepto niſi ilud de pꝛopꝛio nõ habẽdo.

De regula bea K. Viij.

ti franciſci ſub qua milhtât ſoli minores. hie

ſanctus franciſcus incepit oꝛdinẽ ſuũ anno.
wmini. DJ. ecx. Annocentio tercõ ⁊ cõſrma duatur ſic ooame
cut alia eqpolleãt pᷣceptis.tñ determinãt qᷓ/

tus fuit oꝛdo. Mota ꝙ in cle. Exiui de padi⸗
ſo. de ver. ſig. de clarat que ibi ſint p̃cepta vel
equi rollentia pᷣceptis obligantia ad moꝛta/
le trãſgreſſoꝛes.ibi.n. dicit᷑ ꝙ vltra tria vota
eſſentialia religionis. oꝛdo ipᷣe minoꝛũ cõi⸗
ter ſenſit tenet ⁊ tenuit ab antiquo ꝙ vbicu⸗
q; in regula ponit᷑ loc verbum teneãmr. obti
net vim pꝛecepti. ⁊ obſeruari delet a fratribo

ſicut moꝛtale. Cñ votũ determinatũ cuiuſliè⸗/

ber habeat eandẽ ſuꝑ certo ſouẽs regulã non
põt dici ex vi voti hmõi teneri ad ea cõſiha
euãgelica.q̃ in regula non ſunt woſita. q;umis
Dicat᷑ in pꝛincipio regule. Regu a 2 vita fra⸗
trum minoꝛuʒ vc ẽ.ſ.dñi noſtri ileſu chriſti
ſanctũ euãgelium obſeruare. In olrdientia
viuere ſine pꝛopꝛio et in caſtitate. Et in fine
regule dicit᷑ humilitatẽ ⁊ pauptatẽ ⁊ ſanctuʒ

ceuangeliũ q pmittim us obſernemus. De⸗

claramus tñ ꝙ dicn fratres nõ ſolum adilla
nia votg er ꝓfeſſione regule obligantur ſed
etiã adomma implencda ſenẽtur. qᷓ ſunt nti⸗
nentia adilla tria vota.ꝗᷓ regula ip̃a ponit.

xVI

in eadem cle.dicit. Que videri poſſunr equi

pollentia pᷣceptis ex viverbi vel ſaltem ratõe

materie.de qua agitur.vel etiã exvtroq ſub
cõpendio halean f. Declaramus ꝙ illud qðᷣ
ponitur in regula.de nõ habendo plures tuni

cas q;ᷓ vnam cum caputio ⁊ aliam ſine capu⸗
tio. YItem de non portandis calciamentis. de

nõ equitando extra caſum neceſſitatis. Ateʒ
ꝙ fratres vilibo induâtur. Rtem œ ieiunare
a feſto omniũ ſanctoꝝ vſq; ad natale ⁊ in oi⸗
bus ſextis feris teneantur. Icem qo derici
ſaciant off iceium diuinũ ᷣm oꝛdinem roma⸗
ne curie. tem ꝙ miniſtri a cuſtodes neceſ/

ſitatibo in firmoꝛum ⁊ fratribo induendis ſo⸗
licitam curam gerant. AItem ꝙ ſi quis fratrũ

in infirmitareʒ ceciderit.alũ fratres debent ei

ſeruire. Atem ꝙ fratres non pꝛedicent in epi

ℳ——

ſcopatu alicuius epᷣi cũ ab eo illis fuerit ĩiter/

dictũ. Atem ꝙ nullus audeat wpulo pᷣdica⸗

re.niſi a generali miniſtro.vel als ppᷣm
pꝛedictã declarationẽ id cõpetit. fuerit erami⸗
nartna. appꝛobatus 1 inſtimtus ad hoc. Yrez
ꝙ frẽs q́ cognoſcerẽt ſe nõ poſſe regula obſer

uare ſpũ aliter. delvãt ⁊ poſint ad ſuos mini⸗
ſtros recurrere. Atem oiĩa q ponũ̃tur in regu
la ao foꝛmã habitus tã nonitioꝝ q ꝓfeſſoꝛũ

necnõ adreceptõnis modũ ad yfeſſionem
ſpectãtia. niſi recipientiba quo ad habitü no

nitioꝝ ſicut dicit regula.pᷣm deũ aliter videat
hec inq; oĩa ſunt a framibotanq; obligatoꝛia
obſer uãda.hec ibi. Duo iñ er pᷣdictis ſ.de

hyñdo vnã tunicã cũ caputio ⁊ aliã ſine capu⸗

tio quo ad pꝛofeſſos. Et ꝙ fratres vilibo in⸗
duãtur ficut ibi modiſicãmir. ꝙ q;uis iſta ſi⸗

tũ ad numeꝝ tunicaꝝ. ꝙ pluribo vti nõ licet.
niſi ĩ neceſſitanbo q̃ hri vñt.ex regula pᷣm ꝙ;
hũc paſſuʒ declara uit p̃deceſſoꝛ ſuus.ſ.nico.
quõ aũt ad vrilitatẽ veſtiũ tã habitꝰ q; interi
oꝛũ tunicaꝝ illaʒ delere intelligi dicimꝰq̃ ſᷣm

ↄſuetudinẽ vel cõdirõem patrie deleat q;ni

ad coloꝛẽ pãni.⁊ pᷣciũ vilitatis meri/ o reputa
ri.hmõi auteʒ vilitatis iudiciũ miniſtris ſeu
cuſtodibo ⁊ guardianis cõmittit cõſcias eoꝝ
onerãs. De pꝑecunũs nõ habẽdis dicit.ꝙ

ſancxꝰ frãciſcus pcepit firmiter.ſ.ſribo ĩ regu

la cũctis.ꝙ denarios vl pecuniaʒ nõ recipiãt
Pꝓ ſe nec ꝓ interpoſitã pſonã.iſtã ꝓticulãpꝛe
deceſſoꝛ ſuus.ſ.nico. declarans caſus et mo⸗
s poſuit.qͥbo a fratribo ſeruat:is. a fratribus
nõ pñt dici.nec p ſe debẽt velꝑ aliũ pecunie
receptõnes cõtra regulã vel contra oꝛdinis

puritaté. ſ ſi alio q;ᷓ ponar. dicti ideceſſor/
n fi.ſ.nico.declaratõ. ad dãtes pernĩas vł
deputatos nũcios reurrãt trſareſſoꝛes regte

pꝛecepti dici pñt.q̊ cirxca q ſunt oĩs pecunis

ſeſerditen
ununrjuln

(pilemt.1

ninenen
uemh
eirlreape.
0ls aoend

uſoilicie

Pwmnnos
nscpſucceſ

yaturaſi

Pala nobilt
lerenus int

nrtur
opeunip
ſowokatien

Wdenkn
sſmoocte
kectesinn
iunocit
dieuate

fanly en
lea nuine
Meremlhe
(oeconliet
lſemes i⸗
fſere wbet
ſſtocſinan
iſnnom.
ſtſepiisa
e Nladn
tiperitan
iſfahzree
midtcor
Mmtſer
Modnen

„

Mapoenng
ncſzgden
lleen
ntme

ſtz

SNN

sepäüchenising
nulls utenel it

Emmminnis
nonidtiene

— =
—
SE

. Femuiri
btierri ſich
ns an iſinn
erhn tin
fiitnt
mIAümihmni Aiern
tſti. Wiahinan⸗
ictictrntifrn

Ebn
nte

ſeſs Kyimrenin⸗
Köeratinmmin
mmr YuINi
gbidetitandift
Mirt eeilin
litmi fii i ifn
Bdirmtigimn in
dienuntmc
nhrnt, ai iinſl
iamsöiiint

Sermtämia fminn
Gwenipnz ii

miiginiſiun

nin rirmwceli
bnnauin
imnimhuͤn
rmlin mmn

alninlnl⸗
imit rſen

—

nnng
vaͤnuni 1

Lapitulum

⁊ oblationũ peenniaꝝ receptio in eccleſia vel
alubi cippi ſeu trunci oꝛdinati ad offerentiuʒ

ſeu wnantiũ pecunias reponendas. necnon

⁊ quicunq; recurſus ad pecunias ſe habẽtes
ip̃is ꝑ declarationem pᷣdictam non cõceditur
hec omnia ſunt eis ſimpliciter interdicta.Cũ
etiam recurſus ad amicos ſpãles expꝛeſſe tm̃

in duobo caſibo cõcedatur ſᷣm regulam.vide

licet pꝛo neceſſitatibo infirmoꝝ vel pꝛo fratri
bus induendis.atq; pie cõſiderata neceſſita
te vite.ad alias neceſſitates fratrũ pꝛo tem/
poꝛe occurrentes ceſſantibo elemoſinis ſepe
dictus pᷣdeceſſoꝛ du xit extendendũ. Sed ꝓ

nmnullis cauſis qᷓ; pꝛro pᷣdictis vel ſinilibo invia

vel alubi recurrere eis licet ad amicos hmõi
ſiue ſin: dãtes pecunias ſiue deputatiꝑ ipᷣos
ſeu nuncij vel dewſitari ſiue quouis nomine
appellentur. Et infra. pꝛeciꝑe ꝙ ⁊ qualiter
pecunia expendatur.cõputũq; exigere de ex /
penſa. eamq; quocũq; depvonere aut deponi fa
cere vel reciꝑpe.facere capſulam pecunie vel
eius clauem deſerre hos actus et ſimiles fra⸗
tres ſibi illicitos eſſe ſciant.p̃ ſicta em̃ facere
adcominos pertinet. Declarando.n. dici⸗

mus ꝙ ſucceſſione huius.i.vreditatũ q̃ etiã

ex natura ſua indifferenter ad pecuniã.⁊ etiã

29 alia mobilia 1 immobilia ſe extendunrt.
nullatenus ſune capaces. nec licet eis valo/
rem hereditatũ taliũ vel tantam eaꝝ partem.
ꝙ pꝛeſumi poſſit hoc in fraudem fieri. quaſi
ſub modo ⁊ foꝛma legati dimitti ſibi facere.

vel ſic dimiſſa reciꝑe.quinpotius iſta fieri ab

eis ſimpliciter pꝛobbemus. Cunq; annui
redditus inter mobilia cenſeantur a iure. ac

huiuſinodi redditꝰ obtineri pauptati ⁊ mẽ/

Ddicitati repugnet. nulla dubitatio ẽ. ꝙ dictis

fratribo redditus quoſcũq; ſicut ⁊ poſſeſſiões

vel eoꝝ vſum cũ eis non reꝑiatur conce ſſus

recipere vel habere conſiderata eoꝛum condi
tione non licer. Item ibi dicirur ꝙ nullo de/
bent fratres ipᷣi curijs ⁊ litigioſis actibo ſe im
miſcere. de bẽt etiã ſcire ſibi interdictũ ꝙ hu
iuſmodi inquiſitõnibo alias executõnibus ⁊

diſpẽſationibo.ſ.rex temꝑaliũ ſe erponãt. cũ

hec vt ſepius abſq; litigio ⁊ con rectatõ ne pe

cunie vel adminiſtratõne eius nõ valeãt er⸗

pedixi.verũtamẽ in his pñt dare cõſiliũ. Atẽ
⁊ infra.habere oꝛtos vt colãtur ac olera ⁊ alia
oꝛtalicia pᷣcio diſtrahãtur. necnon ⁊ vineas

repugnat ſue regule.pᷣm ꝙ pᷣdeceſſoꝛ decla⸗/

rauit ⁊ oꝛdinauit.Er infra.ſuꝑfſuitas aut ni⸗
mia pᷣcioſitas vel qcunq; urioſitas in his.ſ.

edificijs eccleſiaſticis paramentis vaſis alta
ris ſeu alijs quibuſcũq;.nec poteſt eoꝝ pfeſ⸗
ſioni ⁊ ſtatui conuenire. DHemuʒ traditur de

miniſtroʒ electione ꝓuintialiũ.ſi hñt diſpẽ⸗

ſationes vel aliss declaratõnes a papa iano⸗
ro. Sub regula baſilij qᷓ pꝛima fuit. militãa
oines monachi oꝛientalis eccleſie ſeu greci
ac etiam in occidente fratrescarmelite aliqñ

ſub ea fuerunt.quibo anno dñi. . ccxlvij.

wminus. Innocẽtius quartꝰ addidit quaiſ⸗
dam oꝛdinatões permoduʒ regule traditas
eis a quodaʒ patriarcha hieroſolimitano di⸗
cto alberto.extractas er regula baſilij cum qͥ/
buſdã additis declarãtes ⁊ mitigãtes regulã
illã.p dñm hugonẽ cardinalẽ oꝛdinis pᷣdica⸗
toꝝ dictatas.vbi determinat ꝙ abſtineãt ab
eſu carmuʒz. ⁊ ieiunent ab eraltatione ſancte
crucis vſq; ad reſurrectionẽ wminicis exce/
ptis. Et teneant ſilentiũ nocturno temꝑe. et
ꝙ haleant vnũ pꝛioꝛem. cui pꝛomittũt obe⸗
dientiam cum caſtitate et abditatione ꝓpꝛie⸗
tatis.ſ.in pꝛofeſſione et de modo officij.QAð
omnia habeant in cõmuni.quod comedant
in cõmuni refectoꝛio cũ lectione in menſa.a
ꝙ; vacent lectioni ⁊ labꝛꝛi manuũ ne ſint oci⸗
oſi.pauciſſima alia ponit. Sed habent młas
alias cõſtitutõnes per capitula ſua adiũctas
ſicut alij oꝛdines. Sub ipa etiam baſilij regu
la fratres ermeni ſeu lxrmenij.vulgariter di
cti antiquitus militabant.nunc auteʒ audiui
eos ſub regula auauſtiniviuere.q̃ aũt ĩ dicta

regula baſilii ſint pᷣcepta vel nõ er̃ eẽntiaia
religiõis.nõ inuenio a quoq; declaratũ. Et

nora pᷣm tlo.ſe.ſe.q.clxxxvi. ar.x. in coꝛ.arxt.

ꝙ in eodẽ genere peccati moꝛtalis vel venia⸗

lis qð ↄmittitur.grauius peccat religioſus qᷓ;

laicus ĩ tribo caſibo. videlʒ ſi faciat cõtra vota

religlõis.qꝛ ſi ſoꝛnicat᷑ agit ⁊ cõtra pᷣceptuʒ ⁊

cõtra votũ. Secũdo ꝓpter ſcãdalum qð halet

locuʒ in peccatis maniſeſtis.qꝛ magis tales
ſcãdaliſant.Cercõ ſi peccat ex cõtẽptu ⁊ ma⸗
licia qꝛ tũc ẽ magis ingratus. In aliis.ſ.que
fiũt ex infirmitate vel ignoꝛantia leuiſis pec⸗
cat religioſus.qꝛ ſi eſt veniale quaſi abſoꝛbet

ex multis bonis opibo q̃ facit.ſi ẽ motale fa⸗

cilius reſurgit. Orimo pꝛopter intentionẽ q;
halet ad deũ directã.q̃ ⁊ ſi ad hoꝛã intercipia
tur. defacili ad pꝛiſtinam reꝑpatur. Arem ſcit
etiam delicta coꝛrigere. Atem iuuat᷑ a ſociis
ad coꝛrigendum. .

De tribu s votiſ
eẽntialibo religiõis.⁊ pꝛio de obia quõ qͥs in
ea offendat. Obie tranſgreſſionẽ eẽ moꝛtale
oñdit᷑ ex illo tex.i.reg.xv. q̃ſi pctm̃ ariolãdi ẽ

repugnare.⁊ q̃ſi ſcel'“idolatrie nolle acqͥ eſce⸗

re.i.nõ oledire.ſuꝑ q̃ verbo dicit greg. Obia
ſola eſt q fidei meritũ poſſidet.ſine ã qͥs infi⸗

xelis eſſe cõuincif.eniã ſi fidẽ tenere videaf᷑.

viii.q.i.ſciẽdũ.Sʒ nota ꝙ uõ oĩs trãſgreſſio

Luulus

oꝰdinationis facte a regula vel conſtitutione
vel a vꝛelaro quaʒ facit religioſus eſt pꝛopꝛie
inoledientia et per conſequens moꝛtale. ałs
ſigarus religionis eſſer plenus laqueis ⁊ peri⸗/
culoſioꝛ ſtatu ſeculari. Mec eſt aliqua religio

in aua quis voueat omnia puncta ſeu oꝛdi/

nara que ponũtur in regaula vel conſtitutione

que dicentur ei a prelato ſe ſeruaturuʒ.ſed

aliqua ex ipᷣis plus et minus ſᷣm foꝛmam ꝓ
feſſionis.in qua fit votum ſolenniter. Sci
endum ergo ꝙ tripliciter quis agit cõtra vo/
tum olvedientie.⁊ per conſequens peccat moꝛ⸗
taliter tranſgrediendo oꝛdinationes regule

conſtitutionumvel pꝛelatoꝛim. Pꝛimo ꝑ

contemptum quantumcũq; illud quod agit
per contemptum de ſe ſit paruum oꝛdinatuʒ
a regula conſtitutione vel pꝛelato. NHain ꝙ

contemptus ſit moꝛtale patet Mumeri.xv.

vbi contẽnens mandatur moꝛte puniri. ber.

etiam in li. de diſpenſa.⁊ pꝛecepto dicit. Ne
glectus vbiq; culpabilis. contemptus vbi
dãnabilis.lvc etiã dicit tho.ſe.ſe.o.clxxxvi.

Qui declarans quid ſit cõtemptus.dicit ꝙ ẽ
renuere ſubijci oꝛdinationi regule vel legi.
Diñs io.w. lvc declarat per exempla dicens.

puto in conſtitutione oꝛdinis pᷣdicatoꝝ dici
contempfũ voluntariz ſine cauſa cõtinuatã

aliquãdiu trãſgreſſionem.puta cum quis ha

bet cappas regales lineis vtitur. repletur pe/

cunijs etiã ad prodigalitatem ſequendã. ⁊ cũ

ſanus ſit ꝓpter guloſitatem tm̃ vult fere conti
nue carnibo veſci.a cũ ieiunarevaleat ſaltem

aliouotiens in hebdomada. nec ſextis ferijs
a cena vult abſtinere.nulla inſuꝑ petita licen
tia vel obtenta et ſimilia facit ꝗᷓ conſtitutões
vetant. In hiſq; pſeuerare intendit. non vi
eo quomõ a damnabili cõtemptu talis va/

leat excuſari.Oñ dicit quiſquis in oꝛdine pᷣ⸗/

dicatoꝛum rite pꝛofeſſus tatite vł expꝛeſſe er
deliberato am mo ſtatuta pꝛincipalia.non ſer⸗

uat cum intentione trãſgreſſionẽ hmõiconti
nuandi apoſtata eſt apud deũ. Secũdo mõ

agirur cõtra obedientiam ⁊ fit contra votũ.et

p conlequens eſt moꝛtale.quãdo religioſus

facit contra pꝛeceptũ ſui pꝛelati ſub quacũq;

verboꝝ foꝛma factum. dummodo intelligat

ipᷣe pᷣceptum ſibi fieri.obligans.ſ.eum de ne
ceſſitate ad faciendũ.⁊ pꝛeceptuʒ ſit de re.in
qua tenet᷑ ei obedire.nam multa ſunt in qui⸗

bus non teneret᷑. Et pꝛimo ſi reciperet cõtra

dei mandata vr crimen occultum reuelari ſi⸗
bi non ſeruato oꝛdine fraterne coꝛrectionis.
vel pꝛeter mandata. vt mendatiñ officioſuʒ.

non enim delet in hmõi oledire. vt. xi.q.ij.

ſi vminus.Secũdo ſi cõtra oꝛdinatõnes ec⸗

cleſie vt ꝙ non ieiunet die ſtatuta ab eccleſia

vel celebꝛet pꝛo herericis.tũc nõ olediet.xi. o.
iij.ſi qs epᷣus.Cercõ ſi cõtra oꝛdinatõnes ſue

regule vel cõſtitutõnes.vt in oꝛdine pᷣdicato
rum cũ ſit ſanus ꝙ ↄmedat carne vel lineis
vtatur. etiã infirmus in huius tamen dubio
debet obedire.ar.xxiij.q.i.quid eulpat᷑. Quar⸗
to ſi pᷣcipit ea ad que ſe non extendit pᷣlature

autoꝛitas.vt in interioꝛibo puta ſi pꝛeciperet

cõtinuam a ſtentionem ad oꝛationes ſibi in⸗

iunctas.ar.di.rxxij.erubeſcant. Del etiam ꝙ

manifeſtaret aliqð peccatũ ſuũ oĩno occulti
vel iterũ confiterenir iam cõfeſſum peccatũ.

pe. d pał. Del eriam ſimandat ꝙ nõ loqua,⸗
tur ſuꝑioꝛi ſuo. vel faciat cõtra oꝛdinatönes

maioꝛis pᷣlati ſui.di.viij.que cõtra moꝛem.

AQuinto ſi pᷣciperet vt ieiunaret vł auſtenrnra
tes faceret vltra regulã nõ impnẽdo ei per
mocdũ penitẽtie.ſeu punitõnis alicnius defe
ctus.qꝛ tũc teneret᷑.vt no.hug.xx.q.iij.pñs.
di. lxxiiij.geſta.lauda bilius tñ eẽt in pmoi
oledire.ar.xi.q.iij.qͥd ergo.Serxto ſi aliq op/
ciperet.qð habet ſpẽm,/mali.vt ꝙ nudarerſe
coꝛã lvibo qꝛ obediẽtia intelliait᷑ in licitis ⁊ bo
neſtis. vt or in glo.xi.q.iu. Hõ ſemꝑ.Septi
mo ſi pciperet ei ꝙ colligeret feſtuca e terra
yvel aſpiceret tota die aues volãres pe.q;uis
laudabilius eſſet obedire in hmõi.xxxiij.q. j.
admonere. vbi dr̃ cuidam. Ingredere mona
ſteriũ humiliare ſub mami abbatis ⁊ cuncra
facito ſimpliciſaimo.q̃ tibi fuerint imperata.
Et greg.ꝑ olvdientiã nũqᷓ; deber malũ fier
let vero ꝑ obiam bonũ qð agit᷑ intermitti. i.
ſſt.iii.qͥd ergo.loqͥtur de illo bono ope ad qG
q̃s nõ tanet᷑ er neceſſitate ſalutis. Inſud
nota ꝙ religioſi nõ tenẽtur ep̃is ſins obldire
etiã in his qᷓ nõ ſunt cõtra deũ vel ſuũ oꝛdinẽe
fſᷣm guil.niſi ſaluis pꝛiuilegiis ⁊ indulgẽtiis
⁊ cõſtitutõniln ſuis.et᷑ de ſimo.c.ne dei. ODñn
ſi pcipiat pᷣlato ꝙ vsdat ad papã vel regeʒꝛp
ip̃ᷣis vel aliis.aut recipiat cõmiſſiones in caau
ſis.aut alias cõmiſſiões teſtamẽtoꝝ ⁊ hmõi.
nõſcredo ꝙ; tales teneãtur obedire. licet poſ2
ſint ep̃is ſuis ſubditis laicis falia demãdare.

illi debeãt obedire. Ad pᷣlaturã aũt ſibi i/

poſitã a ſu pioꝛi vtꝝ teneatur obedire pceppto
ſuꝑ hmõi.rñ.pe.de pa.in.iiii.di.rir.q.i.q; te
net᷑.⁊ põt qͥs ad ſuſcipiẽdũ cogi eriã ſi nõ ha
lvat ſufficientẽſciam ſicut fieri ↄſueuit ĩ reliꝰ
gione. ꝙ dicit greg. ꝙ indignus non debet
obedire ⁊ dignus vix debet obedire. intelligen
dum ẽ de illo qui eſt indignus rõne defecus
oui eſt irregularitas.tunc enim nõ debet ob
Dire.niſi amoueatur impedimentum per di
ſpenſationẽ. Sed non habens hmõi impedi
mẽtũ dʒ obedire.alioq̃n qiber bon qͥ reputat

ſe idignũ. refugeret ⁊ ſoli idigni ꝓmouerẽt

gſubi
ſdn uinn
ſſeteoscortig
Caſeoliz
SNimrampe
cempldmnals,
runn Von
Mteonniaten
aytenian
tatnnrindn
rnntali 1
cut ri,giin

3

iwuetonsdi
Ddinponan
mrqmmi
mrſipreeen,
fapeeknsn
opeccurun
dotitek⸗
(ahorismnge
fiſnengun
ſbigre
fendou
frgerund
(Woden
(ſeecen
ebineph
lien
(ikpennrn

Mpgvltort
mſhrhente
iiconigt
Mdteeßfn
Unmnirn
MMdt n

ſohumar,
cligegi⸗
ſisnmne

Deßt
Maüini
Apinen

—
—
— — — †„
= = —
* = —
—
—
=☛=
=
—

=S
E
—

☛

9.

eglinöimmninig

=
=—

.
ednrönstan
er.Ntohen gi,

Auncebiieffetifn
—U * 4. bi :
.cerz Lentfun,
1

=

E
—=

.

4
4

==

en l. 31.
emmiikonikt

üummhniiir
ndenesiuri
Krorirnnäntli

te bnm tigs unn

muithinnmran
Hemmitiötnmifen
lorr bbeher⸗
õ

PNrdin
terpetniießd
mrinn ti N
ge. Mörniun

Enrinn oirſ

T nini it ii,
imn iutſen M,

ndcne in
Es Minlidt

arinptümnmn,

UIIIIN

non halti i

inimm in

gi oloni,n

S

NWecöen
nnnen

6

Capitulum

Quſ igit᷑ inuit ⁊ coactus ſuſcipit officiũ p̃la
ture nõ hñs ſufficiẽtẽ ſciam nõ peccat.ſecus
ſi ſvonte ⁊ nõ coactus.Et idem dicit de audi⸗
entia.cõſfeſſionũ.ſ.ꝙ voteſt cogi.etiam non
habens ſufficientem ſcientiam ⁊ debet obedi
re. lec Pet. IAdem videtur ſentire guil. dicit
em̃ ꝙ obedientia eſt neceſſaria in his ſine qͥ/
bus religionis pꝛofeſſio nõ poſſet ſeruari.vt
facere officia cõmunia ⁊ mutua obſeqͥa. ideʒ

pe.de raran. in ſcxipto. quod intelligit.vũmõ

ſciat ſaltem cõmunia peccata. ⁊ de alijs du/
bitare.vt habear recurſuʒ ad ꝑitos nec immi
neat ei pꝛobabiliter ꝑiculuʒ anime ſue.vel ſi
ſubditi quibo pꝛeficeretur.eẽnt obſtinari nec
poſſet eos coꝛrigere.arg.ij.q.i.ſi peccauerit.
S.qñ vero.cuʒ.c.ſe.ꝙ aũt quis cogiwoſſit ad
pꝛelaturam ꝑ pꝛeceptũ ⁊ alios modos.patʒ
exemplũ in aug.qui fuit coactus ad epiſco⸗

patum. Nis inquit ipᷣa mihi facta eſt diſ.xl.

ante omnia. 1. xxiiij. q.iiij.diſplicer.vbi aug.

OIulti vt epiſcopatũ ſuſcipiãt tenent᷑ iuuiti
vgducuntur.includũtur. patintur mala. q̃ no
unt vonec eis aſſit volũtas ſuſcipiendi boni

operis.⁊.viij.q.i.in ſcriptuxis.dicit grego.q

is qui valet oues dñi paſcere ⁊ renuit.cõuin
citur dñm non amare.hoc tamẽ ſcias.ꝙ niſi

aſſentiat ⸗tumcũq; aliquis electus ſit ⁊ ↄfix
matus ⁊ ſibi pꝛeceptũ factũ de acceptatõne.

nũqᷓᷓ eſt pꝛelatus nec epiſcopus nec abbas
nec pꝛioꝛ nec curatus nec aliquod ius ei acq;
ritur.vt dicit idẽ ꝑe.diſ.xxv.in.iiij.ar. viij.q.
i. in ſeripturis in glo. Conſueuerũt aũt pꝛe/
lati qũ intendunt ad aliquid pꝛeceptoꝛie ſub
dietos obligare.⁊ ad peccatũmoꝛtale cõtra⸗

rnũ faciendo.vti rali mõ loquendi. pᷣqpio ti⸗/
bi in virtute obediẽtie vel in virtute ſpũſſan

cti.vel ſub pena excõmunicationis vel alteriꝰ
cenſure eccleſiaſtice velſub pena carceris. vñ
hiero.in epła ao iouinianũ.xiiij.q.i.c.qð de⸗

letur. S. quiſquis.Quod pᷣcipitur imperatur.

qð imperatur neceſſeẽ fieri Alie oꝛdinatio⸗
nes pꝛelatoꝝ vel ſunt erlvꝛtatoꝛie tãtũ.et ſie
tranſgredientes nõ peccant. vnde gratianus
Di.i iij.c.deniq; ſacerdotes.ꝭ.hec ⁊ ſi.Oecxe
tum de neeeſſitate facit glo.i.pꝛeceptũvel ſta
tutũ.exhoꝛtatio liberã volũtatem excitat.vel
ſunt mandata ⁊.ſic peccat venialiter nõ ſer/
uando.dicir.n.axchi.poſt hug. xiiij.q.i.S.qͥſ⸗
quis. Mandatũ eſt mediũ inter pꝛeceptum
⁊ C ſiliũ.qꝛ eſt infra pꝛeceptum ⁊ ſupꝛaconſi
liũ. Sepe tamen in iure ponitur mandatuʒ ꝓ
pꝛecepto ⁊ ecõuerſo.

De caſtitate quõ
quis cõtra eã agat vbi nota ꝙ dicit aug. de ſi
de xpiana ⁊ in regulaa habet.lxxxij.q.v.nec

§.r.

.

ſolo tactu. Nec ſolo auteʒ affectu ⁊ tactu ſed

aſpectu quoq; appetitur apetit cõcupiſcen

tia feminarum et infra. Sed etiam tacente
lingua aſpectu mutuo ſeinuicem coꝛda nuns
ciant impudicaʒ ⁊ ſcᷣm concupiſcentiaʒ car⸗
nis alterutro delectantur ardoꝛe etiam in ra
ctis ab immunda violatione coꝛwoꝛibo fugir

caſtitas ipſa de moꝛibo.hec ibi. Pꝛimo igi⸗/

tur ſciendum ꝙ non ſolum commixtio vene,/
rea.ſedetiam aſpectus.tactus.locutõ miſſ io
litterarum. vel munerum.conuerſatõ.acceſ⸗
ſus.aſfectus ao mulieres vel viros. cum fue
rit ex libidine ⁊ amoꝛe carnali luxurie omia
ſunt moꝛtalia. ⁊ quodlibet eoꝛum de per ſe ſi
diuerſis tempoꝛibus ſiant.a dicitur ſacrilegi
um.t communiter pꝛelati in religione eo/⸗

ruin ſolent ſibi reſeruare abſolutionẽ ab iſto

caſu.⁊ alijs que ſunt contraria vota pꝛincipa
lia.quod videtur intelligendum cum pꝛoce/
Dditur ad aliquem actum e xterioꝛem. non cũ
pꝛeciſe coꝛde committuntur. niſi aliter ibi p
lati dveclararent. Secundo nota m m⸗/
bertum in expoſitione regule. ꝙ cogitatio de
muliere in ſe non eſt peccatum.delectatio au

tem in hinuſinodi cogitatione poteſt eẽ moꝛ

tale. 2 veniale m diuerſas circumſtantias.
appetitus vero mulieris ſemper eſt moꝛtale
quod intelligo de appetitu rationabili. id eſt
pm determinationem rationis ⁊ libidinoſo.
7 actiue ⁊ paſſiue.id eſt amare vel velle ama
ri carnaliter vir mulierem vel a muliere. vel

econuerſo. ⁊ multomagis gloꝛiari de lvc vel

facere aliquid pꝛopter hoc vt amet᷑. hoc au⸗

tem parer ex verbis ipſius auguſti.in regula

dicentis. appetere ſcilicet feminas vel ab eis
appetivelle criminoſum eſt. crimẽ autem hic

impoꝛtat moꝛ:ale.ſᷣm Hmlertum prout ſu/

mitura gratiano. diſtinct. xxv. S. alias ea. Di
deant ergo qui habent veudtas in monaſte)/
rũs.⁊ mutuo vlectantur carnis ardoꝛe. pꝛo⸗

pter qð eas ſi ſepe poſſint viſitant.quot moꝛ
talia committant. etiam non adderent alias

turpitudines verboꝛum ⁊ actuuʒ. Attendãt
pꝛelati eoꝛum qui tales permittunt accede
re ad monaſteris eſſe participes damnatio/
nis eoꝛum.ij.q.i.notum.⁊.lxxxiij.diſtin.c.i.
NHota tercõ ſᷣm vmlertũ.ꝙ trialſunt ge⸗
nera feminarum. que temptãtur facilius de
bonis viri quã alie.Pꝛimum eſt cõtinentes
ma xime iuuenes.cu.n.temptatio carnis fis
cõtinue in earum natura. facilius tempian

tur iſte quam coniugate vel alie femine ma⸗

le agentes cum alijs.Et ideo apoſtolus red⸗
dit cautũ timotheñ contra iſtas.i.chi.v. Se
cũdũ genꝰẽ femie ille qͥ inter cõtinẽtes vinũr
ſubſſpẽ vel habitu ſanctitatis.⁊ ideo ciʒ non

audeant halvre ſamiliaritatem cũ mũdanis

Apter votum ſanctitatis.facilius effundunt

ſuas temptatõnes ⁊ in viros ſanctos.cũ aui
bus frequẽtius cõuerſantur.vñ auguſti.HNõ

ideo minus cauendũ eſt.qꝛ ſunt bone indo⸗

lis ⁊ pie cõuerſationis.cum ſub affectu pieta
tis ſe ſupponat viſcus libidinis. Cerciũ ge⸗
nus ẽ femine inter continentes ſpeciem ſan⸗
ctitatis habẽtes.que ſunt vilis cõditõnis. q̃
facilius cadunt q; nobiles el magne aucto⸗
ritatis matrone. que pꝛopter honoꝛem ſuuʒ
luoc attentare dedignarẽtur. ideo a b his ca
uendum. vñ hiero. Feminã quã videris bñ
conuerſantem mente dilige. ſ. ᷣm deuz non
coꝛpali cõuerſatione.diſ.xxxij.lvſpitiolum.
Et no.ouoꝰ dr.er de ſtat.mo.c.cũ ad mo
naſteriũ circa fi. ꝙ abdicatio pꝛopꝛietatis ſi⸗
cut ⁊ votum caſtitatis.ita ſunt annexa regu⸗
le monachali. vt nec cõtra eam ſummus põ
tifex valeat indulgere. vñ vt dicit pet. de pal.
in. iiij. ꝙ in pꝛeceptis negatiuis q;diu durat
obligatio ad nõ faciendũ nũqᷓ; licet facere.et

cũ obligatio as nõ coeundũ ſit eſſentiale re/
ligioni.q;diu durat religio.ꝙ ẽ vſq; ad moꝛ⸗

trem. nũq; eſt ſibi licitũ coire. nec papa poteſt
diſpenſare ipᷣo remanẽte religioſo. Sed foꝛ⸗/

te papa põt facere te religioſo nõ religioſum

7 tñc ceſabit obligatio.quia ipe poteſt deſtru
ere om̃em religionem ſicut deſtruitaliquas.
qꝛ nec reputatur religio. niſi appꝛohata a pa⸗/
pa.qꝛ in appꝛobando nõ poteſt ſibi legem im

ponere.a qua nõ liceat recedere ſicut nec te⸗

ſtatoꝛ in teſtãdo.ff. de le.ſi qnm. NHota de vi
tandis occaſioniboquibo cauſatur et augetur

amoꝛ ca rnalis ad mulieres et mulieꝑ ao vi/

ros.pᷣ m vmbvr.in expoſitõne regule.Pꝛima
occaſio ẽ acceſſus ad eas ſine auſa vꝛgente
modeſtia. Femiĩe ſunt multũ curioſe ad vi
dendũ viros etiam bonos.geñ penul. filie di⸗

ſcurrerunt ꝓ murũ.ſ.ad vĩdendũ ioſeph. Si

cut ex viſu mulieris inardeſcit cõcupiſcẽtia vi
ri.ita ex viſu viri inardeſcit cõcupiſcẽtia mu⸗
lieris.exemplũ de ſancto ber. q;tum ad hoſpi
iam ſuam ⁊c̃.Et ideo ſancii virxi.⁊ pᷣcipue qui
ſunt aſp ectu gratioſi ⁊ pulchri caueãt ſibi ap

parere inter mulieres vel accedere ad eas.

Seciũda occaſio ẽ frequentatio cũ eis. Solẽt
eñm ey hmõi frequentia coꝛda ecꝑ inflamma

re in viros.exemplũ geñ.xxxix.de dña q̃ inie

it oculos in ioſeph.⁊ ideo cauendũ ẽ ab hu/⸗
iuſmõi frequẽtatione. vñ ꝓpterhmõi vitan⸗
Du monaſteria Duplicia. ſ. viroꝝ ⁊ mulieꝝ ſi/
mul habitantiũ inſtituta a beato baſilio mã/
dantur ſepari ⁊ nõ amplius fieri.xviij.O.ij.
Diffinimus. Cercia ẽ ſamiliaritas qͥ cauſatur

ex multa ⁊ peiuata locutõne. familiaritas. n.

XVI

in omni re pᷣet audacia:. audatius em̃ petit᷑

aliqͥd a familiari q; ab extraneo. Sic ꝛmuli⸗/
er audatius ꝓrumpit in tentationẽ in fami⸗/
liarem.vnde.xviij.q.ð.pꝑuenir. Pꝛohilentur
monachi facere ſibi cõmatrices ad tollenduʒ
fatniliaritatẽ hmõi.Et nota ꝙ pᷣceptoꝛie lve
ꝓhibet gre. in. d. c. dicit tñ glo. ꝙ ſi monachi
habent eccleſias curatas.nõ ꝓhibẽtur bapti
zare ſed leuare de ſacro fonte.qꝛ ibi maioꝛ fa⸗
miliaritas cõtrahit᷑. Qð extẽditur ad om̃es
re ligioſos.qꝛ vbi eadẽ ratio ibi idẽ ius.hinc
hieroni. Oinnes puellas vel virgines xpi
aut equaliter dilige. vñ. xviij.q.ij.in decima
dicif. Ea circa monaclvs cautela ſeruata.vt⸗
remoti a familiaritate monialiñ.nec vſq; ad
veſtibulũ habeãtlaccedẽdi familiare pꝑmiſſuʒ.
Sed nec abbatẽ velqͥ pficitur exra eã quepᷣ⸗
eſt virginibo rpᷣi loqͥ aliqd. qð ad inſtõnẽ ea⸗
rũ ptinet.licebit.nec cũ ea ſola q̃ pꝛeeſt fre⸗
quẽter loqᷓ eos opoꝛtʒ.ſed ſub teſtimoniodu⸗
arũ vel triũ ſoꝛoꝝ.ita vt rara ſit acceſſio ⁊ bꝛe
uis omnino locutio. Quarra ẽ oſtenſio affe⸗
ctionis per munuſcula a dulces l̃as.affectus
ergo mulieris erga bonos viros. licei ſanctus
defacili degeneratin carnalẽ qꝛ fragilis eſt na
ture. ⁊ ideo boni viri ſi ex aliquaſcauſa vꝛgẽ
te habent oſtendere familiaritatem.caueant
ſibi a verbis blandis et aetibo.er quibo poſſit
augeri affectus earum circa ſe. Onde hiero.
Crebꝛa munuſcula a ſudariola ⁊ dulces Fas
ſanctus amoꝛ non haber. Er loquitur non de

literis neſtis ⁊ infoꝛmatoꝛis ad bonũ.ſed

ſolum ex affectione ſenſuali ⁊ cũ verbis bli⸗
dis ſcriptis.vt patet in ſequentibo. Quinto
eſt decoꝛ cõpoſitio coꝛpoꝛis.erxemplum deio
ſeph geñ.xx xix. Et ideo boni religioſidvtur⸗

pant coꝛpus ſuũ per moꝛtificationem. Qdſi

ſentiunt ſe diligi a mulieribus fugiant eas.⁊

aſpere ⁊ dure loquãturad eas.⁊ ſi ex hoctur

benturnõ curant de recõciliatõne earum me
lius eſt enim eas eẽ turbatas contra eos. qᷓ;
carnaliter affici.vnde auguſ.Sermo bꝛeuis
aſper ⁊ rigidus eſt cũ hmõi habẽdus. Sexta
eſt aſpectus earum. Impudicus oculus ait
aug.impudici coꝛdis eſt nuncius.xrxxij.q.v.
nec ſolo. exemplũ dauid in videndo berſabee
dñe reſpicientis in ioſeph. Et ideo vt dicit
vi.q.i.c.ex merito officiũ ſinguloꝝ ſit oculos
halvre caſtos. Nianduʒ eſt ergo quãtum
poſſbile ẽ cõ ſoꝛ tiũ mulieruũ.Primo pꝛopter
Piculũ. aug. Quãti quales ep̃i clerici ſimul
⁊ laici poſt magnalia etſigna mirabilia nau/
fragatinoſcũt᷑.cũ volũt ĩ naui fragili nauiga

re. hoc eſt in carne fragili ſe exwnere cõſortio

mulieꝝ piculoſo. Scðᷣo ꝓprer infamiã qͥ inde

leqtur qᷓ cauẽda ẽ. ar.xi.q.iij.ñ ſunt audiẽdi.

meienu

Ithleitr

depon

ſorſenan
irt

Medl,
pyu liin,
hrſuͦn
(bplerprii
Minntarm

ſſcttrane

Vigegvin

Erncaiodn

teinpurue

Pnincſchne⸗
röpſca

MNerfsn
ſecröhan
Mipnnodora
Mcanan
Agncane
Wetcö

Clecimonue

MWNöe
Vtconiar
oncteknt
Mctere

Ehiipnnn

Munſarri
Eupnni
m. Gemn
.
Winortel
mnrtum p
fümperet
(6Flaattre

nimnme
ſenimon
Niclnzen

nes eſigni
Meſasmn

anmahsnnt

=

winöhmmnis

Mtäjegſhint

waor hibng
r MInn

ornid Qmiene
—
REire
cemanigi

SDdErhah
nsemmen Drehe
nuenlktitnu unn
ornonben bu
NNater
pimdeeeNN
nt. te ntigi
ſui nuiinm
Diirii elkui
eogninnwen iiinn
rmt Eidnitd,
negti iuriiis
Famcera
sekeübnüiis n
emm. nhöli
Gindeckuitunt
Npiidadien —
manmnl,

9
*

Fcü ie
iooffo n

Minagtui it
i vin m 4
iriiiin .

ctis. dant occaſionẽ minoꝛibus idẽ faciendi.q
cum ſint in firmi. vefacili coꝛruunt in iſtis. Et

uimitſnin

ſta. mo. c. cñ ad monaſteriũ.dicif.

Cercio pꝛopter notam exempli. Cum eniĩ pfe⸗

cti viri et ſecuri inberent familiaritatibo pᷣdi/

teclarat ZFug. in li. de ſingularitate clericoꝛũ.
ꝙ nec ꝓpter vnilitatẽ clericoꝝ tpalem.que ex h
euenit. eſt halenda cum femninis nimia fami

liaritas. nec ꝓptercharitatẽ ad ſalutẽ earum
nec ppter quedã exempla chꝛiſti et ſanctoꝛu.

Mam et ſi chꝛiſtũ ſequebant᷑ mulieres.q̃ mi⸗/
niſtrabant ei et aplis et vlias paſtus ſit a vi⸗/
dua.nõ ſe dñt hvĩes fragiles tantis viris ecjre
vt credant lvc ita pure agere ſicut illi.et tamẽ

multuz moderata marime modeſta fuit illa EH

familiaritas et exr cauſa magna facta.

De paupertate reli F. xi.
gioſoꝑ ſeruanda ſiue ꝓpꝛietate in particulari
nõ halenda. qualiter ci rcra lvc quis offendar.
vnde Aug'. in regula dicit. Nõ dicatis aliqͥd

. *

ꝓpꝛiũ.ſed ſint nobis omnia cõmunia.xij.d.

i.c.nõ dicatis. Et vrbanus papa inquit. Q.iui

cunq; vſſtrũ vitã cõmunẽ ſuſceptã habet.eivo

iit ſe nil pꝛopꝛiũñ habere. videat ne pollicitatio

nem ſuã irritam faciat.ſed qð dño pollicitus
eſt fide iter cuſtodiat ne damnationẽ ſed pꝛi⸗
mum ſibi acquirat.xij.q.i.ſcimus.Et extra de
Pꝛohibemꝰ
diſtricte in virtute oledientie ſub obteſtatiõe
diuinii udicij.ne quis monachoꝑ ꝓpꝛium ali⸗
ouomõ poſſideat.Et in.c.monachi.e.ti.dicit
ſvc de vniuerſis religioſis pꝛecipimus obler/
uari ſcz eꝙ nõ haleant ꝑeculiũ ſeu pꝛopꝛiu.
NDbi pꝛimo nota ſᷣm Yo. an in nouelk. ſuper
dicto. c. cum ad monaſteriũ.ꝙ; ꝓpꝛium dicit
quicquid celatur abbari ſeu alij ſuo pᷣlato. vel

terner cõtra voluntatẽ pᷣlati. Si autem abbas

quedã monad cõcedit.vt eis poſſit vni ad lbi
tum nõ videtr᷑ dici pꝛopꝛietas.quãdo de quãti
tate ⁊ qualitate nil celat abbati.nec ſine ipᷣms
ſcientia aliquid recipit vel expendit paraiꝰ to/⸗
mm reddere et dimittere ad iuſſum abbatis.
Et dicit᷑ ꝓpꝛium ſᷣm abbatẽ quaſi poꝛro pꝛi⸗
uatum ſeparatũ a ↄmunitate.Et pᷣm hoſti. im
wꝛtat pꝛopꝛiũ comniniũ rei iuſtis modis acqͥ/
ſitum. Secundo nota ꝙ habere pꝛopꝛiũ eſt
peccatũ moꝛtale religioſo cuilibet.tum quia ẽ
cõtra votum pꝛinapale. ſ. pauperiatis. tũ qꝛ
eſt cõtra pꝛeceptũ miris canonici.vt patet ꝑ al
legata ca.Et religioſo in moꝛte reperto cũ pꝛo⸗

pꝛio mandatur in dictis.c. negar eccleſiaſtica

ſepultura. cuʒ ergo religioſus vel religioſa.qꝛ
idem iuris omnino eſt in monialibo in loc. ali
auid recipe multum vel parũ mobile vel im/
mobile cõtra voluntatem ſuperioꝛis vel rece/
ptum de licentia pꝛelati nõ eſt paratus ꝑenere

Capitulũ primum

totum in manibus eius.ad placitũ et requiſi⸗

tioneim ipᷣius pꝛelati vel ei aliquid celat ne ab

eo accipiat. vt ꝓpꝛietarius peccat moꝛtaliter.
et.ſimilhiter ſi ſibi ad vſum cõceſſa cõtra volu

tatem ſupioꝛis vel ſine licẽtia venditvel wnat

Vvt dns rei niſi poneret ſpem in ratihabitione
pꝛelati. Cercio nota ꝙ p̃ᷣlatus nõ poteſt di⸗
ſpenſare cum religioſo vt halvxat ppꝛium vt.ſ.
aliquid habeat ſimpliciter in ſui vominio. vt fa
cere poſſit quicqͥd velit ſine voluntate ſu ꝑioꝛiſ
pꝛopꝛia autoꝛitate.imo vt dicit Inno.in.c.cũ
ad monaſteriũ.in fi.nec ſummus pontifer in
lvcvalet idulgere.i.diſpenſare.et q;uis.archi.
oſti. et Yo. an. dicant. ꝙ papa poteſt cũ mo
naclv in ppꝛietate ⁊ caſtitate diſpenſare.̊ vo⸗
lunt dicere ꝙ ex iuſta cauſa et max ma vrgen
te neceſſitate vt eſt bona diſpoſitio vnius re⸗
gni poteſt papa monachũ ſacere laicũ ⁊ vxoꝛa
re.ſed pꝛo certo tenet᷑ ꝙ nõ valet diſpenſare cũ
monaclv vt pꝛopꝛiũ haleat.et ſit monachus
ſm tho.⁊ Pe.de palu.qð ptʒ ꝑ id quod narrat
archi. xxxij.q.ij.ſolet de quadã ablata muliere
Hñ nota ꝙ ſi pꝛelatuſ diſpenſat cum religioſo
in ꝓpꝛio.vt ſcqʒ aliquid habeat et ad placituʒil⸗
lud viſtrahat.iſſipet ⁊ diſperdet.vt ſibi videt
etiã in damnũ monaſterij nõ videf poſſe excu
ſari a peccato graui ⁊ moꝛtali. cum exponat o⸗
uem ſuam moꝛti.et damnificet monaſterium
et vſurpet poteſtatem quam nõ halet. Quar
to nota.ꝙ cum pꝛelatus cõcedit quedã ſubdi
to ad vſum.quia tamẽ res piculoſa eſt et inui
die ⁊ exempli mali cauſa.cõſulit Hoſti. abbati
ꝙ niſi er magna et euidenti cauſa talem licẽ/
tiam nõ det monaclv nõ habenti adminiſtra⸗

nionem.addit ad hoc wmus Jo.w. dicẽs. ꝛ

cõſilium loc eſt latiſſimũ.et propter maliciã
modernoꝛum odioſum.quia religioni damno
ſum.ideo reſtringendum per regulam illam.
Ocdia reſtringi et fauoꝛes cõuenit ampliari.
de regu. iur.li.vi. IOtem quia ad maioꝛe; pau/⸗
pertatem obligantur fratres pꝛedicatoꝛes q;
monachi. cum illis ſit lictum habere poſſeſſio
nes in cõmuni.et per conſequens abbas po/
teſt cõmitrere poſſemionem monaclv.qð non
poteſt pꝛelatus oꝛdinis pꝛedicatoꝛum. cũ di/
ctus oꝛdo poſſeſſiones habere nõ poſſit.ſed eis
renunciauit. Pec YJo.v. Moniales autez v⸗
triuſq; oꝛdinis mendicantium in cõmuni poſ
ſeniones et redditus habere poſſunt vt mona⸗
nachi. Cõceſſoꝛum autem ſibi per pꝛelatum
religioſus ita habet vſum.qꝙ nõ habet vſufru⸗
ctum. Eſt autem hec differentia inter vſum er
vſufructum. quia pᷣm tex. glo.extra de pigno.
cum cõſtet.Hſuſtructus dicitur ius vtendi et
fruendi rebus alienis ſalua rerum ſubſtantia.
Sed vſus dicitur ius vtendi licet nõ Krencdi

N

Titulus ſexttuſdecimus

cebns alienis:c. Onde de re cuius quis halet lioꝛare poteſt. deterioꝛare nõ delet vt dicibke Giltn
vſuim accipꝑe debet pciſe ſuã neceſſitatẽ nec ali⸗ Tna. c. fraternitatẽ. vbi dicit glo. erſi epi ſci⸗
quid dare pᷣt. Sed in vſufructu vltra ſuã ne/ ſ copus aliquid modicuz vonare poſtu. ſi ſi de tſanc
cemtatẽ woteſt reſiduũ illius vſufructus wona cõſuetudine. nõ tñ ꝓcuratoꝛ etſã generalifſi⸗ ne
re vt vult.quia eius rei dñs eſt. Religioſus de mũ habens adminiſtrationé. ff. de pcu.. pens ſ e⸗
cõceſſis ſibi ad vſum nil poreſt conare etiã. e/ ratoꝛ. Et lvc eſt cõtra abuſionẽ modernoꝛũ re ſeeſen
lemoſv naliter.nec de eo qð acquirit p induſtri ligioſoꝝ ym dñin Jo co. ꝙ cõſtituti pcurato⸗ enm
am aliquẽ nec v lonis paternis. qñ ſibi com res ⁊ ſindici acõuentibo ſuis in rorũ pel in / ginmn
mitterent᷑ ad vſum vel fieret pcuratoꝛ. quia tem bonoꝝ patrimonialin vendũt.vonant.cõ⸗ ccttnort
oĩa ſunt monaſterij.vt. xij q.i.nõ dicatis.niſi mutent. oiſſipant. et diſperdũt dicẽtes ſe face⸗ iſtmmere
ſuꝑ lvc habeat licentiã dandi.et tũc bene vtat̃ re licite.quia cum licennig ſuoꝛum maioꝛũ.cij Wtusa n
alias diſſpatio erit nõ diſpenſatio. et cõcedẽs nec ipſi pꝛelati poſſint cnare vel diſtrabere bo⸗ mmietmnos
et vtens peccabit et recipiẽs ſine cauſa rõnabi na monaſterij ſeu couentus. Cuſtodia ait di⸗/ mueitin
li. ar. xij.q.ij.gloꝛia.et tenet᷑ reſtituere monas citur rera cõminarũ ſolers cautela et diſfereta Ctbus en
ſterio recipiẽs ex turpi cauſa. etiã ſi habuiſſet adminiſtrato. extra eo. ꝑ totũ. Et ſicut dicunt ctenlſino
dans licentiã dandi.x cono etiã recipiens ſi cuſtodes libꝛarij cellerarij veſtiarij quoꝛũ offi⸗ nieſonfet
dans nõ habebat licentiam. et multomagis ſi cium eſt res ſibi commſas cõſeruare cum dili / Piffuoat
noõ habet indigentiã. Mota quinto pᷣm vm gentia a latronibo a coꝛruptionibo. et neceſſa⸗ mmronisl
* lertũ in erwſitõne regule ſuꝑ illud ſint vobis ria vnicuiq; ꝓut regula ve

erinm erbontone! p! 1 tiavnicu bel oꝛdinatio wmus tnelen
oia cõmunia. xij. q. i. non dicatis. ꝙ cũ duplex iubet diſtribuere. et ſigeliter ad bonũ cõmune Aenninu

ſit vſus.quia certus et incertus circa certũ v/ eas tractare. agna quoq; abuſio eſt. vrfra/ sluliar
ſum.qui ſcʒ nõ poteſt auferri. diſpenſari nõ por tres velint habere ſalaria n officijs ſuis. cuᷣ oia D
teſt. Semꝑ eni voluntas religioſi delet eẽ ſubi opera ſus ſint in manibus pꝛelatoꝝ acetiã vo/ m rr
dita p̃lato. vt reſignet qñ voluerit. Sed circa lumates. xij.q.i.nõ dicatis Mota ſeptimo nunnd
vſum incertũ qui eſt in volũtate alterius vtei ꝙ ſi rehgioſus teneat ad ſuperffuitateʒ res. vt minpnuſ
auferat cum ei placuerit ex cauſa rõnabili di⸗/ pecuniam capas ⁊ tunicas pompvſas miplica⸗ ſenira

ponſari pᷣt. cauſa ant ronabilis diſpenſationis tas et hmõi cum licentia tamẽè pꝛelati ſul.x i mn lilt
eſt duplex. ſvtilitas ⁊ neceſſitas. vt.j. q. vij. paratus ſemp totũ reſignare ei in mambus Gimpichne
niſi rigoꝛ. Otilitatis aũt pᷣt eſſe dupler.ſ.pꝛi/ eius.quod tamẽ raro cotingit.q;uis talis non tontänmnt
uata ⁊ cõmunis. Oꝛziuata vt cũ cõcedii᷑ religio poſſit dicit ꝓpꝛietarius tamen hſm Vmbertũ fiknnon
ſo liber alis vel ad addiſcendũ vel ad infoꝛmã in expoſitione regule peccaruz eſt in diſt nſan fcsdr
dum anunũ ſuũ in ptinentibi ad ſalutẽ. Com te ⁊ diſpenſato ſie ſine cauſa rationali.t in di iese
munis vtilitas eſt vt cũ cõcedit alicui vſus li, ſpenſante eſt peccatum infidelitatis ſeu iniu imn ſeſnn
bꝛi.qui p̃t ſtudio ſuo alijs ꝓfirere. Similiter ſticie cum abutitur roteſtate.cuʒ data ſit ei in irſolnxt
neceſſitas eſt duplex. ſ.pꝛiuata vt cum in mo/ edikcatione. et ipſe vtitur ea in dſtructione. vxe ur i
naſterio paupe.in quo nõ poſſunt habere de cõ In recipiente huiuſmodi diſpenſationem eſt ammlupi
muni vctualia monisles. cõcedit in moniali auaricia. cum teneat ſine rationabili cauſa. hec eiatthir
vt aliqͥd haleat ad vſum neceſſitatis ſue. cum le. Et ſatis credo ꝙ qui ſe reperiunt in mona puſtoben
Poſito tamẽ ſemp tori reſignandi cum voln ſterijs et conuentibns vbi non viuitur in co.o, eimpcns
erit ſupioꝛ. neceſſ tas cõmunis eſt. vr cñ cõce muni.ſi pꝛelati ſunt et nõ faciunt quantũ eis inadinch,
ditur alicui officiali ꝓcuratoꝛi celerario et huj eſt poſſibile ſine notabili ſcandalo. vt viuatur (ion Ge
iuſinodi aliqui ad expendeneũñ invſus ↄmu⸗ in cõmuni. eos nõ eſſe in ſtatuto. quia fauent fninrin
nes. Et q;uis hmõi neceſſitates vel vniliates rei deſtructiue religionis. ar.di. lxxxii.erroꝛ.⁊ ic juni
ſint ſuff iciens cauſa diſpenſandi.nõ tamẽoẽſ in alijs.ðc. Si ſunt ſubiti et reſiſtunt huic bo/ fiſtanerne
ſed ſolũ que ſunt valde rõnabiles ⁊ euidẽtes no cum attentatur.nõ quia non poſſent ſuffici eiobli
ſieri vlent vt in neceſſitanbo quotidianis vi, enter viuere. ſed qina volunt abundare e w thutin
ctus ⁊ wſtitus. et in vtiliranibus circa ptinen ſuis ſuo modo facerevidentur eſſe in malo ſta chiit
tia ad ſalutẽ aĩe.⁊ eſt valoe cauendu ne inbu tucum ſeculariter viuant et velintin malo ꝑ ö
iuſmodi faciliter diſpenſet. tum ꝓpter ſequelã ſeuerate. Pꝛohibetur autem religioſis viuere 4 Mamn
exempli. tum ꝓprer ſpege mali. de vi.et lv. cle. ſeculariter.er de regu. et trã. crelgtiůÿ. nanniel
cum abomni. MHora ſexto de halentibo bona D bitione et Crii· immnu
monaſterij vel conuentuñ admiſtrationẽ ꝓ cõ C ha lione et S .rLui. rct
munitate vt vcuratoꝛes cuſtodes.i. libꝛarijve retentione wſſenionũ reddituum annualium ( ganl
ſtiarij ſacriſte 2 hmõi. pcuratoꝛ igit cum ha/ in cõmuni in oꝛdine pꝛedicatoꝛumm. vtrum fſit iri
adiminiſtrationẽ rerũ iuridice in miniſtrã/ licituz. Hoꝛum declarationẽ ſummo er lilellol lllhl

fuhler

do res eccleſie vel cõuentus.ᷣ cõditionẽ eiꝰme⸗ Anunfn

enerabilis viri cmini Joh. w. cardinalis.

etrueerr
vegnleenetmnia
ſeſremimenitn
5M
ntur prineqg fti
pemrandhar

õ

eney fnemintbiani
ouſermim
mAbisiNEIH
Iimtetni m ani
enotabiiſanrtintnn
nöekeintun nint
Nigee MN N
mibcnanima:
mmrnp gum nigii
u wite
õ
mmeru
rmnetniii 8

ſucceſſoꝛes tenentur patrũ

Lapitulũ primum

qui releuauit ſeu ſuſcitauit pꝛimus in italiavi
tãa regular? obſeruãtielin oꝛdie pᷣdicatoꝝ ſcĩa ⁊
vita famoſi.q uẽ fecit ſuꝑ hmõi materia. Pꝛi
mum ergo. l. vvc eſſe peccatũ ꝓbat ſic. filij ſeu
ñ pꝛedeceſſoꝛũ pꝛo⸗
miſſa ⁊ ſtatuta ſeruare.qð ptʒ extra de immu.
eccle.aduerſus.et de teſta.ſi hereges.vnde re
gula iuris in.vi. dicit.ꝙ rarioni cõgruit vt ſuc
cedat in onere quiſubſticuin in honoꝛe. Sed
inſtitutoꝛ et pater oꝛdimis p̃dicatoꝑ beatus co
minicus et ſui ſuecemoꝛes.qui cõſtitutiombo
foꝛmã et auctoꝛiratẽ derũt oꝛcdinauerũt ⁊ ipᷣi.
ſeruauerũt ſine poſſeſſionibo et annualibo red
ditibus viuere.vt ptʒ in cõſt. in.c.de capitulo
generaliſſimo. et ꝑipᷣm beatũ dñicum lye ſum
mis pontificibus ꝓmiſerũt. nec aliter ſummm-
pontifer oꝛdinẽ appꝛobauit.qð ptz in bulla cõ
ſinnatõnis oꝛdims vnoꝛij.iij.in bulla canoni
zationis beati DHominici. et in bulla clemẽtis
que incipit.Dirtute cõſpicuos/et in multis a⸗
lis bullis.que omnes teſtificanf franes oꝛdi
nis pᷣdicatoꝝ elegiſſe viuere in artiſſima pau/
rate. Igit᷑ poſteri in dicto oꝛdine tenent᷑ de
ege cõmuni nõ ſolũ pꝛiuata.que obligãt non

tantũ ad penã.ſed etiã ad culpã integralẽ oĩm

poſſeſſonũ reddituũ annualiũ abrenunciatõʒ
ſeruari. Quãuis enĩ regula beati Rug.cui p̃di
cti ſunt ꝓfeſſoꝛes nõ ꝓhileat poſſeſſiones ha

bere in cõmuni ſed ꝑmittat.tamẽ huic ꝓmiſ/

ſioni renunciauerũt in manibus ſummi pon/
tificis obligãtes ſe ab abdicatione earũ pꝑ ↄſti
tutiones regule ſuꝑadditas.quarum etiã ipᷣi
ſunt ꝓfeſſoꝛes.Et regula iuris dicit.Quod ſe
mel placuit ampliꝰ diſplicere nõ poteſt. extra

te re.iutr᷑.li.vi. Quod verũ eſt in his que non

ꝑ erroꝛẽ ſed ꝑ ſcientiã placẽt.et nõ ſolum men
te. ſed verbo vel opere. vr glo. ibi Yo. an. ſic eſt
in ꝓpoſito. Renuncianuibo enim actiones ſuas
nõ eſt dandus regreſſus.vt.vij.q.i.q; piculo⸗

ſum. et di.xcij.ſi quis epᷣs et de regu.tran.c.ad

apłicam. Sed et ipᷣe pater Hñ̃icus.quem de⸗
bent imitari qui volunt eſſe filij.vt dicitur diſ.
xl.nõ eſt.nunqᷓ; voluit poſſeſſiones acciꝑe que

nõ ſtatim venderent.t quaſdã cõuentui bo/

nonieñ.oblatas.et a quibuſdã fratribus rece/

ptas repudiauit. de q̃ nõ parũ ſcãdalizati ſunt
qui obtulerãt ciues deuoti.maluit aũt eos ſcã

daliʒari.q; poſſeſſionũ ſceno oꝛdinem fedare.

Quitamẽ tandem in extremis in ſuo teſta/

mento maledictionẽ dei et ſuã cuinibetad oꝛdi
nem ſuum tales redditus inducenti delegauit
que maledictio patris effectu clamare nõ ceſ⸗
ſat. Secundo nota. ꝙ ex pꝛeclctis ⁊ multis
alijs iurium allegatõibo et rõmbus infert. ꝙ
fratres ꝑticulares duoꝛum oꝛdinum mencdi⸗
cantium.iſ.pᷣdicatoꝝ ⁊ minoꝛũ.qui vetant᷑ poſ⸗

ſeſſiones habere ptinentes adillos cõnentus
qui patenter aut ſophiſtice de redditibus vi

uunt.cõmunem vitã nõ debent reciꝑe. mſi ſi⸗
cut vxoꝛ vſurarij.que tenetur de ꝓpꝛio laboꝛe
aut elemoſvnis vitam ſuam ducere. poſito ꝙ
oĩa bona viri ſui ſint de vſuris. Si enĩ fratres
tales poſſunt viuere de ↄmnunibus elemoſynis
gias cõuentus illi recipiunt.bene eſt cum eis
inautẽ ꝓcurenta fidelibus.caute tamẽ cauẽ⸗
do ſcandala q;tum roſſunt. et a diffamatione
fratruʒ ſuoꝝ ſimpliciter abſtinẽdo.qꝛ tales red
ditus.vt pꝛefert.rapina ſunt et nullius iuris

exiſtunt. Onde et allegat lvſti. er Yo. an. dicẽ⸗

tes.pꝛedicatoꝝ ſtatũ foꝛe ꝑfectũ ex electõe al⸗
tiſſine pauꝑtatis. dummò caueant ne furent᷑
Etquid eſt furari.niſi reuerti ad poſſeſſiones
et redditos pꝛohibitos.addit. alias peccarent
moꝛtaliter.ſicut et frangendo caſtitatẽ et hu⸗
iuſmodi.lc omnia intelligo cum fuerit abſq;
bita diſpenſatõne ſuꝑ hmõi.et ꝑ papã fien
da ſᷣm ipᷣm.vt infra dicet᷑.t in fine tractatꝰ
cõcludit ꝙ ſi frater ſingularis in dicto oꝛdie pᷣ
dicta facere nõ poſſet.ad aliquẽ cõuentum ſeu
religiomis in quo religio vigeat.liberã tranſeũñ
di habxat facultatẽ licentia tamẽ petita.etſi nõ
obtenta.ne obedientię bonũ depxreat. Mo/
ta tercio.ꝙ in cõtrariũ poſſent induci tres rõ/
nes quas elidit ⁊ deſtruit ipᷣe.Et pꝛima eſt ta⸗

lis.tranſgreſſio eoꝝ que cõtinent in cõſtitutio

nibus nõ obligat fratres ad culpã ſed ad penã
niſi ꝓpter pꝛeceptũ vel cõtem ptũ.vt habet᷑ ex
ꝓ logo eõſtitutionis. Sed nõ halere poſſeſſio⸗
nes in cõmuni eſt oꝛdinatio cõſtitutionũ ⁊ ſu
ne pꝛecepto foꝛmata.ergo nõ eſt ꝑeccatum ſal
tem moꝛtale vt dictũ eſt. Ad quod pꝛefatus
wminus Jo. Beſpon.hanc oꝛdinationem ſeu
inhibitionem.que habetur in.c.de w. cõce. et
cõſtru.ſic voſſeſſo aut redditua annuales nul

lo modo recipiant᷑ attenta ſolennitate circum

ſtantiarũ.quibo facta eſt.de quibus habetur in

c.de capitulo generaliſſimo.nõ ſit ſtatutũ qua

ſi pꝛincipale. et ablara ſit poteſtas quibuſcũcq;
in oꝛdine diſpenſandi in hvc.vt ibi patet habe⸗

⸗ »* * .*

re vim pꝛecepti.q;uis ibi nõ fiat pꝛeceptum in

foꝛma. Sic dicit ſenſiſſe et determinaſſe famo

ſos ocfoꝛes apum de caſtellis. Et Franciſcũ

de aretio.Aſſerit etiam quedam que in cõſti⸗

tutionibus pꝛohibentur ſimpliciter. nulla ad/

hibita pena taxata veltaranda abſq; graui pecè⸗
cato cõmitti nõ poſſe.ſicut eſt illud de poſſeſſio
nibus nõ habendis. obligant enim cõſtitutio/
nes aliquãdo tranſgreſſoꝛes ad culpam.etnõ
ſolum venialem ſed aliquando moꝛtalẽ.etiaʒ
ſine pꝛecepto foꝛmato vel cõtemptu adhibito.
quod infra declarabitur in alio.S. Satis cõcoꝛ
dat Guilielmus ꝗᷣ dicit. ꝙ aliqua ſtatunts ſunt
„ i

Titulus ſexttuſdecimus

ſub pꝛecepto.etſi per verba pꝛeceptoꝛia nõ ex/
pꝛimantut ſi cõſtat ꝙ tanq; pꝛincipalia funda
menta oꝛdinè illũ in ſpe rengiomis cõſtituen/⸗
tia.ſicut ſtatuta vt inmolabiliter obſeruentur
Secunda ranio eſt talis. Cõſuetudo nõ ſolum
cõſtituit ius.vt dicit᷑ diſt. xi.in his.et alijs. c.
led etiam tollit ius poſitiuũ.vt patʒ per exem/
plum de ieiumo in quinquageſima a clericis
inclvando. di. iii. ſtaruimus. et de ieiunio in
feſto dierũ rogationũ.de cõſe.diſ.iij.rogatões
et de qinbuſdam diebus feriatis. de cõſe. diſt.
iij.c. ꝓnunciandũ.que omnia per cõtrariam
cõſueiudinem ſunt abrogata pᷣm glo. ipᷣoꝛum
c. Soed iam ꝑ antiquã cõſuetudinẽ a.l. annis
et vltra. introductum eſt cõuentus halere poſ⸗
ſenſiones et redditus. cuiꝰ phibitio eſt de iure
wñriuo. ergo ⁊c. Szad lvc rñdet ꝙ ↄſuetudo
piudicet iuri poſituo. requirunturinulta. pꝛe//
cipue vt ſit rõna bilis et pꝛeſcripta. extra de cõ/⸗
ſue.c.fi Sed iſta cõſuetudo que ponius dicen⸗
da eſt coꝛruptela nõ habxt has cõditiones. nã
interrupta eſt freqauenter ꝑ ꝓhibinionem capi
ruloꝛum generalium. Reqiurirur etiam ꝙ res
ſit pꝛeſcnptibilis et pꝛeſcripta. de qua agitur
extra de teſta. c. ij. qualis nõ eſt ſtatus rengio/
nis. vnde cõſtitutionũ cuncta pꝛincipalia nul
la cõſuetudo poteſt introduci.vt de eſu carniũ
de equitando et huiuſinodi.et multomagis de
ſieſionibo habendis.quod eſt ſtrictius Thi
bitum. Onde et JYo.an. in.c.cum ad monaſſe
rium. extra de ſta. mo. dicit. ꝙ ſicut cõtra vota
non va et cõſuetudo.ſic nec cõtra relhgionem.
et concludit cum Hoſtien. ꝙ monachi delent
abſtinere ab eſu carnium no n obſtante con/
ſuet udine wl ſcandalo fratrum. Opoꝛtet etiã
ꝙ cõſuetudo ſit rõnabilis.et ꝙ cõtincat naru⸗
ralem equitate. extra de cõſue. c. ex parte. Sed
loc nõ halxt talis cõſuetudo. ergo nõ tollit in

loc conſuetudo dictum ius. Terca ratio eſt.
ci papa om nia ſura in ſcrmmio pectoꝛis ſui cen

leatur habere.C. de leſta. I. om mus. et extra de
cõſti. c. i. li. vi. quo ſcʒ; ad interpꝛetatonẽ 1 inu
tationẽ in poſi tuis.⁊ cum oĩ lege humana poſ
ſit diſp niare ᷣm omnes. papa diſpenſauit in
loc quod eſt p ſinuũ ius.quod pat⸗ p plurima
pꝛimleg ia oꝛdini indul a et pꝛecipue in peiui⸗
legio a plurib us ſummis pontifieibus renoua
to.quod cõmuniter dicitur mare magnuz vbi
indirecre et inpublice videtur loc halen. Sʒz
ad hoc reſpon pꝛeſatus wminus JYo. co. ꝙ lec
pꝛiuilegia ſiqua eſſent nõ valerent pluriby ra/
tionibus. et pꝛecipue. quia pꝛiuilegium cõtra
cõſuetudinem vel conſtitutionem impetratuʒ
vVigoꝛe caret. niſi de ipa cõſuetudme et conſti⸗
ſutione expꝛeſſam faciat mentionem. extra de
cõſti. c.i.li.vi.let extra de his que fiunt a ma/⸗

ioꝛi ꝑte ca.c. cum nos.Sced in dictis pꝛinile/
gujs nec de cõſtitunone nec de cõſuetudine ſit
mentio.igitur nõ ſunt valida in loc. Itẽ pꝛi⸗
uilegium per ſurreptionem obtentum vigoꝛe
caret.de relcrip. c. i uper litteris. Sed tale pꝛiun⸗
legium ſuit ſubrepticiũ.quia cauſe friuole aſ⸗
ſignate.puta qina elemoſyne fidelium ſunt at
tenuate. et nõ cuia lvc eſt deo. quia male vi⸗
uunt. et tacentue uig vera ſcienter. que ſi papa
ſciret nunq; talia daret. Ende lapus de caſtik.
coctoꝛ conſultus ſuper xe dixit. ꝙ ſi loc eſſet
conceſſum oꝛdini per mocum pꝛiuilegij. expe
ctanda eſet ſecunda iuſſio. Hon enim pꝛeſu⸗
intur a curia emanaſie. quia cõtra ſigmuta eſt
religioſoꝛum. extra de cõſirmatione vtili vel
imuti.c.pꝛrecta. Non enim pꝛeſumitur ꝙ pa

pa vnico wro tollere voluerit tot lalvꝛibus 2„
ntiuʒ.extra

vigilijs ſtatutum firmatũ mendica
de electi. c. eccleſia.ij. Adem poſt eum confir⸗

mauit Rohannes de ligna. pfundus ctoꝛv⸗
triuſq; iure dicens dietum pꝛimlegiñ no rvg.

lere et ene ſubrepticum. quia tacuerunt impe
t antes maledictionem hkati Hominici et cõ⸗

ſttunones ꝓhilentes. Conſtitutiones autez

cum ſint ſacn. et de facto cõſiſtant. pꝛeſumun⸗
tura peincip ignoꝛari. extra de conſtitu. c.i. li.
Vl. etgo ⁊c.

ſiones erannusſles redditus. wſtiᷓ fratres vi
uendo regulariter et viuendoſi uperfuas expen

las in ecifeijs. in conuiuijs. in veſtibus. in
motiombus et huiuſmodi. ac etiam vacanco

ſaluti pꝛorimoꝛumn pꝛedicationi audientie cõ⸗
emon m et himnſmodi experti ſuerunt in ſu⸗
1s oooειπQο us non inuariſen vjuere poſ
ſe ſine rec diribus.quod nõ credit ipe euenire
runc woſeſſiones acceptent mod erate ex earũ
viu vinentes. et nul um peccatus erit. ania ne⸗

ceſiias non haler legem. 1. q. i. c. remiſſionẽ.

rt exira obieruatione ieiunioꝛum. c. conſi⸗
lium. quia et rem alienam accipere licet in ne⸗
cenitate et vti ea. exna de furtis. c. Si quis p⸗
pjer neceſſ itatẽ.et hoc. qina tunc omnia ſunt

coninuma. diſt. xlviij. c. Sicut. in fi. cum ſeʒ ſi ⸗/

bi aliter xꝛouideri non poſſit. de conſecra. di⸗
ſtinc.v. Oiopulos. vc ipe. Tutius tamen eſ

ſet ꝙ etiam in neceſſitate. quandonõ eſſet ex⸗

trema. accedat diſpenſatio ſuper lvc ſuperioꝛũ
mno requintur. Hota quinto tenet idem
o. ꝙ in lxc nõ poſſit diſpenſare niſiſolus pa

pa:non autem pꝛelati cꝛdinis. nec magiſter
pſe.nec capi ulum generale. nec generaliſi⸗

mum.mſi auctoꝛitate papeillud celebꝛaremr
O ſi dicatur ꝙ par in parem non halet impet

rium. xextra de elect. AVnnetuit. argu.diſtin. xix.

c. Nulli cum glo.ſins. ergo capitulum gene⸗

. HMota quarto ꝙ in eo caſu dieit
lidem ominus o. lcitum eſſe habere poſleſ/

Htlucnins

ſgener u

ltcinir
uinmn
0nepgmucar
n N

(tolewet

tteranvalt

fhündb
ſenlterbmön

plenene

ſſetenvrpeen
Phatweenn,

henens

“

wmeen
Meedane
Dencin
Muniverin
getimon
peetcatoni.
lindectg
Cguun

(onphne
dötonoe
leicun .

mrpram

Ndit
(aracverere
Mpl dvene.
Mbſinapen
fpnnadeet
ſͤseeeno
fdanir

NWtrray
Mneer

onn in

Palgfſies
oln Cen

=☛ B»
S

nſe ligcin in⸗
ma d i
Aermnn
nsRiclnſin

=

4

—

=t
S=
=

S
☛

4

SS=

,
—

—
R⸗
=

„

S

1

=
ee
=

„

Mrnts ſaſnnn
anſwilne
Womenmndening
mardtoaſi
eens pföſge
Merufkmtigfie
San nnnennike
Ibuminai ram
Nrn äcinade

—
8

7

E
—
=

=

—

—
—
S==

=

5”

unbreninmiating

tts Cradnöcnttſen.

ati⸗
AKntnnruti
Anulum gumzannn

atl
lher eem gumie
emanne rinein

.
umtlermadzrutte

tabeANNN

rhnicSrniant

Cenmmnpft kiaimn

a erfelnenn
nutſimtealtiifl

pe

——

diſeniroſne
Pacumim

vir dinnimni

S

EE

—

mmmn

S

.☛

8
eu. nnntm
is apenninn

apitulũ ptimum

rali ſrimnum nõ potuit ligare manus alteri ca⸗

pi. gen eraliſſimo.quod fieret ſi in huiuſmodi
diſpenſaret ſeu dictam cõſtitutionem tolleret.
Reſpondeo ꝙ illud capitulum generaliſimũ
pꝛimũ fuit auctoꝛitate pape celebꝛatũ.in quo
ſtatuit et dicit im.c.imo papa.nolo ꝙ aliud

c.etiam generaliſſimũ poſſit reuocare iſtã cõ⸗

ſtitutionem de poſſeſſionibus nõ habendis.ſe
quitur ꝙ quodcũq; aliud capitulũ generaliſſi⸗
mum ſit inferius alio pꝛimo.et nõ par.et ꝑ cõ
ſequens nõ poſſit reuocare cõſtitutionem illã
niſi etiam ipm fuerit auctoꝛitate pape celebꝛa
tum. Item totus oꝛdo renunciauir auctoꝛita/

ti quoꝛ umcunq; capituloꝛum in hac parte no/
minaliter et erpꝛeſſe que poſſent oꝛdini poſſeſ

ſiones cõcedereaut redditus annuales. ergo

talis auctoꝛitas neq; eſt in toto oꝛdie.nec po⸗

teſt ene niſi per ſpecialem licentiã nõ ſubꝛepti
cie impetratain.ſed ſponte et de certa ſcientia
cum legitima cauſa a ſummo pontifice datã.

ibec Yo. w. Mota ſexto. ꝙ ſi cõuentus poſ⸗

ſer cõpetenter viuere in decenti numero et er⸗
ercitio ſue vocationis ſine poſſeſſonibo ⁊ red/
ditibus annuahbus ſicut de facto erperientia
cocet in pluribus locis.tunc petere diſpenſatõ
nem ſuper hmõi vel vtiobtenta.durante tali
cõſtitutione nõ excuſarentur a peccato. qꝛ lvc

eſſet retro aſpicere quod ꝓhibetur.de pe. di. ij.

pennata.lvc enim eſſet declinare et minui a ſta
tu ꝑfectionis et paupertatis chꝛiſti et apoſtolo
rum.et tollere ab oꝛdine ſtatum mendicantiũ

Nunde Lapus de caſtü. dicit ꝙ in hoc differũt

mendicantes ab alijs religioſis.quia nec in cõ
muni nec in particulari poſſunt habere ꝓpꝛiũ

id eſt immobilia et redditus q;tum ad oꝛdinẽ

pꝛedicatoꝛũ.ec glo.extra de elect.quoꝛundam

li.vi. dicit. ꝙ mendicantes ꝓpꝛie ſunt quibus
ad cõgruam ſuſtentanonem redditus aut poſ

ſeſſiones habere eoꝛum ꝓfeſſio vel regula vel

cõſtitutio vetat.Sed ꝑ queſtum publicum tri⸗

buere victum ſolet incerta mendicitas.vt ha⸗
betur tex. extra de religi.w. c.i. Et Yo. an. poſt
archið. dicit. mẽdicare eſt egere.et ab alis ne
ceſaria querere. Onde mendicus dicitur q̃ſi
manu dicens. Et Yo. an.glo. in noueł.illud
in altiſſima paupertate. extra de pꝛiuile. Ni⸗
mis pꝛaua dicit. loquens de pꝛedicatoꝛibus.
quia nec poſſeſſiones habent nec redditus ſed
er ſolis elemoſynis ſuſtentantur. NHinc deuo⸗
tus Ber. in libꝛo de diſpenſatone et pꝛecepto
dicit de plato. DPota mea nõ augeat ſine mea
voluntate.nec minuat ſine certa neceſſitate.
alioquin nõ erit diſpenſatio ſeu diiſpatio.Et

peccabit cõcedens et vtens. Nota ſeptimo

ꝙ ſiad cõuentus ꝑueniunt bona immobilia

iüciantur ſeu dimittantur.

vt poſſeſſiones.redditus annuales iure legati
rel ex herediraria ſucceſſione. Nam et fratres
noſtri adire poſſunt lereditateʒ parentum ex
pꝛiuilegijs Clementis quarti. imo nec poſſunt
exheredari. vt.xix.q.ij.c.ſ. Mon negat comi⸗
nus Jo. w. quin poſſint fratres ſuſcipere. Sʒ
loc dicit eſſe ſeruandum.quia ſi libere dimittũ
tur G;eitius dvebent vendi.nõ cauillando diu ie
nendo ꝓ pꝛecio habendo maioꝛi. ſicut fa iunt
ſeculareſ auari. ſeruetur dictũ HPiero.ad pau⸗
linum. Si habes rem in poteſtate tua vende.
ſi non habes pꝛoice. De pꝛecio vero p:ouiſo
neceſſitatibus cõuentus nõ ſuperfimtatibus
reſiduum pauperibo erogetur. vel pꝛopinquis

legantis dentur ſi indigent. argu. xij.q.i.quia

tua.et.c. expedit. Nec debet ſine neceſſitate
que caſum reſpiciat de ꝓpinquo multa pecus
nia ſub depoſuo ſeruari.argu.xi.queſt.i.nolo.
Si autem legantur cum conditione loc poteſt
ene multipliciter. Et ſi cõditio eſt talis.vides
lcetiœ pꝛecium conuertatur in fabꝛicam vel
oꝛnamentum eccleſie.vel veſtes ⁊ leciſternia
et huiuſmodi.hvc fieri debet q;citius cõmode
poteſt. dummodo non ſit contra ↄſtitutiones
et humilitatem oꝛdinatam.argu.xiij.q.i.c.vl

timo. Sed ſi conditie ſit talis ꝙ nõ poſſit ven

di ſiue alias alienari.vt quia de redditibus te-
bet annuatim ꝓuideri fabꝛice tectis.infirnis
pitantijs. veſtibus fratrum. et huiuſmodi.
credo tenere legatum et cõditionem pꝛo non
adiectam haberi. ſicut poteſt aſimili inueniri
in capi.tua nobis.extra de teſti. Nam condi⸗
tio illa ꝙ fratres ſemper teneant illam poſſeſ⸗
ſionẽ.eſt ↄtra cõſtitutiones eoꝝ et pꝛofeſſionẽ
et ideo obligant eas ad peccandum. Et ex a⸗

lia parte loc facit contra ad oꝛandum pꝛo ſe.

Sed cum peccatoꝛes deus non audiat. patet
ꝙ teſtatoꝛ periuit contraria.vnde nõ eſt audi⸗
endus. Simile notat archidia.xxiij.queſt. vij
capi.i.et.ij.Et quia vt dicit regula iuris.de re⸗
gu. iutr.lipᷣ.vi. Non debet vtile per inutile vi⸗
ciaxi.Et pꝛiuata diſpoſitio teſtatoꝛis nõ poteſt
generalem diſpoſitionem legis vel canoms.
ummutare.vt de teſta.c.xequiſiſti.et.ff.de legi ⸗
bus.l.nemo woteſt. Dalebit legatum et con/
ditio nõ tenebit.et ſic vendatur.qꝙ ſi hvx nõ ad
mittatura iuriſtis.vel permittatur ab executo
ribus.vel etiam ſi fiat pꝛohibitio alienationis
ſub certa pena.puta ꝙ deuoluatur ad aliuʒ in
caſu alienationis vel incurrat aliam penam.
nullo modo pꝛopter hoc faciendum eſt contra
cõſt itutionem.et ideo ſi non poſſuntvendi ab⸗
Mota octauo „
ſi legara nõ ſnnt facta in fraudem fratres poſ⸗
ſunt illas elemoſynas petere vt alias ſponte⸗
„i

Zituhis ſertuſdecinus

oblata. Sed caueant per ſe rel ꝑ ſuos pꝛocura quando oꝛdinant dari franibus de galellis et hnti
toꝛes cõtra nõ dantes ciuiliter placitare quo alijs introitibus. Nam talia ſunt pure elemo nſ ſan
ag immobilia. O. ſi dicatur ꝙ er vc dabitur ſyne. Mam ipe cõcedens ad placitum poteſit ſs⸗ .
occaſio ꝑſonis nõ ſoluendi leegata. ſed detinen reuocare talemn dationem, cum ſponte det ⁊ nõ glut
di imuſte aliena. Reſpon. ꝙ peccatum interiuſ ex aliqua obligatione ad illos, nõ obſtante ꝙ ſoufen .
iam cõmiſſum nõ euadit talis a quo repetun/ illi qui ſuntſuper dictis gabellis teneantur ex nnni
tur. et vltra loc multa alia adduntur in placiꝭ bito dare fratribus rõne oꝛdinanionis dñi. ſnache
tatione.vt odia.xixe.mendacia. periuria. de · Idem dicit ipᷣe Pe.d cenſibus annuis ace/ geſohnl
tractiones.iniuſticie.et vltta iſtud ſcandaluz iſiam de redditibus fratrum ad vitam. quia ſcʒ nunni
cõmune laicoꝛum videntium mendicantes li noõ licet exigere ea abſq; diſpenſatõne. que fie gſbiſ,g
tigare qui alias cõſihia pꝛedicare nõ ceſſat. lai? ri non velet niſi pꝛopter neceſſitatẽ. ſed obla⸗ iegetiſt
ci autem ſi in iudicio ſuo reputant.nõ ſcanda⸗ ta licet recipere. Et addit ꝙ iſtud pꝛiuilegiuʒ mtiletonm
liʒant laicos inqtuin litigantes et ſua repeten quo cõceditus ꝙ fratres pomint recipe legata mweſtinſie
tes.quin etiam clericus perens debita lona ec ꝓpetua ad cultum diuininn. non expꝛimit de ſelentofi
cleſie ſue nõ peccet.ſed debet loc facerevt notat ſegatis ꝑppetuis factis ꝓ pirantijs aut indumẽ iröfe
Archi. x.q.ij.epiſcopus.ideo eſt. quia eccleſia tis ꝙ poſſint ea recipere.Cimeo etiam neil⸗ blonere
loc ei mandat.nec etiam tenetur ad ſtatum ꝑ lud pꝛiuilegium parum valeat ad ꝓpoſitum. itsen
fecnionis vt religioſi. endicantibus autem quia ibi nõ expꝛunitur contraria cõſtitutione toömer
nõ mandat.ſed potius interdicit ꝑ cõſtituto/ rel cõſuetudine nou obſtante. vc ipe. No ftrongi
nes ſuas.et magis et pꝛius debet quis pꝛouiꝗ ta decimo ꝙ cum aliqui cœcti viri aliter ſenti⸗/ ennle
gere ſaluti ſue ſeruando regulam ſuam et cõ ant.ideo ſimplices fratres id eſt illiterati qui Minizchia
ſtitutiones q; aloꝛum ꝓcurando ne retineãt in dicto oꝛdine degunt.in cõuentibus poſſeſſio n nponde
legata eoꝛũ.hec Yo. o. Cõſiliuʒ eſt et optimũ natis. alias religioſe mumtes. cum videant Mdieneth
tamen ſi etiam in iudicio exigerent᷑ ⁊ q;cinus peritos et bonos ſic viuere. ſatis videntur ex⸗ cMroſi
venderentur.nõ videtur eſſe cõtra cõſtitutio/ cuſari. Similiter qui ex obedientia oꝛdinis aſ egruenin
nes vel iura cõmunia. Ne.autẽ de pal.in qua,/ ſignantur in huiuſmodi cõuentibus rõne ſtu Motern
dam epiſtola reſwonſali ad magiſtrũ oꝛdinis dij vel pꝛedicationis et ſine ſcandalo non poſ Perongti
fratrem Dugonem ſuper iſta materia woneſ/ ſent ſe ſubtrahere. etiam videntur poſſe ercuſa (Wrneenſt
fſonum et reddituum viot magiſtruʒ oꝛdinis ri manendo in cõuentibus poſſeſſ ionatis. nö cmonne n
et ꝓuincialem ex cauſa rationabili. pura in ca diſpemiatis ſuper huiuſmodi. Similiteret alij fſcetvsni
nſu neceſſiranis.que legem nõ habet. poſe cun cocti qin manent in hinuſmodi conuentibus beeru
aliquibus cõniuentibo diſpenſare. ſicut ex cau/ etcqtum in eis eſt ſunt parati ꝙ poſſeſſiones Gnmmm
ſa rationabiliiſpenſare valent in carmb co/ wl redditus huiuſmodi alienent et operam ſngeren
medendis. Sed ſi qͥs bene aduertit calus ſunt dant. ſed alij nõ conſentiũt cum alienatio ha⸗ Al nioie
multum din imiles. Ham per cõſtirutiones beat fieriꝑ maioꝛem partem capituli conſen⸗ ſiſihſene
claratur ꝙ pꝛelatiwſſint de carnibus diſpꝛn tientem excuſari videntur. Et multomagis Gudienie
ſare.nõ ſic de wſſeſſombus. imo expꝛeſſe ꝓhi ſi pꝛelatus ſuperioꝛi hoc ꝓhilet. ſcʒ fieri alie⸗ Cnirent
betur eis diſpenſatio.et ideo tutioꝛ et rõnabi? nationem. Satis vtile et rationabile eſſet fgilinizen
lioꝛ vtcletur opi. Yo. w. ſupꝛapoſita. Mora exquo in multis religiomibus d glattolenie iil i
nono ꝙ de anniuerſarus perpetuis lic dicit idẽ viuere nõ poſſunt fratres eriam religioſe ſe ha ſllſtent
Per. in dicta epiſtola. O vIili videtur ꝙ ſicut bentes. tum pꝛopter grauamina laicoꝛum mul asnnute
nõ eſt cõtra oꝛdinem imo de oꝛdine recipere ᷓ tiplicata er guerris. tum ppter diminutionẽ ine en
tidianas elemoſynas. ita enam anniuerſaria charitatis refrigeſcentis.tum ꝓpter multipli⸗ ſeniireen
perpetua. nec loc eſt habere redditus in reci?ꝰ cationem pauperum queſtuantium. pꝛocura⸗ ſſgſtoni⸗
piendo gratis. et in petendo extra iudicium. retur dilpen ſatio a papa per pꝛelatos oꝛdinis (onis
nec in hoc eſt neceſſaria diſpenſatio.ſicut nec et papa ſatis rationabiliter diſpenſaret. et pꝛe ginlti
in quotidie mendicando. Sed repetere ea in cipue in locis vbi ꝑ experientiam videt ꝙ ele linnen
iudicio tanq; redditus ſibi debitos nõ li;ʒ abſ moſyne non ſufficunt. ?
q; diſpenſatione.Que diſpenſatio fieri nõ de,/ Du t tẽ d 6 lii MWD lnn
let. nec illud dimimulari niſi ex cauſa neceſfſii⸗ an um agu e 9 1 § A DE nnen
tatis. puta in lociſ vbi ita refriguit charitas ꝙ conſtitutiones fratrum pꝛedicatoꝛũ. Si frater chnn
fratres ſeminantes ſpiritualia nõ poſſunt ali? aliquam tranſgreditur oꝛdinationem ꝓhibi⸗ antu
ter metere tempoꝛalia. c Pe.Et idem vide? tam ſub pꝛecepto in virtute ſpirituſſancn vel wn
tur dicendum. imo et foꝛ tius de certis elemo ſub pena excõmunicatiomis vel carceris. clari m⸗
lynis annualbus. quas reges et pꝛincipes ali eſt ꝙ moꝛtaliter peccat. Non aũt aliteranl⸗ nnn
„

an dnninn
8 funntckſim

oeNse nnt
AN Ksntnng
Nigchteni gu
mumNAkieduir
nsdirindb
. AINNNRan
coenispeſnti
erhunind ine
nrnheufwtonente

ſt ſuntan ieſen

nuſnNiiemiage
Eennitniienne,

en ren cite

ncen ANIN
mani i l

Seet tontte

lelpoins anſt

riamaanthlii
aniuanun

õä

ſeNsNN

mmn etN
4 mrunm

Ianimnanc
—

owitnien4
nm im

nanitt

un rumidin

Capitulũ primum

grediendo ſine cõtemptu ꝓprer id quod dici⸗
tur in plogo. Cõſtitutiones noſtre nõ obligẽt
nos ad culpĩ velad penam niſi ꝓpter pᷣceptũ
vel cõtemptum Sed ꝓ loꝛum declaratione
nota pᷣm Yo.c. ꝙ in cõſtitutionibo aliq ſup⸗
ponuntur vt per ſe.nõ vt foꝛma.habitus ⁊ co⸗
loꝛ.et obſeruatio caſtitatis et hmõi.et tranſ/
greſſio hoꝛũ eſſet moꝛtale.quia cõtra votũ ⁊ oꝛ
dinationẽ eccleſie. Alia ponunt᷑ in ↄſtitutione
et ſub triplici differẽtia.quia quedã memoꝛa⸗
tiue.quedã ſimplicitet negatiue.quedã oꝛdi⸗

natiue ⁊ oꝛnatiue. Pꝛima ſunt vt ieiunia ab

eccleſia inſtituta ⁊ alia hmõi. Et iſta talia trãſ
grediendo facta penitẽtia cõſtitutionũ vel p̃la⸗
ti vel nõ facta adloyuc culpa remanet.niſi ꝑ cõ⸗
fenionẽ deleat᷑ et cõtritionem. Daturet mhilo
minus penitentia ſ̃m cõſtitutiones.non quia
egit cõtra eccleſiã.ſed etiam quia fecit cõtra cõ
ſtitutiones.et ſic multa ſunt in cõſtitutionibo
que tranſgreſvꝛes non ſolum ad penam cõſti
tutionis obligant.ſed eni ad culpam vel moꝛ

talem. vt pcutiendo fratrẽ.ve cõtumelioſaver

ba dicendo.ethmõi.velvenialem. vt dicendo
verba ocioſa. Alla vero que ponunt᷑ ſimplicit
et negatiue nulla adhibita pe ia tarata velta/
xando nõ recõpenſantur pena vnde ipᷣa tranſ⸗
grediendo a graui peccato ercuſari nõ poſſunt
vt ſunt que exiſtunt cõtra omnẽ olbedientiam
etextra omnẽ auctoꝛitatẽ.et exemplificat de

pſſeſſionibus nõ habendis vel red ſitibus an

nualibus. et illa dicit eſſe moꝛtalia. Illa autẽ
ue ponuntur in cõſtitutionibus oꝛdinatiue.
unt que de ſe nõ eriſtunt de genere bonoꝛum
aut maloꝛũ.ſed de oꝛnatu et decentia religio/
nis ſicut ſunt ieiunia.eſus carniũ.negatꝰ mo⸗
dus dicendi ve cantandi officium.ſilentiũ.in
clinatõnes.a hinõi.p hs taxantur pene in cõ
ſtitutionibus vel cõmittunt᷑ taxandea pᷣlatis.
quas qui fecerit et a tranſgreſſ ione ceſſauerit
ſine culpa erit.puta ſi comedit carnes ſine licẽ
tia et magna neceſſitate.ſi eniã petat.et ſi in
ducitur ꝙ woleat de culpa cõmiſſa. faciendo pe
nitentiã taratam mundar a culpa.et ſatiſfacit
tranſgreſſionibus eoꝝ que ꝑtinẽt ad oꝛnatum
religionis. Er poreſt nõ eſſe culpa. puta ſi fiat
ex rõnabili cauſa.vel foꝛte ex inaduertẽtia et
obliuionehtra huiuſmodi ſtatuta.et ꝓpterea
dicitur.nõ obligent nos ad culpam.qð ſi nõ
Diceretur etiã in dieto caſu obligarent ad cul⸗
pam. Et poreſt in ipᷣis tranſgreſſionibus eſſe
culpa vel leuis ſi ex leuitate ⁊ fragilitate fran/
gantur huiuſnodi ſtatuta.et ꝓpterea ponitur
capitulũ de leui culpa.vel grauis ſi er malicia
fiat parua.vel grauioꝛ ſi ex grauioꝛi malicia.et
pꝛopterea ponuntur.c. de graui culpa. et.c.de

grauioꝛi. Similiter.c. quotidianũ dicitur.c. de
culpis.c ille Clv. eriam ſe. ſe.q.cl xxrvi. di⸗
cit ꝙ in huiuſinodi rranſgreſſionibo poreſt eſe
culpa.vel venialis ſi fiat ex negligẽria. vel etiã
moꝛtalis ſi fiant vel ex cõtemptu vel ex libidi⸗
ne.i. cõplacentia fruitionis.ſic ſumif.xrv.di.
§. alias ea. Si quis aũt nõ fecent penitẽtiaſ ta
xatas a conſtitutionibavel raxandis a pꝛelatis
ꝓ hbunuſinodi tranſgreſſionibo obligat unc ad
culpam. Et ſi in hoc ꝑſeuerat. non parstus e⸗
mendare ſe.nee penitentias ꝓ huiuſmodi cõ⸗
ſtitutonis vel pꝛelatoꝛũ ſubite debitas. hic ſie
agendo contennit m wminũ Yo. wo. DHtrũ
fratres oꝛdimiſ pꝛedicatoꝛum tenent facere cõ
tenta in regula⁊ conſtitutionibo ip̃ᷣius oꝛdimi
dato ꝙ pꝛelatus ſuus nõ mandet ſeu dicat ei
ꝙ leruet. Et pꝛimo videtur ꝙ non.qꝛ non te⸗
netur ea ſeruare obligatione cõmuni ſibi et a⸗
lijs chꝛiſtiſdelibus qui nõ ſunt obligati ad ſer
uandum ipᷣa.nec etiã nonvidetur obligations
ſpeciali quam fecit in ꝓfeſſione.quia in ea nõ
ꝓmiſit ſeruare regulaʒ ⁊ cõſtitutiones ſeu cõ
tenta in eis et in ea.ſed ꝓmiſit ſolummodo

oledire pꝛelato ſuo ᷣm regulam er ↄſtitutio⸗

nes. ergo ſi pꝛelatus non mandat et nõ dicit ei
ꝓ ſeruet ipᷣa.non videt᷑ ꝙ teneat᷑ ip̃a ſeruare.
Sed cõtra. idem iudicium eſt de fratribo pꝛedi
catoꝛum ⁊ alijs religioſis. Sed alij religioſi te
nentur ſeruare regulas et ſtatuta ſue religio⸗

nis abſq; lvc ꝙ pꝛelatus eoꝛũ dicat vel man⸗

det eis.ꝙ talia ſeruent.ergo et fratres pꝛedics
toꝛes. Reſpondeo ſcom Johan. nea polin quo
libet.xiiij.q.xvi.ꝙ fratres predicatoꝛes tenen⸗
tur ſeruare omnia cõtenta in regula. et in con⸗
ſtitutionibus ſui oꝛdinis. pꝛout ſunt in eis et
in ea contenta.c pꝛecepta vt pꝛecepta et ſta⸗

tuta ſimplicia. dato etiaʒ ꝙ pꝛelatus ſuus nõ

mandet.nec dicat ei ꝙ ſeruet ipᷣa.quod poteſt
ꝓbari ad pꝛeſens multipliciter. Pꝛimo quia
quilibertenetur ſeruare ꝑtinentia ad ſtatum
ſuum. ſicut pꝛelatus.quod pertinet ad graduʒ
pꝛelationis.et ſacerdos ad gradum oꝛdinis ſa
cerdotalis.Et ſimiliter quilibet religio ſus te⸗
netur.ſeruare regulam er ſtatuta ſue religio-
nis. Secundo ꝓbatur per rationẽ. ꝙ quilibee
exiſtens in aliquo gradu vel ſtatu eccleſie tene
tur facere impoſita exiſtentibus in tali gradu
vel ſtatu eccleſie tenetur facere impoſita exiſtẽ
tibus in tali gradu vel ſtatu a ſuperioꝛe poten⸗
te ei imponere. Sed papa tanqᷓ; vicarius chꝛi⸗
ſti et ſupꝛemus pꝛelatus totius vniuerſalis ec
deſie potuit imponere.⁊ de facto impoſuii ſta
tuendo. vel ſaltem appꝛobandovel cõfoꝛman⸗
doe xiſtentibus in omni ſtatu et gradu eccleſie
omnia ſpectantia ad talem gradũ ſer Narum
„ 1

—

Citulus ſertuſdecimus

o quililet exiſtens in quocunq;; gradu ſeu
men Aaone tenef facere ea que ſrectãt ad ta
lem gradũ ſeu ſtatũ. Sed dicetur ad hanc ra /
tionem. ꝙ maioꝛ eſt vera de fratribo pꝛedica/
tbn kt ratio eſt.quia vᷣm decretalẽ extra de
regu.et tran.c. woꝛrectũ.habitus nõ facit mo
nachum ſed ꝓfeſſio regularis. Adem ergo iu⸗/
dicium de ꝓfeſſione alicuius religionis ꝑ quã
aliquis efficitur religioſus.et de religione ipᷣa
ſeu de ſtatu ip̃ius religionis. Sed frater oꝛdi/
mis pꝛedicatoꝑ ex ꝓfeſſione ſua tenet᷑ ſolum
obedirxe pꝛelato ſuo ſᷣm regulã et cõſtitutioneſ
et nõ tener ſeruare regulã et cõſtitutiones.qꝛ

quãdo pꝛofitef̃ pmittit pꝛimũ.ſ.obedire.⁊ nõ

ꝓmittit ſecundũ ſcʒ ſeruare.ergo ex ſtam ſue
religionis obligat ad pꝛimũ nõ ad ſecundum
Sed lxc reſponſio nõ valet.quia etiã pꝛelatus
pelectionẽ et cõſfirmationẽ et: conſecrationẽ
nit pꝛelatus.factus pᷣlatus tenetur ſeruare ſpe
ctantia ad ſtatũ pꝛelationis.que tamẽ ſeruare
nõ ꝓmiſit expꝛeſſe quãdo factus eſt pꝛelatus
Et nimiliter ſacerdos tenetur ſeruare ſpectan/
na ad gradũ oꝛdinis ſacerdotalis.que tñ ſerua

re nõ ꝓmiſit quãdo factus eſt ſacerdos.Et ſi /
militer chꝛiſtianus tenet᷑ ſeruare omnia ſtatu

ta chꝛiſtianoꝝ.que tamẽ nõ ꝓmiſit expꝛeſſe in
baptiſmo quãdo factus eſt chꝛiſtianus. Sed

eomᷣo ꝙ aliquis ſuſcipit bapnſma vel ſacerdo

tium vel pꝛelationẽ. et vult eſſe chꝛiſtianꝰ vel
ſacerdos vel pꝛelatus. vult unplicite et er con
ſequẽti ⁊ ꝓmitut ſeruare om nia ſyæctãtia ad

chꝛiſtianos ieu ſacerdotes ſeu pꝛelatos. Et ſi/

militer dicendũ eſt in ꝓpoſito. ꝙ eoipo ꝙ ali⸗
quis ꝓſitetur oꝛdinem fratrũ pꝛedicatoꝝ er p
mittit eſſe et eſt frater pꝛedicatoꝛ. ꝓmittit ex
cõſequenni ſeruare ſpectantia ad ipᷣm oꝛdinẽ
licet in tali pꝛofeſſione h̊ͥ nõ ꝓmittatexpꝛene
Sed cõtra iſta poteſt argin. quia tranſgrediẽs
votum peccat moꝛtaliter. Sed ſi ex voto ꝓſeſ
ſionis ſue frarer tenet᷑ ſeruare cõtenta in regu
la et in cõſtitutionibus.tranſgrediendo quod⸗
cũq; eoꝛũ tranſgrederet᷑ votum.ergo ſemꝑ pec
caret moꝛtaliter omittendo vel tranſgrediẽdo
quodcũq; tale.quod eſt incõueniẽs.d quod
dicendũ eſt ꝙ vouens aliquid ſimpliciter ſeu
abſolute et tranſgrediens ſeu omittens illud
peccaret moꝛtaliter. Sed ſi voueret illudnon
abſolute.ſed ſub hac cõditione ꝙ ſi omitteret
vel tranſgrederet illud.nõ incurreret culpam
venialẽ ſed penam aliquã determinatã.quã pe
nam ſi omitteret incurreret culpam venialem
tantu et nõ moꝛtalẽ.talis omittendo vel tranſ
grediendo illud quod voint.nõ peccaret mo⸗-⸗/
taliter. ſed penam illã ſubire deberet. et eam o⸗
mittendo peccaret venialiter tantũ etnõ moꝛ

taliter. quia ſolum iſtarn ꝓtmiſit in voto ſuo.

et ad iſtam ſolum ſe obligauit. et ſic eſt in ppo⸗
ſito. Ide videtur dicendũ de cõſtirutionibus
aliarũ religionũ que nõ ſunt in p̃cepto.

De iingreſſu ad religionem tria Poſſint eõ/

ſiderari. Capitulum ſecundum.

masna delilvracio cirea huiuſmodi.
HBeſpondet . ſcðᷣa ſcõe.q.vlti. ꝙ diuturna

delileratio et multa cõſilia requirunf in ma⸗/
gnis dubijs.vt dicit pᷣs.in.iij.ethic. In his
aũt que ſuntceria et veterminata nõ requirit᷑
cõſilium. Circa autem ingreſſum religionis
tria poſſunt cõſiderari. Pꝛumum eſt ipe ingre
ſus religionis m ſe. et ſic eſt certum ꝙ eſt me
lius bonum. Et qui de hoc duhitat q;tum in ſe
eſt derogat chꝛiſto.qui hoc cõſilium dedit. Se⸗
cundo pteſt cõſidetari religionis ingrefus

per cõparationem ad vires eius qui eſt ingre/
urus. ſic non eſt locus dubitationis.quia il
li qui ingrediuntur religionem nõ confidunt

evirtute ſua. ſed diuina. ſcõᷣm illud Eſa.xl.
Qui ſperant in comino mutabũt ſoꝛtitudinẽ
⁊c̃.Si tamẽ eſſet aliquod ſpeciale impedimen
tum. puta in firmitas coꝛpoꝛalisvel onera debi
toꝛum vel aliquid huiuſmodi.vbi requirit᷑ de⸗

liberatio et cõnnium cum his quibus ſperatur

ꝙ pꝛoſint ernõ impediant. Ecci.xxxvij.um

viro religioſo tracta ve ſanctitate ⁊c.et eſt locu
no yromca in quibus nõ eſt diuturna delibera
tio habenda.iuxta illud Hiero. vrenti in ſalo

nauicule funẽ magis pᷣcide q; ſolue.Cerciopo

teſt cõſiderari ingreſſus religionis q;tũ ad mo
dum.et qnam religionem quis ingredi delæat
et in tanbus poteſt halvri conſilium cum his
qui non impediunt. Hec tlvmas. Sed pene
omnes que ſua ſunt querũt.non que ieſu chꝛi
ſti ſuam religionem omnibus pꝛeferentes.ei

plerunq; quod pems eſt alijs derogantes. non

attendentes ad quam vocetura comino.que⸗
rentes ſuſcitare ſemen nõ fratri chꝛiſto moꝛ⸗

tuo.ſed ſibi cõtra legem dei.viij.qi.olim. Et

pbi quis ex ignoꝛantiavel erroꝛe intenderet i
lam ingredi in qua non bene viuitur.crudeli⸗

tas eſſet nõ reddere eum cautum era ꝓpoſito
ſuo reuoeare.di.lxxxiij.ꝭ.i.Sed vbi inſtiga/

tur et multum inclinatur ad vnam que ſit bo⸗
na non ſine magna cauſa reuocandus eſt ab
ea.et ad ahnam mducendus.vt enim dicitur.xx
q.iij.pꝛeſens.Quod quis nõ elegeritvel optat

pꝛoſecto non diligit. Quod autem non diligit

d onem. Et pꝛimo vtrum ſit halbenda

ſ6lelendve

mbnevma
eentaoo,
Afclonen
(Ehitäig
6erechbsrn

Aniͤcenc⸗
Nöcecnun⸗
ſuntegdk
publccnun
Ptouncbe.
Cöfloun.
nes auan

Nrieumar
kloſarolt

ſe luvreeetl

odhalttun
MnlsPue

gelirur nor

Mbnrſeuln
iſfumme
imt.

eſ

Uen l
nnln
WMehenne
eidatgiͤe
immmn
Met e

ii igie mim
õ
Tbaiſwasinanid
man henbsan
im. Kiämiſ

meaerden

dosöct dummudi
ilug hen mmin
gu dale⸗ ſelenn
vinsrigngiid
en s ihn

1t batona a
rntuni
õ
etaiN
mmnds nai
ℳ. nn
nnmvleret,
non wnn

apitulũ ſeoaindum

facile cõtemnit. De inducendoad religio/
nis ingreſſuʒ. Nota ſᷣm TClv. ſecunda ſcðᷣe.q.
vlri. arti.vlti.ꝙ inducentes ad lvc non ſolum

nõ peccant.imo magnum pꝛemiũ merentur.
iuxta illud Yacobi.v. Qui conuerti fecerit pec
catoꝛem ab erroꝛe vie ſue.llerabit aĩam eius

amoꝛte. pꝛopter mnultitudinem peccatoꝛum.

Ad boc etiam facit quod dicitur diſtin. xlv. c.
tria ſunt. Poſſet tamen cõtingere triplex inoꝛ
dinatio circa hanc inductionem. Pꝛima eſt ſi
violenter aliquis alium ad religionem coge⸗

ret. quod pꝛohibetur.xx.q. iij.pꝛeſens. et Hie/

roninus dicit de cõſe. diſt. v. Quicquid neceſ
ſitate fit cito ſoluitur quod voluntate perſeue⸗

rat. Secundo ſi aliquis ſymoniace alium ad

religionem trahat muneribus vatis pꝛopter
loc.quod ꝓhiletur.i.q.ij.qᷓ pio.Nec tamẽ ad

ioc pettinet ſi quis alicui pauperi neceſſaria

miniſtret in ſeculo nutriens eum ad religio/
nem rel ſine deccato aliqua munuſcula tribu⸗
at ad captandaʒ familiaritatem. Cercio ſi mẽ⸗
dacis eum alliciat. I mminet enim ſic indu⸗
cto periculum. Ne cum ſe deceptum deuene⸗
rit retrocedat.a ſic fiant nouiſſuna illius peio

ra pꝛioꝛibus.Cv.ſed etiam abſq; loc periculo

nõ licet ſe inducere.quia vt dicit Aug.ad ſalu
tem ſempiterna n nullus ducendus eſt opitu

lante mendacio xxij. q. i primum. Et loqint
e officioſo mendcio quod eſt vemale. IJn⸗/

greſſus religionis non ſolum cõgruit et erpe⸗

dit exercitatis in obſeruantia pꝛeceptoꝛum. vt
ad maioꝛem pfectionem ꝑueniant.ſed etiamn

nõ exercitatis et ccatoꝛibus. ſm tſv. ſecuda
ſecunde.q.vlti. Nam et vminus Oattheuʒ

publicanum qui non erat exercitatus in pꝛece/

ptoꝛum obſerxuantia. vocauit ad obſeruantiaʒ
cõſilioꝛum.facilius enim qui fuerunt peccato
res peccata vitant in religione vt patet.quia
per ieiunia vigilias obedientiam. et alia opera
religioſa tolluntur occaſiones peccatoꝛum gu
le. luxurie et huiuiuſmodi. Clv. ad quod facit

quod habetur. xxrid. q. ij. admnonere. vbi Ste /

phanus papa cõſulit cuidam vroꝛicide.ꝙ in⸗

grediarur monaſterium dicens. Relinque ve

malum ſeculum quod te traxit ad tam imma

niſſimum peccati facinus ingredere monaſte

Ingreſſus religio K.i⸗
mis vel opera obedientie in ipa vtrũ ſint prerer
mittenda ꝓpter obſequia exlibenda parenti/
bus. Reſpondet tlv.in quoliler.iij.q.vi. ar. ij.
et dicit ꝙ aliter dicendum eſt de eo qui nondũ
intrauitxeligionem.aliter de eo qui iam intra

nit et ꝓfeſus eſt. Nam in ſecundo caſu cum

P pꝛofeſſionẽ ſit moꝛtuus mnundo. deobli afa
cura impendenda parentibus. ſicut deobligar

P coꝛwꝛalẽ moꝛtem.eęt ideo nõ peccat nec ſa⸗

cit cõtra dei pꝛeceptũ.ſi in clauſtro remaneat

ad pꝛeceptum pꝛelati pᷣtermina cura parentũ

Eſt eni factus imporens ad reddendũ debituʒ

parentibo abſq; ꝓpꝛia culpa.Delet tamen in
q;tum poteſt ſalua oꝛdinis obedientia ſatagere
vtꝑ ſe vel ꝑ alios ſuis parentibo ſubueniat᷑ ſi
in neceſſitate fuerint. In oꝑibus vero ſpiritua
libus ⁊ oꝛõnibus tenetur eis ſeruire in religio
ne.Si aũt nondũ intrauit tunc diſtinguit.qꝛ
aut videt ſe poſſe in ſecũdo remanere abſq; im
minenti periculo peccati moꝛtalis. aut videt ſe

nõ poſſe ſine peccato moꝛtali remanere. et in
ſecundo caſu tenetur magis ſaluti anime ſue
pꝓuidere qᷓ; coꝛpoꝛali neceſſitati parentũ non

opoꝛtet retardare ab ingteſſu religionis ꝓpter
pꝛouiſionẽ parentũ. AIn pꝛimo caſuniterũ ſub/
diſtinguendũ eſt.quia aut ſine eius obſequio
parentes eius nullo mõviuere poſſunt.Et ſic
tenetur eis ſeruire et alia ꝑfectionis opꝑa pꝛe⸗
termittere.et peccaret dimitrendo eos.aut ſi⸗/

ne eius obſequio poſſunt eius parentes ſuſtẽ
tari.q;uis nõ ita lvnoꝛifice et abundanter. et

tunc nõ tenetur dimittere ingreſſuʒ religionis

et alia oꝑa ꝑfectionis.et idẽ eſt dicendũ ſi pa
rentibus in q;tacũq; neceſſitate cõſtitutis poſ
ſet ꝓcurare ꝙ eis ꝓuideretr᷑ per aliquẽ.tũc eniĩ

poreſt ingredi religionẽ. Yo.neapo. in quo⸗
libet.obmiſſa diſtinctõe de piculo peccati moꝛ⸗
talis vel non ꝑiculo ſimpliciter dicit.ꝙ nõ ſo⸗
lum habens ꝓpoſitum ingredi religionein.ſed

etiam habens de vc vorũ tenetur differre un⸗
pletionem voti.i.ingreſſum religionis in du⸗
plici genere indigentia parentũ.vicʒ in maxi⸗

ma.puta quãdo parentes ſui nullo modo ſine
eo poſſunt viuere vel moꝛerent fame vel nudi

tate et ſimilibus.qꝛ ſcʒ ſunt infirmi vel incar/
cere. vel alia ſimili calamitate. in mediocri in⸗

digentia puta quia ſine eo poſſent viuere.ſed
cum notabili iactura ſeu detrimento ſui ſtatuſ
velconditionis ſue.puta quia opoꝛtet en men
dicare vel alijs ſeruire cum magna indecentia

ſtatus ſui. In his duobus modis indigentie

delet differre ingreſum quouſq; ceſſet indigẽ
tia. O ſi nunqᷓ;ᷓ ceſſat debet ex toto dimittere
Et ratio eſt ̃m eum.quia ea que ſunt neceſſi⸗
tatis et pꝛecepti nõ debent dimitti pꝛopter ea
q̃ ſunt ſinpererogatioms cõſilij. Sed obſequi
entib eſt neceſſitatis ⁊ pᷣcepti iuris diuini⁊

naturalis. de vnoꝛarõe ꝑntũ.qͥ honoꝛ mag cõ

ſiſtit in eox ſuſtentatõe et coꝛpoꝝ obſequij pᷣa
ſtatione q; in reuerẽtie erhibitõe. Angreſſus
autreligionis eſt opus cõſilijet ſuꝑerogatõis

Zitulus ſettuſdecimus

ngo delet differri pꝛopterobſequia parentum
FVcri⸗ caſibus. Si autem dicat ꝙ imple⸗
re votum eſt neceſſitatis er pᷣcepti no conſilij
Sed talis fecit votũ de ingreſſu.ergo ⁊c̃.Rñ.
YVo. ipᷣe et dicit.ꝙ neceſſiias eſt implere votũ
licitum.nõ autẽ illicitũ.ſuppoſita aũt indigen

na parentũ in dictis duobus mochs filius vo

nendo ingredi religionẽ faceret votũ illicitum
Et ratio eſt.quia res alteri obligata nõ poteſt

alreri ꝓmitti licite.ꝑſona autẽ filij in illis ca⸗

ſibus eſt obligata parentibo ad ſubueniendũñ
ideo ⁊c. Si aũt vouiſſet ante indigentiã parẽ
mum. et poſtea incurrerẽt talem indigentiã. ta⸗
le vorũ eſt implere illicitũ.et rõ eſt.qꝛ res alte
ri obligata etiam alreri ꝓmiiſſa delxt illa alte⸗
ri rradi quia ꝑ pmiſſione nõ tranſferf wmi⸗
mũ rei que ꝓmitit.Et ſi poſt votum eminum
mutat cõditio ꝑſone vouentis.nõ velbet votũ
adimpleri.vt ſi quis ſanus eriſiẽs voueret ie⸗
munare m pane auua et poſtea infirmaret.ita
ꝙ illud ieiuniũ eſſer ſibi ꝑiculoſum moꝛtis.ta
le votũ nõ debet impleri.quia iuramentũ er vo
tum nõ ſunt vinculũ iniouitatiſ.vt.xxij.q.iiij
c.inter cetera.Sic in ꝓpoſito quia poſt votum
emiſum de ingreſſu reigionis ꝓſona vouens
pter nouã indigentiã ſupuenientẽ de nouo
eſt oblig ata parennbo ad ſubueniendũ. ergo
⁊c̃. Sed ſi indigentia parentũ eſſet pua.vt qꝛ
nõ ita vnoꝛabiliter et ample viuere poſunt
ſicut welent et ſitut viuunt alij equalis cõdi/
tionis ꝓpter lvc nõ debet filius dimittere in⸗
greſum religioms ꝓpter hmõi indigentiã pa
rentũ. hlec Yo. neap Si autẽ eſſet iam ingreſ⸗
ſus religionẽ ſed nondũ ꝓfeſſus.videt idẽ di⸗
cenduʒ quod de eo qui nondũ eſt ingreſſus.qñ
ſcʒ indigentie parentũ pꝛecipue maxime nõ
pncraſrer ſubueniri.nec monaſieriũ vellet il
inuidere quod piũ eſſet ſi woſſer. Parẽtes
aũt oꝛ habent rationẽ pꝛincipij.inq;tũ hmõi
ſe eis cõuenit vt filioꝝ curã haleant. Et ꝓpter
luc nõ liceret alicui finos habenti pꝛetermiſſa
cura hhoꝝ om mno religionẽ ingredi.i.nõ pui
ſo qualiter educarivaleant. Dicit᷑ eni.i. Chi.
v. i qins ſuop et maxime comeſticoꝝ curam
nõ habet fidẽ negauit.ilv.ſcðᷣa ſcðᷣe.q.clxxxix

Et ad hoc facit.c.Si q̃s dereliquerit filios di.

xxx.vbi hoc ꝓhibet ſub pena excõicationis.nee
obſtat huic di.xxx.c.i.vbi dicitur. Si qui filij
deſernierint parentes marme fideles occaſio
ne cultus dei anathema ſit. quia vt dicit Gꝛa⸗/

ria. illud fuit ſtatutũ in deteſtationem hereſis

quoꝛundam. Qui vt dicit glo.dicti.c.purabãt
c eſſe neceſſarium ad ſalutem. er eo ꝙ chꝛi⸗
ſius dirit. Qui nõ reliquerit preʒ⁊ matrꝛc.

De ingreſſu ad reli ſii.
gionẽ quo ad epiſcopos archidiaconos ⁊ alios
curatos. ota ergo m tiv. ſe. E. q. fi. obli⸗
gatio voti ꝑperui ad vacandum diuinis obſe⸗

quijs cõpetit ꝓpꝛie ep̃is et religioſis. Pꝛeſ by⸗

teri autẽ curati et archidiaconi nõ obligantur

voto ppetuo et ſolenni ad curã animarũ retiꝰ
nenda.ſicut ep̃i obligãt vñ epiſcopi pᷣulatũ de

ſerere nõ pon unt abſq; autoꝛ itate romani põᷣ
tificis. extra de re. iu. licer. Archidiaconi etp⸗

ſbyteri curati poſſunt libere abrenunciare epo
curã eis cõmiſſam abſq; licẽtia pape.qui ſolus
poteſt in vons ppetuis diſpenſare.vñ maniſe

ſtũ eſt ꝙ archidiaconis. pᷣſ byteriſ curans licz
ad religionẽ tranſire etià ep̃o cõtradicente. vt
xix.q.ij.c.due ſunt. Beneſicia autẽ alicuius ta
lium toto tꝑe vbariorne nõ debet alteri cõferi
niſi de iius ↄſenſu. wel niſi cõſtet ꝙ abſolute

voluerit vitã mutare vel pꝛofeſſionem fecerie
vel habitũ ꝓfeſſoꝝ recepent. interim ſeruietur
beneficio ꝑ aliũ cui de poꝛtione ipᷣius beneficij

ꝓuidebit.extra de teg.iu.c.leneficiu.li.vi.

De ingreſſn ad re F. ifW.
ligionem quo ad obligatos. Dota ſi quis eſt
obligatus ad ratiocinia reipub. nõ eſt recipiẽ⸗

dus in religione. mſi pꝛiꝰ ſe erpediat de ratio
cinijs.di. liij. . i. Obligati enã ad rõcinia pꝛi
uatoꝛũ lvneſtũ eſt enã ꝙ pꝛius ſe expediant.

Obligatus ad aliquid ſoluendũ pm Ray. iny

gredi poteſt nõ obſtante obligatõne vel iura⸗
mento. dummodo nõ exleuitate nec intentio
ne ſubtrahendi debitũ lvc faciat ſed ex feruoꝛe
caritatiſ. nec facit ĩmuriã creditoꝛi. qꝛ facit anto
ritateſpũſſancti cui reſiſtere nemo pt. xix. q.ij.
due ſunt. et extra de regula.c. licet. Sed mong/
ſterium tenetur ſatiſfacere de his que contulit
monaſterio.xix.q.iij. Si qua mulier. O ſini⸗
hil cõtulit mona erio.quia mihil habebat. in/
anis eſt actio quam erxcludit inopia debitoꝛis
riiij.q.vi.Si res. Si tamẽ poſt ingreſſum eius
monaſteriũ aliqͥd acquireret octaſione erꝰ. pu
faꝑ ſucceſſionẽ vreditariã oonatiõeʒ vel ex te
ſtamento. tenet monaſteriũ q;tũ ad illuq.arg.
in dicto. c. ſi qua mulier. Cõcoꝛ. Inno. 7 tlv.
Hoterit etiã pᷣm Raymũ.in monaſterio aliqd
ſicrilere. velaliud honeſiũ opus facere ad lie⸗
randũ ſe.dummodo ꝑ venõ negligat diuinñ
officium. diſt. xci.c. Clericus. et ecucentur er⸗
penſe. ne ſit oneroſus monaſterio. vt dicitur

xvi.queſtione.vi.capitu.de lapſis.Fliqui ta⸗

men dicunt non educendas expenſas quod

uslriii
naſn

tdetro
4

ilmnigſen
Bnnn
rmen
funeniin
Eiueir

aahlini
Neresom

eeitmnunl

fentinonn

/

obli

pic us
facnrartt
4

(Eye d

gnnſner⸗
unnd

Mimnimn

ulunN.
intöris

(eda

Wrndͤitin
un Dir
Amtepgene
loſfueſnen

D enmtereni
min

fkgcärachen
UIeno
kenmaer
Mettneinnme

Mkötn

nerdel
furenick
(ismuri
Mnpent
MWlanern
Kdiire
Illende
lenfirin
Kanaar
Eeimm

id r
8
e L
r

ninnen

Wützdänun
ernuitnn

nnnirdini

alnf än

NE

.
rcnz⸗

8

Nobee uſ

1Obhen niglicn

eſteni gnutanin

Dbſane chiüren
cdonöakaigerenen
rbeüe waltate
timigrimginn

mnriſrerwin

1xegachas
ſrſrar dDee

A Sicamn ſi

õ
madernped
Simmiptigtinde
Nacpimwantiirti

rcrmingign

onaeniqzitiie
nuie AAN Ne
Birni nmmini
meſi cgle tit

Popenösmmn

Csdtlalh

ebs ai⸗
Sutnmnief

Capitulũ ſecundum

pꝛobabilius eſt. dummodo nõ impediatur ob
ſeruãtia. DPetrus v palu. in quarto dicit ſim⸗/
pliciter. ꝙ talis nõ tenetur in religione opera
! Item obligarus ad ali/
quid faciendũ.vt ſccilendum vel pingendum

xi vt ſoluat debita.

m Hoſti.mhilominus ingredi poreſt. et ꝑfi/
ciat quod ꝓmiſit.Et ſi vve nõ Poreſt ſaltẽ ꝑ a⸗

lium niſi manus eius ſpecialiter enet electa.

ℳ

quia tunc nõ poteſt per alium facere niſi de liẽ
tia eius cui p'niſit. extra de offic. delegat.c. fi.
PHoteſt etiam ſatiſfacere ei cui ꝓmiſit ſiue e
lonis que cõtulit monaſterio.ſiue oꝑando ali
quid. vt ei ſatiſfaciat vt oictũ eſt. Obligatus
er iura mento ad regendũ ciuitatè perannum.
vel magiſer ad legen dũ.pel capellanus ad ſer

uiendum in capella 'm Raymun. nõ obſtäte
iuramẽeto poſſunt ingredi religionẽ. Non eni

iuramentũ violat qui illud in melius comu/

tat. de iureiurã. c. puemit. j. AIdẽ Ynno. Bof.
et Hoſti.qui tñ addit.Cõſu lo ramẽ pꝛius im/
pleat qð ꝓmiſit. extra de iureiurã. debitoꝛes.
loc enĩ titius niſi ab illis quibus iurauit poſ⸗
ſit licentiam obtinere.

Se obligante ſe S. üi.
vVer votã ad ing reſſum religionis ſᷣm tho. ſe.
ſe.q.cxxxix. arti.ij.boc de ſe laudabile eſt. quia

idem opus bonũ factum ervoro laudabiliꝰeſt
q;ᷓ factum ſine voro. Sed nota ꝙ obligans

ſe ad ſoc aut eſt impubes aut pubes. Et ſi im/
pubes.i. maioꝛ. xiiij.annis completig quo ad

maſculu m. vel. xij. quo ad feminas. ſi halet v/

ſum rõnis. quia poreſt ſe obligare deo ꝑ votuʒ
ſicut et diabolo ꝑ peccatũ.ideo ſi parer vel tu⸗
toꝛ nõ irritat ſed ranficat. teneturad intran⸗
dum. Si vero irritat nõ tenet᷑ nec debet intrare
ante pubertatẽ. Oe ſi intrauerit ſiue ex voto fa⸗

cco ſiue ſine voto inuitis parentibo.poſſunt eũñ

ertra vre etiã cõtra voluntatẽ ſuã de religione

vſip ad vnũ annũ et vnam diẽ.xx.q.ij.puella

Eſt aũt aduertendũ ſᷣm Pe.de palu.ꝙ pater
xel tutoꝛ nõ delet cum violentia ꝓpꝛia aucto⸗
x tate extrahere. ſed auctoꝛitate eius qui habet
poteſtatẽ in monaſterio.nec etiã magiſter filij
famitł.lvc pᷣt.nec quicſq; alius cuſtos.licʒ au
tem pater vel tutoꝛ poſſit pupillũ inuitũ diſci⸗

plinare etiã clericuin.nõ tñ poſſunt eũ coꝛrige/

re alijs iniuriã inferendo quod fieret ſi habitũ

diſrumperent. eel de monaſterio vi ertralerẽt.
quod iam erat in eius poſſeſſione. Dec Pe. de

pał. Si aũt eſt adultus renef implere etiaʒ cõ⸗
tradicente patre. et pcipienti patri in hoc non
tenet᷑ obedire. xi.q.iij. Si dñũs.Et ſi vouit ſin
pliciter et abſolute.tenet̃ q;citius poteſt cõmo
de intrare.alias ex moꝛa peccat. Si vouit con⸗

ditionaliter.i. ſub certa cõdinoone er certo tne⸗
tun cadueniente tempoꝛe et condit one tene⸗
tur. alias non. Si autem religio illa eſfer re⸗/

pꝛobata vel illi nolunt eum recipere.ſi obliga⸗/

tio fuit abſolute ad religionem. licet nò mien
diſſet niſi de iſta. ea refutante vel pereunte ob/

ligatus eſt ad aliam.quia obligatio nõ ſuit cer

te ſpeciei ſed generis. ſicut qui pꝛomittit dare

equum licet nõ intendat emere alienum ſed
dare ſuum.ſi omnes ſui pereant.tenetur tamẽ

dare alium. Si autem nõ intendebat ſe obli⸗/

gare niſi ad iſtam religionem pꝛeciſe. videtur
quibuſdam ꝙ illa refutante liberarus eſt. quia
per eum non ſtat. et ſibi impoſſibile factuʒz eſt

quod vouit.etſimiliter ſi ipᷣa totaliter repꝛsole

tur. Sed iſtud nõ videtur. quia ille qui vouit
certam religionem. quia cum lvc nõ ſtat vita
ſeculi.per cõſequens videtur vouere dimitte⸗
re ſeculum. vnde ſi illaʒ religionẽ nõ poteſt ha⸗

bere. vel quia ipa nõ vult. ſed qe ꝓhibiti ſunt
recipere ad ꝓfeſſionem.quia tenetur nõ redi⸗
re ad ſeculum. videtur per cõſequens ꝙ in a⸗

lia religione deleat remanere. Pe. de palu. in

uij. Sed Clomas ſecunda ſecunde tenet pꝛio/

rem opinionem.ſcilicet ꝙ non teneatur ada/
liam. Et licet De.ſit tutioꝛ. Chomas tamẽ ra
tionabilioꝛ. Obliga: us autein ex vinculo ma⸗
trunonũ cõſummati. quomodo poſſit intrare
religionem et quomodo non. halbes ſupꝛati.
i. huius tercie partis. Item quivouit vel iu

rauir intrarereligionem minoꝛem determina
te. licite poteſt intrare maioꝛem. quia in maio

ri incduditur minus. Et licite poteſt per alium

ad loc induci. niſi ſit aliquidſpeciale quod im/

pediat. puta infirmitas. vel ſves maioꝛis pꝛofe
ctus in minoꝛi. Sed ille qui obligaturvoto vel
iuramento ad ingreſſum maioꝛis. non poteſt
licite intrare. nec debet induci ad minoꝛem niſi
er aliqua euſidenti cauſa et cum diſpenſanone
ſuperioꝛis. Choinas ſecunda ſecunde. q.vlti.
Item ſcõᷣm Tho. ſecunda ſecunde.q.fina-
vouens intrare religionem ſi intendlir ſe obli⸗

gare non ſolum ad ingrenum. ſed etiam adꝓ

pertuo remanendum tenetur perpetuo rema/
nere. Si autem intendit ſe obligare ad ingreſ
ſum cauſa experiendi ſed cum libertate rema⸗
nendi vel non remanendi. manifeſtum eſt ꝙ&
non tenetur. Si autez in vouendo nihil de hoe
cogitauit. viderur obligari ad ingreſſum ſecũ⸗
dum foꝛmam iuris cõmunis.que eſt vt ingre
dientibus derur annus pꝛobationis. Onde
non tenetur perpetuo remanere. Sitamen
rali intentione intraret vel exixet ſtatim.

non videtur ſariſfactum voto. Quia in voę
uendo hoc non intendebat. Et ideo tenetur

◻

Titulus ſeruuſdecimus

vt ſaltem velit experirt an ei expediat remane/

te. Ponunt etiã parentes offerre filios impu/

leres monaſterijs ad ſuſcipiendũ habitũ.ſj cũ
peruemunt ad annos pulertatis eſt in liberta/
te eoꝛum ſi volunt remanere vel nõ. Non eni
oiimt cogi ad lvc.xx.q.i. illud. vnde. xx. q. i
c.i.dicif᷑.ꝙ cum ſunt in.xv. anno qui eſt ann
ꝓbatõnis.delent interrogari ſi volunt rema⸗
nere.Er ſi loc elegerint ꝑ pꝛofeſſonẽ expꝛei⸗

ſam vel taciram ꝑ lapſum anni.tunc cogutur

remanere.nec ponunt redire ad ſeculum.et ſic
intelligunt.c.addiſtis. cum.c.duobo ſequenti

bus.et.c.que ꝓgenitoꝛes.vt dicunt glo.Quã

luus aũt liceat tales recipe quod etiam beatus
Benedicrus fecit.tñ expientia rerũ magiſtra
cet. qꝛ nõ expedit moderniſ tꝑibus in q bo
coꝛpa ⁊ menta noſtra defeceꝛũt.di.xxxiiu.fra
rer nitans. Sic ſeruant omnes cuiuſcũq; ꝓfeſ
ſionis regulariter viuẽtes. Cogunt᷑ enim mul
ras inuenire medicings multoꝛũ erꝑimenta
moꝛboꝛũ.l. diſt. vt cõſtitueref. Beacus tlomaſ
in quolibet.iij.q.v.arti.i.et ſe.ſe.q.clxxxix.ar.
v. ꝓbat per plurima argu.licite et laudabiliter
pueros reciopi poſſe.quod intelligendũ eſt niſi
per cõſtitutionem alicuius religionis ꝓhibeat
vt m pluribus reperitur. vt in carthuſieñ. ⁊ oꝛ
dine lancte Brigide. aũt in cõſtitutione p
dicatoꝛuin cauerur ꝙ nullus recipiatur ante
xviij. annũ. illud intelligi᷑ de conuerſis in illo
oꝛdine.nõ de clericis put fuit declaratum per

acta capituli generalis. Ingreſſus aliquaʒ

rehgionẽ q;diu eſt nouitius in ꝓbatione poſi/
tus redire poteſt ad ſeculũ libere infra tempus

nouciatus ſeu annũ pꝛeterq; in his caſibus.
Peimus eſt ſi ſoeter receꝑerit habitũ. qui da
ri ꝓfitentibus cõſueuir. Et in illo habitu tri⸗
duo voluntarius pᷣſerueret.OQuod halet locũ
in illis religiom vbi habitus nouitioꝛuʒ eſt

Diſtincius ab habitu ꝓfeſſoꝛum.quia ꝑ talem
ſucceſſionẽ intelligit᷑ ꝓfeſſus tacite. et obliga⸗
tur reugioni in genere nõ illi ſpecialiter. extra
œ regu a. cõſtitutionc.li.vi. Secundus eſt ſi fe
cit ꝓfeſſionẽ infra annũ expꝛeſam. er ſi ivc
facit in oꝛdinibo mendicantiũ eſt obligatus re
ugioni in genere nõ ill quam pꝛofeſſus eſt in
ſpecie. Sed in alijs oꝛdimbo eſt etiam in ſpecie
ulii obligarus quã ꝓfitet.extra de regu.c.nõ ſo

lIum. li.vi. Tercius eſt ſi euidenter aꝓparet

ialis voluerit vitã mutare.quod tamẽ nõ pᷣſu⸗

initur niſi clara ꝓbatione vel cõpetentibo indi
chjs oſtendatur. puta quia foꝛte wnationẽ fe/
cerat de ſuis et hmõi. Quartus eſt cum ſuſci⸗
pit habitũ alicinus religionis nõ animo pꝛo/
bandi. ſed cum firmo ꝓpoſito pmanendi. tũc
lc e unpollet voto ſimplici er vi ſtatuiti eccle

R

er abuſum.

palu. et Francil.de zab. obligatur autem reli/
gioni ſaltem in genere. de hoc etiã ſupꝛa libꝛo

ſiaſtici. extra de regu. ſtatuimus. ſcm Pe. dN

ij.titu. penuł. Pꝛo plenioꝛi declaratõne du

oꝛum caſuum vltimo poſitoꝛũ exceptis ꝗ regu

la illa ſupꝛadicta. Nota.i.text. illius.ce. vbi ſic

ait Gꝛego.ix. Statuimus nouitios in ꝓbatõ/
ne poſitos ante ſuſceptum religionis habitũ.
qin dari pꝛofitentibus cõſuenit. vel ante pꝛo⸗

fenfionem emiſſam ad pꝛioꝛeʒ ſtatum poſſe re
dire libere infra annum. niſi euidenterappare⸗

at ꝙ tales abſolute voluerint vitam mutare.

et in religione ꝑppetuo comino deſeruire. cum
quilibet renunciare valeat iuri quod pp ſe no-ꝛ

ſcitur introdutctũ. Et poſt addit. ꝙ in religioni
bus vbi nõ eſt diſtinctus patẽter habitus no
uitioꝛum ab habitu pꝛoſeſſoꝛum. in pꝛofeſſio
ne veſtes eoruin. ſcʒ ſcapulare et hmõi oælent
lxneclci vt ſic ſit diſimctus habitus ꝓfeſſoꝛũ
ab habitu nouitioꝛum ſaltem per loc eſt be/
necdictus habitus ꝓfenoꝛum nõ autem habi⸗

tus nouitioꝛum. pꝛout fit in oꝛdine pꝛedicato
rum.ct ex his videtur lvc bere ſeruariꝙ no
uitijs quando recipiũtur ad habitum oꝛ an
non detur ſcapulare benedictum. ſed nouum.
vel ſaltem nõ alias lenedictum. pꝛofeſſi autẽ
quando de nouo ſibi faciunt ſcapularia. dele⸗
rent a pꝛelatis ſuis ea facere lenecicere. quia

ſcapulare benedictum eſt habitus pꝛoſeſſoꝛuzʒ

ttamen quotidie contrarium per ignoꝛannã

lum infra annum qun intrauit animo etpꝛopo

ſito ſrmo remanendi in religioneet woſſit con

traere matrimomum. vel ſit voto aſtrictuslad

religione m. er ſi voto ſi mplici vel ſolenni obli

geturad religionem. In capi. conſulti. eo. ti.
dicit Vnno. iij.in tex.ꝙ in pꝛincipio ſue rece⸗
ptionis debet recipiendus publice pꝛoteſtari
an ammo pꝛobandi auſteritates religionis in
grediatur. vt ſit liber ad egredienduʒ ſi ſibi pla
gerit exire. an animo perpemo ibi remanendi
In pꝛimo caſu libere poterit egredi et cõtrahe⸗
re matrimonium. In ſecundo non poſſit. ſed
ad reljgionem ſit obligatus in genere. Et q⸗

uis iſta vera ſint. tamen Yoh. an. in nouel. ſu⸗
per dicto capi. refert Innocen.iiij. et Poſtis.
oſt glo. ibi dicere lvc nõ eſſe neceſſanium ſcʒ
ſfacere talem pꝛoteſtationem.nec fieri conſue/
uit. Et aſſignat Innocen. quadruplicem ratio

*

nem. Pꝛima quia ſecundum id omnes pꝛote⸗
ſtarentur pꝛo egreſſo. et ſic multi poſſent po⸗/
ſtea hre occaſionẽ erxeundi ſine mivꝛe et veſa

cto exiret alias ſoꝛſits remãſuri. Secũda.qꝛ p
imitti debet in dubio eſua ↄſcia teſtificari.nee

m. Sed reuertamur ad dubiñ pꝛin
cipale.vtrũ ſcilicet libere pomit redire ad ſecu

Mmhoſntprlne
toniſtne
Un ttnufonudis
iatnmetum .
ice Quagen⸗

.
erak eigenen

—

Ncenkencenter

rentam murare.

Mne o. bipn
e nceicetenin
exrkeſechlum din
ltſCentenetescl
cmhnnovelkbip⸗

cligente nienter.

en umen.

wenereſtishartn

M ſenlun n
LKimingenun

aleaſinenn
Wmnapetommn
Wancordeman
helonfgnen
Wurſemn. O
Quurhegele
honftortten
Nöckuetagner

MWllmner
Eher mntaonne
Mnlnots
eſentdnnifn

uricnöſcbm

intnamnüetie
ſruinstenet
chtn i aui
(ßselinpoln

Nefanrfnuins

fvoblisne⸗

hnuchgentmann
Kenpemeno .
hnggendaſc
nlnpprſeſl
utftlenth
Bkindun
nnſpintel

benrin
Gnidn

Riur,
Aatnn

n

ſatin n
eſoln nif
Pre ehei

ns in

eſt anmniſen
mmmg
emmnmrudtün
repſrergin

uNenn

neigenenpſin
wlürrwrvstnne

nptun lne
nap. anitant

Ppemppſene

Cus bie etn

ſenmun iiſef
nn ii

teen

Capitulũ ſecundum

aliter pbari poſſet. de ymici. c. Significaſti.
In hac ergo vita ſit ſibi iuder et teſtis.cauę⸗
at tamen ſibi in futuro iudicio. Cercia quia pᷣ⸗/
ſumitur ꝙ ex ruboꝛe omilſerit ꝓteſtari.Quar⸗
ta quia tinere potuit ne pꝛopter talem ꝓteſta
tionem ſibi ꝓbationis habitus non daret. hec
ibi. Si autem per pꝛelatum recipientem ad ha
bitum anignetur ſibi annus appꝛobationis in
fra quem liera eſt religio ad emittendum. cũ
et ipe liber ſit ad exeundũ vt fit in oꝛdine pꝛe⸗
dicatoꝛum vᷣm cõſtitutiones.ſi tamen hoc nõ
obſtante is qui habitum intendit remanere
tenetur ad religionẽ.vt declarabitur. et multo
magis ſi nec pꝛelatus aliquid dicit.nec ipᷣe ꝓ⸗
teſtationẽ facit ꝙ intendit eſſe liber ad exeun⸗
dum. Et multoinagis obligatur ad religioneʒ
ſi fecit votum etiam occultum ꝑmanendi in
religione.Quod ergo textus illius.c.ſtatuimꝰ
dicit. niſi euidenter appareat ꝙ abſolute vo/
luerit vitam mutare. et in religione perpetuo
ceſeruire. Glo. ibi ponit duos modos hinꝰ eui
dentie.videlicet quãdo in ſua receptione dicit
le velle ſeculum dimittere.vel quia tunc reci⸗
pit ſcientervſſtes que dantur ꝓfitennbo. Jo.
an.mi nouella. ibi poſt glo. wnit ahos modos

euidentie videlicet.ſi nũc cum vult exire reli⸗
gionem. vel cum eſi egreſſus cõfitetur ꝙ tem/

poꝛe ingreſſus habebat firmum animũ dimit/⸗
tendi ſeculum. ſᷣm Inno. et ſi nil de lvc tunc
Dirit. ꝙ ſi in ingreſi illud expꝛeſſit. Del pᷣm
Poſti.qꝛ ſe et ſua expꝛeſſe monaſterio obtulit
vel quia ꝓpꝛijs omnino renunciauit.xvel caſti⸗
tatem et obedientiam pmiſerit. hec enim ⁊ ſi⸗
imlia ſunt ſigna euidentia ſpᷣm eum ꝙ quis di
mittat ſeculũ. Querit enim ibi Johã.an·
Quid his que legauit vel dimiſit miniſ e⸗
rio iningreſſu eius. Rñ.ꝙ ſi nil ꝓteſtatus eſt
nõ eſt queſtio.quod per ſoc patet ꝙ vo uit vi
tam mutare.Sed ſi ꝓteſtatus fuit ꝙ cõditio⸗
naliter intrabat omma recuperabit.quia pᷣſu/
mitur cauſa moꝛtis vonaſſe niſi aliud in vna
nione fuerit dictũ pᷣm Hoſti. Nõ obſiat quod
habetur in. c.nõ ſolum co. ti.li.vi.vbi dicit᷑ ꝙ

preſt infra annũ et ſeculum libere redire. nec

poteſt inintus teneri a recipientibbeum. quia
illud habet locũ quãdo nõ apparet manifeſtis
indicijs eum voluine ſeculũ mutare. non eni
Poteſt tunc inuitus detineri.exquo ꝓbari non
oteſt de obligatõne eius.Er vt dicit glo. Ber.
ſi nõ apparent manifeſta indicia pᷣſumitur ab

eccleſia ꝙ anuno ꝓbandi intrauerit.ſi contra

rium ꝓpꝛie nõ aſſerat.quia nemo pꝛeſumitur
immemoꝛ ꝓpꝛie ſalutis.vt dicif.i.q.vij. San
cimus.et ſic cogi nõ poteſt intrare religionem
Sed qtum ad deum et in foꝛo cõſcientie ſi fir
mum ꝓpoſitus haabuit permanendi obligatur

ad religionem in genere. Sed ꝙ obligetur vo

to ſolenni ad loc durum videt dicexe.cum la/

queus magnus videatur animabo inijci quod
eccleſia nõ facit.xxvij.q.i.de viduis.vnde mi⸗
hi magis placet opi.ſurpa adicta He de palu.et
Fran. de zab. videli cet ꝙ obhger vi voti ſim⸗
plicis. quod vtiq; impedit fed nõ dirunir ma⸗
trimonium cõtractum Cõmuniter tamen ca⸗/
noniſte videntur dicere ꝙ illud hab'at vimvo

ti ſolennis ꝙ ſi eſtet matrimani cõtractum
et cõſummatum dirimeret.verum quia lhoc eſ

ſet ex ſtatuto eccleſie ſicut et de voto cõtinen⸗/
tie in oꝛdinibus ſacris.ideo papa poſſet cũ ta⸗
libus diſpenſaꝛe in cõtralendo.quod aliquan⸗
do ſacit et aliquado nõ ſacit. Ingreſſi mo⸗
naſterium ſe et ſua dedicant deo. omnia enim
eoꝛum bona intelligunt monaſterio eſſe colla

ta. C. de epi. et cle. l. ingreſſi. et.xix.q.iij. QAui
ingredientibus. Sed nota pᷣm Pe. de pal.in

iiij.qñ iura loquutur de ingrenu religionis.lo
quuntur de ingreſu ꝑ ꝓfeſſionem. tunc enim

perfecte fit rengioſus ⁊ moꝛitur mũdo. Et tũe

halvxt locum quod dictum eſt de bonis eoꝛum
ſialiter de eis nõ diſpoſuit. In nouitiatu tamẽ
habet plenariã hbertatem diſponendi de eis.

nõ autem poſt pfeſſionem etiam tacitam. vt

notatnr glo.dicti.c.quia. AIn quibuſdã autem
locis eſt ↄſuetudo ꝙ exqno quis ingreſſus eſt
religionem. pꝛopinqui eius bona immobilia
occupant niſi quatenus de illis dedit monaſte
rio.Ahicubi etiam idem fit crca mobilia ᷣm
cõſuetudinem regionis.⁊ ſᷣm Ray.ſi dicta cõ
ſuetudo eſt appꝛobata et obtenta per.xl. an/
nos.Nailn et a minoꝛi tempoꝛe nõ currit con⸗
tra eccleſiam pꝛeſcriptio. Item nota ꝙ vi⸗
cium ingratitudinis pꝛopter quod rotumet fſiᷓ
lius vel fila exheredari a patre vel matre.tol⸗
litur per ijngreſſim religionis. ita ꝙ talis non
poteſt exlyredari.vt.xix.q.iij.c.finali.cum glo
la.et in.c.ſi qua mulier.cum glo.plura haben⸗
tur de diſpoſitione bonoꝛum ingredientiũ reli⸗
gionem. Illi qui cõſtruunt lvſpitalia mu⸗
tant habituin et accipiunt certum ſignum. ſi
loc faciunt auctoꝛirate epiſcopi et pꝛomittũt.
oledientiã et caſte vmere cum vxoꝛe ⁊ ea moꝛ
tua aliam nõ ducere et pꝛopꝛium non habere
eccleſiaſtiee ſunt perſone. et quodammodo
reiigioſi dici xoſunt. Nec obſtat ꝙ vroꝛem
talis habet. Mam intelligirur caſte viuere. ds
ſtin. xxxi. nicena. Item non obſtat ꝙ quaſi ꝓ
pꝛium haber.qma illud poteſt babere ratione
adminiſtrationis. Mon tamen religioſus pꝛo
pꝛie dici poteſt. niſi ꝓmittat aliquam appꝛoba
tam regulam. erxtra de reh. wo. capi. finali. Hee
poteſt tali cõmitti adminiſtratio ſpiritualiuʒ
ſi laicus eſt, Sed ſi læc pꝛedicta facerent ſine

Titulus ſexttuſ. decimus

puctoꝛitate epiſcopi.nec religioſi nec ꝑſone ee

cleſiaſtice dicende ſunt.di.xciiij.nulla. Statuſ
quoꝛundã mulierũ que canonice appellantur.
nec ſunt ꝓfeſſe et habẽt ꝓpꝛiũ.imo et mamimo
mũ cõtrahere pñt.ſᷣm Inno.et Ber. ſatis re⸗

pꝛobat᷑.xviij.q.ij.ꝓnitioſam.nec ſunt cenſen

ge rehgioſe niſi foꝛte aliud oſtendãt.t debẽt
poꝛdinarios viſitari auctoꝛitate pꝛopꝛia vel ſi
lvunt erempte auctoꝛitate pape.vt in cle.de ſta.
mo.c.attendẽtes.circa fi.Quedã alie que di⸗
cebant beghine et beghari aſſumẽtes certũ ha⸗
bitũ.nulli ꝓmittentes obedientiã. nec renun⸗
ciantes pꝛijs nec regulã habentes. licet reli/
gioſis quibuſdã adlereãt.q etiã habentes cer⸗
tos xrenicos erroꝛes.ſunt excõicate ipe et reli
gioſi qui fouẽt eas in illo beghinagio. de here.
c.ad noſtrã.in cle.nec ſubhis includ ant veſti⸗
te de pnĩa beati Oñici.nec ſoꝛoꝛes de texciooꝛ
cn. leati Franciſci.et vtraq; regula a ppꝛoba
ta eſt.

De ꝓfeſſione erpꝛeſſa et e in oꝛdine men
dicantiñ requiritur annus ꝓbationis cõtinu⸗
us. Capitulum tercium.

E pro batõne et pri
d mo de (õſeſſione expᷣſſa q̃ fit verbis
ad modũ vmagij. qinbus aliqͥs ꝓ⸗
mittit oledientiã wel cõuerſionẽ moꝛũ ſm re⸗
gulã appꝛobatã. Et ſit talis ꝓfeſſio erpꝛeſſa in
manu abbans ſeu alicuius pᷣlati recipiẽtis eñ
vel in manu eius quẽ pᷣ atus ad loc munt. ex
e regu.c ad apłicam. Nota ergo ᷣm thv. ſe.
ſe.q.hxxxviij.arti.vij.ꝙ ꝓfeſſio eſt ſlolẽne votũ
qð ſacit aliquẽ eſße monachũvel religioſuʒ.qð

quidẽ ſubditoꝛdinationi eccleſie ꝓpter ſolen⸗/

nitatẽ quã habet annexã.Et quia eccleſia reſpi
cit illud qð eſt in pluribꝛ. P?ofeſſio ante tꝑs
pubertatis facta q;tumcũq; aliqͥs habeat vſum
rõnis plenũ vel ſit oli capaxnõ habet ſuũ efte
ctum.vt faciat pꝓfitentẽ eſſe religioſuzʒ. lvxc ſta⸗
tutum eccleſie haber.xx.q.i.c.i.vbi dicit᷑.Fir⸗
ma tunc erit ꝓfeſſiovirginitatis exquo adulta
lam etas eſſe ceperit.vbi glo.dicit.nõ intelli⸗
gas cu ceperit atringere.xiiij.annũ maſculꝰxel
femina.xij.ſed cũñ iam eſt in ſine.xiiu.vel.xij.
Et q;uis Rya.dixerit ꝙ in hoc malicia pᷣt ſup⸗
plere etatẽ.ita ꝙ etiã pules ſi eſſet coli capax
porerat ꝓfiteri et tenebat ꝓfeſſio.quã opinio⸗

nem enav idet᷑ ſequi Pe.de pał.in.iiij.arguẽſ

a ſimili in matrimonio carnali.extra de deſpõ.
impub.c puberes. lvc verum fuit quãdo curre

bat pꝛioꝛ cõpilatio decretaliũ.quia tvc traheba
mr ex vrbis decretalis poſtulaſti. extra de re/

guł. Sed nunc de illa decretali particula illa

ſublata ẽ.vt dicit glo.ſummaria.xx.q.i.Et bäce
ſententiã tlv. firmat glo. ſupꝑ cle. eos. de reguk.

Dbi dicit ꝙ requirit etas cõſummata.ſriiiʒ
annox in viro.et.xij.in muliere nec ſufficit
pꝛudentia wl malicia ſuppleat etatẽ. Pꝛo/
feſſio expꝛenſa in religionib mendicantin reci⸗
pi nõpᷣ̃t ante legittimũ tempus ꝓbatõis.ſcʒ
nouiciatus. qð eſt tpsvnius anmi integri.qui
annus nõ poteſt inciꝑe ante.xiiij.annũ cõple⸗

tum. vñ vir ante.xv. annũ cõpletũ nõ pᷣt ꝓfi⸗

teri valide.nec opoꝛtet ꝙ addat vna dies vt q̃
dam dicũt.qꝛ hoc nuſq; legit.et ſumma eſtro
q ꝓ religione fadt ita dicit Pe.de pał in.iiij.⁊
ita firmat To. an in cle. eos de regul. Si qͥ au
tem receperut aliquẽ infra annũ ꝓbatõis ad
ꝓfeſſionẽ.ſuſpenſi ſunt a receptõne cuiuſcũq;
ad ꝓfeſſionẽ ⁊ peccant moꝛtaliter faciẽtes cõ⸗
tra pꝛeceptũ eccleſie.qð habet᷑ de regu.c.nõ ſo

lum. li. vi. et. c. cõſtitutionẽ. et debent puniri pe
na q ſolet infligi ꝓ grauioꝛibo culpis. Ille ve⸗

ro qui ſiceſt receptus ꝑ illã ꝓfeſſionẽ.nõ obli
gatur illi oꝛdimi in ſpecie ſed religioni in gene⸗

re. ita ꝙ ad ſeculũ redire nõp̃t. Et nota ꝙ mẽ

dicantes hic dicunt᷑ tm̃ p̃dicatoꝛes ⁊ minoꝛeſ

Em Pe.de pal. i. iij. quibo nõ habentibo poſſeſ

ſiones nec reddit ex ſua pfeſſione incerta mẽ
dicitas victũ p̃bet. vñ ſec eſt de illis oꝛdinibui
qui ex ſua ꝓfeſſione redditꝰ ⁊ poſſeſſiones ha

bent wel habere poſſunt.et nihilominus mendi

cant. In talibo enĩ religiomib alijs quibuſ⸗

cunq;.exceptis vt dictũ eſt. oꝛdine pꝛedicatoꝝ

et minoꝝ.pt fieri ꝓfeſſio expꝛeſa infra annũ

ꝓbationis que ligatilli oꝛdini in ſꝑecie.et pr

cõſequens fieri pᷣt cõpletũ.xnij. Item nota
ſm PBe.de pał.in.nij.di.xxxviij.ꝙ iſtud qð di
ctum eſt de oꝛdinibo pᷣdicatoꝝ ⁊ minoꝑ nõ ha⸗
let locũ in monialibo dictoꝛuʒ oꝛdinũ.quia nõ
ſunt mendicantes.Et q;uis cõcena ſint eis o⸗
mnia pꝛiuilegia fratrum. tamẽ non ꝓpter loc
obliganf ad iſtud. cum loc nõ ſit pꝛiuilegium.
Et quis cõuenit fratribus.vt ſint mendicãtes
in quo diſtinguũt ab eis qui habent redditus
poſſeſſiones vñ infra annũ ꝓbationis poſſunt
erpꝛeſſe ꝓfiteri. Pꝛofeſſio expꝛeſſa cũ mala
intentione vel expꝛeſſione illiciti facta.aliquã⸗
do tenet aliqñ nõ. Si eni ꝓfitendo intẽdit es
rehngioſus.ſed cum lvc intendit furari vel foꝛnt
cari vel rebellare.vel ideo ꝓfitemur ⁊ intendit
eſſere ligioſus.vt ſic pomit fieri epᷣs vel aliquid
mgle facere pꝛofeſſio tenet.quia intẽdit ſe ob
ligare ad vota licet intendat nõ ſoluere quod
pꝛomittit.tñ cõſentit in ꝓmittẽdo.Sola autẽ
obligatio ad vota nõ imoletio eſt eſſentia re⸗
lisionis. Item ſi expꝛimat in ꝓfeſſione aliqͥd

iginar

ihnſcnch,
igiröt

ninonn cam 3

ngii itt

Chſailtarft,

lrsifbino
meiünnen
chlnico vetbe
iichtſlud man
iuriun religio
(clerevotis re
mMmtni oteſtat
Wlunſemuaren
Mnrpoiſe,pn

unr peſilsa

fſoiln Hk
Hönmtalet

Cretoecner aic

(öhnmndn

Cooochnenn
Wwennerer
Pennäincänen
Glionahes
Dſfinümami,
Glenernalee
Dietodifininn
furſibtiiincc
Nerhe

rahifpte

Minnmerronas
rotescöe

oſehlanben
inſhromenatc⸗
frendtemin
ubdentn Pib
rente iie
pencicznn

.

etnhinmnanen

onitiis en

eſtoxieneum
veprnitni
vorcimnin ean
eüm. Pnm
migitrc
Mortl

ilitern
nminn /h
Nnöinuinnn
Ghamtuann
iſtennugſn

ſventbinn

eihan unt
fen nin
Nurimnnin
pfeninodi
kmitite

hpiel Priß

Capitulũ ter cuun

auod nõ fit strarium eſſentie religionis puta
quia de licentia pᷣlati cuſtodiat pecuniã vel ali
quid tale.valet ꝓfemio.Si vero nõ ſolũ nõ in⸗

tendit caſte viuere.imo nec intendit ſe obliga
re ad lvc.tunc nõ eſſet ꝓſeſſus.quia lxæc inten
tio repugnat eſſentie religionis.et idem eſt de
alijs votis.Si vero expꝛimat aliqͥd repugnãs
et inhoneſtũ eſſentiali.puta ꝙnõ intendit ſe
obligare ad caſtitatẽ.vel aliquid tale.nõ valet
ꝓfeſſio.ſicut nec valet ꝓpter ſolã intentionẽ.
Etidẽ eſt ſi dicat.Nõ intedo ſeruare caſtita/
tẽ ꝓmiſſam q;tumcũq; pꝛomittã. Et hec expᷣſ⸗
ſa nocẽt.nõ expᷣſſa non nocẽt ad ſimilitudinz

matrinonij carnalis. ec oĩa Pe. de pal. in. ii
di.xxvi.q.iij.Sed ſicut in matrimonio carna⸗

li.eccleſia iudicat ſᷣm actus exterioꝛes. nõ in⸗
terioꝛes qui ſibi nõ poſſunt innoteſci.vñ q;tũ⸗

2.

cunq; qs nõ intendat ↄtralere matrimoniũ.
tñ expꝛimẽdo verba matrimonij contrahendi
iucdicabit illud matrimoniũ et coget cũ illa ha

bitare.ita in religione q;tumcũq; nõ intẽdat

ſe obligare voris religionis. exquo ſponte ꝓfi
tetur ⁊ nõ pꝛoteſtat᷑ aliquid in ↄtrariũ eccleſia

coget illum ſeruare pꝛofeſſonẽ pᷣſumit᷑ eni ſo/

lenni ter vouiſſe. vnde ſicut excõicat eum qui

eſt tacite ꝓfeſſis ad hoc vt remaneat in clau/
ſtro. ita hunc.Guił.dicit ꝙ ſi expꝛimat᷑ condi⸗
tio cõtra particularẽ auſteritatẽ.vt ꝙ liceat ei
comedere carnes ſi ſcit lvc cõrineri in regula
ſeu cõſtitutionibo quas pꝛofitet᷑ renet᷑.ſecus ſi
neſcit id cõtineri in eisB. Pꝛofeſſio facta ꝑ
ma:?ẽ in monaſterio monialiũ vel ecõuerſo p
feminã in cõuentu fratrũ.puta ſimulato ſexu.
q;uis matteus dicat ꝙ non teneat ꝑ textũ.c.

diffinimus. xviij.q.ij.tamẽ. Fran. de zab. dicit

ꝗ tenet. quia licet ibi eſſe nõ poſſit.ei hoc eſt ꝙ

dicit. c. diſt inimus. tñ cum moniales ꝓfitean
tur ſubſtãtialia. obligatus eſt ex tali pfemio/

ne. ar. ad lvc. xxvij. di. quod interrogaſti. vbi

tenet archi. poſt Bar. bꝛix. ꝙ qui fingens ſe fe/
minã intrat monaſteriũ monialiũ vt coꝛrum/
pat moniales cõpellendus eſt ad monaſteriũ
monaclvꝝ.Poteſt etiã fieri nfeſſio expreſſa ab
aliquo.ſeculari habitu nõ mutato que alis oꝛ
dinibo nõ mendicantibo obligabit ad illam re
ligionem eteꝛminate.ſed fieri nõ delet niſi p⸗
ſentibo duabo ꝑtibus cõuentus ⁊ maioꝛi Pte
cõſentiente.aliter tñ facta tenet. Sed in oꝛdi⸗
mbus mendicantiũ nõ delettalis ꝓfeſſio reci
pi.ᷣm Pe. pal. Itẽ faciendo talem ꝓfeſſio
nem expꝛeſiam in religione plyibita q;uis illi
nõ obligef. obligat tamẽ religioni in genere.
Irẽ ꝙ dicit lv. in quibuſdam locis nõ fit
pꝛofeſſio ante.xviij.annum ſcõᷣm quandã de⸗

cretalem. dicit Pe. de palu. illam decretale re⸗

uocatam per p ymiũ ſexti.

De profefſione taci .i.

taque fit pluribus modis. Ono modo ſi poꝛ/
tat per annum cõtinuum habitum noucioꝛñ
wſt. xiiij. annum cõplenun in quacũq; religi⸗

one.vbi nõ eſt diſunctus habitus nouicioꝛũ
ab habitu pꝛofeſſoꝛum diſtinetione patenti.
Puta in ſciſſura vel coloꝛe.q;uis eſiet diſtinet

diſtinctione occulta. vt in oꝛdine pꝛedicatoꝛũ
vbi differentia eſt inter habitum pfeſoꝛum
et nouicioꝛum.quia habitus ꝓfeſſoꝛum eſt lbe
nedictus. habitus nouitioꝛum nõ eſt benedi⸗

ctus.que diſtinctio occulta eſt. Et non opoꝛtet
anno addere diem. pᷣm PBe.de palu. niſi in an

no biſextili.ſed hc eſt quia ille annus excedit

alios annos in vna die, tamen de integritate
illius anni eſt illa dies. Pꝛofeſſio autem huiꝰ

tacita obligat etiam illi religioni in ſpecie ſeu

eterminate.extra de regu.c.eos.in cle.Et hoc

intellige niſi infra annum facta fuerit ꝓteſta.
tio in cõtrarium.ſcʒ ꝙ per lapſum anm nõ in⸗
telligatur eſſe pꝛofeſſus.quia tunc nõ eſſet. Sʒ
in illis oꝛdimibus vbi eſt diſtinctus habitꝰ no
uitioꝛum ab habitu ꝓfeſſoꝛum diſtinctõne pa
tenti.ſcʒ in coloꝛe.vt quia nouitij habitum al⸗
bum.pꝛoſfeſſi nigrum vel griſeum. et vtmonia

les nouitie velum album. pꝛofene velum ni/

grum conſueuerũt poꝛtare æel in ſciſſuta vt in
oꝛdine minoꝛum in quo nouitij poꝛtant cum
caputijs aliquanrulum haſte.qu od non vefe⸗
vunt pꝛofeſſi.tunc quãtocũq; tempoꝛe defera⸗
tur talis habitus nouitioꝛum. nõ inducit pꝛo⸗
fenſionem.ut in dicta cle. IYtem in illis oꝛdi

nibusvbi eſt diſtinctio habitus nouitioꝛuʒ ab

habitu pꝛofeſſoꝛuʒ etiam ſi indiſtinctus ſit ha
bims eoꝛum ab habitu alioꝛũ cum eis vitam
ducentium cõmunem ſicut ſi eſſent canonici
regulares et clerici ſeculares.cum eis in chꝛo
et refectoꝛio vtentes ſuperpelliceis.de latio ha⸗
bitus per annum integrum poſt. xiiij. inducit
pꝛofeſſionem tacitam. Sed ſi nulla ſit diſtin/⸗
ctio habitus nouicioꝛum et ꝓfeſſoꝛum et lai⸗

coꝛum cum eis degentium.ſicut foꝛte apud ilꝰ

las moniales que ſe dicunt canonice regula⸗
res.tunc delatio talis habituſ in huiuſmodi re
ligioſis per annum. nõ inducit pꝛofeſionem
ſecundũ Pe. de palu. AItem ſuſcipiendo habi⸗
tum pꝛofeſſoꝛum in alijs oꝛdimbus qᷓ; mendi⸗
camium. infra annum ſuſcipiens ſi eſt etatis
apte. vt ſi fuit ſciens et voluntarius et in illo
habitu pꝛofeſſoꝛuʒ triduo perſeuerat.talis ob⸗
ligatur raligioni in genere non autem in ſpe⸗/
cie id eſt illi cuius habitum ſic ſuſcepit. ertra

de regu. c cõſtitutionem.li.vi. DNec etiam Jo.

in glo.illius lle.

Zitulus ſexttuſdecimus

De profeſſione taci F. ii

eoꝛum qui impuberes ſunt religionem in/
greſſt. Mora ergo ꝙ ſiimpubes patre vel tuto

ꝛe inuito vel ignoꝛante intrauit infra vnuʒ an⸗
um er vnam diem uſte reperere wſſunt. xx.
ij.puella. etreddi deben etiam imuitus. Sed
4 ab eis ſcientibus infra annum et viẽ nõ eſt
extractus.q;tum ad illos ꝓfeſſus eſt tacite.e⸗
nam impulvxs enſtens.quia vicʒ ipᷣim amodo
extrahere nõ poſſunt vel ꝑetere.ſed q;tum ad ſe
nulla pꝛofeſſionẽ tacita vel expꝛeſſam facere
poteſt ante.xiiij.annũ cõpletũ maſculus.vel
ante cõpletum.xij.ſi eſt femina.que valeat vt
ſolennis. O ſi de facto ſecerit tunc factus pu⸗
les ſi ratã eam habet vel de nouo ꝓfiteatur.vel

pꝛofeſſoꝛũ habitũ ꝑ triduum poꝛiet. ſi ſit pfeſ⸗

ſus. Item ſi ꝑ totum. xv. annũ remaneat vbi
nõ eſt diſtinctus habitus nouicioꝝ ab habitu
pꝛofeſſoꝛũ. eſt tamẽ diſtinctus ab habitu ſecu
anum cum eis degentiũ. ſit ꝓfeſſus tacite.
Hec Pe.de palu.in.nij.Annus igitur pꝛobas⸗

tionis eſt.xv.pᷣm Yo. an. Et huius ratio eſſt.

quia tempus ꝓbationis datur ad pꝛobandũ

auſteritatẽ religionis. vt extra de regu.c. ada⸗

poſtolicam. Inter quas eſt pᷣcipua cuſtodja ca

ſtitatis.quã cõmuniter loquẽdo nõ eſt aptuſ
In quibuſdã locis eſt cõſue⸗
tudo ꝙ nobiles puelle in monaſterijs nutriũ

antea ꝓbare.

tur multis annis et vtunti v ſtibus ne uicia

rum.nõ eſt tamẽ mitentio xꝛofiteri nec ꝓ bãt

ſed poſtq; fuennt bene inſtruen ess maniare.
er hec eſt cõſuetudo ꝙ nõ intendunt pꝛofiteri

ſed cõtahere.ſicut olun in templo nuſrieban
tur puelle virgines vſq; ad annos nubiles. v⸗

bretiam eſſet cõſuetudo ꝙ raſtim nunc iſe
maritantur nunc iſte ꝓf̃tentur. Iapſue tempo

ris nunq; eas obligat. Sed vbi nulla induit
niſi animo ꝓbandl er pꝛeſitendi ſi Deſeſeſtt
0

nere wl aliss placeat ⁊ in recipiendo lvcĩm
ei dictur in. c.et ſic recepta ſi ſtat ꝑx annũ in⸗
ſegrum. reputatwre ꝓfeſſa.et ſi nunq; cõſen
ſit. mhileminus vl ſtatuti eccleſie eſt ligata.
Et ſimiliter que intrat animo remanẽdi etp⸗
petuo do famulandi.⁊ ſi non ſit ligata vi vo⸗
ti.quia nõ pꝛomiſit ſed ſolũ æpoſuit. eſt tamẽ
ligata vi ſtatuti in religione aliqua viuere.vt
extra de regn. c.cõ ſulti. Et ꝙ hoc nõ ſit voti ap⸗
paret.qꝛ votũ eſt ꝓmiſſio nõ pꝛopoſuũ tamẽ
vel intentio.⁊ qui halet pꝛopoſitũ in iſia rema
nendi ſi vi pꝛopoſiti remaneret. in iſia remane
ret nec ad laxioꝛem tranſire,:licerer.hec omnia
Pe.qin.iiij.⁊ i.xxxviij.ar.iij..q.i.ad.v. NPꝛo
eſſis tacite lm tlv.in. iiij.di. xxxviij .q.i.tene
tur in omm caſu ad tria vota religionis pꝛinci
palia. ſed ed a iss obſeruantias quaꝝ traſgreſ

videntes nõ coꝛrig unt induglere videntur.

nõò obligat pꝛecipue ſi ſit ſinplex qui talia di⸗

ſcernere ſufficienter neſciat. Adem Alber.

Ad pꝛofeſſionẽ tacitam ꝑ depoꝛtationẽ habitꝰ

annualẽ. in ducendam vel ad ꝓfeſſione erpſ,

ſe faciendã in oꝛdine mendicantiñ. opoꝛter q

annus pꝛobatõms ſit cõtinuus. Ha ſi ſtenſſ⸗
ſet quis in religionep ſer menſes et poſtmodũ

egrederet᷑.reuerſus ad religionẽ ipᷣam in capi

te lex alioꝛum menſiñ.nõ dicetur ꝓfeſſus tacj

te nec in oꝛdine mendicannuʒ poterit recipi.

tunc ad pꝛofeſſionẽ ſed in capue vnius anni

integri cõtinui. Ita tener Yoh. de ligna. extra

de regu.c. ad aplicam. et Pe. de anclv. ſu Cc.

his qui.de regu.li.vi.eęt Bar. ff. de pu blica. l. fi.
et bonocoꝛſius filius Yo. an. in queſtione di⸗

ſputata ꝑ eum. Et ratio eſt ᷣm eos.qina iura
ſtatuerũt annũ pꝛopter hoc appꝛobandũ auſte⸗/
ritates religiomis.vt extra de regu.c.ad apoſto
licaz. ſed reguloris auſteritas pꝛo ſui marxima

pte in cõtinuatione cõſiſtit. Hã aliquis poſſet
faciliter ieiunare vna die vel menſe qui nõ po⸗
tenit cõtinuare. Et ideo ad wram pꝛobationè
cõtinuatis requiritur. puta quãdo iura loouũ/

tur d annali ſpacio.de cõtinuo intelligendum

eſt. vt notat Yo. an. de elec. c. i li. vi. et eſt tex.
cle.cupientes.et ad lvc facit.fj. de his qui no.
infa.l.genero. Mec eſt cõnariñ ꝙ notauit ſpe⸗
culatoꝛ in ruh. de ſia. regu. DHaʒ eroꝛe ſcripto⸗
ris de mann eius fuit mutatũ. Caſus aũt ſpe /
culatoꝛis eſt. quãdo quis integro anno pꝓba⸗
tionis in monaſterio ſtetit. et anteq; faceret
rꝛoſfeſſionẽ exiuit etpoſtea redijrvtrum pꝛoba
tionis annus ſit ei de nono cõcedendus. ette/
net ꝙ nõ.qui caſus eſt diſſimilis a noſtro Et
ꝙ ſpꝑeculatoꝛ talem caſum ſuerit.patʒ. qꝛ di
cit ipe hanc eſſequeſtionẽ Bar. bꝛix. in queſti⸗
one venereali.cum tamẽ bar.nihoil ibi dicat de
noſtro caſu ſcʒ de pᷣdicto.ſecũdo quia pꝛobatſo
lutionẽ ſuam p.c.fraternitatis. di.xxxniij .qð
c. de noſtro caſu nihil dicit ioh. de imoł tam?
ſup cle. eos qui dicit de regu.tenet cõtrarium
cum mattlxo et archi.hi dicint nõ eſie dandũ
annũ integrũ pꝛobatõmis ſed cõputandũ tem
pus qð pꝛius ſtetit in religione in nouiciatu.

Et lvc niſi religioms condictio ſitmutata vei

monaſteriñ vl mſi defectus perſone interue /
nerit.pꝛopter quod nimeat ſe nõ poſſe pani au
ſteritates. tunc enim dabitur ei modica dila/
tio ad pꝛobandũ ſᷣm Bar. bri. archi. ſup. c. nõ
ſolum. de regu.li. vi. In anniquis rote deciſio⸗
nibus idem dicitur. Pꝛima tamẽ opinio tuti⸗

oꝛ videnir et rõnabilioꝛ. Yo.an. de regu. in li.

vi. ſuper regula eum qui certus eſt. in fi. dicit.
is qui ingreſſus eſt religionẽ et in fine anni

ſio er diſſimilatöne pꝛelatox inducitqui dus

Uunig Abuey

Emnchmmnern

kenunnl

ireigtpbanen

ſcenegurnewtann

oahltaPeiin

Pockenzirdi

krnſhcinnun
rennetncerſclans
Pincuwectene
Akilteſhiie
Alannolvnizeunt⸗
wuinr nhwijſuer
onſoleumnent
ſcib ee wli
Uynibnstpnsſis
Apopecnglen
pnibespcsſttan
ulieinninetäln

epolecſennis,

Mnterconſeſi
Mlnſestagunten
ſfeni wnertot
Gianen iuntc

gennismn ptie

Mslnego NA.
ſen dmen
—
Gtöttncn
dſimisint
nfente .
Niahien
ibe hiinenn
cei o
nTC üH
LiheNAn n
mnmn
nuncedni.
SNdögäien
Bcventnendern.
Nitoftmnnaa d
ne Enn ’r
zpleſcin.
nintüe
Katilnunn

mimennentß

Gtmipnna
arngn

minind

apinulum

einit. ſi terumn et de nouo eandẽ religionem

ingrediatur.an debeat habere annũ.ſ.iterũ ⁊ de
nouo ad ꝓbationẽ. Satis videt᷑ ꝙ nõ ꝑ iſtam

regulã.ſ.eum qui certus eſt certioꝛari vlteriuſ
n opoꝛtet. Et ſvc niſi cõditio ꝓſone vel reli⸗
gionis ſit muttua.

Defructu ſeuvtili F. iii.
tate ꝓfeſſionis dicit tlv.ſe.ſe. ꝙ rõnabiliter di
ci poteſt ꝙ pꝑ ingreſſum religionis cõſequitur

quis remiſſionẽ omniũ peccatoꝝ.ſicut peraſ⸗

ſumptionẽ crucis.Si enĩ aliquibus elemoſy⸗
nis factis hmo poteſt ſtatim ſatiſfacere de pec
catis ſuis.ᷣm illud Oañ.iiij. Peccata tua ele
moſynis redime. multomagis in ſatiſtactiõe
ꝓ peccatꝭ ſuis ſufficit ꝙ aliquis totaliter ſe di⸗
uinis obſequijs manapet ꝑ religionis ingreſ⸗
ſum qð excedit omne genus ſatiffactõnis. etiã
publice penitẽtie.vt habet.xxxiij.q.ij.admone
re.Dnde in vitiſpatrũ legitur ꝙ eandẽ gratiã
cõſequuntur religionẽ ingredientes.quam et
baptiʒati. Si tamẽ nõ abſoluerent᷑ ab omni pꝑe
ne reatu ꝑ ingreſſum religionis. tamẽ vtilioꝛ
eſt ipᷣe ingreſſus religionis q; ꝑegrinatio terre
ſancte i;tum ad ꝓmotionẽ in bonum qð pꝛe⸗
ponderat abſolutoini a pena. Hec tlv. DPe. e
palu. intelligit pꝑ hunc ingreſſum ipam ꝓfeſ⸗

ſionem.quia tunc totaliter ſe tradit ꝑ votũ et

irreuocabilit.qui DPe.i.iiij.di.iiij.q.iij.ſic diẽ
Poteſt ꝓbabiliter ſic diſtingui. Sicut obliga

tus ex delicto cedendo bonis mil lucratur. vt car ſioneʒ poſtea manuiniſſus fuerit id eſt liber fa⸗

cerem euadat.ſed quod nõ poteſt ſoluere ere.
luit in coꝛpoꝛe. et exigitur vſq; ad nouiſſimuʒ
quadrantẽ.ſed obligatus ex cõtractu vel quaſi

cedendo bonis euadit carcerem.⁊ ne poſtea cõ

ueniatur vltra qᷓ; facere poſſit. deducto ne ege⸗
at cum ſqʒ poſtea vnerit ad pinguioꝛẽ foꝛtunã

N.qui bo.ce.po.l.i.Sic religionẽ pꝛoſitens ce

dit omnibus bonis ſuis de quibo ſanffacere qͥs

Pprteſt pꝛo peccatis.ſ.exterioꝛib ꝑ paurertatẽ.

coꝛpoꝛalibus ꝑ caſtitatẽ ad quã ſeruandã ſunt
inſtituta ieiunia. et alie auſteritates.er interi⸗
oꝛibus ꝑ oledientiã. Dnde ꝓfitentes ſi non
ſunt cõtriti et confeſſi ex delicto obligati. et ſic
moꝛientes tradunt exactoꝛi mittendi in carce

rem inferni.conec totum reddãt. quod nunqᷓ;
erit. Si autem ſunt cõtriti et cõfeſſi remittitur
ei omnis pena ꝓ tali ceſſione lonoꝝ.Et ſic voſ

ſunt intelligi alique viſiones que hoc ſonant.
vt invitaſpatrum et in legenda beati Antonij
Et Anſel.in li.de ſimilitudimibo circa fi. vc tñ
eſt ſub hac cõditione vel modo vt ſi ſuꝑueniãt
quod eſt puenire ad pinguioꝛẽ foꝛtunam. ſatiſ
facignt.Auod ſi fecerint bene quidẽ. Si autẽ
nõ ſatiſſaciunt ſed ſunt negligentes.in carce/⸗
re purgatoꝛij ſatiſtacient. Et ſic intelligi poſ⸗

tercium

ſunt quedam alieviſiones. de quibus religioſi
qui moꝛtui ſunt reuelauerũt ſeeſſe in purgato
rio etã i peccatis in ſeculo factis. Sed ſi an⸗
te negligentiã moꝛiantur.quia in iudicio cõ/
femonis quaſi cõtralit. ex ceſſione illa quaſi
gratia vei omnia gratis cõdonat iuxta etiam

quaſdã viſiones.?ld lvc etiam facit quod dici

tur in auten. de monachis.ſ.ꝙ monachatꝰ om

nem macnlam abſtergit.

. ⸗⸗6G
De profeſſione ſer F. iui
uoꝛum receptoꝛũ in religione. Nota ꝙ ſeruꝰ
nõ delet recipi in religione niſi de licẽtia vomi
ni ſui ſeu omnino factus liber. O ſi receptꝰ fue
rit ſcienter vel ignoꝛanter.ſi infra trienniũ a tẽ
poꝛe ingreſſus reputatur a wvmino ſuo.et non
dum fecerit pꝛofeſſionẽ. debet reſtitui cum o /
mnibus que attulit monaſterio fide acceptã
de impunitate ipius.poſt trienniũ vero repeti
nõ poſſet niſi eſet tamlonge ꝙ inueniri nõ poſ
ſet. vt. xvij.q.ij.c.ſi quis incognitus. Et currit
dictum temnpus triennij a die ſcientie. Et in/

telligitur ſvc in omni genere ſeruoꝝ ſiue ſint

oꝛdinarij ſiue aſcripticij. Si vero talis ſeruus

ante trienniũ fecerit ꝓfeſſionẽ.ſi vſus eſt frau

de in ſui receptõne.quia ſcʒ cum eſſet incogni
tus ꝓbauit ꝑ falſos teſtes ſe lierum. ſi vmi/⸗
nus ipᷣm repetit.debet reſtitui nõ obſtãte ꝓfeſ
ſione ſacta.extra de ſeruis nõ oꝛdi.c.oxoꝛtet.
NRay.etloſti. Si aũt reſtitutus dño roſt pꝛofeſ

ctus.tenetur ſᷣm Guitł.redire ad monaſteriũ.
quia q;tum in ipᷣo fuit monachus eſt factus.
Si autem monaſteriũ fuit in culpa recipiẽdi

puta quia ſciebat ipᷣm eſſe ſeruum.vel quia ne

glexit inueſtigare cum eſſet incognitus.exquo
ꝓfeſſus eſt. delet remanere in religione.⁊ mo⸗
naſterium debet omino ſatiſfacere. ar. di.liiij.

De profeſſo in mo §. v.

naſterio ſplendide viuente et nõ ſᷣm regularẽ
vitam. dicit Rayv.ꝙ ſi erat perit et ſciebat qñ
pꝛofeſſus eſt.que ſienda ſeu obſeruanda erãt
intelligitur obligaſſe ſe nõ ad id quod fit. ſed
ad id quod fieri vebet. Adem ſi erat ſimplex.
ſed expoſita fuit ſibi auſteritas regule et cõdi⸗
tiones oꝛdinis. Idem eriam ſi cum eſſet ſim/
plex nõ fuit ſibi explanata regulaet id ad qðᷣ

tenebatur. nec expꝛeſſit in ꝓfeſſione vel ante

ſe ſic velle viuere et nõ auſterius. In omniby
his caſibus vebet remanere et regulariter viue
uere. Nec poteſt ſi ſimplex fuit etiã ſi olo in⸗
ductus fuit ad talem religionẽ.vtputa qꝛ cum
mendacijs allegare volum cuius cõditio me/
lioꝛ eſt facta.extra de his que vi me.cauſa ſi.c.
i

Zitulus decimuſſertus

cum dilectus.et de cõuerſi. cõiug.c. ex ꝓte. Si

tẽ expꝛeſſit ſe velle viuere illo mõ et non in
maion anſteritate. tüͦe ad ſeculũ quidẽ redire
nõ pt ſi eſt ꝓfeſſus.ſed tranſibit ad ahũ oꝛdi⸗
nẽ vᷣm regulã laxioꝛẽ quẽ ſuſtinere poſſirRiay.
Si cura eccleſiarũ ſpectanriũ ad monaſte/⸗
rium vel negligat aliquid ab officialibꝛ mona
chis.Dicit tlv.in quolibet.ꝙ ipᷣi monachi de⸗
bent ſupplicare abbati.et debent mouere verbũ
in capiuulo.etſi vident ꝙ nõ adhibeaf remedi
um. debent appellare cõtra abbatẽ ſicut contra
aduerſariũ veritatis. nec auderẽ cõſulere ꝙ a⸗
liquis eligeretur in tali collegio monachus.⁊
ratio eſt.quia nullus pᷣt erigetexlrecipe tem

poꝛalia alias et maxime pᷣcia.niſi ſeminet ſpi/

rxritualia pᷣdicando. oꝛando. vel ſaltẽ ſalutẽeoꝝ

—

a quibus recipit ꝓ viribo ꝓcurando. Hec tho.
ar.etiam ad hoc.ij.queſt.vij. admonẽdi. et.c.
negligere.
De tranſeuntibo de vna religione ad aliam
religionẽ. Capitulũ quartum.

FE tranſitu de vna

religione ad aliam. NMota fᷣm bv.
ſeciũda ſcũde.q.fi. ꝙ tranſire de vna
religione ad aliam niſi pꝛopter magnã vtilita
tem vel neceſſitatem. nõ eſt laudabile. Cñ q⸗
plerumq; ſcanda liʒantur illi qui relinquuntur
Tum etiã.quia facilius ꝓficit aliquis inreli⸗
gione quam cõ ſueuit qᷓ; in alia quã nõ cõſue/⸗
uit ceteris paribus.vnde in collationibus pa⸗

trum abbas neſtoꝛius dicit. vnicuiq; vtile eſt

p vᷣm ꝓpoſitũ qð elegit ſummo ſtudio ac dili⸗
gẽtia ad operis incepti ꝑſectionẽ peruenire fe⸗
ſtinet.⁊ nequaqᷓ; a ſua quã ſemel elegit ꝓfeſſi/

one diſcedat.Et poſtea rationẽ aſſignãs dicit.
ennoſiblends eſt vnum eundemq; lvĩiem
imul vniuerſis fũlciri virtutibo.quas ſi quis

voluit ſimul attentare. in iſtud incidere eum

neceſſarium eſt. vt duin omnẽ ſequitur. nullã
integre conſequatur. Diuerſe enim religioneſ

pꝛeeminẽt ᷣm virtutũ diuerſa opa. Horeſt

ctatmen aliquis de vna religione tranſire ad a⸗/

liam triplici ex cauſa. Pꝛimo quidem ex ʒelo
perfectõnis religionis.in qua nõ attendir ex/

cellentia pᷣm artitudinẽ vite.ſed pꝛincipaliter

pm id ad qð religio oꝛdinatur et conſequẽter

m diſcretionẽ obſeruantiarũ fini ꝓpoꝛtiona/

taruʒ.de quo habes ſupꝛa. Et in hoc caſu debet
quis pꝛopter humilitatẽ petere licentiã.que tñ
ei negari nõ poteſt.dummõðõ cõſtet illam arcio
rem enſe. Si vero de hoc pꝛobabiliter dubitet.
eſt in lvc ſupioꝛis iudiciũ requirendũ.vt de re
guł.licet. O ſi etiã nõ perita licentia tranſiuit
nõ poteſt repeti ſm Guił.maxime ſi pꝛofeſſio/

nem in hae ſecũda iam fecit. Secundo ꝓpter
ůæclinationẽ religio nis a debita ꝑfectioẽ. puta

ſi inaliqua religione artioꝛi incipiant ipſi re/
miſſius viuere.laudabiliter tunc tranſit adre
ligionem etiam minioꝛẽ ſi melius obſeruetur.
Et in lvc caſu etiã requiritur ſu gioꝛis iudici/⸗
um. Cercio vero ꝓpter infirmitatem vel debili⸗/
tatem exqua interdũ ꝓuenit ꝙ non poteſt qͥs
artioꝛis religionis ſtatuta ſeruare. qui poſſet

ſeruare ſtatuta larioꝛis. Et in hoc caſu diſpen⸗

ſatio neceſſaria eſt. õcoꝛ.glo. ſummaria. xix.
queſtio.i.vbi dicit Jo.ꝙ quilibʒ poteſt traſire
ad artioꝛẽ religionẽ petita licentia licet nõ ob⸗
tenta.ſed ad parem nemo poreſt tranſire ſine
diſpenſatiõe pape.vt de regu.ſane.Et ratio eſt

quia de minoꝛe ad maius tranſeundũ eſta nõ

econeurſo.diſ.xciij.legimus Hon enim licet

a melioꝛi ꝓpoſito recedere.de peni. diſ.ij.pen/

nata. Oonalduſtamẽ dixit. ꝙ abbas poterat
de conſenſu capituli lieentiare monachum ad
parem et ſi non ad minoꝛem.ar.xij.q.qj.c.ſine

erxrceptione. Sed pꝛimum tutius. Sed et ̃m.

Inno.etiam ad artioꝛem non licet tranſire ſi

etiam ſit certũ eam eſſe artioꝛẽ ſi ex ſuotrãſitu

incurreret pꝛioꝛ religio grauem iacturam vel
infamiam.ar. xi.q.iij.ſi qͥs vero.de regu. licet.
NHam non debet eſſe cauſa ſcandali.et cõmuẽʒ
vtilitatẽ puta vnius monaſterij deber pꝛiuate

pꝛeferre. Ibbas quoq; qui immediate ſubeſt

„

ſue. c. cum venerabilis.

= . — 71
De tranſitu cano K.i.
nicoꝛum regularium ad monachatũñ vel econ
uerſo quomodo liceat. Nota ſᷣm C. ſecũda

pape. nõ poteſt trãſire ſine licẽtia eius.de con⸗

ſcðᷣe.q.clxxxix.ꝙ vtraq; religio.ſ.canonicoꝝ
regularium ⁊ monachoꝛum oꝛdinatur ad oꝑa

vite cõtẽplatiue. Inter q̃ pꝛecipua ſunt que
aguntur in diuinis miſterijs ad que oꝛdiãtur

directe oꝛdo canonicoꝛum regularium quibuſ

per ſe competit ꝙ ſint clerici.vt habetur. xvi.

queſtio.i.ꝭS.iliud hieronyꝓmi.Obi etiam reci/

tat monachos ſithie cõueniſſe in vnum vt ſa⸗
cerdotẽ ſibi eligerẽt. Et iõ q;uis oꝛdo monach
oꝛum ſit artioꝛis obſeruãtie.liceret eis trãſirxe
ad oꝛdinẽ canonicoꝝ ragularium. ſi monachi
ſunt layci non autẽ econuerſo.vt.xix. queſtio

iii.mandamus. Sed ſi monachi ſunt clerii
ſacris miſteris ſeruientes. vt cõmuniter eſt

lvdie.quia monachi ſunt cdlerici.habent id qð
eſt canonicoꝛum regularium et cum maioꝛi
artitudine.Et ideo licet de oꝛdine canonicoꝛuũ
regularium tranſire ad oꝛdinem monachoꝛuʒ

petita licentia ſuperioꝛis et non econuerſo.
rir. queſtione.iij.ſtatuimus homas. Et dicit

glo.dicti. c. credo.ꝙ ſi nõ ꝑetit licentiã.cogitur

epſckonsinn

OPlanig

(igniinupie

atelgl edtd
ſſerſabrßfe

IAr ſaenl

Pbigiteionſemmn

IEtnne
etetiteenfnl
tt öetdubin
fierunncton
igi ls Fo.

Pektebeanonie
Ktmncifnutn

leſacenerrci

Nanümrdn
QEhknactine

PechWönen

ecibegde

Centiekelcöſe
elleſeptochie
woſeplorur

Wloni dlcie

Iurbrsreintve.

Mlüpobbas
mueneicen,
igtor ivneſt
ptiolleniatü
Miscöpetennis
iſentencig
(oßmnͤſtexenn
(lseſtnangarr
fecbolunk
uhrcſl ppte
hnißfetur

Geienlerati
hnnnele
Welanitdisn
Panccheenöm
ſeiäßſeei⸗

Nngoinn
rine
Kuhmmtim
W
bgſmtn

Us Wrſenniee

Gms Byitn
ergitten
eneite
nmdenr d
mmmnmnndteſ
en emn
eſemniſciti
Goe

idismneee.

alſnitir
Wmiimn .
ogmmmtik it

aS

&
1NAndhtid
4 Maſnlbli
mieiulut
ntensvott

ummnIi

1i NN.âN

reſirſininn

Capiulum

redire. Mecobſtat.c. ſane. de regul Nuia ibi di
cii ꝓmittas.et ſic eſt diſpenſatio.et pᷣcipue cũ

cau a leuitatis tranſit.

De tranſuin mona .ü.
elvꝛum ad regendũ eccleſias ſeculares. Mota
ſm Jo.in glo.ſummaria.xvi.q.i.ꝙ ſᷣm anti
qua iura monachi nõ poterãt pᷣeſſe eccleſis ꝑ
rochialibus niſi ex neceſſitate tm̃.lv.di.pꝛiſcis
vdie wropoſſunt vtilitate etiã ſuadente.quia
inggis ꝓbati ſunt eſſe vtiles q; ſeculares. Sʒ

ſm lvſti.in eccleſijs q̃ ad monaclvſ pleno iure

nõ ſpꝑectat.nõ poſſunt pᷣfici ſine ep̃i autoꝛtate
nec pñnt monachilin illis curã cõmittere. nec
monachũ pñtare inuito epᷣo.⁊ mulomasis in

cccleſis que nullo mõ ꝑtinent ad eos.⁊ ſic in

telligunt illa. c.xvi.q.i.a pꝛincipio vſq; ad..
ecce in lvc. Sed cõcurrente voluntate epi et
anenſu abbatis pᷣfici poſſunt. et ſic intelligunt᷑
alia. c. a. S. ecee in lvc. vſq; ad.S. his omnibo.

Pbi aũt ep̃s aſſentit et abbas diſſentit.abba/

ti obediendum eſt. xvi.q.i.c.cũ ꝓ vnlitate. In
eccleſijs aũt que ad monaclvs pleno iure ꝑti⸗
nent. nõ eſt dubiũ ꝙ poſſunt pᷣfici monachi.
et ſufficit ſola auctoꝛitas abbatis ⁊ cõöuentus.
xvi. q.ij.viſis. o. Itẽ nota ꝙ monachus
nõ poteſt eſe canonicus ſeculariſſᷣm Jo.quia
nõ eſt arandũ ſimul in lue et aſino.i.hvĩes di
uerle ꝓfeſſionis in vno ſimul officio nõ ſocia/
bis. Hã coercere ⁊ cõiungi nõ poſſunt.quoꝛuʒ
ſtudia ⁊ vota ſunt diuerſa. xvi.q.vij.noua.Cir

ca hanc materiã cnotat Yo. an. in neuel. ſu
per. c. qð dei timoꝛẽ. de ſta.mo. Doſti. dicit ſete
nere cu Dug. Ber. er Bof. ſc ꝙ monach enʒ
licentia vel cõſenſu abbatis poſſit odie pꝛefici

eccleſie ꝑrochiali etiã ſeculari ꝑ epᷣm.qð mtel
ligo ſi epiſcopus etiã verbis diſpenſatõis non

vtat. lviij.di. c.i.et.ij.Et idẽ in canomcis regu

larnibus.vt in hoc.c.qð dei timoꝛẽ. Dicit etiaʒ
Hoſti. abbas cogit᷑ cõſentire ſi nõ inueniun

turidonei clerici.et monachus qui petif᷑ eſt p⸗/

cdlicatoꝛ lvneſtus in vita. xxi.q.i.c.i.Et in hoc
eſt priuilegiatũ officiñ pꝛedicatcꝛũ rõne regi⸗
minis cõpetentis. Mõ poterit aũt abbas cogi
ad cõſentiendũ ꝓ epiſcopũ ſi ſit exemptus.ſe
cus ſi nõ ſit e xemptus.Et exquo talis mona/
chus eſt tranſiatus ⁊ ꝑ epiſcopũ inſtitus ẽ ab
abbate abſolutus et ſolus eps eſt ſibi abbas.

Et hoc caſu ꝓpter ſalutẽ animarũ et vtilitateʒ

cõmunẽ pᷣfertur vyaraclvxli.vt de regu.c. licet.
EEſt enĩ eadẽ ratio que et in epiſcopali digni/⸗
tate de qua iurs loquunt vt in dicto.c. liqz. Ce

netur aut talis monachus ad diuinũ officium
parrochiele nõ monachale. q;tũ bono mõ pt
ſe cũ pᷣſpyteris ⁊ collegijs cõnirmabit in liciris

Diſt. xli.qinſqͥs. abſolutus eſt enĩ ab oib obiſer

4

qnartum

uam tis tegule quas comode obſeruare nõ wo
teſt uis ſubſtantialbus. xviij.q.i.c.. Dicit
Hoſi, ꝙ in eccleſia collegiara canomicoꝝ ſecu
larium nõ poreſt habere pᷣbendã nec pſonatuʒ
vt p̃ᷣpoſirurã et decanatũ ipᷣarum eccleſiaꝝ col
legiatarũ.mſi ob neceſſitatẽ cure id fiat er di⸗/

ſxenſgeiue.et qin dilpenſare habet eã ꝓber. Et
cũ diſpenſatio ſit de maioꝛbo.fiat de cõſilio et

cõſenſu capituli. Debet tñ talis habere ſociuʒ
monachũ ſi tñ cõmode poteſt.et idẽ de canoni
cis regulanibo ſcʒ ꝙ habeat ſociũ canonicũ re⸗
gulare. Dicit tñ Hoſti. boc pᷣcipue obſeruan⸗
dum. ſi eccleſia nõ eſt curata ſeʒ ꝙ habeat ſoci
imm. vel ſi eſt clauſtralis eccleſia. Hec oĩa YJo.
an. ibi. Et ꝙ dictinn eſt ꝙ eſt abſolutus ab ob
ſeruantijs regule.nõ dicit hec ſimpliciter. ſed

que cõmode ſeruarenõ poteſt. Vnde cum cõ/

mode poſſit abſtinere aveſtibo lineis ⁊ culcitriſ
et carnibus tenefſta ſeruare ᷣm regulã ſuã.
et multomagis habitũ oꝛdinis ſui geſtare ma
nifeſte. vt dicet᷑ infra.Ex his collige ꝙ religio⸗/
ſus nõ poreſt habere beneficium ſunplex vel ca
pellam nõ curatam ſine diſpenſatione pape in

titulatam.nec epiſcopus in lvc poteſt diſpen/

ſare necabbas wl ahus pꝛelatus alicuius oꝛ⸗
dinis. Si quis regularis impetrauit licen⸗
tiam tranſeundi ad ad aliquam artioꝛem reli
gionem et poſtea penitet eum. Queritur ſi pꝛi
mi tenentur eum recipere. dicit Guilheł. ꝙ ſi

nõ inuenit artioꝛem vbi recipiatur.vel ſi non

pwterat ſuſtinere aſperitatem illius et reuerti
vult ante factam pfemionem non poreſt repelli
pꝛetertu pꝛioꝛis licentie vel renunciatõis cum
facta fuerit excauſa.vt ſcilicet tranſiret ad ar/
tioꝛem et cauſa ſubſecuta nõ eſt. Secus autẽ
ſi ꝓfeſſionem fecerit in ſecunda. Si auteʒ ab⸗
bas et cõuentus licentiauit aliquem ſimplici⸗
teret ille renũciauit ſimpliciter. non ex aliqua

cauſa niſi foꝛſan ex odio ſcõm GBuilleł.non va
let licentia.quia hoc eſt dare licentiam vagan/
di. quod pꝛohiletur. xviij.q.ij. c. abbateſ. tamnẽ
pm Auguſtinũ.expelli poteſt quãdo nõ vult fa

cere penam de culpa quã cõmiſit.

De bonis tranſe

untium de vna religione ad aliam. Mota ſᷣm

Hoſtien.ꝙ ſi quis erit de vna religione ad ali⸗

am ante ꝓfeſſionem non eſt dubium ꝙ cum

omnibus rebus ſuis exijt.ertra de reguł.ſta⸗

tuimus. Intellige niſi ea abſolute et irreuoca
biliter vonaſſet. Sed ſi poſt pꝛofeſſionem tranè⸗
ſit er ſine licentia.res ſue remanent pꝛioꝛi mo
naſterio et qui ipſum recipit imputet.ſibi.Si

xero cum licentia vel inuitus ex aliqua cauſa

vadit ad ſecundum monaſterium. tuncvſuſru
ctus rerum quas contulit pꝛioꝛi monſtenio.

R

Zitulus decimuſſertus

cebetur ſecundo qdiu vixerit.ne ei exiſtat one
roſus. Et ſic intellige.xvi.q.vi.cognouimus.
et. xrvij.q.i.ſiquis rapuerit. Religioſi mendi⸗
canres ſi tranſeunt ad oꝛdinẽ nõ mendicanti/
um etiam de licentia pape.nõ habent vocẽ vel
locuin in capitulo.etiam ſi ab alijs eis cõceda⸗
tur. Mec poſſunt habere pꝛioꝛatũ nec aliquam
admimſtrarionẽ nec quecunq; officia etiã an/
nua. Mec tanq; vicarij vel miniſtrivel loca eo
rum tenentes poſſunt quodcunq; regimena/

nimarum e xercere.vtde regu. capi. vt pꝛofel⸗/

ſoꝛes. in cle.

De tranſitů de vna ꝗ. iiii.
religione ad aliam. Nota ꝙ Pe. de pal. in. iiij

di. xxxix. ſic dicit. Religio mendicantiũ eſt ꝑ⸗

fectioꝛ omni nõ mendicante.quia in voto ca⸗
ſtitatis omnes ſunt equales.quãto ergo artioꝛ
eſt paupertas tanto eſſentialiter eſt ꝑfectioꝛ re

ligio cereris paribus. Similiter in ꝑfectioꝛibꝰ

eſt obedientia taxata. tanto religio eſt artioꝛ. i.
perfectioꝛ. Quia ergo coꝛꝑalis erercitatio ad

modicum vtilis eſt. nullum autem ſacrificium

eſt deo magis acceptum ſicut zelus animarũ.

quia ad pꝛedicandum fuit chꝛiſti religio eſſen

tialiter et pꝛincinaliter et nominaliter inſtitu/

ta eſt pfecnoꝛ als. Et ex omnni alia ad eam li⸗/

cet tranſire etiam ſi in pauꝑtate et auſteritate
alia excellat.auia lec eſt pfectio et religio chꝛi⸗

ſti. etiam ſi loculos habeat. quod alia nõ habet
religio que pꝛedicationem eſſentialiter nõ ha
lvr annexam. ſed accidentaliter poſt inſtitutio
nem p auctoꝛitatẽ ſibi cõmiſſam per accidens

ad hanc perfectionẽ atningit. hec Pe. Concoꝛ.
dñs Yo. co. dicens ꝙ cum vnicuicq; ob frugẽ

mehioꝛis vite ad altioꝛem ſtatuʒ liceat trãſire

vt.xix.q.ij.due ſunt.de regu.c.licet. Nõ ſoluʒ
carthuſieñ.ſed cuiuſcunq; oꝛdinis fratres ad
oꝛdinẽ pꝛedicatoꝛũ poſſunt tranſire regulari/
ter ad vnguem viuentem. et ꝙ ſit ꝑfectioꝛ a⸗
ls pꝛobat eadem ratione qua Pe. de palu.et
ſubdit.Et ecõuerſo dico fratres pꝛedicatoꝛes

ad alioꝛum oꝛdinum obſeruantiam nõ poſe

deſcendere.niſi in oꝛdine pꝛedicatoꝛum foꝛet
remiſſa religio. Cunc enim liceret tranſire ad

alium oꝛdinem artius viuentem cum ꝓpoſito
et facto ſic arte viuendi et nõ laxe.ſicut in oꝛdi
ne pnoꝛi. alias cenſerur awoſtata qui cauſa li⸗

bertatis vagandi aut fugiendi oꝛdinis ſui diſci
plinam ad artioꝛem aut altioꝛem tranſeũt no
mine tantñ. Hinc Yo.an.ſup.c.ſane.de regu.
dicit. Non eſt inſpiciendũ pꝛincipium funda⸗

tionis regule tranſeuntis et recipientis.ſed ſa

tis eſt ꝙ nunc ſit ſtricioꝛis vite illud ad quod

nunc tranſiuit. licet foꝛte tempoꝛe fundatõnis

fuerit laxioꝛis ſᷣim Inno. non enim licet deſcz

dere. Et lvc cõtra aſoſtatas fratrum pꝛedica⸗

toꝛum qui ꝓfitendo in aliquo monaſterio ſan
cti Benedicti vbi foꝛte nõ ſeruatur religio mn

tant ſe euadere apſtaſiam.cõtta eos eſt litte⸗

ra hec in dicto.c.ſane.cõſtitutiones enim pdi⸗
catoꝛum vltra regulam ita arrant eos ꝙ vira
eoꝛum eſt aſperioꝛ q; vita monacſpꝛum onde

cogendi ſuni redire ad pꝛimum oꝛdinem. hec

Jo. an. QAuidam eriam OJonaldus nomine
magnus canoniſta et t vologus. vt refert Yo.
wW. dixit ſe vidine pariſius determination? ſa⸗
ctam ꝑ woctoꝛes vmuerſitatis eiuſdem. ꝙ fra
ter carthuſienſis woteſt tranſire ad oꝛdinem
pꝛedicatoꝛũ regulariter viuentem de iure com
muni. Cõſilium eriam refert YHo. w. ſe vidiſe
Franciſci de ʒab.et cuiuſdam magni periti de⸗

terminans monachum ſancti benedicti obſer

uantie laxioꝛis. Et idem dicit Yohan. w. deoꝛ

dine minoꝛum. loc in tractatu de oſſeſſioni
dine minoꝛum. loc in. onibo
Olim ſiebat tranſituſ ab oꝛdinibus mendi
cantium adoꝛdines monachales quoſcunqʒ

ſine diſpen atõne pape. Et reputabatur licitus
in foꝛo iudiciali eccleſie tanq; tranſitus ad Ppi
fectioꝛem ſtatum. ſcq; cõtemplationis. cum ta
men in reiveritate non hoc intenderent tranſe
untes.ſed vt maioꝛi libertate ad malum vterẽ
tur. vt aparebat in cõuerſatione eoꝛum. Sed
Pcõſtitutionem OJartini quinti decretum eſt.
vt de oꝛdine mendicantiũ nulluſ wſſit tranſire

ad aliquem oꝛdinẽ monachalem niſi carthu⸗

ſieñ.cum licentia ſui oꝛdinis.niſi ſuper hoc ha
beret diſpenſationem a papa in qua bulla di⸗
ſpenſationis fieret mentio de cõſtitutione mar
tini. alias eſſet ille apoſtata. nec poſſet manere
in illo oꝛdine ad quem tranſit. vt halxs infra
ti.d excom.circa finem. Derum ſi quis ppter
ſua demerita expelleretur de oꝛdine mendicã⸗
tium.quod fieri poteſt. tũc videtur ꝙ talis poſ

ſit tranſire ad oꝛdin em monachalem quemeñ

; volentem eum recipere.quia ertra religio⸗

hnem et ha bitum religionis eſſe nõ poteſt.a ſic

non videtur tunc neceſſaria diſpenſatio pape
ſic vidi cõſilia ꝑitoꝛum bec tenenia.
De eiectis ⁊ fugitiuis.
Capitulum quintum.

Eeiecius et fugiti/

2dD ins dicit canon. ꝙ monachi qui
fuerunt puagati.vbi inuenti ſue
. rint cuʒ auxilio epiſcopi taniq; fu⸗
gaces ſub cuſtodia reuocentur. Et teum ſeil⸗

le abbas cognoſcat futuruʒ qui in hniuſinodi

perſonis non regulariter ammmaduertit vel qui

4
4

Ginpſimmmnet
gisetsectsn.

Cunocs

figmg Zepnnn
“ Pennteſrern⸗

Ntbonnteerrſtek
unnerffrec
ſtbicvntqnitang
tenm dumetin
ſſerioo ſarer en
hluſr ,num
iſſinelitnng
tf.wamtnn //

VNl ites weennn

nlſcetifoenna

prinocynno

Chenacpegreri.
ſeadererſac.
Nengwütgiet!
Wbenpramſemr
ronnm venn
Wlſeusentn
lenporeſes ſol
UIeoöſator
npni d⸗abben
Mſeneloerecn
hncn aohmn.
imnsalledickan
ſmmelonsfaginin
ſmnerſbilign
(onotls dtel

alälanpzanot

fbſftdibioſire
lorntoneerck
feſedſonanit
Maſärllspni

mgſnndo
Mnledin pbnn
Mfrintiac

n

” ? MZ
=ðòð

ZU
Nernrunn

mm Gn

minueim
nanitn

Anaii

1NN
nnni
niR
Demiar
uretirm
nicmwyl,
MM
tenii
ſunheſti
TErNE.

Lapinilum gnintum

monachumm ſiſcepit alienum.xvii.q.ij. abba

tes.et de apoſt.c.a nobis.dicitur ꝙ tales fugi⸗
tiui vel apoſtate ſi nolunt redire vel habitũ re⸗
ſumere. debent capi et ſub graui cuſtodia carce
rari. Mota pᷣm Anto. de butrio. ꝙ monachi
eiecti et fugitiui reuerti volentes admittendi

ſunt ad religionẽ. niſi regula cõmadicat. et re/

gula cõtradicente nõ ſunt tamẽ in derelicto ha
lendi.ſed ſunt recipiendi vt apud loca ſus vel
aliter ſubiecta alimentent vt eis tollann vagã
dqi occaſio. Nota ꝙ regula er autantica vot
alligari. et diſoonere poteſt ꝙ monachus va ⸗/
gabundues nõ recipiatur. Mota ꝙ monaſte
ria etiam ſi oꝛdo repugnet in readmiſſione fu

uitiui poſſunt artari ad pꝛeſtandũ alimenta fu

gitiuis et eiectis vbi velint ad coꝛ reuerti.

Quero quis dicatur Ki.

fugitiuus.Reſpon.iuxta dicta coctoꝛum.qui ꝑ
ſe exiuit et ſtetit extra monaſteriuʒs. et ſe celat
abbanilicet poſtea penitentia ductus ad abba⸗
tem redeat.ff.de edili. edi.l.quid ſit fugitiuus.
Et dicunt quidam ꝙ quicquid talis acquiſiuit
interim dum eſt in fuga.acquirit pꝛimo mo/
naſterio ſicut et ſeruus cumino.ff.de acquir.

po.l. i. F. per ſeruum. Saluo niſi diu fuenit in
wpſſjeſſione libertatis. quia tunc acquirit ſibi. al

legat.ff.de acqui.x.l.per eum. 5.fi.Et intelli⸗
gunt diu. id eſt cennio.ff.a quib ma.li. non
fiant.l.ſed et ſi fideiuſſoꝛ.i.axiſto.quod notat

ic Inno. imo ꝙ in monaclp nullum temp
excuſat ouicquid querit. querit pꝛimo mona/

ſterio. allegat de teſta. c. quia. nec eſt vis in tẽ⸗
poꝛe.ita ꝙ lvc nõ halet locum in monaclv.cu

nullo tempoꝛe excuſetur. extra de teſta.c. quia

Et hoc omnino verum eſt ſi de monachatu

cõſtat. alias ſecus. extra de teſta. nuper. nec eſt

via in tempoꝛe ſed ſolum an lvc conſtet vel
non. et exquo cõſtat omnia reuocat monaſte⸗
rium. xviij.q.ij. abbates. et debent tslia de pla⸗
no ⁊ ſine libello erpediri.quia ſeruos dei ⁊c̃.in⸗

fra de accu.ca.olim.xi.q.i.ſi quis ciun clerico.

. „

Kiectus autẽ dicit᷑ qui eijcirur ab a ho. Ouid

ſi monachus fugitiuus ꝓmouetur ad aliquaʒ
eccleſiam et ibi aliquid acquirit ad quam iniu

ſte eſt pmotus. de teſtamentis.c.cuin in ofti⸗

cijs.Si cõtemplanione perſone querit mona⸗

ſterio in dubio. ſi relinquitur ab ereraneo pre

ſumitur ratione eccleſie de teſtamentis requi⸗
ſiſti ⁊ ſic diſputauit JYo.car. Auid ſi mona
chus fugitiuus vnius monaſterij ingrediur
aliud laxioꝛis regule.an ſi qind querit.querat
pꝛimo.an ſecundo in toto vel in parte dicit wᷣ

minus Anto. de butrio. ſi tranſiuit illicite. vt
quia ſine licentia ad laxilioꝛem religionẽ.que

rit pꝛimo monaſterio. quia remanſit eius mno
nachus. ſupꝛa eo.c. YJohannes. Si wero ad ſe⸗

cundum tranſiuit artius et licentia petita.ques

rit ſecundo.quia nihil cõmuneſcum pꝛimo.ar.

xviij. q. ij. c. i. de ſanctil. epiſ. . ſi monachus.

tollł.ix.et de mona. ꝭ. ſi vero relique. et extra de

renun.ex tranſmiſſa.et ſupꝛa eo.licet. NHam 1

ſeruus a omino pꝛo derelicto habitus. womi⸗

noinõ acquirit.l.quid ſeruus.ff.de ſtipu.ſer.et
l. i. C. de lati. ller. roł.l.qͥ. er quod notat ce pꝛi⸗
ui. cum olim. Interim autem ſi licentiatus
eſt vr tranſeat ad arrioꝛem ſi anteq; tranſeat a
liquid acquirit. cin acquirit. Can. er Gar. bꝛix.
Dicunt.quia anteq; ſit ingreſſus ſecundũ.non
eſt plene trannatus.xri.queſtio.ij.ſi quis.ðet.ff

teſta. mi.l.ec eo. Ideo querit pꝛimo mona⸗

ſterio cuius eſt monachus. De hac materia .
ſꝑ.in ti.de ſta.mo.ver.xli.et. xviij.queſtio.ij.
abbates. Quandgo eſſet ſcandaloſus ⁊ peri⸗

culoſus alijs. et non apte poteſt coꝛrigi capi

vel detineri. foꝛte non tenetur pꝛelatus vel cõ⸗
uentus ſeu monaſterium talem reducere ad

monaſterium.ne alüs noceat. ſi non ſperatiu

poſſe coerceri et emendari. Otilitas enim cõ
munis pꝛepi nenda eſt vtilitati vnius.quee⸗
tiam non ſequeretur in tali incoꝛrigibili. xxiiij
queſtio.iij.reſecande. Si autem ſperatur coꝛ⸗
rectio vel impedino maloꝛum eius ſi coerce⸗

anuit vel detineatur. tenetur pꝛelatus vel moęꝛ
naſterium eum coꝛrigere ⁊ cogere ad reeeunꝰ

qum. exira de apoſta. c. a nobis.
Queritur de erem F. üi.

plo quando fugitiuus non poteſt recipi ſalua

oꝛdinis diſciplina.ponunt cocto. in regula ſan
cti Benecheti exemplum ſcʒ ꝙ qui eſt egreſſus

ter monaſterium non debet recipi ad monaſte
rium.vt in.c.xxix.regule beati Benedicti.Que

ſunt iſta loca competentia in quibus ppꝛnunf·

quando habent regulam ꝙ nõ debent admitti.
Dic ᷣm Anto.de butrio.nõ admittentur vel
non ponetur cum alijs monachis ſed cum a⸗
lijs cõſeruiennbus.velſedðᷣm Hoſtien.ponen⸗

tur in ergaſculis de quibus erirxe nõ poſſint in⸗
fra de penis. tue. Quando dicetur graue ſcan⸗

dalum. vt quando dicunt ali̊ ꝙ potius exirent
qᷓᷓ; vellent ſtare cum illo.quia durare cumeo.
et ſic dicit Hoſtien.ſe vidiſſe de ſacto. t etaʒ
ego vidifloꝛentie in quadam moniaij.

Quis miniſtrabit F.iii.
expenſas huic qui detruditurad aliud monaſte
rium an abbas pꝛim monaſterij an abbas le⸗
cundi monaſterij. Olo. dicit ꝙ abbas pꝛimi.
i uj

Zitulus decimuſſextus

deſ habuit aliquiq de ſuo de illo ꝓnideat. x. vi
en e lapſis.Et etiã nõ habuit aliquid. pui

debat monaclo ſuo tꝑe penitetie.alias mona⸗
ſteriũ ſecundum grauaretur. et hot placet In
no.poſt glo. DHoſti.dicit ꝙ ſi incluſus a pꝛinci⸗

pieo habuit bona. puidebitur de illis. Si non
habuit vel habita non ſufficiuntur. er vrrũq;
monaſteriũi ſufficit ad miniſtrandũ expenſas
vtrunq; mimiſtrabit. quia ſuus monachus eſt
velſalteʒ fuit.foꝛſitan ſecundũ ſatis de ſola in⸗/
cluſione grauaf.pꝛimum ergo loc faciat in me
moriam pꝛiſtine fraternitatis.ar. C. de queſtio

nibus.l.ſeruos.ff.de pac.o.l.cum tibi ſocerũ
S. cõueni. Si vero alterum ſolũ monaſterium
ſuſficit.id ꝓuideat.ar. de inſti. c.i.xxxvi. diſt.

paſce.Si neutrum cõtribuit.tenebit᷑ capitulũ

generale. extra de ſta.mo.in ſingulis.et.c.ſi..
hec etiam. In ſubſidiũ recurrendũ eſt ad epᷣm
xc.di. c.i.xij.q.i.pᷣcipimus. et.q.ij. eccleſiarũ.

Et lvc etiam ſᷣm Boſti.potuerũt pꝛeſidentes
exequi auctoꝛitate pape ſibi cõmiſſa. hoc ſaluo

ꝙepiſcopũ nequeũt coercere extra de ſta.mo.

in ſingulis.et.c.ij..ꝙ ſi abbas.de maio.obe.

cũ inferioꝛ.et facit de lre.c.inquiſitoꝛes.li.vi.

VYgaciunt lc ad queſtion-. Refoꝛmato mo⸗/

naſterio collapſo ad nouam regulã data optio
ne mon achis antiq̃s ibidẽ remanẽdi.mõ Eli⸗
gũt ibidẽ nõ remanere.ſed alubi extrinſecꝰ vi

uere a quibus debent alimentari. Et certe de iu

re a pꝛimo monaſterio. Et hec tu vides. Et ita
de facto cõſului. Hec Anto.de butrio. Et nota
ꝙ; nõ dʒ indicari axſtataſiue fugitiuus ſᷣm iu
ra.etiam ſi diu ad longinqua vager.niſi poſtq;
ſic viuit ꝙ animũ redeundi depoſuiſſe oſtẽdit.
ff. de re mili. dveſertoꝛẽ tamẽ ꝑ ſolam temera/
riam habitus dimiſſionẽ.cum hoc facit eſt ex /
cõmunicatus. ſi redierit recipietur in mo⸗
naſteriũ ſᷣm ꝙ in regula cõtinetur.hoc intelli⸗
gitur ſi monaſteriũ regulariter viuat. alias in
Diſtrictius monaſteriũ cum vſufructu rerum
quas cõtulit pꝛimo monaſterio.que res poſtea
ad pꝛimũ monaſteriũ redibunt.xvi.q.i.ſi qua

Eert. rvi. q. vi. de lapſis. Alij vero oicunt res en

runt ſimphciter ſecundi monaſterij. O ſi nul/
lum monaſteriũ vult eũ recipere. dicit Inno.
eiectus taliter nulli acquirit.nec tenet con⸗
tractus eius. poſſet tamẽ dici ꝙ acquirit epi⸗
ſcopo a cuius iuriſdictõne nõ abſoluitur. Et ta
les eiecti qui nõ inuemunt religionẽ in qua re
cipiantur.debent nihilominus viuere regulari
ter et vvneſte ᷣm Ray. = S=ð
d.liii.

De boniſ que ac
gquirunt apoſtate. Nota p̃ᷣm coc. ꝙ ſi abbas no
luit eum recipere vel etiam neglexerit eũ reuo

care et ſic Ccenerit denegabit monaſterio re⸗
petitio bonoꝛum illius.exquo malicioſe dene⸗/
gauit alimenta.extra de infan.⁊ langui.c.i. Ex
Pꝓtinebunt bona illa ad ſecundũ monaſterium

ſi ingrediatur.alias ad epᷣm.t ipe inteligen⸗

dum eſt ſicõuent tomus deliquit in lvc. aligs
delictũ ꝑſone ſcʒ pꝛelati nõ debet in damnum

eccleſie redundare.xvi.q.vi c.ſi epᷣm. Si vero

„

nõ renuit euʒ reci

tionibusvarjs quas incurrunt religioſi. paleſ

infra in ti.de excõ.in diuerſis.c. AVncurrũt eni
inducendo perſonas ad vouendu vel iurandũ
vel ꝓmittendũ de non mutando ſepulturam
apud eos electam vel ad eligendum apudeos
Ziem cõferendo ſacramenta euchariſtie ⁊ ex⸗
treme vnctionis vel ſolenniʒando matrimoni
um abſa licentia ꝓpꝛu ſacerdotis. Item ab/

ſoluendi a ſententis per ſtatuta ſinodalia ve
pꝛouincialia ꝓmulgatis.vel excõmunicatos a
canone in caſibus nõ cõceſſis. YItem inquiſi/
toꝛes qui odio gratia vel amoꝛe vel lucro con⸗

tra iuſticiam et cõſcientiam omiſerunt pꝛoce⸗/
dere cõtra aliquem lereticum.vel alicui impo

nerent ꝑereſim ip̃am vel imponerent ꝙ impe⸗

diret officium inquiſitionis. Item mendican⸗

tes pꝛofeſſi tranſeuntes ad anquem oꝛdinem

monachalem niſi carthuſieñ.ſine diſpenſatio

ne pape.he omnes ſunt papales. Item ſepe

liẽtes coꝛpoꝛa in cimiterijs vel locis ſacris te⸗
poꝛe interdicti in caſibus nõ conceſſis velexcõ

municatos publice vel nominatim interdi⸗
ctos vel vſurarios manifeſtos ſcienter ſepeli⸗
unt. YItem audientes leges phyſicam. Irem
dimittentes habitum temerarie. Item acce⸗

dentes ad ſtudia generalia ſine licentiaſui p/

lati cum conſilio maioꝛis partis capituli. Itẽ

non habentes adminiſtranonem conſerentes
ſe ad curias pꝛincipum ſine licentia pꝛelato-

rum.vt inferant damnum monaſterijs vel pꝛe

latis ſuis. Atem poꝛtantes arma infra ſepta
monaſterij ſine licentig. Item ↄtralentes ma

trimonium de facto. Atem non ſeruantes in⸗

terdictum quod ſeruat matrix eccleſia. Its di

centes aliqua vt retrahant audientesa ſolu⸗

tione decimarum. Atem reupientes de nouo

loca vel wmos ad habitanduʒ vel recepta mu
tantes.item nõ facientes cõſcientiam cõfiten
tibus ſibi de decimis ſoluendis ſcienter veo⸗
mittendo.ſi pꝛedicant poſtea anteq; faciant pᷣ⸗
dictis cõſcientiam.ſi c cõmode poſſunt. Itẽ
minoꝛes qui tempoꝛe interdicti recipiũt ad

teuz recipere quicquid acquiſiuit ſuo
monaſterio acquiſiuit ſicut ſeruus dño.xviij.
q. ij. c. abbates.

hneraaimet
Eemintereperp⸗
cgirunicanon

u.

Cetumscuran
Tkaenim
Aigbanütiarn

Wuniecnl
Wnſteticdn

UAtnamnmi
goennne

pNlderora
Obeſtonidtenmn
Hponoclencon
Ygntnvo
WrsOvoan tr
hl poetcänz
UNtikatelais

Mioll ub
Wöneſei
6cenrincanh

(lroguums
Unenscius he
WCKtania
Egbſimidin
omrpnate⸗
ligier inen
UMenmſpeſtt
Wrſgito
na

ceſs en

imei
enmnminni
raneiu
inrn i
inmns n
lesN An
Mheiili

tens elne l
begnörſen
AIwnnun
õ
KSaſkrnß
en n

muirlinuif
mani
ſmmunmns

niriami en

nmuienangt

1rtd
me

nkpſn

— 5

cle.vl mo. grauis. quam lvd

diuina fratres vel ſoꝛoꝛes. ſeq; de terio oꝛdine
Item ingredientes monaſteria monialium

oꝛdinis pꝛedicatoꝛum vel minoꝛum niſi in cer

tis caſibus. De bis omnibus habes diffuſe in

fra in n.de eccomunicatione maioꝛi in ſuis.c.

De multis pertinentibus ad religionẽ. vt
de habitu. de ſtudio. de mendicatõne. de labo/⸗
re manuum.d eſu carnium.de cõtractibus et

obligationibus eoꝝꝑ. Capitulum ſextum.

Ebuibuſdã concer

d nentibus religioſos. Et pꝛimno de
habitu religionis neceſſario deferẽ⸗

do a religioſis. Nota ꝙ quilibet religioſus

tenetur deferre patenter habitum ſue religio⸗
nis. cum pꝛodit in publicum. Alias iplum

dimittendo peccaret moꝛtaliter niſi iuſta cau⸗

ſa illum dimitteret. puta ad euitandum ali⸗
quod periculum vt capture et inſidiarum
cum tranſfoꝛmaret haabitum. vel cum enet in
balneis vel ſtufisvel huiuſmodi. Si autem di
mitteret vel occultaret habirum ne depꝛehen/
deretur in ſcelere perpetrãdo.nõ euaderet moꝛ
tale et excõmunicationem. de qua infra in ti.
ce excom. Sed queſtio eſt. vtruʒ religioſus
pꝛecipue habens curam animarum in eccleſia
ſeculari vt ſeconfoꝛinet cum alijs clericis ſe⸗
cularibus.poſſit licite vti habitu clericoꝛum ſe
cularium ab extra. lubtus clamydem tenendo
habitum ſue religionis. Et ſi hoc faciendo inci

dat in canonem uũlum temerarie dimiſſo habi

tu. Yo. an. in nouella. ſuper regula certum eſt
in. vi. dicit. & Buutł. de pe. la. diſputans hanc
queſtionẽ terminauit. ꝙ deferens habitum
monachalem coopertum habitu clericali. eſt

eſt apoſtata.quod videtur vdie appꝛobatum
per cle.quoniam. de vi. et v. cle. Et poſt multa

argu.pꝛo et cõtra.tandem concludit. Solutio

cum talis religioſus iuſtam cauſam tranſfoꝛ/

mationis ſui habitus nõ alleget. indubitãter
dicoipᷣm eſſe apoſtatam. Et quia tali habitu

nõ vteretur in clauſtro. vt in extrauagante ne

ie nõ habemus

.

licet mens eius habeatur in parte. ne cle. vel

mo.c.ij.Et quia deferri debet deſuper. de vi. et

lv. cle. c clerici.ij. Et quia publice debet aba/

lijs diſtingui.de iudeis.c.in nõnullis.et quia
nõ dicitur poꝛtare. non woꝛtando vt debet. de re
iudi.qui ex timoꝛe.Et quis recipit habitum
quem non poteſt halere cum pꝛimo pꝛioꝛi re
nunciat ipo factoar.de pꝛeben. capi.de multa.

De ſtudio in re⸗

Idem Jo.an.in nouei.ſuper.c.quod dei tino

ſertum

rem. de ſta. mo. dicit ꝙq monachus aſſumptus

ad curam eccleſie ſecularis.non abſoluitur ab

habitu.ſ.monachalideferendo quia illud non
eſt ↄtrarium eccleſie ſeculari.quia non habet
determinatũ haabitum pꝛo clericis ſuis licet de
beat eſſe talaris.xxiij.diſ.non liceat. Et ceteri

coloꝛes veſtiũ. vt virides rubei. et hmõi ſunt

pꝛolomiti. de vit᷑.⁊ ho.cle.c.clerici.et idem dic
Arbloi.diſt. xxiij.ſanctimonialis. Quod auteʒ
dicit glo.xvi.q.vij.noua.ꝙ tales poſſunt mu/
tare habitum quo ad habitum intrinſecum.
licet ex toro non deleant.dicit Archi.eſſe verũ
quando inde eſſer ſcãdalum ex velatione talis

habitus monachalis inter clericos. vt de vi. z

hoo.cle.deus qui.Sed nullum ſcandalum vide⸗
tur oꝛiri ex hoc ꝙ religioſus deferat habitum

ſuum inter clericos ſeculares. Idem dicit co⸗

minicus de ſancto gemi.ꝙ ob ſcãdalum vitã⸗
dum licet monacho aſſumpto ad curam in ali/
quo ſe confoꝛmare habitui clericoꝛum ſecula⸗
rium.quod fieri poteſt poꝛtando chlamydem
ſed clauſam in antea cum feneſtris lateralib
vt faciunt lvneſti ſacerdotes ſecnlares ⁊ capu⸗
tium. et ſi non totum ſaltẽ quo ad illam pteʒ
qua cooperitur caput appareat ab extra clami⸗

culum retro. Sed ſi huiuſinodi monachi vtãt
habitu clericoꝛum ſecularium. vt non appare-

ant monachi de lvoc erubeſcentes. vel vt cogno⸗

ſcant pꝛopter vanitatem non euadunt moꝛta

le peccatum et cenſuram excommunicationis
Igdemœ monialibus dimittentibus habituʒ
ſuum etiam ſi expellantur de monaſterijs ſuis
et datur eis licentia. erxtra monaſterium ma/
nere.tenentur habitum deferre. qð notanduʒ
quia frequenter in vc offendunt religioſi ⁊ re
ligioſe. MUĩ

ligione HNiero.xvi.q.i.dicit multo tempoꝛe di

ſcas ꝙ poſtea poſſis wocere.ne ſis miles anteq;

tvro et magiſter anteq; diſcipulus.Oihi pla/⸗
cet vt neq; teipſum voceas. Et aug.in reg. Co

dices ſingulis diebus certa lvꝛa petantur.

Nbi nona ſcdᷣm Chomam ſecunda ſecunde.q
clxxxviij.arti.v. ſtudium comperit religioni
tripliciter. Et pꝛuino q;tũ ad id qð eſt pꝛopꝛiũ

cõtemplatiue vite. nam ipᷣm ſtudium adiu/

uat cõtemplationem directe et indirecte. Et
directe quidem illuminando inte lecrũ. O?⸗
dinatur enim cõtemplatio ad ↄſiderationem

diuinoꝛum in qua dirigirur per ſtudium. In⸗

directe autem quia ſtudium remouet cotem/
plationis pericula. ſc erroꝛes qui ſepe in con/
templatione accidunt his oui ſcripturas isno
rant. Onde Gꝛego.l. vi. moꝛał.dicit. non
1ui

nulli dumn plus erquirunt cõtemplando q; ca⸗
piant vſq; ad puerſa cogmata erumpuͤt. Se/
cundo ſtudiũ eſt neceſſariũ rel igiom inſtitute

ad pꝛedicandũ et hmõi alia exercendũ. vñ ad

TChi.i.dicit᷑ de epiſcopo cnius eſt hmõi actus
exercere.vt rotẽs ſit exhvꝛtari in vocrrina ſana
et eos qui cõtradicunt arguere.vnde et diſt.
xxxviij.dicit. AIgnoꝛantia que mater eſt cun/

cctoꝛũ erroꝛũ a cunctis viranda eſt et marime

ab his quiofficiũ cẽdi in populo ſuſceperũt

c. NMec obſtat ꝙ abſq; ſtudio literarũ ad pꝛe⸗/
dicandũ ſunt niſſi.quia vt dicit Hiero. Quic⸗

qquid alis quotidiana in lege dñi exercitatio
mribuere ſolet. vc apłis ſuggerebat ſpirituſſan
ctus.Cercio ſtudiũ literarũ congruit religioni
q;tum ad id quod eſt cõmune omni.valet eni
pꝛuno ad vitandũ carnis laſciuiã. vnde Hie/
ro. Alnma ſtudia literarũ etcarnis vicia nõ ama
bis. de cõſe. di. v.nunq;. Secundo valet ad au

ferendũ cupiditatẽ diuitiaꝝ Miero. Socrates

ille txbanus cum ad philoſophandũ pꝑgeret

magnũ auri pond abiecit. xi.q.ij. gloꝛia. Cer⸗

cio valet ad obediẽtie ccumentũ.Alugꝰ. Que
Puerſitas eſt illa lectiom nolle obtpare dum
vult ei vacare. Docet etiam de modo etoꝛdi⸗

ne obediendi. de quo.viij.q.i.ſciendñ. Nõ ob⸗

ſtar ꝙ ait ꝓphta. ps. lxr. Quoniã nõ cognoin
lireraturã introibo in potẽtias dñi.i.in virtutẽ

chꝛiſtianã. ſed lvc ma rime cõgruit religiom.

ergo eis nõ cõuenit vacare literature. Hamve
Dicit Yo. an. in noueł.ſup. c. ſane. de regu. Il
lud pᷣs.nõ intelligi᷑ de quacũqʒ literatura ſeu
Wctrina. ſed de literatura iudeoꝝ. de qua apłs
iij. Coꝛinth. iij. e. ait. litera occidit obſeruare. ſ.
ceremomalia p̃m literã que nunc ceſſant. Sed
literatura ſanctarũ ſcriptarũ bene intellectarũ
et aliarũ ſcientiaru iuuat ad introeundũ in po

rentias dñi ad cõtemplandũ. vnde Hiero. ait

Diſcamus in terris quoꝝ ſcientia nobis ꝓſe⸗
ueret in celis. Hec A:an er gd dir que ſupꝛa
dicta ſuut ꝑ tv. Zlduertendũ tamẽ ꝙ non
omne ſtudiũ cõgruit omnibo religioſis. NHam
in religionibo nõ deputatis ad pꝛedicandũ et
legendum et diſputandũ. vt in monachalibo
chafmaldulenſibus magis cõgruit ſtudiuʒ ſeu
lectio ſcripturarũ ſacrarũ a deuotoꝛũ libꝛopqᷓ;
ſeculares ſcie vel ſcie iuris. In religiombo de
putatis ad pꝛedicandũ. vt ſunt mendicãtes q;ᷓ

uis liceat in ſcientijs ſecularibus ſtudere. non

tamẽ delent in illis ouieſcere.et ꝓ totũ tps vi
te ſue his vacare.ſed ſtudio ſcripturarũ erhis
ex quibus poſſint cõſulere in foꝛo animarimn
cauendo ſibi ſempꝑ a curioſitate et inani gloꝛia
Et ex his non ſolum alijs ſed eriã ſibi ſumere
eumenta vite.

De elèmoſiniſ K.ü.

viuere religioſis aliquo modo licet et aliquo
modo nõ licet. ꝓ cuius declaratione dieit tiv.
ſe. ſe. q. clx xxvij. ar. iij. ꝙ vnicuiq; viuere licet
de eo quod ſuũ eſt vel ſibi debitũ.Fit aũt ali⸗
quid alieuius ex libertate cnantis. Sunt añt

conate monaſterio multe poſſeſſiones et danr

quotidie et bona mobilia. de qunbus ſuſtentan
tur religioſi. Et quia hõi beneficia religioſis

videntur eſſe collata vt liberius religioſis a⸗

cribus inſiſtere poſſint. Quoꝛum cupiunt ſe

fore pricipes qui tpalia ſubminiſtrant redde⸗
retur eis vſus pꝛedictoꝛũ vonoꝛũ illicitus ſi
ab actibus religioſis deſiſterẽt quia q;tum eſit

de ſe defraudarent intentionẽ illoꝑ.qui talia be
neficia cõtulerũit Debitũ autẽ eſt aliquid a⸗
licui dupliciter. Ono mõ ꝓpter neceſſitatem
que facit omnia ↄmunia. vt dicit Ambꝛo. d.
xlvij.ſicut hi.et ideo ne religioſi neceſſitatem
patiant᷑ licite woſſint de elemoſynis viuere.q̃
neceſſitas poteſt eſſe tripliciter. Pꝛimo quidẽ
ꝓter coꝛpis neceſſitatẽ ⁊ infirmitatẽ erquacõ
tingit ꝙ nõ poſſint ſibi laꝛe manuũ victum
querere.Secundo ſi id quod ex opemanuum

acquirunt. nõ eis ſufficiat ad victimn. Cereio

ꝓpter pꝛiſtinã cõuerſationẽ eoꝛũ qui non cõ⸗
ſueuerunt mainbus labvꝛare. et de his duobuſ
loquit᷑ lugꝰ. in li.de opibus monaclvx. Secũ
do modo fit aliquid alicui vebitũ ex eo qꝙ ipſe

erhibet. ſiue illua ſit ſpirituale ſiue tempoꝛale.

pᷣm illud apłi.i. Coꝛinth.ir. Si vobis ſpiritua⸗/

lia ſeminauimus.magnũ eſt ſicarnalia meta-

mus. Et ſ̃m lvc poſſunt religioſi quadruplicis
ter ł elemoſinis viuere quaſi ſibi debitis. Pꝛi
mo ſi pꝛechcent.q;uis enim eis nõ cõpetat vr

ex officio ſicut pᷣlatiſ.poteſt tamẽ ↄpetereexcõ

miſſione pꝛelatox. vt dicitur.ij.ad thimo. ij. c.
Taboꝛantẽ agricolã opoꝛtet ꝑcipere de fructibo
Secundo ſi ſint miniſtri altaris.quia vt dici
i. Coꝛinth.ix.Aui altario deſeruiũt cum alta/
ri ꝑticipant. Sacramentũ altaris vbicũq; aga

tur cõtmune eſt toti ropulo fidelium. Cercio ſi

inſiſtãt ſtudio ſacre ſeripture ad vtilitatẽ totiꝰ
eccleſie.vnde hiero. Oiq; lvdie pſeueraroſue
tudo nõ ſolum apud nos ſed etiã adpud He⸗
bꝛeos.vt qui in lege comini meditant᷑ nocte
ac die et patrem nõ habent in terra niſi eum.

oꝛbis foueant miniſtris. OQuarto ſi bona tem⸗
pꝛalia que habebant in ſeculo monaſterio lar

giuntur.poſſunt de elemoſinis factis monaſte
rio viuere.vt etiã dicit Auguſtinꝰ in li.de ope/
ribus monaclvꝛum.ſReligioſi autem qui abſ/

; neceſſitate wel vtilitate quam afferant.vo⸗

luntocioſi de elemoſynis viuere. que dantur
pauperibus vc eſt illirirum. vnde Auguſtin

finen atoſt⸗
miſrinti
(ſinikrtonmne
rrſtiwun
8 tod
6cſnineten
((le 1 nß
uminennen
cninn noſene
(eninsree

=

ncunzcgn

wnmararii.

fommohun
(pcesſrletetm

agammgaro⸗

(flſerentcare

lelheriantrc

MnTVllzf

Enfnepikchrgi
lgahenmf
Dlerenerär
Merenenchore
Noanapſia⸗
Cleris nveren

Mninencume

Giannoscnnni,
bonomnchoeran

Epglungidinein
fſnengorn e
(ſtrepe iih
mMan giqnis
MHle inet i
ulndtanna
ſpkiendunn
imfterend
Mcöſuuonor
Aüten

Gkunett

Mor

erninni 4
ie *
tegenn
Farnnanle
ſnmigigu
Gnnenen

opbsnnnen

lan ninog

möcianun
eekien

sannesnich
wreimiz
dirihni
ngmdn

nims Nn
DHNI

tiius nihe
Nzweganſt
tl i

cularibus ita et religioſis.

De labore manun S.iij.

Capitulum

in dicto li. QHullo modo decetvt iſt ea vita.v⸗/

bi ſenatoꝛes fiunt laboꝛioſi. fiunt opifices ocio/⸗

ſi. hee tho.et ad lvc facitdictum Hiero.xij.q. j.
gloꝛia. Natus in tugurio in ruſticana cmo qᷓ

vixrugientẽ ventrẽ milio et cibario pane ſatu⸗
rare poterã.nunc ſimilam et mello faſtidio.Er

tales vt dicit idem. xvi. q.ij. quoniam. quicqͥd

eſt pauperum accipiũt ꝑ abuſionẽ talium. iu⸗
dicium ſibi manducãt et bibunt.

De mendicatione S.iii.

religioſoꝛum quomõ licet vel nõ. Nota ſcõᷣm
tlv.ſecunda ſe.q.cl xxxvij.circa mendicitarem
duo poſſunt conſiderari.vnum ex parte actus
ipius mendicatõnis.que habet quandã abie⸗
ctionẽ ſibi cõiunctã. Vlli enim videntur abie /
ctiſſimi inter lvminèes eſſe qui nõ ſolum ſu it
pauperes.ſed intantũ egenteſ ꝙ neceſſe habẽt
ab alis vicrum acquirere. Et ᷣm hoc cauſa hu
militatis aliqui laudabiliter mendicant.quaſi

efficaciſ imã medicinã cõtra ſuꝑbiam lvc ſu⸗

mentes.quã vel in ſeipᷣis vel etiã in alijs pee
exemplum extinguere volũt.vnde de pe.diſ.ij.
dicitur. Siquis ſemel notatus fuerit inuidie

velcõtentionis vel elationis vicio. opoꝛtet euʒ
per cõtraria curari.i.p humilitatis exercitiuʒ.

Exercitia vero humilitatis ſunt ſi ſe vilioꝛib⸗

officijs ſubdet et miniſtris indignioꝛibo tra/
der. Ita nanq; arrogantie et humane gloꝛie

vicium porerit curare. Cõpetit etiam mendica
re religioſis.vt chꝛiſtũ imitẽtur qui dicit. Ego

aurem inendicus ſum et paup. pᷣa. In ꝑſona

enim chꝛiſti loquimr ibi pᷣs. ᷣm Hiero. Sed
quia humilitas ſicut et cetere virtutes abſq;
diſcretione nõ debent. itaoroꝛtet diſcrete ſu⸗
mere mendicitatem ad humiliationẽ.vt inde
notam cupiditacis nõ incurrant vel cuiuſcũq;
alterius indecentie. Alio modo poteſt cõſide⸗

rari mendicitas ex parte eius quod quis men
cdicando acquirit. Et ſic ad mendicandũ poreſt

homo mduci er duobus. Ono mõ ercupidita

te habendi diuitias vel victum ocioſum. Et ta
lis mencicitas eſt illicita. Alio modo exne/
ceſſitate vel vtilitate. Ex neceſſitate quidem
ſicut cum aliquis non poteſt aliunde Hhabe/

re vnde viuat.niſi mendicer. Exvtilitate

autem vt cum aliquis intendit ad aliquidv/
tile perficiendum. quod ſine elemoſynis fide/
lium facere nõ poreſt. ſicut perunt̃ elemoſyne

ꝓpter cõſtructionem pontis vel eccleſie velqͥ

buſcunq; alijs operibus ad cõmunem vtilita⸗

tem.et lvc modo mendicitas eſt licita ſicut ſe

ſertum

umm in religione vel extra quomodoet quando
ſit neceſſe. Nota pm ilv.ſecu. ſe. q. clrxxvij. ꝙ

ſub opere manuali cum manus ſit oꝛganũ oꝛ⸗

ganoꝛum. intelligitur omnis operatio et oia
humana offica ex quibus liete vminesvictũ
lucrantur ſiue manibus ſiue pedibus ſiue lin⸗
gua fiant vt vigiles. cuſtodes. aduocati et hou⸗
ruſinodi. Oꝛzdinat᷑ autem laboꝛ manualis ad
quattuoꝛ. Pꝛimo ⁊ pꝛincipaliter ad victum
querendũ. Onqe et pꝛimo hvmini dictum eſt
n ſudoꝛe vultꝰtin veſceris pane tuo. Et ſᷣm H
laboꝛ manualis cadit ſub necemirate pꝛecepti.
ꝓut ſes neceſſariñ eſt talem fineʒ. Er ideo qui
nõ habet vnde poſſit aliunde viuere tenet mas
nibu s operari cuiuſcũi ſit cõditionis.et loc ſi

gnãt verba apli dicẽtis. Oui non vult opera⸗

ri.nõ manducet.q.d.ea neceſſitate tenetur a⸗/
liqins ad operandum manibus qua tenef ad
manducanduʒ. Et eadem ratio eſt de illis qui
non habent alias vnde licite roſſint viuere.
Secundo oꝛdinatur labvꝛ manualis ad tollen
dum ocium er quo multa mala oꝛiuntur. On⸗
de dicitur Eccleſiaſtici.xxxiij. Oitte ſeruum
in operationẽ ne vacet. OJultam enim malici
am docuit ocioſitas.⁊ ſecundum lvc opus ma⸗
nuale pᷣm ſe cõſideratum.nõ cadit ſub neceſſi
tate pꝛecepti.ſi alijs modis poteſt tolli ocium
vt per meditationes ſcripturarum et laudes
diuinas et huiuſmodi. et ideo ꝓpter cauſam
non tenentur religioſi ad opera manualia. ſiẽ
nec ſeculares miſi foꝛte ad hbec ſtatuta ſui oꝛdi⸗
nis obligentur.ſicut DHiero.dioit ad ruſticum
Egyptioꝛum monaſteria hunc tenent modũ

vr nulluʒz abſq; opere aur laboꝛe ſuſcipiant. nõ
tam pꝛopter victus neceſſitatem qᷓ; pꝛoptera⸗

mime ſalutem.ne vagentur permitioſis cogita⸗
tionibus. et habetur de conſe.diſt. v.nunqᷓ;.
CTercio oꝛdinarur laboꝛ manualis ad elemoſy
nas faciendas.vñ dicit᷑ ad Ep æp.iiij.la boꝛeni

oꝑando manibus ſuis.ſ.fideles.qð bonum eſt
vt habeant vñ tribuant neceſſiratem patienti.

Et ſᷣm hve awꝛ manualis nõ cacht ſub neceſ⸗
ſitate pᷣcepti.niſi foꝛte er neceſſitate in aliquo

caſu in q̃ aliqiis elemoſynas facere teneret ⁊
nõ poſſet alias habere nõ pauꝑibus ſubueniret

In quo obligarent ſimiliter religioſi ⁊ ſecula
res ad opera manualia exequenda QAuarto

oꝛdinatur laboꝛ manualis ad cõcupiſcentiam

repꝛimendam inq;tum per hoc maceratur coꝛ⸗

pus. vnde.ij. Coꝛinth. vi. dicitur. in laboꝛibus
in ieiunijs. in vigilijs. in caſtitate.et ſecunduʒ

lvc etiam lalꝛ non cadit ſub neceſſitate pꝛece
pti.quia multis alijs modis poteſt caro mace
rari. Ot per ieiunia.vigihas. et huiuſmodi.

nec tenentur religioſi ad aha quam ſeculares

Litulus decimuſſextus

niſi pꝛopter regule pꝛofeſſionem. et ideo ſi in

ſtatutis regule nõ contineat aliquid de opere

manuali. nõ tenentur aliterad operandũ ma/

mibus religioſi q; ſeculares. Oaũt apoſtoli ma

nibus laboꝛauerũt aliqñ fuit neceſſitatis.quia

aliũde victũ inuenire nõ poterãt.aliqñ ſupero

gationis. vt ptzʒ.i. Coꝛinth.ix. Et q;tũ ad iſtud
ſecundũ nõ tenentlreligioſi in hc apim imita
ri.ſicut nec quo ad oẽs ſuꝑerogatões. Que
autẽ oꝑa ↄgruant religionie. oſtendix Niero.
de cõſe.di.v.dicens.Nunq;ᷓ de manu aut ocu/
lis tuis liber pſalterijs diſcedat.dicat᷑ ad verbñ
oꝛatio.vbi dicit glo.i.iuxta verbũ vt intentio

ad id qð dicitur. dirigaf.vel ad verbũ.i.nõ trãſ

curſe. ſed tractim ſingula dicendo. aſinfra. Spꝑ
aliqͥd boni facito. vt diabolus te inueniat occu

patũ. Fiſcellã tere iunco vel camſſtrũ lẽtis ple⸗

cte viminius.ſerat humus areole.equo himi
ne diuidant in quibus cum olera iactata fue/
rint. ſemina vel plante ꝑ oꝛdinẽ poſite aque du
cantur irrigue. inſerant᷑ frucruole arboꝛes vel
geminijs vel ſurculis. vt ꝑuo tunc tꝑe laboꝛis
tui dulcia poma decerpas.apum fabꝛicare al⸗
uearia. texantur et lina capiendis piſcibo.ſcri⸗
bantur ⁊ libꝛi er vt manus oꝑetur cibos ⁊ ani⸗
ma ſatietur lectõne.lxc ille.

De eſu carnum K.V.
in religione. Nota ꝙ dicit᷑ de cõſe.di.v. carnẽ
cuiq; monaclv nec guſtandi nec ſumendi eſt
cõceſſa licentia.nõ quia creaturã dei iudicemꝰ
indignã.ſed quia carnis abſtinẽtia apta ⁊ vti⸗
lis monachis eſtimef. ſeruato tñ moderami/⸗
ne pietatis erga egrotos.lc ibi.et idẽ dicitur
deſt. mo. cum ad monaſteriuz. Sed querit
tlv.in quolibet.i.q.ix.ar.iiij.vtrũ monachus
ſine cauſa rõnabili.ſ.infirmitatis et licentia pᷣ⸗
lati comedẽs camẽſ peccet moꝛtaliter.⁊ arguit
ꝙ ſic. ex iſto.c.carnẽ.in fi.vbi ponit᷑ pena carce⸗
ris et pnie ꝑ ſex menſes cõtrariũ facienti. Sʒ
talis pnĩa nõ imponit᷑ niſiꝓ moꝛtali.ergo ⁊c̃.
Rñ.idem tlv. ꝙ de ſe nõ eſt moꝛtale.ſicut etiã
necfrangere ſilentiũ. cuʒ hmõi ceremonialia
cõmuniter nõ ſint in pᷣcepto. Poſſet tamẽ lvc
eſſe moꝛtale rõne cõtemptus vel cõtra pᷣceptũ
cum fieret a pꝛelato faciendo hmõi et ſic intel
ligitur in tali caſu penitẽtia imponẽdoin dicto
c.pᷣm ipᷣm.&r qꝛ inregula leati Benedicti di⸗
citur ꝙ carniũ quadrupedũ omnino ab oĩbus
abſtineat comeſtio. Ex lvc arguunt aliqui ꝙ
carnibo bipedum vel gallinis et alijs auibovti
licet.ꝑ ar.a cõtrarijs qð eſt foꝛtiſſimũ regulari

ter.quod tamẽ aliqñ fallit.ſicut. C. de epis et

cle.l. cuenticulã. Et ſimiliter fallir ar. vcᷣm

Jo.an.quicõtradicit tali intellectui rõ nati⸗
ralis.et.c.xxxvi.ipᷣius regule. Nots qͥ pynir

ℳe

o an. nouelł.de obſeruatõne ieiunij. Cõ/⸗
ilum in defenſionc oꝛdinis carthuſieñ. qui e/
tiam in extrema neceſſitate poſiticarnes nullo
mõ comedunt. ꝓpter quod quidã emuli eoꝛũ
dicebant ſtatũ illũ ꝓiculoſum ex defectu chari

tatis.cõtra quos magiſter Arnoldus ſummꝰ

medicus et Chodoꝛus dicit ꝙ boc aſſerere eſt
falſum et fantaſticn. ꝓbat ꝙ ſic ſapiat lereſim
nam aduerſat appꝛobationi ⁊ tolerantie roma
ne eccleſie ⁊ fingit nouum ⁊ogma in ptinen⸗

tibus ad vtilẽ ſtatũ fideliũ ppnẽdoqñq; a moꝛ

tis ꝑiculo non poſſe ſine vſu carni iverari. er
ſic ad vite longitudinẽ carniũoſum neceſſariñn
ð eſt falſum. Nam vt dicit virtus vitalis de,⸗/

cit aut ꝓꝑ maliciã moꝛbi illã reſoluentis aui
ꝓpter defectũ alimenn ꝑ quod habet cõſerua⸗
ri vel reſtaurari. Pꝛimo caſu ꝓbat per dictum
yrocratis dicentis.ꝙ ſi pꝛe furia moꝛbi cibus
exlibeatur ſuffocatõnis vel alterius grauami⸗
ne ſuperaddito cogunt vitamfinire celerius.
deficientibus autem pꝛopter penuriam alimẽ
ti ſi dnegetur cibus et medicationi ſubdant.
expirant velocius tabefacti patet per id ꝙ deſi⸗
cienti pꝛopter moꝛbi magnitudinem nõ pꝛo⸗

ſunt.ſed nocent carneſ. Sed veficientibns pꝛio

pter alimenti penuriam pꝛoſunt. Sed pꝛobat

plus competere vinum mediocriter maxime

aromaticum et vitella ouoꝛũ mediocriter mol
lia.ideo ꝙ velocimima digeſtione cõuertuntur
in laudabilem ſanguinem et multum et quaſi
ſine fecibus.Acarnibus autẽ et ceteris alimẽ
tis aliqua pꝛedictarum cõditionum deeſt. Cõ⸗

cludit ergo ꝙ ad virtutẽ vitalem vel cogniti

uam plus conferunt ſupꝛadicta qᷓ; carnes licet
fateatur ꝙ ad cõfoꝛtandum virtutem motiuã
plus competant carnes. quam dicit inducen⸗
do galienum.ſcʒ cõfoꝛtatione virtutis motiue
non eſſe in egris neceſſariam.quia modicum

egent ipᷣius operatione.ergo necegent neceſſa

rio vſu carnium ſed bene vſij vini. Apoſtolus
moclico vino vtere propter ſtomachũ ⁊c. Di⸗
num enim letificat coꝛ lvvminis. Coꝛ autẽ eſt

pꝛincipium virtutis.vitalis.que cõfoꝛtatur per
coꝛdis leticiam. Sed et in dicto oꝛdine multi
ſeneſcunt et viuunt etiam octogenarij.Et an⸗

te diluuium nõ comedebantur carnes.diſtin.
xxxv.ab exoꝛdio.et longius viuebant.hec om
nia Yoh. an. ibidem. Et hec ſcripta ſunt. vtre⸗

ligioſi qui ſcõᷣm regulam ſuam vel cõſtitutio⸗/

nes ſuas non debent carmibus veſci. credant ꝑ
talem abſtinentiã carnium nõ ſibi abbꝛeuia⸗

re dies ſi hvc obſeruant.nec ꝓ quacunq; debili
tate carnes comedanr. et contra illos qui hoc

Nu
ſecsizen
mus Nalechi⸗
fſudigie
A nati fune
ſtuinriglirun
nl vmrig'en

See —— =—

ni i
anin
glintii⸗
nimntuſnin
(piͤin i in
leniin ſ

nrodirt inh
ſtncanaſanon
Eunenpepent
sesntum te
Anakepnſana
Congeagebnti
Geronotump

ylinätſen
AaAdſinswwe

ahengpun⸗
eſtpnöichigni

clilorſeo⸗
Mriloptgu
(Neeleſe,t.

Atabopensan

lcinne Pi⸗
cAmnnriniſektt
enſcoitanenn

ℳ

e lamwgeon
blacngſre

—
=n

ekuſpinpt
npnnfigeoff
Petamggenöt

ffngtenuntne

=,☛ ⸗e⸗ ==
E =

6 pomini D

epumnie

mignehs

Aur

niiin

aniian
rnnne

awlinen

Vail nd

efmnnie

unim
ninminten
aum

emaick

nnir i
mNiN
unräwoörmn
“
bosiaasi
mGCNNNN
ſenmönnn
WcuIWNUN

un unnn
EEderiHENSâ⅞

üum uumnen
eaptenert
mriin inn

—

manent

LbmENN.
is iin

Qapinilum ſertum

nõ obſetuant ad ercuſandui excuſationes in

ccatis allegates ſine eſu carnium ſanos nõ

poſie viuere. Religioſus ſimpier iuder eſe
nõ poteſt. f. de iudi...cum pꝛetoꝛ.nec ꝑ cõpꝛo⸗
miſſum poteſt recipere arbitriũ qꝛ nõ debet eſſe

diſceptatoꝛ foꝛenſiũ negocioꝝ.xvi.q.i.mona/⸗
chi. et.c.de pꝛeſentium.ſed arbitatoꝛ ſeu ami⸗
cabilis cõpoſitoꝛeſſep̃t.xi.q iij.inmiſtũ. Et hvt
intelligendũ eſt de imperio ſui pꝛelati. vt extra
de poſtu. c. i. hec eſt ſententia Guil. Duran.et
Hoſti.Religioſus ſi eſt oꝛdinis minoꝛũ nõ pᷣt
eſſe executoꝛ.vt in cle.exiui.de verbo.ſigni.Si

eſt alterius oꝛdinis nõ pᷣt eſſe executoꝛ niſi pe

tita licentia: obtẽta.vt de teſta. religioſos. li.
vi. talis quoq; etiã ſi ſit exempꝑtus vel pᷣlatus.
tenef᷑ reddere rationẽ oꝛdinaxio.et oꝛdinarius

tenetur exigere. de teſta. c. religioſis. in cle. Re⸗/

ligioſus qͥ; ᷣm Yo.an.ſup.c.vt officiũ.de he⸗
reti..li.vi.nõ roteſt exercere off icium tabellio
natus in alijs q;ᷓ cõtra vreticos. Sed Guibł.in
ſpeculo dicit. ꝙwetera inſtrumenta cõplere po
teſt. nõ autẽ aſumere noua.Ceſtis q; eſſe põt
ſi requirat ad lilerandũ lominẽ a moꝛte iniu⸗
ſta vel quacũq; pena vel falſa infamia vel aln

damno. a delet in hmõi teſtiñcari.dvummodo
nõ ſit in cauſa ſanguinis.xi.q.iij.quiſqͥs. NHi⸗

de tamẽ de lvc plenius ſupꝛa ti.eo.Religioſus

factus ep̃s vtrum teneat᷑ ad obſeruantias re
gulares. Reſpon. ſanctus Clv. aquino. ſe. ſe. q.
clxxxv.ꝙ ea que ſunt in regularibo obſeruãtijs
que nõ impediunt pontificale officiũ.ſed ma⸗
gies valent ad pfectionis cuſtodiã.vt pauꝑtas

et caſtitas.ad hec remanet obligatus et ꝑ con⸗
ſequens ad poꝛtandũ habitũ ſue religionis q;
eſt hmõi obligatõnis ſignũ. Et quis habeat
redditus roſſeſiones⁊ hmõi eccleſie.nõ tamnẽ
habet illa vt ꝓpꝛia ſed vt diſpenſatoꝛ omnniũ bo⸗
noꝛum eccleſie.xij.q.ij.ſi pꝛiuatũ. Pnde non
eſt abſolutus a voto pauptatis ſicut nec a vo/
to obedientie. Nã ꝑ accidẽs eſt ꝙ obedire nõ
tenetur ſi nõ habet ſuperioꝛẽ.ſicut abbas mo/

naſterij qui tamen nõ eſt abſolutus a voto obe

diẽtie.Ea vero que officio pontificali repugnãt
ſicut ſolitudo.vigilie.ſilentiũ.abſtinentie gra⸗
ues.ex quibd impotẽs redderetur ad exequen⸗
dum pontificale officiũ ad hee nõ tenetur. In

alijs etiam que nõ repugnãt pᷣt diſpenſatione

vti ſᷣm ꝙrequirit neceſſitas perſone vel officij

et cõditio hvyminũ cum quib viuit per modum

quo et pꝛelati religionum ſecũ diſpenſare pñt
in hmõi. Satis his videt᷑ cõcoꝛ. Hoſti.

De contractibus
maleficijs.Nota pᷣm AInno.et Doſti. ꝙ ex cõ⸗

X

g. vi.

obligationibo vel pmiſſis factis cum alijs vel

tractibus initis cĩẽ monacho vel abbate obli⸗/
gatur quis monaſterio.quia pᷣt monachꝰ actõ
nem acquirere.ſed nõ pwteſt obligare mona
ſterium. Onde q;uis abbas ſeu monaſterium

poſſiragere.tñ non tenet᷑ reſwondere niſi de eoo

quod ad eum ꝑuenit. Et licet omms cõtractꝰ

ꝓhibitus monaclv ſit. niſi imperante abbate

ij.q.iĩ.nõ dicatis.et.xvi.q.i.ſunt nõnulli.ho
intelligitur inq;tum monaſteriũ obliget.ſed
obligatio alterius ad monaſteriũ poteſt ꝑx mo⸗
nachum acquiri.et ſimiliter po ſeſſio p mona/
chum fugitiuũ.ff.e acqui. poſſeſ.l.i. Si tamẽ
monac v ſit cõmiſſa adminiſtratio.tunc ex cõ⸗
tractu ipius monachi obligatur ipᷣeſed nõ co⸗
gitur ſoluere.quia nõ habet vnde.extra de ſo.
Odoardus.ſecus de maleſñcio cõmino ꝑ mo
nacum vel abbatem ſᷣm Inno.et Hoſti.quia
delictum ꝑſone in damnũ eccleſie redundare
nõ debet. de re. iu. e. delictum. li. vi. niſi q;tũ ad
monaſteriũ ꝑueniſſetvel in eius vtilitatẽ ver⸗
ſum eſſet.ar.x.q.ij.S.hoc ius.·r

De re buſ ablatiſ F. Vii.
monach. dicunt Ynno. et Boſti. ꝙ ſi res e⸗
rant monaſterij vel etiam alterius monaſte⸗
rium ad reſtitutionem tenebat tunc aget mo/⸗
naſteriũ.ſi vero nec eius erant nec ad reſtitu⸗
tionem tenebat᷑ tunc aget ille qui eſt wminꝰ
rerũ.ita tamẽ ꝙ ſi res erant depſite apud mo
naſterium et abbas vidit eas ſubtralai ⁊ facile
erat abbati eas liberari.ſatis credit Anno.ꝗ⸗

abbas tenetur inſolidũ ꝓpter wlum.ſed ſi nõ

vidit nec ꝓhilvyre ponuit.nõ videtur etiã ſi mo
nachus abſtuliſſet. quia non obligatur ex eius
maleficio.vt dictum eſt. Item dicit Yoh.in
glo.xij.q.i.nõ dicatis ꝓ monachus agere non
poteſt nec cõueniri rõne ↄtractus ſicut ille qui
ceſſit bonis.et de lvc notat᷑ in glo.xi.q.i.de ꝑſo⸗
na. Item agere nõ pᷣt de iniuria ſibi illata. ſed
tñ eius pᷣlatus agere pᷣt.miſi platus abſit vel ni
ſi: reliquerit ꝓcuratoꝛẽ inſtar filijfamilias. ff.

de iniurijs.l. ſed ſivnus. habent tamẽ monachi

ius eligendi et ius accuſandi ſuũ abbatẽ ſine
licenria eius.qꝛ lvc eis a iure cõcedit᷑.

Monachuſ factus 9.vViüi.
rectoꝛ eccleſie ſecularis ſᷣm Hoſti.ſi talis eccle
ſia pleno iure ſpectat ad monaclvs pꝛefectus
monachus remanet in ea ſubiectus abbati.⁊
ſeruabit oĩavt pꝛiꝰ pꝛeter tria ſcilicet ieiuniũ.
ſilentium.et vigilias.que cõmode ſeruari nõ
poſunt in eccleſna ſeculari. argu. xvi. queſtio.i.

nemo pᷣt eccleſiaſticis obſequijs deſeruiret in

Zitulus decimuſſextus

monacłvꝛũ regula oꝛdinate pſiſtere vt ipᷣe di/

ſtrictionem monaſterij teneat. ait Bꝛego. Si
eccleſia non ſpectarad monachos ſed ad epᷣm

tunc monachus inſtitutus a tribo ſubſtantiali
bus nõ abſoluitur ſimphciter.nã et cõtinentiã

ſeruare tenet.et ſi ab obedientia abbatis abſol
uitur tñ imperio epiſcopi ſubijcit᷑qui de cetero
erit abbas ſuus.et talia diſpenſabit rõne com
miſſe adminiſtratõis.Et ſi habet ſociũ nõ ex ⸗
cuſatur ab eſu carniũ.de ſta.mo.c.qð dei timo
rem..et hoc niſi ſit infirmus.de cõſe.di.v.car⸗
nẽ. vel niſi imperante epo qui abbas ſuus eſt.
Si aũt ſociũ nõ habet.c õfoꝛmare ſe poteſt cũ

his cum quibo viuit.ar.di.xli.quiſqͥs.in omni
tñ caſu habitũ deferre vebet. nec poteſt dimitte⸗/

re temerarie.alias eſſet excõmunicatus.vt di⸗
ctum eſt ſupꝛa in pꝛimo. S. hunꝰ.c. Et dicit In
nocen. ꝙ talis rectoꝛ factus nõ delet eſſe ſine
ſocio monaclv.qð intelligit ſi cõmode fieri pᷣt
de ſta. mo.qð dei timoꝛẽ.et hvc vtiq; melius et
tutius.ſed ſi nõ poteſt cõmode tunc non tenet
halere ſocium Boſti.

De pꝛelatis religioſoꝝ.abbate.abbatiſſa.et

quõ deleant inſtrui nouiti. Capitulũ.vũij.

E peelatis religio⸗
d ſoꝛum. Mota ꝙ nõ ꝑ ep̃m ſed per
monachos debet abbas ſeu pꝛelatuſ

inſtitui oꝛdinarie. vt dicit. xviij.q.ij. P toturn
niſi in ſuis ↄſtitutionim aliud caueat. Oñ gre⸗

go.abbatẽ cuilibet monaſterio nõ aliũ ſed quẽ

dignũ moꝛib er actibo monaſtice diſcipline
cõ mum conſenſuↄgregatio popoſcerit oꝛdina
ri volumus.O Jonsſteria tñ et monaclvꝝ di⸗
ſciplina ꝑtinent ad epiſcopũ in cuius territo/
rio ſunt.vt dicit᷑.xviij.q.ũ.Ad ipᷣm enĩ ꝑtinet
cura oĩs dioceſis.ix.q.iij.c.ij.t hvc eſt veruʒ
niſi ſint exempti vel in ve pꝛiuilegiati.vt ſunt
mendicantes ⁊ multe alie religiones mona/
ovꝛum ⁊ alij.qꝛ? tunc de his in quibo ſunt pꝛi⸗
uilegiati nõ habent ſe intromittere. Qui enĩ
nõ ſunt exempti pñt ab epᷣo a dignitate abba⸗
tie deponi.ſi nõ bene ſehabent. Oñ.xviij.q.ij.
dicif. Si qͥs abbas cautus in regimine.humi⸗
lis.caſtus.imiſericoꝛs.diſcretus.ſobꝛiuiqʒ nõ
fuerit.ac diuiua pᷣcepta verbis et exemplis nõ
oſtẽderit ab epo in cuius territoꝛio cõſiſtit. et
a vicinis abbatibo.et ceteris deũ timennbus.
a ſuo arceat᷑ vvnoꝛe.etiã ſi oĩs ↄgregano vicijs
ſuis cõſentiens abbatẽ eũ halere voluerit. Et
in ſe.c. dicit᷑. Abbates ꝙ hulitate religionis
in ep̃oꝝ poteſtate cõſiſtant.et ſi qͥd extra regu⸗
lam fecerint.ab epᷣis coꝛriganf. Si aũt epus

voluerit monachũ inſtituere in eccleſia ſeeuuxz

lari et abbas nolit. monachus obediet potius
abbati q; epo. xvi.q.i. eum ꝓ vnlirare. Si rñ

eccleſie vtilitas loc engit. cogendus eſt abbas
P ſuũ ſuꝑioꝛẽ vt cõſentiat. Atẽ ſi monachus

velit cõſfiteri epiſcop.vel pemitẽtiario eius.nö
pᷣt abbas ꝓhibere. cũ epus ſit oꝛdinarius oim
ſue dioceſie.et hoc miſi eſſent erempti.vel yra
riũ ſit in eoꝝc õſtitutionibo cõfirmaris a ppppa
vel hoc habeant ex pꝛiuilegio.Abbas in colla-

tione alicuius pꝛioꝛatus nõ pᷣt aliqð onus no
uum im ponere. de ſup. ne.pᷣ. qꝛ regulares.in

cle.Abbas⁊ quilibet pᷣlatus ↄuentualis dʒ re,
quirere monachos fugitiuos ⁊ ad clauſtrũ re⸗

ducere.ſalua oꝛdinis diſciplina. de reg.c.neva

gandi religioſi. Quos oꝛdineſ poſſit abbas co

ferre etquõ habes ſupꝛa. Abbas vnus non
teſt pꝛeſidere in diuerſis monaſteris.de re⸗
i.w. c. fi. Atẽ nulli monachi vel religioſi pñ̃t
pᷣene pluribo pꝛioꝛatibus gurid eecleſejs
loabentibo cuxã aiaꝑ.etiã ſi eadẽ cura nõ ꝑepi/

ſeops ſed ꝑ p̃ᷣſbvreros ad eoꝝ pñ̃tarione inſti

tutos ꝓ epᷣos habeat exerceri.niſi autoꝛtate ſe
dis apłice.vel ſi vna ex eis ab alia dependeat.
vel ſi ſint annexe adinuicẽ. Et qͥcũq;:alẽ pꝛi/(
oꝛatũ vel eccłiain obtinẽs uſceeritaliuchn 1

mo pꝛiuatus eſt ipſo iure et ſtanim tenerur dij

mittere. vt ꝑ eum ad quẽ ſpꝑectat lilexresferat.
et niſi dimittar fit ineligibilis.er deler penitus

epelli ab vtroq;. extra de pꝛeben. cum ſingula

li. vi. Item pꝛioꝛatus eccleſie. aut admimi⸗
ſtrationes ſeu officia vnius monaſterij ↄſueta
per eiuſdẽ monaclvs. gubernari nõ debẽt com⸗
mitti monachis alterius monaſterũj ſine licẽ/
nia pape.et ↄtra hvc oꝛdinantes ſunt pꝛiuati p
teſtate ꝓuidendi de ipᷣis.et recipiẽtes ſunt in⸗

eligibiles ipſo iure depᷣlen. c. cum ſingu. li. vi.

cunq; nomine pꝛelato dat woctrinam Aug. et

Benedictus in regula.Dicit enĩ Aug.ſepm
bonoꝛũ operum pꝛebeatexemplũ. coꝛripiat in

quietos.cõſoletur puſillanimes.ſuſcipiat inſir

mos. patiens ſit ad omnes. diſciplinam libena

habeat. metuendus imponat.et tamen magis
amari a ſubditis appetat q; timeri. QAueom⸗
nia pulere et diffuſe Ombertus væclarat in er⸗
ſitione regule.Nam cum pꝛimo halxant p⸗

lati deo reddere rationem de ſubditis. pᷣm il/

ludad Hebꝛe.vlti. Apſi peruigilant quaſi ra⸗

tionem redchturi ꝓ amimabus veſtris. er cum
anime ſint pꝛecioſe.et deo chare.chꝛiſti ſan /

guine redẽpte ⁊ tamfacile ⁊ multipliciter pe⸗
ant. ideo multũ hñt timere in reddenda rone
et ideo Augꝰ.quanto in loco ſuꝑioꝛi tanto in

(tugietin

nhſuN/
unkſi

ol⸗

. Gaigfril

ngiird

ginen ſbet

Cnpaſffane

lendaunt ui⸗
ſeiei ſtnen
nöcuntrur
—
Eencienlcret
Aiusrlgdſſin

Manr hn
xrftungnin
ßvinitantd
dhbnuflanin
mipuine preĩ
mnrtirieſewlik
Uuntaunimw,
igtocicaneit
iicnitautſ

ſlugengähe
widinei
Pna Amt
Pupuosbinas
ſaprein paurmr
ſamligcoinein

ienteſl
Aemedetſuſc
nteeleredir
uenunfimin
fuctimwn
nammniche
mnnmnf
ſſegentſſunt

Ewikteninf

iſen
hertin

ninchisc
Aintene
luüſtide
eaſling⸗
N

en nſint
õ

Wus nonten nl
mmsfnun
s Eregi
ncanil

eA

1A MI
Aninsiipni
maNilen⸗
ANNN
véina Oenn
MensMi
npinkn
an Peunſi
igNS
intntn
n r li
lerunpn,
nunE
vlgenmn

ſiti eni ſunt pꝛelati vt ſignum ad qð ſubditi ſa
gittas operũ ſuoꝝ delent dirigere. Onde ſcõᷣm

LCapitulum

periculo maioꝛi verſatut. Dꝛego.in moꝛał.mi⸗
lericoꝛs deus quem tenere diligit. ab exterioꝛi
bus pᷣlationis occupationibo abſcondit.tamẽ
impoſitũ onus a ſuperioꝛi ꝑtinaciter recuſare
nõ debet. ne diuine oꝛdinationivideat reſiſtere
ſed inuigilet adcuram. Et pꝛimo dando bonũ

exemplum.ſm illud xpᷣi Yo.xiij. Exemplum

enĩ dedi vobis.vt quemadmodũ ego feci oĩa.
ſcʒ dei placita implendo.ita ⁊ vos faciatis.Po

Bꝛego.iot moꝛtibo digni ſunt.quot erempla
ꝑditõnis ad ſubditos tranſmittũt. Nec etiã
exempla ſufficiãt.ſed coꝛripiat inquietos. AIn/
quieti dicunt᷑ qui ocioſitate vel curioſitate de/

uicti ſecñũ ↄſiſtere nõ pñt.mõ intus mõ ertra.

mõ cum fratribus mõ cũ extraneis ſine cauſa
hincinde vagant.Nicium eſt aũt aliqð coꝛri⸗
gendũ.vel qꝛ eſt manifeſtũ.vel quia cõturbat

alios. vel qꝛ diſſimilatõne nullũ.vel leuius re⸗

putamr.et quia inquietudo oia iſta facit.ideo
coꝛrigẽda.et ſi lvc viciũ qð paruũ multis vide

tur eſt coꝛrigendũ.multomagis grauioꝛa. ali⸗/

as pᷣlato imputant.di.lxxxvi. inferioꝛũ. Cõſo⸗

lare delet puſillanimes. Puſillanimitas ex a⸗

nimi puitate ꝓcedit dũ ſcq; qͥs timer eſſe pecca
tum vbi nõ eſt. vel ibi eſſe ꝑiculũ vel nimis ax
duum ⁊ quaſi impoſſibile.qð nõ eſt. et hmõi.
vſti ergo cõſolandi ſunt verbis ⁊ exẽplis ſan⸗
ctoꝛũ.chꝛiſtus ait uc.xij. Nolite timere pu⸗
ſillus grex qꝛ cõplacuit patrimeo dare vobis

regnũ. Debet enã ſuſcipe infirmos. Sed ſᷣm

Vmber. eſt multiplex infirmitas.vt coꝛpalis
languoꝛ. debilitas cõplexionis. Pꝛimũ dʒ ſu/
ſcipere in ꝓcurando remedia. Secundũ in di⸗

ſpenſando in ieiunijs ⁊ hmõi. Eſt tercia infir

mitas carnis ſcʒ lubꝛicum cum eſt occultum.
et hunc debet ſuſcipere occulte admonẽdo. nec
ipᷣm repellere debet ne vitet confeſſionẽ. Eſt et
quarta infirmitas moꝛũ ſeu paſſionuʒ vt ſunt
iracundi.impetuoſi. et queruloſi. et hi ſuſcipiẽ
di ſunt animãdo eos ad bonũ inter bꝛachia pa
tientie. dant eni olatoa alqjs cauſam exercitij
et meriti.tñ et coꝛriaeui ſunt aliqñ cum alios

offendũt. Eſt aũt infirmitas inſtabilitatis. et

hi ſuſcipiendi ſunt cõfoꝛtando eos ad ꝑſeue/
randũ.Eſt etiã infirmitas dubij de fide. vel de
ſcrupulo cõſcientie.et hi ſuſcipiendi ſunt ami⸗
mando eos ad bonũ.Eſt etiã infirmitas impꝑ/

fectiõis et his cõpatiendũ eſt. nec cogẽdi ſunt
ad aliquid vltra ſtarũ ſuũ.ſed exhꝛtandi adv⸗
tilioꝛa.qð etiã dicit Genedictus in regula.DHe

bet et patĩa vti ad oẽs.iq;uis ſit in loco ſuꝑioꝛi
et habeat onus regiminis ⁊ ſit diſtraetꝰ in mul
ris occupatiomibo que oĩa pᷣbent ſibi occaſionẽ
iinpatiẽtie.iñ quia multa inde ſequunt᷑. et in

ſeptimum

iuſticiag eñ impedit ab ea ſemper delet cauene
Hiero. Irã vince parientia ⁊c. de cõſe. di. v. c.
nunq;ᷓ.nõ tamẽ dimittat coꝛrectõnes.ſed cum

patiẽti et tranquillo aĩo faciat ⁊ lemẽtia. Oñ
et rer apũ dicit᷑ nõ habere aculeñ ad pungen⸗
dum ſed ad inſinuandũ.pᷣm Sene.ꝙ rectoꝛ de

let vri clemẽtia nõ vindicatõe.niſi p bono cõ
muni ꝓut expedit. Debetetiã exponere di⸗

lciplinã. i. regule obſeruantiã facere obſeruari

in quib oĩbus pꝛimꝰ debet eſſe. Et vt dicit Ge

nedictus in regula. debet cogitare abbas. de
ſingulis in quibo diſpenſat. halet deo reddere

rõnem. et videat ne ſine cauſa rõnabili diſpẽ/

ſet. alias diſſipatio erit et peccatũ. Delet etiã

facere ſe timeri. ne cõtemnar auctoꝛitas eius.

Caueat aut.dicit benedictꝰ.ne ſit nimis ſuſpi
cioſus.qꝛ ſicnũq;ᷓ bene ſibi erit.nec quies ſub
ditis. Oeler tñ diligenter inuigilare. etocca⸗

ſiones maloꝛũ tollere. agis gũt ier rere
ilitras

ſe diligi q;ᷓ timeri.qð inducit pᷣcipue hum
VHñ beatus Franciſcus in regula ſpecialiter pᷣ
latos ad humilitatẽ vꝛtatur.

De abbatiſſa. hec ..ii.

nec aquã benedicere nec confeſſiones audire.

nec penitẽtias ſacramẽtales imnponere pᷣt. nec

aliquẽ actũ ſacramentalẽ exercere. vt de pe. et
remi.c.noua. Itẽ nec ipᷣa nec aliqua feĩa pᷣdi⸗

care wreſt. vel publice wocere. pᷣt tñ ſuas ſubdi
tas exlvꝛtari ⁊ infoꝛmare.nec poteſt oꝛdinerm

ſuſcipere.nec ſuꝑ ſpiritualibus iudicare. Itẽ
nec excõmunicare voteſt nec ab excõmunica⸗
tione abſoluere.de ma.et obe.dilecta. Sed ad
dit Guił. Credo ꝙ poſſit pᷣcipere ſuis pᷣſpyte⸗/
ris ꝙ excõicent. Permaxime opoꝛter eam ha⸗

bere curã de clauſura monaſterij. et ꝙ die no⸗

ctuq; clauſum ſit. et claues teneat ipᷣa ſecum.
nec indifferẽter alicui det.niſi pꝛudenti ⁊ ↄſciẽ
tiate. Cũ aliqua monialis vocat ad locutoꝛiũ
vel cum ea vadat.vel alias mittat maturas et
vneſtas. Non ꝑmittat ingreſſinnetiam mu⸗
lierum cõſanguinearũ ſine cauſa neceſaria. fa

ciat euitare oẽm familiaritatẽ monialiũ cum

quibuſcũq;.et ipᷣa ſit pꝛima. Pꝛocuret eis de
ſacramentis pluries in anno ſumendis.ſcʒ cõ
feſſionis et cõmunionis.et auditionis miſſe
diebus feſtis.et pꝛecipue attendat.ꝙ querat
cõfeſſoꝛem qui ſit timens deum. et intelligat

neceſſaria religiom vt faciat eis cõſcientias de

ſubſtantialibuſ religionis.nec tamen womeſti

cus alicui fiat. Attendat ꝙ viuant in commu⸗

ni et de vna burſa.ita ꝙ omnia lucra in com/
muni habeantur. Ad abſtinentiam etiam ab
eſu carnium. lineis.et culcitris.et ad ieiunia

inducat quantum poteſt. ſi ſunt ſub regula.

Que ad iſta obliget. ſimiliter de ſilentio.

l

Zitulus decimuſſertus

Teneat frequ eter capitulũ. de culpis ſemel ad
minus in ebdomada. in quo exhoꝛtetur moni/

ales ad obſeruantiã religionis ſue.Repꝛehen⸗

dat et pumiat defectuoſas plus et minus m
defectum et qualitatẽ ꝑſone. Hõ faciat diſpe/
ſationẽ cõtra regulã ſine magna cauſa. Pꝛoui

dere faciat diligenter in firmis. ſed multoma⸗
gis nouitijs de bona magiſtra. Caueat a pactõ
nibus in receptionibus alicuius ad habitum

qꝛ ſimoniacũ eſt.ſoliciari faciat ad oficum.

et “ ſit pꝛima.et vt dicat᷑ debito modo et ſi/
ne

gere. et in oĩbus ſit vigilans.
De monialibus

mendicantiũ nõ debent recipi.niſi que poſſunt

de ꝓuentibo monaſterij abſq; penuria ſuſten/
tari. alias nulla eſt receprio. Itẽ nulli inhone/
ſte vel enam honeſte perſone deber patere acceſ

ſus vel ingreſſus ad moniales.niſi ex rationa⸗
bili er honeſta cauſa ⁊ de illius ad quẽ ſpectat
licentia ſpeciali. Pꝛelatis pᷣcipiturot in oĩbus
monaſteruüs monialibo etiã exemptis puide⸗
ant de clauſura ad expenſas monaſterij. vel de

elemoſynis fidelibus. Et idem pꝛecipit abba
nbus et alijs inferioꝛibo pᷣlatis.quoad mona

ſteria ſibi ſubiecta. Atẽ moniales debent ma

nere ſub ꝑpetua monaſterij clauſura niſi pꝛso

tãto vel tali moꝛbo.ꝙ nõ poſſet abſqʒ graui ꝑi
culo vel ſcãdalo moꝛari.et qñ abbatiſſa vel pꝛi⸗
oꝛiſſa debet alicui tꝑali dño alicuius feudi oc/⸗
caſione hvmagin facere. vel p̃ᷣſtare fidelitateʒ
iuramenti.nõ poſſit facere apud ipᷣm.ꝙ ꝑ ꝓcu
ratoꝛẽ pꝛeſtet.poterit exire cum lvneſtate ⁊ de

centi ſocietate.et pᷣſtito iuramento eodẽ veſti

gio reuerti debet. ita ꝙ in fraudẽ reſidentie nil
fiat. Oñi pales nõ debent abbatyſſas pꝛioꝛiſꝭ
ſas.et alias moniales habentes officia mona/
ſterij pmittere linigare coꝛam eis. ne opoꝛteat
eas euagari.p ſtatuendis pcuratoꝛibus et ipᷣi
dñi ſi cõtrafecerint.p ſuos oꝛdinarios cõpellã
tur. Epis et alijs pᷣ latis iniungit᷑.ꝙ negocia et

cauſas momaliũ dictarũ faciant coꝛã eis fieri
ettractari ꝓ pꝛocuratoꝛẽ earũ.ſiue etiã ſint lx⸗
magia ſiue fidelitates ſiue iuramẽta.vel quie

quid aliud.hec oia a pꝛincipio.S.ſunt.extra de

ſta.mo.piculoſo li.vi. onaſteria q́; monia

lium etiã ſi ſint exempta. debent ſingulis an/
nis ꝑ oꝛdinarios viſitari.vt de ſta.mo.c.atten
dentes. in cle. vel alius eo ſciente vel ratũ ha⸗
bente. Oonaſteria qq; puellaꝑ longe a mona

ſteris monachvx. aut ppter inſidias dialvli.

aut ꝓpter oblocutiones vminũ collocent.ſi⸗

locutionibo vanis. exinde in exercits ne
ſintocioſe lvneſtis tñ et nõ vanis rebus lectõ
nes libꝛoꝑ deuotas et ſingulares faciat eis le/

KF. Ui.

Nota pꝛimo ꝙ in monaſterio monialium nõ

cut habetf.xviũ.q.ꝗᷣ.c.in decima. vbi dicit tunc
ſalubꝛia rpᷣo vicatis virginibo ꝓbamquãdo
eis ſpuales patres eligimus.quoꝝ nõ ſolũ gu⸗
bernaculis tueri.ſed etiã dectrinis edificari po/
ſint. ea tũ circa monacivs caurela ſeruata vt
remoti a familiaritate ear. necvſiq; ad veſtibu
lum accedendihabeant familiare ꝓmiſſuʒ. Er
ea.q.c.diffinimus dicit᷑. Si aliquà ſuã ꝓpin/
quã monachus videre voluerit. in pntia abba
tiſſe huic cõfahulet᷑.i.colloquat᷑ modica ercõ⸗
pendioſa verba ⁊ in bꝛeui ab ea diſcedat. Feie

etiã q;tũcũq deo lacrate. vt moniales vaſa et
pallas ſacras aut veſtes quibo dño miniſtrat.

otingere nõ debent. vel incenſuʒ circa altare de
ferre. di. xxiij.ſacratas.et de conſe di.i.c. veſti⸗
menta. Et q;tũ ad coꝛꝑalia que aliqñ dicun᷑
palle. oc vtiq; ſeruandũ eſt..et ſeruat᷑ coter
qꝛ ꝑ oꝛdinatos in ſacris lauande ſunt.et etiaʒ
exterſoꝛia calicũ.Auantũ aũt ad alias pallas

altaris.que etiã dicũt᷑ toballie ⁊ veſtes ſacras
vrt canices planetas voſſalia.et hmõi nõ vide
tur illicitũ eas tãgere ⁊ reſarciri ⁊ lauare. ſicut
ſeruat᷑ cõiter ex cõſuetudne.

De foꝛma inſtru..iüi.

ctiõis nouitioꝝ. Daãc foꝛmã pulcre mradit dĩs
o o. crairans oꝛdis pᷣdica.in li.de poſſeſ/
lonibo. ex his qᷓ xps egit erga diſcipulos ſuos

cũ fuerũt cum eo vt nouitij.Et ronit.xij.regu⸗
las circa hoc qualiterſcʒ recipiendi ſunt noui /
tij. et quomodo imbuendi oſtendit multimo/
de. Pꝛimo enim recipit eos a cura ſeculi ſuo

ruui diuiſos.ſicut ptʒ Oath.inij.Luc.iiij. Yo.

ij.optime eis patefacta vita artitudine quã te
nebat.ſicut ptʒ ex illa voce ad Andreã.veni er
vide. Secũdo obtentu pꝛemi celeſtis ad amo
rem regule inflamauit ab alijs ſemotus. et in
monte poſitus quiete dicere cepit. Beati pau/

peres ſpiritu ⁊c. In quibus octo leatitudinib⸗
omnis auſteritas religionis cõſiſtit.ſicut patet
oↄſideranti.ihi eĩ pauꝑtas in pꝛima obediẽnia.

hũilitas ĩ ſcdᷣa.oꝛõ ⁊ plãctꝰ ſiia alioꝝ ecrimini
in tercia. In quarta ſollertia obſequioꝛũ circa
infirmos lvſpites ſanos et hmõi. In quinta

ieiunioꝝ ⁊ famis et ſitis ꝓpter deũ grauitas.

Patia cirea ſuppoꝛtatõʒ ſocioꝝ inquietoꝝ in
ſerta. In ſeptima vero tolerãtia pugne victoę
rioſe carnis ⁊ ſpñs. Et in octaua acerbitates

pſecutionũ.q̃ er pᷣdicatõne diuini verhi ſequi

xebebat opoſius expꝛmunf. Cercio regulã mi

randã omnis pfectõis in gratiã tradidit eis in

illo ſermone vbi ſuo oꝛe ꝓlato. in qᷓ qui pꝛius
latebãt patefacti ſunt oẽs theſauri ſapie ⁊ ſci7
tie dei. ibi ↄſilia. ibi declarant pcepra ibi mod
oꝛãdi.et regula ſe cuſtodiẽdi a lupis⁊c.q etias

nõ puto ꝑ aug.illũ facũde poſtulantẽ lermonẽ

ſälnſtlico⸗
itnieno,

Dſonſnsek anr
ſalannaln
eetmolta

Oepamoemore

Un obeis dtßei

ſtwenseos.ner
xllowl baalin

Mofnirehitht

Uetanmomeni
locnotvrantorun
ngeviſenosge
aonitrtöe⸗
pnaickccone
ſhamaendnan
Unibinepodee⸗
Cnociczſneda
Atiſoreretine⸗
Penttatoium,

Mutinntnane
Vymfremminpn
ſponininnm
eemmn oinw in
kinienetſan
iicnlagsoruſs e
Htenebatcum
enigenere,
ionnenogan
(nndiacens
Urlisſnens.

Duſigſenn re

Amn
a

„ —

õ

Trantune
an.

nſt AH

minmnn

Gagnien

ndpi
Gend frainen
resKt

mur

weunian
ueniceiun
biße

Margr huß

õl

sci N
geinn uii
ir innini
=
nsethni
erei
Fiarinſe
R

”

milann

apitulum octanum

eſſe erplicata coplete mira ſuauitate tradunt.
Ouarto ſuis exemplis eos cõfirmat. nõ ſolñ
vitam cõtinuans artazʒ. ſed miracula plura foꝛ
taſſe ad eoꝝ cõfirmationẽ faciẽs.que alias nõ
feciſſet.ſicut a ſimili pᷣt haberi ath. xi. de ſi⸗
gnis que oſtendit coꝛã duobo diſcipulis a Yo⸗
hanne tranſmiſſis ad chꝛiſtũ.vt interrogarẽt

eũ.tu qͥs es.Cõfoꝛtabat etiã eos ꝑ coctrinaʒ

quã coꝛã eis populis pᷣdicabat.et feruoꝛẽ ex cõ
uerſione multoꝝ quos ad eũ videbant reduci.

Quinto ſeeis affabilem redebat iuxta indigẽ

tiam infirmoꝝ nondũ valentiũ duros ſume⸗
re cibos.illos a turba poſt pꝛedicationẽ ſeque/
ſtrans.et parabolas q̃ turbas latebant ſecrete
reſerans.vᷣm quod in illo ſtatu erant capaces
Sexto omni diſcretõni vtebat cum eis nõ ar/
tans eos in nouiciatu ad arta ieiunis.quia no
uum vinũ veteres vegetes fundũt.rõnabiliter
declarans.ꝙ nõ debent filij nuptiarũ ieiunare
q;diu ſponſus eſt cum eis. Inſinuabat tamẽ
ꝙ impoſterũ infallibilirer opoꝛtebat eo s ieiu/
nare. et multa ꝓ defenſione poꝛtare veritatis.

Septimo crebꝛo repetebat eis quid erat fien/

dum ab eis vt pᷣdicans ꝓpłis.aut pticulariter
inſtruens eos.ſiue dulciter repꝛehendẽs.cum
verbo vel facco aliquid indebitũ cõmittebant
aut omittebãt debitũ. Octauo ab eis ſe ſepa⸗
rabat ad momentũ.er ad eos ridebat vt pᷣſen⸗
tia coꝛroboꝛati ⁊ oꝛdinati.etiã a leuibo abſtine
rent que dei ſeruos graues et maturos nõ de⸗
cent. Nono viſitatõe de ſerti aut montis aſcẽ⸗
ſu.non quidẽ ocioſus ſed plurimũ fructuoſus
ipos materialiter recreãs.ne tedio frangeren
tur ab incepto rigoꝛe pꝑ modicñ recedebat.De
cimo aliqñ ſinebat eos pati penuriã victꝰ aut
etiã foꝛte veſtitus.dubia moꝛtis ſuſtinere ma

re turbato.ium vt inciperẽt aſſueſcere penis 2

aduerſitatibo.tum etiã vt ſuã vt ſuã fragilita⸗
tem recognoſcerent.ac tercio vt recurrendum
ad ipᷣm foꝛent impulſi.Ondecimo frequentiſ
ſimis oꝛationibo recreabat.ſicuta ſimili omni

die credo oꝛõnes ſingulariter habens. qꝛ poſt

nonitiatũ eoꝝ eſt ſcriptũ.ꝙ ad loꝛtũ gethſemi

ni. qui locus oꝛõis erat inſtitutus.idẽ frequẽ/

ter cõuẽniebat cum diſcipulis ſuis. Duodeci
mo nevnq; grauerentf ocio lectõnibo exercita
bat illos interrogans.et dubia ꝓponens atq;
obſcura dilucidans cum cetris innumerabili
bus regulis ſanctis.

De diſciplina religioſoꝝ in cõuerſando cñ
alijs.in ambulãdo.in ſtando.in habitu.in ge⸗
ſtu.et in ſilentio.
Capitulũ octauum.

.
.
. .

—

E diſciplina ait pſal

miſta pᷣs.ij.A ꝓpꝛehendite diſciplinam

nequãdo iraſcatur ominus et pereatis devia

iuſta. Appꝛehendite ait.i.voluntarie ſumite.
quia nõ aliter eſſet vnle. Diſciplina autẽ eſt
triplex.diſciplina dei.diſciplina pᷣlati.et diſci⸗

plina ſui.Diſciplina dei eſt flagellũ. ꝓuer.iij.

Moli negligere diſciplinã dñi.nec dencias cũ
ab eo coꝛripis.quem enim diligit vmminus ca
ſtigat. Infirmirates et alia aduerſa debent pa
tientiſſime ferre plus q; ſeculares viri. Oiſci⸗
plina pꝛelati eſt que coꝛrigit ſubditũ ꝓ defecti
bus verberando. et iſta voluntarie velet ſumi
etiam ſi nõ cõmiſiſſet defectum. Et de hac põt
intelligi illud pᷣs.xvi.Diſciplina tua id eſt pᷣ

lati qui eſt ei loco vei coꝛrexit me in ſinem ⁊c̃.
Sict beatus benedictus dando diſciplinã mo/
naclv pꝛo ſua leuitate diſcedendo ab eo diabo

lo per hanc emendatus eſt. Diſciplina ſui eſt
triplex. Ona eſt verberum qua ſe percutit. et
iſta eſt vtilis ad repꝛimenduʒ tentatõnes car
nales. Dnde beatus Franciſcus tentatus de
lvc dedit ſibi notabilem diſciplinam ad vincẽ⸗
dum tentationem. Dalet etiam ad ſatiſfacien

dum pꝛo peccatis ſuis et alioꝛum. Sicut legi/

tur de ſaneto Hominico. ꝙ tres diſciplinas ſi)
bi dietim dabat ad ſatiſfſaciendum pꝛo pecca⸗
tis ſuis. eoꝛum qui erant in mundo. et qui in
purgatoꝛio.Ad ſvc etiam valet ad cõfoꝛman⸗
dũ ſe chꝛiſto. De quo Eſa.liij. Oiſciplina pa⸗
cis noſire ſuper eum ⁊c.quia ffagellatus fuit.
Alia eſt diſciplina ↄpoſitõnis exterioꝛis.et de

hac in. 5. ſequenti. H
Hi *

Quõ religioſus di
uerſimode ſe dʒ hr̃e in diuerſis ſtati cum di
uerſis ꝑſonis ᷣm vmb. in ſtaru pᷣlatõis ſeoʒ
hr̃e ſolicite.Ro.xij.qui pᷣeſt in ſolicitudie.In
ſtatu ſubiectõis ſubiectiue.ad heb.xiij.J. Sub
iacete pᷣpoſitisvr̃is. In ſtatu ſanitatis laboꝛio
ſe. An ſtatu infirmiatis cõſolatoꝛie.i. non ſe

ceiſcere aĩo. Lhvb. v. Foꝛti aio eſto. In ſtatu

iunioꝛi q̃ſi ignoꝛãter. Ecci.xxrij.Aldoleſcẽs loę/
querelin cã tua vix.⁊ ſi bis interrogatus fuer⸗
hʒ caput reſponſum tuũ. et vbi ſunt ſenes nõ
multũ loquaris. In ſtatu ſenioꝛi ſapiẽter.vti⸗
litati.ſ.cõmuni vacando. Sapientes ſenes de
lonis terre tractabãt. In ſtatu ſublimi humi⸗
liter.ecci.ii.OQuanto magnꝰ es humilia te in
oĩb In ſtatu inferioꝛis ↄſtãter vt nõ aſpirat
ad ſublimioꝛem.i.Coꝛinth.vij.Seruusvoca
tus es. non ſit tibi cure.Et ſi lc ſeruandum
eſt in ſtatu viliſſimo. Ot eſt ſeruitus.multo
magis in aljs. Item cum diuerſis perſo
nis diuerſimode conuerſanduz eſt. Mam ad

Titulas

”” latos ſe delet habere obedienter. ad læb. xiij.
Dirdite pꝛepoſitis veſtxis.Ad ſocios coequaſ
les amabiliter. Señ.ſociabiliter viuetvt ama/
re appetas et amari.Ad minoꝛes paterne.ſcʒ

eeox edi ficationi intendẽdo.ſicut apłs wocebat
diſſcipulos.i. Coꝛint.iij. Canq; ꝑpuulis inxjo
lac vobis potũ dedi. Cũ officialibus tranquille

nõ pturbando eos.heſſoł.v. Pꝛopter opus

AUloꝝ pacẽ halvte cũ illis. Cum diſcolis pacifi⸗

ce.pᷣs.cum his qui oderũt pacẽ erã paciſicus
Cum viris ſanctis ſancte.pᷣs.cum ſancto ſan
ctus eris.Cũ forinſecis ſapienter.qꝛ neſciturx
quid intendat. ad Cołxiij. In ſapietia ambu⸗
late ad eos qͥ foꝛis ſunt.Cum mulieribo pudi⸗
ce. i thi. v. Juuenculas obſecra. vt ſoꝛoꝛes in
omni caſtitate. Cñ pauꝑibus affabiliter ecc̃i
iiij. Cõgregationi pauperũ affabilẽ te facito.
Cũ diuitibo curialiter.ne.ſ.exaſperẽt vł aſpe/⸗
rãtur ſʒ qdã ſagacij curialitate trahat᷑ ad bonũ
ſicut chꝛiſtus ad ʒachũ inuitãdo ſeipᷣm ad co

medendũ cum eo Luc̃.xix.Cũ wvmeſticis ᷣm

carnẽ ſpiritualiter. Ro. ix. Optabam ego ana
thema eſſe a chꝛiſto ꝓ fratribug meis ⁊c. Cũ
aduerſarijs patienter. Ro. xij. Hõ vos defen/
dentes chariſſimi. In actibo ſuis mãſuete ha⸗

lere.ij. Thi. ij. Seruũ dei nõ opoꝛtet litigare.

ſed manſuete habere ad oẽs.Cũ oĩbus de eo⸗
rum vtilitate agere. vt chꝛiſto lucrifiãt. Ecci
xxxvij. Cum irreligioſo tracta de ſanctitate. et
cum iniuſto ve iuſticia et cum timido de bello.

id eſt repꝛehende tales deeoꝝ vicijs loquẽdo

de virtutibus que deſciunt eis.vel ̃m tiv. eſt
locutio illa yronica.⁊ tune eſt ſenſus ꝙ homno
in petendo cõſilium nõ vbet ire ad eos q̃ ſint
affecti in cõtrariũ.Oñ Bꝛego. in paſto. oſten
Ae g ad diuerſos diuerſimode eſt loquendũ
Vtẽ ſtando delet habere oculos demiſſos.exem
plo publicani. Sedendo nõ debet tybias diua
raare vel pedes diuidere. zach.xvi. Diuiſiſti

pedes tuos. Nacendo cauere velet ne diſcoope
riat ſe vt noe. An diuinis officijs reuerenter

ad Heh.rij. Seruiamus placẽtes illi cũ inetu

et reuerentia. Itẽ diligẽter Hiere.xlviij. a

ledictus lvmo qui opus dei facit negligenter

m vnã litrerã. Arem timide.ps.ij. Seruite
dño in timoꝛe.ne ſq; in aliquo offendatur. AIn

miniſtrando in tꝑalibus ſedule.iiij.re.iiũ.Ec
ce ſedule in omnibo miniſtraſti nobis. In co⸗
cendo delet cauere.ne in aliquo ſe magniſicet

ſicut fecit heliud. Yob.xxxiij. Atem in coꝛri/

gedo ſiue ad partem ſiue publice modeſte.ij.
thoi. ij. Cum omni modeſtia coꝛripientẽ eos qð
ſit cum nõ erceditur modus in aggrauatõne.

vel aſperitate loquẽdi. Item in iudicando et

puniendo.qñ opoꝛtet.ſemꝑ debet miſceri miſe
ncoꝛdiam.exemplo chꝛiſti. In diſuputãdo ca

mine quieſcente. P

decimuſquartus

litigare. In cõſilio pꝛouidus. eremploe ioſepis

i. Re.xviij. Oauid pꝛudenter ſe halebat in oĩ⸗

bus ad que ſaul miſiſſeteinß.
De diſciplina et con .ii.
roſitione in ambulãdo. Nota ſᷣm Hmier. in
expoſitõne regule.debet hvmo incedere nõ ni⸗
mis feſtine.ſicut quidã qui interduʒ pᷣcipites
incedũt nec nimis lente.vt videant᷑ numera/
re pedes.ſed mediocriter nõ incaute. ſed cũ p⸗
uidẽtia.ne offendat ad lapidẽ.vel ponat pedeʒ
in luto vel lubꝛico.vnde cadat vel coꝛruat ſuꝑ.
alios.vel nõ teneat bonã viã. Itẽ nõ eſt ince⸗
dendũ collo extento vt filie ſyvon nec ceruice e⸗
recta vt ceruus.nec pectoꝛe ꝓminęti vt gallꝰ.

nec cũ cõmotione ſpatularũ.et bꝛachioꝝ venti

latione quaſi remigantes.vel cubitoꝝ angula⸗
tioneſe ꝑ ventẽ tenendo. vt womicelli. vel ir/
reuerenter pᷣcedendo que oĩa ſunt ſigna ſuper⸗
bie. Item rephendunt qͥ in cedẽdo ſꝑ vident
triſteſ.neminẽ ſalutãtes nemini ſe ingẽteſ.ne

mini vnq; affabilitatẽ oſtendẽtes. nunq; ſola⸗

cium aliqð ſocio faciẽtes.nullũ in aliquo ver⸗

lere debet a lite. ij. thi. ij. Seruũ dei nõ opoeten

Cſen
Woln
an
nn gun

uuſnhnn

Prinlazni
nn
i
Mng hel⸗
dcitin

rpun

Wſvne ng,
nnfunl
m önsftond

R
7

ſontnnmns,
lelknn,
nnimetpttli
iredihewelnin
Cenatcäictapann
ſrahleonnio⸗

eſclrinune⸗

bis bonis edificantes. ſed quaſi in amaro ſilés6
tio tota die pgendo. Itẽ nõ incedendu cũle/

uitate ⁊ diſolutõe.ſed dicedo pſalmos oꝛatio

nes vel meditando aliq̃d. Repꝛelvnſibiles e,e

tiam ſunt.qui nimis defacili diſcurrunt.nune

hinc nũc inde.Repꝛehendunt᷑ qui nil fructuo⸗

ſe agũt in via ſpiritualitervel tpaliter.⁊ mul⸗

tromagis qui damnoſe incedũt frangetes ſe⸗

pes ⁊ cõculcantes ſata.vt faciãt viam cum da⸗

inno alioꝛum.

De diſciplina inſtã ſ.ii.

do ſᷣm Hmber. Nota ꝙ reßhenſibile eſt in hv⸗
ſce ꝛimo cũ ſecũ ſtare nõ pt.
ſed ſemp cũ alijs. Señ. Signũ eſt lone men/
tis ſecũ cõſiſtere. Secũdo ꝙ ſecũ cõſiſtens ceſ
ſetab opere ocioſus.cõtra qð eſt illud Niero.

ſp aliqð boni facito. de cõſe. di. v.c. nunq;. Cer
cio ꝙ nõ vacet ſpeculatõni.aliqñ reſpicẽs mẽ

taliter mõ ante ꝑpicula.mõ retro peccata com⸗

miſſa. modo infra penas inferni.mõ ſup gan/⸗

dia paradiſi.modo a dextris ſanctoꝝ exempla
modoa ſiniſtris tempoꝛaliũ vana. Itẽ quarto
debet quis cõmemoꝛari magis inter viros q;
mulieres.ecc̃i.xlij. In medio mulierum noli
commoꝛari. Item quinto magis inter gra⸗
ues viros qᷓ; leues. Señ.inter illos cõmoꝛari
qui te facturi ſunt melioꝛem IAtem ſexto ma⸗
gis inter conũmiles q; inter magnates. Ecẽ
vxvij. Dolatilia ad ſibi ſiłlia ↄuertunf. Itẽ ſe⸗
ptimo moꝛandũ eſt magis in locis occultis q;

taniitee l
6epkitatign
Dataplin
fefronber h
6Surrcgci ginne

=D

☛r

(CAarreſcireron

mm Rannece
nsſcenaeingii
Gadhanedtbard

(ylikdten⸗
(olſtencunte
(xſciinnnens
fonchorgporian
rtrapricecn
iiinol roesolen
uniſeofenions
Wüpociaponunt.
Wrikanctenci
Mocllop apeni
fecſerneozisslo

uennlecomn

minhi

Pdetinoen

Aun gteratcrio
Ankkonnnelagu
lzſuene
Mixdniſsſ
Antemns
umgltrtr

Erſinimn⸗

ekſnggirong
Letingninn⸗
Mtetſhzeſan

Nii

—

LAntäinn

naltiſi

i Sideenn

ivgtiiker
ckeni, iſ⸗
tin iithhan
nimdpru

CLapltulũ octauum

publicis. Onde de ſanctis viris ad DHebꝛe. xi.
In ſpelancis et cauernis terre. YItem octauo

magis in locis ſecuris qᷓ; ꝑiculoſis. vt plateis

et locutoꝛijs. Item nono magis in locis ſan/
ctis.vt in eccſeſia qᷓ in locis cõmunibus.ioh.
xix. aria ſtabat iuxta crucẽ ’7.
De diſciplina ha g.iiii.

bitus ᷣm NHmler. puidendũ eſt. neſeruo dei

veſtis ſit nimis longa.vel nimis bꝛeuis.nimiſ

lata vel nimis fira vel clauſa.vel nimis foꝛma

ta vel nimis infoꝛmis.nimis deſluens vl ni /

mis ſuccincta.nimis ↄpoſita nimis nmitida vel

nimis ſoꝛdida. nimis laniata. vel nimis repe/

tiata. nimis aptata. vel nimis inepte relicta.
nimis diſſuta vel ninis curioſe cõſuta. Cauẽ
dum eſt etiã circa panniculos ſortulares.coꝛri⸗/
gis cultellos campulos tabulas burſas ſacel⸗
los ſigilla ⁊ ſimilia. ne aliq̃d fiat in iſtis. qð ex
pꝛecio curioſitate vel ſupfluitate vel ſeculari⸗
tate aliqua poſſit aliquid repꝛehenſibile iudi//

De diſciplina in ge F. V.
ſtibus vᷣm Dmber. HNugo tde ſancto vict. ſic di⸗/
cit. Sunt quidã qui nõ niſi buccis patentib-

auſcultare neſciũt.et quaſi palatũ ad verba a⸗
periunt. Alij qui in agendovel audiendo quaſi

canes ſitientes linguã ꝓtendunt. et ad ſingu⸗
las actiones labia velut molam toꝛquẽdo cir⸗

cumducũt. Alij loquentes digitũ extendunr.

ſuꝑcilia erigunt.et oculos in oꝛbem notantes
cuiuſdã intrinſecus magnificentie conatus o⸗
ſtendunt.caput iactant.comã excutiunt.veſti
menta coaptãdo cõponunt.Et latera quaſi cu⸗

bitando. pedes oſtendendo. ridiculos agendo

foꝛmã ſue oſtenſionis faciũt.Alij tantũ alterã
auriũ voci apponunt.quaſi ambe non fuerint
facte ad audiendũ.Zllij ad iter videndũ. alteꝝ
tantũ oculoꝝ aperiũr.Alij cum maioꝛi ridiculo
cũ medietate oꝛis loquũtur. Sunt pᷣterea mi⸗
le larue.mille coꝛruptiones nariũ.mille coꝛro
ſore⸗ labioꝛũ.q̃ decoꝛẽ diſcipline deturpant.
cille.
Quomogo ſedebet . Vi
habere diuerſimode in diuerſis locis ſᷣm Hm
bertum In oꝛatoꝛio mature.iuxta altare reue
renter.iuxta reliquias timoꝛate.in capitulo ſi⸗
cut chꝛiſtus ante pꝛeſidẽ iudicandus.ſ.ſcõm
VHmber. de miſſis aſpectibo.vultu hilari.rarus
ad verba pꝓmptus adobpꝛobꝛia.ſ.ſuſcipida.
Patus ad verbera.in ſcolis attente.in cella vti
liter.in refrectoꝛio et omni ↄmeſtione religio
ſe.et linguã a loquẽdo reſtrin gat.oculos non
circundet.ſuꝑ eſcam ſe nõ effundat.munde co

ſeruandũ eſt

megdat. vt alvminatiõz alijsnõ fariet. An cꝛ/

mitoꝛio quiete.vt alios nõ inquietet.in infir⸗

mitoꝛio nõ queruloſe.exemplũ de laʒaro vlce⸗

rnbus pleno ⁊c. An hoſpitio lete.in camerisve

recude in locutoꝛio nõ ocioſa. ſvtilia dicat. in
oꝛto vel pꝛato mediſatiue. OJat.vi. Cõſidera

telilia agri ac. In alijs officijs neceſſ ratis. vt

„

oquina. canipa. cellario etr hmõi. ꝓ diſciplina

ap łs ait.Ocioſe diſcunt circũire wdmos. Cũ
iuuenculis nõ ſe inueniat.ſolus in cella vel in
coꝛmiendo vel alijs locis ſecretis.ouia diabo⸗
lus circuit querens quẽ denoꝛet. et ibi de mulie
re rõne ſexus tẽtat. de adoleſcente rõne etatis
wxat.vt di. Gerñ.Et ad tollendũ ſuſpitiones

alioꝛum. et pꝛecipue in regiomibus vbi viget

vicium cõtra naturam.

De diſciplina s.vii.

ſilentij. Oultũ eſt vtile et neceſſariñ cuncens.

*

et pcipue religioſis. Oñ et ab omnibus patri⸗
bus religionis. certo tꝑe et loco inſtitutũ eſt
eniãa bonis nõ neceſſarijs tñ verbis abſtinen
do. Dnde pᷣs. Obtmutui et ſilui a bonis. gra⸗
tiam diſpoſitiue gignit.in cuius figurã ʒacla/
nas tacens.iohannẽ qui interpꝛetat gratia ge
nuit. Joꝛntudinẽ ſpiritus addidit. Eſa. in ſilẽ
tio et ſpe erit foꝛritudo veſtra.Sicut olla coo⸗

perta feruet cito. diſcoopta retardat ppter e⸗

uapoꝛationem.ita et mens tacens vel loquẽs
ad cõtemplationẽ inducit.Creñ.iij.Erit ſoli⸗
tarius et tacebit.et leuabit ſe ſuꝑ ſe. Sapien⸗
tiã auget. Nã et pitagoꝛas diſcipulis ꝑ quin⸗
quenniũ ſilennũ imperabat.vt tacendo diſce
rent poſtes loqui. Secundus eriã płᷣs er eo ꝙ
loquendo fuit cauſa moꝛtis matris. ita ſtrictũ
ſilentiũ ſibi induxit.ꝙ nec etiã imperatoꝛ ale/

xander moꝛtẽ ꝓmittendo potuerit eũ induce⸗

re ad loquendũ. Nec eſt cõtra qꝗð dicit᷑ Eſa.
vi.Oe mihi qꝛ tacui.quia hoc eſt verũ quãdo
eſt neceſſariũ loqui.vt pᷣlans coꝛrigendo.peni
tentibus ↄfitendo.fratrũ delicta fraternaliter
admonendo.t tanto diligentius de bet iſtud
obſeruari.quãto nil valens coꝛ ꝑi nocere.mul
tum aĩe Pdeſſe. Et ꝙ teneri deleat ſilentium.
habes de ſta.mo.cũ ad monaſteriũ.
De exemptione religioſoꝛum et alioꝛñ’.
Capitulum nonum.

Eeremptis tam re⸗

d llgioſis q; alijs.qꝛ religioſi moder-

ms tpibus ſunt quaſi oẽs exempti
a iuriſdictõe oꝛdinarioꝝ.ideo hic de greimptls
2

ſeruand nunq́; aparear nin p iuſta ne
ceſſitate.ne ſumilis ſit illis mulieribo de quibo

= —☛
WRür

i ſciendũ ꝙ ſiue clerici ſeculares ſiue reli /

voſi fiue oſpitalarij. qui etiã aliqñ ſunt exem
Prin Nateſe exemptos. et allegãt pꝛiuilegia
ſua reqͥſiti ab oꝛdinarijs oſtẽdere tenent.a en⸗
am tradere trãſcripta articuloꝝ.de qinbo fuerit
cõtrouerſia.ꝙ ſi ad exemptionẽ allegãt ſolam
pꝛeſcriptionẽ vñt ð hoc facere fidẽ.ꝙ ſi allegẽt
vtrũq. tũc ſi pꝛiuilegiũ ad plenũ nõ ſufficiat.
ſiʒ te nõ cauſaʒ pᷣbeat pᷣſcribendi tenẽt᷑ pᷣſcriptõ
nem ꝓbare.et ꝓbatõe pendẽte nõ turbentur

Qõ ſi nõ allegat.nec erhibent ſaltẽ tale pꝛiui⸗

legiũ qð cauſam pᷣſcribendi pᷣbear. dioceſani
vtant᷑ iure ſuo.ex de pꝛiuił.c.cũ ꝑſone.li.vi.di
cit᷑ etiã ꝙ in loco ↄgruo ⁊ ſecuro.aut aliqͥb vi⸗
ris pꝛudentibo.et oĩ ſuſpitõe carentiba ad hoc
ꝑ dictoſ oꝛdinarios depuratis infra terĩm cõpe
tentẽ ꝓ facti q̃litate.et ipoꝑ oꝛdinarioꝑꝝ vel de⸗/
legatoꝝ ſuoꝛũ arbitrio moderandũ.iuſto impe
dumẽto ceſſante debeãt dicta pꝛiuilegia oſtẽde⸗
re.et ad legendũ integraliter erhilere.eo.c. et
ti. Obi dicit glo.ꝙ ſi oꝛdinan dicit ſuã eẽ iu⸗
riſdictionẽ.et ſubditus lvc neget. bñ cogno⸗
ſcet oꝛdinari an ſua ſit iuriſdictio.de reſcript?
ſuꝑ l̃is.ſed ad oẽm ſuſpitionẽ tollendã meliꝰ
videt᷑ expediendũ ꝑ delegatos.d fo.cõpe.ſi qͥs.

Vtẽ exẽpta eccia etiãämonachi canomici.⁊ cle

rici cõuerſi ⁊ ꝑperuo oblati intelligunt᷑ exepti
nõ aũt pᷣſbyter qͥ ꝑrochianoꝝ curã halxt.q̃ ad
ea qᷓ ad ipᷣam curã ꝑtinẽt.nec ipſi ꝑrochiani.
er de pᷣi. ꝑ exemptõʒ.li.vi.Si aũt canonici ali
cuius eccleſie eximant ipi ſoli canonici nõ aũt
eccleſia vel alij eius deric ſunt exẽpti.Si vero
clerici cuiuſuis ecclene eximunt᷑.iũc tã canoni
ci qᷓ; alij clerici erimunt.nõ aũt eccia ꝑ ̊ exi⸗
mit᷑.niſi ahud ĩ exemprõiſpꝛiuilegio expꝛimat
de pꝛiui.c.ꝑ exemptõʒ.li.vi.vbi glo.ſup lo
pſ byter qui curã hʒ.ꝙ tales pᷣſ biteri hñt inſti
tui ab ep̃is.⁊ intelligunt eſſe ꝑpetui.aꝛ neque
unt abſq; cã rõnabili reuocarr: remoueri. etiã
p epos vt de capel.mo. c.i.li.vi. Et lvc caſu p
pter curã ⁊ ꝓpłm nõ exemptũ.pᷣlat exẽptusvꝗ
dit ad ſinodũ epalem. vt de pꝛiui.c. vt aplice.
li.vi. Itẽ dicit glo.ſuꝑ verbo alij clerici.ꝙ nec
etiã cõ uerſi vel oblati erãt tũc excpti.qꝛ verba
pꝛiuilegioꝝ ſtricte ſumunt᷑ ꝓut verba ionant.
Itẽ ꝑ monaſteriũ vel hinòi locũ exemptũ in⸗
telligi dʒ tã de ip̃o q; de cimiterio vninbo mo⸗
naſteriͥ teatns oꝛtis et areis.q̃ ſunt iurta ec
cleſiã. ar. xij. q.i.neceſſaria. .c.nulla. xvij. q. iiij
difimmt It⸗ exempti nõ pñt cõſtruere oꝛato
ria vel capellas in locis nõ exempns ſine licen
tia dioceſanoꝝ nec etiã in ſic cõſtrucnis tꝑe in⸗
terdicti ĩ caſiba nõ expꝛeſſis celebꝛare.vel face
re celebꝛari. alias ꝑ oꝛdinarios cõpeſcant᷑.et
ſi ꝓpterh̊ cõſeruatoꝛes ferret ſnĩas ↄtra oꝛdina
rios eoꝝ ſentetie nõ valeret. ex᷑ de pꝛiui.c. au⸗

toꝛitatẽ. li. vi.

exẽpti ſine licẽtia dioceſanoꝝ valeãt cõſtruere
oꝛatoꝛia in locis nõ exemptis.vel in ↄſtructis

facere celebꝛari. Nota textũ pulchꝛũ alerãdri

ij. e de pꝛiui.c.cũ vbi dicit cũ et plãtare.inqͥꝛ
ſacrã religionẽ.et plantatã fouere modis oib⸗

debeamus. nuſq; hvc meh exeqͥmur.qᷓ; ſinutri

—☛

fectũ inpediũt.cõminſa nobis aucte curemus.

De exemptis etiam i.

re ea q recta ſunt.et coꝛrigere ea q virtutis ꝓ⸗

nota ꝙ quacũq; gaudeãt libertate.nilꝛilomin

cõueniri pñt coꝛã oꝛdinarijs rõe delicti.vel cõ/

tractus.vel rei de qᷓ cõtra eos agit᷑.et ̊ mſi de/

lictũ ſit cõmiſſim vel cõttactus initus.vel res

illa de qua agit litigiũ ſit in loco erxẽpto. Item
nõ pñt ↄueniri vbi comiciliũ hñt.ſi alubi delin

quãt vel cõtrahãt.vel res ipᷣa exiſtat. Nec etiãẽ

pñt dioceſani illoꝝ locoꝛum vbi wnicilium
hñt remittere exemptos ad locũ vbi delique⸗/

rut vel cõtraxerũt.vel res ipᷣa cõſiſtit.et᷑ de pꝛi/

ui. volẽtes. li. vi. Itẽ in eodẽ.c.volẽtes dicit
ꝓquiboa ſede apoſto.eſt indultũ.ne interdici
ſuſpendi vel excoicari a quocũq; valeãt. ſicut
ſunt q;plures religioſi.in quoꝝ pꝛiuilegijs cõ/

tinef.ne qͥs epᷣs vel archiepᷣs monaſteriox ſuo

ruũ monachvs ꝓ vlla cã vlloue loco ercõicare.
ſuſpendere vel interdicere pᷣſumar. Idẽ oꝛdi⸗
narij q;tũ ad iſta iuriſdictionẽ ſuã exercerenõ
pñt.vbicuq; fuerit.⁊ lvc niſi iſti monachi mit
terenf ad pꝛioꝛatus ſubiectos oꝛdinarijs.quia
tunc etiã licʒ vtrobiq; ſint monachi. oꝛdinarij
q̃ ad pᷣdicta etiã illos udicãt q;diu ibi manẽt
hec ibi. Hota etiã hic diligeter ꝙ plures oꝛ
dines religioſoꝝ ſunt in hvc pꝛiuilegio ſpeciali
muniti.ꝙ vicʒ nõ obſtante iſta ↄſuetudie q eſt
nno.nij.nõ pñt ab oꝛdinarijs vel coꝛã oꝛdi⸗
narijs cõueniri. nec rõne delicn. nec rõe cõtra
ctus initi.necrõe rei etiã in loco exẽpto nõ cõ⸗

miſſoꝛũ ſeu exiſtentiũ.ita ꝙ in nullo pñtↄtia

eos ꝓcedere vel iudicare de eis.Et de pᷣdicatoꝛi
bus mihi cõſtat h̃e tale pꝛiuilegiũ.qð vulga
riter dic᷑ mare magnũ.cõceſſiim.a renouatũ
a pluribo ſummis pontificibo. Idẽ diet᷑ de mi
noꝛibus. et eiſterſienſibo.et multis alus oꝛdini
bus.vt heremitaniſ.carmelitis. ſeruit;. camal
duenſibo.vallis vmbꝛoſe. mõtis oliuaꝑ. cõgte
gatõis ſancte Juſtine.⁊ plurib alijs.quoꝝ tñ
pꝛiuilegia nõ vjdi. Dtrũ aũt legati de laterewoſ
ſint iudicare de hmõi pꝛiuilegianis vide infra
in n.de cardinalibo.c.delegatis. Motandũñ e⸗

tiã. ꝙ ex pꝛiuilegio in iure clauſo qð ſq; halet

Itẽ exempti nõ debẽt afſunne
re lites ſuoꝝ hvĩm eria cenſualiũ. vt in d.c. aunx
toꝛitatẽ.in fi. glo. Requirit᷑ ergo licẽnaſeu au-
toꝛitas pape vel etiã delegati de latere ad ̊ vt

inan
letenopen

leleſe
wi.
ri
lummn
ebaniot
Ginnniftumu

tvetsprobat

igjareccleſer

—————

ltieteto⸗
nihapins
lſatiente
hnmente
Wreeugenle
Kutſrenrinn
ſferuͤm
Geiarchos
Alſetäwmni⸗

ſſonirar⸗
Walpnnrill

ſmal uckth
ſlianefegn

uunicegmma⸗
(ſpuleendn
uhrſupſcint
Mrionaneecc

Ctrg ganent
Pkeſeann

»

Wiſtenan in

ſutiprite.r

folocnegut

ſſnniſai

=
☛E
E
—=
—
—
=s (qC
—

4 täſnfien

er ins ir
rRiidmn
ürntngim
nruimiſn
bantinli
taumnhint
mürerin miec
tinwoii
ingnmhin
rderd
eriine
niiatcſn
ufeh enn
Aniki

oapitulũ nouum

WVpriui.c.i his.fratres pᷣdicatoꝛes et minoꝛes
pñt vbicũq; ſint in altari poꝛtabili celebꝛare
abſq; epoꝝ illoꝝ locoꝝ licẽtia. ſine ꝓrochialis
tñ iuris pᷣiudicio. In d. c. in his, dicit poſt vin
centiũ ꝙ h̊ eſſet.ſ.in pᷣiudiciũ.ſi in ↄteptũ ec/
cleſiarũ recipiãt ad diuina ꝑꝛochianos eaxvel
cccimas wl oblatões defunctoꝝ. ſi iniungant
pniaʒ ꝑpꝛochianis aliarũ eccleſiaꝑ ⁊ hmõi. Di

cit enã Yo. an. ꝙ iſtud pꝛiuilegiũ de altari poꝛ

tabili. pᷣt dare eps in ſua dũtaxat dioceſi. ied
vniuerſaliter ſolus papa.

Ver que verba con F. ij.

cecdat erẽptio P panſialn neae exemptõʒ fa
cere nõ pt.niſi

hẽat ſuꝑ hmõi auẽteʒ ſpecialẽ
a papa ſoc dedlarat de pui.c. ſi papa. li. vi.vbi

ſic ait Boni. viij. Si papa in aliq̃ pꝛiuilegiovł

ſcriptura.nõ facta pꝛincipalit᷑ ſuꝑ vonatõe vel

ſnia exemptõis.ſeu etiã libertat ? alquã ecciaʒ
ad ius et ꝓpꝛietatẽ romane eccie ꝑtinere. cõ⸗

ſiłia verba narret.nõ ꝓpter h̊ illius eccle ſie ex

enmptio eſt appꝛobata niſi de libertaie aliter co/
ceat.Si aũt eccleſiexel monaſterio exemptõiſ
pꝛiuilegiũ acedẽdo.vel ſuꝑ ipᷣius exeptõelſſen/

tentiãdo.cũ de ipᷣius exemptõiſ negocio agere

tur. aſſerit ipᷣaʒ; eccleſiã foꝛe exemptã.aut eã iu

ris beati petri exiſtere.ſiue ad ius ⁊ ꝓpꝛietatẽ
romane eccleſie.vel ad romanã eccleſiã ſpẽali

ter aut ſine medio.vel eniã ſimpliciter ꝑtineie
lvc plene exẽpta dʒ eccleſia hmõi iuidicari.

ñ ei iure cõi oẽs ecdleſie ꝑ oꝛbem diffuſe ad
eccleſiã romanã ꝑtineãt.ſi id alicin cõcedat᷑ ec
cleſie.vel de ea ꝑ ſniaʒiudicet.ex H̊ ſpiꝰ cõpꝛo⸗/
bat᷑ exẽptiovt puilegij nihil aliaſ allatura ↄceſ
ſio ei cui ↄcedit᷑ ⁊ ſnĩa.nullũ aliter allarura ſub
ſidiũ eccleſie ꝓ qua fert pꝛogatiua.cũ verba de

beantialiqͥd opari. cõferant gre ſꝑecialis.Et eſt

idẽ ſi pꝛiuillegil cõtineat.vel ſpepane p modũ
expꝛimat ſupᷣſcriptũ.ꝙ eccleſia ſii libera.ſeu ꝙ
potiat᷑ romane eccleſie liberrate.vl ꝙ in hoc p
rogatiua gaudeat ſpã li.vel ſi dicat indiffimte
ꝙ ro.eccleſie annuũ cenſum ſoluat.ad ꝑcepte

iudiciũ hberta. ſiue ꝙ ip̃am eccleſiã eximit ab

oꝛdinarij ptãte.vel ꝙ nõ audeat ibi epᷣs cathe/
drã collocare.aut im perãdi ſeu oꝛdinatõʒ. q;/

uis leuiſſunã faciẽdi exercere aliquã ptãtẽ.
Siltr ſi aliq recipiant᷑ in ꝓpꝛios er ſpãles ſub/⸗
iectos cenſent exepti.nõ ſic ſi in ꝓpꝛios et ſpe⸗
ciales filios ro. eccleſie ſint ſuſcepti.ũ ales qp⸗

pe ꝓpterea exempri nõ exiſtũt. Si vero dicat
ſimpłr ꝙ ro eccleſie aliqᷓ eccleſia cenſuʒ annu⸗

um ſoluat. nõ ꝓpter eccleſia exẽpta dici dʒ.

Icsẽ dicimus ſi pꝛiuilegiũ cõcedat᷑ libertas

er clauſula de cenſu annuo pſoluẽdo ſequatvt
ſi aliquim ꝙ ab alio q; a papa vel eius legato
excõicari interdici.aut ſuſpendi nõ poſſint.vel

gli qͥd aliud ab apłica ſedi indultũ ſit. Oel ſi et
nã dicat ꝙ in ſpales ro.eccleſie filios ſunt ai⸗

ſumpti⁊ ſequat᷑ in pꝛiuilegio ꝙ eccleſie ro.ad
iudiciũ libertatis ꝑcepte annun cenſuʒ ſoluãt.

his enĩ ⁊ ſiłib caſibo ſic inſertis.in certis pꝛi⸗

uilegiati arniculis oꝛdinarioꝝ iuriſdictõi q;tuʒ

gSd alia ſunt ſubiecti licʒ aũt ſic dii erſos pꝛiui⸗

.

legioꝝ qͥbus eccleſie ⁊ monaſteria eximunf.

tenoꝛes ad linũ materiã amputandã duxnnꝰ
vſignãdos.ꝑ lvc tñ alijs exemptionũ.ſi repia

tur ſeu aliarũ libertatũ modis.vel eoxr effecti⸗
bus nolumꝰ aliquatenꝰ derogari.hec oĩa in tes

xtu vbi ſupᷣ. Dicit Yo an.in noueł.ſuꝑ lvc.c.

ꝙ hic ponunt.xiiij. foꝛme verbox q aſſertiue ꝓ

lata in pꝛuuilegijs ↄceſſis a papa.ſapiũt exem⸗

ptionẽ. Dicit etiã ꝙ idẽ eſt ꝑ oĩia in exemptõi⸗

bus oꝛdinũ:ſingulariũ ꝑſonarũ. Repꝛobat e⸗

tiã archi.hic qͥ dixerat ꝙ modꝰvel foꝛma q̃ ha
lerfin.c.ex oꝛi.eo.ti.ſ.ꝙ epᷣs a fratrib mona⸗/
ſterij cunuſdã aliqͥd iniuſte nõ exigat. ſ de his
debeat eſſe cõtentꝰq anteceſſoꝛes ip̃oꝝ fratruʒ
añcenoꝛibo ſuis cõſtat rõnabiliter ipendine ſa
bit exemptõʒz capitis nõ aũt membꝛor. Et 10

ditcit Yo. an. abſit ꝙ verba ſapiãt aliquam ex⸗

empcionem.

De eccleſiſſ ſeu ca J.iii.
pellis religioſoꝝ ſic dicit vrbanus.iij.de capel.
mo.c.i. An eccleſijsvbi monachi habitãt.po⸗

pulus ꝑ monachũ nõ regatf.ſed capellanus qͥ

ln regat ab eo ꝑpↄſilin monachoꝝ inſtituat

ita vtex loli epi arbitrio q; oꝛdinario eiꝰ q; de

ſitio et tonus vite pendeat cõuerſatio. Obi
dicit glo.ꝙ hiuc.c.nõ obſtat qð haber.xvi.q.i

Wctos.vbi ðr. ꝙ monachi pñt aſſumi ad regi⸗

mẽ eccleſiarũ.qꝛ illud intelligi᷑ qñ monachi p
fic unt᷑ eccleſs ꝓ inſtitutõʒ ep̃ᷣi⁊ ↄſenſum ſui

abbatis.qð fieri pt. Noc aũt.c.loquit᷑ qñ ſine

inſtiutõe ⁊ ↄſenſu abbanii.vel alas pᷣlatiſui Hᷣ
ſaciũt. Jo.an.in noueł.ſuꝑ d.c.dicit. ꝙ h̊ in⸗
telligit᷑ de eccleſijs pꝛochialibo ᷣm ab.qð patʒ

p ſequẽtia.et loquit᷑ de eccleſijs qͥ nõ pleno iu⸗
re ſpectãt ad monachos ſᷣm Yo. xvi.q.ij. Sane.

Ite ᷣm q̃ſdã ⁊ ſi pleno iure ſpectẽt ad mona⸗
chos dum mõ ꝓpis nõ ſit exempt.tũc etiã rõne

płi cuius cura ↄmittit epᷣs.eraĩabit ipᷣe epᷣus
inſtituet.et deſtituet.et ſie intelligit᷑ dictũ.e.ſa

ne. Alij intelligũt hoc.c.vbi abbas nõ ẽ patro⸗
nus.nec pᷣſ byter aliqͥd ab eo recipit.ſj im̃ a po
pulo.alias abbas ſacerdotẽ inſtitueret⁊ remo
ueret.ar. de p̃ben.i lata. Dicit aũt Inno.ꝙ qñ

cũq; ep̃ᷣs ↄcedit curã aĩaꝑ ſacerdoti.ſꝑ deſtitu⸗
tio ad ipᷣm ſpectatnõ ad abbatẽ. Nullus eĩ re
mouer niſi qͥ cõceſſit.niſi ex delegatõe.di.l.ſtu
deat.vel ex pꝛiuilegio.ſicut dicit᷑ de pᷣmonſtra⸗

tenſibus monachis et humilitatis.vel niſiic

12

Aitulus decimuſſertus

faceret epᷣi vicarius.vł archi.vt de offi.axhidi.
c.i.vei de ↄſuerudine pᷣſcripta pᷣm Inno.hoctñ
vlrimũ.ſ.de cõſuetudine expᷣſe repꝛobar.eo.
n. li.vĩ. vt infra dice? :Qð dicit᷑ dłe capellano
intelligit de cler co ſeculari.cui de redditibo aſ
ſignercõgrua poꝛtio.nulla cõſuetudine vel pᷣ⸗

ſcriptõne contraria obſtãte. dvepꝛe ben. t.de mo

nachis. Eps aũt inſtitutionẽ pᷣſentandi facit.
nõ reqͥſito vlterius monaclvꝝ cõſilio.et ſic er
ſcapitulũ totiuſvite ſue.viſitatio.coꝛrectio.oꝛ
dinatio. et inſtitutio. et deſtitutio.i.remotio.
ad epᷣm ſpꝑectat nõ ad monaclvs.q ð eſt verum
Sm Hoſti we eccleſis q̃ nõ pleno iure ſpectãt
ad monachos. vt de pben. c. auaritie. et.xvi.q.
ij. ci. ⁊ ſeqñ.Et di. Jo.an.ꝙ iſtud.c.male ſer
uat᷑.imo videmus in monaſterũs ſeu cõuen/
tibus ꝓꝛochiã habentibo monaclvs clauſtra/
les ad mandatũ epᷣi vel abbatis circũixe ꝑꝛo/⸗
ch'am. et miniſtrare ꝓplo ſacr̃a. Hec JYo. an.
NQuia iſtud igit ꝓhibet᷑ nõ debẽt monachi ſeu
alij religioſi hñtes cõuentus. ſeu monaſteria
hñtia curã animarũ ꝑ ſe exercere curã. ſed in/
ſtuuere curã. ſed inſtituere capellanũ ſeculareʒ
p̃ſoyterũ.qui curã exerceat vel ſi nõ pñtpᷣ pau

ꝑtate vel alia cauſa.conent᷑ licentiã habere ſu⸗

per loc a ſede apłica. Nota ꝙ in. vi. ti. de ca

pel. mo. dr. Pꝛeſ byteri qͥ ad curã ꝓpłi ꝑ inona

clys in eoreccleſis.pᷣſentant᷑ epis.et inſtituũ
tur ab ip̃ᷣis.cũ deleant eſſe ppetui cõſuetudine
vel ſta uto quis ↄrio nõ obſtante. ab eiſdẽ ne
queant ecdleſijs miſi ꝑ epᷣos et er cauiſa rõnabi
l remoueri. Obi gloſa dicit. O pᷣſentationeſ
tales neri debent a pᷣlato et cõuentude iure cõ
mum.Cõſuetudotñ pᷣt ↄtrariũ ĩducere.de his
que fiunt a pla.capi.ea noſcit᷑.et ꝙ dicit ipſis
intelligit epᷣis.ſᷣm glo.et ſic nõ pleno iure hñt
llas.cu ad ipos nõ ſpectet inſtitutio. de pꝛiui.
cũ et plantare.Reuocat aũt iſta cõſtitutio con
ſuetudines ⁊ ſtatuta.nõ aũt pꝛiuilegia. Et iõ
qui hoc habent ex pꝛinilegio vt humiliati lc e⸗
tiã nunc facere poterũt.Et dicit Yo.an.in no
uel.ſuꝑ dicto.c.qꝙ licet epo fiat pntatio ſolũ q̃
ad curãa populi quã halet eps cõmutere. ptine
bit eum ad eũ examnare vt repellat ſi inſuffi⸗
ciens eet talis vl ꝑmirioſus.Et habet loc lo /
cum.ſi etiã alias in ſpiritualibo ettꝑalibo ple⸗/
no iure haleãr eccleſiã ex ep̃i collatõe. Curam
eni ꝓpłi a ſe abdicare nõ woteris. alias. epaleʒ
iuriſdictõʒ a ſe abdicare po let.qð nõ licʒ.ff. de
offi.pᷣſi.l.pnuł. Oicit ant archi. ꝙ regulariter
p epm dñt in ꝑrochijs pᷣſ biteri coſti: ui.xvi.q
ij. ſane. et. x q.i.regẽda. niſi pñratio pertineret
ad patronũ.vt de iurepa. p totũ. Dicũt tñũ AIn
no.et hoſti.ꝙ ſi eceleſia eſt infra termios alte⸗
rius poſits epᷣs nõ ponet ibi miniſtrũ.ſʒ rectoꝛ

ꝑrochie pnñtabit. ð ſi neglexerit epᷣs ſupple⸗/

bit. qꝛ rõne prochievidet eſſe p:onus. Er fienn

bi muenit᷑ ꝙ alius fac at h.facit vt vicani epi

de off i. dele. c. ſuꝑ eo.Et aduerte ꝙ loquẽdo in
pꝛincipio hun.c.de pſ bitero.nõ diſtinguit an

ſit monachus an ſeculariſ. Dicit eniã Noh.an
in noueł.in.c.cũ ⁊ plãtare.de pꝛiui.ꝙ q;uis in
terdũ eccleſia ſpectat ad religioſos pleno iure

intm ꝙ in ea etiã rectoꝛẽ inſtituũt. tñ q; płe

nõ eſt erempt.opoꝛtet illũ rectoꝛẽ pñtari epᷣo.
vt ab ipᷣo recipiat curã ꝓphi.er de illa eura tm te
nebit᷑ rãdere epᷣo.Queret ergo ĩ viſitatõe ſua

epᷣs ab illo rectoꝛe talis eccleſie.quõ ꝓpko ce⸗

lebꝛet diuina officia.et quõi adminiſtret ſacra⸗

meta.et de reliͥs inquirat abbas monaſterj.

ad qð pleno iure etiã ſpectat eccleſis.etlvc niſi

ꝑ pꝛiuilegiũ ipᷣe ꝓpłs eſſet exẽptus.qð rariſſi⸗
mũ eſt.et in eo caſu epᷣs mil ibi facere halberet.
ſed abbas.enã quo ad populũ.

De pꝑtinentib adcõmendationem religio:-

nis. Sermo. Capitulum decimũ

De his que perti⸗

nent ad ↄmendationem religio
nis q̃ pꝛedicabilia ſunt.et laicis:

religioſis. ad qð p̃t iduci illud pᷣe
cxxxij. Ecce q́;bonũ et q́;iocundũ.habitare fra⸗

tres in vnũ.Et ſi illud pᷣs.de oĩbus vere fideli

bus poſſit intelligi habitantiba in vnũ.i.vnita

tem fidei.ſpei.et dilectõnis.vnius veri dei per

excellentiã.tñ ſᷣm augꝰ.de bonis religioſis xe/
rficat. BHonũ oĩa a ꝓpetũt pᷣm pb̊ᷣm. Et cũ lve

ſub triplici differẽtia reꝑiat᷑.qꝛ aut tale vtile.
aut delectabile. aut vneſtũ exiſtit.oĩa iſta bo⸗
na in religione repiunt᷑ q̃ et in his verbis pñt
cõpꝛelendi.Ecce q;bonũ. .
SGonũ vnlitatis ibi.ecce q;bonñ.
Bonũ ſuauitatis ibi.ecce q;iocunddꝛin.
Bonum lvneſtatis bi habitare fratres in vnũ
Qð eſt vrile hommi dicit᷑ bonũ. et diuitie qᷓ
valẽt ad multa.nã per ipᷣas hvmo ſuſtentat᷑ v
noꝛat.pꝛemiũ ꝑ elemoſvnas mercaf.Sed qꝛ

lvĩes cõiter abutunt eis.ideo fiũt lvibus ſce⸗

quentermultũ damnoſe anime et coꝛwꝛi.vñ
dicit Salomon. Diuitie cõgregate in malum
vmini ſui. Sed vere diuitieque halent in ſe

verũ bonñ et multiplex bonũ ſunt religiõe vt
Vere poſſit dici. ecce q;onum. Et ꝙ ibi ſit boe
multiplex bonum oſtendit deuotus Berñ. di⸗
cens de religione. Bonum eſt nos hic eſſe. ſc
m religione.qꝛibi homo viuit purius.caditra

rius.ſurgit velocius. incedit cautius. quieſcit
ſecurius.ixroꝛatur frequentius.purgatur eitiꝰ
moꝛitur cõfidentius.remuneratur copioſius.
Pꝛime tres ex iſtis nouem vrilitatibus cõcex⸗

mcerangot

torreſ
nnmn ii
ſerohts isog

Wrret oe

te Aufa u
Gnmmni
Pintneicgrin
Prſnuchſidt
Eotiante ptnn
penypernuma

.“ Hruche

nenurnisni
Ganeeän
Wrim
Webpnte
Ttomnetn
Dunn Tenn
Durpnptrid

AUhnj ineeren
Utfrefoinne
e. Qlivai
Enmntizefinf
lintepan dn
Uthnoninaref
snoſnrerßr

reonvtp

rpliibar.
(ſblenocaf

neffeune⸗

fpkndene
ſeniun
geepabn
mnn
unmnifgtte
ſenmir,

bhumne

Bune

hogep⸗

NANdI

ſen iui⸗
1 ,

dtiahinin
eönenund
15 dnetan
iif att
nege gatt
nrii niuis

mi.
cuit NN
ibirien
nnuii i
röerul
mnsnii

üind

enmitα
reicun
nung ali
nm agb
it s ,
matmhii
ii e
Mumn,
nrus ulg

7

Mtn
Gne

Capitulũ decimum

nunt initiũ religionis.ſecunde tres pꝓgreſſum
vltime tres eius terminũ. Pꝛima ergo ratõ
quare bonũ eſt et melius in religione q; in ſe⸗
culo cõuerſari.habet ex vc.qꝛ ibi viuit purius
q; in ſeculo.et lvc eſt ꝓpter tria bona religioniſ
eſſentialia.ſ.ppter olediẽtie integritatẽ. ꝓpt
caſtitatẽ.ꝓpter pauꝑtatẽ.Obediẽtia eni eradi

cat ꝓpꝛiã voluntatẽ.q eſt cã oĩm maloꝛũ. Oñ

7

Berñ. Ceſſet ppꝛia volũtas et ceſſabit infernꝰ

vñ Saul rex factus a dño.cũ cepit facere volũ

tatẽ ſuã nõ obediendo ſamueli in his q̃ impe⸗
rauerat ſibi er ꝑte dei.repꝛobatus fuit a deo. pꝓ
cedens poſtea demalo in peius vſq; ad interi⸗/
tulmn aie et coꝛꝑis.i.re.xv.Et q;uis oẽs fideles
haleãt obedire ſuꝑioꝛibo ſuis tñ in multis libe
ri relinquunt.vñ ſepeoffendunt. Sed religio⸗/
ſus in oibus ſiis oꝑibus eſt ſub volũtate p̃ᷣla
ti. die noctuq;.et obediendo nõ peccar.ſed me⸗
retur ſꝑ et viuit purius. Secũda rõ quare
vmuit puriꝰ eſt ꝓpter caſtitatẽ.que vtiq; puriſi⸗
cat et pulcrificat aiam ⁊ coꝛpus ab oĩ inquina
mento carnali. Sapᷣ.uij. O q;pulcra es caſta
generatio cũ claritate.cñ claritate dicit.i. cum
bona fama.qꝛ ſic deber cõuerſari religioſus vel
religioſa caute. vt nullus poſſit aliqͥd mali ſu/
ſpicari ꝓpter nimiã frequentiã cũ ꝑſonis.vñ
Mit malũ eſtimari. qð quidẽ inducit ſcanda⸗
— et multotiẽs ruinã. Et ſi aliquis gradus
caſtitatis repiat᷑ in cõiugio fideliter ſeruato.
tñ tot inoꝛdinatões fiũt in eoet beſtialitatesvt
vix ſine unpuritate peccati exerceaf.a quibus
actibo comugij abſtinẽdo ſine ↄparatõe viuit
purius. Cercia rõ eſt quare viui᷑ purius p⸗
pter paupꝑtatẽ.dicit Gꝛego.di.xlvij. Honoꝛuʒ
aucroꝛi inſxrere nõ valemꝰ niſi cupiditatẽ que
radix eſt oim maloxꝝ a nobis ſunditus euella⸗
mus.QAuãato aũt qs magis inlvret deo.ſ. ꝑ at᷑⸗
fectum.tãtojeff icit purioꝛ. Sed qͥ poſſidet iſta
tpalia vt ꝓpꝛia.difticile eſt et q̃ſi impoſſibile.
quin inoꝛdinate efficiat ad ea.et ꝑↄſequẽs mi
nus deo in eret. ſ religioſus cũ nil habeat. nec

habere poſſit vtꝓpꝛiũ ꝑticulari.etſi in cõi poſ⸗

ſunt multi habere.licitiſſime etiã immobrilia.
ideo ſublata occaſione cupiditatis totaliter pᷣt
deo inherere ꝑ puritatẽ.aici ꝑ iſtã cupiditatẽ
terrenoꝑefficiunt pleni malitijs.ſed ecõtra re
ligioſi boni pleni bona ſimplicitate terrena i⸗
ſta ↄtennẽtes.ſᷣm illud apłi.ij. Coꝛinth.viij.
Pauptas eoꝝ abundauit in diuitias ſimplici
tatis eoꝝ.Quia igit᷑ ꝑ obedientiã. caſtitateʒ et
pauꝑtatẽ fugit religloſus occaſiones maloꝛũ.
ideo merito ibi viuitur purius. Ecce igitur iᷓ

lunum vtile.

Secundum bonum ꝗ. i.

religionis eſt. qꝛ lvmo ibi cadit rarius.et h̊ eſt
Pꝓpter tria que ibi ſubtralount᷑ q̃ dutunt ad ca

id ẽ in religionevitant᷑.
Nicioſe occaſiones.
Dicioſe cõuerſatõnes.
Dicioſe aſſuefactiones.
Pꝛima cauſa q̃re rari cadũt ẽ. qꝛvitãt occa
ſiones ruine. Occaſiones maloꝝ vtiq; ſuntva

₰

ſum ruine que vtiq; abundãt in ſeculo.ibi.n.

na q ingerunt ſenſibus noſtris. Mõ eni ſatiat

oculus viſu. nec auris auditu. cẽs.i. et ſic
alijs ſenſibo. Sed vt dicit᷑ Creñ.iij.c. Sculus
meus depꝛedat eſt aiaʒ meã vane.ſ.vel curio⸗
ſe aſpiqẽdo.inde inſurgur ↄcupiſcentie in mẽ
tem.q̃ faciũt ruere.Figura ⁊ exemplũ in dyna
filia Tacob.q̃ egrena eſt de wmo ad videndũ
feĩias regionis et coꝛrupta inde a ſichen. Geñ.
xxxiiij.c. Sic aĩia egrediẽs de vmo rõis P ſen⸗/

ſus coꝛꝑis ad videndũ creaturas.coꝛrumpit ꝑ

inoꝛdinatũ amoꝛẽ ad eas. Iſte ergo occaſio⸗

nes q̃ ingerũt quotidie ſecularib.quia diſcur
runt hincinde ꝑ loca vana.ſubtralyunf religio⸗
ſis ſtantibo recluſis.etſi ereunt.ita diſciplina⸗

te et modeſte incedũt ꝙ nõ oftendunt rel pa/

rum. a rebo occurrentibo. Secũda cauſa q̃re
rarius cadũt eſt. quia vitant cõuerſariones vi
cioſas.ps.xvij.Cũ ſancto ſanctus eris.et cum
puerſo puerteris.cci.xiij. Qui cõmunica⸗
uerit ſuplo induet ſuperbiã.huiꝰrei exemplũ
ptʒ. Nã vt di. Beda. Petrus cũ fuit in lona ſo
cietate.ſ.cũ apiis.cõfeſſus eſt publice chꝛiſtuʒ
dicẽs. Cu es chriſtus filius dei viui. OJath.
xvi.Cũ aũt tpe paſſionis xpᷣ ſe reꝑit cũ iudeit
ꝑfidis ad ignẽ.chꝛiſtũ publice negauit.Sivnũ
womũ coꝛruptũ cũ alijs integriſ exiſtit alia pau
latim coꝛrumpit. multomagis multa marci⸗
da pauca bona cũ eis inficiẽt. undus ſemꝑ
fuit plenus malis hominibo.et ꝓꝑmarxime nũc.
videt᷑.cum ſumus in fine.et ideo nimis diffi⸗
cile eſt cõuerſari cũ talibo.et non infici ab eis.
niſi quis velletſolus manere et ſine ſocietate.
qð raro cõtingit. Sed ecõna in religione vbi
eſt ſocietas bonoꝝ.datur ſibi exemplũ bonoꝛũ
operũ.vt rarius cadat. TCercia cauſa.quia fu
git malas aſſueſactõnes. Conſuetudo inquit
ph&s.eſt altera natura et cum nõ reſiſtitur con/
ſuetudini.inquit Aug. in li. cõfeſſio.ſit neceſ⸗
ſitas. Cõſuetudines que ſunt in mundo ſunt
mentiendi.fraudandi.iurãdi.peierandi.luxu⸗
riandi. detrahendi. blaſphemandi. mala conſi⸗
lia dandi.ve lei aſſentiendi qui eſt in regimi⸗
ne.a quibo qᷓ; ſint pauci qui abſtineãt ſans vi⸗
detur.vt dici poſſit illud Hiere.xiij. Si muta⸗
re poteſt ethiops pellẽ ſuã aut pardus varieta⸗
tes ſuas.et vos poteritis benefacere cũ didice
ritis male.t ideo apłs ad hec wingmen exè
2 f

Titulus decimuſſextus

ns ad Epłæx. iiij. dicebat. Induitevos no
Ptal bominẽ.ſ.ꝓ religionẽ.qui ſᷣm deũ crea⸗

tus eſt in iuſticia ⁊ ſanctitate veritatis. Et ad

ſoc mirabiliter oparur ingreſſio in religionẽ.
Ren in ſeculo Sſtiurus nõ poterat abſtine⸗
re a ludis.mendacijs.ꝑiurijs.luxurus ⁊ hmõi
Mõſtitutꝰ i bona religione illa deteſtat vꝛret
et ſic vt dicit᷑ Ecci.i.Religioſitas cuſtodiet coꝛ
ſcʒ aboccaſionibus peccatoꝛum. ne cadat. Ec⸗

ce q;bonum ꝛc. „
Zercium bonum eſt g.ii.
Quia vmo ſurgit velocius. In multis offen
dimus oẽs dicit iaco. apłs in canonica ſua.c.
iij. Sed iſta eſt dr̃ia inter iuſtos etrepꝛobos.
q? iuſti cadũt añ ſe.vidẽt et cognoſcũt vbi ca/
dunt.et ideo reſurgut. pᷣm illud ꝓuer. xxiiij.c.
Septies in die cadit iuſtus et reſurgit. Sʒ re
probi cadũt retro et nõ vident vbi cadũt.non
cognoſcũt malũ.et ideo nõ reſurgũt. ſicut heli
ſacerdos.qui cades retro nunqᷓ ſurrexit ſed ex
pirauit. Sʒ adhuc inter iuſtos velocius reſur⸗

gunt religioſi q;ᷓ laici cõiter loquẽdo. Cria enĩ
ſuuãt ad reſurgendũ.
Nectio frequens.
Exlvꝛtatio feruẽs.
Exemplatio vrgens. .
Quantũ ad pꝛimũ in oĩ bona religione q̃ti⸗
die legunẽ ſanctarũ ſcriprurarũ wcumenta in
omcio.in menſa.extra menſam.ſicut mandãt
oꝛchnationes patrũ.frequẽter ꝑcipiunt reſur⸗
gentiũ pctõꝝ exẽpla.ſepe audiunt᷑ vicioꝝ detri
menta.q inferũt aie et coꝛpi damnatõʒ demũ
erternã. Oñ aia excitaf ad reſurgendũ. Surge
q̃ wꝛmis inqàt ſcriptura pauli. et exurge a moꝛ
tuis.et illum iabit te xpᷣs.ad Ephe.v. Scðin ad
iutoꝛiũ ad reſurgendu eſt exlvꝛtatio feruẽs ad
reſurgendũ a defectibo ſuis ad ſinceritatẽ vite
immaculate.ij. Coꝛinth. vlti. Fratres gaudete
pſecti eſtote exvꝛtamini.idipᷣm ſapite. Dicit
Ecẽs.iiij. Oe ſoli.qꝛ ſi ceciderit nõ hʒʒ ſe ſuble
nant᷑ẽ.qͥ.ſ.iuuet ad relurgendũ.ſi fuerint duo
fouebunt mutuo ꝑ exvꝛtatões. Terciũ ad/
iutoꝛiñ eſt exẽplũ alioꝝ.cũ videt religioſus ſo
cios bñ viuere.ſrequẽter cõfiteri. innocentes
pniaʒ agere⁊ feruẽter deo ᷣnire. bec vrgẽt wvieʒ
ad reſurgendũ. Exẽpla.n. ait Gꝛego. plus mo⸗
uent q; verba. Oultũ mouerũt aug. ad ↄuer
ſionẽ wrba Ambꝛoſij ſcripturã pdicantis.ſed
plus erẽpla Antonij ideote audita ſuarũ vir⸗
tutu peminentia. Sunt eni exẽpla bona tanqᷓ;
carbones ignin accedetes carlones extinctos
nuxta ſe. Reſurgit eriã tulis velociꝰ.qꝛ cadens
minus ledit. Nã p̃m tho. ſe. ſe. q. elxxxvi. ar.
x1. In eodẽ genere peccati leui eſt petm̃ reli⸗
gioſi qᷓ; laici.miſi faceret aliqͥd ↄtra vota eſſen⸗/

tialis religionis.ᷣ vel p cõtemptũ. vk pter ſeay
dalũ. NMaã vtiq; maiꝰ ſcandalũ daret peim̃ lv⸗

mimis religioſi notabile.qð deueniret ad noti
ciã alioꝝ q;ᷓ laici. puta blaſphemãdo.vel luden

do publiceꝛ himõi.ſed in alijs cadẽs minus le/
chtur.et ideo citius ſurgit.ſicut gutta aq̃ pijci⸗
tur in ignẽ ſubito abſoꝛlef et cõſumit.itaꝛ pec
catũ religioſi ꝓpter multa bona q̃ quotidie fa

cit abſoꝛlet ꝑ feruoꝛẽ ↄtritõis et dilectõnis. et

inde velocius ſurgit.ecõtra laici parũ legunt

ſeripturarũ vctrinas. modicuʒ exlvꝛtant niſi
foꝛte ad malu. ecempla nõ vidẽt.niſi mala lo⸗
minũ ↄuerſantiũ in mðo. Ecce igit᷑ q;onũ⁊c

Quartum bonu re Fiüi.

ligioms. et pcipue in pgreſſi.eſt tomno ince

dit cautius.nec mirũquia religio eſt vere ſapie
ſcola.in qua diſcit hono ſapientiã dei ꝑ
incedit cautius in via dei. Hidete quomo can⸗

te ambuletis.nõ quaſi inſi
entes. ait aplus ad Eplx. v. c. DHec autem ſa/

pientia per tria acquiri poteſt.que maxime exer

centur in religione.
Adeo ꝑ deuotã oꝛationõẽ.
A ꝓximo ꝑ mutuã inſtructionz. H
Aſeipᷣo p multã Pai Siau⸗ ””MWd
De pꝛimo dicit
diget ſapientia.ſ.ad incedenduʒ caute in via
Vvi. poſtulet a deo.ſ.in oꝛatione. et dabiturei.
In oꝛatione enim mens illuminaf ad cogno⸗
ſcendũ que agere debeat per lumen gratie ei in

fuſum. ſicut per lumen matenale illuſtrarux

quomõ caute incedat in via piculoſa ne cadat

Vnde augdicit ꝙ dubia melius ſoluuntoꝛan/
tione q; inquiſitione.Nõ vebet tamen religio

ſus de lvc cõfidere.añ de dubio poteſt ſufficien
ter a ſapiente certiſicari.qꝛ hvc ꝑtineret ad ſu⸗/
perbiã et eſſet tentare deũ.quia igit in religio⸗
ne marime frequentat oꝛatio. ideo magis illu
mmatur a vo ad caute incedendiũñ. Secun⸗
do a pꝛorimo illuminafſapientia. Nam in o
na religione adeſt pꝛelatus et alij patres. qui
admonent frequẽter de agẽdis. cautũ reddũt

piculis.coꝛrigunt de commiſiis. Ecci.xviij.

Qui habet miſericoꝛdiz.ſ.animarũ cocet ⁊ ern
cit quaſi paſtoꝛ gregẽ ſuum. Sic in vitiſpatrũ
legitur. ꝙ in monaſterio ſancti Oacharſj. dia
lus qui a paruerat ipᷣi OJachario in foꝛma
medici ferentis multas ampullas potionũ ac⸗

cedens ad fratres illius monaſterij.ad tentan

dum vnũ repent cui dedit potionẽ ꝑ tentatio/
nem ſqʒ; induceus in aliquod peccatũ. alijs fra⸗
tribus viriliter reſiſtẽnbus tentatiomibo ſuis.
O cum dialvlus adiuratus machario lvc retu
uiſſet. ip̃ᷣe macharius illũ ſuꝑatum a diabvlo
inſtruit.et cautũ ſecitet wcuit reſiſtere tenta⸗

quam
pientes ſed vt ſapi⸗

aco. i· Si quis veſtrũ in/

( sſaint
Alpizcuieze
Wi AAldieni
Mhenaemnii⸗
Axfonto inten
(piolisͤinn

nunmhint
utigons,
Antesdmonmne
il Gepodin
ſttenao.
ſoenzint

oler ſg ep

Nitnanfens
ppftnͤſent
gierimitste
hnrleluntet
ſeſenlirinsen
Aluenercisoe
iſetcüfcenr
Ciicgenngis n

tneeni⸗

Chren
Poneckai
Dllpowerhe.
ſseransa

„ †

Pinonegineen
Neitommorpe

lorvocgpero

QDuntüad pe

ningenyn

ffteksloifi

eriontone,

änmant

ſceserepi
iͤine

Annmen⸗

Mgtita

Dulſmmaten

cnlidnj
Eſecente

keſunpnmt

hubutin
mna win
n Nin
ensinmitn,
eninn
nen memeiim
tinmgarirag
Cbänerastr⸗
irrntwpetin
rarnnntgn
Eiadedi
virulnn
uns 4a
Humnis t
ilnmiori
n. n im
õ
utmintn
mispicnit⸗

mtien. Aenn
in

Capitulũ decimum
1*

tioni. adeo æ iterũ veniens diabplus ad tentã

dum fratres. inuenit eũ efficacius tentationi
teſiſtentẽ q; alij.vt retulit ei diabolꝰ machario
Tercio cautus redditur ꝑ exꝑientiã. que eſt

masgiſtra rerũ.edoctus ꝑ ſeiom nõ quidẽ audi

tu et narratõe belloꝝ.ſed exꝑientia pugne fit
lvmo edoctus in arte bellandi.et ſic in ſpiritua
li pugna.q̃ mundus caro ⁊ vemonia ↄtra nos
diuerſa mouẽt pᷣ lia. Oñ Ecci.xxxiiij. Qui nõ
eſt tẽtatus qualia recognoſcit. Dir in multis

expꝑtuſ cogitabit multa.et qͥ multa didicit enax

rabit.ſ.ꝓ exꝑientiã edoctus.qui nõ eſt erper⸗
tus.pauca recognoſcit. Nulla aũt maioꝛ expe/
rientia in xpᷣi malitia acqͥri pᷣt qᷓ; in cãpo.et lu⸗

cta religionis. Illic eni oẽs malitie ⁊ verſutie

et vires demonn effundunt. In ſeculo aũt q̃ſi

in egvpto.qð interpꝛetat᷑ tenebꝛe ignoꝛãt lai

ci qͥd ſit tentatio.qe ita occupari ſunt vicijs et
pᷣſſioccupatõnibo mundi.ꝙ nõ expectat tenta
tiones.ſed eas pueniũt.et demones ꝓuocant

ad tentandũ eos. Figura de iſfraelitis.qͥ in egy

pto poſiti nõ ſentiebãt bellũ.ſed ereuntes egy⸗
ptũ et intrãtes teſertũ.inſurrexerũt cõtra eos
plura bella. vt ptz in Exo. Et ſignificat deſerẽ/
tes ſeculũ ⁊ ingrediẽtes deſertũ religiomis.q̃s

bella tentatõis aggrediunt᷑ q̃ pꝛius nõ erxꝑie/

bant.ſed cõfidentes in adiutoꝛio dei vincunt.

et qtidie magis cauti reddunt ad cauendum

mala. Ecce q;onũ cautionis in religione.
„ .
Quintum bonũ re g.iui.
ligionis eſt. ꝙ q̃eſcit ſecurius. DPenite ad me
ait xpᷣs.math.xi. oẽs q̃ laboꝛatis et onerati e⸗
ſtis peccatis et anxietatibo muncdi.et ego reſi⸗
ciam vos ſpũaliter. Collite iugũ meũ.ſ.ſtatuʒ
religionis quẽ ego poꝛtaui. Paupertatẽ.caſti⸗
tatẽ.iet oledientiã pfectiſſime ſeruãdo. et in/⸗
uenietis requiẽ aĩab veſtris.et magnã quietẽ
et merito.qꝛ in religione nõ moleſtat᷑ lvmo a

tribo piculis qᷓ inueſtãt ſeculares et ꝓꝑturbant

Pꝛimo regimẽ et ſtatus ſecularis.
Secũdo amoꝛ parentalis.
Cercio occupatio mundialis.
Quantũ ad pꝛimũ de habentib regimen et

ſtatũ tpalem.vtiq;ʒ verificat illud.pꝛincipes tui

infideles ſocij furũ.oẽs diligũt mũera.ſequũ/⸗
turretributionẽ.ſ.talem.Eſa.i.Oñ expꝛimi
poſſet.q;ta mala ꝑpetrant᷑ ab his q in regimĩe
et officus ſe repiũt.qͥs in talibꝰ cõſtitutꝰↄtine

re ſe pt.ſcit⁊ vult.qͥn ꝙ comodo tꝑali ſupius

vel ſuoꝝ amicoꝝ.vel ſue cõatis.qð tñ eſt mi⸗
noꝛ ꝑs.nõ faciat multa cõtra iuſticias ⁊ leges

diuinas et humanas.ſꝑ pᷣponit᷑ bonũ tpale ⁊
coꝛpoꝛale bono aie et lonoꝛi diuino. et his ne⸗

ceſſe eſt iniuſticias facere.innocẽtes oꝓpꝛime/
re.ſectas nutrire.ꝑtialitates imitari. unpios

exaltare.iniquis cõdeſcendere.bella ſuſcitare.
leges iniquas cõdere vel ſeruare. eccleſie pᷣce⸗
pta cõtennere.excõicationes incurrere.Obli⸗
gatõnibus et reſtitutionib ſe ſubijcere.Quis
in regimine ſeculari poſitus iſta euadit. quis
iſta offina fugit. Quis eſt hic et laudabimus
eũ.fecit enĩ mirabilia in vita ſua.ſed certe q̃ſi
nullus.vt verũ ſit qd dicit᷑ Ecẽi xiij. Oui teti⸗
gerit picẽ̃.i.infectionẽ ſeculi.inquinabit ab ea
id ẽ maculabit᷑.Ab his malis lilerabit᷑ q̃s in
religione qᷓ vtiq; inquietãt nimis aĩaʒ et coꝛ./
pus. Quantũ ad ſecundũ certũ eſt ꝙ amoꝛ
parentuũ multũ inquietat vvĩes in ſeculo Qui
eni hʒ filos.filias et vxoꝛẽ.vt eos impinguet
dinitus. exaltet honoꝛibo. extollat in pompis.
ſeipᷣm obliuioni tradi: ⁊ iquietũ facit. Inqui
eratur vir ab vxoꝛe ꝙ eam nõ diligat. ꝙ ſibi
in veſtimennibo nõ puideat. Inquietat a fi⸗
lijs ludentibus vel alias male facientibo. In⸗
quietat in fratrũvel parentũ iniurijs. AInquie
tatur ab alijs amicis ſi nõ laboꝛat ꝓ eis in vin
dictis vel alijs malis. vt veruʒ oſtendatur. q
ait dñs OJath. x. Inimici vĩs omeſtici eiꝰ.
Sed ab his liber eſt verus religioſus.qꝛ moꝛ⸗
tuus eſt eis et abſolurus a cura parentũ ſuoꝝ.
vt quietius deo viuat. Quantũ ad tercium
occupatio mundi multũ inquietat mentes lv
minũ.martha ſolcita es:ait chriſtus.et turba⸗
ris erga plurima. Luc.x. Dec eſt vita actiua vi
ta ſeculi. Nunc enim rapit animũ inſatiabilis
amoꝛ.et ſpes lucroꝝ. Nuũc decit woloꝛ de amiſ
ſione bonoꝛũ. Nunc gaudiũ vanũ quãdo ſuc⸗
cedunt ad votũ cõcupita.nunc timoꝛ amitten
di optata.nunc decipit.nunc decipit᷑. nũc rapit
aliena.modo ſua auferunt᷑.nunc toꝛquet᷑ ſuſpi
riõibo.nũc iraſcit᷑ in qſſionibo.nũc ĩ wmo mo
leſtat᷑ qñ nõ fiunt q̃ vellet.nũc extra cvumũ qñ
nõ lvnoꝛatur.nunc pꝛo factis ſuis iraſcit᷑. nũc
aliems. vt poſſit merito dici illud Treñ.ij.
Dagna eſt velut mare ↄtritio tua.i.pturba⸗
tio q̃ cõterreris in iſtis paſſionibus.Sʒ ab his
liberat in religione.vt dicit illud Yob.v. ingreſ
ſus in abundãtia.ſ.virtutũ.ſepulchꝛũ.ſ.religi⸗
onis in requie opulenta.Ecce ergo q;onũñ eſt
lnũ quietis in religione.

Gextum bonüu eſt §. v.

qꝛ irroꝛat frequentius roꝛe celeſtis gratie ⁊ cõ⸗
ſolationis.Oñ ve eo dici pᷣt illud Cañ.v. c. Ca
put tuũ et mens tua plenũ eſt roꝛe.ſ.celeſti cõ
ſolatõne. Cria enĩ ſunt quibus tota vita inſi⸗
ſtit.pᷣcipue vñ irroꝛatur freqnẽtius ſpirituali
conſolatione.
Pꝛimo humilitas in intellectu.
Secundo puritas in affectu.
Cercio veritas in eſeciu.
le üij

Litulus decimuſſextus

Quantũ ad pꝛimũ religionis exercitiũ ad
hunc ꝓperat finẽ.vt ꝑ multas humiliatõnes
erxterioꝛes deueniat ad ſui verã cognitionem.
NQuãto eni qͥs magis ſe cognoſcit tãtomagis
inde humniliãs ſe. gra ⁊ celeſti ↄſolatõe inſun⸗
ditur. Oñ vᷣr Yaco.iiij.oumilib deus dat gra⸗
tiã. et Paulus apłs. Oeus qui cõſolat humi⸗
les.cõſolatus eſta nos.Sicut eni magnes tra
hit ad ſe fertũ.ita hũilitas gratiã et celeſtẽ cõ⸗
lolationẽ.Oũñ virgo maria hũilima ſpꝑ fuit.iõ
plena gratia et conſolatione celeſti. Quan⸗

tum ad ſecundnʒ ſciendum ꝙ religio ipᷣa alio

noie dicit ſanctitaſ.q̃ puritate aſtectꝰ impoꝛtat
NHiceſt enĩ finis ꝓximus religion is.vt ꝑue/⸗
niat ꝑ opa eius ad puritatẽ ꝑfecta. Ot dicirve
nerabihs Yo.caſſia. in colł pꝛima moiſi.ᷣm il
lud Luc.i. Seruiamus illi in ſanctitate et iu/
ſticia coꝛã ipᷣo. Si diſcurramus ꝑ viã ſanctoꝝ
inuenimus eos qꝗ fuerunt repleti roꝛe celeſtis
cõſolanionis.fuiſie religioſos et valde puros.
Beatus benedict pr̃ monachꝝ ꝓpter magnã
puritatẽ vidit aias ſancti germmami ſclolaſtice
ſoꝛoꝛis ſue celũ aſcẽdere ⁊ multa alia vñ mira
biliter cõſolatus eſt.Quantũ guſtauerit dini⸗
nas ↄſolatõnes deuotiſſimꝰ Berñ.pater ciſter

cienſin ꝑpendi pᷣt nõ ſolũ cũ puervidit xpᷣm de

virgine naſci.et ſenex imaginẽ crucifixi ſe am
plectantẽ.led etiã ex octrims melliſiuis eius.
Datriarcha mendicantiũ pdicatoꝝſanctiſſimꝰ
dñicus frequẽtiſſime irroꝛatus ſuit celeſti dul
cedine in ſuis contemplarionibo. et pꝛecipue
cũ celo ſibi aꝑto vicht ante iribunal xpᷣi pluri/
mos ex oibo reli gionibo.ſuos aũt ſub clamide

virginis int̃is eius.O q;tũ roꝛis diuini ꝓce⸗/

pit ſanctiſſimus ſeraphicꝰ Franciſcus qñ cru⸗
cifixus imp̃ſſit in coꝛꝑe ſuo ſtigmata paſſionis
in mõte auernie.Ex magna vtiq; puritate ad
iſta puenerũt. Quantũ ad terciũ cñ.ſ.ſubeſt

Vritas in anectu oꝑis.vt abijciat᷑ ois hypocri

ſis.tũc irroꝛat᷑ mẽs celeſti ↄſolatõne.dicit᷑ eniĩ
Sap̃.i.Spirituſſanctus diſcipline.i.mo:ũ.ef⸗
fugiet ſictũ.i.ſumulationẽ q vriq; abeſt in om̃i
Vera religione.xet ſic ſui roꝛis aſperſione fecun⸗
det ipe ſpiritus.Ecce q; wonũ eſt bonũ gratie et
cõſolationis in religione.
g. Vi.

Geptimü in reli⸗

gione qõ eſt pꝛimũ ex his q̃ ꝑtinẽt ad terminũ
religlons eſt ꝙ qͥ in ea eſt purgat᷑ citius. NMã
Dicit.iij. Beg. vii.p Salomon?. Mõ eſt ivmo
ſup terrã qui faciet bonũ et nõ peccet. Sʒ de his
ꝗ ſunt ĩ pĩ̃ᷣa ſuꝑna.dr Apoc̃.xiiij.ſine maciila
lun añ thaonũ dei. Nemo igit᷑ ingredip̃t in
ilaã mſi pꝛius purget maculis peccatoꝝ quo ad
culpꝗ. et quo ad debitu pene. ſed citius et ple/
mus in religione q; in ie culo pᷣt purgari.et lvc

per tres modos. ᷑

Per exercitia ſpũalia.
Per erercitia coꝛꝑalia.
Her exercitia tempoꝛalig.

Quantũ ad pꝛimũ plenius ſunt in religio⸗

ne erercitia ſpñalia q;ᷓ in ſeculo.hec ſunt dini⸗
nũ officũ.oꝛões pꝛiuate.meditatõnes myſte
rioꝛũ xpi et paſſionis eius. In eccleſia ↄſecra⸗

ta aſꝓſio aq̃ benedicte.cõfeſſio.cõio et hmöi.

Et ꝙ plus eſt ſue volũtatis expꝛopꝛiatio. vñ ⁊
tho. dicit in ſumma. ꝙ ꝑ ingreſſum religionis
id ẽ ꝓfeſſionẽ ꝓbabiliter oᷣr haberi remiſſio o⸗

inmiũ peccatoꝝ.ſ.qͥ ad culpã et penã. ſi tů ců de
uotõne ⁊ ꝓpoſito fiat.de quo hales ſup lc ĩipo.

xvi.t.c.iij.et.S.iij. Dicit enĩ ecci.i. Religioſ

tas iuſtificabit coꝛ.i.puriſicabir. Scðdᷣok̊ fa⸗

cit ꝑe xercitia coꝛpalia. vx ſunt vigilie ieiunis
abſtinẽtia diſciplina.voꝛmire veſtitus frigus

eſtus et itinera ⁊ alia incõmoda coꝛpalia.Oia

eni de genere bonox q̃ ſunt penalia facta in gr̃a

ſunt ſatiſfactoꝛia ⁊ ſic purgatoꝛia peccatoꝝ m
tlv. in.iiij.di.xvx.q.i.arx.iij.q.iij.et laboꝛ religi
onis oẽm aliã ſatiſtactionẽ tranſcẽdit. Dñ et

cuidã a ſtulplv dicto ꝓpter vxoꝛicidiũ grauiſſi⸗

ma pnia imponit.et ꝓ multos annos.ſʒ magy
ſibi cõſulit ad ingrediendũ religioneʒ. loco tãẽ
gaſpe pnie.et ſibi vtilius foꝛe.xxxiij.q.ij.admo

nere. Infra eni ᷣr. Relinque lvc malignũ ſe ⸗/
culũ.ingredere monaſterium.humiliare ſub
manu abbatis ⁊6. TCercio fit iſta purgatio ꝑ
erercitia manualia.vt mẽdicare qoverecundũ
eſt. facere coquinã. colere lvꝛtũ. facere pcura⸗
riã.exercere aliqð artiſciũ.hec vtiq; etiã debi⸗/
te facta valet ad purgationẽ.q;uis eni videan
tur oꝑa ſecularia.tñ qꝛ ꝓpter deũ fiũt et ppt
obedientiã.et nõ ppter iui cõmodũ.iõ et meri

toꝛia ſunt ⁊ purgatoꝛia. Oinus etiã bonisopi

bus qbuſcũq; inſidiat dialolus in religione ꝑ
ſuperhiã.nã religioſus hec faciẽs.cũ videat ſo⸗
cios iſta vel maioꝛa faciẽtes. nõ hʒʒ occaſionẽ
ſupbiendi.ſicut laicus cñ videt ſe facere bona
qᷓ ali nõ faciũt.fiũt etiã modeſtiꝰet oꝛdinatiꝰ
Hm illud apłi.i.ad Coꝛinth. xiiij..c. oĩa vne⸗
ſte ⁊ ̃m oꝛdinẽ fiqt invobis. Ecce igit q;onũ
purgatõis a maculis peccatoꝝ in relgione.

DOctauũ bonũ reli 9. vii.
gionis eſt.qꝛ moꝛit cõfidentiꝰ.Et vt ðᷣr in pᷣs.

cxvij. Bonũ eſt cõſidere in dño q; cõfidere in
vie. Nã in moꝛte nullus hõ pᷣt iuuare.oĩa de

ficiũt tpalia adiutoꝛio moꝛienti.ſed nõ deſicit

deus. Sʒ nũc maxie iuuat in moꝛte cõfidenti

in eo.nõ pᷣſumenti ſʒ verecõfidenti. Cria añt

ſũt q ĩducũt religioſo ĩ moꝛte magnã ↄfidẽniẽ.
onoꝝ multiplicitas. H
aloꝛ uin paucitas.

ſalnin,

H benelelati
ifnininu
encnbepaua⸗
tanmmsne
ſurndinia
niſan peſione
ci erodikon
Piennssofen
Tromeuu
Wwiſdcirdi⸗
rcicrha
Dnfattſddre
üfrntunocipe
Pplocifhire⸗
Grbivopavni

ekkeoltn
Wyfünnſealo⸗
Ventpunen
(enölpaici
ianeſtocun

Ancnrſubia

AUlpaſäitne,

ſKtrne, Teran

iſöenigin
pliecoſatr
Muretetunet,
inaſrar

Wevaiezriln

uölpiin
lgairerer

Mvn

Ctanmetio

Nnngen

c.

önamnih

nci

Wnnnen

amimting,
Meananti
Emiinir
enin
semien

nne

Cawitnr

erein

minſ
lunit
Minscine
dutniis ,ree
eriaininin
ira nii etil
iat wen
Inucfart
õ
neAnß
nmnthi
Grcl
mtn jft

junin
iuin
n nr iir
iinni
ntnii

rdppfdind

Capitulũ decimum

Impe ſimentop rarittgss.
ꝛimo bonoꝝ multiplicitas pᷣſtat magnaʒ
fiduciã religioſo recoꝛdatio multoꝝ bonoꝝ q fe
cit. ſ. obſeruãtia nõ ſolũ pceptoꝝ dei. ſed et 2ſi⸗
lioꝝ toleratio laboꝛis ꝓ dei lonoꝛe adiutoꝝ ſa⸗

cramentoꝝ. Sic ezechias rex in ertremis poſi/

tus ne lalerer in deſperatõʒ. Z ſumeret ſib oc)

caſionẽ cõfidendi de dei mia. xeducebat ad mẽ
tem bona facta ab eo dicẽſ. Recoꝛdare obſecto
Dnei ambulauerim coꝛã te in veritate ĩ coꝛ
de ꝑfecto.et qð bonũ eſt ĩ cõ ſpectu tuo fecerim
eſa. xxxviij. Adauget fiduciã ſocietas religioſo
rũ confoꝛtantiũ eũ.et multomagis lilluſtratio
angeloꝝ. Marrat. ſ. Anß. in li. de ſik itudinibo.
in fi. e quodã monad ſui monaſterij. q̃ veni⸗
ens ad extrema terribiliter fuit a diabolo ten/

tatus de deſperatõe ter. Pꝛimo dialolus redu⸗

cebat ad mentẽ peccata multa facta añ baptiſ⸗/
mũ.qꝛ ille adultus nõ puer recepat baptiſmũ
et cũ deñceret mẽte ne ſciẽs qͥd rñderet.et eſnʒ
in ꝓcinctu deſperatõis. ſubito rũdit ſancx mi⸗
chael angelus ibi aſtãs in adiutoꝛiũ. ꝙ oĩa illa

pcrã fuerãt dimiſſa ꝑ baptiſinũ. Scõo diabol“

memoꝛabat peccata amina poſt baptiſmũ mł
ta. Et cũ infirmus neſcirer q̃d diceret. et q̃ſi de
ficeret de dei mia. Richael rſdir g⸗ oĩa fuerãt
dimiſſa p pfen ionẽ religionis.⁊ ſic reſimmpſit
fiduciã. Cercio dialbolus poſuit añ mentẽ eius
negligentias. et offenſas cõmiſas in mona/
ſterio. multũ aggrauãdo plus qᷓ; erant.et inſir
mo ãſi diffidẽre. Rñdit michael. ꝙ p opa labo
rioſa religionis et obedientiã. et ſacta ſibi erãt
dimiſſa. Et ſiqͥd reſtabar ſatiffaciendum coloꝛ
inſrmitatis cñ patia totũ tollebat. Et ſic dia/
lvlus cõfuſus receſſit.et illecũ fiducia magna
in dño obwꝛmiuit. Scdo pᷣſtat fiduciam in
moꝛte religioſo bono paucitas maloꝑꝝ reſpectu
eoꝝ q̃ fit in ſeculo.vt poſſit dicere illud Yoh.
xiiij. Oenit pꝛinceps mũdi huv.i.diabolus et
in me nõ hʒ quicq;ᷓ ſ.de ſecło. Nã oẽ qõ eſt in
mũdo. aut eſt ↄcupia carnis. ant eſt ↄcupia o/
culoꝑ.aut ſu ꝑbia vite.i. YJo.iij.q̃ illea ſe abdi
cauit ꝑ caſticatẽ. ꝓ paupertatẽ.ꝑ humilitateʒ
obedietie. Tercio lvc facit raritas impedimẽ
toꝛũ.HNõ eni hʒ impedimẽta q;̃ hñt laici retabẽ
tia a ꝓuidẽdo ſaluti ſue. Nõ eni anxiari hʒ ꝓ

factõne teſtamẽti. p vxoꝛe et filijs dimittẽdis

ꝓ ſubſtãtia ſua.ꝓ reſtitutionibo fiẽdis ethmõi
vt dicere valeat illud Yob.xxir. in midulo meo
moꝛiar.ſicut palma multiphcabo dies.ſ. in glo
xia.quã ↄfidẽter erpectat.Ecce q; vonũ ſiducie.

Nonum bonũ eſt ꝗ. Vii·
qꝛremunerat᷑ copioſius.qᷓuis enĩ oẽs et reli⸗
gioſi et laici boni.laboꝛãtes in vinea dñivnum

denariñ pcipiãt vt ptʒ in pabola Oat.xx.ſ. vi⸗
ſionẽ beatiſicandi.tñ ĩ womo pr᷑̃is mei ait chꝛi

ſtus manſiones mulie numerantf.Jo.xiiij. c.

Opus religioſi ꝑfectius eſt.ceteris paribo tri

plitci ratione.

Hatione vonationis.
Bone multiplicationis.
Bõne cõfirmationis.
QAuantũ ad pꝛim ũ opus religioſi pſectius
eſt oꝑe laici.eodẽ genere facti ceteris paribo.
et hoc ꝓpter votũ. nã vouere eſt actus latrie.
q̃ eſt pcipua inter virtutes moꝛales. nobilio⸗
aũt virtutis eſt opus meliꝰ.et magis merito⸗
riũ.Oñ actus inferioꝛis virtutis eſt melioꝛ et
masgis meritoꝛiꝰ.ex hoc ꝙ imꝑat ſuꝑioꝛi virtu
te.cinꝰ actꝰfit ꝑ imperin. ſic actꝰ fidei vel ſpei
melioꝛ eſt ſi imꝑerf a charitate et iõ acius alia
ra virtutũ moꝛaliũ.puta ieiunare qð eſt actus
abſtinentie.et cõtinere qð eſt actus caſtitatis
ſunt melioꝛa et magis meritoꝛia ſi fiat ex vo⸗
to.qꝛ ſic iã ꝑtinẽt ad diuinũ cultů. q̃ſiqdã dei
ſacrificia. Oñ aug'. dicit in li. de virginitate. ꝙ

neq; ipᷣa virginitas.qꝛ virginitas eſt.ſʒ qꝛ deo

dedicata eſt.vvnoꝛat᷑.quã vouit et ſeruat cõti⸗
nentia pietatis. Ata factum laici.et ſi ſit eque
bonum ſicut monachi in ſuo genere. monachi
tamen opus redditur melius ex obedientia et
voto q̊ deo dedicatũ eſt. Quantum ad ſecun
dum qto qͥs plus dat et magis liberabif.tan⸗
ito plus dʒ ei reddi.ſ religioſus dat id qð ñ te
netur de neceſſitate ſalutis ſcʒ ad cõſilia ſe obli
gans. Et dat tꝑaliaa coꝛpPa voluntatẽ deo per
votũ.Et ideo ceteriſ paribo.magis dʒ remune
rari a deo q; bonus laicus. qͥ dat oꝑa bona. ſed
voluntatẽ ſibipſi reninet. Olus eni meretur
faciens aliqua bona ex voto.q; ex ſola abſolu⸗
ta voluntate. Sicut ponit Anſek. exemplũ de
duobus ſeruis. quoꝛum vnus dat comino ſuo
arboꝛe fructiferã. puta ficum lvꝛtus ſui cũ fru⸗
ctibus.alter dat tantũ fructus.vtiq; magis a
womino remunerari debet pꝛimus qᷓ; ſecundus
Sic religioſus dat arboꝛẽ voluntatis cum fru⸗
ctibus operum laicus tantũ opera.et ideo re⸗

ligioſus debet magis remunerari.dicit apłs. i.

ad Coꝛinth.iij.c. Onuſquiſqs ꝓpꝛiã mercedẽ
accipiat ſuum laboꝛẽ. Sed religioſus multos
laboꝛes tolerat et bona multiplicat ꝓpter deũ.
Taicus etſi aliquando plures laboꝛes ſuſtine/
at. tamẽ quia lvc nõ facit ꝓpter deum.ſed ꝓpt
mundũ.iõ raro ex eis meritũ acquirit. Oñ di
cere poteſt. lawꝛaui in gemitu meo.i. de labo?e
meo. qꝛ non ꝓpter deũ ſuſtinui. ſed pꝛopter
mundum et peccatum. Ideo habebo ex eo ge/
mere in penitentia vel ii geeenna. Quantũ
ad tercum no.ᷣm ilv. ſcda ſcõe.q. lxxxviij.ar.

„

vi. Sicut quãto q̃s ex maioꝛi fixione animi in

Litulus decimuſſextus

Reccato facit actũ peccati.tãto grauius peccat. etmoꝛte. Ita et grẽa ſacramẽtalis oſeruat der iemplie i
IVta et in bono quãto qͥs ex volũtate magis fi/ uotionẽ interioꝛẽ.et pᷣſeruat a moꝛte peccati zſ Pohel
a in hno agit bmnũ.tantomelius agit ⁊ plus Erlicʒ gra ipᷣa oĩbo ꝓponat fidelibus. tñ in re enio⸗ atr
meret.et magis inde erit remunerandus. Sʒ ligione ſacramentoꝝ vſus magis frequẽtat. ſ blaleve⸗
religioſus ex aio firo in bono ꝑ votũ emiſſin pnia ⁊ euchariſtia. F luuius aut eſt aq ſeripra inniih h
ſolẽniter oꝑaturea q ſuntreligionis.⁊ ideo ce re diuinalis.q diuidit᷑ in q̃ttuoꝛ capita.i.in q̃tj Ghtinet⸗
teris paribus.magis dʒ pᷣmiari.totũ intelligẽ tuoꝛ ſenſus ſᷣm expoſitõʒ woctop. el in leak heintmm a
do q;tũ ad oĩa ſupꝛadieta de bonis religioſis.? ꝓpletias hiſtoꝛiales et ſapiẽtiales. c aqiri⸗/ n nii
euotis. Nã vt dicit caſſia. inſtitu. cenobioꝝ gat terrã coꝛdis ad ꝓducendũ copioſos fruct?* Cuionent
Nulia peioꝛ leſtia malo monacho.Et Augꝰ. opꝑationũ.Arboꝛes multe ſunt. multe et varie —
ſicut dif icile ſum erptus melioꝛes q; qͥ in mo vnuttes.quaꝝ fructus.i.actus ſunt valde del i hentien
naſterijs ꝓfecerũt.di. xlvij.q;tumlibet.ptiner ctabiles menti. Abi eni exercẽt religioſi ali 5 eituto Ne⸗
etiã ad copiã remuneratõis. ꝙ pfecti religioſi actũ charitatis aliqñ actũ lvſpitalitatis aliaf Criatkiamnin
veniẽtcũ xpo iudice in fine mundi nõ iudicãa⸗ actũ abſtinentie aliqñ fructũ patiẽtie. er ſie e iſorſirnan
di. ſed iudicaturi qui mundũ ꝑfecte cõtempſe/ alijs. Sed dihgẽter attendendũ. ꝙ in padiſo eſnmitiun
runt. Oñ ðr Yob. xxrvi. c. pauperibus tribuit religionis cũ ſua iocunditate ſunta eua ſenſug ſonäiimernin
iudicin.en Oar.rix. vos q reliquiſtis oĩa ⁊ ſe/ litatis. et ſerpens calliditatis.et lignů ſcie loni Gittmefe
cuni eſtis me.ſedebitis ⁊ vos iudictes ⁊c. Ex et mali curioſitatis.Et ſerpẽs antiquꝰ eua ſen Cteetpident
his nouẽ piʒ q;ᷓ ſit bonũ vtile ĩ religione.Creñ. ſualitatis vtif ad decipiencũñ adã.i.rõem ſu lonpudiin
iij.c. Bonũ eſt viro fi poꝛrauerit iugũ.ſ. religio gerẽdo malũ ſub ſpecie woni.puta ſub ſpẽ pie⸗ urfutinterapn
nis ab adoleſcẽtia ſuu. tatis vt.ſ.religioſus parentibcõpatiat et eis cunchtnelancesd
. —R —- occulte tribuat bona moneſtarij. et negocia eo Gsdauic inſtrurt
Quantũ ad ſecundũ j. ixr. aurer beiens ſtedacentarnckie ſe
7. rr, tiã faciat et hinõi. Sub ſpẽ charitatis. vt qrat nus Tnnlo
pꝛincipale.lve eſt ꝙ bonũ ſuauitatis ſeu dele / Peſſe, p̃dicare alijs. magiſtrari vt ꝓſir alijs et ungeerenera
ctatõnis ſohalis habæeat in religione. patʒ h id hmõi. Subſpẽ necemiatisvel diſcretõis. vtie igagnoninret
qð dicit q;iocundũ.et hoc expᷣſſe dicit᷑ Eccẽi.i. iunia ⁊ auſteritates dimittat ne deficiat hu⸗ uncfekeſenn
Religioſitas iocunditatẽ et gaudiũ dabit. Et iuſmodi. Ip̃e enĩ ſathanas tranſfigurat ſe in etenponſon
cp̃t oſtendi ex tribo ꝑ qᷓ ſigurat᷑ ſacra religio angelũ.lucis.i.ſub ſpecie virtutis vicjũ ſugge iermerjße
ſ.wſit in ea iocũditas.Vigurat eni. rit. vt occidat. ignũ aũt ſcie boni et malicuiꝰ ſinkorcleuer“
Per padiſum voluptarõnis. fructus ꝓhibet eſt curioſitas ſenſus vel intelle ſeiRend bi⸗
Hermontẽ tranſfiguratõis. rer. Aſſimilaf ſecũdario ſeu figuraf ſtatꝰre⸗ Goreginnon
De pᷣmo ponit Ber. in quoda ſermone.ſ.ꝙ re ligionis ꝓ terrã ꝓmiſſionis.vt dicit venerabi⸗/ realſeigni⸗
ligio aſſimilet pacdiſo terreſtri. qᷓ diet padiſus lis caſna. Oicit᷑ eni de illa terra ꝙ fluebat laete ſuͤtintet
voluptatis.i.delectatõis gaudij. Maã ibi non et melle. m illud. Dabo tibi terrã fluentẽ mel ninenenſfti,
ſentiebãt pꝛimi ꝑentes caloꝛẽ nimiũ.vl frig* et lac. Mac puritatis. et mel vulcedinis et cõſo glenehſanin
nõ famẽ. nõ ſitim. nõ infirmitaté. ſed erat ini latõis. In illa enĩ terra ab initio c, Fuit gẽs (tnieſno in
gertpatiſſimus. ameniſſimꝰ locus et iocũdus. inimica ꝓſtrata. Fuit ſcala celi demonſtrata. iaranahicc
Sic in religione bona. inagna iocunditas et Fuit gloꝛia cultus diuini eraltata. De pꝛimo ſfisoſſein
ſuauitas. Et ſi dicat q ↄtrariũ videt᷑.nã in re/ dicit in pᷣg. Eiecit a facie eoꝝ gẽtes. Septẽ enĩ Puchſemmn
ligione multe neceſſitates halent.ſ.famis. ſij/ natões inſdeles.et foꝛtiſſime q ibi habitabãt cin ne
tis.leiumoꝝ.caloꝛis⁊ frigoꝛis. et infirmitatũ N ſſſchutſiciese
tigoels. et inſurmitatu vreplvi ethi chananei plxreʒei iebuſei amoꝛ) iiierhietye
ſahaubeatis et hmõi. An. ꝙ ait aug.ſ. oĩa a/ reiet gergeſei. vt halet Ero. ij. Delete ſuntvt ndſal
perg et difficilia ſeu immania leuia et ꝓpe nul in pate ⁊ iocunditate manerẽt in illa terra p/ nrvſ geuc
la facit amoꝛ. ᷓ e dʒ in religioſo. Et c eſt ia miſſionis. Que weſſianaͤt ſepte vicig capieef⸗ pſifurna
Ditctinis in re. 910. E 8. .-ue deſignãt ſeptẽ vicia capitalia. Mirereeſt
uinis intentus.vt iſta vel nõ ſenſiat. Iin eis vt exponit Yo.caſſia.in coł.ſerapionis.q̃ cũ rhecku
gaucdeat ſm rõem. etiã ſi ſenſualitas coleaf.ſi erxcitibo ſuis et vicijs alijs ab eis peecenher uniman
cut legimus de muitis. Sunt aiſt tria q fanſt teriant in ſtarn wehaibe ne ab eis inan den, lad
puc.ſ.ſtatũ religionis iocundũ figurata in tri/⸗ gioſi poſſine ſꝑ in dño gaudere.verũ vt ðr iuð mnſſrkint
bus. qᷓ erant in padiſo. Pꝛimo lignũ vite gre j. pas gẽteſ nõ deleuit dñs.ſ.ex toto. quin aliq ſnttſobn
ſacrametalis. Scpo flunius aq ſcripture diui/ reliqme remanerẽt pt erudiret iſraelé ineig anneͤ⸗
De peimmo ligni vite in medio padiſi deſgnat ce ent impugnationes nationũ oleſſiond Imunſn
Bann eratnctale q⸗ ſicut eſus fruct' ilnꝰ oſer religione. ſed aliqᷓ rekiquie ſeu motꝰ remaneõjt nifuin
adicale ⁊ pᷣſeruabat a debiſitste wnialium. vr humilient et ocio non toꝛpeant. mneien

SS
Rei iie,
SS
rnie
mmmn Arie,
dnmrdine
rsi
üpfini
ru Nu
ren inigi
õ
i Mab
rmutniutm,

citiũ qð eſt in religione.

Capitulũ decimum

Exemplũ ponit Gꝛego.in.iij.li. dialo.de iſaat
e ſyria. Habes etiã exemplũ in paulo apło ð
ſtimulo. De ſeðo habes Geñ.xxviij. qñ vidit ia
cob ſcalã de celo ad terrãꝑptingẽtẽ angelos aſcẽ

dẽtes deſcẽdẽtes ꝑ eã et dñm innixũ ſcale ip̃i
iacob bñdicentẽ. Qõ fuit in luʒa woſtea dica

hierim in terra pꝓmiſſionis. Ex q̊ ad mirãs ia
cob ait. vere dñs eſt in loco iſto.nõ eſt hic ali⸗
ud niſi vmus dñiet poꝛta celi. NMec fuit ſine
magno gaudio talis viſio. Scala iſta eſt exer⸗/
Gradus ſunt lectio.
meditatio.oꝛõ.moꝛtificatio ⁊ hmõi.aſcendũt
angeli ad referendũ deovota.æſcendũt ad poꝛ
tandũ ſponſi varia munera. Innixus eſt deuſ
ſcale ſummitati ad iuuandũ aſcendẽtes.et cõ⸗

foꝛtandũ in terminoſe eis pᷣbendũ in pꝛemiu.

Et ſic non eſt in religione aliud niſi poꝛta celi.
Ecce ergo q;iocundũ. DOe tercio clarũ eſt ꝙ rẽ⸗
plum dei. vbi diuinus cultus magiſice habeba
tur fuit in terra ꝓmiſſionis. Cũ magna aũtio
cunditate laudes diuinas cũ inſtrumnẽtis muſi
cis dauid inſtituit ibicelebꝛari.ps. cxxi. Retat
ſum in his q̃ dicta ſunt mihi in comũ dñi ibi⸗
mus. In nullo ſtaru ita deuote et diligẽter et
iocunde exercet᷑ cultus diuinus ſicut in bonis

cõgregationiboreligio ſoꝝ ⁊ ita frequẽter. Ecce

q;iocundũ eſt eſſe in religione. Figurar etiã
ſtatus religioniſ ꝑ montẽ tranſfiguratõis.hic
eſt ile mons de q̊ͥ ps.lxvij. Oons coagulatus
id ẽ ſup alios eleuat*. Mons pinguis ꝑ deuo/
tionẽ. Mons in q̊ bñplacitũ eſt deo habitare
in eo. Et iõ.qꝛ deus habitat in eo. dictum fuit
loth in figurã. in monte ſaluũ te fac.nõ in pla
nitie ſeculi. vbi ignis auaritie et ſulphurluru/
rie oẽs cõſumit. Sed in monte relisionis vbi
tria vicz. Oagnificẽtia trinitatis inſinuatur.
Excellentiehuanitatis xpᷣi declaraf. Oecẽtia
ſocietatis ſanctoꝝ intimat᷑. De pꝛimo audita
eſt vox patris. hic eſt filius ⁊c.math.xvij. Di⸗
ſus eſt filius oſtẽſus in carne.et apparuit nu/
bes lucida ſpiritumſanctũ repñtans. De ſcõo
reſplẽduit facies eius ſicut ſol.ad ſignandum
gloꝛiã aĩe xpi.et veſtimẽta eius ſicut nix ado⸗
ſtendendũ gloꝛiã coꝛpiſ in reſurrectõe. Deter
cio. qꝛ viſi ſunt moiſes et helyas in maieſtate
loquẽtes exceſſum.ſ dilectõis xpᷣi ad naturaʒ
humanã. vnus moꝛtuus vt moiſes.et altervi
nus ſcz helyas. deſignãtes ſanctos moꝛtuos et
viuosin illa patria. Canta iocũditas ihi ſuit.
vr petrus abſoꝛbtus ea diceret. Bonũ eſt nos
hic eſſe.i.valde iocundũ. Sed qui iſta viderũt

—

et guſtarũt. Certe petrus qͥ et ſymon interpꝛe⸗

taturobediẽs Jacob qui interpᷣtat ſupplantãſ

ſ.mundũ ꝑ pauꝑtatẽ.Et iohãnes virgo puriſ

ſimus. Cũ ergo in religionis mõte ſta habent
vtiq; ibi oſtendunt.et guſtant.miſteriũ trini/

tatis huumanitatis chꝛiſti.⁊ ſocietatis ſanctox
Et ſic ptʒ q; ſit iocundũ habitare in religione
debite vtſ dicet. Ad loc facit pulchra ſilitudo
quã ponit Anb.in li.de ſimilitudinibo. aſſimi⸗
lat eni deñ cndã magno dño.qui hʒ quodcdam
pulcrũ caſtrũ et inacceſſibile.er villã magnãet
territoꝛiũ.in q̃ ſunt multa habitacula.⁊ aliqua
magna palatia. et alie cões domus. alia lutee
vel capane.Habet dñs iſte inimicũ capiralem
vt inimicus diſcurrit tidie ꝑ villã ⁊ vomos
luteas et capanas deſtruit et incendit. palatia
aggredit᷑.et quedã poſt multã luctã capit.alia
liq; pauca obtinere nõ pt.appꝛopinquãs auteʒ
ad caſtrũ intrare nõ pt. Sed ſi qexeũt. capit.
aſpiciẽtes ex curioſitate in merlis eius.vel ꝑ.
firuras ſagittis vulnerat.cũ his qͥ in caſtro ſut
mi valeat nocere.nec inde pñt exire. Aſte dñs
eſt deus. inimicus eſt diabolus. Foꝛtalitiũ eſt
ſtatus beatoꝑ quibo diabolus nil moleſte in⸗
fert. Dilla eſt ſtatus laicoꝝ.ꝑ quẽ diabol di⸗
ſcurrẽs.inultas ſtrages inferi ꝑ peccata varia.
Et aliq̃̊s etiã qui ſunt in magnis opibo. et bo⸗
mis deditos capit. aliqui licei pauci etiam leſi
euadunt. Caſtrũ eſt ſtatus religioſoꝝ.in quẽ
dialvlus intrare nõ pᷣt.dummõ ſeruatr᷑.ſed qui
egrediunt᷑ ſubiro capiunt. Qui eriã ſunt otio⸗
ſi ⁊ curioſi vulnerant.et ſic religio eſt ſtatus ꝑ.
fectionis.

De tercio principali J.x.
ſqʒ ꝙ bonũ lvneſtatis.i.virtuoſitatis notat in
religione Notat᷑ lxc cũ dicit᷑ habitare fratres
in vnũ. atres cõi vocabulo dicunt᷑ religioſ..
q;uis monachi inter ſe vocent᷑ dñi. pte autẽ
fratres dicunt᷑.qꝛ ab vno pr̃e religionis ſue in
ſtitutoꝛe. puta benedicto vel dñico vel auguſti⸗
no. vel franciſco hñt oꝛiginẽ.et ſub vno patre
pᷣlato ſuo militãt.qͥ antiquitꝰ abba.nũc etiã in
qunbuſdã religionibo dr᷑ abbas.qui interpᷣta⸗

tur pater. Et in vna wmo ⁊ foꝛma viuendi ſe

lhoñt vt naturales fratres. Nirtus aũt eoꝝ in H
cõſiſtit habitare in vnũ.qð eriã impoꝛtat no⸗
men monachi. Antiquitꝰ aũt oẽs religioſi di⸗
cebant monachi. onach' aũt deriuaf a mo
nos qð eſt vnus.et aclvs qð eſt triſtis.q.vnuſ
triſtis.qꝛ in vnũ dʒ hitare ⁊ triſtis eẽ ꝑ ↄpun⸗
ctionẽ de peccatꝭ ſuis ⁊ ꝓximoꝝꝑ.qð di.hiero.
xvi.q.i.monachꝰ. Oñt igit᷑ religioſi hiĩtare in
vnũ· Tuc.x. DPoꝛro vnũ eſt neceſſariũ ait xp̃ᷣe
Et pcipue neceſſariũ ẽ religioſo.et h̊ ãdruplii/
citer vic;. An vnñ diuinitatis ꝑ frequẽtẽ ↄtẽ⸗
plationẽ. AIn vnũ potẽrialitatis ꝑ dñantẽ rõeʒ
In vnñ ſtatũ ſue vocatõis ꝑ pficientẽ ↄtinua
rionẽ. In vnũ fraterne dilectoõnis ꝑ bonã ↄfix
manonẽ. Pꝛimo debent habitare in vnum

diuinitatis ꝑ frequentem cõtemplationẽ.ps.

Litulus decimuſſextus

Jihi aũt adherere doo bonũ eſt. Mã vt dicit᷑
i. Coꝛinth. vi. Qui adherer deo vnus ſpiritus
eſt cñ o.deus aũt ꝑmaxine vnũ eſt ſine cõpo⸗
ſitrõne. In heref aut doo ꝓ ↄtemplationẽ.intel⸗
lectũ.et affectũ.dirigẽdo ad eüũ.et cõfirmando
ꝓut pᷣt.et inde mens efficit purg.et ad xc oꝛdi
nar relio.ſ.ad puritatẽ. Oñ Yo. camna. in. 1.
coł. moiſi inqt. Oẽs artes ⁊ diſcipline ſcopon.
quedaã. i. deſtinatõʒ telos.i.finẽ ꝓpꝛiũ hñt.ad
qᷓ reſpiciẽs cuiuſcũq; artis induſtri apperiroꝛ.
cuncros labꝛes atq; ꝑicula et diſpendia equa

nimiter hbẽterq; ſubſtentãt. inis quidẽ ntĩ̃e

ꝓfemomis eſt regnũ de. Scopus autẽ puritas
coꝛchs q ſi p oculis coꝛdis iugiter ſtatuta non
fuerit. cncros laboꝛes noſtrosvarios atq; inſta
biles reddet.et cogitatões diuerſas ſibiqʒ cõ⸗
trarias ſuſcitabit. hec ille. Et lvc nõ eſt habita/
re in vnũᷣ.ſed in multa ꝑ diſtractionẽ. Et ideo
infra ſubdit Yo. caſſia. Quicqͥd pᷣt inã mẽtis
puritate tranquillitatẽq turbare. ;uis vtile 2
neceſſariũ videat.tamẽ vt noxiũ deintandum
eſt. Inlerere we deo iugiter 1 cõtemplarõni
eius inſeꝑabeliter copulari.impoſſbile eſt lx/
mini carnis fragilitate circundato.verũ opoꝛ/
tet nos ſcire vbi noſtre mẽtis intentionẽ delea
mus habere diffirã.ad qua deſtinanonẽ ſpꝑ aie
noſtre reuocemus intiitũ.quã cñ potuerit ob⸗
tinere mens gaudeat.et a qua diſtrictã ſe o/
leat atqʒ ſuſpiret. et foꝛnicationẽ iudicãs. vel
ad momentũ a xpᷣi ↄtem platõe diſceſiun. A
quo cũ deuiauerit paululũ noſter obrutus. rur
ſus ad eũ menns aciẽ reuocemus. Cõtempla
tio aũt dei multitarie cõcipit. Mã deus nõ ſolũ
incõpꝛ ehenſibilis illius ſubſtãtie ſue admira⸗
rione cognoſcit᷑.qð adhuc in ſpe repꝛomiſſio⸗

ms abſconditus eſt.ſed in creaurarũ ſuarum

magnitudie.vel equitatis ſue cõſideratõe.vl
quotidiane oiſpeniatõis auxilio ꝓuidef. Qñ
I. que cñ ſanctis ſins ꝑ ſingulas generatões e⸗
gerit mẽte puriſſima, ꝑluſtramus.cũ potentia
pius qᷓ vnierſa regit moderat ac gubernat.
Cũ im menſitatẽ ſcie eius.et oculũ quẽ latere
ſecreta nõ pñnt. tremẽte coꝛde miramur. are⸗
nam maris in plumarũ guttas. et dies vꝛas
ſeculi et hmõi ſerre. Cu mentabilẽ clementiaz
eius qᷓ innumera flagicia indefeſſa lõ gammi⸗
rate ſuſtẽtat. Cũ vocatõis nr̃e qꝛ nullis meri⸗
nis pᷣcedentibo gre ſue mileratõnis aſciuit.
Hoſtremo diſpenſationẽ ſue incarnatõnis „
nra ſalute ſuſcepit. Sunt ⁊ alie htnõi innume
re cõtemplatõnes.q; ꝓ q̃litate vite et puritate
coꝛdis in nr̃is ſenſib oꝛiunt᷑.lvc eſt vtiq; ha⸗
bitare ꝑ cõtemplationẽ in vnn. i. in deũ frequẽ
ter cogitare. vneſtiſſimũ eſt bonũ ⁊ iocundũ.
Secũdo tebent religioſi habitare in vnñn po

iiij.c. Soliciti ſeruare vnitatẽ ſpũs. Sunt qn⸗
dem mulrte poretie in aĩa noſtra. ſed in hoccon
ſiſtit et halxr lonũ honeſtatis ſeu virtuns aie.
qñ omnes ſubijciunt erregunf rõne. tuc ſunt

vnſte. alias nõ eſt vnitas gie in ſeipᷣa.ſed mul
ta cotrarietas et diuiſio. Ci ergo octo viciata⸗
piralia c ſins ſatellitibo nos impugnẽt medi⸗
antibus porẽtijs ſenſituis.ex quibo paſſiones

inſurgut. YIdeo rõne illuſtrata opoꝛtet vnani⸗

ter cõtra ea pugnare et ſupare. et modu et
oꝛdinẽ cocet Yo. caſſia. in coll. ſerapionis di⸗
cens. Dnuſqᷣͥſiq; viciũ in quo maxie impugna
tur erploꝛet. et aduerſus illud arripiat pꝛinci⸗

pale certamẽ indeſinẽter fletus oꝛationũ ad

deñ fundẽs. Amponſibile eſt eni quempi de qᷓ
libet paſſionẽ rriumphũ Hmereri.pꝛiuſe; inte

lexerit induſtria VuIl ꝓpꝛio laboꝛe victoꝛiã cex
tammis ſemel obtinere nõ poſſe. Cĩ tamẽyt

valeat emundari.necene eſt eñ die noctuq; in

ol curg er ſolictudine pmanere. Cum ab eaſe

ſenſerir abſolutũ. rurſus latebꝛas ſuj coꝛdis ꝑ/

luſtret. et excipiat ſibi quã inrer reliquas repit

durioꝛẽ. atq; aduerins eã ſpecialius oĩa ſpũs
anna rõ noueat. Et ita ſꝑ ralidioꝛib ſupatis

celerẽ de reſiduis habebit. facilẽq; victoꝛiã. q2
et mens triumplvx ꝓceſſu reddit ſoꝛtioꝛ et

innirmioꝛ pugna ſuccedens ꝓmptioꝛem eifa⸗

ciet pꝛouentum pꝛelioꝛum. nectamen putanę-
duin eſt. vt pꝛincipaliter quis contra vnum vi

ſium dimicans. et wlut incautus alioꝛum te/
la ꝓſpiciens inopinato ictu faciliꝰ valeat ſau

tiari. hec le. Opoꝛtet ergo ſic reſiſtere vnj vi⸗
cio ꝙ etlam ab alijs caueaf. Opoꝛtet etiaʒ in
hac pugna vicioꝛ utm, er paſſionum. nõ ſolum

a inagnis ſed etiam minimis peccatis cauere

allas per iminima neglecta deducetur ac mah⸗
gna. ſcvm illud nuer.i. uerſio paruuloꝛum

internciet illos. Cauere tamen delet a ſerupu
lis cõſcienne qina mulrum im pediunt ꝓfectũ

ſpiritus. Sed vti debet in omnibus diſcrerio⸗

ne de qua et quomodo hya beatur. ſic ait Yohã.
caſſia. in colł.i.monſi. Oim virtutũ generatrix
cuſtos moceratriq; diſcreno eſt. Vera auteʒ

diſcretio nõ miſi humlitate cõquirit cui' hec

erit penmna ꝓbatio.ſi vniuerſa nõ ſolũ quea⸗
genda ſunt.ſed etiã que cogitant reſeruant ſe
mon examini. NHullatenus eni decipi wtent
quiſqs. ſi nõ ſuo iudicio ſed maioꝛũ viuit exẽ
plo. et ſerpens teterrimꝰ velut tenebꝛoſoꝛ ſub
terraneo ſpecu virturs ofoſſiis ptractus ad
lucem et rraductus quodammõ.ac delvneſta⸗
tus abſcedit. bec ille. Inducit eremplũ ſamue

lis quem pꝛemnſit ad ſenem heli recurrere vo⸗
alꝰa dño. et Pauli apłi miſ ad anamiã act.

. 1 h. r. et ꝑ multa exẽpla ſanctoꝝ parrũñ ofidit qᷣ
tentialuatis ꝓꝑ wmmantè rõem. apls ad epb. 1 n imu ta exepla ſanctop p 4

ac caruerũt. etſi in alijs eſſent mirabiles. vt

cögeefelſnnet
Aſen ep
ſncſgonblecher
gewordle

ußtoſte ſſut

etwosnuliu
enninl
ſoſathaberane 1
ſoftobineinn
Pfneni,mnut
ſoateſsineawo
Gficfriic⸗
Grncie
Punyumki
ſepitchupr

Gtpeedt Vin

ttshaigonn
tigur tin

yyilecentoe
(Gwalninſtu
fiani Quiei
ftneeſtoniomm

Ueröpmangmn
füicbengerig
Coediſcingado

tetetinit Ctaui

es reggacdat
ſedlelit ſchs
enl
Meincecg vien
üſnrsyin
herfecgare.
Nkermen
nrunut
iiͤien.
e n
Nogpbliots
cpefie efe

Pmenni

ie

mdurut
1d
rumarmln
unmngen eri
nde N

nA.

Omigun
r ani
nntbit
nindn
ns eidnr
dna
ſginnretenn
ſis alns
ni
mornhinn
num
i Ni
zmi cf⸗
inr nntisl

Capitulũ decimum

abſtinentia et himõi. tñ decepti ſunt a diabolo.

Ad habendũ aũt victoꝛiã vicioꝝ.vt dicit Yo.
caſſia.in coli.cheremonis.Cria ſunt q̃ nos faci
unt a vicijs tꝑate. qꝛ aut metus gehenne. ſiue
pñtiũ legn.aut ſpes atq; deſideriũ regni celoꝛũ

aut affectus boni ipᷣius amoꝛq; virrutũ. Idcir

co aplłsiſummã triũ virtutũ cõſummatione cõ
cludit. Fides nãq; futuri iudicij.ac ſupplicioꝛñ
metu vicioꝝ facit ↄtagia declinari. Spes men
tem de pñtibo auocãs coꝛꝑm voluptates cele⸗

ſtium pᷣmioꝝ expectatõe 2tennit. Charitas ad
amoꝛẽ xpᷣi ⁊ virtutũ fructũ ſuccedẽs quicqͥd illi
cõtrariũ eſt facit deteſtari.Si qͥs ergo ad ꝑfe/⸗
ctionẽ tẽdit.de illo pꝛimo timoꝛis gradu.quẽ
ſeruilẽ diximus ad altioꝛẽ dei tramitẽ gradu ꝑ
ficiẽte ↄſcendat.qui iã nõ ſeruo ſ mercẽnario
cõꝑat᷑ Feſtinandu ꝓinde eſt ad terciũ filioꝛuʒ
gradũ qͥ oĩa que patris ſunt.ſua eſſe credit per
indiſſolubilẽ charitatis gratiã. Diligamꝰ deũ.
qm̃ ipe pꝛioꝛ dilexit nos.ait Jo.i.canoñ.⁊ hec
vtiq; noſtre ſa lutis gratia nõ ſui ſeʒ vtilitate.
Ita et nos nullius alteriꝰ rei.ſed ſolũ amoꝛis
eius intuitu eñ diligamꝰ. Et hic eſt finis reli⸗
gionis.ſ.charitas.qᷓ eſt chara vnitas cũ deo.q̃
nos facit habitare in vnũ. TCercio debñt re⸗
ligioſi habitare in vnum.ſ.ſtatũ ſue vocatõis
P ꝓficientẽ ↄtinuationẽ.ſm illud.i.Coꝛinth.
vij.vnuſ qͥſq; in ea vocatõe q̃ vocatꝰ eſt ꝓma/
neat.Et ephe.iiij.c.vocati eſtis in vna ſpe vo⸗
catõis vre.et ĩ hoc ſepe tentant᷑ religioſi.vt ap
petant mutare ſtatũ vel religionẽ.quã pꝛius ſu

ſceperũt.qð vt plurimũ er inſtabilitate et acci

dia pcedit. Dñ dicit YJo. caſſia.in colł. neſto/
retis.Religio in multaſ ꝓfeſſiones ſtudia di
niditur. Quidã ſummã intentõis ſui erga lxſ
remi ſecreta ⁊ coꝛdis cõſtituũt puritatẽ. Qui⸗
dam erga inſtitutionẽ fratrũaꝛ ꝑuigilẽ cenobio
rũ curã.Quidã eligẽtes egrotantiũ curã. alij
interceſſionẽ ꝓ miſeris ⁊ oppꝛeſſis. Quapꝛo/⸗
pter h̊ vmicuiq; vtile ⁊ ↄueniẽs eſt. vt pᷣim ꝓpo
ſitũ qð eligit.vel gratiã quã accepit.ſũmo ſtu/
dio etdiligẽtia ad oꝑis arrepti ꝑfectionẽ pue
mire feſtinẽt.Et alioꝝ laudãs er admirãs vir⸗
tutes.nequaq; a ſua quã ſemel elegit ꝓfeſſio⸗
ne diſcedat.ſciẽs ſᷣm apłm vnũ eſſe coꝛpꝰec⸗
cleſie. multa aũt mẽbꝛa. Impoſſibile eſt nãq;
vnũ eundẽq; lviem ſimul vniuerſis q̃s cõpꝛe⸗
hendi ſuꝑius virtutibo fulgere.qᷓs ſiquis volue
rit piter affectare.in id eũ incidere neceſſe eſt
vt dũ oẽs ſequit᷑ nullũ integre cõſequat. OJa
giſq; er hac mutatõe ⁊ varietate diſpendiũ ca⸗
piat q; ꝓfectũ. OJultis eni vijs ad deũ tendit
et ideo vnuſqͥſq; illã quã ſemel arripuit. in re
uocabili curſus ſui intentõne cõficiat.vt ſit in
quahbet ꝓfeſſione ꝑpfectus.hec ille. Nõ pᷣt aũt

habitare invni.i.ſtati debite. niſi eficiat de bo

no in melius. Oñ Yo. caſſia. in colł, theodo?ꝛ
ait. Neceſſe eſt vt renouatus ſpũ mentis pet
ſingulos dies ꝓficiat. ad ea q̃ in ante ſunt ſe ex

tendẽs.aut ſi neglexerit.ↄſequens eſt vt retro

redeat.atq; in ererius labatur. Quapꝛopter
iſtud erit euidẽſnr̃i detrimẽti indiciũſi intelle
rerimꝰ nos mil ãpliacqͥſiuiſſe. nee dubitemꝰ
nos retroꝛſũ oimodis reuocatos.qᷓ die nõ ſen
ſimus ad ſuꝑioꝛa ꝓgreſſos.Et cũ tnia fint que
ſunt in lvc mũdo bonũ malũ et mediũ.⁊ bonũ
in rebo hũanis pꝛincipale ſit animi virtus.ma
lñ in peccatũ. mediũ añt qð pᷣt lbene male vti
vt diuitie.lvnoꝛes.ſanitas.vita.moꝛs.paup⸗
tas et hmõi.a malo ſꝑ dʒ declinare. in virtute
ꝓPficere. ꝓſperis ⁊ aduerſis mũdi quibuſcũq;
q̃ᷓ ſunt vt medlia.bono rectoq; vſu ad dexteram
clinare.i.ad virtutẽ vt ſit ſpnñaliter ambidex
ter aioth. ſicut fecit ioſepho pr̃iarcha.et aplus
ad phil.c.iij.dicẽs. Scio ⁊ abundare ⁊ penu⸗
riã pati.c ibi. pugnã carnis ſpiritũ. de q̃ᷓ
apoſtolus ad Ep x. v. capitulo. caro ↄcupiſcit
aduerſus ſpirituł.diſpenſatioj diuina in noſtri
ꝓfectũ dimiſit. Onde Yo.caſſia.in colł.dani⸗
elis ait. DPec cõtentio carnis et ſpiritus mul⸗
tam vtilitatem nobis cõſert. Pꝛimo ꝙ negli⸗
Sentigs noſtras arguit ſtatim. Secundo ꝙcũ
caſtunonie et puritatis integritate in con⸗
cientia noſtra fuerimus elati. ſuo nos rurſum
q;uis quieto et ſimplici viſitans fluxu.humili⸗
at acq; recondit.noſq; bvĩes eſſe ſuis ſtimulis
admoner. Quodaminõ enĩ cũ in ceteris gene
ribus vicioꝛũ equidẽ grauioꝛibo magiſq; no⸗
rijs indifferẽtius ſoleamꝰ incurrere.nec tñ fa⸗
cile in eoꝝ cõpungimur admiſſu in hoc pecula⸗
rius humiliat᷑ ↄſcia noſtra.ꝑ que illuſionẽ ne⸗
glectã paſſionũ recoꝛdatõe moꝛdet euiden
ter intelligẽs immundã ſe factã naturalibn in
cẽtinis. q̃ cũ eſſet immundioꝛ ſpñalibo vicijs
ignoꝛabat.hec ibi. Quarto dñt habitare.fra
ixres in vnũ fraterne dilectõis ꝑ bonã cõfirma
tionẽ. Yo. xvij.oꝛauit xpᷣs.Pater ſancte ſerun
eos qs dediſti mihi vt ſint vnũ. Hec aũtvnitaſ
debet eſſe in bono nõ in malo.vt nõ cõcoꝛdent
ad malefaciendum ſed ad bonum. ſcõm illud
Act.uij. ultitudims credentiũ erat coꝛ vnũ
et anima vna in omino.quia ſeʒ ad bonum oꝛ
dinata. Eſt autẽ triplex iſta vnitas. Pꝛima er
pꝛincipalis eſt vnitas coꝛdis per inimã dile⸗
ctionem.i. Pe.iij.Omnes vnamimes ſcʒ ſitis
NHec enim vnitas inducit victoꝛiam in tenta⸗
tione.Ambꝛoſius.Omnis pugna vnanimiter
cõgreſſa parit victoꝛiam. Pꝛocurat exauditio⸗
nem in oꝛationibus.OIatthei.xviij. Si duo ex

vobis cõſenſerint ſuꝑ terrã de oĩ re quã petie⸗

rint fiet eis. Adducit rolvꝛatõʒ ĩ oĩ bono. Ois
eni virtus v nita eſt magis infinita.i.foꝛtioꝛ.

ò”

Litulus decimuſſepti.

„ .

oeꝛe lvnoꝛificeris deum. Quod fieri opoꝛtet in
religione triplicter. vt ſcʒ nõ diuiſum hincin/
de.ſed ſimul cõueniẽtes imn clvꝛo laudẽt deum.
Scdo vt oẽs dicãt qui dici debeãt.⁊ nõ dꝛmi
ant vel taceãt aliqͥ vel dimirtãt. Cercio vt ↄcoꝛ
dant in voce.vt vnus nõ dicataito et alius tar
gej.ſʒ ſinul incipiet ⁊ teriminet. Cercia eſt vni
tsas opis. de qua pᷣt intelligi illud Sophv. iij.

Seruiet ei ſqʒ doo hũero vno.qð fit dũ viuũt

in cõmuni.Lucra ex oꝑiba⁊ redditib ſuis ha⸗

bentes in vni. dũ etiã ceremonias exterioꝛes
vnifoꝛmiter obſeruãt.in cibo veſtitu ⁊ als.dũ

etiã faciũt ofricia ⁊ mutua obſequia in vnũ.ſ.

ꝓpter deñ et bonũ religionis.vt vnus nõ ociet

alter nimis grauet. ſed oẽs in vnũ ↄcoꝛdẽt ad
faciendũ qð eis imponit᷑.ſumẽdo exemplũ in

apibo q̃ in vnũ locũ cõgregate mirabiliter vni
te ſunt ad mellificandũ.et cũ magno oꝛdine.

Pñ hiero. apũ fabꝛicare aluearia. et monaſte⸗/

rioꝝ oꝛdinẽ in ꝑuis coꝛꝑibo diſce ⁊ regularem
diſciplinã.de cõſe.div.nunqᷓ.

CTitulus decimuſſeptim' de ſtatu cõſeſſox.

tates. defecerũt ſcrutãtes ſcruti⸗

mo.ps.lxiij. Scrutiniũ qindẽ eſt
cõfenio in q ⁊ penitẽs ſerutat cõ⸗

ſcientiã ſuã.et cõfenoꝛ cũ eo ⁊c. Scrutãs igit᷑
eit ↄfenoꝛ.qͥ in ̊ pt tripie de ficere.qꝛ vel ꝑ ima
liciã abſolu ẽdo quẽ ſcit nõ pone.vel ꝑ ignoꝛã⸗
niã neſciedo diſcurrere inter lepꝛã ⁊ iepꝛam.et
quẽ poſſivel nõ poſſit abſoluere.wl pꝑ infinmi

tatẽ ↄcupie inde ſumẽdo occaſiones maloꝑ ex

auditu.dũ incaute ſe hʒ. Oñ aug.de pe. di. vi.
c.i.Caueat ſpũalis iudex vt ſicut nõ ↄmiſit cri
mẽ nedqcie.ita nõ careat munere ſcie. &x qͥ bo
verbis innuit ꝙ ofenoꝛ dʒ hr̃e tria er illa auto
roꝛitate qug/.pᷣallegata. Pꝛio ptãtẽ in foꝛo cõ

lcietie.vt ſit iudex ſpnalis. Scõo ↄſeruare pu⸗

ritatẽ vite ne cõmittat crimẽ nequicie.Cercio
ſcientie ſuſtiqentẽ clanitatẽ halere. vt nõ ca⸗
veat munere ſciẽtie. ”M

De poteſtate ſeu auctoꝛitate cõfeſſoꝛis.
2=è Capitulum pꝛimum.

poteſtate ſeu an⸗

cutoꝛitate cõfeſſoꝛis: qͥs poſſit audi

re cõfeſſiones. Hbi notandũ q; nõ

ſacerdos erſi poſſit audire in caſu moꝛtis.non

eni ebioluere. ahas ſi abioluitvt ſacerdos idica
lue.m quoſdã mnauri irregularitatẽ. ſicut ſi

celebꝛ aret lvc tñ nõ eſt dubiũ. qꝛ nõ eſt iſtud
erpꝛeſſum in iure.ſicut de celebꝛate.vñ nõ vi⸗

der irregularis.et᷑ de ſen.ex.c.is qͥ.li.vi.Et ta⸗

lis cõfeſius tenet᷑ iterũ ↄfiteri. rõ eſt.qꝛ ſolis ſa
cerdotibo dictũ eſt. quoꝝ remiſeritis ꝛc. Jo.xx
Nec m a qliber ſacerdote pᷣt qͥs abſolui.ſed a
Ppꝛio aut de licẽtia eiꝰ. Oñ decre. oĩs er de pe.

et re. dicit. O qlibet ſemel in anno ↄfiteaf oĩa

pctã ſua ꝓpꝛio ſacerdoti.Et de pe.di.vi.placuit

rõ eſt. qꝛ nõ pᷣt ſoluere vel ligare.miſi heat iuriſ
dictionẽ ſuꝑ eũ qͥ ſibi cõſitet. Si aũt ſit ꝓpꝛ.
pᷣlatuſ⁊ nõ ſacerdos.ſicut curati ⁊ epi no ſacer
dotespᷣt abſoluere ꝑ aliũ ↄmittendo ᷣ alteri.
Sʒ nota ꝙ ꝓpꝛiꝰ ſacerdos aliter intelligit᷑ cũ

dr ꝙ q̃libet dʒ ↄfeteri ꝓpꝛio ſacerdoti.a aliter

cũ dr de licẽia ꝓpꝛiᷣ ſacerdons pᷣt alteri cõfite
ri. Nã in pᷣmo caſu vr ꝓpꝛi ſacerdos qͥcunq;
hʒ pttẽ abſoluẽdi oꝛdinariã vel delegatã. ſiue

ſit cõis ſiue ſingularis.qꝛ actoꝛ ſequit᷑ foꝛũ rei.
ſed eſt in electõe eiꝰ quẽ de mulns ſequat. niſi

ſit actio realis in qua ſequitur foꝛum rei. et qꝛ
in foꝛo pnie idẽ eſt actoꝛ ⁊ reus. Inde ẽ ꝙ idẽ
pᷣt ſeipᷣim accuſare coꝛã quocũq; cõfedloꝛe de cõi
bus qͥ ulũ pñt abſoluere de crimie vbicũq; cõ⸗
mino. vpter qð dicit hoſti. ꝙ qlibet hʒtres ꝓ/
pꝛios ſacerdotes ſcʒ oꝛdinarie curatũ.ſ.de cinꝰ
Prochia eſt. epᷣm ſuũ ⁊ papã.Sed in ſcðo caſu
ꝓpꝛius ſacerdos de cm licentia pᷣt alteri cõfite
ri.intelligt ſtrictiꝰ ille qͥ de iure ſuo oꝛdinario
loc hʒ ⁊ non ex cõmiſſione.Et ſic intelligit.c.
ois.equiuoce loqui de ꝓpꝛio ſacerdote pᷣm oẽſ
Nam cõſtat ꝙ ad implendũ illud pꝛeceptũ de
cõfitendo ſemel in anno olĩa peccata ſua ꝓpꝛio
ſacerdoti.ita ſufficit confiteri vicario curati ſi⸗
cut ip̃imet curato.et tamẽ ad cõfitendum alte
ri nõ ſufficeret acciꝑe licentiã ab eius vicario
ſiue caxellano.ſicut ſufficeret ab ipᷣomet cura⸗
to. Onde reſpeciu pꝛim vicarius eſt ꝓpꝛius

ſacerdos.ſed nõ reſpectu ſecundi. Dnde et ſi

romt quis cõfiteri vicario curati.tamẽ ipᷣe vica

rnius nõ poteſt dare licentiã illi.ꝙ alteri cõfite

atur. ec pe. de pał.in. iiij.di. xvij.

Deoꝛdinario cõfeſſoꝛe vniuſennuſi; quo ad
eccieſiaſticas perſons. Capitulum. ij.

Cordinario confeſ
ſoꝛe vniuſcuinſe ̊ adeccleſiaſticas
Verrſonas. Sclendũ eſt ꝙ papa quia
nõ halet ſuperiorẽ a chaſto.nec a cõcilio quo⸗
cunq; habet pꝛopꝛium cõfenoꝛem quem vuxe/
rit eligendũ.qui autoꝛitate chriſti poteſt eum

ſoluere vel ligare.in foꝛo pemtentiali nõ aũt in

foꝛo erxterioꝛi.qua ipᷣe nõ pᷣt higari vinculo er

coicationis.a quo inuigeat abſolin. et ꝓpter B

— —
S
—
—
—
–
—.

irioenpn
Pemrenſccht
zanrnifini
femmnecine
eegenpe. no
enſrinep⸗
gſnepli

(Fontanitue

elonipan
ſetnnlanscon
Pirtcſeſnigrr.
iſteſnegpezſin
finertackiſiar
ſchenehenepen
Wd
ehbütp⸗
ſororeth
eön,ilepen
Avemnfſintere
bjelgaecofeſo⸗

ſteosabſoler

Mngntreſisen

Letiäa vincnlo

utare votaet
terq noeſt ſol
ſidiatcörani
Oetvoners n
Auwnetlinoͤ
1penns aecüir
fgruecl erh
Mies onder

upitzeki

awit⸗
aiciel
nchlne⸗
nenittin
tmig
ſoſt 6

uebau

Aemeni
raruin
iinef⸗
enomztti

umſni
tinnnner
amn

rkamnietdit,

AnmedruiNt
wioalin e
Unnapttleid
ianreſtocin
ettſtnnig
Poſaenhefti

wirnta

miciun
emipb aun
Kepin
n unbu
wam miitt
miiiginäin
An

eninin

nawf
mitliii

vinculo peccati ſicut alij. indiger remedio

“

Capitulũ octauum

nõ opoꝛtet ſibi g xpᷣo coõmitti. qꝛ vero pt ligan

alij.nec chꝛiſtus dimiſit eũ ſine remedio.xel ſi

cut a pꝛincipio quilibet poreratquemliber vo⸗
lentem ſe ſibi ſubijcere abſoluere.ita et nunc q̊
ad illum qui nulli eſt ſubiectus.ſicut papa.

Qui ſunt de familia pape halent penitẽtiariũ

ſummũ cũ papa pꝛo ꝓpꝛio ſacerdote. qꝛ nulli
alij ſubſunt. Secus aut eſt de capellanis eius j
ꝑ mundũ ſunt diſꝑſi.qui ꝓpter hc nõ ſunt ab

De cardinalibus aũt ꝗ.i.

qui ſunt epi.ipᷣi nõ minus habẽt iᷓ alij epi ſcʒ
ꝙ pñt libere eligere. Idẽ ſi ſunt legati.qꝛ ſunt
plati vel exempti. Si vero ſint ſim plicez cardi
nales.nec epiſcopi nec legati dicit DHoſti. eos
nõ habvxre niſi papã et ſummũ penitentiariũ.
Et q;uis immediate ſunt ſub papa. er ꝑ cõſe/⸗

quens exempti.nõ tñ poſſunt ſibi eligere ↄfeſ
ſoꝛem ſine lpiuuis pape aut ſummi pnĩarij li cen/ B

tia. qꝛ nõ ſunt p lati ſed coadiutoꝛes. licet ſint
pᷣſ byteri et cardinales. Adeo tutius eſt ꝙ ha⸗
beant licentiã a papa. Familia vero cõmenſa⸗
lis eoꝝ.d licẽtia eoꝛundi cardinaliñũ pñt elige
relſibi cõfeſſoꝛẽ.qꝛ de ↄſuetudie ſunt eis ſubdi⸗
ti. ſiue ſacerdotes ſiue alij vel foꝛte ſummꝰ pꝑe⸗
nitẽtiarius eſt qſi curatus. reſpectu oim man⸗
ſionarioꝛũ curie pape.hec Pe.de pal.in.iiij.

Patriarche archi F. ii

epᷣia ep̃i hñt ꝓpꝛios ſacerdotes ſuos ĩmediate

ſuꝑioꝛes⁊ epi hñt ꝓpꝛios ſacerdotes vt ep̃s ar
chiepᷣm.illa pꝛima ã ille patriarchã ille papã.
et hoe niſi ſint exempti.nihilominus iſti pñt ſi
bi eligere cõfeſſoꝛẽ.extra de pe.et re.c.vlti.qui
pñt eos abſoluere nõ ſolũ de occultis. ſed etiã
de manifeſtis ⁊ notoꝛijs.etiã archiepᷣo inuito.

et etiã a vinculo excõis maioꝛis etminoꝛis.et

mutare vota.et relaxare iuramenta. ⁊ oia alia
ꝓter q̃ nõ eſt ſedes apłica cõſulenda.Liq ho⸗
ſti. dicat cõtrariũ.et iſtud ↄtrariũ tenet frater
Bartlvlomeus in piſanella. Nec obſtat ꝙ in
illa decretali nõ fit mentio.niſi de abſolutone
a peccatis.qꝛ cũ intẽtio pape ſit ip̃ᷣis ep̃is.qͥbuſ

eſt graue ad archiepᷣm recurrere. et graui ad

papã.ita puidere eis ꝑ ↄfeſſoꝛẽ ab eis electũ
ſicut ꝓuiſuʒ eſt inferioꝛibo epᷣoꝝ ꝑ ipſos epᷣos
Igdeo de oĩ pctõ ⁊ vinculo de q pᷣt epᷣs abſolue⸗
re inferioꝛẽ.et electus ab eo pᷣtipᷣm abſoluere

et in caſu in q̊ ep̃s pᷣt diſpenſare cũ inferioꝛi.et

ille cũ epᷣo.qꝛ vbi eadẽ rõ et idẽ ius.t ſicut be
ne dicit hoſt. iſtud pꝛiuilegiũ nõ ꝑdit ꝑ hoc ꝙ
venit romã.qꝛ ibi nõ diſtinguit᷑ vbicũq; ſit.ſʒ
ſi deſinit eſſe epᷣs.vt qꝛ cedit loco ⁊ dignitati

ſoꝛte dit pꝛiu legiũ datũ epiſcopis Sivero ce

ct

dit loco nõ dignitati nõ pdit. Rõ ꝗᷓ aliqᷓ pbat.
cõfeſſoꝛ ab ep electꝰ nõ p̃t eñ ſoluere a vn
culo excõis eſt.qꝛ nõ hʒ poteſtatẽ niſi er electõ
ne epi. Sʒ ad hoc rñdet᷑.ꝙ nõ ab epo eligente
ſed a iure cõ mittete hʒʒ poteſtatẽ ille.ſicut qui
eligit ab illis.qͥ ꝑ lras pniarioꝝ hñt ꝙ poſſint
ſibi eligere cõfenſoꝛẽ ab ipis pniarijs. nõ ab eli
gentib) hñt auctoꝛitatẽ. ſicut cũ eps cõmitti?
fratribo q̃s pꝛioꝛ eligit ſpi cõmiſſarij pꝛelatoꝝꝛꝝ

nõ eligentiũ. Et ꝙ etiã dicũt ꝙ ſi ille electꝰ ab
epo in cõfeſſoꝛẽ eſſet ercõicatus minoꝛi.cũ eli
gitur ad lvc nõ poſſit abſoluere.qꝛ ligarꝰ mino
ri. liq; poſſit cõferre ſact̃a nõ tñ pᷣt eligi. Rñ.q
iſtud nõ valet. q; intelligif de e ectõe iuris ad
dignitatẽ.imoꝛ ſi q eligit᷑ ab epᷣosfeſſoꝛ.eẽnt
tũc ambo ipſe et electus ligati maioꝛi excõica⸗
one chhnien impediret factũ. dummõ qñ
electus ille qͥ abſoluit nõ ſit ligatꝰ maioꝛi nec
ſuſxenſus. Pec Pe.de pał.in.iiij.di.xvij.q.iij
Pꝛelati exempti qͥ hñt ſile pꝛinlegiũ cum
epis in eligẽdo libere ↄfeſſoꝛẽ.nã exqᷣ ſunt exẽ⸗
pti et pᷣlati.ſicut ſunt multi abbates.ex vcipo
hñt iſtud pꝛiuilegiu. qꝛ graue eſſet eis ſꝑ ire
ad papã nouũ ꝓ licẽtia cõſitendi. Si aũt ſunt
erempti ꝙ nõ pᷣlati nõ habent iſtud pꝛiuilegiũ
verbi gra.oẽs ſubditi collegij exempti.ſecula⸗
res vel regulares.qð eſt exempiũ in capite et
mẽbꝛis.hi enĩ ſuis pᷣlatis immediate cõſiteri
pñt et nõ alij.niſi de licẽtia ipᷣoꝝ.Si aũt ſic ſũt

exempti ꝙ citra papã.nec decanũ nec pᷣpoſitũ

habent q habeat curã ipᷣoꝑ.adhuc nõ pñt ſibi

eligere. ſed ꝑetãt ocipᷣm a papa vel eiꝰpniario

cũ alias nullus poſſit eos ſabſoluere. Simili⸗
ter nulla abbatiſſa. q;uis iura epᷣalia exerceat
ponẽdo officialẽ.niſi in vc habeat ſpeciale pꝛi⸗
uilegin.q;tumcũq; exempta nõ pᷣt xc hr̃e.qꝛ
nõ eſt pᷣlata.cum nõ habeat claues iuriſdictio⸗
nis. Et ꝙ eius officialis excõicat.qð pꝑ ſe ipſa
nõ pᷣt nõ eſt auctoꝛitas ipſiꝰ ſed pape.Simili
ter quicũq; pꝛeeſt quibuſcũq; ex cõmſſ one al
terius et eſt delegatus.nõ pᷣt dici pꝛelatꝰ q;tũ⸗
cunq;exeimptus. quia tamen nõ eſt pꝛelatus

non halet boc pꝛiuiegium.puta ſuperioꝛ in re

ligione vel pꝛioꝛ non conuentualis aut pꝛioꝛ
conuentualis ſub abbate nõ per electionem

ſed ab ipᷣo abhate er cõſilio ſeniox poſitus vel

inſtitutus. niſi foꝛte qũñ moꝛtuo abbatevel pꝛio
re ipi fuerint quaſi oꝛdinarij.qꝛ tunc actio ſub⸗

rogata habet pꝛiuilegiũ eius in cuius loco ſubs
rogatur. Sed pꝛioꝛ qui pꝑ electionẽ canonicas
inſtituit᷑ pꝛelatus eſt.et ideo ſi eſt erempt has

ber, idẽ pꝛiuilegiũ.ꝓpter oð nõ opoꝛtet ꝙ cõfix⸗
mãs det ſibi ptãtẽ eligẽdi ↄfeſſoꝛẽ.ſicut nec cõ⸗
firmã łᷣ ↄſecrãs epᷣm nec obſtat decre.ne p di
latõe.ex de ꝑe.⁊ re.iſtõ ei puilegiũ de eligẽdo cõ
teſſoꝛẽ eq̃li᷑ ↄcedit᷑ epis: mĩioꝛibo pᷣlat jexeptis

2—

Litulus decim un. eptimus

um epiſcopi licet immediate ſubſint
Reen Nomin- ſine licẽtia illoꝑ hvc pol⸗/
ſunt.enã qui ſunt nõ exempti.ergo ⁊ kioꝛes
loc pñt. licʒ ſubſint abbatibo velmaioꝛib ſine
ſicẽtia eoꝝ cũ ſint oꝛdinarij. Si aũt ſunt in di⸗
gnitate cõſtituti.nõ tñ pᷣlati. ſicut cantoꝛ. rhe/
ſaurarius.ſacriſta.et hinõi ꝑpſone.nõ hñt pꝛi⸗
uilegiũ q;uis ſint exempti. ſed ſi eſent inti
exempti ſed nõ ſunt pᷣlati in ſoꝛo penitetiali. ſi
cut ſunt archidiaconi de pari cõcurrentes am
epᷣis in ſoꝛo cauſarũ.adhuc nõ puto eos habe/
re vc pꝛimlegiũ. ſed ſolos pᷣlatos.lvc dico qui
habent curã aĩaꝝꝑ.Sicut aũt diyi de epis.ꝙ c/
adiu ſint ep̃i quo ad dignitatẽ retinẽt hoc pꝛiui/
legiũ.ita et de iſtis q;diu ſunt in pᷣlatione.et ſi⸗
mihrer elect ab eis pᷣr agere ab eis abſoluẽdo
et diſpenſando.quicqd poſſet eps ſi ei ſuleſſent
excepto in ſnis lata a ſuꝑioꝛi cõtra eũ.puta ab

archiepᷣo ↄtra ſufrraganeñ ſuũ.ſiue ab abbate

cõna pꝛioꝛẽ auentualẽ ſibi ſubditũ ab hmõi
eni nõ pᷣt abſoluere talis cõfeſſoꝛ electꝰ. ui⸗
cũq; eniã pᷣ̃t eligere vno electo.ſiue moꝛtuo ſi⸗

ue nõ moꝛtuo. pᷣt aliũ mutare ad placitũ. Et

eoipo quo talis qui pᷣt eligere cõfitet᷑ alicui vi⸗
detur ipᷣm eligere.quia plus eſt factis et in in⸗
tentione mẽtis eligere q; verbis.iij.q.vi.c.i.
et de ma.et obe.egebat᷑. HNec Pe.de paulł.in
iiij.vbi ſupꝛa. =

Inferiores prela⸗ J.ii

uinõ exempti.ſi ſubſunt immediate epᷣo ipᷣm
iolũ cũ ſuperioꝛib eius habent ꝓ ꝓpꝛio lacer/
dote.ſicut abbates decani pᷣpoſii et archipꝛe/
ſbyteri rurales. Curati vero decanos rurales
habent. et epᷣm. qñ ille dcanatus eſt annexus
cure. Sumiliter pꝛioꝛes qͥ ſunt ſub abbanbo il/
his.ſubſunt et epo. Nõ pꝛelati vero ſuis ſub/

ſunt immediate curatis. ſiue abbatibo. ſiue pꝛi

oꝛꝝbus.ſiue decanis. qñ ſunt de collegio.vt ſum

plicibus curatis. qñ in parochijs cõmoꝛant.

Clerici vero chvꝛales ſubſunt alias ei qͥ pꝛeeſt
choꝛo.ſiue ſit cantoꝛ ſiue ſuccentoꝛ in exterioꝛi

*

videt᷑ curatus eoꝝ De.de pal.

bus.ſed q;tũ ad ſoꝛum ↄſcientie ſolus decanꝰ

Lui deleant laici oꝛdinarie tõ fiteri.
ALapitulum tercium.

4 9

1 Poſti. de antiquiſſima cõſuetudine
C(Coöſitef capellanis ſuis. Sed ſicur di
teiir extra de pe. er re. c. ij. li. vi.nulla ↄſuetudi⸗
ne introduci pᷣt.vt pꝛeter ꝓpꝛij ſacerdotis li
centiam aliquis poſſit ſibi eligere cõfeſſoꝛem.

Wperator ſecũdũ

ſer habet epiſcopũ K.i.

ſiue archiep̃m. in cmꝰ ciuitate eſt ſedes regni

DNicit ant ſedis vel metropolis regni.nõ in q̃
plus moꝛat.ſed in qua inungif et coꝛonaf᷑

Hꝛincipes minoꝛes ſi habent ſub ſe ciuitates
plures. ſimilitet a ſede pꝛincipali ducatus vel

comitatus. comicilin ſoꝛtiunt᷑. Sed ſi halent
vnã ciuitatẽ alia pꝛincipalioꝛẽ.ab vtroq; eÿo.

vla metropolitano licentiã capiant ſᷣm lvſti.

Sed iſtud nõ eſt verũ q;tum ad metropolita/

num. quia nullus ſubditus ſuffraganeor eſt

ei ſubditus immediate.niſi qñ viſiiat. ſed ſoli
ipi ſunraganei.vñ cum dñs duarũ ciuitatũ in
tꝑalibo.ita ſubſit ⁊ in ſpirirualibo eppᷣis ac ſi eſ⸗
ſet ſeruus ſicut dñs caſtri ſubeſt in ſpiritualib⸗
curato. et ideo ſicut metropolitanus nõ poſſet

dare licentiã cõfitendi vmi halenti wmos in
dioceſi ſuffraganeoꝝ. ita nec pꝛincipi Deil

lo vero pꝛinepe qui habet dñium in diuerſis
dioceſim.ſed nõ ſup euitatẽ.videt᷑ ꝙ ipe mul

tomagis ab ip̃is epiſcopis hoc petere deleat.il⸗

lo.l.in cuius dioceſi pꝛincipaliter haber womni/
min wl ab vtroq; ſi equaliterin duabo. Nã ab

ſurd eſſet ꝙ ipe a tot curatis haleret h petere
quot in ſuo dñio includunt. Dñi vero q̃in
eadẽ dioceſi in diuerſis villis halent dñum.

ſi in vna habent pꝛincipale dñum in quanon
ſit niſi vna parochia tantũ.ſiue vnus curatus

tm illi videt᷑ ſuleſe. Sed qñ nullũ habet womi

nium in illa villa.que ſub ſe nõ cõnnet plures

parochias. maxime ſi vna nõ eſt pꝛincipalioꝛ
altera. tunc nulli curato ſuleſt ſed immediate
epo. Si wro in vna villa ſit pꝛincipaliter womi
num in qua nõ ſit niſivna parochia tm vel ſint

multe ⁊ vna pꝛincipalis curatus illius eſt ſibi
ꝓpꝛius ſacerdos airg epiſcopũ. Balliui ſi nul
libi haberẽt manſionẽ.niſi ſcᷣm qꝙ aſſſtere re

quirunt.mõ huc.mõ illue diſturrũt verbic; cõ

teri poſſint. vel epis ciuitatũ vel curatis in q
rum parochijs lvſpitiũ eligunt. Si vero pꝛin/
cipaliter alicubi degunt ibi curatum habent il

lIum.in cuius parochia lvſpitiũ ſuũ ſitũ eſt. Et

ſic de ppoſitis. lic; haleãt wmos parentũ extra

balliuiꝗ. vel ſenechaliã vel pꝛepoſiturã.oꝛ per
lvc officiũ quaſi cõtralyndo ſoꝛtiunt ſoꝛũ. Ce

teri vero burgenſes et alij laici.nõ in poteſtati⸗/
bus cõſtituti.illis curati ſubſunt in quop pa⸗
rochijs degunt pꝛincipaliter. vel ſi in dus bus
equaliter. in qua tunc manent qñ cõfiten vo⸗
lunt.illius parochiani ſunt. Hec He. de palu.
egulariter ergo fienda eſt cõfeſſio ꝓpꝛio ſa⸗
cerdoti. Oñ Anno. exna de pe.et re. Omnis.
dicit. Si quis alieno ſacerdori voluerit iuſta
de cauſa confiteri peccata ſua. licentiam pꝛius

4

— ; –=
= =
2=
S
— — —

0hrecore t
ſaalpaſua ve⸗
feiiſertveſten
fuckerinorere y
etemonmor
nttili ſone
ſcieutnnörn
ſamncaci
onnbreiteopos
Gwkärancke⸗
Cnttarioen⸗

=ꝛ F —

6Dioirpru

höcktiinwtid
eeſienii
Trnben⸗
Minutunduün:

Agke lhin

Perpolcron
Mlhre Onadns
ſtweinnnnentd
Irſeuaüngenen

ne. Oelic

ikiſiügochn
hamns peimie
Clamochiiſett
nhisiren
nſiabenaen
Nlillceſine.
mherueigtſc
Pei Tergn
Nefitkengne⸗
ffimntiinan
W

Ubͤſtiͤtkan⸗

Awiärne
un
dndinad
mniweifie

psen

Rncgimin
Tülhannn
kams Anir
. Din
ſanillein

aledinin

wnti.ſemee
d iir
ſbſendinn
Hnnaniet us
ſet ſem
nluſepenung
nanniin
Ased

ncnlgiiis

iniin
Ciee
dnN
rim
utiüift
mmii ſ
inniinnſin
türnunf,
n minnun
mmi ifnin

Capitulum

woſtuletet obtineat a ppꝛio ſacerchte. cuma/
Prr ipᷣe illum non poſſit abſoluere vel ligare
hec ibi.

Laſus in quib quis pᷣt cõfiteri alteri q;ᷓ pꝛo⸗

pꝛio ſacerdoti.etiã ſine licẽtia eiꝰ*. Capi.uij.

Ed nota ſeme. de

pal.caſus in quibopᷣt qins confiteri
alteri q; ꝓpꝛio ſacerdoti et ſine licẽ

tia eius. q̊s ponit Hoſti. in ſumma. Et pꝛi⸗
mus eſt. ppter indiſcretionẽ ꝓpꝛiᷣ ſacerdonis

et ſub boc caſu ↄpꝛehendit᷑ qñ eriã ipe ſacerdos
ꝓpꝛieſt ſolicitatoꝛ ad malũ.vel reuelatoꝛ cõ

ſemnonũ. vel talis. ꝙ er cõfeſſione immineret

piculum cõfitenti.vel cõ feſſoꝛi. In hoc igitur
caſu dicit Hoſti.ꝙ eoipᷣo halet licentiã a iure
aliũ adeundi.de pe.di.vi. Placuit. Sed alij di
cunt.ꝙ tũc debet petere licentiã ab eo. vel a ſu⸗
perioꝛi.qꝛ decretalis Oĩs.dicit ꝙ qñ iuſta ex cã

voluerit quis alter cõ fiteri.petat licentiã a ꝓ/⸗

pꝛio ſacerdote. Et q;uis quidã loc intelligant

niſi ex culpa ſua lvc pcedat. Dider᷑ tamẽ meli
ꝙ enã ſi ex hoc ſit ex culpa ſua.q; culpa ſua nõ

debet alteri nocere,. puta ſuꝑioꝛi. Sicut ꝓpꝛio
ſacerdote moꝛtuo vel ercõicato.nõ eoipᷣo licet
ixe ad aliũ.ſed opoꝛtet recurrere ad epᷣm.Sed

ſi ſüpioꝛ adiri nõ pᷣt.vel etiã ſi eſt eque defectu

oſus.tunc qꝛ ad papã nõ eſt facilis recurſu s a⸗
lium adire pᷣt eoipᷣo.Quãdo ergo ꝓpꝛius ſa⸗
cerdos oĩno indiſcretus ⁊ ineptus eſt. tuncp̃t
achiri alius diſcretus.licẽtia penta etiã nõ obtẽ

ta. Dico aũt petita.qꝛ etſi ſit indignus audire

nõ eſt tñ impotẽs cõmittere.Et in lvc.ſ.ꝙ debʒ
petere licentiã ab ipᷣo.vel adire ſupioꝛc.cõcoꝛ.
Tlv. Pe. Albᷣ. Vnno. er Gui. Auia ſi negat
licẽtia.tunc dicunt pᷣdicti.ꝙ idẽ iudiciũ eſt de
eo.qð et de illo qin nõ habet copiã cõfeſſoꝛis.
Pe.de palu.dicit ꝙ tũcpᷣt ire libere ad aliũ.vt
ptʒ ſupꝛa.Quia ſi nõ poſſet aliũ habere. er ne/
ceſſiras immineat. vicũt pᷣdicti cocr. ꝙ cõfitea
tur peccatũ in genere ſine eo de q̊ poſſet maluʒ

pꝓuemre. Secũdus caſus eſt. q trãſtulit o

miciliũ ſuũ prochianus.tũc enĩ deſini: eſſe pa
rochianus pꝛimi.et fit ꝑꝛochianus illius. ad

cuius parochiã ſe tranſtulit. Sed ſi in dvuuabus

arochus haberet wvmũ in vna maneriũ eſtna
e. in alia hiemale.vtrobiq; ſoꝛtit̃ foꝛñ. non ſi⸗/
mul ſed ſucceſſiue.ſᷣm ꝙ habitet hicvel ihi. vt

tunc hic recigiat ſacramẽta. qñ hic habitat ali

as alubi. Tercius caſus eſt cñ eſt vagabun⸗
dus. nõ habens nec petens womiciliũ. Iſte p̃t

coõ fiteri cuililbet curato. vel epo in cin parochia
eſt. imo etiã nõ curato vt vider.qꝛ nulli ſubd/
tms ſubijcit ſe cui vult. Nam oĩs ſacerdos po/

ſextum

teſtatẽ iuriſdietionẽ hy ex ſua oꝛdinatõe. ſed
ſuhditos habet ſo lũ eos.qui ſe ei ſubinitrunt.
niſi ꝙ ᷣm iura.qui ſe lemei alicui ſubmiſit fa⸗

ctus eſt eius pꝛochianꝰ.nec pr ſe alijs ſubmit/

teꝛe.quouſq; pꝛimo ſe ſubtrahat ſimpliciter.
mſi de voluntate ulius. ar. de pe. di. vi. placuir.
VNngde dicitur in. c. fi. de pe. et re. Pertrimꝰ

eligere. q.d. iure diuino licebat eis ehgere. ſed

electõne eis ſubrracta pꝑmirtunus relarautes
retentionẽ ꝙ woſſint eligere. Vñ in d. c. Pla⸗
cuit.dicit᷑.ſine cõſenſu eius cui pꝛimo ſe cõmi
ſit.et woſtes cui penitẽs cõfeſfus eſt. AQuar⸗
tus caſus eſt.ſi querit wmiciliũ quo ſe ↄferat
quſq; alicubi halbeat. Et de pegrinis quidẽ di⸗

cendũ eſt. ꝙ ſi ſine licẽtia curatoꝝ er epoꝝ ꝓpfe
cei ſunt nil pꝛiuilegi hñt in hvc.Cõcoꝛdat in

ſ.ꝙ pegrini⁊ negociatoꝛes et alij viatoꝛes. ſi
nõ hñt licentiã a ſiis curatis vel epᷣis vel ſine
licẽtia eoꝝ iter arripiũt.nõ pñt ab alijs abſol⸗/

ui. Vno. vſti. et Ginł. Si aũt de licẽtia eor

fecti ſunt.eoipo hũt interpᷣtatiuã licentiã cõſi
tendi.cũ ſine ↄfe ſione digne peregrinari non

queãt. Si enã veniat paſtha cõicari pñt nprer

candẽ licentiã ĩplicitã.et de caſu epᷣali abiolui.

qꝛ ep̃s nõ retinedo ſibi auctoꝛitatẽ licentiãdi
pegrinos.ex lvcipovidet᷑ eis dare licentiã cõ⸗

fitẽdi de caſibo epalibo.ſicut curatꝰ de ꝑꝛochia
libus.Oe mercatoꝛibaũt ſi nuſq; haberẽt o
miciliũ.niſi ſequẽdo ſꝑ nũdinaſ. Idẽ eſt deva
gabundis. Et idẽ eſt ſi in loco ſuo tenet lvſpi⸗
tiũ.ſed non declinant illuc in paſchate cõiter.
Nõ enĩ tunc vident᷑ ibi hr̃e womiciliũ q̃ ad ſa⸗
crainẽta. Et idẽ de familia pꝛincipis vel bali⸗/
ui.qͥ nunq; in eodẽ ſtatu pmanẽt.erq̊ ipᷣi licet
teneãt lvſpiti ſuũ alubi.nõ tñ illuc redeũt ni
ſi ad vꝛã. nã iſti vagabundi cenſent. Idẽ de

familia ep̃i laica. qꝛ nõ ſic hʒ ius in ea ſicut cax

diualis.ſed ſi eſent de dioceſi ipᷣa de eius licẽ⸗
tia cõſiteant. Si aũt de alia.erquo hvſpitiũ di⸗
miſerũt.qꝛ ꝑ dioceſim vaganf. reſpectu illius
dioceſis vagabundi reputant.vt de licẽtia epᷣi
illius.vel cinunibet curati ad cuius parochiam

veniunt cõ fiteri poſſunt. Quintus caſus eſt

rõne delicti.vi.q iij.placuit.quod quidã dicũt
eſe verũ.tune ſolũ qñ ꝓpter hoc eſt excõmuni
catus.quia ſi eſetexcõmunicatus a pᷣlato loco
illius ꝓpter illud peccatũ.ſicut conſueuit fieri
in furtis ethmõi.quoꝝ ignoꝛant᷑ actoꝛes mit⸗
tendus eſſet talis ad exrcõmunitatoꝛẽ abſoluẽ⸗
dus ab eo. Sed ſi peccatũ eſt occultũ.et ꝓpter

ſvc nõ ſit ercõmunicatus.poreſt etiã de ſvc cõ⸗/

fiteri ꝓpꝛio ſacerdoti.vt dicitur in ſumma pi
ſana. Fran.zatn. refert Tancdul. tenere. ꝙ cura
ti.e: etiã fratres admiſſi ad audiendũ cõfeſſo
nes m foꝛ na cle.DHudum.poſſiint audire et
abſoluere peccata cõmiiſa.nõ ſolũ in diaten.

ß

᷑ äsl

Zitulus

ſed etiam extra territoꝛiuʒ dioceß. dummodo

tñ cõfitentes pñtillis cõ ſiteri.i.ꝙ ſint illiꝰ dio
ceſis.vel parochie quo ad cursatos. Sextꝰca⸗
ſus eſt. rõneſtudij.vt ſcolares eriã ſi nõ ſint ni
ſi ꝓꝑ annũ moꝛaturi in ſtndio.vel qꝛ nõ habent
pliis de ſpacio ab epᷣo vel capitulo. de cinꝰ licen

na ibi ſunt vel qꝛ ſiec diſponũt.vel qꝛ prochia

in ꝓrochiã mutant᷑. De illis vero qͥ veniũt ex

omm pte regni ad plamentũ pari ius. cũ rex
reputet ſe fiſc ũnõ recognoſcẽs ſuꝑioꝛẽ in toto
oꝛle.videt᷑ ꝙ ibi poſſint cõfiteri epᷣo et curatis

in quoꝝ parochijs ↄducunt vomos.ſicut olim

tpe imꝑatoꝝ rome erat ibi cõis patria.et qui⸗

cñq; illuc veniebat habebat iudicẽ ſun.vel pᷣto⸗
rem ꝓegrinũ. Sed cõtrariũ eſt verũ.ſ. ꝙ non

pt abſolui rõe parlamenti. ſinõ hñt licentiã
aſuis p̃ᷣlatis.qꝛ rex nõ habet poteſtatẽ in ſpũa⸗
libus.epᷣs aũ̃t ſoli ſue dioceſi. Solũ enĩ roma
pbi eſt ſedes pape.eſt pr̃ia cõis.ſicuteccleſia ca

thedralis oĩbo de dioceſi. Oñ in curia ro. ſicut

curato ſuo ſũmo pniario oĩs de omni loco mũ

di pᷣt cõñteri.et pnĩarijs ſimplicib.ſicut vica⸗

rüijs ſui curati. Septimus caſus eſt rõne ne
ceſſitatis.qꝛ in moꝛtis articulo oĩs ſacerdos
ab eccleſia nõ p̃ciſus auẽte iuris fit ꝓpꝛius ſa⸗
cerdos. de offi. oꝛ.c.paſtoꝛalis. Et ex lvc qð ha⸗
bletur de ↄſe. di.iiij.c. Sanctũ videt᷑ ꝙ etiã lai/
cus in hmõi neceſſitate voſſit excõicatũ recon
ciliare eccleſie.ſinõ eſt ipᷣe pciſus.nõ tamẽ pᷣt
abſoluere a peccatis audiedo cõfeſſiones.
Octauũ caſum ponit Hoſti. Si ſacerdos nõ ꝓ

pꝛius ponat ſpem in ratihabitõe. Sed vt ðᷣr in

ſumma piſana et bene.iſte caſus cõiter nõ te/
netur. Rönem aſſignat De. de pał. Nulla eni

ratihabitio cõfirmat ſacrm qð nullũ fuit.qꝛ⁊

ſinõ in ſacramẽtis ratihabitio ſalrẽ pape. ali/

quid valere pᷣt.qꝛ ille ſolennitatẽ mutare p̃t.

ſicut de eccleſia ꝑ nõ epᷣm dedicata. ſola rati /
lhabitõne pape ledicata vel recõcilata reputaf
ertra cõſe.et.c.Aqua.tñ in ſacranẽtis non
pt valere. qꝛ ipᷣa papa mutare nõ pt.qꝛ regula

iuris eſt.ꝙ ratihabitio retrotrahit.et manda⸗
to cõ ꝑatur.qñ ſolo mandato a pꝛincipio res

agi p̃t. In talib aũt locũñ nõ habet.qñ ſcʒ ſacra
menti eſſentia dencit.qꝛ tũc totũ iterandũ eſt.
De eſſentia aũt abſolutõiſ eſt prãs iunſchctõ
nis. quã poteſtatẽ erga talẽ nõ haler. ex loc ꝙ
Vonat ſpem in ratihabitõe.

QAuis poteſt cõmittere audientiaʒ cõfeſſio-
num. Capitulũ quintũ.

Sis autẽ poſſit cõ
mitterevel nõ cõmittere audiẽtiã
ↄfeſſionis. Hota pᷣm Pe.de pal.

decimuſſepti.

in.iiij. i. xvqᷣ. ꝙ oĩs ꝓpꝛius ſacerdos qui iure

oꝛdinario pᷣt cõfeſſiones audire.pᷣt lvap̃m al⸗
teri cõmittere. qꝛ hʒ cauſaʒ meri imnperij. Er ge

quicũq; ꝑelectionẽ hʒ curã aĩarum eſtoꝛdina
rius ideo oĩs talis pᷣt licẽtiare quẽlilet ſubditũ

cure ſue alteri cõfiteri. Itẽ oꝛdinarius eſt.qui⸗
cũqᷓ; ex oficio ſibi annero hoc hʒ. licʒ nõ ſit p e⸗

lectionẽ. Itẽ gerẽs vicẽ curati.ꝑ legẽ vel ↄſue
tudinẽ. ſicut factus pꝛioꝛ ꝓ abbatẽ q viuẽte ab
bate erãt delegatus.nõ potẽs ſubdelegare eo
moꝛtuo vel amoto eius vices in oĩb obtinẽs
eſt qſi oꝛdinari q;tũ ad loc. vñ pᷣt licennare ſi⸗
bi ſubditos de cõfeſſione. Idẽ videt de ſupio⸗

re amoto pꝛioꝛe velvicario.cũ cõuentus ñ hʒ

pꝛioꝛẽ. Archip̃ſ byter vider᷑ tũc oꝛdinarius
cũ.ſcʒ eſt vna pᷣlenda ſacerdotalis.cui ex offi/
cio eſſet annexũ officiũ audiendi ↄfeſſiones il
loꝛũ de dioceſi extra ciuitarẽ.et multomagis ſi
de ciuitate.Sʒ ſi penitẽtiariꝰ nõ hʒ loe officium
ex ſua pᷣbenda.ſz er cõmiſſione viue vocis epi
talis eſt delegatus.nõ oꝛdinarius. Archidia

conus licʒ ſit iudex oꝛdinariꝰ ↄſuetudine.nõ

mñ in foꝛo ↄſcĩe niſi ſit ſacerdos.et tũc audit ex

cõmiſſione.vñ nõ pᷣt ſubdelegare Tegatus

eſt oꝛdinarius in vtroq; foꝛo. vñ ſicut in exre/

rioꝛibo dat iudices delegatos. ta et habʒ ſuos
pniarios. Summus penitetiarius eſt oꝛdi
narius in ſpũahbo tm̃. vñ hʒ pniarios ſuos. et

coõcedit etiã licentiã eligẽdi ↄfeſſoꝛẽ Sed ſim⸗

plices pnĩarij pape q;uis ſint delegati papeqᷣ
ſolus eos ponit.nõ ſumm pnĩari.pñt quide
oẽs de toto mũdo audire.ſed non pñt ipᷣi aſ⸗
ſumere adiutoꝛes.nec eniã dare licentiã eligẽ/
dicõfeſſoꝛẽ. Decanꝰ ruralis qͥ et archipᷣſ by
ter vorat᷑.ſi iſte decanat ſit annexus alicui cu⸗

re ſpeciali.xeputat oꝛdinarius in prochijs ſui

decanatus poſt ep̃ᷣm.ſupᷣ curatos etiã videtur
oꝛdiuarius curatoꝝ. Er ſic curati de licẽtia ei
nõ ſolũ epᷣi poſſunt cõſiteri.Si aũt epᷣs vel ar⸗

chidiaconus cõfert illũ vecanatũ.mõ huic cura

to mõ illi. videt elegatio.et voc reſpectu cri⸗
mini ſiue caſuũ ↄmuniũ.Naã reſpeciu caſuũ
epaliũ.tã de curato q;ᷓ de decano.quibo de ſpeci

ali gra cõ mittit abſoluere.de illis videf diſtin

guendũ.an ſint retenti de iure eel de ↄſuetudi
ne.et tũc in illis nullũ ius de ſe hʒʒ inferioꝛ epo

vñ cuicũq; illos cõmittit auctoꝛitatel delegata.

ille abſoluit. Item nota ꝙ qñ poreſtas iuriſdi
ctionis eſt vna apud plures.et nõ apud queli⸗
bet inſolidũ.tũc non pᷣtquilibet ꝑ ſe eam ↄmit
tere ſine cõſenſu alioꝛũ ſed qð omnes tangit.
ab omnibus debet appꝛobari. Onge ſi capitu⸗
lum ſede vacante.gerat vices epᷣi in tempoꝛa⸗
libus.nullus de capitulo.etiain decanus ptpo⸗
nere officialem ſine cõlenſu alioꝛũ ſedca pitu

lum deconſenſu maioꝛis partis. Doteſtarũ

hansnöhz

nſcinopen⸗
lriugnn⸗
nnaſnnf
Antinmer
intei
tcrudlrun p⸗
nftbeune
niiluengſein
ncöntee Vin
jiiuuniſiſn
itnanti ld
6dhteneiiut
ſbborneſte i

untluugthaa

Pkonskalanone
Gi Auieütercönmd

hastonppete

Gſconun.

Crornocuratu
Cnan.

Gnmn

☛
ͤften
Roächeidzeren
Poafngenns
Gueſgarſenen
Nute ödzanrun
Nſtensnbeicere
oleferegin⸗
kek oſtepen

Aenkiinet
Uitifmnan

Stiöftnetcn
blganrpinin
Mlefnonighon
Noretgobecönerſ

(hteignoteſcedo

,

ſfinelige ci

Lſsonat die
tniſfüeitii⸗

ſigeſtgnsde

ſalfnnenn
Mntftens
nenichnteſen
Ctnigent
Gltlehlte

=
= †
= =. =.

Vunrezinn

alztie

”õ

n bgingn
iee ii
ufn duß
n Ni i
n Niif
Mairi
Wiriit
m iA
nmnen ih
Ktimut i
im Sme
imii
mni Viten
nafi
Rrn itfi
—Rʒ—SZõ
inrifulin

Capitulum

nutem abſoluendi a peccatis vnget eadẽ po/
reſt eſſe apud plures vt ſunt vnñ.ſicut penes
capitulũ.ſede vacãte.qñ hʒʒ poteſtatẽ er in ſpi
ritualibo.dico q;tũ ad cõmiſſionẽ.nõ q;tũ ad
erecutionẽ.qꝛ cõfeſſio faciẽda eſt ſoli.vñ totũ
capitulũ nõ vnus ponet penitentiariũ.Sʒ qñ
iuriſdictio ꝑfecte ⁊ inſoldũ reſidet apud quẽ/
lilet. ira ꝙ vnus ſine alio pᷣt ꝑſeipᷣm de cauſa
cognoſcere.tũc vnꝰ ſine alio pᷣt.cui vult.ↄmit
tere etiã minoꝛ ſine maioꝛe.et multomagis
ecõuerſo.Et quia poteſtas curati abſoluendi
q eſt apud curatũ.papã et epᷣm nõ eſt vna.ſed
qliet pᷣt ꝓ ſe audire ſine cõſenſu alterius. Ita
etriã qͥlibet eoꝝ ꝑ ſe ſine cõſenſu alterius p̃t al⸗
teri cõmittere. Oñ vicarius curati ſine licẽtia
epᷣi pᷣt audire cõſeſſiones illox.ſ.qui ſunt ſub⸗
diti curato nõ alios.et multomagis ecõuerſo
ſcʒ de licẽtia epᷣi audirecõſeſſiones eoꝝ qͥ ſunt
ſub curatis ſine cõſenſuvel licẽtia eoꝝ.De lhoc
extat bullata declaratio clementis et alexãdri
poſt cuius bullationẽ nullus ꝑiſius dixit ↄtra⸗
riũ.Qui aũt ex cõmiſſione ſoluʒ audit confeſ⸗
ſiones.non poteſt alteri cõmittere audientiam
cõfeſſionum.

Anomõ curatus poſſit dare vel denegare li
cennam. Capitulũ ſextum.

omodo vel quan
do curatus cũ ab eo petit licẽtia alte
ri cõ fitendi debeat dare vel negare
licentiã alteri cõfitendo ſubdito.ſi petit illam.
MNotaſſᷣm Pe.de.pał.in.iiij.di.xvij.Parochi
anus ſi petit licentiã alteri cõfitẽdi indetermi
nate.nõ dʒ curatus dare niſi ſit veriſile ꝙ pe⸗
nitens nõ eligeret niſi eque bonũ.vel meliorẽ
cõfeſſoꝛẽ.Si vero noiet ſibi aliũ de q̊ veriſimi /⸗

leeſt. ꝙ ſit eque pnus vel melioꝛ. ad ↄfeſſionẽ

audiendã nõ neget.qꝛ foꝛte hʒ peccatũ qð eru⸗
beſcit cõfiteri. et pꝛius moꝛeret᷑ ſine cõfeſſione
qᷓ;ᷓ ſibi cõfiteret᷑.Si vero aꝓparet ꝙ nõ eſt eque
lonus.aut ꝑ famã aut ꝑ viſum ſue ꝑſone.vel
Pcõuerſationẽ ꝑſonarũ ſibi ↄfitentiũ.q̃ mi⸗
nusreligioſe cõuerſant᷑.et tũc ſimpliciter debʒ
negare innoteſcẽdoꝙ ille nõ pᷣt eũ abſoluere.
Qð tñ intellige.cũ ũlle ad quẽ vult accedere

Prochianus.nõ hʒ auctoꝛitatẽ.niſi er cõmiſſio

ne ipᷣius curati.dicẽdo etiã ꝙ peeſ patus au
dire eũ.ſi tñ eſt talis ꝙ ad hoc ſit ſufficiens.vel
etiã ꝙ eſt ꝑatus dare ſibi vnũ ali loco ſui.in
q̃ caſu bñ videat vt det ſibi ſufficientẽ ad hoc.
Naã ſi inſufficientẽ datet.ſibi imputaret᷑ detri⸗

mentũ.qð inde ſequeretoui ſue.qꝛ ſᷣm iura.

qui parũ diligenti ſocio ſuã rem cuſtodiendã

cõmiſii.ſue facilitati imputare dʒ.ſi perijt.Si

ſextum

aũt ille petitus a parochiano.et diffamatuslhʒ
roteſtatẽ ſuꝑioꝛis.puia qꝛ eſt vicarius epᷣi.vel
cõfeſſoꝛ deputat in oꝛdine pᷣdicatoꝝ.vel mi/⸗
noꝛu et hmõi.nõ ꝓpter hoc phibendus eſt ſim
pliciter. qꝛ iuder malus oꝛdinariꝰ.vel delegat
nõ ꝑdit iuriſdictionẽ ſuã.ſed dʒ dicere petẽti.
nõ expedit tibi ꝙ vadas ad illũ wl ad aliũ.nec
ibis v volitate mea. nec aſſenſu nec licenna.

Sed ſi ip̃e hʒ ptãteʒ ab alio amaioꝛe.vñ non
poſſum te ꝓhilere. ſed patus ſum te audire.
vel pꝑ vicariũ.vel ꝑ extraneũ idoneũ. Et ſᷣm H

ſoluit obſtãtia illius regule.ſ.ꝙ nõ pᷣt eſe pa⸗
ſtoꝛis excuſatio.ſi lupus oues comedit.et pa⸗

ſtoꝛ neſcir. qꝛ h̊ verũ eſt qñ paſtoꝛ ſcire deber et

pᷣt. Et liq ſꝑ aliqͥs deleat reputare aliiẽ me

lioꝛẽ ſe ſimpliciter.nõ tñ̃ q;tũ ad oia.puta qtũ
ad officiũ vvc vel illud. Arẽ ſuſpitõnes hre poſ
ſumus.nõ ꝗd iudicandũ ꝓximũ.ſed ad cauen
dũ nobis. Nã ſi video pauperẽ. nõ iudicabo fu
rem.tñ ne foꝛte ſit fur. cuſtodio rem meã ab
eo.et ſic in ꝓpoſito. Cñ niſi ↄtrariũ appareat
plus dʒ hmo pᷣſumere de his ̊s papa.vł epᷣs

Ptotã dioceſim pᷣficit.qᷓ de ſe qui deputat ad

vnã paruã parochiam.

AReligioſi nõ poſſunt audire cõfeſſiones ſine
Capitulũ.vij.

licentia pꝛelati ſui.

.—
Ota quod religio⸗
ſus nõ dʒaudire ↄfeſſionęs eriã illo
rũ q̃ͥ hñt licentiã eligẽdi ſibi cõfenſo
rẽ quem cũq;.etiã ſi haberẽt a papa. ſine auẽte
et ſine licentia ſui ſuꝑioꝛis.qꝛ ſine ſuo ſuꝑioꝛi
velle ⁊ nolle nõ hʒ. Patet ̊ ꝑ ſimilitudinẽ de
elec. Si religioſus.li.vi.vbi vr.ꝙ electõni de
ſe facte nõ debet.nec pᷣtaſſentire ſine licẽtia ſu⸗
perioꝛis. Sʒ vbi papa noĩatim eligit religioſũ
ad aliqð officiũ.pᷣſumit᷑ induſtriã ꝑſone noſce
re.Oñ nõ requirit᷑ alterius licẽtia.ſiue ꝓ inqͥ/
ſitõne.ſiue ꝓ audiẽria cõfeſſionũ.ſiue ꝓ pᷣla⸗
tione.vel quocũq; alio. Sʒ ꝑ G̊ ꝙ papa darer
licentiã alicui ꝙ poſſet ſibi eligere quẽcũq; enã
religioſum ꝓ audiẽtia ↄfeſſonũ. vel ꝓ pᷣdica⸗
tione.ex iſta licẽtia nõ dʒ religioſus audire cõ
femonẽ.vel pᷣdicare ſine licẽtia ſui ſuꝑioꝛis:vł
plati.vel abbatꝭ.arx.ad hoc ex᷑ de iude.qᷓ; ſit lau
dabile.Si tñ in dicto caſu veligioſus audirer
ſine licẽtia ſui pᷣlati.tenerer abſolutio.ixa ꝙ ñ
opoꝛteret cõfeſſionem iterare.q;uis maleface⸗
ret.lec Pe.de płl.vbi ſupꝛa.q.nij.

De poteſtate audiendi ↄfeſſiones fratrum

pꝛedicatoꝛũ et minoꝛum.pᷣtextu cle.dudũ.
Capitulum octauum.

1

Zitulus

E audienria confeſ
ſionũ quõ deleat ⁊ poſſit fieri ꝑ pᷣdi⸗/
catoꝛes et minoꝛes.nota cle. tex.ex

de ſepul. dudu. F. ij. vpi dr. Statinm etiã ⁊ oꝛ
dinamnus vt in ſingulis ciuitatibo et diocenb

in quibus loca fratrũ oꝛdinis pᷣdicatoꝝ et m/

noꝛũ cõſiſtere dinoſcunt᷑.et in ciuitatibo ⁊ dio

ceſibus locis ip̃is vlcinis. In q bus loca hmõi

₰

nõ halent. Oasiſtri. pꝛioꝛes. puinciales pᷣdi

catox.aut eoꝝ vicari. et generales.et ꝓuincia
es miniſtri. et cuſtodes minoꝝ oꝛdinij pᷣdica⸗
toꝛũ ad pñtiaʒ platoꝝ eoꝛundẽ locoꝝ ſe ↄferãt

ꝑ ſevel per fratres.q̊s ad hoc idoneos foꝛe pu⸗
tauerint humiliter petituri. vt fratres qͥ ad vxc

electi fuerint in eoꝝ ciuitatibo ⁊ dioceſibo ↄfeſ
ſiones ſubditoꝝ ſuoꝛũ õſiteri ſibi volentium
audire lilere valeãt. et hmõi cõfitentibo ꝓut

p̃m deũ erpedire cognouerint penitẽtias impo
nere ſalutare .ati; eiſdẽ beneficiũ abſolutõ s

impendere de licentia gratia er bñplacito eoꝛũ
dem. Deinde pᷣfati magiſtri ꝓuinciales et

miniſtri oꝛdinũ pᷣdicatoꝑ.eligere ſtudeãt pꝑſo⸗-
nas ſufficiẽteſ idoneasvita appꝛobatas.diſcre

tas modeſtas atq; ꝑias.ad tã ſalubꝛe miniſte
riũ et officiũ exequendũ.q̃s ſic ab ipᷣis electas

repñtent vel faciàt pntari pᷣlatis.vti de ipᷣoꝝ li⸗

centia gratia et bñplacito.in ciuitatib et dio/
ceſibo eoꝛundẽ eiuſdẽ pſone ſic electe cõfeſſio⸗
nes audiãt ⁊c. Extra ciuitates dioceſes in qui
bus fuerint deputate.ꝑ q̃s eas volumus.⁊ nõ

p ꝓuintias deputari cõfeſſiones nullatenꝰ au⸗
diture. Mumerus aũt pſonarũ aſſumendarũ

ad hmõi exercendũ officiũ eſſe ve bet. ꝓut vni
uerſiras cleri et populi.ac multitudo vel pauci

tas exigit eoꝛundẽ ⁊ ſi idẽ plati petitã licentiã

cõſenſionũ audiendarũ cõceſſerint.illã pꝛefati

magiſtenmimſtri et alij recipiat cũ gratiarum
actõne. & ſi foꝛte iã dicti pᷣlati quenq; ex hu/⸗
iuſmodi fratribo pñtatis eſdẽ.ad hmõi officiũ
nollẽt habere. vel nõ ducerẽt admittendũ. eo

amoto vel ſubtracio loco ipᷣius ſiłrenſdẽ pᷣſen⸗
tandis pᷣlatis poſſit.et debeat alius ſubrogari.

Si vero idẽ pᷣlati pᷣfatis fratribus ad cõteſſio

nes.vt ꝑmittit᷑ audiẽdas electis hmõi exhi be
e licentiã recuſauerint. Nos ex nunc ipᷣis.vt

cõfeſſiones cõ fiteri ſibi volennũ hlibere liciteq;
gudire valeãt.et eiſdẽ inponãt pnias ſaluta/

res.atq; eis.bene ſicin abſolutõis im ꝑtiri gra⸗
tioſe cõcedimus de plenitudine apłice poteſta
tis. Per hmõi ant cõfe.ſionẽ nequaq;ᷓ inten
dimus pꝑpſonis ſeu fratuibo ſpis ad id taliter de
putatis ptãtem in lc inpendere amplioꝛem
; in eo curatis. ſeu parochiali ſacerdotib-

eſt a iure cõcena.niſi foꝛlan eis eccleſarũ pᷣlati

vberioꝛẽ in hac ꝑte grariã ſecialiter ducerent

dec imuſſepti.

faciendã. hebi. Hunc ꝓ erpoſitoͤne ipius
cle. . glo. Petituri pau.pᷣt peri lc licẽria a pi
ns extra ſui rerritoꝛiu. c eſt volutarie iuriidi
cnonis. Cuſtodes glo.pꝛioꝛes.exgo cõuentug
les q̃ ad pᷣdicatoꝛes.et guardiani q̃ ad mino⸗

res.ivc nõ pñt.Numiliter pau.Si petat iſta li

cenna alpere nõ vidert ſatiifactũ cõſtitutioni.

et ideo iterũ eſet petẽda ꝓpteromſſionẽ foꝛ
me. O. iiniſtri. Oð dicit de vccarijs pꝛioꝝ ꝓunin
tialiu. et de cuſtodibo nõ repenit. de quibo pmi/
ſit.hcʒ exgo ul petitionẽ poſſint facere de qua

pmiſit. nõ tã electionẽ de qua hic loquit. Pñ⸗
tari ergo ꝓſonalis pñ̃tanoo fieri dʒ.na dicit p/
ſens qui puœt᷑ ſenſibo coꝛꝑisfacit ad hoc de pe.

di.i.in pꝛin. Yẽ diat pau.ſuꝑ verbo repñtent
Exigit glo. Si eps cõtendit᷑ cu fratribo. dicẽs

minoꝛẽ numerũ ſumcere. recipiat eps nume/⸗

rũ de qͥ ſihi videfe reliquis recurrat᷑ ad arbi⸗
trium bom vir.i.iudicis.ff. de verbo. obli. l. cõ⸗
tinuus. Cõcenerint gio.quq licenni ſine cau⸗
is reuocate nõ pñ̃r.de reg.iur.decet li.vi. Sub
rogari glo. Si no recpit iuſta cã. qꝛ. .nõ eſt ta
lis qlis ſupꝛa de cribit᷑ ſibi umputẽt qͥ nalũ ele

gerũt. et ſic wonet oes reculare cũ nõ ſunt apti
Sea ſi ſine cauſa facit.ſuccedit licenna pape.

Becuſauerint glo.ſi nõ recuiat expᷣſe ſed non
dat nec negat.vide ꝙ locũ haberet G̊ pꝛiuile⸗
gin poſt trinã monitionẽ vel requiſitionẽ ꝑ de⸗
cretalẽ pꝛimà. de ſu ꝓplen. negli.pᷣ la. Dolenniũ
glo.foꝛte nõ intel erie de relgioſis.qͥ pᷣm ſuoꝝ

oꝛdinũ ſtatuta ſuis pᷣlatis ↄfiteri dñt. Tibere.

glo.denotat.qꝙ nõ eſt neceſſe liceria ſacerdotis
parochialis ha beri. cuiꝰ ↄtrariũ dixit Jo. mo.
ſed ei nõ ſtaf. Amꝑuri glo. ab/oluti ergo non
hiit neceſſevlterius cõſiteri ppꝛio ſacerdoti.
NHec obſtat decretalis ois.q; illud mrelhgitur
de eo.qui alteci nõ eſt cõfeſius legitime. Yo.
mo. dicebat ↄtrariũ.ſed male dixit. Jdẽ paul
ſcʒ ꝙ abſq; licẽ ia pꝛochialis ſacer ſor ſi prta
libus cõfiteri nec tñ er lvcſeqin ꝙ ſint curau
iſti. rõ eſt pm glo.qꝛ necipᷣi fratres ſunt aſtrii
ctiad executionẽ. vel exercitiũ iſtoꝝ acruũ. ner
fideles ſunt aſtricri. vt in his ad eos recurrãt,
Vtẽ nota vt dicif in ſumma pilang et bene.

pt ep̃s acceptare fratres ad audienti ↄfeſ⸗

nonũ.etiã ſine ſolenmtate pñtationis ivult
cõmittendo eis iurudictione ſuã. q; etiaʒ ſine

iſto pꝛiuilegio wonet eis dare licentiã audiẽdi.

Deeſectib qui ſequunt er cõmiſlioneau

dientie cõfeſſonis alteri facti.

Capitulum nonum.

r cõmiſſione autem

facta alteri de audiẽtia cõfeſſ onum
ſiue pᷣdicto mõ.ſiue ꝑ alii modum

nimn

7 * 1
Piiitizfrnf

Ouitollinen

Aeitiki

ſeſtinlftone
lchanozihn

anüdep. Rih
ne peiſüft

ſnoreqeigndn
liaanbe
Ni a n
ſlooriancſecif
Onnn eirnof

o no elc⸗
ſpuleore kiet

oan erd wet⸗

arur,
miſuete tenen
mumſcifen F

Ncldinaafort

MMlcitettego

cceredons
Napnczräe
Peinenfentr
Poriſcder
etpſereißnn
ſpütaeihutin
wnenpmm eunen
ſaoinptomnen

lffeſenr den
6tmithibnori
ypyrnprinö⸗
dorpenfii
Mnigtnbin
ſictnopt
(orſocginn

Urisifrid

giicoinoni
hſmnonnan,
ſfin er
ſign

Ffn
fliücſſtnenr
WE

nmsohds

iieni
Vrohäͤgli
,3

I. radeheenne.
eree

dan „½.
TNNR

i
kleni
Nten n dt
hisliti
aren gitan
vjj rrin t
ME AiN

ntt nunl
iſ
WMN.

ſoveoten
hitu oſſe⸗
igep di mm

„*

CLapitul nun

ſequunf iſti effectus.vt dicit DPe.de pał.in.iiij
diſt. xvij. Pꝛim q̃ͥdẽ. qꝛ talis cõmiſſarius
põt audire ⁊ abſoluere licẽtia altenꝰnõ reqͥſi⸗
ia.nec qͥ vult cõfiteri illi tener petere licẽtiaʒ ꝗ
ꝓpꝛio ſacerdote.ar.efficax.er᷑ de ꝓcura. Is q
li.vi. Necobſtat ꝙ curat dʒ agnoſcere vultũ
pecoꝛis ſui. Nã vultũ exterioꝛẽ poterit cogno⸗
ſcere et intueri ſicut pꝛius.et coꝛrigere fraterna

coꝛrectione.⁊ pr̃na admonitõe.ſicut pꝛus.Et

q;tũ ad extetioꝛẽ vultũ attinet nõ minꝰ hone⸗
ſte viuũt.qͥ ↄnient᷑ fratrin qᷓ; qͥ ↄfitent curatꝭ
Quãtũ o ad interioꝛẽ vuliũ melius worerũt
reddere rõnẽ de cõfeſſis friba ⁊ hmõi.q; de con
feſſis ſibi.vel ſuo vicario.qꝛ de interioꝛi vultu
ꝛochianoꝝ qͥ ipᷣm reſpuerũt.⁊ ſine licẽtiã ſui
vicariu pape.vł epᷣi elegerũt. nõ hñt reddere
rõnẽ.qꝛ ꝑ eñ nõ ſtetit qᷣminꝰ eos audiret.ſʒ ꝑ
ſupioꝛẽ qͥ ei coadiutoꝛes dedit ⁊ ꝑ paꝛochianũ
q eñ elegit.h̊ Pe.Ditcit etiã Clv.in.iiij.ſ.diſt.

xvij.q.iij.ar.iij.q.v.qꝙ ſi alicui cõcedat᷑ ptãs a

ſuꝑioꝛi audire cõfeſſiones pꝛochianoꝝ alicinꝰ
curati.ex hoc nõ fit illi pᷣiudiciũ.qꝛ ptãs iuriſ⸗
dictõis nõ eſt cõmiſſa alicui in fauoꝛẽ ſui.ſed
in vrilitatẽ ꝓpłi et hnoꝛẽ dei. Idẽ etiaʒ tenet

Jo.an.e de pe. er re.ſi epᷣs.li.vi.in glo.i. Adẽ

etiã in cle.dudũ.de ſepul.vt ſupᷣ patuit.ſ.q; nõ
tenet᷑ petere licentiã a ſuo curato. qͥ vult ipᷣis
fratribo cõfiteri. Adẽ pau.Oñ glo. Berñ.qᷓ lvc
dicebat dãnaſa fuit tanq; falſa ꝓ clementẽ.iiij
inquodã pꝛiuilegio.qð incipit.Quidã temere
Scv&õs efectꝰhuius cõmiſſionis pᷣt audire
ↄtra ꝓhibitionẽ alteriꝰ pᷣlati. In q̃ eſt differẽ/
tia inter inferioꝛẽ ⁊ ſupꝑioꝛẽ.Nã inferioꝛ q̊ in⸗
hibitionẽ ſupioꝛis nõ pᷣt alij cõmittere. ſicut
nec ꝓ ſemetipᷣm audire eũ.cũ ita poſſit eum ſu
ſpẽdere ab audiẽna ↄfemſonũ ꝑ aliũ ſicut ꝑ ſe
metipᷣm.ecõuerſo añt ↄ inhibitionẽ inferioꝛ
ſupioꝛ pᷣt ↄmittere.ſicut etiã eo inuito audire.

Silrt ſi eſſent duo curatia vterq; inſolidũ.vnꝰ

cõtra inhibitionẽ alteriꝰ pᷣt audire 2 ↄmittere.

qꝛ par in parẽ nõ hʒ imperiũ. Oñ g inferioꝛ p

hibet ne ſubditꝰ cõfiteat᷑ cuicũq; ſine ſin licen/

tia.dʒ excipe niſi ſuꝑioꝛi.vł eiusvicario.alias

temere agit.niſi loq̃ref talibo q̃ bñ ſciũt ꝙ non

intẽdit.vel ꝙ nõ pᷣt ꝓhibere qͥn cõfiteat᷑ talis
ſupioꝛi ſuo.Sicu in religionibo cũ pꝛioꝛ ꝓhi
bet ne q̃s cõfiteat᷑ de tali pctõ ſine licentia ſua.
certũ eſt oĩbo ꝙ nõ intẽdit quin ponit cõfiteri
magiſtro oꝛdmis vel ꝓuiĩtiali.vel eoꝝ vicarijs
qꝛ ſi ꝓhiberet ſpueremſibi in faciẽ.Et multo/

magis ſuppꝛioꝛ qui non põt dare licẽtiã alteri

cõ fitẽdi.cũ ſit vicarius vĩs.qdiu pꝛioꝛ viuit.
ſi inhiberet ne q̊s ſineſui licentia cõfiteref.de⸗
rideret. Sʒ moꝛtuo vel amoto pꝛioꝛe vices ei
gerit p cõſtitutiones. vñ reputat oꝛdinarius.
Curatus g ꝓhibẽs ſuhdito ſuo ne alreri cõſi⸗

nonum

teat᷑.delet ercipeepᷣm.papã.legatũ.ſummũ pe⸗
nitẽtiariũ.⁊ archiepᷣm dũ viſitat et hñtes ab
eis poteſtatẽ. Eps vero nõ debet excipe oẽs pᷣ⸗
dictos.miſi ſe ipᷣm.⁊ ſic quilibet ercipiat ſuos
ſupioꝛes a rali ꝓhibitõe. CTerci effectꝰ hur
cõmiſſioms eſt. ꝙ tenet᷑ curatꝰ ei euchariſtiaʒ
miniſtrare.⁊ alia ſacr̃a.exqͥ dicit ſe cõſeſſũ illi
qui votuit eũ abſoluere.Nec eſt abſurdum ꝙ
t ei euchariſtiã cuiꝰ ignoꝛat cõſcientiam. Sʒ
cui eque bona et tuta conſcientia. imo tuti⸗
oꝛi põt eũ cõicare. q̃ cõfeſſus ſine licentia ſua
hñti ptãtẽ. ſicut illi qͥ ↄfeſſus eſt de licẽiia ſua
vel ſibi. qꝛ nec etiã vicarius curati reuelat ſibi
cõfeſſioẽz.cũ idẽ curatꝰ dat illi ↄmunionẽ. t
deletcurat/ pſumere. ꝙ melius eſt cõfeſſus. q́
cõfeſſus eſt ei quẽ papa.vłepᷣs elegit cõfenſo⸗
rem ꝑtotũ mũdũ vel dioceſim ſuã.q; qͥ ↄſeſſuſ
eſt ili. quẽ elegit ipᷣe puidẽdo de ipſo ſuis ſub⸗
dit ?.cũ epᷣs nõ delet lvc ↄmittere niſi viris po
tẽtibo.opere.⁊ ſermõe.vt de offi.oꝛdi.c. AInter
cetera. Del etiã Gei qui cõfeſſus eſt illi quẽ ip
ſe eligit ꝓpꝛio arbitrio de licẽtia curati genera⸗
lis.Et lvc niſi cũ eſſet ercõicat.vel notoꝛiꝰ pec
catoꝛ. Nã tũc anqᷓ; det euchariſtiã. debʒ ei cõſta
re clare de abſolutõe ab hmõi. QAuart“ effe⸗
ctus eſt.ꝙ pcca ↄfeſſa habẽti dictã cõmiſſiõeʒ
nõ tenet itexcõſiteri ꝓpꝛio ſacerdoti.vt etiã
declarat. Yo. xxij. in extrauagãti.que incipit
vas electõis. Quĩtꝰ effectus eſt.ꝙ ꝑ hãc cõ
miſſiõeʒ ſit iudex. q̃ pꝛius nõ erat. Cũ enĩ ad
abſoluẽdũ reqͥrat᷑ ptãs oꝛdis et iuriſdictõis.
lʒ ab hñte oꝛdinẽa iuriſdictõeʒ liuriſdictõʒ im̃
poſſit ec audiẽtia cõmitti habẽti oꝛdinẽ.licet
nõ habeat iuriſdictõeʒ.puta ſimplici ſacerdoti
ita nõ curato.ſicut curato nõ tñ ecõuerſo.ſacer
dos nõ curatꝰpõt lvc cõmittere.vel curato vł
ſacerdoti. ⁊ rõ diuerſitatis eſt. qe nõ eq̃liter he
due ptãtes trãſfundũt᷑.habẽs enĩ oꝛdinẽ exſo⸗
la cõmiſſione.nõ trãſfert oꝛdinẽ.ſed ſolum oꝛ⸗
dinat o ſacramẽtalis tranſfert.ſiue ſit iudex ſi⸗
ue nõ.ſed iuriſdictio ab habẽte eam oꝛdinarie
ſola cõmiſſione trãſfertur indifferẽter pꝛiuato
qui nullam habebat.⁊ ei qui habebat aliquam
led non illam reſpectu iſtius. Sextus effectꝰ
eſt. ꝙ qui audit confeſſiones non iure ſuo.per
dit poteſtatẽ ſuam delegãte moꝛtuo vel amoto.
Et idẽ foꝛte eſt ipſo excõicato vel ſuſpenſo.niſi
incõfeſſione iam inchvata quã audiuit.extunc
q̃ſi ex iũre ſuo.ſicut enã ꝓdit poteſtatem ſuam
illo reuocante.q ſoluit᷑ iudiciũ ꝓhibente illo
quii iudicare iuſſit.vñ ſicut epiſcoro moꝛtuo vł
tranſſato.officialis ceſſat in cauſis.ſic debet ceſ⸗
ſare pemtentiarius in confeſſiombus audien
dis.niſi ꝙ abſoluere debet de peccatis iam au⸗/
ditis. glo.in.c. Gꝛatum.⁊.c.relatum. de offi.et
poteſtate iudicis dele.qꝛ; mandatum epirar 5
39

Zitulus decimuſſepti.

mostem mandatoꝛis. Similiter ſi dedit cõfeſ⸗
ſoꝛem monialibus. expirat poteſtas. niſi eſſet
rectoꝛ earũ cui ex officio q̃ſi pꝛioꝛatus.vł recto
rie eſſet audientia annera.et tunceſſet q̃ſi oꝛ⸗
dinarius. Didet᷑ tñ ꝙ nõ ſiłr ita expirat ptãs
delegati de legante excõicato vel ſuſpenſo. ſicut
moꝛtuo vel amoto.quia in pꝛimo caſu retinet
delegatus iuriſdictionẽ.licet nõ vſum. An ſe⸗
cundo aũt neutrũ retinet.Ad lvc aũt ꝙ delega
tns vtatur iuriſdictõne requiritur ꝙ delega⸗
tus in delegandũ quidẽ halvxat iuriſdictionẽ ⁊
vſum gind⸗ delegare eſt vſus iuriſdietionis.
ſed poſte; deleg .
qꝛ vſus eius nihil facit.ergo ⁊c. DPoſſet tñ dici

babiirer i. epᷣs nõ exiſtens excõicatus.ł

uſpenſus.inſtituit officialẽ ⁊ pnĩariũ.et poſtea
erxcõicetur nihilominus vterq; pᷣt ꝓcedere in
officio ſuo.qꝛ vtit᷑ vice eius.qui iuriſdictionẽ
habet. licet nõ vſum ꝑ ſe. Si aũt iam erat ex/
cõicatus officialis nil agit.qꝛ inſtitutio vel cõ/
miſſio nõ tenuit.De pniario veroſecus vide⸗
tur.qꝛ etiã nõ ſacerdos.vel nõ cõſecratus.qui
minꝰ hʒ q; excõicatꝰ cõmittere p̃t.qꝛ nõ minꝰ
eſt ↄmiſſio q; ꝑmiſſio.qꝛ iure ſuo ſacerdos au
dit cõfeſſionẽ. et cõmiitẽs im̃ eſt cauſalſine q̃.
nõ ꝓpter diuiſionẽ prochiarũ et eccleſie phi⸗
bitionẽ. Oñ aũt cõmittens moꝛit᷑ vel amouet
nõ eſt differẽtia inter cõmiſſariũ in foꝛo peni /
tentiali aut iudiciali.qꝛ vtriuſq; poteſtas expi⸗
rat q;tũ ad negocia nõ incepta. S
Dinsfferũt fratres pñtati tenoꝛe cle. dudum
et ſacerdotes curati. Capitulũ.x.

RKatres ordinis pre
dicatoꝝ habent pꝛiuilegium. ꝙ ip̃is

mmoꝛtiis qᷓ ipis ſuã aurẽ dederũt.vł
ↄmiſer̃t pñtvti illa auẽte vſiã fuent eccleſie

ꝓuiſum de paſtoꝛe. Itẽ nota.ꝙ iſtos effectus

nõ hʒ cõmiſſio in ꝑſonis oꝛdinũ repꝛobatoꝛũ
de quibo dicit de reli.c.c.i.li.vi. Hec pe.de pa
lu. Nota vlterius differentiã inter pdictos
fratres pñtatos.et ſacerdotes curatos. aã p̃⸗
dicti fratres ex tali pſentatõne vel cõmiſſione
pñi audire oẽs pꝛochianos volẽtes eis cũſite
rioĩm curatoꝝ illius diocẽſis vbi ſunt pñtati.
ſed nõ aliarũ dioceſum.Et nõ pñt hoc cõtmitte

re alicui.Sed curati nõ pñt audire inq;tũ cura

ti.niſi ſuos ꝑrochianos tm.alios nõ. niſi cum

licenna epi. vel curaroꝝ illoꝝ. Et pñt ↄmittere

alteri.ſ.audire ſuos parochianos. Mota eti
am aliã differennã pᷣm au. Fran. am. in
de. Dudũ. Hi curari pñit audire cõfeſſiones
et eoꝝvicario ſuoꝝ ſubditoꝝ in dioceſi ſui epᷣi
etextra dioceſim.ſ̊ fratres elecn et pñtati ᷣm
foꝛinã cle.OHudũ.de qua ſuᷣ nõ pñ̃t audire leu
abſoluere. extra dioceſim vbi ſunt pñtati.Et

egauit nõ reguirit᷑ ꝙ habeatvſum

ſiſecus fierck. qzuis cofeſſi poſſint excuſari er
ignoꝛantia.tñ quo ad eccleſiã nõ eſſent abſolu

ri. Sed etſi cõſtaret eie. delent iterũ cõfieri.
vel intra dioceſim abſolui a pᷣdictis. Sed ſi ſi⸗
ne dieta ſolennitate cõmitteret᷑ fratribab epi
ſcopo vela curatis.auctoꝛitas audiendi cõfeſ⸗
ſionẽ ſimpliciter.tũc poſſent etiã extra dioce⸗
ſim audire.ſicut alij vicarij eoꝛundẽ. A caſib⸗

ant epᷣis reſeruatis.nec curati nec dien fratres
pᷣſentati pñt abſoluere.niſi inq;tũ fuerit eisꝗ

dioceſanis cõceſſum.Et de his inõ ggendũ.

De caſibus reſeruatis epiſcopis.
Capitulum vndecimum.

Ecaſibus reſerua⸗

tis ep̃is.de quibo dicitur in fine cle.

DNDudũ.varie ſunt opi.oc.aliqͥ enĩ
ponũt plures.alij pautioꝛes.vñ materia non
eſt bene clara. Et in ſumma piſana dicit᷑.ꝙ be⸗

nedictus.xi.in extrauaganti.inter cunctas de⸗
clarauit eſſe.iij.caſus epicopales de iure. Pꝛi
mus.ſ.peccatũ clerici.ꝓpter qð incurriſlet ir/⸗
regularitatẽ. Secũdus de incendiarijs. Cerci *
de peccato.ꝓpter qð eſſet indicẽda ſolennis p·
nitẽtia.Quartus de excõicatis maioꝛi excõica
tõe. Itẽ declarauit.v.eẽ caſus reſeruatoſ ap
pꝛobata cõſuetudine.Oꝛimo hommicide volun⸗
tarij. Secũdo falſari.Cercio violatoꝛes eccle⸗
ſiaſtice libertatis. Quarto violatoꝛes eccleſia⸗
ſtice emunitatis. Quinto ſoꝛtilegi ⁊ diuinato
res. Quãuis aũt dicta extrauagãs fuerit re
uocata ꝑ cle.dudũ.tñ q;tũ ad diccos caſus nil
fuit immutatũ.etſi alia ibi cõtenta.etſic videt
ꝙ adhuc illi remaneãt.et addit᷑ in piſanella.
ꝙ pñt nihilominus ep̃ᷣi in ſuis epᷣatibo caſus
eis reſeruare.ꝓut eis videt᷑ e xpedire.ſicut pñt
cõſtitutiones facere.et multomagis cocilium
ſinodale vel ꝓuinciale.a quoꝝ ſentẽtijs religi
oſi nõ valent abſoluere. To. an. er de pe. et
re.ſi eps.li.vi.glo.iũ.de pꝛidictis caſibo ponit
crimen enoꝛme.et publicũ hvmicidiũ.et ſoꝛti⸗
legiũ.et addit iſtos alios.Oppꝛeſſio pueroꝛũ
etiã ex caſu inceſtus.coꝛruptio monialiñ.coi/
tus cũ bꝛutis. matrimoniũ clamdeſtinũ.vel ʒ

interdictũ eccleſie cõtractũ.piuriũ.falſum te⸗

ſtimonin. et blaſphemia dei.et ſanctoꝝ. Ho⸗
ſtien.in ſumma ſua ponit omnes pᷣdictos. Et
addit peccatũ cõtra naturã.et etiã qpᷣlibet enoꝛ
me.qð generalis vel ꝑticularis cõſuetudo re/

ſeruat ep̃is. In quibo aliqñ epiſcopi remittũt
peccatoꝛẽ ad ſedẽ apoſtolicã ꝓpter enoꝛmitatẽ
criminũ.et ad terroꝛẽ alioꝛum.hec Hoſti. Eso

tamẽ adhuc nõ legi eſſe aliquod peccatũ pꝛec
ſeita enoꝛme.a quo nõ poſit abſoluere epiſco
pus ſubditum. dum tamẽ nõ habeatſententiò

iannannan
enfi in
nemnder
raanoponen
ſecoritetnngen

trſbreutedie
Eifnüpoigle ard
nena Etän
(Nlp ianäch

rdArſierd
. dblicgfi
lgionseſtcie
noibuscaſlo,
Coerteſe nt
gain aubrrn
pbetercicn

(lrre eterce

Keumnozesporn

WReetbai
Pöſſiimrt

ſcſthrceri
esWaſn
unſtcdenn
leetifſchdi
lurfeeduci
ſurctibern
ſaköhnaerr.
ſeßinlonnzen

Hönſemmngn
Ntnimiren

ffſurßtüfſrera

Mitianiime
benzeano

ffnrnnoti⸗
fraftlsfnn.
feireſtnen

unipri
igigen
nit

mmeetan

umie

niunmeg

Uninnſigie

Z
Scieenp

1ece

ſeſinie

OH
R

mörsun

rn

nibigtr
dernti
—
uidinnein
XAmäii
tlicni
emmisit

ios mien
Nni nii

mi iinn

A.
itonnin,
migaiiun
ienziilli
ianipn

fvnmma
4 4 ht

iw rt,

Lapitulnn vndecimum

aliquam annexã. Quãuis aũt roſſit abſolue/

re.ꝙ mittũt aliqñ benefaciũr. SGinł. Duran.
ſpeculatoꝛ in reꝑtoꝛio ſuo.vltra pᷣdictos caſus
addit alios caſus.ſ.defloꝛantes virgines vi op
pꝛenas. vel ſeductas. Cõtrahentes poſt vo⸗/
tum caſtitatis. foꝛnicatio cum iudea et ſarace

na. Cõcipiens per adulterium quẽ vi credit

ſuum. ꝓcurans aboꝛſumm.xel ſterilitaremn in ſe
wel in alio. Cõtrahenſ matrunoniũ poſt ſponſa
lia iuramẽto firmata. Cognoſcens carnaliter
baptiſatã ab eo.vel cuius cõfeſſionẽ audiuit.
Tenens ad baptiſmũ.vel cõſirmanonẽ fihũ.
vel filiã extra articulũ neceſſitatis. Baptiʒans
filios ſuos er eaſuʒ neceſſitatis. Oerberans pa
trem et matrẽ.et vſurarius.et tandẽ ſic cõclu⸗
dit.Cot caſus ponere. nõeſt aliud q; ptãtem
ſacerdotũ reſtringere.q̃ eis plenarie eſt data a
xpᷣo.vñ breuiter dico. Sacerdotes oĩa poſſe qᷓ
ad foꝛũ pnĩale.q̃ nõ ſunt ſpẽaliter in iure epᷣis
reſeruata.Et q̃ nõ ſunt ipᷣis ſacerdonibo dire/⸗
cte.vel ꝓ aliquã cõſequentiã interdicta. ar.ex
de iuð. At ſi. et de ſentẽ. excõ. Nuꝑ. lvc tñ fa⸗
teoꝛ.qꝙ vbicũ q; fuerit graue delictũxl enoꝛme
ſuꝑioꝛis eſt iudiciũ requirenduʒ. Et idẽ dico
in oĩbus caſibo. de quibo eſt generalis cõſuetu
do eccleſie.ꝙ ſint epᷣis reſeruara. JYo. de li⸗/
gna.in declaratõne quadã ſuꝑ.c.oĩs.de pe.et
re.ꝓbat.et cõcludit ex dictis ĩimediate a guitł.
ſpeculatoꝛe.et ex ce.Oudũ. Fratres pᷣdicato/
res et minoꝛes pñtatos ꝓ audiẽtia ↄfeſſionuʒ
poſſe abſoluere ab oĩbo caſibo peccatox. exce/
ptis pciſe q̃ in iure reſeruant epis.ſed a caſibi
q̃s epi ſibi reſeruãt.vel de cõſuetudine ſue dio
ceſis.vel ex ſuo bñplacito.vel ꝑ cõſtitutiones
ſuas ſynodales vel ꝑ ꝓuinciales poſſe abſolue
re.etiã ſi epi dictos caſus nõ cõcedant. Et ꝓ⸗

bat ſic.Cle.dudũ ſtatuit.ꝙ dicti fratres nõ poſ

ſint abſoluere niſi a caſiba qͥbus poſſunt cura

ti abſoluere vere..q eis ꝓmitttunt in iure.ni⸗
ſi ep̃i vellent aliquid plus eis cõferre. Sʒ guił.

dicit. ꝙ nõ obſtate ꝙ woc. ponãt multos caſus
epᷣis reſeruatos.curati pñt abſoluere ab oĩib

occultis.qᷓ in iure nõ ſunt epᷣis reſeruata.et q̃

nõ ſunt ipis ſacerdonbus directe velꝑ cõſe⸗
quentiã aliquã interdicta. Licet ergo epi poſ⸗
ſint reſeruare certos caſus.qͥ de iure cõpetunt
inferioꝛibo.nõ tñ lvc pñt ſimpliciter miſi in du
obus caſibus ſᷣm Guitł.ſ.directe.vt cũ aliqui

fuerint legitime in crimine depᷣhenſi. ꝙ mern⸗

to fuerint tali ptãte pꝛiuati.Sc ðo indirecte ꝑ
aliquã ↄſequentiq.vt cũ aliqs caſus euenerit.
in q̃ ad vtilitatẽ cõmunẽ expediat.ꝙ talem ca

ſunm retineat et gler nõ.xxv.q.ij.de eccleſiaſti

cis pꝛinilegijs.HNõ aũt expeditvtilitari ↄmu⸗

ni reſeruare tot caſus.ſed loc eſt ponere laque⸗

um in via ſalutis.Sed ſi aliq̃ͥs pure vult defen

dere plures caſus poſſe epos rõnabiliter ſerua
reqᷓ ad ſacerdotes parochiales.cũ ſint de fo»o
epoꝝ et eoꝑ ↄſuetudinibo ſubiecti.tñ lvc non
poſſunt facere ep̃i erga pᷣdictos fratres.qꝛ exẽ⸗
pti ſunt.nec eoꝝ oꝛdinatõibo ſubiecti.vt er de
exceſ.pᷣla. imis pꝛaua.Cu ergo non roſſint
dicti fratres abſoluere a caſibo reſeruatiſ in iu
re epᷣis.vt dicit᷑ in cle. Illa.ergo pñt aboĩbus
alis. vrputa reſeruatis ex ↄſuetudine ꝑnicula⸗
ri loci.vel ſinodali ↄſtitutõe.qꝛ vnũ negando
aliud tacendo cõceſſit.di.xxv.Qualis. nec pñt
pᷣlati dictã cõceſſionẽ reuocare vel vfalcare.
Hõ directe denegãdo lnĩaʒ audiẽdi qꝛ mihilo
minꝰhñt ꝑ cle.nõ idirecte ꝓhibẽdo ꝓꝛochia
lis ne ↄſfireant᷑ eis.ex de pꝛi.q;to. Nec ꝑ reten
tionẽ multoꝝ caſuũ qꝛ fieret ĩ fraudẽ legis.qð
fieri nõ delet. et̃ de cõceſ.pᷣlben. ↄſtitutus. Sile
at ergo hic Yo.mo.qui dicit ꝙ ſi epᷣus pᷣtarta

re ptãtem oꝛdinariã curatoꝝ.pᷣt multomag? ar

tare poteſtatẽ ertraoꝛdinariã ipᷣoꝝ fratrũ.qnia
qð ꝑ ſuꝑioꝛẽ cõcedit᷑.ꝑ inferioꝛẽ arrari.vel re
uocari nõ pᷣt.vt ptʒ di.xxi. Anferioꝛ. Ad cõ
ſtitutionẽ aũt cle.de pꝛiui.Religioſis.vt dicit
ꝙ a caſiboꝛdinarũs reſeruatis quẽqᷓ; abſolue
re nõ pꝛeſumãt.Rñdendũ eſt ꝙ loc eſt intelli
gendũ de caſib reſeruatis in iure.ſicut inten⸗
di? iſta cle.Oudũ.nõ aũt de reſeruatis ꝑ ↄſue

tudines vel ſtatuta alioꝝ pᷣlatoꝝ.qꝛ illa remo⸗

uet papa.vt in dicta cle. Oudũ.aqbus poſſũt
dicti frates abſoluere.et ꝑ ↄſequens videtur
quicqͥd dicat᷑ ꝑ modernos.vel antiq̃s de rali⸗
buscaſibo ꝑ epᷣos reſeruatis.torũ reuocat᷑ per
cle.dudũ.ſpecialiterq;tũ ad dictos fratres.Si
enĩ cõſtitutio poſterioꝛ.licʒ nõ faciat menſionẽ
de pꝛioꝛi.ipᷣaʒ reuocare noſcat.c.licʒ.de ↄſtitu.
li.vi. Oulromagiſreuocari debent dicta cocto
rum ſi in cõtrariũ ꝓmulgent.hec Jo.de ligna.
Sed Fran.ʒamb.vwſt ¶andul.dicit.ꝙ de ca
ſibus epᷣalibus nõ pᷣt dari octrina.cũ vepende

at ex ſtatutis ipᷣoꝝ epᷣoꝑ et octrinis.Et q;uis

Tandul.dicat ꝙ habyens irregularitatẽ.quã ſo⸗
lus papa tollere pᷣt.nõ poſſit abſolui a peccato
ante diſpenſationẽ. Fran. ʒ-amb. dicit ↄtrariũ
ſ. ꝙ pᷣt abſoluia peccato.etiã remanẽte macu⸗
la irregularitatis.Ouia ergo non eſt clarũ qui
ſint caſus reſeruati epᷣis in iure ↄvmuni. Ideo
tutioꝛ eſt via in hmõi.ꝙ fratres ſi pñt ab epᷣo
quos caſus ſibi vult reſeruare. et de illis ſe nõ
audeant impedire.oẽs vero alios ſibi cõcedere

faciãt. Certũ eſt aũt ᷣm oẽg. ꝙ abſolutio ab
excõicatione maioꝛi reſeruar epᷣis. Itẽ diſpxen

ſatio vel cõmutatio votoꝛũ. AItẽrelaratio qᷓᷣrun
dam mramentoꝝ. De diſpenſatione incertoꝝ
halbes ſupᷣ in.ij. ꝑte.ti.ij.de reſtitutõe.c.iiij.ibi
diffuſe. ran.ʒamnb in cle.dudum.in glo.ſuꝑ
verbo. ↄceſſa. dicit glo.ſ. Jo.an..andul. pau.

iiij

Stepha.et zʒen. tenere. q; eus poſſit reſeruare
caſus de qͥbo curati poterãt ante hac ↄſtitutiõʒ

ſ.dudũ abſoluere ita ꝙ reſeruatio piudicet fra⸗

—⏑

tribo. i. ꝙ nõ poterũt tũc etiã ab illis reſeruat-

abſoluere. quod eſt ↄtra lvc qð dicit hic Yo. de
lig. Et intelligit᷑ iſta reſeruatio caſuũ epalium

e actibus exterioꝛibus et cum effectu non de
actibus interioꝛibo. Si qͥs enĩ deſidergauit vel

etiã q ſiuit occidere aliũ iſtud homicidiũ coꝛdiſ
nõ eſt de reſeruat ? epᷣis. Dicit etiã DPe de pał.
ꝙ inceſtus qͥ cõmittif a pueris qᷣ nõ hñũtvſum
rõis.nõ reſeruat epᷣis.qꝛ nec ꝑ hoc tollit᷑ virgi⸗
nitas.nec cauſat᷑ affinitas.

De eo qui aliquẽ abſoluit a caſu a quo ab⸗
ſoluere nõ poteſt. Capitulum.xij.

Z nota qꝛ quicũq;
abſoluit aliquẽ ab aliqᷓ pctõ ĩ caſuin
quo nõ pᷣt.ſiue qꝛ reſeruatuſ eſt epᷣo
ſiue qꝛ nullã hʒ ptãtem vel auctem.iq;uis gra⸗
inter peccet.pcipue qñ abſoluit ſciẽter.vel etiã
ex ignoꝛ ãtia iuris craſſa.nõ tñ cenſurã aliquã
ſeu excõicationẽ ex lvc incurrit.ſiue ſit clericus
ſecularis ſiue religioſus dictus abſoluẽs ſcðᷣm
Fran. ʒamb. et ʒenʒe. Sed tenet illũ quẽ ſic ab
ſoluit auiſare de erroꝛe ſuo.ſi cognoſcit. vel pᷣt
inuenire. Ille tñ ᷣ ad vũ excuſat᷑ dũ lvc igno
rat. Et qõ dictũ eſt ꝙ eõfeſſoꝛ debz illũ auiſare
quẽ abſoluit cũ nõ poſſet.intelligit᷑ qñ fieri pᷣt

ſine ſcandalo notabili.Hñ in ↄcilio Baſileñ.

quidã multũ periti habita ſuꝑ lve collatione
dirxerunt.ꝙ talis cõ feſſoꝛ petat auctoꝛitẽ a ſu⸗

perioꝛi ſuꝑ loc caſu a q̊ nõ potuit abſoluere. et
tñ abſoluit.q̃ habita vocet illũ quẽ abſoluerat

cũ nõ poſſer.et ꝑ aliquẽ modũ coopertũ inter/
roget de aliquib.q̃ ſibi cõfeſſus eſt q̃ſi meliue
volẽs infoꝛmari.acſi nõ plene intelleriſſet et ſi
q̃ alia cõmiſit crimina poſtea.⁊ ſic abſoluat ab
Oibus iterũ.et tunc et pꝛius alias auditis. vel
ſi magnũ ſcandalũ ex hoc timerer᷑.qꝛ pᷣdictus
modus ſeruari nõ poſſet. abſoluat abſentẽ ſi
ab vlcima ↄfeſſione adhuc credit᷑ ꝑſeuerare in
gratia.lut vt alijs placet.cũ ex loc timeretur
notabile ſcandalũ euenire. cõmitat ſummo
ſacerdoti.ſ.xpᷣo.pꝛeſertim qñ multitudo ẽ ſie
neglecta.vel multũ diſtãt a loco. vbi eſt cõfeſ⸗
ſoꝛ. Religioſus aũt ſi abſolueret aliq̃ ſnia ex⸗

cõicationis. ſuſpenſionis vel interdicti in iure

oſita.incurreret excõicationẽ.a q̃ nõ poſet ab
ſolui citra ſedẽ apłicam. et᷑ de pꝛiui. Religioſi
in dle. Secus ſi abſolueret a ſnia vĩs.quia tũc
nõ incurreret ᷣm Pau.q;uis gramter pecca⸗/
vet. Sed clerici ſeculares abſoluendo a ſenten
tCyqs iuris. q;uis et ipſi malefaciant. nõ tamen
cenſuram incurrunr.

Arn in gemrali Sceſſione cõtineat ſperialis

Capitulum. xiij.

Jo. an.extra de offi.vica. ſuꝑ.c.tua
nobis.in glo. Si epᷣus dedit vicarũ
generaleʒ.⁊ in mãdato expꝛeſſit aliqͥd de illis
qð requirit ſpeciale mandatũ ſecuta generali
clauſula.&t omnia alia que per nos poſſumus

etiã ſi mandartũ exigat ſpeciale pᷣm NHoſti ſaris

videt᷑.ꝙ ralis etiã ſpecialia poſſit inſtar pcura

toꝛis. Secus ſi aliqͥd de ſpiritualibo nõ fuiſſet

expꝛeſſum.hec ibi. Quod videt intelligendũ
qtum eſt de virtute verboꝛum. et in foꝛo cõten
tioſo. Nam in foꝛo cõſcientie ſi alicui conſta/

ret de intentione cõferentis auctoꝛitatẽ ꝙ hoc
intenderit etiam ſi nõ expꝛeſſiſet aliquod ſp·

ciale in generali cõfeſſione.intelligerent᷑ ſpe ⸗

cialia.xxij.q.v. Humane.Et lvc idem dici ſo½

teſt o auetoꝛitate data ab epo cõfeſſoꝛibus.qꝛ
ſcʒ dicendo. o vobis auctoꝛitatẽ meam in cõ⸗
feſſionibus.nõ intelligitur ꝑ lvc cõcemiſſe ca⸗

ſus ſuos.niſi alicui cõſtaret ꝙ per hec verba ge

neralia intendit caſus ſuos cõcedere. Sed di⸗
cendo ↄcedo iſtũ. et illum. et oes alios meos
caſustunc intelligit᷑ totũ dediiſle.

Quid poſſint penitentiarij curie romane.
CLapitulum. riiij.

X nota quod peni⸗/
teoeontiarij minoꝛes in curia pñt ab
Poluere vndecũq; venientes ab o⸗
mnibus caſibus peccatoꝛum.et ſententijs epi
ſcopis reſeruatis. habent enim auctoꝛitatem
quaſuepiſcopalem in foꝛo penitentie. et maio⸗
rem quo ad quoſdam caſus ercõmunicatio/
num et diſpenſationũ. Summus autẽ peniꝛẽ/

tiarius adhuc habet maioꝛẽ in pluribus alijs

caſibo excõicationũ et diſpenſationũ.

Quid fiendum quãdo cõfeſſoꝛ nõ intelligit
penitentem. Capitulum. xv.

ODtavVero qꝛcum cõ
feſſoꝛ nõ intelligit cõſitentem. aut
ex imperitia lingue. aut ex wꝛmitio
ne. aut ex diſtractione mentis ad alia a ꝓplica⸗

te.vel ſimili cauſa ᷣm JYo. neapoł. in qᷣlilbett

ꝙ cum ſacramentalis abſolutio pꝛeexigat cõ⸗
feſſionem. Cõfeſſio vero impoꝛtat reuelatio⸗
nem.quẽ nõ poteſt eſſe ſine relatione vnius.
ſcʒ cõfitentis.et perceptione alterius.ſeʒ cõſeſ⸗
ſoꝛis.quia alterũ iſtoꝛum deficit in pfato caſis

Dta etiã qꝛ ut dicit

F⸗
Tliantueit

Slins eſi⸗

emodirt C
Ph a

Mßumteſt
inmſtncin
mmin eu oift
ene oir hn

ockynamnenen

ennitacguil
ſin Deh⸗
mince.

Npndte
Glhtsgante
MininAvg
Nhnnfsioder!

MWiriaedicirn
rltaee het ſci
Mdbteſe vrſc
(Muprcatüetir

ſrihoeſßdu

Erumerad gi
(ontener ſgcen⸗

lunaneſnnta
urunasetque
Wondigtiten
mnocöſeſſo
muſiunn
fuctiitner
uiſom

Umordinm

nlmnm

aca

mime
erignennt

anNiN
Aainü

n is min

ni ai
nuniel
dinlni
laumnn.
1

ngt uſen

QLapitulũ decimumquintu

ccedo de illo peecato nõ eſſe factat cõſeſſionẽ.

et ꝑ cõſequensnõ impendi abſolutionẽ.hec il⸗
le. Et pᷣm lvc tenetur dicere illi ꝙ iteret cõfeſ
ſionem. Si tñ nõ facit cõfeſſus qui de lvc nõ ꝑ

pendit. abſolutus eſt coꝛã deo.nec tenetur ite/⸗
rare quouſq; neſcit illum nõ percepiſſe ſeu in⸗

tellexiſſe peccata ſua.Et hec vera ſunt de pecca⸗

tis grauioꝛibus.i.moꝛtalibus.que ſunt de ne/⸗

ceſſtate cõfitenda.non de venialibus ad que
quis de neceſſitate nõ tenetur.t vbi taliamo⸗

dica raro obaudiuntur ab eo qui alias noſcit

perſonam.

De ſcientia quã debet halere cõfeſſoꝛ.
Capitulum.xvi.

Iccto de poteſtate

cõfeſſoꝛis. Nunc in ſecunda ꝑte

pꝛincipali huius ti. videndũ eſt

de ſcientia eius. Eſt enĩ duplex clauis oꝛdinis

ſcʒ clauis potẽtie.et clauis ſciẽtie.vnde chꝛiſt
Betro dixit.Cibi dabo elaues regni celoꝝ ⁊c.
math.xvi. Nota tñ ꝙ ſciẽtia nõ dicitur clauis
ſed ipᷣa poteſtas diſcernendi ſiue examinandi
et cognoſcendi in foꝛo ↄſcientie.et poteſtas de
terminãdi ſeu diffiniendi cauſam.i.ligandi et
ſoluendi dicit᷑ clauis potẽtie. Iſta duplex pote
ſtas eſt vna in eſſentia. ſed duplex in effectu.
Scientia aũt acquiſita nõ eſt clauis ſed iuuat
bene vti claui. De his clauibus habes.di.xx.ꝑ

rotum. vbi vide.

De quantitate ſcien §. 1.
tie cõfeſſoꝛis.quantam ſcʒ opoꝛtet eam habere
peritiam. Ditit Zlug.de pe. di. vi. c. . Opoꝛtet
vt ſpiritualis iuder ſciat cognoſcere quicquid
debet iudicaxe.dieit thv.iu.iiij.di.rxvij.in expoſi⸗

tione littere.vc ſcientia etſi nõ ſit maioꝛ. tñ
tanta debet eſſe vt ſciat diſcernere inter pecca/
tum et peccatũ et inter veniale et moꝛtale. Et
ſi in aliquo eſſ̊ dubitatio.ſciat dubitare vt poſ
ſeer recurrere ad ꝑitioꝛes.Albᷣ.aũt in. iiij.dicit
; non tenet᷑ ſacerdos ſcire diſcernere. niſi in
coõlnuni.que ſint capiralia.et que ſint moꝛta⸗
lia cõmunia et que venialia ex genere.ſed hec

neſciens dicit idem.puto ꝙ peccat moꝛtaliter

audiendocõfeſſiones. Et eum inſtituẽs plus
peccat q; ipᷣe.Et eum ꝑmittens inſtitutũ mi⸗
niſtrare ſi ſua intereſt talem ꝓhibere. Dicit e⸗
niam ꝙ in ꝑplexis caſibus.ſacerdos prochia⸗
lies eccleſie debet ita eſſe diſcretus.vt talia difti⸗
cilia eſſe ſciat.nec ꝓcedendum in eis ſine ſupe
rioꝛis cõſilio vel auctoꝛitate. hec Alber. in. iiij.

Duran. oꝛdinis minoꝝ in ſumma ſua dicit

Vquotiens cõfeſſoꝛ ſe ingerit ad cõfeſſiones

audiendas.totiẽs ſe offert ad reſpondendum
de quoliber.et interdũ de caſibo inopinatis.et
alias inauditis.et de queſtionibo ꝑplexis vade
eber ergo cõfeſſoꝛ ſcire diſcern ere inter pee
cata ⁊ dinerẽtias peccatoꝝ.vnde ſcire debet ſi
ea q̃ expꝛimit ſibi penitẽs ſint peccata vel nõ.
puta an bella pꝛincipũ et ipᷣoꝝ exactõnes ſint
licita velnõ. et vtrũ cõtractus quos facit ſint
licitivel illiciti.Et qñ tenet᷑ ad reſtitutionẽ vel
nõ.et vtrũ debeat ipᷣm ꝓhibere a cõione.vel cõ
cedere cõmunionẽ.qꝛ ſi cõfenſoꝛ iudicat licitũ
qð eſt illicitũ.tã cõfenoꝛ q; penitẽs in foueam
cadunt.niſi foꝛte eũ ꝓbabilis ignoꝛantia excu⸗
ſat.puta ſi haber aliquẽ octoꝛẽ autenticũ ⁊ fa⸗
moſum.cuius opinione innitit᷑.vñ ſi cõfeſſoꝛ
nõ eſt exꝑtus in caſibo ita ꝙ nec ꝓ ſe ſcit iudi⸗
care.nec nouit dubitare.cuim periculo anime
ſue audit ↄfeſſiones. Pe.de palu.in.nij.di.
xix.oſtendit plus ſcientie requiri in eo qui ſe
ingerit.q;ᷓ in eo qui ponitur ad lvc a ſuperioꝛi
busſuis ex obediẽtia iniunctione. Et de pꝛimo
poteſt in telligi dictum rigoꝛoſum duran.de ſe
cundo dictũ tlv.et Alber. dicit enim ſic ipᷣe pe.
Omnis ſacerdos habet clauẽ ſcientie.ſicut et
Prtentie.i.auctoꝛitatem diſcernendi ſicut potẽ
tiam ligandi et ſoluendi.licet multi non habe
ant ſcientiã debitam et ecõuerſo Oulti vero
ſacerdotes habent ſcientiã qui nõ habent au⸗
ctoꝛitatem diſcernedi. Secundi quidem ſine
peccato.ſed pꝛimi cum peccato.ſi hve ꝓcura“ß
rent.alias ſi inuiti excuſati ſunt.ſi ꝓpoſuerunt
impediinentũ.nec ſunt auditi. unus enim
id eſt officium iudicandi neceſſariuʒ eſt. Et po
teſt ad hoc cõpelli.ſ.ad officiũ iudicandi et ad
pꝛelationem.carens ſcia.et tũc non peccat.ſiẽ
in religionibus fieri conſueuit.Et quod dicit
BGBꝛegoroq ſi indignus eſt. non debet obedite. et
ſi dignus. deber obedire. intelligendũ eſt de illo.
qui habet defeeꝰqui ſũt iuris videlicet irregula
ritas.et tunc non debet obedire.niſiab eo ꝑ di
ſvenſationẽ moueatur als. tenetur religioſus
obedire.alioquin quiliber religioſus hbonus qui
reputaret ſe indignũ refugeret.aſic ſoli ĩidigni

pꝓmouerẽtur ⁊ ponerxenf.Qui ergo nõ coactus

ſronte accipit poteſtatem.ſiue pꝛelationis.ſeu
audiendi confeſſionem.non halens ſufficiẽtẽ
ſcientiam.peccat.Sed qui inuitus etx coaetus
nõ accipit ſedlſuſcipitmõ peccat Onde ſine pec
cato ab inſcio haberi et ſuſcipi poteſt. ſed acci⸗
pi nõ poteſt roteſtas iudicandi.ec Pe. Si ta⸗
men in eo eſſet tanta ignoꝛantia. ꝙ oinmnino
inceptus eſſet.quia nec etiam ſcit.que tho.exr
Zllber. dicunt ſupꝛacredo ꝙ nõ excuſaretur a
peccato.etiam ſi ex obedientia iniuncta pone/

ret ſe ad id ad quod eſt omnino ineptus cuam

periculo animarũ.

Zitulus decimuſſepti.

Utrum autem con ii.

fenoꝛ teneat᷑ ſcire de omnibo qᷓ ſibi dicuntur in
cõfeſione. an ſint moꝛtalia vel venialia. Den
ricus boich in qpᷣlibet. rñdet diſtinguẽdo.pecca
ta ſunt in duplici genere. Quedã ſunt pctã.
qꝛ ꝓhibita. qꝛ ſi nõ eſſent ꝓhibita non eſſent
peccata.vt ſunt oĩa qᷓ̃ ſunt mere de iure poſiti⸗/
uo. vt audire miſſam die dñica.ſemel cõfiteri
et cõicari in anno ⁊ hmõi.Et talia tenet᷑ quili

betcõfeſoꝛ ſcire.niſi habeat cauſam rõnabilẽ.

q̃ eũ excuſet.vt ſi foꝛte tꝑe ꝓhibitõnis erat in
terra longinqua vel in carcere. Alia ſunt pecca
ta.non qꝛ ꝓhibita ſcꝭ ab lvie.ſed qꝛ de natura
ſui mala ſunt.etiã ſinõ ꝓhibeant. Et hoꝛũ que
dã ſunt capitalia. et iſta tenet᷑ quilibet cõfenoꝛ
ſcire ſaltẽ in generali.ſ.ꝙ ſunt ſeptẽ peccata ca
pitalia. ſeʒ ſuꝑbia luxuria ⁊c. Hec enĩ ſunt q̃ñ
lemẽta ? pꝛincipia q̃ de neceſſitate opoꝛtet ſei
re.Quedã aũt peccata ſunt.q ſunt ſpẽs capita
liñ.vt illa q recipiũt lvꝛũ pᷣdicationẽ.vt foꝛni⸗
catio ebꝛietas ⁊ hinõi. Floenicatio eni eſt q̃dã
ſpecies luxurie.et ebꝛietas quedã ſpecies gule.
Et lvꝛũ peccatoꝝ qͥ ſunt ſpecies.quedã ſuint q
impoꝛtat malũ de ſubſtãtia ſui actus.eo ꝙ ſta⸗
tim noĩata habent annexũ malũ.vt foꝛnicano.
Et de talibo etiã cõfeſſoꝛ ſcire tenef.vtrũ ſint

moꝛtalia vel nõ. Quedã aũt de ſubſtantia ſui

actus nõ hñt deſoꝛmitatẽ ſed ex libidine faciẽ/
tis.ſicut cognoſcere vxoꝛẽ ꝓpꝛiã.qð nõ eſt pec
catũ de ſe. tñ poſſet cognoſcere cũ rãta libidinę
ꝙ eſſet moꝛtale.vt ſi eã cognoſcerer etiã ſi nõ

eſſet ſua. Et de talibo nõ opoꝛtet ꝙ cõſfeſſoꝛ ſci

at vtrum ſint moꝛtalia vel venialia. Alia ſunt
peccata qᷓ ſunt filie peccatoꝝ capitaliñ.vt illa
peccata quoꝝ fines terminant᷑ et oꝛdinant᷑ ad
fines capitaliũ.ſicut volus et acquiſitio tei in⸗
iuſte. Et de talibo peccatis frequẽteropiniones

cõtrarie ſunt inter octoꝛes.et detalbo nõ te⸗/

netur ſimpliciter curatus nõ oꝛdinarius ſcire.
vtrũ ſint moꝛtalia vel nõ. Curatus aũt oꝛdina
rius. vt epᷣs.et archiep̃s.et ceteri alij ſuꝑioꝛes
plati tenent᷑ ſcire.qꝛ ipᷣi ſunt purgatoꝛes.ette⸗
nentur alios purgare. vel purgari facere. pfice
re ⁊ illuminare.et ideo tenent᷑ nouũ et vetus
teſtamentüũ ſcire. hec ille. Caueat aut cõfeſ/⸗
ſoꝛ ne ſit pꝛeceps ad dandũ ſentennã de moꝛ/
tali qñ nõ eſt certus et clarus.Et vbi in aliqua
materia ſunt varie opimones. q;plurimũ ⁊ ſo
lenniũ coctoꝝ.vttũ ſit liciſũ vel illicitũ.ſicut de
nõ ſoluendo decimas.vbi nõ eſt de moꝛe. pati

tñ ſemꝑ an dancũ ſi eccleſia peteret qð qindã

dicũt eos in ſtatu damnatõis.vt Inno.Alij

ꝙ; nõ. vt beat tlv. YJo. an. et archi. Et de emptõ

ne iuni iu mõte fioꝛenne. vel impꝛeſtitorꝝ ve⸗
netiarũ.qð quidã eſſe vſurã dicũt.Alij aũt lici

tumm dicũt. etee multis alis himõi. Koͤſulat ſp

qð totius eſt ſeʒ ꝙ a talibo abſtineãt. extra de

ſpon.iuuenis.Nõ tñ cõdemnet cõtrariũ faci
entes.ſeu cõtrariã opinionẽ tenentes. Nec
pter hoc deneget abſolurionẽ.Sʒ vt dicit guił.
dicat cõfeſſoꝛ ꝙ illud faciẽdo nõ eſt tutũ.ſʒ du

bium.et ideo ſibi bene ꝓuideat.Si aũt oino cõ

ſcientia cõfeſſoꝛis dictaret illud eſſe moꝛtale.
nec poſſet ↄſcientiã deponere.qð m̃ deberet ad
cõſiliũ ſapientũ.nullo mõ debet facere ↄrra cõ⸗
ſcientiã.qꝛ peccaret moꝛtaliter.xxviij.q.i.c.oẽs
deinceps. ꝭ.ex his.iuncta glo.Sed cũ illud ta
le eſſet cõtra cõem opinionem ctoꝝet com

muniter ſic ſeruat᷑ a ſapientioꝛibus.q;uis gli⸗

quem c.audiret cõtrarium tenere.nõ de leui
deberilli adherere.Quomõ etiam quis debet de
nere in hmõti cõſcientiã exroneã.vel ſcrupu
oſam.habes ſupꝛa in pꝛima parte ti.ij.capi.
de cõſcientia.

De bonitateconfeſſoꝛis in ſe.et quõ deleat
ſe habere ad penitentẽt.
CLapitulum. xvij.

E bonitate confeſſo

ris in ſe.et in erercitio talis officij.

huius ti.dicit Aug.de pe.di.vi.c.Qui vult. .
Sacerdos ante quem ſtatuit᷑ ois languoꝛ.in
nullo illoꝝ ſit iudicandus.que in alio iudicare
eſt ꝓmptus. Audicãs enim aliũ qui eſt iudi/
candus.cõdemnat ſeipᷣm. Cognoſcatigiturſe
et purget in ſe.qð videt alios ſibi offerre. Cu⸗

ret᷑ vta ſe ꝓijciet quicquid in alio damnoſum
repperit. Fnimaduertat qð dicit.qui ſine pecca
to eſt veſtrũ pꝛimus in illam lapidem mittat.

Igeo eni liberauit xpᷣs peccatricẽ.quia non e

rar qui ꝓijceret lapidem. Quomõ lapidaret q̃

ſeipᷣm lapidandũ cognoſceret.nullus eni erat
ſine peccato.in quo intelligitur omnes fuiſſe

reos.nam venialia ſemper remittebanturpꝛo

ceremonias.ſiquid ergo in eis peccatum erat

criminale erat. Dererioꝛeſitaq; in lvc ſunt ſa
cerdotes.ſe pꝛius nõ ediſicantes illis.qui v⸗

minum obſeruabant inſidijs. xc ille. Scðm
enim Cl.in.iiij.etalios.audiens ↄfeſſiones
cum cõſcientia moꝛtalis.ſ.peccati.moꝛtaliter
peccat. Camen eſtectum ſacramenti confert

cum ſacramento. Si non eſt pꝛeciſus.vel ſu⸗
ſpenſus.q;tumcuncq;ʒ alias malus. Onde Zclu/
guſti.i.q.i.Dictũ eſt a dño in Numeus ada⸗
aron. Bos ponite nomen meũ ſuꝑ filios iſrra⸗

el. et ego wvminus benedicam eos.vr gratiam
traditam per miniſterium oꝛdinati tranffun/

dant hoĩbus. nec voluntas ſacerdotis ꝓdeſe

q;tum ad rerciã partẽ pꝛincipalem

nie ſ
4Otlinin
iitnlime
ufnnlimnn

hti

R genuglnſt
Nginne
Inttpini ſ
vintiplodi
lnſanfß.
Aatlengen
onheſtonid
Aſonsguctun
criceotitmmore
ereelingerete
Vinfoni⸗
ſoutlelenena
nnrlneroneſi
Gufurlopmre
Finrioccui
Ginachoſuas,
bͦfſtt 5
nittintpaſt⸗
ſuiſpnns ſung
AVbEpn
fifkelninimne
Ponchünk,
ct näänemt
(teſravri
Wkntni⸗
feadidaͤe
Pecetonem
Giwee Der
Cnraghunn

Qona

lnedkeucen
plcitoktnu
Vyſbnlumet
fhepenrprne
Akeets vö d
Miuos
grerſerion
lſthöe erl
Miinmnnetere
rdn pevi

indefr

ii
ANANN
deirfh inl
aüni
mu SNi
nilan we
Srmifin

wien Alwaid
mmIIN
wiar Eua
ntatrpit

crurzialn

tnute rle

Gsnuc

NEn
mimmii

Lapitul nn decimuſſepti.

vel obeſſe poſſit. ſed meritũ benedickionẽ poſcen

tis.Qð aũt dicit᷑ eadẽ.q.Remiſſionẽ peccato

rñ auari nõ dant et ſimilia. intelligit᷑ ſ̃m glo.
velſimpliciter de pciſis.vel incelligat᷑ de tolera
tis.tales non dant ex merito vite.i.non ſunt
Digni vare.

Debet autem preci Fi.
pue duo halere.ſ.timoꝛẽ vnde fiat circumſpꝑe
ctus.et ʒelũ amimarũ vñ ſit ſollicitus.Quan⸗
tum ad pꝛimũ ↄſiderare debet.qꝛ ipᷣe eſtvt ma
re eneũ in tẽplo dñi.vbi lauabant᷑ aialia offe/
rẽda in ſacriſiciũ.vñ ex immũdicis a quibus
illud abluebat efficiebat immundũ. Oñ Bꝛe/

go. in paſtoꝛali dicit. ꝙ ſit plerũq; vt animus

piſtoꝛis audita tentato e ouis.et iᷣe ienterur.
et ideo eñ timoꝛe et tremoꝛe debet poni nõ ſe po
nere et ingerere.et cũ leuitate ⁊ riſibo ibi ſta⸗
re.Dñ in ſigurã Ooiſes vt habvet᷑.Exo.xxxviiᷣ
fecit labeũ eneũ de ſpeculis mulierũ.in q̃ laua⸗

rent᷑ ſacerdotes ſancta ſanctoꝝ ingreſſuri.et ſi⸗

ghificat ſcripturam vbi ſunt exẽpla ſanctaruʒ
animarũ.ad quã ſepe debet inſpicere ad viden⸗
dũ maculas ſuas et intelligendũ inſidias dia
bol. Dñ ſubdit Gꝛego.vbi ſupᷣ̊. Hec nequaq;ᷓ

timẽda ſunt paſtoꝛi. ꝛ tantocitiusqͥs liberat a
ſua.q;tomag fatigaf aliena. Quantũ ad celũ

dicit Gꝛego. ꝙ nullũ ſacꝛinciũ eſt deo ita acce⸗
ptũ.vt delus animarũ.Et fructũ hmõi oſtẽdit
JYaco.v.c.vbi poſt ꝓmulganonẽ confeſſionis
dicit. Qui cõuerti fecerit ꝑeccatoꝛẽ ab erroꝛe
vie ſue ſaluabit aiam eius a moꝛte.et operit
multituchnẽ peccarox. Mõ minus trahuntur
aĩe ad deũ ꝑ cõfeſſionẽ.qũ diligenter fit q; per
pꝛedicationẽ moderno tempoꝛe.vt experien/
tia cocet. Debet igitux nõ tardare quando vo⸗
catur ad hunuſmodi.

Quomodo autẽ ha .ü.
bereſe debet ad penitentem. oñdit Aug'. de pe.
di.vi.c.i.poſt mediũ dicẽs. Diligens inquiſi⸗
roꝛ.ſubtilis inueſtigatoꝛ. ſapiẽter et q̃ſ aſtute
interrogeta ꝑccatoꝛe.q̃ foꝛſitan ignoꝛet.aut pᷣ

verecũdia velit occultare. Cognito cnmine va
rietate eius.nõ dubitet inueſtigare. et locũ et
tpꝑs ⁊c̃.Auibo cognitis aſſit beniuolus patus

erigere.et ſecũ onꝰ poꝛtare.habeat dulcedinẽ

in affectõe.pietatẽ in alterius crimine. diſcre

tionẽ in varietate.adiuuet cõſitentẽ.oꝛando.
et ala bona ꝓ eo faciendo. Sempꝑ iuuet leniẽ
do.cõſolando.ſpem ꝓmittendo.et cum opus
fuerit eriã increpando. woleat loquendo in/
ſtruaroperando. Sit particeps laboꝛis ſi vult

fieri ꝑticeps gaudij. woceat perſeuerantiam.
hec Zug. cEx his verbis Zluguſ.ptʒ ꝙ nõ ſuffi⸗
cit cõfeſſoꝛem audire que ſibi dicunfa confi/

tente. et de alijs ipm interrogare niſi eſet pſo
na bene in his perita et cõſcientiata. que ſuſti⸗

cienter ſcit dicere qᷓ opoꝛtet. Sed cũ pſone cõ⸗

mumiter ſint groſſe in iſtis.etiã ille que ſunt in
alijs negocijs mundi. vel ſcientijs acuti. ideo
Emittendũ ẽ dicere vnicuiq; q ð vult. et oꝛdi/
ne quo vult.t de peccatis q̃ ꝑſe ſufficienter di
lt.nõ eſt iterũ interrogandu.ne moleſtet in qᷓ
no opoꝛtet. Sʒ ſi aliqͥd nõ bñ intellexiſſet.pci⸗
pue de moꝛtalibo. facere dʒ ſibi declarare vt in⸗
telligat. De his añt q̃ nõ plene dirit. puta. qꝛ
nõ dixit circũſtantias neceſſarias vel numerũ.
et hmõi eũ interrogare delet. vt plene dicat q;ᷓ;
tum eſt neceſſariũ. De illis vero peccatia que
no dirit. nec ſcit dicere.interrogare dʒipᷣm.
Secundũ Ray. et J.qiii.
Hoſti. in ſum. Interrogatõnes fieri delent
de ſeptẽ vicijs capitalibus.et eoꝝ ſpeciebo et fi/
liabus.de quibo diffuſe halxs ſupᷣ in ſecunda
Pte.pꝑ totũ.HNõ tñ debent interrogari omnes
de oĩbus.ſed plus⁊ minus ſᷣm ↄditionẽ ꝑſona
ruim. Sicut aũt qui cõſitet᷑ nõ hʒ neceſſe tene⸗
re magis vnũ oꝛdinẽ qᷓ; aliũ dicendo peccata
ſua. Ata nec cõfeſſoꝛ interrogando. Tamẽ ad
melmus memoꝛie cõmendandum. de quiby de
bet interrogare. et de quibus iam interrogauit
ne amplius halxat replicare cõgruum eſt tene
re aliquem oꝛdinem.Et ſi placet interroget de
cem pꝛeceptis.et deindẽ de vicũs capitalibj.
Decem pꝛecepta cõtinentur in his verſibus.
Dnum cole deum. ne iures vane per ipſum.
Sabbata ſancnſices.et venerare parẽtes.Nõ
occiſoꝛ eris.fur.mechus.teſtis iniquus.Alte⸗
rius thvꝛum.nõ rem cupias alienain. Aliquã
declarationẽ hpꝛum hales ſupꝛa in pꝛima pte
ti.i.c.ij.Septem ero vicia capitalia cõninent

iſto verſu. in vna dictione. Dt tibi ſit vita. ſem

perſaligia vita. In illa dictioue ſaligia ſunt ſe
ptem litere a quibus incipiunt nomina ſeptẽ
capitalium vicioꝛum. In ſ.intelligitur ſuꝑbia
ſubqua cõpꝛe vnditur vana gloꝛia. In a. aua⸗
ricia. In l. luxuria. An i. inuidia.
In iiracũdia In a.accidia/ Sed anteq; inter
roget de peccatis.pꝛius querat de excõmunica⸗
tione maioꝛi.etſi inueniet eum ſententia ali⸗
qua irretitum.ſi habet auctoꝛitatẽ ſuper hoc ab
ſoluat pꝛius.Si nõ habet remittat ad euʒ qui
oteſt abſoluere. Civ. dicit in interrogatio
mbus.cõfeſſoꝛ tria debet ſeruare.Pꝛimnum eſt.
vt nõ interroget omnes de ommibus ſed inter⸗
rogent᷑ ꝑſone de peccatis.q̃ cõſueuerũt repiri
in vminibo illius conditiomis et ſtatus.vtiſti
pendiatij de rapinis et incendis. Clerici. de ſi⸗
monia.et hꝛis omiſſis. Adoleſcentes de lu⸗
xurijs et hmõi.Nnde s pꝛincipio confeſſionis

n g. guls.

Titulus decimuſſepti.

tecens interrogare cõfitentẽ de cõditione ſus.
ce erereinio.de ſtatu.an clericus vel laicus ſolu
tus vel cõiugatus ⁊ hinõi. vt inde pꝛudentius
poſſit foꝛmare interrogatões.et ;tum tps eſt
ꝙ fecit vltimã cõfeſſionẽ.et ſi fecit pnĩaʒ ſibi in
iunctã. et vtrũ m ſtatu peccati moꝛtalis/Secũ
dum qð debet ſeruare cõfeſſoꝛ.eſt vt interroga
rent᷑ ipᷣi peccatoꝛes a remotis de peccatis er in
genere. et nõ in vltia ſpecie.et nõ peccati ſubi⸗
to ne ſi neſciebat tale peccatũ.addiſcat ⁊ ſic du
catur in tentationẽ.verbi gra. Si fatef ſe ↄmi
ſiſſe viciuʒ luxurie. non ſtatim qrat ſacerdos.
ſi ſeip̃m manibo ſuis polluit et hinõi. ſed inter
roget de mõ.ſeu cũ quibo et hmõi. Cercuʒ eſt
in peccatis carnalbo.nõ deſcendat mmis ad ꝑ
ticulares cirumſtãtias nõ neceſſariaſ.qꝛ hoc ẽ
ſeipᷣm in tentatiõʒ indqucere. et ad inuentões
peccaroꝝ vocere eos qͥ ignoꝛãt. et aliqñ poſtea
talia referunt in plateis.in ſcandalũ.et in deri
ſum ſacramẽoꝝ. er ſacerdotũ.vt verbi gratia.
Si vir fatet mulierẽ polluiſſe extra vas debitũ/
nõ vlreri q̃rat ſacerdos in qua ꝑte coꝛꝑis.et
quõ.iam enĩ hʒ vltimã ſpeciẽ peccati.alias er⸗
go turpitudines quas miſeri lvies inueniunt

ſiii.

ipᷣimet ſi volũtexpꝛimãt.
feſſoꝛ nõ ſolũ dʒ interrogare de moꝛtalibo.ſed

—
Sed nota qꝛ con
etiã de arcũſtantüjs que aggrauãt vel alleuiant

Vñ Anno. in decre. Dis vtriuſq; ſexus. de pe.

ni. et re. ſic dicit. Sacerdos ſit diſcretus etcau
tus.vt moꝛe piti medici ſuꝑinfundat vinũ et
oleũ vulneribo ſautiati.diligẽter inauirẽs et
peccata et ciraũſtantias peccatoꝝ.quibo pꝛudẽ⸗

ter inqſitis. intelligat q̃le ei debeat pᷣbere ↄſiliũ

et cuiuſmod remediũ adhibere. diuerſis expe
rimẽtis vtẽdo.ad ſanandũ egrotũ.lc ibi.id
idẽ facit qðᷣ dicit augꝰ.de circumſtãtijs pecca⸗
toꝛũ.de pe. di. v. Cõſideret q̃litatẽ criminis in
loco.in tꝑe.in ꝑſeuerãtia.in varietate ꝑpſone.
et q̃li fecit hoc tentarõe.et ipᷣius vicij multipli

ci executõne. Ois iſta varietas ↄfitenda eſt et

deflenda. Dolendũ eſt nõ ſolũ qꝛ peccauit.ſed

qꝛ ſe vᷣtute et gra pꝛiuauit. Doleat alioꝑ vitã

in ſua fuiſſecoꝛruptã.ſ.exemplo.et cõmodum
qð deciſſet ꝓximo.exẽplo boni Doleat de tri⸗/
ſticia.quã peccando bonis intulit. et de leticia
quã eis nõ adhibuit.vec Aug.qᷓ intellige ᷣm
qð declarat᷑ hic. Et illas quidẽ circũſtantias q̃
trahũt peccatũ in aliã ſpeciẽ de neceſſitate opoꝛ
tet neceſſario ↄfireri pᷣm Cho. et Pe. et alios
we. Alias eni circſtſtantias cõſiteri.cũ ſint ve

maalia pfectõis ẽ ⁊ nõ neceſſariũ.Pe.de palł.di

cit mn.iij.di.xvi. ꝙ ninner circũſtatiax ↄpᷣhen
ditux voc verſu. Quis qͥdvbi qiubo auxilijs.cur
quõ qñ.Rap.addit octauã.ſ.quotiẽs.Etobi in

verſu dicit. anbo aurilqjs ipe ditit. Pquos ß
tiens. Dicit᷑ ergoſͥs ꝓ vanetate pſone ſtatue
etatis. ſapie.oꝛdinis.et ſit fuit graniſimũ pec⸗
catũ ade.qꝛ q;to gradus alxioꝛ tãto caſus gra⸗
uioꝛ.et ingratitudo maioꝛ. Quid vtrũ malũ.
qꝛ ꝓhibitũ.vel ex genere ſuo.vtrũ moꝛtale.vł
veniale.vtrñ occultũ vel manifeſtũ.t q;tũ ad
hanc ↄditionẽ graui fuu peccatũ cayn.qᷓ ade
Quãtitas eni generis lvmicidij grauioꝛ eſt qᷓ
gule.vel ſuphie.Obi qꝛ in loco ſacro grauius
peccat᷑. Per ̊s.qꝛ rra xit alios ad peccatuin qð
ꝓpꝛiũ eſt diaboli. vel qs poſuit mediatoꝛes ad

malũ ꝓperrandũ.qꝛ peccatoꝝ illoꝝ eſt ptceps

vl cũ quibi ꝓ qbus et ↄtra qs.Quotiẽs non
ſolũ q;tũ ad ↄſuetndinẽ.ſed etiã qtũ ad nume
rũ.qui numerus refert᷑ ad actionẽ.nõ ad obie
ctũ actõis.verbi gr̃a.Si hõ iniuſta cõtractõne
accipiat ſaccũ plenũ mille floꝛeniſvnũ furt ẽ
Si ãt tres floꝛenoſ accipiat.diuerp etiãi pib⸗
⁊ actibo ſucceſſiue.erũt tria furta.qꝛ in po a⸗
ctu. eſſentialiter eſt peccatũ.tiõ nõ pᷣt eẽ vnũ
in pluriboactibo.Cur.an ex infirmitate.łigno

rantia.vel electõe.vel q̃l intentõne fecerit.et

q;ꝛ moꝛtalia trahũt ſpeciẽ ex fine.iõ diligẽter hᷣ
eſt erplicandũ.qui enĩ furat vt mecxt᷑.magis
eſt dicendꝰ mechus q; fur. Eſt tñ vnũ peccatũ
in vno actu.ſʒ hñs plures defoꝛmitates. Quõ
naturali mõ.vel innaturali.qꝛ ſp grauiꝰ in eo⸗

dem genere agẽdo qᷓ; panẽdo.Auãdo,ſi in ſa
cro tpe.vt diebo feſtiuis.vel alio tꝑe.et de pꝑſe⸗

uerantia in peccato.

Ad declarationem .v.
aũt hmõi.qñ.ſ.circũſtantie ſunt cõfitende.ſiẽ
dicit Pe de pał.Circũſtãtie ſunt in quintupli
ci genere.Pꝛime ſũt.que nec alleuiãt nec ag⸗

grauãt. ſicut ille q̃ nõ impoꝛtãt aliquã ↄueniẽ⸗
nã vel diſeonuemientiã ad rõem.nec exſe.nec
ex ſipoſitõe.ſicut furari cñ dertera vel ſiniſtra
Et iſtas cõfiteri eſt ſuꝑffuũ.Secũde ſunt q al
leuiãt q̃ impoꝛtant ↄuenientiã.vt facere malũ
er bona intentõne vel ignoꝛãtia. Et iſtas cõſi /
teri eſt im ꝑfectũ.niſi qͥs timeret ſcandalũ cõ/
feſſoꝛis.Cercie ſunt que imwꝛtant diſcõueni⸗
entiam er ſu ppoſitõne.vt furari multum. Et
iſtas quia peccatum aggtauant.cõfiteri eſt ꝑ/
fectum.niſi pꝛopter ſui periculum vel confeſ⸗

ſoꝛis vel tercij. Sed quia nõ mutant ſpeciem.

nec aggrauant in infinitum. nõ eſt neceſſariũ
eas cõfiteri ſcõᷣm Clv. Sed Pe.dicit.ꝙ quis
iſta ſit cõm unis opinio.tamen tutioꝛ eſt alia.

ſ.ꝙ cõfileatur eas.ſcs cum notabiliter aggra

uant.vt furari centum floꝛenos.multo grauiꝰ
eſt q;ᷓ furari vnum. Sunt quarte. que aggra⸗/
uant et mutant ſpeciem.nõ tamẽ in infinitum

dilunuret
Urenetsfitan
Mmnoftecied N
Driretkndedn,
ctCetpraint
enitleutrcd
fphrſriototerer
llnictrigos
Mikitennori
iüimnimmnnuſmn,.
Mröebiampeir
unupiebe
yprltiegkugei
pepaigtin
(ſatätetkin

Nüudärdirne
fmarggan
1Dihoſtinri
tgrepucenni
Nengtheſgaon er
letſcvelie

Aucni norm
(liſepuonanri
Weſtlengt
Muuuncöonſine
htafemnan
iemnecran
hnnttieniieat

mumigharin
Srrin uſt
nus vizan

nen
ritürrinnn
1 venriein
zinprtitnir
mininugt
mni zaiin
enariin
imnintii

emmme
Ne.Ni

–

Guni miin
nui
unmn i,
amn

Capitulũ

grauãt et mutant.vt qñ vtrũq; eſt ꝓæniale. vł
cel quãdopꝛimũ eſt moꝛtale ſcõm venialevt
in ſpeciebo gule.quarũ vna aduenit alteri.et᷑
ſunt qñq; w niales.qñq; moꝛtales.Et iſtas cõ

fiteri nõ eſt neceſſariũ. Nec illud eſt lvc qðᷣ

dicit tlv.et alij cõmuniter.ſ.ꝙ que murãt ſoe⸗

ciẽ ſunt neceſſario cõſitende.qꝛ loquunt᷑ de il⸗
lis q̃ ſunt moꝛtalla.Rõ aũt qᷓre nõ eſt neceſſa⸗
riũ eã cõfiteri eſt qꝛ circumſtãtia eſt cõfitenda
neceſſario.nõ qꝛ inutatvt ptʒ in veniali.ſed qe

mutat in infimitũ.vt ptʒ in moꝛtali. Sed circũ
ſtantia nõ mutãs in infiniũ.qꝛ intendit penã

et nõ extẽdit.Extenſio enĩ eſt infinita.nec pᷣt
creſcere. Sʒ intentio eſt finita.et ſꝑ pᷣt creſce/

re. Nulla ergo talis q̃ nõ mutat ſeu aggrauat

in infinitũ. eſt neceſſario confitenda. Quinte
mutũt et aggrauãt in infinitũ.vt qñ actui ve/
niali. puta vt lauteet ſtudioſe ppatationi addi
tur ebꝛietas. vel notabilis anticipatio lvꝛe ĩ ie/
iunio ſine cã. Sed vt preligioſo ſit moꝛtale qð
alterius eſt vemale. dicendũ ꝙ nõ.vt verbum

ocioſum.et hmõi.niſi ſpeciẽ mutaret.i nube

r..vel velle nulere qð ſeculariba nõ eſt peccatũ
ſi hoc fiat cã plis generande. vel veniale ꝓpter

voluptatẽ.eſt religioſo ꝓfenſo moꝛtale ꝓpter

vot ũ.ð’etiã clenco oꝛdiato.qꝛ ſacrilegiũ eſt. Mõ
aüũtpꝛimi motus furti.vel inuidie.qꝛ nullꝰ vo⸗
uet ſe nõ habiturũ pꝛimos motos qͥ non ſunt
in noſtra ptãte.Nec Pe.de pal. Et nota ſᷣm

thv.in quadã epła.ꝙ circumſtãtie ille dicunt
trahere peccatũ ad aliud genus. et ideo de ne⸗/

ceſſitate cõſtende q habent ſpecialẽ repugnan⸗

tiã ad aliqð pᷣceptoꝑ diuine legis. Sicut furtu

ſimp ex repugnat huic pcepto Nõ furtũ faci

es. Sl vo fiat furtũ in loco ſacro.circũſt tia lo
ci hʒ repugnantiã ad aliud pᷣceptũ.qð eſt deve
neratõe ſacroꝝ.et ſic addit᷑ noua ſpecies pecca
ti. et ſic de alis. Dicit Nico.de lyra.ſuꝑ exo.

peccatũ moꝛtale cõmiſſum die feſto doʒ ſpe⸗/
cialẽ repugnantiã ad nllud pceptũ de ſancnſi⸗
catõne ſabhati.qꝛſmagis eſt opus ſeriule opus

peccati.q; opuſ manuale.Opus aũt ſeruile ibi
ꝓhiet.et ſic moꝛtale vltra ꝓpꝛiã defoꝛmita/⸗

tẽ ſue materie.ex eo ꝙ cõmittit᷑ in feſto hʒ aliã

ůefoꝛmitatẽ ex iſta circũſtantia.quã opoꝛtet cõ⸗

fiteri. Et in fine dicit idẽ tho. vbi ſupꝛa. ꝙal⸗/
lud qð dicifcircũſtantias nõ tralentes peccatũ
in aliud genus.ſeu ſpeciẽ nõ eſſe de neceſſitate
cõſeſſionis nõ eſt referendũ ad numerũ pecca

toꝛũ.et eiuſdẽ ſpeciei.qꝛ numerũ ↄfiteri tenet
ſi pᷣt.qꝛ nõ eſt vnũ.ſed inulta.et hec nota dili⸗

genter. Hota ſcdᷣo. ꝙ e xq̃ cogitatio cũ deli⸗

lberatõe rõnis in actũ peccati moꝛtalis.ſ.delibe⸗

rando ill actũ agere.enã abſq; ope.ſit pecca⸗
tn moꝛtale. Ideo ad ſingulas pctõꝝ ſpẽs poſt
Peccata oꝑis. interroga enã de peccatis cogita⸗

decimumſeptt.

tionũ illius peccati.et de peccatis oꝛis. Et cu
opus alicuius.et deliberatio mentis ad illud
agendũ abſq; oge.ſit eiuſdẽ ſpeciei ſpecialiſſi⸗

me. ſed differt ᷣm magis er minus.vel pfectũ
et imꝑfectũ.qꝛ.ſ.maiuſpeccatũ eſt in oꝑe q; in
ſola cogitatõe.ideo eniã de urcuũſtantijs hmõi

cogitanonũ interroganduʒ eſt. puta ſi dicit pe⸗
nitẽs ſe cõſenſiſe cogitationibo lururioſis.qꝛ
loc pᷣt eſe mulnpliciter.et in diuerſis ſpeciebi
ideo intertogat᷑ de q̃litate ipᷣaꝑ cogitationũ.vt
ſi de lberauit tale peccatũ cõmittere cũ ſoluta.
qꝛ tũc foꝛnicatio eſt ſi iᷣe ſolutus eſt.aut cñ cõ

ſanguinea.qꝛ tũc inceſtus eſt. aut cõiugata. qa

rie. et aliox vicioꝛum. „ ..
Pro aliquali de F. vi.

claratõe pᷣdictoꝝ. Nota qð dicittlv.pꝛima ſe.

tunc adulterium eſt. et ſic de alijs ſpeciebo luxu

q. lx xij.ꝙ peccatũ diuidit᷑ ꝑ hec tria.ſcʒ peccatũ

coꝛdis oꝛis et opis.nõ ſicut ꝑ diuerſas ſpecies
cõpletas.ſicut diferũt ſvecie. bos leo et capꝛa.
ſed ſicut ꝓꝑ diuerſos gradus peccati. ſicut wo⸗
mus diuidit᷑ in ſundamentũ.in parletes.et te⸗

ctũ.ſicut in ſpẽs incõpletas.Cõſummatio igi/

tur peccati eſt in ope. Dñ peccatũ oꝑis hʒ ſoe⸗
ciem cõpletã.ſed pꝛima inclvatio eius eſt q̃ſi
fundamentũ in coꝛde. Secundꝰ gradus eius
eſt. in oꝛe ſᷣmn ꝙ habeo in mente ꝓꝛumpit faci⸗
lead manifeſtandũ cõceptũ coꝛdis. Cercius

gradus eſt in cõſummatõe oꝑis. Patet ergo

ꝙ lec tria ꝑtinẽt ad vnã ꝑfectã ſpeciẽ.cum ab
eodẽ motiuo ꝓcedt. Iracũdus enĩ ex eo ꝙ ap

petit vindictaʒ.pꝛius turbat᷑ in coꝛde.ſc ðo in

verba cõtumelioſa ꝓꝛumpit.tercio ꝓcedit ad
facta iniurioſa.vt ꝓcuſſionẽ et hmõi.et ſic ſde
alijs q buſnber. vt luxuria auaricia ⁊c. Nec tñ
ſic intelligendũ eſt. peccata coꝛdis eſſe ſpecies
incõpletas.q̃ſi nõ ſint moꝛtalia.imo qñ eſt in
eis cõſenſus deliberatiuus ad actus qͥ de ſe ſunt
moꝛtalia peccata. tales cogitatõnes ſunt pecca
ta moꝛtalia. etſi nõ ita grauis ſicut peccata ope⸗

ris. vt dictum eſt. Et qnando ſunt ſimulcogi⸗

tatio cum locuuone et ope. vnum eſt peccatũ
vt patet de luxuria etalis peccatis. Quando
vero quodam tempoꝛe deliſerat ſoꝛnicari.et a⸗
lio tꝑe diuerſo et diſtanti foꝛnicatur.ſunt duo

peccata moꝛtalia.

Regule quibus cognoſcitur peccatum moꝛ⸗

tale a veniali.

Capiiulum.xviüũ.

cognoſcẽdũ quã⸗

do peccatu ex ſui natura eſt moꝛtale

rl w iale. Motãde ſut qnq; regule.

Pꝛima regula eſt.qñ amoꝛ vel affectio ad ali⸗
quã creaturã.ſ.ſe vel aliã tm̃ creſcit.vel eſt tam
magnus ꝙ in eo cõſtituit vltimus finis.i.ꝙ;

nec actu nec habitu oꝛdinat illã creaturã. sut

eius dilectionẽ.aut etiã ſeipᷣm vᷣm deñ.et vel⸗/
let cñ tali creatua ↄtẽtari.et nõ curaret deũ of⸗
fendere.aut eiꝰ pᷣcepra trãſgredi ꝓpter illã cre
aturã.ita ꝙ ibi eſt aliqlis cõtemptus dei.ſi nõ
eſt foꝛmalis.tñ eſt interpᷣtatiuus.et eſt fruitio
creature.qꝛ pᷣponit᷑ creatura deo.Oñ cũ aliqͥs
vellet cũ creatura ſp manere.nõ curãdo de eter

na beatitudine licʒ nõ ſint ſꝑ rudes de loc inter

rogãdi.vel tentãdi.tñ talis amoꝛ creature ſꝑ
eſt peccatũ moꝛtale.OAñ aũt aliqͥs diligit ali⸗
quã creaturã magis qᷓ; deũ.ſʒ ꝓpter lvc noller
cen offendere.aut eocarere.nec eius amiciciã
pdere.talig amoꝛ creature eſt peccatũ moꝛta⸗
S& ecũñda regula ſatis cõcoꝛdat cũ pᷣcedenti.
ſcꝭ cũ notabiliter ↄ dilectionẽ ꝓ ximi aliqͥd cõ
mittit᷑.tũc eſt moꝛtale peccatũ.qñ vero nõ.tũc
eſt veniale.Oñ vero aliqͥd fit dilectionẽ dei.
pᷣt attẽdi penes hvc ꝙ repugnet charitati.vel
amicicie quã debemus ad deũ habere ſupꝑ oĩa.
Qñ aũtjaliqͥd fit ↄtra dilectionẽ ꝓximi pᷣtat⸗
tendi penes ipᷣa pcepta legis nature.ſ.qð tibi
nõ vis fieri alteri ne facias.et qð tibi rõnabili
ter et ex debito vis fieri.alteri facias.Et pᷣt enã
attendi ꝑenes ſcandalũ actiuũ.qð ego infero
ꝓxuno meo ꝑ mala exempla.ſed inq;tũ impoꝛ
tat aliquã ↄtra dilectionẽ vel qtũ ſit illud ſcã⸗
dalũ ad loc ꝙ ſit moꝛtale.nõ pᷣciſe determina⸗
tũ eſt.qꝛ in modico ſacere ↄtra ꝓximũ aut in
Puo ſcandaliʒare.nõ eſt moꝛtale.vñ qliber at/
fendat ſeipᷣm.qd ſibi vellet fieri.et qͥd ſibi nol
le fieri. et ꝑ qð factũ.et nõ factũ ſoluere inter ſe
et ꝓximũ ſuũ amiciciã quã ſimul habent/Cer
cia regula.qñ omittunt᷑ ↄtra pᷣceptũ dei ⁊ eccle
ſie.vel leg nature.vel ſuꝑioꝛis.q pᷣcepta ſunt
de neceſſitate ſalutis.vel ↄtra votũ publicũvel
pꝛiuatuũ. vel ↄtra iuramentũ licitũ.et tunæ eſt
Inoꝛtale peccatũ.qñ vero citra tũc nõ eſt moꝛ⸗

tale. Quarta regula. cũ aliquid fit. vel ↄmit

titur vel omittit᷑ cõtra ↄſcientiã. vere vel falſe
Dictantẽ aliqð peccatũ moꝛtale.vel ↄtra cõſciẽ⸗
riã foꝛmidantẽ ꝓbabiliter. vel dubitatiue an
aliqðᷣ peccatũ ſit moꝛtale.tũc ſꝑ eſt moꝛtale.
ſi ↄſcĩa nõ ſit ſufficiẽter inſtructa. Quinta
regu la de actibo intus manentib.qñ quidẽ ſo⸗
lam hʒʒ cogitatõʒ de aliqᷓ̃ q;dtumcũq; turpem vel
malã abſq; cõplacentia.ſeu de lectatõne.vel cõ
ſenſu tunc nũqᷓ; eſt peccatũ moꝛtale.ſed vel ve
niale vel nullũ.Oñ vero eſt cõſenſus in actuʒ
q eſſet peccatũ moꝛtale.tũc ſꝑ eſt peccatũ moꝛ
tale. q; deus voluntatẽ - facto acceptat. Oñ
aut cu cogitatõne.aut cõplacentia eſt delecta⸗

ſolã moꝛoſam delectati
terioꝛibo ſieut exterioꝛibo peccatis. Ad qð facit

tio moꝛoſę in aliq̃ turpi.ſpecialiter in libidino

ſis. tunc eſt moꝛtale ſᷣm dictũ A ug. Eſto ꝙ nõ

ſit cõſenſus in actũ ſᷣm lvc dictũ Aug. ſed m

onc. idẽ iudiciũ eſt de in

diſt mctio ſipꝛapoſita de ſenſualitate etrõne.
de Rccatis pᷣuenientiba⁊ ſequẽtib deliberatõʒ

Applicãdo igit᷑ ſeptẽvicia capitalia q̃ nõ ſnns
ſunt mnoꝛ talia.ſed ſunt male radices in vmie

ex quibo oꝛiunt peccata venialia.

O dʒ ſeruare ꝛ ſcire afeſſoꝛ vtilia et necel-
ſaria in ipᷣo exercitio cõfeſſionis. Capi.xix.

E quibuſdam que

ſoneſtũ et lonũ eſt cõfeſſoꝛẽ ſerugre
. in ipo exercitio audiende cõfeſſio⸗
nis vltra excõicationẽ iuris cõis.vt ſciat cõſeſ

ſoꝛ ſi penitẽs incidiſſet in ſententiã cõſtitutõis

ſinodalis.ideo inueſtigare debet de cõſtitutioni
bus illius dioceſ.ſi quas haberet.vl etiam ꝓ
uintie.vel foꝛte a legatis.vt poſſit melius peni

tentibus ꝓuidere. Diligenter querat de nu⸗/

mero peccati.i.quotiẽs incidit ĩ iſtud veliſtud
quia cõmuniter vmines iſtud leuner tranſe⸗
unt.et de circumſtantüs non neceſſarijs. et de
peccato quod alteri rite iam cõfeſſus eſt non

queras cum nõ teneatr niſi in caſulin q reneret

☛

cõfeſſonem iteraie.Et de his plene halxs ſu⸗
pꝛa immediate pꝛecedenti capitulo.S. iij. Et
nõ ſolum in peccaris opere ppetratis q̃re.ſed
et de peccatis coꝛdis.qᷓ pſone pinpendũt.et de
numero ipoꝝ. Et qꝛ ᷣm tlv.in pꝛima ſc ðe. pec

catũ cogitationis et oꝑis in eadẽ materia ſunt

vmꝰ et eiuſdẽ ſpeciei.ſed differũt ſᷣm magis ⁊
minus.qꝛ ſcʒ peccatũ opis eſt grauius qᷓ; pec⸗
catũ coꝛdis.ideo interrogandũ eſt eriã de ſpe⸗
cie et crcumſtãtijs neceſſarijs peccatoꝝ coꝛdis
verbi gratia. Si dicit ſe in mente ſolũ veliberaſ
ſe mulierẽ cognoſcere. interrogandũ eſt vtruʒ

„

die et huiuſmodi.quia iſta faciuntillud pecca⸗

tum diuerſe ſpeciei. Item ſi mulier eſt. facias

eam ex tranſuerſo ſtare.nec in faciem eiusa⸗

ſpicies. quia facies earum vtventus vrens eſt

dicit vpleta. Sed nec decet frequenter in vul
tum viri aſpicere.ne facias eum erubeſcere vl

tra q; opoꝛtet. Diroſq; graues et ſapiẽtes dul⸗
cius et vrbani opoxtet repꝛe endere.ruſticoſ
groſſos ac ideotas durius.ne pꝛimi dedignẽt

ex aſperitate verboꝛum. et ſecundi peccata pari
uipendant ex leuitate ſermonis. Stimulatos
ex woloꝛe et deſperatõne quantumcũq; peccata
commiſſa ſint gramia conſoꝛtare. et ammare

lo.
Dltyntcen.
iihmnift
(öflenno
(mtonzu
Iuur Etſor
lus diccht
ſonnänen
esligopei
ackancalun
(ppuls.

Mpntängin

mulierẽ ſolutã vel nuptã vel virginem. et in q

Culln
binnſ

(olſen

unle

ſinn
veninpett

Capr⸗

Lp

tirein
0

(rnieten

Maiſnu⸗
ſnſenn
ſepenapiar
lontneplm
IItcöponene
Tütonmi
untiſcbitnin
iment
Gͤfeſtusgbn

ſumneſinr

Goln. Dan
ſuupnmcſte

Pnoſinrytirs

iteſemonl.

nndetheg

gdenbi
Pmipauntte
lgfnin
nigignngn
uenmiie
18 Rere Un
Megin
eSniae

st
Menenmiiſ
ZM
„ NMenm
wnnezintbune
rein diſlas
Miiininie
nseei;
naireer
Eefntngnt
Ti gsetanß
numpariten

erſieen

Gtenmiitn

ſsiunn
Ge xrn e
AruNENE
net MAfüeiH
e inc

Capitulum viceſimum

expedit exempla inducendo dauid. magdale/
ne.pauli.latronis.et hmõi. Induratos ⁊ ſe ex

cuſantes aggrauare mala eoꝝ, oſtendẽdo pi/
lum.exempla adã. Saulis.et Aude.et hmõi.

Nota etiã ſᷣm magiſtrũ Himber.in libꝛo.ſ.

gis indigere putant᷑ vel qꝛ raro venire ſolent.

Xel qui ſunt extranei vel qui ſũt in maioꝛi ſta⸗
tu.vel de quoꝝ cõ feſſione maioꝛ vtilitas ſecuiu
ra ſperaf. Adẽ dicit audiendo mulieres.caue⸗ q
gt ne mii in publico auchat.et niſi ab aliquopk
aliquibo videat.nec multũ immoꝛet.niſi q;dtũ

necemitas ↄfeſſioniſ reqͥrit.Et eis q̃ nimis fre

quẽter cõfiten volũt. aſſignet certũ tꝑs extra
qð ipas non audiat.nec alijs colloquus ſe eis
exponat. Et ſꝑ verbis duris et rigidis vtatr cir

ca illas.potius q; mollibo.lec ille.Et hoc eſt cõ⸗
tra illos qui qtidie auchũt mulierculas.et faci

unt eis lõgas pᷣdicatões.vñ amittũt multum
tpis.et ſcandalum ↄmuniter ſequitur in ipᷣis

et in populis.

De penitẽtia iniungẽda a cõcenoꝛe.

Capitulum viceſimũ.

E pnia ſeu ſatiſfa⸗

ctõne iniungẽda a cõfeſſoꝛibo. No⸗
ta ꝙ ꝓ qlibet peccato moꝛtali eſſet
regulariter ſeptẽnis pnia imponẽda.vt habet
1xij.q.i.ꝛedicandũ.in glo.eęt.xxxiij.q.i.HNoc
ipm. 5. ſequẽti. qð ſeruabatr᷑ antiquitꝰ. Et iſta
leptẽnis pnia magis vel minus aſpa ſᷣm ma⸗

ioꝛitatẽ vel minoꝛitatẽ criminũ ⁊ crcũſtantia⸗

rua cõpunctionẽ erat.qꝛ vt dicit Niero.pð
den non tm̃ valet menſura tꝑis qᷓ; voloꝛis.nec

tantũ abſtinẽtia cilꝝ q; moꝛtificatio criminũ
pe. di.i.menſurã. Sed hodie oẽs pnĩe ſunt

cõfenſoꝛis arbitrio taxande.cõſideratis circum

ſtantüs ꝑſonap. et criminũ.et hmõi.extra eo.

Deusqui. Ditcit etiã Leo papa. xxvi.q.vij.
Tpa penitudinis hahita moderarõe.tuo arbi⸗

bituo ſunt ↄſtitueda. ꝓutcõuerſoꝝ aĩos pſpe/⸗

xeriseſe deuotoſ. Ray. Guił.⁊ ſpecu. in reꝑto

rio h̊ tenẽr. et generał ↄſuetudo lvc hʒ. Mec ẽ
tra qꝗõ dicit Gꝛego.de pe. di. v. vicz. falſas peni
tetias dicimꝰ.q̃ nõ pᷣm auctoꝛitatẽ ſanctoꝛnʒ

patrũ ꝓ qualirate crimimſ imponunt᷑. Hoc enĩ

intelligit m Ray. cñ ſine cà rõnabili dimitte
rent᷑ pnĩe antiquit taxate.HNã vltra illa ↄmu⸗

nẽ pniaʒ ſeptennẽ ꝓ quolibet moꝛtali in gene
re ponunt alie pnie maioꝛes vel minoꝛes ꝓ cer
tis peccatis ꝓur habet᷑ in viuerſis.c.decretoꝝ.

que q cõmuniter nõ dant ideo omitto pone/

re.Si vis eas videre.q̃re in ſumma cõſeni.li.

ii.ti. xxxiiij.de pe.et re.q.cxxv.vbi.xlvi.caſus.
de huiuſmodi. Eit autẽ ſatis rõnabilis caus

ſa nõ dandi hmõi pemtentias indiſpoſitio pe⸗

utentiũ.etiam quia aliquãdojuõ ſufficeret tẽ

rn Hn pus vite. Nam vt dicũt Ray. et hoſti. debet cõ⸗/
de oficio oꝛdinis.ſ.fratrũ pꝛedicator.ꝙ illoꝝ ſeno 2
ccõfeſſiones pꝛius ⁊ libentiꝰ audiri debẽt.qͥ ma/

enſoꝛ dare ralem penitentiã. quã credat veriſi⸗
militer illũ implere. ne ipam violando dete⸗
rius ei contingat.x ſi magna peccata cõmiſit

endo ei grauitatẽ peccatox.et ꝑ cõſeques pe
narxu.et penitentiarũ ſibi ꝓprer ea debitarum.

et ſic tandẽ iniungat ei penitentiã quã libenter
ſuſcipiat. Et ſi ſacerdos nõ poteſt gaudere de
oſnnimoda purgatõne eius. ſaltem gaudeat.

et dicit ſe penitere.ſed nõ poſſe aliquã durã pe⸗
itentiã agere. animet eũ ad lvc cõfeſſoꝛ. oſtẽ /

2

ꝙ liberatũ a gelvnna trãſmittit ad purgatoiũ

Hmittere peccatoꝛẽ deſperatũ recedere a ſe.ar.
xvi.q.vi.Pꝛeſ byter.ſed ponꝰ imponat ei vnũ

pater noſter.vel aliud leue.et ꝙ alia bona que
fecerit.et mala que tollerauerit ſint ei in pniĩa

cõcoꝛ.tlv. Hoc tñ ſane intellige vicʒ.quia ſi

ſufrerre.tunc ꝓpter lvc quantumcũq; deli’que/

Ert dicit Pe.de palu.in.iiij.ꝙ debet (cõfeſſoꝛ cũ

Atai vt inqͥt Hoſti. confenoꝛ nullo mõ delet

alias ipſum penitet.et paratum dicit ſe lacere
quod debet.ſed onus penitentie dicit nõ poſe

rit.nõ debet dimitti ſine ablutione. ne deſperet

ininoꝛem penitentiaʒ debito imponit innote / .

ſcere ei. ꝙ illa impoſita nõ eſt cõdigna.ne deci⸗

piat᷑ puians ip̃ᷣaʒ ſufficere.ſʒ ꝙ deberet ꝓ quo
libet moꝛtali ſeptennam agere penitentiã.quã

ſi hic non faciet. luet in purgatoꝛio.ſi tamẽ cre
deret per iſtam declarationem illum incidere

in deſperationem.non debet ſibi hoc dicere. Sʒ
ſi dicit ſe non poſſe dimittere odium.vel caſte
viuere.vel alienum. cum poſſit. non velle reſti⸗
tuere.vel artem dimittere.quam ſine moꝛta⸗
li erercere non poreſt.vel aliquid huiuſmmodi.

talis nullo modo delet abſolui ſecunduù lv.

et DHetrũ de palii.et alios. Quia vt dicit Bꝛe⸗
goꝛius. xi.q.iij. Cunceſt vera abſolutio ſacer/⸗
dotis.cum interm ſequitur arbitrium iudicis

id eſt dei. qui nunq; abſoluit impenitentem.

7

de peniten. diſt.i. Meminem. Sacerdosauteʒ

nullam debet cõmittere falſitatem in ſacramẽ

tis veritatis. Onde et de peniten. oiſt.v. Dici⸗

tur. Fratres noſtros admonemus vt falſis pe

nitentũs animas laicoꝛum decipi nõ patiant

Falſas aufẽ penitentias dicimus cum ſic asi⸗

tur de vno. vt nõ recedatur ab alteroverum er
ſi talis pure vult cõfiteri.debet audire cõfeſſio

eius.vt dicitur extra te pꝑeet re. ꝙ quidam.et

debet ſibi aliquid iniungi.nõ abſoluendo eũ et

declarãdo. ꝙ nõ ꝓpter hoc credat ſe abſolutũ.

ſed tamen laltem ſatiſfaciet mandato eccele/

ſie de confeſſione annuali.et lꝛtetur eum. v

Zitulus decimuſſextus

faciat omne bonũ quod poteſt. vt deus coꝛ eius
illuſtret ad penitentiã. vt dicit de pe. di v. Fal⸗
ſas. Et ſic nõ eſt dimittendus ſine cõfeſſione.
ne deſperet. Oe ſi inſiſtet ꝓ abſolutõne. oſten /
dendo ſcandalũ et deſpeꝛationem. ſinõ abſol⸗
uatur nullo mõ debet ei aſſentire. ſed declarare
cpfieri nõ pt. net iuuaret eũ. Erſi permanet in
ſcandalo nõ eſt curandũ.qꝛ eſt ſcandalũ plyari
ſeoꝛũ.xi.q.iij. Vnter verba. .
Imponendo peni S.i.
tentias ne vileſcat autoꝛitas eccleſie arbitret
cõfeſſoꝛ.et ne poteſtas clauiũ cõtennet᷑. de pe.
di. i.c. Sunt qin arbitrant᷑.l.diſt.c.abſitet.c.
Siqͥs ppoſteꝛa.minus malũ eſt ſi pure cõtin⸗
gat errare daudo nimis paruã.qᷓ; in dando ni
mis magnã.vt dicit Crip.xxvi.q.vij.Alligãr.
quia vt ibi dicitur. elius eſt reddere rano
nemdeo de nimia miſericoꝛdia qᷓ; de nimia ſe/
ueritate. Si eni benignus eſt wminus.vr qͥd
ſacerdos vult videri auſterus.eremplũ habe/
mus achꝛiſto.vt dicit Rav.qui nulli vnq; im⸗
PpPſuit grauẽ penitentiã. ſed dixit.vade et noli
amplius peccare. Et ad lvc ꝓmarxime delet at

tendere cõfeſſoꝛ.excidere ab eo cauſas etocca⸗

ſiones peccatoꝝ.puta.ſi cõuerſatio eius eſt cũ
gliquo. vel aliqua q̃ eſt ei occaſio ruine. dvelet
imxonere ſibi ꝙ dimittat familiaritatẽ eius.
ſi voteſt. et hmõi.de pe.di.iij.Satiſfacere.Ali

quãdo imponere ei mutationẽ loci.qui eſt ſibi

ad ſcandalũ.ſi poteſt neri.di. lxxxi. valet. Ali/
quando famẽ res ſic ſe habent ꝙ fieri nõ poſ⸗
ſunt Itẽ imronẽda eſt pemtetia ꝑ cõtrariũ
ad maſuũ.qð cõmiſit ᷣm Ray. vt ſu pbo opera
huimilitatis. auaro opa elemoſyne guiloſo ieiu
mum. qꝛ cõtraria cõtrars curant.de pe. di. ij.
c.i.quod intellge ſi crederet illũ poſſe vel velle
facere. hc eſt eĩ ad bene eſe imponere iſta ma
gis q; alia. Itẽ ſi eſt negligẽs ad audiendũ
xerbũ dei. ᷣm Jo. pᷣt ei imungere ꝙ audlat cer
tum muneꝑ p̃dicationũ. DOebet etià cauere ne
det talẽ penitentiã ꝑ quã fiat alteri pᷣudiciuʒ.

pulta ſi ſeruo iniungit᷑ longa pegrinatio vel ic/

iuniũ ꝓlxum. dñs eius inde reciꝑget derrimẽ/
tum de ſeruitio ſuo. ſi im poneret vxoꝛi vt da⸗
ret multas elemoſvnasde bonisviri ſi parafer
nalia nõ haber Itrẽ ꝓ peccato occulto nõ eſt
mamfeſta pnĩa iniungẽda.iſ.talis vñ poſſet ali⸗
ua peccati cõmiſſi ſuſp tio oꝛiri. Atẽ nota pᷣm
Po an ſun cle.Oudũ.de ſepul.ſuꝑ verbo au/
ire.ꝙ pꝛius dʒ ſacerdos iniũgere pniaʒ qᷓ; fa⸗
cere abſolutõʒ a peccatis.qðᷣ ꝓbat ex ipo ter.
cle.que pꝛius agit de pnia iniungẽda et poſtea

de abſolutõe.tum etiã er rõne ꝓbat. qꝛ cũ ab/
ſolutio ſit cõple mentũ ⁊ foꝛma in pnĩa.peius q
delet eſſe ſatiſfacno.que ẽ vt pars materialis

penitẽtie ſaltẽ in actuali ꝓpoſi to. vt expꝛeſſa ſa

tiſtactõne que debetimponi ꝑ ſacerdotẽ. eam

penitens accepiet ſicut cõfeſſus eſt et woluit. x

inde ſequit᷑ abſolutio. Sed cõtrariũ dicturer

e cenſi. . fi. Obi vicit ꝙ archiepi poſſunt in

viſitöne abſoluere et penitẽnas im ponere. er⸗

go loc de neceſſitate nõ pꝛocedit. Hnde apud

multos eſt cõſuetudo. q; pꝛius abſoluat et po/
ſtea pnĩa imungit᷑ quomodocũq;ʒ fiat vel ante
vel poſt ſufficit. pᷣſupponit eni cõſeſſoꝛ illũ ha⸗
bere ꝓpoſitũ ſaciendi ꝙ ſibi iniunget cum ipm
penitear. Item vᷣm JYo. ſi penitenrẽ abſol⸗
uis cuius cõſeſſionẽ audiſti. abſoluas etiã eũ
a penitẽtijs oblitis iniunctis abalijs ſacerdo⸗

tibus. et ſi aliquarũ penitentiarũ iniunctarum

memoꝛ ſit quas nõ impleuerit. ſi iudicaueris
expediens cõmutes eas. niſi ſit in caſu a quo
nõ poſſes abſoluere.De ꝑmutanione peniten⸗
tie habes ſupꝛa ti.riiij.c.fi.vbi multa de ſatiſta
ctione. Cautũ eſt euã declarare ſibi vel per⸗
mittere.ꝙ ſi aliqua die vel ex negligentia vei
obliuione obmitteret penitentiã iniunctã. pu⸗
ta ieiuniũ vel oꝛõnes.et hmõi.qð poſſit ſupple
re alia die. Item vᷣm pe.e pał.Cõſulendum
eſt diuitibus et nobili.ꝙ querãt ꝑncipatio⸗
nem bonop.que fiunt in religionibo. vbia ſunt
plures penalitates q; alubi. et magis accepte
ceo.et ꝙ in pniam imponat eisnõ ſolum que
ſaciant ꝓ ſeipᷣos.ſed etque ꝑalios velab alqjs
pꝛocurabunt. et omnia quoꝛuʒ ſpecialiter ſunt

De confitenti autẽ .ii.

qui nõ ↄfiter aliqð moꝛ tale quod nouir de eo
tõfe ſoꝛ ex eo qꝛ nõ reputat illud peccatũ. Di
cit Gof. in qᷣlilet. ix. ꝙ ſi eſt certũ illud eẽ moꝛ

tale.tunc quicũq; ↄfenſoꝛ dʒ ei facere ↄſcientiã

de eo. cũ cõfeſſoꝛ oꝛdiner᷑ advtilitatẽ eius.ſed

vtilitas eius eſt ꝙ ſciat ſtatũ ſuũ.nec dʒ eũ ab
ſoluere ſed reputare eũ indiſpoſitũ ad recipiẽ/
dum abſolutionẽ dũ manet in tali ſtatu. Sed

ſi dubiũ ſit vtrũ ſit peccatũ moꝛtale ⁊ opinio⸗

nes ſunt inter magiſtros.ſicut vtrũ ſit licitum

emere redditus ad vitã. Cunc aut ↄfenoꝛ eſt

oꝛdinariꝰ eius.ita ꝙ tenet audire ↄfeſſionem
eius.et tunc ſi ſit illius opinionis ꝙ illud non
ſit peccatũ. delxt eñ abſoluere ſimpliciter. Si
aũt credit ꝙ ſit peccatũ oʒ ei ↄſcientiã facere.

cõfitens diligẽter ſe infoꝛmet de illo facto.
vtrũ ſit peccatũ.Sed dato ꝙ ille nõ veller co⸗

gnoſcere illud eſe peccatũ.nihilominPexqᷣ eſt
oꝛdinariꝰ tenet en abſoluere.nec reputare eñ
inhabilẽ ad lolittoné, er röne emrnöſbter
uia c opinio eſt. Oꝛdinani aũt in abſoluen⸗

oſoʒ ſequi cõmune iudiciũ eccleſie nõ ſuum.
Si aũt ſit ↄfeſloꝛ velegatus qui in nullo tene

iinſeniſuer
tulutaine

uti Neenn ſo

(ninwrenstt
uvVſenage
falanas r
Arnnizisd
Gdcononintrn

ctepfni
Rrrlürrn
Kuegrin
ueckninäde
wemudſen
Eſeſenelter
Hutuagoerini
Ptoneſiarton
nipleret uoni
leocbblor

len idikle

Clns sade

Fniiezrii gi
thhiteſertin
ſfeſſosbſoln
(hhign.
Mtnderdan
Wanserhann

Mateneicel
Wnminaen
magnänns
hartſllne
W
nschugit

„

ae

wnggri

tenini

Gömteaon
euzi
tin güeitemier
Aſeutmitine
ecüigiiren

dinmandand
4

Ami lnatid
ngeitn

i a mn
einnnitn,
gil
rmintlin
0te M
ni guintli⸗

ufunii⸗
etoitiiß⸗

Eetuginnls

nonibus penitentialib.

e
a terinn 1

Capitulum xxi.

cõfitenti niſi veli t. ſi creditillum eſe moꝛtale.

noõ delet eũ abſoluere.qꝛ er mere volũtate de/

pendetvt abſoluat vel dimittar. dʒ enĩ ſequi in
abſoluẽdo ꝓpꝛiũ iudiciũ.et peccaret abſoluen

De foꝛma et modis abſolutionis. et de ca⸗
Capitulũ.xxi.

Eabſolutione tan/⸗
dem. Nota ᷣm Ray. ſacerdos dicit
ſoluere vel ligare tribo modis. Ono
mõ ꝑoſten ſionẽ.i.oſtendẽedo ſalurẽ vel ligatu
Ligatũ dico cũ.ſ.nõ abſoluit. licʒ enĩ peccatoꝛ
P ↄtritionẽ ſit a deo abſolutus adhuc tñ in fa⸗/
cie eccleſie manet ligatus.⁊ ſic intelligit᷑ illucd
c. de pe. di. i. tumlilet. Alio mõ ligar ſacerd oſ

dandopniam ad quã obligat peccatoꝛẽ et ſol⸗/
uit. dũ de pnĩa ſibi vebita dimiteit.vel ad ſaccda

admittit. de pe. di.i.multiplex Cercio mõ ꝑper
cõicationẽ et abſolutionẽ ab ea.xi.q.iij.nemo
Fit tñ ſᷣm De.abſolutio a peccatis realiter per
miniſteriũ ſacerdotis. nõ quidẽ pꝛincipaliter

er auctoꝛitatiue.q; lvc eſt ꝓpꝛiũ dei.de pe diſ.i.

verbũ. Mec tñ ſolũ oſten iue.qꝛ hoc faciebãt ſa
cramẽta veteris teſtamẽti.Et nõ ſolũ vepᷣcati⸗

ne. qꝛ ſic magis abſolueret bonus laicus qꝙ; ma

lus clericus. Nec ſolũ ꝑ ↄtritionẽ cõſitentis.
tunc nuniꝙᷓ; qͥs ibi afficeret de attrito cõtritꝰ
Sed opatur inſtrumẽtaliter abſolurio per re⸗
miſſ onẽ diſponẽdo ad gratiã. Et ſic niſi ponat
obſtaculũ facit de attrito cõtritũ.et ism cõtrito
adauget gratiã. lec Pe. cõcoꝛ.tho. Et fit hocvir
ture clauiũ.qᷓ dicunt᷑ plures in effectu qꝛ vna ẽ
potentia diſcernẽdi ala diffiniendi.vna tamẽ
eſt eſentialiter.ſ.ptãs iuclicãdi in foꝛo aie col⸗
lata a deo.et in aĩa impſſa indelibiliter ꝓ ſuſce
ptionẽ ſacerdotij.ec He. Mota m Ray. ꝙ
triplex eſt iudiciũ.ſ.di.petri.et celi. AFn pꝛimo
iudicio abſoluit᷑ peccatoꝛ ꝑ cõrritionẽ. In iudi
cio petri.i.cõfeſſionis ꝑ abſolutionẽ ſi tñ ſit ab
ſolutus pꝛius a deo ſaltẽ oꝛdine alioquin non.
vñ dicit.xxiiij.q.i.manet Petri pꝛiuillegiũ.qñ
er equitate fert᷑ iudiciũ. In iudicio celi.i.cu⸗
rie celeſtis abſoluit᷑ ꝑ a ꝓpꝛobarionẽ.de pe.di.i.

c.nunqͥd Cayn. Mota etiã pᷣm Pe. de palu.

ꝙ eſt triplex clauis regni celoꝝ.Dꝛima eſt au⸗

ctoꝛitatis.et hanc hʒʒ ſolus deus.qꝛ cũ clauis ſit

ptãs apiendi celũ.et deus ſolus pꝛincipaliter
poſſit remittere peccata.qͥ bus ſolis claudit᷑ ce⸗
lum et gratiã infundere qua aperit᷑.ideo habet
hanc ipᷣe ſolus.Secũda eſt excellẽtie.hanc hoʒ
ſolus pᷣs inq;tũ lvmo.ipᷣe eni merito paſſio⸗
nis apuit celũ tollẽs impe dimentũ nature.qð
nullus tollere potuit.Cercia eſt clauiſ miniſte

rialis. hane habent ſacerdotes. q̊ miniſterial i⸗
liter et diſpoſitiue agũrad amotionẽ obſtaculi

id eſt vectis ſeu pꝑeccati.et aꝑitionẽ.i.collatõʒ

gratie. Clauis aũt miniſterialis eſt duplex.
vna dicit᷑ oꝛdis.alia iuriſdictõ is.Et foꝛte ſunt
realiter diſtincte. qꝛ licet clauis iuriſdictõnis
nõ ſit aliq̃d reale.tñ clauis oꝛdinis eſt aliquid
reale et indelibile. Et clauẽ oꝛdinis hʒ oĩs ſa⸗
cerdos.ſed clauẽ iuriſdictõ is nõ hʒ niſi halxat
ſubditũ.vñ et curatus nõ ſacerdos hʒ clauem
iuriſdictionis.et nõ clauẽ oꝛdinis. Itẽ clauis
eſt duplex ſcʒ clauis ſciẽtie ⁊ clauis potẽtievna
tamen eſſentialiter. „.¶
De modo abſoluẽdi J.i.
Nota ꝓꝙ dicit Pe.de palu.quia lomo neſcitv⸗
trum vnqᷓ; fecerit vnã ꝓfectã cõfeſſionem.ex⸗
pedit ꝙ in omni cõfeſſione ſacramentali poſt
quedã ſpecialiter enumerata ſequaf generaliſ
clauſula.ſ.de oĩbus alijs venialim et moꝛtali⸗
bus eõfeſſis ⁊ nõ ↄfeſſis.dico meã culpã.et ſie
abſolutio ſequaf.et ſic valebit ad reminmionem
pene ⁊ ceulpe etiã moꝛtalis oblite et etiã ſcire.
ad quã tñ nõ tenebatr alias in ſpeciali iterũ cõ

fiteri. qꝛ ſcqʒ ↄfeſſus eſt ſufficiẽter. Foꝛma au

tem abiolutõis ſᷣm tlv.in tractatu de foꝛma ab
ſolutionis eſt hec q;tũ ad ſubſtannaʒ. Abſoluo
te.Et cõſueuit addi.ego et a peccatis tuis. etſi
nõ diceret᷑ ſubintelligeret᷑. Quia enĩ in ſacra⸗
mentis verba hñt efficaciã ex inſtitutõe diui⸗
na.tenẽda ſunt determinata verha cõſonantia
inſtitutõi diuine. Inſtitutõni aũt diuine dicẽ
ti.Quecũq; ſolueris ⁊c. Iſta verba ↄueniunt
Ego te abſoluo. Idẽ Inno. et Hoſti. Et me,/
lius addit᷑ pᷣm Pe.de pał.ab oĩbo Percatis tuis
qᷓ; dicere ab oĩbo peccatis tuis cõfeſſis et obli⸗
tis. Et melius dicit᷑ ab oĩbo peccatis q cõfenus
es in generali vel ſpeciali de quibꝰ intendis.
Permittit᷑ aũt abſolutõni cõiter miſereat᷑ tui.
⁊c.et filius dei te abſoluat ⁊c̃.Nõ ſit neceſſa

rium. et de foꝛma abſolutõnis. vt quidã dixe⸗

runtet male.qð repꝛobat tlv.Sed ex cõgruen
tia vt.ſ.hmõi oꝛõem tollat.ſi aliqð eſſet obſta
culũ ex ꝑte penitẽtis ad pcipiendũ fructus ab⸗
ſolutõmis. Subiungit᷑ etiã ad abſolutionẽ cõ⸗
grue cõſignatio crucis ſuꝑ cõfeſſum cũ inuoca
tione trinitatis.ad innuendũ pᷣm tlv.in.iiij.ꝙ
ipᷣa remiſſio peccatoꝝ ſit auctoꝛitatiue ꝑ ſan⸗
cram trinitatẽ ⁊ meritoꝛie ꝑ paſſionẽ xpᷣi.Sed
im voſitio manus ſuꝑ caput cõſeſſi nõ cõuenis
pm tho.qꝛ iſtud ſacramentũ nõ datr᷑ ad aliquꝗ
excellentiã gre.ſicut illa vbi fi manus impoſi
tio. Et in fine multũ vtilit᷑ dicit.Quicqͥd boni
fecerꝭ ſit tihi ĩ reminſionẽ pctõꝝ tuoꝑ NHaãvt di
cit tv. in qpᷣlibet. ex ipis verbis. Omnia bong
q faciet in ſtatu gre valebũt ſibi ad expiand;

Litulus decimuſſepti.

1 ꝛeteritã ſeu diminuẽdũ de debito pene
aale er ipᷣa natura boni oꝑis. ſed ex virtu⸗
re etiã clauiũ.Qðlibet eni bonũ opus eſt ma/⸗
gis erpiatiuũ in erxpoſitõe cõfeſſoꝛis q;ᷓ idem ꝑ
ſe factũ.qꝛ ibi oꝑatur vixtus clauiũ et meritũ

paſſionis xpᷣi. Sieut enĩ cõfeſſoꝛ pᷣt imponere

pnĩaʒ ex ſe vel de cõſilio alteri.ita et de volun
tare cõ fitentis.puta cũ dicit.Si nõ pores face⸗
re loc vel nõ vis.facias lvc.Et huic eſt ſile cũ
diat.Quicqͥd boni ⁊c. Oñ vltra pnĩiam ſpecia
liter miunctã er illis verbis alia bona oꝑa ma
gis valebũt q;tũ quidẽ ad emendã culpe ↄmiſ
ſe.nõ aũt ad pᷣſeruandũ a futura. Pe.de pał.
dicit ꝙ enam debet confeſſoꝛ dicere. et mala
que ſuſtines et bona ꝗ ꝓponis facere ſint tibi
cc.Nõ quidẽ mtendẽdo eñ obligare ad faciẽ
dum qꝗᷓ ꝓconit facere. Sed vt ipᷣm ꝓpoſitũ fa/
ciendi ni ſibi ſaniſfactoꝛiũ.et bona que facier.
Itẽ nota ſᷣm Yo. et pe. de pał. ꝙ conkfeſſoꝛ
ſꝑ pꝛiꝰ dʒ abſoluere avinculo excõicatõis etiã
minoꝛis q; a peccatis.t multomagis a maio
ri ſi haler auẽceʒ. C ſinõ hʒ nõ ahſoluat a pec
cans. niſi pꝛius abſoluat᷑ ab excõicatione ꝑ eũ
qui pt eũ abſoluere ex hoc. Solet aũt dñs pa/
pa aliqñ quibuſdã tantã gratiã facere vt ſimpli
citer ab oĩ bus cen ſuris et penis iuris et lvis
poſſint abſolui in foꝛo ſaltẽ ↄſcie.Et tũc cõfeſ⸗
ſoꝛ poteſt iſta foꝛma vti.quã a curia romana re
cepi. et vſus valet.

De plenitudine pote ꝗ.ii.

ſtatis apłice cuius auẽrem p pñti gero. abſol
uo te ab oĩba cenſuris eccleſiaſticis ſententijs
et vinculis excõicationũ.ſuſpenſionũ. et intrer⸗
dicti.tã a iure q; ab lvie latis.necnon ab ommi
bus negligetiüs et fectibo cõmiſſis in admi⸗/
niſtratõe ſacramẽtoꝝ officijs ⁊ actibo tuis vel
noie tuo factis.ſupplendo de ſolita aplice ſedis
clemẽtia et oẽs defectus eoꝛundẽ. Alvleo etiã
oẽm maculã infamie et inbabilitatis vndecũ
q cõtractã.Diſpe nſoq; tecũ ſuꝑ omni irregu⸗
isritate.ſi momia. in oꝛdineet beneſicio actiueſł
pamue quacũq; occaſione vel cã. etiã circa te.
in collatõne oꝛdinũ et alioꝝ ſacr̃oꝝ vel ↄtract
ſeu cõ miina. Reſtituo te habituo te ad ſtatus
fatnã er honoꝛes.et executões off icioꝝ eccleſi⸗
aſticoꝑ quoꝛumcũqʒ. ac ad oẽs gradus dignita
tum et lvnoꝝ. ad bñſicia eccleſiaſtica habita et
habenda. etnibi de his qͥ habes de nouo puideo
relaran do tibi fructus qs male recepiſti ſeu
leſa ↄſcia ex eiſdẽ. ac alia qᷓ in ludo er ſucceſſio
nie ac alias ad te puenerũt.ꝗᷓ ſubiacent reſtitu
tioni vage in foꝛma pleniſi ima. In noĩe pr̃is
et filij et ſpũ ſancri amé. Si auraliqs dubi⸗
tat an ꝙ iſtis ſpeciglis exigat foꝛmg abſoluen
n neceſſaria.qui a ſede apłca hñt pꝛiulegium

Atrum vero peni ſ.iiii.

cy in articulmoꝛtis dumtarat ſemel pofnine

habere plenã remiſſionem ſuoꝝ Rercammi,i
pena et culpa vt alij expꝛimũt. Rñdet᷑ pm go
a magiſtris tã in cõcilio Cõſtantienſi qᷓ; Baſi/

lienſi dictũ fſuit ꝙ nõ.ſed ſufficit ꝙ ea oĩia ⁊ ſin

gula faciit o qͥb indulgẽtia pfata daf. put in
bullis vel pꝛiuilegis taliũ expꝛimit᷑.ec pu /

tet aliqͥs ꝙ qñ ſemel in arriculo moꝛtis fuitet
vſus eſt. ꝙ poſtea in alio articulo moꝛtiſ vri va

leat.miſi papa latioꝛẽ auẽtem daret ᷓ/ dat. qñ
wnit ꝙ in articulo moꝛtis dũtaxat ſemel. Et
ita rñſum eſt in cõcilio Cõſtatienſi a literatiſſi
mis viris pluribo de lvc requiſitis. Nec mirũ
qꝛ pꝛiuilegiũ de indulgẽtijs tantũ darctũ ſo/
nat.nõ aũt extendi dʒ vltra.
Sed quid de cofeſ .iii.

ſoꝛe qͥ abſoluit ſecularẽ vbi nõ potuit abſolue/

re.aut ex ignoꝛãtia vel ex verecũdia feſtinatõe

et hmõi.Et cõ feſſoꝛ poſtea erperitur ſe erraſſe
Nunqͥd tenet᷑ lc ſeculari dicere. Rñ. ſᷣm oẽs
ꝙ lecularis excuſat eſt. et coꝛã deo abſolutus
eſt. interim ꝙ neſcit.ſed cõfeſſoꝛ nõ. Ound er⸗
go facier. Collatio facta fuit de lvc cũ mulns

notabihbo wctoꝛibo txologie in cõcilio Baſi⸗

lenſi. Quidã dixerũt ꝙ delet auẽtem a ſupio⸗
ri impetrare abſoluẽdi eũñ.et ſi ſine magno ſcã⸗
qalo fieri pᷣt vocare nõ abſolutũ et ſibi dicere
ac eñ abſoluere poſt auditũ in cõfeſſione.vel ſi
magnũ ſcanda lũ timeret᷑. abſentẽ abſoluat ſi
ab vltima cõfeſſione ſperat ene in gratia. Ad⸗
huc aut et alijs placuit ſi magnũ nimeref ⁊ no
tabile ſcandalũ.ſummo deo ſacerdoti cõmit⸗
tat et pniam ſolã cõdignã ſacerdos ꝓ negligẽ⸗
tia agens. pᷣſertim qñ multitido ſiceſt negle/

cta.vel multi eox multũ diſtãt a loco. vbi reſi⸗

det cõfeſſoꝛ. Quid etiã ſenriendũ eſt de aliq
qui cõ fitet, et cõfenoꝛ eum nõ intelligit aut et
oꝛmitõe vel ex inperitia lingue. aut ex diſtra
ctõne nimia el er ſimili cauſa. RBñdet Yo. de
Hartenbergis antiquns coctoꝛ in qpᷣlileij ſuis
Sacraméètalis abſolntio pᷣerigit cõfeſſionem.
öfeſſio vero oĩs impoꝛtat relationẽ.q nonp̃t
eſe ſine relatõe vnius et ꝑceptione alterius.
Cũ ergo alrerũ iſtox.ſ.ꝑceptio ſacerdonis deſi
dat in pᷣfato caſu. credo de illo peccato nõ eſſe
cõfeſſionẽ et ꝑ cõſequens nec impendi abſolu

tionẽ. hec ille. Sed iſtud videt᷑ delere intelligi
vbi obaudita ſunt peccata grauia qͥ de neceſſi,/
tate ſalutis ſunt cõſitenda.nõ de alus q̃ cadunt

ſub cõcilio vt venialia. et vbi talia modica raro
obaudiunt ab eo. oui alias nouit pſonam.ſiue
noſcit. debet ergo cõfeſloꝛ facere iterare ea.q ex
ſumno nõ intellexit.

Dſtmngcnegtn

inenagl
ſnudue,
peſern
hubtokir⸗

encet anf
itgintefe
Amiaih

ſonerualo⸗
ſoptuiſſetie
ſchis Cinwe

(aſicbe Dun

autorenanen
aenm⸗
MMieunouner
mmtveteree
ertles ſnife
emman
lontennan ſe
le Kucnonen
fſroepotin
Pnöi Aemseni
lonöninfi
Cinesnerent.3

Mmmgsetk

luipeſectüd

ioneer

ghnbl apoſte
weſnalscar
lineſtetiſtl
Gureropeo
alasgoh
älimepere
Rhensoper
ichapnia
ſeſlgin⸗
rmatte
hbndaß
tgtotlen
fng

=

.— =
☛ =– E

☛⁵⁰—ͤ
—
=—
—
—
=W

—
—

““

NCifſ

S

RRE

— —
=
=

ſ

E
☛

wwiinih
eumdien zi,
7 5 . hln
Pt amidiin

ſatiniiin
nelgriikenen
tinmine,
mrodi
gnierg,
imbhietn
Rremntimtigd
—
mri iſi
nwrzNunii

Nsgnn Me

lnn ien
n
sGanRNN
s ſe

—

t
mnitliin
ntuiſni
iu rN
inmmn

1/0

vn 4

gentiatn ſeu ſatiſfactionẽ impoſitã ꝑ abſolutio
nem debitã in peccaro moꝛtali factã. vel in to⸗
to vel in ꝑte teneat̃᷑ vvmo iterare.Suꝑ lvc ſũt
varie opiniones. in lvctñ oẽs cõcoꝛdãt.ꝙ ſa⸗
ciſſacrio facta in moꝛtali. ita nõ valet ſicut nee

alia facta opa in moꝛtali valent in foꝛo dei ad

tollendum vel minuendũ vebitũ pene ꝓ pecca/
tis. ad qð oꝛdinatf oĩs ſatiſfactio.quia cum nõ
ſit in amicicia cũ deo.nõ poteſt eſſe acceptũ ta⸗
le opus ipᷣi deo ſic factũ. Sed vtrũ valeat in
foꝛo eccleſie militantis.ita ꝙ nõ teneat eã ite⸗
rare. In lot eſt varietas opinionũ.Aliqui di⸗
cunt ꝙ tenet iterare. qꝛ nõ potuerit ſatiſfacere
deo.nec eniã potuit ſatiffacere ſacerdoti.qui in
pſona xpi ſibi illud iniunxit. Sed De. de tha⸗

ran. 2 Vo. petri. vident ſimpliciter dicer? ſine

diſtinctõne. ꝙ talis nõ tenetr iterare rales ſa⸗
tiſfactiones.qꝛ ſatufecit in foꝛo eccleſie militã⸗
tis in qua date ſunt. vbi nõ iudicat᷑ de diſroſi⸗
tione interioꝛi. Adẽ videt᷑ ſentire Dincen. in
ſpecu.hiſto.li.ix.de hanibal.c.iii.Et ꝓ iſta opi
nione videt᷑ ſatiffacere impoſitio ſeptẽnis pnie
q̃ regulariter fiebat ꝓ qibet moꝛtali antiquit
vt. xxiij.q.i.pᷣdicandum.Et veriſimile eſt ꝙ in
tãto interuallo aliqð moꝛtale cõmittebãt.vñ
ſi opoꝛtui ſſiet iterare. fuiſſer laqueũ imponere
aĩabus. Llv. vero et Alb. in. ii. diſtinguũt de
ſatiſfactõe. Oicunt enĩ ꝙ quedã ſatiſfactõnes
in quibo remanet aliqͥs effectus in ſatiſfacien
tibus. etiã poſtq; actus ſatiſfactõis tranſit. vt
in ieiunio remanet coꝛpis maceratio vel debi⸗
litatto. et er elemoſyna ſubſtantie diminutio.
et tales ſatiſfactõ es in peccato nõ opoꝛtʒ itera
re.qꝛ q;tum ad illud quod ex eis remanet per
pemitentiam ſequenteʒ accepte ſunt.Alie vx/
ro ſati actiones q̃ nõ relinquũt effectũ in ſa⸗

tiffactõe poſtq; tranſit actus. ſicut in oꝛõne et

hmõi. ZYctus eni interioꝛ qui totaliter tranſit
nullo mõ viuificat.vñ opoꝛtet ꝙ tales ſatiffa⸗
ctiones iterent. Eandẽ opinionẽ tenet Pe.de
palu. magis declarans. dicit in ſatiffactõibo ha
bentib eſtectũ derelictũ poſt opus vr elemoſ⸗
na pꝛiuationẽ eris.ieiumiũ coꝛꝑis debilitatiõʒ
et hmõi.ſi poſtea peniteatet ꝑſeueret. Sicut
baptiſmalis caracter habet effectũ recedente fi
ctione. ſic et iſtud derelicrũ ex ſacramento qð
oꝑatur ex oꝑe operato incipitvalereer ſequen
ni eius appꝛobatõe et ſacerdoris ratihabitione
cũ illũ vere penitet.et nõ ex ſimplici viuiſicatio
ne.qꝛ opus operãs moꝛtuũ.nunqꝙᷓ; viuificatur.
Et ſie illa pnia ſatiſfacit.nõ ſolũ in foꝛo eccle/
ſie ſed etiã in foꝛo dei q;ᷓtũ ad illud derelictũ.vt
nõ opoꝛteat iterare.ſicut ieiuniũ elemoſyna ⁊
hmõi. Sed ſi nõ habent effeciũ derelictũ. vt o⸗
ratio talis pnĩa facta in moꝛtali nullo mõ ſatiſ

facit. quin hic vel alubi opoꝛteat latiſtacere. qð

vigef intelligendũ in foꝛo dei.quia nec ratõne
ip̃ᷣius oꝑis cũ facit.nec rõne derelicti.cũ poſtea
penitet en cum nõ habeat effecrũ derelictuũ. Sʒ

in foꝛo eccleſie ſatiſfacit.qꝛ nõ eſt neceſſe eam

iterare ſi vult eſſe in ſtatu ſalutis. poſtea peni⸗
tendo.ſicut neceſſe habebat ipam implere cũ

fuit ſibi impoſita. Oñ idẽ Pe.dicit pauloſuꝑi
ꝓꝙ qñ lvmo eſt de oibus cõtritus et eõfeſſus.et

accipit pnĩaʒ cũ abſolutõe ſi recidiuans pagat
eam in moꝛtali.ipe quidẽ ſe liberat ab iniun⸗
ctõne ſacerdotis.nec incurrit peccatũ inolxdi⸗

entie. qð incurreret ſi e nõ ꝑfecinet.quia non
eſt foꝛtius vinculũ cõfeſſionis q; deivel eccleſie

Sed in moꝛtali exiſtẽs implendo pᷣceptũ dei.

ſcʒ de vnoꝛe parentũ vel pceptũ eccleſie.vt de
ieiunio et de elemoſyna ab illo abſolute ſe libe⸗
rat.ergo ⁊c̃.hec Pe.Cum ergo pnĩia iniuncta

oꝛdinet̃ ad tollendũ vel diminuendũ vebitum

pene tꝑalis.talis qui penitentiã ſibi impoſitã
nõ habentẽ effectũ derelicrũ.vt oꝛõnes pꝓfecit
in moꝛtali.ſi reuertit᷑ ad pnĩiam. et tandẽ mo⸗
ritur in ſtatu gratie. exqᷓ illã nõ iterauit cum ꝑ
ipᷣaʒ nil ſit ſolntũ de debito pene tꝑalis.ſoluet
eũ in pnrgatoꝛio.niſi ꝑ alia bona ſic ſatiſtaciat.
ſi nõ reuertat ad pniam qui penitentiã ꝑfe

cit in moꝛtali quamcũq;. ſiue halventẽ eſfecenʒ

ſiue nõ habentẽ derelictũ ſoluet illud debitum
in inſerno ſemꝑ.ſicut illeqᷓ moꝛit cũ moꝛtali⸗
bus etvenialibi de vtriſq; ſoluet penꝗã eternã
in inferno. uãuis enĩ ꝓ veniali debeat᷑ pena
tpalis q̃ finẽ hʒ.tñ ꝓ accidens eſt ꝙ veniale pu
niatur in inferno pena eterna.ſ. rõe ſtatus. qꝛ
in inferno nulla eſt redemptio. Mõ enĩ eſt il⸗

le ſtatus expiandi culpã ad quã ſequit᷑ pena.et

ideo ſpꝑ remanẽte culpa veniali durat et pena.
Ita tenet tlv.in.iiij.di.xxij.Sed de pena tꝑali
debita ꝓ moꝛtali poſt cõtritionẽ Pe.de palu.
ſic declarat in ſcripro quarti. Peccatoꝛ poſtqᷓ;
eſt deo recõciliatus eſt debitoꝛ pene finite.non
qualitercũq; ſoluende.ſed in ſtatu gratie in ã̊
ſo lum eſt deo accepta.Alioquin eſt debitoꝛ pe⸗

ne tante.qua ntã meret᷑ culpa.et illa eſt infini⸗

ta. Dñ peccatoꝛi ꝑ ſe e epat᷑ quidẽ pena infi⸗
nita ſi erat in moꝛtali ſed mutata fuit in tꝑalẽ
ſuppoſito ꝙ ꝑſeuetaret in amicicia.Accepra/
it enĩ deus abſolutionẽ a pena eterna.⁊ impo

itionẽ pene finite.ſub cõditione ſi in gratia fie

ret. Et ſi querat᷑ quare deus magis acceptauit
abſolutionẽ a culpa ſine ↄditõne.iq; abſolutio
nem aſpena. Dicendũ eſt ꝙ culpa tran ſit ma⸗
cula tranſit et gratia in momẽto aduenit.ſʒ ſa⸗
tiſfactio futura eſt. Futuris aũt ſolet ↄditio ap
roni.nõ aũt pñtibus necpᷣteritis vel ſi appona
tur certa eſt.qꝛ ſi eſt in gratia ꝓtunc nõ poteſt
eſſe ſine gratia. Adeo re niſſio culꝑe fit ſine cõ

tradictõne.vel ſit fimpliciter qꝛ cõditio ſtit.

ſtituat.q;alto.

—

Litulus decimuſſepti.

vnde ſicut ꝑ ſacramentũ nõ remitteref̃ culpa
nele gratia.ſic nec poſtea ꝑ ſatiſfactionẽ

remunt pena.niſi adſit gratia. Calis ergo di⸗
mina culpa puniet in inferno pena infinita nõ
Apter cõmutationẽ finiti ĩ infinitũ ſʒ qꝛ debitoꝛ
eit pene infinite.exq̃ nõ ſoluit penã finitaʒ ſub
cõditione qua debint.Sicut ꝑdens pꝛiuilegiũ
cleri.incidit de foꝛo meriti ad ſoꝛũ ſanguinis.
ſic qui declinat foꝛũ eccleſie incidens in moꝛta
le ad fſoꝛũ iuſticie exterminãtis.inuenit penam
eternã.Hoc qð dicit Petrus videfintelligen⸗
dum æ eo qui pniam iniunctã nõ habente ef/⸗
fectũ derelictũ factã in moꝛtali.ſcito ab eo.vel
de quo dubitabat cõtemnit iterare.vel etiã cũ
credit wl dubitat ſe telere iterare. er negligẽ/
na dimittit et ex laboꝛe recuſans lvc et in pur⸗

gatoꝛio facere deo emendã deo. Sed ſi quis di

mittit tertionẽ tahs pnĩe ex impoſmſbilitate
qꝛ ei deficittꝑs vel credi ſe eam feenle in ſtatu

gratie.vel ſi fueri in moꝛtali cognito ab eo.vł

etiã ſiſcit eam feciſſe in moꝛtah. iterare facit

p ahliũ quẽ credit bnũ.wl etiam ſi nec ꝑ ſe nec

P ali ſterat. credit ſit i ſufficere ad ſalutem ꝙ
nmpleuit ſibi imunctã. intendẽs ꝙ hic minus
fact.ſatiſfacere owꝛtʒ in purga:oꝛio et ſic deo

facere emendã.ꝑ hmõi omiiſionẽ talis nõ da⸗

innatur. Oñ et ipe Be. dinit in ſcripto quarti.

Di.xlv.q.ij.ꝙ qͥ fant pnſam iniunctã in moꝛta

li ꝓ ſe.ꝓ tãto nõ tenet iterare. qꝛ pᷣt in purga
toꝛioſſatiſfacere. Et ſic dicat. ꝙ videt᷑ incõueni

ens ꝙ tantũ qͥs puniat ꝓ ꝑeccaro dimiſſo ſicut

ꝓ no dimiſſo. q; pena eterna. et ſic nõ videtur

in aliqᷓ ꝓfuiſſe ip̃a cõtrino atʒ cõfeſſio. Rñdet

He.ꝙ liq; tanto puniat extenſiue nõ iñ inten
ſue.ſicut ꝓ vno petõ ita diu q; ꝓ mille. ſj nõ

tamacerbe. Si enã ptẽ pnĩe fecit.ſ.in ſtatu gr̃e
et vnns dies remanſit ꝙ illo die luet penã eter

nam.ſi nõ penitet.iñ nõ tam acerbe acſi nũqᷓ;

rõtntus nec ↄfeſſus eſet.nec in aliq̃ ſanſteciſ

ſer. als peccatũ rediret.hec Pe. NHota tñ̃ ꝙ
dum qs facit pniaʒ ſibi innincram. ſi labat in

moꝛtale.q;uis bonũ ſit q;citius cõ fiteri.tñ euʒ

P ſolã cõtritionẽ peccatũ dimittar et gratia re

Banto ipe cõterit᷑ etiã anteq; cõſiteaf.
pꝛoſequẽdo dictã pniqm. cetiã ſi ſit talis pnĩia

g nõ re linquat effectũ poſt ſe. in foꝛo dei reali⸗

„

rer ſatiſtacit. qꝛ in ſtatu gratie eſt. vñ in nuilo

renet terare. id tollendũ aũt omne dubiũ.
rutius videt᷑.ꝙ confeiſoꝛ.etſi dat pnias diuti⸗

nas. det pnias vt ieiunioꝝ et elemoſ ynarũ at⸗
;ᷓ hesrinationũ et hinõi pꝛout requirũt pctã.

nõ tamẽ iniungat diuturnas pemtentias oꝛa⸗

tionũ. et pꝛecipue de his de quibo poreſt dubita
re de recidiuo.

Quamuis vero pe ..v.

nitentie iuiungẽde a cõſfeſſoꝛe penitentib loy
die ſint arbitrarie. et ad arbitri iudicis.i. con
fenoꝛis imponẽde. vt halet.xxvi. q. vij. tpa.et
de pe. di.i.inenſurã. Et hanc opinionè qppꝛo⸗
bat eõſuetudo et generaliter lvc ſeruat. vt di⸗
ait lvſti. in ſum. ti. de pe. et re. tñ vt ſacerdos
circa hmõi diſpenſationẽ cautius arbitret.no
tadi ſunt caſus in qinbo ꝑ canones certe pnie
imponunt᷑. Nã et canones pniales tenet ſeire
ſacerdos. ałs vix in eo nomẽ ſacerdotis cõſta⸗
bit. xxxviij.di.que ißpis.
Primus canon dicit ꝙ pᷣſpyter ſi foꝛnicatoõʒ
fecerit pniam. x. annoꝝ facere deber. hoc mõ ſit
incluſus.ſacco indutus.et humi ꝓſtratus.mi⸗
ſericoꝛdiã dei iugiter imploꝛãs.tuibus menſib⸗
cõtinuis de veſpa in wiperà pane er aqᷓ vtatur

exceptis diebus wominicis et pcipuis feſtiui⸗

tatibus.in qbus modico vino.piſciculis et le /

guminibus recreatr᷑. elapſis et finitis ſic tribur

menſibus exit de carcere. nõ tamẽ pꝛoceditin
publicũ.ne grer fidelis in eũ ſcandalũ patiat᷑
ꝑ boc apparet ꝙ loquitur de pubnco. poſt hec re
ſumpuis aliquantulũ viribus anno vno erdi
midio in pane ⁊ aqua peniteat exceptis dñicis
et alijs pᷣcipuis feſtis.in quibus vino ⁊ ſagimi
ne ouis et caſeo reficit. Finito ſic pꝛimo anno
et dimidio. ꝑriceps fit ſanguinis dñi et ad pa⸗
cem et ad pſalmos cũ alus fratribus cantãdoſ
in choꝛo admittit᷑.iñ ad coꝛnu altaris nõ acce⸗
dat.ſed minoꝛũ oꝛdinũ tm̃ officia gerat. De⸗
indelerpletionẽ ſeptuni annitres dies.ſ.ſecũ
da.quarta. et ſexta feria exceptis diebo paſca⸗

libus.qui ſunt quinquaginta. in pane et aqua

ieiunet.tñ ſecundã feriã vno pſalteriovel vno
vengrio poterit redimere. Si ſic ſeprimũ annũ
cõpleuerit.pᷣt eñ epᷣs ad gradũ pꝛiſtinũ reuo⸗/
cere.ita tñ ꝙ in tribus annis ſubſequentibus
omni ſexta feria nulla interueniẽte miſericoꝛ⸗
dia in pane et aqua ieiunet. Sacerdoti en p
quohilet peccato ſiue crimine quod depoſitio/
nem inducit. eſt cõſimilis pnia iniungẽda.pꝛo
bantur hec oĩa.lxxxij.di. pᷣſ byter ſi foꝛnicatiõʒ
fecerit.Et intelligũt quidã etiam ſi foꝛnicatio
ſimplex ſit. alij de adultenovel inceſtu.
Secũdus canõ dicit ꝙ ſacerdos cognoſcẽs
filiã ſuã ſpiritualẽ. ſ. quã baptiſauit vel ↄfinng
ri ſecit. vel in pnia audiuit. pniam. xij. annoꝛũ
agere dʒ.et eſt ſi in publicũ ꝓdierit deponendꝰ
Ep̃s aũt qͥ talia cõmiſit.quindecim annis pe
niteat.Oulier vero religioni tradẽda eſt.re⸗

bus ſuis paupiboer ogatis. xxx.q.i. ſi qͥsſacer

dos.et.c.nõ deler. .
Cercius canon dicit. ꝙ ſi qs ↄtra naturam
peccauerit et eſt clericus.deponi delet vel reli⸗
gioni tradi ſi coꝛrigibilis appareat ad ꝑpetuam

pniam ꝑagendam. ſi laicus ercõmunicari eta

Apoſtien
unlſili
lgnenm
annarrege

OAlinsgſis

ppnimnt
amgſiin
tpiinöktet
etgiriis

inns

m deunpene⸗

ſs nncspen⸗
Pirnmti
UNCKeicn.
Ceak genan
Kräenccrn
ſabenesſtrn
Ponnscſi
dimieatet.,1,
ſpemmoſenn
leopiti.
VDelin’ge

ſlepſntn
xtent iczpius

Pycerinus

euftliis

Doecind,

ſerlolevse
ſeleamcegl
Meutebliod
Wildigete,
fganelier

elſchnanti
aſat
„Csntann
ſbirennn

d ornlini
nutmofimd

miannimmnal

aenctsdn
ragnä nig
mene Siſthnii
Nssidendt
la manmirnii
eina Mnndi

eimiratenn

inikfünmgil
1niiener nanch

tamienimnſfng
Glenn aet.

itglac⸗ ad⸗

gtinti
Mint inii
Cti ennn
artenmncd
won ninin
Gta mi ie

Capitulum xxi.

cetu fidelium vſq; ad cõdignam ſatiſfactionẽ

delet fieri alienus. de exceſſi. p̃la. clerici. Jñge
qð notat infra eodẽ. verſi.qᷓ̃drageſimꝰ.hoc aũt
viciñ maius eſt q;ᷓ ſi quis matrẽ cognoſceret.
xxxiij.q.vij. adulterij. .
Auartus ꝙ ſacerdos qͥ intereſt clãdeſtinis
nuptijs triennio ſupendit.a ſi hoc culpa exige⸗
rit grauius puniaf.de clamde.deſpon. cũ inhoi/⸗
bitio. Der ↄſtitutõnes aũñt legatoꝝaplice ſedis
in puincia tales ſiue ſint clericici ſiue laici.ad
ſedẽ apłicam ſunt mittendi.nõ dicũt tamẽ ꝙ

ſint ercõicati.ſed ꝗ;citra ſedẽ apłicam abſolui

nõ pñt.intelligas iu a peccato. Cõſuetudo tñ
in pleriſq; locis tales excõicatos reputat qᷓuſ/⸗

q; ꝑ ſedẽ apłicam fuerint abſoluti.puto tñ ꝙ

aſſignanda ſit dies talibo infra quã iter arripi⸗

ant. q elapſo ſi nõ obedierint.ſunt ad hc ꝑ cen⸗
ſurai eccleſiaſticã cõ pellendi.Et exquo ꝓpter

hc ligati erant.nõ debent abſolui quſq; iter ꝑ
fecerint. ar. de aꝓpella. queſtione.

Quintus.ꝙ ſi qͥs votũ ſimplex violauerit.

mibo annis penitere dʒ. xxvij.di. ſi vir.

Sextus.ꝙ ſi s excõicatus celebꝛauerit.triẽ

nio penitere debet. et a vino et carnibus abſtine
re. xi.q.iij.de illis.

Septimus.ꝙ q̃ aliñ iniuſte accuſat ad moꝛ
cem. xl. dies in pane et aqua.et per ſeptem ſe/

quentes annos peniteat.et lvc ſi accuſat occi
ſus ſit.ſi vero membꝛũ tm̃ ꝑdidit ꝑ triennium
te accu. accuſaſti.

QOcaiu. ꝙ quicũqʒ filiã ſpiritualẽ vel cõma

nẽ ſuã cognoſcit.ꝑ.vij.annos pemiteat.⁊ ei cõ
ſentientes ſiłr. xxx.q.iij.nõ opoꝛtet.

Nonus.ꝙ ſi qͥs deſponſatã alij duxerit.eaʒ
dimittat.et.xl.dies in pane ⁊ aq̃ ieiunet.et ꝑꝓ
ſeptẽ annos ſequentes peniteat.de ſpon. duo.
accepiſti. . .
Hecim. ꝙ q̊ cognoſcit duas cõmarres ſo
roꝛes ſiue viuatvxoꝛ ſiue nõ ad minꝰ.vij.ãnis
peniteat. licʒ plus deberet. xxx. q. iii:.ſi pater.
VHndecimus.ꝙæ hvnncida volũtari ſine ſpe
reſtitutõis deponit᷑.et ſepteʒ annis peniteat.l.
di. miroꝛ.
Duodecimꝰ.ꝙ caſualis ꝑ quinq; annis pe

niteat. l. diſ.eos. er duobo ſequentibo capi.
TKredecim'. ꝙ ſi hoc factũ ſit ꝓpter neceſſi/
tatẽ eutabilẽ. ꝑ duos annos dʒ penitere.l. di.
ceæ his clericis.ſi eſſet ineuitabilis in nullo im/
putaref l.di.qꝛ te.qð verũ eſt quo ad ſpeccatũ
ſeclqad cautelã et innocentiã ſuã eccleſie oſtẽ⸗

dendã bonũ eſt penitere. de vvmici. c. ij. F. f. Sʒ
et ſi qͥs ꝑ inſaniã cõmittat homicidiũ nõ impu

tatur. iij.q.ix. indicas.xvi.q.i.aliquos.er.c.illi.

et. c.ſi ͥs inſaniens.Qui vero etiã intuitu di/

ſopline incaute pcutiendo occidit. deponit. de

lvmici.pᷣſpyterũ.xv.q.v.ſi qsnõ iratus.ſʒet

qui ligatum latronem interſicit deponitur. de

lvmici.ſuſcepimus. “
Quartuſdecimꝰ.ꝙ matricida per x.annos
peniteat ᷣm foꝛmã ſatis aſperã traditã.xxxiij
q: ijj.latoꝛẽ.vxoꝛicide aũt imponit maioꝛ pnia.
talis eni et qui dñm occidit nunq; equitat net
vehiculo depoꝛtat.vt ptʒ.xxxiij.q.ij. admonere
et.c.quicũq;.Quare dixit Hug.qꝙ maiꝰ pecca

tum eſt vxoꝛicidiũ q́; matricidiũ.cñ grau pu

nitur. ar. xxiiij. q. i. nõ offeramus. Ald ↄtra.
ideo maioꝛ pnĩa imponit᷑. q ꝓmptioꝛes ſunt

lviĩes ad occidendas vxoꝛes q;ᷓ matres. ar. ff.
de penis.l.aut facta. S. ſi.

Quintuſdecimus eſt. ꝙ piurus p.xl. dies

in pane et aq̃ ⁊ ꝑ ſeptẽ ſequẽtes annos penite

at.⁊ ſꝑ dʒ eſſe ĩ pnĩa.ſ.interioꝛi.vi.q.i.qͥ cũq;.
Sextuſdecimꝰ.in falſa mẽſura.xxx.dierum

in pane et aqua pnia eſt imponenda. de cõtra⸗

hen. emp. vt menſure.
Decimuſſeptim.ſi qͥs ſolenniter penituit.
de pe.di. v. ſi qͥ vero.
Decimuſoctau.qͥ deuotã ſeu monialẽ ↄgno
ſcit. r. annis peniteat.ðet ipᷣa ſilx pnĩaʒ agat. ſᷣm
foꝛmã traditã. xxvij.q.i.de filia.et.c.deuotã.l⸗
Decimuſnon.q cãtat miſſam ⁊ nõ cõicat
vno anno dʒ penitere.et interim a celebꝛatõe
miſſarũ ceſſare dʒ.de ↄſe.di.ij.ręlatũ.
DNigeſim.ſacerdos qͥ moꝛtuũ clericũ inuol
uit in palla altaris.x.annis et quinq; menſib
peniteat.Diaconꝰ vero triẽnio et dimidio ſi⸗
ue ſex menſibi.de ↄſe.di.i.nemo ꝑ ignoꝛantiã.
Digeſimuſpꝛimꝰ.q̃ cõmittit ſacrilegiũ invi
olando eccleſiã vel criſma.ſeu calicẽ ſacrũ pollu
tis manibo accipit vel ſił ia cõmittit. annis.vij
penitet.in duobo pꝛimis nõ intrat eccleſiã.et
vſq; ad quartũ nõ offert ⁊ tribo diebo in ebdo⸗
mada a vino ⁊ carnibo abſtinet ieiunãdo.ſʒet

et poſtea redijt ad vomitũ.x.annis peniteat.

alia cõſideranda ſunt.ſicut hvc plenius inueni

2

tur.xi.q.ij.de viro.
VNigeſimuſſecundus ſi ꝑentes frangũt ſpõ
ſalia filioꝝ triẽnio ſeꝑant᷑ a cõione filij ſiłr ſi
in culpa ſunt.ſed filij fm ꝓmiſſionẽ factõ ↄtra
xerunt.ercuſant᷑ vtriq;.qᷓ ad penã eccleſie intel
ligas. nõ qͥ ad reatũ exquo deder̃t oꝑam in cõ
ari. xxxi.q.iij.ſi qͥs ꝑentes.ar.de pe.diſt.i.

VNigeſinuſtercius.qͥ ducit in matrimonium

quã polluit ꝓ adulterin.v.annis peniteat.xxxi
q.i.ſi que vidua.
Nigeſimuſquart.ꝙ maledicus ↄtra deuʒ
vel aliquẽ ſanctoꝝ ſuoꝝ linguã ſuã publice in
blaſphemiã relaxans dʒ agere pniĩaʒ.p.vij.eb⸗
domadas.ſicut habet᷑ de maleð.ſtatuimus.
Nigeſimuſquintus.in ſacerdote denudãte

illũ qui ſibi cõfeſſus eſt verbovl ſigno.qꝛ deber

m iiq

——

Titulus decimulſepti.

a ſacerdotali officio deponi ad agendam penitẽ
ciam ꝓpetuam in artum monaſteriũ detrudi.
pe.ði.vi.ſacerdos. .
Nigeſimuſſextus.q cõpulſus ↄditionaliter
Piurat.ſi liler ſit.xl.diebo in pane ⁊ aq ieiunet
et ꝑ.vij.annos ſequẽtes peniteat.ſi ſeruus ſit

tribo annis.xxij.q.v.qui cõpulſus.

Nigeſimuſſeptim.q̃ ꝑiurat in manibo epᷣi

vel in cruce ſacrata tribo annis.qͥ nõ cõſecrata

vno anno peniteat.qͥ coactus ⁊ ꝑ ignoꝛantiam

tribo qᷓdrageſimis.xxij.q.v.c.ij. .
HNHigeſimuſoctauus.qͥ ſciẽter falſum iurat ł
aliñ iurare cõpellit.xl.diebus ieiunet in pane
et aqua.et ꝑ ſequẽtes.vij.annis peniteat.xxij.
q.v.ſi quis cõuictus.
Digeſimuſnonus. q̃ͥ in dicendis lvꝛis ca⸗
nonicis ⁊ alijs officũs diuinis a ↄſuetudie me
tropolitane ꝓpꝛie eccieſie diſcrepat.vi.mẽſibo
cõmunione pꝛiuat᷑.ſi ex cõtemptu loc accidat.
xij.diſt. de hiUs.
Crigeſimus.ep̃s qͥ oꝛdinat ſine iuſta cauſa
clericũ inuitũ abſolute vno anno ſuſpenditur.
Crigeſimuſpꝛimꝰ.epᷣs qui coꝛrectõʒ de vendi⸗/
tõne myſterioꝝ diſſimulat.ouobo menſibo. ſa
cerdos qᷓttuoꝛ.diaconi et ceteri ad arbitriũ iu⸗
dicis peniteãt.i.q.i.quicqͥd inuiſibilis.
KTrigeſimuſſecund“. ſoꝛtilegus.xl.dieb pe⸗/
niteat.ex᷑ de ſoꝛtilegij s.c.reqͥſiſti.
Krigeſunuſterci. qvidet in aſtrolabio. duo
bus annis penitet.de ſoꝛtil.c.er tuarũ.
TCrigeſimuſquartus. ſi ꝑ negligentiaʒz aliqͥd
de ſanguine xp̃i ſtillauerit in terrã.i.tabulã ter
re adierentẽ. lngua lambat.et tabu la radat᷑.ſi
nõ fuetittabula locus cõradat et cauando cõ/⸗
buratur.et cinis iuxta altare recõdatur.et ſa⸗
cerdos. xl.diebo peniteat. Si ſuꝑ altare ſtil la⸗
uerit calix.ſoꝛbeat miniſter ſtillã et tribo diebo
peniteat. Si ſuꝑ lint vxũ altaris et ad aliud ſtil
la puenerit. vij. diebus ſi vſq; ad tercium. r. ſi
vſq; ad quartũ. xx. diebus peniteat. et lint xa⸗
mina que tetigerit ſtilla tribo vicibo miniſter
abluat calice ſubterpoſito et aqᷓ ablutionis ſu/
mat.vel iuxta altare cõda:.ſi ſine ablvmina⸗
tõne ſumi nõ pᷣt.de ↄſe.di.ij.ſi ꝓꝑ negligentiã.
Krigeſimuiquintus.ſi p ebꝛietatẽ welvoꝛaci
tatẽ euchariſtià euomerit.xl. diebo ſi ſit laicꝰ.
clericus aũt.lxx. diebo.eps.xe. diebo peniteat.
ſi ꝓpter infirintratẽ lvc accidit. vij.diebus, de

+

oſe di. ij.ſi ͥs ꝑ ebꝛieratẽ.
Crigeſimuſſertus. qui pꝛeſt byterũ interfece
rit. xij.annis pemiteat.de pe. et re. c.ij.
Krigeſimuſſepnimus. qui comũ rel areã vo
luntarie ſuccendit ſublata vel incenſa oĩa reſti
tuaet trin annis peniteat. er de iniurijs. c. ſi
qus colnij. Canon tñ dicit ꝙ ſiex odio wel

vindicta lvc fecerit.excõicari debet. nec abſoluf
tur quouſq; ſatiſfecerit. pnia autẽ imponit᷑ vt
hieroſolymis vel in hiſpaniã vadat.in vei ſer⸗
uitio ꝑ annũ integrũ moeaturus. Si qͥs archi⸗
eps vel epiſcopus hoc relaxauerit.damnũ reſti
tuat.et ꝑ annũ ab officio epᷣali abſtineat.xxiiᷣ.
q.viij.peſſimã.lvdie poſtq;; denunciati ſunt nõ
poſſunt abſolui citra ſedẽ apoſtolicã. de ſen.er.
tua nos.
Crigeſimuſoctauꝰ.qui cõicat heretico inſci⸗
anno vno peniteat.qui ſciẽter.v.annos.Qui
Pmittit hereticũ cantare miſſam ignoꝛãter.xl.
dies. ſi ꝓ reuerẽtia eius ꝑ annũ.ſi in ſubuerſi
one fidei tanq;ᷓ herericus dam nat᷑.niſi p.xr. an⸗
nos peniteat. Si qͥs receſſerit ab eccleſia ad he
reticos fugiẽs et alios ad lec idẽ faciendũ in/
duxerit.xiᷣ.annis peniteat.tres extra ecdeſiã.
vij.inter audiẽtes.duos extra cõionẽ. et ſic. xij
anno cõmunionẽ ſine oblatõe ꝑcipiat.xxiiij.
q.i.ſi quis dederitt
Trigeſimuſnonus.qui ignoꝛanter cogno⸗
ſcit duas ſoꝛoꝛes.vel matrẽ et filiã.vel amitã
et neptẽ.vij.annis peniteat.ſi ſcieter ꝑpetuo ca
ret cõiugio.xxxiiij.q.ij.ſi qᷣs cũ duebb.
Quadrageſimꝰ.qͥ cũ brutis coierit.plus q;

p. vij. annos peniteat. Idèe ꝓ inceſtu. xxxiij.

j.c. hoc ipᷣm. et. S. ſequentibo.
Quadrageſimuſpꝛimus.patronus qui res
eccleſie dilapidat.anno vno penitet xvi.q vi.

*

Quadrageſimuſecũdus.qͥ luſtrat wmũ ſu
am cũ magicis ⁊ incantatõibo.v. annis penite⸗
at.xxvi.q.v.ꝗqᷓ Diuinatões.et.c.nõ liceat.
Quadrageſimuſtercius.ſimus comedat coꝛ
pus chꝛiſti.ſacerdos.xl. dies peniteat.ſi ꝑdidit
triginta dies.de cõſe.di.ij.qui bene. Si incau/
te dimiſit. ;uis nihil nefandũ inde acciderit.
tribo mẽſibus ab officio ſuſpendetr᷑.de cuſtodia
euchariſtie.eo.c.ij.
Quadrageſimuſquart qui iurat nõ facere
pacem cum ꝓximo ſuo.anno vno peniteat.et
ad pacem redeat.xxij.q.iiij.qͥ ſactco.
Quadrageſimuſquintus. ꝓ piurio. adulte/

rio.et lvmicidio dant᷑ regulariter ſeptẽ anni.

Idẽ te foꝛnicatõe licernõ ita aſpera pnĩa iniũ
gatur.xxij.q.i.pᷣcauẽdũ ałs incipit pᷣdicandũ.
xxxiij.q.ij.vcipm.eęt..ſequenti.
Quadrageſimuſſe xtus.qui ſciẽter rebapti⸗

ʒatur.vij.annis penitet faciẽdo tres quadra⸗

geſimas.et feria qrta ⁊ ſerta in pane et aq̃ ieiu
nando.ſvt ſi ꝓ vicio hereſis fecerit. ſi aũt p im
mundicia.i.ꝓ ſalute coꝛꝑiſobtinẽda.vt de axo
ſta. c.ij.tribo annis peniteat. cõſe.di.iiij.qui
his.et talis qui baptiʒatur vel etiam cõfirmaf
ſit de foꝛo ercleſie et cogit fieri regularis.de cõ⸗
ſe. di. iiij. dictum eſt.

“ ilitliibtrit
tlininon
(mnicdinrlisr

Wiſatlrhe

orcrrecnos

Cnnrdhnal
ohiaenitan
ge. Cdneend
nipliennian
enipue ſumiſn
elorcitoſons
ſediunordene
ſeetalqdiſoen
lontfinſace

(ͤlaprzeiwl
Melöſeſionis
ſſenmelige

D

Unelelrerſi
ſe ſarſſot.
uaeſttneſag

lſf .
Vnadic ect
Paiſchei
ſpefreno⸗
NRüinreni
dalggdret
eſtdeſeraſan
gſtenmnn
ſanuneinedi

dnmade

jaen
1 girin

ns. Nuge
nong
Müsineht

e ipreiru

' in i
oN d
mimu ſi,
mi nim ,
Iisina,
an

tione et ſigillo cõfeſſionis.

Decela
. Capitulum. xxij.

E celatõe confeſſio
nis. Nota pᷣm Cv.in.iiij.di.xxi.ꝙ
audies cõfeſſionẽ tenet celare eam.

erit exterius.eſt ñ⸗
ñ ſicut deus vĩ cõ⸗

. .

uia in ſacramẽtis id qðs
m ei qõ gerit interius. vñ ſi⸗
ti tegit peccatũ interius.ita et ſacerdos dʒ
erterius. Oñ tanq; violatoꝛ ſacramenti
fen ionis. Et ẽ alia rõ.qꝛ.ſ.lv/⸗
attrahunt ad cõſeſſonẽ et
vñ etſi aliqõ piculũ futu-
iret᷑ ſolũ ꝑ cõfenſionẽ.vt de
icoꝛrũpit fideles.vel de mrimomo
lũt cõtra yre.vel e ꝓditio
hoc debet reuelari cõfeſſio.
ſ.vt quidã dixerũt ſed fal
ere eos qͥ cõfitent. vt
ſiſtant. Et pᷣlato dicere. ꝙ vigi⸗/
ſuũ.et hmõi ſine vlla reueiatõne
d ſi iudex inquireret ab aliq̃ an
q de tali materia.ĩ ↄfeſione.vel ꝑ ali
um modũ.dicit guił.ꝙ ſi ſp̃t decliare aliomõ
cẽ.õt rñdere nihilinde ſcio.qꝛ ſub⸗
lvmo. vel eriã nihil ſcio eriã ꝑ cõ⸗
igit᷑ tibi reuelandũ.Sicut ex
De die illo et hoꝛa
lligiẽ reuelan⸗

eſt reuelatoꝛ cõfe⸗
mines ꝑ hoc magis
ſimplicius cõſitent

Ublcito. ꝗ quidã vo
ne fienda.nõ ꝓpter
ad inpediendũ mal
ſum eſt. Debet aut mon
obuient vel de
let ſuꝑ gregẽ

intelligit vt
feſſionẽ.qð intelligit tib
pomit᷑ ulud Oath. xxiij.
nemo ſeit nec filius lvvĩs.et inte
dum nobis. vel nihil ſcir. inq;tũ homo ꝑ ſciam
acquiſitã. et ſi ſciat p inſuſam. pᷣt etiã
re. Sed necetiã ᷣm Pe.de pal.in
licentiã aut pꝛeceptũ cuiuſcũq; ſuꝑioꝛis
pena excõicationis licet re/
Rſigillũ cõfeſſionis eſt de iu
re diuino ⁊ de neceſſitate ſacramẽti. papa aũt
licet aliqñ diſpenſet in pᷣceptis diuinis.vt invo
tis. nõ tñ in ſacramẽtis pᷣt diſpenſare. vt ꝙ qs
cõfiteat. O.ð dictũ eſt cela /
is eſſe de ſacramẽti neceſſitate.
lligit.ꝙ nõ ſit verũ ſacramentũ.etiã
tiq; verũ ſacem eſet ſi ſacer/
dos reuelaret ſicut etiã ſi deus nõ tegeret quia
ipᷣe nõ ſatiſfacit. Sed dicit celatio cõfeſſionis
ve neceſſitate ſacramẽti.quia natura ſacramẽ/⸗
ti neceſſitat eñ ad celandũ. Natura dico et q;⸗
tum ad id qo eſt ſacramentũ. qꝛ fit in occulto
ſolus cũ ſola.et q;tũ ad id qð eſt ſacẽ̃m et res
ſcʒ pnĩa interioꝛ.que etiã eſt occulta. Et qtuʒ
ad rẽ tm̃.remiſſionẽ pctõꝝ. Nota pᷣm pe.de
palu.qꝛ qð dicit ti. ꝙ occultatio cõfeſſionis
eſt de eſſentia ſacramẽti nõ ſic eſt intelligendũ
ſit eius materia vel eius foꝛma.ſed ꝙ eſt de
natura eius obligatio ad occultationẽ. Sicut
ſi diceremus de eſſentia leuis..eſt ferti ſurſum

etiã pape factũ ſub
uelare cõfeſſionẽ.q

nõ baptiʒet̃ vel nõ
tionẽ cõſeſſionis eſſe

velde eſſentia matrimon eſt reddere debitũ.

ideẽ obligatio ad hocißm. Eſt ãt peccatum

moꝛtale reuelare ↄfeſlionẽ.qꝛ cõtra ius dininũ
et poſitiuũ. vña grauiter punit ab eccleſia.s
de iure antiqᷓ debet talis deponi.et oibo diebus
vite ſue ignomimioſus fieri ⁊ ꝑegrinari.d pe.
di. vi. ſacerdos.ſed ſᷣm decretalẽ.ex de pe.et re.
omnis.debet deponi.et ad agendũ ppetuã peni
tẽtiã in artũ monaſtenũ detrudi.ſᷣm NHoſti.ſa
ciet pꝛimã certo tꝑe ⁊ exinde aliã.Sed hec pe
nitẽtia imponẽda eſt in iudicio.qñ qins ↄuin⸗/
citur de hoc vel fatetur in iure. Naã ałs in foꝛo
pnĩe videt᷑ eſe arbitraria pnĩia ꝓ hmõi pecca⸗
to ſicut ꝓ alijs peccatis. H

De licentia autẽ con .i.

fitentis quis peccatũ ſuũ poſſit cõfeſſoꝛ alteri
maniteſtare pᷣm tlv.et Pe.Camẽ nõ debet vti
tali licentia niſi ad vitandũ aliqðᷣ malũ.Cene
tur autem ille cui aliquid reuelatur de licentia

penitẽtiſ nõ reuelare ſed illud celare niſi foꝛte
peccatoꝛ velit ꝙ ille abſolute et libere ſe ciat. it
centiam tamẽ quã dat penitens cõfeſſoꝛi de re
uelando q;tumcunq; generalis. nõ intelligit
niſi ad bonum cõſitentis. pᷣm Pe.de pal. Et
nota ſᷣm PBe.de palu.qꝙ ſi iudex diceret alicui
capto ꝓ malificio.da licentiam cõfeſſoꝛivt di
catſi còfeſſus es de lvc vel e illo.nõ tenet᷑ da⸗
re necex lc ſuſpitio debet haberi cõtra eum de
delicto. quia foꝛte hoc facit ꝓpter vitandũ ſcan⸗
dalum. Sed etſi daret licentiã cõfenſoꝛi. ſic li⸗

centiatus nõ debet dicere peccatum illud ſi cõs⸗

miſiſſer. Item ſi pꝛelatus pꝛeciperet cõfeſ⸗
ſoꝛi vt dicat ſibi peccatum alicuius.quod eſt o⸗
mnino occultum. etiam ſi cõfeſſus vediſſet licẽ
tiam ipi vt diceret. nõ tenetur obedire vt reue

let illud. quia pꝛelatus nõ eſt iuder occultoꝛũ.

imo etiam ſi cõfeſſus eſſet diffamatus de illo

peccato. er per infamiam ꝑueniretilludad co⸗/
gninonem iudicis. q;uis ipᷣe cõfeſſus interro⸗

gatus a iudice ſiue pꝛelato teneretur ſe mani
feſtare. tamẽ cõfeſſoꝛ eius etiam habita licen⸗
ria ab eo dicendi. nõ tenerur obedixe iudici ſibi
pꝛecipienti vt dicat ſi ſcit. nec debet dicere. qe
foꝛi non miſcendi.ſ. cõtentioſus et penitentia⸗
lis. Sed ſi cõfeſſoꝛ ſcit peccatũ alicuius non ſo
lum per cõfeſſionem. ſed etiam per alium mo
dum. puta. quia vidit vel audiuit poteſt dicere
qpillud vidit vel audiuit per talem et talẽ mo⸗

dum. dum tamen nõ dicat id ſcire per cõſeſſio

nem. Mec refertvtrum prius cõfeſſionem au
dierit. et poſtea per alium modum ſeiuerit vel
ecõuerſo. In quo caſu.ſ.ſi pꝛius ſciuit peccatũ
anre cõfeſſionem nõ opoꝛtet ꝙ ꝓteſtetur ſe nõ
recipere illud in cõfeſſione.quia enam ſine pꝛo
teſtatione dicere ptq;tum extra chemnon/ ſcit.

Titulus decimuſocta.

Nec tamẽ hinõi dicere delet ſine magna can⸗/

ſa er rõnabili. Item vᷣm eundẽ Pe.cum cõ

fenio nõ auferat cõfeſſoꝛi ius ſuũ.nec cõſerat

ei ius nouũ in alio foꝛo.quicqͥd videt cõfeſſoꝛi
faciendũ vel omittendũ ꝓ bono ipᷣius cõſiten⸗
tis vel ꝓ bono cõmuni.pᷣt facere vel omittere.
dummõ ꝑ lboc nõ reueler᷑ cõfeſſio.ad qð ſoluʒ
obligatf.licʒ alias id nõ eſſet facturus.vñ ſi per
cõfeſſionẽ pꝛioꝛis vel alteri ſcit abbas. ꝙ nõ

expedit pꝛioꝛi tenere monaſteriũ. et ſit talis.q̃

alias ad libitũ pᷣt amoueri,expectet quouſq; ſi⸗
ne nota reuelatõis poſſit eũ amouere. et tune
ſtatim a noueat. Cum eni ec audiẽtia cõfeſſio
nis obliget᷑ ad medendũ aie penitẽt.ſicut me
dicus.abſq; tñ reuelatõe cõfeſſionis.exquo a⸗
liquẽ in curã ſuſcipit.tenet᷑ ei dare remedium
ↄtra recidiuũ.⁊ ſic ĩ ꝓpoſito q;cito pᷣt amoueat

n⸗ etiꝗ amouere poterat. Si aũt talis erat qᷓ
inꝛ iuſta cauſa a noueri nõ poterat.cũ audiẽ⸗

tia cõfedionis nullũ ius p̃ᷣleat ſibi in alio foꝛo

in quo nõ cõſtat ſibi vt iudici.amouere nõ pᷣt

idem Civ. Itẽ q na pᷣlatus licentiã in rãdi
villã ſeu ciuitatẽ.ſub ſito ad libirũ cõcedere pᷣt
vel negare. liq; ałs non eſſet negaurus ꝓpter
Riculum qð ex ſola cõfeſſione nouit negare p̃t
dum tñ ex loc ſuſpitio non oꝛiatf᷑. In occulto
tñ ſem ꝑ monere pr illum qui cõſeſſus eſt. qꝛ
lvc nõ eit reuelare cõfeſſonẽ. Similiter cu
ratus poter cõ eſſionẽ nõ pᷣtnegare cõfeſſo cõ
munioné.qñ alias eam dare tener᷑.puta in pa
ſchate. Ahas ſic dicens. Hõ teneoꝛ nunc tibi

dare et nõ obijciens de crimine cõfeſſo. nõ per

lvc dieit reuelare cõfeſſionẽ. Sed ſi cui cõque
renti cõtia ſuũ parochialẽ ſacerdotẽ.quia non
vult ſibi dare euchariſtiã ipe ſacerdos diceret
coꝛꝗ alijs.ꝙ hoc facit.quia habʒ peccatũ a quo
ipe nõ poteſt abſoluere. et ipe nõ vult ire ad e⸗
piſcopũ.ſoc eſſet reuelare cõfeſſionẽ.quis ipe
nõ intenderet hoc.quia grauitatẽ peccati erpſ
ſit. hec He. Et idem eſt cum dicirſe audiſle
quendã noiando eũ et nõ abſoluiſſe. Similiter
de epo qui ꝑ cõfeſſionẽ nouit coꝛruptionẽ mo
malis.qᷓ petit benedici.quia aut eſt caſus in qᷓ
tenet᷑. et tunc negare nõ delær. qꝛ ſi ꝑ ↄfeſſio⸗
nem eiuſdẽ ſibi ↄſtat.non tñ ſibi cõſtat vt iudi
ci in illo foꝛo in qᷓ ſicut ab oꝛdinario monaſte⸗
rij vetit benedictionẽ et q̃lilet ꝓ ſeipᷣa. Si aũt
c ſcit ꝑ cõfeſſionẽ eius qͥ vidit vel illius qui
ea coꝛrumpit.nõ ſufficiẽter cõſtat.etiã ſi extra
cõfeſſionẽ dixit.vñ negarenõ deber. Si ant a⸗
lias ſcit. nõ tenet lenedictionẽ impꝑtiri. et p̃t ſi
ne reuelatõe cõfeſſionis negare.ita ↄfirenti ſi⸗
cut nõ cõfitenti. Et qõ dictu eſi de lenedicriõe
mon ialiũ.ſ. virginali. idẽ eſt de lenedictõe ab/
kati ſarũ cũ virgines pficiunt qð tñ nõ eſt ne/
cæinlariu virginé.ſ.pfici virginibo et non aliam

Ham et vidua pt eſſe abbatiſſa. ſent Pagla

mater Euſtachij.tñ abſurdũ eis videt
nialibus benedictis poſſit abbatiſſa Baena,
rensilla benedictõe.ſicut etiã ᷣm iura ꝓfeſſis
nõ dʒz nouitia pᷣferri in abbatiſſam. imònee
fene tacite nec expꝛeſſe. de elec.capi. indemni
tatibo. in pꝛin. li. vi. Quia tñ qð nõ hibinun
eſt cõceſſum eſt. ideo videt ꝙ benedictio abba
riſſarũ quaruincũq; nõ requiratvirginitatẽ ma
gis q;ᷓ abbatũ.cũ nõ ſit iure cautũ.ſicut de lene⸗/
dictõne virgmũ.ec Pe.de palu. Similiter
q homo lilerã electionẽ habet. licʒ ꝑ ſolã cõfeſ
ſionẽ ſciat aliquẽ indignũ ad pᷣlaturã ad qus
eligif. quẽ alias putabat dignũ non dʒ eligere
ex ↄſcĩa ſibi ſic dicrante.q; eligẽdo ſcienter di

◻☚

gnum vel indignũ negociũ gerit᷑ inter ipᷣm et

eũ. vñ pᷣt etiã er his que ſcit vt deus iudicare

in ꝓwſito. Sed lene putarẽ ꝙ pateret᷑ penas
iuris.puta ꝙ eſſet pꝛiuatus voce eligendi.eta
fructibus ꝑ trienmũ ſuſpenſus.qui eligeret il⸗
lum ouẽ ſcit vt deꝰ indignũ ſed neſcit vt mo
quia de his qᷓ ſcit hvmo vt deus ſolũ habet denz
vitoꝛẽ nõ vvminẽ et hmõi.DPe.Quãuis autẽ
dimidiando cõfeſſionẽ nõ ſit ibi ſacramentũ.

tenetur tamẽ celare ſacerdos.quia pars:eſt ſa⸗

cramenti. Pe.

Qu teneantur ad ſi ſ. ii.

gillum cõfeſſionis.dicit᷑ De.de pał.vbi ſupꝛa.

ꝓ ad celandũ cõfeſſionẽ tenet᷑ is ad quẽ cõfeſ⸗
ſio puenit licite vel illiite.mediate vel imme

diate.vñ et nõ ſacerdos qui in caſu neceſſitat-

audit de moꝛtalibo ⁊ wialibus tenet᷑ ad ſigillũ
cõſeſſionis. Atẽ interpꝛes quẽ penitẽs pſe ad
hilet. Atẽ qũi caſu audit. Itẽ is cui de licentia
cõfirentis reuelauit. Yrẽ qin ſe cõfeſſoꝛem fin⸗
git. Item latenter abſconditus cõfeſſionẽ au⸗
dit.qð eſt ſacrilegiũ ⁊ iniuriã facere ſacramẽto
Itẽcõfeſſoꝛ anteq; abſoluat et etiã cũ non ab⸗
ſoluit tener celare. Item nota ꝙ cumqͥs re
cipit ahqͥd ſub ſigillo cõfemſonis. ;uis ei non
fuerit cõfeſſus dicens illud.tñ ita delet ſecrem̃
tenere. ac ſi haberet in cõfeſſione.nõ quidẽ ra⸗

tione acramẽti quod ibi nõ eſt. ſed rõne pꝛo⸗

miſſi.ſi ꝓmiſit illud ſic celare.lve ſᷣm Llv. et
He e pal. Dicũt tñ tlv.et Pe.ꝙ homo non dʒ
aliqᷣd defacili reciꝑe in cõfemione. Addit auteʒ
Pe.de pał.ꝙ qui tradit qð accipit in cõ eſſio⸗
ne. ;uis nõ eſt cõfe ſio.videt᷑ tamẽ ſacere ir⸗
reuerenniã ſacramento. cum nihil ſit eque ce⸗
landum eo qð in cõfeſſione ſcitur. Sed ſimili⸗
ter cum aliqͥs accipit ab alio cõſiliũ recõmen⸗
dans vrillud ſeruet ſecretum. tenetur ad celãa⸗/
dum.et frangens moꝛtaliter peccat Ea tamẽ
que quia recipit ſub ſigillo cõfeſſionis et non
in cõſeſſione.nõ plus obligant q; cum quis iu

re⸗

iUlt ſnn

vle inln ſt

D
edwAtälisun

cͤſſinunſt
oninsenundn
nöpeninenns
lelanca tumppt
nitaten gueerl

dum oudtainc⸗
SDrrelteepena
Wnlnte

CNNNACαα

(ſnlociſfi in
Wph u
(ielerrat⸗

ettcfeſis wr
Arugenn
Aonntümnalag
Nennpinionen
ninvanti w

MuNmanima
(ſyroltamavela
MMnin wolo⸗
6koſtvlminus
Aninus weciol
fplſtnodl locun
Umnq; weſtct
muunommin cöſe
mninn wieſer

enbus zuis

iglnuirädert⸗

linn eſn
ſernenusd

MAqnsin ſer

tgrlniiſtung
Porderenilt
nginnndinie
neleſnoci⸗
lerirſtreuel
nchſtnclrgß

Nahnſlrnn
ninittim

N
nrndli
iet gerxie
ieiti
Hidteane
Los intiünte

presignid

en Jismn
Fiantkiichent
dnötiit
tmimiberten
bſoranidn
Immugan⸗
(eſma lbtl⸗
intäinduen
celmweniin
bitick. irp
ae5N
* ey/
Antii tget
wojfii nin
mmammt
nnm

li

Capitulum

rat ten ere ſecretum. vnde qñ iurauit tenere ſe
cretum aliquod malũ.qð manifeſtando cũ ałs

nõ po ſit impediri.illud malũ aufer vr pꝛodi⸗

tio aliq hmõi tenetmanifeſtare nõ obſtante

iuraméto. xrij. q. ii. inter cetera. Ata et quod
accipit ſub ſigillo confeſſionis et nõ in confel⸗

ſione.

Ad que ſe ertendat ꝗ.iii.

ſigil lũ cõfeſſionis. Dicit tho.in.iiij. ꝙ directe

nõ niſi ad illa que cadunt ſub ſacramentali cõ

feſſone. Indirecte aũñt ertendit ſe nõ ſolũ ad
ea que cadunt ſub cõfenſſione ſacramentali vt

peccata. ſed eriã oĩa alia ꝑ que poſet peccatoꝛ

rvel peccatũ depꝛehendi. vt ñi dicerer ꝙ nõ abſol
uit eũ.vel talis cuuus impedimentu cognouit

per cõfenſionem ſolum non eſt tali vxoꝛ. Mihil
ominus etiam aha que in cõfeſſione dicuntur
nõ percinentia ad cõfeſſionẽ ſummopere ſunt
celanda.tum ꝓpter ſcandalum tum ꝓprer pꝛo
nitatem que ex cõſuetudine ſequitur ad dicen
dum audita in cõfeſſione.Civ. Pe.de pal.
plenius pꝛoſequitur iſtam materiam dicens.
ꝙ directe et pꝛincipaliter peccata cõfe ſa et cir⸗/
cumſtantie inq;tum huiuſmodi ⁊ perſona ter
cia.cuin qua quis cõfitetur ſe peccane. cadunt
ſuh ſigillo cõfeonis.licet quidam loc negent

perſonacum qua quis cõfitetur ſe peccaſſe.

qð tamẽ ipᷣe repꝛovat.Et quãdo per locutionẽ
de peccatis cõfeſſis poreſt deuenire per ſe vel ꝑ
accidens directevel indirecte.vel per quemcũ
q;alium modũ in aliquã cognitionẽ vel ſuſpi⸗
tionem vel opinionem vel dubitationẽ de con
feſſo.vel inquantũ poteſt ſibi peruenire detri⸗
mentum vei in anima vel in coꝛpoꝛe. vel in woſ
ſeſſione vel fama vel amicis. vel poteſt per hoc
ſcandalum in populo generari. vel cõfeſſio ma
gis odioſa vel minus dilecta vel magis onero⸗
ſa vel minus pꝛecioſa deputari. debet conſeſſoꝛ
ab huiuſmodi locutõe abſtinere.Et quia raro
rel nunq; poreſt cõtingere.quin ex reuelatõne
peccatoꝛum in cõſeſſioneſcitoꝛumſet nõ per a⸗
liam viam poſſit ſequi aliquod de pᷣdictis incõ
uenienti bus.q;;uis foꝛte quãdoq; nullum con⸗
tingat.multũ debet cauere ꝙ nõ dicat peccata
audita in cõfeſſione.q;tumcunq; generaliter
loquatur.vel quomodo dicat.hec Pe. Et ma/⸗
giſter Omlertus dicit ꝙ cauendum eſt ne vn⸗

q;ᷓ dicat quis in ſermone vel aliqua locutione

Ego audiui iſtum caſum in cõfeſſone.ecvn
qᷓ; debet dicere in illa abbatia vł villa vel caſtro
in quibus audiui cõfeſſionem.fiũt multa pec⸗
cataet huiuſmodi.quia per hoc credunt ſimpli⸗
ces.ꝙ lvc ſit reuelare confeſſionem q;uis hoc
non ſit reuelarelõᷣm Pe.mſi ex huiuſmodi lo⸗
cutione poſſet peccatum alicuius depꝛehendi.

Dicendo autem. iſte cõfeſſus eſt mihi peccata

ſua nõ eſt reuelare.quia nilall wonit in palam.
quia ſi direrimus.quia peccatũ nõ habemc.

Sed dicendo fuiſſe ſibi cõfenuʒ de magnis et

mnultis.hoc eſt reuelare ᷣm Pe. Bona autem

alicuius opera que ſcit ex cõfeſſione. puta quia
eſt virgo vel quia nunq; peccauit inoꝛtaliter
huiuſmodi.licet dicere.niſi quia ex hoc ꝙ vnꝰ

laudatur de huiuſmodi. peccatum alterius q̃ſi
reuelatur cum nõ laudatur de eodem.quia qð
de vno dicitur de alio negatur. di xxv. qualis.
vnde ſi de vuobus cõfitentibus dicit confenoꝛ
de vno. ꝙ eſt virgo. ſtatim eſſet ſuſpitio cõtra

alium.ſi idem nõ diceret. lec Pe.de pał. Oñ

et DHmlertus dicit ſimpliciter abſtinendũ ab

huiuſmodi locutionibus.addens idem Om⸗
berrus. ꝙꝙ cõ feſſoꝛ debet etiam cauere ne vnq;
per aliquod genus peccati cõfitenti oſtẽdat mi
noꝛem familiaritatem vel ſignum minoꝛis di
lectionis. Alia que dicuntur in cõſeſſione nec
peccata nec valentia ducere in manifeſtationẽ
cõſitentis vt ꝙ in tali terra ſint bona blada et
hbuiuſmodi.nõ cadunt ſub ſigillo cõfeſſionis.
HNota etiam.ꝙ ſi confeſſoꝛ indiget conſilio

alrterius.niſi habeat licentiam a confitente de

perſona manifeſtanda. debet loqui ita obſcure
et caute et a remotis.vt nullo modo poſſit con
ſulens imaginari de perſona. vnde delet cõſide
rare hoꝛam et tempus idoneum. Nam ſi qins
audit cõfeſſionem clerici alicuius.quem vidit
qui habet conſulere ad pedes illius pꝛoconfeſ
ſione nec alius potuit aduenire. Si confeſſoꝛ
vadit ſu bito ad interrogandus illum de aliquo
caſu ſimoniaco et huiuſmodi. Nonne ſatis et
pꝛobabiliter et quaſi violenter habebit ille ſu⸗
ſpicari de illo clerico.Et ideo ĩ huiuſmodi ma
gna cautela adhibenda eſt. ꝙ ſi cõfeſſoꝛ neſci⸗
ret vel ſi non poſſet caſum erpꝛimere.ſuꝑ qua
indiget ronklo Krin ille cõſultoꝛ intelligeret
perſonam. et ipſa non vult ſciri.debet ire ad ali

os ꝓ conſilio.ꝙ ſi alium ſufficientem habere

non poteſt.nõ ſe intromittat.vnde et ipſe Pe.
de palu. dicit. ꝙ ſi non poſſet confiteri peccatuʒ
pꝛopꝛium niſi dicendo aliquid.per quod mani
feſtaret cõfeſſionem alterius.non cebet illud
confiteri etiam ſi eſet moꝛtale.ſed ſufficit tũc
contritio cum ppoſito confitendi.quando ha⸗
bebit copiam talis ſacerdotis cui illud pecca⸗/

tum ſuum confitendo non mamifeſtetur con/

feſſio alterius. Ratio eſt. quia foꝛtioꝛ eſt obli⸗
gatio ad celanduʒ q;ᷓ ad confitendũ. Si qͥs au⸗
tem in cõ feſſione reuelat credita et debita ſua ⁊
buiuſmodi. vtrum et quando ſacerdos poſſit
aliquid reuelare. vide ſupꝛa de confeſſione in
hac tercia parte.titu.xiiij.capi.xix.X Et quia

in clemen.cupientes.de pꝑe.dicit᷑.ꝙ cõfeſſoꝛes

Titulus decimuſocta⸗

religioſi delent facere cõſcientiã ſibi cõfitẽtibx
e ſolutionedecimarũ.alłs ſi ſcienter omittunt
ſunt ſuſpenſiab officio pdicatõnis onec faciãt
ſi comode pñt. Et ſi interim pꝛedicãt ſunt excõ
municati ipo facto.de qua ſcia excõicationiset
ſuſpen ſionis vide infra in ti. de cenſuris eccle⸗
ſiaſticis. Eſt ſciendũ. ꝙ ibi dici ꝙ hoc intelli⸗
gitur m Pau. de leaza. et Pe. de ancha. ſi ip̃i
cõfeſſoꝛes fuerint a pᷣlatis eccleſiarũ ſuꝑ hoc re
quiſiti.ſicut vc dicit expᷣſe in illa ce.de pᷣdica
toꝛibus. Si qs auũt vellet ſimpliciter intellige⸗
re cle. illã ſcʒ ꝙ teneant᷑ cõfeſſoꝛes facere ↄſciẽ
tiaim cõfitentibo etiã ſi de loc nõ fuerint requi/
ſiti. qꝛ de lvc alij c. ni dicunt.Cunc vidert̃᷑ ꝙ
ſumciat facere ↄſcientiã ꝑ iſtũ modi.ſ.ꝙ ſi ex
igerent.ſint parati dare ad mandatũ eccleſie.
als vt dictũ eſt nõ eſſet in ſtatu ſalutis ⁊ ↄten⸗
nunt pꝛeceptũ eccleſie.&t vbi eſt cõſuetũ dare
de toto facere ↄſciennã vt dent. Obi vero aliq
quota etiã ꝑua cõſueuit dari illã dent. Nectñ
videt ꝙ opoꝛteat facere ↄſciam mſi pꝛincipali
bus voinus. Hã filifamilias ſerin et hmõi da
re nõ pñt.Quid aũt ſit decima.qᷣbus debeat da
ri. et a quibo.vide ſupꝛa in.ij.te.ti.iiij.

CTitulus decimuſoctauus.de ſtatu pꝛedica⸗
toꝛum vbi ponunf ſedecim ꝓpꝛietates celoꝛũ
qbWuas debent halere pdicatoꝛes. et. xix. pꝛiuile/
gia pꝛedicatoꝝꝛ. Capitulum pꝛimũ.

α
Eli enarrãt glo⸗
riam dei. ps. xviij. Licet ᷣm ſu
perficiẽ lr̃e etiã verũ ſit.ꝙ celi
materiales enarrant gloꝛiã dei
ee moô q̊ dicit ꝙ opus laudat
magiſtrũ. Ex magnitudine eni et pulcritudie
et oꝛdine ⁊ influentiaet virtute celoꝝ cõpꝛehen
ditur gloꝛia et masnitudo dei qui eos creauit.
Fm illud Ro.i. AInuiſibilia dei ꝑ ea q facta ſũt
intellecta cõſpiciunt᷑. Camen pꝛincipalis ſen⸗
ſus eſt de apoſtolis et alijs pꝛedicatoꝛibus. de
quibus tria notantur.
Pꝛimo er a imilanione habent in ſe perfectio⸗
nem.quia celi. .
Secundo ex actõne habent ab eccleſia pꝛiuile
giatiõem.quia enarrant.
CTercio ex narratõe habent mere deterninatio
nem. gloꝛiã dei.

Aſſimilantur predica ſ.i.
toꝛes celis.qꝛ vt digne pᷣdicẽt debent hre cõdi⸗
nones celoꝝ ſpiritualiter.q̃s declarat dñs Yo.
w. cardin..ſcʒ.xvi.ſic dicẽs. Quales eſſe opoꝛ
teat coctoꝛes eccleſie diuinã laudẽ et gloꝛiã pᷣ/
dicantes.nõ ꝓpꝛiã.ſymplvniades noſter gra/

uide indicat dicẽs.Celi enanãt ⁊c. Celi inq;
nobileſ quidditate deterreſtri matenannug
Adam pꝓlapſus eſt nihil habenteſ. Sed fide ſa
cramentis et vita emuli. Chꝛiſti notant᷑ a pau
lo.i.Coꝛinth.penuł.dicente. Pꝛimus hmo
e terra terrenus.ſecundus de celo celeſtis ⁊c.
Celi pꝛoculdubio fiunt ſi ſicut ſunt loco officij

ſublimes ſic alti animo hominuʒ terrenoꝛum

quoꝛumlilet cõtemnunt inſultus ſicut ſcriptũ
eſt pᷣs.ij.Qui habitat in celis irridebiteos.

Nec ſanis eſt ſemel et bis cõſtanter egiſſe. ſec
demum pꝛopter mala dicta cedatur. cum celu
in ſuis circulis eriſtat perpetuo. vnde placuit

creatoꝛi celum quod tamẽ ſemper mouetur fir
mamentum nuncupare. Geñ.i. veruntamen

quia ab auditoꝛibus vel ſubditis ſuis quilibet

ſibi obedientie vendicat actus qui ſuo ſuꝑioꝛi
obediennam nõ exhibet. velut celum in ſuo mo
tu velociſſimum diuinis mandatis parendo.
etiam patenter ſe reddat myſtice Petro dice⸗

re.ij.tercio.c. Celi magno unpetu tranſeant.
Sciant inſuper hi quibus eos virtutibus wo⸗

ceat dec oꝛari.dum celi nuncupati ſtellatũ pla
netarumq; ſpecie mire loys intuenturxenuſtos
nõ ignoꝛantes ꝙ longeplures ſint ſtelle que a
nobisvideri nõ ponunt.qᷓ; queviſui patent.ne

queunt tamen numerari Beñ.xv. ?lid quem fi

nem dictum putent Eccleſiaſt. xliij. Bloꝛioſa
ſpecies celi gloꝛia ſtellarum.mundum illumi /

nans in excelſis wminus. Intus enim ange⸗
liſſint ſpecioſi coctoꝛes.vt vminibus exterius
awareãt oĩvirtute foꝛmoſi. Caueant aũt ſum

mopere ne obſcurentur dum foꝛtaſſis alijs ra
dijs q;ᷓ ſolar bus illuminari querunt ſeculari /
um litceris ſuperſue inſudantes.nulla enim
luce ceh ſplendeſcunt. que non oꝛiatur aſole.
Eccleſiaſtico teſte. Sol illuminans ꝑ omnia

reſpexit.et g oꝛia cvmini plenum eſt opus eiui

xlij. Par eſt vt iuſticie ſole runlantes ſolis ra⸗
dios tranſfundant in ceteros.vt verificetur il⸗
lud pᷣs.cxxxv. Qui fecit celos in inte lectu.va
leantq cum ꝓpheta alio auditoꝛes dicere. E⸗
ʒechie.i.Aperti ſunt celi et vidi viſiones dei.
Quia tamen nõnulli ſunt celi diuinis archa/
nis repleti.videant ne vbiq; ſe totos aperiant
Quoꝛundã enim oculi egri velut noctue limpi

dos ſolis radios ſuſtinere nõ valentes.in me⸗

dia luce cecantur. Quare celis pꝛudentia opuſ
eſt. ſicut ſcriprum eſt Pꝛouer.iij. Homin ſta
biliuit celos pꝛudentia. Ninc per & ſa. lxvi.idẽ
wminus ait. Celum eſt ſedes mea. Quo ſu⸗
pꝛa celos lateat magnificentia.iuxta illud pᷣs.

vii̊.E leuata eſt magmficentia ⁊c.Cunc erunt

vtiq; ſi fuerint ſperici figura perfecti capacit.n⸗

teq; maximi gemina videlicet charitate reple⸗

ti. oꝛdine diuino amantes dei.qᷓ creauit celus

erturlun

mlrhicl
irött
umnſin
nthen 1
ite
lerinn

1

uts

ss
un li
nmi n
lionge u
S
Ommnu
refinn
dminn
Celüairrmin
ſteben i
Gshungent
nmmenttn

Gevn n. ſeun

nitanlnni⸗

Aen ubb

felrimiterll
ſeonnirircd

iintieſedebl

emmeifſobona.

Geronneroen

ttreawns

Ptecicenatnn
Ekeettär
Ceduchem
fant dend⸗
Tmirhsſr
mrsfnn
rachſe
t alo N
Quitigigihe

airinignir
. re

Guhne
R un ppr por

Mnanmrais
Ptaaſitor

Moniäſaui

fidicede

Polegeribee
Mhme Jo⸗
Nllrrel
Ciſercercal
Uhanidin
Unlinpe
Gnihirag
ſamiun

—
ms iien
emn dei ane
Hrmn.mme
ne ne
NDNie
nnoi (enin
urninist
N
mide N
1 Ma
l nie
Nngenntſet
ebemen in
N mien
Mrien irln
d !

mninn
Crtiſnen,,
SS
znut

Capitulum primuũü

xerrãet quicquid celi ambitn cõtinet. Deſt.iij.

Carnales pterea vocat apłs.i. Coꝛinth.iij. s

nõ vt cõcoꝛdia celos.ſed velut beluas diſcoꝛdia
nutrit. Celi nempe oꝛdine ſuo inferioꝛa guber
nant. Nunqͥd ait Yob. xxxviij. Moſci oꝛdinẽ
celi ⁊c. Si vero ad lꝛã qñq; humana fragili⸗

tate vincente aut alia cauſa mouẽte. lis oꝛta
fuerit inter tales.mutuo ſe mitigẽt ſicut celi.q̃

alterutras malicdas tempert. elementoꝑ nui/
lu m aurxilin imploꝛãtes.de ᷓ bene exponituril⸗

lud ſancti Yob.rxxviij.vbi dicit. Quis enar⸗
rabit celoꝝ rões.et concentũ celi qͥs wꝛmire fa
ciet. Quinimo pꝛudenter attendãt ipᷣoꝝ offi⸗
cium foꝛe inferioꝛa regere plene vt libeat popu

lis cũ veritate diriſſe. Habuimus enĩ de celis
au rilũ et liberati ſumus.i.machab. xij. Licet

aũt eis cũ paulo celoꝝ natura ꝑductis ſuꝑflu⸗
os humoꝛes terreſtres attrahere collectas di⸗/
uitibus indicẽdo vt inde miſeri ſuſtententur.
Sic deus oꝑit celũ nubibo.et parat terre plu/⸗
uiã ps. cxlvi. Aliqñ etenĩ celoꝝ facies tegunt᷑
caligine vel nubibus aeris.ſed tñ et nunc lu/
men refundũt.et illis obſtaculis diſſipatis ſe
eſſe demonſtrãt qð erxãt. Quia nimirũ woctoꝛũ
vita talis eſſe ds.vt ſi ſepe malicia detrahentiũ
infamet. tñ ꝑ bona oꝑa et debitã patientiã ſan⸗
ctitatis lumẽ nõ ceſſet effundere.er moꝛdenti⸗
um rabie er bonis oꝑibo cõſideratʒ cõſumpta.
pateat euidenter nubiũ maledicta celos non
obfuſcaſſe ſed ſolũvolaſſe ab oꝛis latrantiũ ad
aures audientiũ. Sic exponat᷑ oꝛatio Salomo
nis. iij. Re. viij. dicẽt . Si clauſũ fuerit celuac.
Tandẽ talis ſit oĩs vira cocentiñ.vt ſicut celũ
intuẽtes ſingulos in admirationẽ ⁊ imitatõeʒ
atq; diuina pconia cõuertat. Scriptũ quiꝓpe
eſt. dalv ꝓdigia in celo a in terram. Yoel. j.

ODuicũq; igit his ſedecim ↄditionibo celoꝝ fu

erint in igniti. vere ſunt celi.qui enarrãt gloꝛi

am dei. bec ille.

Gecundo notatur .ü.

actus ꝓpꝛiꝰ ipoꝝ pᷣdicatoꝝ.et oe ẽ enarrare.i.
exta narrare alijs ꝑ pᷣdicationẽ qð intus intel⸗
ligũt.⁊ guſtã t ꝑ deuotionẽ. ſᷣm illð pᷣs.cxliiiq
Jemoꝛiã ſuauitatis tue eructabũt. Hoc aũt
omciũvt dicit᷑ de ſta.mona.c.qð dei timoꝛẽ. eſt
pꝛiuilegiatũ ab eccleſia multipliciter. Etr ponit
ſup dicto. c. Yo. an.xix.pꝛiuilegia ei*. Nꝛimo
q de qualibet religione pᷣt quis illud aſſumi.

eriã ſtatu clericali habita tñ licẽtia ſuoꝝ pᷣlatoꝝ

vt habet er de iudeis.qᷓ ſit Goff. Secũdo ꝙ nul
lus laicus ad hoc admittit niſi mitteref a deo.
qð tñ haberet ꝓbare ꝑ euidens ſignũ.vt moi⸗
ſes miſſus ad Pharaonẽ qui ꝓbauit perſigna

72

cio qꝛ nec cleric illud officiũ erercet.niſi miſ⸗
ſus a ſuis ſuperioꝛibo Ro.ix.Quõ pꝛedicabũt
niſi mittanf. Eoipo aũt quo alicui datur cura
animaꝑ.intelligit᷑ miſſus ab eccleſia quo ſaltẽ
ad ſuos ſubditos q bus pᷣdicare debʒ. Et ſic in
telligit dictum Gꝛego. di. xliij. ſit rectoꝛ. ibi oĩ
citur ꝙ officiũ pꝛeconis alias pᷣdicationis.i.

pꝛedicatoꝝ) ſuſcipit quiſquis cũ ad ſacerdotiũ

accedit.ſ.ad regimẽ eccleſie.ſRieligioſi mulii B
habent ex pꝛiuilegio pape. als ad epᷣm ptiner
lhmõi licentia. Quarto vt nõ clam ſed publice
pᷣdicetur. at:0Oι ⅛.. pꝛedicare ſuꝑ tecta. i. pu⸗
blice in aure audiſtis.i.ſecrete ait chꝛiſtus.vñ
de lereti. c. cum ex iniuncto.repꝛehendunt oc⸗
culta cõuenticula in actu pᷣdicationis vt ſuſpe
cta de lereſi. uinto vt pꝛeficiant᷑ pᷣdicatoꝛes
in eccleſijs cathedralibus ⁊ regularibo.vt quos
epiſcopi poſſunt in coadiutoꝛes habere. vt de of
fi. oꝛ. inter cetera. Abi enĩ dic tur.ꝙ inter cete
ra que ad ſalutẽ ſpectant populi chꝛiſtiani. pa/
bulumverbum dei maxime ſibi noſcitur necei
ſarium vnde epis mandatf᷑.vt viros idoneog
ad pꝛedicatõis officiũ exercendũ aſſumãt.potẽ
tes in opere et ſermone qui vice eoꝝ cũ ipᷣi nõ
valent lvc agere ꝓpter occupatõnes vel aliaz-
plebes ſibi cõm iſſas ediſicent et eis epᷣi neceſ⸗
ſaria ſubminiſtrent. Sexto vt ſint vicarij epᷣi.
ſcʒ ex cõmiſſione ipoꝝ epiſcopoꝛũ quã facere
eis debent. ſi ſunt idonei.Qui ſcʒ etiã adiuuẽt
in audiendis cõfeſſionibo et alis ꝑptinentibo
ad ſalutẽ.vt in dicto.c.inter cetera.Et Paulus
ſocios habuit ad pᷣdicandũ Barnabã et titum
et thimoteũ.Et petrus Linũ et Cletũ ꝓ dire
ctione animarũ. Septimo vt occaſione hmõi
officij adipiſcendi mirtant aliqui ad ſtudium
tologie cũ pꝛiuilesio de qᷓ halet᷑ de magiſtriſ
e.ſuꝑ ſcula. vt enĩ dicit Inno.di.lxi.miſerũ
eſt eũ fieri magiſtrũ.qui nunqᷓ; fuit diſapulus
Et ab apłis electus eſt in ſociũ ad pᷣdicandũ
Oaathias.qui erat coctus in lege. Octauo vt
licite porint mẽdicare.ęt accipe ab his quibo
pᷣdicant.i. Coꝛinth.ix.Si ſpũaſia vob is ſemi⸗
nauimꝰ magnũ nõ eſt ſi carnalia vr̃a metam
Nãet dñs ſtaruit qͥ euangeliũ pᷣdicãt de euã/⸗
gelio vinere. ad qð inſinuandũ miſit apłos ad
pᷣdicandũ ſine ſacculo ⁊ pera ⁊ pecunia.vt de e⸗
lemoſynis viuerẽt ſic et ipſe fecit.xij.q.i.pabe
bat.et ipſas elemoſinas licite recipiũt etiã ab
excõicatis. Nono vt poſtulatio facta de pᷣdica⸗
toꝛe.ſ.in pᷣlatũ ⁊ rectoꝛẽ eccleſie citiꝰ admittat
vrde elec.c.in cauſis.in fi.pᷣſumit᷑ enĩ ꝙ bñ pa
ſcet płmn cibo woctrine. ᷣm illud Yoh. vlti. Pa⸗
ſce oues meas. Decimo vt vlteri epᷣatus ec⸗
cleſia pꝛeſcribat᷑.etiã cũ ſcia rei.vt de pꝛeſcrip.
c.i. DOndecimovt cũ gentilib ciba ſuſcipiat᷑.de
iudeis.c.q; lit.pᷣin illud Luẽ.x. Comedentes

Titulus decimuſocta.

bentes que apud illos ſunt. Ouodecimo
E vnũ habitus in vnũ cõfoꝛ⸗

netur.de vi.et ho.cle.deus qui. AIſtud tñ ſane

intelligendũvt cũ fit ex diſpenſatõe pape ꝓpter

cauſam ſpecialẽ vt ibi fuit factũ. Mã alias re/

gulariter nõ arabis in boue ſimul et aʒino.di/

cit ſcriptura.i.vĩes diuerſe ꝓfeſſionis.nõ iun

ges vt exponit canõ.xvi.q.vij.noua.ſ.ad offi/⸗

ciandũ eccleſiã. HNõ dʒ ergo pᷣdicatoꝛ ſi regula
ris eſt dimittere habitũ ſuũ.vt ↄfoꝛmet ſe mo

ribus clercoꝝ vel religioſoꝑ quiba pᷣdicat.aut
etiã illũ occulte deferre ſed palã. In alijs debet

ſecõfoꝛmare cũ alijs ſalua obſeruatõe ſue reli⸗
giomis.di.xli.quiſqͥs. cũ glo.archi. Credecimo
vt ad pᷣdicationẽ dũ pᷣdicat qͥs.excõicatus ad
mittat nec eijciat de eccleſia.ſicut fit de diuiniſ
ofticijs. de ſen. excõ.rñſo. Et ſimiliter notoꝛij
vſurarij etpeccatoꝛes et heretici et infideles.et

loc vt ꝑ pᷣdicationẽ det᷑ eis materia cõuerſio/

nis. Pꝛedicate euangeliũ oĩ creature aitxpᷣs
OJarci vlti. nullũ excipiẽdo. Quartodecimo
vt dlericus etiã religioſus. etſi cogat mendica/
re.votũ tñ tranſmarinũ ſcʒ ad terrã ſanctã ꝑ/⸗
ſonaliter exequi tenet.cũ ſeʒ eſt aptus ad pᷣdi/
candũ.er de voto.c.ex multa.Að videt intel⸗
ligendũ ſi licenuã habeat a pᷣlato ſuo q ad reli⸗
gioſos. Neq; enĩ votuʒ pᷣt exequi ſine aſſenſu
pᷣlati et pcpue pegrmatõis.in q̃ pꝛelato fieret
pee iudion. Decimoquinto.vt indignus etiã
inſumciẽs ad vc nõ admittat.de eta. et quali.
c.xe nuł. Paulus ad CTuũ.i.c.potẽs ſic exlvꝛta
ri in ſana voctrina et eos qui cõtradicũt reuin
(ere. Et Symmachus papa.dil.lxxxi. Nemo
monitoꝛis recte ꝑſonã ſuſcipit.niſi qui acubo
ſuis errata cõdemnat et vite innocentiã ↄuer
ſanone demonſtret. Decimoſexto vt certe p/⸗
ſone leges vel phiſicã nõ audiãt. ne hoc officiũ
negligat.ne cle.vel mo.ſuꝑ ſpecula. Opoꝛtet
eni noſſe ſcripturas ſacras et leges eccleſienõ
legalia vel medicinalia. ſi quis vult vtilia pdi⸗/

care. vnde de chꝛiſto dicit Luc.vlti.ꝙ aperuit

eis ſenſum.ſcʒ apoſtolis.vt intelligerent ſcri⸗
pturas. Decinoſepumo vt ſecure verbuʒ dei
ꝓponatur in genere.t nõ aliquis peccatoꝛ oc
cultus tangaturſin ſpecie.ſ.ipm nominando.
Apls. ij.ad thimo.ij.c. Derbum dei nõ eſt al/
ligatum. eſa.lviij.c. Clama ne ceſſesc. Annũ
cia populo meo ſcelera eoꝛum. Decimoocta⸗
no. oꝛdo pꝛedicatoꝛum in eccleſia dei dicit eſſe
pꝛecipuue. vt de exceſ.pꝛela. nimis pꝛaua. Et

mexito. qina chꝛiſtus ad lvc miſſus eſt Eſa. lri

Spiritus wmini ſuper me.eo ꝙ vnxerit me.
Ad euangeliʒandũ paupꝑibo miſit me.et exin⸗
cde cõſecuta eſt cõuerſio mundi ad deum Ko. x.
ides ex auditu. auditus autem per verbum
chꝛiſti. quomodo autem audient ſine pꝛedicãj

te. Bernardus. DHnde tanta lur in toto oꝛle. ni
ſi de pꝛedicato Yeſu. Decimo no quia minte
et magne induſgentie conceſſe ſuntg multis
ſummis rontificibus audientibus pꝛedicatio/ H
nem fratrum pꝛidicatoꝛum quod vidi in peiuj
legijs.et ita credendũ eſt de alijs dꝛedicatoꝛi /

bus.Adde viceſimo.quia pꝛiuilegiata merceſ

eis reſeruatur in celis.ſcʒ aureola ſpecialis pꝛe
mi accidentalis. que datur coctoꝛibus. ſcm
uluc.. i. thimo. iij. Curſum cõſummaui ſcz p B
dicationis.fidẽ ſeruaui.ſcʒ.fideliter me haben/

do.in reliquo repoſita eſt mihi coꝛona.

Lercio oſtenditur (üi.
determinano materie pꝛedicande.in eo ꝓ di⸗
citur gloꝛiam dei.Nõ enim debent narrare glo
riam ſuam ſe laudando et oſtendendo ſcien/
tiam ſuam ſed gloꝛiam dei. Ohagnificentiam
gloꝛie ſanctitatis tue loquentur. mirabilia tua

narabunt. p̃s. cxliiij. Sirabilia ſiquidem ope

ra dei. ſcʒ cxreationis. gubernationis. redemptio
nis. lent predicari. Et bona que halentur in
gloꝛia quia ibi eſt omne id quod appetitur rey
cte. p̃s. Satiaboꝛ cum apparuerit gloꝛia tua. et
ea per cue peruenitur ad gloꝛiam ſcʒopera vir
tutum. Romano.ij. Gloꝛia ſvnoꝛ et par omni
lom ini operanti bonum. Et quia hec habentur
per fidem.ideo et fides pꝛedicanda et lvereſes
eradicande.ad quod eſt inſtitutu officium in⸗

qunſitoꝛum. De pertinentibus ad cõmendario
nem fidei et veꝛitate eius.hales in quarra par⸗/

te titu. de fide. He erroꝛibus iudeoꝛum paga⸗
noꝛum et hereticoꝛum permodum pꝛedicatio
nis. halxs ſupꝛa in ſecunda parte titu. de inny-

delitate.

De inquiſitoꝛibus quomodo ſe debent ha⸗

lere in inquiſitione cõtra hereticos. H
Capitulum ſecundum.

Ongruit autẽ mari
me inquiſitoꝛibus qui halent pᷣdi/
care illud pᷣs.lxvij. DOominꝰ* dabit
verbum euangelizantibus virtute multa. Et
loc tripliciter. Pꝛimo virtute ſcʒ ſapientie ad
pꝛoponendum veritatem wctrine. Secundo
virtute cõſtantie ad tolerandum perſecutionz
ab hereticis et ĩam moꝛtem. Cercioet virtu/
te pꝛudentie ad cõuincendas aſtutias et mali/
cias eoꝛum. Et quia pꝛedicatoꝛibus cõmuni/
ter cõmittitur inquiſitionis officiñ et religioſis
oꝛdinis pᷣdicatox.licʒ in minoꝛibo ſit ↄmiſſim

in ꝓuincia tuſcie ⁊ alijs puincijs ob reuerẽnã

leati franciſci.iõ titulo de pᷣdicatoꝛiba adnectit

moneldeni⸗
Puſig
Einfanoſn
clontießop ſen
vo i wlolt
imeintmeor df
nONkriel d
fulilxlloga
nleorglic de
iaſeteneant
ſeincicitenmne
oliniſtore

„

ſahianpeitesdit

Grcfonlsſeuni

Geptirennin
rnicſtaneb
Nusßeigorne
Gunonecerel⸗
Pexgehedis
aſeſtenenns⸗
tlolhonsfundn
Peoobkunnsͤ
lbegerenn
nepioocnnm
Nog noͤcogno

MWilninnesbte
ſtiglenise
elſelitalterd
eel Morelnorel
Nintadſn
fnherdece
fiicnlinionſin

Mngeinpone
Kanntatiod
Cfiin mebe
Pſivftinepen
toipfwnndentt
fmneſiniet
Volet ten
nfun iſti
enemmmnen

“
rigtit
mmertuctar
Atisid
ungnon

N

ahen
itegn Kni
eiDenn
miummu,
nmnntiihnt

mlien
wnainkdn
wiutntlinſi/
mucfnigtin
wnustplihe/

iounhus

capitul de inquiſitoꝛib. Bonifacius. viij. vt

inquiſitionis negociũ.ↄtra vreticã pꝛauitate
ad dei gloꝛiã et augmentũ fidei nr̃is tꝑibo ꝓ⸗
ſperec leges ꝓꝑ Fredericũ olim romanoꝝ im/
pecatoꝛẽ ꝓmulgatas in dei et eccleſie hvnoꝛẽ
et reticoꝝ exterminiũ aꝓpꝛobares ⁊ obſerua
ri volentes. vmuerſos ſeculhptãtes et vnos te
pꝛales.et ꝓuinciarũ terrarũ et ciuitatũ.alio

rũq; locoꝛũ rectoꝛes.quibuſcũq; dignitatibus

velofficqͥs aut noibus cenſeant᷑ requirim et

monemus. vt ſicur reputari capiũt ⁊ haberi fi

deles. ita pꝛo defenſione fidei dyoceſanis epis
et inquiſitoꝛibo heretice pꝛauitatis a ſede apłi⸗
ca deputatis aut in poſterũ deputãdis. pareãt

et intendũt in herenicoꝝ credentiũ fautoꝝ rece

ptatoꝝ et defenſoꝝ ipoꝑ in veſtigatõe captõne
ac cuſiodia diligeti.cũ ab eis ſuerint reqinſiti
Et vt pᷣfatas ꝑſonas peſtiferas in ptãtein ſeu
carcerẽ epoꝝ ſeu inqͥ ſitoꝝ dictoꝛũ.vel ad loca
de quo ip̃i vel aliq̃ ſeu aliquisex eis mandaue

rint infra eoꝑ dñoꝝ poteſtatẽ vel rectoꝝ diſtri/

ctum ducãt vel duci faciãt ſine moꝛa.vbi per
viros cativlicos a pᷣfatis ep̃is ſeu inquiſitoꝛi⸗
bus vel eoꝝ aliq̃ deputatos ſub arta et diligen
ti cuſtodia teneant. conec eoꝝ negociũ ꝑ eccle
ſie iudiciũ terminet᷑. Eoſe de bereſi a dioceſa⸗/
no epo vel inqͥ ſitoꝛe ſeu inquiſitoꝛibo ↄdemna
tos pfati ptãtes dñi tꝑales ſiuerectoꝛes veleo
rum officiales ſeu nũcũ ſibi relictos ſtatim re/
cipiant indilate animaduerſione debita pume
dos. nõ obſtantibo appellarõibꝰ ſeu ꝓdlama/
tionibus pᷣdictoꝝ nequicie filioꝝ.cũ tã ſᷣm oꝛ⸗
dinationẽ pdeceſſoꝝ noſtroꝛũ.qᷓ; m lege imn/
perialẽ appellatõis et ꝓclamatõis ben eficmũ ex
pꝛeſſe ſit łxreticis ⁊ credentibo et eoꝝ recepta⸗
toꝛibus fautoꝛibus ⁊ defenſoꝛibo interdictũ.
Pꝛohibemus ã̊ʒ diſtricti poreſtatibo vñis tꝑa
ſibus.et rectoꝛibo eoꝛũq; officialibo ſupᷣdictis
ne ip̃i de vc crimine cũ mere ſit eccleſiaſticum
quoq̃ mõ cognoſcãt vel iudicẽt.ſiue captos
eodẽ crimine abſq; dictoꝝ epoꝝ vel inqͥſiteꝝ.
aut ſaltẽ alterius eoꝛũ licẽtia vel mãdato a cat
cere liberẽt.aut executionẽ ſibi ꝓ hmõi crimie
nea dioceſano vel inquiſitoꝛibp ſeu inqͥſitoꝛe
iniunctã ꝓut ad ſuũ officium ſpectat.facere ſeu
adimplere detractẽt.vel alias dioceſanoꝝ iudi
ciũ aut inqͥ itoꝝ ſnĩam ſeu ꝓceſſum directe vl
indirecte impedire pᷣſumãt.Si qͥs aũt de pᷣdi⸗
ctis poteſtatibo dñis tpalibo rectoꝛibꝰ vel eoꝛũ
officialibo aut balliuis ↄtra pᷣdicta fecerit aut
pfato fidei negocio dioceſano epo. xel inquiſi
toꝛibo incumbenti ſe owponere attentauerit aut
foꝛte pᷣſumpſerit vel ipᷣm aliquatenꝰ impedire
voluerit.necnõ quiſciẽter ĩ pᷣdicis dederirau
xilium.cõſiliũ vel fauoꝛẽ.excõicationis ſe no⸗

hent mucrone ꝑfoſſum.quã ſi ꝓꝑ annũ aĩio ſu/

Capitulum ſecundũ

ſtinuerit ptinaci. ertunc velut hereticus cõdetn
netur. er de vyere. vt inqiuſitõis. li.vi. Jo. an.
in nouell.ſuꝑ verbo mere dicit. ꝙ nõ obſtant
auctoꝛitates veteris teſtamenti. ꝑ q̃s ꝓbari
videt.hvc licere pꝛincipibo.vt ptʒ Heutro.vij.
et. c. xij. et tangit.xxiij.q.v.ſi audieris.Et exem
plũ haler̃ de Yehu rege iſrael q̊ ad ſacerdotes
Baal.iij. Re.x. 2ld hec etſimilia rũdetur ꝑ id
quod halet᷑.ij.q.vij.nos ſi.S. item cũ balaam
pbi dicit᷑ ꝙ multa in veteri teſtam ẽto cõcede⸗
bant.q hodie ſunt ꝓhibita. Satis eſt hoc expſ⸗
ſe ꝑ cõſtitutionẽ eccleſie eſe nhibitũ. Et ſicut
bi canon eis circa vc ꝑmittit. Illud ſꝑ inrelli⸗
gitur ad mandatũ eccleſie vel in caſu executio⸗
nis ſententie late per eccleſiam vel pꝛeceptifa

ctce per eam.

Quomodo agendũ K.i.
ſit quaãdo cõtra hereticos ꝓceditur per epiſco⸗
pum et inquiſitoꝛẽ et de ꝓceſſibus adiniincem
cõmunicandis. Querit glo.ſuper verbo puniẽ
dos.Quid iuris ſi oꝛdinariꝰ inquiſitoꝛ diſcoꝛ⸗

dent in mandato.puta.quia vnus eoꝛum mã/⸗

dat punmiri ſe cõdemnatum. alter mandat rela
xari per ſe abſolutum. Reſpondet ſatis videtur
ſuperſedendum.wnec papa cõſolatur.vt eo.
t.per vc. li.vi.ibi dicitur. Derum vt dictum
inquiſitionis officium efficacius melius vtili⸗
uſq; pꝛocedat.cõcedimus ꝙ epiſcopos ipos et

per inquiſitoꝛes de facto eodem inquiri valear

cõmunitervel diuiſim. et ſi diuiſun ꝓceſſerint
teneantur ſibinuicem cõmunicare pꝛoceſſus.
vt per loc poſſit melius veritas inueniri.Et ni⸗
ſi inquiſitoꝛes in caſu in ſententie pꝛolatione
diocelanis vel ecõtra duxerint deferendum.pꝑ

vtroſq; ſimul ſententia pꝛoferatur. In qua fe⸗

renda ſi nõ cõuenerint ꝑ vtroſq; negociuʒ ſuf⸗
ficienter inſtructum ad ſedem apoſtolicam re⸗
mittatur. Siue autem oꝛdinaria ſiue dele/
gata epiſcopi poteſtate ꝓcedant.illum in pꝛo⸗
cedendo modum obſeruent. quem inquiſito⸗
res poſunt et debent per iura cõmunia.vel per
ſpeciales cõceſſiones ſeu oꝛdinationes apoſto
lice ſedis obſeruare.Et in pꝛincipio dicti.c.
lxc dicitur.ꝙ q;uis in aliquo a ſede apoſtolica
ſint deputati inquiſitoꝛes.non per hoc tollitur

epis poteſtas.quin etiã poſſint ꝓcedere cõtra

hereticos.etpᷣt epᷣs iure oꝛdinario pꝓcedere cõ⸗
tra hereticos nõ exemptos. Cõtra exemptos
etiã ſed iure delegatõis ſᷣm glo.ibi.t allegas
c. ad abolendã. in fi. de hereticMis. O aũt ẽ in
dicto.c.p Gq ꝙ epᷣus ⁊ inqͥſitoꝛ cũ diuiſim ꝓce/
dũt.dñt ſibi cõcare ꝓceſſus.intelligit᷑ tale cõi
cationẽ neceſſario ſiendã.qñ nil a liud reſtat.
niſi vi ſnia ꝓmulger᷑. Oẽ ſi alit᷑ nõ voſſet ↄmo⸗
de ꝓcedere.miſi viſis actis alteri tũc ſemel tm

LZitulus decimuſocta.

xõmunſeatio tribuat᷑.vt halef in extrauagan.

Benedicti.xi.que incipitex eo. Item in ce.

de here. multop. dicit. ꝙ tã ep̃s q; inq ſiroꝛ vnꝰ
ſine alio pᷣt citare et cage ertute cuſtodire et
carceribo mancipare. Sed deputare duro carcę
ri.et qui magis ad penã q;ᷓ ad cuſtodiã videat᷑.
vel toꝛmẽtis exponere vel ad ſententiã pcede/
re.nõ pᷣt epiſcopus ſine inq̃ſitoꝛe nec inquiſi /
toꝛ ſine epᷣo aut eius ſuꝑ hmõi delegato aute⸗
piſcopali ſedę vacante delegato capituli. ſi ſui
admuicè poſſi copiam habere infra octo dies.
oſtq; ſe requiſierint. Poſſunttñ quilibet pᷣdi⸗/
croꝛũ cõmittere alteri vices ſuas.vel ꝑ litieraſ
ſigni ficare ſuũ cõſiliũ er anſenſum. hec ibi. Et
cum querit᷑ vtrũ auctoꝛitas inquiſitoꝛis.in hu
iuſmodi ſit oꝛdinaria vel delegata. Et circahu
iuſinodi quidã legiſte dicũr. ꝙ habet poteſtatẽ
oꝛdinariã.qꝛ habet vniuerſitareʒ cauſarũ qᷓ ad
hereticos. Et oꝛdinarius dicit qui habet vni/
uerſitatẽ cauſarũ.ff.d iudi.cum pᷣtoꝛ.S.i.et et
e a wella.c.romana.li.vi. Et ſic cõdemnatuʒ
cõtra ſententiã ſuam ppᷣt reſtituere ex cauſa po
ſtea cõpꝛobara.puta ſi coceaf cõdemnat ma/⸗
lo wolo cõuictus et hmõi. Sed canoniſte oĩno
tenent cõtrariũ dicentes.ꝙ habet auctoꝛitatẽ
delegatã nõ oꝛdinariã.q;tumcunq; habeatvni
uerſitatẽ cauſarũ.quia nõ oĩm ſedearũ que ꝑ/
tinent ad crimen hereſis.Et ꝓ iſta opinione eſt
expᷣſſe tex.dicti.c.ꝑ hoc.qð renere videt᷑ archi.
Et ſic ſententiã ſiue male ſiue bone ꝓceſſerit.

ollere nõ p̃t.Et idẽ tenet Jo.an.

De notarijs et car K.ii.
cerib et cuſtodibo carcerũ łereticoꝝ ſtatuit᷑ in
cle.in.c.multoꝝ.de lereticis ꝙ notarij inquiſi⸗/
tionis coꝛã epᷣo n imari toꝛe vel ſubſtitutis
ab eis iurabũt.ſun officiũ fidelter exercere.et
idem fiet d alijs ꝑſonis neceſſariũ ad dictum
officiũ5. Irẽ quiliber carcer vel murus lxreti
coꝛũ delet eſſe cõis epᷣo et inquiſitoꝛi et dʒ ha⸗
bere duos cuſtodes.vnũ quẽ volet epᷣs et ei ꝓ
uidebit.et alcerũ quẽ volet inqͥ ſitoꝛ.et eĩ ꝓui
dehit.Et vterqʒ eoꝝ pᷣt habere ſub ſe fidelẽ mi
niſtrũ.et illius loci erũt due claues.quaruʒ v⸗
nus cuſtodũ vnã. et alius aliã tenebit. Et pote
rit officiũ miniſtrãdi carceratis cõmittere ſuo

miniſtro. Et tenent pꝛedicti cuſtodes. anteq;
erequantf officiũ coꝛã eis.a quibo aſſignanfiu
Aare tactis euangelijs.ꝙ in cuſtodia oẽm dili⸗

gentiã quã porerũt adhilebũt. Et ꝙ alicui in/
carceratoꝝ nõ loquet vnus niſi alio audiente.

er ꝙ ipis carceratis fideliter cõferent puiſio⸗

nem. quã ipᷣi recipint de comuni oꝛdinatõe. et

q a parentibo wel alijs pſonis cõfert eiſdem.
niſi epꝛi vel inquiſitoꝛis vel ſuoꝝ cõmiſſarioꝛuʒ
oꝛcinatio refranget. et eodem modo iurabũt

pꝛedicti cuſtodã miniſtri et coꝛs eiſdẽ bec ois

in dicto. c. multoꝝ.de hereticis. in cle. Hemul
rig que cõcedunt᷑ inquiſitoꝛibus p expediẽdo
officio inquiſitionis. Gonifacius octauus inq̃
ſitoꝛibus heretice pꝛauitatis ſic ait. Hobis ve
ſtrum ſingulis cõmittendi citatõnes et denun
cianones ſententiarum quas in quoſſibet lere
ticos credẽtes.receptatoꝛes.defenſoꝛes. fan
toꝛes eoꝛum tuleritis. Aduocandi quoq; put
expedierit pentos quoſſibet. vt vobis aſſiſtant.
et in huiuſmodi ferendis ſentẽtiᷣs pꝛeleãt cõ⸗

ſilium owꝛtunuzʒ. Ac eis ꝙ ſup his humiliter
pareant in virtute obedientie iniungendi.CõS
uocando etiam clerum et populum ciuitatum

caſtroꝛum alioꝛumq; locoꝛum pꝛour dicto ne⸗
gocio ſidei videritis e xpedire. Et contra illos
quos in pꝛouincia in qua inquiſitiomis officiñ

eſt cõminumm. vereſeos crimen coͤſtiterit cõmi⸗
ſine. licet ad alias partes ſe tranſferendos du ⸗/

xerint ꝓcedendi.necnon faciendi a quibuſſi/

bet amgnari vobis libꝛos ſeu quaternos ⁊ alia
ſcripta in quibus inquiſiniones facte ae pceſ⸗
ſus per quoſcunq; auctoꝛita e ſedis apoſſolice
vel legatoꝛum eius habiti cõtra lereticos cõti⸗

nentur.t illoꝛum quiveſtris mandatis oledi

entes humiliter ſtantpꝛopter hereſim in car⸗
cere vel in muro recluſi.penam vna cum pꝛela
tis quoꝛuʒ iuriſdictioni ſubſunt mitigandi vel
cõmutandi cumvideritis expedire. Pꝛiuandi

pꝛeterea vel pꝛiuatoꝛ nunciandi dignitatibus

etalis beneſicis eccleſiaſticis de dioceſanoꝛũ
wl in abſentia ſua ſuoꝛum vicarioꝛum con⸗
ſilio. Et officijs publicis et vvnoꝛibus qui⸗
buſcunq; eoſdem lereticos.credẽtes.recepta⸗
roꝛes.et defenſoꝛes ipſoꝛum.eoꝛumq; filios ac
nepotes plenam cõcedimus facultateʒ. Sunt
autem dioceſani in pꝛiuando tales vel nuncia
do pꝛiuatos benefics huiuſmodi requirendi.
Niiñ foꝛte cõſtaret legitime ꝙ idem ſcienter
hunuſmodi perſonis eadem beneficia cõtuliſ⸗
ſent. Cunc enim eos in his requirendos non
eſſe cenſemus.ſed potius ſuoa iudice punien
dos.vxc omnia in capi.vt cõmiiſi.de hereticis.

li. vi.

rendas cõtra lxreticos ⁊ huiuſmodi notat que

dam JYo. an. in nouell vt cõmiſli. de hereti. li.

vi. Pꝛimo nora ſcõᷣm archiclia. ꝙ nõ eſt ne /
ceſſe in crimine vreſis nouam ſententiam ꝓ⸗
mulgari.quia iam per canones eſt antiquitus
pꝛomulsata. Et ſic potius pꝛonunciatus decla
ratur q; pꝛomulgetur.ij.queſti.i.capi.i. Ca⸗
men quod circa hoc expediens iudicabitur i⸗
pſoꝛum inqinſitoꝛum. pꝛudentie et arbino

S Nln
umn ni

Vſtnulh ndt
pobhe n⸗
Olanoonnch
mrken hfiie

ſonnipin

7

Ciſcnrtſibctn

ni⸗
Pphin pnin
ſarlocnsent⸗

1.Dictenü

Abauniri
eler ni n⸗

dii eſnfuen
ſtdelo Aoe ſhe
fſbideßnemt
nrtemititi
diu

ttöinroont

Mmiſtmoii⸗

eceſaherene
Püüprerdt
ogreſ
Ntetercane
Chicacenp
Necgſoneſter
terepte adtot
tpswo
lerrnatind
atettemtut.
mni Etibo
henriv uno⸗
nun boktiene
Eut,

Etcncnr

mganeſt

ſoffcarett
ſngenelet
mopenle
niherds
legizagre
WN
WNA
Unocnlg⸗

gininng

Seneg.

shddönm
trenren
ninnir
wedshin
Wrezei
Akiniri in
ſua ummne
n rons
nerchtel

masbofnm

õ
eeeN
paſvinte

Nchitii

et ſamulatu legum. xi

relinquitur eo.ti.cum ſᷣm.li.vi. Secũdo ꝙ
circa hmõi diſcuſſionẽ.ſ.hereticoꝛũ vocentur
periti.nõ quicunq; ſed in tleologia.iure cano/⸗
meco vel ciuili. Cũ eni de crimine mere eccleſia
ſtico tractet. p canones cognoſci dext ⁊ decidi.
ad hoc.xi.q.i.ſi quis cũ clerico.Cũ ſuffragio tñ
.,q. iij. ſummoꝑpe. Bratis
aũt debent mn hmõi deſeruire.pñt tñ reciꝑe ta⸗
les periti ſalariũ ſun laboꝛis ſi eis der. ſed nõ ex/⸗
igere. Tercio qꝛ pᷣt cõuocari clerus er ꝓpłs
in hmõiſentẽtijs ferendis. OQð fieri ſolet ꝑ in
quiſitoꝛes ad audiẽdas ſentẽtias et penas que
inferunt vereticis videndas. et expedit populo
talia publice fieri ad inſtructionẽ er terroꝛem.
AQuano ↄtra abſentes putat arthið. ꝙ ſi cõ
ſtat de eoꝝ pfſidia erqᷣ̊ in ꝓuincia de linquedo fa

cti ſunt ſubditi.et ſint ↄtra eos ſolẽnia edicta

ꝓroſita. ꝓnunciari poterit ſuꝑ crimine ſi con/
ſtar. locus erit decretali. cũ cõrumacia. æo. ti. li.
vi. Dicit etiã archi ðᷣ.ꝙ fideiuſſoꝛibo abſentin

pena pecuniaria in ſligi pᷣt. et rem ittit ad id qð

halet. rxii.q. v. cuʒ homo. Ivt tñ incitatis. qui

exq̃̊ queſiti fuerant wmicilij mutatio nõ obeſt

„

vt de lo. cõpe ꝓpoſuiſti. Si vero citati nõ erant

tñ ibi deliquerũt rõne delicti bi cõueniri pñt.⁊
ſunt remittẽdi. in auten. vt nulli iudi.S.ſvero
quis. Jo. mo. dicebat. ꝙ de fugitiuo loquebat
bec cõſtitutio.qui remittẽdus erat ad requiſitõ

nem inqſitoꝛis ſub quo deliquit. C. vbi de cri.

agi. opoꝛter, l.i. Quinta circa obedieétes re/
uerſos. . ab vereſi. querit Archꝛ.q̊ dicantur ad
gratiã ſponte redire.Rñ.ꝙ illi qui vmiũt infra
Ips gratie. licʒ fuerint moniti. Nec enĩ coacti
vident ex q̊a nemine ſunt pᷣuenti. Et dicit ar⸗
chidia.idẽ ſi poſt tꝑs gratie re tñ integra.quia
nec ꝓſona liter requiſitꝰ.nec ꝓbatões ↄtra en

recepte.ad lvc de pᷣben. ſi nibi.h. vi. cũ concoꝛ.

Poſt tꝑs vero gratie pſonaliter requiſitus.li⸗
cet veniat. indignus eſt venia. licʒ exrroꝛẽ dete⸗
gat et remittit.C. de his qͥ latro.occu tant.l.vl
tima. Et ſubdit ꝙ hic nõ loquit deraliby obe /
dientibo qui nõ carcerarent et remittit ad ſum

mam Hoſtien.eo. titu. ꝭ.qualiter depꝛehen⸗/

datur.

Circa carcerẽ ſexto ſ. iii.

nota ꝙ carcer eſt ad cautelã ne.ſ. noceat vel a⸗
lios inficiat.et vt ꝗ ꝓareat an in tenebꝛis vel
in luce ambulet. Mõò tñ fit loc diffimitiue ad pe
nam.qꝛ regulariter qͥs nõ damnaf ad pxnam
carceris. vt œ penis. q;uis.li.vi. Abi aũt dicit
tex.ꝙ q;uis carcer ſit inſtitutus ad cuſtodiã nõ
ad penã.ſ.m iura ciuilia. iñ de iure canonico
pmutit᷑ pᷣlatis ad carceres ad tꝑs vel in ꝑppetu
um adiudicare reos in penã ſuoꝝ criminũ.Et

rõ eſt ſm archi ð.qꝛ deus nõ vult moꝛtẽ pecca
toꝛis ⁊c. Pꝛo illis enĩ peccatis adiudicant᷑ cle⸗
rici ad ꝑpetuum carcerẽ.quib ᷣm iura cinlia
debent ad moꝛtẽ cõdemnan. et dicit glo. ꝙ ſic.
cum qͥs cõdemnatf ad carcerẽ.aliquid expꝛima
tur in ſentẽtia. ſcʒ ad tꝑs certũ vel in ꝑpefun.

expᷣſſis in ſnĩa ſtabit.Si aũt ſimpliciter dane⸗
tur ad carceres. ppetuo intelligif damnatus.
C. de penis.l.ſeruus. Mec debet in eodẽ carce

re ſiue ad cuſtodiã ſeu ad penaʒ ſinr woſiti eſe
ibi cõmixtio ſexuũ.i.maris et feie. Mec etiam

ita aſp carcer.ꝙ ibi perimant᷑. Et aduertendũ
ꝙ dicit archið. ꝙ abſoluti. ſ.ab excõicatione qͥ
poſtea detruſi ſunt in carcerẽ vel alüjs peniten⸗
tijs onerati.nullã ſententiã diffmitiuã recepe
runt.ſi tales ſponte carcerẽ exiuerũt.vt fugien⸗
tes tales excuſationẽ legitimã nõ hũtes pñt

vt heretici cõdemnari.qꝛ fingun a iure fice
cõuerſi et ſimulate cõfeſſi et erroꝛis pꝛiſtini re⸗

cidiui. ad id de pe.di. ij.cei. Septimo dicit ar
chidi. ꝙ in ferendis ſentẽtijs vel penitẽtijs in/
iungendis redeuntibo nõ debet iuder tales ꝓ/
nunciare hereticos vel credetes.quia nõ ſunt.
xxiuii.q.i.hec eſt.et.q.vlti.Nec ꝓnũciabit eos
tales fuiſſe. quia talis modus non eſt datus a

iure.ſed dicet ſic. Quia te inuenimus per tu

am cõfenſionẽ vel ꝑ legitimas ꝓbationes here⸗
reticũ ſuine.vel hereticos adoꝛaſſe vel talia ꝑpe
traſſe. QNunc aufẽ ſanioꝛi vſus cõſilio vis put
aſſeris ad vnitatem eccleſie de coꝛde puro ⁊ fi⸗
de nõ ficta redire. Idcirco in pꝛimis te abiura
ta omni heretica pꝛauitate ab e xcõmumicatio⸗
nis vinculis quibus tenebaris aſtrictus abſol
uimus.ſi tamen ad eandẽ ex coꝛde redieris.et
iniunctã tibi penitentiã et mandats ſeruaue⸗

ris. Et quia in deum et ſanctã eccleſiã modis ſjᷣ
dicns temere deliquiſti.ad ꝑagendum penitẽ

nam cõdignam in ꝑpetuum carcerẽ te detru⸗
di volumus et pᷣcipimus perpetuo te manere
Mec meretur quis ꝙ dictuʒ eſt ſub cõditione
ſi. Nam cauſa tollende queſtionis expedit ſic
dici et poni. vt ſi quod inpoſitum eſt inõ obſer⸗
uaſſet eum abſolutum nõ eſſe apareat. Dicit

tamen Yohan. an. ꝙ quicquid dicat Archib.

inquiſioꝛes noſtri tempoꝛis bene ꝓnunciant
hunc hereticuʒ ſuiſſe. Nec video quid obſiſtat
Et dicit Yo. an. Archidia.omnia pꝛedicta er⸗
trariſſe de foꝛmulis inquiſitoꝛum. Sed ego ea
reperi determinata et clarata in quodam o⸗
puſculo per vminũ Guidonem iure penitum
tunc archiepiſcopum Harboneñ. ad queſita
reſponderi inquiſitoꝛum. Qui poſtea factus
papa dictus eſt Clemens quartus. Q.ui etias
Bindo addit. Sane in his omnibo cautũ arbi
troꝛ iſtrumẽta.publica retineria ſigillis epoꝝ

—

muniri. pcipue vbi cã erit nobiliũ ⁊ poteptũᷣ.

Litulus decimuſoctauuſ

Et illud adijcio. ꝙ omnes erroꝛes ſuos ſigilla
tim ꝓfiteri ⁊ adiurare publice faciatis. qꝛ ni⸗
hil magis in ↄfeſſionẽ heretice pꝛauitatis re/
dundat et gloꝛiã noĩs rpiani. Quid vero in

iungendũ ſit taliw difimri nõ pᷣt.quia comit

titur arbitrio iudicantiũ. Alirxer eni cũ ſimpli⸗
cibus q; c pꝛudentibo eſſet agenduũ.Aliter cũ
clericis q;ᷓ eñ laicis.aliter cũ pᷣlatis. alirer cum
ſubditis.Et oẽs circũſtãtie ſunt notade.de pe.

Di. v.c.i.Et cũ multi ex ſimplicitate ĩ G̊ͥ ccrimẽ

incidãt.credo multoꝝ ſim plicitati pcendum.
vr nõ excuſent᷑ a toto ſed atanto.di. lxxxvi.tã⸗
ta. Credo etiã eos qͥ fauerũt vel receperũt ſan⸗
guine cõiunctos mitius puniẽdos.xc ille.Oi
cir etiã archidia.in roſa.ſuꝑ.c.i.xxiij.q.viij.q

ſi qs cõſulat alicui ꝙ indubitate moꝛti ſe erro
nat ꝓ noie ſeu vonoꝛechꝛiſtivel ꝓ fide vel pꝛo

ſtatu eccleſie nõ fit irregularis.etiã ſi moꝛs in
de ſequat᷑.xxv.q.i.ſunt qindã.cũ xps/ꝓ nobis
moꝛtè ſubierit.ᷣm Inno.et loſti. hac rõe ex/
cuſari pñt ab irxregularitate inqſitoꝛes herenice
pꝛauitatis.ſcientes ꝙ ſtatim poſtq; ꝓnuncia/

Uerint aliquẽ lerericũ foꝛe. ille moꝛti tradec.

loc etiã alias multipliciter ꝓcurando.vt.xxiij

q.v.ſi audieris. Itẽ in. c. ſtatuta.de hereticii

li.vi.dicit Boniſacius.Cõcedimus vobis. ſcʒ
inquiſitoꝛibo.qᷓcenꝰ in in quiſitõis vyretice pꝛa
uitatis negocio ꝓcedi poſſit ſimpliciter ⁊ de pla
no. Et abſq; aduocatoꝝ ac iudicioꝝ ſtrepiru et
ſigura. Jubemus tñ ꝙ ſi accuſatoꝛibo vel teſti
bus in cauſa hereſis interuenientib ſeu depo/
nentibo ꝓpter potentiã pſonarũ ↄtra q̃̊s inqui
ritur. videãt epi vel inſitoꝛes graue piculum
imminere.ſi cõtingat fieri publicationẽ noim
eoꝛundẽ. YJpoꝝ noia nõ pubũlice ſed ſecreto co
ram dioceſano epo. vel eo abſente eius vica/
rio qñ inquiſitoꝛ es ꝓcedũt.qñwero ꝓcedit epᷣs
coꝛã inq ſitoꝛibo.ſi haberi poſſ ir comode copia
eoꝝ.Ac nihilominus ſiue ep̃s ſiue inqᷣ ſitoꝛes
ꝓceſſerint.aliquibo alijs ꝑſonis puidis ⁊ vvne
ſtis iuriſq; ꝑitis qᷓs ad hoc vocari et eis totum
ceſſum ſuꝑ quo veliberandũ eſt ſerioſe mani⸗
eſtari. ac integraliter explicari. et de iparũ cõſi

lio ad ſententiã vel ad cõdemnationẽ pꝛocedi

volumus erpꝛimant᷑. Sicq; nõ obſtãte ꝙ illis
cõtra quos hmõi depoſuerũt noia eoꝝ nõ fue/
rint publicata. adhibeat᷑ ad cognitionẽ iudicis
inſtruencſã plena fides depoſitionibo teſtiũ eo⸗

rundẽ. Et vt eoꝛundẽ accuſatoꝝ et teſtiũ picu/
lis efficacius occurrat.et cautius in inquiſitio
mis negocio pcedat.pᷣſentis cõſtitutionis au⸗

ctoꝛitate pꝑmittimus. ꝙ epᷣus vel inquiſitoꝛes

ſecretũᷣ wſſint indicere illis.qbus expꝛeſſuz eſt
ꝓceſſum hmõi explicabũt.t in eos ſi archa⸗

na cõſil ſeu ꝓceſſus ſibi ſub ſecreto ab eiſgez

epo vel inquiſitoꝛibo pate facta pter ipᷣoꝝ licẽ⸗

tiam alijs paſtefecerint excõicatõnis ſententiẽ
quã ex ſecrenviolatõe ipo facto incurrt. ſi eis
res epm rvel epiſcopi inqſitoꝛes nõ excõicent
pac de cauſa.Sed ipᷣi ex iniuncto ernũc ꝗ no⸗
bis ſub virtute ſancte obediẽtie diſtric

mina ꝓut in alijs fit iudicis publicent. Cete⸗
rũ in his oibus pᷣcipimus tã ep̃os qᷓ; inqſito⸗
res purã ⁊ ꝓuidã intentionẽ habere. ne ad acj
cuſatoꝝ vel teſtiũ noĩa ſuppꝛimenda vbi eſt ſe⸗
curitas ꝑiculũ eſſe dicãr. Nec in eondiſcrimẽ
ſecuritatẽ aſſerãt.vbi rale piculũ immineret.
ſuꝑ hmõi eox ↄſcientias onerãdo. Cõſtitutio
nes ⁊ oꝛdinatões et mandata alia pᷣdeceſſoꝛũ

noſtroꝑ.q̃ ↄſtitunionibo ſupꝛadictis nõ obutãär

volu mus in ſuo roboꝛe pꝓmanere.xc oia ibi.

Lirca inquiſitionẽ ꝗ.v.
hereſis. Nota ꝙ excõicati et ſocij Pticipes cri
minis ad teſtimoniũ admittunt᷑ p̃cipue in de
fectũ ꝓbationũ alioꝝ ↄra lereticos. fautoꝛes
credentes.et defenſoꝛes eoꝝ.ſi ex numero teſti
um aut ꝑſonaꝑ tam deponentiũ. qᷓ cõtra quos
cponitur.qualitate et alijs circumſttijs non
falſa dicere pᷣſumant.de here.in ſidei.li.vi. Si
militer admitrunt illi qui ſuꝑ facto lereſis iu⸗
raueruũt dicere veritatẽ tam d ſe qᷓ de alijs, et
eam celando ꝓiurauerunt.et poſtea velint coꝛ

rigere dictum ſuũ cõtra ſe vel alios. ſi maniſe/

ſtis indicũs apparuerit tales non leuitate vel
odio vel pecuma. ſed ʒelo fidei velle reuelare.
eo.ti.accuſatus.li.vi. VYtem pꝛeſidentes re
gimini alicuius loci ſint excõmunicati.vel de

facto nõ de iure iuriſdictionẽ habeãt ad requi

ſitionẽ oꝛdinarioꝝ ipoꝛum vel delegatoꝛuz vel
inquiſitoꝝ poſſunt et tdebent cõtra vrenicos cre
dentes. receptoꝛes. fautoꝛes et defenſoꝛes eo⸗
rum ſuum officium erxercere. &t illi qui requi
runt eos. nõ incurrunt aliquam ſententiam
Camẽ dictis pꝛeſidentibus pꝛopter ſvcin a/
lijs nullum ius eſt cõceſum vel pmiſſim. eo.
ti.pᷣſidentes.li.vi. Statutũ q̃q; cinuſcũq; loci

qð impedirer inquiſitõis negociũ cõtra here

ticos nõ valet.Et dñi tenent᷑ illud erhilere et

*

coꝛrigere.e.ti.ſtatutũ.li.vi. Sacerdotes qui

inſtruũt ꝑ hereticos de celanda veritate pñt et

debent pena debita caſtigari. Religioſi etiã qui

inueniunt᷑ heretici ſunt alijs grauius puniendi

eo.ti.accuſatus.li.vDi. Inquiſitoꝛes in cer⸗

tis ꝓuintijs poſſunt ꝓcedere ſimul vel ſepara

tim ꝓut negocij vtilitas ſuadebit.eo.ti.vt offi
cio.li.vi.Ouo enim inquiſitoꝛes poſſunt ali⸗

quando cognoſcere de crimine hexreſis alicuiuſ

puta. vnus cõmiſit ccrimen hereſis in cuuitate.

te pꝛece
pto ad ſecretum houiuſmodi teneant. Ceſſan

te vero piculo ſupꝛadicto accuſatoꝝꝛ teſtiũ no

uV KN
iugiieniki
ttzrürnegenen⸗
ANtliptnen

otdut
nicniniin

innunnmnn
llntcbanigt

rſetinlki

tutfiſciiftrin
cdiannint
eneniſfome
pmnihſent o
uninertapnul
minclstbinri
innireteſtuücot
(hepnerelign
epefecknnf

Gornbrezaanard
eſelnnar
denwrdteou
Nofri, Hen
Nogrepftanntün

(gorsp enſni
(hupnivanbi
6phonscöeſts
ile. ſoreniod

uedeis winu

tipolrikrp
I ,nge ineil

ſernsecftuerit⸗

m,liſies
ufticfhinn

ntinnn
uKnmri
rNni
es mägmmg

nepenizin

,

Lvaisdnti
rmitl
ignianne
wrimekiri

Zð
ertuis e

n e nen

Gi Ni
iſienmni itn

oume een

t Nien öarun
Wrsertint
laenmn lun
mmünnin

en

Giisenn
4. miſcn
iln Sum
niigtunt

Pmnina/
kini,
btit

fvrs MN

une Nn
mirisnan

Banennati. poſtea vadit &gediolanũ. inquiſi
toꝛ medolanenſis poterit cognoſcere. quiavbi
inuenit᷑quis ibicõuenit᷑ de crimine. Et etiam
inquiſitoꝛ Rauẽnas pᷣt ↄgnoſcere pᷣm Yo. an.
in glo. Inquiſitoꝛes debent abſoluere volẽ
tes cõuerti ⁊ pniaʒ iniungere.vt in dicto.c. vt
oficiũ.ibi enĩ dicit.Si qs ex pᷣdictis heretica
labe abiurata redire volueri: ad eccleſie vnita
tem. ei iurta foꝛmã eccleſie leneficiũ abſolutõ
nis impendatis. Et iniungatis eidẽ.qð talib⸗
iniungicõſuenit. Et dicit glo.ſuꝑ verlv. labe. ꝙ
VElet abiurare generaliter vel ſimpliciter. vł de
ea de qua ſuſpectus vel cõuictus erat.eo.ti.ac⸗
cuſatus.li.vi. Et dicit quedã ibi gloſula ſuprr
rerbo abſolutõnis.ſ.nõ obſtannibo ſententijs.
i ter in annoↄtra hereticos a papa publice ꝓ⸗

mulganf abſolui pñt. Glo.ſuꝑ verbo foꝛmã.

bec tradit.xi.q.ij.cũ aliqͥs.de ſen.excõ.cũ deſi⸗

deres.vicʒ cũ pᷣſtito iuramẽto et verbenbo q;tũ

ad excõicationẽ.dicit tñ ibi archið. ꝙ tenebit

abſolutio.etiã ſi foꝛma illa nõ ſeruet. Atẽ go.
ſuꝑ verbo cõſueuit. ꝓ cõſuetudine illa ſeruan⸗

da remittit ad capirula quotiẽs.⁊ ſaluberrimũ
i.q.vij.et de cõſe. di.̊. Ego berengarius. Abi
vonit᷑ modus abiuratõis lereſis. Itẽ m ex⸗
aminatõne teſtiũ cõtra hereticos debent inter⸗
ene due pſone religioſe diſcrete..i.nõ ideote
ſiue laici ſiue clerici ſiue religioſi. Etſi fieri pᷣt
Pppublicã pſona conſcribi debent dicta teſtiñ.
eo.t..vt officiũ.li.vi.Et rehgioſi qͥ fuerãt in ſe

culo notarij.et alij quibo iniunctũ fuenit etiam
clerici ſeculares. et in ſatris cõſtituti.tenentur
er pcepto apłico ad cõſcribendũ.vt in dicto.c.
vt officiũ. Itẽ inquiſitoꝛes ſi opus fueritin⸗
uocare pñt auxiliũ bꝛachij ſecularis.Et cõtra

dictoꝛes ꝑ cenſurã eccleſiaſticã cõpellete.non

obſtannbo quibnſcũq; pꝛiuilegijs.quibuſcun⸗

q; ꝑſonis cõceſſis vel religioſis vel vniuerſita⸗
nbus. Hec enã obſtante cõſtitutione de dua⸗

bus dietis.de qua halert de reſcrip.nõnulli.nec

etiã tollit᷑ iſtud pꝑ id qð habet᷑ de reſcrip.ſtatu⸗

tum. li.vi.q; q;ʒuis illa cõſtitutio ſtatutu fuerit

pſterius edita.et iſta vt officiũ pꝛius.tñ non

tollitur illã iſta. Etrõ eſt m glo. qꝛ iſta pꝛi⸗

oꝛ vt officiũ eſt ſpalis in fauoꝛẽ fidei. Ylla ſta⸗
tutũ generalis.ſed generi ꝑ ſpeciẽ derogat.de
reg.iur̃.generi.li.vi.Sed ſi eſſʒ generalis tũc
toleret.vt de ↄſti. c.i. li. vi. Itẽ dicit Ao. an. in
nouelk. ſuꝑ verbo. teſtiũ. ꝙ quibuſqa videt ꝗꝙ
in hoc crimine ꝓbando non ſufficiant duote⸗
ſtes. ar. optimum de here. ercõicamus. ibi tres
aut plures. ſicut notat Hoſtiẽ.in ſuinma ſua.
Et ſic addendus erit iſte caſus ad alios.qͥ no⸗

tantur in ſumma. ij. q.iiij. Ourum. n. videt

lomo bone fame ꝓ inquiſitoꝛes vel oꝛdinanu

damnan debeat ad dicta duoꝛũ teſtiuũ. pᷣcipue

cum truncetur oꝛdo deſenſionis in noticis te⸗

ſtium. vt in. c: fi. eoo. ti. Et in interrogatoꝛijs qᷓ

fiunt in alijs iudicijs. Sed ↄrra hoc facit ꝙ ſta

tim ſequitur de vuabus ꝑſonis cũ ſins cõcoꝛ.

ertũ eſt aũt ꝙ ꝑ ſingulos teſtes et famã de

tanto crimine qͥs damnari nõ poſſi .vt de te⸗

ſti.in literis. OHebenteni eſſe in crumine ꝓba⸗

tiones luce clarioꝛeſ.de ꝓba.iurauit.Camẽ in

crimine lyreſis et ſimom e.vt dicit archi: mi⸗

noꝛes ꝓbationes ſunticiũt..C. de here. l. ij. di⸗

cit tñ.qꝙ licet leuia ſigna ſufficiãt ad cõuincen

duin de vreſi.illa tñ opoꝛtet plene ꝓbaruet di
(it archidia. teſtes cogendos ſi ſe ſubtralyant.

Rec ꝑ eremptionẽ nec ꝑ votum poſſunt le ex⸗

culare ab hmõi. Itẽ omnes rectoꝛes locoꝝ
requiſiti a dioceſanis vel eoꝝ vicarijs vel inqͥ⸗
ſitoꝛ ibo tenent iutare ſeruare. et ſeruari facere

cõſtitutiones cõtra herencos.credentes. fau⸗
toꝛes. receptatoꝛes.et defenſoꝛes eoꝑ.⁊ filios
et nepotes eoꝛũ.Et qui iurare noluerit habet

infatmis et vt fautoꝛ eoꝝ de ſide ſuſpectus. Nee
haberi debet ꝓ dño. Nec ad aliquod pubucum
ofticiũ admuti aut anſum vlterius. Et ea quo
interim vt rectoꝛ fecerit nullà habent firmitarẽ
eo.ti.vt officiũ. li.vi.

A quibus debeaãt 6. vi.

inquiſitoꝛes abſtinere et cenus etatis eſſe. In
quſitoꝛ quis eſſe nõ poteſt.niſi attigernit qua⸗
drageſimu annũ. Debet aũt cauere inquiſitoꝛ

et quilibet epiſcop.et ſubſtituti ab eis ne ma⸗

litioſe aut fraudulentex alicui imponat crimẽ

lereſis. Ipecq altj ĩ erecutõe offie eos impe
iant imponere aliqð falſum. &t ſi pdicci cau

ſa odij gratie vel amoꝛis vel lucri vel cõmodi

tempoꝛalis cõ miſerint ꝓcedere cõtra hereti⸗

cos vlaliquẽ vexarẽt imponendo ei hereſum
vel ꝙ impediãt officiũ ſuum unponant.Siet

piſcopi ſunt vel ſupꝛa pꝑeꝛ trienniũ ſunt ſuſpen

ſi ab officio ſuo. Si inferioꝛes ſuntvt inquiſito
res et ſubſtituti a pꝛedictis ſunt excõmunica⸗
ti.a qua ſententia nõ poſſuntcitra ſedem apo
ſtolicam abſolui.de here.multoꝝ.in cle.de qua
ercõmunicatione hales infra in ti. xxiij.de ex⸗
cõmunicatione. Irem inquiſitoꝛes nõ poſ
ſunt ꝓcedere cõtra aliquẽ officialem vel nun⸗
cium romane curie. vt in extrauagan. Yo. xxij
que incipit.cum frater. Ites inquiſitoꝛes ab

apoſtolica ſede velalias deputati non poſtint

facere inquiſitionẽ vel pꝛoceſſum cõtra epiſco
pos vel eoꝛũ ſuperioꝛes.niſi hoc ſpecialiter fuiſ
ſer ab apoſtolica ſede comminum et de eis er
pꝛenum. Sed tamen tenenturtales. ſcʒepᷣos
hereticos inuentos vel dinamatos vel ſuſpe⸗

ctos pape nunciare. de here inquiſitoꝛes. h. vi.

Et illa nunciatio fieri debet q;citius pᷣm glo.

Zitulus decimusoctauuſ

ꝛopter piculum quod inde poteſt euenire.
tem pꝛohiletur eis cognolcere de ſoꝛtilegus
Dicit enim Alexander papa in. c. accuſatus.
de lere. li. vi. Sane cũ negociũ fidei qð ſumme
2iuilegiatũ exiſtit ꝑ occupatões alias nõ de/
earitfreckrl peſtis ſyyrence inquiſitoꝛes a ſe⸗
de apoſtolica deputati de diuinatõibus aut ſoꝛ
nlegijs. niſi hereſim ſaperent. manifeſte ſe in/
tromittere nõ debent nec punire talia exercen⸗
tes.ſed eos relinquere ſuis iudicibus punien/

dos. Abi enĩ eſt glo.notabilis Yo.an.ſuꝑ ver⸗

bo ſaperent. vbi ponit erempla eoꝛum que ſapi
unt hereſim dicens. Sicut eſt circa aras idolo
rum nefarias pꝛeces emittere. ſacrificia offer⸗
re. demones cõſulere.eoꝝ ſronſalia ſuſcipere.
xvi.q.ij.hi qui.vel aſſociant ſibi ꝓpter ſoꝛdes
exercendas lreticos.vel faciunt pꝛedicta cum

coꝛpe et ſanguine chꝛiſtivel in fontibusvt poſ

ſint a demonibo habere reſronſa. faciunt puerũ
rebaptiʒare et his ſiłia. BGlo. ſuꝑ verbo ma⸗
nifeſte. In dubio ergo hoc caſu nõ habent inqᷣ

ſitoꝛes iuriſdictionẽ. Et licet alius iudex ↄgno
ſcat an ſua ſit iuriſdictio.et in dubio dicat᷑ iu⸗
riſdictionem habere.vt. ff. de iudic. ſiquis ex a⸗

liena.hc locum habet in oꝛdinario.ſed inquiſi
toꝛ.quia delegatus niſi manifeſte apareat nõ
ſe intromittit. o. an. Item in dicto. c. ac⸗

cuſatus. de here, li. vi. dicit᷑.ꝙ de queſtionibus
vſurarum motis etiam cõtra illos qui reſtitu/
tionem vſurarũ in penitẽtia ꝓ hereſis crimine

iniunxerunt. et ſi illi ſe et ſua ad lvc faciendũ

in iudicio eccleſie obligarunt. intromittere ſe
nõ poſiunt.nec ꝑ cauſas huiuſmodi offendicu
lum negocio fidei pᷣparetur. Super verbode
queſtionibi. dicit Yo.an. in nouell.hic fuit ali
ouid immutatum de mandato Bo
HNHam p antiquã porerãt tales cõpellere ad re⸗
ſtituendas vſuras. de quibus cõſtabat. Audi/
cigahiter tamẽ de ipᷣs cognoſcere nõ valebant.

nifacij pape

Archi. in penitẽtia. Yo.an.Oue quia ſine re⸗

ſtitutione fructuoſa nõ erat.ideo id adiungere

potuerunt heretico vſurario.qð ad iudiciũ ani

me ptinet nõ iuriſdicrõnis oꝛdinarie. Et iõ ta
lem executionem nõ ip̃i ſed oꝛdinarij. facere

debent. Et ſic nota ceprum ꝑ inquiſitoꝛem ſpꝛo
pter cõtumaciam purgande hereſis nõ ꝑ ip̃ᷣm

ſed per alium ſcʒ oꝛdinarium eypediri. Et eſt H

vt ſinguls ſua iuriſdictio ſeruef. Supꝛa ver
bo offendicum.i.leſio.poſent enum habere ma
gnum foꝛum ſeu tribunal. ſi antiquo vſurario

loc iniunriſſent quod multi pꝛius faciebãt foꝛ

te pꝛopter zʒelun ammaruz. De penitentia
autem iniuncta ab inquiſitoꝛibus ipᷣis hereti⸗
cis vel receptatoꝛibus hereticoꝛum et de defen
ſoribus hereticoꝛũ reuerſis ab erroꝛe.ſi anteq;

expleuerint moꝛiantur.et ob huiuſmodi obiij
gauerunt lvna ſua ad ipam faciendã. quope⸗
redes ponunt cogi vel non. ibi vide in tertu er
glola. Atem inquiſitoꝛes tam ipi q; cõmiſ⸗
ſarij deputati.nõ oſnnm wrunſgr extoꝛquere
Nec ſcienter bona eccleſiarũ ob delictum deri
coꝛum fiſco eccleſie applicaxe.alias eſſent excõ
mumcati.de here. nolentes. inc le. Item diʒ
at Jo. an. in noueł. ſup.c.vt officiumn. de be⸗
reti. li.vi. ꝙ fratres pᷣdicatoꝛes in pꝛouincijs
in quibus habent officium inquiſitionis. cõ
ſcere poſunt fratres minoꝛes et ecõuerſo. Iqʒ

multum imincẽ ſibi deferant. quod eſt cõmen,/

dabile.ita tamen ꝙ caueant ſibi a pena dlemẽ
ti. multoꝛum. de qua dictum eſt in pꝛincipio
huius. F. Item de duratione officij inquiſi
tionis.dicit lemens quarrus. Pꝛeſenti de⸗
claramus edicto.ipᷣm officum nõ ſolum quo
ad negocia viuente mandatario incepta.imo
etiam ad integra et nõ cepta. et quod pluseſt
q;tum ad ea que tunc nequaqᷓ; Snerierantit

fauoꝛem fidei ꝑdurare. de vreti.ne aliqui.li.vj

Dicit Yo.an.in nouelł.lvc intelligendum de
inquiſitoꝛe ſimpliciter dato. Nam ſi eſſerda⸗
tus cum clauſula vſq; ad beneplacitum ⁊c. tũc
ſeruandum eſt quod habetur in. c. ſigratioſe
de reſcrip.li.vi. Abi autem dicit ꝙ ſi clauſula
cõtineat vſq; ad beneplacitũ ſedis apłice.du⸗
rat poſt moꝛtem eius.quia apłica ſedeſ nõ mo
ritur. Item inquiſitoꝛes poſſunt pcedere
cõtra chꝛiſtianos qui ad ritum.i.obſeruantis
tranſeunt iudeoꝛum. vwel etiam cõtra iudeos
factos chꝛiſtianos et in infantia. ſi ad ritũ re⸗

dierint iudeoꝛum ſicut cõtra hereticos.etiam ſi

fuerint ꝑ iudeosicõuicti. Et ſicut cõtra fauto⸗
res receptatoꝛes ⁊ defenſoꝛes lxreticoꝛũ. Ita
cõtra fautoꝛes receptatoꝛes ⁊ deſenſoꝛes fahũ
eſt ꝓcedendum.de here.cõtra.li.vi. Et bona lv⸗
rum ſicut ⁊ alioꝛum hereticoꝛũ cõſiſcant.nec de
uoluuntur ad filios enã catlvlicos. ᷣm glo.ihi
Dicit hic Yoh.an. in nouelł.ꝙ hec cõſtitutio
pꝛius fuit edita a clemẽte.iiij.et Gꝛego. r. cñ
hac adijtione. Andsos, aũt qui chꝛiſtianos v⸗
triuſq; ſexus ad eoꝛũ ritum execrabilẽ hacte⸗
nus indu xerũt.vel in vetitis decetero inducẽt

pena debita puniatis cõæadictoꝛes inuocato

brachio ⁊c.Et quia decretalis vlti.huius ti.q
eſt Bonifacij octaui. reſeruat mandata pꝛe/
decenſorum ſuoꝛum. iſtius libꝛi conſtitutioni/

bus non obſtantibus. per lvc cadunt in cffi⸗

cium inquiſitoꝛum tales.quod non eſſet ſi hee
litera nõ foꝛet.quia tales ꝓpꝛie nõ ſunt hereni⸗
ci.quia iudei etſi errent in articulis fidei.non

tñ ꝓfeſſi funt ipᷣam fidem. quod fit in baptiſ
mo cum ip̃i nõ ſuſcepernint.a qua pꝛofeſſione

diſcedens ꝓpꝛie dicit hereticus. Et ſic in eoap/

(itatspnmee

ebcrtoion
ummi
Wt lrſcl

Euirfionue

esſnin
tonleante,

s Einititi

muinngfiil
cpli neſunct
tsgtſeupol

glſiwes itit

in vracene⸗
ſo .
der hoyio
uncögennnator
goclupant Din
paun ſön eir
encop ipoinreck
ohisunseren
(pfen oͤ delerp
V peles anten⸗
mMelleſaſtiaigi
fiiſtgeinnmne
hnipßonmeſe
mnmi owaeni

Unhedißhen
lgißoſnerge!

üiitttiinen

ſenoihakreer

xrlnſtenrnüt
Aylglitirſan

Punciir
tnligi,

mMunminigt
Mleffhnennie
unngii liaſ
Efhntnhrdöf,

ſetatocetktn
tlebindictti
Gsſhigſed

ihhn nnnah
. üthpape

1 3 pm. A
M Prn

enmnddne

nde

k beni⸗

„ 1 d.

enaugluſe
Wins
mfarngnnn
iini tictint
Didiniramni

X. umul/i
Adenirid
üpen
Yaetet
nirs dnti
Na MeneA
Gm Eirin

apitulũ

pꝛie cadit fautio hereticoꝑ.largetñ ſunt tales
fautoꝛes imo et factoꝛes hereticoꝝ.qui ſic tra⸗
hunt xpᷣianos ad iudaiſmũ.Et qꝛ talia ꝑ inde
os fieri ſolent.ideo de eis loquit᷑ decretalis.Re
gulariter tñ cõtra eos ꝓ iuſticia recurrit᷑ ad iu⸗

ices ſeculares. vt ſup de iude.c. iudei.et.c. in
nõnullis. et in cle.cedit.eo.ti.dicif de ſarace⸗

nis. Et qꝛ iudei tales reuertẽtes ad iudaiſinũ
ſolẽterbaptiʒare de nouo capii lauãdo. et po⸗

mice radere ꝑ iudicẽ ſecularẽ videt᷑ eis impo/

nenda pena capitalis cũ diſpendio foꝛtunatũ.
C. de apoſta. Nã ſi rebaptizanti immonit᷑ pena

capitis. C. ne ſanctũ baptiſmna. I. i. foꝛtius.ex⸗
baptiʒãti ſeu volẽti baptiſmũ tollere. Si tñ in

quiſitoꝛes volũt id punire pñt ꝑ pꝛedictã lite⸗
ram. tñᷣ vna cum epiſcop ꝑ cle.pꝛimam.c.eo.
ri. Nam poteſtas illa inquiſtoꝛum participat
epiſcopis.

De bonis heretico §. Vii.

rum cõdemnatoꝝ p ſententiã quõ confiſcant

et occupant᷑.Dicit Bonifacius papa in capitu

lo cum ſcoᷣm de ereticis. libꝛo ſexto. Hona be

reticoꝝ ipᷣo iure decernimus cõfiſcata. Cõfiſca
tionis hinus erecutio vel bonoꝝ ipoꝝ occupa/
tio ſieri nõ deler ꝑipꝛincipes aut alios vomi⸗
nos tpales. anteq́; ꝑ epᷣm loci wl aliã pſo/⸗

nam ercleſiaſticã qᷓ ſuꝑ lvc halxat poteſtatem
ſnĩa ſuꝑ eodẽ crimine fuerit ꝓmulgata. Glo.

ſup verlo ipᷣo iure.ermin atũ eſt hic qð olim

dubitabat̃᷑ ꝑ decretalẽ ercõicamus de lxretic?.

qe vt hic dicit. ipo iure ↄfiſcata ſunt. Et intel
ligit᷑ ipᷣo iure a tiꝑe.ſ.cõmiſſi criminis.C.eo.
ti.l.iiij.Et idẽ in crimine leſe maieſtatis.ſecus
in alijs criminibus.Er puto hanc coufiſcatio/
nem locũ habere.etiã ſi ille catholicos filios ha
leat. qꝛ iſte tex.nõ diſtinguit cõfiſcata. Inteili

gsunt quidã vt Yo. mo. in crimine pꝑmanente

Horandũ ant ꝙ ꝓut dicif in. c. decreuit. de

ſereti. li. vi. Quqinis pprer hereſim maritoꝛũ
Vtes vroꝛũ nõ debeãt cõfiſcari. ſi ipᷣe ſunt ca⸗

tlvlice. tñ lvc intelligit veruʒ. niſi ceñ muleres
õ:raxerũt cũ illis. ſciuiſſent illos ſoꝛe hereri⸗
ces. Nam tunc cõfiſcarentf wotes illarũ. etiã ſi

eſſent catlvlice. Et multofoꝛtiꝰ ſi ipᷣe eſſent he⸗

renice. Et vt dicit ihi glo. pᷣſumunt ignoꝛare.ni
ſi plyt eas ſciuiſſe.de re.iur pſumit.li.vi.Di⸗
cit Yo. an. in nouell.ſupꝑ.c.cũ pᷣm.qꝙ cõſtitutio

nes officij.tñ papales volunt ꝙ tres ꝑtes fiũt

N dictoxꝝ lereticoꝛũ bonis.vna ſit iudicis ſecu⸗

laris.alia officialiũ.tercia reſeruef̃ curie roma

nep tuitione officij. Sed q;tũ ad illamjrerciaʒ

q̃ ꝑtinet ad officiales. epᷣs inquirendo ꝑ ſe vel

cuin inquiſitoꝛe pᷣtextu laboꝛis et erpenſax qᷓs
fecit in exterminando vreticos nõ poteſt pe/
teere ꝑtem illoꝝ bonoꝛũ ſibi cõicari. cum bona

ſecundũ

eccleſiarũ ſuarũ ſibi deleant ſufficere. et ad lve
ſint putata. vt habet in extrauag. Benedicti.xi
que incipit. ex eo. Et notat Yo.an. ſupꝑ.c.ſta.⸗/
tuta.eo.ti.?ld inquiſitoꝛes ergo ꝑtinere vide
tur vel eoꝝ vicarios. Sed mouer Joh. an.
queſtionẽ notabilẽ hic vicꝭ. Quid ſi bnonien
ſis oꝛigine et patrimonio. qꝛ ibi ſc; halet lbona
cõſtituit floꝛentie womaliũ. et ibi damnat᷑ de

bereſi. an ad wominũ vel cõmune bononienſe

an floꝛentinũ ſpectet appꝛehenſio bonoꝛuʒ que
ſunt bononie. Arguit ꝓ et cõtra multũ diftu⸗
ſe. Et pꝛimo ꝙ ptineat ad iudicem ⁊ cõmune
bononienſe a ꝓpꝛehenſio dictoꝝ bonoꝛũ. Scðo
ꝙ ptineat ad floꝛentinum.ꝓbat ꝑ Richar. de
mał.qui hoc publice determinauit. Quod p⸗

hat tmultis rombus. et pᷣcipue his. Cõſtat con

ſcationẽ hanc fieri in penã damnati. vt nud
exuet. C. ad.l.iuli.maie.l.quiſqͥs. Occupanio
aut et partitio fit etiã ad ſubleuationẽ laboꝛan
tium.qð ptʒ in poꝛtõne tercia que applicat᷑ ci⸗
uitati. C. noua vectig. l. i. Adẽ de tercia que da⸗
tur officialibus qui officium ꝑegerunt.facit in
auten.d iudi.S.ne aũt laboꝛ.Cercia que ꝓ of⸗
ficio cõſeruaf.eſt ſubſidium alicuius peculij.
Sed pꝛemiũ et merces ibi danda ſunt.vbi la⸗
loꝛ et diſrendium imminet. vt de pᷣben. eñ ᷣm.
Ergo nõ bononienſi ſed floꝛentino delet᷑.cin la
boꝛ ⁊ diſpendium officij in ſuo viſtrictu ſibi cre
diti imminebat.ar.C.de ſpoꝛtul.l.i.Et ſic ſibi
cõpetit appꝛehenſio.ne wleat diligentiã adhi⸗
buiſe. Et ne pmiſcuis actibus turlentur offi⸗
cia. C. de teſtam̃. conſulta. Item occupatio
bonoꝛum eſt acceſſoꝛium ad ſententiam.que
eſt pꝛincipale.et necena rio habet pꝛecedere vt
hic.Cum ergo acceſſoꝛia iudicentur pᷣm pꝛin⸗
cipalia. vt de re.iu.acceſoꝛium.cum ſuis conꝰs
coꝛ. Et ſententia ſuper cuimine iudicetur ex ter
minis iuriſdictõnis officij floꝛentini.vt.l.ſi qs
C.de bonis ꝓſcrip.et damnatoꝝ.ergo ſᷣm illos
termi nos iudicabitur publicatio bonoꝛũ vbi⸗
cunq; ſint dicit demum Joh. an. ferturtamen
per officium inquiſitionĩs fieri cõtrarium. t
per Nicolaum quartum cõtrarium diſftimtũ.
quam diffinitionem nõ vidi. Nouiſſine ad⸗
optiuus meus diſputauit hanc queſtione. t
quo ad partem que debetur ofhcialibus ſibi pla
cuit pꝛedicta determinatio Richar. cum conſti
tutio dicat illam debere officialibus.qui lvcp⸗
egerunt.Quo ad alias duas partes tenuit cõ
trarium cum generali fiſco ſint confiſcata. et a
tempoꝛe commiſſicriminis inducit.l.ii.¶de
lo.vacan.Foꝛtificat hoc equitas.ne ſit iuriſeni⸗
ctionum confuſio. Et eo foꝛtius cum loca de
quibus queritur i nicem eſſent valde remotg.
Item nota ꝙ qina bona vrericoꝛum vr di/
ctũ eſt cõfiſcantur a tempoꝛe cõmini criminis
n

Zitulus decimusoctauul

Igeo ſi poſt crimen cõmiſſum fuerunt aliena
fa et vendita ab heretico. vendicant taha bona
per officiũ vel fiſcum de mambo poſſenoꝛis nul
lo dato pꝛecio.per quotcunq; manus tranſie⸗
runt.niſi pꝛecium vel aliquid loco pꝛecij eſſet
in bonis lvretici. fl. de leg.i.imperatoꝛ. Et ratio
huius eſt. quia fiſcus vel inquiſitoꝛes vendicãt

rem. ſed vendicans non reſtituit pꝛeciũ. C. de

furtis in ciuilem. Nõ enum habuit venditoꝛ
ius vendendi.ff. de cõtraben. emptione. ſiquis

Et hoc quia effectus damnationis retrotrahi/

tur.vt in glo.ad id. C. ad.l.iuł.maie.l.quiſqͥs
Si enim lec ſunt in crimine leſe maieſtat) foꝛ
tius in lyreſi. Quis vel quomõ quis dicatur
tereticus et de multiplici punitione eoꝛum. ha
bes in ſecunda ꝑte in ti.de infidelitate.c.de le⸗

reſi. DQDui autem dicantur credentes hereti

coꝛum. receproꝛes. fautoꝛes vel defenſoꝛes.0ꝛ
pluries de pꝛedictis fit mentio in pꝛefatis cõ/

ſtitutionibus eccleſiaſiicis. habes declarationẽ
lvꝛum terminoꝛũ infra in titu. de excrmunica
tione maioꝛi.c.iiij.et ſequẽti. De excõmu/⸗

nicatiombus que concernunt inquiſitoꝛes vel
impedientes aut nõ iuuãtes officiũ inquiſitio
nis. habes eo. ri. c. vi. et ſequeni. .

De pꝛedicatoꝛib quales delrãt eſſe ⁊ a qui⸗
bus veleant cauere. Capitulum tercium.

ſta oppoꝛtune et impoꝛtune. ij. thi.

iiiij. Ad rectoꝛes eccleſie marime ꝑ/
tinet pꝛedicare ꝑ ſe vel per alium ſubditis ſuis

Hhnge pꝛimis rectoꝛibo dixit chꝛiſtus Oarci

vlti. Euntes p̃ᷣdicate euangelium omnmi cregtu
re. Et Grego. dicit in paſtoꝛał. Officium pᷣdi

cationis ſuſcepit quiſquis ad ſacerdotiũ acce/

dit. vt ante aduentũ iudicis qui terribiliter ſe
gliuitur. ip̃e.ſ.clamando gradiatur.i.pzedican⸗

do. di. xliij. Sit rectoꝛ. vbi manifeſte woretur ꝙ;

loquitur de curatis. Qui etiam figurã inducit
Exo. xxviij.c.vbi dicitur. ꝙ ſacerdos ingredi⸗
ens tabernaculũ tintinnabulis ambiaf.vt au⸗

diatur ſoniius.quãdo egredit er nõ monatur.

Iuia vt exponit Hꝛego.in dicto.c. Sit rectoꝛ.
Irã cõtra ſe occulti iudicis exigit.ſi ſine pꝛedi

catõnis ſoꝝitu incedit.Et ſic moꝛitur ſpiritua

liter. Oñ dñs Ezecho Ppixtea it c. idj Tili vmi

ns ſpeculatoꝛẽ dedi te wmui iſrael. Si dicẽte

me ad iinpiũ moꝛte moꝛieris tu.nõ annũcia⸗/
ueris ei.ipᷣe in iniquitate ſua moꝛietur ſangun

nẽ vero eius de manu tua requirã. Confirmat

idem Nico. papa diceno. diſpenſatio celeſtis

ſeminis nobis iniuncta eſt. ve ſi non ſparſeri/
mus.ve ſi tacuerimus.di.xi ij. Pꝛedica ergoꝛc

Pbi tria ſotantur per oꝛdinem. Pꝛimo excel
lentia eximia in huiuſmodi actione.ibi. pꝛedi⸗

ca.Schᷣo materia digna vel pcipue ĩ pdicatõe,

ihi. verbum. Cercio reſeruata circumſtatia ci
Liſcretõne.ibi. Inſt oppoꝛ. impoꝛuu. 4

excellenna actus pᷣdicationis. Nota q ofſſciũ̃
pꝛedicatõnis eſt pꝛecipuũ in eccleſia G. vt di
atur ertra de vret. cum ex iniuncto. Eteſt mul

tis pꝛiuilegijs wotatum. vt exrna de exceſſi. pꝛe

latoꝛum. Himis.i.et.ij. Et merito. quia chꝛi

„

ſtus peincipaliter lvc officium exercuit. vnde
Auguſ.deciui.dei.vt homo cõfidentius ambu⸗

laret ad writatẽ fidei ipᷣa ventas dei filius log
mine aſſumprto.nõ deo cõſumpto.veniẽs fun⸗

dauit atq; ſtabiliuit fidem. ſ. pꝛedicãdo. uod
oſtendit Apłs ad Pebꝛe. dicens. Que eum ce

piſſet enarrari p wminũ. &t ad innuendũ hu

ius officij ercellenriam in ſacra ſcripꝛura dici/

tur pꝛodicatoꝛes vplete et angeli. Vnde Bꝛe

o. in paſtoꝛ ał. traccane illud Hiere. Treñ. q.
Pꝛop vte tui viderũt nibi falſa ⁊c. Dict ꝙ p⸗

plxie dieunt ctoꝛes. quia dum fugitiua eiſe
pᷣſentia indicant.que ventura ſũt mamifeſtãt.
vnde dicitur pp xta quaſi pꝛocul fans. et pꝛe⸗
dicatoꝛ quaſi pꝛenunciatoꝛ. ſq; eoꝛuʒ que ven

tura ſunt pena et gloꝛia. O pꝛedicatoꝛes dicũ
tur angeci. oſtendit idem Gregon in. xxriiij.
Inoꝛał. Exponens enim illud Job. Cum ſub/

NRecica verbum. in

atus fuerit timebunt angeli et terrin purga⸗
buntur dicit ꝙ in aduentu ſupermi iudicis.qñ
woteſtas tentandi erit dialvlo ſublata. angeli

icdeſt pꝛedicatoꝛes. ſancti dei enam timebunt.
Apre autem angeli dicuntur pdica oꝛeſ. ange
lus enim interpꝛetatur nuncius. pdicatoꝛ aut

eſt nuncius dei. pᷣs. Annunciauerũroꝑa deiaẽ
Sed et angeli ſeptem quibus Yo.ſcribit.ij.et

iiij.c.apocał.Et ſeptẽ angeli qui canunt ſepteʒ

tubis.ſignant pꝛedicatoꝛes in ſeptẽ ſtatibo ec⸗
cleſie diuerſa pdicantes que cõpꝛehendunf in

verbis tubicinatõnis eoꝝ.vt pulchꝛe exwnit

DHug.cardinalis ibidem. Sed et angelus qui

aparens cum gladio euaginato terruit qaʒinã

cui inſidebat balgam ne viterius pcederet.ſi⸗

gnat pꝛedicatoꝛẽ.qui verbo dei qð eſt gladi ſpi
ritus. cõminando ſcʒ diuinã ſententiã ſubdit?
qui a pceptis pᷣlatis ⁊ minis inducũt ad malũ
occurrunt declarãdo ne obediant in malis. vt

erponit Gꝛatia.ij. q.vij.c. nos ſi. F. eñ balaam.
Angeli añt nõ ex ſe vemũt. Sedvt ditcit apłs
Zebꝛe. i. in miniſteriũ miſſi ⁊. Sic et pᷣdicato

res quomõ pꝛedicabunt.ait Apłus ſo.r. niſi
mittentur. autem Eſaias nõ vocatus ſe ob

tulitad pꝛedicandum cum dixit. Ecce ego mit

to me. Eſa. vi. Et ecõtra cum Nierimas mit⸗

unviloſct
nriekſho
lſutpleren⸗
teneepeln
tlſtnsdet
ifltedienn

(tinonleli
l Inſcupn
mncerelepur⸗
Mamoreſt dign
ußlomereerſe
(ure der xtim
Pßw Fohen h
ulits

ſemilima ru

iiletptmiran

(edi⸗Renem.
Gungurinſonn
cpunmmnfr we
Perscfammem

Hlerwurtveſcten

ieriarrrekta
Uleg arnelira
iißs ijgligenlel
Mr minis pret

imn ſpploter te

ſicn Tnſcde
ſbbectomnse

.

nonsetdignin

(6reetloanöne

mrumnpropeer 1

Hbcſnepins al
Eſſtiwlmniſia

Qlianten voc

(heaſarsben
fſcontüfiutine

Unfenrsmortui
Mleeceer

nliäkcſen

lchſioſi

e
nen dn

rmeiitha;

ai

Tenmmſüms
mninad,
—
naAtn
rneir
senmn ül
bomnkiam:
ent derriee
NI
Einumgiün
ArNegi
3. ni
mn gin ni
ineig en
Batit
nemn inun
ntz ,i n
dinirtni

4 Rr
her⸗ 1

teretuta deoſe exenſauit dicens. Ma. a. wmi⸗
ne deus. Ecce neſcio loqui ꝛc̃. Hiere.i.&t ſi di

uerla vorx eitra pꝛodijt.nõ tamẽ a diuerſo fon
te dilecrõis emanauit duo quiꝓpe ſunt pꝛece⸗
pta. vt ait O:ego.charitatis amoꝛ dei er ꝓxi⸗
m.. Per actiuã vitã ꝓdeſſe pꝛoximis cupiens
Cſaias officiu pᷣdicationis a ꝓetijt. Per ↄtem
platiuã vero DHieremias ſedule amoꝛi cõdito⸗
ris inherere ſiderãs.ne mittiad pꝛedicandũ
velxat.cõtradicit.qð laudabiliter vnꝰ apperit.
loc laudabiliter alter expauit. Iſte ne tacite
cõtemplanionis lucrũ loquẽdo pderer. AYlle ne
dam na ſtudioſi oꝑis tacendo lentiret. Sʒ lvc
in vtriſq; eſt ſubtiliter intuendũu.quia et is qͥ
recuſauit plene nõ reſiſtit.et is qui mitti vo⸗
luit.ante ſe ꝑ altaris calculũ purgatũ vidit.et
rauloſupꝛa dicit. Sicut toto deſiderio occupa⸗
tionẽ fugere delemus.ĩita ſi deſijt qui pᷣdicer.oc
cupatõis onus libenti neceſſe eſt animo ſubire
viij.o.i. In ſcripturis.Et qꝛ difficile eſt et ra⸗

rum videre ſe purgatũ.qꝛ nemo ſeit vtrũ odio

vel amoꝛe ſit dignus Eccs.ix. Ideo nullus de
bet pſumere ex ſe ire ad pꝛedicandũ.ſed expe⸗
crare debet. vt mittaf vel a deo vel ab eccleſia.
Vñ de Johan. baptiſta dicit᷑ So.i.uit homo
minus a do. Nõ tamè creditur alicui dicenti

ſe miſſum a deo.qui ab eccleſia nõ eſt minus

niſi ꝓlet ꝑ miraculũ.vt moiſes fecit.argu. de
cõſe. di. i. Reuera. Sic fuit miſſus equitius.
cui a aruit in ſomnijs angelus eteum ad pᷣ⸗
dicandum miſit.xvi.q.i.placet.j.vcidem.
Zlb eccleſia mittitur quis vel oꝛdinarie.vt qui
libercuratus ſaltem quo ad ſubditos.vel ex pꝛi
uilegio.vt rꝛedicatoꝛes et minoꝛes Auguſti⸗
nenles carme lite et ſeruite ſaltem in eccleſũs
ſuis. in alijs eccleſis nõ niſi vocati. Et hi enã
debent mitti a pꝛelatis ſuis. Oulieribus au/
tem ſimpliciter interdicit officium pꝛedicanio
nis. Et pᷣm Clxv.ſcðᷣa ſcðᷣe.ium quia habet ſta⸗

tum ſubiectionis.et pꝛedicatio cõgruit ſtatui
pᷣlationis et dignitatis.tum quia eſt incõſtanſ

in coꝛde et locutõne.OJulier ſemꝑ varium ꝓ

fert.tum pꝛopter aſpectum in eam. qui eſt cau⸗

ſa libidinis viris autẽ laacis interdicitur.niſi li

centiati vel miſſi a pꝛelatis.xxiũ.di. ulier.

Qui autem vocatus ſeu miſſus ad hoc ꝑti
nac:ter recuſat ab eccleſia et deo contemnetur
q figuratũ fuit in eo.qui nolebat ducere vxo⸗
rem fratris mortui. et ꝓpterea diſcalciabitur
vno pede et cetera.vt erponit Zlug.viij.q.i.di⸗
cens. Nunc euangelij quiſq; pᷣdicatoꝛ ſta de⸗
lxt in eccleſia pᷣdicare ſiue laboꝛare vt defuncto
fratre.i.chꝛiſto.ſuſcitet ſemen qui pꝛo nobis
moꝛtuus eſt.it quod ſuſcitatum ſuerit eiꝰ no
men accipiat.Alt vero qui electꝰ ab eccleſia mi

tercim

niſterium enangeliʒandi renuerit ab ipa eccle
la digne menroq; con: emnit᷑. Qui enim ſibi
pꝛodeſt et eccleſie.bene intelligitur vtroq; pe⸗
de calceamis. vnde et illud. Quam ſpecioſi pe
des euangelisanti bona. Qui curam lucran⸗/
doꝛum refugit alio uʒ diſcalciati illius figura⸗
tum nõ ſolum ſig nficaun.ſed in ſeipo imple⸗
un poꝛtarat ſobpꝛobꝛium.Zluguſti.viij.q.i.

im.
Predicator autẽ KF.if.
vt digne pᷣdicet.tria delet habere inter. DPꝛi⸗
mo vileciionẽ ardentẽ. Secũdo extenus ↄuer⸗
ſationẽ reucentẽ. Cercio cognitionẽ ſcientie
cõpetentẽ. vnde de To. baptiſta.qui fſint limeſ
pᷣdicatoꝝ vereris er noui teſtamenti. dicit chꝛi
ſtus Yo. v. Ille erat lucerna ardens et lucẽs.
Lucerna dicit ꝑ cognitionẽ legis diune. quã
halebat infu ſam etſi nõ acquiſtam. NPam vt
dicit uer.vi. mandatũ eſt lucerna er lex lux.
et pᷣs. Lucerna pedibus meis verbũꝛc. Ardẽs
Dicitur ꝓpter dilectionẽ. Luẽ. xij. Vgneʒ veni
mittere in terram ⁊c̃. Et lucens ꝓpter cõuer⸗
ſationẽ. ath. v. Sic luceat lux veſtra coꝛam
bominib 12767. Pota ergo pꝛimo ꝙ delet in
ſe habere charitat
rinth. nij. Si linguis hominũ loquar er ange⸗
loꝛum. chari/atẽ autẽ nõ halxam factus ſinn ſi
rut es ſonane. ¶ingua hominũ eſt placere 1 de
letare aud toꝛes.. A¶ ingua angeloꝛm eſt moue

re ad opus.ve lvc eſt lo ui na: uralia er ſupna
turalia. Charitatẽ aũt nõ habet. qin eſt in aliq̃ᷓ

moꝛta i peccato.nꝛ ſᷣm Clv.quodliber moꝛtale
peccatum eſt cõtrarimu charitati. alis ergo
pꝛedicans eſt ſicur cãĩ pana pulſans.que alios

muitat ervocat ad oꝑa bo na.et ipᷣa ſe cõſumi

Nam moꝛtaliter peccat in moꝛtali p̃dicans.

ſ̃m tlv.in.iiij.quia indigne erequitrantũ offi

cium. Idem archidi.in ros. ſuꝑ. c. Cum erau

dier . di. l. vbi dicit ARug. Fnimaduerte roſſe
dicere aliquẽ poſt peccatũ. ſi mñ vicia pꝛiſt: na
diluerit. Ergo arguendo a cõtroro ſenſii.ſi P5
manet in peccato nõ pᷣt wcere.ſ.cum ſin ſalu⸗
te. ad qðᷣ etiꝗ facit qð dicit Greg. Qui adpue
vicioꝝ bello ſubiacer. nequaq;ᷓ ꝑ pᷣdicatõia offi
cium pᷣeſſe magiſterio cereroꝝ debet. diſ. xlnij̃.
S. vlti. et di. l.qd eſt hc. nec iñ diei Grego. qꝙ;
pᷣdicatoꝛ nõ de rat tẽptari. cum et panlo meri
mo pꝛedcaroꝛi datus ſine ſtimulus carnis.ij.
Coꝛinth. xij.qui fuit ſin Grego. tentario car⸗
nalis. Sed ꝙ nõ ſuccuml artentariom p con
ſenſum ronis. vt ipemet Gꝛeg. declarat in. rrij
moꝛal. Et non ſolũ in charitate ſed ercha⸗
ri ate deberpᷣaicare.nõ ex cupiditare wlvanira
te.vt valens reputer et hmòi. Qui enĩ npter

n iij

F. Hã vt inquit apls. i. o⸗

;—2 —ꝑ —

Zitulus decimugectauuſf

cupiditatem pꝛedicant.ſigurant p balaam. de

quibus dicit Petrus in ſecunda eplła. Secuti
ſunt viam balaam ex boſoꝛ.qui mercedẽ iniq/
tatis amauit. coꝛrectionẽ vero habuit ſue ve⸗
ſanie ſubiugale mutum. Suꝑ quib verbis di
cit Beda. multi catholicoꝝ intantũ amant
mercedẽ iniquitatis.vt etiã cocti ab indoctis.
clericia laicis merito redarguant.q iure cõpa⸗
rant᷑ ꝓphete.qͥ verbis aʒine cõtra naturã loquẽ
tis coꝛripit᷑.nec tñ a ꝓpoſito pꝛaui opis retar⸗
datur. Cõgruit etiã nomẽ charitatis. de qua ve
niſſe ditif.ſ.ex boſoꝛ.qð interpꝛetat carneus.
Nech enĩ alia magꝭ cauſa luxurioſis extitit ver
bum veritatis amoꝛe pecunie.vel deſiderioꝛuʒ
tpalium adulterare.q; ꝙ carnis ſe cõcupiſcen
tjs mancipant. Balaã añt interpᷣtat pᷣcpitãs

eos.qꝛ in pꝛecipitiũ ſuos mergũt auditoꝛes.

quibo nõ ſalutaria q coꝛrigant.ſed que illoſ de⸗/
lectent. erronea pᷣdicant. Hec Beda. ij. q. vij.
ſecuti. Quãuis aũt pᷣdicatoꝛes nõ deleãt pᷣ

dieare pꝛincipaliter ppter tꝑ alia habenda. als
tanq; venditoꝛes bon de tẽplo eijciunt᷑. debet iñ
ſubminiſtrare eis neceſſaria.iuxta illud.

5 alligabis os boui triturantis.i. Coꝛint.ix.

Pñ NHiero. Apłicis viris et euangelizantibo

m neceſſarijs vſibo nolle tribuere. ſeipᷣm cõde

mnare eſt. xvi. ꝗ.i.c.penuł. Qui vero ex arro⸗

gantia et inani gloꝛia pᷣdicãt.figurant ꝑ helyxu

q̊ repꝛelendit Job ⁊ amicos eius cũ multa ar
rogantia. vt ptʒ Job. xxũͥ. vbi dicit Bꝛeg. x xij
moꝛał. Arrogantes cũ ſciam accipiũt. nihil ſe
accepiſſe eſtimãt. ſi hanc eos habere occultã cõ

tingat. Numq; ſuũ gladiñ niſi in oꝛe lvĩm po/

nunf. Pꝛedicatoꝛes aũt ſancti ꝓꝑtem ſuã repu

tant. ſi intus ip̃i de ſapia gaudeãt. foꝛis aũt ali
os ab erroꝛe cõpeſcant.&t ibi gaudent vbi lve
pcipiunt.nõ vbi intus tot tentationũ laqueoſ

innoteſcere cõpellunf.q;uis bonũ qð acceper̃t

cũ innoteſcit. media interueniente charitate.

de ꝓfectu audientiũ nõ de ꝓppꝛia oſtenſione gra

tulant. Nonnũiq;ᷓ etiã arrogãtesviri.dũ pꝛedi
catoꝛes ſanctos magna eloqui ac ꝓ locutione
ſua venerari ↄſpiciũt. locutõis eoꝝ celſitudinẽ

er nõ vtiliratẽ intentõnis imitant᷑. Mec lvc a⸗

mant qð illi appetũt.ſed hvc qð dari vvibo oſtẽ⸗
duntur. Er plerũq; ad loquendũ impetũ vane
gloꝛe mentẽ anyietas nequaq; ſe intra ſilenti⸗

um capiẽs quaſi celũ chantat inflamat. Adẽ
eodẽ. xrij. dicit. Spiritualis pᷣdicatoꝛ in cun⸗

ctis qᷓ dicit ſolerti cura ſe inſpicit. ne in eo ꝙ re
cta pᷣdicat. vicio ſe elatõiſ extollat.atq; omniũ
ſapiẽtie gratiã quã vt ſoqueret᷑ accepit nõ ſiiis

ſe eſtimat meritis. ſed eoꝝ interceſionib- qui

bus ploquit accepiſe. indignũ ſe oĩbus iudi⸗

cat etiã cũ dignius cũctis viuat. Scit ꝙ bona
que mnoteſcũt hoibus ſine ꝑiculo eſſe vix pñt

Er qis ſapientẽ ſe eſſe ſentſat vellert ſopin

ens eſſener videri. Et ſi liceat tacere apperit.
Eoſq; ſe felicioꝛes putat.quos intra eccleſiaʒ
locus inferioꝛ ꝑ ſilentiũ occultat. Et tñ vt eos

defendatr ex neceſſitate officiũ locurõis ſuſcepe

rit.ſed ex inagno deſiderio ociũ taciturmtaris
qꝗrit.hanc dicendi foꝛmulã arrogãtes ignoꝛãt
NHeq; eni loanunt᷑ qꝛ cauſe eueniũt.ſed cau⸗

Habent enĩ lvc arrogantes ꝓpꝛin. ꝙ pꝛius q;ᷓ
dicant. mira ſe dicere ſꝑ eriſtimãt. et locutio⸗
nem ſuã admirando ꝓueniũt qꝛ vel in acutis

ſenſibo ipᷣa elatio q;ta ſit fatiitas ignoꝛãt et e⸗

cõtra. Paulus dũ mire et alte hebꝛeos mone⸗
ret.icit ſufferatis verbũ ſolatij. Gꝛe.Quãuiſ
aũt pᷣdicatoꝛ vebeat cauere ne ex arroganta et
inani gloꝛia pᷣdicet.tñ ſi motus recta intentõe

ſurreptat tentatiommams gloꝛie. nõ dʒ ꝓ lvc di

mittere.Ecẽs.xi Qui obſemat ventu nunq;
ſeminat. Exemplũ in beato Bernardo.quiten

tatus de loc dum pᷣchcaret dirit ſibipi. Nec pi

pter te incepi.nec ppter te dimittã. Subia⸗
cet etiã actus pᷣdicatõis triſticie er tedio.⁊ lve
qñ quis nõ exrat multũ gratus.vel fructũ nõ
facit.vt dicir Gꝛego.in moꝛał.et ideo requirit
lvĩem bene firmatũ.vtr nec ertollat fauoꝛibus
opularibo.nec de ijciat inaudientia vel inſru⸗
ctuoſitate.vnuſqinſi; enĩ ait apłs mercedẽ ac⸗
cipiet ſᷣm ſuũ laboꝛẽ.etnõ dixit pᷣm frucmm.
nec credimus minoꝛẽ gloꝛiã obtinuiſſe Yaco⸗
bum maioꝛẽ.qui pauciſſimos cõuernit multis
ſanctis innominatis.qui milia populop trare⸗
runt ad fidẽ. Oñ beato Yoꝛdane ſecundoma⸗
giſtro oꝛdinis pꝛedicatoꝝ. qͥ vltra fructuʒ quẽ
fecit in ſeculo remanentibo.bene mille traxit
ad oꝛdinẽ. Secundũ qð requiritf in pᷣdicato
re eſt vita ſeu cõuerſatio lucẽs.Ecci.Quaſi ſol
reſulgens ſic ille refulſit in rẽplo dei. Sol ẽ im
paſſibilis ⁊ incoinquinabilis.ẽt hʒ modicũ de
materia.p iſta tria dʒ eſſe lucida vita pᷣdicato⸗
riscꝑ patientiã.ps. Bene patiẽtes erũt vt an
nuncient ꝑ mundiciã ſapie.O c;plcra es caſta
geneꝛatio cũ clarita:e.Et ꝑ paupertatẽ ⁊ abſti
nentiã. Vñ xpᷣs OJath. x. pꝛimis pᷣdicatoꝛib⸗
ait. Nohlite portare ſacculũ ꝛc. Oñ Hiero.An
nõ cõfuſio et ignominia eſt xpᷣm cruciſirũ pau
perem et eſurienteʒ farſis pᷣdicare coꝛwꝛibus
et ieiunioꝝ doctrinã rubentes buccas tumãtia
q; oꝛa ꝓfetre.Si in apłoꝝ loco ſumus. nõ ſo⸗
lum ſerinonẽ eoꝛum imitemur. ſed et cõuer⸗

ſationem ⁊ alſtinentiã. xxxv.di.eccleſie. Ne-
mo enĩ inqͥt Symmachus papa.recte moni/

toꝛis perſonã ſũſcipit.niſi qui acribo muis erra⸗
ta cõdemnat.et amoꝛẽ innocentie cõuerſatio

ne de monſtrat. di.lxxri.nemo. Et vt dicit Cxi

ſoſto. bene viuendo et bene wcendo popnlum

ds Viu
ſtotaſun
leredirlinfe

inln

muninnin⸗
ſterrelepe
ſtefinutiel
nſcrinut
mnilur nln
iinhimil
aloro
igennen

„
7

cfellinmne
n ianſl

5

Quititmumm
Proci raarvnt⸗

daeMMentash
Actigsſfitfoun
MmGmnanteconn
Aliohiſan Ken
ſſpncei ſni
bies ſimns l
mümeminſeg
Ultalos ſinmlg.
Ulteleoginfn
Mpoſnus, rti
MWaizo noſn

Huagolem Oi⸗
Ceapengeoscom
Ptitunnala e
Ahtvoaloteuocen⸗
Dlracacln din

((osnulismer
figrcpinb itani
fnder terc
Mdosanteart
opnapanho⸗

ingrata gephe
Tarcüiöngun

Nipeianone
Mept, nos den
Mlsae Thi
Mſtheet ccs,

cCenci.gewenta⸗
gbanicopcli
Glieſtenitgſas⸗
nmiſehne,
Nulingreei
Pmeeenchn
ſanummgetde
Nataezfnimnz
Mentritgta

inmhbna
Mmdntiti,

erednti

net
rnte
mi tli
Meinghna
mmimichnſe
ipNcknNde
Msinienle
omrin
Mimi
i
ideſelranie
. Bergriniin
ui gibiiins⸗
r amnit

Ndt ns dien

miucdkönN

nplr win i
mtinmdd
rei 1
uniinnee,
memn Enn
Aurwaniſ⸗

Capitulu

inſtruis. quo viuere debeat. lene autẽ weendo

et male viuendo deñ inſtruis quõ te debeat cõ⸗

demnare. di. xrl. multi. Et q;uis ſiccõtingat cõ
muniter vt 'ᷣm Gꝛego. Cuius viſa deſpicitur.
reſtat vt eius pᷣdicatio cõtemnat.iij.q.vij.qui
ſine.tñ malefaciũt ↄtemnẽtes.qꝛ vt dicit Hie
ro.ſicut lixriuia ꝓ humidũ cinerẽ fluens lauat.
et nõ lauat ita lvna coctrina ꝑ malũ cocioꝛeʒ
aĩas credentiũ lauat a ſoꝛde vicioꝝ. di.lxxxiij.
F.vlti. et.i.q.i.nõ quales. Etſi cũ peccatoꝛibo
cõuerſari deceat aliqñ ad eoꝝ cõuerſationẽ. ſi⸗
cut xpᷣs qui manducabatcũ publicanis. dʒ tñ
vitare ꝓſonas ſuſpectas.et vñ poſſet ledi fama
eius. ñ Zlugꝰ.Cõſcientia noſtra neceſſaria
eſt nobis ꝓter nos. fama noſtra nõ pollii. ſed
pollere delet in vobis ppter vos.xij.q.i.nolo
Qui aũt murmurãt de pꝛedicatoꝛiboouerſanti
bus en oecatorifn cũ de bitis circumſtãtijs.vt
eos inducant ad bona oꝑa.incurrũt lepꝛã pec⸗
cati.qð fuit figuratum in maria ſoꝛoꝛe Ztlaron

murmurante cõtra OJoiſen. ꝓpter vxoꝛẽ eiꝰ

ethiopiſam. vt exponit Gꝛatia. ij. q. vij. 5. is ita
reſpondef. Cin alludit Sꝛego. Nos q infirmi
hoies ſumus.cũ de deo loquimur.debemꝰ pꝛi⸗

mũ meminiſſeqð ſumus.Cõſideremus quia
aut tales ſumus.quales nõnullos coꝛrigimꝰ.

aut talesaliqñ fuimus.ſed diuina oꝑante gra
tia nõ ſumus.vt tãto tꝑatius coꝛde humili coꝛ
rigamus q;to noſmetipos verius s emenda⸗
mus agnoſcim. Si qũt nec ſumus nec fuimꝰ.
q̃les ſunt quos coꝛrigimus.nec coꝛ noſtrũ ſu⸗
perbiat quoꝝ mala coꝛrigimus.eoꝝ alia bona
ante oculos reuocemuſ.Que ſi nulla omnino
ſunt ad occulta dei iudicia recurramus.quia ſi
cut nos nullis meritis lvcipᷣm qð habemus bo
nũ accepim'. ita illos pᷣt grana diuine virtutis
infundere.Et excitati poſterius etiã ipᷣa pñt bo
na q̃ nos ante accepimus pᷣuenire.exempluʒ
ponit de Paulo pſequẽte et poſtca excedente
in gratia Stephanũ. Gꝛego.in. xxij.moꝛalł.
Cerciũ ꝗð requirit᷑ in pᷣdicatoꝛe ẽ ſcia cõpetẽs
vñ Pe.ĩ canonica ſua. Paratireddere rõeʒ oĩ

petenti. vos de ea fide et ſpe.q̃ eſt in vobis.et

apłs ad Chi. Attende lectioni.exhoꝛtationi et
coctrine.et Ecẽs.iij.ðr.ꝑs tacendi et tꝑs lo
quendi.qꝛ vertas pꝛius tacendo diſcit et vo⸗/
ſtea loquẽdo pᷣdicaf.vñ Pe.Opoꝛtet en q do /
cet ⁊ inſtruit aĩas rudes eſſe talẽvt ꝓ ingenio
diſcentiũ ſeipᷣm poſſit aptare.et verbioꝛdinem
ꝓ audiẽtis capacitate dirigere. Debet ergo ap
pꝛime eſſe eruditus etctus. irrepꝛehenſibi⸗
lis.maturus.et pauidus.viij.q.i/opoꝛtʒ. pᷣci/

pue aũt debet eſſe voctus in ſacra ſcriptura ⁊ iſi

vacare.vñ in hmõi figurã vectes quibo archa
poꝛtabat iugiter anulis erant inſerti.vt cum

Reran

De ſecundo prin/

tercium

archa eſſet poꝛtda. nulla fieret moꝛa de intro
imittendis vectibo.quia pᷣdicatoꝛes ꝓ quos ec
cleſia circumfert᷑.ſacris l̃is debent in ſiſtere ſp
ne tunc queratur diſcere. cum er officio alios
halent cocere. vt expvonit Gꝛarianus di. xxxvi.
qui eccleſiaſticiſ.S. ecce ꝙ ſacraꝑꝝ. Et ſaluatoꝛ

noſter pꝛimus in medio cctoꝝ ſedit audiens
illos et interrogans. et voſtea pꝛedicare cepit.

Sic etiam apoſtolus pꝛius cocuit.woſtea adpᷣ
dicanduũ miſit. et poſt reſurrectionẽ pꝛiꝰ apuit
illis ſenſum. vt intelligerent ſcripturas. et po⸗
ſtea dirit. Enntes in mundũ vniuerſurn pdi/

cate enangeliũ oĩ creature. Panes etiã quinq;
ceſignantes legẽ. q̃ cõtinef in quinq; libꝛis pꝛi⸗

us fregit. poſtea ddit diſcipulis. vr ponerent

aßñ turbas.di.pᷣallegata Et Hiero.dicit.ꝙ lxc

duo ſunt pontificis opa.vt auta deo diſcat le⸗
gendo diuinas ſcripturas.et ſepius meditan/
do. aut ꝓpłin wceat q̃ pꝛius a veo ipᷣe didice/
nit.nõ ex ꝓpꝛio coꝛdevel humano ſenſn.di.ea.
ſi qs vult. Oebent etiã ſerre ↄſtitutões eccleſia
ſticas qᷓ̃ ꝓtinẽt ad moꝛes fideliuʒ vt poſſiteas

populos cere. Si qua alia ſciat vel diſcat de

bitis modis.q;uis nõ ſit neceſſariũ.tñ vtile e⸗
rit. Oñ et ſamaritanus ꝓcurando vulneribus
ſautiatũ.dedit ſtabulario era minuta duo deſi
gnantia duoteſtamẽta.quoꝝ coctrinis pꝛelati
celent curare ſubditos.
H.iii.

cipali vicʒ materia iuſta ⁊ p̃cipua in pꝛedicatõ
ne cñ dicit verbũ. Oateria cõgrua pꝛedicatõ
nis eſt ſacra ſcriptura. Semel eni loquit᷑ deus.
inqt Yo.et ſcðo idipᷣm nõ repetit. Noquit᷑ autẽ
deus inſſcriptura ſacra.et ita copioſe cõtra oĩia
tentamẽtg et oẽs caſus cõtingibiles et oĩa ope
ra virtutũ.vt exponit Gꝛego.xxij.moꝛa.qꝙ nõ
opoꝛtet iterũ deũ loqui aliqͥd nobis neceſſari⸗
um. cñ ibi oĩia habeanf. Et lec ſcriptura apte
dicit verbñ pᷣdica.ait apłs verbũ. Dicit eĩ ver
bum q̃ſi verũñ boans.i.ſonãs. Apᷣa eni ſcriptu⸗
ra eſt que ſola ſꝑ eſt vera in oĩ ſui ꝑte.wctrĩe
phoꝝ et gentiliũ cũñ veritate hñ̃t falſitates ad/
mixtas.cctrie etiã voctoꝝ catlvlicoꝝ aliqñ eti
am deficiũt averitate.vel ſaltẽ dubirabiles ſũt
qꝛ oĩs vmo mẽdax.ſ.ex ſe.Rõ huius diuerſi⸗
tatis eſt.qꝛ vctrine hoĩm innitunt᷑ lumini na⸗
turali.qð deficere pᷣta cognitõe veri. Sed o/⸗
ctrina ſacre ſcripture innitit᷑ writati diuine. qᷓ
infallibilis eſt. Spiritu enĩſancto inſpirãti lo⸗
cuti ſunt oẽs ſancti ⁊c.inqᷣt Pe.in epła.et loq̃
tur de auctoꝛibo ſcripture ſacre. vnde ug. ad
Hiero. Si in ſcripturis ſanctis admiſſa fuerit
vellofficioſa mendacia.qͥd in eis remanebit au
ctoꝛitatis.OQue tandeʒ de ſcripturis illis ſnia

%

Zitulus decimuſoctauus

tur cuius pondere contentioſe falſitatis
Ueren impꝛobitas. diſt. x. c. ſi ad ſcripturas.
dẽ de vnico baptiſmo. Quis neſciat ſanctã
cripturã canonicã tãveteris teſtamẽri q; noni
certis terminis ſuis cõtineri eãq; poſterioꝛuʒ
oĩm epox litteris ita pᷣponi.vt de illa dubitari
oĩno ⁊ diſceptari nõ poſſit. vtrũ verũ vel vtruʒ
rectũ ſit.quicqͥd in ea ſcriptũ ſit vel conſtiterit
eſſe. Epoꝝ añt litteras qᷓ poſt cõ firmatũ cano/⸗
nem ſeripte ſunt. vel ſcribunt. et ꝑ ſermoneʒ
foꝛte ſapientioꝛẽ in ea re et alioꝝ grauioꝛẽ au/
ctoꝛitatẽ woctioꝛẽ q; pꝛudentiã.et ꝑ cõcilis lice
rerepꝛehendi.ſi qͥd foꝛte in eis deuiatũ eſt a ve⸗
ritate.di.ea.quis.Quia igit ꝓmaxiine pᷣdica
toꝛ dʒ in pdicatione vti veritate. Na ſcienter
pᷣdicando mendaciũ peccat moꝛtaliter m pe.
epał.in.iiij. ideo debet potiſſime pᷣdicareverba
ſacre ſcripture.vñ Criſo. Sicut ſacerdos eſt de
bitoꝛ. vt veritatẽ quã audiuita deo libere pᷣdi/
cet. ſic laicus eſt debitoꝛ vt veritatẽ quã audi/
uit a ſacerdotibo ꝓbatã in ſcripturis.defendat
fiducialiter. OQð ſi nõ fecerit. ꝓditoꝛ eſt verita⸗
tis. xi. q. ij. nolite timere. Vnde ꝓ themate in
pꝛincipio pᷣdicationis vel ſermonis ſpↄſueuit
ſumi aliq̃d de ſacra ſcriptura. vt ſundamento
firmiſſimo. iuxta illud uẽc.v. In verbo tuo re
laxalv rethe.qp ſignatpᷣdicationis verba ſcõm
Bedã. Sed q vt dicit᷑ ꝓuer.ix. Sapiẽtia edi⸗
Rcauit ſibi vomũ.que cõpᷣhendit et fundamen
tum et parietẽ ⁊ tectũ. Adeo pᷣdicatoꝛ ad foꝛ⸗
mandum omũ ſpiritualis edificij nõ ſolũ the

ma vt fundamentũ., ſed et media et cõcluſio/

nes de ſacra ſerptura debet ſumere qñ pᷣt.quia
ſunt optima arguimnẽta veritatꝭ. Si aũt ad ean
dem cõcluſionẽ ꝓbandã aliqñ voluerit indu/⸗
cere ethnicos. vt phos et hiſtoꝛias gentilium
nö eſt vſq;quaq; impꝛobandũ.qꝛ et apłs ali⸗
quando ſed tñ rariſſime in epłis vtitur talibo
et in pᷣdicatõibo ſuis. vt patʒ.i. Coꝛ.xv. Dñ et
Clemẽs.Cum ex diuinis ſcripturis integram
qſq; et firmã regulaʒ charitatis er veritatis ſu/⸗
ſceperit.abſurdũ nõ erit.ſi etiã alid ex erudi⸗
tione cõi ac liberalibo ſiudijs que foꝛte in pue⸗
ritia attigit ad aſſertionẽ veri vogmatis ↄferat
ita tamẽ vt vbi vera didicerit.falſa et ſimulata
declinet. diſ. xxxvij. relatum. Sed pᷣciſe ex ipᷣis
velle ꝓbare intentuʒ ſuũ ⁊ pᷣdicatõeʒ implere
philoſophijs.aſtrologijs et hmõi vituꝑabile
eſt. ſicutet ſiqͥs pᷣponat ancillas dñe.Sacrxa.n.
ſcriptura vt vera ſapia ſponſa ðꝛ.llie cctrĩe
ſunt ancille.vnde Zlugꝰ. ſiquid veri ſibilla aut
oꝛplxus.alij gẽtium vates. aut philoſoploi p/
dixiſe ꝓhibentur. valet quidẽ ad paganoꝝ va
nitatẽ reuincẽdam.nõ tamẽ ad iſtoꝝ auctoꝛi⸗

tatẽ cõplẽd. Quãtũ eniĩ diſtat de ypi aduenm
interpᷣtatõeʒ angeloꝝ ⁊ cõfeſſionẽ demonũ.tã⸗
tum inter auẽtem ꝓphetarũ ⁊ curioſtaatẽ ſacri⸗
legarum ſcripturarn.diſ.e.ſiquid. Gꝛeg. auteʒ
rephendit quẽdã epᷣm.qͥ pᷣdicabat populo grãa⸗
mancã ↄcludens q; in vno oꝛe nõ bñ ſe capiũt
laudes xpᷣi cũ laudibus iouis.diſ. lxxxvi.Cuʒ
multa. vbi dieit glo. ꝙ ille recitabat fabulas po
etarum er moꝛaliʒabat. Cauere etiam debʒ ne
Dicat apochripha et nõ autẽtica.Oñ et.beat.
TCl. in quadã epła lvneſte repᷣhenditquẽdaʒ
qͥ pdicauerat. ꝙ ſtella q̃ apparuit magis habe/
bat foꝛmam pueri paruuli. et ꝙ virgo maria
ſepties meditabatur paſſionem xpi dicens. qꝙ
pᷣdicatoꝛẽ veritatis nõ decet diuertere ad fabu

las ignotas.cũ ſcriptura ſit ita copioſa de oibꝰ

„-

Oateria aũt ipᷣius ſcripture pᷣt dici xpᷣ.q̃
eſt verbũ patris.huic enĩ oẽs ꝓphete teſtimo⸗

niñ ꝓhibent Alct.iiij.Et oẽs ꝓpſete ait Rabbi

ſalomon ad dies meſſie.finis fidei mee chꝛi⸗

ſtus eſt.ait Ambꝛo. Nos aũt inqͥt apłs pꝛedi

camus chꝛiſtü. Pchica ergo verbů. i. xpᷣm. Et ſi⸗
cut verbũ noſtrũ eſt triplex.qꝛ mentale verba⸗

le et litterale. Ata et chꝛiſtus verbũ tipliciter

põt cõſiderari de eo pdicari.Quia vel vt gen

tũ a pt̃e quaſi verbũ mentale.vel vtreuelatuʒ
Aphetis quaſi vocale.vel vt incarnatũ q̃ſi ſcri⸗
ptum in libꝛo ſeu cartha vteri virginalis.que

cartha fuit deſiccata ab oĩ humoꝛe cupiditatis

et ſeꝑata a carne ↄcupiſcentie etraſa a ſuꝑflui
tate vamtatis. Oñ pᷣs.in perſona patris dicit.
Eructauit coꝛ meũ.i.mens mea.verbũ bonũ.i.
filiũ qͥ eſt bonus abſolute etꝑ eſſentiã.et hc ꝑ
eternã generatiõʒ.de qua in pꝛincipio erat ver
bum ⁊c.Jo.i.qð exponũt Z lug.et tlv.ſuꝑ Yo.
oñdentes ſimilitudinẽ ꝓductõis noſtri verbi
mentalis ſeu cõceptus mentis cũ aliud intel
ligimus ad verbũ diuinũ. Sed qꝛ pfundũ eſt

nimis iſtud myſteriũ raro eſt iſtud pᷣdicandãũ

Et nõniſi a ſapientibo.Sapientiã inq̃t apłs.i.
Coꝛinth.iij.loquimur inter ꝑfectos. vImpfe⸗
ctis aũt et ſimplicibꝰ tanq; ꝓpuulis lac vobis
tũ dedi. Nã vt ait Ambꝛo.ſuꝑ imma.viciũ
eſt indignis ſecreta vulgare.Qõ fit vel loqua
citate incauta.dum ſine iudicio volat inreuo⸗
cabile verbũ.vel adulatõne vt ei placeat cuiſe
crera reuelat.vel iactatõe ſciẽtie vr plura ſcire
videat.di.xliij.s.ylti.Sequit in ᷣs.Dito ego
opꝑa mega regi.qð ptinet ad verbũ reuelatũ p⸗
phetis. Mõ eni faciet dñs verbũ. qð nõ reue⸗
let ſecretũ ſuũ ꝓphetis ſuis.Amos.iij.c Per⸗
maxime aũt myſteria chꝛiſti fuerũt regi Da⸗/
uid dicta.i.reuelata quõ.ſ.oĩa in ſapiẽtia fecit
quõ miſit verbũ ſuũ et ſanauit eos.quõcuncta

u hnſenan
mige
Tineurcn
anhate
g ſahinne
Cuntelt
efnhen

mMuntci
iumnnt

inmensd

“ ntate femn
Guditur
(hcuntricnet⸗
litreſernon
ſunpvimeme
cniitquni
Menniniun
. Ommnse

Lrcinrn
cbſennciinp
s Nblnunt
xeinwerne,
(ptuntes uen

4

Npeumtes
eü⸗
arice)
Mounfengegn
Diintendo
Aboepeej
uleiumig.
oboszbiiu
fmnanvp
feonneden
Uimo Höpaie

Apbremliu,

nſmnoſeſarit
Gonscteiganch
clenteit,O
wraltelere i
Petkuegig
Dendiwle
kenrleröha
caleptße⸗
Glatacntato
neſuſneii ib
Wirfento

samn

Eüing
.PN

mn Aann

zaplantii
iNii

Capttulũ

gulernat 1c. Ex quib relucet bon tas dei potẽ⸗
tia.miſericoꝛdia et iuſticia.q inducũt nos ad
timoꝛẽ etamoꝛẽ eius.Et lec q̃ habent᷑ in verbo
reuelataſũt pᷣdicanda. Sequit᷑ lingua mea ⁊c
Tingua dei eſt ſpiritunanctus qui loquit in p⸗/
dicatoꝛibo ex ꝑte dei.Nõ eni vos eſtis loquen
tes.ſed ſpirituſſanctus OJat. Iſta lingua lo⸗

quente ꝑ angelũ verbũ bonũ ⁊ rñdente virgi⸗

ne.fiat mihi ſᷣm verbũ tuũ.ſubito vt a veloci
ſcriba ſcriptũ eſt verbũ in vtero virgis añ ver /
bum caro factũ eſt. No.i.de hoc verbo ſcripto.
id eſt incarnato ſepꝑẽ delet loqͥ pꝛedicatoꝛ.⁊ de
coctrina eius q̃ vcet fugere vicia ſequi virtu/
tes.vitare ifernũ.qrere regnũ. Oñ beat fran
ciſcus dicit in regula ſua de pꝛedicatoꝛibo ꝙ an
nunciant vicia et virtutes penã et gloꝛiã cum
bꝛeuitate ſermonis de vita Yeſu chꝛiſti q̃liter
eſt nobis imitanda de pena eius et paſſione.et
vt dicit quidã. Pene in nulla pᷣdicatõe debent
pꝛetermitti.quin aliud de paſſione eius dice⸗
retur. Omnis enim chꝛiſti actio noſtra eſt in
ſtructio.

Tercium quod eſt ꝭ.iiii.

obſeruandũ in pꝛedicatõe ſeu in actu pᷣdicatio
nis ẽ debita circũſtantia. vñ apłs. Anſta opoꝛ
tune impꝛtune. Inſtantia dicit ꝓPleuerantiã
opoꝛtunnas ↄuementiã.impoꝛtunitas frequẽ
tiã. Opoꝛtunitas aũt dʒ attendi q;tũ ad locũ.
s.et modũ.locꝰ aptioꝛ ad pꝛedicandũ eſt ec⸗
cleſia. vñ chꝛiſt?. Vo. xviij. Ego ſp wcui in tẽ⸗
plo ⁊ in ſinagoga ⁊c.et Luẽc̃.rix.rat quotidie
cocẽs in templo. Que dignioꝛ vomus.in quit
Ambꝛo.aplice pᷣdicationis ingreſſu qᷓ; ſancta
eccleſia.xxij.q.i.Etiã in plateis et eampis ⁊ a⸗
lijs locis publicis põt pꝛedicari. Nõ aũt debet
fieri in occulto ꝑ vmos ne oꝛiat ſuſpitio here⸗
tice coctrine.di.xxx.ſi qs.et et̃᷑ de hexe.cũ ex in⸗
iuncto. Nõ dʒ añt ſꝑ pꝛedicare in vno loco.qꝛ
et laboꝛatoꝛ ſato vno agro ad aliũ ꝓgit. Etvo⸗
minus ieſus circũibat ꝑ ciuitates et caſtella pᷣ

dicans.et cñ a quibuſdã vellet detineri qbus pᷣ

dicauerat.ait.Quia et alũs ciuitanib opoꝛtet

me euãgelizare. Luc.iiij. Omne eni rarũ plus

axpetit.pulegiũ apud indos pipere pᷣcioſi eſt.
MHiero.di.xciij.legimus. Sed religioſus qꝛ vel

leer nolle nõ habet.c debet facere cũ obedien/
tia. In alioꝝ tñ eccleſs ad vitandũ ſcandalũ

cñ licentia curatoꝝ. Oñ Bꝛego. falcem iudicij
in ea ſegete.q̃ tibi cõ miſia nõ ẽ.mittere nõ po
teſ.ſʒ ꝑ affectũ boni oꝑis frumẽta dñicavicioꝝ
ſuoꝝ paleis expoliata.et in eccleſie coꝛpus ad⸗

monendo cõuerterea ꝓſuadendo qua ſi man/
ducando cõterere. vi.q.iij.ſcxiptũ eſt. Obi di⸗

rercium

citglo.nõ publice pᷣdicando de ſpe nõ eſt de⸗
terminatũ niſi qð fuari opoꝛtʒ qð habef i cle.
dudũ.de ſepul.ibi dicit᷑ ſtaruimꝰ et oꝛdinamꝰ.
P dictoꝝ oꝛdinũ ſcʒ pᷣdicatoꝝ. minoꝝ fratres.
in eccleiijs et locis eoꝑ ac in plateis cõmumib
libere valeant dero er populo pᷣdicare ac ꝓpo⸗
nere verbuʒ dei. oꝛa illa dũtaxat excepta. in q́ᷓ
locoꝑ pꝛelati voluerint vel coꝛã ſe ſolẽmiter fa
cerepᷣdicari. in qua pdicare ceſſabũt pꝛeterqᷓ;
ſi aliud de platorũ ipſoꝝ volũtate pcenerit er
licẽtia ſpeciali. In ſtudijs etiã generalibꝰ vbi
ſermones ad cleꝝ fieri ſolent.licet fribus libe/
re pᷣdicare.niſi foꝛſan illa vꝛa q̃ ſolet ad deruʒ
in pᷣdictis hvꝛis.locis ꝓponi vetbuʒ dei epᷣs vel
pꝛelatus ſuꝑioꝛ clerũ ad ſe generaliter cõuo⸗
caret.aut ex aliqua ratiõe vel cauſa vrgẽte cle⸗
rum ipſum ouceret cõgregãdum In eccleſs
autẽ parochialibus frẽs ipſi nullatenus aude
ant vel debeãt pᷣdicare.niſi ſinta ſacerdotibus
parochialibus iuitati.vel de ipſoꝝ licẽtia.aſſen
ſu vel maãdato epiſcopi.vel ſuꝑioꝛis eius. Glo.
pꝛelati.ſ.oꝛdinarij.vt epiſcopi.et idem de vica
rijs eoꝑ ſacerdotibus Glo. idem de vicarijs vł
ppetuis vel tꝑalibus in caſu licito. auctoꝛitate
epiſcopi datis. Pꝛedicatoꝛ.quia ex ſua pᷣdica
tione debet q̃rere lvies inducere ad faciẽdum
quod pᷣdicat.ideo vt efficaciter pᷣdicet. debʒcla
re loqui.vt inſtruat intellectũ auditoꝛis et /
ceat. Secũdo ſic debet loqui vt delectet audi
toꝛem.vt ſic moueat aſtectũ.vt libenter audiat
verbum Tercio debet ſic loqui vt flectat ſcili
cet amãdo que dvicta ſunt. velit ea implere Er
cum quis hoc facit induſtria artis quam vvcet
rethvꝛica. vt declarat ATluguſtn in. iiij. lib. de
coctrina chriſtiana ad honoꝛem deiet ſalutem

animarũ lonum eſt humana operano ſeu lin⸗
gua. Sed cum ſpirituſſanciꝰ vritur lingua pꝛe⸗

dicatoꝛis. vt inſtrumento ad iſta efficiendum
ſicut fuit in avſtolis.qui humaniter indocti
erant.tunc opus illud eſt gratia gratis datis
data.que dicitur gratia ſermonis et lingua an
geloꝛum. Et ſermo ſapientie diciturin locutio
neſde diuinis ſermo ſcientie de humaniſ.vt de

moꝛibus et vicijs et virtutibus et huiuſmodi

Tſomas ſecunda ſecunde queſtio.clxxvij. per⸗
fectius auteʒ gratia iſta operatur q; natura vel
ars Sed aliquando aptitudine naturali in pꝛe
dicatoꝛe exiſtente et arte rethoꝛice adiuncta.
aliquando etiam ſpiritus ſcilicet operatur ple
nius iſtud.ſcilicet inductionem auditoꝛum ad
faciendum que pꝛedicat. hominis ergo eſt. v
dicit Salomon ſe pꝛeparare vt ſcilicet benedi⸗
cat. wmini autem dirigere linguam. Et vt di⸗
cit ZRluguſti.in hibꝛo de voctrina chꝛiſtiana. Sa
pientia ſine eloquentia patmũ ꝓfuit dad płos.

Zitulus decimusoctauuſ

Eloquentia ſine ſapiẽtia multũ nocuit.eſt enĩ
vt gladius in manu furioſi. Sapientia cum e/
loquentia multũ iuuat etoperatf.Si quis aũt
neicit eloquẽrtia vti ſaltẽ ſapienter loquat. Et
cũ ex ſe nõ habet auctoꝛitatem inducat ſcriptu
ras et rões vñ dictis ſuis def auctoꝛitas.Qui
aũñt hʒ autoꝛitates nõ indiget tantꝭ.cũ ipᷣever

bis ſuis pᷣſtet anctoꝛitatẽ.

De defectibus a quibus pdicato⸗ delet ſe ca
uere in pꝛedicando. Capitulũ quartũ.

AiPmus eſt falſitas

in pᷣdicando et pᷣcipue circal ea que

ſunt fidei vel ꝓꝑtinẽt ad vicia et vir/
tutes.in quibo vt dicit Hiero.parũ diſtat in vi
cio decipe vel ecipi poſſe chꝛiſtianñ.xvi.q.i.ſi
cupis. Nam ſi ſemel æpꝛehendit᷑ in falſitate.
reddit ſe ſuſpectũ de falſitate etiã in pᷣdicatõibo
oĩbus.ar. di.ix.ſi ad ſcripturas Oñ ad maioꝛẽ
aſſertionẽ dictoꝝ ſuoꝝ inq;tum poteſt et valet.
debet inducere auctoꝛitatem aliquã ſacre ſcri
pture vel aliarũ voctrinarũ que ſunt ſub eccle/
ſia appꝛobate.vt ſanctoꝝ octoꝝ et decretaliũ.
et maxime in his q̃ᷓ nõ ſunt de ſe clara ꝑrõem
vel expientiam. Si autem nõ ex lapſu lingue
ſed ex induſtria diceret mendaciũ in pᷣdicatio⸗
ne moꝛtaliter peccaret ᷣm Pe.de palu.nec ex⸗
cuſaret ſi lvc facerercauſa cõuertendi aĩas ad
xeũñ. Deus eni ait apłs.nõ indiget veſtro men
dacio.vnde et cauti pᷣdicatoꝛes.vt ſemꝑ longe

ſint a falſitate cum allegãt quotationes libꝛoꝝ

ſi nõ ſunt bene certi.ſolent dicere.ſi bene recolo
vel ſi nõ exrro et hmõi. Secũdodebet ſibi ca/
uere ab adulatõne.ne ſcʒ laudet ꝓpłm. in q̃b⸗
repꝛehenſibilis eſt qð eſt peſſimũ.vel etiã de tẽ

poꝛaliba magnificẽtijs. miſi hoc foꝛte ſcõm ſiat

tpate.vt melius ferãt coꝛrectionẽ durã imme⸗
diate ſequendã.ſicut ſecit apłs.i. Coꝛinth. i. c.
hoc enĩ adulari ꝓhibuit xpᷣs.cum pꝛimiſquos
miſit ad pᷣdicandũ dixit. Neminẽ ꝑ viã ſaluta
ueritis.Luẽc.x. OJaledicã inq̃t dñs ꝑ ꝓphetã
malachiã. ij.c. benedictionib vr̃is.i.populis
quos adulando bñdictis de eis. vtvos diuites
faciant.vt exponit NHiero.i.q.i.iudices.in fi.pᷣ
dicatoꝛes adulatoꝛes repꝛehendit dñs dicẽs.
ſippi ediſicabãt parierẽ. et vos abſq; temperamẽ
to liniebatis eã. edificãt parietẽ ꝓpłi.dũ pecca

tum qð durũ ẽ.qꝛ indurat.q;ꝛ peccato accumu

ant.pᷣdicatoꝛes aũt limũt indiſcrete lauando.
ita exponit Grego.di.xlvi.ſunt nõnulli. Tex
cio delet cauerea iactantia. hoc eni reddit ipᷣm
& temptibilẽ. lvc enĩ faciunt ſtulti inqͥt Carlv
Hõ ſolum aut velet cauere ne ſe laudet. ſedes⸗

2
tiam ne dicat vñ videaf oſtentareſciaʒ velſan
ctitatem ſuã. Oñ GBꝛego. habet hoc ꝓppꝛium wo
ctrina arxrogantiu.vt ne ſciant humiliter dice⸗
re q ſciunt ⁊c.di.xlvi.c.i.Quidã aũt ſunt ita
arrogantes. vt nõ ſufficiat eis recitare ſuas opi
niones. niſi etiã cõtemnant vel cõtemnẽt ali⸗
os et aliquãdo ſanctos voctoꝛes. vt thv. BGꝛeg.
et himnõi. Quarto delet cauere a ſcandalis p
latoꝛũ.ne.ſ.ponẽdo os ſuũ in celũ detrahat eis
recitando coꝛã populis vicia eoꝝ.clericis enim

laicos eſſe infeſtos opido tradii anniquitas.qᷓ.

g. vij. Etnunc maxime ex mala eoꝛum vita p
pter quod eos cõtemnunt.vnde pᷣdicare publi
ce cõtra eos et ſi populis placeat.tamẽ fructus
nullus ſequitur.quia nõ emendatio illoꝝ ſed
perturbatio.nõ vtilitas populis.ſed augmen/
tum irreuerentie et cõtemptus etiam ſacra⸗

mentoꝛum.aque per eos cõniciuntur vel mini

ſtrantur cõtra illud.i.q.i.multiſ. Dꝛohibet eti⸗
am hoc in cõſtitutionibus fratrũ pꝛedicatoꝛũ
et in cle.religioſi.de pꝛiuileg In virtute obedi
entie pꝛecipit᷑ pᷣdicatoꝛibo religioſis.ne ĩ pᷣmo
nib ſuis pᷣlatis eccleſiarũ detrahãt aur etiã re
trahat laicos ab eccleſiarũ ſuarũ frequẽtavel
acceſſu. et imponit᷑ pnĩa debita ꝓ grauibo cul/

.

pis in illa reli
trahunt.vel per circumlocutionẽ que viceʒ ha
bet pꝛopꝛij nommis.alias in genere licet pᷣdi⸗
catoꝛibus tangerevitam pꝛelatoꝛum. ſed in ge

nerali locutione linguaʒ refrenent. vt dicit glo

ſa ar. xvi.q.i.ſi clericatus.ſi ſolis clericis pꝛe/
dicaretur.poſſet cõuenientius hoc fieri. Quin⸗

to delet cauere a ſcandalis er diſturbio audito
rumm. ne talia dicat. vnde inducantur ad riram

vel ſciſſum vel infidelitatẽ. In figuram man⸗
dauit oominus. vt in oꝛa veſtis ponnificalis eſ
ſent cum tintinnabulis malogranata opere wo
limito ſinſerta. ad ſignandum ꝙin pꝛedicatio⸗
ne figurata ꝑ ninnnnabula. delet queri vnitas

charitatis in auditoꝛibus. que ſignatur in ma

logranato.er eo ꝙ ſub vno coꝛtice multa gra⸗
na inſimul vniuntur. vt erpomt Bꝛego. diſt.
xliii.ſit rectoꝛ. Sic ergo temperandus eſt ſer⸗
mo.vt non pꝛouocentur ſubditi cõtra cominũ
ad aliquod malum vel uminus contra ſubdi⸗
tos.de materia pꝛedeſtinatõnis et pꝛeſcientie
raro loquaturquia populi male capiunt verbũ
et potius in diſturbium mentis q; fructum re

ferunt.et ſi pura materia euangelij cogat.ſem

per oſtendatur libertas arbitrij ad bonum ma
lũ ꝑ exempla. Similirer de ſacramẽto euchari⸗
ſtie vel de trimtate coꝛã ſimplicibo nõ pdicet
ſubtilitateſ. Oe cõceptõe vinginis marie ptrẽ

ſeat. Et ſi materia ſe offert ad aliqᷣͥd dicẽdũ.de

is in gione cõtrarium facienti. Antel⸗
ligit tñ gloſa hanclitteram cum nominatim de

viunonii
ntztenen
toſnufa
tefnun,
ſegme
n nie
liticihite
aun Kuwf
nslmniiri⸗
Gennuenthie

uußſninller
miitöaltſu

icnroneoſen
opofit
niopirione.

fiattendien
ugnlttiluß

iͤa henͤft
arrcpnoneſt

Aunnlre
s oncgens

flemnl vmurm
ſcznöcrcht u

Nnrif
fhänleurrace

leepecianan
Pmubepetleete
ochefilueeng
Pollis ontiip

s drlanter⸗

Prncithrlo⸗

(Cceneen

Leppneksae
Gloddintpon
tehetoriönns n
ſntioinepta
Geptinoeun
ettvetmulttpla
Gentenimbeen
P. inotner.Ain
licſusſamnunt,

Alkanrinlepe.
MmNNvs iucia

oſnanitagen⸗
Gaiſcurinpane
fekinmemetn
füimeſemonis
denenonmt
Munekrenien
mnſeri,
IGmtonenit
anudkte
clrint

edend

R
õ
rnam iirti
oenens wad
ſcisdi
niceli in
vtincerisma
bels
iguun h
NAEEANNE
Cuorbea e
ibenenl
mHN
Setndſ
ichcN

Lapituli

huiuſmoditalibus verbis vtatur. ꝙ erpꝛimat
Vritatem.et populus virx intelligar.ſ.ſi fuit in
vtero ſanctiſicata vel grana repleta et hmõi.
nec eſt neceſe vopulisſcandaloſum dicere ex⸗
pꝛenſe ꝙ fint cõcepta in peccato oꝛiginali. Mõ
emm intelligũt laici iſtum terminũ.ſed putãt
Dici aliquid ſceleroſum et ideo citius diminen
dum. Sexto fugiat emulatões et cõtentio⸗
nes cum alijs pᷣdicatoꝛibus.ij.thimo.ij.Noli
cõtendere verbis.ad nil enĩvnieeſt niſi ad ſub
uerſionẽ audientiũ. Nec ex lvc ꝙ alius halxat
maioꝛẽ cõcurſum.qui etiã minus ſit ſciens in

dlignationẽ oſtendat. Nã etchriſtus indigna⸗

tus nõ fiiit ꝙ aliqñ Yoh. baptiſta fuerit in ma
ioꝛi opinione populi qᷓ; ipᷣe.Si audit aliũ pꝛe⸗
dicatoꝛem dicere aliqua que nõ ſunt repꝛoba⸗
tanec cõtra fidem vel bonos moꝛes.ſed dubia
q́;uis ipᷣe nõ ſit illius opinionis.ſufficit ſibi di
cere opinionẽ ſuã cũ rõnibus.et nõ impugnet
alium.quia lvc eſt intrare cõtentioneset pu

los ſcandahzare. Si audit dixiſſe erronea ↄtra

ſidem vel bonos moꝛes vel determinata pꝑ eccle
ſiaʒ nõ credat faciliter miſi audiata fidedignis
et tunc coꝛrigat eñ fraternaliter vt rerractet.ꝙ
ſi nõ vellet retractare erroꝛes dictos. eſſet tũc
publice pꝛedicandum cõtra errcꝛes eius.ſicut
Paulus publice reſtitit petro er diſſimulatiõe
ſua quaſi inducendo ad iudaiʒanduʒ. ij.q. vij.
Paulus.Si autẽ ipᷣe pꝛedicatoꝛ errauit admo
nitus debet libenter audire et ſe coꝛrigere.ſicut
petrus cenit paulo.di.viij.veritate. Et ſi aliqð

erroneum et piculoſum dixinet.debet retracta

re boneſtius quo p̃t. Si autẽ nõ eſſet ꝑiculoſuʒ
quod dixit.puta aliquod apocriphum. qð non
tenetur q́;uis maledixerit. nõ debet retractare
ſ̃m tlv.in epla quadã ad virandũ ſcandaluʒ.
Septimo euitet ſuperfluitatẽ ſeu nimietatẽ
et hoc multipliciter vicʒ nimiã ꝓlixitatẽ.gau⸗
dent enim bꝛeunate moderni. Dꝛiſtia. et gre⸗
go.in omeł.Alimenta que minus ſufficiũta⸗
uidius ſumunt.vnde nimis ꝓlixe pᷣdicans fi⸗
guratur in lege.ꝑ patientẽ fluxum ſeminis q̃
mmundus iudicabat.Semen eſt verbum dei
oꝛdinatũ ad generationẽ ſpiritualẽ cauſandã.
Sed ſicut in patiente flu xum ſeminis ipᷣm ef⸗
ficit inanem et infructuoſum.ita ex nimia pè/
lixitate ſermonis impeditur fructus in audito
ribus.vti exponit Gꝛego.di.xliij.ſit rectoꝛ.Ni⸗
mia tame breuitas pᷣcidit ait Hiero. ſtudioſo⸗
rum deſideriũ. Irem nimiã velocitatem in lo⸗
quendovel tarditatem. vnde Señ.ꝓnunciatio

ſicut et vita debet eſſe cõwſita. Nihil oꝛdinatũ

eſt quod pꝛecipitat et ꝓperat. Et que ſtillare
volo q; currere. Item nimieratem diuiſionũ.

vngde Seneca philoſophiam in partes non in

quarim

fruſta viuidam. Oiuidi enim eam nõ concidi
ptile eſt. nam cõpꝛehendere quemadmodum
marima. ita et nimia difficile eſt. Arem nimie
tatem allegationũ. Dam et in iure ivc nõ lau
atur. Sufticit enim ad aꝓpꝛobandã vnã ſciẽ/
tiam allegarevnã vel duas auctoꝛirates. OJul
tas autẽ adducere ſuperſuũ videtur vanum et
ſuioſtentatiuũ. niſi aliquando fier ad maioꝛẽ
cõſfirmationem alicuius ſcientie duhitabilis.
tem nimium oꝛnatũ verboꝛum er ſuperflui⸗/
ratem. Nam et ficum que tantũ folia habebat
nõ fructus chꝛiſtus maledirit. at. xrxi. Se⸗
neca. NHon delectent verba noſtra. ſed poſſint.
dem. oꝛatio que veritati dat operam incom⸗
wſita debet et ſunplex eſſe. Nõ tamẽ nimis ni
icana. ne cõtemnatur. Mam et wominus pᷣ⸗
cepit in lege offerri ſibi pꝛimitiaſ mellis.quod
deſignat dulcedinem eloquentie. vt dicit Gꝛa⸗
tianus di. xxxvij. egimus. 6. ſed ecõtra. Pꝛ/
mitia parum eſt.et ſibivolebat offerri.quia ad
honoꝛem dei nõ ſui. Octauo abſtineat a le⸗

uitate.ne ſcʒ dicat verba ocioſa et fabulas ad

ꝓuocanduin niſum. dicit enim DHiero. ꝙ bonꝰ
pꝛedicatoꝛ eſt qui puocat populum adſluctuz
nõ ad riſum. Et ſi aliquãdo nõ ſit indecens di
cete aliqua verba ſolatioſa ad ſubleuandũ ro⸗
pulum attediatum. moderate tamẽ fiendũ et
raro. Non ſietiam leuis ad recitandũ ſomnnia

er viſiones mulierum.⁊ ad pplexrandum de aj

liquo malo venturo vel dererminatiue loquen
do v tempoꝛe aduentus antichꝛiſti. et die iu⸗
dicij.quia nõ eſtveſtrũ inquitchꝛiſtus Zlctu..
Hoſſe tempoꝛa vel momenta que pater roſu⸗
it in ſua poreſtate. vnde et Tlv. in. ii. dicit ꝙ
omnes qui voluerũt dererminate loqui de hac
re.reperti ſunt et reꝑientur fallaces. Hon ſit
eniam leuis ad pꝛecipitandũ ſententias de ali⸗
quo actu.ꝙ ſit peccatum moꝛtale.niſi ſit certũ
etclarum per rationemvel per auctoꝛitates c
ctoꝛum. Non ſit etiam leuis ad pꝛonnncian⸗
dum indulgentias et pꝛecipue queſtuarioꝛum
qui aliquãdo multis fictionibus et falſis bul⸗
lis vtuntur.vt dicitur in cle.de peni.et remiſ.
c.abuſionibus, vndeet in cle. religioſi. de pꝛiui.
peecipitur pꝛedicatoꝛibus ne pꝛonuncient in⸗
dulgentias indiſcreras. vbi dicit glo. ꝙ dicun⸗
turindiſcrete ille indulgentie. que nõ habent᷑
erideo diligentereraminet quando aliquam
habet ꝓnunciare. In geſtuationibus aut ex⸗
clamationibus vnuſquiſq; in ſenſu ſuo abun/
det oẽ tñ nimiũ verntur in faſtidiũ. Etq ð na⸗
tura negat nemo wlociter audet. &t diſplicec
impꝛudẽs.vnde placere ſtudet.xpᷣm in ſuis pᷣ
dicationibus legim us ter erclamaſſe cũ ſeʒ di
xit. Qui halet aures audiendi ⁊c. Luce.viij.

Zitulus decimugectauuſ

et Johan. vñ. Clamabat Aeſus in templo wo
ce ns. Et me ſcitis ⁊ vñ ſim ſcinis.et in eodẽ.c.
Clamabat ieſus dicens. Si quis ſitit veniat
ad me. et Johannis. xivoce magna clamauit
laʒare vem foꝛa s.et Yo. baptiſta dict/ eſt vor
qꝛ nõ ſolũ debet clamare ſed oĩs cõuerſatio ei
et vita dʒ clamare pniam. Mono indiſcrete
ſermoné nõ ꝓferat. als figurate immund ex
toꝛto naſo iudicaf.di.xliij..vlti. Ne vicʒ ean
dem materiã oĩbus pᷣdicer.ſed diuerſa diuer/
ſis ſᷣm diuerſitatũ cõditionũ moꝛũ et ſtatuũ.
vñ Hiero.de paulo pꝛedicatoꝛe maximo.Nec
ad inſtar imꝑiti medici vno collirio vult cura/
re. ſed ꝑ ſingulas eccleſias vulneribo meder il
latis.di.xxix.c.vlti. Simplicib et ideotis nõ
ſubtilia pdicet. Ita matrimoniũ laudat cũ de
ipᷣo pᷣdicat.ꝙ tñ virginitatẽ ⁊ viduitatẽ pᷣferat
xxvij.q.i nuptiarũ.ne virgo vel vidua incitet
ad nuptias. Ita virginitate ſeu caſtitatẽ extol
lat.ne cõiugiũ videat᷑ damnare.E xinde eni et
caſti ſuꝑbire poſſent et cõiugati debitũ ſibinui⸗
cem denegare. Tpibus feſtiuis et ieiunioꝛum
ita exlvꝛtent᷑ ſi volunt cõiugatos ad caſtitatẽ
ꝙ reddendi debitũ oſtendãt neceſſuatẽ. Cum
dei cõmendant miſericoꝛdiã.ſubdant ⁊ dei ſe⸗
ueram iuſticiã nolenubo miſericoꝛdizã accepta
re ipe ſuo. Ne lvies de miſericoꝛdia pᷣſumãt.
Ita oſtendant deũ oĩa mala punire. ꝙ etiam
miſericoꝛdiã pmittant etveniã quibuſcunq;
ad pniam redire volentibo.penitentiã exterio
rem ſeu abſtinentiã pᷣdicent vulgo ita neceſſa
riam ꝙ ſpiritualibo hmõi indiſcretis ſi ibi el⸗/
ſent rapinã eſſe unmoderatã abſtinentiã inſi⸗
nuent.ad cõtemptũ mundi eius vanitatẽ oſtẽ
dendo.ſic inuitent ad religionẽ ꝙ in ſeculo po
ſitos nõ videsnt damnare.ſed picula eoꝝ de/
clarare. Peccatoꝛib er duris ita ternbiliter vi
cia repꝛehendere ſiudeant. ꝙ ſpiritualibus et
virtuoſis dulciter ſuauia pꝛemioꝑ pponãt.vñ

Bꝛegoꝛiꝰ in morał.tractans illud. OQuis dedit

gallo cantum. dicit ꝙ gallus deſignat pᷣdicato⸗
rem qui peccatoꝛibus in tenebꝛis vicioꝛũ in/
uolutis debet clamare terribiliter ⁊ bonis pᷣdi⸗/
care ſuauiter. Sicut et gallus in tenebꝛis.i.in
nocte ꝓfunda foꝛtiterclamat.ſed die appꝛopĩ
quante iam luce tenuiteret quaſi raucus. Cũ
aut habet pꝛedicare aliquã turpem materiã. vt
te vicio lururie. vel e matrimonij actavtatur
verbis lvneſtis.nec deſcendat nims ad ꝓticu
lares ercumſtãnias. ne woceat vel incitet audi⸗
roꝛes ad mala. et ſibi caueat ab om̃i verbo ſcur⸗
rili. xxij.q.v.quotiens. Decimo caueata no
uitatibus. cum dviſcoꝛdiã pariat pᷣſumptio no⸗

uitatum. vt dicit dcretals. Quidam enĩi mo
derni pꝛedicatoꝛes.quia voluerunt vti nouita

tibus inconmetis.plura ſcandala inde ſecuta
ſunt.et parũ inde vnoꝛem ſapientes repoita
uerunt. et fructum impedierunt. vnde in de⸗
cre. dicitur. Quod a ſanetis parribus decre⸗
tum nõ eſt. non eſt ſuperſtitioſis adinuentio⸗
nibus pꝛeſumendum. Et ſimiliter a mnrioſita⸗
nbus poetarum philo ſophꝛum. et hiſtoꝛiarũ

paganoꝛum.romanoꝛum er hinuſmodi.Et ſi

ad lvꝛam aliquãdo vellent aliquid tauũ indu⸗
cere. Zlct.xix. dicitur. ꝙ multi qui fuerant cu⸗
rioſa ſecrati.cõtulerunt libꝛos et cõbuſierunt
eos oinnes.Caueat enim ne nimis innitatut
ſenſui ſuo ne exponendo ſcripturas et pᷣcipue
in ſenſu.literah.Pꝛouerbi.iij. Ne innitaris

pꝛudentie tue.vt Piero. Pꝛudentie ſue inni/

tatur.qui ea que dicenda velagendavidentur
ſanctoꝛum decxetis pꝛeponit.extra de cõſti.ne

inniteris. diſt. xxxvi. ſi quis. Obſeruare etiaʒ

decer pꝛedicatoꝛes et in pꝛedicatõne et in pꝛi⸗
uatis locutiombus cum perſonis. quod dicit
Oꝛige.diſtin.xliij.in mandatis. Noſſe opoꝛtʒ

quis et qualis ſit is.cui immoꝛtalitatis vrba

credenda ſunt. Soliciti enim eſſe debemus.ne
mittamus margaritas noſtras ante woꝛcos. et
infra. Si enim ſciam quia in his de quibi non

poieſt dubitari ꝙ bona ſint emendatus inculi

pabilis eſt. vt ſi ſit ſobꝛius.ſi iuſtus.ſi miſeri⸗
coꝛs et huiuſmodi.iunc quod deeſt ſidei et ſciẽ
tie cõferatur. Sed ſi in his que palam ſunt pec
catis inuolutus permanert.non me opoꝛtet ali⸗
quid de ſecretioꝛibus miſterijs et remotis di⸗
uine ſcientie pꝛoloqui.ſed magis pꝛoreſtari es⸗
um.vt peccare deſiat.ꝙ ſi ingeſſert ſe et pꝛo⸗
uocauerit nos dicere.que eum minus recte a⸗
gentem non opoꝛteat audire.eum debemꝰ pꝛu
denter eludere.dicit glo.ibi ſeʒ tranſferẽdo nos

ad aliã miſericoꝛdiam

De foꝛma pꝛedicationis et de ſeptem modii

ꝓcedendi in pꝛedicatione.
Capitulum quintum.

E forma predicatõ

nis. Nota ꝙ in oꝛdine dicendoꝛũ.

nullus inuenitur determinatuſmo
dus de neceſſitate tenendus a ſanctis tradi⸗
tus.vnde vnuſquiſi in ſuo ſenſu abundat.
Congruum tamen eſt cõſoꝛmare ſe moꝛibus
ſapientum ſcdm tempus et locum. argu.diſt.
xij.illa.Aliud enim ſeruatur in vnoloco etali
ud in alio. Et modus variatus eſt etiain ſecun
dum tempoꝛa. Mam alio modo ſe habuerũt
antiqui.alio modo moderni. ODultum auteʒ
videt᷑ vtile ad reminiſcenniã dicẽni ⁊ audẽti.

anſignare aliquas partes ſiue membꝛa. Septẽ

iUrditstſ

albi itie
larotbi eni

eplacvingun

Pcdecartar
eftaievack

ilngvisſvin

clntekifu
DWSW int.

ls dignitare⸗
ſab erſpn ſod
1. Gettens
i Docernos
Clemere Etp⸗
ſone bichiein
eiſtts. Geh
lmni ii Tuairt
Afcimälan..
ieereckecrten
Welrincdode
Emnscrhrem
botgarere
ezrſtuiz

(diiiſri

Mnone Pin
B l Cäinmns
llog pocin⸗

Wri Lemi⸗
Dueſcuraen
mnnonl
hinupeej

ncidnagn

ſetſeniſni
yaltinonn

Plaetennci

iugliag i

hſlinioce
ndr ſ

an n n

„ A
deintin

TikNeN

mitmam
AANNide
wünhenarin

ibus nirurnen

ſna. giminen
cere. Nrannue

Men meRI

Wtiadt

Ca

rmapen

Augnrn

3 wumm
e edre M
mi zieim

mut uui
inimung nin

4

igitur modis pᷣt pꝛocedi. “ð”
Primus modus pro d.i.
tcegendi eſt ꝑ erpoſitionẽ euãgelij ſeu epłe.qð
vv die occurrit de ꝑte in ꝑtẽ moꝛalia inſerẽdo
Et iſtũ modũ tenuerũt antiqui.vt piʒ in omel.
Beꝛego. Auguſ. et Criſo. Quẽ modũ aliqñ ſe⸗/
quunt᷑ moderni diuidenteſtñ ipᷣm cuangeliũ
Vl eplam in ꝑtes.vt verbi gr̃a. Oñica pꝛima
pſt trinitatis euangelm de epulone diuite et
lazaro.pᷣt diuidi illud in tres ꝓtes.Et ĩ pꝛima
Ponirtvtriuſiq; pñs ↄuerſatio.ibi. Homo quidã
erat diues ⁊c. In ſecũda vtriuſq; ſequens mi
gratio. ibi. factũ eſt ⁊c. Vn terciavtriuſq; decẽs
collatio ibi. elenãs aũt oculos ⁊c. Si aũt ſit il⸗
la epla quinquageſime. Si linguis hoĩm ⁊c̃.
HPic de charitate tria notat apłs. Pꝛimo eiꝰne
ceſſitatẽ.quia qᷣlibet bonũ ſine ea nihil valet.
Si linguis vim loquar ⁊c. Secũdo eius ope/
roſitatẽ vel fructuoſitatẽ.qꝛad oẽs actus virtu
tum inducit. qꝛ charitas patiẽs eſt ⁊c. Cercio
eius dignitatẽ. qꝛ alia vona deficiũt.et fides et
ſpes. et ip̃ᷣa ſꝑ durat.qꝛ ſiue ꝓphetie ceſſabũt

te triſtes 7c6. Secũ
tionẽ.ibi. Tu aũt cũ ieiunas vnge caput tuũ.
et faciẽ tuã laua.i.ↄſcientiã a peccatis. Cercio
gacijcere effecualem miſerationẽ ibi. CTheſauri⸗
zale the. in celo dando elemoſynas. Et qꝛ cupi
ditas ab hac retrahit. ideo pinittit. Nolite vo d

mdliint nid

Capimlũ gointum

c. Sl eſt euangeliũ in pꝛincipio.xl.pᷣt ſic di

uidi. DHocet nos xpᷣs i iſto noſtro ieiunio tria
obſerugre. Et pꝛimo excdludere mundialẽ intẽ
tionẽ. ibi.cũ ieiunatiſ.nolite fieri ſicut hyrocri

—

do habere mentalẽ purifica⸗

85

bis theſaurizare ⁊2c. Si eſt euan geliñ hiſto⸗
riale.vt illud diei ſeguẽtis de Centurione. pt
ſitc diuidi. In iſto euãgelio tria ponunt de cen⸗
mnione. Pꝛimũ eſt ipius humilis ſu ꝓplicatio
ibi. Cũñ intraſſet ieſus capharnaũ c. Secũdũ

eius a xpo cõmendatio.ibi.Nõ inueni tantã
dẽ ⁊c. Cerciũ eſt er xpᷣifide pueri ſanatio.ihi

HHage ſicut credidiſti. Etlin qlilbet ꝑte pñt dici
Aliqua moꝛalia ad ediſcationẽ. ſicut verbi gr̃a
In pꝛiina pte pᷣdicti euãgelu. Pꝛimo eſt no:
tandũ de magna charitate ⁊ diligẽtia. quã ha⸗
hbuiit ad ſeruũ ſuũ.qꝛ in como eũ tenebat.et ꝓ
ipo ad xpᷣm oꝛandũ acceſſit. Secũdo notandũ

ꝙ vps ad eundũ ad ſeruũ ſe obtulit nõ ſic ad

fili reguli ad cõfundendũ ſupbiã noſtrã. Cer

cio huiligtio Centurionis ⁊ magna ſides.cũ

dixit. Oñe nõ ſum dignus ⁊c.Quartũ eſt fa/
millie ſue recta gubernato qꝛ ſibi faciebat eſe 1

lubiectos.Nõ ⁊ ego hmo ſum ⁊c. In ſecun⸗
da parte eſtvidendum. quomnodo intelligatur

wvchriſtus admiratus fuiſe dicarur cuz adm

ratio ꝓtedat ex ignoꝛãtia. et in xpo nulla fiit

isnoꝛantia. Secũdo quõ ſides centurionis ex,

in oinnibus

pꝛo elemoſyna triplicem remunerationem.ſ.

ceſſerit iſrael. Cercio pnunciaf cõuerſio gen/
tiliũ figuratorpĩ Centurionis fide qͥ requieſcũt
in fide trinitatis.et lvc eſt recum bere ch abꝛaã

ſiſaac et iacob.et repꝛobatio iudeoꝛum. ibi. Fi⸗
ij autem regni eijcientur c. Auarto quomõ
in inferno ſit fletus et ſtridoꝛ dentium. In ter
cia parte de effectu fidei.ſecundo de ſanatione

ipſius pueri.

— „„
Secundus moduis (.ii.
pꝛocedendi eſt ſimẽdo aliquã auctoꝛitateʒ de
ſcriptura ſacra p themate. illã diuidere in ꝑ⸗

tes. Et iſte eſt modus magiſtralis e: magis ſci
entificus.quo vſi ſunt tvmas Bonauẽtura er

Bernardus in ſermonibus ſuis pꝛedicabilbo
Et aliquãdo Ta.er JYo. de ſancto geminiano
ommbus ſermomibo ſuis. Et in diebus wo⸗
minicalihus ſumitur ꝓ themate de euangelio
wl de epiſtola cõcurrenti. In diebus autem
feſtiuis ſanctoꝛũ ſumitur vel de euangelio o/
minicali vel epiſtola. et magis de pꝛecedẽtiim

mecdiate. q;ᷓ ſequenti vel etiam de euangelio vł

epiſtola e feſto. Si etiaʒ ſumeretur aliqua an⸗

ctoꝛitas ſcripture extra euangelium et epiſtolã

q;uis nõ ſit multum in vſu moderno.nullum

tamẽ incõueniens Yaco. de voꝛagine. et Jo.

de ſancto geminiano vtuntur hoc modo in fe⸗
ſtiuis cõmuniter. ſumendo ſcʒ vnã auctoꝛita⸗

tem de diuerſis libꝛis ſcripture.et in ip̃am fa⸗

ciendam diuiſionem. verbi gratia. Si de enan⸗

gelio ferie. vi. ſumatur illud. Sit elemoſyna

tua in abſcondito et pater tuus ꝛc. Hꝛimo oſtẽ
itur virtuoſa elemoſynarũ erogatio.ibi. ſite⸗
lemoſyna ⁊c. Secundo copioſa earum remune

ratio. ibi. pater tuus ⁊c. Poſſunt etiam mem⸗
bꝛa diuiſionis ſubdiuidi. et lvc diuerſimode.
exemplum in pꝛedicta diuiſione. Nam in pꝛi⸗
ma parte notantur tria.que faciunt elemoſy⸗

nam virtuoſam. Pꝛimum ꝙ fiat ei qui eſt in

defectione.ibi. ſitelemoſyna. Secundum ꝙ fi⸗

at de ſua poſſeſſione.nõ aliena.ibi. tua. Cerciũ
ÿ fiat cum recta intentione.ihi. in abſcondito
n ſecunda parte notatur ꝙ reddet tibi deus

tem poꝛaliim multiplicationẽ.xet iſte ſunt mul

tre. Spiritualiũ augmentationẽ. et ſupernaliũ

receptionem. Si ſumatur pꝛo themate illud.

Diliges cominũ deum ex toto coꝛde tuo.ria
hic notantur. Et pꝛimo actuʒ gratioſum. quiæz
Diliges. omnia enim delectãtur in amoꝛe. DHi⸗
lectio tamen impoꝛtat amoꝛem gratuitum. ſe,/

cundo obiectum gloꝛioſum. Hominũ deum

tuum. Et wominus notat eius gubernationẽ.

deus eius creatiõz. tuus ei incarnationẽ. qᷓ coo
gunt nos adamandũñ ipᷣm. Cercio ſubiectũ vi
goꝛoſũ.ex toto coꝛde tuo.ibi quõ triplr diligit

er toto coꝛde m tlv. ſe. ſe q. xrv. Si aũt pꝛe
dicatur de aliquo ſancto. pt aliquid ſumendo

e epla vel euãgelio ei adaptari. Nec eſt incõ/

ueniens ꝙ ille intellectus ſcripture non ſit ille

ꝓpꝛius.ſed etiã aliqñ contrarius.qꝛ moꝛalis
ſenſus eſt multiplex. DHomo quidã erat diues

et induebat purpura ⁊ byſſo.et epulabat᷑ ᷣti/
die ſplendide. Si pꝛedicet᷑ de ſancto Gꝛego.vł

alio voctoꝛe. Cria poſſunt de eo notari. Dirtu⸗
tum interioꝛũ fertilitas. Homo quidã erat di/

ues. Secũdo actuũ exterioꝝ nobilitas Indue

batur purpura.ſ.charitate et byſſo.i.puritate.

Fercio ſenſuũ ſcripturarũ ſuauùitas. epulabat
tidie ſplendide exvonẽdo ſcripturas. Si p
dicetur de ſancto Hiero. et occurrat illud euan

geliũ dñicale vbi habetur. Dirxit dñs dño meo
⁊c.Quãuis ſit dictũ de xrᷣo.pᷣt axplicari ad ſan
ctum Diero.et alios qͥ fuerũt mẽbꝛa xpᷣi. vbi
tria. Pꝛimo ad ipᷣm diuinalis allocutio dixit
dñs qð intelligit᷑ ꝑ inſpirationẽ ſcripturas et
flagella. Secundo circa ipᷣm rõnalis executio

dño meo.rõne vtens dñs eſt ꝑ virtutes als

ſeruus. Cercio ſuꝑ ipᷣm pmialis cõſecutio.ſe⸗

de a vxtris meis. Qð notat magnitudinẽ glo
rie ſuꝑne. Si ſumat᷑ de enãgelio ipᷣius feſti
ovt de. b. Dñico vel Auguſ.illud. Non p̃t ciui⸗
tas abſcõdi ſupꝛa montẽ poſita. Mat. v. Cria

hic de io notantf. Pꝛimũ ꝙ intimus fuit deo

colligatus. quia ciuitas q̃ſi cimnũ vnitas.i.ſen//
ſuum tendenriũ ſimul in deũ.ſᷣm ꝙ in exẽplis

ſeu geſtis fuitxpᷣo cõfoꝛmatus.qꝛ ſupᷣ montẽ.

Pons eni fignat xpᷣm cuius vite fuit multuʒ

ſimilis vita ſanctiſſimi Oñici in pᷣcicatõne in
oꝛdine ſuo ⁊c.Cerciũ quod fuit mundo in mi

raculis manifeſtatus. qꝛ nõ pᷣt abſcondi ꝓpter

miracula eꝰ?. Si ſumat᷑ de epla feſti. vt illud
Repoſita eſt mihi coꝛona.vbi tria de ipᷣo notã
tur. Pꝛimo magniſicat ex triumphi excellẽtia
qꝛcoꝛona.Secũdo erercitat in pᷣli expientis.
quia mihi. Cercio nobilitat in pꝛemij pmanẽ⸗

tia.quia repoſita eſt.Et q;tum ad pꝛimũ nota

triplicẽ coꝛonã. Pꝛima debet imperatoꝛi vel re

gi ꝓppter potentiã. Secunda paſtoꝛi.i.epᷣovel

ape ꝓpter clementiã Cercia woctoꝛ..ſ. aureo⸗/
a. ꝓpter ſapientiã.omnes habuit beatus Do
minicus. Etr pꝛimã a patre ꝑ aꝓpꝛopꝛiationẽ.

ina ei attribuit᷑ potentia. vt in miraculis.Co

ronain ſapientie a filio ꝑ diſputationẽ contra

tereticos et pꝛedicationẽ. Cerciam coꝛonã cle⸗

mentie et miſericoꝛdie a ſpirituſancto in regi⸗

mine oꝛdinis. Quantũ ad ſecundũ nota tria
m ſuo exercitio. Mihi enĩ refertur ad id.quia
bonũ certamẽ certaui ↄtra vicia bellando. Cur
ſum cõſummaui. perſeuerando. ſidem ſeruari
id eſt fidelitatẽ gloꝛiaʒ doo ſemꝑ dando. Quã⸗

tum ad tercium repoſita nota. ꝙ repoſituʒ nõ

perditur. Sempꝑ p̃t pdi coꝛona virtutis quoʒ
uſq; aia reponat in gloꝛia. Sed pꝛimo repoſita

fuit coꝛona virtutũ ꝑ pꝛedeſtinationẽ. Secun⸗

do ꝑ pꝛenunciationẽ.qꝛ de ipᷣo etiã oꝛdine ſuo
ꝓpłetatum. Cercio ꝑ gloꝛiñcationẽ. Et nota
ꝙ ſicut cõfuſa videt᷑ pꝛedicatio qñ nulla fit ibi
diuiſio vel diſtinctio. Ita enã tedioſa reddit.
cum nimis multiplicant diuiſiones et diſtin⸗
ctiones. Et q;uis omnis bona diuiſio ſit bi⸗
membꝛis.vc ha bet locũ in lectõnibus. Sʒin
pᷣdicationibovbi ꝓceditur ꝑſuaſiue.videt di⸗
minuta bimembꝛis. t vltra timembꝛẽ vel qᷓ
drimembꝛẽ eſt nimiũ ⁊ incõſuetum.

Lercius modus pro ꝗ.iii.
cedendi eſt ꝑ diſtinctionẽ. Et iſtum modũ te
nuit Berñ. in ſuis ſermonibo. eteſt magis faci
lis ad iſtud valẽt diſtinctões mauritij. Gꝛeg.
etiã in moꝛalibo alioñ vntur diſtinctionibo.et
VYo. caſſia. in collatõibo patrů. Et fit multi⸗
pliciter. Hꝛimo mõ ꝑ muleiplicẽ acceptioneʒ
alicuiꝰ diſtinſtinctõis in themate.vt verbi gra.

Si ꝓponar illud. Erat nauis in medio maris
nota ꝙ eſt multiplex nauis de qᷓ iſtud He intel

ligi.Eſt eni nauis innocẽnie baptiſmalis ſecũ
da eſt nauis pnĩe ſalutaris.teraa eſt nauis cõ⸗
ueniẽtie regulanis.qrta eſt nauis ercelletie vir
ginalis.ſ.mnarie. Si ꝓponaf. Reddeqð te⸗

les. mat. xviij.pᷣt fieri talii diſtineno. Debitoꝛ

eſt quilibet deo ꝓrimo et pꝛopꝛio ſubiecro. Et
cuilibet dʒ tria.deo amoꝛẽ ꝓpter bonitatẽ ſuã.

et timoꝛẽ ꝓpter cõminam iniquitatẽ. honoꝛeʒ
Pꝓpter ſuã maieſtatẽ. Oꝛoximo tria ſcʒ coꝛre⸗

crionẽ.ſubuentionẽ et ediſicationẽ in moꝛib-

Sibipᷣi tria ſq; vigilantiã.ꝓſeuerantiã. et moꝛ

nficationẽ diſcrerã. Aliqñ mulnplicant mẽ

—

bꝛa diſtinctõnis ᷣm numerũ.qui ponit᷑ in the⸗

mate.exemplũ eu pwoni Eſt puer vnus qui
halet quinq; panes. Nota ꝙ quinq; ſunt pa⸗

nes xp̃i. de qbus debemus comedere. Pꝛimus

eſt vnĩe.pᷣs. Cibabis eos pane lacheymarum.
Scõs panis ſapie. Eccleſta, Eibauneiltpane
vite et intellectus. tercius panis euchariſtie.
o.vi. Quijmãducat hũc panẽviuet inerernũ
artus paniſ gre.ps.paupꝑes eius ſaturabo
pambo.Quint panis gloꝛie.u. xiiij. Beatuſ
q manducabit panẽ in regno celoꝝ.Si ppona⸗
tur nllud de ſeptẽ panibo.dici pñt ſepteʒ panes
ſeptẽ ſacr̃a.ł ſi ꝓponat e eodẽ euãgelio illud
Oiſerioꝛ ſuꝑ turbã. dic ſᷣm lerñ. ꝙ ſeptẽ ſũt
miſeratões dñi.quibo nos q̃ſi ſeptẽ panibo ſa⸗
tiat.Pꝛimus expectatõis ad pniaʒ. Secundꝰ

impeditõis.ſ.mali noſtri. tercius ↄpuncrönis

peccati.Quartus remnſſionis ipᷣius. Quint
cõſeruationis a recidiuo. Sextus operatõnis
Icilicet boni.Septiimus fiducie gloꝛincanonis

Hiiſtipi
AEnpmiinnit
ſinnilule
uſut,ſine
igni inn
dl fſiain

— —
— =– —=

inei

nſuen

Pnnin nefie

Sittt emſ

gtterndabo

i enuſlom

dmmteſ i
ſſoemekten

unncigͤtenn

h

es
htſl

60 Etot

ore djaih
iIpoCdporat
ſyipcſeeietden
önodmnoös d
i d gliſs r
(bnanoiant
ftntia deinon
t. Gicutſu
hHyinpunt noi
ueelodiag,
iitſeteſpis neg
idnagtdlenn.
Moritannf

arinſgerſan
Chmadni⸗
Rhnchür
Claſeatorgtos
Umnoniscione
dialpbysmninde
Pcerer tſten
Dfimpignesi.
ſnogang vn
ſeumiciii
Cusſentiucſci
nn ſini.

uunlucen

Chienmtine

Pperngrening
mnuſcnnimng

———
—
—

=S

S
. 6

=.

=
EEEEE

5 5.
25
A

Wniin .

CQapitulũ

poſſint et aliter aſſignari et oꝛdin cri. Si ppo⸗/

natur illud. Hoꝛa ſeptima reliquit eñ febꝛis.
JYo.iiij.febꝛis eſt peccatũ moꝛtale.qð inducit
ad moꝛtẽ eternã. vij. vꝛe ſunt.vij. wona ſpiri⸗
tuſſancti.quibus cũ ſint cõnera aduenientib-
in aĩa verbo xpᷣi recedit peccatũ.Cimoꝛ expel⸗
lit ſuꝑbiã.pietasinuidiã. ſciẽtia irã.foꝛtitudo
accidiã.cõſiliũ auariciã. intellectus gulã. ſapĩa
luxuriã.vel melius ſepteʒ lvꝛe ſuntſextẽ oue
cõcurrũt ad remiſſionẽ peccati. Pꝛima lvꝛa ẽ
tnbulatio. Sc vðᷣa bona operatio.ſ. de genere bo⸗
noꝛũ.Cercia illuminatio.ſ.ad cognitionẽ pec/
cati. Quarta eſt veteſtatio ipᷣius.Quinta ẽ cõ
femo. Sexta eſt emendatio.ſ.in ppoſito. Se⸗
piima eſt gratie infuſio.Et iſta ſex ſunt figura⸗
ta ꝑ ſex hydrias qᷓ erãt in nuptijs. Nel ſic. ſi
ꝓponat illud.Erat ieſus eijciẽs demoniũ Lu.
xi. Poteſt dici ꝙ ꝑ peccatũ lvmo poſſidetur a
dialolo.ſʒ cñ ꝑ gratiã xpᷣi pctm̃ de leaf.ideo ie⸗

ſus qtidie eijcit demoniũ. cũñ peccatoꝛ iuſtificat

Et qᷓmis demoẽs de oib vicijs temptẽt plus tñ
devno q;ᷓ de alijs vnuſqͥſq; tentat᷑.vñ ſicut an⸗
geli boni denoĩant ab officis qᷓ Serũt cũ ad nos
mittunt.ita demones a vicijs. de quibo magis
rẽtant. Sicut ſunt ſeptẽ vicia capitalia. ita
ſeptẽ repiunt᷑ noia demonũ.qͥ de eis tẽtant.et
in euangelio dicit. ꝙ immunus ſpiritus aſſu
mit ſeptẽ ſpũs nequioꝛes ſe.et Oar. vlti. di⸗

demonia.i.peccata.ſic etiã reꝑiunt᷑ ſeptẽ demo
niad in ſacraſcriptura.his.vij.vicijs figurati.
Et pꝛimus demõ vocat mammona.de quo
OJath. vi. c. Nõ poteſtis deo ſeruire ⁊ mãmo/
ne. et interpꝛet diuirie. Et ſignat auariciã. de
qua rẽtat cupidos cũ diuitijs. Figurat᷑ añt per
demoniacũ lunaricũ.de â Oath. viij. dicit. ꝗ
diabolus mittebat eñ in aquã et in ignẽ. vt eñ
Peeret. &t ſic auaricia ꝑ mare et ꝑ terrã ducit

P ſaxa pꝑ ignes.i.eſtus cupidoſ. Scõs vocat

aſmodeus. de quo Clvb. vij. Et interpꝛetatur
factura iudicij.ſignat luxunã. ꝓpier oð viciũ
deus fecit iudiciũ diluuij tpe noe et poſtea ſo⸗
domop. Figurat ant pꝑ demoniacñ mutũ.de qᷓ

Eic. xi. Illud erat mutũ. viciũ eni lururie fa⸗
cit vĩem mutũ a cõfeſſione.plus qᷓᷓ alia vicia

ꝓpter materiã magis erubeſcibils. Terciꝰ

vocat ſathan. de qᷓ Yob. i. Et inrerpꝛetat aduer

ſarius. ſignat inuidiã.q aduerſat omni bono p
rimi wlens de eo. Ex inuidia eni ſatlan pcuſ
ſit Yob multiplicirer flagellando. Er figurat

hlſaul demoniacũ. qui ex inuidia pſequebarur

auid. ire. xvi. Quartuslveelʒebub. de quo
Tuc. xi. In beelʒebub pꝛincipe demonioneijcit

deinonia. Interpꝛetat eni vir muſcarũ ſignãs
ccidiã.q faaut multitudinẽ muſcarũ.i. vanarũ
etimmundarũ cogitationũ habere. ſigurat ꝑ

„. E

gquintum

filios ſacerdotis demoniacos effectos. qui vo⸗
entes expellere demones in nomine Pauli.
diabolus vexauit eos.vt habef in actibus apo⸗
ſtoloꝝ. Sic hypocrite qui detinent᷑ ab hoc vicio
quia cõmuniter ſunt ocioſi.dum miniſtranteſ
ſacramenta quod delxt fieri ꝑ bonos. volentes
ab alijs demones effugare.ipi inuaduntur ab

eis ſpiritualiter. Ouintus dicitur labaddõ.

vt habet Apocał.ix.Et interpꝛetat᷑ extermina

toꝛ et tentat de na. que ponit hominẽ extxa ter⸗

minos ſocietatis et vnionis. Et figurat᷑ pecca
toꝛ deditus huicvicio ꝑ demonia cum claman
tem in templo et dicenteʒ. Quia tu es filius
dei ⁊c.tales aliquãdo ex ira blaſphemant. Se

xtus dicitur behemoth.de quo in Tob penul. er

interpꝛerat animal ettentat de gula.que facit
lvminẽ beſtialẽ.et figurat ꝑ demoniacum qui
moꝛabatur in monumentis. et ambulabat nu
dus. Septimus de lucifero quaſi ferens lu⸗
cem apparentie.et tentat de vana gloꝛia. vt e⸗
tiam diabolus.i.deoꝛſum fluens per ſuperbiam
et tali vicio deditus figuratur per filiam chana
nee demoniacq̊ c. Math. xv. Juuencule enĩ
multũ ſunt dedite vane gloꝛie in oꝛnatu.

Quartus modus ꝭ.iiii.

eſt ſimilis cercio p̃dicto per aſſignationẽ mul⸗

tiplicationis effectuum vel cauſarum vel con
cirur de magdalena. ꝙ xpᷣs ab ea eiecerit ſeptẽ d

itionum vel graduum vel ſpecierum vel pꝛo

pꝛietatum naturalium vel nominum alicuius

rei. de qua agitur in themate erẽpla de ſinguliſ
De pꝛiino ſi pponatur de coꝛpoꝛe xpᷣi. Qui

manducat me viuet pꝛopter me. poſſunt hoc
dici. xij. effectus ſacramenti debite ſumpti p/
pter quos anima viuit ſpiritualiter. de quibuſ

ſupꝛa titulo de ſacramentis Si ꝓpo naturillud
aco.v. OJultum valet depꝛecatio iuſti aſſi/⸗
dua.poſſunr woni effectus oꝛationis.de quibuſ
alubi vide.Si pꝛoponatur. Ampone manum
tuam et viuet.loquendo de manu diuine gra⸗
tie. poteſt dici ꝙ habet quinq; digitos.i.effe⸗
ctus. Si pꝛonmnatf audientes verbum rerinẽr

et fructum afferunt. Luce. viij. Poteſt dici de

fructibus ſeu deeffectibus verbi dei. dequibo-

habes ſupꝛa in ſecunda parte titulo.ix.c.xi. S.

ij. Si pꝛoponatur de epiſtala illud.Omnis foꝛ
nicatio non nominemur in vobis ibi rotes de⸗
clarare mala magna. que ſequuntur exvicio
luxurie.de quibus ſupꝛa in ſecunda parte in
titulo de luxuria. Hoteſt ſecundo aſſignari
multiplicitas cauſarum inducentium alique;

effectum de quo in themate agitur. vt ſi pꝛono⸗

natur. Remittunrur nibi peccata tua. athei.

i x.HNoſſunt hic poni ea pꝛopter que peccaſa re

—w

mittũtf᷑.puta cotritio. cõfeſſo elemoſman lar/

gitio flagelie tolleratio. religio.ita tñ qñ ſane

Titulus

iſta intelligantur. Et poſſunt iſta ſex figurari

er ſer hydrias que erãt in nuptijs. Si ꝓpona
kur. rer exaltari filiũ hvĩs Jo.xij. Ponũt

hic aſſignari caule ſeu rões q̃re opoꝛtuit exal⸗
tar in cruce.q̃s habes in tercia ꝑte leati v.
Poreſt tercio induci multiplicitas cõditio

nu m q requirunt᷑ ad actũ.de quo agit᷑ in tema

te et accipienis de oꝛõe pᷣdicando.pᷣt dici de cõ⸗
ditiomibo orõnis.de quibo hales diffuſe in. iiij.
Pte.ti.v. Poteſt quarto pᷣdicatoꝛ pᷣdicare de
mulriplicitate graduñ alicuiꝰ vicij vel viriutis

rll ſtatus.vt ſi ꝓponar᷑ illud. Qui ſe humiliat

exaltabit. Luc.xiiij. et ath. xxiij vel illud e ⸗
piſtole petri. Pumiliamini ſub potenti manu
i ⁊c̃. Poteſt dici e gradibo humilitatis vel il
lis.vij.quos ponit Ainp.vel ribi q̊s ponit glo.

Del. xij.q̃s ponit Benedictꝰ et Berñ.q̃ habes

declarata a ſancto tho. de qqͥ no.ſe.ſe. in.q.clxi.
de humilitate.Si ꝓponat illud. Ecce aſcendi/⸗
mus hieroſolymã de charitate p̃dicando. de qᷓ

asgit epla illius dñice.pᷣt dici ꝙ Yacoh vidit in
ſom nis ſca lã huius hieruſalẽ. Oauid aũt nu/

merat gradus.qꝛ.xv.decãtando.xv.pᷣs gradua

les. Paulus deſcripſit eos dicẽs. Charitas pa

tiens eſt ⁊c. Obi ponit.xv.gradus charitatis.

Si ꝓponat᷑.Quiiraſet᷑ fratri ſuoc.math.xv.

pᷣt loqui de triplici gradu ire.de quibo habes ſe.

ſe. in. q. clviij.de ira.wel de triplici ira.ſ.virtua⸗

li veniali et moꝛtali Si ꝓponarillud. Incipie
bat eni moꝛi.vel illud.cce defunctus effere /
batur. Siqᷣs vult pᷣdicare de moꝛte peccati. qꝛ

aia q̃ peccauerit ip̃a moꝛiet᷑.Eʒech.xviij.pᷣt po

nere. vij. gradus peccati. Pꝛimus cogitatio ten
tans ad malũ.et hic intemperatf. Secũdus de⸗
lectatio ſenſualis.et hic febꝛicitat.Cerciꝰ ſen⸗
ſus in moꝛtale.er lic moꝛit. Quartus opꝰ ad
ertra.et ſi occultũ. et hic plangit᷑ ꝑ cõſcientiaʒ
remoꝛdentẽ.Quintus manifeſtatio ei. et hit

efert ad ſepulchꝛũ.Sextus aſſuefactio ſeu cõ

ſuetudo.et hic ſepelit et de his ſex gradibus de
pe.di. ij.ſicut trib. Septim obſtinano ſeu de⸗
fenſio.et hic figurat᷑ ꝑx moꝛtuũ.qͥ fuit xpᷣo nun
ciatus ſed nõ ſuſcitatus. Del ſi ꝓponat. Ami

ce aſcende ſuꝑius. et tũc erit tibi gloꝛia.ſi qs

vult pᷣdicare de aſcenſu virtutũ in genere. põt
dicere ꝙ eſt tripler ſtatus aſcendentiũ ad celũ
incipientiũ. ꝓficientiũ.ſeu ꝓfectoꝝ.pꝛimi aſcẽ

dunt tentatiombo reſiſtẽdo.ſecũdi ꝓfectui vir

turn in ſeruiendo.tercij deo inlerẽdo.et de hu⸗

iuſimodi. de pe. dji. ij. dum ſanctã. Quinto p̃t

ꝓcedi ꝑ. multiplicationẽ ſpecierũ alicuiusvicij
vel virtutis.vt ſi ꝓponafillud. Si filius dei es

octauuſ

die vt lapides iſti panes fiãt.vbi dialvlten⸗
tauit de gula. apides ſunt auctoꝛitates ſeri⸗

pture et exemp a ſtabilia ꝛ rigida. et tcdeeis
panes fieri volumus. qð ꝓcurat diabolus ci
eea veritate et firmitate qſi dubitamus. ſech
quinq; ſunt ſpecies gule.de quibn de coͤſe. di. v

97%

qnq et de his ſup̃ in. ij. pte. ti. vi. Si pponat.
te. ut ſi ꝓonat illud. Ate ⁊ oſtẽdite vos ſacer
dotibo. qð fit ꝑ cõfemionẽ peccatox.pᷣt ibi dici.
de. xvicõditiomby confeſſionis. de quibo hogbes
ſup in ti.de ſacramẽtis.Si ꝓponat illud. Peri

Qui ſe exaltat humiliabit᷑.pt de.nij.ſpeciebuſ

ſi ꝓppnat illud. Niſi abundauerit iuſticiavra

⁊c.O Jath. v. Poteſt pom tripler ſpecies iuſti⸗
cie. diſtributiua. cõmutatiua. er ſin regulatiu
et q̃libet harũ erat in illis efectiua. Mã qtuʒ

ad pꝛimũ diuntes hono:abant. pauꝑes veſpi⸗

ciebant. Quantũ ad ſecundũ ꝓximos decipie

bant et ledgebãt ꝑ vſuras et lilellũ repuaij. et

qꝛ de peccatis coꝛdis nõ ſibi faciebãt ↄſeientiã
et ſeruabãt pᷣcepta vel timoꝛe pene rel amoꝛe

tꝑalium. Serto pᷣt adduci muluphicnas p⸗
pꝛietatũ naturaliũ eius.qð ponifin tvm ue.

eas moꝛalizando. verbi gratia. Si pponatur

2*

Lux venit in mundũ.vo. iij. Lux ſignar ſpiri

tumſanctũ.vñ canit. O lux leaniſima ⁊c. Si⸗

cut aũt lur naturalis.xij ppꝛietatibus ſuis na

turaliba venit in mundũñ.ita ſpirituſſanccus.xij
radijsſuis.qui dicunt ab aplo fructus ſpiritui
ad Bał.v. Lux eni eſt calefactiua. qðᷣ facit ſpi
rituſſancrus ſpirituali fructu. qui eſt charitas
Lux eſt len ficatina. ſicet ſpirit fruciu gaud̃.
Lur eſt pacatiua nã et ſerenat aerem nubila⸗

tum.et lux ſolis eſt in medio planerarũ ad cõ⸗

temperanduũ ꝓpꝛietates eoꝛũ cõtrarias. et ve

facit ſpiritus fructu pacis.Lux eſt impaſſiua.

et nõ wteſt pan quod operatur quartus fruct
ſcʒ patientia. Lur eſt dulcoꝛatiua fructuũ. ſic
ſpiritus dulcoꝛatꝑ benignitatẽ.Lux eſt ſui (55
municatiua. omnibo rebus et locis q;tum in
ſe eſt ſe cõmunicat. hoc operatur ſpiritus ꝑ bo
nitatem. quia bonum eſt ſuipius diffuſiuum.
Lux eſt diſcurſiua in longinquum. quia ſubito

ab oꝛiente in occidentẽ.ſic ſpiritus dat longa⸗

nimitatem.ne deſiciat quis in diu ſuſterendo

ſed vſq; ad occaſum vite ſe ertendat..ux eſt il

luminatiua. quod fita ſpiritu per fideʒ. que eſt
certitudo quedam.de his que ſunt ſidei.Lux ẽ

incoꝛruptibilis.et ſpiritus facit lominem in⸗

coꝛruprum per caſtitatem. que eſt fructus eius
ita perfecte vt parum eriam moleſtetur. Luxr ẽ
oꝛnatiua ſeu decoꝛatiua. NHil emm pulchrum
ſine ea.quod fit a ſpiritu per fruetuʒ modeſtie

quo om nes actus erterioꝛes moderãtur. Aux
eſt deſiccatiua.quod fit a ſpiritu per eontinen⸗

tiam ab illicitis.et ſi tentationes ſuſtinet.vin /

cit ſamen eas viriliter. Septuno poieſt ſu⸗/
mimultiplicitas nominuin. vt ſi pꝛoponatur.

uheldnnn

Dlr inin
ppiniechtur
umurner intet
unemnt ſed net⸗
mfn ndieni⸗
ſ petrorviyt

Qunnenmea

Ntenemmet
ſcrecenecrurtes
fiscrserrn
ünienorune
dikuugnme
Goninminen
thenarstig
lex Qudſtcen
Dichturös,nore
ſißfutaſpnmn
Grkonon,ngn
Pbiprapiüturt
leſiog pantare.
eeſtsin pbint
geſisauntunn,
Quartiacpen
Noleteelenni

(Worunptbonnt

WWeipggitlaE
Uulnſgwenano
nlhntonietde
ifinmnne.
Eegpmaun
Seſcnnift
hunmmnikfn
tnpeen

Knide
möpoſtan

1ia he is

aſnumn
ð
umsenikiNNs
slctne

utoetunſaid.

rea

S
nbrgnuna
õ
Gr Nennin
nekakti
Nihhinn nul
xpsehid
nnsi mn

Ca pitulum „

Haraclirus autẽ ſpirituſi anctus 1c:p̃t dici q;
ſpuſſanctus halbet multa noĩa.ex quibo oſten
ditur opario eius in hoĩe.que ponũtur in by/
mno ſcʒ. Spũſſanctus pachitus. num. fons
wiuus. ignis. charitas. ſpiritalis vnctio et di⸗
gitus dei. Spuũ ſanctus ð. q; facit vĩes ſpua⸗
les ⁊ ſanctos et cõtemnere terrena ⁊ deo de⸗/
ditos. Parachitus ð qꝛ cõſolatur af lictos et
penitentes. ſpe venie. vel paclitus ðꝛ.i.aduo

catus.qꝛ facit nos aduocare.i.oꝛare. DOonum

qꝛ gratis dat vona ſua. Fons viuus. q; nos
lauar a peccatis. Yunis. quia facit nos ſemp

moueri ad bene opandum. Charitas. q? fa⸗
cir nos deũ diligere ⁊ ꝓ ximũ. Spiritalis vn/
ctio.ꝛ? illuminat mentem & agendis. Digi⸗

tus dei. qe ꝓcedit a patre et filio.vi digitus a
manu ⁊ bꝛachio.et quia diuiclit ꝓut vult di⸗/

uerſis diuerias gratias gratis datas. Ad in⸗/

uemendũ iſtas multiplicitates multũ valent
ſumma vicioꝝ ⁊ virtutũ.et Petrus d taran/⸗/

raſio ſuꝑ eplas pauli compendiñ thologie.

Oui liber etſi intituletur a quibuſdam beato
lv.nõ tñ creditur eſſe eius opus.qꝛ nec ſtu⸗
lus pantur nec inter libꝛos eius in legẽda cõ⸗
numerarur. ſed nec Alberti magni. ſ cuiuſdã
cocti viri. qui dictus eſt frater Thomas oꝛdi⸗

*

ms pꝛedicatoꝝ vir vtiq; excellens.

Quintuſ moduſ eſt . V.

poſt thema euangeli vel epiſtole cõcurrentis
inducere auctoꝛitate aliquam de pſalmis. vel
alus libris ſacre ſcripture coꝛreſpon dentẽ the
mati in ſententia materia. ſen verbis. Et ſuꝑ
dicta auctoꝛitate facere dimſionẽ vel diſtin⸗/
ctionẽ vel mulriplicẽ expoſitionẽ ad oſñituʒ
thematis. verbi grana. Si thema ſit illo Tu⸗
ce. x. Ouid faciendo vitam eternã poſſigebo.
dicatur p̃s. mouenti eandẽ queſtionẽ reſpon⸗
ſuʒ fuit a ſpirituſancto.pᷣs.Declina a malo et
fac honum. inquire pacem et ꝑſequere eam.
NObi pꝛecipiũtur tria obſeruari.DHamũ eſt re⸗
ceſſus a pꝛamtate. ibi. declina a malo. Scom
ꝓceſſus in ꝓbitate. fac bonum. Tercium in⸗
greſſus cum tranquillitate. Ynaure pacem.
NOQuantũ ad pꝛimũ loquitur de malo culpe
quod ꝑ excellentiã dicitur malũ. quia priuat

velcoꝛrumpit bonum tpale. naturale. et ſpiri

tuale.xv.q.i.illa.t voc malũ habet quatuoꝛ
gradus ſq delectationẽ. conſenſum. opationẽ
er obſtinationẽ. et de his habes. de peni. diſt.

ij.§. ſup quatuo?. Quantuʒz ad ſcõᷣm nota. ꝙ

pꝛincipia opandi ſunt potenne ſ. ed pꝛincipia
bene operandi ſunt habitus virtutũ.qina virx⸗

tus eſt que bonũ facit habenteʒ. et opus eius

bonum reddit.ᷣm ph̊ᷣm. Sicut aut ſunt qua⸗
tuoꝛ potentie.ita et quattuoꝛ virtutes eas di⸗

rigentes ad bene operandum. de quibus in li
bꝛo Sapieñ. Sobꝛietatem.i.temperanti. et
ſapientiam.i.pꝛudentiã.xecer iuſticiã ⁊ virtu⸗
tem.i.ſotitudinem. quibo in vita ml mehus
eſt lvminibo. DPrudentia ꝓſicit růnem. mſti⸗
cia voluntatẽ. foꝛtitudo iraſcibilem. temperã
tia concupiſcibilẽ. fac igitur bonũ prudenter
m rönem agendo. Juſte ꝓximiũ non leden
do. Foꝛtiter ardua agsrediendo ⁊ in aduerſis
pſiſtendo. remperanter ſuꝑflua reſecando.
Quantũ ad terciũ inquire.i.intus quere pa⸗
cem et ꝑſequere.i.valde ſequere. q leuiter
ſubterfugit. Et nota quadruplicẽ pacem.Pꝛi
ma inter vũ ⁊ affectum noſtrũ vt confirme/
mus nos cum voluntate eius. Secũda inter
ſpiritum ⁊ carnem. vt caro ſcʒ ſubijciatur ſpi⸗

ritui. Cercia in wmo.vt ſit oꝛdinata umpera/

di ⁊ obediendi inhabitantiũ ↄcoꝛdia.Auar⸗

ig in ciuitate inter ciuẽ ⁊ ciuſem. Si in die

animaꝝ ꝓpon atur ulud.ij. Oacha. xij. San
cta et ſalubꝛis eſt cogitatio ꝓ defunctis exoꝛa

re. poteſt dici. Ypſe anime que ſunt in purga

toꝛio ſcientes ſe nõ poſſe per ſe iuuari. ſed pꝑr
nos. pe unt a nobis ſuffragia dicentes illud
Tob. xi x. iſeremini mei mieremini mei

ſaltẽ vos amici mei. qꝛ manus dñi tetigit me

Pbi tria. Et pꝛimo pxtunt pluribo ſuffragijs
adiuuari quia miſeremini ⁊c.bis dicitur mi⸗
ſeremini. quia ſunt ſuffragia carnalia. vt ieiu
mum et elemoſyna. et ſpiritualia vt oꝛatio er
ſacriſcium. de quibo Brego. xiij.q.ij.anime de
functoꝛum quattuoꝛ tuodis ſoluũtur ⁊c. Se/⸗
cundo oſtendũt ſe poſe ab hoibus virtuoſis

ſubleuari. quia. vos amici mei.Cum eni qui
ſunt in purgatoꝛio ſint in gratia. nõ ſunt eis

amici qui ſunt in criminalibo. Et ideo ſuffra⸗

gia que fiũr a criminoſis ex ſe.vt pꝛiuate ꝑſo

ne parum vel nihil ꝓſunt.vide de hoc in ſum

mus ⁊ in quarto ſententiaꝝ. diſ.xlix.c.ij. CTer/

cio innuunt ſe grauibo ſupplicijs cruciari. quia
manus dñi.i.ſeueritas diuine iuſticie tenigit

me. Et hec manus habet quinq; digitos im

quinq; genera penar. ſ. pꝛiuatio viſionis dei
pꝛo illo tꝑe.cruciatio ignis.deriſio loſtis qui

tñ als non flagellat eas. remoꝛſus conſciẽtie

et dilatio ſubueniẽtie a ſummis. Si m fe/
ſto trinitatis ſumaturillud. Cu es mmasi ſter
in ifrael et hec ignoꝛas. Johan. iij. Pt dici. ꝙ
Hierem yas factus magiſtera ſpũſancto oſte/
dit ſe ignoꝛare miſteriũ iſtud Dicẽs.i.c.A..ꝗ

oñe deus. Ecce neſcio loqui. Hiere.i.vbi tria

Pꝛimo eni diſtinctio ꝓſonalis figuratur. qe

. a. g. Sco vnitas enentialhis inſinuat. qꝛ.

due deus. Cercio defectus habitualis vclara
tur.Ecce neſcio loqui.lantiũ ad pꝛimũ tria
a. ignant tres ꝑſonas diuinas.Onñ ipe vicit
0

LZitulus

Apocalip.i,. Ego ſum alpha. et declarat oua⸗

re.q;ꝛ pꝛincipiũ.vnitas innuitur. qꝛ ſingulari
ter ðꝛ dñe deus.Cria aũt ſunt in qinbus repe⸗
ritur imago wl veſtigium huius trinitatis et

vnitatis ſq; angelus aĩia ⁊ aqua ſcʒ in fontecõ

ducto.qui eſt quaſi veſtitus ⁊ riuo. Itẽ qꝛ a.
eſt ᷣm om̃e ideoma pꝛima laꝝ. Oès lr̃e gre

ce. hebꝛaice ⁊ latine reddũt teſtimoniuʒ huic

wxritati.Quantũ ad ſcõm de vmitate eſſentie

vnum deũ eſſe ꝓbatur röne ⁊ auctoꝛitate ⁊ ex

emplo. Quia eſt creatoꝛ oĩm.ideo dicitur de⸗
us.gꝗubernatoꝛ.pꝛemiatoꝛ quoq; bonoꝝ ⁊ pu
nitoꝛ maloꝝ. et ideo dicitur dñs.i. manus
ůo minus ⁊ minas.Quantuʒ ad terciũ qꝛ
um nemo vidit vnq;; Johan. i. Et de eo tm̃
wnumus ſcire ꝙ ſit ſed nõ quid ſit. Et pfecti
us loqinmur de eo ꝓ negationẽ q; ꝑ affirma⸗
tionem ſane m intelligendo Si ꝓponatur

illucd. Cxaleata ſum. ecci. xxiiij. in aſſumptõe

virgims pᷣr dici. q;;mirabiliter fuit exaltata.

oñdit. Yo. Zlx cał. xij. Signũ magnũ apparu

it in celo. mulier amicta ſole et luna ſub pedi⸗
bus eius. et in capite eius coꝛona ſtellap. rij.
vbi innuitur ꝙ tripliciter eraltara fuit. Pri⸗

moqꝛ in coꝛpe gloꝛſficata. Oulier amicta ſo
le. dicit chꝛiſtus.ꝙ in vltima reſurrectõne iu

ſti fulgebunt ſicut ſol in coꝛꝑel eoruʒ. hac er⸗
Go gioꝛia wſtita fuit nũc.et de iſta materia vi
de m legenda 1 de moꝛte eius. Scðo fnit ſuꝑp
omne collocata ſcʒ collegin angeloꝝ ſancro⸗
rum.ibi. luna ſub pedibo eius. una mutabi⸗

lis deſignar creaturã. quia omnis etiã angeli

ca natura mutabilis eſt aſeciu ⁊ cogitatu. Et
Hhic p̃t dici de ductione eius in celum.a filio fi
gurata ꝑ arce reductionẽ in Hieruſalẽ cũ.vij.

cloꝛis.ij. Regũ.vi. Et de admiratöne angelo⸗

rum dicentium. Que eſt iſta ⁊c. Cercio fuit
multiplici pꝛiuilegio decoꝛata. quia in capite

eius coꝛona ſtellaꝝ.xij. Que ſunt duodecim

pe iuilegia ſingularia. que notat Bernardus.
NHo.etiã ſᷣm mẽbꝛa ipſius auctoꝛitatis in⸗

ducrte. pᷣt cõpꝛehendi ⁊ diuidi ſimul rorũ eu⸗

angelium vel epiſtola. verbigratia. Si pꝛopo⸗

natur nlud. Exijt pꝛimo mane conducere opꝑe

rarios in vineã ſuam. OJath. xx. in ſeptusgge

ſima. et inducatur auctoꝛitas. p̃s. Btũs vir

qui non abijt in conſilio. ⁊c. vſq; die ac note. O

pt ſic diuidi.hic notãtur quatuoꝛ cõcluſiones

iuxta euangehiũ hodiernum. Pꝛima pꝛeminʒ

pꝛeoptandũ.qꝛ; beatus vir. Et euangeliũ.con

nentione facta cum ope. c. Scoᷣa viciũ fugiẽ⸗

„

um.qꝛ nõ abijt in cõnlio impiox.et euangeli
um:quid hic ſtatis tota die ⁊c. Cercia radiũ
conſequendũ.qꝛ in lege dñi ⁊c.t euangeliũ
Itre ⁊ vos in vmeatn. ⁊c. OQuarta ſtadiũ pcur
rendum. quia in lege eius meditabit. c, Et

ſic accidit in patris.

XVIII

euangeliũ. Cũ ſero aũt factuʒ eſſet c. Item
circa auctoꝛitateʒ inductam ad ꝓpoſitum the⸗
matis.pt ꝓcedi ꝑ diſtinctioneʒ. verbigratia.
Si ſumpto ꝓ themate illud.i.Coꝛin.xi. DHoc
facite in meã ↄmemoꝛanionẽ. in feſto coꝛpis
chꝛiſti.inducatur illud ps. &emoꝛſam ſecit
mitabilium ſuoꝝ miſericoꝛs ⁊ miſeratoꝛ dñs
c. Poteſt dici. ꝙ ſeptẽſunt mirabilia opera
dei.que in euchariſtie ſacramẽto memoꝛan⸗
tur. qð eſt eſca ꝑ excellentiã data timennbus
deum. Primũ eſt opus creatõms. Scðm eſt
opus iſrgel eductionis. Cercium eſt incarna⸗
tionis. Quartũ eſt ſacre paſſioms. Quintuz

eſt iuſti cationis. Sextũ eſt pie erpectatõms.
Septimũ eſt ſuꝑne fruitõis. Prumũ memo⸗

rat qꝛ in ſecramento nõ eſt materia cõis ter⸗/

mini a quo ⁊ termmi ad quẽ fir tranſmutatio

ſicut accidit in mutationibo ſubſtantialibo. ſed
totum ſcʒ materia ⁊ foꝛma panis tranſit in ro
tum.et hic pᷣt dici anqð exemplũ de tali mu⸗
tatõe quõ nõ eſt impoſſibiliſ. Scõm ẽ de edu
ctione ⁊ liberatõne iſrael de egypto per eſum
asni.et cibationem ꝓpłi ex manna. et potu aq̃
de petra que ſignabãt iſtud ſaeramentũ.Cer
cium eſt ꝙ ad quinq; verba virginis Fiat mi
hi ᷣm verbũ tuum dei filius deſcendit te celis
velatus carne noſtra.ſic ad verba quinq; ſa⸗
cerdotis deſcendit chꝛiſtus nõ mutando locũ
in altari velatus illis accidennbo. de quibo p̃t

aliquid dici quare ibi remanent. Quartũ eſt

de paſſione quã maxime memoꝛat celebꝛatio
hmõi. Et ꝓpterea ſeꝑatim oↄlecratur coꝛpus
et ſanguis q;uis totũ ſit ſub vtraq; ſpecie. et
fractio hoſtie et ſigna tot ſacerdons ſignant
omnia paſnonẽ.Quintũ de iuſtiſicatõe figu⸗
ratur.qꝛ ſicut ꝑ multa flagella frumentũ emm⸗
citur panis et ſecernit᷑ farina a furfure. ſic aĩs
a vicijs et madefit lachꝛymis ⁊ coquiturcha⸗

ritate. Sertũ qꝛ cum tractatur ab immũdis

et ſumitut.nõ pumt.ſʒ patienter expectet ita
et peccaioꝛes quotidie.Septimũ qꝛ ſicut reſi⸗
cit dulcedine mentẽ ⁊ vnitur cibo cum cibato
Poteſt etiã ꝓcedi cir⸗
ca auctoꝛitatẽ inductaʒ ad ꝓpoſitũ thematis
multiplicẽ eius expoſitionẽ. vt ſi ꝓponatur.
Vides tua te ſaluũ fecit.⁊ inducatur illud ᷣs.
ia opa eius in fide. Sciendũ ꝙopꝑa diumo

ru m. oꝑa miraculoꝝ.et opa bonoꝝ moꝛũ oia

reꝑiunturin fide. &t pꝛimo opa diuina abin⸗
tra. Naim ꝙ pater genuit filiũ. et ꝙ vterq; ꝓp
ducat ſpiritũſanctũ ex fide habemus Et eniaã

oꝑs ab extra.vt de creatõe mundi et incarna/

tõne ⁊ hmõi.ad Hebꝛe.ide credimus apta

ta eſſe ſecula ⁊cc. Scðo oꝑa miraculoꝝ. iuxta

illud ad Eehꝛe. xi. Sancti ꝑ fidem vicerũt re
na.⁊c.et ꝑtʒ in euãgelijs. Cercio oꝑa bonoꝑ

auinipremerſian
mnpttotabtet dn
honerſtam ſipn
(di⸗ordisan
n ernlezroni.
folas ag ‚bino
Sn unammt
uiurintrptuic
D
Etngeneril wf
(bonßdecummun
Apnſtcngtui

aecienzeiguti⸗
fireskünnun
effamarmunns
Cuftnäsir
Natore etqnnti⸗
vr cvontalinc
Acllensmturte,
fotalterolliur f

Alonlseſ vnve
Aiitoe Tin
Mun Agefurinn

iſgt naluntypſia

iua kthunen
Ata Nontafn
flnnorenlen gn
ErMNihaulſtaut
fibſciſcbeiuen

Aunleros,ſolnen
Upnrſnttanta
AIunmnmnteſegzen

Gſrnrbunanen
Cundurunrtni

umnt
W

Modiſnigadeet
hflinefnginb
Mimtokthete

umiitinin
innenin
ſi n
edemnge

itinmni.

MsTN

timamanie
ighimnmi:
AhenrtA
1Hit
Borme un
Purtai an
tinamni

n

Mrilid H

Genundd
Fitmin
L
, ieen
lere

=S
X

—

Ca pitulum

moꝛum. Mam vt ðꝛ.i. Yoh. v. Hec eſt que

vincit mundũ.i.vicia mũdi.fides nrfĩa. Si
ꝓponatur illud in aſſumptõe ſancte SJarie.
Optimã ꝑtem elegit ſibi aria. Et induca
tur illud. pᷣs. Oñi eſt aſſumptio nr̃ᷣa. vt loqua
tur ꝓheta in pſona virginiſ. Pꝛo cuius decla
ratione ſeiendũ.qꝙ hüna matura p̃t ↄfiderari
in triplici ſtatu. ſ.in eſſe nature.in eſſe gratie.
et in eſſe gloꝛie.et quilibet ſtatus habet tripli⸗
cem gradũ. Et de quolibet ſtatu virgo aſſum⸗
pſit optimã ꝑtem.i.optimũ gradũ. Nam pei
mus eſt pnus. ſcõs melioꝛ.tercius optimus.
Et pᷣm lvctripliciter exponitur ad eius ↄmẽ/
dationè illud. dñi eſt aſſumptio nr̃a. Pꝛimo
elegit optimã ptem er ſtatu naturali.qꝛ dñi
eſt aſſumpno nr̃a ꝓpter dñicam incarnatio⸗/
nem.i.o ſumpſit totaliter dñimn Scðo elegit

optimã ptem ex ſtatuſpũali.qꝛ aſſumptio no

ſtra eſt dñi ꝓpter mirificam ꝑfectioneʒ.i. oꝛ
ſumpſit totaliter dñm. Cercio elegit optimã
ptem ex ſtatu ſuꝑnaturali.qꝛ aſſumptio nt̃a
eſt dñi.qꝛ dũs aſſumpſit me ꝓpter magniſfi⸗/
cam exaltationẽ.OQuantũ ad pꝛimũ dicit axo
ſtolus ad Thimo. Om̃is creatura dei bona eſt
ſcʒ in ſua natura ⁊ pcipue rõnalis. Sʒ iſſa re⸗
peritur in triplici gradu.qꝛ in initiali inſtituti
one.in generali deſtitutõe.et in diuinah vnio
ne. Et in generali deſtiturõe reꝑitur poſt pec⸗
catum Ade cum multis miſeris pꝑeccatoꝝ et
penarum. Et oꝛiginali cũ quo naſcimur.p̃ᷣs.
Ecce enĩ in iniquitabo ⁊c.de conſe.di.iiij. fir⸗
miſſime.addimus multa actualia ꝓpter que
efficiuntur multũ mali.verũ ouantumcunq;
quis ſit malus.iñ nunqᷓ peccatũ tollit bonum
nature.et quantũ ad eſſentiã eius nihil aufer
tur.quantũ ad inclinationẽ ad bonũ qð eſt ei

accidens naturale. et fi diminnatur nunqᷓ tñ

totaliter tollitur.ᷣm CTho.pꝛima ſcvðᷣe.Onde
et bonus eſt hvmo etiã peccatoꝛ in ſui naturali
conditione. In initiali inſtitutõe ſcʒ ante pec
catum Yde fuit multomelioꝛ. qꝛ nullis miſe
rijs ⁊ penalitatibo ſubdita.et ad nullũ maluʒ
inclinara.Et hune gradũ habuit in parte vir⸗
go beata. Nam ita fuit in vtero ſanctificata et
ſpũſancto repleta.ꝙ nullã inclinationẽ actua

lem vnq; habuit ad aliquod malũ. Remanſit
tñ̃i nobiſcũ ſubdita penalitatibo.vt magis me
reretur ⁊ nos ↄſolaremur ſuo exemplo. qꝛ ſi

ita pura ⁊ ſancta tanta paſſa eſt.quis debet vel
le immunis eſſe a penis. Sed et tercius mo/

dus ſtatus humane naturelſcʒ ꝓut eſt vnita

cum deo. reꝑitur im̃ in chꝛiſto.qui eſt deus et
lvmo.&t hanc ꝑtem elegit Saria. qꝛ aſſum
ptio dñi.vt ipſa dicit.eſt nr̃a.de meis enĩ pu⸗
riſſimis ſanguinibus foꝛmata eſt caro aſſum
pta a verbo.Et hec vtiq; eſt optima ꝑs.quia

V.

nulli vicio ſubiecta. nec etiaʒ penalitati er ne/⸗
ceſſitate.ſed ex ſua volũtate.Oblatus eſt eni
qꝛ ipſe voluit.Eſa.hij.Et ex hoc inquit ipſa.
beatam me dicent om̃es generatões.et ange
loꝛum ⁊ vim iudeop.gentiliũ ⁊ chꝛiſtianoꝝ.
omnes enĩ multipliciter laudant ⁊c. Quan/⸗
tum ad ſcõm. Status gratus gratie ⁊ virtu⸗/
tis qui eſt melioꝛ pꝛimo.q? p tioꝛ eſt grana eᷣ
natura.de conſe.di.ij.rxeuera. Halvt tres gra
dus. ponunt enĩ nonſolũ theologi ſed ⁊ chiiꝰ
ſophi moꝛales virtutes in triplici differennia
in creatura.ſcʒ politicas purgatoꝛias ⁊ puraa
ti animi.vt habes in pꝛima ſcde ſci lome.
Pꝛimus gradus ſubijcitur magnis inſulnb
tentationũ.quelibet enĩ virtus a ſuo cõtrario
impugnat᷑.ſʒ nõ vincitur ſi reſiſtit.pone exem
pla de temperanrtia. iuſticia. foꝛtitudine ⁊ pen
dentia. Et iſte ergo eſt bonus gradus et ne⸗
ceſſariuſ lvmini qui vult ſaluari.quehibet en ĩ
virtus patitur œtrimentũ ab vno vicio. dien
Aug. de peni. di.i. Scõᷣus patirur tentatões
ſ facilius vincit ⁊ meliꝰ diſcernit.er iſte ẽ me
lioꝛ.Cercius nõ patitur quaſi tentões.ſʒ ſeda
tis paſſiombo hbere deo ſerint. vt dicat cũ p̃s.

Sitiuit in te animamea.qᷓ; multipliciter tibi

caro mea.et iſte eſt optimus ad quẽ pauciſſi⸗
mi veniũt. Primus reꝑitur in nouiterpem/
tentibo. Seðs in bonis actiuis. Cercius in cõ
teiplatiuis. Et hunc elegit garia ⁊ aſſum/
pſit ſemꝑ dñm. vt diceret cum pᷣs. pars mea
cus inerernũ Quantũ ad terciũ oõ eſt opti⸗
mum ad PHeb.xiij.c.Optimũ eſt gra ſtabilire
coꝛ.firmatur aũt qð decetero in malũ mouen
nõ poſſit gra finali.i.gloꝛia eterna.iaue ⁊ gra

dicitux qꝛ gratis datur.qꝛ vltra merita nr̃a.iʒ

et cũ coꝛonat œus.inquit Augꝰ. OJerita nia
remunerans. deus vtiq remunerat munera
ſua. Oñ ad Ro.vi. ðꝛ. Gratiaſtei vita eterna.
Et hic pñt notari tres graduſ.Pꝛimus valde

bonua.ſ.aiam egredientẽ ſubito volare ſine

impedimẽto reatus ad qð pauciſſimi vemũt
Et ad hoc plunmũ iuuant ſact̃a deuotiſſime

ſuſceptepta. et oꝛõnes ſanctoꝝ.que oĩa q;ins

nõ egerer his.ſuerunt tñ in tranſitu arie
in nr̃i exemplũ. Nam ſᷣm Albertũ magnũ ſu
ſceꝑpit ↄmunionẽ ⁊ extremã vnctionẽ ab ap⸗
ſtolis ⁊ ſic migrauit. Scðᷣus eſt melioꝛ ſq; enã
in coꝛpe gloꝛiſicari.qð quidã credut de patri⸗
bus.qͥ reſurre xerũt chꝛiſto reſurgente.ſer qin⸗
dam alij de YJo. euangeliſta. Sed certius. cre⸗
ditur de virgine Oaria. pᷣcipue exquo coꝛpus
eius nõ inuenitur in terra.vt dicuũt rõnes o⸗

ctoꝛum. vt patet in legenda. Cercius eſt opti

mus. ſcʒ in excelſo choꝛo angelc. oĩa hec ha⸗
buit virgo maria eraltata ſuꝑ clvꝛos angelo⸗
rũ.Et ſicut aſſumptio ſua fuit dñi.i.ſicut fuit

nitnale ⁊ merno naturale. vi

Zitulus

aſſumptio dñi in celũ quo ad multa. oꝛ ſicut
chꝛiſtus in aia coꝛpe.ita ⁊ virgo. Et ſicut cri⸗
ſtus aſſumptus fuit ſup oẽs etiã intellectua⸗
les ſpũs.i.angelos.iia ⁊ virgo.Et ſicut oẽs an
geli ⁊ ſei chꝛiſtũ aſcendentẽ aſſocigrunt.ita et
virginẽ.imo vt dicit Hiero. credendũ eſt.q
ipe ſaluatoꝛ ꝑ ſe totus feſtmus occurrit ⁊ eã
in thꝛono ſuo collocauerit. ad qõ facit qð ðꝛ.

Ce eni aſſumã ⁊ regnabis mecũ.ælſſumptus

eſt chꝛiſtus vt eſſet in illa curia noſter aduoca

tus.iuxta illud. Aduocatum habemus.⁊c. et

OJaria noſtra aduocata.

Sertus modus .F. Vj.

ꝓcedendi eſt er interpᷣtatõe rel ethimologia
ſen exwoſitõne nois in tlemate.de quo eſt ier/
mo. vt ſi ponatur in feſto natinitatis. Jo. ba

pntiſte. illud Tuc̃.i. Tohãnes eſt nomẽ eml. in

ducatur illud & ſa. xlir. Attédite ppli velonge.
oñs ah vtero vorauit me.de ventre mr̃is mee

recoꝛdatus eſt nois mei. Obi notar ꝙ noia

imponntur ren ab wie a ꝛietatibo naturali
bus vel tpahbo. ſicut legitur de Adã qñ impo/
ſuit noĩia reh. Sa oο immnũutur ex eſtecti⸗
bus gre. Oñ qꝛ p excellennã fint gra in iohan

neideo fuit ſibi unwſitũ nomẽ immꝛtãs gra
tiã interptatur eni in quo eſt gra. Eſt aũt tri⸗

plex gra.quꝗ ipſe habuit.q p̃t notari in eo qð

ait aplg. i. Coꝛin. xv. Gfa di ſum id qo ſumm.

et grła eius in me vacua nõ fuit. Et alubi ideʒ
Segd gra eius ſem ꝑ in ne manet. Et qꝛ copi
oſe oem gram habuit. merito Johannes eſt
nomẽ eus. eImbꝛo. Reſpicite Johannẽ quã
ta vis ſit in noiĩe eius.cuius nucupatio patri

bietaté muto oquelã ꝓpło reddit ſacerdotem

Diñ tpe quo ſuittanta veſtis ꝙ oſcitando vel
ſternu tando hoies moꝛiebãtur ſumptũ eſt ꝓ
adintoꝝo himõi dictüũ. deus te adiuuet et ſcus
Aohãanes. Eſt ergo gra cumulalis adepti/

grła lpa lis ↄtentiua pꝛiuilegioꝝ. er gra eius in
me vacua nõ fuit. &ſt tercia gra finalis allati⸗
ua pꝛemioꝝ. et gra eius in me ſemꝑ maner.
De pꝛima dic. Johã.i.c.de plenitudine eius
nos oẽs accepimnus gram.ſ.a xpᷣo. ipe eſt qui

iiummar oẽm lvie ⁊c. ſcq; luce gre.nõ q; oẽs

iliunm?rur. H5 q nullus eoꝝ lummar ab
alio q; ipo illunnnatur 1 p hãc hʒ hõ eſle ſi pi
ñi Ecceſ. vl. Enme
den 2 mandata eius ſerua. qd fieri nõ p̃t ſine
gra.m Aug. ic eſt oĩs hõ.i.ꝑ lvc hʒ wrum
eile. Gine hacgfa nec deſertu nec pnia ꝓfiui⸗

ſer Yo. bapti.nec alteri. vñ Grego. quelibet oc

culra loca aiam ſine gra ſaluare non pñr ac.

Dil.xl. Cuͦ ipa gra natus eſt iohã. qꝛ vt ð2 Lu.

i. Spuſancto replebitur adluc ex vtero miis

.

xVII

ſue.Claruʒ eſt aũt ꝙ quanto aliqð receptinũ
calichtatis eſt ꝓpinquius alicui pꝛincipio in⸗/
ſtuenti.tantomagis recipit de inflnẽtia eius.
NHam quãto quis magis ꝓpinquius eſt igni
tãgomagis caleſclt.et quãto fiumẽ magis ap

pꝛopinquat mari.tãto eſt pꝓfundius in aqua.

Cüũ ergo ioh.hic ꝓpinomſſimus rpᷣo natiui⸗
tate. ꝓpinquitate ⁊ imitatõe copioſiſſime hãe
recepit. Iſta aũt gia ſine qua hõ ſaluari non
pt., que eſt marimũ vonũ dei in hac vita. eſt ſi
milis luci ſolis qᷓ quantũ eſt ex ſe. pata eſt oẽs
illuminare. vt dicit Cipꝛisnus de oſe. dil. .iiij.
dummõ nõ ponas obſtaculũ claudendo ſene⸗

ſtras potentiaꝑꝝ intellectũ ⁊ volũtatẽ ⁊c᷑. Quã

tum ad ſcõm.qᷓ ðꝛ in ꝑte gra gratis data. Die

apls. i. Coꝛin. xij. Diuiſiones gr̃aꝝ ſunt. ideʒ

vero deus ꝛc.et iſia pᷣter gram cõem neceſſa⸗
rig dicũtur pꝛiuilegja ſcõx.in quibo nullus re
peritur maioꝛ io.vñ Berñ. in
tent oẽs ſeĩ ⁊ ſuoꝝ meritoꝝ pᷣrogstims añ co⸗
ſiſtoꝛiũ maieſtatis aſſtãt. nullus tñ erit qui

ad pꝛiuilegiñ io. audeat aſpirare. vnus eſt et
ſcõm nõ hʒ.qui vniuerſitatis hnane tranſcẽ⸗

ditaſcenſimm. Güt anr. x. pꝛiuilegia gfe. io
han. bapti.Primũ annũ ciatio ſtuperola. Se⸗
cundũ ſanctificatio amoꝛoſa. Cerciũ mamſe

ſtatio gaudiola. Quartũ ↄuerſatio ſuꝓuirtuo

ſa. Quintũ ꝓphetiʒatio copioſa. Sexti bapti⸗
lſatio generoſa. Seꝑptimũ ↄmẽèdatio gloꝛioſa.

Octauũ veneratio dulcoꝛoſa Honũ pᷣdicanio

fructuoſa.Hecimum operatio miraculoſa.

Nota ꝙ liʒ multoꝝ in wteri ⁊ nouo teſtõ fu
it pnunciata mũdo eoꝝ natiuitas. vt remigij

tvme de aquino. iſaac.ſampſonis.ioſie. nul⸗
lue tñ eoꝝ fuit ita ſolẽniter pᷣnunciatus a do

ꝙ in lc pꝛiinlegio ᷣm Ber. dñs ieſus volue⸗

S. Eiergeo gracumuis bti/ rit ꝑ ſe digniſicare ſeruũ ſuũ. Necenã xpᷣs fu
ua merioꝝ. gra dei ſum id qued ſum. Eſt icoa

it ia ſoléniter nũciatus. Hã iohãnes iſte in

ſermone. Exul⸗

AQZuantũ ad pꝛimũ dirit angelus. Ego ſum
gabꝛielqͥ miſſus ſum tibi hec nuciare. Luc.i.

ſolẽmoꝛi die.qꝛ in feſto ꝓpiniatois. I n excel⸗

lentioꝛi loco.qꝛ in tẽplo ſalomoms. Hotioꝛi
miraculo. qz notũ aliquo mõ tori pplo. Si igi
tur xps voluit in lvc iohã. magis ſe lvnoꝛare

quantũ nos debem venerari. Quantũ ad
ſcoõm legimꝰ Hieremyã ſanctificatũ. Niere.
i. anteqᷓ; exires de vulua ſancnificaui te.aliqui
7c. Et de b. Onico qꝛ iam in cunis egrediẽs le
ctũ iacebat in terra.ſz nullus cũ tanta magni
ficẽtia. Na ipᷣe dñs ieſus pſonaliter ire volu⸗
it in vẽtre virginis exiſtẽs ad comũ ʒacharie

vt ſcĩficaret io.clauſuʒ in vtero elialeth. ſfᷣm

Ongenẽ. Et tãta gra repletns eſt vt impleue
rit mr̃em.vñ exclamauit.vñnlvc mihi.vt ve⸗

niat mater dñi meiad me. Et ſcdᷣm quoſdaʒ

lvc etiã credũt de Mico.qꝛ natuſſtetit rectus

mermtunn

Netohmne,/ .

Ginegen Nr

pſelntnmnci
trhecrangens
lohohesAa
niceloeiDen
Ctiie len⸗
D. Pttienist
nſtr aeeſtſetiort
ſseue ſck
ſlllteffckitfe
mnetlimhlint⸗
lennitftenfr
ſininfnilie
nenrin pfe
umeirtenlens
nitarsplenae
Peſtietniſdanis
Nutotieiergo
ſulkfronitei
GeſcnircGriane
Veletone Keme
aauſeme
nnperinün
tehſnpinn
lnnihumnstnn
ſtnnkermnteun
enrentudnnor⸗
lſeſgtrouneſge
lerſtineeisdn
inſürnii ieh
lnmntrnue⸗
aefulalescene
ſenttcuitsi
enntrtensalueen
ftmlngrhucern
tmfenathumnin
Wmlpidintego⸗
fefikiptſfno
imſinite dde
inſenticrarch
tentinnens,
fepſenſvmni,
hteniiin
Aerniftin
Cglſtusen
Ntiuſoee de

—
=

—
=2£
— S
=—.,
=

–=

—
=2
=— ¾*
—
—

hir pnete

. N
erire we..

e egnhe. 4
Neſtshiem

e mme A142
dete a ,.

A NEEEI
Nönrimmenn
n arnitin
müfi Mniz
o ir as
rorömgrs
hi gs eor
xnttmn. Mi
mammun
nlimng
WAI.
ni pe Kllii

4

n

re vitã famine poſſʒ ⁊c Oe manife

acceleratus eſtei vſus rõnis ad cognoſcendũ
aduentũ ſaluatoꝛis ⁊ ꝓpterea exultauit.Ope

rabatur auüt ſanctificatio iſta pᷣm coc. purg iti

onẽ ab oꝛiginali ⁊ tantã ſoliditatẽ.ꝙ nõ pote/⸗
rat peccare moꝛtaliter. et tñ nõ ↄfidens de ſe⸗

ipſo fugit ciuiũ turmas.ne le

tiuitare gaudioſa dixit angelus. OJulti in nia
tiuitate eius gaudebũt. De tribo tm̃ eccleſia

ſolenniʒzat natuntarẽ.ſ.de chꝛiſto. virgine ma

tre ⁊ iohanne. Mon aũt de alijs ex eo qꝛ nari

ſunt in peccariſ.Et de xpᷣo qindẽ pꝛincipaliter

qꝛ ille fuit pꝛincipiũ nr̃e redemptõis.Annu⸗

cio vobis. ait angelus ad paſtoꝛes.gaudiũ ina
gnũ ⁊cc Nuce. ij. De virgine qꝛ nara eſt ſcã et
mfr dei. Natiuitas tua dei genitrix gaudium
anniiciauit ⁊c. Canit eccia.Oe iohanne aut

qꝛ pcurſoꝛ xpᷣi ſicut lucifer pcedit ſoiem. ſolẽ⸗
nius eccleſia feſtiuat iſtã q; virginis. N an⸗/

tiquitus nõ fiebãt feſta ee virgine. ſʒ bñ de io⸗
hanne ⁊ cñ vigilia ⁊ octaua.Octaua aſir nati

nitatis vi rginis inſtituta fuit ſub Innocẽtio

iiij. etiã poſt vigiliã eiꝰ. Sʒ ad augmentũ gau

Adlij virgo OJaria pñs fuit huic natiuitati. et
pꝛima eũ de terra leuauit. vt cõiter v. Juit eti
am miraculis plena q; pri reſtituta fuit locu⸗/

tio ⁊ ſibi et mĩi datus fuit ſoũs pꝛophetie in
octauo die. Bñ ergo in natiuitate eius muiti

gaudehũt qꝛ ⁊ iudei ſarraceni ⁊ chꝛiſtiani hy⸗
die feſtiuãt. Sʒ aliqui gaudent coꝛpaliter cõ/
medendo ⁊c. Et extrema gaudũ ſcʒ hauius lu
ctus occupat. Pꝛouer.xiii. Allij mundialiter

in wompis ⁊ hmõi. Job. xx. Gaudiũ hyxwocri
te inſtar pũcti. Alij ſpũaliter.ſ. in ↄſideratõe
tanti luminis ⁊ totius mũdi. pᷣs. Lur oꝛta eſt
iuſto ⁊c. et in ieiunijs.oꝛõnibo. elemoſynis ſe

erercent ad hono:ẽ ſci iohannis.et hoc petit ec

cleſia in oꝛõne ſcʒ gaudia ſonaliag. De con⸗
uerſatione eius dicit Cxiß. ꝙ ↄuerſatio ioh.
oĩm ſcõꝝ vitã faciebat aparere culpalẽ.erem
plum ponit œ niue.cuius ↄpatõe oĩs res alba
vidꝛ fuſca/E&ins cõuerſatio q; virtu oſa fuerit
oſtendit chꝛiſtus cũ dicit Yo. v. Alle erat lu⸗
cerna ardens a lucens. vbi notat ur huilitas
imitanda. qꝛ lucerna qᷓ antiquitus ſiebat de
terra. ſignat humiliratẽ qua quis ſe cognoſcit
terrã.vñ dixit.ego vox.c.que.ſ.p me nõ ſub
ſiſto. et in baptiſmo iohãnis ꝓhihebat eñ di⸗
cens. Ego a te debeo baptiſari c. Charitas
ampleranda qꝛ ardẽs. Arſit vtiq; in dei amo
re totaliter datus ↄtemplatõi ⁊ ꝓximi.admo
nens oẽs ad bonũ. Exẽplaritas admmrãda. qꝛ
lucens. Oath. v. Sic luceat luxvr̃a ⁊c. Exẽ/

pla eximia fuerũt in eo auſteritatis. paupta

tis ⁊ caſtitatis. Quis auſterioꝛ pauperioꝛ aut
caſtioꝛ io.⁊c. De pᷣdicatõe eius nota ꝙ fu⸗

ui ſalts macula/

it magiſter pꝛinc paliũ pꝛedicatoꝝ eccleſie.q
apłox.qꝛ plures fuerũt diſcipuli eius. et pꝛe/
pter lvc di xit ſe vocẽ.qꝛ ſicut vox manifeſtax
verbu.i.conceptũ mentis.ita iohãnes verl i
pr̃is. vñ Eſa.d eo dicit. Ego vox clamãtis in

ſerto. vbi notatur ⁊ locutio eius.qꝛ vox ⁊ af
fectio eius.qꝛ clamãtis in dſerto. Sʒ qtiid io

queretur iſta vor notat pᷣs,. dicẽs. Dox dñi ſu⸗
xer aquas ad pꝛedicandũ.ſ.pniam cõtra gulã
foꝛtitudine cõtra iram. cũ innocẽter incarcera
tus in moꝛte nõ eſt furbatus. ſed di xit in ma⸗
nus ⁊c. Dox dñi in magnificẽtia ↄtra auar⸗
tiam cñ dixit. Qui habet duas tunicas det nõᷣ
habenti. Luc.iij. Pox dñi ↄfringẽtis cedros
altas ꝑ ſuphiam cũ dicebat. Genimma vipe/

rarum aus oñdit vobis fugere ⁊c. Pox dñi
intercidẽtis flãmam ignis ↄcupiſcẽtie ⁊ luxu⸗

rie cũ dixit herodi. Nõ licet nbi hrᷣe vxoꝛem

fratris tui.Hox dñi ↄcutientis deſertũ.i.acci
dioſum qui bonũ deſerit cũ dixit. Yain ſecn⸗

ris ad radicẽ arboꝛis poſita eſt c. Dox dñi p/
parantis ceruos cũ dixit. Oittẽs duos diſe⸗
pulos.Cu es qin venturus es.qð fecit ad pᷣ⸗
paranciñ ceruos.i.diſcipulos ad xpᷣm.vt ab⸗
ucerẽt inuidiã qu adeũ halæbant. De ?
phetiſatõe eius dixit pater. Cu puer ꝓpheta
altii imi vocaberis. q; ira fint copioſe ꝓp heta

vt xpᷣus diceret pluſq; ꝓphetã. Et loc triphici

ter. q;.ſ.de eo pꝛophetati extitit Salachie.
iij.Ecce ego mitto angelũ meũ.Et qꝛ pꝛopi

tã prem ⁊ iñem in natiuitate fecit.Et ipe ꝓ/

phetauit de pñti occulto cũ dixit. Eece agnug
dei. Rolite oĩ ſpñi credere iz obate ſpus vtrü
ex deo ſint.i. JYodᷣ. Sandus eſt lvdie plenus
pꝛophetis.ſʒ nõ ex deo ſʒ ex dialvlo. De ba
ptiſmo dicebat ipſe iohãnes. Aohã.i.c. Egò
baptiſo vos aqua in pnĩa.t q;ins ipᷣius ba⸗
priſmus nõ enet in ſaceẽm vel ablutiuũ pecca⸗
toꝛum. t̃ erat nr̃i baptiſmi maxime figura⸗

tiuñ.qꝛ in aqua.ſʒ in alia foꝛma qꝛ in noĩie vᷣy

turi iohan. bapti ſabat. Erata ad pniam incu

ctiuum. ſicut ⁊ bona opa. Oẽs tñ baptiſati ab

eo fuerũt iterũ bapti:ati.pᷣm cc.vñj.i.q.i.Oe
dit baptiſmũ io.et baptiſatũ eſt poſt iohannẽ.
Vpe eni chꝛiſtũ baptiſauit.et tũc ei miſteriuʒ
trinitatis manifeſtatũ eſt qꝛ pt in voce.filius
in carne.ſpũſſanctus in colũbe ſpecie. De
ↄmendatõe nullus repitur ita mirabiliter cõ⸗
mendatus. Mà oĩs natura intellectualis en
cõmendat.pꝛimo deus ipe. OJath. xi. Inter
natos mulieꝝ nõ ſurrexit maioꝛ iohàne bapti
ſta. vbi excluditur &aria ? ð inter natos.
et xpᷣs qꝛ dicit mulierũ. Nõ eni xpᷣs fuitinu/
lieris natus ſ̊ virginis.Scðo angelus. Lu. .
Erit enĩi inagnꝰ coꝛã dño ⁊c᷑. Obi ſubſeqñter
6 iij

Zitulus

ſpſe archangelus gabꝛiel deſcripſit vitã eius.

Kercio hõ enam mimicus. vt lerodes.qꝛ ðꝛ
O'arc̃.vi. Sciebat eum vnũ ſem̃ ⁊ metuebat

de in lectõibo decollatõne eius. Petrus da.
in feſto natinitatis eius. Et merito qꝛ reꝑpitur

in om̃i cemu ſcõx priarcha. aꝛ pr̃᷑ apłoꝝꝑ ꝓphe

ta.imo x luſq;ᷓ ꝓpheta.qꝛ OJath. xi. quid exi
ſiis c. apls. Fuit hõ miſſus a deo cc. Yo.i. c.
Apkus interpᷣtatur miſſus. Oartir. qꝛ ꝓ w⸗
ritate decollatus. Confeſſoꝛ ⁊ pᷣdicatoꝛ virgo
cũ virgmb ſacris. De veneratõe eius mul
tum oẽs eũ vnerãtur. qꝛ didicerũt a chꝛiſto.
NHam eũ voluit quodã tpe eſſe in maioꝛi fa⸗
ma. Apᷣe incarnatus voluit eũ ꝑ marrẽ viſi⸗
tare. Sic eccleſia multũ honoꝛat eñ. Nã plu

ra fefla de eo agit ꝙᷓ aliquo ſancto. ſj et 'm

Ber.pꝛima eccleſig ſlolenmiter ↄſecrata. q̃ eſt

pꝛincipalig totius oꝛbis. ſ. ſeĩ YJohãaãnis late/

ram.ad eius lvnoꝛẽ eſt ↄſecrata. ⁊ merito oẽs
bent eñ wnerari. qꝛ repitur offfciũ exercere
oim ange ox. ſq; ſeraphm ꝓpter feruentẽ cha
ritatẽ c. vide in legendis Kõꝝ. venerati ſunt
et enm lancti pr̃es ᷣꝛ erãt in limbo.qꝛ pᷣnun/⸗

cigint eis 276. De peurſione patz. Quia m

Breg. mſſit ad ieſuin dicẽs.Lu es qui vẽiu/
rus es. interrogãs ſi volebat ꝙ eſlet luus pꝛe
curſoꝛ ad pr̃es lymbi.ſicut fuerat ꝑꝛecurſoꝛ in
mundo c. De miraculoſa opatõe. nota ꝙ

nullus ita cito fecit miracula ſicut iohannes.

92 adhuc in vtero marris exiſtens exultamit.

Siraculoſe cõceptus. q; de ſterinbb pennbo

miraculũ fecit. in natinitate reddens patri lo⸗

quelam. et tota vita eius fuit miraculois æc.

De gẽa finahppt intelligi illud Ro. vi. Gfa

dei vita eterna. &Julti eni hene incipiut. qui
inm malo vitã fimũt. Greg. Et incaſſum bonũ

agitur ſi ante vite ſerminũ deſeratr.de pe. di. ij.

hanc opt me habuit iohanes ſemp in ea p/

ficiens 7 tandẽ in ea fniens. Si ꝓponatur

In circumciſione vocatũ eſt nomẽ eus ieſus.

Nnõ viuerſis modis neiatus eſt figmſicãtib-
nomé eius effec us. Sed iſtud pꝛecipuũ qð ſi

guratũ eſt in ieſu naue.in ieſu ſacerdore mna

giſtro.in ſeſu ſyrach ſint pᷣnunciatũ.pᷣs. Dñe
dũꝰ n Tc. et tandè fuit lvc nomẽ unpoſiũ. et
interꝑ tatur ſaluatoꝛ.Et qꝛ ialuat nos ab inſe
ctione criminali. Oath. I. ſe eni ſaluũ faciet
ilin ſuũ a pccig eox cõmiſſis et ꝓmütẽdis

ne fiant. Scdo ſalnat ab obſcuratõne intelle⸗/

ctuali. Ber. ñ tanta lux in mũdo. mſi dep/

dicaro ieſu. Canf.i. O len eſt nutritiun lumi/

nisefuſum nomé tuum. Tercio ab affuctõe
1pali. &ar. vlti. In noie meo vemonia euci
ent c. Si ꝓonaĩur. u es trus. Pettus

mare.ſicut ſacere mẽbꝛa diuiſioni
tia m illas lĩas.ſicut verłi gra. S&i eponatur
pꝓ themate illud. oꝛtuns eſt diues ſepul

XVIII

interpꝛetatur diſcalciatus vel cognoſcẽs. vel

p2 a petra.Et in pꝛimo noratur in ipo mundi
abcdicatio.in ſcdᷣo ſin illuſtratio.in tercio chꝛi
euim. Sʒ et wctoꝛes eccie mirabiliter eñſ mẽ? “
dant. vñ Crif. JYJohãnes ſclvla virtutũ ⁊c̃. vi

ſti imitatio.ꝑ dilectionẽ paſſionẽ ⁊c.

Septimiſ moduſ g. vij.

ꝓcedendi eſt curioſus licer moꝛaliter ⁊ vnili⸗

ter poſſit extench ſm Iias alicuius nois dethe

s incipien

tus ẽ in inferno. poteſt dici. ꝙ octo ſunt pene
maxime in inferno.que notantur in lris.octo
ipᷣius nois infernus. Pꝛima i.i.ignis crucia⸗
tio.Apoc̃.pars illox ſcʒ peccatoꝝ in ſtagnum

ignis ⁊ ſulphuris. Scða n.i.numinis pꝛiua /

tio.Eſa.vlti. Collatur impius ne videat glo⸗
riam dei. Cercia f.i. flagelli illatio. pᷣs. OJul⸗
ta flagella peccatoꝛis.et Eſa. Serinetis dijs

alienis ⁊c. Quarta æ.i.eterna duratio. Gat

xxv. Ite malecdhcti in ignẽ eternuʒ. Oimnta
r.i. xemoꝛſionis ſtimulatio. ſa. vl. vermis eo
rum nõ moꝛietur.ſ.conſciẽne remoꝛſus. Sex
ta n.i.negatio illuſtratõis. Oath. xxij. Sit/
tite eũ in tenebꝛas exterioꝛes. Sepinma u.ꝑi.
viliſicatio habitatõis.qꝛ ſᷣm Baſiliñ ihi pij/
cietur fer oim elementoꝝ. Octaua s.i.ſubla⸗

tio oĩs ↄſolatõnis. Brego. Erit ibi moꝛs ſine
moꝛte. vfectus ſine defectu. Et hec etisz pñt
notari in auctoꝛitate Yob vbi loquitur dein/

ferno.etſi nõ eo oꝛdine. Nam numinis.i.dei

viſionis pꝛiuatio.bi vadam ſ.expulſus a dei

ſacie. Duratio eterna. ibi nõ reuertaf ad ſias

tum ſq; quietis. Negatio illuminatõnis.ibi.

ad terrã tenebꝛoſa m. YOllano flagelli ꝑ dmo⸗
nes.ihi.optam moꝛtis caligine. dyalolus ðꝛ
moꝛs. Nili ficatio habitatõis.ibi. ſerrã miſe⸗
rie.Sublatio oĩs conſolatõis.ibi.terram te⸗
nebꝛarũ.i.trihulationũ Ignis cruciatio.ibi.
nullus o:do. Ham ignis ille nõ lucet. vt hic.
et in igne et ã fnget.qꝛ ſᷣm Job. Tranſibunt
ab aquis nimiũ ad caloꝛẽ nimiũ ⁊c. Remoꝛ ſi⸗
onis ↄſciẽtie ſtimulatio.ibi.ſed ſempiternus
hoꝛroꝛ inhabitat. Extende vt placet ꝑ auctoꝛi
tates exẽpla. Si ꝓponatur illud. ſtepha/
nus plenus gratia.pᷣt dici ꝙ q;nis ex certitu⸗
dine ſciri nõ pſſit.ſihõ nõ hagram dei. qꝛ ðꝛ.

Ecẽs.ix.c(.Nemo ſcit vtrũ odio vel amoꝛe ſit

dignuſ. tij ꝑ ↄiecturas ⁊ ſigna pᷣt ſciri Et ſunt

octo que ſiqͥs hʒ ſignuzeſt ꝙ eſt plenus gr̃g.

fin octo lr̃as h uius noĩs ſiephanus.Primũ
eſt ſufferẽtis gduerſox.vñ ſtex hanus plenus

gra ⁊ foꝛtitudine.pᷣs. Spũ oꝛis eius oiĩs vir⸗

tus. Scõm tꝑantia delectationũ. ad Chi. Alp
paruit gra dei erudiens nos ⁊c. Cercũ efficiẽ
tia miraculoꝝ.i. Coꝛin. xij. Alij datut gratia

5

im

dudttur net
einmnuen
tulfenigenti
menalijuekna
mmnſtutinnf
ſerhſeu inben
Qumpilaljhn

naigi⸗
Wrld
nuge hn
iletonnu
Denoddiu
nuncsetleſest

gtuia

erii
peimot

Niiiſ mciſtrul

MmmiNnins G

Pento Cehum
Crehtſtorſs
nbokeräci⸗

Meääbane o

amonit ame
gronemnnener
Cloſcörſen wen
Meryoltatem
PtlnniEnnr
(ais gagnr⸗
nn Etremien

alaontasſnpen
Wpki /Frcnite⸗

itedapie

meoy. 8
i „ RWNI
. 4

oeennn
„ K

nianan
emn ſelin
nunie,a

3. Aaglortia 6
ilnelli i

SS

Ca pituluum XI

ſanitatum ⁊6. Del melius expientia diuino⸗

rum. ſ.p guſtũ. ⁊ ðꝛ ſapiẽtia.OQuartũ facilitas
bññ̃ opandi.Ambᷣ. Meſcit tarda molimina ſpi

rituſſancti gra.Quintũ auiditas diuina ver⸗

ba audiendi. Johᷣ.viij. Qui er deo eſt. ſ. ꝑ gra

tiam verba dei audit. Sextũ nuditas terrenoꝝ
arh. xix. Si vis pfectus eſſe vende oĩa que
hales ⁊ da pauꝑibo ⁊ ſeq̃re me ⁊cc. Septimũ
vindicatio peccaãtoꝝ in ſeet in alijs. pᷣs. Ini⸗
quos odio habui ⁊c. Cantũ affligitur quantũ
amat.Ylug. Octauũ ſubuentio ꝓximoꝑ. No
han. Qui viderit fratrem ſuum neceſſe habe

re ⁊c.hecomnia Stephanus.

De modis dilatandi materiam ⁊ libꝛis au
tenticis eccleſie et appcxyppiis. .
MD Capitulum.vi.

D duͤlatandum ma

teriã ꝓceditur diuerſis modiſ. Hã

pꝛimo circa ↄcluſionẽ vel materiaʒ

ce qua agitur inducẽda eſt aliqᷓ auctoꝛitas vel
ſacre ſcripture vel canonis vel ſancti ctoꝛi

et aliq etiã gentiliũ.ſʒ raro. Et pᷣt eriam ibi

moueri aliq̃ queſtio. Scðo induci pᷣt aliqua rõ
nõ demonſtratiua ſo pſuaſiua. Cercio dimini⸗
niendo ſeu deſcribendo rem de qua eſt ſermo.
Quarto interpᷣtando vel ethymologizando
nomẽ eius. Quinto aliquã figurã abducendo

ad idẽ nõ quidẽ fabulax weticax.ſed de ſeri⸗
pturis diuinis. Sexto ſilitudines naturales

ꝓponendo. Septimo exempla ad idẽ recitan/

do de chꝛiſto ⁊ ſcis ſuis.⁊ nonſolũ qᷓ habentur
in biblia. ſ etiã alia aliqñ etiã in fideliũ. E rẽ

pla etiã hũane ↄuerſatõis multũ impꝛimũt

et mouẽt. Octauo p ↄmendationẽ vxl vitupe
rationẽ materie de qua agitur.Et hoc vel ex di
ctis ſcõꝝ ſeu octoꝝ.vel ex cõi opinione hoĩim
vel ex vtilitate multa vel detrimẽto.qð inde
pᷣt ſequi.E xemplũ ponatur in mediũ de ſup⸗
dictis. Si agatur de miſcõia. iurxta illud the/
ma. Eſtote miſericoꝛdes. Pꝛimo pᷣtaddu⸗

ci auctoꝛitas ſcripture ſacre. puta dicendo il⸗

lud apłi. Induite vos ſicut dilecti dei ⁊ ſci vi
ſcera miſcpie.Cognouit ſalomõ iſtud foꝛe ne

ceſſarium ꝓpterea dixit Ecẽs.ix. Oleũ.ſ.mi

ſericoꝛdie de capite tuo.i.mente nunq; defici⸗
at. Non enĩ credendũ eſt ꝙ loquatur de oleo
materiali.qꝛ loc eſſet turpꝑe ⁊ abhoĩahile.Di
uiſio ſuꝑ dicto themate pᷣt fieri ſic. Pater vr
miſericoꝛs eſt iudicia diſfferendo.et vos eſto/
te miſericoꝛdes a diffini tiuis ſentẽtijs abſti ⸗

nendo.vñ ſubdit. Nolite iudicare.Scðo pa

ter veſter miſericoꝛs eſt.multiplicia ↄferendo

Et vos eſtote miſericoꝛdes erogatiuis ſub/

—

ſtantijs nõ ꝑcendo. vñ dicit. Date et dabitur

monèétur,. vt conferant

vobis. Tercio pr̃ vr miſericoꝛs eſt. ſupplicia
remittendo.&t vos eſtote miſericoꝛdes. vin⸗
dicatiis malicijs indulgendo. vñ ðꝛ. Dumit
tite ⁊ dimittetur vobis.Et hec tria ↄſequẽeter
tractãtur ꝑ totũ euangelũ.t ꝙ oĩibo mileri
coꝛdia ſit neceſſaria.ondit Amb. in canone
bi. lxxxvi. in ſmgulis dicẽs. Oiſcdie cõis eſt
vſus.ideoq; cõe pꝛeceptũ eſt oib eratibo. oĩi⸗

bus officijs neceſſaria. ab ommbo veferenda.

E5 miles. nõ publicanus excipitur. nõ agri⸗
cola vel vꝛbanus. Oiues ⁊ pauꝑ, om̃es in cõi
mone conferant nõ hñ̃ti.iſcdia eni
plenitudo virrutũ eſt.hec ibi. Sʒ queritur hit
vtrũ miſcðia ſit maxima virtutũ Zld quod re
ſpondet Clv.ſe.ſe.q.xxx.ꝙ in qo qui nõ ha⸗
bet ſu ꝑpioꝛẽ eſt maruna micðia.pᷣs. Oiſcdia

eius iupꝑ oĩa opa eiuſ. In creaturis maxima

eſt charitas.Sʒ ⁊ miſcdᷣia his q̃ ſunt ad ꝓri⸗
mum.ibi vide. Scðo rõ naturalis ccer mi
ſericoꝛdiã. Nam cũ quilibet velit ſibi miſere
vi ⁊ ſubueniri in ſuis neceſſitanbo ⁊ ↄpati lvc

deler facere ex miſcðia ipe ꝓximis indigẽtiby.
Kercio quid ſit miſcõia dveclarat Aug. in li

bꝛo de ciui. dei dicens. ꝙ eſt aliene miſerie no
ſtra in coꝛde ↄpaſſio.qua ſi poſſumuiſ alijs ſub
uemimus.r quo oñditur.ꝙ illi qui hñt vn/⸗

de ſubueniãt ꝓ rimis ⁊ nõ faciũt.non hñt mi

ſericoꝛdiã. Quarto lvc declarat ipſa ethy/⸗
mologia noĩs.Nam miſcdia ðꝛ quaſi miſeri
am adimens.i.tollens.ſeu miſeiũ hñs coꝛ.i.
patiens triſtiã de miſeria alterius.et tali mõ
vtendos paſſione triſtitie laudabile eſt. Qui
to quantũ placeat deo iſta miſcpia oñditur ꝑ
figurã. Mam vaſa templi voluit deus mungi
oleo. Sacerdotes etiã in ſua oꝛdinatõe in ve

teri ⁊ nouo teſtõ inungũtur oleo acenã reges

ad innuendũ, ꝙ fideles chꝛiſtiani qui ſunt va
ſa dñi. debent eſſe miſericoꝛdes ⁊ ꝑmarune ſa
cerdotes.qui debent eſſe pr̃es pauperũ.ac etiã
pꝛincipes. qui debent cauſas miſerabiliũ pio/

narum diligenter expedire. Sexto ſiz ⁊ ipßa

membꝛa coꝛꝑis humam lvc vcent.qꝛ ſi pati⸗
tur vnü meimbꝛũ.ↄpatiũtur oĩa mem bꝛa er
ſubueniũt ꝓ woſſe.pes vadcit ad medicũ. ma/
nus oñdit locũ.oculus lachꝛymatur ⁊cc.Simi
htudinẽ etiam habemus de bꝛutis. Nam ele/
phas inueniẽs hoiem inuiũ in delerto. wcet
via m. Delphinus piſcis ſuſcipit hoĩeʒ in ma
ri ne pereat.ſicut narrat Aug. de ciui. dei. de qᷣ

dam cithareda. qui ꝓijciens ſe in mari ſuſce/

ptus eſt a delphino. Cerra eni ſubueni neceſ
ſitatibus vim dando eis fructus ſues Ogare
piſces. lipᷣa etiã bꝛuta ſe iuuunt. Seprimo
quanrta et q;mira exempla habeinus in hoc.
Ham de deo ipᷣo dicit pᷣs.cũ iratus fueris mi⸗
ſericoꝛdie recoꝛdaberis.ui ex miſeicoꝛdia
o uii

Litulus

motus incarnatus ſanauĩt ſamaritanum vul
nerip ſaueiatũ.et miſcõia motus ſuꝑ vidua
reſuſcirauit filũ eius.et famelicos.iiij. milia

hoiĩes ſatiauit ſertẽ pamb. Ex miſcdᷣia abꝛaã

ſuſcipiehat pegrinos. Thobias ſuhueniebat
indigentibo ſpialiter ⁊ coꝛpaliter. Greg. ma⸗
gnus angelũ ſuſcepit. O artinus ichꝛiſtũ ve⸗/
ſtiuit nudñ. Sʒ ⁊ ↄſtantinus im gꝑatoꝛ ex ma
gna miſcðᷣia quã habint ad ꝑpuulos occiden/⸗
dos meruit mũdari coꝛpahliter ⁊ ſpũaliter.Ci
tus mpatoꝛ infidelis cn ſero recoꝛdaretur ſe

mhil dediſſe. ditit ſuis hãc diẽ pdimus.qꝛ ni

hil ddimus 2c6. Octauo multũ ↄmendant

Vripture miſcõiam. Mam dũs dicit ꝑ Oſee.

OTiſcõnam malo qᷓ; ſacrificin. apłs. 1. ad Thi.

liij.pietas ad oĩa vtilis eſt ꝓmimſonẽ hñs vi/

te.qᷓ nũc eſt ⁊ future hic pñt didi fructus eius
Sʒ ⁊ ccero in ↄmendanonẽ ceſaris air. HNin
la de virtutiba iins pierate maioꝛ eſt. Mon tñ
omꝛtet oẽm ↄcluſionẽ vel materiã p omnes
ſſtos modos extendere.quia nims eſſet pꝛo⸗
lxum. Sed aliquando per plures ex his. alis

cuando per pauciozeeze.
Libri vero optimi . j.

ſup alioſad dilatãdũ materias ſũt poſt bibliã

liler decretox.textus niayx. moꝛalia bti Gre⸗/

go. ZFlug.de cini.vi.ſc vᷣa ſcõe biĩ C lv.quo ad
octrinalia. Summa vicioꝝ ⁊ virtutũ quo ad
pſuaſiuas. Quia vero in theologica faculta
tate ⁊ in pᷣdicatione locus ab anãate. pꝛimo
ſcripture ſacre eſt marimus. Sco auctas ca⸗
noms.Et tercio ctoꝝ quoꝝ Toctrine a ppꝛo⸗
bate ſuut ꝑ eccleſiã. YIdeo ad declarationẽ di⸗
ctoꝛum.ſi que voctrine ſint app:obate. nota
que hñtur diſ. xv. de verbo ad w rbñ. Belaſi⸗
us papa. Scꝗ romana eccleſia poſt illas vete⸗

ria ⁊ noui teſtamenii ſcripturas quas regula

riter ſuſcepimus.etiã has ſuſceipi nõ nhibet
ſanctã ſvynodũ epheſinã pꝛimã in qua eſto
rius ↄdemnarus eſt cũ ↄſenſu bti pape Cele
ſtini mechqte cirillo alerandrine ſedis antiſti

te ⁊ archsdio epᷣo ah ytalia deſtinato ſcãm ſy/
nodum nicenã. cccxvii. patrñ mechante con⸗
ſtantino maximo auguſto. in qua axrius leres

ricus ↄdemnarus eſt. Sanctã ſynodũ ↄſtanti⸗
nopoh tanã medhante theodoſio ſemioꝛe augu
ſto. in qua macedomius lereticus debirã dam⸗
narionẽ ercepit. Scâm fync dũ calcedonen/

ſem medhãte marcano ai guſto 1 anatho lio

imn oua neſtoꝛiana cuthutiana her ſis ſił cũ
dioſcoꝛo eiuſq; ↄplicbo ↄdem nate tunt. Sed

et ſiqua ſunt ſcã ↄciha a tan tis prilbp inſtun⸗

ta poſt iſtoꝝ.iii.auctoꝛiatẽ ⁊ cuſtodẽda ⁊ ob

ſeruanda decernimus. Ja nuc ſubuciendũ

XVIII

eſt de opuſculis ſcõꝝ patrum. que in eccleſia
catholica recipiũtur. Opuſcula beati cypriani
martiris cartagineñ.ep̃i. Opuſcula bti atha⸗
naſi alexandrini epᷣi. Opuſcula bri gregoꝛij
naameneñ.epᷣi. Onruſcula bti baſilij capado
ceñ.epi.Opuſcula btĩ iohãnis cri.cõſtanti
nopwol. epᷣi./ Opuſcu la bean hylari pictauieñ.
epᷣi.Opulcla bii Z᷑luguſtini yponeñ.epiſcopi.
Opuſcula bti TAlmbꝛoſij medioloñ ep̃i. Opu
leula bri hieronymi p ſmter. Opuſcula bu p⸗
ſperi viri religioſſſimi. Epła leonis pape ad
fiamanũ epin conſtañ.dſ inata. Atẽ opuſcu⸗
la oim patrũ oꝛthdoroꝝ.qui in nullo a ſancte

romane eccie ↄſo:tio quiauerũt. nec ab eius

fidei pᷣdicatõne ſeiũcti ſuntſed cõionis ipᷣius
gka dei vſe ad vltimũ vite iue diẽ ꝑticipes fu
ern nt. legẽda decernimuſ. Ftẽ decretales epi

ſtole quas btiſſimi pape diuerſis pibo abvr/

be romana ꝓ diuerſoꝝ patrũ ↄſultatõe dede⸗

runt wenera ilhter ſuſcipiẽde ſunt.hee ibi. Sʒ

et de decreralibo eplis dꝛ ſic.di.ny. Si roma⸗
noꝛum pontificum decreto cetereꝝ or uſcula
tractateꝝꝶ amꝛobãtur vel repꝛobã ur. Ita vr
qð vere apłica ſedes a ppꝛobaint hodie tenea
tur acceptũ.Et qð i la reſp ui hactenus ineffi
cax habeatur. quãtomti s ea q̃ ipa ꝓ aplica
fide ꝓ ſams wvgmatiba. ꝓ variſ multi arijſ
eccleſie neceſſiiatibo ⁊ fideliũ moꝛibo diuerſo

tpe pᷣſcripſit om̃ debent honon p̃fetri. hec ibi

Ponit adom quoſdaʒ alios woctoꝛes eccleſie
ſamoſos terere in guctoꝛitate ſcëm locum
vſt iſtos canonicos.qinbo debẽt addi Iſido⸗
rus di. xx. de liellis. et Grego. extra de reliqj.
et vene.ſan.gloꝛioſus.li.vi.et diomſius.diſ.
xxxviij.oẽs.Et ſunt iſti Teda.alchuinus. ra⸗

banus.caſſiodoꝛus.ſire bo.hyſichius. haymo.
etr iuo.carnoteñ.richar. et hugo de cõ victoꝛe

Terciñ locũ in autoꝛitate tenẽt c hi octoꝛeſq;
gentiliũ. NHam etſi fidei catlv lice veritatem
ignoꝛ auerũt.mira tñ ⁊ pᷣclara quedã dixerũs
de (reatoꝛe ⁊ creaturis.vicijs ⁊ virtutibo. diſt.
xxrvij.relatum. Sed ⁊ vctrina ſei Bern. ſnit
appꝛobata ⁊ ctrina ſeĩ EHho.de aano. ꝑ Jo.
xrij.leu vꝛhanum mextrauggann.

Kotandum pm K.iſ.

Hiero. in ꝓlogo galeato.qui ponitur ſuper li

lꝛum regũ ꝙ libꝛox veteris teſtamẽni hebꝛei
ſaciũt.nij.pies.Et pꝛimã eppellant legẽ.que
hẽtur in. v. hbꝛis. Et pꝛimus ðꝛ Beneſis ha⸗

bens. c. l. Scᷣs vᷣꝛerodus.hñs.c.xl. Cercus le
uniticus. hñs. ca. xxv ij. Quartus numeri. has
bens. c. xxxvi. Qumtus utronomr hüs. .

xiij. Fam prtẽ leu oꝛainẽ apellant ꝓp
pheias.et hʒ octo ꝑtes ſeu libꝛos. Et primus

,

entit,
Yonns hiin
Ggepein'nn
N.lHLe
Pumuter
hminhitd nn.
facl Leniin
Focappini ſ.
lillron Yum
itadandiN
Ahonond prec
Gaſticg Er hu
icnnca di Sen
Gepimnsparahn
Krmmds habzt.
GCrndſnnn
lcl Sͤsd⸗
Pelerbign
Nöwnitipibebr

AA(puNbPpelun
Alſnpzlbus dn

lshiscl. Juc
lens rii tlbe
Nsllbetpen
adhioqeingzhb

MMiſla uen
oneniuticärar
Woläpſcripn
chenwiide⸗
Gradeendi.
muanpleng
Nuerkn
lelnmmnz
Kknnmm
nsſapmeſ

„

eagizi

inatef, 3

1

Eufde
Nididin

tamm ng
BisNAe

aenm
1e iA nie

ikmit.
labkfitntn

abund inn
õ
c ane
1zangt
Ernmnuſiof
ſilnrintd

Capitulum

eſt YJoſue. halens. c. xxiiũ. Sc us liber ſucli⸗
cum hñs.c.xri.et huic libꝛo indieũ annectunt

hiſtoꝛiã ruth qꝛ in diebo iudicũ facta eſt. Sed

latini ponũt hanc vnũ librum pꝑ ſe et hʒ. c. iiij.
Cerciũ ponũt pꝛimũ ⁊ ſcom libꝛñ regũ in vno
volumine. erappellit ſamuel. Quarrũ wnür
terciũ ⁊ quartũ libꝛuz regñ in vno volnmine
quẽ vocant malachim. Sed latim ponũt hos
quatuoꝛ libꝛos regũ in vno volumine. Et pri⸗

mus eoꝝ hʒ. c. xxxi. S õs. c. xxiiij .Cercius. e.
xrij. Quartus. c. xxv. Quintꝰ liber eſt E ſaias

*

hñs. c. lxvi. Sextus Hieremygs hñs.c. lij. cui
annectũt lam enratões ⁊ libꝛũ baruch. lari⸗

ni lamentatões faciũt vnũ libꝛũ ⁊ hʒ. c.iiij. et

baruch aliũ ⁊ haber. c. vi. Septimus ezechiel.
hñs.c xlviij.Octauus liber. xij. pphete mino
res quos ponũr in vno volumine. Sʒ larini in

xij. libꝛis diſtinguũt. Et primus eſt oſee hñs

e. xiiij. Scõs Yohel hñs. c. iſj. Cercius amos
habens. c. ir. Quartus abdlias hñ s. c.i. Quin
tus Jonas. Hſis. c. nij. Sextus michess h̃s.
c. vij. Septim naum hñs. c. ij. Octauus aba
cuch hs. c. ij. Monus ſophonias hñs. c. iij.
Decimus asgeus. hũs.c.ii. Ondecimus ʒa
bãs.c.iij. Terciã ptem ſeu oꝛdinẽ a wpellit
agiographia. i. cã ſcribentia et oiſtinguũt in
nouẽ libꝛos. DPrimus eſt Job hs. . ri. Ge⸗
cũdus dauid. i. pſa xeriũ. hñs. pᷣs. cl. Lercius
eſt ſa omon. ſ. ꝓ uerbia.eccle ſiaſten. er canti/
ca canticoꝝ. Et ꝓuerbia hñ̃t. . xxxi. eccleſiaſtẽ
xij. cantica. viij. Sextus eſt daniel hñs. c.xij.

Septimus par alpomenon. hũñs duos libꝛos

Er pꝛimus ha bʒ.t.xxi x. lcᷣs. xxxvi. Octa uus
eſdras di ſtinctus in vuos libꝛos. Et pꝛinus

xʒʒ. c. x. Scõs qᷓ ð neemiaſ.hũñs.c.xin. Nonꝰ

Deſter.hñs.c.xvi. Quartã ptem auam tñ
nõ ponũt ipi hebrei in canone ſcripturaꝝ ſan
ctarum. ſ appellant awcrypba. faciũt de alijs

quinq; libꝛis.ſ. ſapiẽtia hñs.c. xix. eccleſiaſti⸗

cus hoñs.c.li. Audith hñs.ec.xvi. TChobias ha⸗

bens..xiiij.Et liber machabeoꝝ diſtinctus in
duos libꝛos. et pꝛimus hʒ.c.xvi.ſcvᷣs.xv. Dñ
er æ his quinq; hibꝛis dicit Hiero.in pꝛoloao
ſuꝑ Yudith. ꝙ auctoꝛitas hor libꝛoꝝ ad ro⸗
loꝛandã illa que in contentõe veniũ: minus
idonea iudicãtur.ſ̊ tũ ſynodus nicena in nu/
mero ſcãꝝ ſcripturaꝝ legitur ↄputaſſe. loc di/
cit Hiero.de libꝛo iudith.et idẽ de alijs quatu/
oꝛ viðꝛ dicendũ.et de voc hẽtur di. xv. ſcã ro/
mana in palea. Et id etiã dicit Cv. ſe.ſe. et

mnicolaus de lyra ſup thobiã. ſ. ꝙ iſti nõ ſunttã

te autoꝛ tatis. ꝙ ex dictis eoꝝ poſſz efficaciter
argumẽcari.in his q̃ ſunt fidei. ſicut er alijs li

bꝛis ſer pture ſacre. Oñ ſoꝛre hñt auctoꝛitatẽ
talẽ qualẽ hñt dicta ſcõꝝ coctoꝝꝑ appꝛobata ab

—

na. Pbi dicitur.“

VI

eccleſia. Mouuz teſta nenũ t diſtingni in
quatuoꝛ ꝑtes coꝛreſpondetes veteris teſtĩ pti⸗

bus pᷣm talẽ quoꝛundã diuiſionẽ.qꝛ aliqͥ libꝛi

ſunt legales. vt.v. pꝛimi quibo coꝛreſpondent

q̃ruoꝛ euãgelia. Primũ ẽ Oath. hñs. c. xxviij

Scõm OJarci. hñs.c.x vi.Cerciũ eſt Luce ha⸗
bens.c.xxiiij. Quartũ Yohãnis hũñs.ca.xxi.
Aliqͥ libꝛi veteris teſti ſunt hiſtoꝛialeſ.vt liber
Regũ.ioſue.iudicũ ⁊. hmõi.qinbo rñdent in
nouo teſtõ actus apłoꝝ quos ſcripſit lucas.et

hñt. c. xxviij. AHlij ꝓphetales quib rñũder awc.

hñs. c.xxij. Alij ſunt ſapiẽtes vt libꝛi ſalomo/⸗
nis ⁊ ſapiẽtia ⁊ ecciaſticus.quibo rũdent epłe
pauli.Et epłe canonice.Et epłecanonice ſũt
ſeptẽ. Nꝛima eſt iacobi hũñs.c.v. Scðᷣa eſt pe⸗
rri hñs.c.v. Cercia eſt etiã ꝑe ri habens. c. iij.
Quarta eſt iohãnis hñs.c.v. Quinta eſt etiã
iohãnis hñs.c.i.Se xta eſt eriã iohãnis hñs.
c.i. Septima iude hñs.c.i.Epłe Pauk ſunt
quatuoꝛdecim. DPrima eſt ad Romanos hñs
capitula. xvi. Secunda eſt ad coꝛint. habens
c.xvi. Cercia eſt etiam ad coꝛnth. vabens. g.
xiij Quarta eſt ad gallathas hñs.c.vj. Quin
ra ad ephe.hñs.c.vi. Sexta ad philippenſes
hñs.c.iiij. Septima ad collo.hũñg.c.iiij.Octa
ua ad theſſalonicẽſes hñs.c.v. Mona enã ad
thena ionicenf. habens. c. iij. Decima ad thi⸗
motheum. hũs. c. vi. Ondecma eriã ad thi⸗
motheum habens.c.iiij. Ouodecima ad thy⸗

„ „

tum hñs. c. iij. Cerciadecima ad philom̃. hñs

c.1. Oluima ad Heb. hñs.c. xiij.

9 .

NQui autem ſunt li F. iiſ.

bri awcryphi declgratur di. xv. ſancta roma/

In pꝛimis ariminenſem ly⸗
nodum aconſtantino ceſare filio conſtantini
congregatam. inerernum confitemur eſſe da
mnarã. Item itinerariũ noĩe petri apli quod
aſpella nt ſanceti clemẽtis libꝛi.vi ij.apocryphi
Actus nomine andree apoſtoli apocryphi.

Zilctꝰ nomine philippi apłi apocryphi. Actus

nomine thome apłi apocryphi. Actus noie pe
tri apki awerß Eunn geſt thadei.aroc vpha
Euangelia Ctome apoſtoli apocry. Euange⸗
lia noĩe barnabe apoſtoli apocrypha. Euan/
gelia noĩe Detri apli. Euangelia noĩe bartiv
lomei apłi. En angelia noĩe Andree apocry⸗
phi. Niber de infantia ſaluatoꝛis apocxyphus.
Aiber de narmitate ſaluatoꝛis et de ſcã OJa⸗
ria er de obſtetricibus eius. Liber qui apella
tur paſtoꝛis apocryphus. ibri omnes quos
fecit ſeuluſius ducipulus diaboli apocryphi.

Tiber qui appellaturfundamentum apocry/
phus. Tiber qui dicitur teſaurus. iber qui
Dicitur de niiabus ade appcryphus. iber quu

appellatur actus. thede et Par li apocryphi.

Titulus

HPenthalnem; de chꝛiſto virgilianis verſib)

ↄpaginatum apcryphũ.Tb ꝓuerbioꝝ ab he⸗
reticis ↄſcriptus apocxy. Reuelatio qͥ appella⸗
tur Pauli apocrypha.Reuelatio tvme. Be⸗
uelatio ſtephani. Tiler qͥ appellaf᷑ tranſitus

ſcẽ marie. Liᷣ ꝗᷓ appellatur pnia ade. Cibᷣ qui
alpellatur teſtm̃ iob. Liberꝗ appellatur pnia

oꝛigeñ. Tibᷣ de pnĩa cypꝛani.ibq appellarur
iamne ⁊ mãbꝛe. ibᷣ qͥ appellatur ſoꝛs aplox.

Tilerqͥ appellat canonũ apłoꝝ. Liber phiſolo

gus ab lereticis ↄſcriptus.⁊ biĩ Ambꝛoſij no
mine preſignatus. Hiſtoꝛia Euſebij pãphili.
Opuſcula terculiani ſeu aphꝛicani.Scriptu/

ra q appellatur ↄtradictio ſalomonis. Phila⸗
teria cõia. q̃ nõ ab angelo. vt illi ↄfingũt. ſed
magis a demone conſcripta ſunt. plła ieſuad

abagarũ. DNaſſio quiriti ⁊ iulite. Paſſio geoꝛ⸗

.

gij martiris. AItem opuſcula caſſiani pᷣſoyteri

gallea ꝝ. Oia pᷣdicta axocrypha.hee ibi ⁊ mul⸗

troplura. Et ð? ꝙ opuſcula caſſiani ſunt colla
tões ⁊ inſtituta cenobioꝝ q̃ fecit Yo. Caſſia⸗
nus. Mam ꝓſper cuius opuſcula appꝛobata

ſunt.notauit eñ de liberi arbitrij ⁊ gre mate/

ria in qiubuſdã locis collanonũ ⁊ ſiłe caſſiodo
rus. De ruffino q; edidit plures libꝛos. ð2

in dicto.c.ſcã romana.qm̃ btũs hieronymus

in alquibo eũ de arbitrij hbertate notauit illa
ſentimus qͥ pdictũ btm̃ hieronymũ ſeniire co
gnouimus. et nõſolũ de ruffino ſi ⁊ de vniuer⸗

ſis ̊s vir nemoꝛatꝰ.ſ.hieronymꝰ ʒelo fidei ⁊

religione repᷣhendit. Et idẽ d oꝛigenis lib ꝛis
id eſt ꝙ appꝛobat qð hieronymus de eo a ꝓpꝛ?o

bat.alia cũ ſuo autoꝛe cõdemnat. Euſebu

croinicã ⁊ eius eccleſiaſtice hiſtoꝛie libꝛos vſ⸗

q;quaq; nõ dicimus rẽnuendoſ.Oꝛoſiũ virũ

erucitinmũ collaudamus. Sedulij paſchale

opus miramur.Actuſ bti ſilueſtri.vitaſpatrũ
Panli ⁊ Antonij.et alioꝝꝑ quas bieronymus

ſcripſit legenda decermmus. Scripta de in⸗
uentõe crucis ⁊ de inuentõe capitis iohannis

baptiſte.cũ ad manus catlvlicoꝝ venerit. pau

li pcedat ſnia dicẽtig. Oĩa ꝓbate ⁊ qd bommn
eſt tenete. Beſta qz ſcõꝝ martirũ ̃m anti/
quã ↄſuetudinẽ in romana ecẽcia ſine cautela
nõ legã tur.ne vel leuis occaſio ſubſanandi in
eg oꝛiet.qꝛ ⁊ eoꝝ noia qui ſcripſerũt penitus
ignoꝛãtur. et ab infidelibo aut dictis ſupflua
guit minus apta q; oꝛdo rei fuerit eſſe putãtur
hec ibi. Hota p̃m catholicon ꝙ apocryphꝰ
2ↄponitur a cryſis qð eſt ſecrerũ.et apo.qð eſt
. j. occultus a ſecretus.quaſi de ſecretis.i.de
numero ſecretox. Illa ſcripta ꝓpꝛie dicuntur
apocypha. q́; oꝛigo ⁊ auctoꝛ ignoꝛatur. Et qᷓ;
uis ſint ibi multa vera tñ non hñtur in auẽte
Ppter plura falſa qͥ ibi ↄrinẽtur Del ᷣm q̃ſdã
apocryphus ðꝛ ab aw.qð eſt longe ⁊ criſis qð

xIX

.
eſt iudicium.quaſi longe a iudicio.vel de quo
nõ pᷣt hfi certũ iudiciũ.Et ðꝛ dupliciter liber
apocryphus.vel qꝛ auctoꝛ ignoꝛatur ⁊ veritas
ptʒ. et talẽ recipit eccleſia nõ ad fidei pbatõeʒ
ſz ad moꝝ inſtruetionẽ quales ſunt. quos po⸗
nit HNiero.in ꝓlogo ſuꝑ libꝛũ Regũ. de quibo

habes ſupᷣ.vel ðꝛ apxocryphus.qꝛ de eius veri
tate dubitatur.et tales nõ recipit eccleſig. ⁊ de
his eſt hic ſermo hec in catlolicon Er diẽ adꝗẽ
ꝙ hmõi apocrypha quoxꝝ auctoꝛ ignoꝛatur et

de veritate dubitatur.nullã hñt dignitatis au
ctoꝛitatẽ. Si iñ legãtur vel a quocũq; narren
tur.vtrũ credi vel nõ credi debeãt ipᷣius legẽ/
tis vel audiẽtis iudicio vel volũtati xelinqui⸗
tur. Aegere ergo ea vel credereque nõ ſunt cõ
tra fidẽ in dictis libꝛis nõ viðꝛ ꝓhibitũ cau⸗
tius tñ eſt dimittere ⁊ pᷣcipue in pᷣdicatõe.

Citulus.xix.de ſtatu pꝛelatoꝝ

CLapituliᷓ.i. de pꝛelatis ⁊ pꝛeficiendis.

2 „
Eccatorũ cõfringaʒ
coꝛnua. et exultabũtur coꝛnua iuſti
hbs. pſalmo. lxriiij. Coꝛnu ſignificat
dignitatẽ ꝓpter eminentiã ⁊ pᷣcipue epiſco⸗
palem.quod deſignat mitra coꝛnuta. Sʒ coꝛ⸗
nua peccatoꝛum id eſt pꝛelature maloꝛum cõ

fringuntur a o.i.repꝛobantur ꝓpter ambi⸗

tionem ⁊ malũ vſum.Ecõtra pꝛelationes iu⸗
ſtoꝛum exaltantur in pñti ⁊ in futuro.Dnde
apls. Nec ſibi quiſq; ſumat honoꝛẽ ſʒ qui vo
catur a dño tanqᷓ; aaron. ad Hebꝛe.v. Ex qui
bus verbis tria pñt elici circa pꝛeficiendum.

Pꝛimo diabolica ambitio excluditur. ibi. nee

ſibi quiſq; ſumat honoꝛem. Secundo cano⸗

nica inſtitutio innuitur ibi.ſed qui vocatur a

com ino.Cercio wminica executio ſubſequi⸗

„ .

deum officiun ſuum.

tur.ibi. tanq; aaron id eſt ꝙ exequatur ſcõᷣm

Quantũ ad primũ (ſ. j.

ðꝛ ↄtra ambitioſos oĩa coꝛnua pccorꝝ ↄfringaʒ

dicũt enĩ ambitioſi Tlmos.vi.Nũquid nõ in
foꝛtitudine nr̃a aſſumpſimus inobis coꝛnua

Sʒ.vt dicit eo papa.i.q.i.pꝛincipatus.quẽ

metus extoꝛſit. aut ambitus occupauit.etiam
ſi moꝛibus vel actibus ſuis nõ offendit.ipᷣius
tamen initij ſui exemplo eſt pernicioſus. et
difficile eſt vt bono pagantur exitu. qᷓ malo
ſunt inclvata pꝛincipio.Augꝰ. etiam dicit. ꝙ;
epus eſt nomen operis non honoꝛis. dicitur
enĩ a ſcopus grece.quod latine interpꝛetatux

intentio qina is qui pꝛeficiturillis quibus p⸗

citur intendit curam gerens. Intelligat er
S o ſe non eſſe epiſcopuʒ.qui pꝛeeſe dilexerit

gunellinmn

rinhai⸗
ſenirheehon

.

itnanmisn e

Mengpeineen⸗

=

Hrimundun.
1Snrliſunta

ſcrtin Erive⸗

nrn
Gnnganid di

Mü
ret. Ethe

iſig ſe din
eileat ſed gn
lfenriiiecan

—

eſtonſnpolun

=E —

Apanauidinre
nertis aut
msmorecthe

=☛S

fGes,Nrern

(onndeetceiede
inghiamnmmn

imianüün
dſkacswann
NisNiait e
ninns Toſinend
Gerticinorn
elgofnorcinand
pt ſeantonnes:
onyjprtreenn
Crunethorzte
Uuntercoaniz

Epptitatgu
ichlruit mole

ſtoligreoesann

enpnres, wden

————

Mlentenihi
ſuniinunco en
hingarum

Auheig
müſnpert
Koſncnoen

unſtiſillerl
Manonpenr

Nnnrdain

intienn
Kite⸗
Nn
RR
unfteldn
uln
dn
t
Keercneziin⸗
iͦndgin
enzigi⸗

Wihefünt

gicftn
mtlmet
ir
IINEô
tmmons
M
,Küinmnnt
npinmi
ſnn wiſi

wren. StaN
dAnnen
nmuatrnrtbig
latganmmtt

ani inti

Lapitulum

non p leſſe. Ydeocq; a ſtudio cognoſcende ve

ritatis nemo pꝛohibetur qð ad laudabile pti/
net ociumn.Locus rero ſuperioꝛ ſine quo regi

lus non pᷣt erſi tenerur ⁊ adminiſtretur. vt
decet tñ indecẽter appetif.viij.q.iĩ.qᷓ epatuʒ.

O . — .
Quantũ ad ſecundũ d.ij.
Dicitur vocari a dño qui ſᷣm regulas deia ec⸗
cle e inſtituitur in pꝛelatõe. ita ꝙ ſit bonus ⁊
canonice aſſumatur am de malis rectoꝛibo
Dicit dñs.i.Regũ.Fecerũt ſibi regem et nõ ꝑ
me pꝛincipẽ et non per ↄſiliũ meum.ſup quo
verbo NHiero.viij.q.i.Audacter. oꝛtaſſe ah⸗
q ud dicimus.tñ quod ſcriptum eſt dicimus.

Mon ſemp pꝛinceps plo et iuder eccleſie p

dei arbitrium datur. ſed ꝓut merita nr̃a depo
ſcu ut. Si mali ſunt actus nr̃i et opamur ma
ligna in cõſpectu dñi.nobis dantur pꝛincipes
pᷣm coꝛ nr̃m.E x lvc tibi de ſcripturis pꝛobabo
Audi nanq; quid dũs dicat.fecerũt ſibi regẽ
et nõ ꝑ me ⁊c.Et hoc dictũ videtur de ſaule
illo quẽ vtiq; ipe dũs elegerat. et regem ſibi

fieri iuſſerat.ſed qm̃ non ᷣm dei volũtatem.

ſed pᷣm meritũ peccatoꝛis ꝓpłi fuerat electus,

negat cum ſua voluntate ⁊ ↄſilio ↄſtirutũ.Ca
lem ergo aliquid intelligamns in eccleſijs ſie

ri ꝙ pꝛo meritis aut in verbo aut oꝑe potens

tribuitur a deo rectoꝛ eccleſie. aut ſi malisgnuʒ
faciat ꝓpłus in ↄſpectu dãi.et tales pſeuerent
talis iudex eccleſie datur ſub quo famem ⁊ ſi
tim ꝓprus patatur. nõ ſa mẽ panis nec ſitim
aqᷓ. ᷓ famẽ audiẽdi verbũ de. hec ibi. Qualis
aut ſit qui vocatut a dño.oñdit idem Hiero.
dicẽs. viij. q.i. c. licet dñs dicit. Licet ergo o⸗

minus deoſtituendo pꝛincipe pcipiſſet ⁊ ele⸗

giqet.tñ cõuocatur etiã ſynagoga.Requitur
ergo in oꝛdinando ſacerdote ꝓpłi pꝛeſennia.

vt ſciant om nes ⁊ certi ſint.qꝛ qin pᷣſtantioꝛ

eſt ex omi pło.qui voctioꝛ.qui ſanctioꝛ.qui in
mnni virtute eminẽtioꝛ.ille eligitur ad ſacer⸗
dotium.et hoc atteſtãte pło.ne qua poſtmo⸗
dum retractio cuiqᷓ;. ne quis ſcrupulus reſide

at. Ego tñ ⁊ aliquid amphus. vt in eo qð di⸗

cit. cõuocauit moiſes ommnẽ ſynagogã vt hoc
ſit colligere oẽs animi vires.et in vnũ cõ gre
gare virtutes.nihil in ſacerdotibo ſapiẽtie.ni
hil ſcientie.nihil deſit induſtrie.ſed adſit om/⸗
nis multitudo ſenſuum. adſit omnis cõgre⸗
gatio ſanctarum cogitationum.
Auantũ ad tercin J.üj.
modũ vſᷣm Pe.de tat᷑.ꝙ aaron quadruplici ſi⸗
gno in virga oſtenſus eſt. vocatus a dno ꝑ q/
tuoꝛ illa ſonaliter habia.viðꝛ quis eſſe a dño
vocatus in platura. Pꝛimum fuit in virga

germinatio. et intellig tur delinquennũ coꝛre

3

1

ctio.que debet eſſe in pꝛelato. ſa.xi.Egrech
etur virga de radiee veſſe.qð interpꝛetatur ʒꝰ
lus. Dñ Augꝰ. xxiiij.q.iij.dicit. Coꝛripiãtur
a pᷣwſitis ſins ſubditi coꝛrectõe de charitate
wnientibo pꝛo culpaꝝ varietate. diuerſis v

minoꝛibus vel amplioꝛibo.qꝛ etiã ipᷣa que da

mnatio noĩatur quã facit epiſcopale iudicius.
qua maioꝛpena nulla in eccleſia eſſe pᷣt.et in⸗
fra. Paſtoꝛis neceſſitas habet. nec ꝑ plures
ſerpant dira contagia ſeꝑare ab ouib ſanis
moꝛbidam.ab illo cui ni eſt imw ſſibile ipia
foꝛſan ſeꝑatione ſanandã. Neſcientes enim
quis ꝑtineat ad pꝛedeſtmatoꝝ numerũ quis
non pertineat.ſic affici debemus charitatis af
fectu vt vehimus omnes ſaluos fieri. Se⸗

cundum.quia ipſa virga poſtmodum fſtoꝛuit.
in quo ſignificatur voneſta conuerſatio.Ecct.

xtiiij.&lloꝛes mei fructus lvnoꝛis et honeſta⸗
tis. Onde Hiero. viij.q.i.Qualis erit edifica
tio diſcipuli.ſi intelligat ſe magiſtro eſſe ma⸗
ioꝛem. Onde non ſolum epiſcopi. preſ yten
et dyacones debent magnopere pꝛouidere.vt

cunctum populum cun pꝛeſident conuerlatio/
ne et ſermone pꝛeeant.verumetiam inferio⸗
gradus. vt exoꝛciſte et ceteri.et omnes omm⸗
no qui vomi dei ſeruiũt. quia valde ei ec⸗

cleſiam vſtruit laicos melioꝛes eſſe q; cleri⸗
cos.hec ibi.ei di.xl.per totum. Terciũ eſt
quia virga ipſa fronduit.in quo ſigniſicatur

verbi pꝛedicatio.pᷣs.pſalmo.i.etfolin eius nõ
defluet. Onge et di. xnij.S.i.dicitur. ꝙ imnno

cẽs abſq; ſermone ↄuerſano quantũ ediſicat
eecle ſa exemplo.tanto nocet ſilenno.et di.e.

ſi rectoꝛ. p toti. Quartũ qꝛ virga amigda/
los pduxit.in quo notatur ↄpaſſio.i.Chſſal.

v. inſpicite infirmos. DHnde ?.eo di. lxxxvi.

OHadio habeãtur peccata nõ hoĩes. coꝛrigãtur

tumici. tolerẽtux inſrmi.et di.xlv.diſciplina
et. viij.q.i.ſi Petrus. Clemens. Si omnib⸗
pꝛeeſſe volueris ſingulos vt poteris releua.
quia et ſinguloꝝ ſollicitudinẽ poꝛtas. SIua⸗

mur. ait eo papa.apud vos tantũ aut ꝑ oc/⸗
caſionem tꝑis impacati aut ꝑ ambientiũ pꝛe

ſumptionẽ aut tumultũ valuiſſe poeniareʒ. ꝙ
indignis quibuſ 2 longe extra meritũ ſacer
dotale ↄſtitutis.paſtoꝛale faſtigiũ et guberna⸗

tio eccleſie committeretur NHon eſt enim hoc

populo conſulere ſed nocere.non pꝛeſtare re
gimen ſed adiuuare diſcrimen. Integritas
enum pꝛeſidentiũ ſalus eſt ſubditoꝝ. et vbi in⸗
columitas eſt obediẽtie.ibi eſt ſana foꝛma o
ctrine.ꝙ ſi in quibumbet eccleſie gradibo ſol⸗
licite pꝛouidenterq; curandum eſt. vr in o/
mo dñi nii ſit inoꝛdinatũ ni l; pᷣpoſterũ.qua/⸗
tomasgis elaboꝛandũ eſt in electõne eius qui
ſuꝑ omnes gradus cõſtituitur non erretur.

Zitulus

Mam totius familie dñi ſtatus ⁊ oꝛdo muta
hitur.ſi qð requiritur in coꝛpe nõ inueniafur
in capite. Et vbi eſt illa bri Hauli apłi ꝑl ſpm
dei emiſſa pceptio. Manus cito nemini impo
ſueria ⁊c.di.lxi.miramur.et.x xviũ.diſt.quid

eſt. Qonies amicus dei cui facie ad faciẽ locu

tus eſt deus.potuit vtiq; ſucceſſoꝛes pꝛimatus

ſui filios ſuos facere.ſ̊ extraneuſ de alia tribu
eligirur Jeſus als Yoſue. vt ſciremus pꝛin⸗/

ciparũ in plos nõ ſansuini deferendũ ſſj vite

at nũc cernimus plurimos hãc rem beneficio
facere.vt querant eos in eccleſia colũnas eri⸗

gere. nõ quos cognoſcũt plus eccleſie ꝓdeſſe

ſed auos vel ipſi amant vel quoꝝ ſunt obſe⸗

quijs deliniti vel ꝓ quibo maioꝝ quiſpiã roga
nerit. et vt deterioꝛa taceã.qui vt fierent cleri
ci muneribo impetrarũt. DHiero. viij.q.i.moi/
ſes. Quis ert qui ſe idoneũ ad lvc.ſ.ad p/
laruram iudicet. niſi cni oꝛanti ⁊ petenti a æ
mino reuelerur.ſicut ⁊ deus ad moiſen dicit.
Ziſſume ad temerim ieſuʒ filiũ naue lvĩeʒ q
hʒ ſpm̃ dei in ſemetipo.et imponens manus

ſuꝑ eum ⁊c. nulla hic rpłi acclamatio. nulla

ↄſangumitatis rõ. nulla ꝓpinquitatis habi⸗/
ta ↄtemplatio eſt. vt ꝓpinquius agroꝝ ⁊ pꝛe

dioꝛum relinquatur hereditas. Bubernatio

pli illi tradatur quẽ deus eligit homini. ſ.ta⸗
li.qui habet ſom̃ dei in ſemetipᷣo.et pꝛecepta
dei in ↄſpectu eius ſunt.Qui moiſi valde no⸗
tus ⁊ famliaris ſit.id eſt in quo ſit claritas eiꝰ
legis ⁊ ſcientie.vt poſtint eum audire ſilij iſra

el. viij.q.i.ſi ergo fantus. Illud inferendum

eſt aduerſus eos.qui de epᷣatu intumeſcũt et

pultant ſe nõ diſpen ſationẽ chꝛiſti ſed imperi⸗
um ↄſecutos.qꝛ non ſtatim oinmibo illis me⸗
lioꝛes ſunt.quicunq; nõ fuerunt epiſcopi oꝛ/
dinati. Ex eo ꝙ ip̃i epi electi ſunt ſe magis erx

riment cõpꝛobatros. Si auteʒ peccata filioꝝ ab
epiſcopatu iuſtum pꝛohibent. quantomagis
vnuſqunſq; ſe ↄſiderans ⁊ ſciens qꝛ potẽs po/

tenter foꝛmenta patiẽter retrahit ſe ab hmõi
non tam honoꝛe q́; onere et alioꝝ locum qui
magis digni ſunt.nõ ambigit occupare. Hie⸗
ronym'.viij.q.i.nllud.

De electione ad prelaturam. quis wteſt et
quis non poteſt eligere de tempoꝛe et loco.
CLapitulum. ij.
Via ad dignitates
oꝛdinarie venitur per electionez vel
voſtulationẽ ⁊ ↄfirmationẽ.ideo de

his agendũu. er pꝛimo de electõe. Eſt añt ele⸗

cno pſone ad dignitatẽ vocatio.vt colligitur
e elec. cum in cuncris.et.c.qꝛ ꝓpter. Per⸗
tinet aut electio de iure cõi ad collegiũ.etiã ſi

XIX

ſolnʒ duo vel tres fuerint. exrtra eo. c. i et de cõʒ

ſue.cum dilectus.lriij.di.adrianus. Sʒ ſi cle
rici nõ ſunt in eccleſia vt collegrũ ſed vt ſingiu

lares pſone.tunc ſuꝑioꝛ puidebit ꝑ ſe vel ad

pñtationem patrom.ſi quis ſit.vt de iurepa⸗
tro.paſtoꝛalis. Et elecrio quidẽ nonſolum ad

collegiũ ꝑtinet ſed plerũq; de cõſuetudine vel

pꝛiuilegio alieni vocantur. extra eo. cumana.
vñ ⁊ qui eſt in poſſeſſione iuris eligendi elige

re poteſt. etiamſi poſtea poſſeſſonẽ amittat.de

iurepatro.ↄſultatõnibo.et.c.cum oꝓpter. et. c.
querelam. Item eligere p̃t pꝛelatus ⁊ quili⸗
ber clericus.in quẽ ↄpꝛomiſſum fuerit.vt ha⸗

betur infra. 5F. x. Quns aür non woſſitelige⸗

re. Nota ꝙ excõicatus maioꝛi non pᷣt elge⸗
re.de appelł.ↄſtitutis.ſecus ſi minoꝛi.de cleri.
excõ.mi.c.vlti. Itẽ nec ſuſpenſus.de conſue.
cum dilectus. Atem nec interdictus. extra e.
cũ inter. Itẽ nec illi qui ſciẽter celebꝛauit in
loco interdicto.de ſen.excõ.is qͥ. li.vi. Itẽ illi
quibo interdictũ eſt eligire abſq; ſuꝑioꝛis licẽ
tia.ex eo.c.vlti. AItẽ nec illi qͥ in eꝗ vacatõne
elegerũt ſciẽter indianũ extra eo.cũ in cñctis.
et.c.innotuit.in fi. Mã tales ſunt ipᷣo iureea
vice ptãte eligendi pꝛiuati.t idem dicendũ
ſi peccauerint in poſtulando. et eo. ſcriptũ.Et
hoc verũ eſt oñ facta noĩatione ſequitur ele/
ctio vel poſtulatio. ſecus ſi nõ ſecuatur.qꝛ tüc
nõ eſent ꝓpter loc pꝛiuati.extra eo.ppetuo.
li.vi. Atẽ eſigere nõ pñt.qui peccauerut in foꝛ
ma electõiſ.qꝛ dñt pꝛiuari iure eligẽdi.exe.qꝛ
ꝓPter. IAtẽ nec illi qͥ neglexerũt vſq; ad lapiuʒ
tpus.d q̊ vide in. S. ꝓximo. Itẽ non pñ̃t eli⸗
gere pupilli. nec etiã in locis regularibo.qͥ nõ
ſunt ꝓfeſſi tacite vel erpᷣſſe.ſ neq; cõuerſi.et
e elec.ex eo.li.vi. AItem in cathedralibo col⸗
legiatis ſecularibo vel regaularibo eccleſijs vo⸗
cẽ nõ hñt.qui nõ ſunt ſubdiaconi nec in eligẽ
do nec in alijs factis capituli. etiã ſi ab alijs

libere concedatur.vt de eta.et qualita.vt hi.

in clemen.

Infra quantum H. ſ.
tempoꝛis debeat fieri electio. Nota ꝙ in ec/
cleſia cathedrali vel regulari habent electo/
res tempus trium menſium. inſra quos ſi in
ſto impedimento ceſſante non elegerint. ad

ꝓximum ſuperioꝛem deuoluitur. extra eoð.

ne pꝛo defectu. Deinde debent electoꝛes pꝛe

ſentare electũ et petere conſenſum eius infra

octo dies woſti cõmode pñt alioqn negligen⸗
tea excludũtur a pſecutõe pceſſus. a ſũt ſu⸗
ſpẽſi ꝑ tres ãnos ab oĩbo bñficijs ipᷣius eccie.
ex eo.cupientes.lib.vi. Electus vero tene⸗
tur conſentire infra menſem a preſentano⸗
ne.alłs priuatus eſt iure electõis electus imi

—

ntſktr,i
(Kfn

ſte⸗
Cetitſlte,t,
berlenvtnn
Tnrlinteminn
eſi,pebenn.

ol

rcio Yid-

ubendtyhret
tRtencnierr

„

(dkrästperprecen
uamnigiun Sel
(ntenpnt,vr.r

(eaeieneſepultn

Menenone dti
Aumscnimauuta
Atcnewtowſen

cN Jengn
fN panl N
min pincapir

Gnabordeofnt
Grnrſwdenn
Ahoemmaſanan
Mernseoserpen
Ccunnonis Adl
cinenotenetur.
lömmerere nipe
ſanlbereorini
foolcupunrnn
Ulnin, nöan
Ppfllzvel mae⸗
ftöonngiratn
nmusincömifn
Cnnopget O
ſumr pſectaluüg
nbligtnſi.
tennirig
MePanſmuln
Uarpzbſen⸗
Undnme d
dbnnſuſke
tiniſcdee⸗
is

k⸗

Nninſnet,
kasſinmnde
enigeen
iſin
aaösili

Ahiien

mianwdäri
Ninesfrire
Dm funne
lmatien ſri
n rineti
hiniunci
rimae
öiruerent
Mum reckini
rkariun
Knn Fimnit
n wneh!
eiſeiit
Zenndtent⸗
inurbett,
mtitcunen
anni iit⸗
1rmanl

Capitulum

foꝛte ea ſit electi conditio ꝙ nõ poſſit conſen⸗

tire abſe; licentia ſuꝑioꝛis. quo caſu tenetur
electus vel electoꝛes petere licentiã. cũ ea cele

ritate quã ſuꝑioꝛis abſentia vel pñria vatitur.

et ſi nõ habeatur extũc ad electionẽ ipᷣam ꝓ /
cedant. Quilibet etiã clericus electus infra

tres menſes poſt cõſenſum tenetur peere cõ
firmationẽ. als irrita eſt electio. extra de eler.

qᷓ; ſit.li.vi. Idem ſi perenda ſit cõfirmario a
papa. qꝛ tunc electus tenetur infra menſem
oſt ↄſenſum. vel ſi nõ fuerit ei electo pñtata

infra menſem a noticia iter arriꝑe verſus cu/
riam. et ſic petere ↄfirmationẽ ac negociũ pꝛo

ſequi.vt in pᷣdicto. c. cupientes. In alijs v

ro eccleſijs debet puidere infra iex menſes.

als eodẽ pꝛedicto modo ad ꝓximũ ſuꝑioꝛem
deuoluitur.extra de pꝛeben. de multa.et de cõ/
ceſſi.pꝛeben.nulla eccle a.

In quo loco fieri F.iſj.

e er electio. Nota ꝙ p̃t fieri in eccleſia vel ca

pitulo vel alio hneſto loco ſiłi. et ma xime iu⸗

xta ↄſuetudinẽ.extra eo.in cauſis.Sed tamẽ
electões epoꝝ pꝛecipue in eccleſia fieri ſolent
extra eo.ꝙ ſicut.Sed ex cauſa etiã extra ciui⸗
tatem fieri pñr. vt. xxiij.di.in noĩe.t nõ de⸗
lent fieri ante ſepulturã pᷣ decenoꝛis.extra eo.
lone memoꝛie.ſi tñ fierent valerent. Oẽs
electoꝛes qui in ciuitate ſunt delent vocari ad
electionẽ verbo vel ſcripto vel conſueto ſigno
campane. Item qui ſunt in loꝛtis cinitatis.
ar. ff. de ꝓcura. l.i. Itẽ vebent vocari os qui
ſunt in ꝓuincia ꝑ lras vel ꝑ nunci. extra eo.
coꝛam.hoc dico ᷣm conſueiudinẽ obieman/
dum.Et ſi vocati ad co mpetente terminu eis

aduocantibo afſignatũ nõ veniant nõ opoꝛtet

vlterius eos expectari.extra eo. cum inter. et
c.cum nobis. Abſens aũt electoꝛ ſi iuſto impe
dimento tenetur. pᷣt inſtituere ꝓcuratoꝛe et
cõmittere vni vel pluribus vices ſua s. dum

tñ cuilibet eoꝝ inſonidum ⁊ erit mehioꝛ condi⸗

tio occupantis. ꝙ ſi am bo concurrãt ⁊ petant
admitti.nõ admittantur ambo. ſed ille quem

capituluz vel maioꝛ ꝑs capituli elegerit. Et

ſi nõ concoꝛdãt admttetur ille qui pꝛimo no

minatus in cõmiſſione. atſi nullus ſit inſoli⸗
dum. nõ valet. Qñ aut ꝓcuratoꝛ vnum no⸗/

minar ꝓ ſe et aliũ pꝛo ꝑtenllius qui ſibi cõ mi
ſit nihil agit miſi de certa ꝓſona habuerit ſpe⸗/
ciale m ndatũ.qꝛ tũc ali noie ſuo poterit eli
gere. Poꝛro ſi nullus de collegio vult eſſe ꝓcu
ratoꝛ non pt abſens nolente capitulo extrane
um deputare.Hõ etiam pᷣt ꝑ lras expꝛimere
votum ſuũ.hec oĩa de elec.ſi quis iuſto.li.vi.
Si aũt aliquis electoꝝ contemprus nec voca
tus eſt ad electõeʒ.ad petinonẽ eius caſſanda

—..

II

eſt electio. woteſt tamen ſi vnlt eam ratam ha
bere. ertra eo.ꝙ ſicut. Poteſt aũt electoꝛ qii⸗

libet renunciare voci ſue.qꝛ et pᷣt renuncare

luri ſuo. Et talis qð poſtea fit ꝑ alios nõ pote⸗
rit impugnare.Si tñ talis accedat electõe nõ⸗
dum facta admittendus eſt. etiã in oib que
reſtant faciẽda circa ipᷣam ex.eo.eccia vra.

De foꝛma ſeu mõ S.iij.

electõnis. Mota ꝙ eſt triplex modus ſcʒ per

ſcrutiniũ.ꝑ cõpꝛomiſſum er ꝑ cõem inſpiria⸗

tionem.et de his dicit Inno. exira de elec. qꝛ
ꝓPter. Statuunus vt cum electio fuerit cele⸗

bꝛanda. pñtibo ommbo qin volunt ⁊ debent et

pñt commode intereſe. aſfumãtur tres de col⸗

legio ſidedigni.qui ſecreto et ſigillatim vota
cunctoꝛum dihgenter examinent et exqui⸗/
rant.et in ſcriptis redacta mox publicent in
commum.nullo pꝛoꝛius appellatioms obſta⸗
culoninteriecto. vt is collatione habua eliga⸗
tur. in quem omnes vel maioꝛ pars et ſanioꝛ
capituli cõ ſennit. vel ſaltim eligendi wteſtas
aliquibus viris idoneis committatur qui vi⸗
ce om nium eccleſie viduitate pꝛouideant de
pa ſtoꝛe.aliter electio facta non valeat niſi foꝛ
te cõmumter eſſet ab omnibus quaſi pꝑ inſpi⸗

rarionem abſq; vicio celebꝛata.Oin vero cõ⸗
tra pꝛeſcriptas foꝛmas eligere attentauerint

eligendi ea vice woteſtate pꝛiuentur. hec om⸗
nia Innoc. in. . quia pꝛopter. bi pꝛimo

nota ſcvᷣm Hoſtieñ.ꝙ hec decretalis locũ ſibi
venchcat in ommbus beneſicis quoꝛum col⸗

latio ſpect at ad collegium ahquod. dummo⸗

do tot ſint de collegio ꝙ ſeruari pomit. Pnde

ſi eſſent tmi rres de collegio non poteſt ſeruari

foꝛma. Onde tunc inſimul engẽt. et duo ſcru

tabuntur tercium. vel ſi vuo ſunt tantu vnus

alium ſcrutabitur ꝙ ſi ſolus ſit in quẽ cecidit
ius eligendi ille ſolus vocatis teſtibus expꝛi⸗
met vorum ſuum et poſtea elget. et electio⸗

nem publicabit. Onde Inno.in glo. nõ cre⸗

cht ꝙ iſtud ſq; ꝙ ſint tm̃ tres.et ꝙ ſint d colle
gio. ſit de ſubſta ntia foꝛme.Sʒ Hoſti.⁊ Boff.
contrarium dicunt. cum ſcilicet poteſt ſerua⸗
ri.Collige ergo.ꝙ de ſubſtantia foꝛme cum ꝓ

ceditur per ſcrutimi ſunt iſta. Pꝛimo ꝙ ele⸗
ctoꝛes congregentur. Secundo ꝙ aliqui ſcru⸗
tatoꝛes anumantur. Et regulariter debent eſ⸗/
le tres qui ſimul vebent vota ſinguloꝛum in

ſecreto exquirere. Et primo ſeipſos płcruta⸗
buntur. dinde alios ſigillatim ⁊ ſecreto. ⁊ hoc
vt quihbet hberius dicat votũ ſuũ. ꝙ ſi fieret
inquiſitio votoꝛum in publico nõ valeret ele

ctio etiam ſi omnes conſentirent.extra eoð.
in geneſi. Onde et requiritur tercio. ꝙ lecre⸗
to exrquirant vota ſigillatun q;uis non obñit

Zitulus

ſi aliqui in capitulo exiſtentes nõ reſpondeãt
vel caprio⸗ e reſpondeãt. Nec obeſt. ſi aliqui
de capitulo nõ requirãtur dum modo ſuũ con
temptum nõ ꝓſequantur. Quarto ꝙ vota in
ſcriptis redigãtur.et hoc ꝑ notariũ.vel ꝙ me/
ljus eſt vnus de ſcrutatoꝛibo ſcribet videntibo
alis duobo. Et ſi quis vellet cõtradicere.ſta⸗
bitur ſcripture.extra de teſti. pᷣterea. Quinto
ꝙ vora ſcripta mox publicẽtur in cõi.ſcʒ in ca
pitulo ſeu loco vbi fit electio. Nec obeſt ſi in

capitulo ſunt aliqui extranei religioſi velalij.

Sexto ꝙ collatio habeatur ſaltim de numero
ad numerũ.quis ſit maioꝛ.ꝙ ſi om̃es vnũ leli
gunt habenda eſt collatio. Si aliquis eſt con
temptus vel aliquis admiſſus nõ vocalis vel
de conditõe eleci.ſed ſᷣm quoſdã ſi hec colla⸗
tio admittitur. tenet electio qñ om̃es vnum
elignut ſecus ſi nõ oẽs vnum ſed viuerſos. et
tũc facienda eſt triplex collatio.ſciliʒ numeri
ri ad numerum. ʒeli ad zelum.meriti ad me/⸗
ritum. Si tñ vna ꝑs eligennũ ſit duplo ma/
loꝛ in numero altera nõ pᷣt ei opponi de exte⸗
nuatione ʒeli vel numeri.et᷑ eo.ſi qñ.li.vi.Si
aũt occurrit aliqðᷣ dubiũ diſcutiatur plene.ex
tra eo.cum terra. Et in numero eligentiũ nõ

ptt ↄputari electus.qꝛ nullus pᷣt ſe eligere.de

elec. cumana. Septimo ꝙ ſequat᷑ electio cõ⸗
munis.et niet ab vno vice oĩm eligentiũ illuʒ
nominatũ. Octauo ꝙ eligatur ille in quẽ ma

ioꝛ ⁊ ſanioꝛ pars cõlenſerit. Nota etiaʒ ſcõᷣm
Goff. ꝙ pubricato ſcrutinio illi ꝙ ſunt de ma⸗

ioꝛi ⁊ ſanioꝛi numero.ſcum ſcʒ vota diuidun/⸗
tur in diuerſos nõ pñt variare vota ſua ⁊ acce
dere ad mimnoꝛẽ ꝑtem. Sʒ illi qui ſunt de mi⸗
no:i numero accedere pñt ad illos de maioꝛi
numero.qꝛ is debet eligi in quẽ maioꝛ ꝑs cõ/⸗
ſentit. Oñ publicato/ſcrutimo ⁊ facta electõe
tũc maioꝛ ꝑs dicet minoꝛi.qꝛ maioꝛ ꝑs ↄſen
tit in talẽ.vñ ille debet ehgi.ſᷣ placet vobis cõ
muniter eũ elegamus. Et ſi acquieuerint om
nes tũc vnus electoꝝ cñ ꝓnũciabit electũ di⸗
cet. Ego talis vice mea et oĩm electoꝝ eligo

talẽ. Si au᷑t aliquis nõ acquieuerit dicet. Ego

talis vice mea ⁊ oĩm alioꝝ qui mecũ ↄſentiũt
eligotalem ⁊c. Et nota ꝙ electio facta cõtra
pꝛedictã foꝛmã.i.ſi aliquid omiſſum eſt.ixxi⸗
tatur ⁊ annullatur.et pᷣm Inno.ipᷣo iure. Sʒ
hſᷣm Poſti. et Ber. ꝑ ſententiã ſupioꝛis eſt irri
tanda.extra eo.cumana. et lvc magis platet.

ſi ꝑ viã facti ſcrutinij nullus ponʒ eligi.pu

ta qꝛ ſunt in pari numero pᷣt ꝓcedi ad ſcðᷣm
et terciũ ſerunmiũ wnec aliquis eligi poſſit.
Item nota ꝙ electõnibo vota incerta ⁊ cõ
dinonata nõ valent. et debent haberi ꝓ non
adiectis.puta cum dicitur.cõſentio in illum.
in quẽ conſentit talis.vel ſi petrũ habere non

.
pwtero conſentio in Johannem et ſunilia. de
elec.in electõnibo.li.vi. Atem in omni electi

one vel poſtulatione.ſi dicatur. eligo talẽ po⸗
ſtulando vel poſtulandũ vel in poſtulandum.

ſeu poſtulo eligendo vel eligendũ vel in eligẽ⸗
dũ nil agitur. Et ſimiliter ſub hac foꝛma. Eli⸗

go ⁊ poſtulo.ꝓut melius de iure fieri poteſt ni
ſi qũ ꝓbabiliter dubitetur. vtrũ aliqͥs ſit eli⸗
gendus vel poſtulanduſ. Quo caſu fit electus
vel poſtulatus teneatur vnam tm̃ determina
tam viam acceptare. extra de poſtuł. ppetuo.
li.vi.Electio aũt ſemꝑ debet ſieri pꝑ vrba nu
meri ſingularis.ſiue ſiat ꝑ ſcrutiniũ ſiue com
pꝛomiſſum alias facta nõ valet. extra eo.c.ſi⸗
cut. li. vi. Quando poteſtas ehgendi deuol
uitur in alium. Mota ꝙ in cathedralibo eccle

ſijs ſi infra tpus trium menſiũ non eligant.de

uoluitur ad ꝓrimum ſuꝑioꝛem. Qui ſi infra
tres menſes nõ elegerit deuoluitur ad ahũ ſu⸗
perioꝛem.cet ſic vſq; ad papam. Si vero eli⸗/
gant ſcienter indignũ ſic ſunt priuati iure eli
gendi.vel pꝛiuentur per ſententiam.quia nõ

ſeruant debitam foꝛmam. etad papam deuol/

uitur.extra eo.quanq;.li.vi.

CZaſſanda eſt eie Ciüij.

ctio illius oui requiſitus anteq; eſſet electus

conſentit electioni de ſe faciende.quia pꝛeſu⸗

mitur ambitioſus.extra eo.jcum poſt petitaʒ.
Vtem quando maioꝛ pars capituli deſieitin
electiene.ſcʒ cõmittendo viciũ.electio deuol⸗
uitur ad pautioꝛes. vt notatur extra de poſtul.
c.iũ. Item etiã deuoluũtur ad vnũ ꝓpter oĩm
alioꝝ delictũ.lxv.di.ſi foꝛte.extra eo.bone.ꝙ
ſi om̃es deliquerũt. deuoluitur ad ſupioꝛem.

Electiones clandeſtine repꝛobantur ertra

eo.qꝛ ꝓpter. Et dicuntur clandeſtine.que in
cameris ꝑ occulta ↄuentieula fiũt. lxxix.diſ.

c.ij.et.c.ſi tranſitus.Similiter ⁊ ille quas ele

ctoꝛes inter ſe ſecretas tenent. cum celebꝛita
te debeant ſolenniter publicari.vt in.d.c.quia
pꝛopter. Mota ꝙ qui ſciẽter eligit indignu
nulli dubiñ ꝙ peccat moꝛta liter. qꝛſinfideli⸗

ter agit ↄtra charitatem cum inferat notabile

damnum eccleſie. cum nemo amplius in ec⸗
cleſia noceat q; malus pꝛelarus. ſcdm Bre⸗
go. diſt. lxx xii.nemo. Nnde et leo papa. Si⸗
cut bonum ſui operis fructum ſibi comparat
qui rectuʒ tenet in eligendo iudicium ita gra⸗

ui ſemetipſum afficit damno.qui ac ſue di ⸗/
gnitatis collegiũ ſuhlimat indignum. diſ.lri.

miramur. Et ſcõᷣm Cho. ſcᷣa ſcde.o.clxv.
nõ debet eligi ad oignitatẽ vel regnum meli/
oꝛ ſimpliciter.i.qui habet maioꝛem charita⸗

tem ſed melioꝛ ſcõᷣm quid.i.ad illud officiuzʒ

qui ſeʒ ſciat et poſſit eccleſiaʒ melius iuuuare.

ſe

Mannlin

iciencse⸗

2 el
imecetttoe⸗
gclſterkeo

gdbetenrr.
nors wtope
rbebereenmna⸗

i Mun. abelt
cHiſantepenn

Illcioeonus q

(ialtnun digut

ſtneignracai⸗

inimnicetuil
Cönoffnomn
uol tenn aber
llten. Bbhe
telgreneß
Vyneglerpanus.
fehonnapapen

aporncaennes
RNMncnopan
Gawwüdenean
Hlleehood⸗
Nrumphmeig.

Qulven
Aig i Pöß⸗
tmwagpeloinn
uomminoniqniſ
chetelernoern
bunr Nen nerit

undtnimnſe
Wuonſne aund
. ſpelomuiain

ſlkorffantcn
mtspmi

ieigore
Aufnimn
Punmufnptin
tntihnnnd
Zerügige,
atlkͤe hit
hfncſhnn
ſceniepie f

peisiknn
nancgernhr
nnefünnien
nigcen Aifn⸗
niktinnn
rermmm

tee
ing Nithen
eivann gintn
NDNCNAANRN“⅓
Dün N N
iſnemneN
ee
ennuiiM
Siidet
emne
in
Am in
EnCEEN

—Z
irs

Pnkurihi

num 6

Capitulum

te endere et inſtruere et ediſicare. Item qui
eligit aliquẽ ad aliquam dignitatateʒ vel of⸗s
ficium pꝛopter odium ⁊ ingratitudinẽ. tene⸗
tur ei ad omne damnum. aquod ei accidit in⸗
de pᷣm glo.di.lxrniij.honoꝛatus.et.C.ſi ꝑ ini
micicias creatio facta ſit.l.vna.et peccat moꝛ⸗
taliter.quia cõtra charitatem.

Quiſ poteſt eligg S. V.

Rñ.eligendus eſt octioꝛ ⁊ ſanctioꝛ. cuius cõ
paratione ceteri grex dicãtur.viij.q.i.licet er⸗
go.et qui ſit de legitimo matrimonio ⁊ etatis
legitime.extra eo.cum in cuncus.nam epiſco
pus debet eligi.xxx. annoꝛum completoꝛum
Vnferioꝛes vero pꝛelati et ali qui curam de/⸗

bent habere animar. requiritur ꝙ attigerint

xxv. annum. als eligentes ſunt ꝓoteſtate eli⸗
gendi illa vice pꝛiuati. vt dictum eſt ſupra.
Subdiaconus quoq; poteſt eligi in epiſco⸗
pum. extra de eta. et qualita. a mulns. Item
qui advnam dignitateʒ reputatur dignus. ſi
poſtea eligitur ad ahkam dignus debet reputa
ri.di.lxxiiij.geſta.fallit qũq; quia licet tolere⸗
tur quis in ofricio minoꝛi non pꝛopter hoc in
maioꝛi tolerari debet indignus.xij.di.nos cõ
ſuetudinem. Abhas quoq; exemptus bene
poteſt eligi ſiue in epᷣm ſiue in abbatem eiuſ⸗
dem regule ⁊ habitus. Sed non poteſt tranſi⸗
re ſine licentia pape vel legati de latere. ſſi ſit
in pꝛouincia.e xtra eo.ſi abbatem.li.vi. Ae
ligioſus quoq; licet non expꝛeſſe ꝓfeſſus qͥn
etiã nouitius eligi pᷣt ad epiſcopatũ.extra eo.
nullus.libꝛo.vi.De clericis alterius dioceſis
vtrum poſſint eligi.vide infra poſtulatio.

Quiſ non pote t 3 H. Vj.

eligi. Rñ. Nõ pᷣt eligi ercõicatus maoꝛi.ex⸗

tra de appel. ↄſtitutus pꝛimo. Arẽ nec excõica⸗
tus minoꝛi qui ſcienter electus fuerit caſſan/

da eſt electio.extra de clexi.excõ. mini.ſi cele⸗

bꝛat. Item nec ſuſpenſus neec interdictus. qꝛ

interdictũ non ſeruauit.extra de woſtu. c. i. et
de conſue. cum dilectus. Item non debereli⸗/
gi perſona cui aiiquid obſiſtit de inpedimẽtis
circa oꝛdinandos.de quibo habetur ſup de oꝛ/
dinandis ꝑ rotũ. Item nec qui ꝑ viciũ ꝑſo/⸗

ne ſemel repꝛobatus fuit. talis enĩ nec ibrnec

alubi eligi pᷣt.extra eo.ſuꝑ eo. Secus autẽ ſi

caſſata fuit electio ꝓpter vicioſum ꝓceſſum.

qꝛ tunc nõ inpeditur ꝓmotio eius etiã in ea

dem eccleſia.- vt in. d. c. ſuꝑ eo. et. c. innotuit.

Item nõ pt eligi eps.ſ.qui iam eſt alligatus
alteri eccleſie. ſʒ pᷣt poſtulari.ſ.papa.extra de
poſtu.c.fi. AItem in pꝛelatũ religioſoꝝ non pᷣt

eligi niſi expᷣſe pfeſus ałs nõ valet electio.

extra eo.nullus.li.vi.Nec etiã aliquis qui ſit

—

II

alterius religionis vel habitus.extra eo.cum
rõni. in cle. IOtem nullus religioſus pᷣt eligi.
ſi tranſit de oꝛdine mendicantiũ:ad nõ lmen/⸗

dicantes. vt habes ſup in ti. religio. Ele⸗

crus poſt ↄſenſum cõiungitur vt ſponſus ec/⸗
cleſie iudicate. er eo.cum inter.et de tranſiat.
inter coꝛꝑpalia.S.i.et.ij. Atẽ electio gignit con
firmationẽ. extra eo. Cò firmano dat adin/
niſtrationẽ. e xtra eo. tranſmiſſam. De cõfir/
matõe vide infra. Cõfirmatio electoꝛꝝ. Si
electus añ ↄfirmationẽ adminiſtrat.remouẽ⸗
dus eſt. extra eo. qᷓliter. niſi in ſimmo pontiſi
ce. qui eligẽdo ↄfrmar᷑.diſ.xxiij.in noĩe dñi.

rVel miſi ſic adminiſtrãti parcatur.extra eo.no

ſti. vel niſi ꝓtineat ad papam cõſirmatio ⁊ ſit
valde remotus a ſede aplica.qꝛ tales ſi ſint in

ↄcoꝛdia electi adminiſtrare pñt eriã ante. ita
tñ ꝙ nihil pemtus alienet.ex eo.mil. Nec

pt eis cõmitti adminiſtratio ſub noĩie ycono
miatus vel ꝓcuratõis ⁊ hmõi.nec in ꝑre nec
in toto.nec in ſpnᷣalibo nec in tpalibi.qð ſi ſu⸗
ſceperint pꝛiuati ſunt oi iure ipius electõms.
extra eo.auaritie.li.vi. Duas electõnes in
vna eccia de ſe factas.nemo pᷣt ꝓſequi ſ vnã

tm eligat. extra eo. vrquis. li. v.

An religioſo ac .F. Vij.

quiratur ius electõis extra oꝛdinẽ ſuũ. No/⸗
ta ꝙ nulli religioſo.pᷣdicatoꝝ.minoꝝ.herxemmni
tarum. et quoꝛũlibet mendicantiũ ex electõe

ꝓuiſione.poſtulatõe ſeu vocatõe ad pꝛelatu⸗
ram extra ſuũ oꝛdinem in diſcoꝛdia ſacta ius

aliqð acquiritur. nec ipᷣe ↄſentuixe pᷣt etiã hicẽ⸗

tia hita.ex eo.quoꝛũdã.li.vi.Et dʒ intelligi in
diſcoꝛdia que eſſ·j ſiue de iure ſiue de facto. vt
in cle.eo.ti.ꝙ circa. Et mota ꝙ ſi relgioſus
electioni de ie facte ad pꝛelationẽ aliquã ex/⸗
tra ſuum monaſteriũ vel eccleſiam nõ petita
licentia ⁊ obtenta ↄſenſerit.cõſenſus nõ va/⸗
let.et electio ipᷣa iuribꝰvacuatur.Sʒ nota ꝙ
pꝛelati religioſoꝝ irrequiſuis ↄuentibo pñt hu
luſmodi licẽtiã da re.ex eo.ſi relhgioſus.li.vi.
Non aũt valeret licentia que cõcederetur ꝓ
futura electõne quã fieri contigerit.extra.eo.
cum cõceſſa.in cle.nec aliquis religioſus po⸗

teſt pꝛefici in aliqua eccleſia que clero careat

et ꝓpło chꝛiſtiano.vt in cle.e.t.m pꝑleriſq;.
Qind ſi due electões fiãt. Rñ.ᷣm. Hoſti.
ſi ſimul ⁊ in continẽti fiunt puta qꝛ in ſcruti⸗
mo diuiſa ſunt noĩa tũc illa valet.ꝗᷓ melioꝛi⸗
bus ⁊ inmmo:ibo meritis adiuuatur. extra. eo. h

cet.in fi.et. e. dudum. Si vero electões fiant
ex interuallo ⁊ pꝛima fuerit rite facta illa vo⸗/
let.imo etiam ſi pꝛima annullanda ſit ſecunꝰ
da nibilounnus caſſari debet. extra eo. bone
memoꝛie.niſi gra fiat ſeut quidã intelligunt

ee

Titulus

ertra eo. vne mem oꝛie. Similiter etiam caſ/

ſanda eſt ſcᷣa eriã ſi pꝛima nulla fuit pꝛopter
cauſam nondũ patentem. extra eo. cõſiders/
mus.et. c. auditis. O ſi pꝛima ex cauſa noto/
ria nulla fuit valebit ſca rite facta. extra de
ſu plen. ne.c. fi. et extra eo. venerabilẽ. Süt
caſus in quivus electoꝛes iterum pñjt eligere.

vtputa ſi electus nõ vult conſentire. et ſi woſt

conſenſum renũciat iuri ſuo.vel moꝛitur. vel
ꝓpter occultũ eius vicium irritatur.et in his
caſibo habent electoꝛes integrũ tꝑus a diſſen
ſu vel renunciatõne vel moꝛte ſeu irritatõne

ac ſi vacatio non eſſet. dummodo nil egenint

fraudulenter.extra eo. ſi electio.li.vi.
Cirxca electõneſ S. viij.
momalium. Mota ꝙ nulla debet ad electio⸗

nem admitti niſi.xi.annũ pegerit.et ꝓfeſſa
fuerit tacite vel expꝛeſſe. Nec in abbatiſſam

vel pꝛioꝛiſſam. vbi p pꝛioꝛiſſam gubernatur.

eligi pt.niſi poſt trigeſimũ annũ.etr niſi fuerit
expꝛeſſe pfeſſa. Item nota ꝙ cum ꝑ ſeru⸗
tinium ꝓceditur illa electio que a duabo par⸗
tibus fuerit celebꝛata nõ obſtante appellatõe
partis altenus. pꝛemiſſa tñ diligenn exami⸗

nsatione.ſi słs fuerit inuenta canonica. cõfir/
mertur.et benedicenda bñdicatur. ſi aũt nul/

la elecnionũ eſſet a duabus ꝑtibus celebꝛata.
tunc nõ obſtante.ꝙ ſit publicatũ ſcrutinium

aut etiã ad electöonem ꝓceſſum. poſſunt alie

moniales anteqᷓ; ad actus extraneos diuer/
tant ad illam accedere que a maioꝛi numero

eit electa.et ſi ꝑ hoc vemarnrx ad duas partes
cõfirmetur.vt pꝛius dictum eſt.ſed nibilomi
nus cõtra eam ſic confirmatã wſtq; fuerit in

adminiſtratõne oterũt alie opponere in mo⸗

dum denunciatõnis vel accuſatõis vr a digni
tate remoueatur. O ſi ad aliam que a maio/
ri ꝑte electa eſt alie nolũt accedere.vel nõ tot

ꝙ aſcendant ad duas partes tũc ſuꝑ obieciis
que faceret pars alrera et ſuꝑ alijs que ſunt in

quirenda plane ⁊ ſine ſtrepitu iucicij p ſuperi

oꝛem inquiratur anteq; cõfirmetur ſed ipia

imterim in ſpũalibo et tpalbus adminiſtret.

ita tũ ꝙ de rebus monaſterij nihil aliener.nec

monialem recipiat. Siqua vero a minoꝛi bar

te noĩata vel electa fuerit nõ valet nec pᷣt pꝛe

clicto modo ad eam accedi. Item nora
nunq; in electõnibus monialin debet neri col
latio zeli ad zelum. nec meriti ad meritũ ſed

ſolum numeri ad numerũ. Si vero ꝓceditur
p foꝛmam cõpꝛomiſſi.ſi minoꝛ pars ſe oppo
nit electe.nibilominus cõfirinetur et bñdica

tur ↄtradictõne partis nõ obſtante. Si auteʒ

mgioꝛ pars ſe opponet differeiur confirmatio
vel infirmano conec de obiectis et alijs fuerit

xIX

inauiſitum ſed interim adminiſtrabit vtei ꝑ

mittitur. Miſi pars o pponentiũ fuerit dupio

maioꝛ qꝛ tunc nõ adminiſtrabit ſed expecta⸗

bit litis euentim. IYtem nota ꝙ ſi mn hmõi
electõnibo contigerit ad curiã appellari debẽt
cauſe expꝛimi ſcm modum conſtitutõis vt
extra eo.qui contra li.vi.ſed nõ debent ipᷣe ire
quinpotius ꝓcuratoꝛes cõſtituere. Item
li qui euocantur ad dirigendas moniales in
electioniba.mſi abſtineant ab his per que in⸗
ter eas oꝛiri poſſet circa lvc diſcoꝛdia vel nu⸗
triri excõmunicati ſunt.et hec omnia pꝛedi⸗

cta habent locũ etiam apud mulieres que vi
uunt quaſi canonice.excepto de ꝓfeſſione. qꝛ

tales nõ pꝛo fitentur.hec om̃ia extra eo.inde⸗
mnitatibo. hb. vi. De confirmatõe electõnis.
habes infra cõfirmatio electoꝝ ꝑ totum. De
electione pape infra de ſymonia que cõmitti⸗
tur in electione. et quomodo nõ valet. ſupꝛa
in ſcdᷣa ꝓte.ti.i.c.v.et.c. xx. De excõicatõne

quã incurrunt iln qui grauant electoꝛes in ſe

vel ſuis conſanguineis in ꝑſona velrebus ꝓ
eo ꝙ noluerunt eligere illum quem volobãt.
habes ſupꝛa.

De electione per

compꝛomiſſionẽ. ligendi poteſtas pᷣt alicui

vel aliquibo cõ mitti.extra eo.cum ad neſtrã.

ſed cõpetentius cõmittatur in numero impa
ri. extra eo. in cauſis. et.c.cum dilecti.et.c.cũ
in iure. Et vni cõmitti poreſt etiã non pꝛe lato
extra de renunci. poſt tranſlationẽ. Mec requi

ritur.ꝙ hi quibo cõmittitur ſint de collegio.erx
tra eo. cauſam que.Sed tñ in hac comiſio/⸗
ne.ſi vnus diſentiat nõ ſeruatur foꝛma nee
valet.extra eo.quia pꝛopter.et.c.cum dilecti.
nec enĩ cogitur quis iuri ſuo renunciare inui⸗
tus.extra quod metus cau. abbas. er.c.ad au

dientiam. Itez nota ꝙ inre intesra talis
poteſtas reuocari poteſt. extra eo.in cauſis.
Illi in quos poreſtas eligendi cõmitittur

pñt de ꝑſona cinuſq; loci pꝛouidere.arg.lxiij.
di. lectis. et.c.reatina. Cutius tamẽ ⁊ meli⸗
us eſt. ꝙ de ipſa eccleſia eligant.extra eo. ꝙ ſi
cut.et.xxiij.di.in noĩe dñi. Non valet cõmiſ⸗
ſio ſub hac ſoꝛma.vt quis queſitis vonis in ſe
creto illum eligat in auem plures conſenſe⸗
rint.extra eo.ſi cui. hh.vi. An cõpꝛomiſſari
oſſint vnũ de ſe eligere. Reſpon. ſi habeturer

foꝛ ma cempꝛomiſſi poſſunt. als non. extra ᷣ&
ſoꝛtił.c. vlt. et eẽ eo. cumana. Siuehmiſſu

ſit vni ſiue pluribus.elecxtio debet ſieri ꝑ ver⸗
ba finguris numeri. als non valet. extra eo.ſi
cut. li. vnet de ſenten. et re iudi. cunn ab vno.
libꝛo. vi. Compꝛomiſiarius ſi nõ eligat in⸗
fra tpus electõnis a ureſtatunũ ad ſuꝑioꝛem

,

utſaninprehn
niſonarſieni⸗

Nettaom

cnieſc/mune
MWMiin viu no ret
cien onodoche
(Wnelegores dan

ginwent ſuffil

utmni hoe lo

„

(eocies ſimul

eeſtevrn.or nulus

D eicip ſtunm
6ſeletoportet

ſcletandictett
argendeni
üscszrd
Cnnſdemtarden
bornndenge
Gurltengnem
fümurgetin
chonisielebar
Algennim ptwi

Mmon e eſteſeci

Orunſrageon⸗
Poron wlen. ſe
ſünt verlbtenns
egenum ſatane

Prtälsqvediatn
Depftknone,

ſtn

Fni
egbebis b⸗
hüſtlennltte

nodir
meennnn

efi

Wonclo nd
un Nernien
Glrinemme

4

ea

S. dcanntei
neiänd
mIN Mir

*

Olün kind
nin
SNNE

NIs Tedi

ANeNN
Nts eid .

„

Lismmie

—–
b leſhinx
Picnu
üntiu
mnmd Sn

ns
montt

6
r i.

rſiil

4
4
4

==

=

—

4
d

LCa pitulum

wteſtas deuoluitur. Si vero eligat indignum
ſiue ſcienter ſiue ignoꝛanter elig endi ptãs re⸗
uertitur ad electoꝛes niſi ſcienter electionẽ fa
ctam ratã haberent. et eodẽ modo reuertitur
ad eos ſi eligit iloneum. et ille nõ conſentit.
Poꝛro cõpꝛomiſſarius qñ eligit ſcienter indi
gnum nõ puniũtur ↄpꝛomitten tes miſi ratuʒ
habuerint ſed ipᷣe ſuſpenſus eſt triennio a be

neſicijs que obtinet in illa eccleſia quã ſic eli⸗

gendo offendit Sed hoc nõ halet locũ ſi ↄpꝛo
minarius ſit ep̃us.extra eo.ſi cõpꝛomiſſarius
li.vi. Et nota ſᷣm archi. ꝙ ſi is in quẽ ↄpꝛo
mittitur habet ptãtem ↄfirmãdi. ſi acceptat
cõpꝛomiſſum iu ſe factũ. nõ eſt neceſſe ꝙ pꝛi⸗
us eligat poſtea cõſirmat ſed ſufficit ꝙ inſti⸗
tuat illum in pꝛelatũ vigoꝛe ſue pꝛelatõnis ⁊
ↄmiſſionis ⁊ ſue actatis de quo ſibi viðꝛ.

De tercio modo ele A. x.
ctionis ſcʒ ꝑ ↄmunẽ inſpirationẽ.qui nõ eſt
multũ in vſi nõ repitur vterminata foꝛma.

et ideo auomodocũq; declarent ſuam volun/

tatem elecroꝛes dũmodo ſunt inſunul cõgre⸗
gati vt debent ſufficit.ſiue quihibet dicat vnus
poſt vnũ. Ego eligo talem in pꝛelatũ talhs lo/
ci ſiue om̃es ſimul.Ego eligo talem.Eſt tñ ne
ceſſarium.vt nullus diſcrepet electoꝝ a volũ
tate ꝓcedẽdi ꝑ iſtum modũ.alłs ſi enã vnus
nõ vellet opoꝛtet vcedere ꝑ viam ſcrutinij.
ſicut etiam dictũ eſt cum fit ꝑ cõpꝛom ſſum.
De decreto electõis dicit Gratianus in. c.

e ſuis epũs.lxi.di.i.ſed aliud eſt.qꝙ electio fit

cum ſolennitate decreti oĩm ſubſciiptõibo ro⸗
boꝛati.qð ꝓbat ꝑ.c.ſequẽs.Decretũ hic dici
tur littera que mittitur ſuꝑioꝛi qui habet cõ⸗
firmare electũ. in qua expꝛimitur modus ele/
ctionis celebꝛate.et noĩa electoꝝ ſeu electi et
eligentium.vt poſſit ſupioꝛ cõpꝛehendere. ſi
canonice eſt electio celebꝛata.Et qrit ibi glo.

Ntrum ſit adeo necefſariũ hoc decretũ ꝙ ſine

ipᷣo non valeat. Reſpondet ꝙ nõ.quia et ſine
ipo valet.Onde qñ ſuꝑioꝛ eſt pñs in vomo.re
citant verbotenus.geſta in electõne ꝑ vnum

elegentium.ſed quando eſt abſens tunc mit

titur talis que dicitur veccetum.
Dewppſtulatione.
HSHſtulatio quid ſit.
Bñ. ſᷣm Hoſtieñ.licʒ Goff. dicat ꝙ

prſtu latio eſt gratie petitio. exira
eo.bone.tu dic ꝙ poſtulatio eſt alicuius ꝑſo/

Capitulum. iij.

ne. que eligi ꝓhibetur. non ꝓpter vicinʒ ſed

ꝓpter defectum qui tñ poſtulatu nõ omnino
inabilem reddit ad ꝓuidendũ eccleſie cõcoꝛs

et certa petitio capituli. Quis ſit poſtulan⸗

dus vel nõ. Re ſron. Hoſti. In primis quidẽ
non pᷣt poſtulari criminoſus.puta piu us.ho⸗

micida vel inobediens. tales enĩ nec eligi nec

poſtulaxi pñt.extra eo.c.i. Nota t illud.c.
i. loq uitur de inobedientia ↄtumacie cũ quis
non paret ſententis ſuoꝝ pꝛelatoꝝ.et qð dici

fur de ꝑiurio.credo ꝙ intelligitur de eo qui pꝓ

ſententiã eſt iudicatus periurus.nõ de periu⸗
rio quod fit in cõmuni ſermone velals nõ no
toꝛio. Item nõ ꝓfeſſus tacite nec expꝛeſſe nõ
poſtu latur in regularẽ pꝛelatum.ſicut nec eli⸗
gitur. extra de elec.cum cauſam. et.c.cum ad
nr̃am.niſi neceſſitate inſtantre.qꝛ tune poſet
dummodo in regula fuerit cõpetenter inſtru
ctus ⁊ bene eruditus.ſicut pᷣt intelligi.extra de
elec. cum monaſſerif.et.c. officij.. fi. Atem
nõ poſtulatur epilenticus ſicut nõ eligitnr.ex
tra de elec. cum inter ca. niſi foꝛte ſit hieratus
ita ꝙ ꝓ annum iam funt hber. xxxin.di. com/⸗
muniter. Atem nec mutilatus. ꝛ talis om/
nino inabilis eſt. extra de coꝛpo. vieia.expoſu/
iſti. De coꝛpe viciatis habes infra in tinlo de
irregularitate. Atem bigamus virregularis.
quia talia et ſimilia oino inabilem reddunt.
ſi talis defectus eſt.ꝙ nõ reddit oino ina/⸗
bilem.admirnitur poſtulatio.ideo poſtulan po

feſt. ſi wfectus ſit in etate.extra de elec. cũ no

bis. S. pennł.et vlti. AItem ſi defecrus ſit in oꝛ⸗/

dimbus. Mam ad oẽs dignitates habentes

curam poſtulandus eſt qui eſt in ſacris. extra

de elec.c.dudum.pꝛimo.extra de eta.⁊ qnalhi.

c.muleis. Atem ſi ſit eſectus in naturahhus

eſt woſtulandus. extra de e ec.ce. innotuit. Itẽ

ſi ſit eᷣus.extra eo.c.ſi.et ſi tahs eligeretur nõ
valeret electio.vt infra habetur.eſt ergo poſtu
landus. us al
poſtulãdus vel poſſit eligi. Rñ. ᷣm Ber. extra
eo.et ſi vnanimiter.ꝙ q;iis clerici nõ poſſint
dimittere eccleſias ſine ↄſenſu epiſcopoꝝ ſuo
rum.nihilominus eligi poſſunt ſiue in ſua ſi
ue in aliena dioceſi.extra de electi. cum inter
canonicos. NHirum religioſus veleat poſtu
lari ⁊ eligi.Rñ.Diuerſe fuerũt hactenus opi⸗

niones.lvdie tenet indiſtincte. ꝙ ſiue in ſuo
monaſterio ſiuę exira.ſine eriꝗ ad epiſcopalẽ

dignitatẽ eligi pᷣt.notatux ꝓ Ro.an.extra de
elec.nullus.li.vi.Si aliquis eligat poſtulan⸗
do vel poſtulandũ.vel in poſtulandũ. vel po⸗
ſtulet eligendo vel in eligendum ⁊ hmõi.ha⸗
bes ſupꝛa.c.q.S.iij.
Aquoſic ſit aliquis ꝗ.ſ.
poſtulandus.Rñ.ſi ſit eᷣus.a papa poſtulan⸗
dus eſt. extra eo.c.fi. Si vero patiatur defectũ
in oꝛdine vel etate debet poſtulari ab eo qui in
P

Pirnz clericus alſene dioceſis ſir

Zitulus

hac pte diſpenſare pᷣt. Oñ ſi aliquis.xx.an⸗

noꝛũ poſiuleturad dignitatẽ ſine cura ab epᷣo
pt poſtu ari.ſi cũ cura a papa.Si vero ſit defe
crus o eſt clericus aliene dioceſis. vel ſubeſt
alteri vt religioſus ⁊ hmõi.nõ opoꝛtʒ ꝙ poſtu⸗
letur.ſ elgi pᷣr.vt dictũ eſt ſupꝛa. Quis po
teſt roſtulare. Bñ.ſ m Hoſti.qui eligere pᷣt.ex
eo. bone.ij.S.ceterũ.et ꝑ totu.extra de elec.in
nonnt.et valet ſiue admittit᷑ poſtulatio.ſi con
coꝛs fuerit.ſ.ſi ab oĩbo fiat.vel ſaltim ſi due ꝑ
tes conſentiũt.qꝛ tũc idem eſt ac ſi oẽs cõcoꝛ⸗
darent. als nõ facile admittitur/ extra de ele.
ſcriptñ.S.fi.nec requiritur foꝛma ↄcilij.extra
de elec.qꝛ ꝓpter.ſ.vt ſiat ꝑx modũ ſcrutinij et
ſoꝛmatõĩs decreti.q;uis ᷣm quoſdã reqratur
et tutius ſir. Quis ſit effectus poſtulatõnis

hHñ. ꝛ wſtulatõe admiſſa tanq; rite facta po⸗

terit poſtulatus cõfirmari acſi electus ſuiſſet.

extra de elec.cũ ad monaſteriũ. Ntrũ p wo⸗/

ſtulationẽ aliað ſus acquirat᷑ çoſtulato. Rñ̃.

Ffm Yo. an. ſuꝑ ſexto.poſtulatio ſi cõcoꝛs fu⸗

exit vel ſaltim a duab ptibo facta. pendet qui
dein a gra generah.tñ ſᷣm quoſdã pꝑeti pᷣt con/⸗
fiumano. extra de elee. cum monaſt eriũ. et. c.
officij.5. fi. Et ſitalẽ admiſerit ſuꝑioꝛ dicetur
facere gr̃am.et ſi nõ admiſerit facit imuriã.ff.
de aq̃ ouoti.⁊ eſti.l.i.S.penulł.Si aũt nõ ſit fa⸗
cta in cõcoꝛdia vel a duab ꝑnbo.ſed ex cauiſa
tũc pendet a gra ſpeciali.extra eo.poſtulatõʒ.
et.c. bone memone. Dituũ poſtulãtes varia
re poſſint.Rñ.ſᷣm Hoſti. variare pñt re inte⸗
gra.ſ.quouiq; miſerint p ↄfirmatõe petenda

Zlliqui tñ dicũt ꝙ; nõ.ſieut de electõe.vt ſupᷣ.

de elec.ſi tñ poſtulãtes ⁊ ſuꝑioꝛ a quo poſtula⸗
tur pñi reſilire nõ obſtante ↄtradictõe poſtu/⸗
lati. Poſtulati a papa qui panũtur in oꝛdi⸗
nihus vel in etate vefectũ.tenẽtur in magna
pte ſeruare ↄſtõz extra d elec.cupiẽteſ.de qua
Dierũ eſt ſupᷣ de electõe. Nota pᷣm Ao. an. hi.

ſexio. ꝙ epᷣs poſtulatus ad aliaʒ ecciam d bet

rñdere.nec conſentio nec diſſentio.ſed in hoc

me voluntati dñi pape ſuppono.ld hoc.viij.
gq.i. in ſcripturis.

Decoſirmatione electouum.
CLapitulum.iiij.
Equitur de cõfirma
tione. Mota ſᷣm NHoſti.ꝙ cõfuma
.— tio electoꝝ eſt fienda a ꝓvimo ſupe
rioꝛe. NDñ ep̃ᷣs cõfirmat ſibi ſulł iectos.extia.
de elec. cum ad monaſtenũ.niſi anems ſit exẽ
Ptus. extra de ↄſue.cũ veneralilis. tẽ arch ie
Picopug ↄfirmat epᷣm. ertra de elecf.ceñ dile/
cn. xnij. di. illud. Zlrchiepᷣm wro ↄfrmat pri
mas vxl priarcha. niſi ipſe archiepus exem⸗

pius ſii.extra de elec.bone. Patr archã velex

XIX

emptos conſrmat papa. extra de elec ſcipti.
vel etiã legatus de latere.extra de elec.ſi abha
tem.li.vi. Sic etiã papa impatoꝛẽ ↄfirmat

extra de elec venerabilẽ. Qualiter aut dele

at fieri ↄ firmatio.nota ᷣm Hoſti. ꝙ debz pyi
mo fieri exgmingtio pſonaꝝtam eligenti q;
electi.etiã ſi nihil opponatur. Conſulit etiam
ſu ꝑioꝛi ꝙ ipᷣm electum ad ptem trahat.et de
hisꝗqᷓ unpedire poſſent dilgẽter exquirat. Et
ſi mpedimentũ inuenerit ſecreto ad renunci:
andi inducar.extra de elec. dudũ.ij.in fi.et ex
tra de ſimo.ꝑ tnas.in fu als vero ſᷣm allegata

et ꝓbata ꝓcedat. Nota etiaz hic. ꝙ ſi inter
cetera q̃ ohuciũtur electo vel poſtulato ſeu ałls

ꝓmouendo ad dignitatẽ opponatur de eudẽ⸗

ni defectu ſcie wl pſone.pꝛimo dʒ de loc exa⸗

minatio fieri ⁊ ſi jxc inueniatur falſum oppo⸗

nentes excludũtur ab ommbo alijs qͥ oppoſu⸗

erant.et etiã punmtur acſi in rbatõe oĩm d
feciſſent.extra de elec.ſi foꝛte.l.vi. Si cõſir
matio fiat nõ vocato ↄperitoꝛe wel alio qui ſe

Vllet opronere ⁊ non diſcuſſo negodio.irrira

eſt. et debet f eri talis vocatio noiatim oñ eſt

coelectus vel aparet oppoſitoꝛ als generali⸗

ter in eccleſa in qua electio facta eſt. vt ſi qui
volũt ſe op onere.appareãt in cõpetẽtitermi⸗
no pemptoꝛio aſignato.ethec hñt locũ ſiue
electio ſit in concoꝛdia ſiue in diſcoꝛdia.exira
de elec.qm.li.vi.Si aũt crimẽ obijciatur ele/
cto vt a ꝓmotõe excludatur.nõ eſt neceſſaria
inſcriptio fienda p accuſationẽ.Sed ſi or ijci⸗
atur electo iam ↄfirmato.puta in ↄſecratõne

tũc accuſatoꝛ ſe debet inſcribere ad penꝗ erra
oꝛdinariã ad arbitriũ iudicis. DHam crimine

ſic ꝓbato electus amitiit ius qð ei acquiſitu;
iam erat perelectionẽ ⁊ confirmationẽ.extra
de accuſa. ſuꝑ his.
De Renunciatione.

Erenunciatõe qua

AInia renunciat dignitati velofficio

Capitulunmm. v.

Nota ergo ꝙ renunciatio eſt iuris

ꝛij ſpontanea refutatio.nã iuri alienorenũ⸗
ciari nõ pᷣt. Item ſi renunciatio nõ eſſet ſpon
tanea ſed coacta. nõ obeſſet repetere volenti.
extra eo.ſuꝑ hoc.Effectus aũt renũciationis
eſt. vr qui renunciauit regreſſum nõ habeat.
niſi ex nouo iure cõceno. vel antiquo reſtitu⸗

to. vij.o.i. q; piculoſum. extra eo. c. cn iter.
et. c. ex tran imſſa. et. c. in pꝛeſentia. Et qui ſe

mel renüciaint epicopatui ꝓpfer ↄſcentiam

criem mis. am modo ehgi nõ poreri nec poſtu⸗/

lari. ſecus ſi æpter maliciã plebis.eytra eoð.
wſt tranſianone. Renuncianti aũt eſt commpe
tens prouiſio facienda. ne intuntu miniſteru

.
5

ſreekairoren

Anlaplebisno
an teen
(ni weſien
Argiols ſu
HHuntince fugere
ANrirurinn
ulkieineuocabi
erelandaltiu
urctgowrterecet

pmigeeni nice⸗
Cchnetooneineget
sdicloneco Y

freglartmidbe⸗

ſiſhnmsr ezem
Girketvccnttr
gecnleſfrifr⸗ .
uPymet vefr
chtripona gada⸗
inn gethedue an

vexrtidetenüc ni
Clſeſiöcieprire
Arpd dorg dec⸗
ſtr gabgserd
A NAcPſatipei
Vloc koltonurg
tſubehtis
Munqli itedr
Mine Nenpatö
euatſittiſlbito⸗
iftenſegfeeni
poe Deie
Mikrergänmnen

rnaghnusa,
Rſig hoer.K.
npdnarne⸗
WN
Ulingmmner⸗

Edrtieſſang

Insaſfunrſane⸗
uinkebons

4
W

emwnigſine
Miennnde
mermti,
arwerlie
NA Nalerge

14
d enn

Aeßen
Weenbfmncte
Nprritnirir

„

enckermidnt
m m
betinietns
oni1 .i

puranre
mmcininf
–

ſnnanit

Capitulum vV

defectũ in tpalibo patiatur.extra eo.ad ſuppli⸗
cationẽ. In qua ꝓuiſione dignitatis ⁊ ſcien⸗/
tie rõ eſt habenda. extra de pᷣben. de mulra. ad
H. ſitx et quanntanis reddituũ bñſicq̊ cui reſi/
gnatur. extra de vi.⁊ hone.cle.qm̃.de pꝛebẽ.ni
ſi. et. xij. q. ij. bone rei. Ex quibus cauſis ad/
mittenda vel petenda ſit renüciatio epiſcopa⸗
tus. Mota ꝙ aliqᷓ cauſe ſunt ſufficientes ⁊ ali

que inſufficiẽtes. Et ſufficiẽtes ſunt. Pꝛima

eſt ↄſcientia criminis.ſ.talis ꝑ qð ipſius exe/
cutio etiã poſt ꝓꝑactam penitennã impeditur.
Scõda eſt debilitas coꝛꝑis ex iufirmitate vel
ſenectute.ſ.ꝑ quã impotẽsg redderetur ad ex

equẽdũ officiũ paſtoꝛale. Tercia eſt vefectus

ſcientie.et quanqᷓ; deſiderãda ſit eminẽs ſcĩa
in paſtoꝛe eſt aũt ↄperens toleranda. Quarta
eſt malicia plebis.nõ ꝙ ꝓ qualibet culpa de⸗
beat gregẽ deſe rere ne mercẽnario ↄparetur
qui vidit lupũ venientẽa dimittit oues ⁊ fu/
git. ſed de ſuꝑioꝛis ſui licentia. Cñ demump̃t

nõ tam timide fugere q; ꝓpuide declinare. cum

oues ↄu ertũtur in lupos et qui debuerũt hũili

ter obedire irreuocabiliter ↄtradicũt.QAuinta

eſt graue ſcandalũ.cum aliter ſedari nõ pᷣt. li⸗

citum eſt epo petere ceſſionẽ ne plus ꝑalem

bonoꝛẽ qᷓ; eternã videatur affectare ſalutem.
Serxra eſt pſone irregularis.vtputa ſi ſit biga

mus aliquo modo. Non tñ papa ꝓpter quã/

libet irregularitatẽ debet ei dare licentiã vt ſi
nõ ſit natus de leginmo matrimonio. ſi eſt oc
cultũ ⁊ ille laudabiliter impleat officiũ.Due
ale cauſe ſunt q̃ ſunt Thavics ſeu apparen/
tes. DPꝛima eſt ppter frugem melioꝛis vite.
id eſt religioms. Scða eſt cauſa ꝓprie humi⸗

litatis. Sed he due canſe nõ fueruüt accepta/
te. ex:ra de renũci. niſi cũ pꝛideʒ. vbi etiã alie
cauſe ſupᷣdicte ponũtur. Sed Cv. ſcõa ſcdᷣe.q.

clxxxv.dicit ꝙ pꝑfectio epᷣalis ſtatus in loc cõ

ſiſtit. ꝙ aliquis ex diuina dilectõne ſe obligat
ad ivc ꝙ ſaluti ꝓximoꝝ inſiſtat.et ideo rãdiu

ad hoc colligatur.ꝙ curam paſtoꝛalẽ retineat
q;din pᷣt ſubditis ſibi cõmiſſis ꝓncere ad ſa/
lutem.quã qnidẽ deſerere non debet. nee ꝓpter
diuine templatõis quieteʒ. cum apls ꝓpter
neceſſitatẽ ſubditoꝝ enã contemplationẽ fu⸗
turã intenſe afrectatã differri tolerauerit. pᷣm

illud Phil. i. Deſideriuz hñs diſſolui ⁊c. nec

etiã aduerſa qᷓ tinet vitanda vel lucra conqui
renda.qꝛ bonus paſtoꝛ ponit aiam ſuam ꝓ oui
bus ſuis. Jo.x. c. Contingit aũt qñq; ꝙ epus
impednur ꝓcurare ſalutẽ pꝛoxunoꝝ multipli
citer.ſ.vel ꝓpter ignoꝛannã vel einfirmitatẽ.
vel irregulariratẽ vel ſcandalũ ⁊ hmõi.de qui⸗

bus dictũ eſt ſupra. Sed tñ ſicut curã regimi⸗

nis aſſumit aliquis ꝓꝑ ꝓuidentiã ſuꝑioꝛis.ita

et ꝑ eius auctoꝛitate ex cauſis pꝛedictis ſe⸗

rit ſuſceptam. Dnde Inno.in dicta decretali
miſſi cũ pꝛidem.dicit. Si penas habeas quibo
ſatagas in ſolitudinẽ aduolare. ita tñ aſtricte
lunt ne xibo pꝛeceptoꝝ.vt liberum nõ habeas
abſq; nr̃a ꝑmiſione volatuun.

Qualiter autem fieri S. j.
velet renũciatio bñficij vel officij eccleſiaſtici.
Nota primo ꝙœ renunciatio hñficij vel officij
eccleſiaſtici debet eſſe voluntaria.nã inuitus
nõ ↄpellitur renũdare.vij.q.i.q;uis. extra qð
metus cau.ad audientiã. AItem debet pure et
abſolute fieri. extra de of.' leg. ex ꝓte. Nam
renunciando bñncio vel rei ſpnal aliquo da⸗
to vel ꝓmiſſo.eſler ſimonia. ct de hoc habes
ſup in ſcðᷣa pte ti.i.e.v. Debet aũt ſieri re⸗
nunciatio in mann eius a quo habetur unſti⸗
tutio vel cõfirmatio.extra eo.admonet. Fal⸗
lit tñ hoc in epᷣo qui nõ pᷣt renuciare niſi in ma
nu pape.extra eo.niſi cũ pꝛidem. Siłiter nec
electus epᷣs poſtq;ᷓ ſuerit ↄfrmatus.extra de
tranſa. inter ceꝛpalia. nec etiã intrulus.quia
erſi titulũ non habeat.tñ poſſeſſionẽ habe⸗ de
facto.Dñ ipſe etiã in manu pape renunciat.
ſed ſi tals eſſet in ꝑiculo moꝛns.tũc ad lvc vt
vere pemteat renũciat in manu ↄfeſſoꝛis ſub
conditõe ſi placuerit pape.et de lvc ſupꝛa in ſe
cunda ꝑteti.i.c.v. Nota enã ꝙ pᷣt quis renũ⸗
ciare ꝑ aliũ.pᷣm Hoſtieñ.ſi tñ habeat ſreciale
mandatũ.extra de of.delesa. cũ olim. Idem
viõꝛ ſi hahet generalẽ adminiſtrationc.fl.de
ꝓcura.l.cin libera. Secus ſi tm̃ eſſet genera⸗
s ꝓcuratoꝛ. extra de pꝛeben. dilecto.i.rñ. Et

nota ſᷣm Doſti.ꝙ ſi qiis mittit nunciũ ad ſu⸗

perioꝛem vt cedat pᷣt penitere dum res eſt in⸗
tegra. extra de elec.in cauſis.Sed ⁊ ſi talis p⸗
curatoꝛem ignoꝛantẽ reuocauerit tenebit mi⸗
hilominus ceſſio facta.anteq; reuocatio pue⸗
niat ad eum.mſimalicioſe fuerit factũ oñ re⸗
uocatio pueniat ad eũ.vtde renũ.cum illuſio.

in cle. Qui vero impetrauit licenniã cedendi

cogendus eſt. extra eo. qindẽ. IAtem ↄnenien
ter renunciatio debet neri in ſcriptis.vt.vij.q.
i. S. ecce.et.c.qualiter.

Quomodo renunci d.ij.
atur iuri ſcripto. Nota ꝙ talis renunciatio ex
certa ſcientia facienda eit. Ideoq; talis renũ
cians ſi ius ignoꝛet eſt ei nonficanduʒ. in au⸗
tent. Quõ opoꝛter epiſcopos.S.igitur oꝛdinan
dus. coll.pꝛima. Mec enĩ pᷣt quis renunciare
ei qð ignoꝛat. f.de inof.teſta.l.marer. Renun
ciatur aũt iuri expꝛeſſe ⁊ tacite. Expꝛeſſe qui⸗
dem cũ dicit quietũ clamo tale ius et ſimilia.
extra de deci.ex multiplici.Cacite vero cũ fa ⸗
cit compoſitionem.extra de electi.cum ner.
P

P 6 J
ℳ
R —R

Zitulus

gtem tacite renunciat in faciendo contra. vt
in exhibendo illi hvnoꝛẽ cuius electõi cõtracli/
xerat.extra de his q̃ fi.a ma.p.ca.ex oꝛe.Si⸗
militer recipiendo aliquẽ in teſtõ quẽ impu⸗

gnabat. ff. de inof. teſta.ſi pponas.vel ſi peten /
tis legatũ aduocatus vel ꝓcuratoꝛ fuit.f. de

trauit beneficiũ ſi ſubũciat ſe miſcðᷣie canoni
coꝝ.ſᷣm Ber.nõ ex lvc intelligitur renuncaſſe
ertrra eo. veniens. quinetiã ſi det eis lr̃as ſuas

dicis reſtitui.eo ti.ſane.nam deceptis nõ deci

pientibus iura ſubueniũt.de re.pmu.cũ vni/

uerſoꝝ. Sed ſi renunciat lr̃is p cerra penſio⸗
ne.pꝛiuat᷑ ⁊ lis ⁊ penſione.de reſcrip.ad au⸗
dientiã. Iteʒ qñ qͥs erpectat pꝛimã ꝓxime
vacaturam in aliqua eccleſia. ſi aliquis obti⸗

nens pꝛebendaʒ tenere fraudulenter renun-

ciet. vt ex pꝛecedẽti pᷣcludatur ulli via ad pin⸗
guioꝛem que ſperatur vacare nõ impedit pꝛi⸗
mum expectantẽ. Et ſi pᷣbenda pinguis po⸗/
ſteavacans cõ feratur iſti qui renunciauit pꝛi⸗
uatur ipſe vtraq;.extra eo.ſi te.ł.vi.

Que poſſunt renun .qiij.
ciari. Nota ꝙ pᷣt quis renũciare voci ſue quã
halet in electione.de elec.eccleſia. Itẽ renun
ciari p̃t iuri in futurũ.i.ſi lex iam eſt. pᷣt ꝓ fu/⸗
turo renunciari. als non. qꝛ qõ nõ eſt non pᷣt
renunciari ᷣm Hogi.ff. de cõtra en. empr.et
ven. im lege. Sed quid ſiquis renũciat om
ni iuri cõpetenti ⁊ cõpetituro. et ſim iliter lit⸗
teris imperratis ⁊ impetrandis. RBñdet Ho/
ſtieñ.quo ad futurũ renunciatio generalis nõ
valet vt dictũ eſt. ertra de conſti.cum acceſſiſ
ſent.Si aũt ſpecialis in quibuſ iã iuribo.et ſe⸗
quitur generalis renunciatio. valet. C. qñ mu
li.tutele.of.fungi pᷣt.l.fi.circa mediũ.et in au⸗
tent.vt licet matri ⁊ auie.ibi poſita.
in ſumma ſᷣm DHoſti.ꝙ renũciari pñt iura cõ
petentia circa ſeruitutes.etiã ſi annualia ſint
extra de ſepul. in pꝛeſentia nr̃a. VIrẽ iura cõpe⸗
tentia circa bñficia ſicut ⁊ ipſa pñficia renun⸗

ciari pñr. Atem oia iura cõpetentia ꝑ aliqua

inſtrumenta ſicut ⁊ ipſis inſtrumentis renũ⸗
ciatur extra de pactis.cñ pꝛidem. Nꝛrrũ au
tem debi oꝛ wiſit renũciare pbationi ſolutio⸗
ms ꝑ teſtes ⁊ hmõi.Rñdet. licet quidã dicãt
ꝙ valet renundatio.tñ ſᷣm Hoſti. nõ viðꝛ ve
rum.qꝛ ius ꝓhandi ꝑ teſtes ꝓ cõmuni vtili⸗
tate inducti eſt. vnde vſus teſtiũ frequẽs et
necenlarius eſt. ff. e teſti. l.i. ergo tali iuri re/⸗
nunciari nõ pᷣt. Item clericus renunncia⸗
re non poteſt foꝛo ſuo ſine cõlenſu ep̃i. qe fie/

rært ꝑ c pꝛeiudhciũ ep̃o. Renunciatio eni de⸗/
ber neri auctoꝛitate coꝛum quoꝝ intereſt. de

—2 — –

Mota

off. archidi. ad hec. Similiter clericus nõ po

teſt renunciare illi pꝛinlegio. ſi quis ſuaden

te. xvij.q.iij. —
Quis aũt poſſit re d.iüij.

nunciare. dicit Hoſiiẽ.ꝙ ille ad quẽ ꝑtinet id

qð renũciatur.ertra de regu. ad apłicam. DPo

teſt auteʒ renunciare hbere reſignare papa
papatui.et maxime cum ſe cognoſcit inſuſtici

is entem ad regendum vniuerſalẽ eccleſiaz. eo.
et ipſi ſint miſericoꝛdes.debet talis officio iun

ciauit qui canoniſatus eſt. et ſanctus Petrua
dicitur.qꝛ ſic pꝛius vocabatur. Er Brego. xij
venetus natione renunciauit ꝓpꝛia ſponte in
concilio cõſtantienſi ꝑ ꝓcuratoꝛẽ ſuum dñm
larolum de malateſtis arimini dñm nõ pꝛo⸗

pter inſufficientiã. ſed vt daretur vnio 2 pax

eccleſie ſacroſancte. Nam tꝑe ſuo duo alij pᷣ/
tendebant ſe ius habere in papatu. et ſummi
rontifices in ſuis obedientis dicebantur ſcʒ
Bñdictus.xij.qui ꝓpꝛio noĩe dicebater Pe⸗

trus de luna. et Yohãnes. xriij. aui ꝓpꝛio n0

mine dicebat Balthaſar coſſa. OQ i duo Be⸗/

nedictus ſcʒ 1 Johannes de cõmuni conſilio

et auctoꝛitate tonus conſilij æpoſiti unt ⁊ pꝛi
uati papatu.qꝛ ſcandaliſabãr eccleſiã dei.no⸗
lentes dare vnionẽ eccleſie.Gꝛego.qi et an⸗
gelus pꝛius eſt dictus venerus a concił.con/
ſtantienſi factus eſt legat s in marchia. Et
in concilio eodem a ca dinalibo et nationibus
canonice eſt electus Oartinus auintus ro/
manus vnicus paſtoꝛ ecclee. Renũciatio
dignitatis: eccleſie ſpontanea. qñ fit ex pura
deuotione ⁊ huilitate.vt quis magis diu nis
vacet.et ꝑicula aĩe euadar.nõ pᷣt repꝛehendi
obſeruatis debitis circumſtantis ſed laudari
poteſt enĩ talis dicere illud.pᷣs. E legi abiecruſ
eſſe in wmo dei magis qᷓ; habitare in talxrna
culis peccatoꝝ.Elegi dicit.qð ptinet ad ſvn⸗/
taneam actionẽ non coactionẽ vel aliqnã in⸗
dignationem abiectus eſſe ꝗð ſpectet ad hu⸗
militatem ſeu moꝛtificationẽ. Didemr eni q̃
dam abiectio ⁊ dehonoꝛatio quo ad mundu
ſed laudabilis ⁊ virtuoſa qꝛ ſeʒ in mo dñ̃i.ſ.
exiſtens ⁊ pmanens in vomo ecdleſie militan
tis ⁊ poſtea triumphantis. magilqᷓ; habitare
in tabernaculis peccatoꝝ qð innuit ꝑiculoꝝ et
damnatõis euaſionem.Tabernaculũ peccato
rum in qinb ſcʒ habitant ⁊ ſe reperiunt ſunt
vicia ⁊ picula que frequẽter reꝑiuntur in pꝛe
latis.Ham quanto in loco ſuꝑioꝛi tanto in
Piculo maioꝛi verſatur. inqint Zlug'. in regu⸗

la. Et nil triſtius ⁊ miſerius et damnabilius

ep̃i dignitate.ſi ꝓfunctoꝛie res agatur.ait idẽ
Di. xlvij. quantumhibet. Del etiã tabernacu⸗
la peccatoꝝ in ala vita ſunt toꝛmẽta dãnatoꝝ

—

alenſocpt
n oantehſeße
Uinfmelif
N

earüanno⸗

alifntenecun

Abego.
Olerns
finiffbifue
ocens mmmnd

entanbtis An
Moims eplun

(loſttenre, dae⸗
iſentilentn
mmiduplicarew
ktexempludl
muntpapante
Uuuemns dni
unecrlin p
Iſraktheiae

ndanamaronn
merdonteſe
ironän
Gnnsfnonaprme
Pitcpeniretoe
Gonttzengct
beysgwplogi ier
oſtencesdffiun⸗

wrepcolbos e
ori 1ſtarwulexer

ntenoginin
iſum aumls:
lohutrunehri,al

—
Mſetentsgtmors
Möunntatbenec
MIInlpfcereetg
tiset Ahagite
mMumſttoilsca

ſocins ppterdr
Mutmianer⸗
Mennnteigne
mrenmnenenie
wunepnmnie

AN N
Mnp onni
vensenen en 1

Wenun

U N
Sienfn,
ctmuhennte
Bru
orenket inn
ſmafiite
eneteNn

sNE
14 r

IN Temmen

ad que multi platoꝝ vadunt. non :ñ pꝛopter
pꝛelaturã ſed ꝓpter malã vitam vel negligen⸗
tiam erga cura. Oñ quid ex diſcipulis beati
Bernardi.qui nullo mõ voluit acceptare epi⸗

ſcopatũ ad quẽ fuerat elecrus vt a btõ Bernar

do exoꝛtatus.a ꝓparens cuidã poſt moꝛteʒ in⸗
terroganti de lvc ꝙ noluerat acceptare. mñdit.

—

Reuelatũ eſt mihi a ſcã trinitate ꝙ ſi fuiſſem
e numero epox fuiſſem de numero dãnatox
et de iſtis patet ꝑ exẽpla ſanctoꝝ. Petrus qui

dem damianus ſapiẽtia ⁊ eloquẽtia inſignis

renunciauit epiſcopatui. aui de ſe ſcribẽs ait.
OQuia refutaui eccleſiaſticũ regimẽ dimittẽs

epatum.centũ annoꝝ mihi penitentia iniun⸗
cta eſt ᷣm remedia mon iſtice regule.tñ ſe ex⸗

cuſans ad Grego. vij. dicit multos ante eum
ſoc feciſſe. Olrerius inauit epᷣus hyponenſis

Auguſtinũ ſibi ſucceſſoꝛẽ inſtitinr. ucidus
cathoclenſ̃ imminẽte obitu ad cenobiũ con/
nolauit.cui btũs Andreas a waruit in obitu.

Aldebertus epᷣus monachũ ſe induẽs mar⸗

tyrij palmã ꝓmeruit. Oehus eſt enĩ pondus

abücere q; cum detrimẽto dñi firmatis cerui/

cibus interire. dũ enĩ tu ignauus negociatoꝛ
enari ſeu talentũ tenes.a terius locum oni

pecuniã duplicare porerat occupaſti. hec ille.

Adde ⁊ exempla alia. vt celeſtini pape.qui re

nunciauit papatui. et canomiſatus eſt dictus

ſanctus Petrus de murrone. Btiſſimus Hie

ronymus capelluʒ p̃ſpyteri cardmalis rome
Dimiſit. et bethleẽ accedens totã biblid in lati
num tranſtuhit. ac plurimas eplas magne o⸗
ctrine ⁊ eloquẽtie ſcripſit.et ſcripture ſancte

multos libꝛos cõmentatus eſt. Albernis ma
gnus imo maximus phs theologus archie /

piſcopatui ranſponenſi renũciauit. Scũs Bre
go. nazan ʒenus grecus epatui renũciaui:.ſcri

bens apologiãa.i. excuſationẽ ſue renũciatõis
oſtendẽs difficultratẽ maximam in regendo 1

wcendo ꝓplos ꝓpter diuerſitatẽ ↄplexionũ ⁊
moꝛũ ⁊ ſtatuũ ex exẽplo eius.qui haberet nu⸗
trire quoddã aĩal ↄpoſitũ ex naturis multoꝝ
aialium. cui vnus ⁊ idem cibo eſſet vni parti
eius nutrimentũ. alterivenenũ. Nam panis

vita hoĩs ⁊ venenũ vt ðꝛ accipitris.venenuʒ
vita ſerpentis ⁊ moꝛs lvĩis.⁊c̃. Scũs Bñdictꝰ

renũciauit abbatie qñ vidit ſubditos obſtina
tos. 1 nil ꝓficere. et ad ſolitudinẽ derelictã re /

uerſus eſt. Oagiſter Ray. cõpilatoꝛ decrerali

um ⁊ miraculis clarẽs. renunciaui magiſtra⸗/
tui oꝛdinis ꝓpter debilitatẽ coꝛꝑis.qꝛ nõ va⸗

lebat ita diſcurrere ⁊ laboꝛare. Plures alij vo
luerunt renũciare.ſed qꝛ nõ fuerũt ꝑmiſſi ſeu

acceptata eop renũciatio ne volũtan ſuoꝛum
ſuperioꝝ.et ꝓꝑ conſequens dei contraixent pa⸗/
tienter permanſerunt.

De diuerſis officijs ſeu dignitatibo. Et pꝛi
mo de archidiacomnibus. Capitulum. vi.

eus ĩ gradibuſ eins
cognoſcetur cũ ſuſcipiet eã. pᷣs.Gꝛe
o. hoc exponẽs ſuꝑ æʒechᷣ.ſicut ait
de pe.di. ij. Oum ſcãm eccleſiã dñs ſuſcipit.ſ.
p incarnationẽ ſe ei confoꝛmẽ faciẽdo in gra⸗
dibus eius dinoſcitur. qꝛ eius gloꝛia p illius
incremẽia declaratur.quantũ eni eccleſia aſcẽ
dendo ꝓficit.tantũ deus hoibus ex eius vir⸗/
tute innoteſcit. Sʒ iſti gradus pñt triplictier
conſiderari. Primo pᷣm gre augmentationẽ.
Scðo pſᷣm opis variationẽ.Cer o ſᷣm pfecti

onis vel pᷣſidentie diuerſificationẽ. Quantũ

ad pꝛimũ eſt triplex gradus ᷣm augmentum
gre.ſ.incipientiũ.ſ.bñ facere.ꝓficienuũ et ꝑſi

cientium ſeu ꝑpfectoꝝ. Primoꝝ exercitiũ ſpi⸗

rituale eſt pꝛincipahter tentationibo vicioꝝ re
ſiſtere. Secundox in virtunbo ꝓficere.Terxci
oꝛum diuinis inh rere. et de his in ps. Bñdi⸗
ctionẽ.ſ.gt̃ dabit legiſatoꝛ.ſ.deus.i bunt.ſ.ex
ipſa gra. de virtute in virtutẽ. qꝛ de incipienti
gradu ad ꝓfic entẽ.et de ꝓfcienni ad ꝑfeciuʒ.
et ſic demũ videbitur deus deox in ſion. id eſt

in gloꝛia. Cognoſcit᷑ qus ab his qui ſunt in

iſtis gradibus. et ab als ꝑ eos. Scðp cõſi
deratur gradus pᷣm variam occupationẽ. ad
quam plurimũ ſe applicat homo. Et ſic ſunt
tres gradus.qꝛ actiuoꝝ qui ſe exercent in ope⸗
ribus miſcvᷣie exterioꝛibo. contemplatiuoꝝ q̃
diuinoꝝ meditetõnibo ⁊ ſpeculatõibo inſiſti t.
EE rꝛelatoꝝ.qui vtriq;.ſ.actiue ⁊ cõtemplati⸗
ue deſeruiũt.vel pemtentium qui.ſ.a pᷣdictis
gradibo actiue vel ↄteiplatius decidẽtes. ad
deum pꝑ ↄpunctio nẽ reuertũtur.Et hi figurati
ſunt ꝑ tres quos dilerit chꝛiſtus. vt ðꝛ Joh.
xi.ſcʒ OJarth.que ſigmificat actinã. Oariã
que ſigniſñcat ↄtemplatiuã. azarum deſignã
tem inquantũ moꝛtuus ⁊ reſuſcitagtus gradũ
penitentiũ. Sed inquantũ poſtea pᷣlatus ⁊ epi
ſcopus ſtatũ pᷣſidentiũ. DHoꝝ gradus et actus

pñt notari in illo ꝓſu pſalmi. Oemoꝛ fui dei

et delectatus ſum. qð ꝓtinet ad contemplari
uos.ĩin quibus eſt maxima in memo:ando de
deo delectatio. E xcitatus ſum. ð ſpecrat ad
actiuos qi ſe excercent in oꝑibus miſcðie.
Et ſcopebã ſpiritũ meum.i.imundabã q ð atti
net ad pemtẽtes.pꝑ penitentiã mundantes vo
mum ↄoſcientie.vel etiã ad pᷣlatos. qui ſcopa
ʒeli ad ſalutẽ ſubcditoꝛuʒ ſe debent ꝑc tere.
Cercio ↄſideratur gradus m ſtatũ ꝑfectio
nis ⁊ pꝛeſidentie.dicũtur in ſtatu pfectionis
eſſe ⁊ clerici ⁊ religioſi et ep̃i.ſʒ alo ⁊ anlo mo
do. Nam clerici diſpoſitiue.quia tenen tur ach

continentiam que diſponit ad ꝓꝑfectionem te
ligioſi tenditiue.qꝛ tendũt ad ꝑfectionẽlepi pꝑp

fecti.qꝛ.ſ.ſunt vt alioꝝ pfectioꝛes.ſj̊ de religi⸗

oſis dictũ eſt.et de ep̃is eſt ſeqñs titulus.hRe⸗
ſtat ergo videre de alis clericis pᷣcipue cura

tis.qui etiã ſunt in diuerſis gradibo cõſtituti

Nã aliqͥ dicũtur archidiaconi.alij archipᷣſpy⸗/

teri.aliqui pꝛioꝛes quo ad eccleſias collegia/
tas.vel decani ſeu plebani quo etias ad alias.

alij vicarij vicem.ſ.tenẽtes pᷣfatoꝝ alij pꝛimi/

cerij.alij cantoꝛes.alij ſacriſte.hi oẽs nõ ſunt
ꝓpꝛie ⁊ ſtricte loqñdo in ſtatu pfectõia.qᷓ;uis

large hoc dicatur de eis.riiij.q.i..i. Nõ eni
hñt obligationẽ ꝑpetuã ad curã ſuam. qꝛ pñt

ſine licentia ſuoꝝ ſuꝑioꝝ deſerere curã renun
ciando. et multomagis religioneʒ intrando.
Exquo oſtẽditutr ſᷣm Cho. in ſumma. ſſe. ſe.

q.lxxxiii.ax.vlti.ſtatũ religionis eſſe ꝑfecto

rem om̃i ſtatu curato.ciira epᷣalem.cum eccle
ſia pmittat tales libere etiã ↄtra voluntatẽ p̃ᷣ⸗

latoꝝ ad religionem tranſire. vt. x x.q.ij.due

ſunt. Et pᷣt quilibet in hmõi ſtatibo conſtitu⸗

tus dicere illud pᷣs. Perfice.id ẽ. ꝑfectos fac.

greſſus meos.i.oꝑa mea.quibo itur ad celum

vel infernũ.in ſemitis nus.i.obſeruatõe cõſi⸗

lioꝛum.vt continẽtie. patientie.et hmõi que
ſemite dicuntux.qꝛ ſtrictioꝛa ſunt q; vie late
mandatoꝝ vt nõ moueãtur wſtigia mea. He

ſtigia ſunt erempla derelcta ex oꝑibo que ſi le
uia ⁊ imꝑfecta ſunt cito mouẽtur.i.remouẽ
tur a memoꝛijs lvĩm. ſed ſi ſint veſtigꝛa ꝑfe⸗/
ctoꝛum opm firma manẽt in mẽtibo vvim ad
imitandũ.et ꝑ hvs gradus cognoſcitur deus a
płis. Nunc ergo de hox ſingu is aliq̃ anno⸗

tentur. Et pꝛimo de archidiaconis.

Archidiaconus ar K. .

chipᷣſbyter. pᷣpoſitus pꝛimicerius. ſacriſta. et
cuſtos.vicarius.oꝛdinarius.qui nõ ſolum eſt
epᷣus.ſed etiam et inferioꝛ eo. Et de his exce⸗
pto vltimo nõ pᷣt dari certa regula vniuerſa⸗/

is de iuriſditõe eoꝝ.ſi hñt vel nõ.et quantam
habeãt.et qͥd ſpectet ad officiũ eoꝝ.Sʒ in his
ſtatuxr magis cõſuetudini locoꝝ iq; iuri ſcnpto

Et in aliquibo eccleſũs eſt ſolꝰ archidiaconus
pꝛima dignitas poſt epᷣm.in alijs eſt archipꝛe
ſoyter ⁊ non archidiaconus. in alijs vterq; in
ahquibo eſt pᷣpoſituſ.nõ archidiaconus nec ar
chip̃ſbiter.et talis viðꝛ eſſe loco archidiaconi
vel archipᷣſt yteri in alijs eſt pꝛimicerius.De
quolibet ergo aliqua bꝛeinter. Et pꝛimo de

archidiacono. dicit Roſtieñ. ꝙ archidiconi in

aliquibo eccleſijs hñt offiaũ. et in aliquubo ha
bent iuriſditionẽ.et quid ꝑnineat ad tale offi⸗
cium habetur exna de of. archidi. c. officiñ. vbi
ðꝛ in textu. O fficiũ archidiaconi eſt euã geliũ

Zitulus

XIX

qñ voluerit lagere vel aliquibs de dia conis ſ⸗

—s

cipere. Et qñ epᷣus miſſam canit. ad iuſſionez
eius induant ſe leuite ſacris veſſibo.qualiter

cum pontifice ad miſſaʒ pcedãr. et infra om̃e
eccleſiaſticũ officiũ ꝓuidendo lectões aur re⸗
ſponſoꝛia in matrici eccleſia dare debet et au⸗
ſcultare.Et intantũ vt nullus euangeliuʒ aut
epłam.reſponſoꝛiũ vel quãlibet in ecdleſia le⸗
gat lectionem vel cantet.vvnec auſculteturab
eo.Accolitos quoq; ſipᷣe oꝛdiner.quis thuri⸗
bulum deferre.quiſue minoꝛũ in eccleſia offi⸗
cia agere debeat. Dbi dicit glo.ſuꝑ verbo. au⸗
ſcultetur.ꝙ hoc viðꝛ potius ꝑtinere ad officiũ

magiſtri ſcvlariũ. Ateʒ glo.ſup verbo nullus
dicit.incoanitus ⁊ nõ pbatus epᷣm enim vel
alium ꝓbatũ nõ auſcultabit. notoꝛia enĩ era

minatòe nõ ſunt examinanda.vt exna de ſil.
pꝛeſby.qm̃.ſᷣm NHoſti.Ethec ⁊ multa alia in

hmõi magis attendñtur ⁊ ſeruantur ex ↄſue⸗

tudine q; ex iure cõi. DNoc etiã ponii Iſidoꝛus
di. xxv.plectis. De iuriſditõe aũt archidia

con tractatur m dinerſis locis.m Yohã. an.
in nouel.ſuꝑ dicto.c.officiciũp. Primo eni ar
chidiaconus iurgia audit. vt ðᷣꝛ di. xxv. plectis

et de of. archið. ad hec.Scðo inſtituit.lxiij.di.

ſiin plebibn. et eo.ti.cum ſatis. ercio penas
infligit.vt extra de penis.c.liter. Quarto pꝛi⸗

uat de bñficũs.extra de pᷣben. Referete. Ouin

to ſubiectis pᷣcipit obſequia.vt de exceſſi.pla.
ad hec.Sexto ꝑpetuã vicariã ⁊ curam. etper

2ſequens iuriditionẽ oꝛdinariã hʒ.eo.ii.c.i.
Septimo coꝛrgit.viſitat ꝓcuratões. recipit.
ſuſpendit.excõicat ⁊ interdicit.eo.ti.manda/

mus. Sunt aũt ouedã iura que faciũt con
tiIrga archidiaconũ. Pꝛimo qꝛ nõ inſtituit.xvi.

q.vij.nullus.eo.ti.c.i.vbi ðꝛ. Sciat archidia⸗
conus poſt epᷣm ſe in ommb eſſe vicariũ ⁊c.

Scðo de paruis tm̃ cognoſcit maioꝛa refert.

vt eo.ti.ad hec.ꝑ qð patet ꝙ eſt pedaneus ꝑ⸗

uus aut nullus iudex. aut delegatus.hec o.
an. Sed Yohan. in glo. di. xxv. Plectis. q/
rens vtrũ archidiaconus habeat iuriſditionẽ?

oꝛdinariã vt delegatꝗ. arguit ad vtranq; pteʒ

nec determinar. Et addit Bar.brix. mihi viðꝛ

ꝙ ſolus ep̃ᷣus in ciuitate ſit iudex oꝛdinarius
vij.q.i.in apibo.niſi ſecus ſit de conſuetudine

p̃ᷣſcripta. eitra de of. archið.c. vlti. Aug. ant

de ancha. dicit notanda eſſe differentiã inter
archidiaconũ ⁊ archiepᷣm. Si enĩ archidiaco
nus eligitur ab vniuerſitate ⁊ cõfirmatur per

epᷣm hʒ iuriſditionẽ oꝛdinariã de ure.vt ꝓba⸗
tur di. xxv. ꝑlectis. et eo. ti. c.i.et vlti. Et ides
dico de illo qui pᷣficitur colligio vel vniuerſita

tipepᷣm dioceſis. ar. di. xci.legimus. Si au
tem pſiciamur in eccleſia ꝑ eᷣm maxime vbi
ſunt plures archidiaconi.nõ credo im hie

tneſcrrn

— =–☛
— =õ S=SSS
SñE

ntanhictgton

(Wrenicumſ

hinnlalefi
muuryins ee
htunprtt
se noͤgt⸗
Nercenſtcuma

4

—

ntinreniobten
ſuninnovel in

((npns ireaan
eterac ſolun
(uiierwoffi
o ſaleber voo⸗

Fensternaicn
faenanupck
ſrenehss
anccnenag
erſtmioknn
Etneepinulsn
leectefana
bergoistallpſe
Cefaredoeſt
Hunc; garon ptd
Pberinmaepo
lenrfurthno.,
inroͤnen Dun
Erkyegnnnent
cEnepsenieſtch⸗
turganifnec⸗
oſfocnins vien
ſeflttnſbint
lngtherel
lrmopeſb
nlcheſscueg
Ndnekber,
luctunmi

lligftddcang

onigteegen

nogrepchi
lgerdn

.

arminis
Amncte
Earenimni dn
Neis wbfnſii
MAfü hrnet
Npin

ns
ndita ert
minriten
wricami ait!
nim gain
tirinu.
cwi imarii
Prircanitinn
inidur
not
i
mungein
WM n⸗
Amnd,
Pglrnut
imritaltun
ſnmn,
niartiin
Gnmi1
vtuigtt⸗
lpol ſn

mmna
1.M/* ſ

e eſn MeNN,
n i,
4. goen

*

M

CLCa pitulum vr

furiſditionem oꝛdinariam.ſed tm delegatam.
Et tantum poterit exercere. quantũ epᷣus ſibi
cõmittit. Et ſic intelligũtur iura illa.xvi.q.vij
nullus. et eo.ti.cum ſatis.et hoc niſi plus ob⸗
tineat e conſuetudine pꝛeſcripta cui ſemper
ſtabitur. Oerum de iure cõmuni hec quatuoꝛ
videntur ꝑtinere ad officiñ archið. iurgia mi
noꝛa clerieoꝝ.e raminatio et repᷣſentatio cleri
coꝛũ ad oꝛdines.ſtallatio ſiue inductio in poſ⸗
ſemionẽ pꝛelatoꝝ ⁊ clericoꝝ pꝛeficiendoꝝ exa⸗
minatio et viſitatio prochianoꝛum.habentur

hec eo.ti.ad hec.c.i.Et cum viſitare poſſint le

gatus archiep̃us de iure cõmuni. et archidia/
conus ⁊ archipꝛeſ byter ex cõſuetudine. quid

ſfaciet pꝛeſ byter. ſiomnes hi ſemelin anno

ceclinent ad eccleſiã ſuam viſitandã. vtiq; cõ⸗
ſumetur victus eius. Sed rñdet. ꝙ viſitans
ſuppleat ſumptibo ſins.nam de verbis ⁊ men⸗
te iuris eſt. ꝙ nõ grauentur ecdleſie vltra poſ⸗
ſe. vt e cenſi. cum apłlus. Decura animaꝝ
quo ad archiciaconũ. circa quod ſi iummatim
dicitur eo.ti. cum ſatis.ꝙ archidiaconus ſine
mandato ep̃i curam ammsꝝ cõm ttere. non
pꝛeſumar etiã obtentu alicuius cõſuetudinis
Jo. an. in nouel.ſupꝑ dicto.c.ponit triplicem
inſtitutionẽ circacuram. prima eſti auctoꝛiſa
bilis. et hec ad ſolum ſpectat epiſcopum. de ex
ceſ. pᷣla...ii.et de offi. delega. ſup eo. Et inſtitu⸗
tio iſta habetur loco inſtitutõis. anteq; nec
pñtatus.nec is cui collata eſt eccleſia. admini
ſtrare debet. vt de pꝛebẽ. eum iamdudũ. quod
ſi fecerit. eus tales remouere deber. vt dep/

ben. cuin iam. niſi gratioſe diſpenſauerit. Et

hec eſt ratio huius iuris.quia cum ſine aucto
ritate epᷣi nullus poſſit intrare vel derelinque⸗
re eccleſiam. vt de renunci. admonet. NMec de/
bet quis talibo ſe ingerere.qui intrat ſine au⸗
ctoꝛitate dioceſani.ſed qui vocatus eſt a dño
tanq; aaron. vt de electi. qualiter. Et quilibet
debet intrare p oſtium qð eſt chꝛiſtus.als cẽ⸗
ſetur fur⁊ latro. vt habetur Yohã. x. et. i. q. i.
oꝛdinatõnes. Dicitur aũt ſe ingerere qui in/
trat ſine auctoꝛitate dioceſani.vt æ offi.oꝛdi.
qm̃.epᷣus eni eſt chꝛiſti vicarius. Onde cõclu
ditur ꝙ qui ſine epᷣo intrat ſpꝛeto oſtio.iĩd eſt
chꝛiſto. cuius vicarius eſt epᷣus. bñficium ec

cleſiaſticus ſibi vſurpat.viij.q.i.qui vos.et.c.

ſequenti. Et hec eſt ſumma ratio. quare talis
inſtitutio pꝛeſcribi nõ pᷣt.Eſt aũt ſcõa inſtuu⸗
tio coꝛꝑpalis que ad archidiaconũ ſpectat de iu
re cõmuni.et hec ſequitur auctoꝛiſabilẽ tanqᷓ;ᷓ
illius executoꝛiã. ar. de ſen. et re iudi. cũ Ber /
toldus.ibi de conſenſu epᷣi.Et de hoc habetur

eo.ti.ad hec.et.c.vt ntm.Eſt et tercia inſtitu⸗

tio que ꝓ collatõne ponitur.et hanc poſſet ar⸗
chi.habere de conſuetudine.vt de inſtitu.c.cũ

veniſſent. Vnde et conceſſio ꝓ inſtitutione
ponitur d offi. lega.dilectus. Sed licet confe
rat archidiaconus recipiens anteq; coꝛpali
vtatur.ad auctoꝛitatem epᷣi habet neceſſe re⸗
currere ꝓpter rõnem ſupꝛadictã et iura allega
ta.pᷣm Hoſti.Et q;uis glo.ſuꝑ verbo.obten⸗

tu cõſuetudinis.erponat deconſuetudine non

pᷣſcripta.qꝛ conſuetudo pᷣſcripta daret archi⸗
diacono poſſe cõferre curam animaꝝ. Hoſti.
iñ repꝛobat dictã opinionẽ et expoſitionẽ.et
dicit ꝙ nec etiã conſuetudo pꝛeſcripta loc ſi /
bi pt dare.loquendo.ſcʒ de pꝛima inſtitutöne
ſcʒ auctoꝛiʒabili.ſecus de tercia que pᷣt pꝛeſcri
bi. Secundã haber de iure cõmuni. Item ſu/⸗
per verbo curam. Inno. diſtinguendo de cu⸗
ra dicit.ꝙ dupliciter dicitur cura DHno modo
ſtricte ⁊ ſic eſt ptãs ligandi ⁊ ſoluẽdi in foꝛo pꝑe
nitentiali.et hec non eſt in pꝛelato qui nõ eſt
ſacerdos.di.xxi.in nouo.Alio modo large di
citur ꝓ cura poteſtas eijciendi et recipiendi in
eccleſia ⁊ coꝛrigendi exceſſus.di.xxi.S.Et ſub
hac cura ẽ excõicare.viſitare.coꝛrigere ⁊ hu⸗
iuſmodi.et hanc pñt hr̃e archidia.et alij infe⸗
rioꝛes. Sed Hoſſi. dicit ſe non intelligere hãc

diſtinctionẽ de cura. Mon enĩ poteſtas ligan

di ⁊ ſoluendi in foꝛo penitentiali pᷣt dici cura
nec pᷣm ius.qꝛ illud nullo iure cauet. nec ᷣm
naturalẽ rõnem imo omnino aliud eſt cura.
aliud poteſtas. Suli enĩhabent ilam pote /
ſtatem.qui tñ non habẽt curam ſicut ſacerdo⸗
tes nõ curati qui de licentia velpꝛiuilegio au⸗
diunt confeſſiones alioꝝ. Et econuerſo mul⸗
ti habent curam.qui nõ habent illam poteſta
tem.quia nõ ſunt ſacerdotes. Nidetur ergo
potius ꝙ cura dicatur quedã poteſtas haben⸗/
di aliques in ſubditos illis conferendo ſacra⸗
menta ꝑ ſe vel ꝑ alium. et alia faciendo que
ptinent ad ſalutem amimaꝝ vt coꝛrigendo. et
hmõi.Et hanc habet archidianus ⁊ alij pꝛela
ti curati.etiã ſi non ſint ſacerdotes. Sed ab/
ſoluere in ſoꝛo cõſcientie ⁊ penitẽtie non pñt
nec alia ſacramenta conferre ꝑ ſe. exquo non
ſunt ſacerdotes.ſed pñt lvc alijs cõmittere qͥ
ſint ſacerdotes. Atem in.c.arhidiaconus eo.
ti. dicit Jo. an. poſt Innoc̃.ꝙ ius ↄmune eſt
ꝙ archidiaconus etomnes pᷣlati iuriſditionʒ
babentes ab epis ex collanoone vel cõfirmatio
ne officioꝝ vel dignitatũ ad quas aſſumuũtur
ſunt iudices oꝛdinarij.et pũt excõicare.xi.q.
i. MNHemo.et hoc niſi ſint mulieres.de pe.⁊ re.
noua.et qð vicitur in hoc.c. archidiaconus.
ſcʒſꝙ non poteſt excõicare.intelligitur vbi eſt
contraria cõ ſuetudo que dat iuriſditionẽ.wi.
quia nõ woſſunt excõicare eum ſolennitate il⸗
la que habetur.xi.q.iij.debent.iqꝛ illud eſt eꝑi
ſcopi ſoluʒ.Dicit enim ꝙ pꝛelati qui habent
P ui

Litulu

iuriſditionez tm̃ a collegijs vel alis q; epiſco⸗
pis excõicare non pñt. cet alłs iuriſditionem
babeant. qꝛ ptatem excõicandi concedere nõ
pᷣr niſi ep̃us.xxiiij.q.iij coꝛripiantur.n iſi col/
kan in eligeret auctoꝛitate epi.vel ab co con⸗
firmaretur. vt dictũ eſt. Sciendũ iñ ꝙ pꝛela⸗
ri relgioſoꝝ pꝛecipue exemptoꝝ cum habeãt
auctoꝛitatẽ ſeu iuriſditionẽ quaſi epiſcopaleʒ

in ſubditos ſuoſ tales pñt excõicare ſubditos

awſtolica eis conceſſoꝛum.

archidiaconi ha K.ij
henteraminare ꝓmouendos ad oꝛdines vlpᷣ
ficiendos in eccleſijs.in.c. ad hec.eo.ti. Dbi
dic Yo. an.ꝙ ex hoc patet.ꝙ nec beneſicia nec
oꝛdines conferri debent. nmiſi fiat diligens ex⸗
aminatio.Et dicit Poſtieñ.ꝙ archidiaconus
lvc faciet.ſcʒ examinare.mſi ſibi ex cauſa ab
epᷣo interdicatur.poterit etiã epᷣus er alios ad

ſuos ex auctoꝛitate ſuoꝝ pꝛiuilegioꝛuʒ a ſede

inngere.qui ſqʒ ſimul cum archidiaco erami

minent ſicut ⁊ iterũ examinare.Et dicit glo.
ſi ꝓmoueat indignum q;uis videatur epi/
ſcopum non puniendũ in ꝓmouendo indi⸗
gnum. ſſed archidiaconus qui examinat et re⸗
pꝛeſentatepᷣo indignuʒ.ar.di. luij.ſi ſeruus.
iñ non ſic eſt.qꝛ tenetur de fſacto eiue qui exa
minat eum mandato eius fiat. Eiin ſoꝛte exa
minatoꝛ talis qui ſcit wriſimilirer iſᷣm men⸗
tiri.vt de pigno.ſignificante. Sic etiam dicũt
Inno. et PHoſtieñ.qꝙ ſi cõmunis opinio ſit de
bonitate archidiaconi excuſetur epus. Ideʒ
viðe dicendũ qñ nõ ꝑ archidiaconũ ſᷣe ꝑ alios
conſueuit fieri examinatio. et videtur intelli/
gendum nõ de bonitate ſimpliciter ſeʒ vire. ſʒ
de bon itate.i.idoneitate ad talem examinatõʒ
vt ciat in quibo ſit examinandus. et fideliter

ꝗgat.Et fi aliquis oꝛdinatur ſine titulo. dicit

glo. ꝙ tenebitur ei ꝓuidere ſcʒ de victu ſi ex le
nõ habeat eraminato: qui pñtabit eum. ꝙ ſi

non eſſet ſoluendo.tũc tenebitur ei ep̃ᷣus ne

contingat eum mendicare in oppꝛobriñũ oꝛdi

nis clericalis. deb bar enĩ pꝛius vigere epiſco/

pus laltem quis.a quo.et ad quẽ titulum pꝛe⸗

ſentaretur. de eta. et qualit᷑. oꝛdi. accepimus.

Sed ſi acchidinconus fecit aliquẽ ſcribi ad ti⸗
tulum ſui patrimonij oꝛdinandum ⁊ apparet
lllũ non hr̃e patrimoniũ vel minus ſuſticiẽs

ſi archidiaconus fecir loc ſcienter. agetur pꝛi⸗

mocõtra eum qui fuit in wolo.ſcdo cõtra epi⸗
ſcopũ qui ſun in culpa.qꝛ wolus pꝛernderat

culpe. fl. ad. l.aquił.item ſi obſtetrix. Eec ob-

ſtat e xceptio de colo oꝛdinati.ad cuius inſlan⸗

tiam ſaciũ eſt. Hoſti. tñ placet.ꝙ imputetur

illi qun mentitus eſt. er ideo ipſe ſibi querat vi
ctum. di.xci.c.clericus.Et ꝑ hoc ſubtrahetur

—

68 XrfX

multis mavria dcipiendi.qni mentiendo fa
cerent ſe oꝛdinari vt ab ipᷣig ſuſtentarẽtur o⸗

dinatoꝛe velexaminatoꝛe. Alli vero ain faci⸗

unt ſe ꝓmoueri ad titulum pauptatis ſue vt

mendicantes.illã ſequantur. In eodem.c.

ad hec.dicitur. ꝙ decani rurales de conſenſu

archidiacomi p epᷣm inſtitui ⁊ deſtuui debent.
Pbi dicit Joh. an. ꝙ melius eſt vr intelligat

lvc ſᷣm ↄſuerudinem francie.vbi inſtituũtur
Pepᷣm ⁊ archidiaconũ taleſ decani ad exequẽ

da quedam offica eis cõmunia. et inſtiruun/

tur ad tempus. Ergo vbi nõ eſt talis cõſuetu/

daa. vc nõ vendicat ſibi locñ pm Inno. O ſi

nõ poſent concoꝛdare.ſcʒ epᷣus et archidiaco⸗
nus in inſtitutione vel vſtitutõe aliciius nil
agitur cum vnus nõ poſſit ſine altero.de offfi.
delega.c.cauſam.mſi cõſuetudo haberet con⸗
trarium. Alij dicunt nominatũ ab epo habe/

re locum cum auctoꝛitas eius ſit pꝛincipalis

et archidiaconi ſit qualis vicaria. In.c. ſigni
ficaſti ſummatim ðꝛ. ꝙ archidianũs non dat
l̃as cõmendaucias ad oꝛdines ſuſcipiencos
qð intelligit glo. cum epᷣus eſt pũs. ſq; in dio⸗
ceſi.nam ſi eſt abſens.et neceſſitas vel vnli⸗
tas luadeat oꝛchnandoꝛũ poterit eos alijs epi
icopis pꝛeſentare.et ſic lias dare cõmendati

cias.qꝛ eo abſente ſupplet vices eius.eo.ti.c.

i. Dicit etiã NHoſti. ꝙ generalis vicar us ep̃i.
cui aliquis de ſpecialibo caſibus cõmiſus eſt.
i clauiula generali kcpo ſſet. vt de of. vicaf.
c.ij.li.vi.Sed in pꝛeſentia ep̃i qui ſicgeneia⸗
liter cõmiſit ſine ipᷣius conſciẽtia.nõ debet ve
expedire.de offi.lega. volentes.

De archipꝛeſt yterisvÜ· Capitulum. vij.

E officio archipre⸗

ſ vyteri. Archipꝛeſ byter ſciat ſe ſub
icere archidiacono et eius pceptis
ſicut ſui epᷣi obedire.de of.archip̃ ły. c.i. Obi
Dicit glo. ꝙ q;uis archipꝛeſ byter ſit mnaioꝛ ar⸗

chiciacono oꝛdine. qꝛ ille pꝛeſ byter. iſte dia⸗

conus.tũ adminiſtratõe ſeu dignitate archi⸗
diaconus eſt maioꝛ.vñ ei ſubijcitur vt patʒ in
iſto. c. v bi dicit Jo. an. in nouelł. xſt Inno.
ꝙ loc eſt verũ archipꝛeſ byterũ ſubeſſe. achi⸗
dia.vbi ſic eſt de cõſuetudine ⁊ in his queſpe⸗
ctant ad officiciũ archidiaconi de iure vel de
ↄſuetudine· In aliquib aũt eccleſijs vbi nõ
eſt archidia.ſed archipꝛei byter. vel Pwoſitus

tm loco archipꝛeſ byteri. tũc archipᷣſt yterum

talẽ vel pᷣpoſitum vitra ea que ſunt ſui offien.
de quib dicetur in ſeqñti.5. ptinent etiam ad

eum que dicũtur de archiqiacono. ꝓut haber

6

ecligpiten
tlliſtoſtenne

ſfonnsoſteen
gei gianaerbse
cöeciurvrmni
itgt.etiſ
ſonenotnaräk
neginntala.
glenntſet f
noeowesne
ealss uudheli
Uelmnarinondh
dareyk vetoßy
Crttaniniſan
logleretuni⸗
Fichintmner
nkofiarhe
“
Dcherhhan
ſheronnc
Naepnrtegi
Proneſearnen
tennioe
leniönepreit
mnolhmmerht
Eelggrauun
Ciwnilſlen ah
ſinptsuntchr
Geteenociac
(tenetninare
blilesetcef
neſuſtusdr
ſuonneren
ifnnggtn
tgcint
ltennſt
vnen
Gunke
hto e

Müen
idiſe
N

na
Amnr dee
önnden
Ntrrehie
Hine nn

—

SS
Geöiat
Mrmöetir
pitſreimng,
fitifune, *

ðs
e ſr⸗
W Ws r⸗
. Wihn

% 4 * .
AEIEE
2 1
E N eſee
. .
Wcere 4
„ 66. .
4 e. e
* (Aesde
eſereevte er
. 4
3. .
8
8 mg
Ne er ed
e NH
fe. No
tre 1 ſeene
rimnchggie
ſa e e
rscncchaNEN

. 4—1
. ſrme

frommn

nbN N

õ
hatatien,
gaclen iis

Nunn

—

Capitulum

conſuetudo loci.qᷓ in hmõi dat isriſditõnem

q;uis non ita erpꝛeſſe habeatur de iure de iu/

riſditõe archipᷣſ byteri ſicut de archiðö.

Q archidiaconus j.

noõ habeat iuriſditionem niſi de cõſuetudine.
multa wonit et cõtra. Jo. an. in nouelł. ſuꝑ

c. dilecto. de offi. archið. demũ ſic dicit. Nota
m Hoſti. ꝙ quedã ſunt oꝛdinis epiſcopalis.
quedã epᷣalis auctoꝛitatis. quedam ſumplicis
epalis iuriſdirionis.quedã certi officij. Et
pꝛima que.ſ. ſunt epᷣalis oꝛdinis. vt oꝛdinare

cõ ſecrare. ↄciliare. dedicate. chꝛiſmare ſiłia.

„

que colligi pñt.extra de elec. in.c.ꝙ ſicut.non
p̃t aliquis inferioꝛ epo acquirere eriã obtentu
alicuius ↄſuetudinis. di. lxviij. q;uis. licet ali
qui aliqua er his exerceant. vel qꝛ a iure hoc
cõceditur vt in abbatibo.d eta.et quali.cũ cõ⸗

tingat. vel ex ↄſuetudine appꝛobata ꝑ papaʒ.

ſicur notatur e pſ byteris.cardinalibo c ſup.
negli. pꝛela.c.i.vel pape pꝛiuilegio. vt di. xcv.
pueninit.ſed inferioꝛ papa hmõi minoꝛi. id ẽ
nõ epo delegare non pt. Quedã vero ſunt
ep̃alis auctoꝛitatis. ſicut cauſas criminales
vel matrimoniales audire. nõ dicit ſentètias
dare vt vitet oppoſitionẽ. de qua haletur. de
elec. tranſmiſſam. Indulgentias ↄcedere. et
quo ad exercitiũ adminiſtratõnis eceleſiaſtici

bpyiſicu inſtituere. 2 deſtituere ſiłia. de quiby

nota, de offic. archið.ad hec.et ſi qurñt. alia
repiri que eps ad tꝑs cõmittere pffit. vt no.
e offi. archi. ſignificaſti. In ppeiuum vero a
ſubiecto ↄtra epm nõ ponunt acquni niſi per

pape pꝛiuilegiũ. vel conceſſionẽ epi cum pᷣſcri

ptione ſecuta. et ſic intellige de exceſ.pꝛela. ac⸗
cedentibo. vel ex ſentẽtia axbitrij ſeu alia con
uentõne pꝛeſcriptõe firmata. extra de pcrip.

cum olim. et pᷣm hoc ſine calumnia poſſet in/⸗

telligi de auctoꝛiſabili inſtiturõe.extra de inſti.
cũ veniſent.als cõſuetudo nõ ꝓdeſt.ſᷣm no⸗
tata. e offi. archið. cum ſatis. Quedã ſunt
ſimplicis iuriſditõis. ſicut viſitare. coꝛrigere.
coercere modica coertõe. cauſas minoꝛes au⸗
dire ⁊ terminare. et quedã alia.qᷓ in viuerſis.
c. habentur. Et in his putat Archiõ. quo ad ꝑ
rochiales eccleſias minoꝛes titulos eſſe vica
rium ep̃i. de of. archið. ad hec. vbi papa de iu/

re requiſirus de iure rñdit. Oaioꝛũ aut ofir

mationeim exercere nõ debet incõſulto epᷣo. ni

ſi plus acquiratur. de elec.dudũ. QNec iſta vi/
cariaextẽditur ad maioꝛes titulos.vt abbatie

et cõuentualis eccleſie niſi ꝓ ↄſuetudinẽ lvc

acquirat. vt de offi. archi ð. dilecto. Caueat er
go eps ne hac vicaria pmittat archidiaconũi

tanto tpe vn ꝙ ↄſuetudinis preſcriptio ſit cõ

VII

pleta. argu. de elec. cumana. Interim eni p̃t

ipᷣm et in his qñcune; vult eum ſit eius vica/
rius phibere. Quedam vero ſunt certi of/
ficij.ex quibo ⁊ quo ad abbates ⁊ alios alhqua

de iire cõmuni ad archið.ꝑtinent.de quibus

in. c.ad hec.de of. archið.hec Yo. an. Et de ar
chipꝛeſbytero etiã dici poſſent. que de archi⸗
diacono qñ loc habet ↄſuetudo pᷣſcripta.⁊ nõ
eſt ibi archidiaconꝰ in tali eccleſia. NMotat eti
am ibi Jo. an. ꝙ vbi conſuerudo eñ iuri con/
traria vel eccleſijs oneroſa.nò eſt extendenda

vt de conſuer.c.i.neq; ad alia iura. vt de pꝛe⸗

ſcriꝑptio. Ruditis. neq; ad alias eccleſias vel
pſonas. xij.di.omnia. Si vero cõſuetudo ſit
laudahilis ⁊ rõ nabilis ⁊ ſuꝑ re conceſſibili.q̃
le eſt ulud ꝙ archidiaconus habeat iuriſditi⸗
onem in monaſterijs.et que a mre nõ impꝛo/⸗
batur talis cõſuetudo eſt toleranda. imo ſer⸗
uanda et extendenda ad alias eccleſias.nõ di

co ad alia iura di. xi. in his.et extra de cenſi.

ſopite. Er hoc intelligas.ſi maioꝛ ꝑs eccleſiaꝝ
rel pſonax eiuſdem loc ſeruet.qð non ſolum
de eccleſijs ullius dioceſis:ſed eriã euſdem p/⸗
uincie eſt ſentiendũ adeo ꝙ ſi certũ ſit aliquã
eccleſiam illam conſuetuchnẽ nõ ſeruaſſe co⸗
gi poteſt ad eam ſeruandũ umpoſteruʒ. q eſt
verum ꝙ pñ̃t cogi.niſi habeant contrariã cer
tam laudabilem conſuetudinẽ pꝛeſcriptaʒ. vt
de cõſue.c.fi.et diſt.xij.illud. vel niſi illi ꝓ ea
aliam ↄſuetudinẽ halxant. di. rij.illa.Alij tñ
aliter dicũt.que ibi potes videre.
§F. lij.

De officio archi

preſ byteri in vꝛbe ſic dicitur.eo.ti.Officium
archypꝛ eſbyteri conſtar.quando ibi pꝛeſul de⸗

fuerit vice eius officium inc vare. benedicti⸗

ones pꝛeſ byterales in eccleſia dare. miſſam

quando voluerit cantare. vel de ſacerdonbus

inuſſerit. Quando vero epiſcopus miſſam ca⸗

nit. debet pꝛecipere ſacerdotibus. vt induant
ſe ſacerdotahbus veſtibo ſacris et qualiter ad
miſſam pꝛocedant. debet emm precpere cu⸗
ſtodi eccleſie.vt in ſacrario euchariſtia ichꝛiſti
pꝛopter infirmos non deſit. debet infirmis
prouidere.et pꝛouidendo pꝛecipere ſacerdoti
bus.ne foꝛte ſine conſenſione ei communica⸗
tione coꝛwoꝛis chriſti et ſanguinis moꝛiantur.
Confeſſiones eoꝛum quia foꝛis veniunt reci⸗
pere cum omnibus ſacerdotibus.et exinde p

pꝛouiſionem pontificis magnam illis deber

adiibere curam. ad chꝛiſtianos quoc facien
dos et baptiſandos infantes. et ad ſuccuxren
dum ommia a ſacerdonbus per inſſioneim illi
us fiant. hec eo papa de officio archipreſ by

teri. De his etiamihabetur diſtinct. xxv. per⸗

lectis. circa fi. Et dicit ibi glo. ſuꝑ verbo. ſine

Litulus

confeſſione. ꝙ ſi gilpa vel negligentia pꝛeſpy

teri moꝛiatur infirmus ſine cõfeſſione. reus
erit aĩe illius.xxvi.q.vi.ſi pᷣſ by. Atem ſuper

vbo a foꝛis veniunt. dicit.i.extra ciuitatẽ. Et
eſt arau.ꝙ quilibet de epiſcopatu pᷣt ſacramen
ta recipe in maioꝛi ecdleſia.quod verum eſt.
gr. di. l. in capite. Quod autẽ dicitur de peni.
di. vi placuit.qꝙ epᷣus nõ debet reciꝑe parro/⸗
chianum alterius ep̃ᷣi nõ eſt contra. qꝛ nõ re/⸗
cipit ꝓrochianum alterius ſed ſuum. qꝛ oẽs
de dioceſi pñt recurrere ad archipꝛeſ biterum
maioꝛis eccleſie.vt hic dicitur. Super verbo.
cum omnibo ſecerdotibo. dicit Yohã. an. i. et
omniũ ſa cerdotũ,qꝛ et ipſi ſacerdotes archi/
pꝛeſbytero confiteri debent ſcõm Inno. vel
ſcvᷣm Hoſti. hoc intendit.ꝙ ſi ꝓpter multitu
dinem non ſuffſicit archipꝛeſ biter ad confeſſi⸗
ones audiendas.alus ſacerdotibus cõmittit.
ad hoc.c.i.eo.ti.Et nota ſclöᷣm eum.qꝙ vbiis
oui curam habet non ſufficit ad ſacerdotalia
erxequenda. alis ſacerdoribus cõmittit. ouod
eſt verum vbi neceſſitas imminet. vbi ſcilicet

nec per ſe ſufficit. quo caſu cõmittere poterit

exinde AInnoc, id eſt poſtq confeſſionem au
dierir. vel de ipſis peccatoꝛibo pᷣm Hoſti. Sed

IAnnoc.exponit de veregrinis et ſacerdotibus

Herearini enim plus ceteris indigent. ꝛ ibi
non habent notos. De ſacramentis conſun/
daretur eccleſia. ſi ſine ſacramentis decederẽt
Hotat etiã hic NHoſti.quemliber habere tres
qui pꝛeſunt anime ſue.panpam cum ſiis vica
rũs.vt legatis penitentiarijs curie. priuilegia

tis in lvc vt mendicantibo. ſed cum certa foꝛ/

ma epiſcopum cum ciuitatenſi archipꝛeſ bite
ro in lvc eiuns vicario ⁊ curatum.de veni. et re.
omnis. Dicit tamen ꝙ ſine ſpeciali commiſſi
one eniſcopi arcchipꝛeſ łvyter in caſibus reſer⸗
uatig epiſcow non abſoluet. quod verum cre
dit Yo. an. de pe et re.c.ſi epiſcopus.libꝛo.vi.
Atem dicit Jo. an. ſuper. c. miniſteriũ.eo.
ti. Mora vicarium poſſe dare vicarium. quod
in voluntaria iuriſditione locum habet. et cõ
tentioſa non. nec in delegaris locñ hahet. niſi
ſint dati a pꝛincine.vt de offi. dele. ſup queſtio⸗
num. Boff. Dicit etiã Yo. an. ꝙ ſolenni⸗/
ter penitenetes ſunt inſames. vnde ⁊ oꝛdina/
rij non poſſunt.et hoc non accidit ratione pe⸗
mitentie ſed rõne criminis publicati per peni⸗
tentiam.als ſi crimen ſit occultum et penitẽ
tig occulta.non infamat.ſed renouat ⁊ emen
dat. di. l. ferrum. Anfamatur ergo talis. tum
qꝛ publice verberatur qñq; nudus ince dẽs.tũ
quia crimen ſuum per ſententiam penitentie
publicauit.iij.q.vij.S.poꝛro.als ſi ſentẽtia nõ
pꝛecedat. ſo lus ictus fuſtium non infamat.
Et ꝑ hoc patet eos errare. qͥ iudicãt infame

XIX

. 2. „ aN . . „⸗ .
qui ex deuotõe ſuſcipiũt officiũ publice pnĩe.

De archipreſ bytero ſ. iij.

rurali ſic dicitur.eoð.ti.c.fi.vt ſingule plebes

archipꝛeſ byterum habeant per aſſiduam er⸗
ga populum dei curam.qui nonſolum imperi
ti vulgi ſollicitudinem gerat.verumetiã pꝛe⸗
ſbyteroꝛum qui per minoꝛes titulos id eſt ec⸗

cleſias habitant. vitam iugi circumſpectione
cuſtodiat.et qua vnuſquiſq; induſtria diuinũ
opus exercear.epiſcopo ſuo renunciet. NPec
obtendat epiſcopus non egere pplebem archi
pꝛeſ bytero. cum ipſe eam gubernate valear.

quia et ſi valde idoneus ſit decet tamẽ vt ſua
onera partiatur.Et ſicut ipᷣe matrici pꝛeeſt ec
cleſie.ita archypꝛeſbyteri pꝛeſint plebibus.vt
in nullo titubet eccleſiaſtica ſollicitudo. Cun⸗
cta tamen ad epiſcopuʒ referant. nec aliquid
contra eius decretum oꝛdinare pꝛeſumant.
hec ibi.er ſynodo rauennate. vbi dicit glo.ꝙ.
c.pꝛecedens loquitur de archipꝛeſ t ytero ciui
tatis.iſtud autem de archiepꝛeſ bytero rurali
qui in tuſcia communiter dicitur plebanus.
alubi decanus. Glo.ſuper illud. Sicut iſtud.

non notat omnimodam ſimilitudinẽ ſed ali/

qualẽ.qꝛ aliter pꝛeeſt epiſcopus ſuhditis ⁊ cñ
alia poteſtate qᷓ; archipꝛeſ byter. Blo. ſuper il

lud.ad epiſcopum reſerãt pꝛeter minoꝛa.que

ipſi archiepꝛeſ byteri determinare poſſunt cũ
habeammedinariam iuriſditionem. vt de offi.
oꝛdi. c.eeen ab eccleſiarum. Ntruin au/
tem tales archipꝛeſ byteri ſeu plebani habe/⸗
ant auctoꝛitatem inſtituendi ſeu confirman
di pᷣſentatos a patronis in eccleſijs. que ſunt
ſub ſuo plebanatu. Certum eſt ꝙ de lure co⸗/
muni non poſſunt.ſecus ex conſuetudine pᷣ⸗

ſcripta ſicut accidit in archiepiſcopatu foꝛen

tino.qui per accumulationẽ hoc poſſunt vter
q; enim et archiepiſtopus er archipꝛeſ by⸗/
ter rnralis ſeu plebanus poteſt confirmare pᷣ
ſentatum ſibi. et ad quem pꝛimo recurritur.
ille expedit. Cum antem a plebano confirma/
tur quis in eccleſia curata.vtrum requiraturx
commiſſio ſpecialis quo ad curam populi per
epiſcopum. vide ſupꝛa in. c.de cura.

De primicerio ſeu cantoꝛe.
Capitulum octauum.

CE dofrficio primiceri
qui ⁊ cantoꝛ ðꝛ ſᷣm Hoſti.vt pnimi
cerius ſciat ſe eſe ſub archidiaco⸗
no ſicut et archipꝛeſbyter. et ad eius curam
ſpecialiter pertinere.vt preſit in docendo di⸗
aconis vel reliquis gradibus ecclefiaſticis

e nleßo d
lmſnſind
W r,i

Nichenverüen

eitgoröinnent,
cnindifſtrot
(Awernitcuſ

dnchrnncn
Wanagetter
Waräkhan
gene einne
Alejonigtun
noarhiſvßre
ſuenncoin cn
guaſipeimusn
chmnablense
gewelemdtoe
us di, trv e⸗
lenplodeipein
ron. ſelenzar
Nbveoffteigz
enarſcence⸗
nuuſbettebco
nnſfmnenirb⸗
ſiiſunliain
Gligidicca
0hennqun
rniperal
Rümnnne?
Eiceuvyi
lismiain
diuntnn
sfrene

thememnahe⸗

—

*

K... 1,

P

Arherenmn

4 1

G. M. 1 Lt

oc neee
WCi
. 2ê1

Eir

mirimnmn
kirm. Aun

4 * 1
ee 6) e NN
42 5

4 4
Wen EN.
ſree
—
— 4
n.

, t,
iſta
rridon,

⸗

6

7

apitulum

in oꝛdi ne oſitis. vt ipſe diſcipline . cuſtodie

buse redditu/
rus coꝛã deo. vt et ipe diaconib wnet electio
nes ad nocturna officia ⁊ de ſingulis ſtudium

inſiſtat. ſicut p aiabus eoꝝ eſt rõer

habeat.vt in quacũq; re capacem ſenſum ha

bens. abſq; vlla vacet negligentia. aut a quo

ipe iuſſerit. of. primi. . vt pnimicerius. glo. P

ſiupple ſtatuimus. glo. ſuꝑ verbo diaconis nõ
eſt cõtra qð oictũ eſt ſup̃ de offi. archidi. c.offi⸗

„

cium. qꝛ.iſta.c. loquũtur m diuerſas ↄſuetu

dines eccleſiaꝑ variaꝑ que in hmõi ſeruande

»

ſunt. An aliqᷓ eni hoc facit archið. in alia pri/⸗

micerius. vel pᷣt dici. ꝙ ſi habetur de primice
rio. ꝙ hoc ip̃e pꝛimicerius facit ad mandatuʒ
archidiaconi. vel vt vicarius leius ſiłiter ſde

cõmittendo lectões in choꝛo ⁊ alia hmõi.ſtan

dui eſt con ſuetudini eccleſie quis illa faciat
archidiaconus vel pꝛimicerius vel alius. glo.
ad eius curã er lvc verbo.et exr illo ꝓ aiabus.
viðꝛ. ꝙ pꝛimicerius iuriſditionem habeat.ꝑ
ſoc tã non excluditur iuriſditio archidiaconi

rönem redditurus. Doſti. ſi nõ monuerit vel

G

inſtru xerit ſubditos. velſi nõ punierit delin/
quentes.vel epo denũciauerit. haber enĩ o⸗
qinariam iuriſditionẽ in his que ſibi cõmiſſa
ſunt. of. oꝛ. cñ ab ecdleſiaꝑ. ̃m Innoc̃.qð

Dicit Hoſti. verũ eſſe de cõſuetudine.nã de iu

re ſcrioto nõ inuenitur.ꝙ talis habeat coerti⸗
onem. imo cõſiſtit offici ſuũ circa diſaplinã

igd eſt coctrinã ⁊ cuſtodiã ⁊ circa officia querit᷑.

et de negligentia obligatur. capacẽ ſenſum. i.
multa recipientẽ ⁊ retinentẽ. vacet.i. intẽdat
vel operã det. hi aũt ſe debent hre. vt vno deſi⸗/
ciente alter immediatioꝛ in dignitate ſu pple
at. epo archidiaconns in his q̃ pt. archidiaco
no archip̃ſbyter. et ſic de alijs.niſi ſit alia con
ſuetudo ini cõtrariũ. Et dicituxr pꝛimicerius
quaſi pꝛimus in cãtu velpꝛimus in choꝛo.qui
cum abſens eſt eius officiũ ſupplebit qui ei le⸗
ge vel eruditõe ꝓrimus eſt de quo etiã Aſido
rus. di. xxv. ꝑlectis. Et nota ꝙ cantoꝛes in
templo dñi pꝛimũ inſtiruit dauid.qui ex filijs
aaron. ſ. eleaʒar ⁊ ythamar elegit deputãdos
ad loc officiuʒ. Et ledecim familias elegit ex
eleaʒar deſcendẽtes.et octo ex ythamar oꝛtas
et qualibet hebdom ada ꝑ ſoꝛtẽ trahebãtur.qᷓ
miniſtrare debebãt in tẽplo dñi ad laudẽ dm̃i.
id ẽ q̃ familia. in qua familia vnus erat pꝛin⸗
cipalis.qͥ dicebatur pꝛinceps ſacerdotũ. et ſe
cu habebat quiliber hoꝝ.xij.in adiutoꝛiũ.vt ha
betur in.i.paralip.xxiij.et.xxiiij.c.vnde et de
ʒacharia parre
ce. i. ꝙ erat de vice abia que erat ex illis fami⸗
lijs.xxiiij.et ſoꝛte exijt.vt incenium poneret.
ſcilicet in templo in ſancta ſanctoꝛuʒ vt ſum⸗
mus ſacerdos.

JYohãnis baptiſte legitur Lu /

VIII

De officio cantoris . . ·
dicit Aſidoꝛus li. ethymologiaxꝝ.et habetur.
di.xxi.c.i.c.cderos.Cantoꝛvorcatus eſt.q vo⸗
cem modulatur in cantu. DHuius duo genera
dicũtur in arte muſica. pᷣcentoꝛ et ſuccentoꝛ.
ꝛecẽtoꝛ q̊ vocẽ pᷣmittit in cantu. Succentoꝛ
qui ſubſeqñter canendo rñdet. Concẽtoꝛ aũt
qui ↄſonat.qui aũt nõ ↄſonat nec cõcinit.nec
cõcentoꝛ erit.et di.xxv.plectis dicit.ꝙ ad pꝛi

— —

miceriũ qͥ ałs cãtoꝛ ðꝛ ꝑtinet oꝛdo ⁊ modus
pſallendi in clvꝛo ꝓ ſolennitate ⁊ tꝑe ⁊ imr̃i⸗
culas facere.ſ. p officijs faciendis in eccleſia.
Et q;uis pauca habeãtur m iure de modo agẽ
di ſe in hmõi officio.multa tñ ponit magiſter
VHmlertus in li. de of.oꝛdi.q̃ ↄueniũt tali offi⸗
cio.Oñ aliq̃ vonemus.etſi neminẽ ſub pecca⸗
to obligẽt. Et vbi etiã in aliqua eccleſia eſſet
aliqᷓ ↄſuetudo in ↄtrariũ non dico abuſio vel
coꝛruptela. ſz ↄſuetudo qᷓ appareat rõnabilis
illa ſeruãda eſt. di. xij.de his. Officiũ cantoꝛis
eſt dare operã. vt totũ officiũ bñ coꝛrectũ ha /
leatur in eccia. Pertinet ad eũ libꝛos eccleſi
aſticos.ſ.quoꝝ eſt vſus in diuinis officijs coꝛ
rigere diligenter in eantu ſeu nota in verbis
ſeu punctatõnibus ⁊ accentibo ⁊ hmõi.vel ꝑ
ſe ſi ſcit. vel per aliñ ſi neſcit.libꝛos ipᷣos mun/

dos tenere ⁊ aptatos in cooꝑturis ⁊ ligaturis

et male tractantes repꝛehendere. vel apud
maioꝛes accuſare.rubꝛicas que officium pꝛo
tempoꝛe oꝛdinant.ſepe videre et menti hace⸗/
re.et ꝓcurare.qꝙ habeatur armariũ.i quo li
bꝛi de cvꝛo reponãtur cum eis nõ eſt opus.li⸗
bellos ꝓceſſionales. cum hventur operari
fratribus in choꝛo diſtriouere.et quando oc/
currunt aliqua officia difficilia ad cantanduʒ.

congregare iuuenes ⁊ minus ctos. vt ꝓui⸗/

deant.ne fiat ↄfuſio in officio in legendo vel
cantando. vel ceremonias ſeruando. NHotare
per tapulã vel aliũ modũ qui faciãt hebdoma⸗
dariã ⁊ miniſtrãtes in altari ⁊ ſine acceptõne
pſonap ſcribãt ad officia quoſcũq;. Cales tũñ
qui roſſint et ſciant ea apte facere. et multo⸗
magis in feſtis.quando magis populus con⸗
curtit ad officia. et ꝙ aliqui non minus gra/
uentur.et alijs nimis parcatur in officijs. ſed
equalitas poꝛtõnalis ſeruet᷑.⁊ cũ tenetur ad

* .

aliqð officiũ ⁊ nõ pᷣt illud exercere.deberalte⸗
ri cõmittere. vel cantoꝛi nonficare. vt poſſit e
altero hoꝛa congrua pꝛouideri. Cantoꝛ deber
manere in choꝛo xtro et in pꝛima ſedẽ infe⸗

rioꝛis choꝛi. Poteſt tamen cũ opoꝛtuerit mu/

tare ſedem ꝓ exercitio aptioꝛi officij ſui. ali
quando etiã ad choꝛum ſiniſtrũ accedere. An
officijs ſolennibo feſtoꝝ in mmedio choꝛi debet
inciꝑe cũ ſuccentoꝛe vel ſine.ᷣm moꝛẽ patrie

.— ₰

Litulus

Et diſcurrere cinn erpedit ꝑ chꝛũ ad excitã⸗
dũ frẽs ad cantandũ vel repꝛimendũ diſcoꝛ/
dantes. De nouo veniẽtib in ſedibo cõgruis
collocare ſᷣm gradũ ſuum.dignioꝛes ꝑſonas
neran ſe in loco abiectioꝛi ſtrahere ad locuʒ

noꝛabilioꝛẽ ⁊ ſuꝑioꝛẽ.Et ecõtra abiectioꝛeſ

ſe rvonẽtibo in ſedibo dignionbo ad loca hũilio
ra reuocare.vꝛbane iñ.Ad ipᷣm ſpectat operã
dare. vr cantãtes vel legẽtes in chꝛo ↄcoꝛdẽt
in pauſis in incvatõe ⁊ terminatõe⁊ nota ⁊
ꝓtractõe ⁊ mittere alis de vno clvꝛo ad aliũ

m ꝙ eſt neceſſariũ ꝓ tꝑe.ld cantoꝛem ſpe/

ctat nouos ſacerdotes inſtruere circa miſſas.
et de adiutoꝛe vel inſtructoꝛe eius ꝓuidere.q̃ᷣ⸗
uſq; ſufficiẽter ſit edoctus. Et ſiłr alios de no
uo oꝛqnatoſ in diuerſis oꝛdinibo.vt cãtu ⁊ ce

remonũs ſeruẽt qð ſcriptũ eſt vel ↄſuerũ.ne

diſcrepẽt ab alijs ꝗõ freqñter accidit circa ce⸗
remonialia. ⁊ cũ eps celebꝛat ꝙ tales wpynant᷑
adofficia in ſeruiẽdo ei.qͥ decẽter ⁊ oꝛdinate fa
ciãt ꝗ fieri opoꝛtet. Et cũ fuerint dicende aliq
oꝛões ſpã les vltra notatas.vt ꝓ pace vel in/
ſirmis.vel aliq̃ miſſe votiue vel anniuerſaria

ie uxl ſacrſta ᷣm ꝙ magis ↄſueuit.notificet

hebdomadario vel alijs ſacerdotibo qͥ hñt hec
dicere.vadat etiã ad ſacriſtiam vel mittat ali⸗

quẽ ad videndũ.ſi ſunt ꝑati miniſtri ad ſolli/

citan dũ eos. ne clvꝛus habeat expectare. Dʒ

eelſſe aſſiduus in clvꝛo ⁊ pᷣcipue cũ hebdomada

rra eſt exchoꝛo dextro quẽ potiſſime hʒ dirige/
re.Pcimus ergo clvꝛũ intret.et vltimus exe
at niſi nece Mtas vel aliud vꝛgeat. Excitet wꝛ/
miẽtes. incqtes toꝛpentes ad pſallendũ ⁊ can/
tandũ.aliqñ vocet ad hbꝛũ pᷣcipue in feſtis.vt

minus errẽt.antiplonas iniũgat inchoandas

in choꝛo ſuo.ꝓut videbit vel ſᷣm ↄſuetũ a ſu⸗

perioꝛibo vel inferioꝛibo inc vãdo.vt vnicuiq;

leruetur honoꝛ ſuus.d ipᷣm ꝑtinet᷑ intona⸗
nare pſalmos ⁊ reſumere ãtiphonas voce ta⸗
li vt alij poſſint eq̃ ſeruare vocẽ ⁊ aliqñ exalta⸗
reqñ nimis deũcit. DOʒ etiã puidere ꝙ oẽs va
dãt oꝛdinate.⁊ ꝙ qͥ facit officiũ habeat libꝛũ ne
ceſſariũ ⁊ rectificare eũ ⁊ oẽs alios in his que
gagẽda ſunt vel dicẽda. Eius coꝛrectõnes oẽs
ſequi debẽt eti ã ſi erret.dũmodo non ſit erroꝛ
intolerabilis ⁊ obedire ei in his que ꝑtinẽt ad
officin eius. Officiũ ſuccẽtoꝛis eſt reſpice⸗
re diligẽter.q̃ dicta ſunt de officio cãtoꝛis ⁊ ſol
licitare cantoꝛem de p̃dictis ⁊ diligẽter iuua⸗
re eü,ſtudere in officio diligẽter ⁊ mẽti hr̃e et
rubꝛicas oꝛdinãtes officiũ. Stare in choꝛo ſi⸗
miſtro ⁊ mutare ſedẽ rõne officij in choꝛo ſuo
cũ voluerit. Ipſius intereſt. cũ hebdomada
fuerit ex ꝑte choꝛi ſui facere officiũ.et exeqͥ di
ligenter.xet q̃ dicta ſunt de officio cantoꝛis.in⸗
quantũ ꝓtinet ad choꝛum ⁊ ſeptunanã ſuam

us. ſʒ ſolũ ſupꝛa choꝛum ſuũ niſi tpe hebdo⸗/

hoc exceptq coꝛtectões ⁊ direcrões in off,

——

cio nõ ptinent ad eũ ſuꝑ totũ choꝛũ eccie illi⸗

made ſue pꝛeter intolerabiles erroꝛes. quos
ſemp coꝛrigere p̃t. YItez ad ipᷣm ptinet acqui
eſcere cantoꝛi in dubijs etiã ſi male coꝛrigar.
vel dicat.nõ deber ei cõtradicere in clvꝛo ad
vitandũ contentões in eo. Et qñ canto: pnñs
non eſt. debet ſupplere in ommbo vices eius?
ecõuerſo cantoꝛ vices ſuccentoꝛis abſentis.
Herum vt dictũ eſt in hmõi attendenda eſt
cõſuetudo antiquata in eccleſis circa iſta vel
alia ſernanda dummodo non ſit irrationabi
lis.di.viij.fruſtra.et di.xi.in his.

De officio ſacriſte ⁊ cuſtodis. Cap̃.xi.

Eofficio ſacriſte et

cuſtodis ex cõcilio tollitano ſic ha/
betur vt ſciat ſacriſta ſe ſubiectũ e ſe
archidiacono.et ad eius curã ꝑtinere cuſtodi
ain ſacroꝝ vaſoꝑp veſtimentoꝝ eccleſiaſticoꝝ.
ſeu totius theſauri eccleſiaſtici.necnõ q̃ ad lu

minaria ꝓtinẽt ſiue in oleo ſiue in cera. de of.

ſacriſte. c.vnico. glo.ſup verbo vt ſciat.ſupple
ſtatuimus vaſoꝛum ſarco x. Scdo poſt archi.
ne ſit contra de of. archidi.c.ea que.vel ibi.ex

cõſueudine ipſe ſolus ſacriſta cuſtodit.⁊ ide,ʒ

dicendum de cera ⁊ oleo.ſcilicet vtſiat ſᷣm cõ⸗
ſuetudinem eccleſie quo ad cuſtodiã ⁊ pinſio
nem eoꝑꝝ.Curam id eſt ſollicitudinẽ et offici/⸗
um. nam de animabo curã nõ habet. Cera ałs
ſera.i.que ſub clauibus claudũtur. hũc iſido⸗/
rus.di.xxv.c.plectis.vocat theſaurariũ ⁊ qͥd
ad eum ſpectat.declarat ibi.Et qꝛ cuſtos eſt q
ſi miniſter ſacriſte. ideo iſidoꝛus in d.c.plectiſ
vbi ponit pꝛedicta officia varia.non curauit
de cuſtode facere mentionem. Sed in decreta
libus ponitur ſpecialis titulus de officio ſacri⸗
ſte et de officio cuſtodis.ſed de vtroq; in hoc.
c. ponemus.

De cuſtode eccleſie F.j.
qui vt dictum eſt quaſi miniſter eſt ſacriſte.ſi
ðꝛ. Cuſtos eccleſie cin ea q̃ cõpetunt eccleſie

cuſtodiẽda cõmittuntur. opꝛtet vt ſin archi⸗

diaconi iuſſioni in cunctis obediat. In cano
nicis hoꝛis ſigna tintinabuloꝛuʒz puſſanda ad

iuſſionẽ archidiaconi ab eo pulſent᷑. Pallea

wl lintheamina altaris ſeu cucta vtenſil a ec
cleſie indeſinenter cuſtodiat lampades et lu /
cernas in accendendo ſiue exringuendo pui⸗/
gil exiſtat. vt ne ſupꝛa moduʒ lucendo oleum

vperear. aut minus lucendo obſcurioꝛ fiat et

cleſia. Sʒ oĩa cum diſcretõe agantur.q noſci⸗

Reſſeticini.-
lumn lanſar
Ayotpinconit
Wrpliseſt ſne
comiiekſppins
Aultitrdiat In
,rlgfciarchiclin
mncribten ſüpe
uiri guaterlec

ſenlsſteganrneg

letgguigztenu
AVLocN Quianthe

Grertncönmarn
ſolnmach⸗wirn
Pungfn Yron
etidlerdhmmane
pocloliatere
tuspabenapoon
Dit plis thie
ei intellgturve
Apln ſponn
Mmoberin wle
penclrn. Que⸗

olofmnuuna
Atn Vn

fmnfchenteqno

iisſeſinte
eiumiz Punot

nliüſend⸗
talewboaseſt
tunglbertor
Pöneerigec
Wreiomite
nsNnoln
uagtir deſe
Ceſamenn
tanmn ni
Gpefonan

detens
nſiine R
une

SS
M.nnb.

i ſke

„
etöchotainn

Lawaigmd

aceiitg miit
wendenſennn
mſ Schntr
Dsſinctut
eAte

nbuscin in.

Ce iſrornN

offaagn MAH.
emionen An

pHule Nif
sAin

Capitulum

tur oĩm eſſe inr virtutũ. Si vero nſinus ido⸗
neus is ad loc pagendũ extiterit ab archidia⸗
cono coerceatur vt ſe emender. Si aũt indo⸗
mitus ꝑmanſerit archidia conus ep̃o nunciã
do ꝓuideat. vt indecète eiecto aptus in vmo
dñi ↄſtitnatur miniſter. vr oĩa in laudẽ dñi fi⸗
ant. Er lib. ro. oꝛdi. de of. cuſto.et in. c. ſeqñ. ðꝛ
Cuſtos ſollicitꝰ eſſe dʒ de om̃i oꝛ namẽto ec⸗
cleſe ⁊ luminarũs ⁊ incenſo. Neecnõ panẽ et

vinũ in om̃i tꝑe pꝛeparatũ ad miſam hre dʒ.

et oẽs oblatões ſeu elemoſynas ſeu decimas
cũ ↄſenſu archidiaconi abſente ep̃o diuidat.

hec ibi. Suꝑ verbo vtenſilia dʒ euſtodire ſup⸗

ple ſub archidiacono ⁊ ſacriſta. ne ſit cõtra qð

ſupꝛa dictũ eſt de of. archi.ea qᷓ. Daſa eni au⸗

rea ⁊ argentea ⁊ veſtimenta pcioſa ſᷣm Hoſti.

magis ptinẽt ad cuſtodiã ſacrſte. Oñ ⁊ the⸗
ſaurarius ab Aſidoꝛo ðꝛ ⁊ hoc ſeruandũ ſᷣm
eccleſie ↄſuetudinẽ.vt ab iſto vel illo.ſ. archi⸗
diacono vel ſacriſta vel cuſtode cuſtodantur.
Suꝑ rverbo. indomitus dicit Innoc. Exquo

incoerigibilis eſt. ſine aceuſatoꝛe remoueri pᷣt

qꝛ notoꝛiũ eſt iius crimen.x.q.i.ſi quis ſa⸗
cerdotũ.Et dicit Innoc̃.de of.archi. ea que.

ꝙ ad officiũ archidiaconi ſpꝑectat vt diligen/

tem curã habeat ſuꝑ oẽs inferio:es pᷣlatos ee
cleſiarũ.qualiter hec cuſtodiãt.ſ.pᷣcioſa eccle⸗
ſie. ałls ſi repiatur negligẽs obligat᷑.niſi ipᷣm
excuſet ↄtraria ↄſuetudo ſᷣm Hoſti.ſicut cõi⸗

ter accidit.Qui aũt hʒ iſtã ↄmittere cuſtodiã

caueat cui cõmutit tenetur enĩ de fraude ⁊ of⸗
fenſa illius cui ↄmittit.vt hic ptʒ. Et tenetur
pᷣlatus m Inno.nõ ſolum de leui culpa. ſed
etiã de leunſi ma.nec mirũ qꝛ qͥ pꝛeciũ recipit
pꝛo cuſtodi a.tenetur de leuiſſima. Sed pꝛela
tus habens hoc offieium pluſq; pꝛeciuim reci
pit.cũ plus ſit hr̃e dignitatẽ q; pꝛeciũ.vel̃m

eũ intelligitur loc de vaſis ⁊ hmõi.q̃ nõ erant
depoſita. ſʒ pignoꝛi obligata vel alio mõ acce/

pra ab eccia vel epᷣo.et apud archidiaconũ cõ⸗
mendata. Que ꝑtineãt ad officiũ ſacriſte ⁊
cuſtodis pᷣm quandã decentiã magis qᷓ; ſᷣm iu

ra.ponit mgrẽ Ombertus in li.d of. oꝛdinari

fratrũ pᷣdicatoꝝ quoꝝ q;plura nõ ſolũ ad reli⸗
gioſos ſʒ etiã ad clericos ſeculares ſunt cõue⸗
mentia. D ptinet adeũ tenere ecciam
mundã Dñ ſepe dʒ eã ſcopare ꝑ ſe vel ꝑ alios

Et quãto locus eſt ſacratioꝛ taãto dʒ eſe muu

dioꝛ a pulueribo ⁊ araneis ⁊ hmõi. Oñ altare
ꝑmarime.exinde cvꝛuſ.demũ nauis eccie in

ferioꝛ ac etiã cimiteriũ.Curã hr̃e de reparan⸗

dis tecnis. vt tollãtur ſtillicidia ad obuianduʒ
ruinis eccie. De ſeris ⁊ clauibo locoꝝ ⁊ de ec/

cleſia tpe ↄgruo aꝑienda ⁊ claudẽda. Signa

campanaꝝ ꝓ nuſſa vel pdicarõis vel hoꝛis vel
ad ꝓceſſiones ⁊ funera ᷣm ↄſuetudinẽ ipᷣius

eccleſie facere dʒ. Et qñ fiũt plura ſigna vtad

matutinũ ⁊ ad veſꝑas decetvt pꝛimũ ſit bre/
uis. et vltimũ ꝓlixius vt ad finẽ ip̃ius vltimi
oſſint ↄuenire clerici ecẽ remoti ab eccia.⁊ di /
ſtãtia ↄpetẽs inter ipᷣa ſigna fiat. Qua lvꝛa
etiã diei dicãtur ſingule lvꝛe.ſtandũ eſt ↄſue⸗
tudini eccie.ita tñ ꝙ nõ variet ſine vrgenti cãõ
mõ cito mõ tarde pulſando ad hoꝛas q̃ſcunq;
Nñ ſi pᷣt ↄgruũ eſt hr̃e hꝛalogiũ bñ oꝛdina
tũ eſt verax. De cereis hñdis circa altare in
miſſis matutinis ⁊ veſpis dʒ ꝓuidere ↄgruen
ter ⁊ de lumine accenſo añ ſacr̃m euchariſtie
Dʒ etiã attendere ꝙ loſtie pulcre cũ pi xedib-

ccẽtibo habeãtur ꝓ ſact̃o de mũdo farinatri⸗

ticea ⁊ vinũ purũ ⁊ ſanum in aptis ampullis
mũdis ⁊ aqᷓ recẽs. Calices apti ⁊ libꝛi neceſſa
rij cũ extoꝛſoꝛijs ſex mutãdis. ⁊ ꝑ ſubdiaco
nũ lauãdis.palle etiã altaris et tobale mũde
habeãtur ⁊ bñdicte tres ad minꝰ⁊ mulroma⸗
gis coꝛpalia immaculata. Cauere dʒ ne loſtie
pue ↄſecrate q̃ ↄſeruantur ꝓ infirmis ꝓprer
humiditatẽ mucide nãt vel ꝓpter caloꝛẽ eſti⸗
uũ vermes ſeu tinee generent. vñ et ſepe eas

dʒ mutare de quindena in quindenã vel circa

De aq̃ etiã p lauandis manibo in ſacriſtia et
lintheaminibo ad extergendũ.a naritergijs in
miſſis.et patella ignis in hyeme dʒ ꝓuidere.
Diligennã dʒ htꝛe ꝙ locus ſvneſtus ⁊ decẽtis
pulcritudinis ſuꝑ altare vel iuxta altare ma⸗
ius habeat in q̊ coꝛpus dñi in piride loneſta
⁊ oꝛnata ſub claue ſeruet᷑.et ſiłr alia ſac r̃a.vt
oleũ ſcm̃ et chꝛiſma in eccijs baptiſmalibo in
debitis vaſis ſub claui teneãtur ac etiã bapti⸗

ſteriũ. Et cũ eps ibi vellet facere oꝛdinatõnes

vel bñdictões vel ↄſecratões abbatũ vel ep᷑ oꝝ
vel eccie vel alratiũ ꝓuideantur neceſſaria de

a ſilio capellani epᷣi.vt habeant᷑ hec in vmptu

⁊ in officijs funerũ.in ſignis campanaꝝꝑ ↄſue
tis foſſis ⁊ cereis et faciẽtibo officiũ pᷣparatis
cũ ſtola pluuiali thuribulo aqua bñdicta can/⸗
delis ⁊ hmõi ᷣm moꝛẽ patrie.De indumẽtis
q̃̊ʒ ſeu caſulis dalmaticis et tunicellis et alijs
oꝛname ntis.tam miniſtroꝝ qᷓ; altariũ dʒ attẽ
dere diligenter ꝙ ſint decentia nõ diſſuta nõ

dilacerata non veturpata. varia. ſi fieri poteſt.

ſcõöᷣm tempoꝛa. Nam in ſolennitanib magis
pulcra q; diebus cõmunibus. Et m feſtoꝛuʒ
varietatem ſic diuerſi coloꝛis veſtibus mini⸗
ſtri vtantur.ſi habeãtur.puta rubeis in feſtis
martyrum et apoſtoloꝛũ ⁊ penthecoſies albis

in feſtis virginis marie et ſanctaꝑ virginũ an

gelox. natiuitatis chꝛiſti reſurrectõis ⁊ aſcen

ſionis. viridibus ⁊ croceis in feſtis ↄfeſſoꝝ et
hmõi.violatis vel nigris in officjs moꝛtuoꝝ

er dficis aduentus et. rl. Et cñ v tuſtate con

ninpta lunt aliqᷓ ex his ↄburi debẽt ſicnt etiã

Zitulus

chꝛiſmma et oleum ſanctum anni precedentis
er capilli abſcimi a recipient bopꝛimã tonſuraʒ
et alia ptinentia ad oꝛnamenti eccie u l alta⸗
ris inutilia. et cineres hoꝝ in piſcinã mitti de⸗
bent. ſieut ⁊ ablutões coꝛpaliũ ⁊ e xtoꝛſiop. et
extoꝛ ſiones altariũ conſecratoꝝ et alia hmõi.
ꝗ̃ piſcina dʒ eſſe inxta altare maius.vel alio lo
co apto q̃ capiat multa talia.nec defacili reple
atur. Debẽt inſuꝑ reciꝑe per inuentariũ nu/⸗
m erũ calicũ cũ patenis.libꝛoꝝ.paramenteꝛũ
altariũ ⁊ veſtiũ ſacrarũ.q̃ ſunt alicuius valo/⸗
ris cũ ſignis diſtinctiuis. puta cuius ſint colo
ris. et alis ꝑ q̃ poſſint bñ cognoſci. qͥ libꝛi ſint
ſcʒ initia ⁊ fineſ ⁊ alia. Oñ nõ poſſit fieri fraus

et ipſa accepta ꝑ inuentariũ dʒ ↄſignare pᷣla⸗

to cũ expedieri ⁊ viſitatoꝛi.Reliquias etiã cñ
oꝛnatibo ſuis ⁊ q̃ de nouo ↄferũtur eccleſie dʒ
ſcribere.cõſeruare ⁊ reſignare tꝑe ſuo. Ahlqᷓ
etiã ex his ne ledãtur a tineis vel aliter excu⸗
tere.vel ad aerẽ exrendere. Et ſiqua inunhia
de licẽtis pᷣ atoꝝ vendit.in alia vnlia ↄnertet
pꝛetin. Et ſup ola ꝙ habeãtur in tuto loco et
bñ clauſo.ne fures efodiãt ⁊ furenf. Sacriſta
etiã ſolet in eccleſis catdralibo ꝓnungiare
coꝛã ꝓpło excõicatões cñ candelis accenſis et
ꝓiectis.in alijs eccleſijs ↄſueuit fieri ꝑ recto
tes earum. vel alios quibus inin xerint.

De officio vicarũ. Capitulum. x.

E officio vicarij et
in decre xvi.q.vũ.noua actõe.vbi
ſumtur large iſte terminus. ſ. ꝓ of
ficiali ep̃i ⁊ yconomo ſuo.vbi tñ eſt aliqᷓ ſona⸗
litas nnexa. Et ſtatuitur ibi. ꝙ ralis non p̃ᷣt
ene laicus.ðꝛ eni ibi ſic. Vndecoꝛũ eſt laicum
vicariũ ene epᷣi.et viros ecciaſticos iudicare.
in vno. n. eodẽq; officio nõ dʒ eſſe viſpar ꝓ⸗
eſſio dicẽte moiſe. Noõ arabis in boue ſimul
et aſino.i.hĩes duerſe ꝓfeſſionis in vno of/⸗
ſicio nõ ſociabis. nã coherere ⁊ ↄiũgi nõ pñt.
quoꝝ ſtudia ⁊ vota ſunt diuetſa.et vt dic̃ ibi
glo. ſtatus reg laris nõ ðᷣꝛ eſſe iſp ris pfeſ⸗
ſionis a clericali.qꝛ ⁊ ipſi ſunt ad ſpuũala ap⸗
plicati ſʒ ſolũ ſeculares.Oicitur aũt vicarius
quaſi vices gerens.ſ. eius cuius eſt vicarius.
Sʒ videndum pꝛimo de vicario pape. qui ſcʒ
eſt in vꝛbe.deinde de vicario ep̃i vel archiep̃i.

Demũ de vicarijs alioꝝ rectoꝝ.

De vicario pape K. ſ.
hetur de off c. vica. tua nohᷣ. vbi ð. Juriſditio
vicarij quẽ romanus pontiſex in vꝛbe relinqᷣt
nõ extenditur vltra illa. niſi ei ſpãliter ſit con
ceſſum. Querit hic Yo. an. in nouelł. vtru

xIX

vicarius talis ſqʒ pape Pſſit ab ſolnere excois

catos ꝓpter iniectionẽ manuũ violentas in
clericos ſubditos vel etiã alhũde veniẽtes. et
rñdet de facto videm plerũq; ꝙ abſoluit qð
puto ex ſpeciali ↄmiſſione fieri. alter nõ poſ/
let. vtputo ⁊ ſpãliter aliũde veniẽtes.Et idẽ
viðꝛ de ſubditis ſi dicimus habere eum illã vi
cariam ptãtis quã hʒ papa in vꝛbe. vt patri⸗
archa ſeu epᷣus v:bis nõ quã hʒ vt epᷣs oꝛbis
includens vꝛbẽ.vt.ſ.tunc nõ abſolueret ſub⸗
ditos.miſi in his caſibo in qu i abſoluunt alij

epᷣi.vel eoꝝ vicarũ.puta nõ enoꝛmibo.de ſen.

excõ.c.puenit. Itẽ auerit an cõferat bñſi⸗
cia in vꝛle ſpectantia ad collationeʒ pape vel
inferioꝝ vt poſſet ꝑpapa. Et rñdet ꝙ nõ.niſiad
ivc habeat ſpãle mandatũ.vt.c.fi.eo.ti.li.vi.

Item an poſſit oꝛdinare vel ↄmẽdaticias lir

teras dare ad oꝛdines recipiẽdos ⁊ fenẽdos.

qð habetur de tempo. oꝛdi.c.cũ nullus. li.vi.ſ.

ꝙ non. Item dubitatur an dioceſanus vꝛ
bis includatur in eius iuriiditõne. Rñ. de iure
viðꝛ ꝙ nõ. ff. de of. pfec. vꝛ.l. fi.et fic nõ veni⸗
ent vbi aliud nõ exp:imatur.niſi ↄtinẽtia edi
ficia ⁊ ſuburbia p.c.ſi ciuitas.de ſen excõ.hlᷣ.
vi. Sʒ in loc opoꝛtet foꝛmã ↄmiſſionis attẽdi.
facit ad lvc qð dicit hic ter. Item cũ in vꝛ⸗
be ſint tituli cardinaliũ.qui qũo ad ſubditos

ſuos hñt quaſi ius epᷣale.querituran talia vi
carius poſſ it cognoſcere de cauſis ſubditoꝛum

cardinalium. Et videtur ꝙ ſic ex iſia decreta⸗
li.que ſolum excludit iuriſditionẽ extra vꝛbẽ

ergo plenam habet in vꝛbe.quã papa ad cau

ſarum cognitionẽ cum ſit idem adiutoꝛium.
deconſue.c.ij. Item non minus debet poſſe
vicarius pape in vꝛbe q; vicarius epiſcopi.
qui cognoſcit de cauſis ſubditoꝛum prelatis

ſubiectis epiſcopo.vt dicetur infra.de offi.oꝛ⸗

di. c. paſtoꝛalis.in glo.licet fatear locũ eſſe pꝛe
uentiom.vt ibi dicetur.niſi aliud ſpeciali iure
cõpetat.Et per hoc ſit reſponſum ad id qð vi⸗

detur quibuſdã. ꝙ vicarius pape non habeat

ſpecialẽ.ſed patriarchalẽ ſeu epᷣ̃alem ptarem.

VDñ licet legatus poſſit.qui equatur ↄſula pᷣ

ſich. de offi. lega. c.ij. li. vi. Oicarius tñ nõpo⸗

terit niſi immediatos vrgere.nã vt dixi. non

minus deber poſſe q;ᷓ epiſcopus vel vicarius
eius. Iſta oĩa ſi ꝑ ↄftitutionẽ declarẽtur.eſſet
ↄmendabile.et q;uis iſta cõſtimitio.ſ.tua no⸗
bis. ſit localis. qiua de vicario vꝛbis tractat.
tamen in alionibo eſt vniuerſalis. Oñ ipſe
Jo.an. dicit in pꝛinepio eius.ꝙ iſta decreta/
ſis ſola in illo n. iractat de vcanio iurſcinonẽ
habente.quẽ als ofrcialẽ vocamus. Et ſuper
verbo.iuriſditio.dicir Innoc.vicarium hale

re iuriſditionem oꝛdinanam per modum ar⸗

gSuendi. qui notatur di.xxv.ꝑ lectis in masgna

vaſbe rſe
iiinnitlivon
rhi onlttln
(ckleneheßpt
(inſffagnenein
ifaſemticipelſt
6Sßpitnmdiatgeo
ennieinmida
6pnunthzileman
mmllncigluͤf⸗
hlgeniſtlafctit⸗

drigrerinh
Geſatcez
ontrinnafn
Uenerſiennh⸗

heiigguriui,

feipollnoſte
llegiclocvic
lono ſolianida
Pekzwſaptotit
los ſloꝛ ſe iini
ſueiuriattit.
leivtusſurint
ſanſin atyen
liniſtnicieze,
lineſpeſennin
gtiſipi enſm
ſnoficgis ſeupi
WWEEN
igſreleroſt
ngegeis
onnänncar,
Mgergrory
EKäreonne
guffnitief
Neytdetcu
lca⸗ Uhiſn

Nintnin
ntelren
marfeen
minintii
mmenlnige
Ne lerhide
SB

Asincirdi

AKanmdrin

Eſomi nian

nden ni
mniqidͤti
Setartui
ditinn
einrnint
Ean Nonter

Een NNiNH
nbei imnn

risirn
NNiI
do niant⸗
mmmiiuri,
eſenptinn
GtMiN
vengrini,
ölpting in
imen: Mi

rnn ,
Amv ,
=
N.

Capitulum

glo. idem Hoſti. Oñ glo. Ber. ibi eit. viĩca

rius oĩa pᷣt q ꝑtinẽt ad iuriſditõʒillius.cuius
vices gerit. ſed ſunt quedã que ſine mãdato

gtrentare nõ vebet. vt dicetur infra.

De vicario epiſcopi O.ij.

vel alterius qui hʒ iuriſditõʒ quaſi ẽalem vt

platierempti religioſoꝝ.de lvc agit᷑ in vi. eo.

ti. vbi ð. licet in officialẽ ep̃i ꝑ ↄmiſſionẽ offi
cijᷓ generali ter ſibi factã cauſaꝝ cognitio trãſ/⸗
feratur pt ĩteʒ tñ inqurendi.coꝛxigidi aut pu⸗
niendi aliquoꝝ exceſſus. ſeu aliquo in ſuis be
neficis vel adminiſt ratõibo amouẽdi trãſfer
ri nolumus in eundẽ.niſi ſibi hec ſpãliter cõ /
mittantur. de of. vica. licet. vbi glo. JTo. an. di⸗
cit ſuꝑ vᷣbo.officialis.ꝙ talis interdũ miſſus⸗

dñicus a pellat. de regu. c.ij. et licʒ negsri nö

poſſit eos hre iuriſditionẽ oꝛdinariã nõ m̃ in
oĩbo recurritur ad eos ſieut ad dantes. Oñ et
de caſibo hic expꝛeſſis nõ ſe intromittũt nec de
ſoñ alibo vñ 1 lr̃as ↄmendaticias ad dins
dare nõ pñ̃t.vt c tẽ.oꝛ.c.cũ nullus.li.vji.nec

officialis archiepi pñte vel inuito archiepᷣo po

teſt in ſuffras aneũ eius ferre ſnĩam excõica⸗
tionis interdicti vel ſuſpenſionis. Sup verbo
cõmittantur.dicit glo.ꝙ ſi epᷣus dedit vicariũ
gGeneralẽ. et in mãdaro expꝛeſſit aliqð v iſtis.

dõ requirit ſpãle mandatũ ſecuta claſnla ge⸗

nerali.puta oĩa alia faciendi que p nos poſſe⸗
mus etiã ſi talia foꝛẽt q̃ mandatũ erigerẽt ſre

—

ciale rũc ꝑ hec oĩa ſpãlia pt. Secus aũt ſi non

expreſiſet alqð de ſpãali v. ſed ſo luʒ generale
mandatũ daret pᷣm Hoſti. Arem in. c. cñ in
generali. eo.ti. li.vi. ð. ꝙ officialis ſeu vicari⸗

is ep̃i generalis bñficia ↄferre nõ pᷣt.niſi bñ⸗

ficioꝝ collatio ſit ei ↄmiſſa ſpãliter. Obi dicit
quedã glo. ꝙ vicarius ſeu officialis ðꝛ genera
lis nõ ſolũ cui datur iuriſditio ab ep̃o vel alio
pꝛelato ſup totã dioceſim ſeu ſuꝑ oẽs ſubdi⸗
tos ſuos. ſʒ ⁊ ſi inſtituatur in aliqͥ ꝑticulari lo⸗
co ſue iurũditõiſ.qꝛ nõ attẽditur generalitas
loci totius iuriſditõis.ſj generalitas ↄmiſſio/⸗

mis cauſaꝝ. ad lvevt cenſeatur oꝛdinarius et

idẽ ↄſiſtoꝛiũ cũ epᷣo.limitatio enĩ loci nõ facit
aliquẽ nõ eſe oꝛdinariũ. Atẽ in. c.romana
eo.ti.li.vi.ðꝛin ſumma ſᷣm Jo. an.ꝙ ſucceſ⸗
ſoꝛ officialis ſeu vicarij excõ icati excõicatus
nð eſt.niſi in crimine damnato cõicet.pᷣt aũt
aliqͥs ſuccedere officiali ſeu vicario dupliciter
qꝛ vel er eo ꝙ epᷣs vel pᷣlatus quiuis illo amo

to ronit aliũ vicariũ de facto vel de iure.cũ.ſ.a

ſuꝑpioꝛi h de hoc ptãtem.illa tñ qᷓ exercet illo

excõicaro manẽte.q cõmiſit vices ſuas.nõ va

lent ſi iuriſditõe ſolũ ab eo recepta ivc fecit.

Itẽ vt dicit glo. cũ officialis vel vicarius ep̃i

Ieccat in his qͥ ſunt iuriſditõis.quia idem eſt

X

conſiſtoꝛiũ epi ⁊ ſui officialis.tune archiepus

ſicut epᷣs ſuſfraganeos ſuos pᷣt pumire.Si ve/
ro officialis ep̃ialid roſſideret vel faceret vt
pꝛiuatus tũc archiepᷣs plus nõ pᷣt punire eos⸗
niſi ſicut alios ſubditos ep̃oꝝ in caſibo.ſ.deqͥ
bus habes ex᷑ de of.oꝛ.c.paſtoꝛa. Atẽ cum
epᷣus eſt excõicatus nec ipᷣe nec officiales ſui
ſeu vicarq cognoſcẽt de cauſis cũ idem ſit cõſi
ſtoꝛ ium. Quid ergo fiendũ.Rñ.adeatur pa⸗/
pa vt ꝓuidear.ex de ſup.ne.pᷣla.c.i. AIteʒ dicit
Jo. an.poſt DHoſti. in nouellis.ſuꝑ.c.tua no
bis.e.ti.ꝙ moꝛtuo epo vel eo qͥ vicariũ dedit
ceſſat iuriſditio vicarij.allegat de of.vica.c.xro
mana.li.vi.ſic etiã dicit de ↄſuerudine ſerua/
ri q;uis plerũq; capitula tales cõfirmẽt vel re
moueãt.et ꝓ eis de maio.a obe.cũ olim. Sci
as etiã ꝙ eps pᷣt ſibi ↄſtituere officialẽ ſeu vi⸗
carium ſme ↄſenſu capituli ſui ⁊ remouere vt

notat Hoſti.in ſumma. Et loc etiaʒ appꝛobat

ↄſuetudo in talibo ſeruanda. pᷣt etiã reſtringi
locus a ↄmittente vices ſuas. vt in certo loco
tm̃ gerat vices ſuas.qð elicitur a ſiłi.ex eo ꝙ
in iſta decretali tua. ðꝛ in vibe ᷣm Hoſti. ſic
etiã pᷣt determinari tꝑs.et vnrobiq; pᷣt reſtrin
gi⁊ reuocari ptãs ꝑ ↄcedenteʒ.Dñ ⁊ padue
cõſului vicariũ ꝓ capitulũ datũ ad tꝑs vacã
te ſede ante tꝑs reuocarxi poſſe.facit ad hoc qõð

habetur de pca. c.fi.imo qð plus eſt. qꝛ ſi ↄſti⸗

tuentes vicariũ ad certũ tꝑs iurauerũt vel ꝓ
miſerũt ſub certa pena nõ reuocare ad tꝑus
determinatum ſi poſtea reuocent ante dictuʒ
tem pus tenet reuocatio.et ſi ex cauſa rationa
bili hoc faciant.puta quia male facit officium
vendit iuſticiam ⁊ huiuſmodi reuocando.nõ
ſunt periuri.nec debent penam. ſecus ſi ſine
cauſa.et tamen tenet reuocatio.vt dictuʒ eſt
ar. de pꝛeben. dilecto. ðJðM
6
liſ.

De vicarijs qui de g.
ſeruiunt in eccleſijs in oiuinis officijs ꝓ alijs

perſonis quibus eccleſie ſunt intitulare.in.c.
clericos. eo.ti.ſi ſummatur per Jo.an. Pre⸗

latus non poteſt ſibi ſubſtituerẽ vicariuʒ. vel

ſi. Dicarius non poteſt dare vicarium. Sed
primum ſcihcet ꝙ pꝛelatus non poſſit inſti⸗
tuere vicarium in ecdleſia ſua intelligas perpe
tuum ⁊ ſine auctoꝛitate epiſcopi.ałs de cõſen
ſu epiſcopi non eſt abſonum ſed conſentane⸗
ui rationi.et ſic non contradicit ſed concoꝛ.
de cleri. pere.c.fina.imo legitur ꝙ quicũq; po/
teſt ipᷣm habere habeat.vbi deſicit pᷣ latus ipᷣe
ſuppleat in miſſaꝝ ſolennijs ⁊ alijs hmõi.vij.
q.i.illud.in quo tñ caſu non excuſatur pꝛela⸗
rus a reſidenria pſonali.et ſic non eſt cõtra. de
pᷣben. c. extirpande. nec minuitur in lvc cul/
tus diiinus. ſ augetur. qð ſemꝑ fieri velet.

—+——0— *

Litulus

Quantum ad ſcõm. ſcʒ ꝙ vicarius non pᷣt
inſtituere vicariũ.ſicut nec delegatus 1 ubde/
legare.lvc ideo eſt qꝛ vicarij pſona viðꝛ elcã.
ar. de offi. archip̃ſpy. c. i. maxime ꝓpter certuʒ
tmmniſteriũ. qvio: em demandatũ.vr de offic.
dele. c.ſi imo etiã pᷣt dari ſxeciale.ꝙ vicarius
vicariũ nõ ſubſtituit ꝓpter infinitatẽ vitan⸗
dam. ar. de reſcrip. c. cũ in multis. li vi. Dicit
tñ Hoſti.ꝙ licet hoc ſit e iure.eñ adtꝑs pꝑmo
dicum et er magna cauſa nõ minus freqũter
poterit vicarius aliũ loco ſui relinquere ſicut
fit fota die.vt de appelł.puenit.ij. v.interim.
Dñ nõ hñtmandatũ ſubſtituẽcd ſi ſunt infix⸗
im vel impediti delegẽt cauſas tũc pendentes
hec ibi. Dñ ex his viðꝛ ꝙ ſi vicarij habent po⸗
teſtatẽ ab inſtituẽte eos.vt valeãt alios ſubſti
tuere ſibi tũc pñt vicarios dare rõne dicte cõ
miſſionis nõ inquantũ vicarũ ſunpliciter.

De vicaria in be S.q uij.
neficijs ſeu eccleſijs. Nota m hoſti. ꝙ in cer
tis caſibo pᷣt quis ꝓ vicariũ veſeruire q; uis re
gulariter ipᷣe deberet reſigere. Primus eſt rõe
occupatõis.hac rõe excuſatut᷑ epᷣs qͥ in eccle⸗
ſia catedrali hʒ aliquẽ loco ſui et ĩe in came
ra ſua dicit hꝛas.et poſteg e xpedit occurren⸗
tia.er lvc ide intelligo ve qlibet alio legitime
occupato.de cele.miſ.c.i.R tñ epᷣns celebrare
in eccia die Dñico ⁊ alijs pᷣcipiis feſt uitatibo
niſi neceſſitas excuſet.vij.q.i.tpia. Scvᷣs eſt
rõe ſtatuti ſeu ↄſuetudiniſ.ar.e ↄſti c.cñ oẽs
Tercius rõe priuilegij ſeu diſpenſatõis.de fi.

pp̃ſr v.c. poſuit.hũc caſum ↄcedit papa frequẽ
ter hñ nbo pluralitatẽ bñ ficioꝝ. Et addit dumn
modo aiaꝝ cura nõ negligatur ⁊ eccleſis faci⸗

at per vicarios idoneos vſeruire et nota ꝙ hi
caſus cũ pᷣcedenti nõ hñt locũ ſi eccleſia fue⸗

rit ſeruitoꝛibo deſtituta. de cle. non reſi. ad hoc.

Exq̊ͥ enĩ ↄſuetudo cepit eſſe irrõnabilis et ec⸗
dleſie onereſa. tenenda nõ eſt. de conſuetuic. i.
Quartus qñ epᷣs hʒ ſub ſe vies diuerſoꝝ ri⸗

tuum 7 linguaꝝ. nã ullis hʒ ꝑ vicariũ deſeriire

of. oꝛdi.qm̃. Quintus oñ quis hʒ pᷣbendaʒ
in eccleſia catledrali. cui annerxa eſt prochia⸗
lis eccleſia. nã talis in cathedrali eccia deſerui⸗
etrpꝑ ſe. in anne xa ſeruiet ꝑ vicariũ. er de pᷣbẽ.
erxxtirpãde. Sexta rõe vfcũs ſeu debilirate ſu
pueniente. vij.q.i.c.i.er cle.egro.c.i.Septi
mus qñ neceſſariũ hʒ ꝓficiſci. vt qꝛ cruce ſi⸗
gnatus eſt. ex æ vo.c.fi. Et ſiłr añ ꝓpficiſci hʒ
vtiliter⁊ loneſte vt cauſa ſtudioꝝ ⁊ pegrinati
onis.et de licẽtia pꝛelati.de ↄſe.di.v. nõ opoꝛ
tet. Aliqui ponunt ⁊ alios plures caſus ſʒ iſti
videntur pꝛincipalioꝛes. Et nota ꝙ rectoꝛ ec⸗
cleſie cũ licẽtia epᷣipᷣt clerico ↄductoꝛi fructuũ

ↄmittere vicariã.ſiue curã aĩaꝝ.ita tñ ꝙ mipil

XIX

ꝓpter wapale qu eratur. o⸗ ſymonia eſt. At

nota ꝙ vicarius ppetnus eſtqui curã hʒ eccMKie

cuius vicarius eſt qui canonice inſtitutusa p

ſona ecc̃ie de auctoꝛiate ep̃ᷣi.⁊ certã dʒrecipe

poꝛtionẽ.vt ðꝛ eo.ti.ad hoc.et hi ſunt cogẽdi

ad reſidentiã ibi facicienduz. eo.ti. ex pte.⁊ qᷓ

hʒ ꝓpetuam vicarxiã. als hre nen p̃ᷣt.er d offi.
vica.ad hec. Atẽ ſi taliſ viearius recipit aliquã
eccleſiã cum cura.pꝑdit vicariã.et dʒ hr̃e.xxv.
annos.et dʒ ꝓmoueri ad ſacerdotiũ ſicut ſi eſ⸗
ſet rectoꝛ oꝛdinarius. als pꝛiuatus eſt. vtex⸗
tra eo.que de eccleſũs.in clemen.
De debito mõ ſe hñdi in officio pᷣature.
Capitulum. xi.

Auit eos in innocẽ

tia coꝛdis ſui.et in intelleetibo ma⸗
nuum ſuax deducet eos. p̃e. lxxvij.
Officiũ pꝛelatoꝝ eſt paſcere gregem ſibi com

miſſum. Dñ ⁊ ſaluatoꝛ dixit pꝛimo ⁊ ſummo

pᷣlato eccleſie pꝛincipi.ſ.apłoꝝ Peno cũ ei cõ
miſit curã gregis ſui.paſce oues mess. Yob.
vlti.et ideo dicũtur paſoꝛes nõ dñi.qð opti⸗
me fecit xpᷣs. Oñ dicit Yo.x. Ego ſum paſtoꝛ

bonus quẽ quilibet debʒ imitari.fignratus eſt

enĩ ipᷣe xpᷣs in dauid qui ait pauit eos ⁊c.vbi

oñdit tres ↄditões boni pᷣlati.Primo vt que⸗
rat ſubditoꝝ vtilitatẽ.qꝛ pauit eos. Scðᷣo vt
habeat in agendis intentionũ puritatẽ. qꝛ in
innocentia.Cercio vt addat exemploꝝ ꝓbita
tem.quia in intelleciibo ⁊c̃.

Primo debet prela . ſ.

tus querere nõ ſuã ſ ſubditoꝝ vtilitatẽ. vñ di

cit.pauit eos.nõ dicit ſe ſʒ eos. Dicit enĩ dñs
p Eʒechielẽ ꝓphetã.xxxiiij.c.ve paſtoꝛiboiſra
el.i.ꝓpłi ſidelis.qͥ paſcebãt ſemetipᷣos nõ gre

ges. Hõne greges p aſcuntur a paſtoꝛibo. lac
cõmedebatis.et lanis operiebamini.lac come

debatris ⁊c.i.accepiſtis victũ cœlitioſum ⁊ ve /

ſtitũ pᷣcioſum de oblatõibo ſubditoꝝ.vt poſſeſ⸗

ſiones collatas eccijs.Qð craſſum erat occi /

deba:is.er hoc dupliciter vel iniuſte iudicãdo
et ↄdemnãdo eos qͥ ſunt craſſi in pecunijs.vel
ſpũaliter.ſ.abſoluẽdo indebite.qꝛ craſſi.i.di⸗
uites fauẽtes vobis.vel occidendo ſpualirer.
craſſos.i.deuotos.et hoc in malo exemplo. et
ideo ſequitur. gregẽ aũt meũ nõ paſtebatis.
qð infirmũ ſuit.i.ad vincendũ tentatões ⁊ to
lerandũ tribulatões nõ ↄſolidaſtis..ſ.p mmo⸗
nita ⁊ exlvꝛtatões.Oð egrotũ.ſ.p peccatũ nõ
ſanaſtis.ſ.p mimiſtrationẽ debitã ſacroꝑ.Qð

fractũ eſt ꝓ malã ↄſuetudinẽ oð vixpᷣt curari

nõ alligaſtis.ſ.p ſaſcias. pecias.ale penae. et
impedimẽta cohibendo ne eas ſequeref. Oð

abiectũ.ſ.p excõmunicationẽ nõ reduxiſtis

= =☛ ☛-

uunr nil

I, ert
Iſaroni ktimng n
ſpcniſtiteniert
ospniptplapb
ie Mith

Paopre

infumegen
ſerinnnotinn,

Percgteccütngtr
edriin ani⸗
dwadönts
nvoeſikecedin
oecſicns Väbon
giomſtaiwtipp⸗
Jortttweeted⸗
ſeſe Hiltteciin
linnocenucorce
lnaeſ ſvnnnn
ſaſvolirune he
nafangene,
nopaſor/ ne
ſeconi ihen,
W
Parſſancalzer na
loenetönis.
lupaſrunss
Kagalnd
nmlſanöis
dpuninfuiun
Aginnoign
ennctalfneg
Umli annn

A
eoh
SsZ
WEden
inimnn
dpintn
nenlye en
n Miewenen
nirenii
ider antgin
bed
NAnrn
es inen
Dti In,
norAi
ellendi⸗

ebed

tantti niin
NE
msENIN
iheniirnin
Pkrihtunn

1
D

gunone

dños ⁊ milites.vt ſibi nicos fa
ↄſanguineos. vt diuites faciat nõ hiſtriones

Ca pitulum

Pcurando inducendo ad querendõ abſolu
nonẽ. ⁊ qõ pierat ꝑ bereſim ⁊ erroꝛes nõ que

ſiſtis. ſz cũ auſteritate impabatis ⁊ potẽtia. et

diſperſe ſunt oẽs oues mee. eo ꝙ nõ eſſet pa⸗
ſtoꝛ. et facte ſunt in deuoꝛatõʒoĩm beſtiax. Et
paulopoſt ꝓprerea paſtoꝛes audite wrbũ dñi.
p eo ꝙ facn ſunt greges mei in rapinã.Ego⸗

ipſe requirã gregẽ meũ.⁊ de manu eoꝝ ceſſare
faciã. vt vltra nõ paſcãt.Et quõ requiret decla

rat ſapiẽs dicẽs. Doꝛrẽde ⁊ cito aparebit vo⸗

bis. qm̃ iudiciũ duriſſimũ fiet his qͥ pᷣſunt.et
potẽtes potẽter toꝛmẽta ſuſtinebũt. Sap.vi.

Delet ergo pᷣlatus paſcere nõ ſe ſʒ eos. ſ. ſub/
ditos cibo quidẽ coꝛꝑali ſubueniẽdo ſubditis

in miſeris eox ꝓut pt. Oñ hiero. Quicquid

hñt derici pauxerũ eſt. et vmus eoꝝ oibo de/

lent eſſe cõmuneæ. xvi.q.i.qm̃. Nõ canes et
aues nõ eqs.ſ eos.ſ.ies debẽt paſcere.non
eos amicos faciat. nec

aut ↄcubinas.ſ eos.ſ.ſubditos indigẽtes et

4

multomag paſcere dʒ cibo ſpũali ſactoꝝ ⁊ pꝛe

dicationũ.Et vtrũq; xpᷣCs fecit dans coꝛpus et

ſanguinẽ ſuũ freqnter cocẽset turbas ſame /
licas pambo ⁊ piſcibo bis reficẽs.vt Yohan.
vi. et Math. xv.

Secundo prelatus F. ij.

oz hr̃e in pᷣlature exercitio rectã inten:õeʒ.et

ſicpaſcit in innocẽtia coꝛdiſ ſi ui. vt videlicʒ nõ
paſcat xpłm ſuũ bñ gubernãdo ꝓpter amoꝛẽ ⁊
lonoꝛẽ mũdi ⁊ głam ſui.aut acquiſitionẽ lu⸗

cri. vt nõ diſſunulet coꝛrectõz viaoꝝ ꝓpter ti

moꝛẽ ſui vel ſue dãnificatõis expulſionis ſeu
occiſionis. Nã bonus paſtoꝛ. ait dñs ieſus.
aiam ſuã̊.i.vitã ponit ꝓoĩbo ſuis cuſtodiẽdis
Jo. x.Et lvc eſt qõ dicebat pꝛimus paſtoꝛ ec/
cleſie. Paſcite eũqͥ in vobis eſt gregẽ. E&t quõ

in innocẽtia coꝛdis paſcãt.declarat ſubdens.

nõ coacte ſʒ ſuvntanee ſᷣm deũ nõ turpis lucri
gra ſʒ volũtarie.Nec vt dñantes in clero ſed
foꝛma facti gregis ex aĩo.vt cum venerit pꝛin
ceps paſtoꝝ.ſ.xpᷣs ꝑcipiatis immarceſſibilem
gloꝛie coꝛonã.i.Pe.v. Nec ſufficit ad innocẽ
tiam coꝛdis pᷣlato.ꝙ ipᷣe nõ malũ inferat cui⸗
qᷓ;.vel ſcandalizet malo exẽplo. niſi etiã vtat
baculo coꝛrectõnis. Nec etiã ſine cã datur ei
baculus paſtoꝛalis ſ̊ idcirco vt pũgat negli⸗
gẽtes.pcutiat veliquẽtes.et vnco retrahat ex
rantes. Et licʒ nõ oẽs pᷣlati vtatur baculo pa/⸗
ſtoꝛali.ſʒ epᷣi ⁊ abbates aliqᷓͥ.qꝛ nõ hñt tantaʒ

digmitatẽ ⁊ latã iuriſditionẽ.tñ ad oẽs pᷣlatos
ptinet pᷣdicta exercere erga oues ſibi ↄmiſſas
als innocẽs non eſt. Oñ Aug.li.de ci.dei ait.
PBertinet ad innocẽtis officiũ nõ ſolũ nemini
malũ inferre.verũenã cohibere a pcco.ſ.alios

XI

vt punire pcẽm vt aut ioſe coꝛrigatur experi/
mento. aut alij terreãtur e xẽplo.hec ille.De⸗

li in ſe bonus fuit.ſ̊ qꝛ filios ſuos pꝛauos nõ
dure arguit.innocẽs nõ fuit.et ideo grauiter

punitus a dño.vt patʒ.i. Regũ.c.iiij.

Debet tercio prela... iij.

tus pᷣbere ſubditis ſuis exẽpla ꝓbitatis ad qðᷣ

hoꝛtatur Aug. in regula dicẽs. Nonoꝛe coꝛa

vobis pᷣlatus ſit vobis.timoꝛe coꝛã deo. ſub/

tractus ſit pedibo vr̃is.ſ.ꝑ humilitatẽ mentis

ſe inferioꝛẽ ſu bditis reputàſ. Et ſubdit.ſeipᷣin
lvnoꝝ operũ pbeat exemplũ. Nil ita exẽpla⸗
re in pᷣlato.ſicut hũilitatis opus.ſ.in victu.et
veſtitiu.in comitatu in affatu.in geſtu.in actu

vthabeat tenuẽ victũ.nõ pompoſum veſtituʒ.
pauperũ bonoꝛũ ſocietatẽ nõ adoleſcennũ ca⸗

lamiſtratoꝝ diuiſa oꝝ oẽs audiat etiaʒ infir/
mos. oĩbo benigne Iñdeat.niſi cũ pꝛauos dure
increpare opoꝛtet. Non oculos ſublimes vel

ceruicẽ erectã vel ꝓminus pectus halvxat. ſſ
ↄpoſito greſſu incedat.hũilia exercẽs ⁊ querẽs

nõ ſublimia q̃ oĩa xpᷣs paſioꝛ bonus pegit la
uans diſcipulis ꝓſonis abiectis pedes etiã et
ꝓditoꝛi ſuo iude dicẽs. Exemplũ dedi vohis
vt quẽadmodũ ego feci.et vos faciatis. Jo.
xiij.Et ꝑ talia exẽpla bonoꝝ oꝑm ducet ⁊ di⸗

riget gregẽ ſuũ ad paſcua. et mũ ad eternuʒ

omile. Et hoc eſt qð dicit ps. In intellectibus
manuũ ſuax deduxit eos manus coꝛꝑales cla
rum eſt ꝙ nõ hũt intellectũ.ſj̊ manus ſpſjaleſ
q̃ ſunt oꝑa bona. iſta hñt intellectũ qꝛ fiunt
cum rõne.et augẽt intellectũ lvmini in agen
dis.Quãto enĩ qins melius oꝑatur.tãtoma⸗

gis mẽte a deo illuſtraturad cognoſcendã ve
ritatẽ.in eo qð agere debeat. Oñ ⁊ ſunpliciſſi

m hoies ⁊ mulieres ideote hĩe repiuntur me
lus iudiciũ de agendis aliqñ qᷓ; viri ꝑitiſſimi.

et hoc ꝓpter vite ꝓbitatem. DHeducet inquntt

eos in intellectibo manuũ ſuaxr.et ex illumi⸗

natõe mẽtis.quã ꝑcipiet er bonis oꝑibo ſuis

—

n q opa bona oues ſeqñtur videndo exemplũ

in paſtoꝛe ſuo.Deducet ait nõ ducet. quia de
vno loco ad ahũ. Nã lc eſt exercitiũ boni p/
lati.vt ſubditos quantũ pᷣt ſemꝑ ducat de un
Pfecto ad pfectioꝛẽ ſtatũ.ſicut paſtoꝛ nõ ſein⸗
n tenet oues in eodẽ loco ad paſcendũ ſj de lo

co ad locũ ducit. ac etiã ad potandũ ad aqs

viuas. ſicut fecit Racob. Beñ.xxxix.Qin etiã
ſuit in canabbo virgas populeas amigcla⸗

mas ꝑti decoꝛticatas vt ex aſpectu eax oues

poſtea ↄciꝑent fetus vari coloꝛis ad ſguran

qum vr exponit Breg in moꝛał. ꝙ p̃lan gre /
ges ſibi ſubiectos debet ad ads ſacraꝝ ſciptu

rarum ducere.p̃dicando. admonendo exlvꝛ
tando.et virgas.i.ſenias ⁊ oꝑa rectoꝝ ꝑtim

ibi contenta. et partim ſᷣm lr̃am ibi ppone⸗

re.vt hiſtoꝛia Yob. ptim ᷣm ſenſum miſticũ

temouẽdo ſupficẽ ſr̃e.et verba q ipſe iob ſub
intulit maledictõis. vt in hmõi octrinis in⸗

foꝛmate oues.i.ſubditi pariãt fetus varios.i.

diuerſa bona opa. Et vt magis pateat.quõ
ſe pᷣlatus dʒhĩe in reginine quo ad ſe et quo
ad ſijbditos.ota quedaʒ bꝛeuiter excerpta

ex lp.paſtoꝛal.bti Grego. pape.

De via et modo F. inſ.

regendi pꝛelatoꝝ. Nota q onit Greg. in pa⸗

ſtoꝛał et in ꝓlogo ſic ai. Penſandũ valde eſt
ad culmẽ regiminis quiſq; qᷓiter pueniaſatqs
ad lvc rite pueniẽs q̃liter viuat.et bñ viuẽs q̃/

liter wceat.⁊ recte wcẽs iufirmitatẽ ſuã quo

tidie quãta ↄſideratõe agnoſ. cat. ne aut huͦili⸗/
tas acceſſum fugiat.aut puentõi vita cõtradi⸗/
cat.aut vitã woctrina deſtituat. aut wctrnã pᷣ/

ſumptio extollat.in.i.li.c.i. Nulla ars woceri

pᷣſumitur.niſi pꝛius intenta medicatiue diſca
tur. lb impitis ergo paſtoꝛale magiſterium
qua temeritate ſuſcipit᷑.qm̃ ars artiũ eſt regi
men aĩa u. Quis cogitationũ vulnera occulti⸗
oꝛa eſſe neſciat vulneribo viſceruʒ. et tñ ſepe q̃

nequaq; ſpualia pᷣcepta nouerũt.coꝛdiſſe me
dicos ꝓfiteri nõ metuũt.dũ qui pigmentoꝛũ
vim neſciut.videri medici carnis erubeſcunt.

Et ſunt nõnulli qͥ ſollerri cura ſpnalia pᷣcepta
pſcrutãtur.ſ q̃ intelligendo penetrãt viuẽdo
cõculcãt. Repente tocẽt q̃ nõ ope ſʒ meditati⸗
one didicerũt.et qð in verbis pdicant moꝛi⸗

bus impugnãt. li. i. e.jꝗ. Sepedz ſuſcepta cu⸗

ra regiminis.ſ.debito mõ coꝛ ꝑ diuerſa diuer

lerat. 2 impar inuenitur quiſq; ad ſingula dñ
2fuſa mẽte diuiditur ad mulra. Cunq; foꝛas
7 inſolentẽ curã trahitur. a timoꝛis intimi ſo⸗

ditate vacuatur ⁊ fit in exreriox diſpoſitõne

ſollicita ſolũ ignara ⁊ ſui Et dũ pluſq; neceſſe
itinere obliuiſcitur quo tendebat. Sepe dum

multa ſuppetũt. dũq; agi pñt.q̃ ſubiecti acta
mitẽtur.in cogitatõe ſua ſe annnus eleuartet

plene in irã iudicis ꝓuocat.q;uis ꝓpinqua fo
ras oꝑa nõ erumpat. li.i.c.iiij.Et ſunt nõnul⸗
liqͥ eximia virtut wona nelbiut er pexerci⸗
tatõe ceteroꝑ magnis muneribo eraſtãtur qui
nimirũ culmẽ regiminũ ſi vocati ſuſciꝑe ren⸗
nuunt ipᷣa ſibi plerũq; dona adimũt.q̃ nõ pſe
m̃.ſj eniã ꝓ alijs acceperũt.qͥ ſi diſtricte iudi⸗
cẽtur de taris ꝓculdubio rei ſunt.quãtis veni
entes ad publicũ ꝓdeſſe tuerũt.li.i.c.v. Et
ſunt nõnulli qui ex ſola hũilitate refugiũt. ne
eis quibo ſe impares extimãt pᷣferantur.quoꝝ
ꝓfecto hũilitas ſi ceteris q̊ʒ virtutibo ci ngit.
iuc añ oculos dei veraxeſt.cũ ad rñdendũ hoc

2

quod vtiſter ſubire p̃cipinin. ptinaxnõ eſt er
infra ſi iam donis pᷣuentus

um cupiũt.nõnullaq̊ʒ bona oꝑa aĩo x
et q;uis loc elatõis intentõne appetãt᷑ opatn⸗

ros tñ ſe magna ptractãt ⁊ infra. Meceſe eſt
vt cuͦ cogitatio ertra vſum ducif. ꝓtinus mẽ/
tis oculus ad opa traſacta reuocet. Ac penſer
vnuſquiſq; qͥd ſubiectus egerit. et repete cop

gnoſcet.ſi pᷣlatus bona agere q̃ ꝓpoſuit poſſir.

ꝛ nequaq; valet in culmine huilitateʒ diſce/
re.q in imis poſitus nõ deſinit ſuꝑbire. li.i. .
ix. Ille igirur modis oiĩbo dzʒ ad exemplũ bene
viuendi ꝑtrali.qui cunctis carnis paſſionibꝰ
moꝛiẽs iã ſpãliter vimt.qͥ mũdi ꝓſpera poſt/
ponit.qui nulla aduerſa ptimeſcit.qui ſola in
terna deſiderat.cuins intentõi bũ ↄgruẽs nec
oĩno ꝑ im becillitatẽ coꝛꝑis nec valde ꝑ cõtu⸗

melià ſpũs repugnat qͥ ad aliena cupiẽda nõ

ducnur ſʒ ꝓpꝛia largit.qui ꝑ pietatis viſcera

citius ad ignoſcendũ flectit᷑. nunq; plus qᷓ; di

ceat ab arce rectitudinis inclinatur qui nulla

illicita ꝓpetrat. ſ pꝑperrata ab alijs vt pꝛopꝛia

deploꝛat Qui ex aſectu coꝛdis aliene infimi

tati ↄpatit᷑.ſicq; in bonis pꝛo ximi ſicut in ſuis

ꝓpfecnibo letat. Qui ita ſe imitabilẽ ceteris cũ

ctis q̃ agit inſinuat.vt intereos nõ halxat qðᷣ

ſaltẽ de trãſactis erubeſcat.Qui ſic ſtudet vi⸗

uere vt ꝓximoꝝ coꝛda arẽtia coctrine valeat
influẽtijs irrigare.OQui oꝛõnis vſu ⁊ expimẽ⸗
to iam didicit.ꝙ obtinere a dño qð vpoſcerit
pſſit.cui ꝑ effectus vocẽ iam ſpaliter ðꝛ ad/

huc te loquẽte dicam.ecce aſſinn. li.ict.x.

Qualẽ debet prela.J. V.

tus ſe exhibere in regimine. nota er ſcðᷣo lib.

paſto.c.i.antũ dʒ actionẽ ppłi tranſcendere

vita ſpnalis.quantũ diſtare iolet a grege vita
paſtoꝛis. Rectoꝛ ſꝑ cogitatõe ſit mũdus.qua
tenus nulla hunc im mücdics wilnat: in hoc
lutõis
maculas tergat.ꝗꝛ neceſſe eſt. vt eſſe munda
ſtudeat manus.ꝗᷓ diluere ſo:des curat.c.xxij.
ſit rectoꝛ opatõe pᷣcipuuſ.vt vite viã ſubdins
viuendo denũciet. ⁊ grex cui paſtoꝛis vocẽ mo
reſq; ſequitur ꝑ exẽpla melius q; ꝓ verba gra

ſuſcepit ofticiñũ vt in alienis coꝛchbo po

diatur. blandimẽta mũdi reipectu intimo ter
roꝛe deſpiciat. Cerroꝛes aũt ↄſiderato interne
dulcedinis blandmẽto ↄtemnat.c.iij. ſit re /
ctoꝛ diſcretus in ſilentio.ne aut tacenda ꝓfe
rat aut ꝓferenda reticeſcat. nã ſicut incauta
locutio meroꝛẽ ꝑtrahit.ita indiſcretũ ſilennũ
lvs qui erudiri poterãt.in erroꝛe derelinquit.
C.iiij. Sit rectoꝛ ſingulis cõpaſſione ꝓximus
pᷣ cũctig ↄtemplatõe ſuſpenſus.vt per pietatis

us eſt. quib) er aljs
ꝓſit. ex coꝛde dʒ fugere ⁊ inuitus oledire ief.
c.vi. DPlerũq; hiqͥ ſubire paſtoꝛale magiſterji

S

ztelnaucst.
eno einnuest
bintimiscoen
Pausiforigd

Stönuliveti
nſunttwroln
eſeruüͤthen
asetiſci wſn
Mmmisklinceeſth
ligegsauſtoc

Mlareſpualaape

ularenusota pie
idins egſpin
(Feſucurrutuo:

Grhionergedun
Pithüesnoeſen
Thannegnöltet
loresinug
hänpelare
nentt ipllem
obſihötndin
Mnseuamie
nitedcntamnei
genprotsqonen
atleſnonmn/n

bleseſ ipe
lntpbiſpnis
memno priec
Ffamrinonginare
riuprtinmno

engoteetee
mnkenißinin
naepere d⸗
–—
nrtſaſorneſo⸗
nözdenatermon
ſiniüisnuc
Dhunmnhed
menetiiſbn

Bmntbin
emeeten
Anermia
ANEtrti
rie
beernid
Nsii nd

mAinI

age
möne d
icgightnit
nii ietic

eimmicngr,

tntiens ee

Petſetninn
ümine
nin ennt
nnriiij A,
ni Nntel

umeili

Ca pitulum I

„
viſcers in ſe infirinitateʒ ceteroꝝ tranfferat et
ſpeculatõnis altitudinẽ ſemetipᷣm inuiſibi⸗
la appetẽdo tranſcẽdat. Ne aũt alta appetẽs
ꝓ ximmoꝝ infirma deſpiciat. aut infirmis pꝛoxi
moꝝ cõgruens appetere alta verelinquat.c.v.

Sit rectoꝛ bñ agentiba ꝑ hũilitatẽ ſocius.cõ⸗

tra delinquennũ vicia ꝑ iuſticie ʒelũ erectus.

vt bonis in nullo ſe p̃ferat.⁊ cñ prauoꝝ culva

exigit.ptãtem ꝓtinus ſui pꝛioꝛatus agnoſcat.
quatenus ⁊ honoꝛe ſuppᷣſſo eqnalẽ ſe ſubditis

bñ viuẽtibo deputer.et erga puerſos iura recti⸗

tudims nõ exercere foꝛmidet.c.vi. Sit rectoꝛ

internoꝝ curã in exterioꝑ occupatõne nõ mi⸗
nuens exterioꝝ ꝓuidentiã in internoꝝ ſollici
tuch ne nõ relinquẽs ne autẽ exterioꝛibo dedi/
tus ab intimis coeruat.aut ſolis interioꝛibus
occupatus.qᷓ foꝛis dʒ ꝓximis non impendat.
Sepe nõnulli velut obliti ꝙ fratribo aiaꝝ cau
ſa plati ſunt.toto coꝛdis adnixu ſecularibo cu⸗
ris inſeruiũt.he cum adſunt ſe agere exultãt.

ad has etiã cũ deſunt diebo ac noctibus cogita

tionis turbide eſtibus anhelant. At ↄtra non

nulli gregis cuſtodiã ſuſcipiunt ſy ſic ſibimet

vacare ſpũalia apetũt.vt rebus exterioꝛibus

nullatenus occupẽtur.qui dum ceurare coꝛꝑa
funditus negligũt.ſubditoꝝ neceſſitatibo mi⸗
nime ſuccurrũt quoꝝ nimirũ pᷣdicatio plerũ/
q; deſpicitur.qꝛ dum delinquentiũ facta coꝛ ri⸗
piũt.iʒ tñ eis neceſſaria pñtis vite cũ pñᷣt.nõ

tribuũt. nequaq; libẽter audiuntur. c.vij. Ae⸗

ctoꝛ ſollicitus inuigiler.ne hũc cupido placẽ⸗

di hoĩbus pulſet.ne cñ ſtudioſe interioꝛa pe⸗/

netrat.cũ puide exterioꝛa ſubminiſtrat ſe ma
gis a ſubditis diligi q; veritateʒ querat.ne cũ

lonis actibo a mũdo viðꝛ alienus. hũc aucto/
ri reduat ettraneũ amoꝛ ſuus. Poſtis nãq; re
demptoꝛis qͥ ꝑ recta oꝑa q̃ facit eius vice ab

eccleſia amari ↄcupiſcit.qꝛ adulterine cogita⸗

tõis reus eſt ſi placere puer ſw eoculis ap/
m

petit.ꝑ quẽ ſvvnſus cna trãſmiſit. Qui nimi

rum amoꝛ ꝓpꝛius cũ rectoꝛis mentẽ cepit ali⸗

qñ hanc inoꝛdinate ad molliciẽ.aliqñ vero ad
aſꝑitatẽ rapit.in molliciẽ vicʒ cũ peccãtes ſub
ditos recipit.ne erga hũc eoꝝ dilectio toꝛpeat.
coꝛriꝑe nõ pᷣſumit.nõnunq; vero ſubditoꝝ er

rata qͥ increpare debuerat. adulatõbo demul/

cet. Quos vero nil valere ↄtra ſe ↄſpiciũt hos
nimirũ aſpitate ſꝑ rigide inuentõis pᷣmunt
nunq; clemẽter monẽr. ſj ⁊ illicita q̃ faciũt no
lũt vt aliqͥs ↄtradicat.Rectoꝛes vero boni dũ

pꝛiuato amoꝛe di igere ſe neſciũt hiere puri⸗/
tans verbũ a ſubditis obſequiũ hũilitatis cre
dũt Sʒ inter hec neceſſe eſt vt cura regiminis
rãti moderaminis arte tpetur quatenus ſub⸗

ditoꝝ mens cñ quedã recte ſentire womerit ſic
in vocis libertatẽ ꝓdeat.vt tñ libertas in ſu⸗

perbiã nõ eruinpat. NHe dum foꝛtaſſe immo/⸗
deratius lingue eius libertas ↄcedit᷑. vite ab
his hũilitas amittaf. Sciendũ q̊ʒ ꝙ opoꝛteat

vt rectoꝛes bonis placere hoĩbo appetant. ſz vt

ſue extimatõis dulcedine ꝓximos in affectu

veritatis trahãt nõ vt ſe amari deſiderẽt ſz vt
Dllectõʒ ſuã quandã viã faciãt in auditoꝛibus
ad amoꝛẽ ↄditoꝛis.c.viij.Scire etiã rectoꝛ dʒ
wvplerũq; vicia virtutes eſſe mentiũtur. HMã
ſub pſymonie noie ſe tenacia palliat. et effu/
ſio ſub a ppellatõe largitatiſ occultat.remiſſio

pietas.et ira ʒelus extimatur ⁊ hmõi.c.ix.

De diſcretõe corre J. Vj.

ctõis ⁊ zelo admonitõis ſciendũ.ꝙ aliqñ ſub⸗

iectoꝝ vicia pꝛudẽter diſſimulãda ſunt.ſʒ qe
diſſimulãtur indicãda.vt cũ delinquẽs ⁊ dep⸗
hendi ſe cognoſcit.et pᷣpeti has qs in ſe tacite
tolerari ↄſiderat augere culpas erubeſcat ſec;

ſe iudice puniat.quẽ ſibi apud ſe rectoꝛis pa/
tiẽtia clemẽter excuſat. Mõnulla vero wlap⸗
te cognita mature tolerãda ſunt vt cñ vicz re⸗

rum minime opoꝛtunitas ↄgruit vt apte coꝛxi
gant᷑. Nã ſecta immature vulnera deteri in⸗
ferueſcũt. Sʒ cũ ſꝑus ſubditis ad coꝛrectões⸗
querit.ſub ipio culpaꝑ rondere patiẽta pᷣſul

exercetur. Nõnulla aũt ſunt ſubtiliter occul⸗

ta ꝓſcrutãda.vt quibuſdã ſignis erũpennbus
rectoꝛ in ſubditoꝝ mẽte om̃e qð clauſuʒ latert

inueniat.⁊ interueniẽte coꝛrectõis articulo ex

minimis maioꝛa cognoſcat. Nõnulla aũt ſͦür
leuiter arguẽda.nã cũ nõ malicia.ſʒ ſola isno
ranria vel infirmitate peccatur. ꝓfecto neceſſe
eſt vt maano moderamie ipᷣa delcti coꝛrectio

tperur. Cũcti eni coꝛrectõis nr̃e infirmitatib⸗
ſubiacemus. Exſe ergo quilibet dʒ colligere q⸗

liter aliene hũc owꝛteat imbecillitati miſereri
Debitũ etiã rectoꝛis eſt ſuꝑne patrie głaʒ
Pꝓ vocẽ pᷣdicatõis oñdereę.quãta in hmõi vtte
itinere tentamẽta antiqͥ vvſtis lateant apite.
Er ſubditoꝝ malificia q̃ tolerari leuiter nõ deꝛ⸗
lent cũ magna ʒeli aſpitate coꝛrigere ne ſi mi
nus contra culpas accenditf.culpaꝝ oĩm reus

ipᷣe teneat.Et nõ ſolũ debẽt innoceſcere qua⸗

liter vicia impugnẽt.verumetiã quõ cuſtodi⸗

te nos virtutes roboꝛẽt.Sʒ ſciendũ cũ ad in⸗

crepationẽ ſe mẽs woctoꝛis exaſperat.difficile
valde eſt vt aliqͥd aliqũ qð dicere non debui
erumpat.Cuũq; increpatio moderata accẽdit᷑.

coꝛda delinquentiũ in deſperationẽ depꝛimun

tur. Hũ neceſſe eſt vt cũ rectoꝛ ſubdiioꝝꝑ men
tes plus q;ᷓ debuit ſi ꝑcuſſiſſe ↄſiderat apud ſe

ſemꝑ ꝑ penifentiã recurrat. crx.
Debet etiã paſtor ſ. Vij.

diuerſis modiſ admonere ſubditoſ ſeu ppłos

a ü

non vna eadẽq; cunctis exlvꝛtatio ↄgruit. qꝛ
nec cũctos par moꝛũ qualitas aſtringit. Sepe
nãcq; alijs officiũt q alijg ꝓſunt. qꝛ ⁊ plerũq;
rbe q hec aĩalia nutriũt alia occidũt ⁊ lenis
ſun us equos mirigat.catulos inſtigat et me /
dicamentũ ꝗð hũc moꝛbũ imminuit alterivi⸗
res iungit.Et panis qͥ vitã foꝛtiũ roboꝛat par⸗
uuloꝝ necat. Pꝛo q̃litate igitur audientiũ foꝛ⸗
mari dʒ foꝛma ⁊ ſermo coctoꝛũ.vt ⁊ ſingulis
coõgruat et tñ a cõis ediſicatõis arte nunqᷓ; re⸗
cedat.Quid enĩ ſunt intente mẽtes auditoꝝ.
niſi vt ita dixerim. quedã in cithara tenſiões
ſtrate coꝛdaꝝ q̃s tangẽti axtifer. vt nõ ſibimet
ipᷣis diſſimile canticu ſaciat.diſſimiliter pul⸗

at. ⁊ idcirco coꝛde cõſonã modulationẽ red/
dunt.qꝛ nõ vno quidẽ plectro ſʒ vno impul⸗

ſu ſerũtur. Oñ ⁊ coctoꝛ qͥſq; vt in vna cunctos
virrute charitatis edificer.ex vna octrina nõ
vna eadẽq; exlvꝛtatõe tagere coꝛda auchenti⸗
um dʒ. aliter nẽq; viri. aliter admonẽde ſunt
feie. aliter iuuenes. alter ſenes aliter inopes
aliter locupletes ⁊c.li.iij.ei. Tanta aũt ar⸗
te vox tꝑanda eſt vt cũ diuerſa ſint audioũ
vicia.et ſingulis inueniatur cõgrua.et iñ ſibi
metipſi nõ ſit dimſa vt inter paſtiones medi⸗
as vno quidẽ ductu trãſeat. ſ̊ moꝛe bicipitis
glacdij tumoꝛes cogitationũ carnaliũ ex diuer
ſo latere incidat.qrenus ſic ſuꝓbis p̃dicetur
huüihtas. vt tij timidis nõö augeat᷑ metus.ſic ti
midis infundatur auẽtas vt tñ ſupbisnõ cre
ſcai effrenatio.ſic ocioſis ac toꝛpentibo p̃dic f
ſollicitudo boni oꝑis vt tñ inqetis immodera
ta licẽtia nõ augeatur actõis.ſic inq etis ppna
tur modus vt tñ ocioſis nõ fiat toꝛpoꝛ ſecurus
ſic ab impatiẽtibo extiguatur ira vt m̃ remi⸗
ſis ac leuibo nõ creſcat negligẽtia. Sic lenes
accendãturad ʒelũ vt tñ iracũdis nõ addatur
incendiñ.ex.iij.li.iij.Et grauis qͥdẽ pᷣdicato
ri labꝛ eſt in cõis pᷣdicatõis voce ad occultos
ſinguloꝝ motus cauſaſq vigilare. O ulto tñ
actioꝛi laboꝛe ſatigat.qñ vni ⁊ cõtrarũs vi ijs
ſeruiẽti pᷣdicare ↄpellitur.Plerũq; eni qͥs lete
nimis ↄſparſionis erxiſtit.ſʒ t eũ repente aboꝛ
ta triſticia immaniter depꝛimit. Curandũ ita⸗
q; pdicatoꝛi eſt. õtenus ſic tergatur triſticia q̃
Venit ex tꝑe vt nõ augeatur leticia qᷓ ſuppent
ex ↄſparſione.vt tñ nõ creſcat tſticia qͥ ve⸗
nit extꝑe ⁊c̃.Quid aũt mirũ ſi medici menti
Unn iſta cuſtodiũt. dũ tanta diſcer etõis arte ſe
ternperãt qui nõ coꝛda ſz coꝛpa medent.Sed
qꝛ pleruũq; dũ duoꝝ vicioꝝ languoꝛ irruit lvc
leinus illud foꝛraſſe grauius pꝛemit. ei nimi⸗
Ii viciorectius ſub celer tate ſubuenit. ꝑ qðᷣ
feſtine ad merituʒ tenditur. &t ſi hoc a vicina
mnoꝛte reſtringi nõ pᷣt mii illud enã cõ exiſtit
otrariũ creſcat.tolerandũ pᷣdicatoꝛi eſt. vt ꝑ

.„ .
exhoꝛtationeʒ ſuam artificioſo moderamine
vnũ patiatur creſcere quatenus poſſit aliud a
vicina moꝛte rerinere.c.xxiix.⁊ ſeqũ.ili. q.in
fi.ſic dicit.pulerũ depinxi hoĩem pictoꝛ fedns
Breg. De loc rite a rectoꝛe agitur ſi ſuꝑne foꝛ
midinis ⁊ dilectõis ſpũ afflarus ſtudioſe quo⸗
tidie ſacri eloquiͥ pᷣcepta meditetur.vt in eo
vim ſollicitudimis ⁊ erga celeſtẽ vitã pꝛouide
circũſpectõis quã huũane ↄuerſatõis vſus in/
deſinẽter deſtruit diuine admonitõnis verbꝗ
reſtaurãt. Et qꝛ ad vetuſtatẽ vite ꝑ ſocietateʒ
ſeculariũ ducitur ad amoꝛẽ ſꝑ ſpiᷣalis patrie
aſpiratõne renouet᷑. Dalde nãq; inter hũana
werba coꝛ defluit cũ indubitãter ↄſter.qꝛ exte⸗
rius occupationum tumultibo impulſuma ſe
metip̃o coꝛrunt ſtudere inceſſanter dʒ. vt per
eruditõis ſtudiũ reſurgat.hinc eſt enĩ ꝙ ne⸗
tum gregi diſcipulũ Paulus admonet dicẽs
i.ad Chimo.iiij.c(.DOũ venio attende lectõni.
hoc de. iiij. l. c. f. Ociũ ſanctũ qrit charitas
veritatis.negociũ iuſtũ ſuſcipit neceſſitas cha
ritatis.quã ſareinã ſi nullus impomit papien⸗
de atq; intuende vacandũ eſt veritati. ſi autẽ
imponitur ſuſcipiẽda eſt.ꝑ neceſſitatẽ charita
tis deſiderãda eſt. Sʒ nec ſic oĩno writats di⸗
lectio deſerenda eſt.ne ſubtrahatur illa ſuaui⸗

tas ⁊ oppꝛimatur iuſia neceſſitaſ.Aug.vii.q.

i.qui epatuzʒ. Et oꝛ? ſepe dũñ pᷣdicatio modis cõ
gruentibo vbertim funditur ap ud ſemenpᷣm
de oſtẽſione ſui occulta leticia loqũtis anunuſ
ſubleuatur. magna cura neceſſe eſt vt timoꝛiſ
laceratõe ſe moꝛdeat.ne qͥ alioꝝ vulnera me⸗
dendo ad ſalutẽ reuocat.ipᷣe ꝑ negligentiam
ſue ſalutis intumeſcat.ne ꝓrimos iuuãdo ſe
eſerat.ne alios erigẽs cadat. N qiibuſq; ſe
pe magnitudo virtutis occaſio ꝑditõis ſuit.vt
cñ de ↄfidentia virniũ inoꝛdin ate ſccuri ſunt.ꝑ
negligentiam inoꝛdinate moꝛerentur. hec de
libꝛo.nij.paſtoꝛał. Grego.c.i.

De archipreſ bite O. viij.

ris. decanis ⁊ alijs curatis quid pꝑtineat ad cu
ram quã lhñt ſuꝑ lvc Yo.an.in nouelł.de pe.
et re.oĩs.allegat ł oſti.ſic diffinientẽ curam.
Cura ẽ vigil oneroſa ac ſollici a cuſtodia aĩa⸗
rum ↄmina alicui. vt curet ne peant ſʒ ſaluen
tur.que ↄpetit ex lege vl ↄmiſſione canonica
aut ↄſuetudine ſeu pᷣſcriptõe ꝑ ſedẽ apłicam
nõ impꝛobata. Hec añt er diuerſis iuribo col⸗
ligunt.vñ dicit.Cura eſt vigiloneroſa ęgc ſolli
cita cuſtodia aĩax.hoc colligit᷑ exeo qð legitur
de eta.⁊ q li.c. intelleximus.viij.q.i.ii epa⸗
tum.et alijs iuribo cõmiſſa alicui.vt curet ne
peant ⁊cc.inſtruẽdo.ſ.ſibi ↄmiſſoſ in fide ⁊ mo

ribus. necnõ de vicijs fugiẽdis ac virtutibo et
lbomsſoꝑibo exercẽdis. vt patet. x. .i. placuit.

2

fNinffifgie⸗
(hoinaninſun

ſereteyyn hor⸗
mninin .
Dmnfünlhe .
laentofpg ſpe

hent ſtii
ſenimmmte
I idesin
Curtari Nd.
(rptaſtueut
ſorcl.ooterete
itenorilyecclar
ſiſocicsinſtiut,
htetinissint

ngiittnr o
chwriceree
Nernnghitmi
Wpocſhed
tnoneidd
ontiias prech
Cpitercinn
ſantkt ehaccn
noneſutben⸗
niſionecanom
ilterfii ſautp
feinninzen
Nter tenierea
Rolwdd
ple e nti
Vlrfſar nis ar
Pumtmemepol
Puncgteziin a
tntſcieonir
Wicri
ſifffnensce
Mömnigggrit.
nevedſeynrde
N
Ctznüäfrur
Hbeſennna
lpbrinne

enhens
Abrlunmng
Dimornte

üſtnti
mcietwn
Gunſttieme
eibeenki
nNTNeE
ACnenteanir
aier
iwerEt

7

leſbie
nmts e a
Ne k
ufrmie,
S
en min min

d, e
ree

9

qͥ cuſtodit iſrł.nec mi

ſatis. et in alijs iuribo.

a pitulum

et in eo qð no. de vi. et v. de. ot quiſeß. ex quo

ſequit ꝙ ſi male vel negligẽter curxet. obligat
deo. ar. inſti.de inuti.ſtip.S.ſi s. cũ exinde te⸗

netur reddere rõem. vt de of. oꝛ. irrefragabili.

et de ſta. mo. cũ ad monaſteriũ. Hoc aũt dʒ cu
rare pdictis modiſ. necnõ viſitãdo.coꝛrigẽdo
punjẽdo.ſacr̃a ecciaſtica erxhibẽdo. vt de elec.
dudũ.et de pe.⁊ re.c.cũ infirmiraſ.Caueat igi

tur ꝙ ſꝑ hãc obligatõʒ pᷣ oculis habeat.nec re/

periatut negligẽs. vꝛmiẽs vel woꝛ mitãs. ODñ
ps. pſalmo. cxx. Hõ wꝛmitabit neq; woꝛmiet
rũ ꝙ ſiẽ dic. b. Ber. Nõ
cꝛmitar nec wꝛmit qui impugnar iirl. Ydeo
curatoꝛ ðꝛ ꝓuer/vi.Fil ſi ſoponderis ꝓ ami

co tuo.defixiſti ghid ertraneũ manũ tuã.i.opꝰ

ſollicitudinis. illaqatus es verbis oꝛis tui.Et

ſequit᷑.teipᷣm libera. diſcurre.feſtina. ſuſcita

amicũ tuũ.nec dederis ſomnũ oculis tuis nec

woꝛmitẽt palpebꝛe tue. Oe ſi hoc diligẽter ſer⸗/

uauerit. eſto ꝙ Ppter duriciã plebis nõ ꝓficiat

tutus erit. vt ꝓbat᷑.xliij. di. ſit rectoꝛ. ⁊.c. ephe
ſis. Sʒ nõ otmittat ſeculare bꝛachiũ inuocare
eſto ꝙ pccoꝛes ſine effuſione ſanguims neq/

ant coartari vt de lvmi. poſtulaſti. qᷓ cõpetit ex
lege ſcripta ſiue iure cõi.ſicut patʒ in epis.vt

æof. oꝛdi.ↄquerẽte.⁊ pᷣlatisqͥ ꝑ elcõz creantf.

etiã rectoꝛibo ecciaꝑ ꝑrochialin.exq̃ ſunt auẽte
ſui iudicis inſtituti. vt hic ptʒ.de of. archið. cũ
Motanduʒ ꝙ hmõi
cura extẽditur ad oẽs hitantes infra limites
p̃dicroꝑ q̃ rõe ⁊ ꝓuentus ſpũales exinde ꝓue
niẽtes peipiũt in vſus neceſſarios ↄuertẽdos
vt de pro. c. ſuꝑ eo.niſi in aliquib obſtet ↄſue
tudo.vt er de deci. cũ ſint hoies. Hi aũt limies
quantũ ad ꝓrochias ꝓ diſpoſitõe epoꝝ extẽ⸗
di pñt ex cã ⁊ reſtringi. vt legit᷑ de exceſ.pla.c.
ſicut. Et de hac cura tenẽtur curati reddere ra⸗
nonẽ. ſicut legitur de pꝛimlegũs.c.ii.vl com⸗
miſſione canonica ab epᷣo generaliter vel ſpe
cialiter fcã.ſicut ptʒ in archið.de of.archið.c.
fi. et in vicarijs ecciaꝑ ꝓpetuis.vt de off.vica.
ad hec.Et eriã ex cã ad tꝑs ↄſtitutis.vt de app.

puenit. vel a papa per pꝛiuilegiũ generale vel

pãle. vel ꝑ ↄpoſitõʒ ex certa ſcia ↄfrmatñ.vt
de trãſac.veniẽs.aut ↄſuetudine ſeu pᷣſcriptõe
Nam 1 metropolirami in ſua ⁊ etiã in aliena
ꝓuincia ⁊ ep̃i in alienis dioceſibo. et abbates
et archidiaconi ⁊ capellani ⁊ ſiles iura epᷣalia
er prochialẽ curã ad hmõiꝑtinẽtia.inquantũ
iſta pñt in eos cadere ꝑ ↄſuetudinẽ ⁊ p pᷣſcri⸗
prionẽ acquirũt. ſicut de cõſuetudine ꝓbatur
in eo qð legitur de elec.dudũ.et de pᷣſcrip.au⸗
dins. Et aliqͥ dicũt. ꝙ ꝑ ↄroſitõeʒ nõ acquirit
cura.niſi ſit ꝑ apłicam ſedẽ appꝛobata.quibo
nõ aſſentimus.qꝛ iura ↄtradicũt. Sʒ quantũ
ad ꝑſonã pꝛiuaiã bñ repꝛobatur ↄſuetudo.vt

xr

nec ciram acquirat ex conſuetudine. nec ſibi
eligat confeſſoꝛẽ.pec omnia Ao. an. in nouel.
Queritur an abbas vel aſius inſerioꝛ epᷣo

poſſit pᷣſcribere inſtõeʒ.ſ.in eccleſᷣs.et dare cu

ram aiaꝑ. Circa hoc repitur quoddã ↄſiliũ ad
lomõi materiã. ꝓoſitu datũ ꝑ dñũm recuperu
eximiũ woc. cin aſſentit Yob. an. in, caſu imfra
ſcripto.ↄſultus.Quoddã monaſtenũ eſt ſitũ

in dioceſi nucerina.et ei epᷣali iure ſubiectuzs.

hoc monaſteriũ h ſub ſe capellas vnacũ cura

łi.et cũ oĩ adminiſtratõe abbas pᷣdictus eſt

cõſuetus ↄcedere ⁊ eis inſtituere rectoꝛes. et
Joc a tanto tꝑe cuius ↄtrarij memoꝛia nõ exi⸗

ſtit. Eps nucerinus aſſerẽs ꝙ nullus alius q;ᷓ
ipᷣe in ſua dioceſi pᷣt curã ↄmittere ꝓpli ⁊ aiaꝝ
monet ꝑ lr̃as oẽs ⁊ ſingulos clericos ſue ciui
tatis ⁊ dioceſis cuiuſcũq; ↄditõis eriſtãt habẽ

tes eccias curatas.cuius iure ↄmiſſionè ab eo

adepti nõ eſſent.ſj ab alijs de ſcõ cñ de iure nõ

wvſſent eas acceperũt.ꝙ nõ debeãt ſe intromit

tere. niſi eã ab ipo pꝛimo recipiãt. et ſi nõ deſti
terint ab ipſa cura infra menſem. fert in eos
ſnĩam e xcõicatõmis.Capellani elcleſiaꝑ dicti

monaſterij ad pᷣdicta ſe nõ teneri dicuũt. tum

rõne dicte ↄſuetudinis.tũ rõe cuiuſdã ſnie la⸗
te inter epᷣm nucermũ ex vna pte.⁊ dictũ mo
naſteriũ ⁊ eius capellas er alia a quodi ſubde
legato cuiuſdã cardinalis pape delegati ⁊ arbi
tro ⁊ ↄmiſſario electo a dictis ꝓnibo. In q̃ cã
dicũt dicti ctoꝛes.ꝙ capellani dictax eccle/⸗
ſiarũ monaſterij dicte momtõni epi nucerini
nõ tenẽtur parere qꝛ ſm opi. gloſatoꝛis ſola
ↄſuetudo pᷣſcripta pᷣt abbati hãc iuriſditõʒ tri⸗
buere ꝙ poſſt ↄamittere curã aisꝝ. vt nota.de
of. ar. c.cũ ſatiſ.licʒ ibi Hoſti. ↄtradicat.cuius
Hoſti. opinio eſt ↄtra obſeruantiã totius ita⸗
lie vbi archip ſbyteri ſue plebani in capells

ſuis.i.eccleſus q ſunt ſub ſua plebania inſti-
tuũt in ſpũalibo ⁊ tꝑalib epo nullo requiſito.

Et minime ſunt imitãda q̃ certã ⁊ longã inter
pꝛeratõeʒ hat uerũr.ſt. de leg.l. minime. Nec
obſtat dicta decretał.q̃ dicit obtentu alicumis
ↄſuetudinis.qꝛ illa pᷣt intelligi niſi ſit tti tꝑis

cuiuſ memoꝛia nõ ertat in ↄtrariũ.qꝛ talis cõ

ſuetudo.licʒ ſit ↄtra ius.nõ reqiurit titulũ.de
pᷣſcript.c.i.li.vi.qͥ loco ↄſtitun habet.ſft.de aq̃
quoti.⁊ eſti.l.hoc iure. Pꝛeterea ſaltẽ negari
nõ pᷣt quin ꝑ illã ſniam ſaltẽ paretur titulus
p̃ſcribendi illã lbertatẽ. Pꝛeterea qð dꝛ in. c.
ſatis. p̃t intelligi de mãdato ep̃i generali.ſicut
dicit canon. ꝙ ↄſecratões epᷣoꝝ debẽt fieri au
ctoꝛirate apłica ⁊ ↄtecratõnes baſilicaꝑ. Pꝛi
mum ptz di. lxuij. ↄſecratões. Scom piʒ. de cõ

ſe. diſt. i. Pcepta. et ſeqũ.facit ad hoc qð notat
Vo. di. lx. cõꝝ.circa n.glo.masne. Pꝛeterea

eoipio ꝙ epus ſcit talẽ ↄſuetudineʒ et paritur
A

5

“”M . 22

Litulus

vis dare lcentiam. ſicut in caſu valde ſimili

notat Archiðᷣ.xvi. q.i.c.i.Et addit To.an.in

ↄſilio ad idẽ.nec ꝑ lvc abdicatur ab epo comi

niũ cure. ſi ille male regit.vel ſi ppłs ab epiſco⸗

w ipſo reouirit q ſunt cure.cũ ponatur nec ab
batẽ nec rectoꝛẽ nec płm exemptos. Atem ſi
plena exemptio deri ⁊ ppłi ↄfra epm pᷣt habe/⸗

ri ꝑ pꝛeſcriptõeʒ ſicut ꝑ pꝛiuilegiũ.ſufficiat.de
pꝛi.c.er ꝑte.q⁊ iſta ceremonia q̃ ↄſiſtit in ver/
bo.et eſt minima ps exemptõis.pꝛeſenbi nõ
pᷣt. HNãc ſniaʒ dictoꝑ coctoꝝ ſequũtur Franc.

zab.et plures alij coctoꝛes colle ij canomi⸗
ſtarum vniuerſitatis floꝛẽrine ↄſulti in ſiłi ca⸗

ſu dicẽtes. Cõcludimus ꝙ licet de iure cõi in⸗
ſtitutio ma rime auctoꝛiſabilis cure ſpectet ad
epᷣm. vt de heret. ci er iniicto.cũ ↄcoꝛ.ex iu
re ñ ſpeciali ſpectare poteſt ad minoꝛes ep̃o.

de of. deleg. upꝑ eo.de pꝛeſcrip. auditis. E x ſpe/

ciali iure dicas ↄſuetudinis pꝛeſeripte vel enig
ex pꝛiuilegio. Poteſt tñ circa lvc ius querẽdũ

còcurxrere ſimul pꝛiuilegiũ ⁊ pꝛeſcripno.vt de
pꝛeſcrip.auditis.nec excluduntur ab lvc iure

abbatiſſa ⁊ monialis ꝓpter cõditõeʒ ſexus vel
fragilitatis.imo hmõi.⁊ mulioꝝ ſimiliũ ſunt
capaces. quibo ſufficiat remit ere ad notabi
lem glo. Ber. in. c.dilecta.de maio.et obeð.Et
in pꝛedicto caſu.ſ.eũ monaſteriũ vel plebana
tus nõ ſit exẽptus pᷣt ep̃s viſitare illas eccleſi
as in quibo abhates ſeu plebani ve antiq̃ ↄſue
tudine inſtituũt rectoꝛes.ar.de cen. cũ vene⸗
rabilis. nã hicʒ ſpñalia cõceſterit abbati. viſita

tionẽtñ reſeruaſſe viðꝛ.qð dic vt n otaf᷑.de co
nat.paſtoꝛalis. &t ſi concurrãt ambo. ep̃s pꝛe⸗

ferrur. niſi aliud obtineãt de cõſuetudine ſpe⸗
ciali. vbi etià ſciendũ.ꝙ ſi monaſteriũ vel etiã
plebania ſint exẽpta. ꝑ pꝛedictã tñ exemptõʒ

nõ ſunt exẽpii prochiani niſi in pꝛunlegio ex

emptõis lvc haberetuxr. Nñ in his retinet epᷣs
oĩa iura.Da bit ergo pnias publicas. et chꝛiſ⸗
mabit.et altaria ↄſecrabit.et hmõi.⁊ indulgẽ
tias 1c. Decimas aũt habebit plebanus. veſ qͥ
pꝛius habebat epᷣs vel alius.nil eni iuris accre

ſcit vel decreſcit in hoc laicis.xvi.q.i.Si qͥs lai
cus.exqᷓ ꝓpłus nõ eſt exempiuſ. vt notat Jo.

an.de pꝛiuil.cũ ꝑſone.li.vi.in nouel.vbi dicit

ꝙ qñ ipłs nõ eſt exẽptus. licʒ eccia ſit exẽpta.

curabit ꝓpłm epᷣus.x. q.i. regenda.

Nemo deincep! .ix.

⸗ rochſale eccleſiã alicui nõ cõſtituto in erate

egieima ⁊ ſacerdotio ↄmẽdare pᷣſumat.nec ta

l eniz niſi vnã ⁊ euiden neceſſitate wel vnilita
te ip us cleſie ſuadéti. hmõi añũt ↄmendaʒ

ve pꝛemi itur rie factã declaramus vltra ſe⸗
meſtrig tpie ſpaci nõ durare. Stg enentes ſi

—

quid lecus comendis eccleſigy Prochialiuz

actum fueſt eſſe irritum ipſo lure. Breg. r. in

2aſio lugduneñ.de elec. Memo.l. vi. Sup qᷓ

c. Yo. an. in glo. dicit. ꝙ cömendare ðꝛ multi⸗
pliciter alioñ idẽ eſt qð eponere. vr. xxi. q. ij.

ne qͥs. aliqñ ꝓ lvnoꝛatõe et laudatõe. iuxta ily
lud.ij. Coꝛin.x.Nõ eni qui ſeipᷣm cõmendat
ille ꝓbatus eſt ⁊c. ſiz hic aliter ſumitur.ſ. put
impoꝛtat cuſtodiã eccie alieni cõmiſſaʒ. Et cir

ca hmõi ↄmendã mouet ghiq̃s queſtiunculas

ipſe Yoh. et ſo uit in glo. Et pꝛimo quentur
vtrũ falis cõmendatarius ſit platus. Et dicit
nõ.ſʒ tm̃ ꝓcuratoꝛ.hʒ t̃ legitimã admini/
ſtrationẽ. xxi.q.i.relatio. et hoc intelligas cũ

debito mõ fit. ſ. ꝓut hic ðꝛ. Scðᷣo queritur. an
talis faciat fructus ſuos. dicit ꝙ nõ ᷣm Har.

qꝛ cuſtos eſt. ius in eccleſia hʒ. tenet tñ Archi
diaconus.ꝙ vbi eccleſia indiget poterit talis

pñtare clericũ oꝛdinand ad titulũ talis eclle
ſie. vt de iurepa.poſtulaſti.nec etiã m fructib

ius hʒ. niſi ad colligendũ gulernandũ ⁊ pui⸗
dendũ ſibi 7 miniſtris ⁊ qðᷣ ſupeſt in vnlita⸗
tem eccleſię ↄuertendũ.ſieut ⁊ de viſitatoꝛe ðꝛ

di. xi.obitũ.et hoc tenet Noſti.ſʒ cõtrariũ ſit

de facto. Sʒ nũquid taẽ ↄmendatã eccleſiam

impe trãs tenetur de cõmenda facere mentio⸗

nẽ. dicit ſic. ar. de ↄcel.pᷣben.cũ nr̃is. Sʒ nũ
quid ad talẽ cõmendã patronus vocabit. die
ſice. ßm Inno. Hoſti. et Bar. ar. xvi. q/ vij fi

lus. Adem in alijs qͥ ex tali ↄmenda ledũmir.
Si aũt fuerint ↄtumaces v terius nõ audien

tur. Sʒ nũquid p oꝛdinariũ cõferri p terit inte

rimdũ durat ↄmenda vel reuoceri. Bñ. dic
nõ ſᷣm Bar. mſi ceſet cã ex qua facta fueret.

ar. de vo. c. magne. Sʒ qind ſi ↄceſſum fuerit

— ℳ—

epᷣo ꝙ vſq; ad ceriũ tps fructus vacanti ec⸗
cleſiax popere poſſit.nunquid p̃ter u talis in
dulgentie fructus bñficij ↄmendan potent re

tinere. Gñ.nõ ſ m Guil.cũ cõmenda jus tri⸗
buat. vt ſupᷣ dixi.t q;uis qindã dicãt ꝙ epᷣs
cõmendare pᷣt mm̃ vſq; ad illud ips quo pᷣt cõ/⸗

ferre. ſ. vſ; ad ſer menſes. tunc ᷣm Binl. eſt
falſum.ſi eni ſca wel tercia die poſt vacationẽ
cõmendaret.nõ duraret cõmenda ꝑ ſer men

ſes. q ð tñ pᷣt ꝑ hãc ↄſtõʒ. Si igitur vlnima die

ſex menſiũ qui ſibi cõceſſi ſunt ad ꝓin dendũ

fiat cõmenda durabit cõmenda.⁊ ivc dicit cõ

ſtitunio hec. caueat tñ oꝛdinanuſ vt pꝛius q; to
tum tpus ſuũ labatur cõmendã faciat.qꝛ po⸗

ea facere nõ oterit. ar. de of. deleg. de cauſis.
wl dic ꝙ enã illo finito ꝙ eam porent ↄomen
dare alicui cuſtodiendã ſaluandã wonec ſu/
perioꝛ ꝓuideat.de appel.cũ teneaenur. Sʒ nü

1

qͥd fimtis ſex menſibo pterit oꝛdinarins ean

dem iterato eidẽ ꝑſone wl alteri cõmendare

viðꝛ ꝙ ſic ex cauſis hic erpᷣſſis.ꝛ tꝑs laſera⸗
nenſis cõcilij nõ currit pendente cõmendaex

Penhitnet

nnanalt dl

rucerriretuns

Suntſ
munatunrch

nitcinentfih

e

naniſ
peina
lesen.
arfcdieis Pe
rinümaſunt⸗
Capieros
Cnnikeigahios
Penorres
tumn nnonri
Glog natnes d
Gls Fliosen
Kopopamhy
Mbitmrürne
epos. aa p
ime Heiniel
tenn bi Prope
Köngablenh⸗
egeos uinaſts
ſto dientafene
onesenntnon

Donnun

tflnsnatun
Unſenſtmen
Chnpaniin
TENNN
egochndeiu
ftabhen
nninmne
Dendi
Veniatpert

Ai unen
Z
neminumtin
n Soilti inuan
ftnetinin
Anlmmtyin
Ni
NCöcſi A
tiümnidd in,

muneis

Ca pitulum 1I1

.„
cauſa facta. Sed certe mens huius conſtitu /
tionis ↄtradicit. als fraus ei fieri poſſet et ppe
tuo fieri. argu. de diuoꝛ. quanto. vel diſtingue

vtrum coõmenda fiat intuitu eccleſie vel pſo/

ne. vt ſupꝛa. facta intuitu eccleſie. i. eius vtili
tate. puta ad reparandã teneat. facta intuitu
Pſone.i. vtilirate eius vt inde fructũ pcipiat
er nõ tenet. Sed nunqͥd expirat ↄmenda moꝛ
te cõmendantis. ARñ. pᷣm Bunl. nõ. vt de com
mo. c.i. Sed nunquid p̃ᷣthabere plures com/
mendatas. RAñ. ſicurduas eccleſias curatas
pm titulũ habere nõ pᷣt. ita nec curatas in cõ⸗
mendam. vt hic patz. niſi ex diſpenſatõe pape
in vtroq; caſu. ſed vnã intitulatã 1 vnã com/

mendatã curatas ab oꝛdinario habere pᷣt fᷣm

antiquuʒ ius.xxi..i.qui plures. ſed cum hac
moderatõne huius capituli.

CTitulus.xx. de ſtatu epiſcopox. archiepiſco/
wꝛum. et patriarchariin. Epiſcopi debent
tria habere ad ſui vHunoꝛem. Capitulum.i.

NRo patribus tuis
nati ſunt tibi filij. conſtitues eos
pꝛincipes ſuꝑ oẽm terrã. mnemo/
res erũt noĩs tui dñe.pᷣs.cxliiij.

Hec verba pᷣs. exvnit Aug. ꝓ epis.di. lxvin.

quox.ſic dicẽs. Patres miſſi ſunt apłi ꝓ apo⸗
ſtolis filij nati ſunt. er conſtituti ſunt epi. ipſa
eccleſia pr̃es illos appellat. ſ. ep̃os. ipſa illos
genuit. et ipſa illos cõſtituit in ſechib⸗ u
Põ ergo te putes deſertam qꝛ nõ vides Pe/
trum. qꝛ non vides Paulu.qꝛ non v ides per
quos nata es.de pꝛole tua creuit nbi paterni /
as. Filios genuit ecdeſia. cõſtituit eos pꝛinti
pes pꝛo patrib ſuis ſup oẽm terram. hec ibi.
Pbi tria pñt notari de epᷣis in ipſa auctoꝛita⸗
te pᷣs. inducta. DPꝛo patribo tuis nati ſunt tibi

fiij ⁊c. Pꝛimũ eſt ꝙ debent halere vite ſancti

catetm. ibi. Pꝛo patrib tuis nati ſunttibi filij.

Scõm ꝙ debent habere cure ptaãtem. ibi. cõſti⸗
tues eos pꝛincipes ſuꝑ omnè terram. TCerciũ
eſt ꝙ delent afterre eccleſie vtilitatem ibi. me
moꝛes erunt nominis tui.

Ouantum ad primũ . .

icut filius naturalis coꝛpaliter vt in pluri/
hus patriſat.ita et filius ſpũalis debet moꝛes
noꝛum patrũ imitari.ſᷣm illud ſaluatoꝛisg.
Ro. viij. Si fili abꝛae eſtis opa abꝛae fa. Epi
ergo cum dicãtur filij aplłoꝝ 'ᷣm eypoſitõʒz da/
ram ab Aug. huius ꝑptis. ꝓ patribus tuis na.
unt ti. fi. debent ergo imitari et hoceſt qð di /
it HNiero. diſt. xl. Mon eſt facile ſtare in loco

Vetri et Pauli.tenere cathedram regnantiu

cum chꝛiſto. Nõ ſanctoꝝ filij ſunt qui tenent
loca ſanctoꝝ ſed qui exercent opa eoꝝ.Etidẽ
ſup Oicheã. Si in aploꝝ loco ſumus. nõ ſo
lum ſermon eoꝝ imitemur.ſed auerſationeʒ
et abſtinentiã. di.xxxv.eccleſie. AIdeʒ ad Pe⸗
liodoꝛum. Non oẽs epiſcopi ſunt ep̃i.ſcʒ me⸗
rito ⁊ re.attende Petrum. Judam cõſidera.
Stephanũ ſuſcipe. Nicolan reſpice.nõ ſacit
eccleſiaſtica dignitas chꝛiſtianum. Coꝛneliis

centurio adhuc ethnicus vono ſanctiſpũs mu

datur. pꝛeſpyteros puer Daniel iuduat.infa
tuatuʒ ſal ad inhilũ ꝓdeſt niſi vt ijcigtur fo
ras ⁊ a poꝛcis cõculcetur.i.q.vij.nõ om̃es.et
Aug. q. eadem. Din nec regiminis in ſe rati⸗
onem habuit.nec ſua delicta deterſit.nec filio/
rum crimẽ coꝛrexit.canis impudicus magis

dicendus eſt q; epus. Debent ergo ipſi eſſe

imitatoꝛes patrũ ſuoꝝ.i.apłoꝝ in om̃i ſancti/
tate vite. paſcentes nõ ſemetipſos vt mali pa
ſtoꝛes. qui aliud nõ querunt ab ouib niſi la⸗
nam ⁊ lac.cõtra quos inuehit dñs ꝑ Eʒehie/
lem ꝓphetam.Eʒechᷣ.xxxiiij.c.ſed delent pa⸗
ſcere exemplo bone vite gregẽ ſuũ. ſ̃m illud.
i. Pe. v. Paſcite eñ qui in vobis eſt gregem
nõ turpis lucri gra.neq; q̃ſi wminãtes in cle /
ro.ſʒ foꝛma facti gregis ex aĩo.oẽs illas cõdi⸗
tiones virtuoſas quas ponit apłus.i.Chi. iij.
NOpoꝛtet epᷣm eſſe ſine crimine ⁊c̃. Expoſitõez
aũt illoꝝ habes ſup̃ in ti.de clericis.in pꝛinci.
Et vt dicit Gre. di. centeſima. ↄtra moꝛẽ. Ni
hil in epᷣali ceruice ſplẽdidius fulget qᷓ; hũili⸗
tas. pietatẽ q; ⁊ ↄpaſſionẽ ad delinqñtes.et 5
cipue penitẽtes dʒ hr̃e. Oñ Ambꝛo.de pem.
di.i. Serpẽs.inquit. Paſtoꝛ ille euangelicus
lapſam ouẽ vweriſſe legitur nõ abieciſſe.dʒ enĩ
iuſticiã tpare moderatio. Nã quẽadmocũ ii⸗
bicurandus pꝛebeaf᷑.quẽ faſtidio habeas qͥ cõö⸗/
temptui ſe nõ ↄpaſſioni ſuo medico putet fu/
turu. Et ꝓpterea dixit BGreg. dñm pmiſiſſe pa
ſtoꝛem eccie Petrũ negare xpᷣm. vt in ſua cuile
pa diſceret i;miſericoꝛditer alienã in firmita⸗
tẽ toleraret.di.l.ↄſiderandũ. Demũ diligẽter
attẽdere dʒ. qð ait Aug.ſcribẽs ad Dalerum
epᷣm ſuũñ.di.xl.Añ oĩa peto vt cogitet religio
ſa pꝛudẽtia tua mihil eſſe in hac vita ⁊ maxie
lvc in tpe ſaciliꝰ. leuius ⁊ lvib⸗ acceptabinus
epi aut pᷣſbyteri aut diaconi officio.Sʒ ſi per⸗
functoꝛie.i.negligẽter atq; adulatoꝛie res aga
tur. nihil apud deũ miſerius triſtius ⁊ dänabi
liu e⸗ nihil eſſe in hacvita ⁊ maxie lvc ſpe
difficſlius. laboꝛioſius ⁊ ꝑiculoſius epᷣi pᷣ by⸗
teri vel diaconi officio. Sz apud deũ miloil bea
tius.ſi eo mõ militetur quo nr᷑ im ꝑatoꝛ iubet
Cũ ergo ep̃i filij dicãtur apłoꝝ ſᷣm iſiud ꝓ pa
tribus tuis ⁊c. eos imitent᷑. Obſeruãda eſt er
ga eos diſtinctio.quã ponit clug. xinij. q. iiij.
q uin

Zitulus

vbi aſt. Tres pſonas dixit dñs. et delemms il/

las inueſtigare in euãgelio.ſcʒ Yo.x. paſtoꝛis

et mercẽnarij ⁊ furis.Diligẽdus eſt paſtoꝛ ſcʒ
lonus. tolerandus eſt mercennarius.ſq; ma⸗
lus pꝛelatus.cauendus eſt latro qui ſcʒ nõ ca⸗
nonice adeptus eſt eccleſiam.

— ₰ —H „
Quantũ ad ſecundã .ij.
ptem.ſ.prãteʒ ſeu anẽteʒ cure ſibi ꝓmiſſe hoc
er eo qð ſubdit.Cõſtitues eos pꝛincipes.i.xe/⸗
ctoꝛes ptãteʒ hñtes.ſuꝑ oẽm terrã.i.ſuꝑ oẽs
ciuitates mũdi diuerſis locis diuerſos ep̃os
deputãdo. Mã in italia. alamania ⁊ in francia
et in hiſpania ⁊ anglia ſunt epi nunc.et olim

erãt.eriã ⁊ in africa ⁊ in ſyria ⁊ in aſia ⁊ in in

dia erãt ep̃i.vt patʒ ex verbis Hieto. dicẽtis.
Et aflrica ⁊ ꝑſis ⁊ oꝛiẽs ⁊ india vnũ xpᷣm ado
rant.di.xciij.legimus.q̃ m̃ natões receſſerũt
a fide. Pꝛincipes aũt ↄſtituti ſunt epᷣi ſuꝑ dio
ceſes ſuas pꝛincipaliter quantũñ ad ptãreʒ ſpe
cialem iudicãdi de eis. Oñ ⁊ de q̃libet põtifice
cãtatur illud &cẽi.c.xlv. Pꝛincipem fecir illũ
dñs vt ſit illi ſacerdotiũ dignitas inerernum.
Ep̃i enĩ nõ m caſtellis nec in modicis ciuita/
tibo debẽt inſtiui.ne vileſcat nomẽ ep̃i.vt di⸗

at Anacletus papa.di. lxxx. epi. Diſtinctõʒ

*„

aũt epoꝝ.vt.ſ.aliqͥ dicantur epᷣi.alij archiep̃i

ſeu metropolitani qð idẽ eſt. alij pꝛimates ſeu

pf̃iarche.et cauſaʒ huius diſtinctõis aſſignat

Clemẽs papa dicẽs di.lxxx. In illis ciuitati⸗

bus in quiboolim apð ethnicos pꝛimi flami⸗
nes eox.i.ſacerdotes atq; pꝛimi legis wocto⸗
res erãt. pꝛimates vel priarchas btũs petrus

roni p̃cepit.qͥ reliquoꝝ epᷣoꝝ cauſas ⁊ maioꝛa

negocia ſn fide agitarẽt. In illis aũt in quib-
apud dictos ethnicoſ erãt eoꝝ archiſlamines
qꝗs tñ minoꝛes tenebãt q; memoꝛaros pꝛima⸗
tes.archiepᷣos inſtitui pᷣcepit. In ſingulis ve
ro reliqs ciuitanbo ſingulos ⁊ plures epos cõ
ſtitui pꝛecepit.qͥ ep̃oꝝ vocabula tm̃ ſoꝛtirent᷑.
ec inter ipſos aplos par fuit inſtitutio ſed
vnus pᷣfuit oib.ſ.Petrus. hec ibi. NDbi dicit
glo. ꝙ par fuit inſtitutio.ſ.ptãtis qͥ ad ↄſecra⸗
rionẽ.qꝛ ita p̃ᷣtↄhcere ⁊ oꝛdines ↄferre ⁊ ↄſe⸗
crare qlilet epᷣs ſicut papa. ſ nõ fiit parquo
ad miniſtratõʒz ſeu iuriſditõz. In hoc eni pa⸗
pa maioꝛ eſt ceteris. Nec obſtat dicit glo. de
wnetis.q priarcham hñt ⁊ epᷣm. qꝛ nõ eſt eo⸗
rũ ſʒ grandenſis.qᷓ locus multũ diſtat a vene
ns. Sicut eriã archiep̃s piſanus eſt vꝛimnas.
izrꝛimas reſpcũ ſardinie. Pꝛincipatũ igitur
ſuũ.i.prãtem pᷣm rõem ⁊ equitatẽ vti dʒ. ałs
in ſin ꝑniciẽ vertit. Oñ BGreg. xi. g. iñ Jple h⸗
gandi atq; ſoluẽdi prãte ſe pꝛiuat.i.mereturx
pauar m glo. qin hãc ꝓ ſuis volunratibo. 7
nõ ſubditoꝝ moꝛibo exexcet.iudicare digne de

.
ſubditis neſciũt qͥ in ſubditoꝝ cauſis ſua xel
odia vel gram querunt. de qinbopꝑ pphetã T
Eʒech.xiij.c. oꝛtificabat aĩas quie nõ moꝛi
untur. et viuificabũt aias q̃ nõ vjuũt.nõ mo⸗
rientẽ moꝛtificat qui iuſtã damnat. et nõ vi⸗
cturũ vimficare nititur qui reũ a ſupplicio ſol⸗
nere conat. Cauſe ergo penſande ſunt 1 tune
ligãdi ac ſoluẽdi ptãs exercenda.c Breg. in
c. ipſe.et.c.plerũq;. An foꝛo q̊ʒ iudiciali obſerx
uare dʒ qð̈ ait Aug. Nos quenq; a cõione p⸗
hibere nõ poſſumuſ.q;uis lec ꝓhibitio nonciũ
ſit moꝛtalis ſa medicinalis.niſi aut ſpõte con⸗
feſſum.aut in aliqᷣ ſiue ſeculari ſiue eccleſiaſti
co iudicio noĩatum atq; ↄuictũ.hec llle. . q. i.

⸗

mulni. De poreſtate aũt epop.j. eo. agetur. et

in ti.ſeqñ.de poteſtate pape.
lvc eſt ꝙ vtilitatẽ debẽt afferre ecẽie notatur

Quantũ ad tercij

luc cũ ðꝛ. OJemoꝛes erũt noĩs tui.Debẽteni

epᷣi eſſe memoꝛes noĩs dñi.⁊ lectitãdo ſeu le
cta meditãdo ⁊ ꝓ ꝓpłis oꝛando ⁊ eis pꝛedicã⸗
do ⁊ eos regulãdo.?ld lectõeʒ vꝛtatur aplus
Chimo.epᷣm dicẽſ.Ylttẽde lectõi.erſvꝛtatõl⁊
coctrine ſꝑ ꝑmane in his.Et huius figurã in
ter cetera oꝛnamẽta põtifer in wete.teſta. rõ⸗
nale ferebat in pectoꝛe in qͥ ſcribebatur mani⸗
feſtatio ⁊ veritas.qꝛ in pectoꝛe põtificis mani
feſta dʒ eſſe cognitio verirani.inquit Gr̃anus
di.xxxvi.S.ecce.vñ ⁊ Hiero.in euit᷑.ait.Si
q́s vult ene põnfex.nõ tã vocabulo q; merito
imitertur Ooiſen imitetur aaron. Auid eni
ðꝛ de his.qꝛ nõ de ſcẽdebãt de tabernaculo dñi
oꝛat ergo indeſinẽter Saoiſes in tabernaculo
dñi.Qð aũt ei opus erat vt aut a deo aliqͥd di
ſceret.aut ipſe ppłm cceret. hec duo ſunt pon
tificis oꝑa. vt a deo diſcat legendo ſcripturas

diuinas.⁊ ſepius meditãdo aut ꝓpłm wceat

xxvi. di.c.ſi q̊s.Nec optime ſeruaſe nouimꝰ
ſanctiſſimos epos eccie.clthanaſiũ.chꝛiſoſto
mũ.baſiliũ.llariũ.gregoꝛiũ.ambꝛo.auguſti.
et alios multoſ.Oʒ epᷣs memoꝛ eſſe noĩis dñi
oꝛando ꝓ ſe ⁊ ꝓ ꝓpło. Vnde Pe. de ſe ⁊ alijs

aplis coep̃ᷣis ſuis ait.AO multitudinẽ ceden

niũ nõ eſt equũ nos miniſtrare menſis.⁊ dere⸗/
linquere verbũ dei.ſʒ aſtitui te ⁊c ⁊ nos oꝛoni
p̃dicatõi vacabimꝰ.Act᷑.vi.Sic ⁊ ĩ figurã põ
tifex vete.teſta. intrabat in templũ ad funden
dũ.pᷣces ꝓ ſe ⁊ ꝓ ꝓplło.qð deſignabat illa in/

cen ſatio vt legit᷑ de ʒacharia uce.i.c. Et ad

hoc facit qð ait.Niero.in Leuit.Eſt aliud o ꝰ
qð facit moiſes.ad belia nõ vadit.nõ pugnat
ↄtra inimicos.ſᷣ qͥd facit.oꝛat.onec oꝛat vin
cit ꝓpłs eiuſ.ſi relaxaueri ⁊ dimiſerit manus
ſuas ꝓpls eiue vincitur ⁊ fugat. Oꝛer ergo ſa
cerdos ecc̃ie indeſinẽter vt vincat ꝓpls qͥ ſub

õ

Pi neranöiſee
Vemmmitie
Piegnirnütt
egghes e
hotekngin
igcommnsan
oARirrc
ſicſerſeisde⸗
incerarewine
ohrenclopaſt
eforoftain p
naehi. Viete
muinu
une Scon aut
Grüſedehzwutt
ADrssdpebeoe
nmssteti
ſeynpbtane
Uncawoted

cofrehetd

lsſipaind

Dehiion
Mordinicok
Go, Mocminid

de
ee

Psgö⸗
Coneſibator⸗
umEtnonigi
Napelatizgft
ldekanture
iſcaitſnon
hlhneneß⸗.
inegemnir
Galgende
mscpnens
donmnnei⸗
Metezenrif

. ⸗—

☚
Wmtiien)
AAeigen
.
nienaln
Eniiwettbir
TmieENN
Dn Moenti
NAscnNde
Enan awe
weiſr e

Beern
vmtuer
ie
õ

Capitulum

ipſo eſt hvſtes inuiſibiles ainalechitas. ᷣ ſunt
emones impugnãtes eos.qͥ volũt pie viuere
in xp̃o.xxxvi.di.c.ſiqs vult.et di.lxxxviij.ðꝛ
ex ↄcił.carthaginẽſi.Epᷣs nulla rei familiaris
curã ad ſe reuocet.ſ̊ lecõi.oꝛõni.⁊ verbo pᷣdica

nonis tmmodo vacet. Dʒ eſſe memoꝛ noĩs

dñi epᷣs iᷣm dñm ꝓpłis pꝛedicando et quõ ad
eũ ꝑuenire valeãt declarâdo. Oñ Paulus ad
Thnmo.epiſcopũ inquit.Pꝛedica verbũ inſta
owꝛtune uinpoꝛtune. ij. Choi. iiij. Et in huius fi
gurã pꝛeceptũ ſuita dño in Exo.ij.c.vt ſum/
mus ſacerdos ingrediens tabernaculũ in oꝛa
veſtis ſue iacinctine haberet tintinnabula in/
ſerta ad deſignandũ ꝙ ſacerdotes ⁊ pꝛecipue

epᷣiↄuerſatõi ſue deſignate ꝑ veſtẽ dʒ adiũge⸗

re tintinnabula.i.actũ pꝛedicatõnis.vt dicit
Bꝛeg. di. xliij.ſit rectoꝛ.et in eadẽ di. dicit idẽ
Bꝛeg. ephep. Paulus dicit. Oſide ſunt ma/
nus mee a ſanguine oĩm vim. Hõ eni ſubter
fugi.quo minus annunciarẽ om̃e ↄſiliũ dei vo
bis. Act.xx.c. undus ergoa ſangiune eoꝝ
nõ eſſet.ſi eis dei ↄſiliũ ꝓnũciare noluiſet.qꝛ
cũ increpare delinquẽtes noluit.eos ꝓculdu⸗
bio tacendo paſtoꝛ occidit.hoc enĩ.ſ.pꝛedica⸗
re fuit officiũ xpᷣi ⁊ aploꝝ pꝛecipuũ quoꝝ locũ
tenẽt epi. Dñ et eis dixit Oarc̃.vlti. ütes
in mundũ vmuerſuʒ pᷣdicate euangeliũ oĩ cre
ature. Scm aũt qualitatẽ ⁊ capacitatẽ audi⸗
entiũ ſic debʒ verbũ ꝓponere vt dicit Petrus

apłus ad plebẽ.opoꝛtet eũ qui wocet ⁊ inſtruit

aias rudes eſſe talẽ.vt ꝓ ingenio audientiuʒ
ſeipm poſſit apiare.⁊ verbio:dinẽ ꝓ audienti
um capacitate dirigere.viij.q.i.opoꝛtet. Sʒ de
modo pꝛedicatõis qualiter foꝛmari delbeat ha
bes ſupꝛa in ti. de pꝛedicatoꝛibo.

De his q̃ ꝑtinẽt ad executõeʒ officij ep̃i.vt
in oꝛdinãdo.ↄfirmãdo bñſicia.in diſpenſan/⸗
do.in admimſtrãdo tꝑalia. et alis multię.
Capuulum.ij.
De epiſcopis. nota
ꝙ eps ðꝛ ab epi qð eſt ſupꝛa.et ſco⸗
wos qõ eſt intẽuo. q̃ſi uupintendẽs.
ſqʒ cure ſubditoꝝ.vt dici Aug.viij.q.ij.qͥ epᷣa⸗
tum.Et nota ꝙ inter epm ⁊ pby etũ quantu
ad appellatõʒ qñq; nõ fuit dineretia.qꝛ et iſti
⁊ iln dicebantur epi.vt patz di.xciij.legimus.
Et ſic ert ſinonima.vt epᷣi dicerẽtur pſpyteri
er pꝛel byteri epi. Semꝑ tñ fuit realis dinerẽ⸗
na. Dñ ⁊ pꝛimitiua eccia ſoli epi ↄfumabhãt.
Zct᷑.viij.Et lc tenet TChv. Pe.de pał.⁊ Ray.
Sed glo.ſupꝑ dicto.c.legimus. circa hoc ponit
tres opiniones.ibi potes videre. Fuit quedaʒ
dignitas in eccia antiquitus q erat qſi media
inter epᷣos ⁊ pi byteros.qua dicebãtur coꝛepi

qui ↄſtituebãtur in caſtris ſeu villis.nõ in ci⸗
uitatibo vt epᷣi.et ↄferebàt oꝛdines minoꝛes
tm̃ nõ maioꝛes.et dare valebãt las ↄmenda⸗
ticias ⁊ pacificas nõ aũt foꝛmataſ.vt dic Grã

nus di. ixviij. 5.i. et. c. ſeqñ. Sʒ ablata fuit ta⸗/
lis dignitas ab eccia.qꝛ abutebãtur auctoꝛi⸗

tate ſua vſurpãtes q̃ ꝓtinebãt ad officiũ epo⸗
rum.vt dicit Damaſus papa di.eadẽ.coꝛepᷣi.

Qualẽ aũt opoꝛteat eſſe epᷣm oñdit aplus.i.

Thi. iij. Opoꝛtet eſſe epᷣm ierrpꝛehẽſibilẽ vni⸗
us vxoꝛis virũ ſobꝛiũ.pꝛudentẽ.oꝛnatũ.loſpi
talẽ.pudicũ.vctoꝛẽ.nõ violentũ.nõ pcunoꝛẽ

nõ litigioſum.nõ cupidũ.comui ſue bonę pꝛe

poſitũ. nõ neophitũ.haꝝ ↄditionũ erpoſitõeʒ
lhabes ſupꝛa ti.xiij.de clericis.Et in.xxiij.diſt.

ðꝛ. Qui eps oꝛdinãdus eſt.antea exammer᷑.

ſi natura ſit pꝛudẽs.ſi vocilis.ſi moꝛib tꝑatus

ſi vita caſtus.ſi ſobꝛius.ſi ꝑuigil.ſi ſꝑ ſins ne⸗

gocijs cautuſ.ſihũilis.ſi affabilis.ſi imiſericoꝛs

ſi l̃atus.ſi in lege dñi inſtructus.ſi in l̃arum

ſenſii acutus vel cautus. ſi in vgmatibo ec⸗

cleſiaſticis ex ercitatus. Liberat aũt ep̃alis di/

gniuas a ↄdhtõe ſeruili ⁊ aſcripticia.imo euaʒ

ſacerdotalis dignitas. vi.di.liiũ.ſi ſeruus.i⸗

berat ⁊ a curiali.di.luij.ex antiquis. Tales ta
men ſcʒ ſerui ⁊ hmõi non debent oꝛdinari.niſi
liberati ab hmõi.Epiſcopus nõ poteſt reſtitu
ere dewoſitũ ſiue degradatũ.ſed tm̃ papa.di.l.

c.i. Nam nec pꝛeſes pꝛouincie poteſt reſttue⸗

re ilum quem damnauit.ſj.de queſti.l.i.in fi

ne. De degradato ſeu ſolenniter depoſito pla/
num eſt ſcõm omnes.ſed in dvepoſito verbah⸗

liter ſunt opimones. NHam arhidiaconus et
abbas de ſicilia tenent. ꝙ poteſt reſtituere de⸗
lbite quo ad criminaan qinbus poſſet vꝛſpen/
ſare ipſe epiſcopus. Yohan. and.tenet ꝙ non
Epiſcopi et ſuperioꝛes nullã ſententiã ſuſpen⸗

ſionis vel interdicti incurrunt ipſo mure. mſi

de eis expꝛeſſe dicatur.extra de ſentẽ.excom.
c.Quia ꝑiculoſum. li.vi. Epiſcopus in tota

ſua dioceſi iuriſditionẽ hʒ oꝛdinariã. Oñ po⸗
teſt ꝑ ſe et ꝑ aliũ in quohbet loco nõ exemnpto
pꝛo tribunali ſedere.cauſas audire.perſonas

eccleſiaſticas. cum opoꝛiuerit.capere. carceri

deputare. et certa officia libere exercere. Et

epiſcopi poſſunt a ſubditis quandoq; mode/
ratum auxinum exigere.

deferatur. Bñ. ᷣm Doſti. licet ſuꝑ lvc a diuer
ſis di uerſa notata ſint.dico conſuetudinẽ cu⸗
iuſſibet eccleſie obſeruandã.que iuriſditõneʒ

tribuit. idem Boff. Epiſcopi ſinguli in ſuis dHè

oceſibi.etiã ſine ↄſinio metropontani pñt plu
rima. vt Ray. ponit. puta coniecrare virgines
ſimiliter et eccleſias.oꝛdinare clericos.exigere

pus poſſit iudicare inmediate de ſubditis p/
latoꝛuʒ qui ſub eo ſunt. miſi gradatim ad eum

Titulus

altaria in eccleſia ↄſecrata. Mam in nõ conſe
crata ſacerdos lvc p̃t. Itẽ chꝛiſina oficere. ba
ptiſatos ↄfirmare. recõciliare ſolẽniter penitẽ
tes.lras ſoꝛmatas ſiue ↄmendaticias clericis
dare. xc. lxxviij.di.c.q;uis.de ↄſe.di.i.nullus
pꝛeſpiter.rxxi. diſt. ertraneo. Itẽ poſſuntinter
ſubditos iudicare. Atẽ anatematiʒare cũ ſo⸗
lennitate. de qua halxr. xi. q ij. delent. Atem
diuidere vnam eccleſiã in duas ⁊ duas vnire
vnã ſubijcere alteri ⁊ nouas eccleſias erigere.
et lvc quidẽ ex cauſa pñt facere nõ aliter.⁊ mi
hilominus requiſito ↄſen ſu illoꝝ quoꝝ inter⸗
eſt ⁊ qͥ foꝛſan ex lvc ledi poſſent etiã qñq; eoꝛuʒ
ↄſenſu nõ obtento.ex de exceſ.pᷣla.c.ſicut.ex/⸗
tra de eccle. edi.c. ad audientiã. x. q. ij. c. fi. xij.
q.ij. c. placuit. Arem pũt epᷣalem ſynodũ cele/
bꝛare. xxxviij. di. oñ. Item reuertẽtes ab he⸗
reſñ recõciliare. e de heretf᷑.ad abolendã. Itẽ
canonẽ late ſnĩe quo ad ſuã dioceſim condere
iij.q.iiij.nullus.OJulta qͥʒ alia q̃ difficile eſſʒ
numerare.cum epᷣs poꝛdinatoꝛ ſit in cunctis
xxv.di.plectis. Nirũ epᷣs pꝛincipalius de⸗/
beat intẽdere cure paſtoꝛali vel multiplicatõi
talium. Añ.ᷣin CTl. in quolilef. Solhcitu⸗
do pꝛelati ꝓpꝛia ⁊ pꝛecipua dʒ eſſe circa gregis
cuſtodiã. oꝛando. pᷣdicando. ſact̃a diſpenſan/
do.et ſua iure quantum res erxigit erogando.

Oultiplicatio aũt tꝑaliuʒ pᷣt ererceri opoꝛtu/

nitate ſe offerẽte ſine ſpalium notabili dam
no.et ſic piñ eſt multiplicare ea ad eccie vtili⸗
tatẽ. qꝙ ſi oꝛtunitas nõ ſe offerat. nullatenꝰ
licʒ ei ſeipᷣm diſtractõi ingerere ⁊ ſecularibus
occupare cũ impedimẽto notabili. Adem etiã
lv.ſe.ſe.q.clxxxv.Et ad materiã iſtam pᷣt ꝑ⸗
tinere.i.ſollicitudo. Hirũ liceat epᷣo ꝓpter
aliquã pſecutõʒ deſerere gregẽ.Rñ.pᷣm Cho.
ſcðᷣa ſcðᷣe.q.clxxxv.arti.v.vbi ſubditoꝝ ſalug
erigit ꝑſone paſtoꝛis pñtiam.nõ dʒ paſtoꝛ ſuũ
gregem deſerere. nec ꝓpter aliqð tpale ↄmo/

dum. nec etiã ꝓpter aliqð pſonale piculũ im

minẽs.cum bonus paſtoꝛ aĩiam ſuã teneatur
ponere ꝓ ouibo ſuis. Si wero ſubditoꝛũ ſalvti
poſſit ſufficiẽter in abſentia paſtoꝛis ꝑ aliũ ꝓ
uideri.tũc licitũ eſt paſtoꝛi ꝓpter aliqð eccle⸗
ſie cõmodum.vel ꝓpter pſone ꝑiculũ coꝛpa⸗
liter gregẽ ſuũ deſerere.et ſᷣm lvc intelligitur
vij.q.i.ſciſcitaris.hec materia plene tractatf.
vij.q.i.aduerſitas.s.hoc totũ.vbi glo.ſic ſum/
mat.pſecutio eccleſie auteſt extrinſeca aut in⸗
trinſeca.ſi extrinſeca q̃ ſcʒ fit a manifeſtis ini

micis pſequẽtibo coꝛpalirer. tũc aut ſolus pꝛe

latus queritur aut rotus clerus.ſi ſolus pꝛela⸗
tus.tunc ſi eo recedente tuta eſt ſalus eccleſie
et tunc fugiet exemplo chꝛiſti.ſi non eſt tuta.
tunc ponat ammã ſuam pꝛo ouibus ſuis. als
mercẽnarius eſt.Si totus clerus queritur.in⸗

xx

diſtincte ſe pꝛo eis hoſtibus oxponet. vt diſt.

xliij. ſit rectoꝛ. Sed ſi als pᷣt conſuli eccleſie.to

tus clerus ſugiet cum pꝛelato. Si non poteſt
remanere cum pꝛelato vel omnes vel quidaʒ
ex illis. Si autẽ eſt altercatio de manſuris vel
receſſuris res foꝛte dirimatur.xxvi.q.ij.ſoꝛs.
Si autem pſecutio eſt intrinſeca ꝓ eos.ſ.qui
adhuc nõ ſunt ꝑꝛeciſi.tunc aut oẽs ſunt mali.
aut aliqui.Et ſiquidem omnes ſunt mali.aut
habetur ſpes de eoꝝ coꝛrectõe. et tune nõ ſunt
deſerendi.ſi nõ habetur tunc ſunt deſerendi.ſi
cut fecit btũs Bñdictus. Si aũt non oẽs ſunt
mali ſed boni admixti malis non debent deſe⸗

ri.xxiij.q.iiij.tu bonus. De hoc etiaʒ in.c. bi

adunati equanimiter poꝛtandi ſunt mali.vbi
inueniuntur aliqui boni qui adiuuent᷑. Nam

vbi om̃ino fructus de bonis deeſt. fit aliqñ de
malis laboꝛ ſuperuacuus.maxime ſi e vicino

cauſe ſuppetat que fructum deo valeant ferre
melioꝛem. Greg. ij. q. . c. vlti.

De ordinationibus K.j.

fiendis per epiſcopos. quia iſtud eſt res maxi⸗
me impoꝛtantie er qua ſi cõgrue fiant magna

vtilitas eccleſie dei ſeauitur. Si aũt indebite

magnũ detrimentũ ⁊ dehonoꝛatio diuini cul
tus ⁊ ꝑnicies oꝛdinatis ⁊ oꝛdinatoꝛibus. ideo

marima diligẽtia in hmõi eſt ſeruanda. pꝛo/
pter quod apłus Thimnotheo ep̈o ſcribẽs ait.

OJanus cſto nemini impoſueris ſcʒ oꝛdinan⸗
do neq; cõmunices alienis peccatꝭ.i. Thimo.
v. Obi Ieo papa.Quid eſt manus cito impo
nere niſi ante etatem maturitatis. ante tꝑus
examinis.ante meritum obedientie.ante ex⸗
ientiam diſcipline.ſacerdotalẽ lvnoꝛẽ tri⸗
uere nõ ꝓbatis. Et quid eſt cõicare peccatis

alienis niſi talẽ effici oꝛdinantẽ qualis eſt qui

non meruit oꝛdinari. di. lxxxvii. Oñ de Teo⸗
ne papa legitur. ꝙ cum p. rl. dies ad coꝛpus
beati Petri apoſioli oꝛaſſet.vt a dño remiſſi/⸗
onem ſibi peccatoꝝ ꝓcuraret. demũ apparuit
ei aplus Petrus dicens ſibi hoc a dño obti⸗
nuiſſe de ommbus excepto de manuñũ impoſi
tione.i.oꝛdinatione et collatione bñficioꝛum
de quo adhuc wmino habebat reddere ratio⸗
nem. Pꝛimo igitur debet epᷣus ꝓuidere vt
diligẽter eraminentur oꝛdinandi.et ſi de mo⸗
re illius dioceſis eſt vtp archipᷣſtyterum vel
archidiaconũ vel pꝛepoſitũ examinentur.hoc

nõ obſtante debet ipſe alios cũ pꝛedictis aſſu⸗/

mere eraminatoꝛes ſacerdotes timoꝛatos et
pꝛudentes viros gnaros diuine legis exer⸗/
citatos in eccleſiaſticis ſanctionibo qui ꝓmo
uendos examinent.vt dicitur di. xxruũ.qñ.Et

pꝛecipue debent examinari de etate legitima.
ſuffidenti litteratura et moꝛum honeſtate.

.. 4

sl

inſigoetn

giradorinesn

miinannetns dun
fitunn oeütcitn

et undiadſuh
t ſaleſeint b
lſonicori ⸗

VNtri t a

tninſin

ſiriilgeet ini
Nretpeeceg,

ſeliön wlg
Aannaplert⸗
Cnudaniſaae
Nüpuenmtliea
Gendimaitit
OnitinAuantus
Abni glteſciat

ſuengferllans
(Aiain mae

honzaoihnrar m

ce ſctipti. O

Kediſopalusgn

pſitdocerec
pri declt Pcepte
ſos. Gſieſſet

ſüdplteturade

tii pnentad d
Appecſpnepnie.

ſeetpelte ſege
Niginentac de
ſter ledeno⸗
ſenmororen
Ulckenia ſon
Raſeeder
incilwnta
Rfannrurs
rtamerr
ftezätan

mmddi
+☛

wie a

—

inalsnordde
A
Nant
pmiinn

wis e

mum NAn

fonbus
nſlin
Wetaunrmtn
Dentneltie
mnpüashern
enn De

mmn deredeen

. Knninn
nailmmift
8 CEl. 1
rDN
Aaulnrnin
a/ ⸗
numit
e müln
iimmin,
ine d=
elese
nnh

Capitulum

NPec re auiruntur in pᷣſciendis.qſibo.ſ. iniun
gitur cura aiax. vt ðꝛ ex de elec.c.cũ in cũqis.
Et notat glo.ſupꝝ dicto.c.qñ examinatio fien⸗
da eſt añ diẽ oꝛdinatõis vt patʒ in illo.c.Dʒ g
eraminari pꝛimo de erate. vt. ſ. attingat.xviij.

an nũ ſi vult oꝛdinari in ſubdiaconũ.xx. annuʒ

ſi in diaconũ.xxv.ſi in pᷣſpyterũ.als nõ debʒ
eũñ admittere.et ſi admittit citra talẽ etatẽ pec

cat moꝛraliter.et epᷣs etiã talẽ ſciẽter oꝛdinãs

niſi eſſz diſpẽſatꝰ pꝑ papã.qꝛ in lc ipᷣe diſpen
ſare nõ wo ſet. Dę etate aũt crxedere dzpñtan⸗
ti oꝛdinandũ. niſi ipſe manifeſte ſciat ↄtrari⸗
um ꝑ ſe vel ꝑ aliũ velhabeat aſpectuʒ nimis
puerilẽ ꝓpter qð merito poſſet dubitari.⁊ tũc

requiratur aliq teſtimoniñ vicinoꝝ vel ſan
guineoꝛũ. De diſpenſatõe aũt habita ſup lpoc
a papa nõ hʒ credere niſi hoc oſtẽdat. pᷣt tñ cre
dere ſi pſona eſt multũ fidedigna. Quantum

aũt ad oꝛdines minoꝛes nõ requiritur deter⸗/

m inata etas. dũmodo ercedat infantiaʒ. De
lr̃atura aũt quãta eſſe debeat nõ eſt bñ clarũ.

et quantũ ad ſubdiaconatũ ⁊ diaconatũ opoꝛ

tet ꝙ ſaltẽ ſciat bñ ⁊ expedite legere ne faciat
ↄfuſionẽ coꝛã pło in legẽdo.ar.di.xxi.cleros.
et operã det addiſcendi grãmaticalia. ⁊ ꝙ etiã
ſciat bñ legece ⁊ inuenire officiũ.cũ ad lvc te⸗

neatur er pꝛecepto. als ſi nõ hʒ modũ adaddi

ſcendũ ipᷣm.vel qꝛ nõ lqʒ ↄ moditatẽ breuiarij
vel qꝛ neſcit ꝑ ſe vel cñ alio nullo mo do dʒ oꝛ/

dinari. als talẽ ſciẽter admittẽs vel oꝛdinang

viðꝛ peccare moꝛtaliter.cũ det illi q̃tidie occaſi

onem delinquẽdi peccandi moꝛtaliter illud

—

omittẽdo. Quantũ aũt ad ſacerdonũ vidꝛ ne

ceſſariñ ꝙ ſaltẽ ſciat grãm aticã. ⁊ pcipue ſi eſt
ſacerdos ſecularis.qꝛ tales cõiter exwnuntur
ad curã aĩaꝝ.q̃ male pᷣt exerceri ſine lectõe li⸗/

bꝛoꝛuz qui hñtur in literali nõ in vulgari ſer⸗/
mone ſcripti. Oñ Celeſtinus papa. d; ꝗs añ

eſre diſcipulus quiſquis octoꝛ eſſe ſiderat.
vt poſſit docere qð didicit. Oui minime lr̃is

operã dedit pᷣceptoꝛ eſſe nõ poterit. di .lix. oꝛdi

natos. Sʒ ſi eſſet religioſus cũ ex vocatõe ſua

nõ deputetur ad curã aĩaꝝ vñ opoꝛteat en ſci /

re qᷓ ꝑtinent ad debitã adminiſtratõeʒ ſaccoꝝ
et pꝛecipue pnĩe.ideo viðꝛ ſufficere ꝙ ſciat be

ne e xpedite legere miſſam ⁊ diuinũ officiũ.

et qᷓ ꝑtinent ad debitã mareriã ⁊ foꝛmã eucha

„

riſtie celebꝛatõis miſſe.in hmõienipuritas
ↄſcie ⁊ deuotio regule ſupplẽt defectũ ſcie.Con
gruũ eſt etiã ⁊ ſolirũ examinare de cãtu eccleſi

aſtico pᷣcipue dlericos ſeculares. Auantuʒ ad

terciũ.ſ.de bonitate vite niſi ſit pccoꝛ manife/

ſtus noroꝛio iuris vel facti.vr publicus ↄcubi

narius. vel vſurarius manifeſtus et hmõi. vel
n ſi ſir excõicatus maioꝛi vel ſuſpenſus wel in⸗
terdictuſ pᷣt eũ admittere.qꝛ nemo iudicadus

–

eſt ſalutis ſue immemoꝛ.i.q.vij.ſancimuæ.
Deber tñ admonere oẽs oꝛdinãdos vt debãt
ↄfiteri añ oꝛdinis ſuſceptõeʒ. Dʒ etiã interro/
gare ſi eſt legitimus.qꝛ ſi ilegitimus nõ pᷣt

moueri ad aliquẽ oꝛdinẽ ſine diſpenſatõe.xel
ep̃i ad minoꝛes.vel pape quo ad ſuꝑioꝛes.
niſi e; religioſus qui rõe religionis in homõi

noõ indiget diſpenſatõe. ałs oꝛdinãs talẽ niile/
gitimũ ſciẽter peccat moꝛtaliter.⁊ oꝛdinat eſt

ſuſpenſus. Atẽ ad ſubdiaconatũ ⁊ ſupꝛa nõ dzʒ

aliquẽ clericũ ſecularẽ oꝛdinare ſine titulo aii
cuius vel bñſicij velaltaris vel ſaltẽ prfimonij

als ipſe oꝛdinatoꝛ haleret ſibi ꝓuidere.Et li⸗
cet exẽpti cõiter habeãt pꝛiuilegia ꝙ nõ debe⸗
ant examinari.ꝓpter qð ſuꝑ fieialiter pᷣt trãſi⸗
ri in exam inatõe ipſoꝝ.tũ qꝛ freqñter abutun
tur pnñtantes ineptos.puta hñtes defectũ eta
tis vel nimis ignoꝛãtes.ideo nõ incõgruũ eſt
ſi in hmõi examinent᷑.ar.xi.q.iij.ꝑꝛiuilegiũ
Scvo dʒ ꝓuidere ep̃s vt ſicut ipſe abſtinet
ab oĩ vicio ſymonie.vel qð hʒ ſpeciẽ vel ſern/
pulũ eius ita ⁊ faciat exraminatoꝛes et notari⸗
os ab hmõi cauere.Et pꝛecipue ab illa ccꝛru⸗
ptela qᷓ ſolẽt notarij anteq; ſcribãt oꝛdinandũ
ſen pñtandũ epᷣo petere certã pecuniã.vt floꝛe
nũ vel medietatẽ vel plus vel minus. als nõ
ſcriberẽt.qð expꝛeſſe ꝓhibet᷑.i.q.ij.ſcut epᷣm.
Et q;uis roſt oꝛdinatõʒ factã ꝓ la teſtimoni
gli oꝛdinis recepti poſʒ notarius moderatum
qͥd accipe ab oꝛdinato ꝓ ſuo laboꝛe qñ nõ eſt
ſalariarus ab epo ſᷣm glo.dicui.c.tñ tutius eſ⸗
ſet abſtinere. vt ceſſaret om̃e ſcrupulũ ⁊ pꝛeci⸗
pue cũ multũ accipiũt.⁊ oꝛdinatoꝛ ⁊ examina⸗
toꝛ es ꝑticicipãt de lucro.Coꝛtina ſeu cerei qui

volũt pᷣm moꝛẽ ſua ſponte offerre recipi pñt.q

nolũt nõ ſunt cogẽdi. Kercio epᷣs faciẽs oꝛ
dinarionẽ in pꝛincipio ⁊ añ oĩa faciat genera⸗
lẽ admonitõ; ⁊ exlvꝛtatõz ad oꝛdinãdos.vt de/
uote ſuſcipiãt oꝛdines.cũ ꝓ hnõi applicentur
ad diuina miſteria tanq; angeli Et ideo conẽ
tur vitam tenere angelicã. pꝛecipue vt caſte ⁊
loneſte viuant.et frequẽter confeſſionẽ ⁊ pꝛe⸗
cipue cum habent exercere actus oꝛdinũ ſu⸗
oꝛum. quia talia faciendo. vt aco litatum, ſub
diaconatum. diaconatum ⁊ huiuſmodi exi⸗
ſtentes in peccato moꝛtali.moꝛta liter peccarẽt
et ꝙ non omittant officium diuinuʒ ig eſt ho⸗
ras canonuas ad quas tenentur. et ꝙ vacent
lectionibus libꝛoꝛum diuinoꝛuʒ.et hinuſmo⸗
di. demde ad cautelam abſoluat a vinculo ex/
communicationis. ſuſpenſionis et interdicti
a quibus poteſt oꝛdimandos. Quarto epi⸗
ſcopus conferat ipſos oꝛdines ſed non niſi il/
lis qui ſunt de ſua dioceſi.argu.ix.q.ij.lugdu⸗
neñ. vel alijs de licentia ſuoꝛum ſupꝑerioꝛum
oſtenſa in litteris autẽticis. quos examinare

Titulus

teſt etiã ſi vult p ſe vel ꝑ alios.et etiam nõ
Paenare cũ ſibi 3 videntur idonei. Cõferat
auũt tꝑiboſtatutis ab eccia infra miſſam.ſcõᷣm
notatur in pontificali. Attẽdat aũt cũ oĩ di⸗/
lſigẽtia vt nõ faciat defectũ in expᷣſione foꝛma
ru vel collatõe inſtroꝝ ipſoꝝ oꝛdinũ ⁊ alijs ce
reinonũs. Nñ freqñter reſpiciat in põtificali.
vt de pte in ptẽ videat qͥd agere vleat matu/
re ꝓcedendo ⁊ auiſando oꝛdinãdos ⁊ reſpici⸗
endo ꝙ tangãt inſtrumẽta in quibimpꝛimit
caracter. de qbo ſup̃ ti. xiiij. c. de ſacto oꝛdinis.
Freqñter eni defectus in hmõi ſolẽt ↄtingere
in quibo quid agendũ cũ ↄtingũt.habes ſupꝛa
in dcõ.c. Dñ nõ ↄfidat de miniſtris eius quin
ipᷣe etiã ſingula attẽdat ⁊ pcipue circa oꝛdinẽ
ſacerdoti.et pᷣcipue ꝙ in calice ſit vinũ cũ aq̃
et ſuꝑ patena lvſtia.⁊ ꝙ oꝛdinãdi tangãt cali⸗
cem ⁊ patenã. Itẽ ꝙ imponat manũ ſuꝑ capi
ta eoꝝ pꝓut notat᷑ in pontificali. Ita añt oꝛdi⸗

natõe facta dicẽdo ſecretas moꝛoſe ⁊ foꝛtiter

Dicat. vt oꝛdinatiad ſacerdotiũ poſſint cũ eodi
cere cũ habeãt celebꝛare cũ eo.nõ tñ ꝙ iſtud
ſit de ſubſtãtia oꝛdinatõis vel ꝙ opoꝛteat ſup/
plere illud ſi nõ dicerent cũ eo. Demũ in fine
miſſe ad bñ eſſe ſolẽt epᷣi ſe rec¶mendareoꝛdi

natis ⁊ iniungere quaſdã miſſas ſacerdotib-

alijs alias oꝛoes ꝓ eccleſia dei. ꝓ ſummo pon
tiſice. ꝓ ipᷣo 7 bono ſtatu ciuitatis.
In conferendo enã S. ij.
bñficia owꝛtet ſummã adhibere diligentiam
Ham ſm tlv.et alb.in.iiͥ.moꝛtaliter peccat
ſciẽter ↄferens bũficia indignis. DOñ oꝛiniſda
papa. di.lxi.c.in ſacerdotib.ait. In ſacerdo⸗
tibo eligẽdis curã opoꝛtʒ eſſe pſpicuã. Arrepᷣ/
benſibiles enĩ eſſe eos cõuenit quos peſſe eſt

neceſie coꝛrigẽdis. Longa dʒ vitã ſuã ꝓpbatõe

monſtrare cin gubernacula ↄmittũtur eccie.
emendatioꝛẽ enĩ eſſe ↄuenit ppło quẽ neceſſe
eſt oꝛare ꝓ ꝓpł. Et infra. Perferẽs memoꝛã
di criminis labem nõ hʒ lucidã ſacerdotij di/⸗
gnitatẽ. Sicut aũt ᷣm Greg.ſingula eccleſia /
ſtici uris officia ſingulis quibuſq; ꝑſonis cõ⸗
mitti debent.qꝛ turpiſſimũ eſt ſi ſingula reruʒ
miniſteria ꝑſonis totidẽ nõ fuerint diſtribu⸗
ta. di. lxxxix. c.i.ita ⁊ bũficia nõ plura vni ſed
ſingula ſingulis ↄferant. vt ðꝛ di. lxx. c. ſcõꝝ.
Et lc oñ illud vnũ bñficiũ eſt ſufficiẽs ad cõ
petentẽ ſuſtentanonẽ eius. Et q;uis ſolus pa
pa diſpenſet.vt qͥs ht̃e poſſit plures eccleſias
curatas vel plures dignitates.vt expᷣne habe
tur er de phen c.de multa puidentia.et in bñ/
ficijs ſimplicibo pluribo hndis epus va leat di⸗
ſpyenſare. vt dicit glo.ſuꝑ dcõ.c.d ffuſe tractãs
iſtã materiã. tñ ſine cᷓ rõnabili diſpenſando
nõ eſt abſq; pcco cũ diſſ pet nõ diſpenſet. Ex

XX

quo ſequitur illud inconneniẽs. vt vnus qui⸗

dem clericus eſuriat nullũ hñs bñſiciũ alius
autẽ ebꝛius ſit multuudine hñficioꝝ. et alioñ
minus dignus.Poteſt aũt epᷣs eccleſias cura
tas dulas vnire ex cauſa rõnabili puta ꝓpter
exiguitatẽ.qꝛ vna nõ ſufficeret ad ſuſtentatõʒ

vel ꝓpter raritatẽ clericoꝝꝑ ⁊ hmõi. Accedẽte

tñ ↄſenſu patronoꝝ ſi hñt patronos.⁊ lc ve

ſimpliciter vel ad vitã ſacerdotis eas hñ̃tis.⁊

ſic poterit abſq; alia pape diſpenſatõe quis htᷣe
duas curatas.qꝛ vt vna reputaf.ar.x.q.iij.de
iſta materia ſatis diffuſe ſup halet.tit.xv. de
bñjficiatis. Pꝛimo ergo attendat eps vtcui
2fert bñficiũ nullũ ei obſtet de canonicis impe
dimẽtis.vel de his defectib de quib dictũ eſt.

S. pᷣcedenti.et ꝙ attingat.xxv.annũ ſi bñficiũ

ↄferendũ eſt curatũ.quantũcunq; exiguã cu/
rã habeat.et ꝙ nõ ſit illegitimus.et infra an/⸗

nũ a collatõe oꝛdinet᷑ ad ſacerdotiũ ſi nonqũ

eſt ſacerdos. Contrariũ ſeienter faciendo vel
ignoꝛãtia craſſa ꝑeccaret moꝛtaliter ⁊ collatio
nõ valeret.Exammet enã ꝑ ſevel ꝑ akum de

aptitudine adminiſtratõnis ſacioꝝ er pᷣepue

circa audientiã ↄfeſſionum.vt ſaltẽ ſciat cõia
dei ⁊ eccleſie pᷣcepta ⁊ ↄpeteter diſcernere in⸗
ter moꝛtale ⁊ veniale.Sʒ ſi bñficiũ ẽ ſimplex
nec pꝛedictã etatẽ nec ꝓmotionẽ ad ſacerdo⸗

niũ requirit.Et de ilegunatõe ipᷣe diſpenſare

valet dũmodo als ſit idoneus.et ꝑ aliũ veſer⸗

inre faciat illi bñficio capelle vel altari.ita eſtiiG

ꝙ repᷣhendat ipᷣim dicere hoꝛas canonicas cũ
ad hoc teneatur ex pꝛecepto als nullo modo
debet ei conferre quantumcunq; exiguum eti
am ſit. Secundo attendat ſi beneñcium ha
beat patronos.quia tunc cum tempus habe⸗
ant quadrimeſtre a noticia vacatõis talis be⸗
nefici curati vel ſunplicis.infra illud tempus

non pᷣt epᷣus diſponere aliquid de eo contra vo

luntatem patronoꝝ conferendo. ſed ipio va⸗
cante q;citius debet ibi conſtituere yconomũ
ad conſeruandum bona eccleſie mobilia vel
immobilia ad ſeruiendum m cura ⁊ officio il⸗
lius eccleſie.cui et poſtea pꝛouidere habebit
de competenti ſalario. Si aũt infra pꝛedictuʒ
rempus non pꝛenſentat.poſtmodum ad ipᷣm
deuoluitur ꝓ illa vice pꝛoum̃o eius.&t ſi ipſe
epiſcopus infra ſemeſtre non inſtituit aliouẽ
in no beneficio curato vel non curato poſtea
deuoluitur ad alium pꝛoniſio eius nec poteſt
ſe in romitrere.ałs peccaret moꝛtaliter ⁊ col
latio nulla. Et idem de beneficijs que ſpectant
ad eius collanonem.de his diffuie ſupra.iit.
xv.c.de beneſiciatis. Si autem patroni.pꝛe⸗
ſentant indignum. ſuper quo ipſe habet exa/⸗
minare de idoneitate ſua nullo modo debet
admittere ſʒ repellere eũ ałs nõ excuſaretur a

D end
ſadn 8

; Lindylit

rfnmnrincolarb
ecotifumndos net⸗

menlonds
(uröneſeaunle?
Dnoneptirle

Atnmnltern

Iioerßcat p⸗
fſchanroinign
D
funſeſanrennn
Ubflebkrzſtpnn

Gapetenidzbina
Knni dons,
Wsnäin
figtens on.
ſegemen
fisctiseper Kn
Clanniatikunie
lori dneßporn
ten biſnej veage
rmorewmnecn
ſahivrannan ĩ
Ndluͤwro neten
Ulcfipapetvekn
lnegin ſfam
Henimcneptinsn
vappfine wenue
nſtiſtbattur
iüöenrat ali

mMäcniſacere

faninirithe
uenai
wſarmlgifi
Nnſpwonnab
WN
Znunnumton
Apuannt
Munirektg

muni
Ronmnilii
ide
APig
Ginttieiedi
segiin
ehesmn
õ
WMenditien
mcan mut
notcarMin

Obrsiinlen

einTN EN
icmtnn
ni eNkenii
ndmtamtofn
õ
uvimen
wieuin
e mmun

ignlon
isnis

””c

—

moꝛtali admittendo ſcienter indignũ et ſi ab

alijs pñitatuz. nec tñ ex voc proni amittũt ius

p̃ſenrandi etiã ꝓ illa vice ſ pñt aliuʒ pñ̃tare.
Si vero idoneũ pᷣſentẽt dʒ eps ipm admitte⸗
re ⁊ cõfirmare miſſo tñ pꝛius edicto publico.
vt moꝛis eſt. et nullo ↄtradicente dʒ eũ anulo
inueſtire ⁊ dare auctoꝛitatẽ alicui mittẽdi eũ
in poſſeſſonẽ. Et hec oĩa fieri debent ꝑ inſtẽm
notarij curie ipo tñ bñſiciãdo pᷣbente aſſenſuʒ
p ſe vel ꝑ ꝓcuratoꝛẽ ſuũ.Si aũñt patroni plu⸗
res eſſent ⁊ vota variarẽt in pñtando admitti
p̃t pñtatio vtriuſi; ꝑtis ſʒ nõ dʒ ſeqni ↄfirma⸗
tio mſi facta diſcuſſione cuiꝰ pñtatio magis
de eat admitti pualet aũt p’ñtatio maioꝛis ꝑ⸗
tis patronon ceteris paribo.Et circa hmõi ſo⸗
lent oꝛiri multa litigia q̃ decicdũtur ꝑ coc. Aliqᷓ
bꝛeuiter hales de patronatu ſuõ̃ ti.xij.de patro
nis. Tercio dʒ attẽdere vt nulla ibi ↄmitta
tur ſymonia in collatõe vel in pñtatõne ipoꝝ
nec ꝑ bñ ficiandos nec ꝑ pronos nec ꝑ media
toꝛes ⁊ multomagis ipſe ab loc abſtineat. vt
ſcʒ nec rõne pecunie ↄferat.nec etiã rõe ſerui⸗
cij tꝑalis recepti vel recipiẽdi.aut rõne pcum
ad illud pꝛincipaliter mouear.ſ̊ potius ad me
ritũ pſone reſpiciat.pᷣces etiã ꝓ ſe worecte ꝓ
bñſicio curato indignũ reddũt m Clv. Bay.

1 plures alios. Collatio aũt bñficũ ſimoniace

7

fcã nulla eſſet ⁊ renũciare owꝛte t et deq̃ mate
ria diffuſe habes ſup in ſcða pꝑte ti. i. c. de ſimo
nia.nec etiã dʒ bñficia rõe ↄſanguinitatis da
re.nec min dignos ↄſanguineos pponat ex⸗
traneis magis idoneis. qꝛ boc ꝑtineret ad vi⸗
ciũ acceptõis pſonaꝑꝝ ᷣm Cho. de quo ſup in
ſcða ꝑte.Eſt aũt de moꝛe ſeu abuſione in mul⸗
tis curijs epoꝝ. vt in collatõe bñ ficioꝝ certam
quantitatẽ pecunie ip̃i exigãt a bñficiatis ſᷣm
taxã curie ipoꝝ maioꝛẽ vel minoꝛẽ ᷣimn valo⸗

rem bñ ſicij voc agẽtes.et in lvc ſee xcuſantes

ex moꝛe romane curie. vbi m tarã bñficioꝝ
ſoluitur annata ipᷣi curie. medietatẽ hʒ papa
et aliã vero medieratẽ cardinales. Sʒ nõ ſeqᷣ⸗
tur. ꝙ ſi papa hoc facit er antiq̃ ↄftõe vel ↄſue⸗
tudine ꝙ ipᷣi ſinia poſſint facere cũ nõ habeãt
ple nitudinẽ ptãtis in hñſicis quam hʒ papa.
nec poſiint defalcare iura vel introitus eccleſia
rum ſibi ſubditaꝝ vt papa vniuerſalitererga
oẽs. Pꝛeterea ⁊ aliũ ſtatũ ⁊ alias expenſas pa
pam cũ curia facere opoꝛtz qᷓ epi in dioceſib⸗
ſuis.⁊ ita faciũt hñtes magnoſ redditus ſicut
et tenues. Oñ vi ðꝛ hoc ad ſymnoniã vel ad ex
toꝛſionẽ imuſtã ſaltim ꝑtinere. Oñ cautũ eſt

⁊ vt viðꝛ debitũ ab huuõi abſtineãr. Notarijs

aũñt curie ſue ita faciãt ꝓudere de laboꝛe ſuo.
ꝙ nõ nimis ertoꝛqueãt ꝓhmõi a clricis. et

et ip̃i nõ ꝑticipent de lucro illoꝝ. Et ſiliter pꝛo⸗

onirmatoe electar in abbatiſſas vel electoꝑ in

ͦůð

11

*

pꝛeſidentes eccleſiaꝑ collegiataꝝ nihil accipi⸗
ant.vt ſint immunes a vicio ſymonie.

Circa alia ſpualia ꝗ.iij.
negocia opoꝛtet epn eſſe ſollicitũ ſemꝑ ea pᷣ/
pon endo tpalibo ſicut animus pꝛeponitur co
poꝛi cum ⁊ cura animarum pꝛecipue ſiter in⸗
iuncta et pꝛimo cnca audientiã cõfeſſionuimn.
vbi magis vertitur periculum animarũ ſi in/
debite fiat illud officium. attendat ꝙ confei?
ſoꝛes habeant ⁊ auctoꝛitatẽ et ſufficientẽ pe
ritiam. et qꝛ vt ðꝛ extra de xeni.et re.c.ſi es.
li.vi.nulla cõſuetudine introduci p̃ᷣt.vt alqͥs
pꝛopꝛia auctoꝛiate ſibi eligat confeiſoꝛeʒ. ideo
ad moneat ſacerdotes et alios clericos. vt ahʒ
eo vel vicario ſuo petant licentiã confitend: ſᷣ
nõ hñt ab alio ſupioꝛe.vel niſũ ↄntentur reh⸗
gioſius hñtibus ex pꝛiuilegio vt ron int audi⸗
re quoſcunq; illius dioceſis.vbi ſuerint pꝛe⸗
ſentati. vt extra de ſepul.c.dudum in clericis.
Sacerdotes vero parxrochiales eoipſo quo in

ſtituuntur in rectoꝛes eccleſiaꝝ ſine alia licen⸗

tia pñt au dire ſuos ꝑrochianos nõ aut ahos
ſine licentia epiſcopi vel vicarij ſui vel mſi ipr
conſitentes de hoc halerent lcentiã. Adueni
entes aũt extra dioceſun audire nõ ponunt ni
ſi in graui infirmitate. vel niſi illi aliemgenæ
haberent licentiam a ſuo dioceſano. Mec tñ
ſacerdotes parxrochiales pñt abſoluere in ca⸗
ſibus reſeraatis niſi ſuper hoc habuerint ſpe⸗
cialem licentiam. Zlli aũt ſacerdotes nõ cu⸗
rati audire non pñũt ſine licentia eoꝝ qui dare
poſſunt. Religioſi wero exẽpti audire pñt ſcom
foꝛmam clementine dudum. de ſepultug. E&t
quia maxima ignoꝛantia lvdie repitur in con
ſeſſoꝛibo ⁊ pcpue clericis ſecularibo.ideo epᷣs
P ie wel ꝑ alium examinet ⁊ woceat de necena
rijs ad hinõi de qua materiahabes diftuſe ſu
pꝛa in ti. de confeſſoꝛbus.
alia act̃a ꝓcuret. ꝙ a ſacerdotibo oĩa debite
miniſtrentur p̃m foꝛmã ⁊ ritũ eccleſie ⁊ ↄtra⸗
rium facientes puniat plus ⁊ minus ſ̃m quã
titatem exceſſus. et ꝑmaxime ſocramentum
baptiſmatis in ſubſtantialibus vt nullus fiat

defectus. Faciet etiam obſeruari.vt nihil exi⸗/

. 5

gatur ꝓ collatione ſeu'adminiſtratõe ſacrtoxꝝ
vel auoꝝ ſpualium ſed ſponte oblata recipe
pmittat. dicit eni Brego. ꝙ eius oblatio uul
am culpe maculam ingerii que non ex lambi
entis penitione pꝛeceſſerit.i.q.ij.ſicait. OJo

——

Quantũ etiã ad

naſterioꝛum monialiũ ſibi ſubditoꝝ diligentẽ

adiibeat curam circa ↄſeruationeʒ vneſtatis
earum nec permittat ingrenuʒ in monaſteriũ
niſi ex cauſa neceſlaria. vt viſitationis mecdi
ci ad infirmos. depoꝛtatõmis victualiũ et hu⸗
iuimodi.et lvc ꝑ ꝑſonas maturas ⁊ loneſtas

5.

Titulus

et contra ingredientes ſine cauſis hmõi ſolet
eſſe lata ſnĩa e xcõicatõnis p ſynodales.vt in

pluribo dioceſibo.Ylcceſſum etiã ad crates ad

loquendũ cũ moniahbo nõ d facili concedat
niſi foꝛte ↄſanguineis.⁊ lvc ſine wmpa⁊ oꝛ⸗
natu ſuꝑfluo.Egreſſum añt monialiũ nõ ↄce
dat rõne viſitatõis parentũ etiã infirmoꝝ.ra
tione aũt balneoꝝ ꝓpter liberatõeʒ ab aliqua
graui ifirmitate de ↄſi lio medici.ſi monialis
lvneſta eſt ⁊ nõ leuis cũ vecente ſocietate ↄſan
guineoꝝ vel alienaꝝ ꝑſonaꝝ nõ ſuſpectaꝑ ꝑ/
mittere pᷣt ⁊ ſi ↄſultius eſſet abſtinere. Oe ob⸗
ſeruẽt regulã ſuã.vt viuant in cõi oĩa tenen⸗

tes ſub vna officiali ⁊ lucra er artificijs ⁊ lega

ia ⁊ vvnata a ↄſanguineiæ.de cõi ꝓuideatur ꝑ
pꝛelatã ꝓut vnicuiq; opus eſt.⁊ facultas pmi
ſerit. xij.q.i.nõ dicatis. Confeſſoꝛẽ eis tribu⸗
at q̃ nõ ſolũ ſit lvneſtus ſʒ etiã ſciat q̃ ſpectãt
ad vitã religioſam.vt valeat eis facere ↄſciĩaʒ
de trãſgreſſionibo ſuis ꝓut decet. Congruum
etiã viðꝛ vt lapſum carnis cũ alijs ꝑſonis ſibi
reſeruet. Diſitare etiaʒ oꝛdinarie annuatim
dz. et ſi neceſſariũ viderit etiã pluries. De ꝑti
nent bo aũt ad moꝛes religioſoꝝ habes ſup in
ti.de re igioſis.Familiaritates aũt ⁊ frequen
tatões laicoꝝ ⁊ muliomasgis clericoꝝ ⁊ religi

oſoꝛum cũ monialilbn intercidat. In ↄſecrati⸗
one eccleſiaꝝ vel virginuʒ nihil tꝑale exigat.

Sikiter in bñdictione abbatũ vel abbatiſſax.
In ↄſecratõe tñ eccleſiaꝝ pᷣt recige ꝓcurato/⸗
rem.vel cũ vadit extra ad chꝛiſmanduʒ.vt ðꝛ
extia de cen.c.romana.li.vi.in lectura.et ha/
betur infra. Om̃i anno chꝛiſma ↄficiat in ce

na dñi.velꝑ aliũ epᷣm ſi nõ pᷣt fieri lvc ſaciat ⁊

chꝛiſma ⁊ oleũ ſem̃ ⁊ cathecuminoꝝ faciat in
eccleſũs cũctis renouare ⁊ vetus ↄhurere. Oi
anno det ſacẽ̃m ↄfirmatõ nis his qui nõ ſunt
chꝛiſmati in eccia cathedrali.et lvc fieri in fe⸗
ſto pentcoſtes. et admoneat vel admonere
facat ꝑ p̃dicatoꝛes qñ adulti vadãt ad recipi
endũ chꝛiſma ꝙ pꝛius ↄfiteãtur.et ꝙ habeãt
qu eos teneãt. Poteſt etiã ↄferri quibuſcũq;
dieb iſtud ſacẽm p caſtella et villas dioceſis

ſue. dʒ aliqñ diſcurrere ⁊, cõferre ⁊ pᷣcipue añ

viſitat. ODe ptinentibo ad iſtud ſacrẽ̃m. habes

ſupꝛa ti.xiiij.de ſacro ↄfmmatõis. Cõtra here

nicos ſi ds muenerit d ꝓcedere pᷣm iura ⁊ of⸗
ficiũ inquiſitoꝝ qui depuiani ſunt a ſede apłi /
ca nõ impedire ſ̊ adiuuare. I5deoſ ſi ibi ſunt
facere ſignũ poꝛtare.ext᷑ de indeiſ.c.in nõnult:.
vt diſcemqni ab alis.et alia facere ohſerua
re.vide q̃ hñtur ſupᷣ ꝑte ſcðᷣa ti.fi.de iudeis.
BPñt enã ep̃i inquirere ↄtra hereticos. er de
heret.c.ꝑ hoc.li.vi.Qñ inquiſitoꝛ vlepᷣe ſa⸗
cit inquiſitionẽ vel ꝓceſſum ↄtra herencũ ali
que quõ ſe debeãt hre.qꝛ ſunul aliqua halent

XxX

facere. vide ſipꝛa in ni. de pdicatoꝛibo c. de in⸗
quiſitoꝛib.Et maleficia faciẽtes expellere de

dioceſi. vt vꝛ.xxvi.q.v.epᷣi.Et dic̃ quedã glo.
ꝙqui 1 maleficiñ faciũt ꝙ vir nõ poſſit vxoꝛẽ
C

cognoſcere.iſtud eſt crimẽ eccleſiaſticũ et ad

epᷣos ſpectat ſeuere punire.vt.xxvi.q.v.ſiqs
clericus. Diuinatões ⁊ incantatões ꝓhibere
P cẽſurgs eccleſiaſticas.Et excõicationẽ ⁊ in⸗
terdictũ ſeruari facere. Cõtra eccleſiaſticã lix
bettatẽ.laicos nõ ꝑmittet agere ſtatuta aliid

er edita deſtruere faciat quantũ pᷣt.et ꝙ cleri⸗

ci ⁊ cauſe eccleſiaſtice ⁊ vſurarie ⁊ mtimonia
les ⁊ hmõi nõ trahãt᷑ ad iudiciũ ſeculare.Co
netur ↄtra publicos vſurarios ꝓcedereſcõm
foꝛmã ↄſtitutionũ vſuraꝝ.et.c.quanq;.de vſii

ris.li.vi.cuius declaratõʒ habes ſupᷣ in ſcðᷣa p

te ti.i.c.de vſurarijs mamifeſtis. Abuſiones
varias q̃ ſunt in ciuitate quantũ pᷣt p p̃dicato
res admonẽdo.repᷣhendendo ⁊ aliqñ ꝑ excõi⸗
cationẽ conetuxr erurpare ſine ſcãdalotñ.ar.
di.xliiũ.ↄmeſatões. Singulis annis ſynoꝛ
dum faciat.vbi admoneat clericos de agẽdis.
et vicia repᷣendat.excluſis laicis ↄſtões ſyno
dales legere faciat ⁊ erponere ꝓ ignoꝛãtibo et
mãdare oĩbo ſub certa pena pecumiaria vt veni
ant ad ſynodũ.Et ſi expedit aliquã ↄſlõeʒ ſy-
nodalẽ facere vel immutare lvc tractare cun
cõſilio ⁊ ↄſenſu capituli.i.canonicoꝝ eccleſie
cathedralis ad exemptos clericos vel regula⸗
res humane ſe debet habere in nullo inrfrine
re pꝛimilegia ſue exemptõis.ſʒ conſeruare ⁊ in

nullo ꝓcedere ↄtra eos in iudicio.nec rõe cu⸗
iuſcũcq; delicti nec rõe ↄtractuſ wl alterius rei
ſi in hoc ſunt exẽpti. vt cõiter ſunt hvdie. In

eccleſijs eoꝝ nõ celebꝛare ſolenniternõ rxeqii

ſitus ab eis.monaſteria monialium eis ſubdi

ta viſitare non debet.vel in aliquo moleſtare

poteſt tamen charitatiue ſi quid repꝛehenſibi
le videnit admonere.Eccleſiam romanã ha⸗
bet ſingulis annis per ſe vel per pꝛocuratoꝛeʒ
viſitare.quia ſic iurat in ſua conſecratione et
alia que ibi iurat obſeruet.vel pꝛocuret ſuper

hoc de anno in annum rela rationem ab illo
iuramento. Singulis annis ſi poteſt omnes
eccleſias et monaſteria et hoſpitalia ſue dioe
ſis debet viſitare. et de modo viſitationis di/

cetur ifra in.c.ſpeciali. Nicarium an⸗

tem vnum vel plures debet inſtituere ſcöm
ꝙ viderit expedire.qui audias cauſas iudicia

eEAA A

les et iuſticiam adminiſtret. cui det poteſta⸗

tem neceſſarnam cauſis expediendis plus e
minus.ſᷣm ꝓ ſihi videbitur.et diligenterad/
uertat. ꝙ talis ſit qin reputetur ſufficiens in·
ſcienua et rectus in conſcientia. vt non decli ꝰ
net a vero pꝛecibus vel muneribus. et pꝛouai
deat ei de competenni ſalanc pꝛo laboꝛe ſuo.

6 .
Pleon
Mnrralomiͤ⸗
imne Mreni
getnacans
ifanabe⸗
Cttlbueniatin
tin hingehie
nina ſaterco
ie. Shoabſtin
Moicifmepaner
Aybngunessno⸗
ſoupbv arlen
Perenisſtoden
WIouvnmegor:
Wpenonenmn
Agartgäechä
Pnienanein
Adiginsſe

clettetine

cannentsden
ſigſininanni
veſeenrorsn
ſer oxerilose
telnuenr err⸗
icetnehnöjla
bounnseßnsne
Mexciegtöispr⸗
nrſenlm
plegntur etalig
dlen ,ſtuni
fuqnehaterere
ſwen le, o Alis
ameſtsloen
Morzätpelde
lhſdengnret
lonpgretenn,
Ennalimn
hkiſgiimne
wuſiumnii

R gge
Mreniazt

8. Msr
te i
Tini amngre
miuscNt
ba erinbenn

Was! 4 o al
As NN

1

nie uitin
eteenti
Nrimmünnei
daNnirne
ruri
r Fteni
eteng
—
erant
UNEi e

14 . 2

4
GEVL.AWe,

Capitulum

Sed querit archi.ſuꝑ.c.dobis.vj.q.ij. Dtrũ
vicarius epᷣi in ſpnalibo ⁊ tꝑalibo poſſit benefi
cia zcedere.et Boffre. tenebat ꝙ ſic. ex de pꝛe⸗
len. in. c. dilecto.ꝗꝛ vicarius pᷣt oĩa que ꝑtinẽt
ad iuriſditionẽ. Sʒ inſtituere eſt iuriſditõnis
nõ epalis officij. Guił. durandus tenet ↄtra⸗/
rium. Sed archidi. dicit. Credo ꝙ requiratur
ſpeciale mandatũ quod ꝓbatexpꝛeſſe de offi.
vica.c.cũ in generali.li.vi.et hoc tenetur.

Circa bona tẽpo S.üiſ.

ralia mobilia vel immobilia epᷣatus ⁊ eccleſia

rum ⁊ monaſterioꝝ ⁊ alioꝝ locoꝝ pioꝝ ſibi ſub

ditoꝝ dʒ diligentiã adloibere ne diminuantur
vel auferant. Et pꝛimo quidẽ cauere debet
ſibi ab auaritia. vt vicʒ nec ꝑ ſe nec ꝑ alios ne

gocijs ſecularibo pecunias ſuas exponat ſ̊ et

clericos ſuos ab hmõi faciat abſtinere put te⸗
netur.vt di.lxxxviij.c.foꝛnicari.⁊ extra ne dle.
rvel mo. c. i. Nec etiã dʒ tyſauriſare ſʒz gqð ſibi
ſu ꝑpeſt in pias cauſas expendere.vñ Ambꝛo.
xij.q.ij.aurũ eccleſia hʒ.nõ vt ſeruet ſʒ̊ vt ero⸗
get ⁊ ſubueniat in neceſſitanbo. Et Piero. c.

lſeqñti. Bloꝛia epᷣi eſt pauperũ opib⸗ ꝓuidere.

ignominia ſacerdotis eſt pꝛijs ſtudere diui
tijs. Scðo abſtineat a delapidatõe ipſoꝝ bo⸗

noꝛũ cũ ſint pauperuʒ.xvi.q.i.qm̃. vñ amicis
vel ↄſanguineis nõ det niſi in neceſſitate tan⸗

qᷓ; paupibo. ſicuc legitur ſanctũ Augu. feciſſe.

Ab expenſis ſupfluis ↄuiuioꝝ plurimoꝝ fa⸗
muloꝛum vel equoꝝ pompoſeſuppellectilis ſe
abſtineat. obſeruando ulud qð haber.diſ.xli.

ex carthaginenſi cõcilio.Ep̃us vilem ſuſpel⸗
lectilem et menſam ac victũ pauꝑem habeat
et dignitatis ſue auctoꝛitatẽ fide ⁊ vite meri
tis querat.et in.c.ſeqñ.ðꝛ.nee veſtibo vel cal/
ciamentis decoꝛẽ querat..egata ad pias cau⸗
ſas.ſi infra annũ a moꝛte teſtatoꝛis heredes
vel executoꝛes nõ ſoluerint ipſe epᷣus debet po

ſtea cogere illos ex officio ſuo niſi teſtatoꝛ ipſe

ꝓtelauerir et œerminauerit tpus illa faciẽ/
di. Et ne hmõi lateant congruũ eſt. vt ſingu⸗/
lis annis epᷣ̃us pꝛeceptũ faciat notarũs ſub pe

na excõicatõis.vt debeant talia legata referre
curie ſue poſt moꝛtẽ teſtatoꝛis.vt videat ſi ad

impleantur. et alicubi eſt ſententia lata ꝑ ſy⸗
nodalem ↄſtitutionẽ ↄtra tales. Ipſa vero le
gata que haberet exequi epᷣus ſiue ꝓ incertis
facta ſiue pꝛo alijs cauſis.qñ per teſtatoꝛẽ non
eſt expꝛeſſus locus vel modus erogatõis nõ
ꝓptereapᷣt vel debet epᷣus ſibi imburſare ſed
pauꝑibo erogare tenetur.et idem de alijs in /
certis que ꝑueniãt ad manus eius rõne vſu/⸗
re vel ludi ⁊ hmõi. CTCercio alienare inõ de/
bet aliquid immobiliũ ſii ep̃atus etiã in caſu
neceſſitatis niſi pꝛius haabita licẽtia a ſede apo

ſtolica eum et hoc iuret.extra de rebo eccle.nõ
alie.c.monaſterioꝝ.in cle.et tunc etiã requiri

tur certa foema de qua ſup ti.xij. de alienatõe

rerum eccleſiaſticax. Similiter nõ deber pꝑmit
tere alias eccleſias dvel monaſteria vel hoſpi⸗
talia ſibi ſubdita alienationẽ rei alicuius un/
mobilis facere ſine ↄſenſu ſuo ex cauſis et cũ
modis qui habentur.x.q.ij.loc ius. et.xij.q.ij
ſine erceptõe.Et deler bñ inquixere ꝙ eccleſia
nõ decipiatur.et pꝛeciũ ꝓ neceſſitate expenda
tur.vel in vnilitatẽ maio ꝛẽ eccleſie ipſius emẽ
de aliud ſibi fructuoſius. Oulte leſiones fiũt
eccleſis ⁊ locis pijs ꝑ illicitas alienatões. Sʒ
vbi eccia vel monaſteria apparent notabiliter
leſa.pᷣt epᷣus ↄtractũ reſcindi facere ad ſu pple⸗
mentũ cogere emptoꝛẽ. Idem de ꝓmutatõni
bus vel tranſactõibo. O aũt epᷣs in alienatõi⸗
bus poſſeſſionũ eccleſie velit certã quottã. pu
ta ad rõnem.v. ꝓ centenario de pᷣcio rei vendi

te viðꝛ expᷣſſa extoꝛſio.nec excuſare pᷣt rõe cõ

ſuetudinis cũ ſit irrõnabilis.non enĩ pᷣt gabel
lam ponere in ↄtractibs ſicut laici faciũt.Que
aũt reperit vſurpata ab eccleſis ⁊ pijs locis
a patronis vel ↄſanguineis rectoꝛis eccleſiaꝝ

mobilia vel ĩmobila reſtituere faciat inquan

tum pᷣt.Eccleſias ruentes faciat pꝑer rectoꝛes
vel wm reꝑari ⁊ wmos eaꝝ.ꝓut fieri poteſt.
Quarto nota vt ðꝛ.xij.q.i.epᷣi.et.c.ſequiti⸗

bus. Ep̃i ⁊ alij rectoꝛes eccleſiaꝝ debent habe⸗

re ⁊ tenere res eccleſie diſtinctas a rebo ꝓpꝛijs
ne ſub pᷣtextu reꝝ ꝓpꝛiaꝝ auferãtur bona ec/
cleſie.t de bonis quidẽ eccleſie mobilibo vel
immobilibo ⁊ alij clerici nõ pñt teſtari ſ de re⸗
bus patrimonialib vel ſibi wnatis aut lega⸗
tis aut acquiſitis ꝑ induſtriã pñt teſtari ⁊ cõ⸗
ſanguineis licite legare ⁊ conare ⁊ ab inteſta⸗
to in hmõi ſuccedũt cõſanguinei. Ep̃i aũt ex
religionibo aſſumpti nõ pñt de aliq teſtari niſi
de licẽtia pape ᷣm Cl. in ſumma ſcde ſcðe.
q.clxxxv.ar.viij.Et ſimiliter religioſi aſſum/
pti ad eccleſias curatas.ſed quicquid acqui⸗
runt tales ep̃ᷣi vel ałs curati eccleſie ſue acqui
runt etiã ꝑ ſucceſſionẽ aduenientia. Sed ho⸗
die conſanguinei pꝛelatoꝝ ſpoliant vmos eo
rum in moꝛte. de his plenius habes ſuß̃ ti. x.
de teſtamentis. Mota quinto ꝙ epᷣs vebet
ꝓcurare. ꝙ eccleſie collegiate et monaſteria
habeant ꝓcuratoꝛes ſuos ſeu yconomos qui
deliter tractent bona eaꝝ.ipſe aũt epᷣs debet
habere yconomũ reꝑ eparus qui ſit teſtis ad⸗
miniſtratõnis debite tꝑalium. Sicut etiã cu /
bicularij quos debet habere ꝓſonas maturas
⁊optime vite ⁊ fame clericos vel religioſos de
bent eſſe teſtes ſancte ↄuerſatõis ſue.vt ðꝛ.ij.
q.vij. cum paſtoꝛis.⁊ hic yconomus delet eſſe
dlericus.vt dicit᷑.lxxxix.di.c.qꝛ in quibuſdã.

Titulus

et. c. iudicatũ. In glo. iñ ſup. c. diaconũ. ðꝛ ꝙ
q̃ b ptãtem ſen adminiſtratõʒ ſuꝑ rebo epᷣa⸗

tus ðꝛ vicedñs.qui aũt ſuꝑ res canonicoꝑ ðꝛ

vconomus.ſvdie ↄſueuerũt nũciari camerlin

ghi. Et in. c. de cẽter oĩbi.di. ea. ðꝛ ꝙ talia offi⸗/
cia ꝓpinquis vel fauoꝛe ſibi ↄiñctis nõ ſunt cõ

mittẽda.Et dicit ibi glo.ꝙ rõ hui eſt.qꝛ ma⸗

gis ſunt ꝓni epᷣi addandũ ꝓpinquis q; alůs

etiã magis dignis. Itẽ alia rõ eſt huius pꝓhi⸗/
bitõis.qꝛ ſꝑ pᷣſumitur ꝙ res eccie latenter le⸗
dãtur pꝑ eos. Et di. lxxxviij.ðꝛ epᷣs nullã rei fa
miliaris ad ſe curã reuocetſs oꝛõni ⁊ lectõi ⁊

p̃dicatõi tmmõ vacet. Ninc ⁊ Ber. ad eugeni

um papã in li.de ↄſideratõe.multũ inuehit cõ

tra eposqͥ totã ſollicitudinẽ ſuã ponũt pꝛinci/

paliter circa tpalia ⁊ ſuppellectiha ſua ⁊ 2pan
dos redditus.⁊ de ſalute aiaꝑ parum curãt di⸗
cens ꝙ ſi nõ pñt hr̃e pudẽtes ⁊ fideles diſpẽ⸗
ſatoꝛes vt decet melius eſt hr̃e min idoneos
qᷓ; ep̃i ſe immiſceãt hmõi occupatõibo tpaliũ.

De diſpenſatõe que §. v.
pt fieri ꝑ epos. Nota ꝙ circa lapſos reꝑiun/
tur tres resule ius cõe ↄtinentes ſᷣm Hay. in
ſumma. et glo.ſummaria di.l.in pꝛin. Pꝛima
eſt. ꝙ qͥ peccauit moꝛtaliter roſt bapᷣm nõ pᷣt
Pꝓmoueri. ſ. abſq; diſpenſatõe.xxv.di.pꝛimũ

xlviij.diſt.qm̃.i.q.vij.ſi s oẽm. Scða regula

eſt. ꝙ ꝓmotus peccis moꝛtaliter deijcif. diſ.l.
q ſemel. di. lxxxi. ſi diaconus. Cercig eſt ꝙ ab
oꝛdine depoſitus non pᷣt reſtitui.di. l. c.i. et.ij.

AIſte etiã tres regule colligũtur. di.l. vt ↄſtitu
eretur in pꝛincipio.et vbicũq; mitius agit᷑ di /

ſpen ſatio eſt.idẽ Hoſti. Sed circa intellectũ
iſtaꝝ regulaꝝ ᷣm Ray. et glo. vbi ſupᷣ tres fu/
erũt ab antiquo opiniones. Pꝛima fuit ꝙ oẽ
moꝛtale poſt bapᷣm repellit pmouendũ ⁊ deij
cit ꝓmotũ.et qꝛ iſta eſt nimis rigida qꝛ ſᷣm eã
nullus ronſet ꝓmoueri ideo nõ tenẽda.Scða
opinio intelligit iſtas regulas de magnis pec/

catis qꝛ minoꝛa poſt pnĩam nõ reꝑllũt ꝓmo

uendũ.nec deij ciüt ꝓmotũ.ar.di.xli.clericus.
et. v. q.iiij.in loco.Etqꝛ iſta opinio nõ diſtin⸗
guit inter pcc̃a occulta ⁊ mnifeſta. ideo nõ eſt
tenenda. di. l.c. de his vero. Cercia opinio in
telligit pᷣdictas regulas de manifeſtis.occulta
eni poſt pniam etſi grauia nõ repellũt nec deũ⸗
ciũt.di. xlviij.qm̃. Et qꝛ hec opinio nõ diſtin/
guit inter enoꝛmia q̃ etiã occulta repellũt ⁊ de
iciũtet alia pcca. ideo ipᷣa etiã nõ eſt tenẽda.
ex de accu.c.inquiſitõnis. Nt ergo ſine calu

mnia ꝓcedas diſtinguendũ eſt de pccis.quia

aut illa ſunt enoꝛmia aut mediocria aut mi/⸗
noꝛa q;uis oia moꝛtalia. Si ſunt enoꝛmia ſi⸗
ue occulta ſiue manifeſta ſint repellũt pmo/
uendũ ⁊ deijciũt ꝓmotũ.i.indiguũ faciunt vt

ꝓmonueatubet ſi iam ꝓmorus ſit indignũ fa;
ciunt ad exequendũ officiũ ſuſcepti oꝛdiuis

poſt quantũcunq; pnĩam. et ↄtranũ faciẽs lvt

eſt accedẽs ad oꝛdinẽ ſuſcipiendũ vel exeqñs
ipᷣmañ diſpenſationẽ ſp peccaret moꝛtaliter.

. Di. l. c.miroꝛ.i.q.i.erga.er.c.ſiqͥs.ex᷑ de accu. c.

inquiſitõis.Et vt dicit guil.gloſatoꝛ Ray. lve
qð ðꝛ de enoꝛmibo reſtringendũ eſt ad lomi⸗/
cidiũ ⁊ ſimoniã in oꝛdine.idẽ Noſti.⁊ goffre.
addẽtes viciũ hereſis.i.q.i.ventũ.Auantũ ve
ro ad mediocria pcc̃a ſubſtinguit Ray. qꝛ aut
ſunt manifeſta aut occulta.ſi manifeſta impe
diunt ꝓmouendũ ⁊ deijciũt ꝓmotũ.di.:c.de
his vero. Et intelligũtur manifeſta qñ ſũtno⸗
ta ꝑ ſniam vel ꝑ ↄuicrionẽ vel ꝑↄfeſſionem fa
toꝛio ꝙ nõ poſſit aliq̃ tergiuerſatõe celari. Si
aũt ſint occulta nõ impedit ꝓmouẽdũ nec de
ijciũt ꝓmotũ.ſj pñt ꝓmoueti ⁊ miniſtrare in
ſuſceptis abſq; incurſione alicinus cẽture vel
irregularitatis.ſʒ nõ abſq; moꝛtali pcco quo/⸗

cctã en⸗ meru ꝓbatõis.di.xxiiij.c.ſ.vel no⸗

uſq; peniteãt.ex᷑ de tem.oꝛ.c.ex tenoꝛe.et. c.
queſitũ. Dicũtur aũt mediocria exempliſicã⸗

do adulteriũ.furtũ.ſacrilegiũ.ꝑiurium. fraus

cũ wlo.inceſtus.multomagis viciũ ſodomi⸗
ticũ.ex de exceſ.pꝛela.c.clerici.et ſitia maioꝛa

adulterio.fſoꝛnicatio etiã ſimplex notoꝛia. vbi
ad monitus nollet ſe coꝛrigere. viðꝛ ptinere
ad mediocria.ex de cohab.ecle.ſicut. Oinoꝛa

aũt pcca etiã manifeſta nõ impediũt pmouen

dũ nec etiã deciũt ꝓmotũ.Et dicũtur mino⸗/
ra reſpectu gramũ.vt venatio in clerico luduſ
alee ⁊ ebꝛietas.di.xxxv.c.i.facere ſtrepitũ in
ſynodo.v.q.iiij.in loco.et ſiłia.Si tñ admo/

mii tales nollent ſe coꝛrigere. ꝓpter ↄtumsci
am efficiũtur grauioꝛa.idẽ Noſti. Inno. etiã

in glo.ſuꝑ.c.ex tenoꝛe.de tem.oꝛ.dicit ꝙ in oe
culus peccatis ſufficit abſolutio ſacerdotis au
ctoꝛitate clauiũ.arg.vi.q.i.illi.nec credoꝙ ſit
neceſſaria diſpenſatio oꝛdinarũ q ad ꝓmotio
nẽ vel quo ad executionẽ.qð inte ligendũ eſt
de mediocribo.vt patʒ ex illo.c.ex tenoꝛę.et.c.
queſitũ. Et addit ꝙ nõ peccat talis ſtatim fa⸗
cta ↄfeſſione celebꝛ ando.liq; bonũ ſit ↄſiliñ.q

wl abſtineat vel ꝓ ꝑte ſatiſfaciat. O papa

poſſit in om̃i caſu dũpenſare ſuꝑ homicidio ⁊

—

ſolennis opinio ſᷣm Ray. Pꝛima eſt ꝙ epus
p̃ᷣt diſpenſare cõtra duas primas regulas in
adulterio ⁊ minoꝛibo criminibo.ſ.cũ ſunt ma⸗

alijs nõ eſt dubiũ. Sed circa epos eſt duplex

mfeſta. vt dictũ eſt. in maioꝛibo vero adulte/
rio nequaqᷓ; niſi in caſiba aiure expꝛeſſis.poſ⸗

ſit diſpenſare et vc expſſe ðꝛ er de iudi.catſi
clerici. Ham hocipo qð de quibuſdã ↄceditur

de alijs tacite ꝓhibet. diſt. xxv. c. qualis.extxa

de tranſla. c. inter coꝛ ꝑalia.ar.ad ideʒ de tep.

glecanerſpiht

epfſſemtüftent
Eſetiad Din.

Tiltiintott⸗

etnigriizll
Vneindhi
mn rbenpnere ſr
(Gpnonnong
ihht ſtchi
ullhetebeltsn
Ainreniaitagtetci
finißtofhs ſo
hiigefn hin
ienrin huͤben

apſeope

Achenanünn
ToReaemü
Werihonzepin
t ſopagreſchut
Gentineſchnl⸗
Lerorehrenoine
hnrncri,gine
Mhermnen Pin
Mieefmngnin
lext niemmeere⸗
Ulggtorog ppni
ltrniſing
zclor ſlunme
ftorclennsrin
NAſrocinmözn
Monouſentun,n
ffemrinagn
agtſcsoino
Wiglomrömse
gecnoPrin

Pwozeo⸗
innhii

e
Plengnnltin
naneſtelh

nptül mii

Mlorsriit
Müitckniaien
Tocniinen
ernge tee

ſecrti
niora Nn
—
SNi
rwi fue
Yn zun, .
E

Ralenin

e X. N

apitulum

oꝛ. dilectus. vbi ðꝛ. Cum illi diſtn ſatio hu⸗/
iuſmodi a canone minime ſit ꝑmiſſa.& xpꝛi⸗
mitur aũt in iure de quibuſdã maioꝛibo adul⸗
terio in quibo ꝑmittitur epᷣis diſpenſare.di.l.

c. ſiqs pſor᷑. Vn hereſi tñ hvdie nõ hʒ locuʒ cũ

Pp̃ᷣ ſibi reuet abſolutõʒ.⁊ ĩ. c. pſpyteroſ.di.l.
vbi ðᷣꝛ de diaconibo 1 p byteris idolis immo⸗
lantibus ex coactõe poſtq; penituerint penes
epᷣos eoꝝ erit prãs aliqͥd eis tribuendi. Alia ſi
ue ſcðᷣa opinio eſt. ꝙ eps pᷣt diſpenſare in omi
crimine ↄtra duas pꝛimas regulas niſi expᷣſſe
ꝓhileatur a iure.hoc ꝓbatur di. xxviij .c. pĩ bi
ter. et opume de peni. diſt. vi. c. i.in fi. vbi ðꝛ.
Hontifex iuſtus atq; diſcretus nõ cogitur ſu⸗
os ſacerdotes ſꝑ abicere ſz nec mox reſtitue⸗
re. niſi ſtatutũ fuerit a romano pontiſice.et ex
tra de ſen. excõ.c.nuꝑ.circa fi. Pãc opinioneʒ
tenet LQaud. Din. JYo. et Can. Er Berñ. extra
de iudi.in glo.ſuꝑ.c.atſi clerici.dicit ꝙ bec opi
mo eſt magis cõis cui anentit Ray. t Buil.
gloſatoꝛ eius dicit hãc opinionẽ eſſe ſalubꝛio⸗
rem ⁊ benignioꝛẽ ſupꝛadicta. Sequẽdo igitur
ſcdᷣam opinioneʒ q cõioꝛ eſt. q̊ ſint hi calus in
quibo ꝓlpibita ſit epiſ diſpenſatio ⁊ pape reler
uetur plene habes infra in ti. ſequẽti.ibi vide.
Quantũ aũt ad terciã regulã.ſ.ꝙ depoſitus re
ſtitui nõ pᷣt officijs ſuis in vc nullus pᷣt viſpẽ⸗
ſare niſi papa ᷣm Ray. et Doſti.licʒ aliq ↄtra⸗
rium ſentiãt. vt habes ſupᷣ in pᷣmiſſiis.

De epiſcopatu quo ꝭ .vVj.

ad appentionẽ vel recuſatõʒ eius vel renunci⸗

ationẽ. Et quantũ ad pꝛimũ ꝙ nõ ſit licitũap
petere epᷣatuʒ ſʒ pſumptuoſum. hoc declaratuʒ

eſt ſupꝛa ꝑte ſcða ti.iij.c.de am bitõe.ibi vide

quantũ ad ſcõm.ſ.vtrũ epatum iniunctũ a ſu⸗
perioꝛe liceat oĩno recuſare. RAñ.Clv.ſe. ſe. q.
clxxxv.ar.ij.ꝙ in aſſumptõe epᷣatus duo ſunt
ↄſideranda.Pꝛimũ eſt quid deceat hoiem ap
perere ᷣm ꝓpꝛiã voluntatẽ. Scðm eſt quid de
ceat vviem tacere ad voluntatẽ alterius.quan
tũ igitur ad ꝓpꝛiã voluntatẽ ↄuenit hoi pꝛin/
cipaliter inſiſtere ꝓpꝛie ſaluti ⁊ intẽdere.ſed
3 alioꝝ ſaluti intẽdat lvc ↄuenit hoĩ ex diſo
itione alterius ptãtem hñtis ſuꝑ eũ.Onde ſi

cut ad inoꝛdinatõʒ vo lũtatis ꝑtinet ꝙ hõ pꝛo

pꝛio motu feratur.in hoc ꝙ gubernaton alteri /

us pficiatur ita ad inoꝛdinatõʒ volũtatis ꝑn⸗

net ꝙ aliqͥs oĩno ↄtra ſupioꝛis iniunetõʒ pꝛe
chctũ gubernatõmis officiũ finaliter recuiet.et
loc ꝓpter duo.Primo qꝛ hoc repugnat chari
tat ꝓximoꝑ quoꝝ vtilitati ſe qs dʒ exponere
ꝓ loto ⁊ tꝑe. Dñ Zlug.xix. de cim. dei. NMego⸗
ciũ iuſtũ ſuſcipit neceſſuas charitatis. Scðo
qꝛ repugnat lxc hũilitatiꝑ quã quis ſe alioꝛuʒ
mãdatis ſubijcit. Oñ Greg.in paſtoꝛali dic.

II

ꝙ tunc ante dei oculos wra eſt hũilitas cum

animus ad tecipienduʒ lvc qð vtiliter ſubire
pᷣcipiturptinax nõ eſt. Quãuis aũt vita ↄtem
platiua ex qua q̊s ſibi vacat ⁊ deo pᷣponit᷑ acti⸗
ue qua ꝓximis intẽditur.et amoꝛ dei ſit poti⸗
oꝛ amoꝛe ꝓ ximi tñ bonũ multitudinis pᷣferẽ/
dum eſt bono vnius.Et lvcipᷣm ꝑtinet ad di⸗
lectionẽ dei.ꝙ aliquis ouibo xpᷣi ꝑ curã paſto⸗
ralem impoſitã intendit. AInſuꝑ er pᷣlan nõ ſic
tranſterũtur ꝑ pꝛelaturã ad vitã actiuã.vt cõ⸗
templatiuã deſerãt ſʒ vtriq; ꝓ tꝑe debent vaca
re. Et inducit ad lvc lv. auctoꝛitates Aug.
q̃ hñtur in decre.Dicit enĩ Aug. Ociũ ſanctuʒ
querit charitas veritatis negociũ iuſtũ ſuiſci⸗
pit neteſſitas charitatis.quã ſarcinã ſi nullus
imponit ꝑcipiende atq; intuende vacandũ eſt

veritati.Si ant imponitur ſuſcipicda eſt ꝓpter
neceſſitatẽ charitatis.Sʒ nec ſic oimodo veri

tatis delectatio deferenda eſt. ne ſubtrahatr illa
ſuauitas et oꝑpꝛimatur iuſta neceſſitas.viij.
q.i.qui epᷣatũ.vbi dicit glo.quo ad finẽ aucto⸗
ritatis ꝙ nõ ita dʒ inſiſtere tm̃ delectatõi veri
tatis in ↄtemplatõe.ꝙ nõ deſeruiat ꝓut opꝛ⸗
tet neceſſitati ꝓximoꝝ in exercitio cure paſto⸗
ralis.Ad idem Aug.ad eudoxiũ.Pos autem

lvꝛtamur in dño.vt ꝓpoſitũ vrin cuſtodiatis

et vſq; in finẽ ꝑſeueretis.Aut ſiq̃ oꝑa vr̃a ma
ter eccleſia venderauerit nec elatõe anida ſu⸗
ſcipiatis nec blandiente deſidia reſpuatis ſed
miti coꝛde obtempꝑetis deo cũ manſuetuchne
poꝛtãtes eũ qui vos regit.qͥ dirigit mites in
iudicio. et vcet maſuetos vias ſuas nec ociũ
vr̃m neceſſitatibo eccleſie pponatis. Cui par⸗
turiẽti ſi nulli boni miniſtrare vellent quõ na⸗

ſceremini nõ inueniretis.xvi.q.i. vos auteʒ.

Itẽ q;iis acciꝑe epᷣatum de ſe nõ ſit neceſſa⸗
rium ad ſalutẽ fit tũ neceſſariũ ad ſalutẽ reci⸗
xꝑere rõne pᷣcepti ſuꝑioꝛis. Nec excuſaret euʒ
ſi votũ de nõ epiſcopãdo feciſſerꝛ ſi intẽdiſ⸗
ſet vc nullo modo acceptare etiã ꝑ ſupioꝛis
mandatũ eſſet votũ illicitũ ⁊ ſic nõ obligaret.

ſi intendit quantũ erat ex ꝑte ſui tũc qꝛ iniun

gitur a ſuꝑioꝛi nõ agit ↄtra votũ nec etiã excu

ſaret a tali iniunctõe lvc ꝙ haberet ꝓpoſitum

peccandi. qꝛ pt et vʒ dimittere tale ꝓpoſitum.
Si aũt haleret aliqð impedimentu. puta ex/

cõicationis vel irregularitatis.cũ illo nõ delber

ſuſcipe. ſed dz mamjfeſtari iniungẽti. Et ſi nõ
pᷣt tollere tale impedimentũ puta qꝛ eſt archi
epᷣus qui pᷣapit.et illeregularis vel illegni⸗
mus ⁊ hmõi.nõ tenetur obedire. et ideʒ viðꝛ
ſi eſſz notabilit ignoꝛãs.ſʒ ſi pt tollere impedi
mẽtũ ⁊ rollit ipᷣo iudicaio vt papᷣ. dʒ obeuire.

De renũciãdo aũt epᷣatin qð fieri nõ pᷣt abiq;

licẽtia ſedis aplice.habes er de renũ.c. mſi. qð
plene declarat᷑ ſup tni.ꝓri.c.de renuciatõe.
1.

Zitulus

De epiſcopis aſ F. Vij.
ſumptis ad hmõi dignitatem ex ſtatu religis
nis. vtrũ teneãtur ad obſeruãtias regulares.
Rñ.Cho.ſe.ſe.q.clxxxv.ar.viij.ꝙ cũ ſtatus re⸗
ligionis ⁊ ſtatus epᷣalis ptineãt ad ꝑfectõʒ.et
dicatur ſtatus ꝑfectõis.in hoc tñ eſt dr̃a inter
vtrũq;.qꝛ ſtatus religionis ðꝛ ſtatus ꝑfectõis
qꝛ ipſa obſeruatio religion is eſt va tendendi
in ꝑfectõʒ. Sʒ ſtatus eppaliſ ðꝛ ſtatus ꝑfectõis
q̃ſi quoddã magiſteriũ ꝑfectõiſ. Oñ ſtatus re
ligionis ↄpatur ad epᷣalem ſicut diſciplina ad
magiſteriũ ⁊ diſpoſitio ad ꝓfectõs.diſpoſirio

aũt nõ tolli᷑ ꝑfectõe adueniẽte niſi foꝛte quö

tũ ad id qð ꝑfectõi nõ ↄgruit ſʒ magis ↄfirina
tur ſicut diſciplina cũ ꝑpuenerit ad magiſteriũ
nõ ↄuenit ꝙ ſit auditoꝛ ↄuenit tñ ſibi ꝙ legat
meditetur magiſq; pꝛius. Sic igitur dicẽdũ.
ꝙ ſiqᷓ ſunt in regularibo obſeruãtijs q̃ nõ im⸗
pediãt pontiſicale officiũ iʒ magis valet ad pſe
ctionis cuſtodiã.ſicut eſt ↄtinẽtia.pauꝑtas et
hmõi remanet ad illa obligatus religioſus fa
ctus epᷣs.et ꝑ ↄ⁊ſeqñs ad poꝛtandũ habitũ ſue
religionis qͥ eſt huius obligatõis ſignũ. Siq̃ᷓ
Vero ſunt in obſeruantũs regularibo q̃ᷓ officio
pontificali repugnẽt ſicut eſt ſolitudo. ſilenti⸗
um.abſtinẽne.graues vigilie ⁊ hmõi.ex qui⸗
bus impotẽs redderetur ade xeauendũ ponti⸗
ficale officiũ ad hmõi nõ tenent᷑. In alijs aũt
pᷣt ⁊ diſpen ſatõe vti.ſᷣin ꝙ requirit neceſſitas
pſone vel officq̊ vel ↄditio hoĩm cũ quibo vi⸗
uit.ꝓ modũ quo etiã pᷣlati religionũ ſecũ di⸗

ſpenſant. Qð aũt ðꝛ.xvi.q.i.q; monachũ ca⸗

nomca electio a iugo monaſtice ↄuerſatõnis
abſoluit.et ſacra oꝛdinatio de monacho epᷣm
facit.intelligitur hoc dictũ nõ quantũ ad oĩa
ſz quantũ ad ea qͥ repugnãt rontificali officio
Et q;uis epᷣi religioſi nõ teneãtur obedire pꝛe
latis ſuaꝝ religionũ ex eo videlicq;. qꝛ deſierũt
ſibi eſſe ſubditi.ſicut ⁊ ipſi pᷣlati religionũ cũ
nõ hñt ſuꝑioꝛes nõ tenẽtur obedire ſupioꝛibo
pᷣlatis s non hñt.manet tñ adhuc obligatio
voti virtualiter.ita.ſ.ꝙ ſi eis legitime aliquis
pᷣficeretur obedire tenerẽtur inquantũ tenent
obedire ſtatutis regule ꝑ modũ pᷣdictũ ⁊ ſuis
ſupioꝛibo ſiquos hñt vt archiepᷣm vel papam
et hmõi. Pꝛopꝛiũ aũt nullo modo pñt habere
nam hereditatẽ paternã vendicat nõ quaſi p/
pꝛiã ſᷣ q̃ſi eccie debitã.Et ſic intelligit᷑ qð ha⸗
lbetur. xvi.q.i.vbi ðꝛ ꝙ monachus factus epᷣs
velut legitimus heres paternã ſibi hereditatẽ
iure vendicãdi ptãtem habeat. Oñ ibi ſubch⸗
tur. ꝙ oſte; epus oꝛdmatur ad ałare ad qð
ſanctificatur qð acquirere potuit reſtituat.te
ſtamentũ añt nullo mõ pᷣt facere.qꝛ ſola diſpẽ
lano eiomittiturreꝑ eccieſiaſticaꝑ que moꝛte

₰ .

vel alter faciat teſtamentũ nõ tñ ex lvc intelli
gitur vt de re ꝓpꝛia diſonere ſed auctoꝛitate
apłica intelligit eſſe ampliata ptãs ſue diſpen
ſatõis.vt er diſpenſatio woſſit valere poſt moꝛ
tem. Epᷣi aut qui aſumũtur ad epatum de ſta
tu clericali pñt bona patrimomialia a acquiſi⸗
ta ꝑ induſtriã tenere vt ꝓpꝛia ⁊ vonare vel le
gare ꝑ teſtm̃.ꝓut eis vðꝛ de hmõi bonis.xij.
q.i.epᷣs. Non enĩ ep̃i in ſua oꝛdinatõe ad hoe
ſe obligãt.vt abſq; ꝓpꝛio viuãt nec enã viue⸗
re abſq; ꝓpꝛio ex neceſſitate requiritur ad of⸗

finitur. Si E exↄceſſione pape religioſus epᷣs

ſiciu m paſtoꝛale.
Atrum epiſcopi ſ. viij.
nõ largiendo pauꝑibo bona eccleſiaſtica q̃ pꝛo
curant peccent moꝛtaliter. Rñ̃ ð. Tho. ſe. je. q.
clxxxv. ar. vij. aliter eſt dicendũu de pꝛopꝛijs bo⸗
nis que ep̃i poſſidere pñ.ſ.ſi nõ ſunt religioſi
erde vonis ercleſiaſticis nĩꝭ ꝓpꝛioꝑ bonoꝝ ve⸗
rũ wminiũ hñt. Oñ er ipᷣa rexↄditõe nõ ob
ligant᷑.vtea alijs ↄferant.ſʒ pñt vel fibi retine

re velalijs ꝓ hibiio largiri.in qua tñ diſpenſa⸗

tione vel receptõe pñt peccare.vel ꝓpter inoꝛ⸗
dinationẽ affectus ꝑ quã plura ſibi ↄferãt vel
retineant qꝙ; oxoꝛteat.vel alijs nõ ſubueniant
ſm debitũ charitatis nõ tñ tenẽtur ad reſtõʒ.
Sed eccleſiaſticoꝝ bonoꝝ ſunt diſpenſatoꝛes
vel ꝓcuratoꝛes.vt Aug.xyij.q.i.ſi pꝛiuatũ.di⸗

cit.Ad diſpenſatoꝛẽ aũt requiritur bona ſides

Sũt autem bona eccleſiaſtica nõ ſolũ in vſus
pauperũ.ſ etiã ad cultũ diuinũ ⁊ neceſſitateʒ
miniſtroꝝ expendenda. Dñ antiquitus fie⸗
bant quatuoꝛ ꝑtes de redditibo eccleſiaꝑ.vna
erat epᷣi.aliaclericoꝝ deſeruientiũ eccleſie.tet
cia ſeruabatur ꝓ fabꝛica ſeu reꝑatõe eccleſie
et quarta pauꝑibo dabatur.vt habetur. xij. q.

ij.de redditib. et.c.quatuoꝛ. et alijs.e. Si er⸗
go diſtincta ſunt bona q̃ debent in vſum epice
dere ab his qᷓ debent expendi in vſum clericox

vel pauperũ vel fabꝛice.et aliquid ſibi renine/
at epᷣs de his que ſunt deputata miniſtris vel
paupibo vel fabꝛice.nõ eſt dubiñ ꝙ agit cõtra
fidem diſpenſatõis ⁊ moꝛtaliter peccat ⁊ tene

tur ad reſtõʒ.Oe his aũt que ſumt ſpãliter ſuo

vſui deputata viðꝛ eſſe eadẽ rõ q̃ et de ꝓpꝛijs
bonis vt.ſ.ꝑ immoderatũ anectñ vel vſuʒ pee

cet ſi ſibi reuineat vltra q; debeat ⁊ alijs nõ ſub

uemiat.vt exigit debitũ charitatis. Si vero nõ
ſunt pᷣdicta bona diſticta. eoꝝ diſtribunio fidei
ſue ↄmittitur. Et ſi quidem in modico deficiat

vel ſuꝑabundet pᷣt hc fieri abſq; bone fidei de

trimento ⁊ ideo abſq; moꝛtali.qꝛ nõ pᷣt in ta⸗
libus puctualiter acciꝑe qð fieri opotʒ. Si ve⸗
ro ſit multus exceſſus non pᷣt latere. Dñ viðꝛ

bone nidei repugnare. et adeo non eſt abſicdG

r

9

Pwoniacnnen

ret
engiitnence/⸗

nonitni

QAulkmi hne
canhatnmi Oi
Nncfcuneixtens
ſſttuetrmtuen
itlritus
Anrridſig

(dyreineledant

Nptmmaſuntop
ipieſtennärtnn

mNeſgetagendti

kegrſtiesacts

fnhrrlerſpinte

Voltrſcnignec
ſptamiecüien
loofiprrakt
ſgrarunätoun
Pcumwitatmaap
Clgeleg
r Dſbſremm
eſtingcebunhea

o Plos Vf
yugammorbidae
lipannläigpe
oſüſobeaſtla⸗

iariienrhi
ufeniintrun
iniſilenge;

unidſienton
Webgnnetenin

ömntenio⸗
pmurnlup
faipignlüſn
ikocigntiap

un
Whmas
Wuim Ziiit
Kädenne
rrium
marsnn uii
neiminn
: Mi
Nitin
Wwiie
Maitimii
end Hin!
tes dndndetin
no M
ſda
1ANA
miEmint
bentenpurA

enöein
simmun
hsiti
ecſe gaiitie
ei iti,
n ng
nur e
S

Ca pitulum

moꝛtali. Et addit Cho. ſe. ſe. q.clx& v. ar. vij.
Zld.iij.ꝙ ſi às clericus velpᷣlatus neceſſitate
nõ imminẽte ꝓuidendi pauꝑibo de his q̃ ſup
fluũter ꝓuennboeccie poſeſſones emat.vel

in theſauro reponat in fumurũ ꝓ pauꝑibo. lau

dabiliter facit Si auteʒ neceſſitas immineat
paupibo erogandi ſuꝑflua cura eſt⁊ inoꝛdina⸗
nata. vt aliqͥs tũc in futurũ ↄſeruet.qð dñs ꝙ
hilet dicẽs. Nolite ſolliciti eſſe in craſtinũ.
De ornamentis K.ix.
epᷣalibo cũ celebꝛet. Nam vltra oꝛnamẽta ſa⸗
cerdotis de quibo ſupᷣͥ. h nouẽ alia oꝛnamẽta
ſignificãtia res ſpn’ales quas dʒ h̃e. Et pꝛi⸗
mo calige qᷓ ſigniſcãt rectitudinẽ greſſuũ.i.af⸗
fectionũ ⁊ operũ. Scðo ſanda lia q ſignificant
ↄtemptũ terrenoꝝ.qꝛ tegũt pedes ei defendũt
a pulueribo. Cercio ſubcincroꝛiũñ quo ſtola li⸗
gatur cum alba ſigmficãs amoꝛẽ honeſtatis.
Quarto tunicella longa vſq; ad pedes.ſignifi
cans ꝑſeuerantiã. Oñ ⁊ Yoſeph ðꝛ habuiſſe
tunicã talarẽ.i.deſcendentẽ viq; ad talos.cue
inſinuãt extremitatẽ vite.Quinto dalmatica
lata.deſignãs largitatẽ in oꝑibo miſcdie. Sex
to chyrothece.qᷓ deſignãt caurelã in oꝑibo. de⸗
fenduntenĩ ne ledantur manus a fnigoꝛe vel
alijs. ⁊ manus ſunt opa nt̃a. Septimo mitra
deſignãs ſcientiã vtriuſq; teſtamẽti.vñ ⁊ duo
coꝛnua hʒ.et appenditia mitre duo. pñt ſigna⸗
re expoſitões additas coctoꝝ ſᷣm duplicẽ ſen⸗/
ſum.ſ.literalẽ ⁊ ſpnaleʒ.qui eſt triple x. Octa
uo anulus. ſignãs ſacim fidei. quo eccleſia e/

— „ —

—

loco xpi. Nono eſt baculus paſtoꝛalis qui de⸗
ſignat tria qᷓ ſpectant ad officiũ paſtoꝛis.nam
ꝑcuruitatẽ in capite baculi ſigmiicatur. ꝙ dʒ
colligere vagos.ꝑ ſtipitis rectitudinẽ ſigmifi⸗
cat ꝙ dʒ ſuſtentare infirmos.ꝑ ſtimulũ qui
eſt in pede bacul ꝙ dʒ pungere ⁊ ſollicitare lẽ
tos ⁊ pigros. Oñ vſus.Collige ſuſtẽta ſtimu⸗
la vaga moꝛbida lenta- Solent etiã quandaʒ
crucè paruulã argenteã vel eneã cũ cathnula
ad collũ ſub caſula deferreq̃ deſignat paſſionẽ
chꝛiſti quã debent hĩe in mẽte ꝑ meditanoneʒ
et aſectũ imitatõis.lddit᷑ archiepᷣis palleuʒ
in ſignũ pꝛimilegiate ptãtis reſpcũ ſuffragane⸗
oꝛum.Et deſignat toꝛquẽ aureã quã ſolebant
recipe legitune certãteſ,. Romanus aũt ponti
fex nõ vtitur baculo paſtoꝛali duplici rõe. vel
qꝛ Beirus pꝛrimus papa miſit baculũ ſuñ per
quendã diſcipulũ ſuũ vt ad tactũ ei reſuſcita
ret ſocũ et ↄdiſcipulũ eius gregoꝛiũ defunctuũ̃
in via qs ipᷣe petrus miſerat ad pᷣdicandũ qui
baculus reſeruat.vt ðꝛ.in dioceſi treuerenſi.
Nñ ⁊ papa ibi celebꝛãs vtitur baculo paſtoꝛa
l.velenãa ex eo ꝙ papa nõ hʒ ptãtem limitatã

ſponſatur xpo Ipi eni epi ſunt ſponſi eccleſie

II

et determinatã. vt omnes epᷣi ⁊pꝛelati quã de
ſignat etiã curuatio baculi.ſed vłr vbiq;.deo
nõ vntur tali baculo. Pñt etiã ꝑ iſta nouẽ oꝛ⸗
namẽta ſpãlia epᷣeꝝ deſignari nouem q̃ facere
pñt lupᷣ pᷣſbr̃os.vicʒ clericos oꝛdinare.vgines
bñdicere.baſilicas dedicare.clericos de nere
ſynodos celebꝛare.chꝛiſma cõficere.veſtes et
valſa ↄſecrare.⁊c. hec Clv.in.iiij.di.xxiij.im
mediate añ expoſitõʒ lr̃e exceptis paucis ad⸗
ditis. Motandũ etiã de quibuſdaʒ que vᷣm
iura debẽt obſeruare epᷣi.pꝛimo vt nõ deſpici⸗
ant ſʒ honoꝛẽt clericos ſuos ſᷣm gradus ſuos
et ecõuerſo clerici eᷣos haleãtvt preſ.Dnde
HPHiero.ad nepotianũ ſto ſubiectus pontiſici
tuo ⁊ q̃ſi aĩe parentẽ ama.Sed epᷣi ſacerdotesg
ſe eſſe ſciãt nõ dños.lvnoꝛẽt clericos ſuosq̃ſi
clericos.vt ipᷣis epᷣis a clericis ãſi epᷣis vvnoꝛ
deferat. Scitũ eſt illud oꝛatoꝛis donntij. Cux
ergo te inquit habeã vt pꝛincipẽ.cũ tu ine nõ
babeas vt ſenatoꝛẽ.ꝙ aũt aaron et filios eius
ſoc eſſe ep̃ᷣm ⁊ pꝛeſtyteros nouetimus. vnus
Dñs.vnũ baptiſma.vnũ templũ vnũ ſu mi⸗/
ſterium. Et paulowoſt. Peſſine ↄluetudinis
eſt in quibuſdã eccijs pñt bo epis tacerepᷣſty
teros nec loqͥ quaſi eis inuideãt aut dedignẽ/
tur eos audire.Et ſi aliud ait paulus apls re⸗
uelatũ fuerit ſedenti pꝛioꝛ taceat.gloꝛia ptᷣis
eſt fihus ſapiẽs.hec ille di.xcv.eſto. Atẽ er cõ
cilio carthaginen.iiij.ðꝛ.epᷣs in eccia in ↄſeſ⸗

ſu pᷣſoyteroꝑꝝ ſublimioꝛ ſedeat.intra vmũ ve⸗

ro collegã pᷣſt vyteroꝝ ſe eſſe cognoſcat.diſt.ea.
vbi glo. ſuꝑ verbo collegã dicit. ita tñ ꝙ nõ cõ
temnat.fj.de of.pᷣſi.l.obſeruandã. Ite ep̃ᷣus
diebo feſtiuis diuinis officijs dʒ intere ſſe. vñ
ðꝛ de cõſe.di.iij. Epᷣus ſi infirmitate nõ fuerit
impeditus eccie cuiꝓximus fuerit die dñico
deeſſe nõ dʒ.vbi dicitglo.archið. ꝙ eps dieb⸗
dñicis in epali eccia diuinis officus dʒ inter/
ene in q̃ ſacerdoiali moꝛe pᷣepitur reſidere.vt
vij.q.i.ꝑuemt.õ debʒ aũt lacerdos in nine
miſſe dare bñdictõʒ ꝓplło cũ pñs eſt epᷣus.etpᷣ⸗
cipue in miſia quã cãtat ipᷣe ſacerdos.vel etiã
cũ legit niſi pſe eps annuat ei ꝙ vet.et tũceti
am nõ vʒ dare cũᷣ ſolẽnitate illa.ſit nomẽ dñi
⁊c̃. Poteſt etiã dici ꝙ eoipſo ꝙ ꝑmittat ei miſ
ſam celebꝛare ⁊ ꝑ ↄieuñs ꝑimitit ei oĩa q̃ ꝑti⸗
nent ad miſſam. vñ ⁊ bñdicere.vt er de of.del.
c. pᷣterea. hec in glo. ſuꝑ.c.ecce ego.diſ.xcv.in
quo.c.hiero.rephendit epos ꝓhibetes ſacer⸗
dotes bñdicere ꝓpm. dicẽs ibi. Si pᷣſbt᷑ xpm
ↄlecrat cũ in altario dei ſacta bñdicit.bnñdicere
płm nõ dʒqͥ xpᷣm ↄſecrare nõ metuit Qõ vi

delicet intelligendum eſt de bñdictõe in ſine

miſſe pꝛiuate quã dʒ ei ꝑmittere epᷣs eniã ſi ſit
pñs. SItẽ notandũ ꝙ habetur de pꝛiui.in. vi.
vbi ðꝛ qm̃ ep̃i et eoꝑ ſuꝑioꝛes ſe hñt diuerſis

Zitulus

ex cauſis a ſuis eccleſs et dioceſi abſentare
freqñrernec pñt cõmode ad eccias accedere
ꝓ miſſa celehꝛãda vel audienda etiã ipa ſine
qua eos tranſire nõ decet abſq; cauſa rõnabili

vlla die.pñti ↄſtõe indulgemus eiſdẽ.vt alta⸗

re poſſint hr̃e viaticũ.et in eo celebꝛare vel ce⸗
lebꝛari facere vbicuneq; abſq; interdicti tranſ⸗
greſſione illis ꝓmittitur celebꝛare vel audire
diuina. hec oĩa in tex. vbi dicit Yo. an. in glo.
cñ iſto aliari viatico poterit ep̃s.puta vadens
ad curiã demane ante campanã diei dicere v!
dici facere miſſam ⁊ ꝓgere vias ſuas et ſic nõ
impedlietur in dieta.qð fieret ſi het exxecta⸗
re diem ſolitã hoꝛã ⁊ opo:tunitatẽ eccleſie.ex
textu iſto regulariter quotidie dʒ dicere vł au
dire miſſam niſi impediat᷑. Atẽ epi mutuũ ſi⸗
bi debent pᷣſtare auriliñ.ſ.in liciis. VPñ AVn/
no.ſcõs.di.xc.ait.pᷣcipimus vt epi ad ſolũ de
um ⁊ ꝓpyli ſa utẽ hñtes reſpectũ omi tepidita/
te ſopita ad pacẽ firmiter tenendã mutuũ ſibi
ↄſiliñ ⁊ auxiliũ pꝛebeãt.nec hec alicuius amo
re vel odio pꝛetermittãt. Obi dicit glo. æ per
iſtud.er.c.ſeqñs pats.q ad iudiciũ eccleſie ſpꝑe
ctat facere pacem vt hic.et ex de treus.et pa.c.
trengas. Et etiã moꝛtuo epo vel infirmo vici⸗
m ep̃ᷣi tenẽtur ſupplere vefectũ. vt.vij. q. i. won
tifices. Atẽ di. xe. ex ↄcilio carthagineñ.iiij. ðꝛ

Studendũ eſt epᷣis vt diſſidẽtes frẽs ſiue cle/

xicos ſine laicos ad pacẽ magiſq; ad iudiciuʒ
coerceant. vhi tñ dicit glo. hoc intelligendũ cñ
ciuiliter agitur de crimine vel in cauſa ciuili ſe
cus vbi criminaliter aggerer᷑. Expedit enĩ pec̃a
nocentiũ eſſe nota.ex.de collu.c.i.in glo. Itẽ
epᷣs dʒpatrociniuʒ pᷣſtare pupillis ⁊ viduis et
alijs pſonis miſerabilibo ↄtra impꝛoboꝝ violẽ
tigs. Oñ Belaſius. Deſolatis ppꝛie defenſio
nis au rilio.et qͥ ſuis actibo ꝓdeſſe ꝓppter eta
tis infirmitatem nõ poſſunt exoꝛatum decet
pontificẽ ſubuenire.qꝛ pupillis titionẽ etiaʒ
diuinitas iuſſit impendi.diſ.lxxxvij.et di.lxxx⸗
viij. ðꝛ. Eps gubernatõʒ viduaꝝ ⁊ pupilloꝝ ac
pearinoꝝ nõ ꝑ ſeip̃ᷣm ſʒ ꝑ archipᷣſtyteruʒ vel
archidiaconũ agat.qð intelligendũ eſt de his

qui p ſuos uiuari nõ pñt.et idem de alũs pau⸗

peribo ⁊ debilii inquantũ facultas aſſit.vnde
di. lxxxij.c.i. ðꝛ.pᷣs paupibo vel in firmis q̃
dCebihitate faciẽte ſuis manibo labꝛare nõ pñt

victũ ⁊ veſtitũ inquantũ poſſibile ſibi fuerit

largiatr᷑.ðꝛ ea.di.Ad reatum eriſcopi ꝑtinet
vel pᷣſhyteri qui ꝑprochie pᷣeſt ſuſtendande. ſi
vite pñtis cauſa adoleſcẽtioꝛes vidue vel ſan
ctimoniales clericoꝝ familiaritatibo ſubüciã⸗
tur. vbi glo. ꝙ ꝓpter reꝑ defecm faciẽdo aliq̃s
opꝑas clericis vel alis p talẽ familaritatẽ in⸗
ducñtur ad turpia. Et ideo epᷣs ſi ſuntpaupe⸗
res depet eis ꝓuidere ⁊ loc de quarta pauperũ

—

non tñ debut eſſe ocioſe ſʒ debent facete cala⸗

thos et alia hmõi lvneſta. de' ↄſecra. di v. nun

q;. Sed diligẽter attendendũ eſt p pſonas
lvneſtas dent oꝑa ⁊ recipiãt pꝛeciũ. Item di.

——

lxxrvi.ðꝛ. Non licet epᷣm manibo ſuis aliauz

cedere.boc enĩ alienũ eſſe dʒ a ſacerdote.vbi
dicit glo. ꝙ ſi ꝑ ſe lvc nõ poſſit tanq; indicens
dignitati epali.pᷣt tñ vc ꝑ aliñ.ita iñ ꝙ ſit cle⸗
ricus. Nam ſi ꝑ laicũ incideret in canonem.
extra de ſen.excõ.c.cũ ex vniuerſitatis.⁊ hoc
niſi enet incoꝛrigibilis vapulandus nec ꝑ de⸗
riocs poſſit coerceir.

De his que epiſco Kr.

pus pᷣt habere ſeu exigere ab alqs eccleſijs ex
cõcilio aurelianeñ. ſic ðꝛ. De his q̃ prochijs

in terris. vineis.mancipijs atq; peculijs qui⸗

cunq; fideles obtulerint antiquoꝝ ſtatuta ſer⸗
uentur.vt in epoꝝ ptãte conſiſtant. De his tñ

aue altario aceſſerint tercia pars fideliter epi

ſcopis deferatur. In. c. eum aũt ſe. qð incipit

antiquos dicituxr de medietate.vbi dicit gio.

ꝙ tꝑe pꝛimitiuo cum paupꝑes eſſent eppi ſtatu⸗
tum fuit.vt epᷣi de epiſcopalibo eccleſus ⁊ omi
bus bonis eccleſie ſumerent medietatem.ſed
in omnibo prochialibo eccleſus hñt tm terciaz

oblatſonũ ⁊ decima r. vt in dicto. c. de his. poſt

modũ quartã.vt.xij.q.ij.vobis ⁊ quicũcq.c.

ſequẽti. Hocdie aũt nec terciã prochialiũ halbe

biint niſi ad fabꝛ icã repandã nec illã habebũt

niſi velint fabricã reſeruare vel renouare. vt

dantur. extra de ſepul.c.certificari. odie autẽ
cũ ſint diuites ep̃i nihil habebunt pᷣter cathe⸗

dratirum. vt.x. o.iij.c.i.ſ certe quicquid dicat

JYo. prochialis eccleſia hʒ tm̃ quariã decimarũ
et epᷣs aliam quartã ꝓ ſe.alias dulas quartas
retinet epᷣus ꝓ fabrica et paupibo.vt.xij.q.ij.
conceſſo.et. c.ſeqñ. De alijs reddinbo mhil hoʒ
de ↄſuetudine generali ⁊pᷣſcripta.licet pᷣdicta
ca. et alia videãtur dicere ↄtrariũ.et ita ſentẽ⸗

tiatum fuit p epᷣo bononienſi ↄtra eccleſiam
ſancti Yohãnis in ꝓſico.hec in glo.Adcdit Au
chidi.ad glo.dicti.c.dicẽs.Hoſti.de lvc notan

do ponit hanc ſententiã.et viðꝛ manifeſte cõ⸗

pꝛobari.ertia de cenſi.c.cum olim. de decimis
c.qm̃. Sed tu dicas ſᷣm Hoſtiẽ. ꝙ de iure cõi

eompetit epᷣo nõ ſolũ quarta decimationũ.ð als
decimax. ſed etiã moꝛtuariox. vt extra. de offf.
oꝛ.c.ↄquerente.vbi de hoc in glo.et extra. te
ſta.ᷣ c. officij et de verbo.ſigmi. c.ex pte.iij. Dec
obſtat dictũ.c.x.q.iij.c.i.oꝛ ibi loquitur de ca
nonica ep̃i.ſed canonica fabꝛice depurata fate
oꝛ enĩ ꝙ illã nõ habebit epᷣus.mſi velit ſubi⸗
re onera fabꝛice. Nam etr quelibet res tranſit

eum onere ſuo.vt extrade piguo.c.ex liteis.

R

um grlittiin

cni cAlere

uli
ictſetſſen

ſißhb
iynanſt
l nnbmmn
ſfint allerbe⸗
rilentd,Oiner

AlxCktihti,cdi

iitltütitaganc⸗

=

diagcbränre
Hnentinguit.
ahriicanonin
iancere ebel
ienoeſserceſis
rſetnuerſtia ven
cttirreſacollgen

= – = –. =

ntdefincneteide

Ntcinctsentets

MWNiNosid

GWcränomd
Psginecknennnen
Guiſtt Ondum⸗
ons. Kiadcr
Gnöllucderſn⸗

iii 0, phiör an
Dockſes gſllligi
ſeſedvoſcſchsil

Pbidoargloſumnn

Uñifinocanci,
pefeſnenerde

Uldtachiggcſo⸗

Mnſlkterejiaſe⸗
Elienpiänri,
yqli inerceten
Aetnnnei i
Miqenrllism

ſgdnc lven
ſnlnurineo⸗
Ureiiäftenona

löninore

fetekyy
einn
mtſattmis

unhrrnttfen

Niemiümd,
umcri,
morpezeſanh⸗
Mebh al
neendeee
uNn
miAi we
rnertmni ei
ſtibenn
EeBATIN
Deiiranm
–
ditke Mill/
d E,
mimmhmt
iaeN

riunn

rteitdtinn

in unc
iticti

N—

oꝛ. ꝙ qᷣrta decimaꝝ ⁊ moꝛtuarioꝝ nõ de

Lapitulum

Sʒ VUnno.di xit in pᷣdicto.c. querente.deof.
„ 7 9 „ t de
iure cõi.et idẽ ſentit ibi Ber.ſʒ Boſti.ibi dicit

ſalua reuerẽtia ſua debetur quarta.vt dictuʒ

eſt. q;uis quotta.i.media vel tercia de ↄſuetu⸗

dine debeat.et ſic loquũtur iura.x.q.i.de his.et

c. ſeqũ.et ea.q.iij..vnio.et.c.nec numerus.⁊
deſepul. c. certificari. Et ipſe idẽ Inno. ſentẽ
tiauit ꝓ Hoſti.in cauſa quã habuit cũñ fribo ſcĩ

JYoðb̃. Mierolomitani.ꝓut ibidẽ ipſe idẽ DHo/
ſti.notauit.ſ.in.c.ↄquerẽte. Sʒ Laudul.nota

uit hic. ꝙ quartã de decimis ⁊ oblatõib nõ cõ
ſequitur epus niſi ſubeat onus fabꝛice. Et ita

vx facto ſᷣm ipᷣm ſnĩauit dñs Celeſtinuſ.Si tñ

ſit paup epᷣs nec poſſit fabꝛicã reꝑare.credit
ipſe Laudul.ꝙ nibilominus poſſit hor̃e quar/
tam.vt.x.q.iij.c.pꝛiſcis.et etiã vltra ſi illla nõ
ſufficiat. ar. xij.q.i.ex his. Adẽ Archið. ſup. c.
antiquos.dicit. ꝙ Din. et Ber. notãt extra de
teſta.c.requiſiſti.q.c.dicũt ꝙ res eccleſiaſtice
diuidende ſunt in quatuoꝛ ptes.vt.xij.q.ij.qᷓ⸗
tuoꝛ.cũ alijs.c.loquãtux de matricibeccleſijs.

mſ Hoſti.in eo.c.inquit.ꝙ illi qui dicũt ꝙ epᷣs

nõ recipit ſuã canonicã.niſi de redditibo eccie
cathedralis.videre debẽt qm̃ ipſam ꝑcipit per
oẽs ſue dioceſis eccleſias ⁊ alia pia loca.ſicut

ſunt loſpitalia et ſiłia.vt in.S.ſecus. pᷣdicti.c.

requiſiſti.de teſta.colligitur manifeſte.et ideʒ
ſentit Goff. in glo. et ex de deci. cũ ↄtingat.vbi
dicit ꝙ in alijs eccleſijs habebũt epᷣi legitimã
voꝛtionẽ in decimis.ex de pᷣſcript᷑.c.de quarta.
et in oblatõibo.extra de ver.ſig.c.cũ inter.⁊ in

his q̃ in teſtamẽio ↄtinent᷑.vt in pᷣdicto.c.re⸗

quiſiſti.Din.ſequitur Yo.in glo.xvi.q.i.qui⸗
cunq;. Et qꝛ de cathedratico facta eſt mẽtio
quõ illud debeat ſolui vel quantũ.habetur.x.q.
iij.c.i.vbi ðꝛ.Placuit vt nullus epoꝝꝑ ſuas
dioceſes ambulãs.i.pᷣter honoꝛẽ catheare ſue
ideſt duos ſolidos aliqd aliud ꝑ eccleſias tollit
Mbi dicit glo. ſummaria añ.c.ꝙ iſtud axpella
turqñq; ſynodaticũ.vtextra de cenſi. olim.et
loc.qꝛ frequenter dantur iſti ſolidi in ſynodo.
Adadit axchi.ad glo.q Innoc.intelligit iſtud
de qualbet eccia.ſ.ꝙ ab ea poſſit acciꝑe cat
draticũ.excipiũtux tũ oĩa monaſteria.vt habe
tur.x.q.iij.inter cetera.in ter.que nõ tenẽtur
ad cathedraticũ.Et q;uis aliqͥ dicãt etiã hoc
intelligi de capellis monaſterioꝝ. dicit Archi.
ſuꝑ dicto.c.ꝙ hoc non eſt verum ſcðin Hug.
niſi intelligatur in eo caſu qñ capelle ſunt exẽ
pte etiã cũ ſuis monaſterijs aliquo pꝛiuilegio
ſpãli ab omiiure dioceſis epᷣi.Exponiiur ergo
iſte tex.vbi ðꝛ.monaſterioꝝ baſilicis.i.baſili⸗

CLEæſſunt monaſterij.que.vt dictũ eſt.nõ tenẽ

mr ad cathedraticũ. Sʒ Can.⁊ Berñ. intelli /
gunt lvc de eccleſijs dioceſis ⁊ nõ euntatẽſibo.

Igdem Hus. Vſti añt duo ſolidi quales delr⸗
ant eſſe. ſunt diuerſe opiniones. vt ponit ibi
glo. Aliqui enim dicũt.ꝙ debẽt eſſe m cõem
monetã regionis.et ſi plures appareãt magis
erigui dabũtur melioꝛes vel ſaltẽ mediocres.
Addit archi.ad glo.dic ᷣm GBof. etcredo veri
us ꝙ erũt ſolidi vſuales ⁊ cõis monete regio
nis. Et ſi plures ſint monete in regione foꝛte

dabutur melioꝛes.ar.ex de iureiur.quãto.vel

mediocres.ar. x.q.ij.lvc ius.vel minoꝛes.ex⸗

tra de cen. c. ex ꝑte. xcibi. Cum aũt in hmõi

ſcʒ in datione cathedratici ⁊ datione qrte vel

tercie vel medietatis de decimis ⁊ oblatõibus
dandis epᷣo ſint varie cõſuetudines a alicubi
nihil det de oĩb his. vt floꝛentie. alicubi detur
catedraticũ ſolũ.alicubi diuerſe poꝛtõnes de
decimis ⁊ oblatõibo ⁊ alijs.viðꝛ in hmõi ſtan⸗
dum ↄſueiudini locoꝝcũ eſt pᷣſcripta.vt ar.ex
tra de ſepul.c.certificgri. Item qð ðꝛ.x.q.i.de
cretũ eſt vt oẽs eccleſie cũm cotiboſuis ⁊ deci⸗
mis rõmib ⁊ oĩbus iuribo ſuis in epᷣi ptãte cõ⸗
ſiſtant. atq; ad oꝛdinatõʒ ſuã ꝑtineat.dicit ibi
Archið.ꝑtineãt.ſ.quo ad inſtitutõʒ. vt.ſ.talẽ
Pſe vel ꝑ aliũ inſtituat qui eccie bñ ꝓuideat.
Et quo ad alienationẽ qꝛ pᷣibr̃ nõ pᷣt res eccle
ſie alienare ſine cõſenſu epᷣi.xij.q.ij. placuir.
vbi nota ᷣm Archi.ſiꝑ.c.i.r.q.i.ꝙ oĩa liura q̃
videntur dicere ꝙ oẽs eccie monaſteria ⁊ ho
ſpitalia ⁊ alia pia loca ſub diſpoſitõe epᷣoꝝ cõſi
ſtant.vt in dicto.c.i.et.xvi.q.vij.oẽs.et.xviij.

extra de reli. w. c. dexenodochijs. vt vldelicet

illud verũ intelligatur quantũ ad loc vt ſeruẽt
eaq̃ oꝛdinata ſunt.vt ibi ðꝛ.ar.extra de teſta.
c.nos quidẽ.necnõ quo ad alia q̃ inueniũtux
expᷣſſa in uure.vtputa dare ꝓcurationẽ cũ vi⸗
ſitat ⁊ hinõi.Alg aũt epᷣus nihil ſaltẽ iꝑale ab
eccleſijs petere p̃r. vt. x.q.iij.qꝛ cognouimus.
Inno.et Noſti.qui ita ſcripſerũt in dicto.c.de
xenodochijs. Notandũ eſtenã qð ðꝛ.x.q.i
ex ↄcilio toletano. Nouerint ↄditoꝛes baſili⸗

carũ in reboquas eiſdẽ eccleſijs ↄferũt nulla,z3

ſe prãtem hre ſʒ iuxta canonũ inſtituta. ſicut ⁊
eccleſiã ita ⁊ votẽ eius adoꝛdinatõʒ epᷣi ꝑtine
re.vbi dicit Archi.pᷣciſe dicendũ eſt ꝙ exquo
fundata eſteccleſia ſtatim eſt extraptãtem lai

ci niſi quo adiuſpatronatuſ.nec plus hʒ ibi añ

ↄſecratõʒ q; poſtea.qꝛ nihil antea nihil poſtea
niſi iuſpatronatus ⁊ ſtatim ꝑnnet ad epᷣm in

cuius dioceſi ſundata eſt. vt hic. et anteq; ec⸗

cleſia ↄſecret.eccia locꝰeſt religioſus ⁊ deuo⸗
tus. de ↄſe.di.i.pᷣcepta.licet nõ ſit paratus. et

tñ inuenitur dici ſacratus.xij.q.ij.nulli. Nec

obſtat qð ðꝛ.xvi.q.vij.decernimus. Nam ꝙ

ibi ðꝛ patronos hr̃e ptãtem in eccleſijs.intellli
gitur ᷣm glo. de ptãte defenſioniis. Et D
x iij

Zitiulus

Archið. Mon aũt habeat pttem dilapidatio⸗

nis Sciencñ etiã de charitatiuo ſubſidio de
bito ep̃is. ꝙ loc haletur ex de cen. c. cũ aplus.
circa mediũ.vbi ðꝛ. Suſtinemus aũt ꝓ mul/

tis neceſſitatibo ꝗᷓ aliquotiẽs ſuꝑuemũt. vtſi
manifeſta ⁊ rõn abilis cã extiterit cũ charita⸗
te moderatũ valeãt ab eis auxiliñ poſtulare.ſ.
epᷣi a ſubditis.nã ab exemptis nõ pñt. Idem
dicit Honoꝛius.de of.oꝛ.(. querente.et dicit
glo. ſuꝑ vᷣw rõn abilis cã.ꝙ ſi hoc dubitat. ſu⸗
perioꝛis arbitrio deterininet.hinc puto in con
ſuetudinẽ in aliquib locis introductũ. ꝙ epᷣi
cñ a pꝛincipio ſuſcipiũt voſſeſiones epᷣatus ex
igũt ab oĩbo eccleſius ſibi ſubiectis charitatirũ
ſubſidiũ ſᷣm ꝓpoꝛtionẽ bñficioꝝ. Nam qꝛ ipi
loñt ſoluere annatã curie ⁊ hullas ⁊ ſibi ꝓuide
re de multis in pꝛincipio officij. ideo vt iuuen

ur in hmõi expenſis pmiſſum eſt. qð iñ mode
rate fieri dʒ. De ꝓcuratõibo in viſitatõe dice⸗

tur infra. In dioceſi floꝛẽuna extat bulla Eu

genij.iiij.qᷓ nõ poſſit exigi ꝓ ſubſidio charita⸗

tiuo.vltra ſeptingẽtos floꝛenos. als plus exi⸗
gendo incidit in excõicatõʒ ipᷣe archiepᷣus.et

ex lvc viðꝛ tacite illud ↄcedere.ex qͥ vltra illud

ꝓbibet. ar.di.xxv. qualis.⁊c.

De iuriſditõe epiſco ꝗ. xj.
wium dicit Yo. an. in nouel.ſuꝑ.c.dilẽus.de
capel. mona. ꝙ ſi epᷣs vel quiſquis alius habe
at iuriſditionẽ vel aliud generale ſtatutũ a iuè⸗

re vel ↄſuetndine vel ſtatuto in aliq loca vl ꝑ
ſonas quantocũq; tꝑe ſtet.ꝙ in aliquo illoꝛũ

locoꝑ vel ꝑſonaxꝝ non vtatur oĩ ure / qð in eis
hʒ vel in alquo.c.ipᷣius iurxis.nõ iñ ↄtra eũ pꝛe
ſcribitur. multo minus ſi ibi aliquid exercear.
HNã ibi ꝑ vnũ ſolũ.c.ipᷣius iuris generalisoĩ
bus alijs poſſeſionẽ reninere videtur.niſi algʒ
amittat poſſieſſionẽ.puta qꝛ violenter inde ex
pellitur. vel reuertẽs nõ admittit᷑. vel ſuſpica⸗
tur ſe voſſe repelli ff.de acqͥ. poſ.l.clã poſſidere.
S.fi. Nam cũ hec iura ſint contigua. ſufficit in

vno eoꝝretinere poſſeſſioneʒ. ff. de acqͥ. poſ.l.

poſſideri.imo nec pꝛeſcriptio illius tpis cuius
nõ extat memoꝛia.de qua nota de verbo. ſig. c.
quid ꝑ nouale.currit cõtra talẽ cũ ſemꝑ poſſi⸗
deat.Quid eni ſi aliq̃ ꝑſona vel eccia ꝑ quinqᷓ
ginta annos ⁊ amplius in tali ſtatufuit.ettã⸗
ta trãquillitate pacis ꝙ nõ opoꝛtuit eã viſita⸗
tari.nec aliquẽ actũ iuriſditõis in ea vel cõtra
eã exerceri.nũquid ꝓpter loc dicetur ꝙ epᷣus

amiſit in ea iuriſdinonẽ ſuã quã in ea hʒ.abſit

hm Inno. cinus eſt hec glo. ar. in eo qð nota.
et legitur de pᷣſcrip.c.vigilãti.Et adde qð no⸗
ta. in Spe.de iuriſci. om. iudi. ad fi. . Motan
dum enã ſᷣm Inno. vt inducit Yo. an.ibidẽ.
Pſſeſſio generalis iuriſqitõis acquitur.eniã

XX

ſivnicus æctus iuriſciſõis exerceatur. putaq
aliàs cognoſcit de aliq̃ cã criminali vel ciuili.
velqꝛ excõicat aliquẽ.vel qꝛ expedit. vel facit
qdcũq; aliud voluerit.qð tñ ad iuriſchtõʒ pti⸗
neat.Et lvc verũ dummõ intẽdat vti iuri ſuo
quo ad iuriſditõʒ vłr. Ouõ de hac intentõe cõ

ſtare roſſit. vide qð diri de poſtu. c. bone. ij. Et

licʒ legiſte Pe.⁊ Cy.impꝛobẽt hãc opinioneʒ
Inno. tñ ipſe ipᷣam determinatõeʒ ſuã decla⸗
rat.d.ꝙ ſi audiẽdo cauſam ciuilẽ intẽderer in
ciuilibi tm̃ vti iuriſuo.nihil acquirereni iune
quo ad criminales.ar.ex᷑ de pᷣſcrip.c.auditis.⁊
de of. oꝛ. c. dilectus. quantũcunq; etiã intẽdat
vniuerſaliter iuriſditõe vti.tũc tñ nõ extendi
tur q̊ ad alias pſonas. niſi ad illas inter quas
illã exercuit. Et ſic ptʒ ꝙ potius extẽditur ad p
tes iuriſditõis ꝙ; quo ad ꝑſonas. Et eſtrõ.qꝛ
ſub iuriſditõe ↄphencũtur oẽs ptes ⁊ actus iu⸗
riſditõis.ſʒ ſub vna pſona nõ ↄphenditur alia.
quãtumcũqʒ etiã intẽdat ꝑ vnã pſonã iuriſdi⸗
tionẽ in tofũ ppłm exercere.qꝛ diuerſi ſunt v⸗
mines. NDñ̃ qð fit in vno nõ eyteditur ad ali⸗
os regulariter.vt de re iudi.e.q;uis. Et pᷣſtat
ad loc arx.qð alłs ðꝛ in gleba.qꝛ vna axꝛelvxn⸗
ſa oẽs appꝛelenſe intelligũrur.ſeꝑaſe vero nõ
ar. ff. de acqͥ. roſ.l.poſſideri.et de cõſe.eccle.vlł
al. c.i.li.vi.Sic in hac materia dicenduʒ eſt.
appᷣhenſa poſſeſſione in vno.c.iuriſcinio in
telligitur axpꝛehenſa ⁊ in oiboalijs dum appᷣ⸗
hendentes hoc intendãt.qꝛ oĩa capitula iuriſ⸗
dirionis eiſdẽ iuriſditõi ↄtiguaſunt ⁊ annexa
ſecus in ꝑſonis q̃ non ſunt cõtigue ſʒ diuerſe.
Et ꝑ lvc ſequitur.ꝙ ſi epᷣs habʒ poſſeſſionẽin
vna ꝑſona.et alius iutendẽs iuri ſuo aliquid
iuriſditõis ererceat in eadẽ ꝑſona epᷣs poneſ⸗
ſionẽ amittit niſi q;citoſciuerit ↄtradicat. De
quo enã nota.de reſti. in inte.c.ij. Generalis
aut roſſeſſio uriſditõis alicuius caſtri vel cini
tatis vel ꝓuincie acquirit᷑.ſi qͥs publice et vl᷑
Hoẽs ꝑtes ciuitatis bannũ.vt.iſ.ſic pconiʒet.
CTalis dñs huius ciuitatis mandat. ꝙ quicũqᷓ
loc vel illudfererit incurrat talẽ penã. In hoc
enĩ caſu ⁊ ſinullus penã incurrat.iñ poneſſ o⸗
nem generalis iuriſdiſõis acquirit.qꝛ ecietuʒ
qð iuriſditõis eſt.ſuit ſic publice ⁊ generaliter
ꝓmulgatũ.et hoc eſt ver ſi nullus erat in poſ/
ſeſſione generalis poſſenionis illius cuuitatis.
alioquin ille qui pᷣdicto mõ vel alio quocũq;
vult a ppꝛehendere poſſe ſſionẽ iuriſditõis ge⸗
neralis.nõ acquirit poſſeſtionẽ niſi illoꝝ capi⸗
tuloꝝ ⁊ hoĩm im̃.que ⁊ qͥs appᷣhendit.vt. ff. de
acqui.poſ.qð in eo.).fi. Oia qᷓ dicta ſunt deof
ficio oꝛdinarij ſup ↄuemiũt ſtaim epoꝑ, qꝛipſi
ſunt pꝛincipaliieroꝛdinarij et ila debent ſcire
Et ſilr illa q̃ dicta ſunt ſupꝛa de bñficijs.in ti. de
bñficiatis. et oĩa qᷓ diciaſunt ſupꝛa de eccleſijs

6

cgrgercftecl

endilge

ih donme.
anvethießs

Longen
ſſemn uu
nenfinſenſe
fwipticpinſin
aniſlnd Kaiin
Plus ſegeriiinaſc
goispisincelot
lr,i wpeennione
ielolnsſvngſn
Ntelemetslisganen
ſennatmeeiſerutar
Ugergödr obe
chmimnünseit
Roraancicise

Wwwuridnſemn

Aligpagvaäne⸗

Altrfſintindn⸗
6lenisinmmcä
Eijjcdnidtaeptans
udthciltlaute
cisiribyzſceh
Megao twpamni
aiſsftulcere
Uloſmnicaſ on
Mſſnvoinenept
Peupwrenamno

Penermtglacii

Pöppinenpnth
chiitcager

thpurincorpe

(iiſicefen

Nemeptsarer
finchensfgr⸗
Polaſnninben
hrllauläm
Hgaſiggi
ci ikcen n
ſeneainftic

ilinm

Nunniihin
Anregdt,
nrheinen
ſorennent
rütniden
encärinti
Ni
BENS
Siſa
ſin rdi
Nopri itn
NAN—E
imsnuu
tn)
inmi
ſüisa
Gtirten
tmminke/
pleinnelun
niin
ona
Piſmnini⸗
nlni i
iſegha
huinn

cminſannez,

8 4

Capitlum

etſacramẽtis.qꝛ in hmõi delent aliß infoꝛma
riꝑ eos.Et pene de oibus ↄtentis iniſta tercia
pte de ſtatib debẽt ꝑſe vel alios hr̃e noticiaʒ

ad direciõz pploꝝ necnõ de cenſuris eccleſia⸗

ſticis. de quib infra habetur. E&t cñ oĩa hec fece
rint q̃ in iure eis mandantur. dicere hñt illud

Lu. xvij.ſerui inuniles ſumus.etqᷓ debiimus fa
cere fecimus.Sʒ ꝗ́s eſthic ⁊ laudabimus eũ.
fecit enĩ mirabilia in vita ſua ſuꝑ oĩa miracu⸗
la.Quis enĩ ad hec tam idoneus qui nõ omit

tat.xet que ꝑpendit ⁊ que nõ aduertit. Et ideo
bene dicit Aug. ꝙ mil difficilius ⁊ piculoſius
epiſcopi dignitate. H

Sermo de archiepis. Capituluim. iij.

ſup femur tuum potẽtiſſime.ps.xliiij.

Peꝛopꝛie ⁊ ̃m ſenſiʒ litteralẽ loquiuir pᷣs.de
xpᷣo ù vtiq; potẽtiſſimus eſt nõ ſolũ in deitate
ſua.ſ̃m illud Ecẽi.iij. NMagna eſt wotẽtia dei
ſpolius. ſed etiã in aſſumpta hũ anitate data eſt
ei oĩs ptãs in celo ⁊ in terra.vt ipᷣe ait.Oat.
vlti.quã potentiã oñdit. Foꝛtis enĩ armatus
ſcʒ diabolus foꝛtis.ſ.naturaliter.qꝛ tota mate⸗
ria elemẽtalis quantũ ad mo:ũ localẽ ſᷣm oꝛdi
nem nature ei ſeruit ad nutũ niſi a deo ꝓhibea
tur ꝓpter qð ðꝛ Yob.nenl. HNõ eſt ptãs ſilis ei

ſup texrã.Armatus aũt in malicia.qꝛ callidi⸗

oꝛ ſerpens erat cũctis aĩantibo. Beñ.i ꝗ.. cũ cu⸗
ſtodiret atriũ ſuũ.ſ.mundũ ſibipꝑ vicia ſubie/
ctũ.in pace erãtꝗᷓ roſſidebat nullo ↄtradicẽte
ſeureſitẽte tẽtatõboei. Sʒ foꝛtioꝛ eo. ſ. ypᷣs
ſimpueniẽs in mundũ dũ ſoꝛtis ⁊ potẽs in pᷣhio

——

eñ deuicit. qꝛ vt ait Zlug Oann inermi ⁊ affi⸗
xa cruci delellauit aereas ptãtes.indeq; arma
eius in quiboↄfidebat abſtulit.ſ.malicias eius

vetegẽdo ⁊ repꝛimẽdo.et ſpolia eius diſtribu⸗

it. qꝛ aĩias fraude deceptas per fidẽ eccie diſtri/
buit ↄſignãdaſ. Potẽtiſſimus qʒ in miraculis
potẽtiſſimus in exẽplis virtuoſis.ſᷣm illud.ſu/
ir ꝓpheta potens in ope ⁊ ſermone..uẽc̃.vlti.

Aſte accinxit gladin.ſ.iuſticie ſuꝑ lũbos ſuos

qꝛ nõ porẽtia eripint hvĩes de manu diaboli vt
Vtergt. ſz iuſticia. qꝛ vicʒ pcc̃a nr̃a.i.penã pec
catoꝛũ ꝓtulit in coꝛꝑe ſuo ſuꝑ lignũ crucis.et
coꝛpus ſuũ hic ðꝛ femur ſuũ.ſcʒ hũanitas.quã
ex femoꝛe pt̃is traxerat ᷣm coꝛpulentã ſubſtã

tiam. In cuius figuraʒ ðꝛ Geñ.xxij. ꝙ Iſaac

pVpoꝛtãte ligna ſuꝑ humerũ.q̃ deſignãt crũcema

chꝛiſto baiulata.abꝛaã poꝛtabatin manu ignẽ
et gladiũ.ignẽ.ſ.amoꝛis ⁊ beniuolẽtie.et gla⸗

diũ iuſticie.ex quibo paſſusxpᷣs tulit deo diſpo
nente. et loc gladio iuſticie vĩeʒ liberauit.ſm

illud Eſa.xxvij.c. Diſitabit dũs in gladio ſuo

duro et grandi ſuper leuiathan ⁊c. Ooꝛaliter
au: pt applicari ad quẽliber pꝛelatũ.pᷣcipue ar
chiepᷣm qui eſt pꝛinceps epoꝝ. vñ merito pᷣt
dici potẽriſſimus qui pꝑmaxime pᷣm repñtar.
qui ðꝛ a Peſro aplopꝛinceps paſtoꝝ. tria hie

igitur notant. Pꝛi no eminẽtia dignitatis.qꝛ

rotẽtiſime. Scðo ↄgruẽtia opoſitatis.qꝛ ac⸗

cingere gladio tuo.Tercio ↄiineniia in ſe vv⸗

neſtatis.oꝛ ſup femurtuum.

Quantũ ad primũ g. ſ.

q;uis quilibet epᷣs ſit potẽs in iuriſditõe ſpũa⸗
li q̃ monoꝛeſt tꝑali.archiepᷣs tñ potentiſſimus
eſt. qꝛ ſup alios epos.qð deſignat palleũ eius

Palleũ eſt inſigne oꝛnamentũ archiepᷣi ſum

Ecingere gladio tuo

punm de coꝛꝑe bi peiri. vt de elec.c.ſignifica⸗
ſti. qð datur in ſignũ plenitudiuis põtificalis
dignitatis. qꝛ archiepᷣs eſt ſuꝑ epᷣos. Dñ ðꝛ.

ab arclvs qð eſt pꝛinceps ⁊ ep̃s.q̃ſi pꝛinceps

epᷣox.nõ tñ hʒ plenitucinẽ ptãus ſ ſolus pa⸗
pa hãc hʒ.vñ Julius papa. Ipa eccleſia que
pꝛima eſt ſcʒ ro nana.ita reliquis eccleſijs vi
res ſuas credidit largiendas vt in ptem ſint
vocate ſollicitudinis nõ in plenitudinẽ ptãtis
ij.q.vi.qui ſe ſcit.O aũt aliqui epᷣi vtãui pal
leo.ſc eſt ex ſpãli pꝛiuilegio eis cõceſſo.vt ðꝛ
de epᷣo Lucano.vt de pᷣſumpt.c.cũ in iuuẽtute
Et vᷣm Hoſti. debemus dicere palleum ad loc
etiã. vt in ſcribendo ſit dr̃a inter palliũ lvneſta
tis ⁊ palleũ dignitatis. Palliũ eni loneſtatis

qð quilibet etiã laicus deferre pᷣt.eſt ſupꝛemũ

veſtimentũ.i.ſiꝑ oĩa alia.et clamidem voca
mus.de quo Oath̊ᷣ.vi.Aui vult tecũ in iudi
cio ↄtendere ⁊ tunicã tuã tollere.dimitte ei e:
palliũ. Et vtrũq; ſcʒ palleũ.Et palleũ ðꝛa pa
licij grece qð latine ðꝛ motus. Nam pallium

ſemp mouetun. et ſepius etiã palleũ.vñ ⁊ mi⸗

niſtri ſene palleũ aptandocircũeunt palleatuʒ
archiepᷣm. Del ðꝛ palleuʒ ⁊ melius a palloꝛe

ſeu palleo palles. Pꝛe ceteris enĩ dʒ deũ dilige

re.amoꝛ aũñt facit animũ languidũ.⁊ languoꝛ
vultũ pallidũ.ſᷣm illud E antic.iij. amoꝛe lan
gueo. Debet etiã inſiſtere talis vigilijs. ieiu⸗
nijs ⁊ abſtinẽtijsq̃ faciũt hĩem pallidũ. Oꝛ⸗
natrui ergo veſtiũ ↄueniat oꝛnatus actionum.

VHñ Grego.Rõnisoꝛdo nos admonet.vt cũ

vſu pallei aliqua largiri pꝛiuilegia ebeanus.
Sed qm̃ cũ lvnoꝛis augmẽto cura qʒ ſollicitu
dinis dʒ excrxeſcere.vt cultui veſtiũ actõnis qʒ

oꝛnamẽta ↄueniãt.opoꝛtet vt enixius in cun⸗

cris ſtudijsſe vr̃a fraternitas exerceat.et cir,/
ca ſubiectoꝝ actus ſu cura vigilãs.di.c.xõnis

Rephendit aũt ipſe Gꝛego. Yopannẽ archie⸗
piſcopũ rauennatẽ.eo ꝙ pᷣter cõe uis ⁊ ↄſuetu
dinem generalè extra miſſaꝝ ſolennia palleo
vtebatur. qð ſieri nõ ;:iet. Conugindaenn

Zitulus

eccleſiaſticum eſt ſi nõ patientiſſime toleratur

qð a nobis abſit.etiã iniuſta coꝛrectio.⁊ infra

coꝛari palleo volimus foꝛſan moꝛibo in⸗
egoede nihil in epᷣali ceruice ſplẽdichus
fulget hũilitas. DPonũtur añt in palleo qᷓ̃tmoꝛ
cruces coloꝛis migri ꝓpter moꝛti ficatõʒ vicio
rum que dʒeſſe in palleato.vt cñ aplło dicere
poſſit. ihi mũdus crucifixus eſt ⁊ ego mũ/⸗

do.ad Gal.vlti.Et quidã dicũt ꝙ; pᷣdicte qua

tuoꝛ cruces quatuoꝛ aftectões ammi deſignãt.
de quibo Wirgi. Hinc cupiunt lvies gaudent
meſuũte; colentq;. Pꝛima ergo crux q̃ eſt in
palleo ante pectus ſignificat gaudiũ. Scða q̃
eſt in ſiniſtra deſignat ſpem. Tercia qꝗ eſt retro
vloꝛẽ.Quarta qꝗᷓ eſt a dextris.timoꝛẽ. et iſta ſi

cut ↄtraria.ſic a ↄtrario apponũtir. Sʒ qꝛ qñnq/

q; bmõi affectõnes excedũt.potius ſuntaffſi⸗
ctiones.Et ideo in pꝛimis tribo crucibo appo⸗
nuntur acus ad pungendũ ⁊ repꝛimenduʒ ne

erxcedãt. In quarta nõ ponitur acus. qꝛ ipa ſe⸗

cum ſu ſculeñ poꝛtat.ſ.timoꝛ. Del pᷣt dici ꝙ
P pꝛimã crucẽ ſignificatur gaudiũ.qð ideo pᷣ⸗

PVonitur. ſ. ante pectus.qꝛ hõ dʒ ſemꝑ incede/
re leta facie.ꝑ ſcdᷣam oloꝛ.qꝛ a ſiniſtris pãde⸗

tur om̃e mali.ꝑ terciã timoꝛ.q retro eſt. qꝛ ti
memusᷓ nõ videmus. ꝑ quartã ſpes. et ideo
ſine aculeo.qꝛ quiſq; maais debeat ſperare qᷓ;

timere. Delpꝑ pſas deſignatur quatuoꝛ viriu
tes cardinales.ꝑ pꝛimaʒ ante pectus iuſticia.

vt ſemp ſit p oculis.ꝑ ſcvᷣaln foꝛtitudo contrꝗ
aduerſa. et ideo ponitur a ſiniſtris. quia ſigniſi
cat aduerſitates.ꝑ terciã pꝛudẽtia. q̃ reſpicit
pterita. vt bene puideat. vñ retro ponitur. per

quartã tpanna.q̃ nunq; excidit. ſʒ alia tempe

rat. Oñ Halerius maximus.li.iiij.c.i. Nihil

tã magniſicũ tam pclarum q nõ moderatõe
tpari deſideret. et ideo a dextris ponitur quaſi

2ↄcluſio aliaꝝ virtuti. Et Hiero. ait. Snia eſt
pboꝝ moeratas eſſe virtutes. excedẽtes mo
duin vel menſuram inter vicia reputari.

OPpus congruũ potentiſſimo archiepo eſt. vt

accingatur gladio ſuo.vt in ꝓmptu ipᷣm habe

at ſeci.ſj hic gladius eſt quadruplex. Gladiuſ

ſuꝑne ilectõis. Gladius diuine ſermocinan
onis. Gladius plurime paſſionis. Bladius iu
ſte vltõis. Accingatur ergo pꝛimo archiepi S
ſcopus gladio dile ccõnis. Pũñ et pꝛimo archi⸗
Jo. vlti. Si dili/

epo vꝛbis Petro dictũ fuit
gis me.paſce oues meas.q..nõ vales eſſe ve
rus paſtoꝛ ſi me nõ diligis. Nam ſi te diliges
nõ paſces oues meas. i. fideles meos. ſz lanã

laca carnes queres ex eis. Accingere ergo.i.

tecuᷣ ↄtinue habe gladiũ dilectõis. hic eſt gla⸗

gius aurens que in ſpũ vidit Yudas maclale ſi

uantũ ad ſecundã J.ij.

XX

us ſibi Mri ab oniaſummo ſt acerdote alpare⸗

47 .

teꝛ dicente. In loc gladio vinces.ſ.et jnim

cos infernales ſugge ſtoꝛes tentationũ⸗ tyrã⸗

nos ⁊ lereticos.vt lupos querẽetes gregẽ dñi⸗/

cum deuoꝛ are. &
paſtoꝛ. ſi videt lupñ venientẽ ſiue dialvlü ſine
ivreticũ ſiue publicanũ pꝛauũ ⁊ nocentẽglijs
fugit.qꝛ gladiũ nõ babet dilectõis. quo vnlne
rata ſe aĩia deuota fatebatur diceſ. Vulnerata
charitate ego ſimn. In cãncꝭ. Et vt dicit Reo
papa. Erga coꝛrigẽdos plus agat beniuolentia

q; ſeueritas. plus charitas qᷓ prãs. plus corta

no q;ᷓ cõmotio. di. xlv. licet. De gladio diin
ni ſermonis ſic apius oẽs fideles vꝛtatur ad

epᷣs qui hʒʒ dirigere nõ ſolũ laicos ⁊ clericosſt

etiam khin ows welet accingiipſo elagio vi

uuseſt enĩ ſermo dei. vt ait apliis ad DHebꝛe.
uij. et penetrabilioꝛ omni gladio ancipiti. ꝛc.
ſeip iſte deleteſſe accinctus in vagina men/
tis. et cum expecit ꝓ loco ⁊ tpe de vagina edu

lendo ſm ſeripturas wteris vel noui teſtamẽ
ti. Onde in figurã dicentib aplis. Ecce gladij

duo hic. RKñdet chꝛiſtus. ſatis eſt. .uce. ij qe

—

vetus ⁊ nouũ reſtamentũ ſufficiũt ad wcendãõ
et ad deſtruencuũ oẽm erroꝛeʒ. Vni eoꝝ ſinta
Petro abſciſa auricij aſeruo pontificis altero

59 .

nõ euaginato. qꝛpipᷣm vetus teſtm̃ oſtendix
tur ⁊ aufertur falſus intellectus ſeruilis ppłi iu

deoum.nam alio.ſ.nono vti nõ opoꝛret. cũ nõ

recipiant eum. Gladiñ paſſioneʒs deſignare
oſtendit ſymeon.cñ ait virgini marie. ẽ ij.
Cuamipſius aĩam ptranſibit gladius ſcz affli⸗
ctionis.et p̃ᷣs. Ferrũ ꝑtranſiint aiam eius. ſcI
JYoſephid eſt gladius afffictõnis. cum iniuſte
fint caluniatus ⁊ incarceratus. Hoc gladio ar
chiepᷣus debet accingi. etſecñ ſemp balere. vt
Dilcat cum aplo. Quis infirmatur ⁊ ego nõ in⸗
firmoꝛ. quis ſcandaliſat et ego nõ vroꝛ. Cum
eni quotidie cernat tot vĩes perire.tot miſere

as coꝛꝑ ales ⁊ ſpũales.quid ei reſtat niſi affligi
wlere.lſflictionẽ quoq; abſtinentie qua vt

gladio tranffigat 1 moꝛnſicet vicia carnis aſ⸗
ſinnere opoꝛtet. vt dicat. Gladius meus deno
ralnt carnes. Deu. rxxij. id eſt vicia carnalia.

Si eni vt ait Niero.in loco apłor ſinnus non

ſolũ wetrinã eop imitemur. ſz conuerſationẽ

et abſtinennia. di. xxxv. eccleſie. vbi dict. Ec⸗/
deſie pꝛincipes id eſt plati qui delicijs affluñt.
et inter epulas et laſciuias puciciciã ſeruare
ſe credunt ꝓpſeticus ſermoſcʒ in Oiches. de
ſcribit ꝙ eijciendi ſunt de ſpacioſis womibus
lautiſez cõinuijs ⁊ multo lalvꝛe epulis conqui
inis. Et ſi vis ſcrire quo eijciendi ſunt.lege

ercẽnarius aũt ⁊ qui nõ eſt

ipᷣm habendũ dicẽs ad Ephe.vi. Et gladiũ aſy
ſumite.qð eſt verbum dei. nultomagis grchi

cere pᷣdicando. admonendo. diſpitando. cöſin

nahegeo

ivinten n
minehnſint

rmniſim
Eitenqu diloet
clentfengend
Eelnecinsſeun
Miiziteice
Ppphihtennge
Molevenande⸗
unmarell
rvnatominvin
reſotl
cnvr uun Pte⸗
ſan etercaſroan

ſgfanenm tan

tecenntvigint
N lincſcancan

lepiglacomagne

gnploalonorns
encecggepwohn
Menligeion.

Wurevrdicnen

QNnmin

Mnthehnen
enrisgringicſe

Arkentrſtundt
actoononsfen

Günmnnchmppn

ſſſienner ſn
Meneftitihe

fgrunſegnr

hinnnemnneb
eernlionn ao⸗
läeninrani
II Dciur enie
(uetſons

deifneneere

nimr ii

ſingdinr
Mlpnee Wer⸗

Knöilneng

mumeg

Anurhi
Kninr
npomgerg
Wrendi
eennt
trinlti
aniithii⸗
Dcmamhrn
Neörmri
ſienartif
oſtiri
hai ſinn
i
daits ſrintt
tmmtun
ng in

Qusiimaeen

Capitulun

euangelium. quna in tenebꝛas exlerioꝛes vbi
erit fletus ⁊c. ath. xxv. Sed ad gladiũ vl
nonis peccatoꝝ aſſumat. vt nõ diſſimulet ſed
puniat. vt dicat p effectum. Si acuero vt ful⸗/
gur gladiũ meum. ret arripuerit iudiciũ manus
mea. reddam vltionem hoſtibus meis. Deu⸗
tro. xxxij. Poſtes dei et pꝛelati veri ſunt recca⸗
toꝛes.pꝛecipue obſtinati. Onde Pꝛoſrer Si

criminoſinec leui medicamẽto penitẽtie ſeu

patientie ſanati ſunt. veluti igne pie increpa⸗
tionis vrendi ſunt.ꝙ ſi nec ſic medela pceſſe
rit in eosqui diu roꝛtati et ſalubꝛiter obiurga⸗
ti coꝛrigi noluerun t. tanq; putride coꝛroꝛis ꝑ
tes debent ferro excõmunicationis abſcindi.
ne putredinis ſue contagione reliquos coꝛrũ
pant. xxiiij.q.iij. ecce. Exemplo Goiſi ducis
populi. hic enim. vt air B
vt culpe veniam ne deleretur obrinuit. ſcilicet
in monte oꝛans pꝛo ropuloillo poſt idolatriaʒ
perpetratam in vitulo aureo. rectitudinis ʒe⸗/
lo ſuccenſus inquit. Ponat vir gladium ſuper
femur ſuum Ite ⁊ redite de poꝛta vſq; ad pr-ꝛ
tam.et ver caſtroꝛum mediuʒ.et occidat vnuſj-
quiſq; fratrem ⁊ amicum et pꝛoximum ſuum.
etceciderunt vigintitria miha. di. xlv. diſpli⸗
na. In iudicando autem que ſunt obſcura de⸗
bet vti gladio magne pꝛudentie et equitatis.
exeinplo Salomonis.qui ad inueniẽdã veri
tatem que clare pꝛobari non poterat.ait. Af⸗
ferte mihi gladiimm. c.iij. Reg.iij.c. in cauſa
. illap meretricu contendentiũ de filio moꝛtuo.
QNQuantũ ad terciuʒ
elet archiepᷣus vt potentiſſimus in virtute
mentis accingi gladio occiſionis vicioꝛun ſu⸗
per femur ſuum id eſt ſenſualitatẽ vt feriatil⸗
licitos motus ſeu paſſiones eius.Nt enĩ dicit
Simmachus papa. Nilimſimus cõputandus
eſt ſi ſcientia ⁊ ſanctitate nõ pꝛecellat.qui eſt
ſonoꝛe pꝛeſtãtioꝛ.i.q.i.Diliſimus. In cuius
figuram legitur. ꝙ cum Saul factus eſſetrex
Dñnñi nutu eminebat ſup ropulum ab humero
ſurſnm.i. Re.r.c.quia qui regit alios debet vir
iuute multum eos pꝛecellere. Nomẽ ergo epi⸗/
ſcopi cõueniat actioni.et acrio reſwondeat no
mini.Dicitur enĩ epiſcopus ab epi quod eſt
ſupꝛa.et ſcopus quod eſtintentio quaſi ſuꝑ ali
os debet intendere ad curam eoꝛum. ⁊ pꝛimo
ſui.vt dicitur.viij.q.i.Oui epiſcopatũ.Archi⸗
epiſcopus dicitur quaſi pꝛinceps epiſcopoꝛũ.

rego.xx.moꝛal.mox

H.iij.

quia ꝑmaxime debet intendere et viriutibus

efjminere. Reſpondeat ergo actio nomini. ait
Almbꝛo. in paſtoꝛali. ne ſit nomen inane. ho⸗
noꝛ ſublimis. et vita pꝛocliuis. deifica pꝛofeſ/

ſio et illicita actio.religioſus amictus ⁊ irreli

Sioſijs pꝛoſectus. gracdus excelſus. et defoꝛmis

iIiIII

exceſſus. cathedra ſublimioꝛ ⁊ conſcientia hu

milioꝛ. locutio columbina et mens canina.

Sicutenum nihil eſſe dicimus epiſco exceli/

lentius.ſic nihil miſerabilius ſi de vita ſancta

pericliratur ⁊ in crimine teneatur.quia quan⸗
to gradus epiſcopalis altioꝛ. tanto ruina gra⸗
uUioꝛ. Et ideo magna ſublimitas magnam de⸗
bet habexe cautelam.qꝛ cui plus creditur plus

ab eo exigetur ſicut ſcxiptu eſt. quia optimis

permirta ſunt peſſima. et potentesppotenter
toꝛmenta patientur. Sapieñ. vi. et indicium
duriſſimum fiet his qui pꝛeſunt.ibidemm.

De patriarchis. pꝛimatibus archiepiſco⸗

pis quo ad eox iuriſditionẽ. Capitulum. iiih

L£ñ patriarchis. pri ⸗

matib et archiepiſcopis quo ad eo
rum poteſtatem er dignitatez. No
ta ꝙ ſcᷣm Ray.patriarche et pꝛimates ſunt
minoꝛes papaet maioꝛes archiepiſcopis. et
patriarcha et pꝛimas ſipponunt pꝛo eodem
Mam inter patriarcham et pꝛimatem nõ eſ

realis differentia ſed vocalis. vt di. xcir.pꝛo⸗
uincie.pꝛopꝛie tamen dicuntur patriarche qua

tuoꝛ pꝛincipales ſcilicet Conſtantinopolvyta⸗/
nus.Alexandrinus.antiochenus et hiereſoly⸗
tanus. Et ſcᷣm oꝛdinem hic poſitum eſt eoꝛũ
maioꝛitas ſeu dignitas attendenda.vt de pꝛi⸗
uil.c.antiqua.Alij vero pꝛopꝛie dicuntur pꝛi⸗
mates.vt aquilegienſis. gradienſis.hiturien⸗
ſis et cantuarienſis et huiuſ nodi. De pꝛimis
quatuoꝛ patriarchis et de eoꝛum pꝛioꝛitatibo
et auctoꝛitatibus habes.diſt.xxij.ver totum.
Priuilegia auteʒ quatuoꝛ patriarcharum
pꝛincipalium ſunt iſta quatuoꝛ. Primum eſt

Pſtq; receperint palleum a ſede avoſtolica

conferimt ipſimetro politanis palleñ qui ſunt
ſub eis. Secundum eſt.ꝙ recipiunt fidelitatis

et obedientie iuramentum pꝛo ſe et romana

eccleſia. Cercium eſt. quia faciunt vbiq; ante

ſe crucem deferri. niſi vbi papa fuerit aur eius

legatus vtens inſignijs papalibo.et niſi in vꝛ⸗

lbe ronana. Quartum eſt. quia appellatur ad

ipſos omiſſis medijs.lec omnia habentur ex
tra de pꝛiuilegijs.c.antiqua.ex tex.etglo.pᷣci⸗
pue Inno. Juriſditionẽ aũt halent patri⸗
arche ſiue pꝛimates inſubditos ſufrageneoꝝ
ſuoꝝ ſcdᷣmn Ray. in octo caſibus. Primus eſt
cũ appellatur ad eos.di.xcix.ꝓuincie. Secun⸗
dus cum vacat eccleſia metropolitana. et wo/
ſtulatur pꝛimas vt diſponat de rebus ad me⸗
tropolitanum prinentibus ſcʒ cuſtodienchs.
vt de offi. oꝛ.c.pſenti.li.vi.ercius exↄſueru:
dine vel pꝛiuilegio. hos duos habes.ix.q/ iij.

Titulus

conqueſtus.Quartus cũ ſuꝑ arduo negocio

dubitatur.nec pᷣt in ꝓuinciali ↄcilio termina

ri.tũc enĩ metropolitanus dʒ pꝛim atẽ cõſule/
re. di. xviij.de cõcilijs. Ouinius cũ metropoli⸗

tanus eſt negligẽs ⁊ remiſſus.tũc pᷣt ſupplere
defectũ eius.ix.q.ii.c.cũ ſimus. Sexius ſi ali
quis ↄquereretur de archiepᷣo pꝛimas eſſet iu

der. xi.q.i.ſi clericus. Septimus ſi ſubdit?' me
tropolitani ↄq̃rat᷑ pꝛimati ꝙ imuſte eũ excõi⸗

cauit.⁊ pꝛimas remittit eũ ad metropolitanũ

vt abſoluat..ille nõ pomit abſolutõz obtinere

Pterit abſoluere priarcha.ita ꝙ pᷣcipiat ei ꝙ

metroplitano ſatiſtaciat.als reducat eum in
eandẽ ſniam. de of.oꝛ.c.ad repꝛimecidã.Octa

uus ꝙ ſi archiepᷣs vel epᷣs fecit mandatũ iniu

ſtñũ vel illicitũ.et ſubditus axpellauit ad papã

pt priarcha determinare ꝙ ſubchtus legitime
appellauit. de appel. c. ſollicitudinẽ. Archiepſ

⁊ metropolitanus ſinonima ſunt.⁊ oino ꝓeo

dem ſiponũt. Sʒ archiep̃s ðꝛ ab archos qð

eſtpꝛinceps.⁊ epᷣus.q̃ſi pꝛinceps epᷣoꝝ.Oe/⸗

tropolitanus vero a metrosqð eſt menſura et
polis qð eſt cinitas.qꝛ ſub certa menſura.i.nu
mero ciuitatũ ↄſtituit᷑.vi.q.iij.ſcitote.non iñ

eſt neceſſe ꝙ habeat illũ im̃ ninneruʒ ſub ſe.

ſcʒ vecẽ epoꝝ yt ibi ðꝛ.Archiepᷣs nõ pᷣt ↄpelle/
re ſubdiiũ ſuffraganei ſui ad ſuſcipiendas cõ/

miſſiones eiꝰ in cauſis niſi ſit ↄſuemido.de fo.
cõpe.c.romana.li.vi.et ex de of.oꝛ.c.paſtoꝛa⸗

lis. Suꝑ quo.c.dicit Noſti.ꝙ cũ epᷣs ſubſit ar
chiepo qꝛ pinginus ius hʒ in e. qᷓ ad ſubdituʒ

ipius.pᷣt archiepᷣs epᷣm cogere. vt ↄpellat ſub

ditũ ad ſuſcipiendũ.Et ſi epᷣs infra ceriũ ꝑs

ſibi aſignatũ lvc facere neglexerit.nec aliqð
iuſtũ pᷣrenderit.demũ pᷣt cogere vtrũq;.ar. ex/

tra de of.oꝛ.c.quãto.in fi. et.c. irrefragabili.S.

exceſſus.Cõcoꝛ. ber.etiã ſi ab epo appellatuʒ

fuerat. Sed hic ſciendũ ꝙ iure nouo archi⸗

epᷣs cauſas q̃ p appellanionẽ vel alio iure me⸗
tropolitico deferũtur ad ipᷣm. nõ pᷣt audire ſeu

cõmittere alubi qᷓ; in ſua cinitate vel dioceſi

aur in eig in quibo appellatũ extitit. vel cauſe
ipſe ↄſiſtñt.niſi aliud ſibi cõpetat de ↄſuetudie.

ex de of. oꝛ.c.vt litigãtes.li.vi. Archjepᷣs nõ

laʒ iuriſditõeʒ in ſubditis ſuſtraganei ſui niſiin
quibuſdã caſibo.qui norãtur exira de of. oꝛdli. c.

paſtoꝛalis.Pꝛimoquidẽ cũ deuiãt in diiinis

ofticijs a ↄſuerudine metropolitane eccleſie.
rij.di. his. Itẽ qñ ſubditus epi delinquit in
dioceſi archiẽpi. vi. q.iij.placuit. In loc eni
caſu efficitur aliqͥs iuriſditõe cinuſſiler alte
rius. Arẽ ſi pꝛediñ in dioceſi ſaa. e de fo. cõ
pe.c.ſi.Et iſte etiã caſus Ptinet ad quẽcũq; ali

um. VYtẽ ſi cauſa defertur ad eũ p appellatõez.
ertra de of. le. c. i. et de of. oꝛ. duo. Arẽ cũ abſo/

lutus ab archiepo non vult parere epᷣo. extra

xx

—⏑

ſit inter ep̃m ⁊ dlericñ ſuum dʒ deduci ad ſyno

dum in qua peſt archie ps. vi. q. ij. c. i. Ytem ſi
clericus hʒ cunlẽ cãm ↄtra epᷣm ſui.xr.q.i..ſi
clericuſ. Atẽ qñ epᷣs negligeẽs eſtin eo qð ſace
re dʒ.ix.q.iij.cũ ſimus.extra de ſen Cexcõ.c.p tu
as. de appel. c. qᷓ fronte. Itẽ qñ defuncto eßo
ecc̃ia idoneos clericos nõ hʒ.xij.q.ij. nõ liceo,)
at. Itẽ cũ euidẽs eſt ſnĩiam epi eſſe iniuſtã. ex⸗

tra de appel. c. ſollicitudinẽ. Itẽ cñ viſſtarpꝛo

uinciam. extra de pꝛeſcript.c. cum exofficij. et

de cen.c.ſopite.et.c.cum nuper.

Der ſolã vacatõͤeʒ ſ. .

epᷣ alis ſedis.nõ archi

pus vacãs.et.ix.q.iij.c.ij.et.iij.Archiepiſco⸗

pus tranſiens per queuis loca poteſt facere an
te ſe crucem poꝛtari.benedicere populo.in po⸗
tificalibus celebꝛare. et hmõi. Similiter epi ·
ſcopus etiaʒ in locis exemptis ſue dioceſisc.
archiepiſcopus.in lle.
De palleo quo vtũ J. ii.
tur papa.patriarche. et archiepiſcopi. Et papas
quidem ſemyer et vbiq; vtitur eo. DPatriarch
aut ⁊ archiepᷣi ſolum eo vtuniur infra miſſar’
ſolennia in qualibet eccleſia ſue puincie nõ au
tem ſiegrediatur ecciam. vt in ꝓreſſione. vꝛ
de vſi pal.c.i.et hvc in diebin quibↄceditur
in pꝛiuilegio ſuo.als non pᷣt.ñSed bñpᷣtquan/
docunq; ſine palleo celebꝛare. eo. n.c. fi. Elit
autem palleum illud quoddã oꝛnamentizad

eps ſʒ capitulũ ſinpſetr vi
ces ep̃ᷣi.extra de ſup.ne.pᷣla.ſi epᷣs. et.c.eccie.
li.vi. Silr ſi epᷣs ſit excõicatus.extra de ſup.ne
gli. P a. romana.li.vi.aut captus a pagamiſ. vr
in.c. pdicto.ſi es. Sʒ nũquid archiepᷣa pt
eccleſie cathedrali vacãti dare viſitatoꝛẽ. Rn /
deo nõ.niſi foꝛte capłin in ſpñahbaa tp alibuſ
negligẽter vel male adminiſtret.tũc enĩ voa
to capło ⁊ cauſe ſuꝑ hoc agnitõe ꝑmiſſa viſiiaa
toꝛẽ ſeu miſtratoꝛẽ poterit deputare.qͥ q;dtſauis
hẽat legirimã adiriniſtratõz in ſpn alib?ẽ pa
libus. iñ illa bñficiaꝗᷓ ad ſolã epi collatõʒ Ptiꝰ
nent cõferre nõ pᷣt ſi ab alio q; aromano pon
nſfice fuerit deputatus. extra de ſupplen. neglii.
pꝛe la.c.eccleſie.li.vi. Archiepiſcopus pᷣt p
uinciam ſuam viſitare.licet non ſint eius ſuſ“·
fraganer negligentes et iterare viſitatõnes
pꝛocurationes recipere non ſobſtante conrra⸗
ria conſuerudine et dum viſitat poteſt confeſi
ones ſubditoꝝ ſimraganeoꝝſuoꝛũ audire ⁊ b
ſoluere ⁊ penitentiã iniũgere. extra de cenſi.p
rNetuo.libꝛo.vi. Sed vtrum aliquid poſſitreci
pere. vide.j.c.pꝛoximo de eius viſitatione.
Archiepiſcopus poteſt concilium celebꝛa /
re irrequiſito pꝛimate.di.xcij. Si quis epiſco/

(wwert nili
cdererinto,
. Deusiencanv⸗

ſcninnizben

Vxſunt ſio ono⸗

eMörniezſälnar

Pentii hant
tkonhmnint⸗
Finiffaokno
Eicnaditerette

chngieinichs
Wrcenerenie
icnecrceminnn
Geſeſtengnn

ierreſrcnt

Deriſtried
P
uv
igldin Nn
Wueuusoſtanone
Kon gengöake

iſtinerin

Nohnösſns
munmgim
fügiaeſant
inniin L
kucnüflic
Nitmnanis
netpennen
ſuichun⸗
WNN
lef he

iiii ,

S
—
2
=

* *

ennfiihing
kunminit
Apardem
WBennean
are hamint
lescierin
Wrenmmcthem
eaenivitn
Cpmi
woietaumintt

Me dii en

n mian
anii ni
ſe.

duſi⸗
. mmute

Capitulũ

mocinn ſtole ſacerdotalis cũ quibaſdaʒ cruci /
bus nigris intextis qð defertur ſuꝑ alia oꝛna⸗

menta circũdans pectus ⁊ hinneros ad modũ
coꝛone ante derendẽs.ſignificat aũt plenitudi
nẽ põtificalis officij.eo.ti.c.niſi. Debet aũt pe

ti a papa infra tres menſes a tpe ↄſecratõnis
vel ↄfirmatõis ſiañ fuerat cõſecratus.als ſi P-

citũ nõ ſuerit inſra dictũ tꝑus legitimo impedi
mẽto ceſſante.poterit de hoc accuſari.eteniaʒ
e dignitate remoueri. vt di. c. qm̃. Et dʒ peti
cũ inſtantia.di.c.pꝛiſca. Et dʒpetẽs pᷣſtare ſa

cramentũ fidelitatis ⁊ obedientie romane ec/⸗
cleſie.di.c.optatũ.⁊ de elec.c.ſignificaſti. AItẽ

in datõe pallei dʒ dari nouũ pꝛiuilegiũ vel an
ciquũ cõfirmari di. c.ſcriptoꝝ. Atẽ recepto pal
leo ⁊ nõ ante pᷣt ſe archiepᷣm noĩare.eo.iti.ni

ſi. Pec añ pᷣt conuocare ↄciliuʒ. nec cõficere

chꝛiſina. nec dedicare baſilicas. nec oꝛdinare
clericos.necepᷣos ↄſecrare.vt exna de elec.c.
ꝙ ſicut. Atẽ nõ pᷣt archiepᷣus palleũ ſuũ alteri
cõmodare.qꝛ palleũ eius in ꝑſonã nõ tranſit.
vñ dʒ cñ eo ſeveliri. eo.ti.ad hvc.et.c.ex teno⸗
re. Dies aũt in quibo pᷣt archiepᷣs vti palleo
et ſolũ in miſaꝝ ſolennijs pꝛeꝑatus. ſunt hi.

vt nora.ſup.c.ad lvnoꝛẽ.extra de aucto.⁊ vſi

pall. Matiuitas ſaluatoꝛis.feſtũ ſequẽs beati
ſtephani ⁊ ſcĩ Johãnis euãgeliſte. Circũciſio
dñi ⁊ Epiphania.in ramis palmaꝝ ⁊ in cena
dñi.in ſabbato ſancto.in tribo diebus reſurre
ctionis dñice ⁊ pentlxcoſtes.natiuitas iohan/⸗
nis baptiſte. in feſtis oĩm apłox.in feſtinitati

busſancte marie. in feſto oĩim ſcõxꝝ.in dedica⸗

tione eccleſian.in pꝛincipalib feſtiuitatiboec
cleſie ſne.in oꝛdinatõibus clericoꝝ ⁊ in die an

niuerſaria ſue conſecratõnis.

Der viſitatõe fienda ꝑ epos ⁊ aliospᷣlatos
LCLCLapitulum. v.

De nrize henec hede g iuh
Htende ad viſitan

Qdas oẽs gẽtes.⁊ nõ miſerearis om
mnibo q opantur iniquitatẽ. loquitix
ps.ad dñm deũ poſtulãs ꝑ aſſinnptõʒ hnam⸗

tatis eius viſitationẽ dũ dicit. Intẽde ad viſi
tan.om.gen.qð alubi aptius ſoqñs ait. viſi⸗
ta nos in ſalutari tuo. Scðo pᷣnuncianfectũ
pticipatõis ſalutis ſue incarnatõis cũ ſubdit.
nõ miſerearis.i.non miſereberis oĩboqͥ opan
tur iniquitatẽ.ſ.qui ꝑpſeuerãt in malis. Nã vt
ait Diero.aſſidue peccantiũ nõ miſeretur deuſ
Exaudita aũt fuit oꝛõ ꝓphłete.qñ in viſceri bo

viſitauit nos oꝛiẽs er alto. Alluminare his

in te. ⁊ in vm. moꝛ.ſe. ad di..no.in viã pac̃.

Lu.i.Oñ notatur ex ipſa viſitatõe ſuiꝑ incar

nationẽ intima miſeratio qꝛ ꝑ viſcera miſeri⸗
coꝛdie ⁊c. Oñ DNiere.xxxi.c. In charitate per⸗

tificis ieſu

.

xetua dileri te. pprerea attraxi miſerãs. ſ. ſu

ſicpiẽs hũanitateʒ.Et nr̃a iluminatio qꝛ viſi

tauit.illiminare lois qͥ in tenebꝛis ⁊c.i.ad illn

minandũ.Et aſtectũ ⁊ actuũ nr̃oꝝ rectiſica⸗
tio.qꝛ ad dirigẽdos pedes ntos in viã pacis.
ſm illud Eſa.lxvi.ponã viſitatõʒ tuã pacem.
Cũ igit᷑ epᷣs qinlibet vices teneat ſimmipõ⸗
ificis ieſ⸗ Pi daißen viſitãdo imiteri in viſi⸗
tõe gregis ſi
tauerit ꝑ incarnatõʒ.viſitat iñ pluries ⁊ freqñ

ter. fideles ſuos ⁊ ꝑ gran munera ⁊ p diuerſa

bñficia ⁊ multa flagella. Sic ⁊ epᷣs dʒ viſitare
plebè ſibi ↄmiſſam pluries.⁊ ad minus ſemel
annũ vt iura ſtatuũt. Oñ ðꝛ.x.q.i.Oecerni
mus vt antique ↄſuetudinis oꝛdo ſeruef.⁊ an

nuis vicibo ab epo dioceſes viſitent. Et ſi qua
foꝛte baſilica fuerit reꝑta deſtituta oꝛdinatõe

eius reꝑari pᷣcipiatur. O ſi nõ poſſet impedi⸗

tus infirmitate vel alia cauſa iuſta. ꝑ alios vi

ſitare dʒ. Oñ in ſequẽti.c. ðꝛ epᷣm ꝑ cũctas di

oceſes prochiaſe; ſuas ꝑ ſingulos annos ire

opoꝛtet.vt exquirat qua vnaqueqʒ baſilica in
reꝑatõe ſui indigeat.O ſi ipᷣe aut languoꝛe de

plere nequiuerit.pᷣſ biteros pbabiles aut dia

cones mittat qͥ redditus baſilicax ⁊ reꝑatões

et miniſtrantiũ vitã inquirãt. Obi dicit archi
di.ꝙ lvc verbũ opoꝛtet aliqñ eſt neceſſitatis.

gliqñ lvneſtatis verbũ.Sed hic nõ viðꝛ ꝙ ſit

neceſſitatis verbũ.vt ſupᷣ eadẽ.q.c.xegenda.
Et q;uis alo.dicat ꝙ cum ſubeſt cã neceſſaria
tũc ſingulis annis pᷣt viſitare.als ſi nõ eſtne⸗
ceſſitas de triẽnio in triennimn viſitabit. vt de
of. archpi.c.vt archidiaconus.Sʒ addit Arcchi
di.ad glo.dicas oꝛdinariũ eſſe vt ſemel viſitẽ
tur eccie annnatim ſiue ſit neceſſitas ſiue non

vt in pᷣchcto. c. decernimus. Sʒ ſi fuerit neceſ⸗

ſitaſ. viſitabit quotiẽs fucrit oxoꝛtunũ.ex de he
ret.c.ad abolendã. Et ſic intelligaſ oĩa iura di
cẽtia pluries poſſe viſitare in anno.ᷣmn Gof.
Nec ob.de cen.c.cum venerabilis.vbi ðꝛ q;
bis in anno epᷣs ꝓcuratõʒ accipiat qͥ datur ꝓ

viſitatõe.qꝛ illud intelligo cũ a fundatõe mo⸗

naſterij onus bine ꝓcuratõis fuit ihimpoſitũ

velfoꝛte monaſteriũ illud ↄſueuit bis viſitari

in anno abillis ep̃is. Atem dicit Archið. ſupꝑ
verbo vnaq q; baſilica.ꝙ ꝓ lc ſoluta eſt q̃ſtio

an dioceſanꝰ habeat viſitatõʒz in eccijsnõ hñ⸗

tibus curã aĩaꝝ.eæt eſt dicendũ ꝙ ſic vt patet ꝑ

pᷣdicta verba. NMam videbit an eccia ſiroꝛna/

ta vel cooꝑta ⁊ hmõi. Et ſi nõ poterit ad vnñ⸗

quẽq locũ declinare archiepus. vtqꝛ ſunt ni
ues vel inundatões aquax. vel alia iuſta cau⸗

ſa.ad vnũ ſaltẽ locũ congruũ clericos ⁊ laicos

ſtudeat cõuocare.vt d cen.c.xo mana.li. vi.

Adipſinn ergo epᷣm poteſt dirigi verbum. ps.

bi ↄmiſſi. et licʒ xrpᷣs tm̃ ſemel viſi⸗

Titulus

intende ad viſi.⁊c. Obi tria pñt notari circa
viſitatõʒ. DHꝛimo ꝙ fiat affectualiter ⁊ cũ ſub⸗
ditoꝝ vtilitate. ibi. AIntẽde ad viſitãdas. Se⸗
cũdo ꝙ fiat vlx ⁊ cũ modoꝝ varietate.ibi.oẽs

gen. Cercio ꝙ fiat miſericoꝛditer ⁊ cũ flagel/

loꝛum ſeueritate.ibi.non miſerearis.

Quantũ ad primũ ꝭ.ſ.

dʒ viſit atio fieri ex affeciu charitatiuo ⁊ ꝓ vti

litate nõ ſua ſʒ ſubditoꝝ.qꝛ ðꝛ. Antẽde ad viſi

tandas. nõ dicit ad vnandũ vel ad epulanqñ
vel aq lacrandũ ſʒ ad viſitandũ.Aliqͥ enĩ viſi/⸗

tant ſubditos cũ multis eqͥtaturis et famulis

ac ſi ſint dñi vel wtius tiranni.de quibo dñs *
Eʒechie lẽ ait. Dos cũ auſteritate impabatis
et cũ wtẽtia.Cũ tñ dicat Petrus aplus epis.
MNõ q̃ſi ñantes in clero.ſʒ foꝛma facti gregiſ
ex aĩo. Ex ↄcilio cabiloneñ. ðꝛ.x.q.iij. Cauen
dũ ſane eſt.ne cũ epᷣi ꝑ ꝑrochias ſuas pagrãt
quandaʒ nõ ſolũ erga ſubditos.ſʒ erga ſocios
tyrannidẽ exerceãt.ne qð abſit nõ cũ charita
te ſ̊ cũ quadaʒ iactantie temeritate ſtipendia
vb eis exigant. Et dicit ibi glo. ꝙ ſubditos a
pellat laicos ⁊ ſocios clericos. Alij vero viſi ⸗/

tant ad epulandũ pcurantes ſibi parari lauta
ↄinuia.et ſic longi tꝑis victũ bꝛeuis lvꝛa ↄſuj⸗

mit. vt dicit Anno.ex de cen.c.cũ aplłs.vñ ibi
ðꝛ.Nec ſumptuoſas epulas querãt.ſʒ cũ gr̃a
rumactõe recipiãt qð vvneſte ⁊ oↄpetẽter fue/
rit illis miniſtratum. Et. x. q. iij. illud. ð? ꝙ epi
nõ debẽt ↄpellere pᷣſoyteros aut clerũ ꝑrochia
rum ſuaꝝ ſupꝛa vires ſuas eis cõuiuia ppara;
re. Obi dicit glo. ꝙ comedet epᷣs carnes ver/
uecinas vel vaceinas vel poꝛcinas vel tria o⸗

—

ua eũ aceto.Et in dicto.c. cauendũ dic glo.q

eaq m cõſueuit expendere. expendet dũ eſt
in via.ſ.in viſitãdo.vt in autent᷑.de mã. pꝛin.

5F. illud. coll.iij. Alij viſitãt ad lucrandũ pecuni
as cn tñ dicat apls. ꝙ nõ debẽt filij parentibo

theſauriʒzare.ſʒ ꝑntes filijs. Et huic puiſum eſt

P.c.romana.de cen.li.vi.vbi pᷣcipitur ſub in⸗

terinmnatõe maledictõis eterne. vt epᷣi viſitã⸗

tes nihilrecipiãt pᷣter ꝓcuratõʒ victus cum ſa

milia ſua ab eccijs qs viſitãt. ⁊ nõ viſitãtes ni

hil ꝑticipant rõe viſitatõis nec eniã pcuratõʒ
Que ↄſtõ infra ponitur ad l̃am cũ ſua clara

tõe. Intendãt ergo nõ ad iſta ſz ad viſitancdũ

NDiſitat ſiquicẽ medicus egrũ ad curandum.
Sath. vxrv. Infirinus fin 2 viſitaſtis me. i
ſitat amicus ſociũ tribulatũ ad ↄſolandũ.ſicut

tres amici Yob cũ viſitauerũt affiictũ Vob.

Niſitat paſtoꝛ gregẽ ad ↄgregãdũ ⁊ defenſan⸗/

du. Eʒzech. xxiiij. vicit dñs. Diſitabo oues me⸗
as ſicut paſtoꝛ viſitat gregẽ ſuũ. Sic pᷣlati de⸗

XX

roꝛum. ad vniendñ regulandũ actones ſuib
citor, et ſic vtiliter viſitẽt. pPut wcetur. .g. i.

vbi Sꝛ. placuit vt ꝑ ſingulas eccias epi ⁊ p di⸗

.

oceſes ainbulãtes pꝛimũ diſcutiant clericos.

quõ oꝛdinẽ baptiſmi teneãt vel miſſaꝝ ⁊ qua

liter quecũq; officia in eccia pagãt. Et ſirecte

quidẽ inueniãt. o gĩas referãt. Si gũt mim
me vcere debẽt ignaros.⁊ lvc modis oĩbp/

ciꝑe ſicut antiqui canones iubẽt. et poſtea in
eo. (. 82. ꝙ debet etiã pyrm cocere. vt vicia ſu⸗
giãt ⁊c.vt infra dicet᷑.vbi glo.ſuꝑ verboigna-
ros.ar.cõtra illos epos qui ſtatim ſuſpendunt
ſimplices ſacerdotes.vt.xxxviij.di.ſedulo.

Ouantũ ad ſecundũ ꝗ.ij

pꝛincipale. ſcʒ ꝙ viſitatio delet fieri vnuerſa

liter ⁊ cĩ modoꝛũ varietate. YInnnitur loc cñ

ðꝛ.ad viſitandas o.gen.i.quoſcũq; ſibi ſubdi

tos clliuſcunq; ſtatus.et laicos ꝛclericos. etre

ligioſos et eccleſias collegiataset non colle⸗

giatas.parxrochiales et regulares. ſumplices

ſubditos et pꝛelatos.hoſpitales etomnes de

iudicare vel viſitare. Et quia huiuſmodi gen⸗

rio modoſe debet habere ad eos in iudicando.
In ipſa autem viſitatitõe tria halet facere. ſ.

illoꝝ moꝛes ⁊ ↄuerſetõʒ. coꝛrigere illoꝝ tranſ⸗
greſſionem. Et quolad pꝛimum. nam de alijs

duobo infra dicetur. Pꝛedicare deler populo
in cõ nuni ad eccleſiã cõuenienti ꝑ ſe velꝑ ali

um. Pñ ðꝛ in. di. c. placuit.x.q.i.ꝙ poſtq; epi

clericos ſuos diſcuſſerint vel wcuerint.cõuo
cata plebe illius eccleſie oceant illas. vt erro
res idoloꝛum rim
adulterium.piurium. falſum teſtimonium.et
reliqua peccata moꝛtifera. et quod nolunt ſibi
eri alteri ne faciant. Et vt credant reſurre⸗

ctionẽ oĩm ⁊ diẽ iudicij in quo vnuſqinſe ᷣm
opga ſua recepturus ſit.et ſic poſtes epus de ec
cleſia illa ꝓficiſcatur ad aliã. Pꝛedicatio aũt
2amunis ⁊ apta ad wopulũ poteſteſſe vel de. x-ij
articulis fidei.vel. vij.vicijs capitalibus. vei

de.x. pꝛeceptis.vel de.vij.ſacramentis. vel de
vij.virtutibj.vel de. vij. vonis. vel de beatitu⸗
dinibus. vel de alijs materijs moꝛalib. pꝛout
videtur expedire ſcdᷣm qualitatem ⁊ capacita

tem audientiuʒz. viij. q.i. opoꝛtet. Si eccleſrfa·
eſt collegiata habẽs plures clericos vel cno
mcos ipᷣis capitulariter ↄgregatꝭ dicatꝑ mo
dum collatõis ꝗᷓ ꝑrinet ad ſtarũ eox agendu,zʒ

et ſi ſunt religioſi vel moniales. ſir in capitu⸗

bent ſubditos viſitare ad curandas infirmita⸗/ lo f.

tates vicioꝝ ad ſubleuãdas neceſſitates miſe

—

„

„

14

lo faciat exlvꝛratõʒ de ꝑtinẽtiboad religionẽ.
c qnilo hales multa ſupꝛa.inti. de religioſls.

ſua dioceſi. niſi ſint exempi a ſua iuriſditöne.
qui de huiuſmodi non habet ſe intromittere.

tes varie ſunt conditionis ⁊ ſtatus.et ideo va

fugiant.vel diuerſa crimina.i.

4

Nuni.
evletetin
eche ies
ſtſanene
. ininſen

tabirni
Onanninnat
M arſi⸗
ittiurmunenudi
neleninlnn

7
.

nmingnmene

Untonennperen

lie
ſternmnentii.
Gteizedelchen

(unptkber.

ſeunciaſatatere
Annmninat
ſeuokrihid
nhreiehuce
6ſacepnienät
ctlerbdint
pveniünneum
puntöeiöntin
etetut Ctrent
N.Ac ſobto⸗
Monna nitle
no Pmngentun
ittpumteit
ſlienione ti⸗
n gueliente en
Nreintinde
Vuiglonyng

fumag

Ueſtuöegbar

theſen
kminenſie
Wyencice
Meigeigan

enn
R
derketin
ſimtiätini
Nriadnen
ſeizenahn
vNn
fücnmen
mnnm
ceeenik
A lid

n Anint⸗
Kintuan

Capitulum

OQuantu ad terciũ. Hlſ.

pꝛincipale ꝗ eſt in corectõe dvfectun repi⸗

untur in viſitatoe. Sciendũ ꝙ in hmõi dz vti

miſcdia ⁊ ſeueritate. qð inunur in vc ꝗõ dici

.

tur. Mõ miſerearis om̃ibo q opantur iniqui⸗

tatẽ. Debʒ eni miſereri delinqntibo ſznõ omi⸗
bus. Mi recognoſcẽtibo defecta ſun ſine gecu

ſatöe t ſe huiliantibo eſt miſerenců. Hñ NPie
ro. Dbi peccatoꝛ intelligẽs vulnus ſuũ tradit

—

megico ſe curandu. iln nõ eſt virga neceſſa/

ria.ſʒ ſpñs lenitatis.de pe. di. j. impoꝛtuna. Et

ſilr in bis q ↄmittutur ex fragilitate.nõ ex ha
bituata malicia. que nec ſunt ſcandaloſa.pñt

eriã 2 debẽt miſericoꝛditer puniri. vt di.l.e.qꝛ.

Cörumaciby vero 1 er iupbia peccatiby nõ eſt
mierendu. Oñ. Brego. ij: q. iij. . quato. ait.

In atumacia pſiſtentibo ſernos eſſe nos oue

nir. m illud Dirgilij. Parcere ſubiectis ⁊ de⸗/

lellare ſuꝑbos. Sikr nõ eſt mierenaß his qui
opantur iniquitatẽ poſt plures adinonitoões
Pñ Siricius pap ait. Ferro neceſte eſt. vt ab
ſcindãtur vulnera q fomẽtoꝝ nõ ſumpſerint
medicinã. di. lxxxij c. plurimos. Siłr qul ope

rantur iniquitatẽ infectiuã alioꝝ. vt diſemi⸗/

nando voctrinã hereticã. nõ eſt miſerendũ ſʒ

ſeuere pumendũu. i. Coꝛin. v. Auferte malũ a

vobiſipis SJodicũ eni fermentũ tota manaʒ
coꝛrumpit. Et iero. Arrius vna ſeintilla in
alexandria ſuit. et qꝗꝛ cito noõ exiincia eſt.totũ

oꝛbem depopulata eſt flãma eius. xxij.q.iij. xe
ſecande. Sirr qñ aliqð ſcelus repitur diffuſuʒ

. .

in multos. pcipue clexi(os. nõ eſt miſerendũ.

—

6; ſeuere puniendũ cũ eſt mamfeſtu. qꝛ vt di⸗
cit lex. SJultis craſſantib opus eſt exem pO*

loc niſi imeatur maius ſcandalũ. er malũ ex

punitõe q vtilitas bonũ. ar. l. di. c. vt ↄſtitu⸗
eretur. Erbꝛeuiter vr ꝛ de cenſi. ct. romana.li.
vi. Ad lubduoꝝ emendatõʒ viſitãs ꝑ iglubꝛia
monira. nuc leuia nũc aſpa. iuxta data ſibi a
deo ꝓuidentigam oiligẽter intẽdat. Coꝛrigere
aur ⁊ punire pᷣt varijs modis.q ꝑ excõicatõʒ
ſuſpenſionẽ interdictũ., incarceratõʒ. flagel⸗

lationẽ. pen a pecuniariã. xeligatõʒ. dewoſitionẽ
Sm qualitatẽ excenun. de quibo penis habes
plene infra de cenſuris eceleſiaſticis in plurib

capituł.et ſic pumiẽdo dicere wtuit illuc ps.
Niſitabo in virga iniquitates ez.

ſim dioceſes ſuffraganeoꝝ. et ab epis ad
ſubditos ſuos. 1 de ꝓcurxatõibo eis fiendis.ha
beiur e de cenſi. . i. b. vi. Que hit ex inte gro
pone ur cũ veclaratõib⸗ coctoꝝ. et eſt hec. Ro⸗
inana eccia. et infra. Statuimus vt quilibet

— „₰ –

in viſitatõe ab archiepis quo ad ꝓpꝛi dioce⸗

archiepᷣs ſuam volens viſitare ꝓuinciam. pꝛi
us eccie ſue capitulũ ate; ceiuitatẽ et dioceſim
plene viſitare ꝓeuret ꝓpꝛiã. NHec ſit ſolũ erga
maioꝝ ſʒ etiã minoꝝ eccleſiaꝝ. nec circa clexi⸗
coꝛum tm̃ ſz etiã pploꝝ viſitatõʒ intẽtus. Et ſi

ↄiode vel abſq; difficultate accedere ad vnã

quãq; nõ poterit de pluribo locis ad vnn ↄgru⸗/
um clericos ⁊ laicos ſtudeat ↄuocare. ne in il⸗
lis viſitatio poſtponaf. Deinde licent ei ꝑ i0/
tã ꝓuinciã vel eius ꝑtẽ viſitaõis officin exer
cere.ciuitates ⁊ dioceſes.ſuſfraga neos ſuos.
et eoꝝ ſubditos.cathedraliũ ⁊ aliaꝝ eccleſiaꝝꝑ
capitula. monaſteria. eccias ⁊ alig religioſa ⁊
pia loca. clericos ⁊ ꝓpłos libere viſitando ac ꝓ
curatõn es a locis im recipe vſitatis. Exq̃ iñ
aliquẽ de ip̃ᷣis dioceſibo viſitare ceperit.nuncq;ᷓ
poſtea ſiue totũ ſiue ꝑtẽ eius viſitauerit.teuer
tatur cauſa viſitatõis ad illã pꝛius qᷓ oẽs reli⸗
que ipᷣius ꝓuincie dioceſes in toto vel in ꝑte
qͥs ſecure viſitare poterit. et ſuag denuo fuerint
viſitate. Oe ſi foꝛte eadẽ vioceſis vel aliqua ibi
eccia plus alus indiguerit viſitari. tũc aliaruʒ
viſitatõe intermiſſa redeat ad eandeʒ ſi a loci
dioreſano reqinſitus extiterit. vel de oim aur
maioris pnis epoꝝ eiuſdẽ ꝓuincie pꝛoceſerit
ↄſilio ⁊ aſien ſu.ad qð idẽ ꝓnos exhileant ne
aĩaꝝ ꝓfectus anq̃tenus negligat᷑. Si wro ma
licioſe in his difficultatẽ aliquã exhibuerint.
archiepᷣs licentiã ſuꝑ lvc a ſede aplica poſtu⸗
let ↄfidẽter. Poſti; aũt ſemel oẽs ꝓuicie ſue
dioceſis viſitauerit. licitũ ſit ei poſtea.pꝛiuſiñ
ſumraganeoꝝ ſuoꝝ reqſito ↄſilio. et ipius dif⸗
finitõe ſuꝑ loc habita. coꝛã eis qꝗᷓ in ſcripiis re
digi volumus. vt poſſint alijs eſte nota .viſita
tionẽ ꝑeandẽ reiterare ꝓuinciã uxta modũ
ſupius annotatũ.etiã ſi nõ interuenmiat in hoc
ſuffraganeor ipſoꝝ anſenſus. illam ſemꝑ ꝓui⸗
dentiam adloibendo. vt in poſterioꝛibo viſita⸗
tionibo illas eccleſias. eoſq; cleros 2 populos
pꝛius viſitet. qui nõ fuerant ab eo in pꝛioꝛibꝰ
viſitati. niſi magis ſit alis viſiratõnis officiuʒ
opoꝛtunum. Sane hmõi impenſurus officiuz
ꝓpoſito vbo dei querat de vta cõuerſatõne
miniſtrantium in eccleſis et locis alijs di/
uino cultui deputatis. ac ceteris que ad offici⸗
um ipſum ſpectant. abſq; coactione etexactio
ne qualibet iuramenti ad ipſoꝝ emendatio⸗
nem p ſalubꝛia monita. nunc leuia. nucaſpe/
ra. iu xta datã ſibi a deo ꝓuidentiã diligenter
intendens. O ſi de aliquibus oꝛta fuerit infa⸗/
mia cõtra eos oꝛdinarijs ipſoꝝ vt ſuꝑ bis di⸗
ligenter inqinrant. venuͦdet ſi viderit expedi⸗
re. Motoꝛia vero crimina que examinatõe nõ
egent. cum ſuper his inerito notare poſſit oꝛ⸗
dinarioꝛum negligentiam eoꝛundem libere
coꝛrigat. penam pꝛo illis debitain infligendo.

9

Titulus

Pꝛocuratões aũt recipiat ᷣm qð eſt in cano⸗/
nibus oſtitutũ. nullã tñ pecuniã ipſe vel aliqs
te ſua familia occaſione alicuius vel officij vel
oↄſuetudinis.ſeu quolibet alio mõ eaꝑꝝ noie
in victualibo tm̃ expenſaſ recipiat moderatas
Caueat inſipꝑ ne ipᷣe vel quiſq; ſuoꝝ aliqð mu
nus quodcũq; ſit ⁊ qualitercũq; offeratur pſu
mant recſpe vt nõ q̃ ſunt videat querere iʒ q̃
ieſu xpi. Oð ſi fuerit ↄtra pᷣſumptũ.recipiẽs
maledictõeʒ incurrat.a qua nunqᷓ; niſi duplũ
reſtituat uberet. Oolumus eni in his fraudeʒ
quãlibet pemitus euitari. DNãc aũt viſitãdi foꝛ⸗
mam ab vniuerſis etiã epᷣis alijſq; pᷣlatis oꝛ⸗
dinario iure ſubditos ſuos viſitãtibo plene ob
ſeruari pᷣcipimus. Saluis ſuꝑ hoc rõnabilibo ⁊
appꝛobatis religioſoꝝ ↄſuetudinibo ⁊ regula⸗

ribus inſtitutis.hec Anno. Breg. x. in cõalio

lugduñ.ↄſirmat dictã ↄſtõeʒ.et addit penã in
ↄtrafaciẽtes in.c.exigit.eo.ti.vbi ðꝛ. Statuẽ⸗
tes ꝙ vniuerſi ⁊ ſinguli qͥ ob ꝓcurarõʒ ſibi rõe
viſitatõis debitã erigere pecuniã u letiã a vo/
lente recipe au: als ↄſtõʒ ipᷣam recipiẽdo mu
nera ſue viſitatõis officio nõ impenſo ꝓcura
tionẽ in victualibo aut aliqͥd aliud ꝓcuratõis
occaſione violare pᷣſumpſerit.duplũ eius qð

recepit eccie a q̃ id receptũ fuerit infra men/

ſem reddere teneãtur. Alioquin extũc pr̃iar⸗
che.archiepi.epᷣi duplũ ipm v tra dictũ tpus

reſtituere vinerẽtes ingrenuʒ ſibi eccie intetr⸗

dictũ ſibi nouerĩt. Anferioꝛes vero ab officio
⁊ bñficio nouerint le ſuſpẽ ſos.quſiq; de duplo

lomõi grauatis eccleſijs plenariã ſatiſfactõem
unpendãt. nulla eis in hoc dantinʒ remiſſione

liberalitate ſeu gra valitura.hec ibi.

Declaratio dubioꝛu §. V.
circa p̃d c a. Nota pꝛimo ꝙ cñ nõ pᷣt viſitare
ꝑ ſe.pᷣt viſitare ꝑ alũ.de of.oꝛ.c.inter cetera.
er cũ viſitat ꝑ alũ ipᷣiviſitati vebẽt facere ex⸗
penſas victualiũ viſitanti. Et ipſi q́ epi ſuper
his q̊ͥs mittũt ad viſitandũ debẽt facere expẽ
ſas de alijs neceſſarijs.vt ðꝛ de of.oꝛdi.c.ſiepᷣs
li.vi.vbi dicit glo. ꝙ neceſſaria dicũtur.vt eqͥ
wſtes ⁊ familia.et hmõi.de quibo epᷣi debent
illis puidere.Epᷣi aũt nõ viſitãtes pſonaliter
nihil penitus pñt exigere a viſitatis. vt ðꝛ in
d. c. ſi es. Scðo nota i glo. ſuꝑ verbo ple⸗
ne ꝙ nulla prochia debz remanere inuiſitata
dum ↄmode poſt viſitari. et viſitatõis cauſa
ſubũit.et ſunt æc redigẽda ad arbitriũ boni vi
ri. Hec ſufficit ꝓ viſitatõe ſynoduin ↄuocare
et plene inquirere.qꝛ in tabꝛeui tꝑe nõ poſſet
ſinguloꝝ inquiſitio fieri.tũ etiã qꝛ nõ vemũt
ad ſynodũ oes viſitanch clerici ⁊ laici. tũ quia
ſubuciẽda eſt res ocuns.et ꝑſone pñtia mul⸗
tum oꝑatur.ſup de of.le.c.ñᷣ.HNota vᷣm Hoſti.

ꝙ non dicenur viſitatio nõ plena. oꝛ due vel
tres vel pauce remaneãt viſitãde. Allegat de
cõſe. di.ij. reuera. et. vij.qi.deniq;. Et dicit ꝙ
in his inſpiciẽdus eſt modus regionis Mo
ra tercio ſuꝑ verbo laicos. ꝙ yłs viſitatus ipe
nõ tenetur ad ꝓcuratõʒ ſ̊ eccia. vt.x. q.iij.pla
cuit.et ſic eſt ↄſuetudo. Etſi nõ pᷣr ad aliquaʒ
ecciaʒ accedere ſine difficultate.puta ſᷣm glo.
ꝓpter niues vel glaties.vel aliqð ſile. tunc ad
vnñ locũ ↄgruũ ⁊ lvneſtũ ⁊ 2 nunẽ pᷣt ↄuoca⸗

re clericos ⁊ laicos illiꝰ eccleſie. ad quã nõ pt

accedere ⁊ ibi viſitare. Nota qrto pm glo.
ſu ꝑ verbo pia loca.ꝑ hec intelligũtur hoſpi⸗
taha ⁊ xenodochia que ibi debent viſitari.
HNHota quinto ſuꝑ ullud puinciam. ꝙ licet
er. dixerit hoc verum. cum ſuffraganei ſunt
negligentes tñ contrariũ eſt verum. vt patet
eo.ti.c.fi.vbi dicitur.qꝙ archiepᷣs pᷣt ꝓuinciã
ſuam viſitare.etiam ſi ſuffraganei nõ fiuntne
gligentes. Et iterare viſitationem eandem ⁊
pꝛocurationẽ recipere a locis nõ obſtante cõ⸗
ſuetudine in contrarium. Mota ſexto ſup
illud libere glo.ſcʒ contrauictõne.pꝛeſcnptõne
velappellatõne non obſtantibus ſcʒ poteſt vi
ſitare archiepiſcopus.ſuffraganeos. extra de
pſcript.c.cũ ex officij.idem archidi.Et intelli⸗
guntar loca viſitata ſiue illa que pſonaliter vi
itat.ſiue illa que ad viſitationem conuocat.
Hota ſeptimo ſuꝑ illud conſilio et diffini⸗
tione.nõ dicit hic de aſſenſu.qꝛ ſiue ↄcoꝛdent

ſiue diſcoꝛdẽt ſuffraganei.hoc diffinire ad ar⸗

chiepiſcopũ ꝑtinet.que diffinitio ſic fiet.ſᷣin

nno.dicendo. Diffinimus pernos pꝛoce/

endum ad viſitationẽ ꝓuincie nr̃e. Eta tali

diffinitõe cum ſit ſuꝑ erxecutõne ſui officij nõ
poterit appellare.de of.oꝛ.c.ixrefragabili.ideʒ

archið. Dicit aũt Hoſti. ꝙ ideo ingeritur hec
Difficultas concilij et diffinitòms. vt archiepi
ſcopus non ſit negligens ad concilium cõuo⸗

candum.cum aliter concihũ defacili haleri ne

queat.nec ſine haac diffinitõne viſitare poteſt
per quod cõcluditur ꝙ archiepᷣs vix vel nun⸗
qᷓ; ſcõᷣam viſitationẽ faciet niſi conciliũ cele/

bꝛet Yo. an. in nouelł. Mota octauo ſuꝑ il/
lud coactione.glo.a pꝛincipio.nõ exigetur iu⸗

ramentum per quod occultum ꝓponere con/

ſtringatur. exquo iñ ſine iurameto referũtur

aliqua coꝛrigenda. poſtea poterit inquiſitoꝛ ſu
per his exigere iuramentũ. Et q;uis nõ debeat

cogere a pꝛincipio ad uramentũ.bñ tñ coget

venire et reſpondere.et ſibi in his que officiũ
raſpiciunt obedire m Ber. Inno. 1 Hoſtiẽ.
Jo.mo.vt archidi.alłs eni vluſoꝛia eſſet po⸗
teſtas vel iuriſditio viſitandi.ſi nullum coer⸗
tionem haleret.et q cui ↄmittitur paincipale

et acceſſoꝛiũ.de offi. dele. c. de caulis. Jo.anð.

erun i
pbinmninie
rsete⸗
Ao ſkini ſin

helcle
i⸗

nhiiidſ

V. Re
niuii

aln. Von
nirbonie 1
oſtin puincnd
Encintendae
ſcknegnesfi
inbeuneſann

(rum. Dolun-
ia dict hon.

tarchiepeinphnn
o.no,Abr 41
aamn nö ſtaine/
ſſia gteonffint.

cerſoetocit
ſſiorvngsoantt

tclet Holnt⸗

enkoneren
uͤsfflirtte

Reocahciens
ſinfinh
Craäänn
Prcafinande
Piſiortargzens
Töben. Pon
Jnro,ſpr
fare eniſtce
erog ueoſe
ig alocoineg

gll,elgti n.
M.Ort ſili
pliando,l,

penco.,ipist

tpcauſserne
Mohögitſpec⸗

fnunhis Vner⸗

ſfciatelisſtri

Unfſttis gen⸗
Mahennieſtn
fffil Man⸗
nnmnnal
fuseperenä
Moſtaniepe

iſfgnnie
eniNe
Milesni gin
mmm. tt
nchtntshn
renc
elear iet
ANiNN
igitmipen
xiſei inn
ge nt
1ediniri
Dnmneun
noni nrieti
gamiriifi⸗
oMCidit
gſt. n
Adfif:
Hoeet i
Conani rin

ſepati

Capitulum

Nota nono ꝙ cira viſitatõʒ clericoꝝ et po⸗
puloꝝ dʒ eſſe inrentus.dicit glo. ꝙ Rõ ſunul ʒ

m fiet. cum taliũ vita ſit ſeꝑata.xii.i.
duo.et melius ꝓcedit inquiſitio qñ fit ſigilla⸗

titm. c. inquiſitõiſ. de accu. Et lvc verũ ſi q̃lita⸗

negocij hoc expoſcit. als in genere ſit in quiſi /
tio. Et quo ad punitõʒ dicit Yo. an. in nouek.
ſup ſexto lvc intelligendũ.ſ.quantũ ad laicos
quo ad crimina eccleſiaſtica mr̃imonia ⁊ alia

q̃ ad ecciaʒ ꝑrinẽt. in alijs coꝛrigẽdis nõ vſur⸗/

pabit iuriſqtõz iudicij ſecularis.vr de iudi.no
uit. VAmpediẽtes autẽ nũcios qui mittũtur ad

2ↄuocandũ vel als iuriſditõʒ archießi viſitan /
tis. ꝑ eũ pñt puniri qð dicit.vt de penis. c. xo⸗

ma na.Ii. vi. Mota decimo ſuꝑ illud ciuita⸗
tes. m Hoſtiẽ. et Yo. mo. ꝙ ille oꝛdo ſeruan
dus ſit in ꝓuincia.ſ.quo ad eccleſiã pꝛincipa⸗
lem cimitatem ⁊ dioceſim metropolitani. In

ſuffraganeis tñ difficultas incõmoditas ſit.
in hoc oꝛdine ſeruãdo nõ putant oꝛdinẽ neceſ⸗

ſarium. Mota vndecimo ſuꝑ illud eoxꝝ ſub

ditos. dicit Ho. an. in nouel. ꝙ ſi ↄcurrat epᷣs
et archiep̃s in viſitando. m Inno. Hoſti. et
Vo. mo. Alber. ⁊ archið. ꝙ ambo admitrẽtur
cum nõ ſit a inre ꝓhibiti. et ſi diſcoꝛdarẽt in
ſnĩa ꝓ reo.niſi in cauſa fauoꝛabili.vt de pba.
c. ex ſris. et addit DHoſti. et alij. ꝙ ſi eccleſia nõ
ſufficit vtriq; ademittetur pꝛimo vniẽs. vt de
fo. cõpe. c. ꝓpoſinſti.cũ ↄcoꝛdan. Et ſi ↄcurrãt
ſimul veniedo.nec apparet qs pꝛioꝛ hq; videre
tur eps pferendus cui ſpecialis ineſt cura.x.
q.i regenda. pᷣdictis placet archiepᷣm pᷣferen/
dũ. xi. q. in. reſiſtit. er.c. ſeqñnbo. Si vero cõ
currar epᷣs c pꝛelato ſibi ſubiectoad quẽ etiã
ſpectet viſitatio. dicit archid. pꝛeferen ſi epᷣm
niſi obſtet ↄſuetudo. allegat. e. in lateranenſi.
de pben. Mota duodecimo m Yo. an. et
Inno. ſuꝑ verbo viſitatis qð intellisitur viſi⸗/
tfare etiã ſi vadat cauſa ↄſignãdi vel criſmãdi
pueros. ſiue ↄſectandi eccleſias. fiue ꝓ quo/
cũq; alio cõi negocio.vel qð tnultos tagit. Ar. x
q.ij. relatũ.m Inno. vel m Hoſti. vel Yo.
mo. O ſit ꝓ ſalute aiaꝝ vel pꝛo cultu diuino
ampliando. vel ꝓ ſtatu eccleſie mehus refoꝛ/
mancdo. x. q. i. placuit. Secus ᷣm Inno. ſi va
dit ꝓ cauſis expediendis. Oñ in his dʒ ſen⸗
ratio nõ aũt ſi vadat ꝓ reconciliatõe eccleſie.
ßm archið. Din. er audul. et Boft. Atẽ m
archið. cñ archieps ad vnã dioceſim cauſa vi⸗⸗
ſitãdi accedẽs.ſi trãſit ꝑ aliã nõ eſt ꝓcuradus
iure viſitatõis.q⁊ nõ viſitat iure aũt hopitali⸗
tatis nemim eſt deneganduʒ. xlij. di. .i. hot
tñ ſi pt. Mota tredecimo ſuꝑ verbo pcira/
tões.ibi. in victualibo.ꝙ ſi epᷣs vel archiepᷣus
viſitãs ꝑdit equũ.vei ſoluit vecturas equoꝝ ⁊
his ſił ia.nõ pt loc exigere a viſitatis nomine

1

ꝓcuratõis ſᷣm Inno. et archiõ Et multomi
nus nõ pᷣt petere expenſas s facit in via eu⸗
do viſitatõe faciẽda.tũ qꝛ hoc nullo iure ca⸗
uetur.tũ qꝛ ꝓpter id hʒ bona dignita tis. vt ꝗᷓ
ad dignitatis officiũ ſpectãt exerceat. Et talis
pꝛocuratio ve reſpcũ potius datur in ugnum
ſubiec:õis.et pꝛopter ivſpitalitatẽ quã de ne⸗
ceſſitate iuris naturalis cñ ſuos redditus ha
leat ⁊ ideo de illis viuat.cũ paupes eccias vi⸗

ſitat. O ſi vna die viſitationẽ expedire nõ pt

Dicit nno pluribo diebo. vt opoꝛtuerit
curandus erit. x.q.i.placuir. Nec obſtat.x.q.

iiij.c. inter cetera.q? illud intelligit᷑ cũ vna die

viſitatio pᷣt expediri. AIdẽ Hoſti. addẽs ꝙ in
nullo caſu eccia eſt grauãda. Mota decimo⸗
quarto ſuꝑ verbo. inquirat. ꝙ ep̃s tenetur fa⸗

cere hãc inquiſirõʒ ad de nũciatõʒ lplius archi⸗/

epi. ad hoc.i.q.v.inennã. Et ſi eps noller in⸗
quirere.dicũt aliqͥ ꝙ arcpiepᷣs inquirat.q? eu
ram eius hʒ. ad eius officiũ piinet ppter ne

— „ . .

gligentiã epi.ar.ix.q.iij.cũ ſimus. Zli tñ di⸗/
cut ꝙ pꝛopter eius negligentiã nõ deuolitur
ad archiepᷣm hec cognitio qꝛ in canombe non
eſt expᷣnuʒ. ita ponit Inno. allegas ad hoc ax.
x.q.iij.qꝛ cognouimus. Et ſi dicatur ꝙ ꝓpier
ſoc remanebũt crimina unpunita oiia illd de
ſen excõ. c. vt fame. Rndet ꝙ archiepus coger
epᷣm vt ꝓcedat ⁊ pumat qð pᷣt rõne negligen
tie pcẽi.xxxiiij.di.quoꝛundã. Nota decimo
quinto ſuꝑ verbo. notoꝛia. dicit Inno. ꝙ ſi du
biñ eſt iudici an crimma ſint notoꝛia. Primo
de loc inquiret. nec viðꝛ ꝙ ha beat aliud ꝓn u/
ciare.niſi qð ſuũ eſt pumre hec malencis quia

ſunt notoꝛia.qꝛ ſolũ in hoc videat᷑ cognoſcere
an ſit ſna iuriſditio puniẽdi .AZlrchið. dicit voc
notoꝛiñ intelligi cuius teſtis eſt ꝓpłus.allesat
xxxv.q.iij.quod ſcripſiet dicit nus crinims
Plm eſſe teſtem. e nã ſicrimen eſt notũ maio/
ri parti tm. allegat de coha. cle. c. veſtra. er ibi
Poſti.tractat de notoꝛio maniſeſto et occulto
NPota decimoſexto ſuper verbo pꝑecumam.
f̃m Yo. an. in nouelł. Si veri pheloloplan/
tes pecuniam contemnunt. xij..ij. ſocrates.
multofoꝛtius viſitantes.et ſi m Hoñien. i
nilis ſapieria peecionumario deloneſtarn nõ
debet. fl. de varis ⁊ extraoꝛ co. li.i. . eſt quidẽ
multominus canonica depꝛauanda.q muituʒ
repꝛehendit auariciã clericoꝝ.ſuxaa eo.c.ex ꝑ
te. Hic etiã nota ᷣm ↄſtõem ſtam romana ⁊
ſequen tez. ſcz exigit. ꝙ nulla pecunia poterat
exigi aut etiaʒ recipi a ſponte dare volenti ra⸗

tione pꝛocuratõis in viſitatione epᷣi vel archi⸗

—

epi. ſed tm in victualib expenſas moderatas
als incidebat in penam que ⁊ ha tur in. c. exi

—

git. Sed per conſtiutionẽ bomfacij. viu. qᷓ ha

. „7

betur in. c. ſequenti. et incipit felicis. hoc pꝛoa

LTitulus

pte remouetur. e. videlicet a volentibo eccle⸗
larũ ⁊ locoꝝ viſitatoꝝ rectoꝛbo ſeu ꝑſonis pe
cuniam licite recipere valent pꝛo ſumptibus
moderatis faciẽdis in victualibo diebo quib⸗
viſitatõis officiũ ꝓſonaliter exercebũt. Exq/
bus verbis patz ꝙ ſi viſitati ꝓcurationẽ in vi⸗
ctualibo ſoluere u lint pecunia ab eis exigi nõ
pr. Sʒ ſi ſponte velit ſoluere pecuniã cõgruen⸗
tẽ ꝓcuratõi acciꝑe pñt. Et ſumitur hic pecu⸗
nia nõ ſtricte ꝓ ea q̃ ↄſiſtit in numero. ſʒ etiaʒ
ꝓ reba q pñtpꝛecio eſtimari.ᷣm illud.i.q,/iij.
totũ. ñ cõcoꝛdare pñt in alijs vel hquichs.
velde boue. pullo vel re ſini danda ꝓ quãtitate
taxata, vel ſine alia ta xatõne.dũmodo ſeruef
moderamẽ. Nodie ꝑ ↄſtõʒ bñdicti.ri.q̃ inci⸗
pit vas electõis taxata eſt quãtitas ſᷣm diuer
fitatem puinciaꝝ diuerſaꝝ. q̃ ſoluẽda eſt ſine
victualibo.ſi a volẽtibo in pecunia in qua etiã
diſtinguitur. an ꝑ ſe an ꝓ alios viſitent.q eti⸗
am reſtringitur cũ ꝑ alios viſirãt. d
cimoſeptimo ſᷣm Jo. an. ſuꝑ verbo de familia
ſua occaſione officqͥ aut ↄſuetudinis. Perfa⸗
miliam intelligitur clericus vel laicus. eq̃ſter
vel pedeſter.ſ.qui eſt de wmo ſua. Noĩie offi⸗
cij intelligitur ſcriptoꝛ.ſigillatoꝛ.et ſilłes ſcðᷣm
glo.ibi. Et addit in nouellis.loc eſt verũ ſi ꝑe⸗
tatur rõne viſitatõ s ſʒ nõ intẽdir grauare cle⸗
ricũ ſi faciat lras.ſ.ſcnptoꝛ.et aliq̃d habeat ꝓ
laboꝛe.ar.xij.q.ij.eccleſiaſticis.Doſti.et In/
no. et lvc miſi de publico recipecet ſalariũ.quo
caſu ſtipendijs dʒ eſſe ↄtentus.xxiij.q.i.mili⸗
tare.HNec excuſat ↄſuetudo in talibo.qꝛ cenſe
tur irrõnabilis.exqͥ ꝑ ſedẽ apłicam repꝛobat
xi. di. c.q́s neſciat.⁊ ꝑ ↄſeqñs pᷣſcribi nõ pᷣt.de
cõſue.c.fi.
victuahbo.ſᷣm Vo. an.in nouel.hoꝝ noie cõti
netur eſus.votus.veſtis.ſtramẽta ⁊ oĩa lvi ne⸗
ceſſaria ad viuendũ.et lvſpiciũ ⁊ calciariũ.et
hec nõ vidẽtur remiſſa.etiã ſi de alimẽtis trãſ/⸗
actũ ſit niſi ſpeciſicẽtur. Dideãt tñ ne vltra fa
cul:atẽ grauẽt eccias.Et dicit Hiero.ad epᷣm

Coꝛnute ↄſidera. ne ſimilã ⁊ mella faſtidias.

qui natuſ. in pauꝑe vumo⁊ tugurio ruſticano
rugientẽ ventrẽ vix milio et cibario pane pote
ras ſaturare.xij/q.ij.gloꝛia. NMorta decimo⸗
nono ſuꝑ verbo aliqõ munus qðcũq; ſit. ᷣm
Jo. an. in nouel. GBtũs qͥ excutit manus ſuas
ab oi munere.i.q.i.ſunt nõnulli.Excipit Ho⸗
ſti.eſculentũ ⁊ ppeulentũ ⁊ enxenia.q̃ nõ extẽ⸗
duntur ad munerũ qualitates. ff. de of. ꝓcon.
l. iolent. Dicit emũ ꝙ mens huiuslie innu⸗

it ↄtrariũ.Conſultius ergo facit a talnbo abſti⸗

nere.tñ hmõi recipiẽs modica garſias.nõ cre
cnit ꝙ incidat in penã. Et ſi dicatur quõ enxeni
antur eſculentũ ⁊ poculentũ vt recipiat ꝓcu/⸗
ratione in victualibo.Rñnde: Jo.mo.ciũ.i.viñi.

Pota de⸗

Nota decimooctauo. ſuꝑ verbo

XX

tatus aliquid excellens. tale vltra cõesexpen⸗
ſas enxeniat.puto /ꝙ piculũ ſit recipe victua⸗
lia woꝛtãda.ſi poꝛtat aliqs capones. caſeos vel
flaſcos vini. ſ victualia ibi cõmedenda quã⸗
tumcũq; excellẽtia reciꝑe.nõ eſt piculũ pena⸗
rum infrapoſi ax.erigere tñ poſſʒ eſſe peccatũ
Mota viceſimo ſuꝑ verbo maledictõe; pᷣm
Jo an.in nouel.i.penã erernã.q̃ debertur ili p

moꝛtali.ex quo ſequit᷑ hãc tranſgreſſionẽ eſe

moꝛtale nec talis pt abſolui.niſi duplũ reſti⸗
man illi a gud naenie. ꝛi⸗
mo ſuꝑ vrbo oꝛdinario.pſᷣm JYo.an.delega
ſeruet foꝛmã mãdati.e reſe eene Dibann.
etiã ſi datus ſit ab alio q;ᷓ a papa.ita tñ dele
gatus qð nõ pᷣt nõ ↄmirtat. de iurepa.c.quod
aũt. Nõ putat aũt Hoſti.⁊ JYo.mo. hocin le
gato locũ hre triplici rõne.qꝛ vices pape gerit
xciijdi. c. . Scõa qꝛ maioꝛ eſt epo. de of. den
le.c.ſane.qui nõ incſuditur ſub clauſula gene⸗
rali.er̃ de ſen.excõ.c.qꝛ ꝑiculoſum.li vi.Cer⸗
cia qꝛ romana eccia ↄtra ſe ⁊ ſuos pꝛimilegia/
re nõ ↄſueuit.& cenſi.c.cũ mſtantia. NMota
vicenimoſcðo ſuꝑ verb. inſtitutis. Hoſti. dit.
ꝙ regularis denuciatio.i.ꝓclamatio.im.c.nõ
requirit.glo.quia nõ m iuris ſubtilitatẽ.ſed
m obſeruantias regulares ⁊ m diuerſas re⸗
ligioſoꝛum conſtitutões de plano.et ſimplici⸗
ter expeditur. in qua nec eſt appellatio admit⸗
tenda.ſupᷣ de apel.c.ad nr̃am. Dicit añt nõ
omittenduʒ. ꝙ ſi pꝛelatus q;ʒuis religioſus in
moꝛtali ↄſtitutus notoꝛius vel infamatus in⸗

coꝛrigibilis ſit.et ꝓpter hoc a ſuo ſubdito ap⸗

pelletur.aut appellatõi vferet.aut p tanto ex⸗
ceſſu ſatiſfacere cõꝑelletur.ſupꝛa de appel.c.de
pꝛioꝛe.quia nec ad talem pertinet iudicialis
coꝛrectio.iij.q.vi.iudicet. Ateʒ religioſi licet

ſint ſcõm regulam coꝛrigendi. miſericoꝛditer

tamen nec paſim moꝛe latronum in grauem
carcerem detrudendo ᷣm moꝛẽ pꝛaue ↄſuetu
dinis.que quaſi pꝛo lege in quibuſdã eccleſijs
inoleuit. extra de ſta. regu.c. ea qᷓ. Item licet
ad abbatẽ ſpectat coꝛrectio.ſi tñ nimis eſt gra
uis de conſilio cõuentus.i.capituli ſui tempe⸗

randa eſt. ſupꝛa de his que fi.a pꝛela. c. nouir.

Nult ergo finis huius ↄſtitutõis ꝙ ↄſuetudi
nes ꝑ quas fiunt viſitatõnes ⁊ coꝛrectõnes re
ligioſoꝛum.ſint rationabiles et appꝛobate.
Hota viceſimotercio ꝙ monaſteria moni
alium etiam ſi ſint exempta. debent per ſuos

oꝛdinarios ſingulis anms viſirari. vt de ſta.
mona.c.attenoentes.in cle.quod verũ eſt ni /

ſi habeant ex pꝛiuilegio. ꝙ nõ poſſint viſitari
ab oꝛdinarijs.quod pꝛiuilegiũ habent pꝛedica
toꝛes ⁊ mmoꝛes.de monaſterijs ſibi ſubditis
et plures alij de quibus ignoꝛatur. Ondeet
um loc allegant pꝛiuilegin debent oſtendere.

Nota viceſimopꝛi/

umn

Nim

ſe 4

Pintititil
unnne
eteo

cnnnonieto.
(tunftioſuoſie
Qponrentercd.

*

unſttlippethin

Decrtusſri

r wreligoſorfe

nterent ytpenl
euntpiſocapa⸗
cnreücnils.ln

Vnldetmier
enacnrſonc

Wedeerartwere.

eeſeridrin

Aenpetäen
ſanitorvor.

ſigtontasdur
Praa
ws

Mne, Anencen
mhtqoränefer
Wwelkefannane
Ctttaloceneiar,
nhetiiſeeaf
RWkrenwantip⸗
Murpſruanmnpdv
Ghttunpſtwe
dbankrpen
Clhtkinncſton
Abanwenbe
hünirimmne

iglermine

we „ P
amagän

1

Amertſene⸗
M

)

oNSTN
Ppenii⸗
öd
MAKenetu
iaticr zutii
1meNE

mcoftn

w ken in
––
ebri un
Gub tis
Nirisn
gnn
. inke,

Mota.xxiiij. ꝙ vſt. ðt locũ in congruñ ad quẽ

7 .

non fenetur ire ad viſitandum. ſed &bet rec/

toꝛẽ talis loci ⁊ wopulũ congꝛegare.ad aliũ lo

cum congꝛuñ qñ. ſ non ſurficit ile locus ad
curatöʒ archiepi. Sed archið. dicit a dicit ꝙ
omnes contribuent.ſ.alie eccleſie. Dicit g ar

chið. ꝙ iuſta cauſa conuocatõis non eſt pauꝑ

tas eccleſie. Mã ſi põt adlocũ accedere te⸗/

recipiet.i. q. jj. placuit.ſuis viſitet ſumptib⸗
qꝛ ad loc ſunt ſibi redditus epales deputati ſic
etiã notat beꝛ.eo.ti.cum aplus ⁊ io.goff. vin.
loſtien.eo.ti.cum inſtantia. Dnde penitus
ipotentẽ euidens pauꝑtas excuſat aditribuen
dum. Decxe talis aũt conquerente. e offi. or.
que ðᷣt moderate poſſe exigi. loquit᷑ de eccleſia
q cũ tꝛibuere põt.lieet non intotu ꝓcuraꝛe.hri
em̃ ſempeꝛ debet ratio. ne miniſtri eccleſie e /
geant. ar. de re. iu. in condemnatõe. MNora
vltimo ſup v̈bo ingꝛeſſum eccleſie interdic/
tum. ſuꝑ vᷣbo ſuſpenſos. in. c. exigit. DHiẽ glo
ſa. ꝙ ſi vdurante interdicto iſti moꝛiant᷑ nõ ſe⸗
pelientur in cimiterio. aſi interim celebꝛẽt in
eccleſia in officio ſuo ſicut pꝛius efficiunt irre
gulares. de ſent excõ. c. is cui.li.vi.inferioꝛes
reroſuſpenſi ꝓpter hmõi tꝛanſsꝛeſſionẽ.ſi in
terim celebꝛent vrpꝛius ſuntirregularesnec
poterunt ab alio ; apapa abſ. olui. ðſen. exco.
c. cum medicinalis. hi. vi. glo. ſuꝑ verbo auſa
dicit. facta & reſtitutõe duplici ſtati ſunt abſo

netur ad id.⁊ſi ecclia eſt paup.niloil exiget vel

tiſine aliaſen. de ſpon. c. non eſt. q; intellgen
du ſiſeruauerunt interea aute xeſtitutionem

factaʒ interdictũ vel ſuſpenſioneʒ. als ſi nõ ſer
uaſſent. incidiſent. ⁊ indigerẽt diſt. xenſatione
ſeu abſolunone.

De quibus ſint fiende inquiſitiones in vi /
ſitationibo ad diuerſos ſtatus. Ca. vi.
Via dictũ eſt ſup⸗

pra ꝙ poſt pᷣdicatõʒ ad populũ

—

vl collationẽ ad capitulũ cleri
cox rvel religioſoꝝ fieri debet inquiſtio in viſi⸗
tatione. Munc videndũ eſt pticulariter quo/

modo ⁊ q̊ ordine fiet inquiſitio. Qñ epus in/
trar eccleſia n. rectoꝛ eccleſie vel pꝛincipał in⸗
cathedꝛali offert

ert ei eꝛucezoſculandam ⁊ aſpſo
riñ aque bñdicte, ⁊ facta aſpſione incipit cata

xe ipᷣe rectoꝛ anthiplonã. Ecce ſacerdos mag

nus poſtea antiplonã ð ſancto cui intitulara
riſcdictõʒz eccleſie. Et qui bi audiunt confeſſo
nes et ſi ſunt ſufficentes adil ud et ſi conoci
cathedralem poſt oꝛõnẽ vt dictuimn eſt debet ire

eſt ecclefia ⁊ poſt verſiculũ eps cantat orõneʒ
de ullo ſancto. Et pꝛimo accedens ad eccleſiaʒ

ad locum venerabilis ſact̃i. ⁊ videre quõ ⁊ q;
lvnorhce ſitreconditũ.⁊ bene fumuʒ ⁊ clauſuʒ

2 H ſepe muret ne generet aliqua coꝛruptio

ſextum

veꝛmium coꝛroſio ex antiquitate.Et erĩde ſa
cꝛamentum extꝛeme vnctõis ac etiam haptiſ
mum ⁊ criſmatis.⁊ oleij cathecuminoxvſi ſunt
renouata illo anno ⁊ fontes baptiſmales. qñ
eceleſia eſt baptiſmalis.⁊ ſivaſa ſunt mancda
⁊ coꝛꝑalia pᷣcipue ⁊ calices ⁊ palle altaris
Etcũ reꝑit in hmõi defectũ dure increpei⁊ pii
niat plus ⁊ minus ᷣm qlitatẽ exceſſus. Inqͥ
rat ſi viſitans eſt archiepᷣs de vita epᷣi viſitan
ſuffꝛagenei ſui qui ad lvneſtatez ſui ⁊ familie
ſue. ⁊ qualiter ſe habeat in gubernatõe epᷣatus
⁊ eceleſie ſue ⁊ aliaꝝ eccleſiaꝝ ſibi ſubdirarimn

tam in ſpũ alibo q; in tꝑalilꝰ ⁊ p maxime ĩ col

latione oꝛdinũ vł beneficioꝝ quõ ſe hẽat. ſi in
dignus conferat. puta ſiante etatẽ legittimaʒ
vel illiteratis vel infamibuſ ſi ꝓ hmõi pecu
niam recipiat. Si bona eatus bene gubeꝛnat
non diſſipando ſed pauperibo diſpenſando ꝓ
ut valet ſi alienair aliqᷓ imobilia vł alie natio
nes in alijs eccleſęs ſine vebita cauſa ⁊ foꝛma
fieri permiſit. Interroget non quidem ipe e
piſcop. qꝛ teſti moniũ ferret deſe ipo ſzalij ma

curi ⁊ diſcꝛete ꝑſone qui cꝛedũt᷑ ſare cõuerſa

nonem eius ⁊ veritatẽ dicere debent. ſi eſt ne
gligens eirca diuinũ. cultũ vt diligenter exer
ceatur in ecdleſia maiori ⁊ in alijs.⁊ ꝙ eccleſi

aſtica ſacr̃a tꝑe loco⁊ modo debito populo mi

niſtrentur ⁊ pdicatões ĩeccleſiis iuxta lauda⸗
bilẽ conſuetuoinem tpibus delitis faciãt.
ſe vel ꝑ alios inquiratiir. Si eſt viligens Ene
gligens in coꝛrigendo exceſſus clericoꝝ etali
orum quoꝝ coꝛrxectio ſpectat ad eum de iure pᷣ
uilegio vlcõſuetudie. Si viſitat eceleſias ſue
dyoceſis non recipiendo niſi ꝓcurationẽ vic
Si confert ſacr̃m ↄfirmatõms tꝑe ſuo. Siẽ
rectus in iudicando vł iudicare faciendo per
vicari ita ꝙ vmcincqzadip tribunal recur
renti. miniſtꝛet iuſtinã er ſi uidiciñ gꝛatis red
dat.ſi cõſtitutões ſnodales aliqs hʒ et ſeruat
etſernare facit. Quo ad ſubditos eccleſie
cathedealis qratin ab aꝛchiepo velepo ſipre
poſitus vel alius platus et canonici et alijcle
rici ſunt eidem epoobedientes ⁊ ꝙ oes wortetr
tonſuram et habitu clericalẽ et ſi pacifice qe
te viuunt. Er ſialiqui ex ipisſimt riroſe et ſcã
daloſi et qᷓ ſunt uli.iteʒ ſi canonici et alij capel
lani et clexici obechant proſito ſen alteri pꝛela

to ipius ecckie in his ĩ quibus tenẽt. Si faciut

capitulũ et vbi et quonens et q ibi tractant
Etſi bene gubernant et conſeruant ura er iu

et alij clericiviunt doneſte er dicunt officunn
et confitentur de licentia epi vel eiꝰ qui poſit
dare. Si prebenge ſunt cões vel diſtincte. eqᷓ

les vloiſſimiles. Qan et qles ſunt redditus et

“
* A 4 . .
4. s
S

Litulis

pYuentus ſacriſte canonicox. eccleſie ⁊ in qͥʒj
bus oſiſtunt ⁊ adcmanuspueniant. quomo
vdiſpenſant. Si in chcta eccleſia off iciũ diur
num piter et noctuꝛnũ dicat᷑ continue debitis
tpꝑibus ⁊ debito modo.Et quot in die ex cano
nicis ⁊ capellanis in dicta eccleſia celebꝛãt
Deinde ũrat de inuentario.ſi hʒ ⁊ ᷣm ea q̃ ha
bentur inuentario ſibi collata in acceptõe ec/
cleſie vel officij ſacriſtie. ſic reſignet oĩa. O ſi
aliquid notabile defuerit ſeu ꝑditũ fuerit clpa
ſua ſupplere renef.ſecus ſi caſu ⁊ ſine defectu
ſuo.Et pꝛimo videat de rebaſacꝛiſtie.ꝑ quan⸗
titatẽ ⁊ qlitatẽ ⁊ ſigna diſtinctiua.calicescum
coꝛpoꝛalibo.caſillas cappas ſericas. ſeu pluui/
alia. talmaticas. iunicellas. albas. amictꝰ. ſto
las. manipulos.cingulos.ſuꝑpellicia.ſeu coc/
tas. woſſalia. altaria. pallas. tobalias. alia l“
modi.&t ſiſunt ↄfꝛacta ſaciat reꝑare. Ociſſa⸗

lia antiplvnaria. omeliaria.⁊ alios libꝛos diſ

ſuta. faciat refoꝛmare. Ateʒ ſi eſt eccha cathe
dealis vel als collegiatã. inqͥrat qͥt debent ibi
eſſe cononici vel alijin eadẽ eccleſia ſeruien/
tes ⁊ qͥs eſt in ea pᷣlatus. Et in ecclłlia cathedꝛa
li.qᷓ fint ibi dignitates. ſ. archipſpiteratus ⸗/
Ppoſitatus.aut archidiaconatus.⁊ quis hʒ inea
chrã pꝛincipaliter. ⁊ q ibi pᷣſentialiter reſidẽt
⁊ deſeruiunt ⁊ ſi eccleſia hʒ aliqᷓs conſtitutões
ab epo appꝛobatas. ⁊ quõ ſeruantur aſi fideli
ter dant diſtꝛibutões intereſſennibo officijs
Itez inargt q̃t ſimt ibi capelle ⁊ ſi ſint itimmla
te. qbo ⁊ qt reditus h̃t.⁊ ſi officianfpm ob
ligatõs quã hñt.vel als ſine obligatõe ↄpeten
ter vᷣm qntitate reddituũ. ⁊ſi patꝛonos habẽt
qᷓ non ↄmittant fꝛaudes circa redditus capel⸗
le. Si ha bent debita fulcimenta adcelebꝛãduʒ
⁊ hmõi. AInquirantur nõ ſolum clerici.ſed eri⸗
am layci aliq; de populo maturia diſcꝛeti. Si ẽ
in popiullo aliquis hereticus. vſurarius.ſymo⸗

niacus. ſoꝛlilegus concubinariꝰ. male fic pub

licus adulter. vel obſtinatus in excõicatõe. vel
in inimicitia moꝛtali. vel in non confitendo
annuatim ⁊ cõicando. ⁊ pᷣcipue qñ omiſit per
plures ãnos.⁊ alia hmõi.q̃ꝝ coꝛrectioſpectat
ac'epᷣm. Et circa hmõi ad moneat.coꝛrigat.
puniat.pacẽ ↄponat ꝓut dñs dederit. Et ſieſt
aliqð legatũ ad pias cauſas non mandatũ ex⸗

Eccutioni faciat impleꝛe. In viſitatõe eccleſi

—

aꝝ parochialiũ ſunt collegiate. pꝛimo vi
ſo ſacro euchariſtie. ⁊ alijs ſact̃is ſi diligenter
teneantur vt dictũ eſt ſup. fiat inq ſitio. aſi lu/
men continue tenet añ ſacr̃m. E rinde q̃rat.
ſi eccleſia hʒ patꝛonũ.⁊ quẽ vel qͥs ꝛ⁊ſi bñ ſe ha⸗
bent ad ipam vt non extoꝛqueant bona eiꝰvł
geauent in pꝛandijs. exẽnijs.⁊ hmõi.vltꝛa id

ad qõ tenent᷑ Et ſi rector ipᷣe canonice inſtiiu

ts eſt in ila ecctia. Et ſi cõmina eñ ali ſy ⸗

Hiceſimus

monia eñ patꝛonts vel conff enalore Er ſial
quis detinet aliq bona ip̃ius eccleſie. Itẽ ſtate
let ſolũ illã eccłiam parochialẽ vel pures

lLplures.
lures.ſi ſunt vmte vel non ⁊ſi non Eunrniſ

ſi habet ſup hoc diſpenſatõeʒ ꝗ papa. )am als

tenere non põt. Vñ diſpen ſatõʒ ipam oſte
dit ꝑ modũ ſufficientẽ. Itẽ ſiin dicta ecckeſ

ſunt alique capelle corafe. ⁊ fihñt carellanee⸗
ſeruientes m debitũ 2 de qnantinfetodein
um ipᷣius ecclie. ipᷣaꝝ capellar. Et ſihñt cali
ces. lbꝛoswl alia paramentapꝑ ſe dicte capel
le. YVtẽ q̃ in dicta eccleſia habeant oꝛnamnetq
calices.cruces.coꝛp alia. thuribula. planete 2
alie veſtes ſacre palle. tobalee. ꝛhmõi. de qui
bus ſuß ſibñ ⁊ ninde tenẽt. Itẽ ſireliqe ihi
habentur ⁊ qᷓles. Ytẽ ſi habentũr ibi aliq iſtꝛu/
menta ⁊ priuilegia ⁊ſi bene cuſtochunt. Ytem
ſi eccleſia velaltarig ſunt conſecrata. Singula
riter aut ĩterroget ipᷣe ſacerdos rectoꝛ eccle
ſie in abſentie iñ populi.ſed in pñtia alicuius
e ſocijs epi. quõ ſe halxeat circa ſacta. qemulti
erꝛoꝛes ↄmiitunt ex ignoꝛantia.q manmere
gnat in clero in ꝑnb italie. Singulariter .
go interroget᷑ q̃ ſint veꝛba ſubalia ad conſer

tionẽ euchariſtie. aſi ea mentetenus vic in li,

bꝛo ⁊ faciat eũ dicere ⁊ videat ſi in aliq vꝛlv

dDficit ei declarando. ꝙ fialiquid omitterernõ

conſecꝛaret. ⁊ pᷣcipue de ſoꝛma ↄſecꝛatõis ſãᷣ

giuinis qᷓ ꝓlixioꝛ eſt. nam durat vſq;. hbec ᷣnieſ

cunq; feceritis. Et ſimiliter interꝛoget de ſoꝛ⸗
mꝗa exiꝛeme vnctõis.⁊ quõ ſe habeat in colla⸗

toe eius. ⁊ multomagis de ſoꝛma bapriſmiſi

baptiʒzat. Inquirat eiiã ſi abet bꝛeuiaꝛium.

ſi dicii offii. ⁊ ſiſcit lene legere ⁊ oꝛdinate
ſi dicit miſſam ante matutinas.qð ꝓbitũẽet

nõ dicat officiũ aliqͥd manuale ſaciẽdo. Si
eſtluſoꝛ. negociatoꝛxel fꝛequentatoꝛ taberne
Pꝛecipue aunt fiat diligens inquiſitio circa au

dientiã ↄfeſſionũ.qꝛ ibi veꝛſatur ꝑiculiũ ⁊ ſalꝰ

animap. Onde interroget ſacerdos ci audt
confeſſiones. quẽ oꝛdinẽ teneranterroganco

peccatoꝛeʒ.Et ſi interrogat de decem pᷣceptis

et que ſunt illa.⁊ quõ interrogat ſup quollber
illoꝝꝛ qñ in eis peccatur moꝛialite: wl weig/
liteꝛ. vel de ſimplici foꝛnicatione. ſi ſacit cõſci

entiam confitentibo de moꝛtali eundo. ſcʒ. ad
mneretꝛices ⁊ hmõi.⁊ de peccatis cogitationũ
quando eſt ibi moꝛtale vel vemale.a de ſepteʒ

vicijs capitalibi aſi ſcitea diſtincte expꝛimere

et qñ ſunt moꝛtalia vel venialia ⁊ de pceptis⸗
mumb eccleſie. vt auditõnẽ miſſe et hun mo
di. et ſi in hõi errat voceat.et ad moneat ⁊/
curet lar̃e aliquẽ libellũ vel ſummã talia wcẽ
tem et ab alijs etiã inquiꝛat. Inteꝛroget enã
ſi audit alios q; ſuos parochianos ſine licetia
q non põt. Et ſi ſcit caſus renatos epo.De

iriennti

Ar ron

Avdlenfin

Ptiften

rran Mon

untiiel

Apmnen
mn tul n
mwstietn in⸗
girnanlno
a tlninieni⸗
nenerrolipen
gennreritpc

minin rin-

Getooghmnan
Uigknnn, r
ſintraeleni.

Aiconrainpar
Wanßahgacken
etiſhet Giain
ceſccersotem

ſtonsammintsf

unneciafart
or herſtie wondi
Cincetere,
Aaücranmentn
Wobhncerſee⸗
Waarihne⸗
on eenae
Eenteprienen
wpeloperſeen
lebotanecce
1ſconemaut
tiercitfale

Uteccleiorſnea
Urnpcni ame
Unenckeſirlo⸗
tceſenetin
kfunmtotcon
kenanincnius
Nnorgori,
naprochi
Mniſdictaec
Mnſenvel
lerſech
ſCrpenen

erſeun

un onmi
e t Vr .
tenſigpſg⸗
llgten mans

Mrierenſe
mufnmin
Keſnnnn
Eeruanſti
meraumin

.t. —

eenet itin.

CNON
aedin n
Fimunmed

Nongsinin
mlenammneg

Adbgen

i areen

mengind
niNEN
ömengi
wenten/
.tetane

õ

iſantuſi
uiamurlice
Muiinintl,
Ameu 1ill

tskflinſ⸗

del
EErchei in

1 ſi conſeruauit ſibi con

⁊camnpanã.

*

Capitulum

mũ de for na abſolutõls ſiſcit ex pꝛimere. ĩter
rogetur eriã ipᷣe ſi licentiã confitendi pecca

ta ſua.qꝛ ałz non woſſet.niſi religioſis expoſiq
adaucdiendũ confeſſionẽ m cle.dudũ de ſep.

Et quõ frequenter confiteatur adquod ad

mone atur. er quo frequenter celebꝛat. inter⸗
rogetur etiã quantũ populũ habeat. ⁊ſi viſirat
inſir nos.a ſact̃a exibet tꝑe congꝛuo. vt ſine

eis non decedant. Si annuati confitent ⁊ cõ
municant. ⁊ quot ſint q̃ remaneant.⁊ ꝑ quot
annos.Et ſi eſtaliquis in parochia maleficuſ

vel incantator vel notoꝛius ſeu manifeſt pec/

catoꝛ.vel inimicitias gꝛaues continuans. Si
admonet populũ pᷣcipue diebo feſtiuis.inter/⸗
rogentur eniã layci parochiani aliqui maglan

tiqui ⁊ diſcꝛeti de fama ⁊ vita ipius ſacerdot
Si eſt concubinarius vel ałs in voneſtus luſoꝛ

vagabundus. Si facit debitã reſidentiã fiof/
ficiat bene eccleſiã. Si eſt ſcandaloſus ⁊ litigi

oſus cũ ropulo. Si qͥ etiã volunt ponere que/
relã contꝛa ipm parochialẽ ð q̃cunq; re tꝑali

vel cꝛiminali audiat eos.⁊ examinet ⁊ iuſtitiã

adminiſtꝛet. Si aũt reꝑpit epᷣs in hmõi inquiſi

tione ſacerdotem defectuoſum coꝛrigat ⁊ pu⸗

niat plus ⁊ minus ʒ qualitatẽ fectus.⁊ pex
maxi me cũ deficit in foꝛ nis ſacroꝝ baptiſmi.

⁊euchariſtie.non dimittat impunitu.nec perx

mitrat celebꝛare. niſi bene ſciat ea. Et cautũ
eſt etiãoꝛdinare vt ippᷣi ſacerdotes rurales ha

leant verba conſecꝛatiõis literis gꝛ'oſſisañ ſe

deſcꝛipta ⁊ ipa legant. Nideantur etiã nõ ſo
lum.ſed eniã ⁊ mus quã inhabitat.ſi indi⸗
get reꝑatõe.⁊ oꝑã det adhoc cuʒ ſacerdore et
populo ꝓut fieri poteſt. Dideat inuentariũ de
rebus tam eccleſie.qᷓ; üptellecvbin win.
ignata. vel diminue /
rit. qᷓ ex cã ⁊ ſi aliq̃d immobile alienauit.

De. viſitatio/ne .i.

aũt eccleſiaꝝ ſine cura ⁊ oꝛatoꝛiũ hñtiũ altare
Primo ĩquirat᷑ quis fundauit dic
tam eccleſiãvel oꝛatoꝛiũ ⁊ a quanto tꝑe citra
⁊ ad quẽ ſpectet inſtitutio vel deſtitutio eiꝰ.ſeu
refoꝛmatio ⁊ confirmatio.qñ vacat.inquira
tux etiam in cuius eccleſie paꝛochia fundatuʒ
eſt dictũ oꝛatoꝛiũ.⁊ fuit fundatũ de cõſeuſu ſa

ceꝛdotis parochialis ⁊ auctoꝛtate epi. Item
inquirat᷑ ſi dicta eccleſia vel oratoꝛin tenet᷑ ad
aliquẽ cenſum vel onus.⁊ quod ſit illud ⁊ cui vðᷣ

ber ſoluere ſi ecckie paꝛochialis vel alteri et ſi

ſoluit de tpe m tempus. Querat᷑ etiã quõ ⁊ q̃

liter ſe habeat rectoꝛ in officiando dictã eccle
ſiam vel oꝛatoꝛiũ cũ quodliber beneſiciũ etiaʒ
ſine cura detur ꝓpter officiũ plus vel minusex
ercendũ quo ſcʒ ad oficiationẽ eccleſie ᷣʒ q̃n
titatem redditus. Nam quantum ad lvꝛasqᷓ;

ſextum

tũcũc;ᷓ minimũ ſit leneficiũ ad ipastenet᷑.vñ
⁊ de hoc interroget ſi dicit. IOtem inquirat de
quanritate reddimũ.a in quib conſtant ⁊ q/
mõ diſpenſent.etſi poneſſones bene gubeꝛnẽ
tur. aut aliqͥd fit alienatũ ſine legitima cauſa.
Item re param̃tis calicib ⁊ alijs oꝛnament
eccle aſtic? ⁊ lib?os qt hʒ vel calices ⁊ q̃lia.itẽ
ſi halvt patronos ⁊ qs hʒ. De eccleſijs curatꝭ
⁊ non cuꝛatis et rectoribbeaꝝꝑetpatꝛon.⁊ qͥd
ptineat ad eos ⁊ de conuerſatõe ⁊ moꝛibcle
ricoꝝet de modo cuxe ⁊ confeſſionibo audien⸗
clis.habes ſupᷣ ti.de confeſſoribꝛ ꝑ totum

De viſitatione cKüi

monaſterioꝝ ⁊ eccleſiaꝝ regulariũ tam mona

choꝝ qᷓ; monialiũ ⁊ inquiſitiõe. Pꝛimo inter

rogaudns eſt abbas et pꝛioꝛ vel abbatiſſa ⁊ p
oꝛiſſa quo ad monialesſoli in prenſentia tam
aliquoꝝ de familia epᷣi. qui ſunt ꝑſone mature
et modeſte vt vicariꝰeius.et aliquis ex cano
nicis vel canellanis.qui defectus quos audiũt
occultos.alijs non reuelent. Oeinde interro
gant ſigillatim ſingulos monachos vł monig
es in capitulovel alio loco honeſto. Pꝛimo g
querat a maiorib qt ſunt monachi ĩ dicto mo
naſterio. vel cononici regularesvel monialeſ

et quot debent ene.⁊ ſi nu nerus eſt ibi conſti⸗

turus. quam regulam ꝓſitentur. quot ſunt ibi
pfeſſi vel ꝓfeſie et nouicij vel noincie. ſi ba
itus pfeſiorum eſt diſtinctus ab habiiu no⸗

uicioꝛum vel indiſtinctus. Si faciunt ꝓfemmõʒ

temwre congꝛuo. Si obſeꝛuant regulaʒz quã
ꝓfeſſi vel ꝓfeſſe ſunt⁊ pꝛecipue quo ad ſubſtãꝗ
tialia vota. vt pauꝑtatem. caſtitatem ⁊ obedi
entiam. Si obſeꝛuant eam quo ad ceremoni
alia vt ſilentiu n obſeruatio ieiunioꝝ abſtinẽ
tia ab eſu carnium extra iufir nitatem. ⁊ vſu
laneoꝝ in camiſijs ⁊ lintheaminibus non line
o alig bmõi. Si habent aliquam diſpen
ſationem ſupeꝛ his ex conſtitutiomibi ſins apꝓ
baris vel a papa. Et ſi habent aliquas conſtu
turiones vltꝛa regulam appꝛobatas. et ſi eas
obſeruant. Nam ꝓſitentes regulam bean be
nedicti.tenent᷑ ad pꝛedicta ceremonialia obs
uanda. Sed ꝓſitentes regulam aus. eanoni⸗

ci regulares ſeu monac adilla non tenent.

ceremonialia que ſupra victa ſunt.ſcilicet ab

ſtinentiaa carnibus.a lineis niñ ex conſtituti
onibus ad regulã adelitis ad hoc obligarentur

Si eccleſia dicti monaſterij babet curam am
marum. inquiratur ſi dingenter exercetur rat
cuꝛ a. et ꝑ que. viruz ꝑ monachum velpᷣſpite

rum ſeculare m. quod fieri debet. ſez per ſaceꝛ/
dotem ſecularem magis q; ꝑ monacoum vel
regularem. niſi exercitium talis cure halerer
a papa.vel epᷣo et abbate. Et indiuratur i de

Titulus

putatus ad talẽ euꝛam ſcit eaqᷓ ad ip̃am peꝛti
nent vt dictů eſt ſup in coꝛwore hinus capun⸗
li. Ateʒ inquiratur ſi hꝛe cononice ⁊ miſſe de
bins tpibo celehrentuꝛ cantando vel legẽdo.
⁊ debito modo ſine diſſolutioniba ⁊ confahula
tionib aſioinnes conueniunt ad officũ vłre
manent ey negligentia. ⁊ qui vel que. ⁊ q;ᷓ fye⸗
quenter. Et ſi omittunt officiũ.Si babentoffi
ciales diſtinctos.vt camerariũ.ſacriſtã. celle
rarium. Et tales interrogentur de officijs ſuis

ſi diligenter erercẽt. ⁊ fideliter tꝛactant lna
monaſteꝛij ſi tenetuꝛ ↄpetens introitus ⁊ exi
tus ⁊ redditur rõciniũ pluꝛiesin annop came

rariũ ſeu ꝓcuratorem corã pᷣlato⁊ aliq bus ex
ſenioꝛibo monaſterij. J
quantitate reddituũ monaſterij ⁊ in quib cõ
ſiſtant ⁊ ſi bene diſpenſantur. ⁊ ꝙ nullus vłnul
la det aliͥd ↄſanguineis vel alijs ſine licentia
ſupioꝛis.ſed nec etiã ipᷣe ſupꝑioꝛ abbas vl pꝛi

oꝛ. vel abbatiſſa det bona monaſteria mobilia

vel inmobilia ſine conſenſu capituli rõna/
biliter. Atẽ ſi ſunt aliq alienata ex bonis ĩmo
bilibus ſine cauſa rõnabili ⁊ foꝛma debita. vt

conſenſu capituli ⁊ epi.Si fiunt reꝑatões ne/

ceſſarie inmonaſterio ⁊ wumibo eius.⁊ cultiua

tiones poſſeſionum. Atem inquirat de libꝛis

calicib). ⁊ paramentis. oꝛ namentis. a alijs ꝑ⸗
tinentib adeccliam.a ſi oiligenteꝛ ⁊ mũde te
neaninn ⁊ re ſarciãtur ⁊ alia hmõi ꝓut dictũ ẽ
ſupra in corpe capiiuli. Iteʒ ſi abbas ſen pꝛi
oꝛ vel abbatiſſa coꝛꝛigit defecius delinquenti⸗
um aſi tenet capitulu.⁊ q; ſepe. de quo dñt in/
teꝛꝛogari magis ſubditi ⁊ pᷣcipue ſenioꝛes S
ipᷣe pᷣlatus vel pᷣlati. Sed apᷣlato inquiri debet
quõ ſubditivel ſubdite ſint ⁊ obedientes ſeu re

uerentes. Et ſi ibi eſt al:quis vel aliq̃ᷓ ꝓpꝛieta

rius vel ꝓpꝛietaria⁊ ſi ſint ibi aliqui ſcandalo
ſiryel rixoſi. Si ꝓuider infirmis in neceſſ arijs
ꝛ in viſitatõibo ⁊ in ſacr̃is. Et ſiomnia habẽt
in cõi. ad quodinducat quantũ poteſt. Et ſi
wemiũt oẽs in eodẽ ꝛmitoꝛio ⁊ comedũt
in eodeʒ refectoꝛio. Inteꝛꝛogetf etiã de fama
eoꝛũ ⁊ hvneſtate.⁊ ſi hñt aliq̃s familiaritates
ſuſxctas. Si inſtrimneta iura 2 pꝛiuilegia mo
naſteꝛij bene cuſtodiuntur. Et de debitisquan
ta ſint. De religioſis ⁊ que pertineant ad ðbi
tam conuerſatõʒ eoꝛum ⁊ vitam lhabes diſtii/

g. ui.

ti.xvi.ꝑ totum.

e. Viſitꝗ tione

monialiũ.Quo ad monaſteria monialiũ in/

.

dulzenda ſunt. ab abbatiſa. pꝛioꝛiſſaz moniꝗ
les pene de omniby de qinb dictü eſtin. S. pce
cdenti. Sed vltra illa interꝛogandũ eſt ſi facta
eſt abbatiſſaꝑ aliquã ſymomã vel pꝛoꝛiſſa.et
ſi electa eſt canomire confirmata. Siↄmiſ/

nterrogentur etiaʒ de

——

ſa eſt ſyſhonig in receptõe monialin⸗ laciec
erpꝛeſſas pactões cũ conſangnineis ingꝛeſſe
ꝓipa recepftõe. Si agliqua coactio facta eſt ali
cui ad faciendũ pfeſſionẽ. Si monaſterũ loæ
bet debitã clauſinã. vt ey nulla parte oſter ali
qins ingredi. Pnde 2 circuire dʒ torü mong
ſteriuz vt hñ videat diſpoſitionẽ edificopen
ecentiiñ ſocieate puta duobus exſenioꝛibs
wliribus eñ aſociannib. eñ quibus ſolus u⸗
gꝛedi debet monaſteriũ omniby alijsremanẽ/
tib extꝛa. 7 cn abbatiſſa ſen pꝛioꝛiſſa ⁊ vna vł
vuabus antiqinoꝛibus interroger. ſioſt mo

naſterij ſub clamnbo clauſa tenent. quas clane

ipᷣa wl alia hyneſta ⁊ ꝓbata antiqua te
Si aliqiis in greditur vel aliq ne zine
ceſſitanis.vel ſi aliqua egꝛedit frele
quo exceſſi ſunt gꝛainter puniene e. Sitenent
habitũ continue extꝛa cellas.ſi vtint wom
in vſtibus.⁊ welis ⁊ hmõi ad modũ ſeculanu

vamis piſta faciendo. rencellas. hurſas vangs
et hmõi. Si comedunt ſimul habentes lectõʒ
in menſa. Suꝑ omnia ſi halent aliquã famili

Aritatẽ cum reſigioſis clericis ⁊ laycis nõ con

ſanguineis. que depꝛehendit eyr fꝛequenti eoꝝ
adinuicẽ locuniõne ſine cauſa vegent et er li,
terulis ⁊ ambaſiatis 2 muneribus. que omia
debent abſcindi. ⁊ oꝛdinari. vt momialis pꝛeci
pue iunenis non ſola loq̃tur ad ergtes ſedinp
ſentia et audim alicnius lvneſie monialialm
dinatõʒzſipioꝛũ. Vnquirat eriã qins ſit cö/
fenoꝛ eaꝝ.et q̃is ſi bone fame ⁊ ſufficiẽs ad di
rectionẽ eaꝝ. qͥs enam ſit pꝛocuraroꝛearum,

in tempoꝛalibus quotiens in anno confitent

et cõicant et ſiq remanentet huinſinodi

De viſitatione .K.iii.

lvſpitaliũ. OQueratuꝛ pꝛimo ſi halet patꝛonnʒ

vl patꝛonos et quos.Quãtos redchtus babe
at et ad quid ſit putatum. ad guleꝛnancum
infirmos vel ad ſuſcipiendum peregꝛinos
Si lvſpitalarius eſt inſtitu us a patꝛonis.⁊3
firmatus ab epo. ſi ei ſubditum eſt. St alid
alienatum eſt ex lonis immobilibus lvſpiiat
inde bite. Si aliquis vſurpaint vel etinet bo⸗
na ipſius quod aliquando faciunt patꝛonivel
vicini.ſirxedditus bene di ſpenlantur.ſcʒ pro in
fiꝛmis vł peregrinis. et videatur quot ſunt ibi
lecti et quales.⁊ cum quibus fulcimenuis.lin

teamimbus et hinuſmodi. ſi tenet ea munda

Si loneſtam conuerſationem tenet iple ho⸗
ſpitalarius. et pius ad infzꝛmos. et pauperes
adiuuandos. Si ꝛes habet per inuentarum ⁊
vetuſta innouat de tempoꝛe in tempus. Si in
ſtꝛumenta et alia eius bona conſeruat. Siec//
cleſiam wvel capellam halvt, et quis eum ofmi⸗

icentian

n qnibus exercitijs ſe occupant lvneſtis wj

2 ſczgprte
at

o

olon

engem. 5

Deſoen

,eirhnari
1 niſe
nn ſonnu

aeſon

Giitantban⸗

cwlommodehn
vNcegtone
niſher
pobſeru⸗
mnenmn en
icſeſesd un
Un ptehetenore⸗
eypſcnise ib
vVerecnpenüſn
is runſerch
mhult ͤlle n
lonſenutthn
nehateeclens
Wpns dgench
ivſonſtens,
(ectätunen n

consecnoneſtr.
De Debisintene
lle
Gme⸗
Nemoisrpar
ennkendftie
n.l, ehrnnones
werotſumſa
akſornsen
Humſpenmarn

cysblaßtlon

lunngencie,
iſtae Kich b⸗

Ilnte, unn
Mſerüiiſnren⸗
Mlmm acſetg

ſtnionnr,
Gponkcri
Weier pogreſtan
cnncbtinbesde

Mürenneni

igöindemete
fnmnticce
Mongebe
ſehnningo
nudi
natsnſzne
Venmnſen

e.

4 N. N 4
HM

. ☛ 4
eſeirin
. HH
Miatnnde
renseng
i Ammiini
sieiriit
„ N
Ls onenunee
Gcrmennindt

1

emegwin

e Qunn⸗
znsmi
niI
lNe—X
mi NANI
ntNe
Nutmnxi fieneidi
ertnnen eeſ-
B tN,i

õ

AsN nſtu

ciaf. ⁊ cuʒ quo redditu.⁊ ꝙ ꝓuideaſer ĩfir nis
te ſactr̃is cñ expedit. Oe ſi notabiliter deficeret

remoueatur. De lvſpitalarijs habes ſupra.

De ſocietatibus §. V

laycoꝝ q̃repiunti in multis eccleſijs Quera

tfitulo. xi.

m pꝛimo ſi habentuꝛ aliqᷓ̃ capitula aſi ſunt ap
pꝛobata ꝑ dyoceſanum.⁊ illa examinenturvt
ſi qua ſuꝑſtitioſa vel in congꝛua ibi habentur

qð aliqñ accidit puta in faciendo miſſas cãta

re de moꝛtuis diebo dñicis ⁊ feſtiuis.vel faciẽ
do congꝛegationẽ qñ celebꝛantur diuinaoffi

cia in eccleſijs ⁊ hmõi.Et ſi exigituꝛ iuramẽ/⸗

tum ꝓobſeruatione illoꝝ bonoꝝ omnia talia

remoueantur. Inquiratur ſi hʒ aliquos reddi

tus ⁊ quales ⁊ quantos. ⁊ ſi eos bene viſtribu

unt ꝓ reperatione eccleſie vel luminariby vel
elemoſijnis vel ſibi vſurpant. Dnde ⁊ faciar
videre conputũ ſingulis annis intꝛoitus ⁊ exi
tus coꝛam ſacerdote eccleſie.itẽ ſi dicta ſocie
tas habet calicẽ.miſſale ⁊ aliaoꝛnamenta.aſi
bene conſeruat bmõi. Poſteᷓ viſitauit eccle
ſiam epᷣs recedens.dicat ecchia.de ꝓfundꝭ ꝓ
defunctis. aſpgendo ſepulchꝛa aqua benedic/
ta cũ vᷣſi.conſuetis.⁊ pater noſter.⁊ oꝛõe ab/
ſolue aliqͥ tamen lvc faciunt in pꝛincipio viſi
tationis ſed non eſt vis ſeꝛuanda eſt conſuetu
w loci. De his interrogatoꝛijs tꝛactat lvſtiẽ.

Circa materiam .J§. Vi

viſitationis ⁊ ꝓcuratõis.inno.c.venerabilis

in ſumma ⁊ pleniꝰ guil.in ſpeculo.

extiꝛa de cen. diffuſe pſequit᷑ materiã. ⁊ lvſtiẽ.

in.c. ꝓcnrationes.que no. Jo.an.in nouelliſ
vonens caſum.ſuꝑ qͥ foꝛmat queſtionẽ ⁊ eſtta
lis. Epiſcopus educenſis acceſſit ad monaſte
rium ſancti martini in ſua dyoceſiſituʒ.man⸗

dans abbati ⁊ conuentui ꝙ pararent ſe ad ip

ſum recipiendũ ⁊ ꝓcurãdũ.qꝛ intendebat eoſ
viſitare. Añdit abbas.q nullo modo ſe ad vi

ſitationẽ et ꝓcurationẽ pararet.qꝛ ipᷣe ⁊ mo/

naſteriũ ſun ſunt exempti aſua iuriſqitione et
appellauit ad ſedeʒ apłicã ſiahiquo modo mo/
naſteriũ gꝛauaret hac occaſione adijtiens. q;

coꝛã ipᷣo vel corã papa ſi ei magis placeret.p

atus erat ꝓbare ſuam exemptionẽ.Epiſcopꝰ
vo non obſtãtibus pᷣdictisexcõicauit abłateʒ
⁊ interdixitconuentũ. Poſtea venit abbas et
egit epᷣm.de miuſta excõicatõe.vel potiꝰ nul
la ⁊ pꝑetit abſoluiadcautelã.Arguit᷑ multũ diſ⸗
ſuſe ꝓ ⁊ contꝛa abbatẽ ⁊ epᷣm.demũ ſic ſoluit
Si epus exeqns offriciũ ſuuũ.vt dicit᷑ in thema
te. vadat ad aliquod monaſteriũ viſitangum
in cuius poſſeſſione ſit viſtandi.q;tumcunqs
abbas monaſteri allegat ſe exemptũ ⁊ Bipᷣm

ſextum

offeratſe phaturum. dummodo eps ſciat ſe

quaſi poſſeſſionẽ habere.que non potuit amit

ti ſine animo eius.⁊ eo ſciente ſi per ſe woſ ide

tꝛadicat vel appellat abbas. ſemper viſitabit
epᷣus.Et ſi pertin aciter renuar. materialibus

armis defendat epᷣs poſſeſſonẽ ſuã.de lvc not.
de immu.eccleſie.c.i.⁊ enã ſpialibo armis.id
eſt cenſuxris vt de pᷣſcrip.c᷑.cum ex officij. Adẽ
videtur ſi in continenti epᷣs ꝛecuperet poneſſi⸗

onem. vt vereſtitin. ſw. c.olim. Ham yjm iura
ciuilia. licet vnicuiq; ſibi ius dicere in his caſi

generali.C.qñ licet cuiq; ſibi ius dicere. ſi ãt

eſſet in q̃ſi voſſeſſione talis iuris que potiiiſſet

amitti etiã ignoꝛante epo. vt ſi aliquod ius ꝑ
ꝓcuratoꝛẽ poſſidebat.qina id bene amitteret
epᷣs etiam ignoꝛans tunc bene poteſt differre
vti iure ſuo ſi vult ⁊ ſi non vultvtetu illo iure
⁊ contradictoꝛes excõicabit.Et ſi ppſtea appa

rebit coꝛ am illo iudice coꝛam quo agit᷑ de iiu⸗

ſta excõicatõe.ꝙ adhuc ſꝑe excõicatõis exatĩ
voſſeſſione viſitãdi vel alterius iuris rata ma⸗

nebitſententia. Si vero apparebit ꝙ nõ poſſi

debat tꝑe excõicationis. reuocabit᷑ ſententia

et tamen nonpuniet᷑ epᷣs de iniuſta exc õicatõ

nie vel milla ar.adlvc de offi.dele.c.ex literis ni
ſiappare at de eius malitia vel cꝛaſſa ignoꝛan⸗
tia que ſatis apparet hĩc ſi abbasſeriatim mo
dũ amiſſe oſſeſſionis dicebat ⁊ hoc ei oſtẽſuꝝ
offerebat. Nec obſtat huic opi.ꝙ dicit᷑ qe ſen
tentia excõicatõis non debet ferri ſine cauſe⸗
gnitione.⁊ ſine monitione.qꝛ illud habet locũ
quando ꝓcedit vt iudex.hic aũt ꝓcedit vt ꝑs
que iuꝛa ſua defendit mucꝛone ſuo ſpũali.naʒ

et als ſine cauſe cognitõe ⁊ monitione pꝛoce
qit vt iuder. hic aũt ꝓcedit excõicatio vt deof
fi. oꝛ.c.ſi ſacerdos.⁊.v.q.i.quidem ſemper ta

men munitio vr̃ neceſſaria vt de ſen.excõ.ca.
ſacro. Immo vt dicebat lvſti.iuſta cauſa ſub
eſt.qꝛ ſcʒ non admittitur epᷣs ad viſitationem
que ſibi ex iure debetur.nec eſt neceſſarig moĩ
no ex quo abbas dicit.ꝙ non ſuſcipiet eũ cim
per hoc pꝛobetur eiuscontumatia. Naʒ ĩ certiſ
non in incertis locus eſt coniecturis.f. de re.
iuris.l.ↄtumatia. Ct per loc ꝙ epᷣus exequẽs
ofticiũ ſuuʒ viſitandi non acmiſſus poteſt ſine
alia monitione excõicare re bellesvt de pſcꝛi.
c.cum ex officij. Sed ſi non exequens officiuʒ

ſiium viſitandi. ſed in iuditio vult agere epus
contꝛa abbatem ius ſibi eſſe viſitandi mona

ſterium illud. debet eligere arbitꝛos cuʒ abba

te. qui hanc cauſam dirimant. xi.q.i. ſi cleric
Et epᷣus coget abbatẽ ad aꝛbuꝛos eligendos
xi.q.i. veꝛuenit. ⁊ de offi.dele.c.ſuſpitõis.ſi aut

Zitulus

popalẽ in dict ierio. conueni
epᷣopalẽ habere in dictomonaſterio. conne
ekeni coꝛam iudice rei.ff. ad munici. de iure
⁊curato.l.i. Atez corã metꝛomlitano mona
ſterij ſm lvſti. Si aũt valet excõicatõis ſente/

tia. bñ conſtat monaſteriũ in dyoceſi eßi eẽ ſi
tum ſic videtur dicendũ qñ monaſteriũ ĩ alia

oceſieſſet ſuũ. dũ tamen epᷣs faciat qð ſit iĩ
daß wñneſſione iuris viſitandi illud.qð ſi vvc
corã ſupioꝛe non pꝛobet. facilis erit ſuꝑioꝛ ad
credendũ. ꝙ mala ſide tulit excõicationis ſen
tentiam.⁊ ad ipᷣm epᷣm puniendũ qð non eẽt

ſi in ſua dyoceſi ſitũ enet pᷣſumptõe iuris ẽᷣm

reuelante. &t loc nota.de veꝛbo. ſigni. c. ex pte

pꝛimo. Expdictis patet.ꝙ epᷣs cui inꝛa epi

ſcopalia qᷓ poſſidet denegant᷑.cqute ⁊ pꝛudent
agit ſi vt ꝑs.⁊ non vt iudex pꝓcedat.qꝛ ſinon
aſtringit ad iuris oꝛdinẽ obſeruandum.itẽ qꝛ
ex loc ſe reñ conſtituit ⁊ conſeruat.a aduerſa⸗/
riũ actoꝛẽ facit qui neceſſe habet conqueri deĩ
iuſta excõicatõe.vel nulla vt de offj.oꝛ.c. adre
pꝛimendaʒ.⁊ ſic in dubio abſoluet epᷣus.qꝛ fa⸗
uorabilioꝛes ſunt rei q; actores. ff.de re.iudi.l
fauoꝛabiliores.Obi veꝛo epᷣs non tamqᷓ; oꝛdi
narius vel ius ſuũ ꝓſequens ſed q̃ſi delegatus
a papa vel alio.deſcendit ad aliqð monaſteri⸗
ui viſitancum q;tũcũq; ſit delegatus. in veri
tate tamen nunqᷓ; eſtadmittendus de neceſſi
tate iuris.niſi fidẽ faciar de ſua delegatiõe nec
gliter tenet ercõicatõis ſnĩa ab eo lata. vt.C.
de inan.pꝛin.l.vnica.immo ⁊ reſti põt.⁊ ꝓba
tuꝛ in eo qð nora.d offi. dele. c. cum in iure. ex
cipe legatũ apłice ſedis de latere maxime qn
tum ad ꝓcurationẽ.di. xcvij.(.nobiliſſimus.q́
et in multis pꝛiuilegiatus exiſtit vt pʒ in eo qð
legit᷑ de offi.dele.c.officij.lib.vi. Sed qͥdſi
delegato ab epo vel metꝛopolitano dic at abbᷣ
ego ſum exemptus ⁊ in poſſeſſione libertatis.
Rñdeo.ſi delegatus rñdeat.⁊ ſentit delegãteʒ
a quo cãm hʒ viſitandi eſe in poſſeſſione viſi⸗
tandi.non obſtante loc viſitabit ⁊ excõicabit.

ar. lit. ven. .i. Sed quid ſieidem delegato ł

oꝛdinario viſitare volenti obijciat ꝙ eſt excõi

catus ⁊ ꝓbatio ſuꝑ lvc offerat᷑.⁊ qꝛ nõ admit

titur.appellat᷑.rñdeo.iuſta eſt appellatio.vt ð

appella.c.interpoſita:Et poñs ſñia excõicati

oms. woſt appellat. lata mulla eſt. de offi. dele.
.cũ olim. Et ex his pʒ ꝙ viſitans non tenetur
ad mittere exceptõʒ exemptionis. tamen te/
netur admittere exceptionẽ excõicatõis.quã⸗
uis autem quidã dixerint ſupꝛadicra im locuʒ

habere vbi quis exequit᷑ officiũ ſuũ vel exigit
ſibi debituz iure ſcꝛipto vel conſuemdine. Alij

tamen dicunt foꝛte melius ꝙ vnuſqſq; eps
id quod iuſte poſſidet. qdcunq fit illud poteſt
defende re p excõicatõis ſententiã. quincuq;

qualiter cunq; alius cõtꝛadicat.⁊ de iure ſuo

viceſimus

ꝓbationgs offeꝛat. De:bi gꝛatia. Zllig ee
wſſidet aliquẽ fundũñ. vultcolligere ſret⸗ eß⸗
aliqins ſe opponit. di. DOñe nõ colligatis iſtog
ſruc ius. ꝛ ſuncus eſt meus non veſteꝛ weqa
fero ꝓlhaiun vtiq ꝓpter aſſernonẽ vel contꝛa
qictõʒ.ſeu ꝓbatõis oblationẽ vela pellationẽ
ſi ꝓpter leẽ fieꝛi contingat nondiinitme efun
quin feuctus colligat.⁊ qum excõicet opponẽ⸗
tem.ſi ipᷣm in ſua woſſeſſione ptuꝛletxve inqᷣe
tet tenebit excõicatõis ſententia. dummoc
verum ſit ꝙꝙ eps ſit in woſſelſione ipſiꝰ fimi ſe
cus eſſet ſi eus non poſſideretſed alius licet
in veritate ad ep̃ᷣm ꝓpꝛietas ſundi peꝛinerer
Cunc em̃ licet woſſeſſoꝛio cotꝛadicere ⁊
lare ⁊ etiã armis reſiſtere epᷣo violento ⁊ crõ
quig poſſeſſoꝛ non eſt violenter eijciencus de
wſſeſſione ſua quam poteſt deſengere. ⁊ vi vi

repellere. C. de rei ven. l. fi. Sed et ſua q;uis de

pꝛopꝛietate liqueat. tamen ver vim recupera⸗
re non licet. C. vnde vi.l.ſiquis inrantam, et
xvi.q.iij.placuit. Sed quomodo adaptabit iu
ri ꝙ epus vetat aliquid tanq; pars.⁊ excõicet
rennentẽ. ſieĩ diẽ ꝙꝙ excõicat vt ꝑs et priuatꝰ
ſicut enam petit. ſic nulla eſt ſententia quiavt
priuatus excõicare non poteſt. Si autemer⸗
communicat vt iuder ſic ſententia eſt imuſta
qui non delet inpropria ⁊ pꝛiuata re iucicare
vt dictum eſt ſupꝛa.Cum eriam quia et qua

litati ⁊ foꝛme debet ſentennia cöuemire. vtno
ta. de oꝛ. cogni. cum dilectus. Dicendum igit

ꝙ vt eps poteſt petere ⁊ pꝛocedere in his que
notoria ſunt ⁊ vt epᷣs excommunicare. ſuper
quo vide quod no.de iu. ca. c. fi. ⁊ de teſtibo. c.
inſupeꝛ. verſiculo.inſtituantur.cuʒ ꝛemimnis ſinſ
NRota in fi. glo. circa fi. dicimr. ꝙ epiſcopus e
cuʒ viſitat eccleſias cuntatis. vel monaſteria.
et reuertirur ad œmum ſuam. puta qina pꝛo
pinqua illis eccleſijs. delerur eipꝛocuratiopᷣm
Boff. Et eſtrano vᷣm loſtien.qua qni ſemi
nat ſpiritualia. carr alia. id eſt temporalia de⸗
let metere.et quia pꝛocuratio eſt annexa viſñ
lationi. vt extra decenſi.c. cũ venerabilis
De procuratõibus gVi..
fiẽdis legitimis nuncijs apłicis T alijs pꝛelat
dicitur extꝛa de cenſi.c.cum inſtantia. Cuʒzom
nes eccleſie legatis ⁊ nuncijs ſedis apoſtolice
pꝛocurationes impendere teneantur.ab eatũ
pꝛeſtatione nullam volumus habere excuſatõ
nem. niſi foꝛte per ſpeciale pꝛimlegiun ſedis a
Pſtolice.quod non cꝛedimus ſint exempte.ec
ilõgo tempoꝛe pꝛocurationis obſeqmumnõ
impenderint.cui in talibus pꝛeſcꝛipiio ſibi lo
cum nequeat vendicare. quia nos a pꝛomnſiõe
paſtoꝛalis ſolicitudimis circa omnes eccleſias

ego poſſideonon vos,. Et hoc coꝛã vobis meof

ſacenoniifenn

Cannentendc
ſigretbpitnen
KpornoDust
onen tn
ſencinumta.

(ift ihnrſiif
(pnndhmrlene
MnNisrmnöl
Mgorniſ dan
ipbnvon piſt

ſgewtopſonante,
ſenereſeronm
Decſn rroni
Carigrorehsſp
Khtenic
iaſefno
ſriiut
llammimevtn
isopensend;
legatoronln
tnentomkpr
ininneranco.
ſllerinernch.
lumenſontin

edcitnn

bam phipnaſo⸗
geteapuntͤ
vetonunengs
ſkurnvienaien
ſesyelenengan⸗
ſgfrtsineicon
anmuned
ſüumtenmn
Rarünazſe
Eülamninn
ancung
bankenm
frnarzct
gen n
Nfnmmnef

Wriſerein
D

Weined

—e.

Mimön

eg wetzen
NK NNIN

n. ANücin

Maremrt.

nemer:
enana
yr r eenen r
e n den .
ℳAR 1 Ka

4
etarrtert

* .
ℳ—

“ä
Wb. nanmas

oAtinN N

Mmofn iei1

Crmie,

, , eur e

ntnmlin
mmtans0tſ
3 lost⸗

u AOY·NE
unzd

n1

nunqß aſpicere mentis oculo ceſſamus. inno.

iij.idem in concilio generali. Pꝛocurationes
que rõe viſitatõnis debentur epis.archidyaco
nis.vel quibuſlibet alijs.etiã ſedis apłice lega
tis aut nuncus. abſq; mamifeſta et neceſſaria
cauſa nullatenus exigantur. niſi quando ꝑſo
naliter officium viſitationisimpendunt ⁊ tũc
euectionũ ⁊ ꝑſonaꝝ mediocꝛitatẽ obſeruent ĩ
lateranenſiconcilio diffinitã lvc adhibito mo

deramine. vt cum oportuerit eos apud aliqueʒ
locũ aliquã moꝛã ſacere neceſſariam.ne locuſ

ꝓpter ipſos nimium aggꝛauef. ꝓcuratões re

cipiant moderatas ab alijs eccleſys. vel perſo

nis que nondũ fuerunt de ſuis ꝓcurationibus
aggrauate de cen.c. ꝓcuratões.vbi dicit gloſa
ſupꝑveꝛbo viſitatonisꝙ loc ideo dicit qꝛ tripłx
eſt ꝓcuratio.Pnaq̃ debet᷑ viſitatoꝛi rõe viſita
tionis vt hic.⁊.c.cum venerabilis.Alia ratõe
ↄſuetudinis.xviij.q.ij.ſeruitiũ.Cercia rõe pa
cti facti.qð appoſitũ fuit in fundatõe eccleſie.
capelle vł monaſterij.puta ꝙ det rectori eccle

ſie pꝛandiumvel enxeniũ cere.vel ↄmeſtibiliũ
patꝛonis ⁊ hmõi.xviij q.ij.eleuteriꝰ.lddi po

teſt ⁊ quarta.q̃ᷓ.ſ.daturlegatis ⁊ nũcijs apliciſ

etiaʒ cum non viſitant vt dicef. Et lvctangit

ſupeꝛ veꝛbo ꝑpſonaliter. glo vel etiã ꝑ anum cũ
ipſe inter eſſe non poſſit. ꝓpter latas ⁊ diffuſa

dyoceſim. vt de offi. oꝛ. Circa legatos inqͥt
ſo. an. in nouellis.ſupꝑ iſto.c.tenet ꝙ roſtmul
ca diẽ. Hoſtien ſic ſeruat᷑ ꝙ legati ſedis apol
ſtolice ſiue ſint de latere ſiue non tota lega
tione ſua leuant ꝓcuꝛatõz ſuam. Nec leuant
illam ratione viſitationis.ſedratione cõmu

nis oneris. vt de ꝓcurano.c. cum ꝓcauſa. Et

legatismon de latere ⁊ nuncijs curie certã qᷣn
titarem taxat ꝓ die.⁊ loc facit tam in ſtãdo qᷓ;

in itinerando. Tegatis veꝛo de latere taxare

ſolet itinerando.xl. floꝛenoꝝ ſed non in ſtãdo
Cumlem̃ ſunt in legatioe ſolent recipere.xxv.
reddituum. vt dicitur. Et ſic olim illa recipie
bant.vbi vna ſola ꝓuincia decreta erat. ſic ho

die recipiunt tcũq& ꝓuincias regant. Super

verbo numerus ꝓcurationũ. De his que con
ſiſtunt in victualibo. Mam ſi velit accipere ve
ſtes vel emendam equoꝝmoꝛſuoꝝ.vel ex pen
ſas factas in eñdo ad locũ vłſimilia. lec omia
petet ſupᷣ rationẽ expenſarum ad dies. Inno.
ſupverbo muneꝝ dierum vt ſi expendat centũ
ſolidos in die.⁊ morat᷑ ꝑ decẽ dies leuet centũ
ꝓcurationes.⁊ ſic quinqginta libꝛas ⁊ non vl

tꝛa.licet interdum õꝗ fiat T xecondatur ad ditã

dum parentes. qui qñq; exortis diſcoꝛdijs de

pauperaniur. immo etiã occidunt᷑ ̃ᷣm hoſtien.
⁊ ſi vna eccłia eſt potens peꝛſe ſoluere vnaʒ in
tegꝛam ꝓcurationem. puta centũ ſolidos ſol
uat.ſi non poteſt ſoluerxe niſiquinquaginta.iũ

garur ſibi alia. q ſibi ir equalis. T ſic vtꝛach fa

ciant ſimul vnam ꝓcurationeʒz integraʒ lega

to. Sed quid ſirectoꝛ eccleſie dicat ſe imro
tenteʒ. legatus chcat euʒ potentẽ. Rñdet lvſt.
aut euidenter liquet ð potentia ᷣm ↄmunem
famam. ar. ff. de flu. l.i. 1 ftunc ↄpellatur. Alut e
uidenter liquet quod eget.⁊ ſic non ↄoellet ar.
de ſolutioni. c. adoardus. Aut dubitatur.a tũc
pꝛelatus ſi vult poteſtab eo exigere iuꝛamẽtũ
ꝓ. dicat veritatem.⁊ ſtabiſux dicto ſuo de iure
iuꝛãdo.c.fi. Zlut poreſtillũ excõicare ſi halbea
ipſum ſiiſſpectũ ſub hac conditione ſi in faudẽ

reri habeat ipſum ſuſpectũ.⁊ relinquet euʒ con

ſcientie ſue.de iureiurando.c.mulieri cuʒ ſuis
concoꝛ. Sed quid de legatis vel nũcijs me
tropolitani.m lvſti.videtur ꝙ ſint tꝛanſeun
ůo ꝓ pꝛouinciam procurãdi.allegat de iureiu.

ca.ego em̃. Onde dicebat. Anno.ꝙ qñ aꝛchi

epᷣs ꝓ negocio totiꝰ prouĩcie in aliqͥ loco mo

ram trahit. eꝛit connnue pꝛocurandus adloc
de elec.vt pꝛeterite. Eadem em̃ ratio que ⁊ in

loco ergo idem ius.Sed diceres.licet vbi eſt
eadem ratio iuris cõis.⁊ idem iuscõe ſeq̃t nõ
tamen vbi eſt eadem ratio priuile gijeſt ⁊ idẽ
prunlegium niſi a pꝛiucipe impetꝛet᷑ vt de priui

le. c. ſane. Sed reſponderi poſſet aliuc in pꝛitu
legio non coꝛpe iuris clauſo quaʒ clauſo extra

de cenſuper torum. Oulta habentur li.vi.ca.
romana.⁊ ſequentibo de procuratõeprelatoꝝ
q̃ ſupꝛa declarata ſunt.S.pꝛecedenti

Eitulus. xri. de ſtatucardinalunn æ legatotnz.
Cardinales quid ſintreſpectu pupeꝛ·

Eapitulum pꝛimũ

Onmini ſunt cardi⸗
nes terre. poſuit ſuper eos oꝛbem.
i.. Begum. ij. Dêt dicitur in catlvlicõ
Cardo dicitur illud in quo motus oſtij fiemat
in claudendo ⁊ aperiendo. Onde dicitur pro
uer. xxvi. Sicut oſtium vertitur in cardine ſic
piger in lecto. Et dicitur cardo a cardian qð ẽ
coꝛ quia ſicut coꝛ huminem mouet ⁊regit.ita
illud ꝛegit ⁊ mouetianuam. Et ꝓpter lvc etiã
quatuoꝛ virtutes dicũtur cardinales.qꝛ ꝑ eas
verntur coꝛ humanũ. vt claudat᷑ vicijs ⁊ aperi
atur virtutibus.q̃ ꝑmaxime virtutes debent in
cardinalibus relucere in herẽtes firmiteroſtio
qui eſtxpᷣs d. Yo.x.ego ſum oſtium ac etiaʒpa
pa quieſt vicaãriusxpi. vt per conſilia ⁊ ſancta
opꝑa eoꝛum apiatur fidelibus regnumceloruzʒ
Dũi g pape ſunt cardines terre.qꝛ.ſ.cardina
les habet aſſiſtentes ſibi. Ooraliter terra eſt

8 ui

Titlus

eccleſia ſancta ⁊ ꝓpter ſii firmitatẽ. ecces.i.

terra in eteꝛnum ſtat. Er ꝓpter bonoꝝꝑ opum
multiplicẽ ſertilitatẽ. Beñn.i.Geꝛminet terra
herbam virentem. ⁊c. Et ꝓpter ſui humilita
tem celum ſuꝛſum ⁊ terra doꝛſum ab omnib⸗
conculcata ⁊ ſubdita in flurui celoꝝ. Cardines
huius rerre ſunt cardinales q ſicut in cardine
vertitur totum oſtiimm. ita in cardinalibo xer/
tuntur negocia c onſilia eccleſie vel mundi
aſſimt em̃ pape vt familiares ⁊ conſiliarij.oñ
dunt em̃ pape cardinales diuerſas vias ſuper
negocijs.ꝓpoſitis ſuper quibus ↄſiliũ vult ac/
cipere.⁊ poſtea ad ipᷣm papã ſpectat eligere et
determinare. quod magis eccłie videtur expe
diꝛe. Dicuntur aũt eſſe dñi tripłr. Pꝛimo qͥa
ſunt wmini dei peculiares ꝑ pfecium bonita
tem. Scðᷣo qꝛ ſunt dñi pape ſꝛatres ⁊ familia
res ꝑ eximiaʒ dignitatem.Ceꝛcio qꝛ ſunt dñi
mundi gubernatoꝛes ꝑ conſultabilitatem et
ſic cardines.i.cardinales ecche.ſunt vmini.⁊
pwſuit dñs ſuper eas oꝛbem.ſ.ad gubernanqũ

per eoꝛum conſilium
oꝛun.

ℳw Gℳ
.
Quantm ad primũ Ki.
cardinales ſunt.i.debent eſſe dñi dei amici ſin
gulares per vite pfectionem vt ſicut pꝛecellũt
alios indignitate ita excellant in ſanctitate
Et quas viriutes ⁊ ſanctitates debent habere
Pnit ber. ad eugeniũ terciũ dicens. Deĩiamꝰ
ad collaterales tuos ⁊ coadiutoꝛes.hi ſeduli ti
bi hi intimi ſunt.quãolꝛem ſi boni ſunt.iibi xo
tiſſimum ſunt ſi mali eque plus tibi ne te dixe
ris ſanum leutem latera. H eſt ne te dixeris
bnũ inalis innitentem. De cardinalibo. Aut
ſi bonus ſis bonitas tua ſolinis quem fruciũ af ⸗
ferre põt.⁊ hi quidem quos tu non elegiſti ſed
ipſi te prãtem non habent niſi quam tu eisqut
tribueꝛis aut peꝛmiſeris.Libi imputa quicqͥd
Priens ab eo.qui ſine te poteſt faceꝛe nihil
His exceptis de cetero non in conſiderate eli
gendi quiq; ſeu colligendi ſunt in opus mini⸗/
ſterij huius. Sane huic negocio non ſe inge /
kogans n la non ete agendũ eſt ad⸗
ulantem ⁊ adplacitũ cuiuſcũq; loquentẽ vnũ
de rogantibo. puta etiã ſi nibil rogauerit. Pa/
ripondere exiſtimaueris eius humilitatem qͥ
timet et eius qui ſpeꝛat. Ataq; non vo len
tes nec currentes aſſimito ſedcunctãtes ⁊ re
mentes etiã collige illos.⁊ ↄpelle intꝛare. AIn
talibo vt opinoꝛ.requieſcet ſpũs tuus.qui nõ
ſunt attrite fꝛontis.ſed verecundi ⁊ timorati.
preter deum tamen nimeant nihil. nilzil ſperẽt
niſi a deo qui aduentantiuz non manus atten
tant ſed neceſſitates qin ſtent viriliter ꝓ aflic
is. iudicent in equitate ꝓ manſueris terre.
Qui ſint com poſiti ad mores pꝛobati adſanc
nmomam, ꝑatiadobedientiaʒ. man ſueti ad

ſi in hoſpitio non diſſoluti. I

viceſimu opri ·

2
patientiam. ſuhiecti ad diſciplinatm. rigidi ad
cenſiram. catlvlici ad fidem. fideles ad diſpẽ
ſatõʒz ↄcoꝛdantes ad pacem. ↄfoꝛmes ad vni⸗
ratem.Qui ſunt in iuditio recti in conſilio
uidi in iubendo diſcꝛeti ĩ diſponendoindu

in agendo ſtrenui. in loquendo medeſti in ad,

uerſitate ſecuri in ꝓſperitare deuon. in zelo ſo
bꝛij miſericoꝛdia non remiſſi.in ocio non ocio

fuſi in cura rei ſamiliaris non anxij. rei aliene

non cupidi.ſue non ꝓdigi. vbiq; ⁊ omnibus

circumſpecn. Qui legatione ꝓppoſungi quo
tiens opus erit. nec iuſſi renuant.nec noniuſ

ſi afectent.Qui qð wrecunde excuſant. obſti

natius non ꝛecuſent.Qnui miſſi oſtaurumnõ
eant.ſed xpᷣm ſec uantur. Qui queſin legatõe
extiment. nec requirant datum ſed fructum,
Qiun regibus iohannẽ exhilvxant. egiptijs mo
Eſen foꝛnicantibus.phinees. h lyaz. yvsolatris
belyſeum auaris.petꝛum mentientibus. panlũ
blaſplemantibus ⁊ negociantibus ypᷣm. Qui

pvulgus non ſpeꝛnant. ſed woceant. duntes nõ

palpent.ſed terreant.pauperes non gꝛauẽt. ſ
foueant.minas pꝛincipuznon paueant ſed cõ
temnant.qui eccleſias non ſpolient ſedemẽ⸗

dent qui marſupia non exhauriant. ſed coꝛda

reficiant. ⁊ crimina coꝛigant fame pꝛouideãt

ſue nec innideant aliene. Qui oꝛandi ſtudiuuz
gerant.⁊ vſuʒ habeãt ac de re omni plus fidddduiu

oꝛationi qᷓ; ſue iuduſtri

milibus.⁊ cum innocentibus innocentes. du

ros dure redarguant malignantes coerceant

redcant retributionem ſupeꝛbis.Aun non de

ote vidue vel patꝛimonio iheſurpi ſexł( ſioos
ditare feſtinent. gꝛatis dantes quod gꝛatis ac
ceperunt.gꝛatis facientes iudicium iniurianm

patientibus vindictam in nationibus.incꝛe/⸗

patõnes in pꝓpulis. Qu adite redeunt fatiga
ti quidem. ſed non ſuffarcinati ſimul ⁊ gloãa
tes.Hon ꝙ curioſa ſeu pꝛecioſa queq; tetrax

attulerintſed quod ꝛeliquerint. pacez regnis

legemn barbaris. quietem monaſterijs. eccle⸗

acceptabilem. ſectatoꝛem bonorum opeirln.
Quautum ad ſecun .Au
dum dicit auguſtinus de anchv. i libꝛo de wote

ſtate eccleſi. ꝙ cardinales amſtũt pa. ſicaplti
ypᷣo.Apłi em ſint nuncupati xpᷣi fꝛatres.ʒ ii

ludpᷣs. Marrabo nomen tuum fatzibus meiſ.
⁊ pꝛincipes mundi.ſm illud pᷣs.Cõſtitues eoſ
pꝛincipes ſupeꝛ omnem terrã. Sec dapa nn
fecit aliãs cardinales inſigit eos iſta dupli⸗

n conuimno nõ ef,

e vel lalvri. quoꝛum in
gꝛeſſus pacificus modeſtus exitus.ſit qnzdſer
mo edificatio ſit vita iuſta pᷣſentia gꝛata mes
moꝛia in benedictione. Qui ſe humiles cñ hu·

Mhnmtütene

(ſckizpennhin
Alille, Aoontt
Weifr
(omntcanſanont
6Finanurntte
ViNpaſinteis
iſſentes alin
ſge p,gewian

1

liougkuitlobiaſe
ulſemng
Awräieledile
ennio
ioneds Pemn
Prtegözefdein
.osiö vneſtne
Nilesſureyiſel
Ni, Aecphntcut,
Nrcennschuniun
liſcngnneſinntn
ſaſoneeuken a⸗

ALlelini don
Wrsſlar⸗

*.

ffnenon go

nlrnirecdef
eaſſenipcenti

nnmcfinta
kr ͤͦ
önonpban
nrmarepin
Pnnſclu
ſnglbrnenn
Peeſektmng
teſtekſtenan
ellloscögpen⸗

m

di⸗

imnan

unin
mnr Digen
—

ZMZM

ne
nNNNE.
aeinſeint
umekN
Mari
nt aene. Qura,
ArüdrI

dfreninen

mmotſted,
rmocentanut
Lantmainen
Anmmmitliinn
ASDEIN

Cenksnintd

Cdamurdtt
—
Er

we iumm a “

nmedlnnn
CroANNG

gien
nnkalii

nmin ,

imndußelit,
mn aſe
õ

apitulum

õ

ci digultate dicenæ eis. Eſtote fꝛatres mei et

pꝛincipes mundi.J .
rit xpi. Et q;uis enam epᷣi ſuccedant loco apo
ſtoloꝛum vt dictum eſt ſupꝛa.alio tamen mo/⸗

doqᷓ́; caꝛdinales. Apłi em̃ duplici modo ſe has

buerunt ad xpᷣm. Dno modo vt ei pñtialitex

aſſiſtentes. ſicut fuit ante paſſionem 7 aſcenſi

onem. Scðo mõ vt miſſiex pᷣcepto ei ꝑ oꝛbẽ

q quod ſuit poſt aduentum ſpñſſancti. qñ diſpſi
peꝛ oꝛbem diuiſerunt ſe. accipiendo vnuſqinſ
ꝓuinciã velregnum in ſoꝛtem ſue pᷣdicatõ

nis. cardinales grepñtant ꝑſonas apoſtoloꝝ

*

vt ypᷣo aſſ ſtentes. qꝛ ipſiaſſiſtunt pape pñtialit

vt vic ario xpi. Scðᷣo modo repñtantpꝑſonas
aplon epi.qui in partẽ ſolicitudinis vocati ſüt

regentes diuerſas ciuitates vel ꝓuincias. vt
archiepi. iſtud eſt ſatis conueniens. vt ſian

in hieraꝛchia celeſti aliqui angel ſunt aſſiſtẽ
tes. alij miſſi f'equenter ad nos ita innr̃a ec⸗
cleſiaſtica hierarchia decetaliquos aſſiſterevt

cardinales. alios mitti. vt epᷣos. Et q;uis qd

dictum eſtſit de cõi lege ⁊ m cõem ſtatũ.tam̃
ſuboꝛta cauſa non tollitur. quin cardinales a

liqñ mittantur vt legati.Et epᷣi aliqui etiẽ vo
cati a papa ſunt ei aſſſtentes. ſicut etiam an/

geli aſſiſtentes. aliqñ ſ̃m aliquos mittunt᷑ vñ
ðꝛiſaye.vi.ꝙ volauit adeuʒ vnus ⁊ᷣ ſeraphĩ
qui puꝛgauit labia ſua Seraphin aũt eſt e oꝛ
dine aſſiſte ntium.Aliqui eriã dicunt miſſam
ad mariã fuiſſe de illo oꝛdine Et qꝛ etiã apliñ

ſpaſtiterunt po vt epi. ſed vt miniſtꝛantes ĩ
glijs actibus. NHamiin vluma cena velpoſt re

ſurrectõʒ.qñ dixit accipite ſpm̃ſanctuʒ epᷣauit
eos iõ non eſt indecens ꝙ non omnes cardi⸗
nales ſunt epi ſed aliqui pᷣſpiteri.aliqu. dvyaco
ni. Accipiunt aũt pileũ rubeñ a papa in ſignuʒ
ardentis charitatis quã dñt hye.ita ſint para⸗
ti ſanguinẽ ſuum fundere.⁊ moꝛi ꝓ bono ⁊ de
fenſione eccłieꝛ ꝓfectu. Onde in.c.fundamẽ

ta. dæ ele.li.vi. diamtur cardinales fres coad
iutoꝛes. conſiliarij. aſſiſtentes dñipape. Re
peeſentant aũt cardin alesſtatũ ꝑfectoruʒ nõ
pficiendoꝝ. qð poteſt tꝛali m aug.de anclv.
inli. de ptate eccleſiaſtica. q. cij. ex dictis berñ.
ac eugeniũ dicentis. DHoc tibi ꝑſuade. eos qͥ

admittendi ſimt ad uũ ↄſiliũ difficile in curia
poſſe ꝓbari. Et iõ ſi fieri voteſt viros pꝛobatoſ
eligioʒ. non ꝓbandos. Dos em̃ in monaſte/

rijs omnes recipimus ſpe melioꝛandi.Si cu⸗
ria bonos facilius conſueuit ſuſciꝑe q;ᷓ facere

NMHam plures in curia defecinſe bonosq; naloſ

pꝓfeciſie ꝓpbamus itaq; non volẽtes nec cur/

rentesaſſume. omctanteſeq; renuentes coge
et illos cõpelle intꝛare. ⁊ cum illis requieſcar.
ſpiritus tuus.⁊ conditiones eoꝝ ꝓſequit᷑ vt di

ctum eſt in..pcedenti.QAue vriq nõ ſunt ni

Ipe aũt papa perſonam ge

ſecundum

ſiſanctorinn a peꝛfectoꝛum viroꝛum. Mec eſt
contꝛa ꝙ apłiquoꝛum peꝛſonã repñtãt fuerũt
pficiendi non peꝛfecti.fuerunt em impeꝛfecti.

⁊ peꝛficiendl reſpectu perfecnonis patrie.⁊ ꝑpp-

fectionis quã habuerunt in aduentu ſpũſſan⸗

cti. Sed pfecti reſpectu tuꝛbe ⁊ alioꝛum ꝑficiẽ

doꝛum peꝛeos et perfectioꝛes etiaʒ poſt reſur⸗
tectionem qᷓ; ante.
De ſtatu cardinalium ⁊ officio eoꝛum.
Capitulũ.e j.
E ſtatu cardinaliũ
NPirum ſit peꝛfectioꝛſtatu epoꝛum

Reſrondet aug.de anclv. ꝙ iſtapa
tio poteſt intelligi tꝛipliciter.ſ.quo ad oꝛdinis

vteſtatem.quo ad loci dignitatem.quo adꝝꝑ

ſectioꝛem charitatem.Et qntum adoꝛdinem
planum eſt.ꝙ dyaconi cardinalesnedum epi
ſcopis.ſed ne quibuſcũq; pꝛeſpyteris pꝛeferũt
quia poteſtas oꝛdinis põtificialis eſt maioꝛſa
cerdotali.⁊ ſacerdotalis dyaconali.Dnde et
peꝛfectioꝛem gꝛadum obtinet. Vnde ⁊ hiero.
Qui pꝛouebitur a minoꝛi.vtiq; ad maius pꝛo
uelaiiur.diſtinctione.xciij.c.legimus.quantũ
autem ad loci dignitatem Sicut romana ſe
des eſt pꝛioꝛ ⁊ dignioꝛ omni alia.⁊ omniũ do
mina ⁊ magiſtra.di.xxij.de conſtantinorolita
naita congꝛimmm eſt vt clerici ⁊ miniſtꝛi illſe
dis.quadaʒ ſingulari dignitate pꝛeceteris ful
geant vr cardin ales romane eccleſie omnib-
alijs pꝛelatis pꝛeferantur in lvnoris dignita
te. Dnde ohb pꝛiuilegium. ⁊ excellentiam dis
nitatis ſtatutum eſt. ꝙ qui inſequitur cardina
lem lvſtilirer.vl capit vel capere facit.vel per
cuſſerit.vlira excõicationem quã incuxriſ.de
qua habes infra iu ti. de excõicatione. etiã inci
dit in aliasgꝛ auiſimas penas.ſcʒ crimĩs leſe
maieſtatis. Efncitur diffidatus. infamis dete
ſtabilis nec capax alicꝰ hereditatis vel heredita
rie ſuceſſionis.hanmitꝰ.edificia eiꝰ dant᷑ in ru
inam bona eius confiſcantur feudis ⁊ benefici

is omnibeſtpꝛinatus. Filij nepotes ei per

rectã lineã ðᷣſcẽqñtes puãt᷑ oĩ vᷣnore dignira
te mũdana łeccłiaſtica. excludũt᷑ ab oĩ actu le
gitimo.⁊ pla alia q̃ hñt᷑ ð peĩs.c.felicis.li.vi.et᷑

idẽ ꝑ oĩa de his qͥ dederĩt ad ̊ ↄſiliñ łIfauorem

vel mãdauerit łratũ habuerit ſi noĩe e eſtfac
tũ.łſocij fuerit ad h.qtũ ad terciũ.ſ.ꝑfetõreʒ
charitatẽ ðᷣt idẽ aug.ꝙ hñt ſe ſiẽ excedẽtia ex
ceſſa.qꝛ in dilectõe dei videtux tenere pfecti
oꝛẽ ſtatũ cardinales q;ᷓ epi.repñtant em̃ cardi
nales ſtaiũ epoꝝ aſſiſtẽtiũ ꝛpᷣo ⁊ ↄtẽplatõi va

— —

caãtiũ.vñ ſiẽ ſeraphĩ ardẽtes interpᷣtant᷑ qͥ ani

ſtẽtes deo. vt vicimores ſunt ĩcenſi charuaſe
dei. ita cardinales ſtatum amiſtentium repᷣſen
tantes debent eſſe ardenres in dei charitate.

Zitlus viceſimu spri.

Epi vero qui ſtatũ aploꝝ repñſant.vt miſſoꝛũ
p oꝛbem ad pᷣdicandũ.cura ani an habentesin

ℳ—

charitate ꝓrimi debent omnes alios pᷣcellere

alios ad ipᷣam inflammare.Sicut dilectio

dei eſt ꝑfectioꝛ dilectione ꝓximi.ita ſtatꝰcar,
dinalin qui oridinat᷑ ad dilectionẽ dei. pfecti/
oꝛ eſt ſtatu epᷣoꝝ oꝛdinato ad ꝓximi dilectõʒ.
Dex q;uis vnus ſtatus ſit ꝑſectioꝛ alteꝛo. vt
ſtatus religioſus eſt ꝑfectioꝛ ſtatu laycali.nõ.
inge ſequit᷑.ꝙ quicũ q eſt in ſtatu ꝑfectioꝛi. ſit
melioꝛ omni eo qui eſt in ſtatu minuspeꝛfecto
ſed qui habet maioꝛem charitatem ille peꝛfec

tioꝛ eſt ſimpliciter.ſiue ſit laycus ſiue religio⸗

ſus ſiue platus. Et ſic cardinales.ſi ſint altioꝛ
vel ꝑfectioꝛis ſtatusqᷓ; epi.poſſunt tamen eſſe

magis ⁊ minus ꝑfecti eis ſ̃m charitatẽ quã

hñt.in qua quilibet debet ſe alijs inferioꝛẽ repu

tare ex bumilitate cum ignoꝛet an halvat. et
m loc dicebat aug.ij.q.vij.q;q;. ᷣm vocabu

la q̃ vſus obtinuit epᷣatus ſit pᷣſpiterio maioꝛ
aug.tñ hiero.maioꝛ. aũt hiero. repꝛehẽdit
dyaconeſpferẽtes ſe pᷣſpiter? ⁊ epis.vt. lxxxiij
di. legimus.locum habet de dyaconibo aliarũ
eccleſiaꝝ qͥ vtiq; nõ debent ſacerdotibopᷣponi.

niſi foꝛie quando locum tenerent epᷣi vel patꝛi

arche. Sed nec d?aconi cardinales pᷣ feruntur
epis velpᷣſpiteris inq;tũ dijaconi.ſed inqntũ

cardinales ꝓpteꝛ dignitatẽ ſtatus.qui tamen

poſtronuntur preſpiteris ⁊ epis cardinalibus

etſi non alijs.

De abdicanone s..ſ.
temꝑaliũ in ſtatu cardinalatus.vtꝝ eis conue
niat Reſpondet augu.de anclv.circa hvc ſunt

conſideranda tria. Pꝛimuʒ eſtꝙ cardinales
in gꝛaduleccłie cui aſſ ſtunt habent pꝛimitateʒ
Eſt em̃ romana eccłid vꝛima ſedes oĩm ecdle
ſiaꝝ.ſm illud.innocẽ.ix.q.iij. nemo iudicabit
pꝛimã. Scðo ꝙ in ſtatu quẽ repñtant.xeqͥrũt

conſiliarij.⁊ iudices oꝛbis terre. oĩboiſtis mo
dis maioꝛ abdicatio tꝑpaliũ requirit᷑ in eis ad

eoꝛum pꝑfectõis ſtatum qᷓ; in epis ⁊ qinbuſcũ⸗
q; alijs pꝛelatis. NHam qᷓntum ad pꝛimũ. ſi pꝛi
ma radix oĩm maloꝝ eſt cupiditas In pꝛima

ſede et conſiſtentib ei.q̃ debet eſſe radir omni
um bonorũ.prima eſt extirpanda ⁊ euellenda
cupiditas.Quod em dicit leo papa.Totiꝰ fa⸗
milie domi ſtatus ⁊ ordo mutabit᷑.ſiquid reqͥ
riiin in coꝛpe non reperiatur in capite diſt. lxi.
mramur. Adem dicit diſt. xlvij. Hiruʒ cathv
lich a pcipue dñi ſacerdotem ſicut nullo erro

re implicari, ita nulla cupidirate opoꝛtet vio/ꝛ

in ſtatug ant. egrut cre. in verbo reritatis 7c
ardentem charitatẽ. repñtant em̃ ſtatũ aſſiſite
tium ⁊ ꝑpfectoꝝ. Cercio in officio quod mini/
ſtrant. requirunt iuſtinam ⁊ equitatem. Sũt
em̃ ad tale officiũ.vt ſint pape.coadiutoꝛes et

Lardinales J
omnes q;uis papa poſſit eligere de vna pfia
tñ decet qꝛ H̊ ꝑtinere videret᷑ ad acceptõʒ ꝑſo
nar. c' vclaratõe ðᷣt aug. de ãchv. vbiſup.
papa pt ſibi aſſumere cardinales in ſuũ adiuto

lari. Nam exipᷣa ſequumtur poſtmocdi ⁊ ſÜno
nie. in iuſtitie ⁊ alig mala. Sicut em̃ ait cꝛiſ.

omne bonũ egꝛedit᷑ aromana ſede.ſicut om

ne malum ab illa ꝓgꝛeditur efficienter 1 er,
rer Sr ee lenter exé,
plariter. Scvo ſiardens charitasrequint,
Sneinalinnorseſtanuaqu repꝛeſentant. qa
raphin qui dicuntur aꝛdentes a cupiditate o;
no dñt eſſe alieni. cum ſint contꝛaria ei ⁊ con

nt aſſiſtentes pꝛimi inter quos ponunt ſe

traria ſimiil ineſſe non pñt ᷣm phi. Dnge anj
gu. de peni. di. ij. Quia radix oĩm malox eſt eu

piditas.⁊ radix oĩm bonor eſt charitas, niſifu

eritvna radicitus euulſa.non põt alteraplta

ri.Quantũ ad terciũ Si iuſtitie equitatem te
nẽtur ſeruare cardinales rõe officij.ad qð fũt
vocati.qꝛ vt coadiutores pape ⁊ iudices orbis
oroꝛtet eos cupiditatẽ deteſtaꝛi.p quã cito iuny-
ſtitiaſubuertitur. m illud iſidoꝝ. Cito violas
auꝛo iuſtitia. xi.q.iij.pauper. Sic igit᷑ pʒ abdi-
cationẽ tꝑaliũ eſſe neceſſariã cardinalibo.⁊ B
quidẽ veneſt qntũ ad abdicatõʒ mentalẽvt. ſ.
non inoꝛdinate afficiantur ad tpalia cum qin
oꝛdinatõe mmig non ſtat pꝑeꝛfectio ſz bene cux
ipᷣa abdicatione mentali. ſine abdicatõe ente
rioꝛi ꝑaliũ.immo ⁊ cñ poſſeſſione multarum
Diuitiaꝝ põt hr̃i ꝑfectio.vtpʒ in abꝛahã ditiſſi
mo ⁊ pfectiſſimo.a gꝛe.papa.⁊ lodouico rege
francoꝝ. Et quãuis ipſi cardinales pꝛeferan

epᷣis in vvnoris reuerẽtia.⁊ peꝛ ↄñsdeceat eos

tenere aliquẽ ſtatm̃ apparentẽ famuloꝝ. equo
ru ⁊ miniſtroꝝ.ne dignitas vileſcat.iñ oʒiſta

moderari ad congꝛuitatẽ non ſuꝑfluitateʒ.Et

cumm apls dixit.ij.corx. vi. Exhibeam noſmet⸗/
ipſos vt deinniniſtros. non ſubdit in palatijs e

dificãdis. in ↄſanguineis ditãdis in palefꝛedʒ
ipinguandis. in famulis multiplicandis.ᷣ in tẽ
wꝛahibo cumulandis. ſed in tꝛibulationiboin

neceſſtatibus.in anguſtijs.in ſcia.in charira

. U.

riũ ⁊ ↄſiliũ vñ vult qs vult.⁊ qles vult. vñ ſibi
ĩputaf ad meritũ łde meritũ.ſi ſunt boniłma⸗

li. iuuenes łſenes vocti łindocti. nã ſiſunt bo

ni ⁊ ſapientes accreſcit meriiũ eiꝰ ⁊ pſect ec⸗

cleſie qꝛ mititudo ſapienũ ſanit as ẽ oꝛb terrz
rij.inqt ſa lomõ.Si vᷣo mali ſr ⁊ inſcij in hisq

dei ſunt. erꝰ demeritũ creſcit ⁊ detꝛimentũ fide

libo qꝛ modicũ ſꝛuciũ põt affeꝛre ſoliꝰpapᷣ inſti

cia qñ ſnĩa pᷣualʒ młioxꝝ alit affecctor. wrũtñ
vr. ↄαaοaſignat rões i li. ðↄpſideratõe ad
euge. ꝙ ñ ð vng pria ſʒ ð to.oꝛ.car.ſũt eligedi

chtarette
n e⸗
teiterere⸗
niſl,
ere Hiniier
bentrqul
Prmmsppenit
ſni tnihn
Pacaerſen

6rtonemtan⸗
crelonr ron

Lrfannünlrr
erlnusgfemo
ciurſomnlin

cordeuki. 1p.

Cnnenreitaln
0 eectontac

Puospneserte

tirpitarerai
ſriggenkap⸗
blieprtaaton
Cnſöieäcant
fncrwenſck
W
ctiacegsdori
ſonganevscorh
coofonenat
ſtlhni
tolis rſenunon
Quahcbercat
Cronoerenr!
lneosogtali⸗
plorpßianonn
ſicſidintn
plleefimonnu
Lnpleenunan
Pon aſbmebanan⸗
ffanmmiment
entstberro⸗
Ungligckus ſ
lnnefttann
Andneonſt
RN
üilhüim
eilckenan.

Uonnn

„

—N

—

menugi
Gnonrin
enenmni fei⸗
odpeieen
nbernrit

mnanicn

M amnirn
ne dicnnmrtligt
GNRNi
dcorntiinn
Iſtroe. nin
ninesinin
GnChsNE
nafEKN
1.

les 4
e er rinn
nertaiinil
röentltien

4

iinnm iien

. 4 e
rſteM/
Pbnai bnliee

Gtamußtii,

“

SS

ian

Vtrum mortuo

Capitulum

Pꝛimo ꝓpteꝛ iuſtitiam ſeꝛuãdo. Arilibet
em̃ melius cognoſcit ↄditões vĩm ſue patꝛie
qᷓ; alius. Etqꝛ vnuſquiſaq; bene iudicat de his q
nouit ⁊ lvꝛum bonus eſt iudex.i.ethicoꝝ.ideo
dicit ipe bernardus.an nonſunt eligench ðto
tooꝛbe oꝛbem iudicaturi. Nec vlla patꝛia er⸗/
cluditur erqua cardinalatũ aliquis non poſſit
vocari.Sed quia de alamania conſuenum eſt
vt eligatuꝛ unꝑatoꝛ. qui eſt miniſter eccleſie.
ne ſecꝛeta eccleſie ſuis miniſtris pandant᷑.ne
quos opvetet eẽ ſubiectos haleat ecchia ex ſua
patria vel genere dños et iudices deferentes.
ideo nõ ↄſueuit eccłia de alamania cardin ales

vocare. Similiter nec aliqᷓ patꝛia ſic excludit᷑

in loc. vt de qualibet alia non pomt eligi q;uis
de terris peculiarib ecche magis ſit conſuetuʒ

aſſumi tanqꝙ; libeꝛioꝛes ad conſilia ferenda et
iudicia exequenda. Scdᷣo ꝓpter cardinaleʒ
afſfiectionem remouendã.ſi de vna patria om⸗
ners eligantur.non opinatur.nec cꝛedit᷑.ꝙ ali

teꝛ fiar. niſi vel pꝛecum interuentõe vłcarnis
et ſanguis affectione. Er quo vt dicit idẽ ber.

ſequitur ſcandalũ non ſolũ puſilloꝝ.ſed etiam
maioꝝ de eccha. ⁊ pcipue cum aſſimunt ad ̊

conſanguinei ⁊ aliquando iuuenes 1 minap
ti. Mec eſt contꝛa ꝙ rpᷣs ſolũ de iudea elegit a⸗

poſtolos plures ex conſanguineis ſuis.quoꝛuʒ

ſtatũ repñtant cardinales vt dictũ eſt. Nã hoc

fuit factũ.qꝛ eccha pꝛĩo in iudea fundata fint.
⁊ de aliapatria aſſumi non poteꝛant fide rpᷣiñ

cum ibi pꝛedicata recepta.Cum enam quia
xps m carnem ſolũ er iudeis natus eſta ideo
eius apłi ꝑ quos gentib erat nunciandꝰ ſoluʒ

ex iudeis vocaꝛi congꝛuit. O aũt aſſinnpſit cõ
ſanguineos conſiderãduʒ eſt ad quod vocauit

* 7

eos non em̃ ait iſe veni vos vocare ad requiẽ
ſed ad laboꝛc.ſ.

agelloxꝝ.paupeꝛtatis.neceſſi⸗

tgtis. perſecutionum. ⁊ varioꝛum toꝛmentoꝝ

Quando er cardinalam aliquisiſta conſere
tur non oꝛixetur ſuſpitio in eligente conſang⸗
uineos ad talia Cercio ꝓpter vnitatem in

populo ypᷣiano nutꝛiendam. Contemptus eſt

em̃ cauſa diuiſionis ⁊ ſciſinatis in eccleſia.pꝛĩ
cipale em̃ motiuũ ſciſmatis gꝛecoꝛum fuitcõ.

temptus eoꝛum.qui ad eccleſiaſticos lonoꝛeſ

non aſſimebantur ⁊ ꝓpter hoc etiam mala di
mittuntur impunita. ⁊ leretici et ſaſmnatici xe
uertentes ab erroꝛe ſuo dimittuntur ĩ officijs

et dignitatibus ſuis ad tollendum ſeiſmata ?

vnionem efficatius cauſandam.vt ſcꝛibit au
gu. l. di. c. vt conſtitueretur.⁊. xxiij.q.iiij.c.di⸗/
ſplicet. Sicergo congꝛuit de diuerſis partibus
cardinales aminni. ad tollendam diuiſionem
et conſeruandam vnionem
9⁹
Heiii

ſecundum

papa poteſtas eius remaneat in collegio car
dinalium. Reſponder aug.in. d. li. q. ii. Duo/
bus modis poteſtas pape remanet in collegio

cardinalium ipᷣo defuncto. Pꝛimo q;tuʒ adra

dicem. Compatur em̃ collegiun az ſi
m. Kompatu guum ad papaʒ ſiẽ
radix ad aꝛboꝛẽ vel ramuʒ. Sicut aũt poteſtas

arboꝛis vel rami qua floꝛet ⁊ fꝛuctuʒ pꝛoducit.

remanet in radice.ipᷣa aꝛbore vł ramo deſtꝛue
to. ſic poteſtas papalis remanet in eccleſia vł
eollegio ipſo papa moꝛtuo.in collegio quideʒ.

tanqᷓ; in radice pꝛopinqua. ⁊ in eccleſia pꝛela

toꝛum ⁊ aliorum fidelium ranqᷓ in radice re⸗
mota. Secundo talis poteſtas remanet inec

cleſia et in collegio q;tum ad illud quodeſt in

papatu materiale.ꝛ papa moꝛtuo poteſtc
legium per electioneʒ perſonã Wien mnerew
papatum. vt ſit talis vel talis. Onde ſient ra⸗
dix pꝛoducit arborẽ mediante qᷓ floꝛet ⁊ fructiũ
pꝛoducit. Sic collegium faci papam habentẽ
Uirn Aitnonem ⁊ miniſtꝛationem eius in eccle
la. Onde ſi nomine papaſus intelligimus ꝑ⸗
ſone electõza ðtermi. qð eſtqͥd mateꝛiale in
papatu vt dictuʒ eſt. Sic talis poteſtas rema
netin collegio moꝛtuo papa. Si veꝛo nomĩe
poteſtatis papalis intelligimus eius auctoꝛi⸗

tatem ⁊ iuriſditionem quod eſt quid formale

ſic talis poteſtas nunqᷓ; moꝛitur.qꝛ ſemper re⸗
msanet in xpᷣo.qui ꝛe ſuꝛgens a moꝛiuis iaʒ nõ
morimir. Hnde ſupeꝛ illo veꝛbo. data eſt mihi
omnis poteſtas in celo et in terra.et ecce ego
vobiſcum onnibus diebus vſq; adconſiinæ
tonem ſeculi.mathei.c.fi. Dicit aug. apki q̃
bus rpᷣus loquebatur non permanſuri eꝛãt vr
qʒ; ad conſumationeʒ ſeculi.ſed in verſona oĩzʒ
ſequentium eosipᷣis locutus eſt tanq; vni coꝛ
pori eccleſie. Sed ſi nomine poteſtatis papa⸗
lis intelligi nus actualem adminiſtꝛanonem
quod eſt quid materiale er ſoꝛ nale in papatu
ſic actualis adminiſtratio bene moꝛitux moꝛ⸗
tuo papa.qꝛ nec remanet in collegioacuahs
ad miniſtratõ ptãtis papalis ipᷣo moꝛtuo.niſi
inq;tum per ſtarutum pᷣdeceſſoꝛis eſteis com
miſſum nec remanet iſto modo in rpo.qꝛ de
cõi lege xpᷣs poſt reſurrecnionem noneſt ere⸗
cutus talem poteſtatem niſi mechante papa.
licer em̃ ipſe ſit vſtium.petrũ tamen ⁊ ſucceſ
ceſſoꝛes ſuos conſtituit oſtiarios ſuos.qinbuſj
mediantibo apitur clauditur ianua intrãdi
ad ipſuʒ prãs g eccłie nõ morit mortuo papa
q;tũ ad iuriſditõʒ.qð eſt qſiformale in papa⸗
tu. ſed remanet in rpᷣo. NHec morit᷑ ;̃tuʒ aap
ſone electõʒ ⁊ deterimĩatõz qðẽ tãquã d ma
teriale.ſed remanet in collegio cardinahum.

Sed morit᷑ qntum ad actualẽ ad minſtratõ

nem iuriſditõis eiꝰ.qꝛ mortuo papa ecclia va
cat ⁊ priuat᷑ ad mimſtratione talis ptãtis.

==ſ D “
3 èêð

Zitulus viceſimuspri.

Hec obſtat ſi dicgf rpᷣi ſaceꝛdotiuʒ durare in

eternum ſiẽ xpᷣs.ꝗ̊ moꝛiuo papa remanerptãſ
eius.qꝛ lvc eſt veꝝ q; tũ adid quod eſt foꝛmale
in ſacerdotio.ſicut em̃ omnes ſacerdotes non

ſunt niſi vnus ſaceꝛdos.putaxꝑs q;tum adpo

teſtatem conficiendi. quia omnes conficiñt ĩ
peꝛſona xp̃i.ſic omnes pape non ſunt niſi vnꝰ

papa.puta xpᷣCs.qꝛ omnes pape recipiunt iuꝛiſ

ditionem ⁊ poteſtatem ad miniſtꝛandi imme

diate a deo. moꝛitur tamẽactualis ad miniſtra
tio dicte poteſtatis moꝛtuo iſto vłillo papa

Cardinalium ·. ülli.

collegiũ nihil poteſt moꝛtuo papa.niſi qð ẽ eiſ

peꝛ ſtatutũ eius vel pᷣdeceſſoꝛis ↄceſſinn vel ꝓ

miſſim. Pꝛo cꝰ declaratõe dicit aug. de anclvy

vbi ſupꝛa. ꝙ aliqñ in dubiuʒ venit vel venire
otuit.an collegiũ cardinaliũ poſſit moꝛtuopa
pa diſpenſare in conſtiiutionibo eius. Hel ad
dere vel minuere veloꝛdinare aliq q̃ ſpectarẽt
ad iuriſditõʒ eius. Quod tamen rõnabilit᷑ in
dubiun venire nõ debeat. qꝛ conſtitutioſupio
ꝛis ꝑ inferioꝛes tolli non põt papa aũt ſuꝑioꝛ
eſt collegio caxdi aliũ.ſicut xpᷣs apłis.ẽ maior
Pꝛeterea qñ ſtatiutũ ſuꝑioꝛis ligat infeꝛioꝛeʒ
infeꝛ ioꝛ mãdatũ ſupioris tollere non poteſt.
qꝛ ſicut ſjm aug.nulla res generat ſeipam. vt
ſetia nulla veſtruit. ſoluit vel ligat ſeip am.p̃
terea in mandatis ⁊ ſtarutis ſupioꝝ.q̃cqͥd nõ
eſt inferioꝛi ꝑ miſſum videma ei eſſe ꝓhibitũ
Et ſic illud qð peꝛ iura condita a papa ⁊ ſtatu⸗
ta facta ꝑ ipᷣm non eſt collegio cardinaliñ con
ceſſuʒ łꝑmiſſi.itelligipap reſeruatũ. Nũc
aũt pᷣdictũ dubiũ eſt erpꝛeſſe eterminatum.
de elec.ca.ne romani in cle.vbi vacante ſede
mihil collegio cardinalium exeꝛcendũ ꝑmitti
tuꝛ⁊ niſiloco camerarij ecchie. vel alicuius peni
tentiarij ſi contingeret eos ſe.va. debitũ natu
re exoluere aliuʒ vel aliũ ſubrogare. Puto eti
am ꝙ ſi piculum ĩmineret terr vlrebyecche
wſſit collegiũ ſalubꝛe remediũ adhibere.nec
ex h põt dici ꝙ eccłia mortuo papa peꝛdat ſu
am iuriſditiõʒ.qꝛ remanet in xpo.ſ̊ bñ perdit
ad tempus dicte iuriſditõis ad miniſtratõʒ ac
tualẽ.Et ſi dicat ꝙ papa ñ põt ſibi ſucceſſoreʒ
eligere.vtʒ.viij.q.i.in pꝛincipio.ſʒ collegium
põt papã eligere. & põt collegiũ aſqͥd qd non
põt papa viuens.eiñ.ꝙ lvc ipᷣm ꝙ collegiuz B
roſſit.ſ.papã eligere.⁊ ꝑ talẽ modũ ñ põt ſua
auctoꝛitate.ſ.collegij.ſed aucroꝛitate pap qui
ſic ſtannit. èM

* G V .
ſummi ponnſicꝭ. Cardinalesad inuice facere
aetatii 1 primariã. als primaturã. collocuti
one anteqꝙ; ꝓcedant ad electõʒ papꝑe ↄgruum

eſt. ⁊ poſt vlenienteʒ tꝛactatũ celerius pꝛoce
cdere ad ipam electoʒ. tuti? eſt q; retardare ce
teris paribus. Pꝛimü ſic declarat ſm ang.
de ancſv. electõz pape deleꝛe tractaiũ aſilius
ßeecere rõ ſuadet. ⁊ iura pnunciant. Pã cöſi
lium m philo. iij. ethicop. eſt fienduz de his q̃
lhabent tres conditiones potiſſime. PBrio que
ſunt circa ardua ⁊ magi ponder? nã qͥ ſunt le
uia ⁊ q̃ſi nullius pᷣcij nõ oʒ ponere ſub coͤſilio
ſed gꝛauiaqᷓ pñt in magnũ ꝓfectũ vj defectuʒ
redundare Scvoq̃ h̃t varietatẽ,
vnifoꝛmia non cadunt ſub conſilio.nemmo em̃
pſiliat ð monib aſtroꝝ. qꝛ ſemp vnifoꝛ miter

mouent᷑. Sedoſiliũ eſt de acuib⸗ hügnisqᷣ ſunt

multiplicitervariabiles Tercõ q hr ufe ac

tõis ptãtem.qꝛ q̃ nõſuntin ptãte nta. agere !
nõ agere nõ cadunt ſub ↄſilio.vñ vᷣt phi. ꝙ n

lus lacedemoniopꝝↄſiliat. qliter ſchyte opiie

oↄuerſent᷑ nec nos lanni ↄſiliamur q̃literviuãt

barbari.qꝛ eoꝝ negocia ñ pñt eẽ in nrᷣa ptäte.

Dũ igit᷑ pape electõ hẽat maximã arduitateʒ

qꝛ eſt opꝰ maxĩe ĩportantie hẽat etiã ⁊ varieta

tẽ menti ⁊ affectiouũ.⁊ opimonũ carcinaliũ
T actõis liberã ptãtẽ.qꝛ lileri ſunt ad eligẽduʒ

ctatũ ipoꝝ cardinaliũ.G etiã iura inſinuant.nã
Di.xxiij.ĩ noĩe.ðꝛ ꝙ papa deſuncto. cardinales
ſimul diligentiſſima dilecrõe tꝛactantes mor
elec. c. in geñ. ðꝛ ꝙ electõ nõ reputatinqᷓ tta
ctat nõ pᷣcedit.a collatõ nõ fuerit facra de per

——

ſona ad ꝑſonã.nũeꝛi ad numeꝝ. ʒeli ad ʒeluʒ

.

pᷣterea ſi in alienatõe ren immobiliũ ecclere

qrit tractatꝰ ⁊ 9ſiliũ als nõ vʒ. xij. q. ij. Aliena
tõesqntomagʒ in capitꝭ ecche inſtitõe. Inh

modi aũt tractib diligẽter dñt attẽdeꝛe et ob

fuare qð mãdat᷑ſtricniſſime. de ele. c. vbi picu

In.li.vi.vicʒ.obteſtamur. vt pẽſantes attetius

qᷣd eis iminet. c agit᷑ de creatiõe vicarij iheſu
xpi ſucceſſoꝛis pe. rctõr) vniuerſal ecclie. gre

gy dñici directorꝭ oĩ priuate affctõis iordinatõ
ne ðpoſita. ⁊ cꝰlibʒ ꝑ actõis.ↄuẽtõ. obligatõ.
neceſſitate necnõ ↄditi ⁊ ĩtẽdimẽtiotẽplatõe
ceſſantibo.nõ ĩ ſe reciprocẽt ↄſideratõis ĩtuitũ
vłĩ ſuos.ñ q̃ ſua ſrq̃rãt ñ ↄmõis puat) itẽdãt.

—

ſz nullo artate ipᷣoꝝ in eligẽdo iuciciũ. niſi deo

puris.⁊ mentibo liberꝭ. nuda electõis ↄſcia.vti

krate publicaʒ libere ꝓſeq̃nt᷑ ⁊ paulop oẽs cir

ca B pactões.ↄuẽtões.obligatões. ↄdita ⁊ itẽ
dimẽta. eẽ iuramẽto firmata.ãnullãt᷑.⁊ abſol

2

uit qlibet ab obligatõe eoꝝ liberaf. Quãtuz
ad ſcõm ð mora. vłceleritateelecrõis ðt igeʒ
aug. vbi ſiᷣ ꝙ mora tpisñ fac aliquẽ actũ eẽ

vPtuoſuʒ vk vicioſuʒ de ſe. ſ. Zↄſenſ*.vłoꝛdina
15. volutat ĩ bonũ Imalũ finẽ qꝛ actmoralex
ſine ſortt᷑ ſpeciem bonitatis.vel malitie.

0

qꝛq ſunt

ſ

liuten
unr un
Nupehict

(mie

Ariiun
Wiate
upnnunnn

Npenent tn

Gnuinbacin

HAonn ppeete
Nunſnt
Nuceleruert
heean Pnn
edeſe puidenn.
feyigunetadfv
Plipialon hn
ihiennbipelge
inſlin
nminſeno⸗
(iignunch
Eßereſeſwont.

UVgteln

uniteſenzrele
rnonedtaug:
ibnenndone

ioniptpaneril
d Dolienäce
Gochnanhnntuenns
hoſtsena
itcked
tppdin⸗
Huseinſfnw⸗
Ponrtäinnneg
wnl ea ana
Ciinalesnoſer
Aerpidit
Urleleaopan
r Erdeſegi⸗
nne,ſlident
ſlisconnene
unefitennan
igseneltsſar⸗
ſefeltei niici

l

rdr inin
–
enöinumir

e min
Man enimm
Neeecösee
1öiin
nieiNee
idihcerrtinin
niſnadſine en
Neſmn. ee
i ginina
mö Mri;

mös tiß

ſercit n
1firiinina
do: Neiinul
limn Ein ui
SS
nininiuilli
atietnetlni
1lrmmnirtklſisn
nugeiti i
iareMN Ne
iimumignii

gvanna eliin

Capitulum

.
Si igitur eligentes ꝓtꝛahunt moꝛam in ele⸗
crione.hac intentione vt de peꝛſona mag ido
nea pꝛouideatuꝛ vel vt diſcoꝛdiaapparens in

ter eos.ad vnitatem reducatur vel vt diuinũ

gauyxilium ſuper voc peꝛ multiplicatõʒ oꝛatõnũ
fideliũ recipiatuꝛ.talis diuturnitas tempoꝛis

ꝓpteꝛ bonũ finem erit virtuoſa.Si vero pꝛop/

tꝛalount moꝛam in electõe.vt vnus peꝛ alium

xccipiatur.vel vt mors alicuius expectef.łvt

artitudinẽ loci citius finem ſuum conſeq̃nt᷑
talis moꝛa ꝓpter conſenſum in malũ finẽẽ vi
cioſa.Cutius tamen eſt pᷣcedenti conueniẽti.
tꝛactatu celeriter talẽ electõʒ facere q; longo
temꝑe eam ꝓtꝛaheꝛe.qꝛ peꝛ loc citius ꝑiculo

eccleſie ꝓuidetin. P ſumptõ huũane coͤfiden

tie vitatur et ad hoc facit quod dicit᷑ e ele.ca.
Vbi piculum.li.vi.Et loquit᷑ de cardinalibuſ

habentibus eligere omni conatu.⁊ ſollicitudi

ne ꝓut poſſibilitas patituꝛ id actuꝛi tmmſmo

vt eoꝝminiſterio acceleretur vtiliterꝑ neceſ

ſaria totius mundi protiſio idoneo celerit᷑ ei⸗
dem eccleſie ſponſo dato. H
6
g. Vi

Ad cardinalefß

oꝛdinarie ſpectat electio pape. Pro cuius oe⸗

claratione dicit aug.de anclv vbi ſupᷣ. ꝙ vʒ an

tiqua iuꝛa erat conceſſum ro nanis ius eligen

di papã vt patet ex illo.c.Ego lodouicus.diſ.

lxiij. Miodã etiã cꝑẽ ſuit conceſſiin qbuſdaʒ

imꝑatoꝛibus tale ius eligendi.vel ſalti reqii⸗

*

ſiõ aſſenſus eius. Et lvc qꝛ multũ fueꝛunt

uoti ecche. ⁊ iuuabãt cõtꝛa łeꝛeticus ⁊ ſciſna

ticos.vt pʒ di.xxiij. An noie.⁊ diſt.lxiij.adꝛia⸗

nus. a.c. in ſynodo. Sed poſtmodũ.qꝛ abute⸗

bant tali pꝛiinlegio.fuit eis ablatu.vt oi.ea.5
verũ.et.ca.cumadꝛianus. Nunc aũt adſoloʒ
cardinales noſcit᷑ pertinere.vtʒ ex.c. Licet.de
elec vbi dicit. ꝙ due ptes cardinaliũ requirũ
tur ad electõʒ pape.vt.iſ.aſſentiat ad loc. ꝙ ſit
papa.Et ð electõe.vbi ꝑiculũ.li.vi.ðꝛ.qꝙ car
dinales ſolũ debent includi ꝓ electõe pape. et
loc ſatis conuenienterx factũ eſt. tum pꝛopter
eoꝛum aſſiſtentiam. cũ em̃ aſſiſtant pane.pñt
magis ⁊ meliusſcire moꝛes ſuoꝝ coaſſiſtenti
uʒ et neceſſitates ecclle et qͥd expediat ad regi
inen ecchie q; alij cõiter.Cu ꝓpteꝛↄuenienti
am. Nã ᷣm philo. in paucioꝛibus eſt via cer⸗
toꝛ et ſecuꝛior. OQuanto em̃ ꝑiculo per pautio
ra re nedia põt ſubuenirxi.tantocitius et ſecu⸗
rius ſubuemit.qꝛ igit᷑ñ vacatioſedis aplice ẽ ni
mis ꝑiculoſa eccłie.vt citius et ſecurius poſſit
tali ꝑiculo remediũ adlaberi congꝛue ad pau
cas ꝑſonas.puta tm̃ ad cardinales eſt deuolu
ta electõ. Sicut em̃ papa q;uis ſii vmuerſaliſ
paſtoꝛ eccłe. eſt tamen pꝛentulatusepiſcopꝰ
vꝛbis et ſingulaꝛis ſic et carqinales q;uis di⸗

ſecundum

cantur iudi/es. et pꝛincipes vꝛbis. pᷣtitulantur
tamen titulis ecchiar rome.xet indiſtrictu eius
Deficiente aũt collegio caꝛdinaliuz. ita q;
nullus remaneret dicũt aliqui ꝙ tunc electio

—w

pa æ vꝛtineret ad romanũ clerũ.quiailliſunt

ſucce ſoꝛes caꝛdinaliun. Eũ em̃ papa ſingulari
ter ſit eᷣsromanus.⁊ ecchaparochialis ſina
ſit ecchia ſcilicet iopan. laterañ. ideo ad cano⸗
nicos illius ecctie. et clericos ꝑtineret electio
pape. Sed dicit idem aug. ꝙ eocaſi mag tu
tum eſſet ꝙ congꝛegaret᷑ ꝓpter loc concilium

ad tale m electionem faciendam. et vc.Cam̃

ad vitandũ ſciſma. Nam ſiin eo caſuelecrio
erxet ꝑ ro manuʒ cleꝝ.poſſet eſſe lvc materia
ſciſinatis. Mazʒ foꝛte taliter electus non reci

peretur ab vniuerſali ecchia in popam. calum
niando. vel dubitando de poteſtate talis elec

tionis. Lum ꝓpter oubium interpꝛetandum
quia em dubiu neſt ad quos munc ſpectarete

lectio pape. cum dubia interpꝛetari que emer
gunt in eccleſia ad generale conciliuʒ ſvecter
pꝛecipue vacãte ſede apoſtoliea. ideo mag iu

tum eſſer. ꝙ adconcilium generalereferatur.
Quamuis em̃ romani clerici dicantur ſuceſ
ſoꝛes cardinalium in nominatione.non tam̃
in iuriſditione.quia non halent dignitateʒ er
iuriſcitionem caꝛdinaliuʒ. Et ideo niſi fieret
ſæciale ſtatutuʒ ꝑ papã. ꝙ deficiente collegio
cardinalium.poteſtas eligendi remaneret in
romanis clericis.vel in canonicis fancti.io.
lateranẽp.ↄueniret eis eligere ſinnmũ pontiſi
cẽ magis q; alijʒ.qꝛ ſicut papa eſtronanꝰepᷣs
ſingulariter.ſic ſingulares ꝑſone.⁊ ſingularez
clerici.puta cardin ales ſunt veputati adtaleʒ
electionẽ faciendã.quibus deſicientibo nullis
alijs clericis vel cononicis ſingularibus pote

ſtas in tali electiõe conueniret.niſi ſupeꝛ öno

uutn ſtatutũ concederet᷑.nec obſtat. ꝙ ↄcilinʒ
generale ↄgꝛegari non poteſt miſi auctoꝛitate
pave.vt hr̃ di.xvij.ꝑ totũ.qꝛ H̊ eſt veꝝipo viuẽ
te.ſecꝰ ipo moꝛtuo ⁊ collegio cardinaliũ deſiei
ente. Maʒ in tali caſu imꝑatoꝛ et alij reges ⁊
pꝛincipes xpᷣianoꝝ poſſent ⁊ debeꝛent ↄcilium
epᷣoꝑↄgꝛegare ad hmõi electõʒſaciendam

Sed queritu· Fii.
vtꝝ collegiũ cardinaliũ poſſit eligere papã ali
um. qᷓ; de ipo collegio.rñ.aug.ð anclv.vbi ſuß
planũẽ.ꝙ non pᷣcludit᷑ via caꝛdinalibo exaliq̊
ſtatuto.qͥn poſſint eligere in papaʒ vñcũq; vo
lũt.&t ſic ſi npłr loqndo q̊ tʒ eis ⁊ pñr. Sʒ ſup

voſita eq̃li ſumicientia in aliq̊ qͥ ſit de collegioꝛ

in alio exxaneo magis expe iit de collegio eli
gere.⁊ loc pluribus rationibus. Primo qͥdeʒ

qꝛ ſic electus de ipis cardinalibus hʒ plemorẽ?

cognitionẽ.quorũ conſilioagere dʒ qᷣcqͥd agit.

)

Non em eſt parũ ſummo pontifici cognoſce/
re illos de quorum conſilio regit totum mũduʒ

cuius ʒeli. cuius conditionis ſint ⁊ qua aſtectò
ne in negocijs eccłie loquuntur qꝛ aliqn ſub

pelle ouina latet vulpina. Onde ipᷣe papa ſp?
cialiter non debet omni ſpiritui cꝛedere. ſ iux⸗
ta apłicũ wocumentum pꝓbare debet ſpus ſi er
eo ſint. Scðo pꝛ exiſtens de collegio.de oꝛdi⸗

natõe eccleſie habet plenam infoꝛmationem

æ oꝛdinationibo ⁊ conſuetudinibus eccleſie.
VHnde non de facili nouas conſuetudines vł
oꝛdinationes inducit que poſſint eſſe cauſa ad
mirationisvel ꝑturbatõis audientiũ. vel vi
dentium.Extꝛaneus autem in hmõ eſt vt no
uitius. Onde ⁊ qñe; nimis excedit quandoq;

nimis reſtringit. ⁊ in nouis conſtituendis ſp

eſtin piculum niſi appareat eindens vtilitas.

Tercio qꝛ de fidelibus ⁊ ſubditiseccleſie habʒ

plenioꝛeʒ recoꝛdatõʒ.quia em̃ ſurrexit rex no
uus in egipto qui ignorabat.ioſeph.ideo rex il

le pharao cepit peꝛſequi filios iſꝛ akl. Cimen

dum eſt eꝛgo.vt ſi non ſumatur de collegio aſ⸗
ſumẽdus in papã. ⁊ plene poſſit recoꝛdari qͥ fu
erint fideles eccleſie et qui rebelles.ne exaltʒ
depꝛimendos ⁊ deprimat exalcandos. Quar
ta eſt. qꝛ ſtatus cardinalatus haber ꝓpinquaʒ
diſpoſitionem ad papatũ.Aſſumpti em̃ ſubito

de paꝛuo ſtatu ad magnũ.ſᷣm philoſophuʒ ne⸗

ſciunt ferre foꝛtunã. neſciunt vti tanto comi⸗
nio.Caꝛdinalatus aũt rõe ſtatus.⁊ rõe pᷣſen⸗
tisalis aſſiſtentie ad papã non habet ad miratõ
nem de papatu.⁊ ideo amſinnptus de eollegio.
poteſt pᷣſumi meliusvti paparu. Hec obſtat ſi
dicat᷑ nimia familiaritas ꝙ parit contemptũ

⁊ ſic exrtꝛaneus minus familiaris habeꝛetur in

maiori reuerentia. quia illud eſt verum inter
ſtultos.quia.ſ.multa familiaritas parit contẽ
ptum, non autem inter ſapientes qui ſciũt q̃
bus ⁊ quando ⁊ quare debent reuereri.vłetiã
pwteſt vici ꝙ reuerẽtia que fit extraneo vtmi
nus familiari. ꝓcedit exrnmoꝛe ⁊ eſt im̃ exteri
oꝛ ſed que fit familiari fit ex amorea eſt maioꝛ
interioꝛ.Et ad lvc facit quod habetur di.xxiij.
In noie vbi dicitur.Eligatur ſummus ponti
fex de gremio.ſ.de collegio cardinallũ.ſi reperi
tur idoneus.Lamen.vt dictum eſt. ⁊ ibi ſub⸗/
ditur et extꝛa collegiuin exñtem poſſunt elige
re. Sic abbas.sS.anaſtaſij rome ſuit electꝰin
papam ⁊ dictus Eugenius. 1 Petrus demmo
ne aſſumptus ad papatum. dictus Celeſti/
nus. et Clemens.v.aſſimnptus er archiepᷣatu

et ſic de alis. „
De ipſa autem .q viii
electione pape queritur. Otrum cardinales
tene antur eligere melioꝛem ceter is. au coc

in ſcientia iuris. Reſpondeturiſta queſtio eſt

„

tioꝛem alije. aut magis peritñ in theologia ᷓS

triplex. Et ad pꝛimam partem ſcilicet qua qri

tur de melioꝛi eſt conſiderandum Primo.
loic queritux de eo qui creditu et exiimatur eẽ

melioꝛ in iudicio rationabili eligentis nõ in

rei veritate vel ᷣm certitudinem vel iudicio
alioꝛum. NMam nedum de alio ſed nec deſe ip/
ſo poteſtſvmo ſcire per cerritudinem ſi bonus
eſt. ᷣmillud. &cces.ix. Nemo ſcit vtriiz odio
vel amoꝛe dei ſi dignus. Daria etiam ſimt iu

dicia hominum. nam quẽ exnmabit mag ap

tum ⁊ bommm. alius reputabit minusidonenʒ

Queritur ergo ſi eligens tenetur eligere quẽ

ipſe eꝛedit melioꝛem alijs. Et tunc diſtinguit

de bomtate. quia aut queritur de lonitate ſim/

pliciter.aut de bonitate ſᷣm quid. ſᷣm em̃ bvni

tatem ſimpliciter.ille dicitur melior qui ẽ ma

ioꝛis perſectionis. et dilectionis. etiam ſi ſit

idyvota. vel ineptus ad regimen. Et ſiſit non

tante perfectionis et deuotionis. bonus tamẽ
creditur.Et ᷣm Cmam iu quodlilet.vi.q.
iiij. ar. i. et. ij.ij.q.clxxxv.ar.iij.in eligendo de
bet quis eligere non illum quem creditmaio⸗
ris deuotionis ⁊ perſectionis.ſed quem cꝛedit
magis ydoneum adregimen illud. etiamſiñ
credit eſſe tante peꝛfectionis ſicut plures alioſ
extimar tamen bonum eſſe.quod pꝛo tanto di

citur quig quantumcunq; iidicaretu? aptus:
ſagax et induſtrius ad regimen eccleſiaſticuʒ.

propter naturale ingenium.prudentiã etſci

riam.ſitamen creditur ranonabiliter eſſe ma

le vite.nullo modo talem debet eligere. Lo⸗

quendo igitur de meliori ᷣm quidid eſt ad ta

lem dignitatem tunc ᷣm Augu.d ancho.vbi
ſupꝛa. auit equa facilitate poteſt eligere ſuffici
entioꝛem et meliorẽ aut non equa facilitate.
Si non equa facilitate.puta quia vnusquem

credit minus bonum et aptum adregimen

alius.habet plures voces. et ſic poteſt conſcaẽ
tiam ſuam confoꝛmare cum alijs ſcilicet exti
mando illum magis idoneuʒ. ex quo pluribus
videtur.vel quia etiam ſine ſua voce perueni
tur ad numerum. qui requiruur ꝓ electione.

Et ſic ad tollendum diſſenſionẽ vel diſplicen

tiam alioꝛum erga ſe. põt eligere eum quem
ipſe per ſe iudicat minus idoneum.Aut eq̃ fa

cilitate poteſt eligere meliorem puta.quia peꝛ

vocem ſuam auget vel peꝛuenituꝛ ad numeꝑꝝ
ſufficientem electõi et tunc deber eligere que
iudicat mehoꝛem. Ponit tamen circa hoc
diſtinctõʒz ᷣm quoſdã vicʒ. ꝙ eſt debitũ neceſſi

tatis ſeu pceptorium.et debitu m lvneſtatꝭ et

conſulroꝛium. Dicit g. ꝙ debito neceſſitatis
et pᷣcepti nõ lenet eligere meliore. ſed ſuffiat
eligere bonũ cui ñ obſtet canomeũ ipedimiuʒ.

Gcgekonisd⸗
opnehſcera
(warsdpodteg

nungſigſet

tſpvoeic polnſn
nsefionnaſi
nti tvlogae
iuicj Mͦtahn
rlibttntolle
iſronns inpen
(uͤc hioi valent
ndnetceten
Miortetensiommn
Eificſcnetenrrin

Ppetninotp
Wömmimag oen
Wüſchcen
ſerencunte
ſnsdbngnen)
Prdnrnhänn
inwynialſce⸗
namefnpüͤpo
eins noniiit
ſenzarunnamen
ftnieſninnn,
ſanicheni H
lueer innöe
ſoenbrgeligwen

knallſtanr

Quntilteii
ftanggekeig
nulg dancer⸗
uregleſe nipre
ſeiktetpſeſo
uſkenlmmrer
Pinumf
Aeßhenn
iniis

lute eenenn
le, Salnter

Pnferpfen
NK
nnblxpeinze

Niehennee
Eemikn.
MINN
Knr ledeimnin

neugns
—
n Dment
NNNAne.
timlrn
neunecnait
endin
nmIN
ſnnsmu

edIH

N winft
tem feN
Tiſdolurpriin
metr ANNN
aſcnne NANX.
rinmnräin
nn einirun
nam ieninit,
nagil⸗ ſi⸗
Aurmmu
cheer iunn ,

muer ter ne

Oͤ 9
iovnannt

Sedte debito con

N,..
4

oꝛem eligere. Et ſicx
tũ hiero.qð hẽtur.viij.q.i.Licet.vbi dic. Sci
ant omnes.qꝙ coctior.qͥ ſanctioꝛ.qͥ omni vᷣtu
te eminentioꝛ.ille eligiur. Diẽ tñ ipᷣe.ꝙ ſpe
cialiter in electõe ſum mi pontificisſi ſcienter
pᷣferat᷑ minus bonus melioꝛi et minus wetus

vctiori. ſcʒ ceteris paꝛibo q;tum ad ſcõm pñ
ctum qð erit acceptio ꝑſonaꝝ.h̊ autemvr eſſe

moꝛtale etad loc etiã videf᷑ conſentire. lea.
tlv. in ſum mis vt habes in.ij.ꝑte ti.i.c.xx. O

autem ðꝛ a quibuſdã ſufficere eligere bonum

poſtpoſito melioꝛi.vtr᷑ hr̃e locũ in foꝛo conten⸗

tioſo.nõ in foꝛo conſcie.Quantũ ad ſcdᷣam ꝑ.

tem queſtionis.ſ.de coctõꝛi reſpondet᷑ ꝙ cere

ris parih coctioꝛ eſt eligendus.qe ſcia multuʒ
iuuat ad bonũ regimẽ non.tñ intelligenduʒ de

quacunq;ſcia.ſed de eaq̃ ad regimẽ cõfert vt
tologia., philoſophia moꝛ alis.⁊ ſcia iuꝛis qᷓ;/
uis em̃ omnis ſciĩa vtilis ſit. et ꝑficiat intellec
tum tñ aſtꝛologia et poiloſophia naturałmo/
dicũ valent adhmõi. Non eꝛgo q eſt ctioꝛ
in ſveculabilibo ille dẽt pᷣeligi ſed qͥ eſt octioꝛ

in ſcripturis. in pꝛudentia.et exerientia agi⸗

biliũ et hisqᷓ valent adregimen. Pꝛopterea
aut dictum eſtceteris paribqꝛet ſi eſſet quis
coctioꝛ ceteꝛis ĩ omni facultate etiã teologia

et inꝛidica. et expeꝛimentali.et ſciret᷑ eſſe ma
lus et minus aptus ad regimẽ nõ ꝓpterea de
vet pᷣponi mag idoneo ad regiʒ.etſi lõgeminꝰ

cocto tñ ſufficiẽter. Oultos em videmuz emi
nentes ſciaetdeficientes pꝛudentia. et ĩeptiſ
ſimos adregimen. Dñ et valentianꝰ impera

toꝛ dixit vt heiu: diſt. lxiij. valentinianꝰ. Calẽ

inpontiſicali ſede conſtituite cui et nosqͥ gub
na nus imꝑiũ noſtꝛa capita ſummittamus et
eius monita.dũ tanq; vies delinqͥmus.neceſ
ſaria curantis medicamiĩa ſuſcipia mus h̊ aũt
fit dũ eſt virtutim pfctõe et ſcĩa pᷣditus NPñ
ſymmachpapᷣ. Diliſſimus putandeſt.ſiſan
ctitate etſcia nõ pᷣcellat.q eſt vonoꝛe pᷣſtanti
tior deber g eligi octoꝛ in ſcĩavtili ecclie ſi ali

as ceterisiudicatur ap:ioꝛ etmelioꝛ ad regieʒ

AQuantũ ad rerciãꝑtẽ queſtiõis. ceteris pa
ribu s magise ſt eligendus theologꝰ q; iunita

Em aug.ð anc v. et loe triplicirõe. Pꝛimo ex

parte eccleſie cui pꝛeficitur. Hõ intelligit᷑ mu

ri edificia et poſſeſiones ex quib inſurgũt liti
gis que tolluntur per iurs ſed anime fideliuʒqᷓ
infoꝛmantur te fide et moꝛib ꝑ tologiam

Nec xpᷣc moꝛtuus eſt temꝑpalib bomis. im mo

es (õtempſit ſed ꝓ redemptõe ammaretſa

lute que ꝓcuꝛatur ꝑ pᷣdicanoneʒ ſacꝛe ſcꝛiptu
re. Secundo ex parte ſcientie.qua ſummus

Pontifex ꝑniciiur. ſicut em̃ ipᷣe papa pꝛefertur
omnibus pꝛelatis et pontificibusin dignitate

ſiig er pfectois Elet meli/
ic dicit eſſe intelligẽdũ dic

Zapituluin ſecundnm

ita ſcientia qᷓ elet eſſe pfectus pfeꝛtnromni
busſcientijs pfertur em txologia omnnibus le
gibus et ſcientijs. et ſiẽ ſcĩa pfeꝛtur ſciẽtie ita
ꝓſeſoꝛ txo logie alijs pfeſſoꝛipus aliaꝝ ſcia
rum. Cercio ex parxte iidicij.eſtem̃ papa vni
ueꝛſalis iudextorius vꝛbis.et omniun queſti
onu n in ſuꝛgentium.Conſtar autem. qꝙ iura
ciuilia non coꝛrigunt omnia mala. ſed multa
dimittunt impunita.ſed peꝛt vxologiaʒ omnia
vuia repꝛe vnduntur.et punienda oſtendunt᷑
Et ſi dicatur ꝙ niſieſiet ſcienria iuris. concor
dia ertꝛa mundi terminos exulaꝛet.⁊ ſic vide
tur multum neceſſaria pave.qui debet querere
pacem ſideliuʒ. Reſpondeo. ꝙ ad lites etq̃ſti
ones terminandaspapa poteſt ⁊ debet aſſime
re contẽptibiles de eccłia.ideſt iudices ſecula
res vt ait apliis. Sicut etiam apoſtoli inſtitue

runt ſeptem dyaconos.qui pꝛouiderent fideli

bus in tempoꝛalibuset ipſi vacabantoꝛarioni
etpꝛedicationi ſcripture. Bonus etiam tlxo
logus non eſt nudus a legibus.quantuʒ eſt in
eis veritatis ⁊ iuſtitie.Scꝛiptura eniʒ ſac om

nia continet ⁊ſi non foꝛmas litigioruʒ tamen

ſubſtantiam veritatis. Et ad loc facitqð dicit᷑
xxxvi.diſt.Qui eccleſiaſticis vbi dicitur.ꝙ ad
ſummii n ſaceꝛdotium non aſpiret.qui diuis
ſtipendijs ⁊ diſciplinis non eſt eruditus. Dec

autem eſt ſcꝛiptura ſacꝛa.qui auteʒ eſſet bonꝰ

canoniſta. et t logus ille optimus q; tuʒ ad

Collegium F.ir

cardinaliũ q;uis eligat papam et per hoc vide
atur quid maius papa. Sicut papa inſtituẽs.
epᷣos eſt maioꝛ eis.nõ tamen ſᷣmrei veritateʒ
eſt maioꝛis poteſtatis q; papa. am ſi lvceſſʒ
non eſſet neceſſarium he papã. Pꝛo cuius de
claratione dicit aug.de anclv. vbi ſupꝛa.ꝙ po
teſtas collegij differt a voteſtate pape.nec ẽ eiꝰ
de noꝛdinatõis vna cu n alia. Papa em̃ elec
tus võt duo nominare ł officiñ et auctoritaſẽ
et iſtud eſt quid formale in papa. vel determĩa
tionem pave verſone talis. puta DPetꝛi vel iag

cobiet iſtud eſt in eo quid materiale. Si ergo

con ſiderenn papatus q;tum ad officium et au
ctoꝛitatem. quodeſt quid foꝛmale.ſic papatus
non eſt ver electionem collegij.ſed per elecrio

nem immediatam achꝛiſto quia omnes pape

qui fuerunt a pꝛincipio.et exunt vſe ad fineʒ
mundi non ſunt mſi vnus papa.quia ex q om
nes habent illud idem officium.et illam eideʒ
auctoꝛitatem quam habmit. beatus Pe. ꝗ fuit
primus paps.qu non fuit electusa puꝛo vini
ne. ſed immediate a chꝛiſto. a quo recepit auc

toritatẽ papatus in ꝑſonaommũ ſequentiuʒ.

Titulus viceſimuspri.

Si vero conſideret᷑ in papatu terminatõ pſo⸗

ne iſtius. vel illius qð eſt materiale iſto mõ pa

patus bñ eſt ꝑ electõʒ cardinaliũ ⁊ ̊ͥ non niſi
auctoꝛitate eius. qꝛ papa moꝛtuo pñt eligere
et terminare hanc ꝓſonã.vel illam. vt ſungat
auctoꝛitate papatus ſuꝑ vniueꝛſalẽ eccliam.
Et hoc non niſi auctoꝛitate papꝑe.qꝛ ꝙ ipi car⸗
dinales ſic deputari.vt poſſint eligere ⁊ termi
nare ꝓſonã hanc.vel illam ad papatum. non

niſi auctoritate pape loc faciunt. Planum eſt

em̃.ꝙ illud decretũ poſitũ.xxiij. diſ.vbi agit de
electõe ſummi ron tificis.ꝙ; mortuo papa pꝛi/

mo cardinales epᷣi. Deinde reliqui ſequaces
⁊ vuiuerſus clerus ad electõʒ ſummi pontificꝭ
nicolaus papa edidit.Planũ eſt fiłr.ꝙ deere/
talis illa vbi taxatur modus eligendi. ꝙ a du
ab ptibo caꝛdinaliũ elecius in ſummũ ponti⸗
ficẽ habeatur.ad ipᷣo papa eſtedita. Oñ tam
electõ modus eligendi roborat᷑ in colle gio au⸗
ctoꝛitate pape. Si aũt dicat᷑ ꝙ qui põt maius.
põt ⁊ miuus lvc nõ eſt vniuerſaliter verũ.nec
in ſpnalibo.nec in nan alib.ſed hʒʒveꝛitatem
lvc cũ vnuʒ eſſentialit᷑ oꝛdinat ad aliud.⁊ q̃a
poreſtas pape eſt alterius oꝛdinis q; poteſtas
collegij. ideo non ſequit᷑.ꝙ ſi collegium poteſt
eligere papam.poſſit q cqͥd poteſt papa. Pꝛe⸗
terea collegiũ nõ eſt cauſa papatus. q;tuinlad
id qðõ eſt foꝛmale in papatu.ſed q;tũ adid qð ẽ
mateꝛiale.qꝛ ſeʒ ex cauſa determinatõis ꝑſo⸗
ne ꝑ electõʒ collegij ⁊ conſenſum pape.et lvc
non niſi auctoꝛitate pap?. Mec eſtſile de papa
cꝛeante ſeu inſtituente epᷣm. ⁊ collegio eligen
te papã.qꝛ a papa deriuat᷑ auctoꝛitas ⁊ officiũ
in epᷣm q;tuʒ ad id quod eſt iuriſditionis.ſic a

petro deriuata fuit auctoꝛiſas iuriſ ditõis in a?⸗

poſtolis. Sʒ a collegio nõ ſic creatur papa.qꝙ
ab eo habeat officiũ ⁊ auctoritatẽ.quod ẽ foꝛ⸗
male in papatu. Sed iſto mõ omnis papatus

ſequit᷑ ꝙ a papa nõ põt appellari ad collegiuʒ
cardinalium.vt dicit ideʒ Zᷣlus de anclv.q.vi.

Et rõ eſt. qa non appellatur niſi de minoꝛiad

auctoꝛitas collegij q; pap?. Sicut â magna de

mẽtia eſſet appellaria dño ad ſibi ſubſeruien

tes.⁊ a rege ad ſuos cõſiliarios ſic maxims de

mentia eſſet cꝛedere. ꝙ a papa poſſit appella
ri ad cardinales. cu ipᷣi ſint ſubſeruienteſ ⁊ cõ

ſiliarij eius. Cõꝑatur.n. papa ad cardinales
ſicut celũ ↄꝑatui ad terraʒ.ſicut celuʒ generat
⁊ corrumpit iſta inferioria alterat ⁊ variat ip
ſa mił iñ iſtoni ferioxiſurgit celi.vel appellat
contra ipᷣm.ſed patienter tolerant qͥcqͥd celuʒ
opatur in eis.ſiue gene ratiõzʒ. ſiue coꝛruptiõʒ
ſiluie alterationẽ. ſic poteſtas papalis. tanqᷓ; ce

leſtis põt omnes inferiores ptãtes tã laicorũ

2

licet appellare cõtrꝗ ipſum. ad qð facit qu 8

dieiflir di. xixr. In memoria. licet iusparẽdug

ab illa ſancta ſede imponat iugum tamẽ ferq
mus ⁊ pia deuotione toleremus. O aũtpapaꝗ
eligit cardinales. cardin ales eligãtpapam.
loc non fit eodem modo.qꝛ papa eligitcardia
les ꝓpꝛia virtute ſua.⁊ qͥcqͥd auctoritatis eſt
in eis.ẽ pap NDñ yps dixit diſcipulis quorũ per
ſonas cardinalesrepᷣſentãt. Non vos me e⸗
legiſtis. ſed ego elegi vos ⁊c. Et ſine me nił
poteſtis facere.ioh.xv. Sic cardinales eligãt
papam auctoꝛitate ipſius papᷣ.nõ auctoritate
ꝓpria.Auod em̃ a duabus pribo cardinaliuʒ
electus ipᷣo facto ab vniuerſali eccleſia habeat᷑
ſummuspontifex. auctoritꝗte pape firmat eſt
vtextra ð elec.c.licet.Et ſic auctoritate eccle
ſie factum eſt vt cardinalesde ipᷣo electo cano
nice non voſſint udicare. vel contra ipᷣmreci
pere appellatõʒ. Preterea ꝙ papa ſententiet
vel indicet negocia eccleſie de conſilio carcſia⸗
liuʒ.hoc non eſt de ne ceſſitate.aut rõe pape vt
papa negocia eccleſie determinare ſine conſu
lio caꝛdinaliũ non poſſit.põt em̃ ſine conſilio.
eoꝝ talia expedire ⁊ dexerminare qꝛ ⁊ xp¶s.cuiꝰ

vicem gerit. non legit᷑ aliq̃ de conſilio aploruz

egiſſe vł veterminaſſe. Weꝝ quia papapurus
lvmo eſt.⁊ põt in talibp negocijs falli.⁊ falleʒ
re vt ertra de ſen.excõ.c.A nobis.tanto ãpliꝰ
decet ipᷣm cum maturioꝛi conſilio agere cunc⸗
ta qᷓ agit. quanto ꝑ eum determinata ponunt
ſupeꝛ candelabruin ⁊ non ſub modio.⁊ quan⸗
to deteꝛminationi ipᷣius mortalium null au⸗

ceat reſtiſtere.
De forma Kr.
electõis pape ſ̃m antiqua iursa.vt dictũ e. elec
tio iſta fieba: ꝑ cardinales vtpatet di.lxxir. (
i. ⁊ſequenti qð eniã firm auit ⁊ veclaraint. Ni

colaus papa qui eccleſiã rexitanno milieſimo

quin qᷓgeſimonono.vt habet di.rriij. In nole
Aliqᷓ etiam tꝑe ſtatuiũ ſuit vt erca ſpamele
ctõʒ conſenſus imꝑatoris requiret vtdicto.e
In nomine..lxiij.diſt. adrianus.quod in ⸗
ceſſitꝑis ſuit eis ablatũ iale ius.Que auteʒ
ſorma ſeruaretur. indecrens nõ hẽt. Poſtes
alexander tercius in coneilio laterañf.ſtatuit
ꝙ non ſolũ a cardinalibo fieret electio pape.ſᷣ
ꝙ etiãdue partes cardinalium ex hisqit ſunt
elecrõi concordent in aliquẽ vnũ ao lvc vtile
le papa exiſtat.vt patet.c.licet.extrade eleciõ

li. vi. Exinde gre. x in concilio. Lugdonenß⸗

addidit ad ſormã electõis.vicʒ e, moꝛtuo pha
pa cardin ales pᷣſentes in loco vbi morin eſt.
debent expectare alios abſentes ꝑ.x.dies oK

quos cardinales qui ſe reperumt in loco debẽt

Nng inpit
ernnpi
Pachin,
Honikeii.vin
e nigne Denl

ci Mactakd
ac emine
cgreptozetcoichi
D
. nam in
Pyllentär,
ſtun nufee
sſſbtogere vo
fiavs i
eſtve onclan⸗
Mre ona pterin
fctcntlive hal

undient zlen
n rſhicanäne
Durki1drerniner
mneirſtlüzpe
üprertweneti
Wccürwck
KlCneecrrri
Nlioſ Drcn
voltiſeytmonn
Kepaſtore es
Geolegiücarch
paſvr ecchee,
lbigſoriinn
ſps poretpamni,
lumni dcife
idq iiſc fee
ſn ndf
imsſlipetw⸗
högcensca
Pagreräopih
Magraineles tun
Won eſtwen

Min

troninaof
Pamſekneenn
Cuntninntene
leslgninth
borblemo
nnmng

u⸗ Enag,

uuntasdd
6 erſtienn
ineen

dare giin,
nrnign
Nierckirdete

ernſmeani
ipſitiin

Negt Miend
nmniſe. Re in
tin ntnemei

mEoa AR

Kopanme

niin

nii
nteeN
zeni –W
mertkünte

tmimnn
antan,

4

Capitulum ſecundum

intrare conclaue ad electõʒz faciendã nec ali⸗

quis debet exire conclaue miſi infirmirate ſup⸗
ueniente quouſq; ſit facta electio debita. Et

cwmini ſeu rectoꝛes.⁊ officiales illins ciuitatʒ
in qua celebꝛatur electio vebent obſernari fa

cere dictũ conclaue.Et qũo debent le hfe car
dinales ĩ dictoↄclaui.ꝓ electõe hmõi.plane
hẽtuꝛ de ele.vbi ꝑiculuʒ.lib.vi.Que quidem
ↄſtitutio.vt dic io.an.in glo.i;uis fu.reuocata
per adrianũ papã ⁊ dñm ioh.tamen ſuitreno

uata pꝓ celeſtinũ.v.⁊ appꝛobata ⁊ conſeruata.
per Bonifaciũñ.viij. ⁊ peum poſita in. vi. vnde
haber vigoꝛẽ. ODemũ clemens.v. in concilio
vieñ.addidit ad dictã foꝛmã quedã. vt hẽt᷑ de
elec.c.ne romani in cle.vicʒ. ꝙ cardinales ꝑ

erceptõʒ excõicatõis ſuſpenſionis.vel interdic

ti.ab elecõe repelli non pñt.item ꝙ officium

camerarij.vel penitentiarioꝝ pape. etiã ſumi

rVenitentiarij durat papa moꝛtuo. qui ſi de/
ficiant.poteſt ceius cardinaliũ ꝓ tꝑe vacatõiſ

alios ſubrogare loco.ſ.deficientiũ ⁊ non alios
pᷣſpiteros. Itẽ ꝙ ſi omnes cardinales ſimulł
ſucceſſiue conclaue eis deputatũ cogerentur
exire.pura ꝓpter incendiũ veltimoꝛẽ mortis.
ilti qui conclaue halebant cuſtodire qcitiꝰpo
terunt debent ↄpellere ad reintꝛandũ ĩ loco cõ

gꝛuo ꝓut ipᷣi cardinales ↄuenerint. Obi etiaʒ

declarat ⁊ determinat cetũ cardinalium. ſede
vacantie iuriſditõʒ papalẽ non exercere niſiin
q;tũ pmittit conciliũ ugdonen.ſ.in dicto.c.

vbi piculũ.nec illud.vel eius ꝑtẽ alterare po/
teſt. cnius contrariũ aliqͥ woc. pꝛius tenebant.

vt hoſti. Dicebat em̃ non eſſe veriſile filiũ dei
voluiſſe vt moꝛtuo papa. gꝛex fideliuʒ eſſet ſi
ne paſtoꝛe.vł eccłia ſine ſponſo.Et iõ tene bat
ꝙ collegiũ cardinaliũ hr̃et poteſtateʒ pape.vt
paſtoꝛ eccłie. Sed rñdet ad hoc.io.an.in glo.
ibi ꝙ ſponſus.tutoꝛ ⁊ paſtoꝛ.⁊ capi ecceſie ẽ
ꝓpᷣs.patet pꝛimũ.lxxvi.di.ieiumiũ in fi. Scõᷣm
lxxxxvij.di.c.i.Cerciũ ð ſacꝛa.vn.c.i.ꝭ.vnctio
⁊.iij.q.iiij.c.fi.licet ergo deficiat vicarius xpᷣi.
ſ.papa.non deficit pꝛincipalis.ſ.xpᷣs.qui vica
riatus ſolũ petro ⁊ ſucceſſorib aplicis datusſu
it. Nõ g̊ cetus cardinaliñ hʒ vicariã xpi.Re/

probat etiã opi.hug.lxxix. di. Nullus qui dixe/

rat cardinales tunc poſſe creare cardinalem.
quod non eſtverum

De his inn (KKxri
quibus poſſint offendere cardinales Et
pꝛimũ eſt in electõe ipſiuspape.Si ↄſciaʒ eli
gant minus idoneũ vel ꝓter pecuniã.vel adp
ces alioꝝ.vel vt habeant ꝑſonaʒ magis ſibi ſa
uorabilẽ.vej alio reſpeciu irrõnabili qð eſt gꝛa
inſſimũ pctm. Sco ſi queritipᷣe ⁊ ꝓcurat di⸗/

uerſis vijs eligi.ꝑ ſe.vł pꝑeꝛ alios.qð eſtmaxi

me ambitionia.nã ſi apetere epᷣatvłeccłiã

curatã. non eſt abſq; ambitione. ⁊ pumpnõe
pʒtlv.q̃nta erit in ambiendo.⁊ ꝓcurando cu

ram oĩm fideliũ ar.i.q.i.Pꝛincipatus.Cercõ

in conſulendo pave in negocijs eccłie.⁊ pppu
li xpᷣiani.ſed vtilitatẽ pꝛiuatã ſii.vłalicuiꝰdo
mini tꝑalis.ſeu ciuitatꝭ.ad quã afficit᷑. Secꝰ
ſi ſinceꝛe ↄſulat.⁊ pura intentõe cũ matura⸗

ſideratõe.etiã ſi inde malũ vł damnũ eueni⸗

at eccłie.de regulis iuris.c.nullus.li.vi.quar
to ſi ꝓcurat beneficia. vl platuras eccleſiaſti⸗/
cas ſcienter indignis.vel ob munera. vel pceſ
vl affectiões carnales.i.q.i. Sunt nonnulli.
Quinto ſi querit habere ſeu recipit plura bene
ficia. in coninendã vltꝛa indigentiã ſᷣm ↄgꝛu
entiã ſui ſtatus.cinn lvc ſit auferre neceſſaria
peuuꝛiã patientibus. Sexto ſi circa eccłias q̃s
tenet in conmendã nõ facit hr̃e diligenteʒ cu
ꝛam vt bene officientur ⁊ idonei in eis ponan
tur.inqntum poteſt. ⁊ ſaluti aĩaꝝ puideat᷑et
reparatõi ipaꝝ.cuʒ opoꝛtet intendere facere.
Cõiter em̃ eccłie.⁊ abbatie que dantur ĩ con
mendã.reperiunt male guleꝛnari in ſpualibo
conſilijs.vł ſibi ↄmittũtur a papa.non occul⸗
ta teneat.ſed reuelet alijs.⁊ pꝛecipue vnde o
riri vonet dãnum vel ſcandalũ.c onferẽdo aũt
cum pꝑſona fideli.⁊ diſcꝛeta.per modũ conſilij
habendi.illi tamen imponendo in ſecꝛeto nõ
videtur illicitum.Octauo in ↄmiſſionibo ſibi
factis ſup diuerſis cauſis a papa.qñ ñ iuridice

⁊ iuſte.ſed iniquie ſententiat. amoꝛe odio tio

re vel cupiditate.xi.q.iij.quatuor. Nono ſi ad
uertẽs defectus notabiles in curia vłpapanõ
coꝛigit ſeu ad monet fratern aliter vt decʒ qñ
ſpeꝛare poteſt inde emendatõʒ.ſed ex negligẽ
tia vel timore viſplicendi.aut dãnum incurrẽ
di recitet.ij.q.i.ſi peccauerit.Oecimo.ſiin vi
ta ſua.⁊ conuerſatione non ſe exhibet exẽpla⸗
rem in honeſtate vite ⁊ gꝛauitate moꝝ.ſed va
cat laſciuijs.venationibi.ludis.⁊ i vanita
tiba mundi.er quibus nimis ſcandaliʒant ec⸗

cleſiam dei.viij.q.i.qualis. Hndecimo circa

familiã vt non teneat nimiã vltꝛa congꝛuen⸗
tiã ſui ſtatus.⁊ illa ſit loneſta.non vacans ꝓ/
cationibo.tuꝛpitudinibo.adulatõib ⁊ de trac
tioniba quibus plene ſunt curie cõmeſſationi
bus.⁊ ebꝛietatibi. Et officiales ſui non ſunt q̃
rentes munera.aut diſplicibiles in veꝛbis. et
rixoſi. ſed affabiles ⁊ hũani adomnes venien
tes ⁊ ꝙ nõ habeat iuuenes calamiſtꝛatos łco
matos.aut in veſtiboiuiſatos.ac ſericatos ac
ſi debecent ire ad nuptias. ſed modeſtos in oĩ
bus ⁊ ſciat de eis ſi ſeruant pᷣcepta dei zecche.
Duodecimo.vt non teneat aliqs familiares
ſen ſeruientes ea intentõe pꝛincipaliter.vt
1

ZLitulus viceſimuspri.

ſeruitijs eoꝝ Peimet eis beneficia eccleſiaſtica
qina ̊ ſimo nia eñ eſſet ̃m tho·⁊ alios. De/
mum nouerintſe vt patres religioſor.⁊ pau⸗
peꝝ vñ ⁊ non ſibi theſaurizent. vel conſangui
neis ſuis vltꝛa congruitatẽ ⁊ incigentiam tri
buant ſed pauperib⸗ ⁊ locis pijs largiantur.

Oe papa debet viſſipare gentes.qᷓ bella volüt

Capitulum.iij.

Yſſipa gentes que
bella volunt. Deniẽt legati ex egy
pto ⁊ ethiopia. pueniat manus eiꝰ
deo. pᷣs lxvij.ſicit loqint᷑ pᷣs.ad dñm. iita ⁊ põt
dirigi ad vicariũ ſuũ.ſ.papam.vt ſit ſenſus.tu
papa diſſipa gentes.qᷓ bella volunt.i.gentileſ
ſeu paganos.a thurclve. ſaracenosqin bella
volunt agere contꝛaxpᷣiãnos. iniuſte detinen
tes ⁊ continue vſuꝛpantes terras eoꝝ.mitte/⸗
w contꝛa eosexercitus vt cruce ſignat os ad
diſſipandum eos. Sicut aliquã vofactnʒ
eſt. ⁊ pe. Berñ. ad quod etiã hoꝛrat engeninz.
Et ſicut etiã facrũ eſt pꝑ ſanctũ lodomeñ regẽ
francie.ſed lvc lvdie ſꝑe oporimmo.nam pꝛiꝰ
eſſent dimpande gentes rpᷣianoꝝ qui vr genti
les iehenne dedini bellant adinin ceʒz ex hibidie
dñandi.⁊ cupiditate acquirendi.Sed ſvc age

re non debent niſi exvꝛtando ⁊ aꝛguẽdo.⁊ cũ

apparet manifeſta iniuſtitia ecchaſticis cenſu
ris repꝛimenda Contꝛa eccłiam wo bellãtes
etiã gladio lvſtili reſiſtendo. Et adlvc.ſ.diſſi/
pandũ ⁊ follendũ bella veniant legati ex egy
pto.ſ.a diuerſis partibus munch miii ad te.ſʒ

erx egypto educti.ſeu recedentes.i.a mundaꝭ/

na cupidirate ⁊ vanitate. Interpꝛetat eĩ egy
ptus tenebꝛe ⁊ ſigniſicat mundũ renebꝛoſuʒ
erroꝛibo. cupiditatibo. ⁊ varijs vaniranbo. a q;
bus lebent eſſe ſemoti legati.vñ berñ. ad eu⸗
geniũ. Cales tibi expedit ĩ legatiõʒ mittere qͥ
miſſi woſt aup nõ eãt.ſʒypᷣſeq̃nt᷑.ꝑ queſtũ le/
gatõʒz non extiment. nec reqinrãt datũ.ſʒ fꝛuc
ctum qin eccleſias non ſpolient.ſed emẽdent
Et inducit be:.de quodã dicto martino qui car
dinalis exiſtens. legatus mimisin datiã terrã
auri ⁊ argenti tam paupeꝛ remeamt. vt pene
erpenſis. ⁊ equis deſicientib vir puenit florẽ
tiã. vbi cũ epᷣs loci wnaret ſibi vnũ equmn.
eum aceipit cũ ipᷣo reuerſusadcuriã q̃ iũc eꝛat
piſis inde ad modicũ epus florenunus vadẽs

ad cunã ꝓ quadã cauſa quã ibi habebat. viſita

int pᷣdiciũ cardinalẽ marti nũ recõmendãs ei
cauſam ſuã. cui martinns. decepiſti me. ne ſei
ebam em in curia nhiĩminere negociuʒ.tolle
eduum tui. ecce m ſtabulo eſt. Marrat idem
Ern. de alio legato dicto gottifre do. Oui cũ
xetratus fuiſſet quidã piſcis interrogaint qᷓ;

uun ille vengeref in foro ꝛ ei dari fecitp̃cinm
nec aliter recepit. Repptatlegatuspſonaz p̃i
de quo ðꝛ hiere. xlix. ZRuditum gudiui a dño et
legatus ſum miſſus ad gentes vletigm aplo
rum tenet locñ vñ ⁊. ij. cox. v. dicit. Tegatoe

ſumgimur tamq; vo erſvꝛtante p nos iſe v

bent exhibere muliñ exploꝛafoꝛes als parum

fructũ efferunt. ad qð facit qð ſcꝛibit iſa. lvij.

O iſiſti legatos mnos peul. ſ. necckia 4 humi

liata es vſq; adinferos.i.deiecta pꝛopfer ing/
la exempla. Sed ſi hñ ſe hñt ſequituꝛ frucsqͥ
ſubditur in ps.ſi ethiopia pueniat manusei⸗
deo. Ethiopia q generat pſonas nigꝛas. q pp

ter aduſtionem ęaloꝛis ſignificat pꝛonineiam
velpatꝛiam vicijs denigꝛatamm q exopibus

tuoſis legatoꝝ recedit ab erroꝛib. 2 diſſenſſio

nibus.x ſic puenit deñ.i.iudiciũ dei manuso

pꝑuʒ in bonũ ↄmutando. Oittere aũt legatos
ad diuerſas patꝛias.ᷣ vt veꝛbis pſuaſibilibo eti
aln humane ſapie omines reducantad lonũ
Lon eſt hoc dimittere fidutiã diimi aunlij.

er in ſua vixtute confideꝛe. ſed vti pꝛudenna
humana. faciendo quod erparte noſtra poſuy

mus in ſalutis pꝛeſidiũ. AIn ceuis exemplũ dir
it igcob. &itto nunc legationem meã ad w
minum meũ.iſ.eſau.vt ir ueniam gꝛatiã in cõ

ſpectu tno.ſ.ad placandumm iram eius. namve
nit oluiã ei ad reconcilianqũ ſe ſibi. Seneß.

*.

xxxij cñ amen habeꝛet deimm in achutoꝛez nec
iſtud eſt contꝛa ſtatum cardinaliũ.ſ.mieti (nz

regulariter ſint aſſiſtentes. NHam ⁊ in hierar

chis celeſti ex ſuborta cauſa angeli aſſſtentes

—

mittũtur vt ſeꝛaphin ad yſaye puꝛganduʒ la⸗

bia Aſaie.vi. egatop ant iria ſunr gene⸗

ra. Ylliqui em dicunſur laterales ſeua latere
miſſi.⁊ hi ſunt tantum cardinales legati.ſᷣm

ohan.an.qᷓ;uis ber. direrit etiam alos nõ

cardinales qui mittuntur de (uria. dici latere
miſſi vt notat pe Beꝛnardus. extra de offj le
ga.c. Excõitatis.ſed pꝛimũ vt vernius tenetur

Scði dicuniur locales.ſen peꝛpetuales.qui.ſ.
pꝛeteriu eccłiax ſuarum habent leganoneʒ ex
pꝛitnilegio eccłie ſue. vt archiepus cam a ebo/
racen.tercij ſunt tꝑales.ſeu nõ alatere mimi.
Et iſti ſunt qͥcunq; alij miſſi a papa. ſiue de cu
ria ſiue extꝛza curiã nõ cardinales Eſt auteʒ

dẽia inteꝛ iſtosquo ad quedã. pcipu e dab D

ſolunonem ab ex cõicatõe ppter manuũ inie
tionem violentam in pſonas eccliaſtcas
Nam prinn legani pur abſoluere enam extꝛa
terminos ſue legatõis.dũmõ ſint invia. extꝛa
de offi. leg.c. quod tꝛanlationẽ Et etiã ſitales
excõicati aliunde veniant.de ſen. excõ. c. excõ
mu.Sc ði legati nõ pñt tales abſoluere. tercij

vo pñt di ſunt infꝛaterminos ſue legatõnis.
eos im qᷣ ſunt de ꝓuincia ſibi ↄmina. Item

Anhhi

leſtconfrmaree

( clinſſento⸗
glottontm
Plenscitß d
(dvgintismnüra
iufn meyſenn vtee
a vbſeſtlegn
Valushjo nnch
Fonrerein olani
Wsr0renus
Wlt noneſt ehhi,
WVclanonets

Rnheciapen
aimmaneneve
iwirti,c⸗
Nernpiroätopol
Reraniapo
lirnumnchoreß

Aeuawirnelen

eſerennptor. in on
fffſaeeregſiſege
enancunn rd
tenan egans:
ſibeivinmnecia

mMiſaſiomonne

feſon otſinelie
neſetterer

Pkpbenſeune

Pkinuftſte

Aniri
unſn
goanneet
ſrhiinin
ſittlme

mennein
ſcan
Cunlid

èSZB
mc n i⸗

Bemmen
iai nen
lcrrnme
HamemN
barerdmnu

Tearänne
ENr
.KupemER

Nanm ANE—N
aeanim
iinig
inöcaunin
m Epünrd
l
amini ſun
crawrifland
im zei
inmtkbin
umwl
. .
ui ni,

“l

apitulum

. . 2 9. .
legati de latere pñt conferre bñficia in termi
nis ſue legatõis cum reſtrictione tñ.q̃ hẽt᷑ in.

c.pᷣſenti. ⁊.c.deliberatõe.de offi.lega.li.vi.ext.

woffi. le. c. officij. Alij. vo legati H̊ non pñt ni

ſi ex ſpẽali ↄmiſſione ſibi facta. O ſi eccłia ha

bet patronũ laicũ.non pᷣt ſibi ↄferri ꝑ legatum
uiſiei quẽ patꝛonus pᷣſentaret.eodeʒ mõ ſiha
bet patꝛonũ clericũ.cui patronatus cõpetit rõe

ſui patꝛimonij.extꝛa de offi. lega.c.dilect?*. Se

eus ſiclericus ſit patꝛonus rõe ecclie.vel etiaʒ
ſi ſit collegiũ.qꝛ tunc eo iꝛrequiſito põt legatꝰ
conſerre.qꝛ põt qð maius eſt.ſ.conferre ipᷣas
eccłias non requiſito eo. Sedqꝛit.io.an.
in glo. Dtrꝝ cardinalis legatus poſſit cõferre
bñficia.quoꝝ collatio eſt deuoluta ad papam.
per latera.conciliũ. Rñdet ꝙ põt ſᷣm goff. ⁊ in
no.⁊.guil.in ſpeculo repᷣhendentes. Dincent.
qui dixit contrariũ.Et ſubdit io.an.ꝙ ceꝛiũẽ
ꝙ legatus etiaʒ de latere non põt ↄferre bñfi
cia vacantia in curia romana ſine ſveciali mã
dato.vt de pᷣben.c.licet in fi.li.vi.qð intelligo
infꝛa menſem. vt eo.ti. Statuimus.li.vi.Et
nota ꝙ vbi eſt legatus cardinalis in ꝓuincia
vel alius hñs mandatũ ſpẽale.ſuꝑ hoc pñt treſ
cõcurrere in collatõe alicuius bñficij.ſ.papa
legatus ⁊ oꝛdinarius. Et ſi apparet qͥs pꝛimo
contulit.non eſt dubium. Si vero nõ apparet
tunc ſeruandum eſt qð hẽt᷑ de pᷣben.c. Si a ſeð
li.vi. vbi ðꝛ ꝙ cñ a papa vel legato eius vni ⁊
aboꝛqinario alteri eodẽ die idem beneficium
ↄfeꝛat᷑. nec apparetq̃ collatio ſuerit pꝛimo fac
ta. exit potioꝛ ↄditio poſſidentꝭ. Sed ſineuter
poſſideat.is cui papa ↄiulit.vel legatus ꝓpter
conſerentis amplioꝛẽ pᷣꝛogatiuã erit pᷣferẽdꝰ.

De auctoꝛitate legati de lege.

Legatus de latere Ki

poteſt confirmare electõis epoꝝ⁊ archiepᷣoꝝ.
et exemptoꝝ.in ꝓuinciga ſibi decꝛeta.hᷣ aũt nõ
pñ̃t facere alij legati niſi habeant ſupeꝛ h̊ ſpeci
ciale mandatũ.vt de ele.c. Si abbatẽ.li.vi.po
teſtenam legatus de la ere dare lnĩam abba
ti ſubdito immediate aplice ſedi licentiã tꝛãſ
eundi.ſ.a ſuo monaſterio ad epᷣatum qͥ ałstꝛã

ſire non põr.ſ. ſine licentia pave. vel legati. vt

cium eſt de tꝛanſeundo ð vna abbatia ad aliã
Secd ſi abbatia ſit ſubiecta epᷣo.non tranſihit.
ad aliam ſine Inia ſaltẽ epᷣi. Atẽ legat de late
re ᷣm beꝛ.põt cognoſcere de cauſis contra exẽ

pios qꝛ peꝛ priuilegia eximunt᷑ a prãte epᷣoꝛuʒ

⁊hmõi nõ ãt a ptãte legatoꝝ.ſʒ alij legati qͥ ñ
ſumt a latere.lvc non poſſent niſi haberent ſpe
ciale mandatũ õ pꝛiilegia illoꝝ. erx. de offi.le.

c.ꝙ tꝛanſlationẽ. Sciendũ etiã ᷣm innocen.

tercium

ꝙ ſilegatus aliquẽ ercõicauerit dit em̃ eſtĩ p
uincia ſibi decꝛeta ſi eſt reuocatus non poteſt
euʒ abſoluere. Sed ſi exiuit reuerſurus.oſtq;
reuerſusfuerit.poterit abſoluere.⁊ etiaʒ ante
esꝛeſſum ſi eſt legatus de latere. Nullus lega
tus etiam de latere poteſt con erre vłreſerua
re eccleſiascatxdꝛales.vel regulares.vł col
legiatas.vt hẽt᷑ de ele.c. Delileratõe.li.vi.et
dicit ibi glo. ꝙ conſerre. vel reſeruare ecclias.
eſt conferre. vel reſerugꝛe ipᷣam pꝛimaʒ digni
tatem de eccłia.puta epara Piclan atuz. abha
tiam. pꝛioratuzs. ⁊ his ſimilia. Non aũt ꝓhibe
tur conferre beneficium. ivc eſt canonicatum
dictarnmeccleſiaꝝ. Item legati quicunq; nõ
poſtint conferre. vel reſeruare dignitates in
eccleſijs catiedꝛalibus. que ſunt pꝛine ipalio/
res poſt dignitatem epᷣalem. in illis eceleſijs
ad quas.ſ.dignitates ꝑuenitir ꝑ electionem.
vt archipᷣſpiteratus.archidiaconaſus pᷣpoſita
tus.⁊ hinõi.vt in.d.c. Dehberatiõe. Si ergo
in eccleſia cathedꝛali eſſẽt due dignitates. pu
ta archiepᷣſpiteratus.⁊ archidyaconatus.⁊ vt
q; haberetur peꝛ electionem illã que maioꝛ ha
beretur.nõ poſſẽt dare legatus.Oue auteʒ ſit
maioꝛ illaxꝝ.dicit ibi glo. ꝙ licʒ archidyaconꝰ
ſit maioꝛ in ꝓlatione. de qua maiotitate hic ĩ
telligitur. tamen in hoc ĩſpiciẽda eſt conſiietu
do loci.is em̃ habet᷑ prioꝛ poſt epᷣm.vt qui pᷣeſt
capitulo ⁊ conuocat capitulum.ille dicitur ma
ioꝛ.Aliam ergo dignitateʒ inferioꝛẽ in illa ee
cleſia.puta archipᷣſpiteratũ.dare poſſet legatꝰ
vel etiã illam maioꝛem.ſinon per electionem
ſed collationẽ epᷣi daretur. AOtem legati etiaʒ
de laterare ñ poſſimt concedere alicui in gene
rali.vel ſveciali.vt recepta reſignatione bene
ficioꝛuʒ ab illis qui hñt ipᷣabeneficia.poſſit ille
cui facta eſt talis reſignatio conferre ea alteri
de elec. De liberatione.li.vi.vbi dicit gloſ.q
etiã non poteſtↄmittere legatus vni ꝙ tecipi
at reſignatõe m bñficij.⁊ cõmittere alteri ꝑſo⸗
ne. ꝙ poſtea illud ↄferat.qꝛ qua rõe vni ⁊ eidẽ
cõmittendo reſignatõʒ ⁊ collatõem datur via
ad vacaturas eccleſiaꝝ eadẽrõne daretur via
ad idem ↄmittendo diuerſis peꝛſonis.arg.de

elec. c.i. li. vi. Poteſt ergo legatus recipere per

ſe reſignatõnẽ bñficij.⁊ poſtea illud vacãs al
teri concedere.ſed non põt loc alteri cõmitte
re vt faciat. Et hvc qꝛ facihus ꝑ iſtũ modũ fie
ret ſꝛaus ad vacaturas.q; ꝑ illũ puta tñ ꝙ le⸗
garus bene pomit cõmittere alicin.ꝙ recipiat
reſignatõʒ alicuius beneficij.⁊ recepta reſig⸗
natione.cũ beneficiũ vacat.bene poſſet eidem
vel alteri cõmittere.ꝙ illud beneficium conſe
rat.Et peꝛ hanc decretalem attẽtari poſſet.qꝙ;
lcet epᷣus poſi tgeneraliter tꝛadere poteſtatẽ
officiali.vel vicario ſuo conferendi lbeneficia

t ij

Titilos viceſimusprimus

vacantia.de offi vica.c.fi.non tamẽ alteri quẽ
offirialem non coſtituerer. Atẽ legatus nõ po
teſt ꝓceſſum delegati impedire.aut eius ſnĩaʒ
irritare.ſed põt eum confirmare et exequi.ex
tꝛa de off. le. c. ſtuduiſti. Et rõ ibi poniiur quia
mandatũ ſpẽsle deroget generali. Non poſſz
etiã legatꝰ de latere dexonere epᷣm. niſ ei ſpe
cialiter papa hoc ↄmiſiſet.de tꝛ anſia.c.i.ſʒ pꝛe
ſpiteruʒ poſſet dexonere adiunctis ſibi alijs e⸗
iſcopis Oines reſeruationes quoꝛũcũq;
kene icioꝝ facte aquocũq; legato enã de late⸗
re auctoꝛitate legatiõis.et decreta interpoſita
ſuꝑ ipᷣis.necnon denunciatões.inhibitiones.
⁊ ꝓceſſus.quilibet ꝑ eum vel peꝛ erecutoꝛes ð
putatos ab eo habitos circa ipſa.dñmodo ad
collationẽ ęoꝛundem beneficioꝛum iã vacan⸗
nium non ſit pꝛoceſſim finita legatioe viribꝰ
euaucantur.et nibil valent. Nec executoꝛes
dicti poſſint vlterius beneficia taliter reſerua
taconferre. de ele. c. pᷣſenti.li. vi. Atem ſi lega
tus in aliqua cathedꝛali.vel collegiata eccleſia
fecit aliquam reſeruatõʒaliã illa pʒndente nõ
pteſt facere in eddem Mec etiã poſte ali
quod reſeruauerit alicui beneficiũ ad collatõʒ
pertinens cuiuſcũq; aliud.qð adillius collatõʒ
peꝛ tineat.qdiureſeruatio pendet ſibi reſerua
re non poteſt. Et ſi ſecus feceꝛit.nihil valetvt
in dicio.c. Pꝛeſenti “
Finitur autem H.ii
legatio quatuoꝛ modis.ſᷣm Yo.an.in glo.ibi
VDno moco ſi datus fuerit lẽgatus ad ſempuſ
determinatum. finito em̃ ſpe finita eſt legatõ
vt de offi. dele. c. De cauſis. Secundo qñ lega⸗
tus eſt reuocatus.ff.de iudi.l.iudiciuʒ.Cercio
quando egꝛeſſus eſt legationem amimo nõ re
deudi. egatõʒ ido dixi. quia ſi eſſet egꝛeſſ ali
am ꝓuinciam.isqui eſt legatusin pluꝛib exq̃ᷓ
non eſt egꝛeſſus legat ioneʒ non expirauit eiꝰ.
iuꝛiſditio.vt de offi.leg. Nouit. Si em̃ legatuſ
in qualibet parte lagatõis exiſtens iuriſdinõʒ
exequntur.ſicut epᷣusin:qualibet ſue dvoceſis.
eoffi. oꝛdi.c. Cũ eps.li.vi. Quarta finit lega
tio ꝑſonalis moꝛte ipᷣius legati.nõ añt moꝛte
conſtiuentis ipm.vt eo.ti.c.egatus.li.vi.ꝑ
ſonalis ideo dixi.quia ſieſſet realis.puta qꝛ cõ
Nteret dignitati.non expiraret moꝛte legati.
vt de offi. dele. c. Quoniã abbas.⁊ qð dicinʒ ẽ
his modis finiri legatõʒ intelligif in ſua perſo
na ⁊ quo non cepta ꝑ delegatos. Naʒ q̃s cau
ſas ↄimiſiſſer.⁊ res non eẽt integra.finito eius
officio ſcʒ delegati, durat ulliꝰ dele gati prãs.vt
de off. le. c. fi. Et eſt mirabile. qꝛ iuriſditio vᷣle

gati a legato bene ꝑpetuatur ꝑ citationẽ ⁊ ali

im iudicialem actum.ſed nonſicatio inhibitõ
decꝛein non peꝛpetiuant iuriſditõʒ executoꝛii

Ivc ⁊ alios ꝓceſſus facientes. Ced reſempae⸗⸗
nes beneficior ſunt odioſe ppter reſenatch
daſur via ad vacaturas. 2 qꝛ piudiegntoꝛdia
rie roteſtan. Vnde ſunt reſiꝛingende.ꝛiõ ceſ
ſant finita legatione. Sed poteſtas executo:
datoꝝ a papa ſuꝑ gꝛatia facta reintegꝛa ⁊ ſu
peꝛ facienda re nõ integꝛa.bene peꝛdurat poſt
moꝛteʒ pape.qꝛ papa põt ins gd vacaturasdq
re. ſed non ſic legatus. bene s pot legatus do
nec durat in officio impedire oꝛdinarittʒin cõ

—

ferendo ſed finito officio non. bec io. an. Con

ſtitutiones facte a legato in ſua ꝓuincia durãt

poſtea peꝛpeſue.licet de ꝓuincia ſit egꝛeſſꝰ pł

ſit mortuus.ſecus ſi cauſam delegent. qꝛ egꝛeſ

ſis eis de pꝛouĩcia non durat iuriſditio delega
torum.non aũt ſi legatoꝝ diſceſſum citatio p
ceſſerit. ertꝛa de offi leg. . fi. Atem collstiobe
neficij p leganum ſedis aphice alicui facta nul

lins momenti exſſtit.ſi in ea nõ fuit habitamz

tio de alio beneficio.quod pꝛiusobtinebatr, et
querit iolan.an.in glo.ibi.Quid ſi legatus
pꝛio motu.⁊ Gᷓ̊ expᷣſſo.in literis conceſſionis.
confert alicui beneficium habenti alind beneſt
cium non facta mentione de illo. nunquid va

let collatio talis ſicut valeret ſi eocaſu papaa

licui contuliſſet. vt dicitur de papain.c. Si p
prio motu.ð pᷣben.li.vi.⁊ vr.ꝙ ñ qꝛ pa.ñẽſſᷣ
lectus legibo.vt legstus.C. de legi.le. Digna
vox Dnde ahud in papa.aliud in legato. Sed
contrariũ cxedo. Sicut em̃ oꝛdinarius cõfert
alicui beneficiũ hñti aliud tenet collatio.lʒ vtx
qʒ retinere non poſſit.ſic ⁊ legatus ſi conferat.
tenebit collatio.lʒ vtrumq; tenere non poſſit.
facit ſupꝛa der̃ſcrip.c.Bratia.li.vi. Hoc igit
intendit decꝛetalis.ꝙ ſicut impetrans bñficiũ
a papa tenetur de beneficio quod haber. qntuʒ
cunq; ſit modicum. facere mentionẽ. ſic impe
trans a legato.als non vale hit collatio qꝛ im
petꝛatio ſurrepticia eſt Obi vro non impet:a
uit ſed legatus ↄtulit in quo peccauit ille cui fa
ctaeſt collatio.certe iu nullo.vñ credo tenere
Legatus etiaʒ de latere non poteſtſe intꝛomit
ter de his que pape ſpẽaliter reſerna ur. vt de
tranſlatione eporum.ceſſiombus ſummiſſõi
bus. vnus ad alterum. hmõn. exra deoffi. del.
ca. Hiſi. ⁊.c. Poſt tꝛanſſatiõʒ.niſi que reperiũ
tur in iure eis conceſſa. vel ſiſuper aliquib eo
rinmm haberet ſpecialem auctoꝛitatem a papa
Item nota.ꝙ de iure gentium eſt legatoꝛuʒ.
non violandoꝛum religio diſt. i. Aus gentiuz

vbi dicit glo. ꝙ ſiqiis legatum. velamicontz.

vel loſtium impedit ſᷣm leges tꝛadiiur hvſib
vt ſeruus illoꝛum. ff. delega.l.fi. ᷣm canones
eſt excõicancus vr. lyxxxiiij diſti Si quis Obi
dicit alexander papa Si quis leganouem im
pedit non vnius ſed multoꝛum ꝓfecium auer

Cumamümmmn,
Nneſerenonnn
chtiervtet

ſlznunile
Uemintinen
hinnorckians
mbinainaͤſten
Wltiician
nseſtſare
((fionnisptis.
iikleraptinn

teelceſtii kenr⸗
Cünterecisgnob
unfuürchaitin
Vonetemran
Crrdwd
FGceka wean
horiisar
Pegzen nen
ſanaineſhi n
teiunſcirope
teplinclleen⸗
Ppvorecovnan
lunleamnoe
nolbiet e⸗
Dlerl vonnos)
niſlennſce
ofenonwe
bliniel
ingeangs
ltnntgnf
Nga
itiſthend
ſmhemmt

ſſn H

Wrndrni
e ieſ
eaeglein

anetreri
en ntigin
Nermaeiae
CNLrler
übir iemner
npoittkenis
riſne,
Wis gun
NErNN

4 11 . e:
nnsckYeE
“”””ſB
6 4
X„ ae/N 11

õ
pe „

. . 165

“ 4
run d
Ntanluiit

wma 4
ð
molifni

.

Capitulum

UM . . .
tit ⁊ ſicut multis nocet.ita multis arguendeſt
bonoꝛum ſocietate pꝛiuãdus Et quia dei cãʒ

imredit ⁊ ſtatuʒ cõturbat eccleſie.ideo ab eiꝰ

liminibus aꝛceatur. De auctoritate ⁊ ptãte le
gatoꝝ ad qnta ⁊ ad que ſe extendat.diffuſe po
nit ſveculatoꝛ in ti.delegatis H
Litulus.ᷣxxij.de ſtatu ſummoꝝ pontificum.
De gloꝛia ⁊ lvnoꝛe ſummi pontificis

Capitulũ pꝛimum

H Iniiſti eum paulo

minus ab angelis gloꝛia et honoꝛe
coxonaſti eum ⁊ conſtinnſtieum ſuꝑ
opa manuũ tuarum.ps.viij. oquitur ꝓphe
ta ad patꝛem omniporẽtẽ de filio ſuo incarna
to.vt intꝛoducit aplusauctoꝛitatẽ ipᷣam.ad he
bre.i.c.Scꝛilens.Qini.ſ.dei filius inqtum lv
mo factus mnoꝛtalis.minor fuit inuentus an/⸗
gelis. angelis qui ſunt immoꝛtales.ſedſanct
itate ⁊ auctoritate maioꝛ. Coꝛonatus vtiq;
głia immoꝛtalitaris inreſurrectõe honore ve

nerationis in aſcenſiõe.qꝛ tremunt videntes

angeli. Et iudiciaria ptãte in fine ſublimatuſ
ↄſtitutus eſt ſueꝛ omnes creaturas. Data ẽ
mihi omnis ptãs.vt ait ipᷣe.Oatli.vl.in ce
lo ⁊ in terra.vt in noĩe ileſu omne genu flecta
tur. celeleſtiũ.terreſtriñ.⁊ infernox.ad phil.ij
Et qꝛ recedẽs a nobis ſua pᷣntia coꝛpali vica
rium ſuũ reliquit in terris.ſ.ſinnmũ pontificẽ
qui papa dicitur quaſipater patꝛũ.ideoↄgrue
hec verba de papa pñt exroni.Eſt em̃.papa.vt
ait loſtie. maior lvĩe.ſed minor angelo.quia
moꝛtalis lvmo. maioꝛ iñ auctoꝛitate.⁊ ptãte
Mecq; em̃ angelus põt conſecꝛare coꝛpus et
ſanguinẽ rpᷣi. neq; abſoluere vel ligare.euius
rei iuriſditio plenarie eſt in papa. nec oꝛdina
re vel indulgentias dare.⁊ hmõi.Eſt gloꝛia ⁊
lonore coꝛonatus.gloꝛia ↄmẽdatõis qꝛ nõ ſo
lum beatns ðꝛ.ſed ⁊ beatiſſimus.Ouiseũ ſan
ctũ dubitet.quẽ anex tante dignitatis attollit
Diſt. xl. non nos. Honore coꝛonat᷑ venerarõis
vt oſculentur fideles pedes eius. maioꝛ vene

ratio fieri non poreſt. pᷣs.lxxxxix.Adorate ſca

bellũ pedũ eius. Coꝛonaf magnitudie aucto
rifatis.qꝛ cunctos ipᷣe iudicaturus.a nemine
eſt iudicandus.niſi depꝛehendatur a fide deiꝰ.
di. lx. Si papa. Hnde ⁊ tꝛiplici coꝛona aurea
coꝛonatur.Et eſt conſtitutus ſuꝑ omnia opera
manuũ ſuaꝝ ad diſponendũ de ommboinferi
oxibus.ipᷣe aperit celũ.mittit reos adinfernuʒ
confirmat imperium. oꝛdinet totom cleꝝ.Oꝛ
eꝛgo ſibi data eſt cura de ommb. vt cocer ber.
ad eugeniũ attendat ad ea que ſunt in ſe ⁊ ad

eg que ſunt ſub ſe.⁊ ad ea que ſunt circa ſe.et

ad ea que ſupꝛa ſe ſunt

„

primum

.6 11„
Primo attendat Oi
ſunt in ſe. A te inquit.idem incipiat conſidera
tio tua non ſolũ aũt a te.ſed in te firmat᷑ qᷣcũ
q; euagat᷑.ad te reuoces eam cum ſalutis fru
ctu. Sic exeat.vt te non deſerat contra ſaluteʒ
ꝓpꝛiam cogites nihil. OJinus dixi contra pre
ter dixiſſe debueram. Quicqͥd ſe conſideratõi
offerat quod non quo quomodo ad tuã ipſiꝰ
ſalutem ptineat reſpuendũ.Et hec tui ↄſidera
rio in tria quedã diuidat. Si conſideres.quid
quis.⁊ q̃lis ſis.quid in natura.quis in perſona
qualis in moꝛibus ſeu vita Quid verbi gra
lvmo quis papa.q̃lis benignus.manſuetus.ł
tale quid. onſiderando quid ſis.occurrit.qͥa
vmo animal.ſ.rõnale ⁊ moꝛtale.et ex hac cõ
ſideratõe tibi fructus occurꝛit.vt moꝛtale qð ĩ
te eſt rõnale.hinniliet.t rurſimn rõnale moꝛ
tale conſoꝛtet.A facie conſideratõis tue occux
rat tibi humo nudus.⁊ paup.⁊ miſer.⁊ miſera

bilis. homo olens.ꝙ lvmo ſit. erubeſcens.q;

nudus ſit.ploꝛana,. ꝙ natus ſit homo ad laboꝛẽ
non ad hnoꝛem Homo natus de muliere. ait
ob.⁊ hvc cum reatu.bꝛeui viuens tꝑe.iõq;
cuʒ metu.repletus multis miſerijs.⁊ ꝓpterea
cum flem ⁊ vere multis quia cum anime ⁊ corx
Pwris ſił qͥd.n.calamitate vacat naſcẽti ĩ oecca
to fꝛagili coꝛpore.⁊ mente ſterili. NPere ergo
repletꝰ*cui infiꝛmitas coꝛꝑis ⁊ fatuitas coꝛc;
cumulatur. traduce ſoꝛde mortis additione ſa
lubris copula.⁊ vt cogitans te ſummũ pontiſi
cem attendas pariter ⁊ viliſſimnum cinerẽ eẽ.
Conſidera quis ſis qꝛ.ſ.pontifex ſummus.Et

nunc audi cantieum meum.equidem munus

ſuaue.ſed ſalutare. onſtruoſa res.gꝛadꝰ ſũ
mus.⁊ animus iufimus. ſedes pꝛima.et vita
ima.?ingua magniloqua.⁊ manus ocioſa
Sermo multus.⁊ fructus nullus.Dultus gꝛa
unis.⁊ actus leuis.ingensauctoꝛitas.⁊ mutãs
ſtabilitas.?¶ dmoue ſpeculnm. inſpice tñ.⁊tu
ne foꝛte ⁊ ſi ſit vnde merito placeas tibi.et id

quo debe as diſplicere non deſit. Omnia ſibi

deſunt. qui nil ſibi deeſſe putat.quid ſiſummuſ
vonnifer ſis.nunquid quia ſummus pontifex
ideo ſummus.infimũ noris eſſe.ſiſummuʒ te
putas.Quis ſummus.niſi cui addi non woteſt
Bꝛaunter erras ſi te ilum exiſtimas. Cu vᷣo
conſidera.non ↄſumatione ſummũ te dici. ſʒ
ↄpatõe non meritoꝛũ.ſed miniſterioꝝ.ſum

mum dixerim plane inter miniſtꝛos. Cõſide

res exgo ait ideʒ in fi.iiij.li.ſanctam rom anã
eccleſiam.cui pᷣes.matrem eſſe eccłiaꝝ.non
dñia m. Ce vero nõ dñm epox. ſed vnuʒ ex his
De cerero conſideraoptere te eſſefoꝛmaʒ iu
ſtine. ſanctimonie ſpeculũ pietatis exemplar
aſſertionem veritatis.fidei defenſore tce⸗
t .1

WWS WWW

Titulus viceſimuſſecun.

gentium xpᷣianoꝝ ducem. amicnʒz ſponſe. ſpõ

ſe paranimplaum.dleri oꝛdinatoꝛẽ.paſioꝛẽ ple

bium. imgẽm inſipientiũ.refugiũ oppꝛeſſoꝛuʒ
aupeꝝ aduocatũ.miſeroꝝ ſpem titoꝛeʒ pupil
oꝛñi inclic viduaꝝr. oculũ cecoꝝ.linguaʒ inuto
rum. baculum ſenũ.vltoꝛẽ ſceler.maloxme/
tumm. bonoꝛum gloꝛiã. virgã potentum. malleũ
tyrannop. regu patꝛẽ.legũ mode ratoꝛẽ.cano
num diſpenſatoꝛem. vꝛbisterre lumen.ſacer
dotem altiſſimi.vicariũ xpᷣi.xpᷣm dñi.poſtre⸗
mo deũ pharaonis. intellige que dico. Pꝛo
inde ſi conſideras qntus es.cogita tercio etiã
qualis.Et hec conſideratio tenet te in te.non
infꝛa deijci.non ſupꝛa attolli.non euadere ĩ lõ

gius.non extendi in latius.Cene mediũ.ſiñ

vis perdere modũ. ocus medius.tutus eſt

Deniq; longitudo.ſ. nimia exterminiũ h̃ᷣe

ſolet.⁊ dilatatio ſciſſurã.⁊ altitudo ruinamm. et

proſundum abſoꝛbitõʒ Nũc vo longum dico
cum ſomo longiorẽ ſibi ꝑmittit vitaʒ. quodñ
facit prudens.latum ſibi facit actum.cũ in ſup

fluas animus extenditur curas.quas tꝑanna

moderatur.elltũ vo cũ de ſe plus pᷣſumit.a q̊ᷓ

iuſtus ſe continer. Pꝛofundũ vero cum pl de
bito ſe deijcit. cui foꝛitudo reſiſtir. Sane in cõ

ſiderando qualis ſis.etiã qualis ſueris ad me
moꝛiam reuocandũ.conferendo poſterioꝛapᷣ

oꝛibus. Pꝛofecerxis.ne iu virtute.in ſapĩaĩ in
tellectu.in ſuauitate moꝝ.An foꝛte.qð abſit.
ab his defeceris.patientior ſis.an in patienti

oꝛ.So lito iracũdior.leuioꝛue.inſolentioꝛ.an
humilioꝛ. affabilior. an auſterioꝛ. ex oꝛabilioꝛ.

an difficilioꝛ. puſillioꝛ animo. an magnamimi

oꝛ.ſeuerus magis. an pluſculum diſſolutus.ti

moꝛatior.an cõfidennioꝛ plus q; opoꝛtet q;la

tus tibi patet campus in hoc genere conſiderã

di. Non eris innocens.ſi aut pumas eum,cui
foꝛte paranduʒ eſſet. aut parcꝗs ei.qui ſuerat
puniendus. In tꝛibulatõib q̊q; qualẽ te iue

neris. nolo diſimules. Si conſtantẽ in mis.⁊

wlentem in alienis.gaude recti cordishoc eſt

Fusienda eſt etiã ocioſitas mater nugarũ.no

Uerca virtutuʒ inter ſeculares nuge ſunt.iĩ oꝛe
ſacerdotis blaſplxmie. Anterdum iñ ſi ĩcidãt
ferende foꝛtaſſis.referende nunq; fede ad ca
cbinnos moueris.fedius moues.
Secundo admonet.ſ. ii
eum conſiderare que ſub ipᷣo ſunt.a ſvc eſtto
tum mundum in cuius ſignum ⁊ figuram fuit.
ꝓ? ante reſurꝛectõʒ. ⁊ poſt reſurectiõʒ.appa
rete dño diſcipulis nauiganub ſolus petr in
mare ſe miſit. et ſic venit ad ipᷣm alijs nauigio
preue nientibo. O are loc ſeculum eſt. ait ipſe

P Erfi adue multe ſunt wopuli multi.nauicu
plures particulares ecchie. aplis igit ceter)

nio eſt.

cõmiſſe ſint particulares ruincie. prih/
grecia O atheo ethijopia. B Aſwiomoſn
VYaco.hieroſolimgꝗ.⁊ hmõi. Petro verorotꝰ
mundus. Sic igit᷑ omnis deb itoꝛ eſt ſucceſſoꝛ
petri vontiſex ſimmus. Sapiennboꝛ inſipien
cihus iudeis.⁊ gentibo.nõ vt pᷣſu im. ſed vt p
ſit in ſolicitudine multa. vt operã det. vt in cre
duli conuertantur ad fidẽ. Conuerſi nõ auerts
tur auerſi Enerzarnur Duaorro puerſi ordinent
adrectiiudinẽ.ſubuerſi ad veritatem reuocen
tur ſubuerſores inuictis ronibus conincant
vt vel emendentur ipᷣi. velſifieri non põt auc
toꝛitatẽ facultatẽq; pdant, alios ſubuenendi
vt hereticos. 2 ſciſmaticos. Hoꝛtatureri ipe
lberñ.ipᷣm.ſ.papã ad mittenduʒ pᷣdicatores ad
paganos. exemplo. Grego. pape qui miſit an
gu. ad anglicos. ⁊ eos traxit adidẽ admoner
⁊ ambitioſos reprimere dicens. An non limi
na aptox plus iam ambitioq; deuotio teritan
non vocibus eius toto die reſultar palatiũ ve
ſtrũ. an non queſtibo eius tota legũ. canonũq;
diſciplina inſudat. an non ſpolijs eiusoĩs ita
lica inliat ĩexplebili auiditate rapacitas repᷣ
lendit exinde de iniuſtis nimijsappellationi
bus.q fiunt ad curiã dicens. Auouſq; nõ eim
gilat conſideratõ tna adt antum appellationũ
oſuſionẽ. a abuſionẽ. pꝛeterius ⁊ phas. pt mo
rem ⁊ ordinẽ fiunt. Non lorus.non modnõ
tps. non cauſa diſcernitur. autperſonep̃ſinnũ
tur leuiter paſſim plerũq;. ⁊ nequiter volẽtes
malignari. Ponnelis potiſnmuʒ terꝛeri ſole
bant. Numctorron ipᷣi er his magisfunt atcq;
id bonis antidotũ verſum eſt in wnenũ. Etcõ
cluditur in hmõi dicens. Pꝛorſus fauende et
insgnu tenende ſunt appellationes. ſed qsex

torſit neceſſitas non calliditas adiuenit.vſur

patorie ſunt hmõiomnes non ſubuenientes
in neceſſitate. ſed opitulantes iniquitati. Ad
monet exinde abſtinendum ab auaritia? mu
neribus dicens. Prees. etſingulariter ad qͥd
Nunquid vt de ſubditis creſcas. nequach. ſed
vt ſpi de te principem te conſtituerunt ſed ſibi
non tibi. Alioquin quo pacto te reputas ſupe

riorem lis. a quib bñ̃fqũ vendicas Pann de
ieciiq; eſt animi de ſubditis non ꝓfeciũ quere

re ſubditoꝝ.ſed queſiũ pprium.inſummopre
ſertim oĩm mihil turpius. Auariciã añt longo
ate eſſe ſupra jeſtaius ſinn.ſciens quanta ⁊ in
unta tua neceſſitate reſpueris. ad teproinde
ſeripſerim iſtanon ꝓpter te. Dẽepe qð nibi ſcri
bitur. ſoli ꝓdeſſe non decet hic locus adauari
tiain capit a quo vicio immunis ſatis tua opi
na opus iu videris. Exẽplificat de
duobus archiepis.ſ.colonienſi ⁊ maguntino.
qulorum vnus magnà ſummã auri obtulit. vt

epiſcoparet.ſed vacuus recijt. alter iudicatus

ivsmeldſſenſani

ſmnocenie do

gotpſchicint

iſincteuts
lnte. diſolnones
iones ſccnciln⸗
wicice geanespoen

Hoonphirodſr
(ds ptignorsiſ⸗

ſeanone.onind
Utinterdiſenſat
ir. binereſfn
ſenoeſtvbi vnlita

blieſt, printasdi

nnihrlkoreſn
alcucelisviſcxn⸗

ſccencioblemer

GUanerarinrem

Wckräheruusce

Ctamedrii
Widnen
Thiaranin
ccena Ktſipſien
ctegimwornmi⸗

keyktalonſceta
leſint denet

ſapeni ppre

dogetbi

Uhoinclest
rlani rlubicn
Mlnioſheizzino
nurſſornedtt
Meenncerilin
peſpennonnen

Done öße⸗

n Brbnn
Gnirnine
Anheigen
ntepinn

cüci
nönenee
ceimnlon
BNlAEi
MöorNü
Etgirnmmn
EPrn ei
botie
Inennmm
Jhtiuirdeſ
nine
mriiſtni
dinman
rinminin
c

iconeus poſt gam receptã in recognitionem
Aliquid ſponte dedit. quod ſibi reſtitui fecir.

Inuehit contꝛa exemptiones ⁊ diſpenſatões

que fiunt a papa tanq; habẽtes ſpeciem mali
Dicẽs. Subtrabuntuꝛ abbates epis. epᷣi archi
eypis.archiepᷣi patꝛiarchis.ſiue pꝛimatib.bo
na ſpecies hec.mirum.ſi excuſari queat.vłopꝰ
ſit factitando. ꝓbatis vos hł̈e plenirudinemn
ptaãtis. ſed vtrũ debeatis. queſtio eſt. Anducit

exemplũ de oꝛdinib angelop.qui itã oꝛdinãt᷑

ſub vno capite deo. ꝙ etiã inferiores oꝛdines

ſu pioꝛibaſubijciuntur. Et loquitur de exẽpt io

nibus. vel diſpenſationibo. q̃ abſq; cquſa rõna
bili fiunt. E& xquibus ſequuntuꝛ.vt ipᷣe ait.ĩſo

lentie. diſſolutiones. dilapidationes. ſimu

lationes.ſcandala.odia.⁊ inter eccleſias.ini

micicie gꝛ aues ꝑpeteſq; diſeoꝛdie.⁊ ſuhdit ber
NHon ꝓhibeo diſpenſare.ſed diſſipare.Nõ au

dis.vt ignoꝛes diſpenſatoꝛesvos poſitos ĩ edi

ficatione.non in deſtructione. Deniq; queri

tmur inter diſpenſatoꝛes vt fidelis qius inueni
atur. Obi neceſſitas vꝛget.excuſabilis diſpen

ſatio eſt vbi vtilitas puocat diſpenſatio lauda

bilis eſt. vtilitas dico cõis.non ꝓpria. Mam

cum nihil hox eſt. non plane fideł diſpenſatio

ſed cꝛudelisoiſpenſatio eſt. DHemũ ſolicitat eũ
ad faciendũ obſeruare decꝛeta.q̃ ipᷣe eugeniꝰ

mulgauerat in remeñ. cõcilio ſpectantia ad

ſvneſtatẽ habitus clericoꝝ.⁊ circa ꝓmotionẽ

indebitam oꝛdinũ.q̃ mala obfuabanf.

Tertio aäamonet gii

de his qᷓ circa te ſunt.berñ.ad eugeniũ.iiij.li.di

cens.Et ſi ipſa etiã ſub te ſint. tamẽ ꝓpꝛiora
et ea importunioꝛa.circa hmõi qᷓ; ſobria etin
tenta conſideratõe opus eſt. DPec inqnaʒ circa
te ſunt. clerus et pplus tuus cui ſpũaliter epi
ſcoparis.ac ꝑ loc ſpecialis cure teneris debito
hi quoq; q ibi quotidie aſſiſtunt ſenioꝛesppli
vꝛbis iudices ⁊ qui de vmo ⁊ menſa tua ſunt
capellani.⁊ cubiculaꝛij.miniſtri qq; diuer de
putati officijs in o bſequiũ tuũ.hiſunt qͥ nõ ve
rentur ſuſcitare dilectã.⁊ anteq; wlit. Pꝛimo

quidem cle ꝝxillũ oꝛdinatiſſimũ eſſe/decer. exq

precipue in omnem eccham cleri foꝛma pᷣceſ
ſit. Deinde qð pᷣpeꝛaʒ agitepᷣſente id tibi tur
pius. Intereſt gloꝛie ſanctitatis tue.vt quos
oculispalesita oꝛdinati. ita ſint infoꝛmatiq̃te
nus totius lvneſtatis ⁊ oꝛdinis ipᷣi ſpeculũ ip
ſiſint fſorma. inueniat᷑ pᷣ ceteris opoꝛtet expe
diti ad officia., idonei ad ſacr̃a. ad ple beserudi
endas ſoliciticircũſpecti ad ſemenposcuſtodi
endos in omni caſtitate. Quid de populo loq̃r

pꝓplus ro manus eſt. Nec bꝛeuiꝰ potui.nec ex
Xx

pſſius.tamen. totunn apire de tuisxpᷣianispa

rochiams quid ſenno. Quid tamnotum ſecu

lis q; ꝓferuia 2 faſtus romanoꝝ. gens inſueta
paci.tumultui aſſueta gens imiris ⁊ intꝛacta

bilis vſq; adhuc ſupdi neſcit. niſi cum non va
letꝛeſiſtere.En plaga tibiincumbit.cura hac.

Holi diffidere.cirã exigeris.non ciranoneʒ

Denii audiſti. curã illius ha be.⁊ non curavi
ſana illũ. Deꝝ dixit quidã. Hõ eſt in medico

ſemꝑ releueſur. vt eger. lt melius. De tuis
ꝓrono tibi. Paulus loquitur. plus oĩbꝰ laboꝛa

ui.non ait plus oĩbo pꝛoſui.aut plus ommibus

fructificami. Nouerat homo. quẽ cocuit de qꝛ
vnuſqſq; ſm ſium lalvꝛẽ arcipiet. non ſᷣm ꝓ
uentum.t ob lvc in labribus potius qᷓ; in ꝓ

uentibus gloriandũ putauit. ſicut alubi quoc
habes ipᷣm dicentẽ. in laloꝛibo plurimis. itaqᷓ
ſo. fac tu quod tuum eſt. Nã deus qð ſuũ ẽſat;
abſqʒ tuaſolicitudie ⁊ anrieate curauit Plan
ta. riga.fer. curam. ⁊ tuas eyplicuiſtipattes.ſa

ne incrementũ.vbi voluerit dabi: deus.non

tu. vbi foꝛte noluierit tihi. diſperit nihil. Omne

papale negociũ illi agunt.ſ.rxomami.Quẽ da
bis mihi de tota marima vꝛbe. qiii te in papaʒ
non receveꝛit precio.ſeu ſpe pꝛecij nõ interue

niente. Et tũc potiſſimũ volũt dñari.cum pꝛo
feſſifuerintſeruitutẽ. Fideles ſe exponent.vt

oppoꝛtunius fideliba noceant. Et hoc non erit
conſiliũ tibi a quo ſe arcẽdo nõ ſecꝛetuʒ.quod

ſe non ingerant. ante oĩa ſapientesſunt vt ſa

ciant mala. bonum aũt facere neſciunt.hiſiniu

ſti terre ⁊ celo vtriq; iniecere manus impij in
clerum.temerarij in ſancta.ſeditioſi inuicem

emuli in vicinos in humani in extꝛaneos.qs
neminem amantes amat nemo.Etcuʒ time
ri affectant ab omnib-.omnes timeant neceſ
ſe eſt. hi ſunt qͥ ſubeſſe non ſuſtinent.pᷣeſſe non
norunt ſupioribus infideles.inferioꝛibo ĩpoꝛ
tabiles. Hi inuerecundi ad petendux. ad negã
dum fꝛontuoſi. hi impoꝛtuni vt accipiãt ĩgꝛa

ti vbi acceperint oocuerunt linguã ſuaʒ blãda
loqui cũ oꝑpentur exigua.largiſſimi ꝓmimſſoꝛes

et parciſſimi exhibitoꝛes.blandiſſimi adulato
res.et moꝛdaciſſimi vᷣtꝛactoꝛes.ſimpliciſſimi
diſſimulatoꝛes.⁊ maligniſſimi ꝓditoꝛes.ĩue
hit exmde contra vnoꝛem exterioꝛeʒ.⁊ appa
ratum cuꝛie dicens. Dides omnẽ eccłiaſticũ
ʒzelũ feruere ſola ꝓ dignitate tuenda.honori
totum datur.ſanctitate nihil aut parũ.Si cã

reqrente paulo ſubmiſſius agere. ac ſocialius

te bhr̃e temptaueris.Abſit inqunt non decet tẽ
Poꝛi non congruit.maieſtati nõ conuenit quã

geres perſonam attendito. De placiſo dei vl
tima mentio eſt ꝓ iactura ſalutis nullla cunc

tatio.niſi ꝙ ſublime eſt.hc ſalutare dicamus

1 ꝙ gloꝛia redolet.id iuſtũ, ita omne humile

Pbo dicitur inter palatinos. vt facilius q eſe·
; qͥ apparere velit humilis innenies. timoꝛ
t iiij

mini ſimplicitas rputatur.ne dicã fatuitaſ
Bird circũſpectũ ⁊ amicũ ꝓpꝛie cõſcientie ca
lumniantur.hipocritã poꝛro amatoꝛe qͥer: ⁊ ſi

bi interdũ vacantẽ inunlẽ dicunt. Qid tu

euigilas.nedũ aduc ad iſtos qͥ circumn dede /
runt te laqueis moꝛtis. Scio vbi habitas icre
duli a⁊ ſubuerſores ſimt. lupi non oues ſunt ta
lium tu es paſtoꝛ vtilis conſideratio.qᷓ foꝛte ĩ/
neneris.qno ſi fieri poſſit. conuertas eos ne ip
ſi ſubueꝛtant te. Si dura fꝛonte ſunt. diz ato ⁊
tu econtꝛa tua Hihil tamduau qð dunioꝛi nõ
cedat. Non eſt ſupeꝛ vacua conſideratio qᷓ in
tendis diſponere vomui tue ꝓuidere his qui
ſynu tuo.⁊ in gremio mia ſunt. Audi pauluʒ ſi

quis vomui ſue pᷣeſſe neſcit.qũoecchie dei dili

gentiã halebit. Et vc dicens. Non te moneo

ſummis occupanʒ intendeꝛe infimis ⁊ mini

mis impendere qð maximis lebes. at illa ꝑ te
agens ꝑ te etiam opoꝛtet puideas. qͥ ꝓte de
lois ꝓuideant vacuũ ꝓꝛſusa ſolicitudine rerũ
minon vtiliũ oꝑtet eſſe animũ tãmagnis et
tãmultis intentũ rebus.Opoꝛteteſſe liber uz
quẽ nulla ſibi vendicet violenta occupatio opꝑp
tet eſſe ingenuuʒ quẽ nulla deoꝛſum tꝛahat in
digna affectio. Optet eſſe rectu.quẽ nulla ſe
oꝛſinn auertat ſiniſtꝛa intẽtio Optet eſſe cau
tũ.quẽ nulla ſu beat furtiua ſuſpicio. Optʒ eẽ
vigilẽ.quẽ nulla a ſeſe abducat ꝑegꝛia.⁊ curi
oſa cogitatio. Optet eẽ firmũ.quẽ nuilla cõcu
tiat repentina turbatio Optet eẽ inuictũ.quẽ
nulla fatiger. continua tꝛibulatio. Optet eſſe
amplum.quẽ nulla coercet rei tꝑalis amiſſio
his te non dubites ⁊ bonis pꝛiualidũ⸗ ferien⸗
dum malis Si aĩm diuidens.⁊ dei rebus ⁊ tu
is pariter reiculis nolueꝛis i inpertiri. Procu⸗
randus quẽ implices.qͥ ꝓ te molat. pꝓ te dico
non tectu. Quedã pꝑ temer facies.quedã ꝑ te
et alios ſimul. quedã ꝑ alios abſq; te. nõ eſt
ꝙ inter iſta wꝛmitet ↄſideratio tua querendꝰ
ꝓinde fidelis ⁊ pꝛudens.queʒz conſtimias ſupꝑ
familiã tuam. idelis vt nõ fraduer Pꝛudñs
vt non fꝛaudet.ldhuc inuriiis eſt. ſiterciũ de
ſit.ſ. auctoꝛitas.tali...ſideli ⁊ pꝛudenti. ſubdẽ⸗
di ſunt omnes.nullũ patiat dictoꝛẽ nemo qᷓ
dicatcim feciſti ſic. vt ptãtem halear exclude⸗
re. ⁊ ad mitere qͥs vult. mutare miniſtꝛos trã
ferre miniſteria ad q̃s ⁊ qñ voluerit. Ita
rimoꝛi ſit omnibo. vt ſic vtilitati.pᷣſit oĩbj.vt
oibus ꝓſit. ⁊ de oibo clãdeſtinas ſuſurraneas
delationes nõ recipias aduerſus eũñ.ſed mag;
de tꝛactões cenſeas Et hanc tibi velim gene⸗
ralẽ conſtituere regulã. vt omnẽ q̊ palaʒ veret
icere ꝙ in aure locus eſt ſuſ⸗ pectuʒz halxeas
AIAtaq; vnus oibo facienda miun gat⁊ vni om
nes re nmondeanttuiilli haleas fideʒ vacans ti
bieccleſie dei. At q̃ͥ minus qut fideſis inuenia

Titults viceſimuſſecin.

7...

iur. aut pzudens fdeli wotins omittenc
ne. duob us tut ius k qᷓ; q;ᷓ ſi iconeus non e

rituꝛ ⁊ ſi minus fidelẽ ſuſtinere Piius conſu⸗
lo qᷓ ſe imergere laloꝛinto kunc. S emetoſal
uaſoꝛem iudã yconomũ habuiſſe. Deind
repꝛehencit epᷣos. nimiã diligentiã hñt ð tẽ
wralibus ſacultanlv. a qſi nullã de giabo. Er
wſt plura ſubdit.non optet. vt vicia comne
vltimus ſcias. ꝙ qᷓ pluꝛimis nonimus contin
giſſe. Quapꝛopter. vt dirim. alius alia dſpẽ
ſet. de diſciplina tu ꝓuide. Illud nemini cre⸗
das. Si mſolentioꝛ coꝛã te. vlłſermo inſonue⸗
rit wl habitus apparuerit. manus tna ſup ei
modi.iu vlciſcere ĩiuriã tuã. VImpunitas au⸗/
ſum parit. auſus erceſſi. Domi epi decerſan

ctimdo. decet modeſtia.decer ſvne as. qrũ di
ſciplina cuſtos. ſacerdotes womeſtici aut cete

ris vneſtioꝛes. ain oĩ bo fabula ſunt in vnluj
habitn in inceni nlloꝛ q̃ circa te ſunt mlreſide

re iĩpudicũ.nil inderens patiaris Diſcanta te
coepi tii co matulos pueros.a comptos adolẽ

ſcentes ſecũ non hfe. Certe intermitratos di

ſcurere calamiſtꝛatoꝛes nõ decet. Dec auſteri
tatẽ. iamen ſuadeo nibi. ſed grauitatẽ. illaifir
miores fugat. crepꝛimit leuioꝛes. illa odibi
leʒ hec incontempnbilẽ redcht. Quid hac me⸗
diocꝛitate gralius. vtnec de ſeueritate ſis one
ri. nec de familiaritate ↄtẽptui. in palatio pa⸗
pam. wmi te patzẽ familias erhileas ament
te comeſtici ui. ſi non ſacito vt nimeant. Vii
lis ſempeꝛ cuſtodia oꝛis.q̃ tñ affabilitatis gra
nia nõ excludat. lle ↄuemientioꝛ auidus ſigemu
quidẽ ſeuerus ſis. vnltu ſerenus. verbo bꝛeuis
Cavellani ni non ſint ſine ivnoꝛe.his conten
ti ſint que tu puideris illis.tu vide ne egeant
ſipꝑ lvc quẽ foꝛte ab aduentannbopetere de/
hendes.iudica gieʒitã
ceteris officialib decernendum.

NQuarto de his .F. lii.

ue ſunt ſupra te in.v.li.admonet conſiderã⸗
umm. ſ. que ſunt in ſuperna patria. at. c we⸗
liʒ ſolerter aduertas vir ſagaciſſime eugen
quia totiens ꝑegꝛin atin conſideratio tuo. qᷓ
tiens ah illis rebus adiſta deſlecninr inferio
ra ⁊ viſibilia. ſiue intuenda ad noticiam. ſue
petenda ad vſum.ſiue ꝓ oſficio diſ vnẽda vł
accitanda.ᷣſi tamen ita verſaturin his viphee
illa requirat. aur pcul erular. Sic conſidera⸗

re vł appꝛobare.repatꝛiare eſt. Abi ponit in

(c.tres ſpecies conſiderationis.Et Rrnn
ibi

m
vocat diſpenſariuã.q.ſ.ſenſibus ſenſibilib?

rebus oꝛdin ate ⁊ ſocialiter eſt vtens ad ꝓme

rendum deum. Scdᷣam appellat extimatiuaʒ

ᷓ pꝛudenter ac diligenter queq; ſerurans: po
derãs aqi veſtigãdu ven. Cerciã appellatſpe

.idẽ de vſtiarijs. ideʒ de

Aummſii
ſvinnt in
icnemmn
rode n
trſiettonn
mminlnnn⸗
n inſn
lennindine⸗
lgrtiſp n
ſimunſnro:
fuenglcuir
entns Dence.
Kettn⸗

ſethnanfot
koſcrgereltn

e Perntmi
eniſkteneite
Cevoferinarnit⸗
ſnignsceonnes

Itnpritd

Cnirmapſnarp
Dalkrneni giaf
Pnnimosesoparur
Cponarn. Demmun
Peincoſcbnis,
inbeteemins!
ſiineptenta pen
önncdsdsenr
Wtnindetiz
Cnminkr⸗
lrcrigen
Dentngen
Istipnſcigon
.
Hor⸗
mne duſa
ſen parpenre
ag Plna
nteptsien⸗
iboraütſic
ſonlvptte
Täeecchaſti
Eumlonntarein
ſenfnnglis⸗
ninlin dore
uerunnrden

aerie N

Entdiirn
snnedinn
eiiniaren
mrur
amiitin
, enri
SSta
ineniirnm
Tucenshkanur
e

4.A 1—0
1eti Aeen

Anee

minteNNr
Nens riin
—–
emdE
n iu u
ninkzi
epnari N
mmunne
mlichntulin

Qapitulum

cuilatiuam. q in ſe eſt colligens.⁊ quantũ in ſe

eſt diuinitꝰ adiuuat᷑ rebus himanis erimẽs.

ad contemplandũ deum. Et ſubdit.qꝙ tꝛibus

modis deus ⁊ angeli eiusnoſtra conſideratõe

inueſtiganmr.opinione.fide ⁊ intelleciu.quo
rum intellectus rõni innititur. Fides auctoꝛi
tati. opinio ſolo veriſimilimdine ſe tuef. Et
declarat qũo de angelis quedã noſcimus intel

leciu.quedã opi.quedã fide.vt de his q̃ radit

ſcriptura ſacꝛa de oꝛdinibus angelor. ⁊ mini
ſtris eo ꝝ pulchꝛa ⁊ deuota ſcꝛibens de ſingulis

oꝛdinibus. Deinde de deo quõ ſibi lc wꝛbuʒ
eſt. ↄuen it ⁊ quõ dicat᷑ eſſe principiũ ⁊ qũo ex
iÿpo. pꝑ ipᷣm. ⁊ in ipo ſintomnia. Item ꝙ denſ
eſt. quo nihil melius cogitari poreſt. Et qno⸗/

modo ſimple xeſt.⁊ non ſolñ vnus.ſed vniſii

mus. Mec trinitas pſonaxr follit hanc vnita
tem.ſ. ſubſtantie ſue deitans. Dbi etiã ponit
octo differẽtias vnitatis.⁊ vltima eſt vnitas

rinitatis que omnes excellit. ⁊ hoc in. ix.c. et
in. r. Et in.ri. vonit de vnitatetꝛiũ ſubſtantia
xum in vna ꝑſona rpi.ſ.carnis.anime ⁊ veꝛbi

Decdarat eſriã quid ſit deusq;tum ad effectus

piurimos qͥs opatur in creatura. et pꝛecipue
rationabili. Hemum erponit q̃ ſit longimido

latitudo. ſublimitas. ⁊ ꝓſundũ in veo. qꝛ lon/
gitudo eſt eternitas latitudo charitas. ſubli⸗
mitas potentia. ꝓfundum ſapſa. in omnibus

als in nobis habetuꝛ longitudo ꝑ ſeuerantiũ
latiiudo p dilectõxʒ.ſ.vſq; ad immicos. ꝓſun
dum ꝑłum:litatem conſideratis dei iudicijs.

altitudinẽ ꝑ ↄtemplatõʒ ſeu fidutiã ꝓmiſſoꝝ

De prãaͤte pape in genere vbi de ptãte oꝛdi

nis ⁊ iuꝛiſditionis.⁊ interptatõis. Cap̃.ij.

E poteſiate pape

HNota ꝙ q;uis oĩs ptãs ſit a deo et
Abuiſus ptãtis non ſit a deo.ptãs ta
men paxre ꝑ excellentiã ⁊ ſingulari eſt ab ip⸗

ſo deo. Aſta tꝛia puncta declatantur. Pꝛimũ
ronit apis dicens. Non eſt prãs niſi a deo ro.

xriij Hoc aũt ſic declarat. Et ꝓbat aug. de an/
c.in li.de ptãte pave. als intiiulat iſte liber
de ptãte ecchaſtica qͥ ſexe in hoc titulo allega
tur. Deus eſt cauſa cuiuſſibet rei hñtis entita⸗

tem in bonitate in tꝛiplici genere cauſe.ſ. effi

cientis.foꝛmalis ⁊ finalis. Efficiẽt) eſt igitur
oĩs ptãs a deo rõe deriuatõis ſicut em̃ oĩia en/⸗

tia cꝛe antin deriuãtur ab vno ente. ⁊ omniſ
ſubſtantia ab vna ſubſtantia.ita omnis pꝛin

cipatus cauſaliter deriuatur ab vno pꝛincine

Calis aũt pꝛiceps eſt deus. Oñ ſeꝛibuuꝛſap.
vi. Data eſt vo bis a deo virtus ⁊ ptãsab al

tiſſimo qui interrogabit oꝑa vr̃a. Et dañ.iij
Sciant gentes qꝛ dñat᷑ aliiſſimusĩ regno ho
iminu.⁊ cui voluerit dabit illud Scðᷣo ẽ a xo

ſecundum

gĩs woteſtas foꝛmaliter rõe eius ordinatõis.
Zam in quolibet pꝛncipstu eſt oꝛdo quidaʒ

ſupioꝛis ad inferioꝛẽ. ⁊ inferioꝛis ad ſupioꝛes
Et qᷓ;dtumcunq; ſuperioꝛes vel inferiores ſint
mali.ipᷣe iñ oꝛdo de ſe habet rõnem bom.qui&
etiam ipᷣa mala lene oꝛdinata ⁊ loco ſuo poſi
ta laudabilioꝛa ſunt.et eminentiuscommen

dant bonuʒ. ⁊ ſemper ey tali oꝛdine conſuꝛgit

aliquod bonum. Et ſic ex pꝛincipatu maloꝛiʒ
rõe diuine oꝛdinatõis inſuꝛgit aliquod bonuzʒ

Vnge ⁊ augu.dicit ꝙ ꝑ ptãtem a deo dyabo

lo traditam. Job ꝓbaius eſt. vt iuſtus appa
reret. Petrus temptatus.ne deſe pᷣſumeret.
Paulus colaphiʒatꝰ*. ne ſe c eret Bnds
damnatus.vt ſe ſuſpenderet.tercio eſt a deo
Pteſtas finaliteꝛ rõe eius reductionis. Naʒ
q;diu ſumus in hvc mũdo.ſumus in via ⁊ in
quodam bello. In lello aũt neceſſe eſt. vt ali
qui ſinpꝛincipantes.a alij ſint ſeruientes
Et ideo q;diu bellatoꝛes ſumus.⁊ in exercitu

tamdiuangeli wominabuntur angelis ⁊ hpieſ

hominibus.qꝛ tota ecchia militanseſt terribi
lis.vt caſtꝛoꝝ acies oꝛdinata. Sed cum p ve

nerimꝰ ad deum tanq;ᷓ ad terminũ ⁊ finẽ no
ſtre felicitatis. nõ erimus amplius bellatoꝛez
nec neceſſaria erit amplius vominatio. Dñ

pꝛimo. Copr. xv. ðꝛ. ꝙ cuz ipᷣeſilius traditerit
regnũ ideſt ſuos electos deopatri.munc euacu
abitur omnis pꝛincipatus.et omnis prãs.

Qꝛ abuſuſ pa pe .i.
non ſit a doo. ſeda malitia ⁊ a pꝛauitate lvĩʒ.
ꝓbatur ex hoc ꝙ dicit dñs ꝑ ꝓhetã.ipᷣi regna

uerunt.a non ex me pꝛincipꝑes extiterunt.⁊ñ
cognoui. it aũt abuſus ptãtis ᷣm aug.de an

lv.tꝛipliciter. Pꝛimo ꝑ pꝛauã adeptionẽ
ſuut em̃ aliqui qui ptãtem ⁊ pꝛĩcipatũ pꝛaue

Pambitionem. in quor ꝑſona dicit ꝓpheta.
in foꝛtitudine noſira ſumpſimꝰ nobis coꝛnij
Et leo papa.i.q.i.c. Pꝛĩcipatus.vbi ait pꝛĩ
cipaiꝰquẽ metus exioꝛſit. aut ambitus occu
pauit.⁊ ſi acnibus vel moꝛibus non offendat
ipᷣiꝰ iñ mitijſui ẽ ꝑnitioſ exẽplo. Scðᷣo ꝑpꝛa
uã eiꝰ executionẽ.o⁊ ſi legiſie aſſecun ſint po
teſtatẽ.tñ nõ vtũt᷑ pᷣlatõe ad vindictã maleſa
ctoꝝ.⁊ laudẽ bonoꝝ.ſʒ ecõtꝛ ario.ʒ illnd heſt.

xvi lii bonitate pꝛincipũ ⁊ honore.i.vnita
tis.qͥ in eos collatꝰ ẽ abuiunt in ſuꝑbiã.⁊ nõ

ſolũ ſubiectos nitunt᷑ opprimere.ſ̊ dataʒ ſibi

gloꝛiã nõ ferentes in ipos q dederut moliunt᷑

inſidias.⁊ ſic etiã intelligit᷑ illud hiero.viij.q
i. udacter. ſoꝛtaſſe aliquid dicimus. tamen
quod ſcꝛiptũ eſt dicimus Non ſemper pꝛinci
pes populo ⁊ iudex eccleſie pꝑer dei arbitniũ da
tur. ſed pꝛout meritoꝛia noſtra de poſcunt.

adip:iſcunt᷑.qꝛ velꝑ ſymoniã vel ꝑ minas.xvel

Titulus viceſimuſſecoan.

Si mali ſunt aetꝰ noſtri.⁊ opamur maligna.

Dantur nobis pꝛincioes ſᷣm coꝛ nt̃jm. Et induẽ

eremplũ de ſaule. qui cum factus eſſet rex po/
puli iulente dño. vt hẽt.i. Reg. ir. c. dicit dñs
non pſe eſſe factũ. ſed quo adal uſumeius.
Kercio abutit qͥs poteſtate ⁊ ꝓlatõe ꝑ pꝛauaʒ
intentionẽ ſicut illi pᷣlari qui ⁊ſi bna iuſta fa
ciunt in ſuo regimine.lvc non agunt ꝓpf iu⸗
ſtitie obſernationẽ.ſed ꝓpter ſue gloꝛie dimnil
gatõʒ. m illud Job. xxxiiij. Regn are facit hi
pochritam ꝓpter peccata populi. Obi geꝛego.
in glo. dicit. ꝙ poteſtatem pꝛincipatusdeus tri
buit elatõʒ vero potentie malina nr̃a inuenit

Oꝛ poteſtas b. li.
pape ſit ſingularius a veo q;ᷓ alie poteſtates de
clarat hoc tripliciter. Pꝛimo q̃ntũ ad elecriõʒ
Scðo qtũ ad eiusgulvrnatõʒ.Cercio q;tum
ad impugnatõʒ ⁊ in obediennũ ſibi puninonẽ
Quantũ ad pꝛimũ ſic declarat Sicut deus ge
neraliter halxt eſſe in omnibo re bus P pñtigʒ
Vtentiã.⁊ eſſennã in ſuis tñ fidelibi hʒ eẽ q̃ͥ⸗
dam ſpẽali mõ.ſ.ꝑ graz. p charitatẽ ſic lʒj ele
ctõe oĩm ptãtũ deus opeturvt dictũ eſt. qdaʒ
tñ ſingulari modo opat in electõe ſimmm pon

tificis. à ſuos fideles halet regere. ⁊ oꝛdinare

ad cultũ dei. Dñ multũ peccant electoꝛes qui
huic ſingulari diuine ꝓuidentie. qᷓ regit eccle⸗/
ſiam non innitunnir. Quãtũ ad ſc ðm. ſ.qeiꝰ
guleꝛnationẽ q;uis deushabeat curã generalẽ
oĩz re xſingulari tñ modo hʒ curã de ptãte ſinn

„

mi vontific regentis ⁊ gulernantis ecchã ſuã

Dñ crif.in quadã omelia.ꝙ magna cura eſt

deo de ecclig. non montibo circundata ſed fide
circũſepta. NHam ꝓpter eccliam celũ extẽſum
eſt. aer ſparſus eſt. mare diffiſum eſt. terrafũ
data eſt padiſus plantatus eſt ⁊ mulra mirabi
lia facta ſunt ꝓpter eccleſiã. mare diuidebat᷑
et iteꝝ ſuebami ꝓpter eccłiam ꝓphete ꝓpter
eccłiam apli. pꝓpter ecchiam vmgenitus dei fi
lius ſacius eſt hmo. go ip̃am ſtatui. inqint
pſona xpᷣi.qui celum fundam ⁊ angelos crea⸗
ui. Sed ꝓpter celum crucifixus non ſum. pp/⸗
ter celũ celeſte coꝛpus non accepi.nec naturã
angeloꝝr aſſiunpſi vt dicas qm̃ celo angelis et
omm cꝛeatuꝛa ſingularioꝛ ⁊ ſvnorabilioꝛ ẽ ec
cleſia. Tercio oſtendituꝛ excellentia hui po
teſtatis ſuꝑ alias q;tum ad punitionẽ impig
nantin ⁊ non oledientium ſibi. Berit em ſñ⸗

mus pontifer in eccleſia vicem illius ꝓphere.

de quo ðꝛ Dentꝛo.xviij. Pꝛophetazʒ.ſuſcitabo
vohis de fꝛatꝛib) vr̃is. Quicunq; non audie/
rit ꝓpletam illũ. ego vlioꝛ eriſtam penã. ſcili⸗
cLeteternã 7 Palem ſibi infligendo glo. dicit

d vᷣw haleiur. ꝙ ipingentes in lummũ põ 4

tificem. 2 reſiſentes ſibi gꝛandi penapnmien

di ſunt. Eñ ⁊ ipᷣa papa ſignifcat ꝑ montemſi
nai.de quo ðꝛ. exo.xix. ꝙ die tercio deſcẽdit w
minus in montem ſinai.dicẽs f lijs iſrael. ne
aſcendatis in montem nectangatis fines ei
qui euin tetigerit moriemur. Significat enim
nummus pontifer ꝑ talem montem. Pꝛimo

ei Feenerirntig ſicut mediãte ialimo⸗

te deſcenclit deus coꝛa toto populo iudeon ſie
pᷣs mediante ptãte ſummi pontificis in lege
noug deſcendit deus ſup toto populoypiano

Scðdo rõe ſublimitatis.qꝛ ſicut lle monsſub⸗

limior erat omni alio monte. ita papa ſubli⸗

mioꝛ eſt omni alio pᷣlato. Cercio rõe legalisve

ritatis qꝛ ſicut de illo monte dataeſt ler ita ab
ipſo papa oẽs leges ⁊ iuꝛa exquirenda ſunt
Qmnis g qͥ hũc montẽ auſu temerario tãgit
impugnando. vel ſibi non obediẽdo debetmo

rinõ quõcũq; ſed lapidiba⁊ iaculis ↄfodiẽd'.

Nñ ſunmach ait. Qins ſanctũ eſe dubitat
quẽ aper tante dignitatis attollit. diſt. xl. non
nos.⁊ bonifacius hmõi clłpas redarguere pᷣſu
mit mortaliũ nullus qꝛ cunctos ipᷣe iudicatu
rus a nemine iudicandus. niſi dephendatura
fide denius. Pꝛo cuius petuo ſtatu vm uerſi
tas fideliñ tanto inſtantius oꝛat. quanio ſalu
tem ſuam poſt deñ exillius incolumitste ani⸗
maaduernit ꝓpenſius pendere. di. eg. S papᷣ
Et ſicontingat aliquos aſſumiad ſummũ pon
rificiũ qin non ſunt boni jvmines. ſunt aliqua
do tamen p̃lati. Nã bonũ vĩeʒ ſunpliciter fa
cit ſola charitas. Sed bonus pᷣlatus põteſſeꝑ
pꝛudenniã ⁊ ſciĩam q̃ faciunt lviem bonũsʒ qᷣd
ideſt ex ꝑte intellectus. eo ꝙ m ipᷣam põt ee
vtilis ad regimẽ aliox. Dicit᷑ em̃diſt. lxi. ꝙ ru
dibus ⁊ impeꝛitis gubernacula ecclie non ſunt
cõmittenda. Et in Ivc etiã apparet ſingularʒ
ꝓuidentia dei. quaregit eccleſiam ſuaz medi
ante e tiam ptaãte maloꝝ lvim lene ⁊ vnliter
Sisaũt talis ſit aſſiunptus ad papatum qui ſit
malus homo ⁊ malus prelatus. etiam nililo⸗

minus ptãs talum eſt a deo ⁊ ſub talipꝛincio

patu pᷣdeſtinati puꝛgantur. ſaluanmr.⁊ ma
li conteruntur dãnantur Semper tñ vnoꝛ

dus eſt rõe dignitatis. vñ berñ. ad eugeniuzli.
ij. ait e papa. Cues ſacerdos magnus ⁊ ponti

fex ſummus.iu pꝛinceps epᷣox.tu heres aplop.

Tu pꝛimatu alel. gubernatu noe.patxiatxchatu
abꝛ alam. oꝛdine melchiſedech. dignitate a⸗
aron.auctoꝛitate mo yſesiudicam ſamuel.po
teſtate peirꝰ.vnctione pᷣs.iu es cni claues tꝛa
dite ſunt.hec ille. Et cumn lve dixit.paſce oues
meas. Fohan. vl. Sed lve prius pꝛomiſerat
cum dirit.tibi dabv. vL7

fsnmmnglene
(cwelleſencöitane
Atleneoi
(iſipinapeltn
c4AGotpbaur⸗

ſte Nicin vno

oßſcens ſpm.

nnppanorpn
kepeb gepms
rirrn Düer
Cohapeteecpton,
Penrdiemit.
recrarkr
W
ngionsſgile⸗
Cpauuprgtſeii
Prnncpang An
Naus tfcen
nic h
ig yiwpſſer v
ſerinſfgens
Renr opnnn
fineft ls n
neſeccte gel
uhniſgice
ſenigſonne
ſſüennorgire
Gen
ſennne
iopco
ihimmmeni
gſiamneſ
Utaſtntrfe
elleſüdectn

M
Ousſanitin
Wmöchenae
Wwpaagien
wengni
trigiuninn
Püsnend
iaimirir
rinnmun
i. Eiminad

ʒ— W” 1 4
8. Emü

elemmengfrit
nheainri
e ni: n
ne
umettn
dürm S
esude
nerezl
Eneitilatn

enyftaitn e

eresi
m nanni⸗
Sw

W 4

Lapitulum
Tibi dabo claleſ in

regni celoꝝ. In quibo verbis tria poſſunt con

ſiderari. Pꝛimo prãs eccliaſticalisad plura ſe

extendens.qꝛ in plura li dicit claues regni ce⸗
lorum. Scðvo largitas diuinalis ipᷣam libere
conferens.qꝛ xpᷣs eſt.qui ait.dabo non vendã
Tercio ſublimitas papalis eam plene ſuſcipi⸗
ens qꝛ.ſ.dicit petro ⁊ ſub ipᷣo omni ſuo ſuceſſo
ri. Onde tibi dabo claues regni celoꝝ ⁊c. In
tota cõitate xpᷣiana.ſeu ecclia eſt neceſſariuz.

eſſe vnũ ſolũ pᷣſidentem. quẽ dicimus eſſe pa⸗
pã ſucceſſoꝛẽ petri. DHoc aũt ꝓbat.herueus ĩtra

ctatu de ptãte pape. rõe ⁊ auẽtate.Rõnẽ autẽ
inducit duplicẽ.Et pꝛima ſumit᷑ ex vmtate ee
cleſie. ⁊ eſt talis. Vn omni vno pꝛincipatu bñ

oꝛdinato eſt vnus ſolus ſummus pꝛinceps ad

quẽ regimen ꝑtinetoĩm qui ſunt d illo prin⸗
cipatu.⁊ in oĩboq̃ peꝛtinent ad bonũ regimẽ il⸗

lius pꝛincipatus bene diſpoſiti Sedpꝛincipa,/

tus eccłe.ſeucõitatisxpᷣiane eſt talis.videli⸗
cet vnus.⁊ bene oꝛdinatus.ergo debet habere
vnũ ſolũ pꝛincipaliter pᷣſidentẽ.qualis eſt pa⸗
pa. Oaior ꝓbatur q;tum ad tres ꝑtes q̃ſ con
tinet. Nã ꝙ in vno pꝛincipatu debet eſſe vn
ſolus pᷣſidens ſupᷣmus pʒex hoc.qꝛ pluralitas

ꝛincipuʒ quoꝝ vnus non eſt alteri.repugnat

noreipub.qꝛ vnus poſſet deſtruere. qd alius
voſſet facere. Dñ ex loc concludit.plxilo.xij.
methaphoiſice. ꝙ totius vniuerſi eſt vnus ſol⸗
pꝛinceps.dicens ſic.entia nolunt male diſpo
ni.nec bona eſtpluralitas pꝛincipatuũ.vneſt
ergo pꝛinceps.ſ.deus.Quãtum ad ſcðᷣam pꝑtẽ
maioꝛis.ſ.ꝙ ille ſit pꝛinceps oĩm.de illo pꝛin
cipatu pʒ.qꝛ ſi aliquis non eſſet pꝛinceps tonꝰ
pꝛincipatus.Auãtũ ad terciũ pʒ.qꝛ ſiprincis
patus.a⁊ pᷣſidentia eius nõ ſe exiẽderet ad oĩa.
q peꝛtinent adbonum ꝛegimen illius pꝛincipa
tus. vt poſſet de oib diſponere ſua pᷣſidentia.
eſſet inſufficiensad bene regendũ. Oainoꝛ aũt
ꝓbatur.ſ.ꝙ principatus eccłie ſeu cõitatis cꝛi
ſtiane ſit vnus.qꝛyxpᷣs dicit Yoh.x.fier vnum
onile.ſ.eccłie.pʒ etiã ex ſimbvlo niceni conci⸗
lij. ⁊ vnã ſunctã catlvlicam ⁊ aplicam eccłiaʒ
Eſt etiã talis pꝛincipatus bene oꝛdinaius. qͥa
a ſpũſancto regitur eccleſia.ᷣm Zlug.diſ.vnij.
Quicontempta.qui errare non põt.Et adi⸗
ſtar hierarchie celeſtis optime diſpoſite iuxta
illud. Exo.xxv. c. omnia ſac ᷣm exemplar qð
tibi in monte mõſtratũ eſt.ergo oꝑtereẽ vnuʒ
pſidentem eccleſie.ſ.papaʒ.Scða rõ ſumitur
ex confoꝛmitate fidei.⁊ morũ.q̃ dʒ eſſe tota in
eccleſia dei. ⁊ eſt talis. In tota vniuerſirate
xpiana debet eſſe confoꝛmiias.de his q ꝑtinẽt
ad veritatem fidei.⁊ bonos moꝛes circa neceſi
laria ad ſalutẽ.Sed talisconformitas non po

ſecundum

teſt ſaluari niſi in ordine ad vnũ caput ſeu v
num pᷣſidentem.ad queʒ ſpectat ſententiare.
quid credendũ.⁊ quid non credendũ.ergo ⁊c.
Et imantum eſt iſte pꝛincipatus vnus.q miil
lus auẽtare humana poreſt dirunere YAra
nec papa cũñ tota eccłia poſſet iſtiã monarcl-
iam mutare. &trõ eſt qꝛ vicarius generalisin
aliqua cõitate ſubiecta nõ wteſt licite facere.
contrarin.qð pꝛincipalis dñs oꝛdinauir.Sec
vñs ihxſus rpᷣs.cuius papa eſt vicarius.oꝛdia
uit vnain monarchiã. vt pʒ veꝛ illud.tu es pe⸗
tꝛus. ⁊ ſnper hanc petꝛam.⁊c. Et ſi dicatur.q
hec vnitas monarchie accipienda ſit in ordie,
ad vnũ paſtoꝛẽ.qui eſt xpᷣs.nonvaler.qꝛ opor
tet pynere mona:chiam qui conuerſet᷑ cñ ſub⸗
ditis. ⁊ eos regat m varieratẽ ſpum ⁊ locoꝛũ
⁊ ꝑſanarum.⁊ vnũ ſolũ oꝛchnauitrpᷣstalem.
ſcpetꝛum.⁊ ſucceſſoꝛes eius.d.tui ẽs petruꝰ⁊
cetera. ⁊ nbi dalbo. Pꝛobatur lvc idem auc
toꝛtate. Joh. x. Fiat vnum ouile. ⁊ vnus pa
ſtoꝛ.⁊ illud eſt multiplex.ſicut mulripler eſt oꝛ
do. Nam in quolibet ſeptem oꝛdininn impꝛi⸗
mitur ſpẽalis caracter. qui eſt quedam poten
tia ſpiritualisad agendum eaque peꝛtinent ad
illum oꝛdineʒ. Sed de ordine ſaceꝛdotij ẽdif⸗
ficultas. Et cum ait. tibi dabo claues regni ce
loꝛum ⁊c per clauem intelligit᷑ poteſtas eccle/
ſiaſtica.⁊ hec ðꝛ clauis ꝑ ſimilltudinem.quiaſi
cut per clauem homo poteſt aperire ⁊ claudere
ita ꝑ ptãtem eccleſiaſticã clauditur regnuʒ ec⸗
cleſie militantis vel triumphantis indignis ꝑ

ſubtꝛactioneʒ abſolutõis.vel ꝑ excõicatõnem

et bene diſpoſitis axeritux per abſolutionem a
peccatis.⁊ ſententijs.Eſt autem duplexpote⸗
ſtas eccleſiaſtica. Onde in pluꝛali dicit claueſ
ſcilicet poteſtas oꝛdinis.⁊ poteſtas iuriſditõis
Poteſtas oꝛdinis. ibi ſcilicet nbi dabo claues
regni celoꝛum.et quodcunq; ⁊c̃. Obi dic glo.
pteſtatem ligandi ⁊ ſoluendi vm.id eſt petro
conceſſit.vt vos ad vnitatem iniutaret.Chꝛi
ſtus em̃ pꝛincipem aploꝛum eum conſtituitvt
vnuim pꝛincipalem vicariuʒ xpᷣi haberet eccle
ſia.ad vc optime facitquod dicit cypꝛianus
xriiij.q..oquitnrx.Conſtituit vicaxium.en dix
it.pa.o.m.ſed pꝛomiſit.cum dixit.tnibi da.cla.
regni celorum.q;tum ad oꝛdinem ſaceꝛdota⸗
lem eſt caracteꝛ impꝛeſius in anima in ſuſcep
tione ſacerdotij indelibiliter a rpᷣo.vt a cauſa

pꝛincipali abepo. vt a cauſa inſtrumentah.id

eſt quadam potentia non innata. nec acqinſi

ta ſed a chꝛiſto infuſa.qua uidelicet aperire po

teſtregnum celoꝛum ſcilicet conficiendo coꝛ/
pus xpᷣi verum.a vt ita dixerim.per conſecꝛati⸗

onem loſtie faciendo celos aꝑire.⁊ xpʒ in ſac

mento exiſtere Habet enam prãtem ſuper coꝛ

pus rpᷣi miſticum. ſcʒ in abſolutione ſacmẽti

Titulus viceſimuſſecin.

nitentie diſppnendo ad gram inſtrumtalit
Sed quia ilud eſt magis obſcurñ ſciencũ f̃ᷣm
herueum in li. de ptãte pape.q; effecius ſa cꝛa
menti pnĩe cuius mimſter eſtſacerdos.eſt re/
miſſio peccati actualis. Hec aũt remiſſio hri
non poteſt niſi ꝑ diſplicentiã ipᷣius peccati ac
malis.inqᷓntũ eſt offenſa dei. ⁊ ꝑ voluntatem
ſatiſfaciendi.⁊ ſoluendi emendã per penã.⁊ qꝛ
humana natura eſt inſufficiens ꝑ ſe ad talem
diſplicentiã hñdam.a talẽ voluntatem ſatiſ⸗
faciendi q̃ ſit doo accepta.q̃ quidẽ vocatur con
tritio. Adeo pꝛouidit nobis deus de ſacra/
mento pnie.ꝑ qð miniſter miniſtrãdo tale ſa
cꝛamentũ poſſit in nohis cauſare talem diſpo

ſitionem ad gratiã. ꝑ quã ſuppleat᷑ defectusno

ſter qui eſt ex ꝑte opantis.qꝛ non niſi per ſaleʒ

diſpoſitionẽ cõiter atringitur ad contꝛitioneʒ

ita ꝙ et ꝑte opis oꝑati ſcʒ ſcti actio pertingit

ad contritionem.immoopoꝛtet ronere in mi⸗

niſtro ptãtem ſpũaleʒ. ꝓ quã vna cum debita
ſoꝛma veꝛboꝝ cauſet talẽ diſpoſitionẽ adgr̃am
Et lc eſt ptãs caracteris ꝗᷓ põt eſſe ſine prãte
iuriſditionis. ſicurparet in ſacerdote non hñte
curã. Et econuerſo põt eſſe ptãs iuriſditionis
ſine ptãte caracteꝛis.vt pʒ in nõ ſacerdote ha
bente curã aiaꝝ.Auia wꝛo peccatoꝛ nõ eſt di
gnus reconciliatõe cum deo mſipeꝛ talẽ diſpli

centiã peccati.⁊ voluntarẽ ſoluendi hñdã iðo

oportet. ꝙ miniſter ꝑ quem debet reconciliari
peccatoꝛ hẽat ptãtem iudicandi.vtrinm ſit dig
nus reconciliatõe.velnõ.⁊ ꝙ etiã habeat prã
tem reconciliandi eum ⁊ repudiandi.vel ligã/
di eum.ſi ſit dignus pnia reconciliante euʒ ad
iuſtam penã.ita ꝙ materia ſactr̃i ſit ꝑſona ob/
ligata ſtare ſnĩe miniſtri abſoluentꝭ eñ ⁊ ligan
tis eũ ad penã iuſtã. Aſtud ant requirit ptãteʒ
iuꝛiſditionis.qꝛ nullus obligat᷑ alicui vel pene
taxate ab eo niſi ſit ei ſubiectus.⁊ ↄñs hẽat iu
riſditionẽ ſuꝑ eũ. Et iõ in miniſtro ſacri pnie
requiritur vrꝛaq; ptãs.ſ.ptãs caracterꝭq ẽ di⸗
ſpoſitio ad gꝛatiã ſupplendo defectũ. qͥ eſt ex ꝑ
te oꝑis oꝑanuis.i.ex parte conatus peccatoꝛ
Et ptãs iuꝛiſditionis ſᷣm quã peccatoꝛ ſit ſub⸗
iectus ⁊ obligatus ſuo miniſtro. Hotanduʒ
eſt añt.ꝙ cñ queritur. vtx miniſter lañs iuꝛiſdi
tionẽ ſit de neceſſirate ſacrfi pnĩe.eſt q̃dꝛuplex
modus dcendi.lliqui em dicunt.qꝙ hic. ſcili
cet mimſter hñs uriſditionẽ non eſt de neceſ
ſitate talis ſacr̃i ſed de neceſſitate pꝛecepti ec
cleſie. qꝛ ecchia ſic pcepit.vt.ſ.quilibet annua⸗
rim confiteat ꝓpꝛio ſ acerdoti.ext. de pe. ⁊. re.
coimnms. Hoc anf ꝓbant triplici rõe. Pꝛimo
duidem qꝛ ſi eſſet de neceſſitate ſacri miniſter

habens iuriſditionẽ ſuꝑ confitentem ſequere

ur. ꝙ papa non poſſet a quoq; abſoluia pecca

tis. cũ nulls habegt ſip eum inriſditionẽ ſed
loc eſt falſum. Scðo.qꝛ in artienlo moꝛtis nõ
Pſſet quis abſolui a quocunq; ſacerdote. ſed
ſoluma curato ſuo.qð eſt ſalſimn. Cercio. qꝛĩ
ſuſceptõe oꝛdinis ſacerdotalis conſtuuit quis
miniſter ad conſecrandũ coꝛpus rpᷣi.itacõſti
tui ur miniſter ſact᷑i pnie. Sed i ſuſceptione
ſacerdotij non confertur aliqᷓ iuriſditiooꝛdina
to. ergo non eſt de neceſſitate ſact᷑i pnie.ꝙ mi
niſter eius hẽat iuriſditionem. Sed herneꝰ

reprobat hanc opi.erroneã. ⁊ falſam. Er hoc

ꝓbat ex iſta rõe.ſ.ex foꝛma.a er effeciu ipi ſa
cramenti pnĩe.qui eſt abſoluere ⁊ ligare.qquia

abſoluere vel ligare reũ in quocunq; ſoꝛo per

tinet ad iudicem.⁊ ꝑ ↄñs ad habenrẽ iuriſditõ

nem ſuꝑ eũ. Sed miniſter ſacti pnie abſoluit

penitentem in foꝛo conſcĩe.⁊ liget.iſ.obligan⸗
do ad certã ſatiſfactionẽ ergo.⁊c. DPatet hoc
ex foꝛma.ego abſoluo te ⁊c̃.⁊ auẽtate rpᷣi dicẽ

tis.tibi dabo ⁊c̃.⁊ quecunq; ſolueris ſup terrã

⁊c̃. Oath.xvi.Sequeret᷑ ⁊ aliud inconuemeſ
ex lvc.ſ.ꝙ conſeſſis ei qui non lhabit iuriſqi
tionem. non teneret iterare ↄfeſſionẽ qñ hoc
ſciret qð eſt falſum. AItẽ ex hoc ⁊ aliud incõue

mniens ſequeret. vicʒ quililet ſacerdos eſſet
ꝓpꝛius ſacerdos.quod eſt falſum. Pꝛimã sůt

illoꝛum rõnem ſic deſtruit. qꝛ papa q;is ſim /
pliciter loquendo non ſit ſubdirus alicui iudi

6

ci.non tñ ſequit᷑ quin poſſit ſe ſubijci alicui.qdð

facit cum confitetux. nec ał poſſet conſeqͥ ef⸗

fectũ ſacti pñie.miſiſe ſubijciendo Sed pt
ad ſoc eligere quẽ vult.a tenet᷑ ei quẽ elege⸗

rit ſe ſubijcere in faciendo pnĩam iniunctã
mortali. Sc ðam rõem euacuatr.qꝛ vicz intẽ⸗

nio pape eſt quemlibet in articulo mortis lieen
tiare ad ſubijciendũ ſe cinliber. cñ deeſt ppꝛiuſ

ſacerdos.ld terciam rñdet.d.ꝙ in ſuſceptõe
oꝛdinis ſaceꝛdotalis conſtituit᷑ quis miniſter
ſacrfi pnie.itum ad iludꝑ quod ſibi ↄpetit di
ſronere ad gꝛatiã mõ ſupꝛadicto addebitãma

teriã in quã deleat agere. Inpꝛedicto em ſo)
ro materia debita non ſolũ eſt peccatoꝛĩdigẽs
gꝛatia.ſed etiaʒ opoꝛtet. ꝙ ſit peccatorobliga

tus ſentenne confeſoꝛis Et lye non coͤfer/
rur in illo oꝛdine.ſed in collatione cure.ſecun
di dicunt. ꝙ de neceſſitate ſacramenni penitẽ
tie eſt iuriſditio.⁊ ꝙ talis iuriſditio confertur

in repetitioneoꝛdinis ſacerdotalis. Quod ꝓ

bant Primoqiideʒ. quia in receptione ſaceꝛ

dotij datuꝛ poteſtas remirtendi peccatavt pa
tet ex foꝛma que ibi dicitur. Secundo.quia ſi
lvc non eſſet. non vnet abſolin reccatoꝛ in ar
ticulo moꝛtis a quolibet ſaceꝛdote.quod tamẽ
ab ommibus tenetur. Sed hacopinion. vtfal
ſam et erroneaim repꝛobat ipſe Herueus.

iid Deſeliſti
Pungetunni
umſtſt eſe
wli ibin
iſoigeigien
eſtt nwgn
Gonnete
ſcirigtieſt

Grnunnifriensf

ioge irarond
Sſlnn Tendt
ifieeſtiunſt
eterbinana
nsciſbiſeſe,n
(ßtieteneſſte
cxurpgeſtalſon

Uligtbets n⸗
alie Viancunzn
esdnnae d
ekfkriconepe
Wanonrapden
öencarh
ſbeinannone
ſeſtchhhnare
ſegpetekardoeg

encitmnnſen

Gpheaczeronenn
MMisiunſchtons
elrotong, Snnn
Cpapnwlalg
lumconkerunr e
toeegorirat

lno ent ſ.acve

er Agröesgit⸗
fafminpglane
nno lbpnman i⸗
bieraſici
Mepepefte

üitzherinpn

ſainieki

linigſe⸗
N
ii ſilitirei

kergenn
Eiekime
bſekinſcii⸗
fieconiſin

weniietmtlig
reiaini

Z
fmn Jinneige
ogühine
Wctäing
e NMe
e itriiz
n ei

MARAAINR

igen M
ntonhäet
rrAANE

eMiciu/
erteſirſan/
igtienin
Gn ſinmiin
ueteN
pitthhinid,
S
menluhe

Lapitulum ſecundum

Pam ex lvc ſequeꝛet᷑.ꝙ vnus ſacerdos non
plus haberet curã alar q; alius. ſi quicqͥd pti⸗
net ad curã.ſᷣm iſtã ptãtem.totũ eſt collauum

in ſuſceptõe ordinis. Atem m lvc in eccleſia

dei nulla eſſet collario cure aĩan niſi in ſucep
tione oꝛdinis ſacerdotalis qꝛ quicqd ſit roſtea
magis delet dici ſolutio ptãtis ſuſpenſe. vel li⸗
gate.qᷓ; collatio ptãtis.de nouo.item ſᷣm hoc
nullus habens oꝛdinẽ ſacerdotalẽ h᷑et anaʒ
quod eſt falſum. Nꝛimũ em̃ motiuũ loꝝ ſic de
ſtꝛuit.d. De neceſſitate ſacri ſunt due ptãtes.
ſcilicet ptãs caracteris.qᷓ facit ad cauſandũil/
lam diſpoſitionẽ ad gr̃am. Et cũ hac rõe ma⸗
terie reqͥrit᷑ ptãs iuriſditõis. ⁊ q̃libetfacit ad
remiſſionẽ pcii.qñ ergo dicitux.ꝙ in ſuſceptio
ne ſacerdotij datux poteſtas remittẽdi pecca
ra verumeſt ꝙ dat᷑ aliqua ptãs faciẽſ adremiſ
ſionẽ pci.qꝛ nõ eſt ptãs iuꝛiſditõnis q̃ habili
tat materiã faciens ſubiectã ſaceꝛdoti vt iudi
ci ſuo.Ad aliã rationẽm de articulo moꝛtis di
ctũ eſt ſupꝛa. CLeꝛcij dicunt.ꝙ de neceſſita⸗
te ſacr̃i pnie eſt iuriſditio.ſed illa iuꝛiſdirio vt

dictum eſt arbitꝛaria ita.ſ.ꝙ in arbitꝛio pecca

toꝛis eſt ſubijcẽ ſe.cui voluerit ſe ſubijcere ita

q;ntũ eſt de neſſitate ſact̃i qlibet a q̃ibet ſa
cerdote poteſt al ſolu i. O aũt non poteſtab⸗

ſolui qinlibet a quolibet.hoc eſt ppter pᷣceptũ

eccłie. Oñ quicunq; vadit ad aliũ ꝓ abſoluti
one. qᷓ; deputet papa.vł pᷣlatus veccat.vñ non

conſeqͥt remiſſionẽ pctõꝝ. O aũñt illa iuꝛiſdi⸗
tio ſit arbitꝛaria.ꝓbant ꝑ lvc.qꝛ papa non po
teſt hr̃e iudicẽ niſi arbitꝛ ariũ.Et ꝑ hoc.qꝛ qin
libet in articulo moꝛtis a qlibet ſaceꝛdote.po

teſt abſolui. hancetiã vt erroneã repꝛobat.qꝛ

ſequeret ex lvc.ꝙ ptãs iiriſditionis non pluſ
deſcendit in inferioꝛes poſitiue loq̃ndo a ſede
apłica q; econtꝛaꝛio.qꝛ ᷣm hanc poſitionem
ptãs iuriſditionis.ꝑ ſe loquẽdo eſt in aꝛbitꝛio
peccatoꝛis.q;ntum adillud qð eſt ſibigoſitim
qꝛ papa vel alijpᷣ lati ꝑ ſe loquendo nullam cu
ram conferunt.ſed tollunt impedimenta.qui⸗
bus peccatoꝛ ĩpeditur ab eo.qð ſibi de iure di⸗
uino ↄpent.ſ.adlvc ꝙ ẽ poſſe ſubicere cui vo
luerir.Ad rões aũt dicenduʒ eſt.ꝙ papa non
eſt aſtrictus alicui determinato iudici iure di
uino.vel humano. licet iure diuino ſit aſtrictuſ
ſeſe ſubijcere alicui.ſi vulthr̃e effectum ſact̃ᷣi.
Vnge ipᷣe poteſtſe ſubücere cui vult mneſ
aũt alij ab eo in vtroq; ſoꝛo ſunt ſibi ſubditi.
ſian ſio iudici. Et iõ nullus põt ſe ſubijcere a⸗

licui alteri extra periculũ moꝛtis niſi ſit de licẽ

tia ſui.ſcilicermediate.vel immediate
Eſt ergo quarta odinio quam tenet vtveram
; de neceſſitate ſact᷑i prĩe eſt miniſter hñs po
teſtatẽ iuꝛiſditõis qua confitens ſit a aſtꝛictuſ
ſnie confeſſoꝛis quã ptãtem dʒ lᷣe miniſter.t

ſmmediate a deo ſicut papa hʒ ſiwertota eccle
ſiam. Omnes aũt miniſiri alij habẽt lvc a pa
pa.vel ab ipᷣo ſuſcipiente ſactᷣm.vel ſubijcien⸗
te ſe qᷓntũ ad iliũ qui iure diuino nulli determi
nato iudici eſt ſubiectus.ſicut pa tet de papa.ẽ
O de neceſſitate ſact̃i pnĩe iuriſditio miniſtri ſui
peꝛ confitente.xo Et hoc eſt de neceſſitate di
uini pꝛecepti.non eccłie tm̃. ita ꝙ papa H̊ tol
lere non poſſet.nec in ſua peꝛſona.necin alia.
Vngde papa non poteſt abſolui ab illo.Cuius
ſententie ſtare non eſſet obligatus. ꝓpter qðᷣ
ſi vellet confiteri alicui. vt ſocio aut ſubiecto.
⁊ non vt iudlici ſuo.quantinm eſt de effectu ſaẽ
menti nihil fierer. Sed in lvc differt de papa ꝛ
e alijs.qꝛ vt dictum eſt omnes alij a papa ha
bent iaʒ iudicẽ determinatũ. cui a deo ſunt om
nes alij ſubiecti.ſ.papã. vel alium ex diſpoſitii
one pape mediate.velunmediate.⁊ iõ ſine liꝰ
centia eius mediata vel unmediata. non poſ⸗

ſumt ſe ſubijcere alij. O aũt ſi fiatmõi ſubiec

tio ſeu confeſſio in articulo moꝛtis cuicũq; ſa⸗
cerdoti.cũ deeſt ꝓpꝛius.⁊ lvc intelligit᷑ fieri ðᷣ
licẽtia inteꝛpᷣtatiua pape. Sʒ papa qui nulli ẽ
peꝛſone determinate ſubiectus.poteſt ĩ illo fo⸗
ro ſe ſubucere cui vult.ad quã ſubiectionẽ te⸗
netuꝛ ex pᷣcepto diuinoſiconiĩgat eum pecca
re moꝛtaliter. hec Herueuas

De poteſtate eccleſiaſtica ſignata ꝑclaueſ
vbi ponuntuꝛ.vij.ptãtes.inquibs Petꝛus pᷣ⸗
ceſſit alios aptos. CLapitulum Aiij.

poteſtate iuriſdi
ttonis. Mota ſ̃m herueũ.in li.de vo
teſtate pape. ꝙ ptãs iuriſditõis vide

tur impoꝛtare quãtũ apparet ex interpᷣtatiõe

roteſtatẽ dicendi ius ſuue ſtatuẽdo.ſiue ſenten
niando. Nam dicere ius vel iuſtũ. vteſt con⸗
ngere dupliciter. Ono modo ſine q̃cunq; ob /
ligatõe ſic qñ aliquis ſcholaſtice.puta determi
nando in ſevlis. dicit aliqiit eſſe iuſtum. Er
iſta poteſtas di cendi ius per hunc modum nõ
eſtilla de qna nũc agitur.llio modo põt voca
xi ptãs ius dicendi.vel quando aliquis hʒ pote
ſtatem ſupeꝛ aliquos.ſic ꝙ poſſit obligare eos
ad tendenduʒz pꝛo iuſto hc quod dicit.ſiue ſta
muendo.ſiue ſententiando. Satuendo quidem
ſicut qui halet poteſtatem talem. ſtatuat excã
rationabili. vt ieiunetur in. xl. ipſo facto.ꝙ B
ſtatuendo dicit. habet rationeʒ iuſti.ſiue debi⸗
ti fieri.ita ꝙ ſubditi illius quihabet talem po
teſtatem tenen turadlxrere huic dicto tanquã
inſto. Et ideʒ eſt in pꝛohibitis.quia ſubditi te
nentuꝛ vitare prohibitionem ab iſto tanq; in
iuſtũ.ſentẽtiãdo.ãt.vt ſi aliqͥs hñt tłeʒ poteſta

Zitulus viceſimusſecun

tem aliquem ſubditũ ſententiet eſſe reñ. vel
innocentẽ.dictũ ſuũ in tali caſu tenent᷑ ſubdi
ti hĩe ꝓiuſto. vel ꝓ iure.⁊ talis ptãs ius dicẽ
di eſt ptãs quam vocamusauriſditionẽ ita q;
ptãsiiniſditõis poteſt ſic deſcribi Ptãs iuriſdi
tionis.eſt qua pꝛeſidens alicii reipub.poreſt

dicere ius ſtatuendo.vel ſententiando cũ obli

gatõe ſubditoꝝ ad hñdum illud qð ðꝛ ꝓ iuſto
Contingit aũt in his ſtatuendis.vel ſententi
andis aliqñ ptãtem iuriſditionis determinari
dupliciter. Ono modo qᷓ;tum ad caſus.ita ſcʒ
ꝙ ipᷣa ptãs non ſe extendit adomnes caſus.
ſed ad quoſdã. Alio modo qᷓ;tum ad populuʒ
ſubiecnum. ſcilicet ꝙ ſe extendat tantuʒ ad po
pulum.⁊ non ad plus.

De iuriſditione
ſeu poteſtate pape in declarando dubia circa

ius diuinũ wel narurale. Sciendũ ꝙ qdã ſumt
de iuꝛe diuino. vel naturali quedã de iure hũa

no poſitiuo. Quãtũ veꝛo adilla q̃ ſunt de iu

re naturali.vel diuino. iuriſditio. ſeu ptãs pa

palis non ſe extendit. ſic vicʒ. ꝙ iſta poſſit mu

tar e.vl etiã dare eis vim obligandi.E&t rõ ẽ
quia inferioꝛ non poteſt mutare leges ſupioꝛ
deusaut eſtſuꝑioꝛ ad papã.ea autem qᷓ ſunt de
iure diuino.vel naturali. ſunt lege dei ſcꝛipta
vł menti indita Dnde non poteſt eam muta
re.xxv.q.i. Sunt quidã. Nerum eſt m̃.ꝙ ĩ ta⸗
libo qᷓ ſunt de iure diuino vł naturali. ſi eſt ali⸗
quod dubium ad papaʒ pertinet auctoꝛitas de
clarandi.Et ſic poteſt exponi illud.ſ.iibi vetro
et cuilibet ſucceſſoꝛi tuo dabo claues.i.ptãtem
ad apiendum.i.declarandum regnum celorũ
ideſt ſcꝛipiuram.ſ.ſancrã. Dbi ſciendiʒ ꝙ⸗
declarare dubia in aliquibo põtↄtingere dupli
cirer. Ono modo inquiſitiue.ſeu opin anue.ſi
cut roteſt quilibet ex ingenio.vł habiiu inqui
rendo de dubijs alicinus ſcie. Eriſto mõ decla

rare põt ptinere adquemlibet ſcientẽ vel woc/

tum in aliqua ſcia.Alio modo põt accipi decla
rari cũ auẽte aliqua ſic.ſ.ꝙ declaratõ ſua debe
at hr̃ijꝓ vere ⁊ firma.ita ꝙ non liceatoppoſitũ
teneꝛe.vel opinari. Et iſto modo poteſtas vel
auẽtas declarandi pᷣdicta dubia eſt ſolũ apud

ſummũ ponrificẽ lvc aũt ſic ꝓbatur. Opoꝛtet
em m eccłia ponere vnũ caput.adquod peꝛti

neat declarare illa qᷓ ſunt dubia circa q̃cũq; ad

fi dẽ ꝑtinentia, ſiue ſint ſvculatiua.ſiue agibi

lia. Cuiusrõ eſt qꝛ optet ponere eccłliaʒ ſic di
ſvoſitam.ꝙ tota cõitas vniuerſalis ecclie ma
ne at in vnitate fidei.⁊ in vna ſnia de fide. Sʒ
lvc nõ poſſet eſſe.niſi rota cõitas eccleſie hrer
recurſim ad vnũ capui.ſ.pᷣſidẽtẽ. apud quẽ eſ
ſet auẽtas declarandi dubia. Conſtar aut ꝙ ĩ
occleſia non poſſet eſſe aliqð tale capnr. miſiſo

i.

—

lus papa. eloo acd ipᷣm ptinet hmon declarare

₰

dubia. Et ſi obijciat contꝛa ſvc. ꝙ enʒ papa ſit

ſin gularis pſona potẽs peccare. ⁊ errare. apð
aut poteſtatẽ eꝛrantem non debet eſſe auctori⸗
tas.ↄtꝛa qiiã non liceatopinari. Rñdenerm.
ꝙ licet papa vt ſingularis pſona ⁊ pprio mo⸗
iu agens poſſit errare.ſicut ðꝛ de illo leone cõ

rꝛa quẽ miit hijlarius pictauienſis ad conciliuʒ
generale.tamen papa vtens conſilio. t requn

rens adiutoꝛiũ vniuerſalis ecchie deo oꝛdinan
te qui dixit petro.Pꝛo te rogaui vt non defici
at fides tua.non poteſterrare. Nec põt eſſe ꝙ
vniuerſalis eccłia ranqᷓ; vero retipiat aliquod
erꝛoneum. Nec tñ papa ſic. vt ſinaularis per
ſona ſniam erroneam teneat.ſequim: ꝙ auc⸗

toꝛi.eiꝰ obliget adillã ſnĩaʒ tenẽdã.nec auc

toꝛitas illa ſibi eꝛꝛanti ſubtꝛahatur ſed ꝙ auc/
toritas ſua non habeat locum obligandi in tali

caſu.ſ.qꝛ eſt obiectum aptum natum auctenni

cari ſicut non ſequitur. ꝙ careat viſunlle qnõ
videt ſapoꝛem qui non eſt obiecium viſus

De inriſdtione Hij

ſeu poteſtate pape circa poſitius pꝛecepta. Sci

endum ꝙ quantuʒ ad eaque eindenter valet

ad oꝛdinandum hominem in deum m pꝛece

pta diin ni iuꝛis vel natuꝛalis ſiue pꝛecipiendo
ſiue ſtatuendo. vt ꝙ ſemel in anno quis conſi
teamr ad minus.ſiue Fronibec que retꝛahũt
lvmines a pꝛedictis.

apa habet plenariam ptãtem intaliboomni⸗
us abſq; exceptõe alicuius caſus ad talia per
tinentis. Et hec ſunt illa que peꝛtinent ad ius
roſitiuum pertinens ad eccleſiaſticam iuꝛiſdi⸗
tionẽ.Et ſic poteſtintelligi illud.ꝛtibi dabo cla
ues in poreſtatemilligandi per pꝛecepta ⁊ ſtatu
ta.ſoluendi per abſolutionem. vel diſpenſatõʒ
quecunmq; ideſt. in omni materia poſinua ⁊ re⸗
gni celoꝛum ideſt militantis eccleſie. O autẽ
papa in huiuſmodi habeat plenitudinem po⸗

teſtatis pꝛobatuꝛ ſie. In omnirepub.bene oꝛ

dinata opoꝛret ponere aliquem qin pꝛeſit ꝛei⸗
publi.qui poſſit toram communitatem moue

re ad omnia illa que conferunt ad bonum nei

publi. et ad finem. ad quem oꝛdinatorillare⸗
ſpu.et pꝛecipue de his que ſiccon ferunt. vtſi
ne eis non bene ordinareiur.cõmumiſas.⁊ bo

nimn reipubli. Sed pᷣſigens vninerſaliter reiſ

pi..in cõitate xp̃iana eſt pa.ꝗᷓ papa põtpᷣcige
talia q̃ ↄferũt ad bonũ reipu.in cõitate xpᷣiana
Dico ãt qͥ ↄferũt ad bo.xeipu.ſicꝙ ſine eis re
pu.ñ attigeret ad finẽ ðᷣhitũ.qꝛ ñoẽ ↄferẽsad
lonũ cõe pᷣt pᷣciꝑe.ſiẽ nõ pᷣt pciꝑe ↄtinen mo
nachalẽ. Lieiunare in pane ⁊1 ac iotaz. rl. nſi

loc faceret ꝓpte crulpã puniendã l alludſile.

EAEß.

iue taxando penas con,/
tꝛa tꝛanſgꝛeſſoꝛes.q;tum ad penas vite pñtis

Cppti

upeeurenn n

Trueliptal

1
ninecpeennlea
Iileneb
ieonaitsfenens

riicifmienn
penaninin

inaonmen n⸗
anee taſtet
(rategnltetnh
leisd⸗ ſtenin
CoNCemmoroneni
(etal Opretppn
iqbeſcenteu

1

Amtentiar wdtoß
uodegl w on

prunentacxieno

feantad nonige io
rns Geg n.
Vinci oiem in wi
fiupgerot.
ec lecipektrepp
frn genletwc

Wncenncresdf
WNNorana
enſſrncuneĩ
Nbiienußu:
tloprergftan

eeylberelnaleſtan

rogagt wlonin
tenoel ſegeni
tummconſeiſe geyt
Cranin wunßn

ilne gelilinl
Alletoͤſien
papgergo yy

epennentesge

ummtallrihune
Mllennele Etenv

lſeneglin di

Monk
tonſigniitercin
Nanalanren

lgem

Glötg
len Mgeenen .

Ninnfti,
mä
if tf

Woammit
dier
Wegene

nprsmi
immisien

Nginenm

ei
s. u

Sõ

mn Ninii
cimtier

ns MMetttang

lema
ronr
noriNEN
trümäll
nA TEN
eriGN

Capitulum

Sic eꝛgo in ſtatuenda ptãs pape ſe extend ir
precipiendo vel ꝓhibendo omnia illa que con

ferunt ad obſeruandũ ea que ſunt iuris diuini

vel namral iseo modo quo dictum eſt. in quo

obſeruantia aſiſtit bonũ reipub. xpiane
De iuriſditi one dij

ſeu poteſtate pape. in ſententiando de ſübdit

ꝙ debeant hri ꝓ talibus ꝓin ſententiant.et
qꝙtum ad ptãtem ligandi ⁊ ſoluendi eos.ſiue

in foꝛo iudiciali exteriori.ſiue in ſoꝛo peniten/
tiarij. Sciẽdũ ᷣm herueũ in dicto libro.ꝙ pa
pa hʒ plenitudinẽ ptãtis q;tũ ad omnes caſus
⁊ q;t adomnem pꝑſonã exiſtentẽ de eccłlia mi

litanti ⁊ hoc pbatur ex illa auẽtate.tibi dabo

claues regni celoꝝ.ꝑ id qð ſequit᷑.qdᷣcũnq; li
gaueris ⁊c̃.ſ.ſententiando ꝑ abſolutionẽ.vł
condemnationẽ in vtꝛoq; foꝛo. ꝓbatreriã iſtð
rõe tali.Opoꝛtet ponereiĩ tota cõitate rpᷣiana

aliquẽ pᷣſidentẽ ad quẽ ptineat ꝑ ſe velꝑ aliũ

ſententiare de quoliber qliter debeat regi. m
id quod egit vel omiſit. quãtum adomnia qᷓ
pertinent ad lvĩiem oꝛdinandũ in deũ ſiue per

tineant ad noticie conſcientie ſiue ad iudiciũ

exterius. Sed q;dtum adea q̃ pertinent adoꝛ/

dinandũ hoĩem in deũ. nullus eſt talis pᷣfidẽs

niſi papa ergo ⁊c. Oaioꝛ patet quia optet po
nere.ꝙ ille qui pᷣeſt reipub.⁊ alicui cõitati poſ
ſit ſuꝑꝛ quemũlibet de cõitate dare ſniam.qũo
debet regi inoꝛ dine ad finẽ reipu.⁊ modo quo
reſpu.debet oꝛdinari adillũ finem. Sed adivc
qinlibet de cõitate rpᷣiana oꝛdinetur in finẽ
debitũ reipu.xpiane ⁊ ſic modo q̃ᷓ debet oꝛdia
ri.opoꝛtet ꝙ ſit aliquis qui de quolidet poſſit ſẽ

tentiare qualis ſit.⁊ qualicer regatuxr ᷣm illud

quod agit velominti non ſolũ in foꝛo iudiciali
exterioꝛi.ſed etiã quantũ ad ea q̃ ꝑtinẽt ad fo

rum conſcĩe.qꝛ vtꝛoq; modo opoꝛtet vieʒoꝛ

dinari in deum ᷣm modũ conuenientẽ cõitati
xpᷣiane.qꝛ tali modo ĩſtituit deus. ꝙ bõ ſubde
reiur iudicio pᷣſidentis ſᷣm ptãtem eccleſiaſti⸗
cam.papa eꝛgo hʒ ptãtem ſententiandi de oĩ

ſwvie periinentes ad cõn atem chꝛiſtianam in
omni caſu.⁊ q;tum ad foꝛum iudiciale ⁊ foꝛuʒ

penitentiale.Et cu hoc enã.ꝙ talẽ ptãtem po
teſt conferre alij.vt dicenæunſea
giuj.

Iſta autẽ iuriſ
aitio ⁊ ptãs vniuerſalis pape eſt inſtituta a cꝛi
ſto vi patʒ ex illa auctoꝛitate. nbi dabo claues

ego. ſ. xpᷣs.Et quod ꝓmiſit tunc implemt cum

alt. paſce oues meas. Joh.vlti. Pꝛobar bᷣ heꝛ

ueusin octo tꝛactatu tal rõe. Inſtuuere iu⸗

riſditione ᷣm quã aliqua cõuas debet regipn/

net ad ipam cõuatem. vel ad vnñmilhus cõi⸗

tans delet ſed cõtas que debet regi per poteſta
tem papalem eſt communitas xpiana quan

tercium

tum ad eccleſiã militantem. huius aũt cõitat?
non eſt dñs niſixpᷣs vel papa.eꝛgoiſta pote⸗
ſtas debet inſtinn vel axpo vel apapa. vel a fo
ta cit aie piana ſed non eſt inſtituta a papał
a coitate ypiana ãa xpᷣo ſolo. O aũt poteſtas
papalisnon ſit inſtituta a papa. ꝓhatur ſic. aad
viearium non peꝛninet inſtiuere poteſtatem
qua vtitur vt vicarius alterius cuʒ ſibi cõmit⸗
tere tur.qꝛ pꝛius eſt poteſtatẽ inſtiruere.q; eã
alieui vicario cõmittere.item qꝛ papa talem
poteſtatem papalem nec reſtringere nec am
pliare woreſt. qina nullus papa poteſt facere.ꝙ
ipe vel alius papa habeat maioꝛem poteſtatẽ

q; ills quam habet. Sed qui poteſt aliquã po⸗

teſtatem inſtituere. poteſt eum reſteingere et
ampliare.eꝛgo ⁊c̃. item quia ipſe idem cõfer
ret ſibi ppteſtatem quod eſt inconueniens di⸗
cere in woteſtate oꝛdinata non eꝛgoa papa eſt
inſtituta talis poteſtas.Ox auteʒ iſta poreſtas

non ſit inſtituta a cõitate ypᷣiana.ſeu eccleſia

pꝛobatur ſic.qꝛ aut hc factum eſt auctoꝛitate
ſihi ab alio commiſſa. aut auctoꝛitate pꝛopꝛia
Sed ꝙ non ſit inſtituta ab eccłia ꝑ auctorita⸗
tem ſihi ab alio cõmiſſam ptʒ quia nec a xpᷣo

cõmiſſa legitur talis aucroꝛitascõitatixpiane

cum non ha beatur hoc in aliquo euangelioq;
chꝛiſtus ecclie contulerit auctoꝛitatẽ inſtituen
di ſedẽ apłicam. ſed nec a papa ſacta eſt talis
cõmiſſio nec fieri potuit qꝛ minus eſt inſtitue⸗
re aliquã ptãtem ꝙ; eius inſtitutõʒcõmittere
ſed papa non poteſtpꝛimũ vt diciũ eſt gmut
tonunus poteſt ſcm. Oe non ſit inſtituta ab
ecdleſia poteſtas papalis auctoꝛitate ꝓpꝛia
Pꝛobati pꝛimo ex paꝛte obiecti ipᷣius pote⸗
ſtatis ſic. Vlla prãs non poteſt inſtitui a cõita⸗
te xpᷣiana ꝓpꝛia auctoꝛitate. q̃ includit illud.
qð excedit omnem auctoꝛitatẽ humanam.iia
ꝑ ſe nulla auctoꝛitas hiunana ad loc ſuffie
ſine ↄmiſſione alterius. Includit em̃ in ſe pp
teſtas papalis ligare.⁊ ſoluere in foꝛo cõſciè⸗
tie que dici poteſt actio dei Includit etiaʒ ab
ſoluerea pena debita in foꝛo dei vt ꝑ indulę n

tias fit. hec añt e xcecunt auctoꝛitatẽ humanã

ita ꝙ adlvc nonſufficit ſine alia. ergo acõĩta/
te rpᷣiana non potuit inſtitui auẽtas ⁊ ptãs pa
palis ꝓpꝛia auctoꝛitate. Sc dᷣo ꝓbat᷑ loc ideʒ
exparte finis. vel prãts papᷣ. ſic. Finis inꝛiſ
ditionis eccłiaſtice q̃ poſt xpʒ pꝛincipaliter re
ſidet apud papam. eſt oꝛdinare communiia
tem pianam ad impendendum deo debitum
culitum ⁊ ſibi acceptuʒ.et per conſequens vite
eterne meritoꝛin. Sed ad nullã cõitateʒ peꝛti
net poſſe inſtituere iuriſditionem. ᷣm quam ꝭ⸗
pencat communitas ipſa debiium vomino pᷣſi

denii communitan tah. cnus wominium vl

regimen in nullo depenget ab ipᷣa cõnate. Er
ratio eſt.quia adinfeꝛioꝛẽ non vertinet iudica

Titulus viceſimu sſecun

re oe eo. quod ↄcetit ſupioꝛi. Sedſic ſe hʒ cõi
tas xpᷣiana adyp̃ᷣm.ſiue ad deũ. ꝙ xpᷣs dñat᷑ ta
li cõitati.taliter ꝙ damnũ eius ⁊ regimẽ ĩ nuil
lo dependet ab ipa cõitate.g ad cõitatem pᷣia
nam nõ ptinet inſtituere iuꝛiſditioneʒ ꝓpꝛia
auctoꝛitate.ᷣm quã cõit as xpᷣiana oꝛdinetur
ad impendendũ debitũ culiũ deo.Cercio ᷣ idẽ
ꝓbarur exparte modi hñdi talem poteſtatem
ſic. Vlam ptãtem inſtituere ꝓpria auẽte qua
quis vtituꝛ.vt vicarius.alicinꝰ dñi.ad nullluʒ
aliũ ꝑtinet niſi ad illuʒ dñm. cuus qui ſic taſi
Prteſtate vtitur eſt vicarius. Sed ptãs pape ðᷣ
Ina loquimur.eſt ptãs qua ipᷣe papavtitur. vt
vicarius xpᷣi ĩ terris. ergo iſtã inſtituere ad nł
lum aliũ ptinet niſi adypʒʒ. Et ſi dicat᷑ ꝙ oes
principes terreni ſunt enã vicarijxpᷣi qꝛ om̃is
ptãs a dño deo eſt. Rom̃.xiij.licet non ſit a deo
abuſus ptãtis.⁊ tamen pꝛincipes pñt inſtitue
re iuriſditionẽ ſip populũ quẽ regũt ꝓpꝛia auc
to. Fauẽ. cõitatis cui preſunt. Rñdet᷑.ꝙ aliter

ſunt pꝛincipes vicarij dei ſi aliter papa. Papa

enĩ non ſunt vicarij dei expᷣſſe et eyplicite.ꝑ
expꝛeſſam inſtitutõʒ ⁊ explicitaʒ eius niſi aliq́
reges qui ſuerunt inſtituti reuelatiõe diuina.
vt Saul et Dauid. Poſſuntiñ pꝛin.dici vica
rij dei implicite.inqntuʒ ſcʒ deus dit nature
humane rõnem naturaleʒ.qua poſſet iudicare
eſſe bonum aliquaʒ ptãtem eſſe in republica. q̃
pꝛeeſſet omnibo in cõitate.ã voſſet reſtꝛingere
malos. ⁊ conſeruare bonos circa ea q̃ perunẽt
ad bonũ humanuʒ. Sed petꝛus cui ſuccedit pa
pa.non ſicut ſimplex epᷣus. ſed ſicut generalis
vicarius ſuꝑ totam eccleſſam factus eſt gene
ꝛaliter ⁊ ex pꝛeſſe axpᷣo vicarius modo pꝛedic
to cum dixit.paſce oues meas. Et loc ſibi pꝛo
miſit. cum ait. tibi dabo claues regmi celoꝛum
ego.ſ.xpᷣs non eccleſia.vel alia pxrſona.Et no
ta ̃m iſido.debent iuuare eccleſiam ptincipes
ſeculi. qñ infeſtatur ab alijs.vñ.xriij. qu. v. ſic
ait. Pꝛincipes ſeculi nonnunq; intꝛa eccliam

ptãtis adepte culmina tenent.vt peandẽ po

teſtatem diſciplinã eccleſiaſticã muniat. Ce
terũ intꝛa eccleſiã ptãtes neceſſarie nõ eſſent

niſi. vt quod non pꝛeualent ſacerdotes effice

re ꝑ cocteine ſermoneʒ. ptãs h̊ imperet peꝛ di

ſcipline teꝛxroꝛem/Sepe p regnum terrenuʒ.

celeſte regnũ ꝓficit.vt qui intꝛa eccleſiã poſiti
contra fidlem ⁊ diſciplinã agunt.rigore pꝛinci
piu conterantur. ⁊ paulopoſt. Cognoſcant pꝛĩ
cipes ſeculi deo rationem ſe debere reddituꝛos
ꝓecchia quã ꝓ ypo tuendã ſuſcipiunt. Nam ſi
ue augeat pax.⁊ diſciplina ecche ꝑ fidelespꝛĩ
cipes. ſiue ſoluat.ille ab eis rõnem exigir.qͥ eo

rum p, qti ſuam eccleſiaʒ tꝛadidit. hec ille.ſ. acd
defendẽdũ ⁊ iuuandum non inuadẽduʒ.⁊ vſur

bandum lona ⁊ iura ſua.⁊ adobediendũ.non

impeꝛandum ei.vt faciunt frequentet. Cocin
dit herueus tria. Pꝛimum eſt e collatio iuꝛiſ
ditionis. vl poteſtatis papalis pertinet adſo
lum ypᷣm. Secundum eſt. ꝙ pꝛimg collatio po
teſtatis papalis fuit ſacta ſingulari determſg
te perſone petri.dicente pᷣoipſi.nbi dalo⸗ pa
ſce oues meas.Cerxciũ.ꝙ alie collationes fac
te alijs papis iuriſditioneſq; papalesſunt fac

te a xpᷣo perſone electe ab ecchia. vlab habẽte

vices eccleſie in hoc. ſicut hñt mõ carqinales
De plenitudine F.
pwreſtatis papalis. iuriſditõnis eꝛga alias po
teſtates inferiores.vt patriaꝛchas. arciepos.
epos.⁊ paꝛochiales curatos Obiſcienqu m
berueum m dicto tractatu. ꝙ omnis poteſtas

eccleſiaſtica alia a papali ſubeſt ei quo adtꝛig

Pꝛimo.q;ntinn ad coꝛectionem abuſus Se
cundo qtum adinſtitutionem collationem
ipſius poteſtatis inferioꝛis.Lercio ad ſubſidi

um adminiculatiuum. id eſt ꝙ te nemr iuuare
eam ſialiquo modo indigeret. Pꝛimmm

bat ſic. pꝛeſidentia pꝛincipis in omnipꝛĩcipa

iij oꝛdinatur ad lvc.qꝙ ipſe moueat omnesſᷣ
ditos illius pꝛincipatus ad bonum. ſeufinẽ rei
publice. vnde ad eum pertinet. quantum ieo
eſt conferre ⁊ oꝛdinare ea que conferũt adten
dendum in bonũñ reipu.i.ea que ſunt viriuoſa.
⁊ tollere ea que tollunt motionem ad talemſi
nem. vt vicia ⁊ abuſiones. Adeandem eniʒ
ptãtem peꝛtinet moueꝛe aliq̊s ad aliquẽ fineʒ
⁊ follere eaq̃ impediunt motionem ⁊ ꝓfectũ
cõitatis. Hec autem ſunt vicia ⁊ abuſiones.qᷓ
inoꝛdinant hominem a deo. Cota autez reſpu
blicaſeu communitas xp̃ᷣiana ad lvcoꝛdinat᷑
vt ad ſuum finem debitum.ꝙ coniugatur doo

peꝛ opera virtuoſa et quia hvc impedit ꝑ ricia

⁊ diuerſas abuſiones.ideo ad papam qui ẽ pꝛi
mus pᷣſidens ⁊ pꝛincipalis.quia poteſt ⁊ delet
lamõi vicia coꝛꝛigere ⁊ tolleꝛe ergaomnes in
ferioꝛes poteſtates quanium in eo.vt tota cõi

tas pᷣiana tendat inde biiumm finem. Et ad̊
Wſſet induci illud hiere.i.Ecce conſtimi te ait
dñs ſuper gentes ⁊ regna.vt euellgs.deſtenes
Diſſipes ⁊ dſpdas.ſ.qͥ ad vicia edifices ⁊ plan

tesquo ad virtutes. Nullus pꝛelatus eccleſia
ſticus eſtſupeꝛ regna miſi papa. Etinſignnm

huius ʒacharias papa d poſuit. Ludonicum a

regno ſrancie. quia inunilis erat.vt habeturv
9.vi. alius. Et Innocentius impeꝛatorem

Yꝛidericum ab imperio. Quantunn ad ſecũ
dum. ſcilicet ꝙ om nis poteſtas infeꝛioꝛpapa

eſt ſubcdita ei quantum ad inſtitntionem ⁊ col
lationem eius ⁊ remotionem qð ꝓbat ſic om
nes ptãtes infetioꝛes a papa ſunt limitate et
determinate.vt apparet de ſacto

1ihtunn
ini pom
ſst gtuheis ll
ſomiunſ ſi
corntpon t

perpsarten
be Afeoſtetn
rolete Bedn
Ar dtenninenoet
nerährunadti
6necchn gu

Poor 1dhnndſe

ſiifpveſcinn
Eiherhepipar⸗
mnönſcin
Snis, phd Kt.
s immmecareint

riab wmie. Ger

öicönencnee

neciatecifmoren
ſelita ed ehi i
ſcenci putſbine
Ceſontinſtrute hn⸗

Düͦſnnnmecb⸗

Wgichfinſini⸗

hatacöctonnen

linediseen in
Pütſaeend
ſuunerdindtti⸗
turgnöfthe
pris gno potini
leſar'abeo. d
Nerhis auaorit⸗
ſeſao unſctinon
ſſenleſ n
hitegucrontate
letusorctnicin
nten. nöpoͤtinſt
loutgtegbeoer
netkliptätem.
Efgnerſphe

MHkatoteligin

ünſtlsinſt
wüteßzena
Misthifalan
ſſenanif,
edrkalangte
ſpgnegerin

uchiüſeten,
Ninnnn

Mne

nürmingin
1itunorer Nne
E erie i

WIIESENKNe.
er

res NNiee

Aee

gere t
Nes NEN1

Naberinmnn

sdiiti
rinpuun
unontseaiſ,
mmenlaſe
urpetp,

CLapituliin

Zlut igit ſunt inſtitute a xpo immediate ab
vniuerſali eccleſia.aut a xpᷣo mediante papa

vt vicario generali eius.Sed non a xpᷣo im/

mediate. nec ab eccleſia vniuerſali. ergola pa
pa vicario xpᷣi.ꝙ non ſint inſtitute a rpᷣo im/
mediare tales poteſtates ĩferioꝛes.qꝛ ſi ſunt
inſtitute a xᷣo immediate ita dererminate vt
ſu ut q;tum ad populũ ⁊ q;tum ad ſerritoꝛia.
⁊ q;tum ad ea q ſunt infoꝛo cõtentioſo vel pe⸗
nitẽtiali.ptãs patriarhalis. archiepalis. epa⸗
lis.⁊ prochialis.autxpᷣc fecit hoc ante aſcen/⸗

ſionem aut roſi. ſed neutroſſtoꝝ modoꝝ fuit

ergo nõ a rpᷣo inſtitute immediate.ꝙ non ſe
cit lc xpᷣis ante vel poſt aſcenſioneʒ. oſtẽcit
ex lvc.qꝛ ſi feciſſet in euãgelio haberet erpᷣne
vel implicite. Sed nihil de lvc in eo haletur.

nec determinatio et diſtinctio hmõi poteſta/

tũ.nec q;tum ad caſus nec q;tum ad territo⸗/

ria. nec q;tum ad noĩa.ſ.patriarchaꝝ archie⸗

piſcopoꝝ ⁊ hmõi. â ⁊c. Pꝛobatur ⁊ alia ratõe

qꝛ ſi a rpᷣo eſſet immediate.

inter papã. patriarchas.archiep̃os a alios.

epᷣus nõ poſſet immediate inſtitui vel conſir⸗

mari a papa. Et rõ eſt. qꝛ illud qð ptinet ad

ius immeciate inſtitutũ a do.nõ põt unmu

tari ab homie. Sed cũ oppoſitũ quotidie fiat

de cõi cõſuerudine eccłie.qꝛ nõ ſolũ papa im⸗
mediate cõfirmat epos omiſio archiepo. qͥ ẽ
medius.ſed etiã ſibi retinet pꝛomſionẽ de eo
faciendã. ꝓut ſibi videt᷑.& nõ a rpᷣo immedi

ate ſunt inſtirute hmõi poteſiates ĩferioꝛes.
ꝙ nõ ſint inſtitute ab vłi eccłia. vt a dãte au

ctoꝛitatẽ ipᷣi inſtõni.ꝙ ideo dico.qꝛ qñcunq;
in aliquo cõcilio aliquaſſtatuũtur.tota aucto/
ritas dãs vigoꝛẽ ſtatutis eſt in ſolo papa.alij
pñt facere ad directõem cõſulendo ⁊ ofonibo
iuuare aõ in dubüs a dño dirigàtuxr H. ꝛoba⸗
tur ꝙ nõ ſit hmõi inſtõ ab eccleſia ſic. Illa
ptãs qᷓnõ põt inſtitui niſi a rpᷣo vel hñte po⸗
teſtatẽ ab eo. nõ põt iſtitui abeo qͥ nõ ẽ xpᷣs
nec hñs auctoꝛitatẽ inſtituẽdi ab eo. Sed po
reſtas iuriſdinonis ſpñalis ꝑtinẽtis aꝰ eccle
ſia ẽ talis.ſ. ꝙ non põt inſtiiin niſi a xpᷣo.vel
hñte auctoꝛitatẽ in lvc ab eo. Et rõ eſt. qꝛ po
teſtas oꝛdinãdi hpĩem in deũ ᷣm dei accepti⸗
onem. nõ põt inſtitui niſi a deo vel hñte au⸗
ctoꝛitatẽ ab eo.ergo nullus alius põt inſtitu
ere talẽ ptãtem. Sed eccleſia vlis nõ ẽ deus
nec xpᷣs.nec ſuꝑ hoc halet auctoꝛitatẽ ab eo.
qꝛ collatio talis in ſacro canone non hr.ium
etiã qꝛ ſi talis inſtõ fieri non poſſet a papa ſi⸗
ne cõitate xpᷣiana.papa nõ hr̃et plenitudinẽ

ptãtis. qð ẽ falſum. Exquo igr̃ inſtõ poteſta⸗
tũ inferioꝛa nõ ẽ facta immediate a xpo. nec

ab vłi eccłia.vt ꝓhatũ eſt. ſeqͥtur ꝙ ſic facta
alpapa.vt a vicario xpᷣi generali.qð etiã patʒ

nſtitutus oꝛdo. qᷓ

in

ex boe.qꝛ frequenter papa creat uouas ſedes
ſeu epatus.⁊ mutat ⁊ pꝛiuat.a iura dicit ex⸗
pꝛeſſe lvc ſacere pone. Et ad hoc facit qð di/
cit dioni.papa.xiij.q.i.ecclias ſingulas. ſin⸗
gulis pꝛeſ biteris dedimues. parochiales ⁊xci⸗
miteria eis diuiſimus cc. Cermini ep̃aiunʒ
fuerũt diſtincti tpe apłoꝝ vel paulopoſt. de
hac diſtin ctõne ſediũ epᷣaliñ.archiepᷣalium
pr̃iarchaliñ h.di.lxxx.c.i.Sic igt inſtituere
22ferre ⁊ auferre ptãtes om̃es eccleſiaſticas
inferioꝛ es papam quo ad iuriſditõnẽ ptinet
ad papã. Quãtũ ad terciũ eriã patʒ ꝙ oẽs
ptãtes inferioꝛes etiã ſeculares debent tenẽé⸗
tur iuuare papã in eo quod eypedit ad bonuʒ
regimen eccleſie. Et q;tuʒ ad hoc ei ſubſunt
euod ſic pꝛobat.Reſpublica tenetur ad con/
ſerua tionem illiue poteſtatis a qua dvependet

reipublice bonũ. Sed bonũ xeipublice xp̃ia⸗
ne potiſſime depndet ex poteſtate eius cnius

eſt oꝛdinare ſotam eccleſiã. ⁊ oꝛdinare grad
7 ſtatus in es. ergo ⁊c̃.huic exiam concoꝛdat
philoſoplus.xuũᷣ.methaphiſice dicens. ꝙ bo⸗

nũ exercitus deꝑndet exoꝛdine vmus pote⸗

ſlatis ad aliam. ⁊ tiſſime ex oꝛdine exercit
ad iudicem. Et ſic etiã rotuʒ bonũñ eccleſie de
pendet ex oꝛdine vnius ptis ad alis.puta cu
rati ad epiſcopũ.epiſcopi ad archiepiſcopuʒ.
⁊ ſic vſiq; ad papã.pꝛecipue tamẽ bonũ eccle⸗
ſie dependet ex oꝛdine totius xe puli ad papã
pꝛopter quod omnis poteſtas debet ei admi⸗
niculari. Et ſi cõtra hanc poteſatẽ aliqui ſe/

culares vellent.ipᷣi pꝛincipes ſeculares debẽt

ſubditos cõpeſcere ⁊ rebelles ei ſubũcere.

De poteſtate pape §. vi.

ronit lerueus in dicto tractaiuv. erroꝛes ex
oꝛtos ab alib. Pꝛim eſt ꝙ poteſtas pᷣlatoꝝ
inferioꝝ pape ſiue ſint ep̃i ſiue ſint cnrati.eſt

immediate a veo ſicut ptãs pape. Secũdus

ꝙ in hierarchia eccleſie militantis infimi.i.
prochiani.nõ poſſunt reduci in den ꝑ penitẽ⸗

tiam. niſi mediantibo curatis et prochialibo
ſacerdotibo. Tercius ꝙ licet papa et ep̃i ſint

pꝛincipalioꝛes reſpectu prochianoꝛum. nõ
ſunt tamen immediate curati eoꝛũ.ſiue non
immediate habent curã eoꝛũ. Quartus er /

roꝛ eſt. ꝙ nec papa nec epᷣus pñt audire con⸗

feſſones prochianoꝛũ qn teneãturconfireri
eadem peccata ſuis ſacerdotibo prochiahbo.

Quintus eꝛror eſt. ꝙ dato ꝙ cõfeſſi pape v

ep̃is nõ teneãtur eadem peccata cõfiteri pa⸗/

rochialibo ſacercotibo. tamẽ papa vel epi non

poſſent dare generalẽ auctoꝛitatẽ audiẽdi cõ
feſtiones aliq bo.vr fratribo ⁊ hmõi. qͥn ↄfeſſi
talibo teneãtur cõfiteri eadẽ peccata ſacerdo/
tibo parochialibo.Ponitrões et auctoꝛitates
v

Zitulus

quas inducunt ad iſta pꝛobanduz. æ eas oẽs
efficaciſime euacuat. et auctoꝛirates ab eis

male intellectas ſane declarat in dicto tracta

tu q̃ omnia cã bꝛeuitatis omitto. Et conclu⸗
Dit.ꝙ iſti erroꝛes nõ ſolũ ſunt iudicãdi erro/

res ſed hereſes qð pꝛobat ꝑ dictũ pelagij.di.

xxi.q;uis.vbi dicit᷑. ꝙ qui detrahit ius ſuum
alijs eccleſiis iniuſtus eſt.Qui aute detrahit
ius ſuũ romane eccleſie hereticus eſt cenſen
Dus. Sed ponẽtes dictos erroꝛes detrabhunt
ius ſuũ romane ecdeſie. ſeu apoſtolice ſedi.
quaſi nõ ſubſint.a ſint alie eccleſie ſibi ſubie
cte.⁊ poteſtate iuriſdnõnis ab ea accipiẽtes.
cñ tñ xps petro di xerit tibi dalo claues.ergo
⁊c.ergo ſunt heretici.Auib etiã datur licen⸗
tia alicui a papa vel ep̃is cõfitendi vel audie/

di cõfeſſiones alioꝝ.nõ opoꝛte ꝙ petant licẽ/

tiam a ſuis prochialibo ſacerdotibo cõſtendi
velaudiendicõfeſſiones.vt dicit quedã glo.
ber. q̃ repꝛobatra fiit ꝑ clementẽ quartum vt
falſa in extrauagãti q incipit q dam temere.
DNDuinimmo eis inuitis contradicẽtibo pñt
ex dicta licentia cõ ſiteri.nec ſic cõfeſi.tenẽs
tur iterũ ſuo curato cõſiteri. qð etiam notat
io. an. exira de ꝑe.⁊ re.c.ſi ep̃us.li.vDi.
De poteſtate iu . Vii.
riſditionis temꝑalis ⁊ ſpũalis q̃ eſt in eccle⸗
ſia. Sciendum pᷣm augu. de anclv. in ſumma
te ꝓoteſtate pape qð ẽ triple x pteſtas ⁊ varia
ta. Prima è immediata.ſ.a deo.a hec eſt ſuin
mop pontiſicũ. Secũda ẽ deriuara. ſ.a deo p
papãꝗᷓ. hec eſt omniũ inferioꝝ pᷣlatoꝛũ.Cer⸗
cia eſt in miniſteriũ data ⁊ hec eſt unpꝑatoꝛis
pꝛincipii terrenoꝝ. Quãtũ ao pꝛimũ po
teſtas iuriſditionis plene ſpũaliũ ⁊ tꝑaliũ ẽ
immediata a deo in papa. ⁊ ꝓbaturtriplici⸗
ter. Pꝛimo ſic.auctoꝛitas iuriſditõnis nõ cõ
ceditur niſi ꝑ claues eccleſie ſed claues eccle⸗
ſie xpᷣs nõ ↄceſſit niſi petro. ꝓut ꝓmiſerat di⸗
cens.tibi dabo claues regni celoxꝝ.ſuper quo
verbo dicit glo. xpᷣus ſolum vnũ caput ⁊ vnũ
vicariũ in eccleſia eſſe voluit. ad quẽ diuer⸗
ſa mem bꝛa recurrent ſi ſoꝛte adinuicẽ diſſen
tirent. Secũdo pꝛobat ſic.qͥ nõ dat aliqͥd nõ
Prteſt illudauſerre. ſed ſipapa nõ darei epᷣis
⁊ alijs pꝛelatis poteſtatẽ iuriſcirõms nõ poſ⸗
ſet eos deponere. pꝛiuare ⁊ ilam ſuſ pendere
cuius tñ opyoſitũ facit ⁊ facere poreſt ᷣm om
nes. ergo poreſtas iuriſditioms plene reſidet
in ſolo papa. Cercõ ſic. in illo reſic et imme⸗/
Digte poteſtas iuriſdirõms ſpñaliũ ⁊ temꝑa⸗
liũcuius auctoꝛitate fit pꝛelatoꝛuz electio et
confirmatio ſed lvc fit a papa.ergo in eo reſu
et plenitudo poreſtatis. Quãr ad ſecun/
du.ſ. ꝙ poteſtas epoꝝ ⁊ alioꝝꝑ pꝛelatoꝝ eccle⸗

.
.

im ꝑatoꝛ iurat pa

XXII

ſie ſit derinata a papa in eos mediante apa.

pꝓbatur rne a auctoꝛitate. Hatio autẽ eſt ta
ſi⸗ ſicut fEnalenennli ad fontem. radij

ſolem. rami ad arboꝛẽ. ſic ſe habet poteſtates
epiſcopoꝑ ⁊ alioꝝ ad poteſtatem pape nam vt

dicit in.c.epheſini concilij quõ muli radij ſo⸗
lis ſunt ſed lumen vnũ.⁊ rami arbvꝛis mul⸗
ti ſunt.ſed vnum robur ⁊ multi riuuli vno
fonte væſfluũt. vnitas tamẽ ſeruaf in oꝛqgine.
ſic eccleſia vna eſt que in multitudine lanſſi⸗
me fecũditatis ertencitur. xxiiij.q.i, loqᷣtur.

ſed cõſtat ꝙ aqua riuuloꝑ nõ eſi aqua ſonis
imnmediata. ſic nec poteſtas pꝛelatoꝛũ eſt im

mediate a xpᷣo. ſed deriuata in eis axpo me⸗
diante papa.DHatet hoc etiã auctoꝛitaſe cirilli
patriarche alerãdrini q ſic ait in li. izauroꝛi
ſicut xpᷣus accepita patre ducatũ a ſcepnum
eccleſie gentiũ ex iſralel egrediens ſup om/
nem pꝛincipatũ ⁊ poteſt atẽ ⁊ ome quodcũ.

vt ei genua cũcta curuent᷑. ſic petro ⁊ ſucceſ/

ſoꝛibo pleniſſ mã conceſſit poteſ atem a mulli

——

alij qᷓ petro quod ſuũ eſt plene ſed ſoli ipi cõ
miſit fotum. Qõ autez poteſtas tempalis

imperatoꝝ ⁊ regũ pꝛincir u ſit in min ſteriuz
Data a deo mediante papa ⁊ alijs pꝛelatis ec⸗

cleſie.in quibo reſidet ſpũalis poteſtas. ꝓbat

triphci rõne. Prima eſt talis. illa poteſlas ẽ&

data in miniſteriũ alteri ab alio.p quãhalxt

inſtitui.regulari.⁊ oꝛdinari ⁊ confirmari ſi lv

na ſit.⁊ ꝓ quaʒ habet iudicari a cõdemnen ſi
long nõ ſit.ſed talis ẽ poreſtas imperato:ũ.re

gum. a pꝛincipũ. quia per papã halet inſtitui
regu lari ⁊ cõ firmari ſi lona ẽ̊. ⁊ pipam halbet
iudicari ⁊ cõdem nari ſi bona non eſt. ergo ia

lis poteſtas nõ ẽ immecdiate a do. ſed in mit

niſteniũ ptãns ſpũalis data. Otrũq; at vvx

ꝓbat.ſcribit.n. diſti.xxij.ſancta.qꝙ ptãs pape

cinuſiiler ordinis dignitatẽ 1 gradũ habz in⸗
ſtituere. ꝙ etiã halet ptãtem ĩecularẽ iudica

re ⁊ cõdemnare.ſi nõ ſit bona.patet.rxv.q.vi.

alius. vbi dicit ꝙ ʒacharjas papa regẽ frãco⸗
rũ depoſuit nõ tam ꝓ ſuis iniq ranbo q; ꝓ eo

ꝙ inutilis erat regno ⁊.lxxxvi.di.c. duo ſunt

dr ꝙ innocẽtius archadiũ impatoꝛẽ excõica

uit qꝛ cã fuit exilij.Criſoſto.⁊ ahus innocetiꝰ
cepoſiit fridericũ imꝑatoꝛc. Scda rõ ẽ talis
illa ptas eſt in miniſteriũ data a lteri cui iura
mentũ fidelitanis pꝛeſtat a ab ea recognoſcit

om̃e qð habet ſed ois ptãs im patoꝛis ⁊ ſecu
larm pꝛincipũ ẽ talis. dr.n. i.lriij.tihi dño
nunq; mandatũ eius
pterire ⁊ ſibi imoibo fdeliratem ſeruare ergo
ralis ptãs ẽ ſolũ in imſteriñ daſa.& ſi inuei⸗

niatur qñq; im patcꝛes aliquos aliqᷓ repalia
dediſle ſummis põtificibo ſirut cõſtanſinꝰ ⸗

nauit ſilueſtro nõ fuit lvcdare quod ſuũ erat

u nunüene⸗
i⸗ giseeſte
Pnadeugenn ſops
lloretn eiles

Pono gad rpe
pnereinſtstgne

otenpingſiban
aſe neggtröſttan
j dlennoſet
ci, Lalsetzogt
onn ingſna
earet oicentiap
ſßc ſirdiſun⸗
bmoͤptis le
Vjihleni detn
Petobkothisatip
Mieſi pieſt

indumsgoclus
GdnNſclns
Wrpramagann
Wchkamatünet
Nöobftaned
ſant diſßnceſerd⸗
Kinctosſinesoran
Gurquipregtur
Dignltasategeli
rpnaſübalene

mierinnen

lmmnaröneſunte

ſirmieoge mo
ent paeßmni
Aelnone, ſedzn

ffninſiemrioner

4 fetatiererunon

neionni ſt
Rwetereerck

Lſo
ſuaſen
. Mnne
pedindeoyg
Uanierppne

; mne Ane,

8

M
Kerſertgis

Dtricerkünheng,
Aa entt:
H .
miermm ted
.gum giden

7

7 „
NNNgite
RM

SHiais n Niie

Ins Monnnitli⸗
e inöiten

vs

usinheie
mi te
GSe
infemidni,
be eet
. 66
ſedee iee
õ . . B
ATEYNöEN
urSNNN

. agmne

4

Qiapitultm

ſed reſtituere quod tirannice ſublamm eſt et

eodẽ modo ſi inueniat aliquos ſummos põ
tifices dediſſe aliqua vona tem ꝑalia imꝑato⸗

ribo ⁊ pꝛincipibo nõ eſt hoc intelligendũ eos

loc feciſſe in wmini recognitioneʒ ſed ma/
gis in pacis eccleſiaſtice cõſeruationẽ. quia

ſeruũ dei nõ opoꝛtet litigare.ſed mnanſuetum

ene ad omnes. Item ꝙ omnis poteſtas ſecu
laris ſit ſubdelegata reſpectu pape.patet per
illud. ri. q.i.quicũq; litem. Cercia ratõ eſt ta

lis. Alla poteſtas eſt in miniſteriũ alis data
q̃ eſt reſtringẽda.ampliãda executioni mã/
dãda ad im periũ eius a quo data ẽ in miniſte

riũ ſed talis ẽ poteſtas pꝛincipũ terrenoꝑ.vñ
bern. ad eugeniũ papã in lib.de cõſecratõne.

ſuꝑ illo verbo ecce gladij duo. hic ait.qͥd tu

de vno gladio vſurpare tentas quẽ ſemel re⸗

ponere iuſſus es in vaginam. ⁊ loq̃tur xe gla

dio tempali.a ſubdit.quẽ tamẽ gladiñ qͥ tunʒ

eſſe negat nõ ſatis mihi videt᷑ attendere ver

bũ dñi dicentis ſic.cõuerte gladiũ tun in va
ginã. Euus ergo gladius ipe euaginandus ẽ
ad tuũ impiũ alioqͥn ſi nuliomõ ad te perti⸗
neret dicentibo apoſtolis. ecce gladij duo hic.

—

noö rñdiſſer dñs ſats ẽ.ſed minus ẽ. Et ſie pa

tet ꝙ hmõi ptãs ſecularibo principibo eſt in
miniſteriũ data.ſ.a papa. hec augu. de anho.
Pec obſtat his ait ipe qð dr.xxiij.q.iiij.ꝙ a

deo ẽ ↄceſſa poteſtas impialis er in vindictã

noxioꝝ datus gladius. Hõ.n.ẽ iuri ſanio im
perialis vel ſecularis a papa.vt ab vie puro.
ſed a papa. vt a gerente vicem xpi in terris.
vel qð è a deo. ſed mediãte.ſ.papa. Similiter
nõ obſtar quod diĩ diſti. x. qm. ſ. ꝙ poteſtates

—

ſunt diſſincte ſecularis.ſ.⁊ ſpñalis.et ad di⸗

ſtinctos fines oꝛdinantur.a. lxcxvi. diſt.duo

ſunt quibo regitur hic mundus. ſ. põtificalis
disnitas ⁊ regalis. Mon.n.ſunt ita diſtincte
qn vna ſubalternet alteri.ſ. ſecularis eccleſi
aſtice. vt minoꝛ maioꝛi. ⁊ ſicut luna ſol in il⸗
luminatõne ſunt etiã diſtincte. qꝛ nõ conue
niũtvni eodẽ mõ.ptãs iuriſdi nionis ſpũaliũ
cõuenit pape ᷣm immediatã inſtitutionem
⁊executionẽ. ſed poteſtas tpaliũ conuenit ei
pm inſtitutionẽ ⁊ auctoꝛitarẽ ſed nõ pᷣm im
mediatã execunonẽ.niſi foꝛte in qbuſdã caſi

busqͥ notant᷑.q fi. ſint lesi.c.ꝑ venerabilem.

De poteſtate eccliaſtica ſignata pdlaues.
Capitulũ.iiij.

poteſtate eccleſt

aſtica ſignata p claues regni. et de

collanone eius facta a xpo. vnde

ipᷣe dixit dabo. dictu ẽ. Reſ at videre quõ ſin
gulariter petro ⁊ excellentiſſime data e.quia

IIII

dirit tibi.ſ.petro.de quo pꝛius dixerat.tu es
petrus ⁊ ſuꝑ hãc petram edificabo eccleſiam
meã ⁊c.Et q;uis apoſtolis omnibo collata ſit
ptãs clauiũ ⁊ omnib epis cõferaiur aliter ta
men ⁊ excellentius petro ⁊ cuilibet pape ſuc/
ceſſori eius.Et de aplis ait pᷣs. Nimis hono
rati ſunt amici tui eus. nimis ↄfoꝛtatus eſt
principatus eoꝛũ.Zld eos aptat illud eccle/
ſia. maioꝛes amiciq; alij. In nouo vel in ve
ter teſtõ credũtur cõmumter fume apoſtoli.
qbo ip̃e xpᷣus aſt.vos dixi amicos.⁊ꝛ oĩa feci
vobis nora Yoh. xv. ip̃i. vt ait apłus ad Bo.
vij.primitias ſpũs acceperũt.⁊ ſicut pꝛioꝛes
tempe dicit glo. ita potioꝛes gr̃e copia. M⸗
mis autẽ.i.valde lvnoꝛati ſunt a pᷣo et eccle
ſia cõſtitun iudices ſeculi. lumina mundi.pa
ſtoꝛes pꝛimi ecchaꝝ. Hmis etiã.i.valde cõ
foꝛtatus ẽ.i.roloꝛatus ⁊ cõfirmatus ẽ pꝛinci
patus eoꝝ.i.ptãs eoꝛũ excedit.n.omnẽ pꝛin
cipatũ terrenũ.vñ grego. naʒãʒenus git im⸗/
peratoꝛibo cõſtannnopolitanis. Dedit vobis
ptãtem.ſ.deus.dedit ⁊ pꝛincipatum multoꝑ
fectioꝛẽ pꝛincipatibo vr̃is.di.x.ſuſcipitis.

Principatus autem F. i
iſte ſeu prãs collata aplis eſt ſeptuplex. Pꝛĩo
pteſtas baptiſandi. Secũdo ptãs pᷣdicãdi et
rpalia accipiendi. Tercio ptãs ſacerdotalis
cõficiendi. ioluendi.⁊ ligandi. QAuarto ptãs
epᷣalis cõfu mãdi ⁊ oꝛdinandi. OQuinto ptãs
miracula opandi. Sexto ptas ꝑfecte cõuer⸗
ſandi.Septimo poteſtas iuriſditionalis ſen⸗
tentiandi. Has om̃es habuerunt apłi a xpᷣo
ſed petrus aliquo mõ excellentius ceteria. ⁊

omnes pñt dici claues regni deqͥbo dictũ fuit

perro. nbi dabo claues regniceloꝛꝝ. Ptãteʒ
q̃dem bapnizandi dedit aplis xpᷣs. nõ ſolum
qñ dixit poſt reſurrectionem apparens eis in
gahlea ocete omnes gẽtes baptiſantes eos
c. math .vbi. ſed etia ante paſſionem. drF.D9.
JYo. inij.ꝙ iheſus nõ baptiʒabat.ſed diſcipuli
eius.i. apłi qͥ loc nõ pꝛeſumpſiſſent.ſ.bapti/⸗
ſare niſi a rpᷣo habuiſſent ptatem.⁊ licet. Cri
ſoſtomus dicat. ꝙ diſcipuli nõ bapriſabant
baptiſmo rp̃i.ſe Yohãnis.tñ aug.⁊ alcuinꝰ.
contrariũ aſſerũt.ſ.ꝙ baptiſabant baptiſmo
xpᷣi in quo dabat᷑ ſpũſſanctus. Currebant.n.
tũc ſimul ⁊ legalia ⁊ euãgelica ſacr̃a ſᷣm vir⸗
tutem vſq; ad paſſionẽ. ⁊ ꝗꝛ non erat conue
mens ꝙ ipi alios baptiſarẽt nõ bapriſati.iõ
⁊ ipᷣCi apli pꝛius fuerunt hapiiſatia xpᷣo.⁊ ſic
expomitur illud ioh.xiij.ꝗᷣ lotus ẽ.i.baptiſatꝰ.·
nõ indiget niſi vt pedes lauet.i.affectꝰ puriſi
cet aqua pnie.qð etiã h̃ de cõſe.di.nij.c.qñ
a hiero ſolimis. Nec ẽ incõueniẽs ꝙ ip̃i ba⸗
ptiſarent nõdũ facti ſacerdotes cum et nunc
UV ö5

Litulus

☛

pite petro omnis actus hierarchicus oꝛigina
retur noluit xpᷣus eos baptiſare niſi ex petri
cõmiſſione ⁊ oꝛdinatõne.Hec ptãs poteſt di

ci clauis regni qꝛ ꝑvſum eius.i.pꝑ baptiſmũ

aperitur regnũ celoꝝ baptiʒatis. Er qꝛ bapti⸗
ſinus eſt fundamẽtum ⁊ pꝛincipiũ ſidei xpᷣia
ne cuius directio cõmiſſa eſt petro. ideo xp̃ᷣs
ei dirit. Cu es petrus ⁊ ſup hanc petram ⁊c.

nem alio nomine vocaun ticephas. i. caput.
o.i.qꝛ ab eo vt a capite poſt xpᷣm oĩs ſpũa⸗

is ptãs debebat deriuari aliquo modo. dirxit

tñ nõ ſolñ petro ſed etia ſimul alijs cñ eo./⸗

cete eos baptiſantes ⁊c. Mecrederer bapti⸗

ſmus a petro habere virtutẽ nõ ab ipo. vt.n.

Dicit Voh. Ipe. xrp qui baptiſat.ſ.inte
rius mũdando. Secũdãa poteſtatẽ. ſ.pꝛedi
candi dedit xpᷣus apoſtolis. ⁊ ante paſſionem
qn imſit eos ad pꝛedieandum iudeis dicens.
In viãa gentiũ ne abieritis ꝛ⁊c. Euntes aut pᷣ/
Dicate dicentes. qꝛ apꝛoqin quat regnũ dei.
.u. ir. Poſtreſurrectöem auũt apparens. 1
aipue in die aſcenſionis dixit. Euntes pᷣdica
te eusgehũ omni creature. Oar. vlti. Pꝛe⸗

dicatio añt cõgrue poteſt dici clauis regni qꝛ

Pipam saperitur ſcriptura ꝗᷓ dicit regnum. et
Dat ur introitus ad virtutes qᷓ etiam dicũtur
regnü celox. Et q;uis cũ eſſent cum xpᷣo non
eẽnt ipᷣi apłi adhuc ſub regimine petri nec in

pꝛecdicãdo nec in haptiſando nec in alijs. Iñ

wſtiq; factus eſt ab ſp̃o paſtoꝛ eccleſie. in 5/

dicando ⁊ in alus fnerũt ſub pemo vt ſi diſſi⸗

derent inter ſe in p̃dicado ⁊ hmõi. ſicut facta
altercatio inter paulũ ⁊ cõuerſos ex iudai⸗

ſmo q erant antiochie ex obſerugtione lega⸗
liũ. Act. v. c. eſſet aliquis ſupioꝛqͥ eos renue
ret 7 erminarer. Pñ cũ pñs erat petrus in

vꝛedicido omnes ſibi deſerebãr. ⁊ ipᷣe ſermo
neim fecit in electione mathie. 2lctu. i. Et ſi
militerroſt miſſionẽ ſpũfiancri pꝛimus nar⸗
ratur etrus ſutrexiſſe ad pꝛedicandum tria
milia lvim ſua pꝛedicatione cõuertẽs. vñ et
anacletus.di. xxi. dicit in nouo.ꝙ petrus pꝛi⸗

mus ad fidẽ populũ virtute ſue pᷣdicationis
acdſdu xit. ceteri vero apłi c eodem pari. con⸗
ſoꝛtio honoꝛeʒ ⁊ prãtem accaꝑerũt ipᷣm quoq;

Pincipẽ eoꝝ eſſe voluerũt.vñ et recte dictus
cephas quaſi caput alioꝝ pugnantiñ p p:e
Dicationẽ cõtra mũdum. ⁊ ab ipſo ſacta ẽ or⸗
Dinatio pꝛedicatoꝝ ⁊ pꝛedicationũ licet anen

ſu ⁊ con ſilio aliop axoſtoloꝛũ.ſicur papa agie

de conſilio cardinaliuz q ptinet ad regimen
eccleſie. Sic ergo poteſt dici ꝙ apłi ⁊ alij ptã
tem pꝛedicandi poſ penthecoſten habuerunt
petro xpᷣo inſpirate ꝓpter ſeruãdã in omni⸗

laicus in neceſſitate baptiſat. vt conſe.di.iij.
cõſtat. Ntrũ a vnitas eccleſie ſeruaret᷑.⁊ a ca

XXII
bus eccleſe vnitatẽ. Dirit aũt poſt reſurre/

ctionẽ miſie ad pꝛedicandum dando.ſ. ee⸗
os ⁊ ſapientiã ⁊ virtutẽ verbi ſed petro ſingu

lariter dictũ fuit. paſce oues meas.ſ. prerbuů
pꝛedicatõnis.⁊ tibi dabo claues regni celox.
Cũ hae aũt ptãre pꝛedicandi dedit groſtolis
1pm eis 1 alis pᷣdicatoꝛiby

xpszprrus wſtrm eis2
merendi tempalia. i. accipiendi ab illis qby
ſpũalia ſem in auerãt. dirit. n. xpᷣs math. x. di⸗

nuse operarius cibo ſuo. a.i. ad. coꝛin. ix. d
com inus oꝛdinauit his qͥ euangeliñ nunciãt
de euãgelio viuant.ct hiero. in quit. apoſtoli

eis viris ⁊ euãgeliʒatoꝛibo rpi in neceſſarijs
vſib nõ retribuere ſeipᷣm cõdemnare 6. xvi.

· i. De poteſtate faciẽdi miracula dicitur

Auce.ix. dedit eis ptãtem ſuper oinnia demo

nia. vt languoꝛes curarẽr. Hanc aut poteſta ,/
tem habuerunt omnes apoſtoli immediae g

1pᷣo ⁊ ante reſurrectõem ⁊ poſt nõ a petro. nõ

em poteſtas faciendi miracula.ð wteſt dania
puro lomine ſeoa ſolo deo.qnimmo ipᷣe de

eſt oui miracula opatur ꝑ ſanctos ſuos. vt ꝑ

inſtrumenta. Onde p̃s. Qui fſacis miral iliq

magna ſolus. vnde et ipa poteſtare faciendi
miracula apoſtoli aut alij ſancti vti poſſunn.

ad placitum ſed quãdo deo placet. vt dicit de

pe. diſ. ij. . querendũ. Et iudas pditoꝛ hanc
eti ã creditur habinſſe. liceraũt poteſtatẽ faci

endi miracula non hobuerũt a petro apoſtoli

alij.hahuerit tamè eam ſub petro amminoꝛes

petro. Onde ⁊ in nllo vſu omnes deferebat pe

tro. ſic. n. Jo. eugeliſta qui fuit maioꝛ poſt
petrũ fecit. vnde ⁊ pꝛimũ miraculũ foctumꝑ

apoſtolos poſt min onẽ ſpũſſancti ſactum eſt
P petrũ aſſociatũ cũ iohanne dicente cdlaudo
mendicanti.quod habeo lvc tibi w. In noie

iheſu naʒgreni ſurge ⁊ ambula. qui ſubitoſa⸗
natus eſt Ylct.iij.Et in geſtis martirij petri?
paulide eictione ſimonis magi quem demo⸗
nes aera poꝛ tabant.paulus petro legit᷑ ⸗

tuliſe. nam poſt piã contennionẽ adinuicẽ p̃ᷣ⸗

cepit petrus demombo. vt dimitterẽt illũ ac

terrq. qð ⁊ factũ ẽ.⁊ ſic coꝛruens ſimon expi

rauit.OQð aũt minoꝛẽ opationẽ in miraculis
alij apłi egerint petro. patet qꝛ ad vmbꝛam

petni ſanabãtur infirmi = cuũñ.v.qð de alijs

gpłis nõ inuenitur. Vñ pꝓ excellentiã quan

dam ei ſingulariter fuit dictn. Cibi dalo cla/
ues regni celoꝝ.Dicit᷑ hec poteſtas clauis.qꝛ
migculg patuit aditus multi ad regnum
eccleſie ꝑ fidẽ cõuerſis. Poteſtatẽ quartaʒ
ſcʒ recte ↄuerſandi dedit aplis nõ ſolũ eo mò

cõi quo dictũ ẽ dedit eis poteſtatẽ fles deſ’f
eri his qͥ crecñt in nomine eius ⁊c. Yo.i.ſed

quodãmõ ſpãli cñ eos elegit ad apoſtolatum
nõ ſolũ ctrina ⁊ exẽplo.q eis lamiliarius

D

inm pieſkin
ſenincnedſleeni⸗
cyßsei dint. fume
us his ſonldr
telunent.an
umnn ſti ctaiſe
diginnteritc;l
ſatiri oſionean
Etocncsftaͤce
(phrccwdocoten

ienfanedi
Pewätnänerne
Cßgamenerke
lodlwendaudtn
iamiKnd
gtuedardpnoy
ovespnicelein

AVſſen, ſſtencn

hengjinacfopn
lunkumscenachn
nenonnone on

ſüiiicifcicſamnt⸗

deeniicitürſbin

ihimnis dectn

Mpäreröcecinn
irnpningcenae
engoipipsin
Minnndſent
piſemeritlig
Unchtimeth te⸗
ſochitanis
Weſtipemetede
hbenfüemi
öltebne

iſden
R

aicn rothe
Nerni kite
mtemdae
Aiticafuet
Ceininiin
tmiſ mifilnet
Mici thanenen
neſmmieii
Cpüäammne,
Ponb.ſtittt
miii emnn
, 4,. e

43

7
nin Pingien
erſn 8
2 Dorbepe

ir. Piri,,

ias deni

Lapitulim

cSicabat. ſed etiã gra interioꝛi. de qua eis di

rit Vo. xv. Sine me mhil poteſtis farere. i. ali
qͥd meri toꝛiũ.aliã tñ ptãtẽ ſeu gram recte cõ

nerſandi dedit eis plenioꝛẽ ⁊ plectioꝛẽ in die
penthecoſtes. Mã antea nõ fuerũt ita confir
mati qͥn wtuerit peccare moꝛtaliter. er de fa/
cto ĩ hoc inciderũt tꝑe paſſiõis oẽs apłi ̃ᷣm

pe. de pal. fidẽ diuinitatis xpᷣi mẽte n egantes

cuius tñ virtutem ⁊ innũera miracula cogno

uerãt ſed ꝑ aduẽtũ ſpũſſanti ptãs recte viue/⸗
dia deo fuit roboꝛata. vt moꝛtaliter pꝑeccare ñ
poſſent ᷣm cõem opi. Oñ ⁊ petrus ſi in diſſi⸗
mulatõne obſeruatõnis legaliũ peccauit pꝛo
ut vult augu. ꝓpter qð paułeñ repᷣhendit.vt
hr̃ ad gala.ij.illud m̃ veniale fuit ſᷣm ilv. in
iiij. ſ. d. i. q. ij. ar. v. q. ij. Iſta autẽ ptãs recte
cõuerſandi ⁊ ſi ꝓcedat ex radice ⁊ affectu di
lectionis oñdit᷑ tũ in toleratõe magne paſſio

nis. ⁊ oẽs qͥdẽ apłi ꝓfectã dilectionẽ hab ue

—

rũt ⁊ multa ꝓ rpᷣo libenter paſſi ſunt. Oñ dẽ
act. v. de apkis poſt flagellationẽ ipſoꝛn ibant
apłi gaudẽtes a cõſpectu cõſilij.qm̃ digmi ha
biri ſunt ꝓ noĩe ileſu cõ tumeliã pati petrus

—.

tñ feruẽtioꝛẽ dilectionẽ oñdit pᷣ ceteris.vñ ⁊

ter xp̃s ei di xit. ſunon JYohãnis diligis me

plus his. io. vlt. ⁊ er lapſu ſuo foꝛtioꝛ ⁊ feruẽ
tioꝛ reſurrexit. vñ ambꝛo. Fidelioꝛ factus eſt

petrus poſtq; pdidiſſe ſe fleuit.atq; ideo ma/

loꝛẽ gram reperit q; amiſit. di .l. ſidelioꝛ. paſ/

ſus etiã vr̃ paſſione acerbioꝛip̃ ceteris. nam

cũ paſſio crucis ſit acerbiſſuna. et ip̃e hãc ſu⸗
ſtinuerit verſo cap ite ad terã. hinc facia fuit
crudelioꝛ. ipa autez dilectio ⁊ martirij paſſio
apte dicũtur claues regni celoꝛũ.qꝛ peas ad
celũ adius patet. Oñ ⁊ de rpᷣo dr yſa. xxij.da
bo clauem dauid ſup humerũ eius appllang
clauẽ crucẽ. Et ꝑ dauid intelligẽs xpᷣm ꝙ cõ
grue dicit de petro per excellentiaʒ. tibi dabo
claues regni celoꝛi?. Quãtii ad qntam
ptãtem.ſ.ſacerdotalem ſ. cõficiendi ligadi et

ſpoluendi in ſacr̃opnĩe.xpᷣus dedit oĩbo aplis

in vltuna cena cũ dirit. hoc facice in meã cõ
memoꝛationẽ. Lu. xxij. q.d. ptãtem hoc faciẽ
di.i. cõſiciẽdi accipite tunc.n. eos fecit ſacer

cotes etiã iudã tũc ibi pñtem ſᷣm omes doct.

Spter Hilariũ qͥ dicit iudã non cõicaſſe. ;uis
hac ptãte nõ credũtur vſi ante penthecoſten.

tũc in vltima cena eis data ẽ ptãs ligãdi et
ſoluendi oĩb ipᷣis in foꝛo pnĩe ⁊ non antea.

Na ꝙ antea dixerit diſcipulis q̃cũq; ligaue⸗

ritis in terra erũt ligata ⁊ in celo.⁊ qcũq ſol
ueritis ⁊cc. math/x viij.fuit verbũ ꝓmiſſiõis

nõ collatõnis talis poteſtatis.Et ſiliter qujůo⸗

vdixit petro t ibi dabo ⁊c. ſicut eriã qñ miſit
aplos ad pdicandũ ⁊ vngẽdũ infirmos oleo.
nõ dedit eis poteſtatẽ cõferendi ſacramẽtuʒ

III

extreme vnctionis.cũ nõ eſſent adhuc ſacei
otes. ſeo ſigurauit illud qð poſtea eſſent col⸗
laturi ſacerdotes qꝛ ad ipᷣos nõ ad alios ſpe/
ctat dare extrema vnctionẽ. ̃m illud. Yaco.
v. Infirmat aliqͥs in vobis inducar pꝛel bi⸗/
teros de eccleſia vngentes euz oleo ⁊c. tv. tñ
in. iiij. dicit. ꝙ ptaãtem ſacerdotalẽ q;tũ al le
cũdariũ actũ qͥ eſt ſoluere ⁊ ligare xpᷣus dedit
poſt reſurrecnonẽ cũ inſuffauit in eos dices
accipite ſpũmſanctũ quoꝑremiſeritis ⁊c.qð
videt᷑ magis conſonũ dictis ſanctoꝑ. Poſſet
tñ intelligi dictũ tlv.q;tũ ad oſtenſioneʒ ſeu
vſum dicte ptãtis ſᷣm illud modũ loquendi
ſcripture quocõſuenit dicere rem fieri cũ in⸗
noteſcit ait pe.de pal. De hac añt ptãtexcõſici
endi ligandi atq; ſoluẽdi inqͥt anteros papa.
Abſit vt q̃cq;ᷓ ſinutruʒ de his arbitremur qui
apoſtolico gradui ſuccedẽtes rpᷣi coꝛpus ſacto
oꝛe cõficiũt.ꝓ quos nos xpᷣiani ſumus.qui
claues regni celoꝝ habentes ante diẽ iudicij
iudicãt.xi.q.ii.abſit.Et q;uis.lxxij.diſcipu⸗
li fuerũt enã a xpᷣo miſſi ad pᷣdicandũ.non
tamẽ habeiur ꝙ eos fecerit ſacerdotes. ſicut
apoſtolos.Dñ quod dicit᷑.diſ.xxi.in nouo.
pꝛeſ biteri tenẽt tipũ eoꝝ.⁊ in eoꝛũ loco ſunt
conſtituti ab eccleſia non ex hoc habet ꝙ ſue
rint facti ſacerdotes a xpo niſi in figurã.vt ſi
cut illi diſeipuli erãt ſub apłis iia pꝛeſ biteri
ſub epis.Et ſic etiã intelligendũ eſt quod ait
gratianus di. xxi. S.i.vide licet ꝙ xpᷣus diſci⸗
pulos.lxxij. inſi uit minoꝛes ſacerdotea.ſ.
in figurã nõ realiter oꝛdinãdo eos vel inſpi⸗
rando apłos.ꝙ poſt penthecoſten oꝛdinarent
eos in ſacerdotes. Quauis aũt eandẽ ptãtẽ
⁊ equalẽ in cõficiendo habuerint omnes apo
ſtoli ⁊ ep̃i ⁊ ſacerdotes.tñ quantũ ad ptãtem
ligandi ⁊ ſoluẽdi plenitudinẽ habint petrus
ptãtis ⁊ iuriſditionis.⁊ ſic intelligit illud ana
cleti. di. xxi. in nouo teſtõ poſt xpᷣm dñma pꝑe/
tro ſacerdotalis cepit oꝛdo qꝛ ipi pꝛio ĩ eccle⸗
ſia põtificat datꝰẽ.dicente dño ad eũ. tu es
perrus ⁊c̃.⁊ tibi dabo claues.⁊c.ligandi ⁊ ſol
uendi.qꝛ ptãtem pꝛimus accepit a domiĩo.ſ.
quo ad iuriſditionẽ?. Quãtũ ad ſe xtã pote
ſtatẽ. ſ. ep̃alem. Sciendum ꝙ varia ẽ opinio
inter wocto. de poteſtate ſeu caractere ep̃ali.
Nam canoniſte cõmuniter tenẽt ꝙ ſit oꝛdo
diſtinctus ab alijs.⁊ ꝙ impꝛimatur ſpecia/
lis caracter. Et ad hoc facit qð ait Iſido. di.
xxi. cleros.dicẽs oꝛdinẽ epᷣoꝝꝑ quadriꝑritum
1Leo papa di.xxxij. omniũ vbi dicit epatum
eſſe quartũ oꝛdinẽ.ſed tho.in.iiij.dicit ſumẽ
mendo ꝓpꝛie oꝛdinẽ.ſ.put oꝛdinatr ad cõfici⸗
endũ euchariſtiã nõ eẽ oꝛdinẽ diſtinctuʒ nee
impꝛimere caracterẽ.⁊ ꝙ in pᷣdictis ca.dicaf
oꝛdo.ſumit᷑ ibi large ꝓut impoꝛtat dignitarẽ
v i

Lintulus

halentem poteſtatẽ ad quaſdamm ſacras actõ
Raapnrtenid as q̃ non poteſt ſacerdos.vtcri

ſmare. oꝛdinare eccleſiã ↄſecrare.a lhmõi.pe.
de pa. erueus. ⁊ augu.æ ancho. in tractatib-
ſuis de woteſtate pape dicũt.ibi non imprimi
caracterẽ ſpalem.ſed ampliatur ſeu ꝑſicitur
lem. vt.ſ. poſſit aliqua facere q̃ nõ poteſt ſum⸗
plex ſacerdos. vt dictũ eſt ⁊ quia plene poteſt
adminiſtrare omnia ſacramẽéta 2 conficere.
Extenditur aũt iſta poteſtas ep̃alis per ſe. ad

ℳ—

criſmandũ.oꝛdinãdũ.⁊ cõſecrandũ om̃e di/

gni cõſecratõne.vt eccleſias.virgines.vaſa

templa ⁊ hmõi. Et etiã ad ligandũ ⁊ ſoluen

di in foꝛo exterioꝛi per excõicanion em. VHñ

—

excõicatio dicit᷑ mucro epᷣalis.xrxiiij.q.iij.coꝛ
ripiimir. In hac poteſtate.ſ.oꝛdin lis oẽs apłi
fuerũt equales ſiue fuerint facti epi a rpᷣo.in

pliinacena. vel poſt reſurrectionem ſiue ſint
oꝛdinatia petro pᷣm alios ⁊ idem eſt de omni
bus ep̃is conſecratis q poteſtas auferri non

pvſet ab homme nec deleri. qꝛ a deo cõfertur
ſi mediante epo et inſtrumentali cauſa. Et
inte liigendũ e qð ait anacletus diſti. xxi. in
nouo.vicʒ ꝙ ceteri apii cũ eodẽ petro pari cõ
ſoꝛtio vnoꝛẽ ⁊ ptãtẽ acceperũt.ſ.q;iũ ad ptã
tẽ ↄſeẽtionis ñ q;tũ ad miſtratõeʒ ſeu iuriidi
tionẽ. veꝑ pe. de pa. in tractatu de ptãte pape
dicit. ꝙ ſolus petrus factusẽ a xpᷣo immedi

—

ate epus ⁊ papa cũ di xit ei. Paſce agnos me

Os ⁊ oues meas Jo.vlt.i.vtibi poteſtarẽ pa

ſcendi.qui paſtus ſpualis fit ꝑ collationẽ ſa⸗
cramétoꝛũ.p cõſirmationẽ paſcuntur agni
⁊ nouelli in fide.vt eniciãtur arietes ad lyllã

dum publice in confeſſione dei ſine timoꝛe.
⁊oꝛdinis collationẽ paſcũtur oues ꝓſecti in

obedientia ⁊ patientia. vt pariant filios ſpña
les ꝑp baptiſmũ.penitentià ⁊ pᷣdicationẽ que
asere ſpectar ad ſacerdotes. xp̃ᷣus ergo quia
Pexcelientiz poteſtatis ſeu poteſtatẽ excellẽ
tie poterar cõferri enectũ ſacramẽtoꝝ ⁊ cara⸗
cterem ⁊ gratiã ſine collatione ſacramẽti ex⸗
terioꝛis.i. alicui rei ſenſibilis. ſicut dedit aro
ſtolis om nes oꝛdines in vltima cena ſine cõ⸗
iactu alianus ſacramẽti ⁊ ſine ſoꝛma cõſue⸗

ta.ita dicendo pe ro paſce oues meas. dedit

eipoteſtatem ⁊ caracterẽ epalem. poſtinodũ

Petrus cõſecratus a rpo in epiſcopũ cõſecra/
Uit poſt penthecoſten YJohan. euangehſtã. vt

peincipalioꝛẽ poſt en. ? poſtea iacobũ minoꝛẽ
fratt eius. Et e rinde iſti tres cõſecrauerunt

*

iacobũ minoꝛẽ
olimoꝝ dantes inihoc foꝛmã eccleſie e nüe
ro trinario ep̃ox conſecrãtiũ eos. Et ita intel
ligendũ ẽ qd dicif oj. xvi. poꝛro. de oꝛdinatõ
ne iacobi minoꝛis. ci glo.ſua. tamẽ nõ ꝙ nu

dictũ numeꝝ cũ nõ habebãt in pꝛompm

lpᷣe caracter ſacerdotalis ꝑ cõſecrations epᷣa⸗

teri

noꝛẽ in epᷣm æ patriarcham hiero

merus trinarius ſim pe. de pa. ſir de ſubſtitii
conſecrationis illius. ſed de inſtitutõe eccle/
ſie. Dñ ⁊ ĩpſi apoſtoli aliqñ nõ ſeruabat 2e⸗

en lebaͤtit icut
paulus fecii thimotheñ ⁊ titũ ⁊ dioniſiũ epi⸗
ſcopos. Credendũetiã eſt ꝙ fecerint aliquos
ſunplices ſacerwtes ex. lxxij.diſciplisvłalijs
De diaconibo. vij.clarũ eſt ab eisoꝛdinatis
Act. vi. a hi faciebãt officia oꝛdinũ inferioꝛũ
Nabebãt eniã apłi facti epi ptarem excõican
di fideles manifeſte peccantes qð facientes
tradeban eos ſathane vexandos coꝛpaliter
vt fecit paulus aplus erga illũ coꝛinthũ qͥ no⸗
uerca abutebat᷑.i.coꝛin.v. ⁊ alios etiã. Iſtaʒ
tñ ptãtem q; ad iunſditionẽ ptinet recogno
ſcebãt ⁊ habebãt ſub petro. Hec igit ẽ clauis
regni celoꝑꝝ.i.eccleſie militantis ptãs epiſco
palis collata principaliter petro. ideo dirit
tibi dabo claues ⁊c. Nec obſtat ꝙ aug. dicit
in li. qſtõmbo no. ⁊ w..te. ꝙx1ps oes oplos
ſecit epos.Ad lvc em̃ poteſt tripliciter rnderi
Vno mõ ꝙ fecit om̃es aplos ep̃os ſed diſte
renter qꝛ pꝑettũ ꝑ ſe fecit eᷣm. alios E petru.
Sicut etiã dieir ꝓpheta pus allegat in eus
gelio ioh. Erunt omnes welbiles dei..a deo.
led ali immediate. vt diſcipuli. alij mediate
vt cõuerſi ꝑ ipos. Secũdo mõ poteſt dici 4
vp̃us fecit oẽs aplłos epos.i.pꝛeſ biteros qð
fecit pꝑ ſe in vltima cena,. Sepe. n. epus wont
ꝓ ſiimplici ſacerdote qð pꝛobat hiero. perid
qð halvxtur act. xx. vbi apoſtolus loquensd

ſenioꝛes ciuitatis epheſii inquit. Poluit vos

ſpnᷣſancv epiſcopos.i.pꝛeſ biteros. Invna

enim ciuitate nõ delet eẽ niſi vnꝰ epiſcopus.

ſicut dicit clemens petrũ inſtituiſte. diſ.ixxx.
in ilis. AIdẽ eni ꝓbatur p.c.legim. diraij.
⁊ ſic etiꝗ poteſt intelligi illud pſal. dicũ de iu
da. Epiſcopatũ eius Hõ pꝛeſ bite
ratn vel apoſtolatũ. Funt etiã lve Paſnoni cõ⸗/
grin. vtlſicut in creatione huũani generis. vt
eſſet maioꝛ vnitas defecit ex vna omne hũa
nin genus vt dicit act.xv.qꝛ pꝛimo adam ⁊ er

eo euam.ſic ad ſernandũñ eccleſie vnitatẽ nõ

fecit chriſtus duos vł tres epiſcopos ſeu oẽs

aplos a qͥ bo alij fierent. vt eent plura capita.
ſed decuit facere vnũ epiſcopũ tantũ a quo ce

i nerent. a hic fuit petrus. ꝛ ideo ſibi dictũ
ſuit.tibi dabo ⁊c claues.ſ.eccłie militantis.

—

ditõms iudicandi a ſententiãdi in foꝛo pnie
⁊ foꝛo cõtentioſo.Nãc aũt⁊ ſi aph omnes ha

petrus immediatea rpᷣo accepit omr ẽ pleni
tudinẽ iuriſditionis ⁊ ſic omnis eius ſucceſ⸗

buerũt a chriſto. tñ vt eẽnt ſub petro. ipſe añt

Septima ẽ vltima ptãs in eccleſia ẽ iurimſſ

ſoꝛ.i.papa plenitudinẽ poteſtatis hab a xro

alij aut epi 1 plati in Ete hñt ⁊ omes a papa

Ktodbrſompurs

(gpuliecdlefent
nttaronandeat
Mulissſinococs .⸗

prelgmeſedenig⸗

Hiprimotiobtin

ſup honeenie⸗

uiiinani 0
Mlniatite ſuein a

evspeinngtusotl
Pecceinefannta
ſſiinronenzente
malilgn
Noaenden
Wnonſnckace
Puenoensire
Epfungetn
gödnipormafr
hafnfuncantene
Knopmülnsen
dick ſonchant
fümwmoniece
Mockemus inf he
nco. wprefni⸗
ͤſinge,tſie⸗
ns ſnore ſecis⸗
fedfodiſvnene
Ruänme
penge ſonttana
rinmſnmn
Wnlsniunn,
Wwdefdueinalti,
in Andefuman
Nmmiſindffli
Ferauſime
Vichren

enninmmmknd
tiantwtiiin

nini

mmgen

Aite
merina
e in

tenchee

emnelgirrü
ensil

rmnme inm

nK
anngrn
nmian
NeNNEN
iamtntn
migigin⸗
i ate
nmnptiene
tenmn
hräninn
meirib
Augioaur
s:hronnut,
1 züton⸗

Vnge grego.inquit.Romana eceſia vices
ſuas ita aljs impartiuit eccleſiis.vt in ꝑtem
ſint vocate ſolicitudinis nõ in plenitudineʒ
oteſtatis.ij.q. vi. decreto. ⁊ c. ſe. Ad quodde
ſianandũ papa ſemꝑ et vbiq; vtitur palleo.
alij vero pꝛelati certis dieba et locis.vt extra
de vſu pal.c.ad lvnoꝛẽ. Nanc poteſtatẽ petro
cõtulit xpᷣus cũ ait.paſce oues meas.ſᷣm pe.
de pa.que poteſtas extendit ad omnia dubia

iuris diuini vel naturalis declarando omnia
iura poſitiua ſtaruendo ⁊ abrogãdo.oĩa pꝛiui

legia condonãda de omnibo vtroq; foꝛo qui
ſunt in eccleſia ſententiãdo penas omnes tẽ
poꝛales ꝓ peccans debitas per indulgentias
relaxando. etniaʒ quo ad defunctos.et multa
alia de bus declaratũ eſt ſupꝛa q̃ nullus aliꝰ
poteſt.⁊ ideo ipᷣi ſoli dictñ ẽ.tibi dabo claues.
Et ad hoc ſunt plures auctoꝛitates vt pelagij
pape dicentis. di. xxi.q;uis vniuerſe ꝓ oꝛbẽ
catholice eccleſie vnus thalamus vpi ſit ſit tñ
ſancta romana eccleſia catlvlica ⁊ apoſtolica
nullis ſinodocis conſtitutis ceteris eccleſiis
pꝛelata ẽ ſed euãgelica voce ⁊ ſaluatoꝛis no⸗
ſtri pꝛimatũ obtinuit.u es inquiẽs petrus.
⁊ ſup hanc petrã edificabo eccleſiã meam.Et
di. xxij.inquit Nicolaus papa.Omnes ſiue
patriarche ſiue in cuiuſilvt apicẽ ſiue metro
poleos pꝛimatus aut epiſcopatuʒ cathedꝛas
vel eccleſia eũ cuiuſcũq; oꝛdinis digniratem
inſtituit romana eccleſia. Illã vero ſoſus ip̃e

fundauit ⁊ ſapꝛa petraʒ fidei mox naſceniis
ererit qui beato eterne vite clauigero.ſ.petro
rerreni ſimul et celeſtis imperij iura cõmiſit.

Non ergo quelibet ierrena ſententia ſed il⸗
lud verbum quo conſtrnctũ ẽ celũ et terra.ꝑ
qð deniq; omnia ſunt cõdita elementa roma
nam fundauit eccleſiã. illius certe pꝛiuilegio
fungitur illius anctoꝛirate fulcitur.et in fi. c.
dicit᷑.ſanctus ambꝛo.ſe in omnibo ſeqͥ magi
ſtrã romanã eccleſiã ꝓfiteiur. in.c.ſe. dicit
anacletus in fi. Hec apoſtolica ſedes caput et
cardo. vt pꝛefatũ eſt a dmino ⁊ nõ ab alijs

cõ ſtituta ẽ.⁊ ſicut cardine hoſtium regitur.ſic

huius ſancte ſedis auctoꝛitate omnes eccle⸗
ſie dño diſponente regũtur ⁊ agato papa diſ.
xix.ait.ſic omnes apoſtolice ſedis ſanctiones
accipiende ſunt tanq; ipſius diuiua voce pe⸗

tri fimmate. Atem ambꝛo.Et ſi alůs imperat

diſcipulis.vt laxent rethia ſua.ſoli tamen pe⸗/
tro dicif.duc in altũ.i.in ꝓfundũ diſputatio
nũ.Quid em̃ tamaltũ q; altitudinẽ diuitiaꝝ
videre.i.ſcire dei filiũ ⁊ pꝛofeſſionem diuine
genetationis aſſumere.xxiiij.q.i.nõ turbat᷑.
PNiñ ad papam referũtur dubia fidei pꝛo de⸗
terminanone.vt dicit inno.ea.q.c.quotiens
idẽ ambꝛo.Eſt aliud apoſtolicũ piſcandi genꝰ

IIII

quo genere ſoluʒ petrum cominus piſcari ſu
bet dicens mitte hamũ ⁊ eum piſcem qͥ pꝛi⸗
mum aſcenderit folle.xxiiij.q.i.vbi dicit gl.
ꝙ per hamũ intelligitur iuriſditio oua petꝰ
alijs pꝛefuit IOtem eo papa ea.q. Beatiſſi⸗
mus petrus apoſtolus accepit a wmino pꝛin⸗
cipatuũ ⁊ romana eccleſia in eius parmanet
inſtitutis. Ytem Cmillus in lib. theſauroꝝ di

cit ſup illud. Cu es petrus. ſᷣm hanc comini

pꝛomiſſionẽ eccleſia apoſtolica petri ab omni
ſeditione et heretica circũuentione ĩmacula⸗

ta manet ſuper om̃es pꝛepoſitos a epiſcopos

ſuꝑ omnes pꝛimates eccleſiarũ ⁊ pppuloꝝ
in ſuis pontificib in fide pleniſſina ⁊ auctoꝛi
tate petri. Item er ſinodo niceno. que ſemꝑ
fuit magne auctoꝛitatis apud grecos et lan⸗
nos dicitur.eccleſia romana ſemꝑ pꝛimatuʒ
habuit.ſemperq; habere debet quod intelligẽ
dum eſt poſtq; petrus in ea ſedit. Itẽ ex alio
concilio diciiur wneramur ſ̃m ſcripturas ⁊
canonũ diffinitione ſanctiſſimñ antique ro⸗
mane epiſcopũ pꝛimũ eſſe ⁊ maximũ epiſco/
rũ omniun.Nicit aũt antique romane ad dlf⸗
ferentiã cõſtantinopolis quã conſtantinus il
luc ſedem ſuam tranſferens.⁊ pꝛiuilegijs vꝛ
bis romane extollens nouam romã appella/
ri voluit. Item ex auctoꝛitate ↄcilij calcedo.
inter ceteſa legit ibi geſta ꝙ tota ſinodus ac⸗
clamauit Leoni pape. Leo ſanctiſſimus apo/
ſtolicus ⁊ icomenicos.id eſtvniuerſalis patri
archa ꝑ multos annos viuat. Quod autem

epiſcopi ſucceſſerint loco apoſtoloꝝ ⁊ curati ⁊

oimnes ſuꝑioꝛes pꝛelati loco diſcipuloꝝ ꝓba
tur di.xxi.in nouo.⁊.lx.di.foꝛis. Vtem max
celus papa.xxiiij.q.i.rogamus. dicit de petro
ipᷣe eſt caput totius eccleſie.cui uminus ait.
u es petrus ⁊c̃. huius ſedis pꝛimatus fuit
apud vos.ſ.antiochie que poſtea inbente dño
romã trãſlata eſt. Pũc autem iuſſum wmi⸗
ni exponit innocen.erxtra qui fil.ſint legit.per
venerabilem. dum dicit ſic. locus quẽ eligit
cominus apoſtolica ſedes eſſe dinoſcitur.cũ
ergo petrus vꝛbem exiuiſet volens cvminus
eum ad locum quem elegerat reuocare inter
rogatus ab eo wvmine quo vadis. reſpondit
venio romam iterũ crucfigi quod intelligẽs
pro ſe dictum ad locuʒ pꝛiſtinũ eſtreuerſus.
otus enim petrus lacrimis rpᷣianoꝝ a fa⸗
cie neronis fugiens aliam ſedem ſoꝛte elige⸗
re volebat ſᷣm illud maih.x.cum vos ꝑſecuti
fuerint in vna ciuitate fugite in alias. ſed lvc
dñs ꝓhibuit volens ibi ſedeʒ petri fmaliter
pmanere. vñ nõ ex petri ſed exr xpᷣi electõne

eccleſia romana facta ẽ ſedes petri.quare nõ

põt ſedes apoſtolica a petro murari ſicut ele
git dñs ſion.vñ templũ facere alubi nõ licuit
ł v iiij

Litulus

etiam ſummo ſacerwti. vnde peccauit helia
chim in epoleos egipti ſimile templuʒ faciẽs

illi hieroſolimoꝛũ.vt refert ioſephꝰ. Sine cã
añt rõnabili ſedem ſuã a veo rome fundataʒ

nõ poſſet ipᷣe papa euertere nec in alio trãſ/

ferre.⁊ ſi faceret immo etiã q;tũcũq; cauſa/p
babilis qꝛ nõ niſi cõtraria dei iuſſione mutã
da ẽ ꝙ ſemel iuſſit ſine aſſenſu generalis cõ⸗
cilij ſuꝑ loc ſpãliter cõuocari.⁊ dei reuelatõe
ſuꝑ lvc inuocata nõ eſſet tranſlatio facieda.
qꝛ nec ꝓpter tranſgreſſionẽ nec ꝓpter captiui

tatem populi dei.ꝑ.lxx.annos licuit locũ tẽ⸗

pli quem dñs elegerat immutari. Nec eſt ſi
mile de mutatione ſedis antiochie quia illaʒ
ſedem pemus elegit motu ꝓpꝛio. Nec etiaʒ ẽ

ſimile de trãſatione ſedis impꝑialis.eius.n.

auctoꝛitas eſt a populo romano qui ius ſuuʒ
poteſtatẽ in imꝑatoꝛẽ trãſtulit.inſtituta de
iu. na. . ſed quod auctoꝛitates em̃ quedaʒ q̃

vidẽtur ponere equalitatem poteſtatis in p

tro ⁊ alijs apoſtolis ſane intelligende er⸗
nende ſunt.dicit.n. Cipꝛianus.xriiij.q.i.loq̃
tur.q;uis xpCᷣs omnib poſt reſurrectionẽ ſuã
parem ptãtem tribuat ⁊ dicat. ſicut miſit me
pater ⁊ ego mitto vos.lccipite ſpũm ſanctũ
tñ vt vnitatẽ manifeſtaret poteſtatis eiuſdeʒ
oꝛiginem ab vno incipientem ſua auctoꝛita⸗
te diſpoſuit loc erant vtiq ceteri apoſtoli. qð
petrus fuit pari conſoꝛtio p̃dicati ⁊ vnoꝛis ⁊
poteſtatis ſed exoꝛdiũ ab vnitate ꝓniciſcitur.
vt eccleſia xpᷣi vna monſtretur. Vñ vni dicit
ſcʒ petro.iu es petrus⁊c.ſuꝑ vnũ edificat ec⸗
cle ſiam. ꝑc ille. Sed iſta parilitas et equali/
fas pote ſtatis ⁊ hvnoꝛis intelligenda ẽ de p/
teſtate oꝛdinis ⁊ cõſecratõnis non ð poteſta
te iuriſditioms. Item quod ait ambꝛo. ij.q.
vij.leati petrus ⁊ paulus eminent inter apo⸗
ſtolos vmuerſos ⁊ quadã p̃ᷣrogatiua pᷣcellant
puto añt illos equales eſie in meritis.qꝛ eq̃/
les ſunt in paſſiõe. Hi duo dicũtur alios axo
ſKolos p̈cellere.nõ quidem in woteſtate ordi
nis ſed in veneratione gentiũ ⁊ qꝛ vꝛbeʒ ſuo

martirio cõſecrauerũt in paſſione ſocijexiſte

tes.vt dicit.xxij.di.ſacroſancta.vñ ⁊ de conſi
lio curie romane mmdulgentijs dicit de bealo⸗
rum petri ⁊ pauli apoſtoloꝝ auctoꝛitate cõfi⸗

ſi ⁊c. Dares aũt dicũtur iſti duo nõ iuriſditio

ne ſed merito ⁊ ſanctitate martirij.et ſic etiã
intelligitur illud hiero.ij.q.vij.paulus petrũ
repꝛehẽdit qð nõ auderet mſiſe nõ inparẽ
ſciret.vhi ſubdit grarianus ꝙ lvc nõ ẽ de of⸗
ficio eccleſieſtice dignitatis. ſed de woteſtate
Vite ⁊ conuerſationis intelligitur.⁊ ſic etiam
qugli.in.c.puita ea.q.cipꝛianũ petro apoſtolo
cõparat.ſ.q;tũ ad martirij coꝛonã nõ q;tũ ad
iuriſditionis potennã. Item q dicit berñ. in

XXII

li. iij. de coſi. ad eugeniũ. Si vt in ſumma ita
1 ſolam inſtitutã a deo.ſ.veſtrã apoſtolicã dix
gnitatem eriſtimas ſi hoc ſentis diſſentis ab

ipᷣo qui ait.nõ ẽ poteſtas niſi a deo.⁊ oĩs gni
ma ſublimioꝛibo poteſtatibo ſubdita ſit. non
ait ſublimioꝛi tanq; in vno ſed ſublimioꝛbj

tanq; in multis. non ergo ſola tug poteſtas

vvmino.ſunt et mediocrxes et inferioꝛes. Si

iſtud intelligatur de poteſtare oꝛdinis ſacerę

*

vtales ⁊ pontificalis ſipapa exiſtimarer pore
ſtatem ſuã ſacerdotalẽ ⁊ pontificalem ſolam

eſſea deo cõſtitutã excludẽdo poteſtateʒ oꝛdi⸗

nis alioꝝ põnficũ ⁊ ſacerdotũ dicendo iloꝛnz

nõ eſſe eque immediate a deo ſicut ſuã. exra⸗
ret.qꝛ vt dictũ ẽ.ptãs oꝛdinis in omnib eqᷓ
luer ẽ a deo. Atem ſi papa exiſtimaret ptaͤteʒ
ſue iuriiditionis ſola eſſe a deo, omnẽq; ali
ptãtem iuriſditionis eccleſiaſtice nõ eè a doo
nec immecdiate nec mediate erraret.ſed ſi ex

iſtimat ſuã eſſea doo immediate. alioꝛũ vxero

eſſe a deo ſed mediãte. ſ. ſua nõ errat. Itẽex
eoꝙ legit act. viij.ſ. ꝙ miſerunt apoſſoli qui

riam ad cõfirmãduʒ baptiſatos. vider ex vc
petrũ inferioꝛẽ apoſtolis eſſe quia cõmuniter

erant hieroſolimis petrũ ⁊ iohannẽ in ſamaę

mittitur inferioꝛ a ſuꝑioꝛe. Sed rñdetur q;

miſſio que fit per auctoꝛitatem vtiq; ẽ aſiſpi/
oꝛe.ſicut papa mittit legatũ.⁊rexbaliuiũ ed

miſſio qᷓ fit ꝑ cõciliũ ⁊ ſuaſionẽ poteſt eẽ etiãẽ
ab inferioꝛe.⁊ ſic conciliarij dicũtur mittere

regem qñ vadit alicubi de cõſilio ſubditoꝛuz
quia ꝑ conſiliũ mouent eum ad illud facien

dum. Et ſic axoſtoli ⁊ ſenioꝛes miſerũt petrũ

ſalute populi. Atem er eo ꝙ legit act. xv.

⁊ iohanneʒ ivc perſuadendo et cõſulendo p

iacobo minoꝛ tulit ſententiã in queſtione le

galiũ vbi erãt petrus ⁊ alij in concilio congre
gati.Ex lvc maioꝛ vider᷑ fuiſſe petro quia ma

ĩioꝛ ẽ qͥ iudicat inter om̃es. Sed wteſt duplię⸗

citer reipõderi. Pꝛimo ꝙ iacobus iudicanit

nõ vt iudex omniũ ſed tanq; iudex illius lo⸗

ci ſpãliter nõ q̃n petrus potuiſſet iudicare ſed
qꝛ voluit illi v'ferre loco ſuo. ſicut papa qñ ẽ

in aliqua ciuitate poſſe: omnia audire ⁊ iudi
care ſed in multis nõ facit.vt deferat epo lo⸗

ei.Alio mõ põt dici ꝙ iacobo p̃e nõ dedit ſen
tentiã in illa materia legaliuz ſed pemus qui
pꝛius locutus fuerat qd agenqũ eſier.poſtmo
du aut iacobo addidit ⁊ ſentẽtiã ſuã nõ quaſi
auctoꝛiſans ſed vt aſentiens ⁊ cõfirmas ſen

tentiã petri ꝓ ꝑte omniũ aliox.ſicut fit in cõ

cilijs in qͥ ba foꝛmatis decretis ſeu canonibus
P papã. rndetur ab oĩbi platis ꝑ pla et. Iteʒ

dẽ dij. xxi.in nouo.ꝙ apli pꝛincipẽ ſuũ eſſe

voluerũt petrũ.⁊ p cõſeq̃ns totius eccleſie.⁊
ſic non apo ſed abapłis videtur petrus ha⸗

(cHafttnnint
flinunini
ſſiillnmn nn

lopſtninten
ttnigtini
glighanohonnege
hüſcorehen
lrſeoinperoe
Phtilennsgan
Pnioriünecooorn

(ridcänere

Wunarto
Nſtencdncwi
lenbtriiann⸗
ſeiſſiſvendon
flenatdirins
teppeeteſephe
lenarbiriao⸗
man ſeſtieſt
nucolimnonfern
1ſinplnnligon
ehomnneſltt
huntreflawinee
ſapfttmneci
nre ceveinad
füfſinaſervel,
ſtenſeinptent
fminengens⸗
idaſeonninoin
riſunnis
Cntnrnmcaſe
Cnmeheiree
önufrſtpe
ſenentie

Merinnne

d

N

ANAe

4

mnein n
.

r.innömi
ELgmamgt

4

inpn Si
runneng

Nmgri 4

intiinint

tnabe cääna

orarenglar
ae
rſaerine
sSt iin

eMeien

toies
niini/
eprin
–
ng vbid
mi ar

õ

Gcrttnnei
nnüik. 0,

ohinst,),

„ MU

e

QLapitulum

*

buiſſe pꝛim atũ.Rñ.ꝙ apoſtoli hoc voluerũt

volũtate conſequẽti ⁊ acceptanti dei oꝛdina/
tionẽ nõ aũt voluntare ãtecedẽte ſeu cauſan
te ipᷣam auctoꝛitatẽ.nã hoc labuitla rpᷣo.vt

Queritur utrum §.ii.

papa poſſit renũciare papatui. vider̃ ꝙ non.
qꝛ papatus ẽ a ſolo deo immediate. vt ſupꝛa
oſtenſum ẽ ſed gð a ſolo deo ẽ nõ poteſt tolli
p aliquem niſi ſit deus efe non poteſt renũ
ciari ꝑ papã qͥ ẽ homo. In contrariũ habet.
extra de renũ.c.i.li.vi.vbi erpꝛeſſe determia⸗
tur ꝙ poteſt papa renũciare papatui.Ald iſtã
q̃ſtionẽ ſic rñdit augu.de anclv.in ſumma de

poteſtate pape ꝙvtiq; renũciare poteſt nõ ob

ſtante ꝙ papatus ſit a deo àa hoc eſt ita a doo
etiã ab homine cooperãte in iſto vel in illo
q; coopante eius conſenſu ⁊ volitione talia
enim tolli pñt ⁊ diſſolui illius homiĩis diſen/
ſu ⁊ cõtraria volitione. Pꝛobat aũt hoc per
empla in naturalibo.in moꝛalibo. in artificia
libo.t in naturalibo qͥdeʒ.quia anima rõna⸗
lis ſingularirera deo infunditur coꝛpoꝛi. cum
nullus poſſit infundere ⁊ creare ip̃am mſi de
us.⁊ tamð qꝛ inſundit᷑ a deo coopante hoĩe
quia homo hominẽ generat ⁊ ſol ſᷣm philo/
ſophũ.ideo opere humano poteſt aĩa a coꝛpe
tolli ⁊ ſeꝑari.vt per occiſioneʒ. In moꝛalibo
vero videmus ꝙ gratia ſingulariter a deo in⸗
funditur aime cooꝑante tñ homine.vñ illud
ſuꝑ Creñ.iiij.cõuerte nos dñe ad te.⁊ cõuer⸗
temur.dicit glo. ꝙ gratia dei nõ cõuertimur
niſi ex noſtra volũtate cõuertamur.ſ.liberta⸗
te arbitrii ipſam acceptando. ſicut ergo gra⸗
tie infuſio ẽ a deo ꝑ hominis tñ conſenſum ꝛ
liberi arbitrii cõuerſionẽ.ita ſeꝑatio eius gra
tie poteſt eſe ꝑ hominis diſſenſum.⁊ eius li⸗
beri arbitrij a vo auerſioneʒ. In artificialibo
manifeſtũ eſt ꝙ templũ ſalomonis et taber ⸗/
naculũ moyſi ex mandato dei fabꝛicata ſunt
⁊ ſingula in illis oꝑpata.⁊ tamẽ quia coopan⸗
te homineiilla fabꝛicata ſunt. Cooꝑante etiã

hojmine illa deſtructa ſunt. Sic etiã papatus

⁊ ſi a deo ſit.tamẽ cõſenſu ipᷣius pape coope⸗
rante.⁊ ideoeius diſſenſu renunciari poteſt.
etiã ſi iuraſſet vel vouinet nõ renũciare ⁊ ipᷣe
videret ſe impotentẽ ad talẽ curã.pꝛopter in⸗
firmitatem grauẽ ⁊ incurabilem. vel cogno⸗
ſceret ſe omnino inſufficiẽteʒ. Et de quatuoꝛ
quidẽ ſummis põtificibo in geſtis ſanctoꝝ le
gimus renunciaſſe papatui.ſ.clementẽ ciria⸗
cũ marcellinũ ⁊ celeſtinũ.nõſtamen ex eodẽ
fonte ſeu cauſa ꝓceſſit illa renũciatio. Naʒ
clemens renũciauit pꝛopter mali exẽpli im/
poſterũ vitationem.cum fuerit inſtitutus pa

IIII

pa a lxato petro. NMe quid ſimileattemprare
tura ſucceſſoꝛibus. vnde renunciauit et loco

eius factus eſt linus.⁊ poſt euʒ clerus.⁊ poſt

eos idem clemens.vt notatur.viii.q.i.cixia⸗

cus vero renũciauit pꝛopter martirij coꝛona

tionem aſſocians ſe.xi.milibo virginuʒ leate
vꝛſule ⁊ ſociabo er reuelatione angelica.mar/
cellinus autem renũciauit pꝛopter ydolatri

am operationem ponens thura ydolis. Oñ

penitens in cõſilio iudicauit ſe deponẽdum
anathematiſans qui coꝛpus ſuum ſepeliret.
vt habetur diſti. xxi. ſeo celeſtinus qui pꝛius
dictus eſt petrus de murrone renũciauit pa/
patui pꝛopter inſufficientie recognitionem
conſilio ducrusvt creditur ſpũſſancti vs om
nes canonilſauit eccleſia et aſſcripſit cathala⸗
go ſanctoꝝꝑ. Onde noneſt credendum in ipᷣa
renũciatione erraſſe ⁊ feciſſe ꝙ nõ potutuiſ/
ſent. Et licet dantes poeta vulgaris repᷣben/
dat celeſtinũ de illa renũciatione.Rectius de
ipᷣa loquitur franciſcus patriarcha.⁊ ſentit fi

delius in libꝛo de vita ſolitaria ipᷣm cõmen⸗

dans. pe.de palu.in lib de poteſtate pape. idẽ
concludit ſed ſubtilius dicit enĩ qð papa põr

cedere papatui.⁊ cedendo deſinere eſe papa

ſic cardinales acceptent alias non. Sunt em
in hac acceptione papatus duo. vnuʒ eſt ius
ſuum quod ei acquiritur ex canonica electio/

ne.aliud eſt ius eccleſie cui obligatur.cuililet
autem licet iuri ſuo renunciare in omni eo in
quo non eſt alteri obligatus vel ſubditus.C.

de pact.l.ſi quis.ſed qui ſemel ſeobligauit.
non poteſt ſe ad libitum liberare. igitur papa
ex parte quidem ſua renũciare poteſt papa /
tui ſed quia ſemel ſe obligauit eccleſie erx illa
parte renũciare nõ poteſt niſi de aſſenſu car⸗
dinalium qui in omnibus que ad papar ſpe
crant repꝛeſentant vices eccleſie.Eſt em̃ pa⸗

pa obligatus erquo acceptauit eccleſiam re/
gere. vñ niſi eccleſia quitet eum ⁊ conſentiat

ſcilicet per cardinales.videtur ꝙ nõ poſſit re⸗
nunciare ſed cõſentientibo illis poteſt. ⁊ ᷣm
hanc diſtinctionem debet intelligi illa deter⸗
minatio de renuncia.ca.i.libꝛo.vi.Sed con⸗
tra ſic arguitur matrimonium in quo eſt vin
culum diuinum.⁊ non conſummatum nulla
renunciatione poteſt tolli. ergo nec vinculuʒ
inter papam et eccleſiam quod eſt vinculum
diniuũ ſed papatus eſt de iure diuino cuʒ ſit
inter eos matrimonium ſpũale.et ipſe papa
ſit: ſponſus eccleſie nulla renunciatõne vel re
ſignatione tolli ppoteſt eadem ratione.Sʒ ad
loc reſpondet idem pe.ſcilicet ꝙ non eſt ſimi

le vinculum. quiain matrimonio carnaliꝑ

cõſenſum mutuũ expᷣſſum ꝑ verba de pñtiꝗͥ
ſunt veꝑ ſacramẽetũ ſequitur vinculũ diuinũ

—

Zuulus

auod ẽ ſubiectiue non in anima tm̃ ſed in ſo⸗
to cõpoſiito. vñ tamdiu durat vrrũq; ſuppoſi
tum vnde illud quod ẽqͥd diuinũ ⁊ res ſacra
mẽti ſeauẽs nõ mutuũ cõſenſum ſed ſacra⸗
mentũ integratũ ex cõſenſu ⁊ verbis in perſo
nis habilibus non poteſt ab homine diſſolui.
ſm illud. ouos deus cõiunxit lvmo nõ ſepet
ſed cõſenſus cardinaliũ eligentiũ repᷣſentã⸗
tiũ cõſenſum ſponſe ex vna pꝑte et cõſenſum
electi quaſi ſponſi er alia ꝑ quecũq; verba ex
pꝛeſſus nõ eſt ſacramentũ nec ſacramentale
vñ er ope opato habet effectuʒ diuinum quo
ad vinculũ.ſed manet illud vinculum pure
humanũ ſolo conſenſu hominũ.vñ conſenſu
cõtrario tolli poteſt eadẽ rõne qua ⁊ ſponſalia
de futuro. Poteſtas ergo papalis putẽ in ſe⸗/
de romana habet ſundamẽtũ ðiuinũ nõ hu⸗
manũ.⁊ ideo nunqᷓ; deſtruitur. ſed pꝛout illa
ptãs eſt in pſona que ẽ in ſede ſolũ ꝑ conſem⸗
ſum humanũ habet fundamentũ humanum
duplex. ſ. pm lvminẽ ⁊ illũ ↄſenſum q̃ ſunt
deſtructibilia. vnde quolibet eoꝑ deſtructo de
ſtruit᷑ ptãs non in ſe. ſed in illa pſona in qua

erat p accidens per lvc.ſ.ꝙ erat in ſede.quia

igit᷑ nihiltã naturale q;ᷓ vnũqðq; diſſoluieo
genere quo ligatũ ẽ ꝓpter quod obligationes
que ſolo conſenſu cõtrahũtur cõſenſu cõtra⸗
rio diſtrabhũtur ⁊ etiã diſoluũtur re eriſtente

integra. Inde eſtꝙ vinculũ obligatõnis in/

ter papã ⁊ eccleſiꝗ ſolo cõſenſu cõtractũ con
trario cõſenſu diſſoluif. ⁊ renũciando in ma⸗
nib cardinaliũ acceptantiũ deſinit eſſe in ſe
de. ⁊ pdit per conſequens ptãtem que rema⸗
net in ſede.⁊ acquiritur ſuccedenti in ſede er

ipᷣamet ſucceſſione. Rõ aũt quare nõ ſic diſy-

ſoluatur ↄſenſus mutuus expꝛeſſus in matri
monio de pñti p diſſenſum iam aſſignata eſt
nec papa ſtatuere poſſet ꝙ nõ poſſit renũciare
papatui ſᷣm aug.de ancb,
Queritur utrum .ii.
papa poſſit deponi pꝛo quocũq; crimine noto
rio.⁊ videt ꝙ ſic dr.n.di.rl.ſi papa.q hmõi
culpas redarguere pꝛeſumit moꝛtaliũ null'.
aꝛ cũctos ip̃e iudicaturus a nemine iudican
dus niſi dep̃hendat a fide deuius. ergo videt
ꝙ ſaltem ꝓ hereſipoſſt deponi. immo etglo.
ſuꝑ dicto.c.dicit.ꝙ pꝛo quocunq; alio crimi
ne notorio adulterij.ſimon:ie.⁊ hmõi ſi eſſet

incoꝛrigibilis ⁊ ſcandaliſaret eccleſiaʒ.roſſet

deponi. In contrariũ ẽ quod dicit anacletus
di. lxxix. Eiectionẽ ſummoꝝ pontificũ ſibi wo
minus reſeruauit.licet eoꝑ electionem bonis
ſacerdotib ⁊ ſpñalibo ꝓpłis conceſſiſſer.⁊. ix.
q.iij.dicit᷑. nemo iudicabit pꝛimã ſedẽ. NMe⸗
B.n.ab auguſto nec ab ommi clero nec a regi

XXII

bus nec a opulo iuder iudicahitur.i. papa.
vbi glo.dicit.ꝙ conciliũ non põt iudicare pa
pam.vt er᷑ de elec.ca.ſignificaſii.⁊ hoc niſi ſe
ſub mitteret iudicio aliquox. vt.ĩ.q.vij.nos.
Item ſimmachus papa ait.ix.O.iij. Aloꝛuʒ
ſvminũ cauſas deus voluit ꝑ hominestermi
nare.ſedis iſtius pᷣſidem ſuo ſine queſtione
reſeruauit arbitrio voluit beati petri ſucceſſo
res celo tantũ debere innocentiaʒ et ſubtiliſſi
mi diſcuſſoꝛis indagini inuolutas halvrecõ⸗

ſcientiã. Dicendũ ſm aug.de anclv. vbi ſu
papa pꝛo crimine q;tũcũq; notoꝛio nõ eſt

deponendus.qꝛ talis depoſitio vel accuſatio re
dundaret in malũ totius eccleſie cũ ſiaudire

tur eius acccuſatio eccł ia remaneret acepha

⁊ hoc niſi pꝛo peccato hreſis.de qua etiam ſi
vellet ſe coꝛrigere ⁊ emendare nõ debere dew

ni. vt notat huguitio diſ.xxi.a ideo ep̃i in cõ

cilio cõgregati marcellinũ cõfeſſum de hereſi

⁊ idolatria nõ depoſuerũt.qparatus era: coꝛ

rigi ſuã ſententiaʒ reuocare qð ⁊ fecit. Pꝛo
ipᷣa aũt hereſi congrue ipᷣo facto deronitur. qꝛ
Fope eligitur in caput totius eccdleſie.iurta il
u

d ephe.i.ipᷣm ſcilicet chriſtũ dedit caputſu

per omnẽ eccleſiam.que eſt coꝛpus eiuis. pa/
pa aunt repꝛeſentat perſonam chriſti. Vnde
⁊petrũ chriſtus vocauit cephas id eſt caput
capitis autem eſt influere vitaʒ omnibo mẽ/⸗

bꝛis. Principiũ aũt vite ſpũalis eſt fides. qꝛ
ſine fide impoſſibile eſt placere deo. ait apoſto
lus. Si ergo papa dephendaf a fide demus.
moꝛtuus eſt ip̃e papa vita ſpũali.ꝛ per conſe

uens alijs vitam influere non poteſt. vnde

.

ſupꝛa.ꝙ papa nullo caſu q;diu ẽ papa ꝓꝑqð⸗
ciiq; crimen non poteſt a concjlio nec a tota
eccleſia nec a toto mũdo deponi.⁊ hoc non ſo

lũ qꝛ ẽ ſſupioꝛ ⁊ nullũ lvĩem habet ſußſe q en

valeat iudicare.ſed q; eſt a doqͥ ſibi romani
pᷣſulis q;diu pᷣſul ẽiudicium reſeruauit.ix.q.

iij · alioꝝ. ſed qñ labit᷑ in hereſim tũc eoipᷣoẽ
pᷣciſus ab eccłia deſiniteſſe caput. ⁊ tunc de
wonit de facto.nõ de iure.qꝛ qͥ nõ cedit iã iu/

dicatẽ de iure. ſed hoc ẽañ iudiciũ qꝛ eo ipſo
ꝙ hereticus ẽ ab ecchia ẽ pᷣciſus.nõ põt autẽ

(aput axcoꝛpe pᷣciſum qᷓ;diu eſt pᷣciſum caput

eſſe nlius coꝛpis a quo ẽp̃ciſum.vñ papa per
loc deſinit eẽ caput coꝛpis eccłie.⁊ ſic hereti/
cus nõ põt eẽ nec manere papa.quia extra ee

cleſiam non poſſunt haberi claues eccleſie.x

alia autem peccara papa eſt caput lan guidũ.
qð non pꝛopter lvc deſinit eẽ caput.nec põt

a membꝛis pↄſequẽs iudicari. DOicit aũt pę.
ꝙ illa glo.ſuꝑ.c.ſi papa.ſuꝑius inducta que

icut hvmo moꝛtuus non eſt homo. ita papa

m hereſi depꝛehenſus nõ eſt papa. quia io
facto eſt depoſitus. Idem dicitpe.de pa. vbi

ſi ornig
gaidathwee
ich wltdopnn
Gbetosglute
enu
1ppretereics
tnrhriil
li. Audige
Glnorſtisd
vepa ge duper

Popgticprn

incgneebatget
uarönelegali
lͤerisnecos ſa
ig vi ala
Mbetiencicſdten
ſi Wiſpan
Wepnmninſis
Weenaurdee
NMcdnäi⸗
Paiuſcagl ine
tenociiiee⸗
gapiörultou⸗
8lonoiedicki
Grignis. Oun
orngbiliaton
er wl meto
aſeſiiſu vſp
cͤtmeiconaji
agent oiln
lr vtremnegi
kimſettier
gerplüßarnr
ſnpn fnen⸗
ſchcopaie
wüfnugn
Wböii ener
ſentannt,

eilantlan

lumtidcn

N 1 WR
nng

Nelniifin,

Brnariit
Weicicne

rttinse

n ectemne
AMiNN!

nepii n

mmerue
e t
isnichma
nnun
loinis⸗
peeinonin
lüien wt
noete

ininkn Sn

initt

mnzuiſinn

n l

Capitulum v

dicit ꝙ pꝛo quocãq; alio ccrimine notoꝛio ſi ẽ

incoꝛ rigibilis papa põt deponi esiudicari eſt
falſa.Et rõnei eius aſſignat.dicit.n.illa gl.
ꝙ erquo papa ẽ incoꝛtigibilis cuʒ cõtumacia
dicatur hereſig.⁊ ipᷣe ex hoc ſit contuma x per

cõſequẽs ẽ infidelis ⁊ hereticus. Sed dicen⸗

dũ ẽ ᷣm pe.ꝙ cũ cõtumacia dicat᷑ hereſis. ſii
mitur arge bereſis ſicut⁊ ſimonia etiã large
dicit hereſis ꝓpter aliquã ſimilitudinẽ.Num
aũt dĩ papã poſſe deponi vel eſſe depwſitũ pꝛo⸗

pter hereſim ſumituribi pꝛopꝛie ⁊ ſtricte here

ſis.ſ.perroꝛe firo eoꝝ q̃ ſunt fidei. nõ ergo ꝓ
pter alia peccata quãtũcũq; ſit incoꝛrigibilis
põt deponi. Idẽ dicit aug.de ancho. circa gl.
illã. Addit tñ ꝙ poſſet ſaluari illa glo.videlicʒ
ꝙ cũ dicit ꝙ ꝓpter incoꝛrigibilitatem alicuiꝰ
vicij poſſit veponi.intelligatur qñ ſic ẽ incoꝛri
gibilis ꝙ illud peccatũ quod cõmittit moꝛta/
le credit ⁊ dicit nõ eẽ peccatũ.tũc.n.eẽt vere

1,pꝓpꝛie heretieus.⁊ ſic poſſer deponi.nõ auteʒ

pꝛopter hoc ſolũ ꝙ nõ deſiſtit ab actu pecca⸗
ti. Ouid igit ſit fiendũ qꝗñ papa ẽ ita mal
mo ꝛiboſuis deſtruit ecclłiam dei. dicit pet.
de pa. ꝙ ẽ duplex remediũ. Pꝛimũ eſt exem⸗

plo pauli qͥ potro in facie ei reſtitit antiochie

a inducebat gẽtes quaſi að iudaiʒandũ ĩ ob

ſeruatõne legaliũ nimis cõdeſcẽdẽs iudeis

cõuerſis ne eos ſcãdaliſaret.vt hr̃ ad gala.ij.
7. ii.q.vii.paulus.ſic pape in malis non eſſet
obediendũ.ſed reſiſtenañ ꝓ lvneſtã repꝛehẽ
ſionẽ. Oñ ſi panpa vellet totũ theſauꝑ eccleſie
dare parentibo ſuis vel eccleſiam ſancti petri

Vſtruere. aut dare parentibo patrimoniũ pe

cri vel aliqͥd hmõi qð nõ lʒ.ñ eẽt ꝑmittendũ
ſyei reſiſtẽdũ. ſine ipiꝰ tñ depoſitione. Scõm
remediũ ẽ erẽplo beati hilarij q̃ cõtra Leonẽ
papã pᷣualuit oꝛido. Aſte leo fuit.vt cedo.q̃
alio noĩe dicit᷑ libexrius papa qͥ fauit hereticis
arrianis. Oꝛandũ ergo eſſet ꝓ tali papa in⸗
coꝛrigibili a tota eccleſia vt deus illum coꝛri
get vel de medio amoueret.nec vnq; deus ſie
eccleſiã ſuã deſpiceret qͥn eã exaudiret.et eẽt
cõtra eũ conciliũ cõuocandũ.ſi ipᷣe nollet cõ

uocare vt ꝑ illud moueret᷑ vel deug imploꝛa/
reiur. vt remediũ apponeretf in reſiſtendoma
lis q̃ vellet facere.ne eccleſia piclitarerf.aliud

exemplũ halxtur de hoc remedio. de anaſta⸗
ſio papa. qͥ fauens hereticis aſſellãdo diuino
iudicio ꝑcuſſus eſt.xix.diſ.anaſtaſius. IOtem

nota ſᷣm augu.de ancho.ꝙ dñ papa eſt papa

inis cõciliũ generale cõgregari nõ poſſit.ni

ſi eius auctoꝛitate.vt patet di.xvij.ꝑ totum.
tainẽ qꝛ papa pꝛoptercrimẽ hereſis nõ eſt pa
pa.ideo in tali caſu eius auctoꝛitas nõ reqͥre
tur.ſeðd ſufficeret auctoꝛitas collegi̊ cardina

hum a alioꝑ epoꝝʒ ⁊ wctoꝑꝝ. Atẽ dicit ꝙ ſi no

toꝛium ſit papa moꝛtuũ hereſim ⁊ puerſum
gia cocuiſſe vel nutriuiſſe. in eccleſia duʒ
viuebat.nec ſe coꝛrexit poſt moꝛtem etiã po/

teſt accuſari ⁊ damnari.ar.xxiiij.qiij.ſi exra

De poteſtate pape que ẽ maioꝛ omni pote
te cresta. Capitulum.v. H

Ec ptate pape que ẽ
maioꝛ omni alia creata poſt ptãtẽ
Fypi. aliquo modo extendens ſe ad
celeſtia. terreſtria infernalia. vt de eo vwoſſit
illud verificari dictũ de xpᷣo in pſal. viij. Dĩa
ſubieciſti ſub pedib eius oues ⁊ boues vni⸗
uerſas inſuꝑ ⁊ pe.cã. Do.ce.⁊ pi.ma.⁊ apte.
quia ipᷣe eſtvicarius xpᷣi.quo ad terreſtria di
cit oues ⁊c.quo adceleſtia volucres.quo ao
infernalia dicit piſces maris. ꝑ volucres ce⸗
li de ſignari angelos bonos et malos.habetur
in euãgelio.Oicũtur autem ei ſubiecti.quia
maioꝛ eis in quam oꝛ.videlicet.Pꝛimo in iu
riſditione. Secundo in ſacramentoꝛum ad/
miniſtratõne.Cercõ in cognitõne.Quarto
in pꝛ emio. Onde Criſoſto.ait. homimi moꝛ
tali omniũ que in celo ⁊ quein terra ſunt po/
teſtatem commiſit deus.⁊ validioꝛẽ celo ec⸗
cleſiam eſſe monſtrauit.
Pro intellectu c.i.
pꝛime partis queritur vtrum papa ſit maioꝛ
angelo in iuriſditione.⁊ videtur ꝙ n õ.quia
natuta ſpiritualis halxtiuriſditõnem. ſuper
naturam coꝛpoꝛa em ex ſue nature conditõe

ſed angelus eſt nature ſpũalis. ergo habet iu

riſditionem ſupꝛa papam qui eſt nature coꝛ⸗
poꝛalis. Sed in contrarium eſt quod dicitur

ad Hebꝛe. ij. in perſona chriſti. cuius papavi

carius exiſtit. non angelis ſubiecit deus oꝛbẽ
terre futurum ei de quo loquimur.au boc re⸗
ſpondet auguſtinꝰ de ancho.vbi ſupꝛa.q; ma
ioꝛ eſt iuriſditio pape qᷓ; cuiuſlibet angeli.eſt
enim triplex regimẽ ſᷣm pliloſopphum. Pꝛi⸗
mum eſt ethicum ⁊ moꝛale. Secundum eſt
familie ⁊ paternale.Tercium eſt politicum ⁊

regale.Pꝛimum reſpicit curam vniuſcuiuſ⸗

—

lvmimis in ſe per virtutum regulationem
Secundum reſpicit regimen wmus ⁊ fami
lie per paternalem monitionem. Cerciuʒ re
ſpicit tegimen pꝛouinciarum ⁊ regnoꝛum ꝑ.
penarum cõmiſſionem. Pꝛimñ regimen cõ⸗

miſſum ẽ angelis.q? vnaqueq; anima ab oꝛ⸗/

tu ſue natiuitatis habʒ agelũ ad ſuii cuſtodiã
⁊ exercitiũ ſᷣm hiero. Scõm ↄmiſſum eſt ar
changelis.q; ẽ familias ⁊ eiuitates dirigere

⁊gubernare. vñ reqͥſit raphael archagelus 8

Thobja. an ſciret viã eundi ad ciuitatẽ me/

wꝛũ. nirit ſe itine ra oĩa illꝰ frequẽter abus⸗

laſſe.Terciũ cõuenit pꝛincipatibo.quoꝝ ẽ ꝓ

uincias ⁊ regna miro oꝛdine diſonere. Dñ
dirit angelus qͥ loqbatur danieli. Pꝛinceps
regni pſarũ reſtſtit mihi.xxi. diebo Dañ.iu.
NHulili ergo ãgelo cõmina ẽ iuriſditio et cura
totius oꝛbis ſed pape torius mũdi iuriſditio
⁊cura cõmiſſa ẽ.nõ ſolũ vt noĩe mũdi impor
tatur terra.ſed etiã vt noĩie mũdi impoꝛtatur
celũ.qꝛ ſup celũ ⁊ terrã iuriſditioneʒ accepit
vñ dẽ ꝙ celeſtis ⁊ terreni impij penro chriſtꝰ
iura cõceſſir. di. xxi.oẽs.Ad qð facit qð Cri
ſoſto ait in li.de lau dib pauli.pᷣfert em̃ pau
lũ cuilibet angelo in iuriſdinone dicẽs. ꝙ an
gelis diuerſaꝝ gẽtiũ cura cõmiſſa ẽ.ſed nullꝰ
eoꝝ ita credcitũ ſibi ꝓpłm gubernauit. vt pau/
lus vniuerſum oꝛbẽ.nã michaeli gẽs ↄmiſſa

ẽ iudeoꝛũ.paulo vero terre ⁊ maris atq; vni⸗
uerſi oꝛbis habitatio.ipᷣmq; deſertuʒ. Si igit

Iuriſditio pauli maioꝛ ſuit iuriſditione oĩm

angeloꝛũ multofoꝛtius intelligẽdũ h̊ ẽ de pe/

tro. cuiꝰ papa pſonã repñtar.⁊ idẽ Criſo.ſu⸗
xer io.dicit.petrũ totius oꝛbis oꝛdinat ing'm

7 wctoꝛẽë. cuiptãtem deditvmiuerſoꝝ. Ad ar

gumentũ aũt rñder᷑. ꝙ licet angelus ſᷣm gra
dũñ nature ſit ſuꝑioꝛ vĩe.etiã papa ⁊ ixſiꝰ na

ture cõditione.diuina tamẽ auctoꝛitate ⁊ cõ

miſſione poteſt ad pluraſſe exrendere wuriſdi
tio hvminis.⁊ pꝛecipue pape q; angei.

Secundo papa eſt S.ii.

maioꝛ angelo in ſacroꝝ adminiſtratõne.ad⸗
miniſtratio.n. ſacr̃oꝑ nõ eſt cõmiſſa angelis

de lege cõi. ſed ſacerdotibo ⁊ ep̃is.de ſingula⸗
ri aũt mandato dei poſſet angelus vnus ſa⸗
cramenta miniſtrare. vt baptiſare ⁊ eccłiam
cõſecrare. ſicut legitur de eccłia ſancti micha
elis ab ipᷣo archãgelo ↄſecrata ⁊ q;uis cõiter
dicat᷑ ꝙ tał nõ dr̃et iteꝑ baptiʒari.nec eccłia

iteꝑꝝ cõſecrari.qñ egiſſet bonus ãgelus.tamẽ
dꝗqꝗꝛ ſathanas trãſfigurat ſe in angelũ lucis.tu

tius eſſet quo ad baptiſmũ illũ iterare.et liq;
in octrina ⁊ in his q̃ ſe tenẽt ex ꝑte intelle⸗
d(lus hõ reducat᷑ aliqñ in deũ per angelos. vt
patet de aparitionibo et reuelationibo factis
per angelos antiq̃s patribo. tñ in charitate 2

in his q̃ ſe tenẽt ex ꝑte affectus hõ reducitur

i den imediate ꝑ ipᷣmmetpꝛicipaliter 1 mini
ſterialiter p papam ⁊ alios miſtros eccleſieqͥ
ſunt adminiſtratoꝛes ſac toꝝ in qͥ bo gĩꝗ no
coõſfertur. Oꝛigo aũt admiſtrationis ipſius ẽ
in papa.

Lerci

ne aliquo mõ papa ẽ inaioꝛ anselo. Dñ ſuꝑ

o in cognitõ Liii.

XXII

ſllo verbo. begtus es ſimon bariona.qꝛ ca. et
ſan.nõ re.tibĩ.ſed pa.me. dicit glo.vere beuiꝰ
qꝛ tale qͥd reuelatũ eſt petro.cinus papa ſuc⸗
ceſſoꝛ exiſtit.ꝙ nec angelus nec hõ ſcire pom
it. De miniſterio.n.incarnatõnis ⁊ paſſõis
angelis accreuit aliqua cognitio per pꝛedica
tionem aploꝑ.quoꝝ caput fuit perus.cimus
papa ẽ ſuccenoꝛ.licet.n.ſcirent angeh filim
dei concipiendũ de virgine.tũ modus conci⸗
piendi vel grauidanonis eos latint. Sed pꝛe
dicantibo aplis multa cognouerunt circail-⸗
lud miſteriũ qᷓ ante ignoꝛabãt.qð etiã notat
aplus epheij.⁊ hiero.dicit angelicas virtu ⸗/
tes miſteriũ incarnatiõs ad plenũ ñ intelle/
xiſſe.conec paſſio xpᷣi ꝑ apłosfuit pᷣdicata.Et
q;uis Dioni. dicat pꝛimãa hierarchiã illumi
nare lecũdã.⁊ ſecundã teraã. terciã homies
vñ ⁊ papã.tñ ex hoc oꝛdine cõi nõ artat᷑ ſpiri
tuſſanctus.ꝙ nõ poſſit ocere ⁊ illuminare.

pfiuere hoĩes abſq; tali oꝛdine. In miłtis.n.

apłi immediate fuerunt edocti a ſpuͦſancio.
de loc concludit.

Quarto papa ẽ Fiiüi.

maio: angelo quo.ſ. ad multa.ſ.in pꝛemio.

ſcʒ in pquemendoad głam. dr.n. matl..xxij.
de ſanctis. Erũt ſicut ãgeli dei in celo.⁊ alubi.
equales ſunt angelis de i.Cũ.n.vᷣm grego. di
uerſi ſanctiad diuerſoꝛũ oꝛdines angeloꝛuʒ
aſſumit᷑ ᷣm eoꝝ merita maioꝛa vel minoꝛa.
⁊ tot hoĩes aſſumũtur ad gloꝛiã quot ãgeli re
mãſerũt. dicere oportʒ ꝙad oꝛdinẽe leraphin
plures aſcenc̃t.qð rõnabiliter credendũ eſt

de apłis quoꝝ petrus fuit caput. vñ ⁊ ipᷣe pa

pa ſucceſſoꝛ eius.Certum ẽ autẽ ꝙ ſeraphin
lſunt maioꝛes ĩ pꝛemio alijs angelis ergo ⁊c.
PDbienã ſciendum ꝙ q;uis quo ad nature
condirionem angelus ſit maioꝛ quolibeiſpu/
ro homie etiã papa.nõ tñ q;tũ ad repñtatio⸗
nẽ dei.in ipa.n. pfectius repñtat dein natu⸗
ra hũana q;ᷓ angelica. ⁊ p̃eipue lõgemel de
repñtatux ꝑ papã.⁊ q;tũ ad nature ↄfoꝛmita⸗
tem.qꝛ dei filius nũq; igelos appꝛehẽdit.ſeo

ſemẽ abꝛalx.⁊ q;iũ ad officij ptatem. qꝛ nulꝰ
li angeloꝝ cõceſſit claues ligãdi ⁊ ſoluendi.ſi

cut petro ⁊ ſucceſioꝛibo eius.et ideo non mioꝛ
lvnoꝛ debet pape qᷓ; angelis. Dñ papa reci⸗
pit a fidelibo adoꝛatões.pꝛoſtratões.⁊ oſcu⸗
la pedũ.quod nõ ꝑmiſit angelus a Jo.euã⸗
ge nſta ſibi fieri axoca. vlt. Sraũt ꝑ volucres
celi intelligãtur angeli mali. ᷣm illud Tuce.
viũᷣ.volucres celi comederunt illud: Sic eti
am deus ſu biecit pape hinus volucres et de⸗

mones. ⁊ q;tum ad effectum ſpnalem perpᷣ/
dicationes ⁊ adminiſtratões ſac foꝝ qͥb de⸗
mones abaiabo expellutur.et q;tũ ad effectũ

a

minntpi,

önmmnini
dn enen
itnutei⸗

Zrenn

Nrfenp⸗
n mminl
inercltale

greum ln

in ,ſnns,
rſienli man.

nelnnnin
Mnnniſin
usONNinntnd
finagopinpi
(aneſancn Pe

ſunctun

Pobito⸗ Gelicl

tegpopniotpin

deitotius ecleſ⸗

iisconfnmano.
miipncfcenpe
Plſarſolusch

Guſandoſamenta
disſanenfweos,
ntsrikommni
iMre. Simiter
laeckeſe taſ
WKdeſenidne
Wei Vr⸗
mmnignatrn
inmmmmimnn
Niſaendanig
naregasepen
tißfcs ſuutpag.
wnnile Etq̃t
UAratrog'y
nakmat
Untcanoniſti
töpnevercelen
Xlaſbvs poter
lendie wi ſe
Nii pnicianc
oniſgtönisdie
ncnoniſarone
meetei. Ij

.

N

0 e
imde un

eN

S
1 4
nien

—
=☛

tnnihent
Mieminni
Aonetöniri
ibin

Ne
l.R Wula
MANN
Ndiinine
NITN
MINgrüäce
Phgararni
Füöntin an
Cmmiwige
molsei
on inn
s
tnen
tche Ki ie
hangun,
men Ni,
iani
nünete
mmagnun ,
urt,
irnurs tie

4.

Capitulum

coꝛpalem vel abijciendo eos ab ꝓbſeſſis coꝛ

poꝛibo.vt fecit paulus a phitoniſſa.Et per ex
cõmunicationẽ immittẽdo demonẽ ad vexã⸗

dDam coꝛpus peccatoꝛis. vt patet.i.coꝛint.v.

hũc tradidi ſathane ⁊c̃.

De canoniſatöne §. V.

ſanctoꝑꝝ fienda ꝑ papã. Si ꝑ volucres celi in

telllig antur ſancti viri.ᷣm illud Oath. xiij.
Polucxes celi reqͥeſcunt in ramis eius.ſ.ſi⸗

napis. Sic etiam ſubiecit deus volueres celi

pape qtum ad canoniſationẽ.vt venerẽtur
a fidelibꝰ ꝓ ſanctis.
ne ſciendũ ᷣm aug.de ancho.in li.de poteſta
te pape.ꝙ ſanctum aliquẽ canoniſare nõ eſt
aliud qᷓ; ſanctita ẽ alicuius wnerãdã ⁊ appꝛo
bandam manitfeſtare pꝛopter fidem eccle ſie

eius oꝑa imitantis et beneficia recipientis.
X ria ergo pꝛincipaliter reqruntur ad canoni
ſationẽ ſlancti. Pꝛimũ ẽ eius ſanctitatis ap⸗

pꝛobatio. Secũdum ẽ ſanctitatis eius acce/
pte a populo xpᷣiano veneratio. Cerciũ eſt ſi

dei totius eccleſie beneficia illius ſaneri poſcẽ
tis confirmatio. Iſta aũt tria ſolum ad ſum

mñ pontiſicem pertinent̊ eſt caput eccleſie.
Nã ſicut ſo lius chriſti ẽ hominẽ ſanctificare

cau ſando ſanctitatẽ.ſᷣm illud Teui.xri. ego

dñs ſanctiſico eos. ſic ſolius pape qui eſt vi⸗

carius rpᷣi vuminũ ſanctitatẽ apꝛobare ma

nifeſtare. Similiter ſicut ſolus papa ẽ caput
tocius eccleſie.ita ſolũ ad ipſum ptiner mẽ
bꝛis eccleſie mãdare ſanctũ aliquẽ ſub vene

ratione haberi. Pterr ſicut oꝑa philent te⸗

ſtimoniũ ſanctitati alicinus cũ ſidei eccleſie
innitunt:᷑.ita ad illũ prinet hmõi ſanctũ cano
niſare ad quẽ ꝓtinet q̃ſtiones fidei termi
nare qð qdẽ planũ ẽ ſpectare ad ſummũ põ/
tiſicẽ.ſicut patʒ.xxiiij.q.i.c.quotiens rõ fidei
ventilat᷑.Et q;uis mandare ſanctũ aliquem
vlr a toto ppło venerari ꝑptcineat ad ſolũ illuʒ
qᷓ pꝛeeſt toti eccłie.i.pape.tñ q;tũ ad eos qui
inr canoniſati ꝑ ectłiam.quoꝝ feſtiuitates
nõ pñt vłr celepꝛari.nec eis vigilia oꝛdinari
æ talibus põt epᷣs in ſua dioceſi oꝛdinare q;
certa die eoꝛũ feſtiuitas celebꝛet et vigilia de
putet᷑.aſentiente tñ clero ⁊ ppbo vt dr de oſe.
di. iij. pnũciandũ.circa fi. De mõ aũt ca⸗
noniſatõnis dicit vvſtiẽ.et᷑ de reli.⁊ vene.ꝙ
in canoniſatione ſancti ᷣm moꝛẽ quẽ nũc te
net eccleſia.xij.ꝑ oꝛdinẽ ſunt ſeruãda. Pꝛi⸗
ẽ freqns denũciatio.vt nõ ſolũ ſemel.ſʒ plu⸗/
ries pape denũciet᷑.q̊ ꝓ ſancto debeat venera
ri vt ſic mulciplicatisinterceſſoꝛibo largiatur
qð perit᷑. Secundũ ẽ cõmiſſio.ſ.examinatio/
nis fiende.Cerciũ ẽ cõmiſſionis inꝗſitio.ſ.ꝑ

teſtes iuratos ⁊ fideles. nartũ ẽ inqᷣſitõis

Pꝛeo huius declaratio

lacte telatio. Ouintũ ẽ relationis dilisẽs ex

aminatio.Se xtũ ẽ examinatõis facte ꝑ cõſi
ſtoꝛiũ diſcuſſio. Septimuʒẽ ſecreta diſt initõ
⁊ terminatio.Octauũ ẽ manifeſta publicatõ
NHNonũ ẽ diei canoniſationis aſſignatio. He

cimũ eſt ipſius pape⁊ aſſiſtentiũ genuflerio
⁊ oronis deuotio.ne eus ꝑmittat eccleſiam

ſuã decipi vel errare. ODndecimũ eſt ſermoci

natio ⁊ miraculoꝝ ac opeꝑ miſericoꝛdie reci⸗

ta: io. necnõ ipſius ſancti in cathalogo ſctõꝝ

cõſeriptio. Duodecimũ ẽ miſſe in honorem

ſancti celebꝛatio ⁊ canticis ſpalib pſonatõ
In pꝛimitiua tñ eccleſia nõ ſeruabàtur iſta

pꝛopter duo. Pꝛĩo qꝛ ibi ſancti vt in plurib

erãt martires.in q bo nõ req̃rebatur talis ex

aminatio.ſicut in cõfeſſoꝛibo. Secũdo qꝛex

la ⁊ alia opa ſic erat euidẽtia.ꝙ nõ porerant
tergiuerſatõne celari. Si aũt qratur. vrrũ
in canoniſatõne reqͥrat᷑ reqͥſitio cardinaliũ ⁊

cõſiliũ eoꝝ.R ñ.aug.de anclv.vbi ſupꝛa.ꝙ de

neceſſario nõ reqͥritur. nã ptãs pape nõ limi⸗
tatur in aliquo nec depẽdeta collegio.ſed po

pe ꝑ modũ determinatõnis ſeu limitatõnis
o reſtatis eius.ſeo magis ꝑ modũ miniſte⸗
rij ⁊ con ſilij.vt debito mõ hmõi ptãtem exeqᷓ

tur. Sed ſi qratur de congruo. puto ꝙ magis

tener̃ reqͥrere collegiũ in cali cauſa ;ᷓ in aliqᷓ

alia.qꝛ in his q̃ ſunt fidei tanto cautius ⁊ täa⸗

to maturius ẽ agendũ quãto olus et fraus ẽ

ſatio alicu ſancti ꝓcuref turpis lucri cauſa
vel hũane gloꝛie põpa non ſolũ cũ reqſirõne
collegij.verũetiã cũ reqͥſirione venerabiliũ vi
roꝛũ de eccleſia.papa in tali cã debet ꝓcedere
exẽplo aſſueri.qͥ qʒʒ ethnicus ĩterrogauit ſapi
entes ſuos ſuꝑ q̃dã agẽdo. q̊x cõſilio cuncta
faciebat ſciennũ leges ac iura maioꝛũ heſter
i.. Mõ de bet aũt papa ſtatimaliquẽ ſan⸗/
ctũ ſibi denunciatũ canoniſare. Et lvc ppter
tria ſᷣm aug.de ancho.Pꝛimo ꝓpter miracu⸗
loꝛũ raritatẽ q̃ ſunt ſigna atteſtationis,. dicit

em̃ aug.in li.de vera reli.ꝙ iõ miracula in no

ſtra tpa durare ꝓmiſſa ñ ſunt.ne aĩa ſp viſi/
bilia qreret.⁊ eoꝝ ↄſuetudiĩe frigeſceret genꝰ
hũanũ.qꝛ igr vera miracula nũc rato fiũt.ne
ficta narrẽt᷑ turpis lucri cꝗ. vel hũane laudis
appetitus gloꝛia.nũc bñ videnduʒ ẽ qͥb cre/⸗

dẽdũ ſit de diuinis miraculis ⁊ iuiſibuibbͤre

bus.Aliqñ.n.fiũt miracula non vera.ſed ap
parentia ꝑ demonũ inuocactionex. ſicut ma/
gi pharaonis aliqũ ꝑ malos homines ex in⸗
uocatõne xpᷣi ⁊ noĩm ſctõꝝ.vñ dt math.vij.a
qᷣ buſdã repꝛobis xpᷣo.Oñe nõne ĩ noie tuo
virtutes multas fecimus. Aliqũ fuit vera

feruoꝛe fidei ⁊ ex meritis xpᷣi ⁊ aploʒ miracu

magis circa hmiõi vitãda. Ne ergo canoni?—

*△

Tuulus

miraeiila cũvane gloꝛie vel.elatõnis infectõe
ſic glo. NHumeri. xx. ꝙ moyſes ⁊ aaron qñ per

pcumionẽ virge fece rũtaquã decurrere de pe/

t a habu erũt quandã vanã gloꝛiã. ⁊ ideo me

ruerũt audire. quia non credidiſtis mihi vt
ſanctificaretis me ⁊cc.nõ exgo miracula om̃ia

ſunt ſufficiẽter demonſtrat:iua ſanctitatis. et
ideoetiã ip̃a examinanda. Secũdo nõ debet

ſtatim aliqs ſanctus venũciatus canoniʒari

ꝓpter opis arduitatẽ. Nã quãto opus ẽ ma/⸗
gis arduũ.tanto cũ maiori tarditate ⁊ matu⸗
ritate faciendũ. vñ nec rpᷣus ſtatim laʒarum
ſuſcitauit ſed pꝛemiſſis multis circũſtantijs
NHoõ ergo canoniaatõ ſanctoꝝ cũ ſit opus val
de arduũ ſtatim. ſed per menſes ⁊ annos eſt
Differendũ.⁊ de oꝑibeius interim inqͥrẽdũ.
Nec.n.ſufficitꝙ habuerit magnã ſcientiaʒ.
qꝛ ſcientia nõ facit hoĩem bonũ ſimpliciter.
ſcʒ quo ad bonitatẽ volũtatis q eſt ꝓ charita⸗
rem.ſeꝰ bonũ ſ̃m qͥd.ſ.quo adiintellectum.

vñ.i.coꝛin.xiij.Si habuero omnẽ ſcientiam.

charitatem autẽ nõ habuero nihil ſum. Nec

etiam ꝙ habuerit wonũ ꝓp xtie.qꝛ ꝓphetia cõ

munis ẽ bonis ⁊ malis. vt paſet in balaam.
aug.i.q.i.ꝓphłetiſauit.ſaul cũ eſſermalus.
⁊ ſanctũ dauid pſequeretur. Nec etiaʒ ex fa⸗
ma alicuius oꝛta ex populo ⁊ turba pꝛoceden
dũ eſt. ſed teſtimonio maioꝝ qͥ ſunt ſanioꝛis
cõcilij ⁊ verioꝛis iudicij.Cercõ nõ eſt ſtatim
fienda canoniʒatio ppter firmitatẽ. dicit. n.
Criſo.qꝙ ideo rpᷣs chananeã clamantem nõ
ſtatim exaudiuit.quia nolebat fideʒ illius oc⸗
cultari.ſed in palam fieri.E xpecranda ergo ẽ
frequens oꝑatio miraculoꝝ ⁊ diuulgatio fa/
me operũ mi ericoꝛdie alicuius anteqᷓ; cano
niſetur.vt fides de eius ſanctitate in coꝛdib
xpᷣiani wopuli firmetur ⁊ roboꝛef. Et ad lvc
facit qð ait leo papa diſti.lri. Niramur ait ſi

ad lvnoꝛes mũdi ſine ſuffrragatõne tempoꝛis
ſine merito laboꝛis indignuʒ eſt pꝛeueniri.

notari ambitus ſolet.quos ꝓbitatis wocumẽ
ta nõ adiuuant.qᷓ;diligens ⁊ q;pꝛudens ha⸗
benda ẽ diſpenſatio diuinoꝝ munerũ ⁊ cele⸗
ſtium dignitatũ.ita vt in pꝛioꝛi vita teſtimo
niũ perhibeat ꝓllaboꝛibo muliis. pꝛo moꝛibo
caſtis.pꝛo actibo ſtrenuis celſioꝛis loci pᷣmiũ
nulli debeatur. Sciendu ꝙ nullus patrũ ve/
teris teſtamenti ẽ canomſatus a papa.Etrõ

huius ẽ ſᷣm aug.de ancho.quia cauſa ſemver
pcedit effectuʒ ſuũ.⁊ nõ ſequitur. ſed funda

mentũ ⁊cauſa omniũ ſanctoꝛũ fuitxpᷣus.ipᷣe
enim eſt ſanctus ſanctoꝝ.vt dicitur Dañ.ix.
Nullus ergo debuit canomſari pꝛo ſancto qͥ
fuit ante rpi nariuitatẽ. Appellat tamẽ eccle⸗
ſia illos ſanctos. ⁊ eoꝛũ ſanctitatẽ exẽmplari
ter pꝛoponit initandam. nec oꝛationibo eoꝝ

pa va leat erxii

ſe cõmendałeoꝝ tamen ſanctitatem nõ ſolꝭ
niʒat ſeu canoniſat. Secunda rõ que tamen
includitur in pꝛima eſt. quia ſancti patres ve

teris teſtamenti quantacũq; ſan critate pol/

lerent.non fuerunt in temroꝛe plenitudinis

gratie q̃ ver xpᷣm facta eſt. Noh.i. ſed plenim

w gratie in illa lege quaſi fenebatur incluſa

figuratiue. Onde auguſti. in libh. de ſunbolo

ſuꝑ illud. Domũ tuam decet ſancuitudo di⸗
cit. ꝙ nullius ſolennitatem eccleſia ſolẽniʒat

pꝛiuſq; domus ſanctitatis fundaretur ⁊ ideo
in tempe plenitudinis gratie potius ſanctita
tem beate OJarie. Yoh. baptiſte eccdeſia ſo⸗

lenniſat qᷓ; alicuius alterius.quia illa ſanctũ

ſanctoꝝ generauit.⁊ ille digiro demonſtrauit
Cercia ratio quare eccleſia illoꝝ ſanctitatem

non ſolenniſat eſt.quia quantũcunq; pſona

liter eſſent ſancti.claritas tamen diuine viſi
onis eis fuit clauſa nondũ ſoluto pꝛecio hu⸗
mane nature per xpᷣm. NDtrum autem eccle/
ſia woſſit errare in canoniſatione ſanctoꝛum

Be ſupꝛa ti. xij.c.vij.de reli. ſanctoꝛũ.

e poteſtate pa Vi.

pe erga inferos qui notari poſſunt per piſces

maris.quia ſicut piſcis moꝛatur continue in

ffuctib aquarum. que mare dicũtur pꝛopter

amaritudinem ideſt ſalſedinem. ita qͥ ſunt

inpurgatoꝛio continue moꝛantur afdictõniꝰ
bus penarum. ſed ſubiecit deus pape etiam
piſces maris.id eſt eos qui ſunt in purgato
rio ad ſubueniendũ eis per indulgẽtias. Sci
endũ ergo ꝙ hi qui ſuntin purgatoꝛio ad ſub
ueniendũ ꝓ indulgẽtias ᷣm aug. vbiſupꝛa.
q;uis q;tũ ad meritũ eſſentiale abſolutũ quo

qͥs meret vitã eternã opatõne ꝑradicẽ cha⸗
ritatis nõ ſint in ſtatu merendi.ta e.n.meri⸗
tũ nõ dependet ab ope alterius ſed ab opere

pꝛopꝛio.tñ q;tũ ad meritũ cõdionale quoqͥs

meref᷑ pene remiſſionẽ vel liberatõnis accele

rationẽ.dũmõ alij ꝓ eis faciãt illa q̃ inſtiru
ta ſunt ab eccleſia ad pene remiſſionẽ ↄſejn
dam illi qͥ ſunt in puraatoꝛio mereri pñt. cuz
pendeat ab ope alteriꝰ ⁊ adhuc viatoꝛes ſint
7 foꝛo pape.vñ põt eis de theſauro eccleſie ꝑ
cõicationẽ indulgentie ſubuẽiri.qð nõ ſic ẽ

inte lligẽdũ ſoie indulgẽtia data etiã a pa/
entibus in purgatoꝛio. faciẽte
aliquo pꝛo ipᷣo qui eſt in purgatoꝛio illud qð
continet indulgentia fiendum.puta ieiuniũ
vel elemoſinam vehviſitationem eccleſie nõ
ſufficit intentio illa acientis ⁊ aſplicãtis ad
eum qui eſt in purgatoꝛio.ſed reqͥ enur intẽ⸗/

tio pape lvc explicantis per bullã. ſ. ꝙ qͥ faci
tale ehinã vel vadirad talẽ ecchiam. ↄſequat᷑

tãtũ de ĩidulgẽtia ipſe vłꝓ quo fece:it viuus

mm
ANetee
jniſtlſenſiin
ron d. biin
ifenbee vteie

c,ſaketrart

Fticrenn

erglensehonn

CoisCinntiete
iiepentoni
(ciet Primofn
Fobltatbiſtihln,

gürn arichniont

bortſcrkänüſguif
agletleouin
Siqnn eroeſen

piſſentſattament
Imnescibapriſn
nieſthiunſiron
ntes amievs /
lieentuntttuni
Ugaezanos wlet⸗
Unndſeonnug
WäWcenpſai
Wenendope⸗
Vodſumapn
Phcnerizdern
Giiteonpeh⸗
Horipſacni gten
Aboolvirraani
etpomukofrn
genne vretebe
twoengil
ſrrſiſtengi
idſo wro
Drutameinsere
Nrrſlucfzcere
Euiin önbiſs
Weridammnon.
Nlontttlemn⸗
antelleeretat
üipkimanmne
nchmeage⸗
fn en
N
nchunmnp
ebin

tn
Bncgi
ned
nmiiſin
ncnein
nreaili

taen

gosne

eneE
Ntent
eſteeannnd
üeenne.
Nrt
Ulgifnt
Miſenidtti,

teunea
behenmebir
Deifi
r monri
z

,
R

Nw'tee

NsEN

mmun ,
Atelfen7

Capitulum

vel deſunctus. q;uis aliqͥ dicant indulgẽtias
nõ poſſe ad moꝛtuos ertendi.qꝛ Vs dicit.q̃⸗
cunq; ſolueris ſup terram. ſed põt rñderi du
pliciter. Ono mõ ꝙ lvy ſup terrãreferatur ad
ſoluentem. vt ſit ſen ſüs. q̃ cũq; tu erñs ſuper
terram ſolueris ac. Mõ.n. vava moꝛtuus põt

ligare ⁊ ſoluere.ſed viuus.Yllio mõ ſi refera

tur ly ſuꝑ certam ad abſolutos.ſ.exñtes ſuꝑ

terram. eñ purgandi ſint intra vel circa terrã
diti pñt ſuper terram. qꝛ nõ in celo.Et ita de⸗

terminar.be.tho. in. iiij.ſ. ꝙ indulgentie pñt

ertendi ad eos qͥ ſunt in purgatoꝛio mow di

cto. Et ſi querat᷑ vtrũ papalſpoſſit ꝑ excõica

tionẽ indulgentie totũ purgatoꝛiũ expoliare.

aug. de anclv. vbi ſupꝛa rñdet ꝑ diſtinctionẽ

trimembꝛẽ. videlicet qꝛ aut hocintelligit᷑ ;/

tum ad eius abſolutã iuriſditionẽ. aut q;tuʒ
ad eius oꝛdinatã executionẽ. aut q;tũ ad di⸗
uinã accenptationẽ. ita vt ſi faceret ꝙ deus ac⸗
ceptaret. DPꝛimo mõ putat ꝙ wreſt exwlia/
re vurgatoꝛiũ.rum ad oinnes illos qͥ ſubqᷣ⸗
ciũtur iuriſditioni ſue ſᷣm meritũ cõditiona

le. vt ſint aliq̃ qui faciũt p illis de purgatoꝛio

ea ꝓprerque oꝛdinate ſunt indulgẽtie valere
Si qui ergo eſſent in purgatoꝛio qͥ non rece⸗
piſſent ſacramentũ baptiſmi. vt adulti rece/
dentes cũ baptiſmo fiaminis cũ non ſintpꝛo

pꝛie ſub iuriſditione pape. uli etiã qui nõ ha

lvntes amicos facientes ꝓ eis id ꝓ quo dat
indulgentia iſtis nõ valeret. q;tum auteʒ ad
omnes alios poſſet papa purgatoꝛiũ erwia

re. quod ſic ꝓbaturqꝛ papa põt oĩm illoꝛum
pen tollere ꝑ ſatigactioneʒ ⁊ cõicationẽ in⸗

dulgentie in qbo põt vti clauiho eccleſie in oĩ⸗
bus qͥ ſunt in purgatoꝛio ſibi ſubiectis.⁊ ſim
pliciter rpᷣs dicit petro. tibi dabo claues res
gni celoꝛũ.pꝛobat etiam loc arguendo a foꝛ
tioꝛi ꝑ factũ.gꝗrego.pape.qui ꝑ ſuam ofonem
abſoluit traianũ a pena inferni q̃ eſt infinita
ergo multofoꝛtius papa ꝑ excõicationẽ ĩdul⸗
gentie poteſtabſoluere omneaq̃ͥ ſunt in pur

gatoꝛio a pena illa q̃ ẽ finita. Sed ad hoc poſ⸗

ſet reſpõderi ꝙ illud fuit pꝛeter legẽ cõmunẽ
TLoquẽdo vero de poteſtate pape q;tum adoꝛ
dinatam eius executionẽ papa nõ pteſt nec
debet illud facere. Ratio eſt. quia potentia pa
pe iuſta ⁊ rönabilis non reducitur nec reduci
debet ad actum ꝑ volũtariã affectionem.ſed
Prationabilem rõnem. Seo ſiꝑ talem potẽ

tiam reduceret ad actum vt ꝙ totũ purgato⸗

riũ ſpoliaret non eſſet ibi legitima rõ ſeo po

tius voluntaria aſectio. ergotali legitima po

teſtate papa nõ poreſt necdebet purgatoꝛium
ſpoliare. Sed tercio mõ.ſ.q;tum ad diuinaʒ
acceptationem. hoc ẽ ſi papa illud faceret vo
lendo totũ purga oriũ expoliare ꝑ indulgen/

V

tiam an deus haleret acceptum dico igno

tum eſt mihi.⁊ puto ꝙ ignotũ ſit cuilibet cre
ature aipſi papꝑ. Nec credo ꝙ papa poſſit ſci
re totum quod facere poteſtper potentiam ſu
am.⁊ pꝛecipue quod poteſt facere per cõmu⸗
nicationem theſauri eccleſie. Huius ratõ eſt
quia illa potẽtia eſt lvvmini ignota que eſt in

virtute voluntatis etequitatis ſibi ignote.
ſed papa agit invirtute ⁊ equitate vei que eſt

ſibiignota.ergo ſiliter poſſe pape eſt ſibi igno
tum. beatus thomas. in quarto dicit ſimplici

ter papam non poſſe per indulgentiaʒ purga

toꝛium expoliare.quia ad indulgenriam dan

Dam requiritur cauſa ratõnalis 2 diſcreta. ad
loc vt valeat.illa autem videtur irrationabi

lis ⁊ indiſcreta.cum nec ipſe chriſtus deſcen
dens ad inferos purgatoꝛium expoliauit pᷣm

thom a. iij. parte. quod etiam tener ipſe augu

ſtinus de ancho. Pueris autẽ qui ſunt in iim
w non poteſt papa cõmunicare indulgẽtias.

vt ſint participes earum ſᷣm auguſti. de anc.

E tratio eſt.quia non habuerũt perſonalem
in dulgentiam in mundo. cum nõ habuerũs

oſum liberi arbitrũ nec ſacramentalem.quia

ſine baptiſmo moꝛtui ſunt ſʒ ſine gratia nõ

pteſt quis eſſe particeps indulgentie. ergo
⁊c̃.⁊ multominus his qui ſunt in inferno.

Atru papa per ꝭ.vVii.

communicarionem indulgentie poſſit contri

tosa confeſſos ſic a tota pena et culpa abſol⸗

uere ꝙ non tran ſeant per ignem purgatorij
puta dando indulgentiam plenariam. BRe⸗
ſpondet auguſtinus de anch. vbi ſupꝛa ꝙ ad

hoc ꝙ cõmunicario indulgentie habeat com
pletum ⁊ vninerſalem effectum quantus ad

totam remiſſionem peccatoꝛiun in cõtritos

cõfeſſos.ita vt decedẽtes ſtatim euolent et

non franſeũt per ignem purgatoꝛij. Aliqua

requirũtur exparte indulgentiam conferen

tis. Aliqua er parte indulgentiam recipiẽtis

lliqua er pte retardarõms pene eoꝛũ qbo ta⸗
lem indulgẽtiam conferentis cõſecuti rerar

dantur. Er parte quidem conferentis in⸗
dulgenriam tria req̃runtur. DPꝛimũ ẽ eius vo

lũtatis applicantis determinata intentio. Cũ
em̃ papa ſit vłis diſpẽſatoꝛ thſauri eccleſie
nõ põt pᷣdictũ theſaurũ erogare apiendo per
claues eccleſie cõferendo indulgentiam niſi
applicet intentionẽ ſuã ad prẽ vel totã remiſ⸗

ſionẽ pctõꝝ eis b cõfert indulgentiam. Se

cundũ eſt clauis potentie recta ⁊ œtermina⸗
ta ſuriſditio.ſi enim excederet terminos in/

riſditionis ſuę faciendo indulgentiam qbus
nõ põt.vel deqbus nõ põt nõ cõplete valerẽt

vel nihil. Terciũ ẽ clauis ſeĩe. tectus vſus et

Litules

dehiea diſcretio. vt.ſ. indulgentiã facſat non
pꝛo libito volũtatis ⁊ ꝓpꝛia affecrõe. ſed pᷣm
cauſam iuſtã. vrilẽ ⁊ rénalem. ſi aliqð hoꝛum
triũ defuerit indulgẽtia nõ conſequer effectũ
ſuũñ ſal em torũ ⁊ cõplete. Er ꝑte etiaʒ reci⸗
pientis indulgentiam tia redtuntin ad cõſe
cutionẽ eius. Primũ ꝙ habeat fidẽ in intel⸗
lectu.ĩ. ꝙ ecclia poſſit illã indulgentiã cõfer⸗
re credat.ania ſi illud nõ crederet nil recipe⸗/
rer. Secũdũ ꝙ habeat charitatẽ in affectu.ſ.
ꝙ ſit vere contritus ⁊ cõfeſſus.nã pꝓ contriti
onem recõciliatur deo.p confeſſionẽ eccleſie
tũc numero et merito ẽ de numero milituʒ
eccleſie.quibꝰ theſaurus eccleſie apiri debet n
ſatiſfactione pene. Terciũ ꝙ habeat cõpletio
nem cauſe pꝛo qua fit indulsentia in effectu
vt cõpleuerit voto.i. ꝓpoſito et effectu illud.
puta vt vadat v tra mare cruce ſignatus. vel
ad ſepulchrũ rpᷣi ⁊ hmõi.ſi aliquod lvx defue
rit.puta ꝙ eius effectũ totũ non cõſequetur.
E rpte tercij ſciendũ ꝙ quatuoꝛ ſunt que
faciũt rerardare cõſequẽtes talem indulgen⸗
tiam ne ſtatim euolent. Pꝛimũ ẽ foꝛme in⸗
Dulgentie taxatio.vt ſidicatur.ĩndulgentiaʒ
tbi plenã omniũ peccatoꝝ ſuoꝝ de penitẽtia
ſibi iniũcta indulgemus.tũc ſi moꝛererur nõ
ſtatim euolaret qꝛ'maioꝛ ſibi pnia fuerat in/
iungenda q;ᷓ ſibi fuerit imiũcta.⁊ vigoꝛe ĩdul⸗
gẽtie nõ ſihi remitritur niſi pena ſibi iniũcta
aconfeſſoꝛe. Pꝛo illa ergo parte pene aue ſi⸗
bi plus debeat imiũai in foꝛo penitẽtie luet in
purgatoꝛio. Secũdũ eſt alicuiꝰ ꝑeccati omiſ/
ſio p obliuionẽ vel ignoꝛantiã.ſ.ꝙ nõ fuit de
eo cõfeſſus.⁊ lc pꝛecipue videtur habere lo⸗
cñ oñ d in ſoꝛma indulgentie.ꝙ haleat re/
miſſionem omniñ reccatoꝝ de quibo eſt coꝛde
cõtritus ⁊ oꝛe cõſeſſus.quia nõ valet quo'ad
peccata nõ cõfeſſa. Cerciũ eſt alicuius moꝛ⸗
talis poſt cõſecutionem indu gẽtie pperratio
de illo em̃ licet poſtea confiteatur ⁊ ſatiſfaciat
tamẽ non habet indugentiã quo ad illud ſe/
nẽs. Quartũ eſt culpe venialis inerpuraa⸗
tio.i.quia decedit cũ aliqua culpa vniuerſali
de qua non ẽ cõrritus.ſed firus in affectirerꝰ.
ſtant.n.venialia cũ gratia. ⁊ cũ eis poteſt qͥs
decedere ⁊ in purgatoꝛium ire.Nõ.n.põt re
mitti pena remanẽte culpa.vnde indulaẽtia
qquo adtalia venialia quibo ẽ in affectu firus
non valet. ſed ſi iſta cõcurrãt. puta qꝛ papa a
tota culpa ⁊ pena abſoluere poſſir.ira ꝙ talis
euolabit. Puius rõ ẽ qꝛ xpᷣs põt tollere totaʒ
pnãꝗ. ergo et papa vicariua eius: cui cõmiſſa
eſt diſpẽſario theſauri eccleſie. ſuꝑ.ij. coꝛint.
ij. Si qͥd vobis cõdonaui npter vos in pſo⸗
na xpi.dicit glo.i.tanq; ſi xrᷣus vonaſſet.im/
pꝛopꝛie tñ dicitur ꝑ indulgenniã culpã remir

XXII

tere. qꝛ ſolus xpᷣus remittit Culpã pꝛincipali
ter. de coſ ſe. di. iiij. c. nemo ſacerdos.ꝑ ſacra

menta inſtrumentaliter.

De ptate pape-
erga eos q̃ ſunt in terra.ſ.paganos qͥ ſianant᷑
p pecoꝛa campi. Audeos ⁊ lvreticos qͥ ſignã/
tur ꝑ boues.⁊ xppianos qui ſignãtur p oues,
oẽs lvs ſubiecitdeus pape ſuh pedib eius.i.

(.iljf.

ſub iuriſditione eius. vt declara bit᷑ pᷣm illud

pᷣs. Omnia ſubieciſti ſub pedibo eius. oues
wues. De ptãte quã halet papa ſup hereni
cos.ſciſinaticos iudeos et paganos ⁊ terras
eox habes multa pulcra notata. p ioh.an. in
nouel.ſup.c.qꝙ; ſuꝑ his de voto.poſt. innocẽ.
q̃ hñtur ſupꝛa ti.iu.de dñis tpalibo.qꝙ; paga⸗
m ſubſint pape pbat aug.de anclv. vbi ſup.
ſic. Papa qꝛ pᷣeſt mũdo vice rpᷣi. xpᷣs aũt haj
bet plenã iuriſditionẽ ſuꝑ omnẽ creaturam.
cuʒ in nomine eius flecfatur omne genu ce⸗

leſtiñ. terreſtriũ ⁊c. ad philip.ij.c.xpᷣus.n.per
paſſionem ſuam menut iudiciariã poteſtate

ſup omnẽ creaturã. vnde ipſe reſurgens ait.
math.vlti. Data eſt mihi omnis poteſtas in
celo ⁊ in terra.Cum autẽ vicarius xpii ſit pa/
pa.nullus poteſt ſe ſubtrahere ab obedientia
eius de inre. ſicut nullus de iure poteſt ſe ſub

trahere ab obediẽtia dei.Et ſicuitrecepit rᷣ=ns
a parre ducatum ⁊ ſceprrũ eccleſie genn ex
iſrahel egrediens ſuꝑ omnẽ pꝛincipatũ 1 po

teſtatem.⁊ ſuper omne quoncũqeſt. vtei ge

nua cũcta curuentur.ſic ipᷣe pemo⁊ ſucceſo/

riba eius pleniſſimã poteſtatẽ commiſit vt di
cit Cyrillus patriarcha alerandeinus in lib.

theſauroꝛũ. Et qᷓ;uis npagani p?xrercõmum/

cationem vel a bſolutionẽ in confeſſione ſol/
ui xl ligari non poſſunt. tamen poteſtate cla
uiũ ligati ſunt p eccleſiam iudicati damnati
ſic ſi vellent euigilare ⁊ ad fidem reuerti po
teſtate elauiuʒ abſolui poſſent. Similiter q⸗

uis de eccleſia dici non poſſ int merito fidei ꝰ
bvne opationia. tamẽ de eccleſia dici poſſunt

judiciaria poreſtate ⁊ occaſionali vtilitate.nõ

autẽ poteſt papa auferre cominia ⁊ iuriſditio

nes a paganis oue iuſte vetinent. Ratõ hui
eſt m auguſti. de anclv. quia ſᷣm philoſo.i.
woliticox. ominiũvnius ſuper alterum inter
lbeneficia naturalia cõputaf. Sunt.n.qdã na
turaliter wmimi alioꝝ.ò.ſ. intellectu vigent.
⁊ mẽte alũs nindere pñt alij vᷣo ſunt natura

literſerni. viribo nauralibo pollẽt. et intel⸗

lectu deficiñt. benrficiũ autẽ iuris ꝑ ma nine
naturales nemini ẽ auſerendum e re. iu.
hb. vj. G ficia. n. naturalia nedi infidelib-.

ſed nec etiã demonib ſubtracta ſunf. Oꝛdo

igitur pꝛincipandi cũ ſit nature bñficũ om̃i

iteragonostl
nuhinnueirn

Fyitin ohiſt

Ntanufte: Ged

Wnngopninong
önee nici
Mancönalegemn
unn nöpit.

Gtlitregton pen⸗
ilmete rlrit ien
lleinepi. Ne⸗
Nonspwpterſi
Gcdſpenponinpe
Nacdedncamani⸗
GAepaawrana
ipſounmwe
Dunmpagumnfn
Ardipiaecm
bosrobſemantis
ten ſni ſaurnn
ſincöplencie
NmoetCYkuEpee
Nſtin uuſupſ⸗
fonen eimuere
nſinunmem
Ilrammonsſi
ecfimt
Uhijaltanngen
Nhc nceign
Pürceſſmdinein
ibengttihisd
Muſitienͤie,
W
Mnch
nnten
oplancenche⸗
ſtreiuin

nmchnei
fenmm
iindinie
RNemirn
Meiniinen

iNe

Mn dbiat
veiNN
t eNT
r. mIr
pemeim tun

NipitE
rtoin
mr

—

n .
nimutn
4 11 an,

—

Mre. 3
Gurtemie,
gäinunti

Capitulim

humane creature ↄceſſum.nec ꝑ dapã necpꝑ

alios reges xpianoꝝ ab infidelibo ſubtraben⸗
duin ẽ. cnius dei iudicium eccleſia imitatur.
qui beneficia nature cõmuniter ⁊ bonis 1 ma
lis largitur. Mec ẽ contra ꝙ eccleſia ꝑſeqᷣtur
ſaracenos ⁊ hmõi qꝛ hoc facit eccleſia vel xpᷣi
ani inquantũ illi impugnãt ma eccleſiaſlica

⁊occupãt terras rpᷣianis debitas. vt terram

ſanctam amulta alia q̃ ꝑtinẽt adxpᷣianos.et
qꝛ moleſtant ipos xpᷣianos ꝑ mare ⁊ ꝑ terrã
capientes et ſeruituti adijciẽtes cũ poſunt.a
talia wminia ⁊ iuriſditiones vſurpatas lici⸗
tum ẽ rpᷣianis ab eis recuꝑare.a quouſqʒ re⸗
ſtituãt vel cõponãt acaꝑe quecũq; ſua cũ bel⸗
lum ſit iuſtũ ex ꝑte rpᷣianoꝝ.ar.di.i.iuſgẽtiũ
Item vm aug.de anchv. vbi ſupꝛa papa põt
punire paganos ⁊ barbaras natiões cũ agũt
ↄtra legẽ natutalẽ in manifeſtis.qꝛ vnuſqͥ ſ⸗
q; nõt pumiri ꝓ trãſgreſſione legis quã req⸗
pit et pꝛofite᷑. Sed lex naturalis ẽ ita coꝛdi
inſerra ꝙ deponi non poteſt. vt ſi furarentur.
vel cõmitterẽt viciũ ſodomie ⁊ hmõiſed pꝛo
eo ꝙ faciãt contra legẽ diuinã.ſ.vete.vel no.
teſta.aut cõtra legem poſitiuã cũ neutrã reci⸗
piãat.puniri nõ pñt. Si tñ pagani ſunt ſubie

cti aliqᷣb regibo ⁊ pꝛincipibo xpᷣianis. dignuʒ

ẽ vt viuere debeãt lesib qͥbo viuũt alij ſubdi
ti illoꝝꝑ pꝛincipũ. Ne videantur mehoꝛis cõ

ditionis pꝛop ter ſuã infidelitatẽ q; xpᷣiani.⁊

cogi ad lvc ⁊ puniri pñt.puta ꝙ cũ ſtatutũ ge
nerale ẽ in aliqua ciuitate vbi tales habitãt
ꝙ qui poꝛtat arma incidat de lvc cõuictus in
penã. x. floꝛe noꝝ poterit de trãgreſſiõe hmõi
puniri paganus ſicutxpᷣianus in tali ciuitate
ar.di.viij.que cõtra moꝛẽ ſeruatis tñ eis riti⸗
bus ⁊ obſeruantũs ſue ſuꝑſutionis ſᷣm mo/⸗
rem ſuũ.ſicut.n.nõ poteſt cogi ad fidẽ.ita nõ
ſunt cõpellendi ad faciendũ ceremonias.et
ritus ⁊ cultus xpianoꝝ. nec tñ aliquid facere
pñt in ſua ſupſtitõne ꝑfidie qð vergat in cõ⸗
fuſionem ⁊ irreuerenſiam fidei xpᷣiane.als
roſſent puniri extra de iude.⁊ ſarac.c.in cle.
⁊ in matrimonijs ſuis dimittũtur in ritibo ſu⸗
is. Nec eſt cõtra qð ſcribitur.xi.q.i.ſi qͥs.et
di. lxiij.adꝛianus.⁊.xxiij.q.viij.cõuenioꝛ.in
quibo.c.videt᷑ ꝙ im ꝑatoꝛ poſſit natõnibꝛim
perare.qꝛ illno intelligi:ur de natõnibus ſibi
ſubiectis. Et q;uis pagani puniri nõ poſſint
pena ſpũali excõicationis ⁊ hmõi.pñt tamẽ
puniri ab eccleſia pena pecumiaria.⁊ a pꝛinci
pib eni pena coꝛꝑali. ⸗·
De poteſtate pape F.ix.
in iudeos deſignatos ꝑ wues. qꝛ iugo legis

moyſaice adhuc tenẽt colla ſubiecta ⁊ boues
iſtos etiã deus ſubiecit ſub pedibo pape. Nã

pꝛohibuit nulla officia publica iniũgi iude
is. di. liiij.nulla.a ſtatuit penã in contra faciẽ

tes. extra de iudeis. Item phibuit eos eme
re mancipia xp̃ᷣiana.di.liiij.mãcipia. ꝙ ſi ſe⸗
cus fecerint. quã penam incurrãt ibi vide in
ter. ⁊ glo. Atem pꝛohibet rpᷣianis vt iudeo
Xum cõuiuia vitẽt.nec eos ad ſua cõuiuia re⸗
cipiãt. vt. xxviij.q.i.omnes.Secũdo ne cum
eis cohabitent aut in eodẽ balneo ſe lauent
ercio ne in ſins in firmitatibo xp̃ᷣiani iude/
os vocent vel eoꝑ medicinas ſuſcipiant. nec

eoꝝ aʒina ↄmedãt. xxviij.q.i.nullus.Quar

to ne in teſtamẽto eis aliqͥd relinquãt.Ouin
to vt in dieb lamentanonuʒ ⁊ dñice paſſio⸗
mas feneſtras ⁊ oſtia aꝑta nõ teneãt.vel ip̃i in

publico appareãt. Sexto vt vtriuſq; ſerus in

omni xpᷣianoꝛũ luincie omni tempe habi

in qualifate pubſice ab ali s diſtinguãtur. ex
de iudeis.c.in nõnullis. Septimo vt teſtimo
niu ipoꝑ contra aliquẽ xpᷣianũ nõ recipiatur
in die ſabbati. Octauo ne nutrices vel ſeruiẽ
tes rpianas habeant. eo. ti. ⁊ ſi iudeos. cõtra⸗
rin facientes puniri pñt nõ quidẽ pena excõ⸗
mumtcatioms cu extra eccleſisʒ ſint. ſed pena
tempali vt pecuniaria. vel coꝛpal vr flagella
tõmbus deputentur. xxviij.q.i.ſepy. JFndire⸗/

cte au punire poteſt eccleſia ſudeos ꝑena ſpi
riiuah excõicando. ſ. xianos pꝛincipes qbo
ipi iudei ſubdũtur ſi negligũt eos pumire pe⸗
na temꝑali.quãdo ipᷣi in xpianos foꝛe faciũt
Ad fide wro ſuſcipiendum nõ debet papa vl
alius iudeos cõpellere. cũ fidẽ infundere ſit
ſolius dei.⁊ loc dicit᷑ diſ.xlv. de iudeis pꝛeci⸗
pit ſancta ſinodus nemini deinceps ad cre⸗
dendu vim inferre.dicit tamẽ aus. de ancho.
ꝓ ſi ſperet aliquoꝝ cõuerſio ꝑ terroꝛes ⁊ fa⸗
gella cõpelli poſſent. nõ quidẽ ad fidem ſuſci⸗
piendũ.ſed ad obicem nõ pꝛebendũ p obſti
natam volũtate m.nã in cõuerſione inſideliũ
eccleſia delet iudiciũ dei imitari. de quo dicit
ausg.c.xxiij.q.vi.ſciſmatici.dicũt cui x̃o vn
q vim mtulit quẽ cogit. Ecce habẽr apoſto⸗
lũ paulũ agnoſcãt in eũ pꝛius cogentẽ xpᷣm.
wſtea ocentẽ. pꝛius ferientẽ. poſtea cõſolan
tem. O Jirũ ẽ quõnlle qͥ pena coꝛꝑis ad euã⸗
geliũ coactus intrauit. plus oibo lalvꝛauit. ?=
q;ins aug. loquat de ſciſmaticis. tñ exemplũ
mduciũ ẽ optime ad ꝓpoſitũ de iudeis cũ pau
lus udeus eẽt. Quantũ vero ad iudeos q
iam coacti ſunt ad fidẽ.i.ſuſciꝑe baptſmum
ſicoact i ſunt coactione abſoluta. cũ ſactimn nõ
Eceperint nõ ſunt cogendiad tenendũ xp̃ia⸗
niſmũ.Si vero ſunt coacti coactione cõditõ
nali cogendi ſunt ad renendũ qð ꝓmiſerunt
q coacta volũtas cõditionalis eſt volũras.⸗
hec diſtinctio etiã habet diſt. xlv. de indeis in
.

Litulus

glo. Item nota m aug. de anclv. vbi ſu⸗
pꝛa ꝙ iudei qͥ ſubdũtur wominio xpᷣiane fidei
debẽt ꝑ papã et alios pꝛincipes rpᷣianos qᷣbo
ipi ſubdũtur cogi ad labꝛandũ manibo ſuis.
alias vidẽtur eſſe ꝑticixꝑes ꝑeccatoꝛũ ⁊ turpis

lucri ſectatoꝛes.vel ꝙ ipi fraudãtur eoꝛũ red
ditibo debitis eis er collectis vel ↄdemnatio
nibus ipᷣoꝛũ.Ratio iſtius eſt qꝛ ſi nõ cogũtur

manibo laborarevñ honeſte lucrentur ſolum

lucrũ vſurax ad ipſos iudeos puenier ꝓprer

qð ſi cõtingat ipios iudeos ſoꝛefacere.cu eo⸗
rñ culpa nõ deleat trãſixe impunita.neceſſa⸗
riũ erit in maleficijs q̃ nõ merẽtur moꝛtẽ vel
mutilationẽ mẽbꝛi.vt pena pecuniaria mul⸗
ctentur. q̃ quidẽ pecunie nomĩe pene ab eis
ablata tanq;ᷓ vſuraria ꝑ iudices et pꝛincipes
xpᷣianos rerineri nõ pot.ſed reddẽda eſt illis
pſonis a qͥbo extoꝛte ſunt vſure.vel pᷣm conſi
lin dioceſani impios vſus debet erogari. Et
lvc quidẽ intelligendũ eſt de collectis eis im
poſitis.q ſi ad manus iudicũ vel pꝛincipũ ve⸗
nerint.ab eis retineri nõ pñt.ne ergo ipſi pꝛi
ciꝑes ſic dãnificẽt᷑. nõlſint negligẽtes eos cõ
pellere manibo laboꝛare ad victũ lucrandum
varijs artificijs.vt nõ ocioſe viuẽtes de ſolis
vſuris ditẽtur.nec eſt cõtra ex de iudeis.ca.ſi
cutr. vbi dicit᷑. ꝙ nullus exigat a iudeis coa/
cta ſeruicia.niſi que ipſi tpe pꝛeterito facere
conſueuerũt. Intelligit᷑ eni illud de ſeruitijs
coactis vltra debitũ q eſſent in cõmodũ vno
rum ⁊ detrimentũ irrõnabile iudeoꝝ.ſed ta⸗
lis coactio nõ eſt hmõi. ꝙ ꝑuuli iudeoꝝ non
ſint baptizandi cõira volũtatẽ parentuʒ ⁊ de
multis als iudaiſſmũ cõcernentes habet in
ij.parte.ti.fi. NHtrum aũt poſſint recipi ele
moſine a iudeis.diſtinguenduʒ ẽ ſᷣm aug.de
anclv.qꝛ aut hñt bona nõ obno xia reſtitutio⸗
ni.putalqꝛ de ſuis lvneſtis laboꝛibo acq̃ſita.⁊
e illis poſſ int recipi elemoſine.aut ſunt ob⸗
noria reſtitutionn.vt qꝛ ꝑ vſurã extoꝛta.⁊ tũc
pñt recipi elemoſine hac intentione vt reſti⸗
tuaf illis pſonis pecunia a ꝗbo extoꝛta ẽ. vel
etiã qꝛ ꝓbabiliter pꝛeſumit᷑ ꝙ xpᷣiani quoꝛũ
lbona hñnt iudei per vſurariã pꝛauitatẽ potius
paupes xpᷣianos deceat hr̃e bona illavłrecto
res ciuiratũ q; ꝙ remaneãt apud iudeos a qᷣ⸗
bus nullã reſtiiutionẽ ſperẽt.ſed iſtud ſecũ⸗
dum vider᷑ habere locũ in paruis reb vt ele
moſinis quotidianis ſeo in notabili quãtita
te nõ eſſet tutum.

Depoteſtate pape K. x.
in hereticos ⁊ ſciſmaticos ſignatos etiã ꝑ bo⸗
ues inq;tũ coꝛnuſupbie reſiſtũt veritati. hbous
etiã houes deus ſubiecit pedibo eius.ad puni
endũ quadrupliciter.ſ.excõicatione.depoſitõ

ne rerum teum pꝑaliũñ ablatione.a militari
ſecutõne. ſed hoꝑ declaratõnẽ habes ſupꝛa in
ij. Pre. ti. fi. e. de here. Et i;uis wel confeſſis de
eſi ſi abiurent hereſi ⁊ conuertãtur vere ad

dem pꝛo pꝛima vice eis pcatur. tñ relapſis

non parcitur. ſed ſine vlla penitus audientia

relinauatn iudicõ ſeculari ad moꝛtem dam

nandi.extra de hereti. Sed vtrñ baptiſan⸗/
tes imagines ⁊ violatoꝛes ſacramẽtox.puto
vtentes eis in malefics ſintpꝑ papam lyre⸗
tici iudicandi. Rñ. aug. de anch. vbi ſupꝛa.
ſi tales credũñtur illa q̃ faciũt baptiſmũ ⁊ glia
ſact̃a ad maleficia ⁊ facinoꝛoſos actus oꝛdi⸗
nari.⁊ ꝑ ipᷣa ſacr̃a talibus maleficijs et faci⸗
noꝛoſis actib patrociniũ pꝛeſtari planuʒ eſt
etiam de deo male credũt qꝛ deus ad tales
actus ſacr̃a nõ oꝛdinauit. Neſcit.n.diuina
iuſticia patrociniũ pꝛeſtare crimibus ait Cri
ſoſto. alſa ſimili tercredũt de woctrina q̃ per
tinetad edificationẽ fidei.qꝛ ſᷣm wctrina fi/
dei nos cõfitemurvnũ baptiſma in remiſſio⸗

nẽ pꝑeccatoꝝ.nõ in ppetratõne ſcelex ⁊ male

ficioꝝ. vñ talis nõ ſolñ indirecte.ſed eriã di⸗
recte infideles ⁊ errantes in fide reputari de
lent ſi ſic credũt vt opantur.Sed tũc ꝓ here⸗
ticis iudicãdi eſſent.qñ peſtifera talia vᷣgma
ta emendare nollẽt.et deſendere pertinaciter
eſent ꝑati.xxiiij.q.i.heretici. Item querit
vtrũ dubius in fide ſit cenſendus hereticus.

videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ extra de bere. dicif. Dubius in

de ẽ infidelis. In cõtranũ ẽ. qꝛ tlvmas fiit
Dubius in fide.⁊ tñ nõ dicit hereticus.rñ. au

guſti. de ancho. ꝙ dubiuz eſle in fide cõtingit

q̃nq; modis. Pꝛimo mõ ſubrepticia tẽptatõ
ne.⁊ lvc nõ facit ĩem herencũ.nõ.n.ẽ in w
teſtate hom inis qͥd ſuꝑueniat ei ad cogitadũ
vñ ſi ſubito ſubrepticie vel diabolica illuſiõe.
ꝗs incipiat dubitare de aliquo articulo. vel de
lis q̃ ſunt fidei ſi ſtatim captiuat intelleciuʒ
ſuũ in obſequiũ xpᷣi.vt lvc delilerat credere

qð credit eccleſia non cedu ſibi talis dubita

tio ad defectũ.ſed ad ꝓfectuʒ.Nñ apli ꝓpter
lomõi tẽptationis impulſum petebant.Oñe
adauge nobis fideʒ.ſemp.n. debemus rogare
deũ vt adiuuet incredulitatẽ noſtrã. Secun⸗
ů mõ vritatis elucidatione dubitat᷑.et hot

nõ facit hoĩem hereticũ ſedẽ xpᷣiane ꝑſectõ

nis. Ponunt.n.vocto.xpᷣiane ſidei illa q ſunt
magis terminata in fide ſub dubitatione
qõnũ. rões ꝓ ⁊ ↄtra ad illa adducẽdo.nõ ꝙ
de ipſa cõclunone dubitet. ſed yt veritas di⸗
cte cõcluſionis magis elucidet᷑.ſᷣm quẽ mo/
dũñ dicit philo.ꝙ dubitare de ſingulis nõ erit
inunile. es p.
inducẽdo ad illa q̃ ſunt fidei veritas piis ho⸗
minibus opitula t.et cõtra impios defendit.

nens Ulltnecehe

mnecceſeat l
frpllmdlg

Per tale s.n. dubitanones ꝓ ⁊ cõrm

iſnenwonſipun
Quimoncdtd
ſoaeſfonisahefi
erlit näſunrfhe.
eſs ſeoptnund
Anltpoftſſtepen
Uupimus naleſen
iils ſin iteis

Deſaltne

wnes te ſupbie

R by ſinsptiten
iſ dupler weele
ſctüinis rienn
(nnitosalferesd

Gſtps Prüenn
Wispinmensizuun
Nhrwhnh
epcachrienien
Hoppinrneodtn
ſtmeinlebls
ehlscöſaetpti
lofet wsoni
fumerlleſeſede
laltyſanen

c1inMute

ſconnes reiſtene
lpſpmenezne

MWmniteins uoin
Plcghoſeito

ſgignuscönoct

olientatinet
klintalsrſgt
ſtſruncnaſtin,

enumtne fe,
rngſeennne
agnchenen
larmngge
iiſimmneſte,
llopenntzie

pnimmatſie

Mittünnidan

unmäde
nifleigfn
um Midr
öbünrnt
ai

rngm Ai

eni iini
ane
glemn ſn⸗
ememn d
ten mniti
vieut

benntut.

den in
ienmn
inne⸗

õ

nal imki⸗
neimlurn
genine

nmanfi

druninnn

7

vt dicit aug. Cercõ mõ dicitur dubius adhe⸗
ſione impfecta.⁊ hvcetiã nõ facit hominẽ he
reticũ.ſed peccatoꝛẽ ⁊ malũ xpᷣianũ.Sẽs.n.

peccãtes ſᷣm Criſo.im ꝑfecte credũt.eo ꝙ nõ

viuũt ᷣm ea qͥ credũt. Nam ſi ꝑfecte adhe/

rerent his q̃ credũt ſic viuerẽt quaſi poſt mo

dicñ trãſituri de mũdo. nõ quaſi ineternum
mãſuri.Auarto mõ dicit᷑ dubius in fide vo⸗/
lũtaria heſitatione.⁊ lvc ſacit hoĩem incredu
lum ⁊ errantẽ.nõ tñ hereticñ.eo.n.ipſo ꝙ ali
quis ehgit volũtarie credere qð vult.⁊ diſce

Vre nõ vult.nec ẽ paratus in oib ſeqͥ ctri

nam eccleſie.ac ꝑ cõſequens errãs et ĩnſide
lis reputandus ẽ.vt fuit tvmas apłus.nõ tñ
ẽ hereticus niſi ptinax ſit in his q̃ male facit
Quinto mõ dicit᷑ dubius in fide ꝑtinacia de

fenſionis.⁊ lvc facit hereticũ.qꝛ nõ ſolum nõ

credit ea qᷓ ſunt fidei.⁊ q̃ incõcuſſe tenet ec⸗
cleſia.ſed ptinax nõ ẽ in ſuo erroꝛe.a illud de

fendit poſt ſuſceptũ rpᷣianiſmũ.nã iudeus vł

paganus male ſentiens de fide nõ dicit᷑ here⸗

ticus.⁊ ſi inſidelis ſit.
1 . ( ur
De ſciſmaticis F. xi.
p wues rõe ſuꝑbie deſignatatos.papa ſubij/
cit pedibo ſuis ptatem exercẽs in eos. Nam
cũ ſit duplex poteſtas in eccleſia.ſ.oꝛdinis⁊
iuriſditõnis.Ptãte iuriſditõnis pꝛiuat papa
ſciſmaticos auferẽs ab eis omnè iuriditionẽ
in ſubditos. DPrãre vero oꝛdinis ſeu cõſecra
tionis pꝛiuat eos q;tum ad executionẽ.hoc ẽ
ꝙ nõ debeãt vtiactib oꝛdinũ ſuoꝝ.tñ qꝛ ta⸗
lis ptãs al vie auferri nõ põt.qꝛ caracter q
impꝛimitur in oꝛdinatione q̃ ẽ ipᷣa talis pote
ſtas ẽ indebilis. Dñ quãtũcũq; ſacerdos vel
epᷣus cõſecxet lvſtià.vel cõferat oꝛdines vere
cõ ficit ⁊ veros oꝛdines confert ſeruata tamẽ

foꝛma eccleſie.ſed ad ſui pniciẽ ⁊ recipienuũ
a talibo ſacramẽta ſcienter facit. vt.i.q.i. qdᷣ
qũ̃daʒ.⁊ in multis alijs.c. Dicũtur aũt ſciſina
tici omnesreſitentes pape.nõ quocũq; mõ

ſed ꝑ ſwontaneã intentionẽ ac manifeſtam re
bellionẽ ⁊ eius iudicialis ſentẽtie recuſatõnẽ
nõ recognoſcẽdo ipᷣm vt caput eccleſie. Sed
ſi ꝑ alicuius cõmodi tem ꝑalig cõ ſecutioneʒ
vel ꝑpiculi euitationẽ reſiſtat pᷣceptis pape et
nõ obediat talis ⁊ ſi grauiter peccet.nõ tñ di⸗
citur ſciſmaticus.ſciſma.n. impoꝛtat diuiſio⸗
nem ab vnitate fidei ⁊ charitatis eccłie.Eſt
aũr duplex vnitas in eccleſia. vna ẽ mẽbꝛoꝝ
ad caput.alia mem bꝛoꝝ adinuicẽ. de qua dui
plici vnirate coꝛpis xpᷣi miſtici ait apłs Eph.
iiij.ſ.veritateʒ faciẽtes in charitate creſcamꝰ
in illo ꝓꝑ omnia.qͥ ẽ caput xpᷣs.⁊ vc q;tum ad

peꝛimã vmtaté. ſeqture xquo totũ coꝛpꝰ cõ/

pactũ ⁊ cõnexũ ꝑ omnem iuncturã ſubmini

*

ſtrationis ᷣm opatõnẽ q;tũ ad vnitatẽ ſeca

daim. Ylli ergo q;dtum exanimo ⁊ m inten⸗

tionem ſe ab iſta duplici vnitate dundũt ſci⸗
ſmatici appllatur. Oñ qͥ ſummo pontiſici tan
qᷓ; capiti eccleſie ſubeſſe renuũt.⁊ qͥ membꝛis
ſubiectis ip̃i eccleſie cõicare recuſant ſciſma⸗
tici cenſendi ſunt.de qua duplici diuiſione lo
quit᷑ apłs Colo.ij.qñ dicit. Nemovos ſedu

cat in humilitate ⁊ religione ambulans fru⸗

ſtra inflatus ſenſu carnis ſue.⁊ nõ tenens ca
put.ſ.q;tum ad pꝛimã diuiſionem.exquo to
tum coꝛpus ꝑnexus ⁊ coniunciiones ſubimi
niſtratur. ⁊ cõſtructũ creſcit in augmentũ dei
Huius coꝛꝑis diuiſio facit ſecũdam diuiſio/
nem. hec aug.de anclo. multa de ſciſmate ha
les ſuß̃ in pte.ij.ti.iij.c.de ſciſinate. q̃ ibi po⸗
tes videre. r”MVM

trum omnes .xii.
tiranni reſiſtẽtes pape ſint ſciſmatici. Reſpõ.
ausg.de anchv. vbi ſupꝛa dicẽg q; tria poſſunt
diſt ingui genera ſeiſinaticoꝛũ.m aug. deq
ſtionibo euãgelij. Mã ahqͥ ſunt ſciſin atici in/
tentione nõ oꝑanione. .uicũq. n. ita inui-
dent boms vt qrant o caſionẽ excludẽdi eos.
vel crimina ſua ſic defendere pan iſunt ſi obie
cta fuerint vel ꝓbata. vt etiam cõuẽticuloꝝ
ſesregatõnes vel eccleſie prurbatõnes face⸗
re cogitent.iam ſciſmatici ſunt ab vnitate ec
cleſie coꝛde diſciſi.etiã ſi nõ inuentis occaſio
nibo aut occultatis factis ſuis ſacramento ec
cleſie coꝛpali cõuerſatõne ſociẽtur.⁊ hos ty⸗
rannos ſuppoꝛtat eccleſia qꝛ taindiu ſuſtinet

peccatũ aut erroꝛẽ alicuius vonec aut accuſa

tione inueniat aut pꝛau opinionẽ deſendat.·
Secũdo ſunt alij ſciſmatici opatione.ſed nõ
intentione.qꝛ ꝑſe nõ intendũt ſe ab vnitate
eccleſie diuidere.pter tñ aliqð cõmodũ tẽ⸗
wꝛale cõſeqᷓndũ.vel piculũ euitandũ cõuen
nculdoꝑ ſegregatõnes faciũt ac per lvc ſciſma
incurrut.a ſciſmatici cẽſeri debẽt qꝛ volũtas
coacta vel mixra volũtas ẽ ſm aug.a philo.
ſicut e ffectus ſequens ex cauſa ꝑ accidẽs eſt
effectus.exemplũ in his qͥ mouent lellũ iniu
ſtũ cõtra ecclenam qñ nõ ſaniſacit eoꝝ cupi⸗
ditati. NHos tirãnos ſciſinaticos eccleſig reuo⸗/
cat quantũ lvneſie poteſt. AImitat᷑.n. iudiciũ
dei reſpicit intentionẽ magis qᷓ; oꝑationem
dicit.n.aug.ad honifa.haritas q colligit
viuificat oĩiannẽbꝛa eccleſieſi nosvideat dal
rius tuiua gaudere. ſtanm nos pᷣcidit a coꝛ⸗
woꝛe.qð intelligẽduʒ ẽ qñ gaudet attendens
tantũ ad ruinã ꝓrimi ⁊ nõ ad bvnñũ cõmũe
inde ſequens. Si igit᷑ miniſtri eccleſie nõ co⸗
lent de ruina ſubqitoꝝ.iain ipſi preciſi ſunt a
coꝛꝑe eccleſie.qꝛ ſi in coꝛꝑe eccleſie eẽnt.ſine
x ij

Titulus

dubio wlerent.⁊ eos reuocare pꝛocurarent.
Tercõ mõ dicũtur aliq̊ ſaſmatici intentõne
⁊opatõne.a hos womat ⁊ coꝛrigit eccleſia.et
⁊ eos inſeqͥ tur. wnec aut penitendo redeant
aut in neqͥtia male liberi defluãt. Vñ diuiue
⁊ humane leges ſtamerũt.vt ab eccleſie vni⸗
tate diuiſi ⁊ eius pacẽ nequiſſime ꝑturbãtes
aeculariba poteſtatibo cõpꝛimãaãtur. vt. xxiij.
g. v. nõ vos. . c. ſe. Mec ob. quod gre. dicit.
xxiiij.q.viij.Si in moꝛte.ongobardoꝛũ me
miſcere. voluiſſem hvdie Longobardoꝝ gẽs
nec regẽ nec ducem haberet. ſeo qꝛ deũ meũ
cimeo.in moꝛte cuiuſlilt homĩs me miſcere
foꝛmido.dicit.n.aug.de anclv.q; papa ⁊ alij
pꝛelati eccleſie verũ ẽ ꝙ nõ delbent ſe miſcere
in moꝛtem hoĩs ꝑ immediatã executionem

vt pꝛopꝛia manu pugnẽt vnde ambꝛo.aduer

ſus milites et BGothos lachrime mee arma
mea ſunt. aliter mihi pugnare nõ licet. xxiij.
q.viij.cõuenioꝛ.ſed mediãte poteſtate ſecula

n pñ̃t ⁊ debẽt papa ⁊ alii pꝛelati eccleſie deti⸗
rannis ⁊ turbantibo pacem eccleſie iuſticiaʒ

exercere ⁊ adiutoꝛiuʒ ꝓcurare vt patet.xrni.
q.iii. ꝓ to.⁊.q.vi.c.vides.⁊ di.lxiii.adꝛianꝰ.

De poteſtate pa F.riii.

peerga xpᷣianos.⁊ pꝛecipue im patoꝛes.hi de

ſignantur ꝑ boues de qͥ;lb ſaluatoꝛ ait. Oues

mee vocẽ meã audient To. x. Et ſubiecit ſub

pedibo eius pᷣcipue ſᷣm illud. Oĩa ſubieciſti

ſub pedibus eius oues.vñ qñ ꝑerro papatum
Wcit. dixit paſce oues meas. Obil⁊ pꝛio vi ⸗/

dendñ ẽ v ptãte eius quo ad impatorẽ ⁊ im⸗
periũ.⁊ pꝛimo ꝙ papa poſſit eligere imꝓato⸗

rem. aug. de anclv. vbi ſupꝛa ꝓbat ſic. imꝑpa
torẽ miniſter pape eoipſo ꝙ ẽ miniſter dei eu

ius vices gerit. Oñ apoſto. ro.xiii.dicit. ꝙ nõ
ſine cauſa gladiũ woꝛtat.qꝛ dei miniſterẽ ĩ irã
ei qui malefacit. DHeputauit em̃ deus impa⸗
toꝛein tanq; miniſtrũ ſummi ſacerdotis.vñ
arcellus papa maxẽtio dixit.di.xcvi.bo⸗
ni pꝛincipis ac religioſi ẽ eccleſias contritas
atq; conſciſas reſtaurare.nouas edificare. ⁊
de ſacerdotes honoꝛare atq; tueri. ⁊ ideopa
pa di. ea. Si impatoꝛ catlvlicus eſt. quod lal
uga pace ipſius dicimus.filius ẽ nõ pꝛeſul ec
cleſie.quod ad religionẽ cõpetit.diſcere ei cõ
uenit.non vocere.ſeculi ptãtes ſi fideles ſunt
eccleſie ſue.ſacerdonibs volũteſſe ſubiectos.
Eſt aũt pꝛincipalis agẽtis eligere miniſtros
⁊ inſtrumenta ad ſuñ finẽ ſicut ars militaris
cuius finis ẽ victoꝛia haalet eligere equeſtrẽ
Tfrenefactiua.ſᷣm quod videt eypedire finiĩ᷑
tento.vt dicit᷑ in.i.ethi. Oñ puto ꝙ papa cñ
vniuerſos fideles in pñni ecdeſia ad pacẽ ha⸗

lxat oꝛdinare ⁊ ad ſpſalem ſinẽ concedendũ

alias ſu narſralem finẽ cõſequendĩ dirige

„

re ⁊ veſtinare iuſta cauſa ⁊ rönabili erſteme

per ſeipſum. poſſit impatoꝛẽ eligere. qut pꝛo
pter eligentiñ negligentiã vel diſcoꝛdiaʒ aut
pꝛopter electi bonitatẽ ⁊ cõdecentiã. aut pꝛo
pter populi chriſtiani etpacis puidentiã. aut
pꝛopter coercẽdi herencoxꝝ. paganop ⁊ ſciſina
ticoꝝ audaciã ⁊ potentiã. Poſie em̃ pape ful⸗
citũ debet eſſe veritate iuſticia ⁊ eqͥtate. Nõ

enim poteſt aduerſus veritatẽ. ſeo pꝛowri⸗

tate. Nec obſtat xxiii.q.ilii.queſitũ.vbi di⸗

cit inno. emin erãt maioꝛes a deo woteſta
tes has fuiſſe cõceſſas.⁊ ꝓpter vindictã no⸗

xioꝛñ gladiũ fuiſſe ꝑmiſſum et dei miniſterio
eſſe datũ. Nã vt dicit aug. Dep ẽ impatoꝛẽ
gladiũ reciꝑea deo. eo ꝙ papa nõ recipit niſi
vt papa ẽ vicarius dei. Nõ.n.papa põt elige
re imꝑatoꝛeʒ vt ſingulꝗris pſona. ſed vt ſue
ceſſoꝛ petri ⁊ vicarius xpᷣi. Sient aũt papa po
teſt eligere impatoꝛẽ. ita potuit electoꝛes im
Peratoꝛis inſtituere.et ĩſtitutos mutare exci
rõnabili. Sicut enã impatoꝛẽ electũ põt non
cõ firmare ⁊ cõfirmatñ dponere. V ſciẽ⸗
duin ꝙ grego. v. tempe ottonis imperatoꝛis
cõuocatis ⁊ requiſitis pꝛincipibus alamanie
vij.electoꝛes inſtituit officiales ipfius curie
impialis quatuoꝛ laſicos. vt rege; Bohemie.
ducem ſaxonie.comitẽ palatinũ.⁊ marchio⸗
nem bradeburgenſem.a tres dericos. vt ar/
chiepᷣm maguntiñ.colonieñ.⁊ treuerenſem.

Cauſa aũt quare de alamania ſoluʒ pꝛedicti

electoꝛes ſunt aſiumße cõiter triplex aſſigna
tur. Ona fuit.qꝛ de alamania fuerũt uli pꝛin
cipes qͥ liberauerũt eccleſiam de ſeruiiute lon
gobardoꝑ ⁊ impioꝝ romanoꝝ. Secunda fuit

uotio illius ꝓpłi ad ſanctos apłos.qð appa

ret in eoꝑ cõnnua ꝑegrinatõne ad viſitãduʒ
eccleſias ipſoꝝ aploꝛu. Fercia fuit voluntas
ipſius pape greg.v.qͥ. de theutonia ſuit natus
otton is conſanguineus. Sicutaũt romani
ante rppi aduentum qꝛ ſuerũt patrie ʒelotes
reipu. amatoꝛes ⁊ legis ⁊ iuſticie reſeruato⸗
reg.ideo in periũ in toto oꝛlx.obtinere mem
erut. vt hĩ er pꝛimo macha.⁊ Paug.v. de e⸗/
inta. dei. c. xij. Ita poſtnodũ cñ obſcuratum
fuit auꝑ mutatus coloꝛ optimus ⁊ armis cõ⸗
trariis ad virtutes fuerunt anmati.mento t
imꝑiũ qᷓ; elegendi imꝑatoꝛẽ ptãtem perdids

rut.q; dicat im patoꝛ rex romanop.hecaug.de

anchv. Et ſicut abiaplica ſede hoc illis ẽ con⸗
ceſſum.ita cũ erpediret vtilitati ⁊ paci rpᷣiani
ratis.poſſet immutari.er de elecc. vneiabilẽ
Dec hoc eſtet leuitani aſcribedũ. f ſenbit
eſter.xvi. Pꝛouidendũ ẽ paci oĩm ꝓuinci
arũ nec putare deletis.ſi diuerſa iulemus er

animi nri venire leuiiate.ſed pꝛo qualitates

ers det Oe
ſotans Corni
dopempotant
covnatus r⸗
nſethuce
ſcteſſonen r
nugsplereci
lenoneſcuten
ctriſtto ciſta
ſmrlaltpheni
AnchEtröhn
nuurtnzt
Chechtovtepin
Wawaper
Wwenmsup
esponnwnn
Gpeebonre
ioranonest
vonnnipn
jenmarinn
R
Nigitonmtet
lens Omep⸗
Mist pro nin
esſporſctdie
g.vanciv.
lus vin viger⸗
pfloſafee
Iloberechmni
Maneszönes
leinpäfbide
Uätiſteſe
ongeiediuſt
elſſt en
ſteninſtun
Dunmniaſe
Clecinaete

bugin mn
RRCei
mrkämmuir
intir
ueimi
Wenit armec
mprzMe

õ

nidin⸗
anmeies
rs egetin
minmat
imemig A

Lapitulim

necenſitate tem roꝛũñ vt reipub. poſſit vtilitas

puenire ferre ſententiaʒ. Nec olſſtat ꝙꝙ dicit
greg. xxv.q.ii. Eccleſiaſtice moderationi con
neniens ẽ. vt q̃ oꝛdinata fuerint vel veciſa im

poſterũ nulla tñ delbeãt refragatione turbari.
lvc em̃ intelligitur qñ cauſa oꝛdinatõnis illi⸗
ns et deciſionis nõ mutatr᷑ tũc em̃ permanere
debet. ſeo ſi mutat᷑ cauſa oꝛdinatõnis in bonũ
vel malũ. poteſt ⁊ debet talis oꝛdinatio muta⸗

ri. CEũ aũt cõtingit electoꝛes duos imꝑa

toꝛes eligere. ad papã ptiner alteri ꝑti in vc
fauere. vt vnũ illoꝝ pᷣ altero eligat.queʒ ma⸗

gis cognoſcit eſe idoneũ ꝓ aduocatione 7 de

fenſione eccłie.⁊ cui fama. vita ⁊ iuſticia ma
gis ſuffragantur.vel qñ altera pars vocatg et
expectata nollet eligerevel ad eligendũ cõue
nire vtextra de elec. venerabilẽ. Et rõ huius
F. qꝛ ſi pꝛincipes vocati ⁊ eypectati nolũt cõue
nire ſedes apłica aduocato ⁊ defenſoꝛe care⸗
re nõ debet. Oſtendit᷑ lvc ⁊ exemplo.qꝛ cum
lotarius ⁊ coꝛradus fuiſſent electi in diſcoꝛ/

Dia. papa lotariũ coꝛonauit ⁊ imꝑiũ obtinu⸗

it coꝛonatus.lec aug.de ancho. Item pa/

pwſſer ꝓuidere de imꝑatoꝛe ꝑ lereditariã
ſucceſſionẽ qñ videret ꝓplło xpᷣiano pacẽ dari
magis ꝑ hereditariã ſucceſſioneʒ imperũᷣ q; ꝑ
electionẽ ſicut enim oꝛ dinauit illud.ita poſ/⸗
ſet ⁊ iſtud cũ ſit de iure poſitiuo. in quo om̃is
papa habet plenitudinẽ poteſtatis ᷣm augu.
de ancho. Et rõ huius eſt. qꝛ eccleſia indiget
impatoꝛe tanq; aduocato ⁊ defendẽte pꝛo ſta

mpaciſico vite pñtis. Scribitur diſti. x. quo⸗
niã. ⁊.xcvi.cuʒ ad veꝝ.ꝙ vxpiani imperatoꝛes

pꝛo eterna vita pontificiby indigent. ⁊ pontiſi
ces ꝓcurſu tempaliũtãtũmmõ verũ imperi⸗
alib legib vteretur. Et apoſto. pᷣcepit. i. thi.
ij.oꝛationes ⁊ obſecrationes fieri ꝓ regibus
⁊ omnib qͥ in ſublimitatibo ſunt cõſtituti.vt
q̃etam ⁊ trãquillã vitam agamus ĩ omni pi⸗
etate. Et pꝛo hoc etiã hieremias mãdauit ꝓ
regibo infidelibus orones fieri Baruth. i. di
cens. Oꝛate pꝛo vita Nabucho. regis babi/
lonis ⁊ pꝛo vita balthaſar filij eius.vt ſint di
es ipoꝝ ſicut dies celi. Exiſtimat etiaz ipe
aug. de anclv. ꝙ cõſideratis geſtis ⁊ cõditõni
bus hvĩm videt magis expediens eccłie pꝛo
pacifico ſtatu fidelin oꝛdinare impiale comi
niũ ꝑ bereditariã ſucceſſionẽ q; ꝑ electionem
ppter tres rõnes. Pꝛima ẽ.qꝛ imꝑatoꝛ ſi ſci⸗
rer impiũ ſibi deberi nõ ſolũ ad vitã. ſed ꝑ he⸗
reditariã ſucceſſionẽ in pꝛopꝛijs filijs magis
conaret᷑.ad iuſticie obſeruationẽ ⁊ eccłie de
fenſionẽ ⁊ ptectionẽ. Secũda rõ eſt qꝛ cũ cõ⸗
ſuetudo ſit quaſi altera natura. ſi fideles per

diuturnã cõſuetudinẽ eẽnt maſueti impꝑerio

obedire et ecdeſie famulari.cuius imꝑatoꝛ ẽ

W.

miniſter. nõ faciliter relellarent. Tercia ẽ. ge
eccleſia ex moꝛe imꝑatoꝛũ vel diſcoꝛdia ele⸗

ctoꝛũi.cñ aliqñ magno tempe careat impato

re aduocato vel defenſoꝛe plura bella ⁊ litigia
pcipit inſurgere in ſuis fide libus.et plerũq;
ipemet a ſuis vaſallis puipendit᷑ ⁊ impugna
tur. Et ad obuiandũ his et alis impedimen
tis q̃ occurrũt ex carentia rectoꝛũ in pribo yta
lie ideo melius eſſet qð dictũ ẽ.ſ.ꝓ ſuccemſio
nem hereditaria; pꝛouideri.hec aug. Et ſi loe
etiã veꝑ eſſet.iñ qꝛ ex hmõi mutatione mul
ta ſcãdala ſeqͥ poſſent.a quibo abſtineri opoꝛ/
tet etiã in tolerãdis malis.nedũ in pꝛomon?
dis maioꝛibo bonis ideo dimittendũi.diſ.iij.
c.deniq;. MM

De prioritate pa F. xiii.

patus ad impiũ.Sciendũ ſᷣm aug.de anchv.

papatũ finſſe pꝛius im pio aliquo mõ. Pꝛo

cuius declaratõe notãdũ ꝙ ex de cominio re⸗

gali vel impiali poſſumꝰ loqͥ dupliciter. Pꝛi⸗
mo mõ vt ẽ vſurpatũ ⁊ tirannicũ. Secundo

vt ẽ naturale ⁊ politicũ.pꝛimũ.ſ.tirannicum.
pmiſſum ẽ in penã dãnantiñ ⁊ penã peccãtiũ
Et hoc fuit ante ſacerdotiũ. Nam ſᷣ̃m augu.
xv. de ci. dei. c. i. Pꝛimus regũ terre fuit cayn.
q pꝛius cõdidit ciuitatẽ.in qua regnaret vo⸗
cans eã nomie filij.ſ.enoch. Et ſic omnes ex
eo geniti vſurpatiue wminiũ habuerũt. Et

poſt oiluuiũ renouatũ vider᷑ iſtud dñium tirẽ

nicũ a nemroth.de quo dr geñ.x. ꝙ cepit eẽ
robuſtus venatoꝛ coꝛã dño.i.opoꝛeſſoꝛ lvim
permittente dño.ſub quo edificata eſt turris

balxl ꝛ lingue cõ fuſe. Secungũ womini eſt

naturale ⁊ politicũ.⁊ lvc cõceſſum ẽ in reme⸗
diñ peccati.ſ.ad coercendũ ipᷣm a pacem iu⸗
ſtoꝛ ũ pꝛocurãdã.Et iſtudſecatũ ẽ ſacerdotiu

Incepit.n. ſacerd otium in pſona melchile/

dech ſignificãtis xpᷣm ⁊ ſummũ pontificem.
Erat.n.ſacerdos dei ſummi.vt vr̃ geñ.riiũ.
Et hũc tradũt hebꝛei ſuiſſe ſem pꝛimogenitũ
noe.⁊ poſt eũ oẽs pꝛiogeniti pꝛo ſacerdotibo
habebãtur vſq; ad legẽ moyſaicaʒ. Sub lege

wero ſcripta magis expꝛeſſum ⁊ ſolenniſaru,zʒ

fuit ſummũ ſacerdotiũ in aaron. Et ex pꝛo⸗

genie eius cõtinuatũ fuit ſacerdotiũ vſq ad

xpᷣm in gente hebꝛeoꝛum. Naã alie nationes
idolatrie dedite halbebant ⁊ mi ſuos ſacerdo⸗
tes maioꝛes ⁊ minoꝛes idolis ſacriſicantes.
vt dicit yſido.di.xxi.c.i. Perfectionatũ autẽ
fuit in rpᷣo qͥ põtifex facius futuroꝝ bonoꝛiʒ
P pꝛopꝛiũ ſanguinem introſuit ſemel in ſan
cta eterna redemptione inuẽta. RBepᷣſenta:ũ
añt ⁊ delegatũ in pꝑetro xpᷣi vicario. Exaltatũ
añt in ſua vniuerſali iuriſditõne. Oanifeſtũ
in ſilueſtro papa. Dominiñ autẽ tꝑale iuſto
x iij

Zitulus

titulo acquiſitũ initium habuiſſe videcurin
moyſe duceꝓpłicõſtitutio a deo poſt quem ſe
cutiſunt iudices. vt patet in li. indicũ p totũ
Et deinde talis modus regẽdi mutatus in re
giñ ſeu regale ſceptrũ in ſaul vel potius in da
uid. Et ſi apud alias nationes eſſent reges
pꝛincipes.vtrũ iuſto titulo obtinuerint.igno
tũ eſt. Monarchia autẽ.i.pꝛ incipale dñium
mũdi pꝛimo cepit a ſirijs ſub nino rege nini⸗
ue. Et de aſſ irijs trãflatũ ẽ ad medos ⁊ perſis
traſlatum ẽ ad grecos ſub alerandꝛo magno
⁊ a grecis tranſatũ eſt ad romanos ſub octa⸗/
uiano.quod dñium demũ ſubiugatũ ẽ ⁊ ſuh⸗
ditũ rpᷣo.vt halet in viſione danielis.c.ij. ſi⸗
gnatũ ꝑ lapideã ſtatuã illã in puluerẽ redigẽ
tem.xet oſtenſum fuit octauiano imꝑatoꝛi ꝓ
ſibillam. die qua natus ẽ rex regñ et dñs wo⸗
minantiũ. Poſtmodũ tranſlatũ eſt impiũ
ſub cõſtantino cõuerſo ad fides ſub romanis
ad grecos annuẽte papa ſilueſtro. ⁊ exindea
grecis ad alamanos ſub lꝛarolo magno diè⸗
ſponente papa Adꝛiano. nam ⁊ ipſe lꝛarolus
magnus dñs erat francie et alamamie. dici/
tur tamẽ imperatoꝛ etiã nũcrex romanoꝛũ.
pꝛopter dignitatẽ rõne derinationis.qꝛ inde
derſuatũ ẽ imperiũ ⁊ rõne ↄfirmatõnis.quia
a romano pontifice habet cõfirmari. Et rõne
coꝛonaſionis.qꝛ rome cõiter debet coꝛonari.
Ex verbis aũt augu.in hi.de ciui.dei in diuer⸗
ſis locis videt elici ſm augu.de ancho. ꝙ im
periũ deo diſponẽte ſit tranſiatũ ad romanos
pꝛopter.v. Et pꝛimo pꝛopter magnã reueren

niã ſacroꝝ. etiã ſi errarent in cultu pluriñ de,/
oꝛum. Et hoc ſatis patet ex primo li.valerij

marimi.c.i. Secũdũ fuit clementia ⁊ virtus
animoꝝ. Dñ in laude eoꝝ dictum ẽ parcere

ſubiectis.⁊ delellare ſupbos. vt dicit virgili*

Et ꝙ accepta iniuria igno cere rotius qᷓ pſe
auinalenatent digit ſaluſtius.Cerciñ fuit fi⸗
des pꝛomiſſoꝛũ.i.firma obſeruatio.exemplũ
patet de marco reguloqͥ cauſa pꝛomiſſireuer
ſus ẽ ad hoſtes carthaginẽſesg. vt dicit Hale
riug marimus.Quartũ fuit iuſticia diſeuſſi/
onũ. Nñ dicit᷑ act.xxv.ꝙ feſtus rñũdit. Non
ẽ conſuetudo romanis dãnare aliqueʒ lvĩem
prſus q;ᷓ ille qͥ accuſatus eſt. pñtes halvat ac⸗
cuſatoꝛes locũq; defendẽdi accipiat. Quintũ
fuit carentia pꝛopꝛiorũ.hoc ẽ ꝙ non attende
bat ad pꝛonꝛia cõmoda quod patet er eo qð

grv.

ſeribitur.i.machaleo. viij.
ioꝛ impatoꝛe in dignitate patet non ſolũ e x

O papa ſit ma
aucroꝛitate ambꝛoſii. ꝙ nõ tam aurũ eſt pꝛe

cioſius pliumbv. q; regia poteſtate ſit põtifca⸗

lis auctoꝛitas.vt halvt᷑ diſti.revi.c.duo. ſed

XXII

etiam per erempla ſmparoꝛñ gentiliũ wor
oſtendi. Daʒ vi narrat magiſter in bieet
ſcholaſticig. Cuʒ alerander impatoꝛ veniret
in iudeã cũ pꝛopoſito exterminãdi eã ex viſij/

one quã habuit terribili. obuiãs. ioiade ſum

mo ſacerdoti ad eũ venienti induto ponni fi⸗
calibus d equo deſcẽdit digniſſimeq; e w⸗
neratus eſt. ⁊ adoꝛauit.dicens pꝛ incipibo ſe⸗
cũ comitantibo.ſenõ ipſum adoꝛaſſe ſed ũ
cuius pꝛincipatũ ⁊ vicem gerebat in terris.

Et de ſibilla tiburtina narrat ab hiſtoꝛiogra

phis. ꝙ cũ oſtendiſſet octauiano imperartoꝛi.
quẽ romani volebant deũ vocare circa ſolem
circulũ ⁊ in medio eius virginẽ pulcherrimã
puerũ geſtantem in gremio ⁊ di xiſiet illũ pu
erum maioꝛẽ eo.ſ.xpᷣm eũ adoꝛauit.⁊ pꝛohi⸗

buit ſe deũ vocari. Cum ergo papa ſit vicarꝰ

xpᷣi.patet dignitateʒ eius maioꝛem imꝑpiali.
atet etiaʒ hoc er ſimilitudine.que inducit
erira de maioꝛ. ⁊ obe.ſolite. Obi papatus ſen
pontificalis dignitas amſimilatur ſoli et rega⸗
lis poteſtas lune. Sol aũt dicit pater omniũ
planetax ⁊ dña. ⁊ ſicus luna recipirlumèa ſo
le.ita imperialis dignitas ſuã iuriſditioneʒ a
papa.quod aũt dicit hugo ſuꝑ.ca.cũ ad verũ
diſti. xcvi.q; impatoꝛ ptãtem ⁊ glacij digni⸗
tatem imperialem non recipitab apoſtolico
ſed a pꝛineipibo ⁊ populo p electionẽ dicit au
guſti. de ancho. ꝙ quicqd fuerit de pꝛeteritis
imgatoꝛibo.planũ eſt ꝙ modernoꝛũ impera⸗
toꝛũ electio perninet ed ſummũ pontiſicẽ vel

immediate ꝑ ſeyłmediate p electoꝛes quos

ip̃e oꝛdinaun. Iem dicit Nugo ibidem
ptãtes dicteę.ſ.imperialis ⁊ aptica ſunt diſ
ſcrete ⁊ diuerſe. verũ ẽ.qꝛ ad diuerſa pꝛinci

paliterdeputate. vna ad ſpnala. alia ad tpa⸗

lia. Hon tamẽ ita diuerſe. ꝙ vna nõ reducaz

in aliã. verac. n. ẽ a deo. ſed apoſtolica imme
diate. im pialis vero mediaãte apłlica. Iteʒ c
Dicit idẽ. ꝙ impatoꝛ ẽ maioꝛ papa in tempa
hbo hoc nõ eſt verũ quãtũ ad iuriſditõnẽ.ſed
quãtũ ad inimediatñ vſum et immediatam
erecutionẽ tꝑaliũ.ſᷣm quẽ modũ impatoꝛ po
teſt dici maioꝛ rpᷣo.qꝛ xpus nõ haoint imma
diatã executionẽ bonoꝛũ tpalium.aſi habnit
plenũ comminiũ ouãtũad vniuerſalẽ iuriditõ
nem. a ſic papa vicarius eius in ſpũalibo ꝛ⁊ tẽ⸗
wꝛalibo ẽ maioꝛ ouocũq; alio rege velimpa⸗
tore. ſic ĩtelligitur quod dicit Hicolaus pa
pa in. d. c.cũ ad verũ.di. xcvi.ꝙ papa nõ de⸗
bet vſurpare ea q ſunt imparoꝛis. qꝛ.ſnõ ha⸗
let immediata executione vel admiſtraõone
tpaliũ vti eoꝛũ que pnnent ad impatoꝛem.
AQAuod impajoꝛ electus deleat ppapã cõ/
firmari. hr̃ extra de elec.c.venexabilẽ. con

firmatus delxat ꝑ popam inungi ⁊ conſecrari.

Nen ii ſnden
ſuien tgal
lelicönaſpnd
Ntosa umameto
Niecnosſancor⸗

Dedonen

ſaatgeckiep c
wluent ſuete
enocare Qun
intemeolure
clmmrabimpen
Noinepicor⸗
Urador daturdr
Uniſrnon dog
unzäialtie
dtorndror⸗
Worehold
GRdenn
laheczuna
Leogneanerh
Dienciesne
Hpntoned
Merjtpllenern
mnonen wvmin
nwiinnenin
inpavnivene
ſmtinonet
oreeche. E
nduntipani
Denntorwween
hringmäon
ſwunwmnimti⸗
Nunaudſanns
nenderec
unscnüteracl
umunme
hotſſchm
madſähngemn
nawtukn
odai

nornine
Aenm
diebinn
inerr
mnicwn
mngnahe
entei t

tuijinr
ini
agnanne
irir eii-
caizin e
mmtuſe
mii
S

Lapitulem

⁊ confirmari. patet extra de ſacua vncti. c.cũ
veniſſet.ꝙ cõfirmatus ⁊ inunctus debeat per
papam coꝛonari.patet de elec.c. venerabileʒ
ecob.ꝙ Conſtantinus imꝑatoꝛ impoſuit
coꝛonã ſilueſtro pape.vt dixcvi.ↄſtantinus.
q; lvc fecit nõ ſicut wminiũ ⁊ aucroꝛitatẽ p:

bens. ſed ſicut miniſter obſequens. cuius ſi⸗/
gnũ fuit.ꝙ tenens equũ eius.ſtratoꝛis offi/
ciũ ſibi erhibuit. Et in coꝛonatõne imꝑatoꝛ
pape iuramentũ fidelitatis pᷣſtat. vt pateʒ di.
lxiij.c.tibi wmino. Item papa poteſt imꝑpa/
toꝛem ex ſufficienti cauſa excõicare. vt.xcvi.

di. c. duo. ⁊ ipᷣm deronere ⁊ imperio pꝛiuare
ſicut inno.iij.depoſuit ottonẽ imꝑatoꝛẽ.⁊ in/

nocen.iiij.fridericũ.⁊ gladio coꝛpali ſi admi⸗/
niſtratõem tpalium nollet dimittere ꝑſeqͥ.
⁊ bellũ cõtra ipᷣim cõuocare.⁊ vaſallos ⁊ ſub⸗

ditos a iuramẽto fidelitatis abſoluere xv.q.

De donatione F. xvi.
facta eccłie ꝑ conſtan: inũ impatoꝛẽ. Dtruʒ
otuerit facere ⁊ vtrũ ſucceſſoꝛes eius poſſint
reuocate.Quãtum ad pꝛimũ dicit aug.de an⸗

vi. c.nos ſanctoꝛum.

cho. q.xliij. ꝙ pape. cum ſit werus dei vicarins
in terra.eo iure temꝑaliũ adminiſtratio con

ceditur ab imꝑatoꝛe ⁊ recipit eniam ab ipᷣo.
quo iure pᷣdictoꝝ bonoꝝ adminiſtratio recipi
tura deo ⁊ datur deo. Recipit autẽ thaliũ ad
mmiſtratio a deo ꝑ ipᷣm im patoꝛẽ ;tum ad
vſum ⁊ qᷓtũ ad ſui officu ſtipendiationẽ.Nõ
em̃ aliter imꝑa ores ⁊ reges tributa recipere

pſſent.niſi qꝛ ſtipendiarija miniſtri ſunt dei.
Sed dat deo ꝑaliũ admiſtratio ab ipo impe

ratoꝛe q;tũ ad honoꝛisveneratõnẽ ⁊ cominiʒ
recognitionẽ ⁊ ſuoꝝ miniſtroꝝ ſuſtentationẽ
Dicendũ ergo.ꝙ cõſtantinus impꝑatoꝛ in il/
la wonatione deuit pape ⁊ ſuis ſucceſſoꝛibo im
perij tpalem admiſtrationeʒ in honoꝛis vene⸗
rationẽ ⁊ wmini recogninonẽ.Et papa hãc
eandẽ immediatã adminiſtrationẽ concedit
imꝑatoꝛi.quem eligit in vſum ⁊ in ſui officij
ſtipendianonẽ ꝓ defenſione ⁊ pacifica guber⸗

natione eccłie. Et ad hoc optime facit quod

ait dauid.i.paralip.vlt.dicẽs.In manu tua
dñe virtus ⁊ potentia.⁊ in manu tua magni⸗

tudo ⁊ imperiũ omniũ.tue ſunt diuitie.tua ẽ

gloꝛia tu vminaris omniũ.Ego aũt ⁊ ꝓpłus
meus quid ſumus vt poſſimus tibi aliqua ꝓ
mittere vel dare cũ tus ſint oĩa.peregrini em̃
ſumus coꝛã te ⁊ aduene.Sed hec ipᷣa q̃ de ma
nu tua accepimus. dedimus tibi. ad hoc etiã
facit qð ſcribitur.xij.q.i.videntes. Quan
tũ ad ſcõm.ꝙ non poſſit reuocari talis vona⸗
tio.pꝛobat idẽ dupliciter.pꝛimo ſic.quod ſe⸗
mel deo dedicatũ ẽ. hum ano mdicio reuoca⸗

ti no wteſt. vñ dẽ. xij. q. ij. de rebo qᷓ deo ſemel
cõtribute ⁊ dedicate ſunt ⁊ poſiea ſub occaſio⸗

ne cõceſſionis pꝛincipũ a quibuſdã inuadũ/⸗

tur ſancimus.vt pꝛius cõſulatis pꝛindpẽ ad

relecandã tam pᷣſumptiuã factionẽ.. cogno⸗
ſcendũ vtrũ ſit illius conceſſio. an inuaſoꝛis

preſumptio. ꝙ ſi pꝛincipis moꝛdinata fuerit
largitio ipe ſit pꝛinceps p emẽdatõne redar
guẽdus. Si aũt inuaſoꝛis declarat pᷣſumptõ
vſq; ad emendatiouẽ excõicatiomis ſit vindi
cta coercendus. Sc ðo pꝛobat ſic. Hon alio
iure admimiſtrationẽ tpaliũ. cõſtantinus re⸗
cepit niſicõſeniu ꝓpli ⁊ pꝛincipuʒ ac vniuerſi
ſenatus vꝛbis rome.ſed cũ cõ ſenſu oĩm iſto
rũ talẽ cõceſſionem cõſtantinus fecit eccleſie
Scribitur em̃.xcvi.di.cõſtantinus. Otile iu⸗
dicainus vna cũ oĩbo ſatrapis nt̃is ⁊ vniuer⸗
ſo ſenatu optimanbo enã⸗ cu cuncto pplo ro
mane eccleſie ſubiacẽti.vt ſicut.be.peirus in
terris vicgrius filij i videtur eẽ cõſtitutus.
ita ⁊ põtiſices ipius pꝛincipis aplox ptarermn
amplius q;ᷓ terrene impialis nre ſerenitatis

manſuetudo hre vr conceſſama nobisnr̃oces

imꝑioobtineãt. ⁊ vñ; in finẽ mũdi illibatã
incõcuſam ꝑmanere decernimus. TCercio
põt induci. ꝙ talis wvnatõ fuit legitime facta
multoꝛũ ⁊ ſanctoꝛũ ponnficũ factuʒ. qͥ talibo
pꝛouinciis et terris eccłie wonatis vſi ſunt vt
bonis eccleſie.⁊ omẽs impatoꝛes iurãt pape
cõſeruare ei iura ſua vt patet di. lxiii. tibi vo⸗
mnmo. 2. c. ego odouicus. Hec aliqͥs ſanctꝰ
cõtrariũ aſſerit. Nec ẽ cõtra ſi dicat᷑.ꝙ par in
parẽ nõ habet imꝑiũ.ergo qð cõſtantinus cõ

ceſſit. alius poteſt reuocare. Hã vt dicit aug.

ꝙ mtũ adilla q̃ ſunt iuris poſitiui verumẽ ꝙ
par in parẽ nõ habet impiũ.ſed quãtũ ad illa
q̃ ſunt iuris naturalis ⁊ wvminij diuini omnẽs
eligãtur pñtes ⁊ ſeqᷓntes.quo iure cõſtantij⸗
nus talẽ obligationẽ fecit.potius.n. reddidit
in illa donatõne qð ſubtractũ erat.qꝛ dñi eſt
terra ⁊ plenitudo eius.cuius papa eſt vicariꝰ
qᷓ; ꝙ dederit qð erat imꝑii. DHe tah autẽ obli
gatione ſic de ſcribit in. d.c.cõſtantinus.coꝛã
deo viuo q̃ͥ nos regnare pᷣcipit.⁊ coꝛam eius
lveribili iudicio obteſtamur oẽs ſucceſſoꝛes
noſtros im ꝑatoꝛes ⁊ optimates cũctos am/
pliſſimũq; ſenatũ ⁊ vniuerſum populũ in to⸗
to oꝛle terrarũ nũc ⁊ impoſteꝝ nulli eoꝝ auo
quo modo hec cõceſſa infringere. wl aliquo
mõ conuelli. Siqͥs aũt temptatoꝛ ertiterit.
eternis dãnationibo ſubiaceat innodatus.
De potſtate pa ꝭS. xvii.
pe in alios reges ⁊ pꝛincipes ꝓpli xpiani ſᷣm
aug de ancho. Sicut ſummo ſacerdori leuiti/⸗
ci generis om̃es iudei obedire tenebãtur cu⸗
X nii

Zitulus

niſcũq; ſtatus e xtiterint.ſic om̃es rpᷣianima
ioꝛes ⁊ minoꝛes pape locũ rpᷣi tenenti parere.
Et de obedientia exbilenda ſummo ſacerdo/
ti leuitici generis ⁊ punitõne inobediẽtie ha⸗
berur deutro. xvij. Obi dicit᷑.ſi difficile ⁊ am/
biguũ apud te iudicium pꝛoſpereris. venias

ad ſacerdotẽ ⁊cc. ⁊ infra qͥ ſuꝑbierit nolens ſa

cerdotis oledire imꝑpio.moꝛiet᷑.ſuꝑ quo ver/⸗
lb dicit.glo.ꝙ cõdẽnatõnis ſuſtinet ſenten⸗
tiã qͥ contenit ſummi ponnficis obedientiam
tanq; ſi cõtẽneret dei omnipotentiã. Oñ xpᷣs
dicit uce.x.Quivos ſpernit me ſpernit. Et
greg.vij.lib.moꝛa.ait. NHeccatũ paganitatis
incurrit quiſquis dum xpᷣianũ ſe aſſerit.ſedi
apoſtolice obedire contẽnit.di.lxxxi.ſiqͥ ſunt.

eremplum pene inoledientie hales in ſaule

pꝛimo rege.i.Reg.xv. Ntrũ auũt ſubijcian
turpape ipᷣi reges q;tũ ad tꝑaliũ recognitõnẽ
dicit aug.de ancho.puto ꝓ veritate eſſe dicẽ⸗/
dum.ꝙ papa vicarius ieſu rpᷣi in toro oꝛbe
terraꝝ vice dei viuentis ſpũaliũ et tẽpaliũ hʒ
vłem iuriſditõnẽ.Sʒ ipᷣoꝝ tꝑaliũ ĩmediataʒ
adminiſtratõnẽ nõ recipit niſi in regionibus
octidentalis imꝑij ꝑ cõceſſionẽ factã ecceſie
a cõſtantino.Quare aũt eccleſia nõvtit᷑ tem
wpraliũ adminiſtratione niſi in ptibo Italie
mediãte impatoꝛe quẽ eligit ⁊ nõ in alijsre
gnis q̃ ſunt in occidẽtali imꝑio. hoc nõ ẽ pꝛo
pier carẽtiã autoritatis.ſed pꝛopter nutrien
Dũ in filijs ſuis vinculuʒ pacis ⁊ vnitatis.qꝛ

exquo imꝑiũ fuit diuiſum.et a diuerſis in di⸗

uerſis ptib diuerſimode ⁊ tirãnice vſurpatũ

eccleſia ꝓpter vitanduʒ ſcandaluz iudeoꝛũ ſe

tributanã fecit cũ petro vt oſtenderet ſe non

2.

obligari math. xvij. a. xi. q. iij. inter verba. qᷓ

aũt dicũt papã in ſolo oꝛbe totũ dominiũ hte
ſuꝑ ſpũalia nõ autem ſuꝑ temꝑalie.ſimiles
ſunt cõſiliarujs regis ſirie qͥ di xerũt.iij.regũ.
xx. Dij moniiũ ſunt dij eoꝝ.⁊ ideo ſuꝑaue⸗
rũt nos. Sed pugnemus cõtra eos in campe
ſtribo ⁊ in vallibo.in qͥb dij eoꝛũ dñium non
habẽt.⁊ obtinebimus cõtra eos.Ad littexaʒ.
ſic hodie mali conſiliarij adulatione peſtifera
ſeducũt reges ⁊ pꝛincipes terre dicẽtes. Oij
montiũ puto ſpnaliũ bonoꝝ ſunt ſummi pon
tifices. ſed non ſunt dij valliũ quia tꝑaliũ wo
noꝝ nullũ wominiũ habẽt. Ideo in cãpeſtri⸗/
bus.i.in potentia bonoꝝ tem paliũ pugnemꝰ
cõtra eos ⁊ obtinebimus. Sed qͥd dicat eis
diuina ſententia audiamus.qꝛ dixeiũt inqͥt.
ſirij. deus montiũ eſt deus eoꝝ ⁊ nõ de valliũ
dabo omnẽ hãc młtitudinẽ in manu veſtra.
Iſcietis.qꝛ ego ſum vominus. Et hoc patʒ ꝑ
multa exempla.nõ ſolũ eoꝝ regũ ⁊ imꝑato/⸗
rũ infideliũ qui eccleſiam pſequentes conati
lunt eã exterminare.et nõ potuerũt.ſed dñs

EXXII

concidit ceruices eoꝑ ⁊ ad nihilũ redegit.ſed
etiã xpᷣianoꝝ pꝛincipũ qui bellantes cõtea ec⸗
cleſiam vel ꝓſequentes ſummũ pontiſicẽ ex⸗

terminati ſunt.et ad inferos deſcenderũt. vt

patet de iuliano apoſtata. de mauricio impa⸗

toꝛe gregoꝛium ꝑſequẽte de t xoderico rege

Italie Yohannẽe papã incarcerãte. de Fride
rico imperatoꝛe contra eccleſiã inſurgente. ⁊
mulns alijs.qui male ſinierunt ⁊ miſerabili
ter. Quod a ſentẽtiis xegũ ⁊ pꝛincipũ om

niũ ad papaʒ poſſit appellari. patet ꝑ id quod

ſcribitur.ũ.q.vi.ad romanã eccleſii.abom̃i⸗

bus ⁊ maxime ab oppꝛeſſis ẽ apellandum et
cõ currenduʒ quaſi ad matrẽ.vt eius vberibo

nutriãtur.auctoꝛitate defendãtur. oppꝛeſſio⸗
nibo releuentur. quia nõ poreſt nec deber ma
ter obliuiſci ſiliũ.⁊ idẽ habet᷑.xi.q.i.quicunq;.
nec obſtat extra de appel. ſi duobo vbi dicitur

ꝙnõ eſt apellanduũ a iudice ſeculari ad pa⸗
pam miſi in terris eccleſie.qꝛ hoc intelligtur
nõ eſt fiendũ indifferenter ⁊ in qͥbuſcũʒ

ie d in negotijs arduis ⁊ neceſſitate vꝛgente
a quocũq; iudice qͥs grauef.ad papã recurre

re põt.Spectat etiã ad papaʒ coꝛrigere eos.

cñ delinquũt ᷣm illud Hiere.i.Ecce cõſtitui

te ſuꝑ gentes ⁊ regna.vt euellas ⁊ deſtruas

dimpes ⁊ diſperdas.iſ.ſcelera repᷣendẽdo pu
niendo ⁊ amouẽdo.ſic etiã in v.teſta.ꝓpłæ⸗
te q erant patres ſpũales in populo iudeoꝛũ

auctoꝛitate womini repꝛehendebãt reges do·
linqᷓ ntes.vt patet.i.Reg.xv.ſamuel regem.

ſaule de inobedientia.nathan ꝓpheta Dauid

regem de adulterio.ij.Reg.xij.ca.helias pꝛox-

phta achab regẽ iſrahel de idolatria.iij. Reg.

xviij.c.ſummus ſacerdos oſiam regem iud
e pᷣſumptione ingreſſus in templũ ad inc,a,z

ſandũ.ij.paralip.Nicola.papa regẽ lotariũ
de adulterio.ij.q.i.ſcelus.⁊hmõi põt ⁊ ipos

reges ex cauſa rõnabili deponere. ſicut ʒichs
rias papa depoſuit regẽ francop. et ſubſtitaiꝛ

pipinũ.xv.q.vi.Alius.

De poreſtate pa ſrli.

pe in clericos et pᷣcipuein dandis officijs vel

bñficiis. Obi pꝛimoſeruandũ ẽ qð d diſi.
xxiij. Cales ad miniſteriũ eligãtur derici qui
digne poſſint dñica ſacta tractare.Oelius

enim ſacerdoti dñi paucos habere miniſtros

qͥ digne poſſint opus dei exercere. q; multos

inutiles.qui onus graue oꝛdinatoꝛi adducãt
di. xvi.miramur.dicit Leo. Si in quibuſlibʒ

eccleſie gradibo ꝓuidẽter ſcienterq; curãdu,ʒ
ẽ.vt in domo wmini nihil ſit inoꝛdinatũni

hileq; pᷣpoſterũ.q;tomagis e laboꝛãdũ eſt vt in

2

–

electione eius qͥ ſuꝑ oẽs gradus cõſtitint. nõ5

erret. Nã totius familie comi ſtatus et oꝛdo

naſgenceniin

Pnuren
iſntir⸗
tconninpoh
onrincnreemn
wmi Aenunr
Crnotaltetind
rugenho⸗
ſictolnobi⸗
rco iirs
Pbiſtoeeguin
Nieſanentaten.
ſicesveriuns,
ſone QA gra
ſoreten ptip
Wrudcinedc
Grinecnstin
Mngün
Creekeinenen
Cicocſagepr⸗
Wwerine np
moꝛeswlſaen
Anoregliine

KLercooqi ace

lati vite neqi
bifeinetlein
Virnvoloerince
lew –
lawsedpeelot
enchpſene,
ſesmagesican
ſngintans -ö
obgceprioni
ſnannesegne
Whes emt
Vnpanulne

ſaeret
gophie

ESRYei8
aleen
Aeine
ier
unepchecin
MiSes; nüne
iestan

Nn

eisn
Doa
1Kentnn
tin
rit.

S
enn
mnnmei

apitulum

mutabit ſi quid req̃ritur in coꝛę nõ inue/
uitur in capite.alinfra. Sicut. n. voni operis
fructũ ſibi cõparat.qͥ rectũ tenet in eligendo

ſacerdote iudiciũ.ita ſemetipᷣm afficit dãno
qͥ ad ſue dignitatis collegium ſublimat indi
gnũ. Seruare quoq; debet qdᷣait grego. diſti.
Ixxxix.ſingula eccleſiaſtici iuris officia ſin/

gulis quibuſcunq; plonis ſigillatim cõtmitti

iulemus. Sicut.n.in vno coꝛpe multa mẽ⸗/
bra halemus.oĩa aũt membꝛa nõ eũdẽ actũ

. .

halent. ita in eccleſie coꝛꝑe ſ̃m veridicã pau
li ſentenniã in vno eodẽq; ſpũali coꝛpe confe
rendũ ẽ hoc officiũ vni.alii cõmittendũ eſt il⸗
lud ⁊c. Sed hodie accidit qð ait hiero.xii.q.
i. gloꝛia videlicet. OZulti edificãt parietes ⁊
colũnas eccleſie ſubtrahũt.marmoꝛa nitent.
auro ſplendent laquearia.gemmmis altare di
ſtinguitur ⁊ miniſtroꝛũ xp̃ᷣi nulla eſt electio.
cũñ tñ idem dicat.viii. q.i.licet.ꝙ qͥ pꝛeſtãrioꝛ
eſt ex omni populo.qͥ coctioꝛ.qͥ ſanctioꝛ.q̃ in
omni virtute eminẽtioꝛ.illeel igatur adſacer
wtiũ. Queritur ergo pꝛimo.vtꝝ papa pec
cet moꝛtaliter in acceptõne ꝑſonaruʒ. Et rñ
det aug.de ancho. vbi ſupꝛ a ꝙ moꝛtale pecca
t ẽ qð tollit nobis xpᷣm. q̃ eſt vita noſtra.vt
lalvt᷑ colo.iii.xpᷣs aũt ẽ in nobis tribb modis
ſcʒ ꝑ iuſticie equitatẽ.ꝑ coctrine veritatẽ.per
vite ſanctitatem. Johã.xiiii.Ego ſum via.ſ.
iuſticie ⁊ veritatis.ſ.voctrine ⁊ vita.ſ.ſancti⸗
monie. QOñ igit acceptõ pꝛopꝛie repugnat iu
ſticie eq̃tati.vt qñ papa in aliqua cauſa tene⸗
retur iudiciũ reddere alicui ⁊ nõ redderet ſci
enter faciens cõtra iuſticiã.qꝛ diues vel ami
cus vel cõſanguineus vel nobilis eſſet. cõtra
quẽ eſſet ferenda ſentẽtia.moꝛtale eſſet.Se⸗
cũdo qñ acceptio perſone repugnaret veritati
wctrine. vt ſi papa ⁊ocet aliquid ↄtra bonos
moꝛes vel ſacram ſcripturã.vel determinsret
amoꝛe alicuius ꝑſone.ſimiliter moꝛtale eẽt

Cercio qñ acceptio ꝑſone repugnaret ſancti⸗

tati vite. vt papa in cõferendo officia vel
bñficia eccleſiaſtica pᷣferret ſcienter vicioſuʒ
viriuoſo ex indebita cauſa.vt qꝛ ↄſanguine/⸗
us vel potens ſimiliter moꝛtale eſſet. Atẽ qñ

pvapa ad pꝛelaturã eccleſiaſticã vel bñficia cõ

ferenda ꝑferret ↄſanguineos ⁊ amicos extra
neis magis idoneis ex cauſa indebita.ſ.con⸗
ſanguinitatis rõne pꝛincipaliter non euadit
viciũ acceptionis ꝑſonarũ.Secus aũt ſi con
ſanguineos eque idoneos ad pᷣlaturas pᷣfert
extraneis. idem tlv. in quodli. Item ſi dini⸗/
tem paupi vel nobilẽ ignobili pfert in benefi⸗
ciis cõferendis pꝛincipaliter rõne diuitiarũ
vel nobilitatis acceptoꝛ ẽ ꝑſonaꝝ ſecus ſi boc
faceret.qꝛ eſſet eque idoneus.vel quia ma⸗/

gis poſſit eccleſie ꝓdeſſe.pᷣſuwponendo tamẽæ

in ipᷣo bonitatem. Nam quem ſciret eſſe vi

cioſum notoꝛie. poſſet male ei cõferre pptter

nobilitatemvel aliquid hmõi. Item ſi ad
pꝛeces regũ ⁊ pꝛincipũ moueat᷑ papa ad con

ferendũ beneficia eccleſiaſtica contingit tripli

citer ibi eſe viciuj.Pꝛimo ſi pꝛeces poꝛrigã⸗
tur pꝛo indigno ſupplicãtes pꝛo illo queʒ in/
gnũ ſciunt.peccant vtiq; grauiter.⁊ papa vl
alius pᷣ latus qui illas pꝛeces exaudit ſciẽs il
um indignum. Secundo cõtingir ibi eſſe vi

cium.qu ando ⁊ ſi dignus ſit pꝛo quo rogatur H

papa vel alius non attendat ad dignitatem
perſone.ſed ad fauoꝛem humanũ.quem pꝛin
cipaliter intendit annuendo pꝛecibus rogan
tium pꝛopter quas confert Etiſtud ſecũduʒ
⁊ pꝛimũ pertinet ad acceptionem perſonaru
Secus autem ſi pꝛincipaliter moueretur.p⸗
pterperſone ydoneitatem. Tercio contingit

ibi vicium er parte rogantium quando loc ꝓ

curant. vt ille pꝛo quo rogant. eſſet eis fauo/
rabilis in eoꝛus cauſis vel penitionibo. iuſtis
vel iniuſtis.peccaret etiam conferens.quan
w loc ſciret ſᷣm auguſti.de ancho. Item pec
cat papa. ſi confert pꝛelaturam eccleſiaſticaʒ
petenti ⁊ pꝛocurãti ᷣm ausuſti.de ancho.q
pꝛocurans p ſe vel per alium hoc. vel eſt in/
iuſtus vel eſt ſuperbus.iniuſtus quidem qeꝛ
plus vult ſibi de hvnoꝛe accipere aut de wote⸗
ſtate vel aliis modis de quibo neſcit ſe dignuũ
Superbus quia ſine ſuperbia non eſt.ꝙ ali⸗
quis extimet ſe magis dignum pꝛelationeq;ᷓ
alii.quibus pꝛeficitur. Et videtur idem ſen/⸗
tixe de quocunq; beneficio eccleſiaſtico. Sed
thom as ray.⁊ alij dicunt hoc ſoluʒ habere lo⸗
cum in beneficiis curatis rõne cure animarũ
q̃ idonee adminiſtrari nõ põt ſine gratia ſeu

charitate.quam nullus ſe hr̃e ſcire valet. de

aliis vero.ſ.nõ curatis dicũt licereꝑ ſe vel
aliũ ꝓcurare.ſi alias ẽ dignus.⁊ hocvidet᷑ ſo
nare auctoꝛitas auguſti. quã ꝓ dicti ſui cõfix
matõne ipᷣe augu.de ancho.inducit.et habet.
viii.qi.QOui epiſcopatuʒ.vbi ait.ꝙ locus ſu⸗
perioꝛ ſine quo populus regi nõ poteſt. ⁊ ſi ad
miniſtratur vt decet. indecenter tamẽ appeti
tur. Et ſic patet.quod loquitur de pꝛelatura
De hac materia vide diftuſius in ſecũda par
te titu.ui.ca.de ambitione. Atem tenet augu
ſtinus vbi ſupꝛa.ꝙ peccat qui pꝛocurat magi
ſteriũ ⁊ petit licentiam magiſtrandi. Et hoc
pꝛopter peri rulũ quod in eo incurritur.dqa et
ſi ſciat ſe habere ſcientiam valenrem ad ſalu
tem ſuam ⁊ alioꝛum.qualiter tñ poſſit admi
niſtrare ilã ad ſalutem alioꝝ ſcire nõ põt.Et
pꝛopter honoꝛem qͥ ibi annectitur. vñ aliqñ

—

ſupbit.⁊ pꝛopter gloꝛiã q̃ in ipſa qñq; app

. „

titur. omiſſis alijs malis q̃ inde aliqñ ſequũt᷑

Zitulus

Et er lvc videtur innuere. ꝙ papa peccet tali
ꝓecuranti cõferendo.tlv.tũ in quolilx.cõtra⸗

riũ tenet. ſ.ꝙ licituz ſit pꝛocurare. dñmõ ałls

ſit ydoneus.⁊ habeat rectã intentionẽ.ſ.cõi⸗
candi ſcientiã ad honoꝛẽ dei ⁊ ſalutẽ animaꝝ
Cæ hoc eniã diffuſius ſupᷣ.ca. de ambitione.
De poteſtate pa F.rir.
pe. Dtrũñ. ſ. poſſit aliquos iuſte ad penã infer⸗
ni damnare.Et rñũdet aug.de anch. ꝙ ſic p de

cretũ Nicolai pape.diſ.xxiij. in nomie dñi.
vbi dicit de illis qͥ ſeditionẽ ponũt in eccleſia

2⁊ poriſſime in electione ſummi pontiſicis. ꝑ
ppetuo anat vmate dãnẽtur.⁊ cũ impijs qui

nõ reſurgũt ĩ iudicio depurẽtur ergo ⁊c. Iſta
tñ videt᷑ impꝛopꝛia ⁊ larga locutio.qꝛ qð in/
obedientes decreto vel pcepto pape iuſto ⁊ in
tali inobedientia de cedentes damnentur lvc
nõ ẽ cauſaliter vel occaſionaliter ex parte po
teſtatis vel volũtatis pape niſi occaſione ac/
cepta ꝑ inobedientẽ nõ data ꝑ papã. ſe hoc
er ꝑte rebellionis⁊ obſtinarionis intrãſgre⸗

diente mandatñ. Hꝗq ⁊ trãſaꝛeſſoꝛ talis pᷣce⸗

pti põt᷑ad penitẽtiã reuerti.⁊ euadet damna⸗
tion ?. Preterea eodẽ modo ⁊ rõne põt quili⸗
betp̃latus mittere ad infernũ ſubditũ ſuum
qꝛ poteſt ei aliquid pᷣcipere qð trãſgrediendo
rvel cõtemnẽdo dãnabitur. ſi nõ peniteat. qðᷣ
vtiq;ʒ nõ attribuv poteſtati ſu pioꝛis. ſed di⸗
ſwſitioni ⁊ male volũtati inferioꝛis nõ olæ/⸗
Dientis. Deꝝ in loc ẽ differentia inter papã 2
alios pᷣlatos.qꝛ ipſe poteſt facere canoneʒ vel

pceptũ generale. quod omẽs fideles obligat.

ſed alij pꝛelati nõ. niſi ſibi ſubiectos.ld au

ctcoꝛitatẽ inductã rñdetur.ꝙ loqͥtur p modũ

unpꝛecatõnis ʒelo diuine iuſticie ſicut fece⸗
rut ſancti. vt hr̃ in ſcripturis.vel ꝑmodũ p̃ᷣ/
nũciationis.qꝛ talibo eueniet damnatio.
De poteſtate pa Kxr.

pe in oꝛdinãdis officijs eccleſie. Sicut.n.pᷣm

yſiw. di. xxv. ca. ꝑlectis. epiſcopus dicit᷑ oꝛdi

natoꝛ in cũctis.ſ.in ſua dioceſi ita papa ĩ vni
uerſali eccleſia. Pꝛo cuius declaratõe no⸗/
ta ᷣm aug.de ancho. vbi ſupꝛa. ſicut wcente
apoſtolo in coꝛpe humano ſingula queq; mẽ
bꝛa ꝓpꝛia ⁊ diſcreta officia habẽt.⁊ vnũqðᷣq;
nõ ſibi ſoli agit quod agit.ſed alijs etiã ſic in

coꝛꝑe eccleſie cona Eicior diſtincta ſunt et

Diſtributa diuerſis.⁊ vnuſquiſe; nõ ſibi ſoli
eſeruit ĩi eo ꝙ ſolus habet ſed ⁊ alijs. Aſtoꝝ
aüt officioꝛũ pꝛincipalis diſtributoꝛ eſt xpᷣus
ocente apoſtolo. ad ephe.iiij. DOnicuiq; no⸗/
ſtru data eſt gratia ᷣm menſurã wonanonis
xhi. qui dedit quoſdam quidẽ apoſtolos quoſ⸗
dã. Executoꝛ autẽ oꝛdinatõnis iſtoꝝ officox

XxxII

ipᷣe papa vice rp̃i aliq̃s oꝛdinat loco qꝗpo⸗
ſtoloꝛũ.p qs xpᷣi octrina ſit teſtificãda. aliq̃s
loco pꝛophetarũ ꝑ quos ſit erxponen da.aliq̃s
loco euãgeliſtaꝝ p ouds ſit ſcribẽda ⁊ declarã
da. aliquos loco paſtoꝛũ perqͥs ſit executioni
mandãda. hunc oꝛdinẽ officioꝝ eccleſie in ſi
gura venit regina ſaba.i.gentilitas a finibus

terre videre. videnſig wmũ ſalomonis.j. eci
cleſiã xp̃i ⁊ cibos mẽſe eius.i.ſacr̃a ⁊ cogtna⸗

ta ⁊ oꝛdinẽ miſtrãtiũ.i.varietatẽ offcioꝝ oꝛ⸗
dinatã veſteſq; eoꝛũ.i. virtutes exterioꝛẽ mo
deſtiã ⁊ lvlocauſta q̃ offerebãt.i.ofones non

hñs vltra ſpũm pᷣ admiratõne dixit. Bti viri

tui ⁊ beati ſerui tuiq̊ ſtãt coꝛã te ſp.iij. Reg.r.

Et q;uis etiã terrena ptãs varia officia oꝛdi⸗
net in tꝑalibo.tñ ſpñalis ptãs eccłie põt offi⸗
cia terrene ptãtis coꝛigere ⁊ remouere.ſzter
rena ptãs nõ põt officia eccłie immutare.vñ
inno. dicit ꝙ ad nobilitatẽ neceſ itatũ mũda
noꝛũ.i.officioꝛũ ⁊ ptẽ⸗
ri vonoꝛes aut diuiſiones ppeti nobis nonẽ

viſum. di.x.lege.⁊ ꝙ ait gre.di.lxxxix.ſingu:

la.ꝙ vni q;tũcũq; exercitato nõ ſunt cõmit⸗

ℳ

tẽda duo officia eodẽ tempe. intelligit tegu

lariter ⁊ de iure cõi.ſed papa qͥ ẽ iuris ↄditoꝛ
Huic legi nõ tenet᷑. q; pᷣt plura vni cõmitteri
velpꝛopter ꝑſone cui cõmittũt idonertatem
vel pꝛopter ofticialiũ paucitateʒ.ſeu pꝛopter
eccleſie neceſſitatenm.

De poteſtatepa .rrxi.
pe iu nouis religionibus creandis. Apᷣe ſolus
nouas religiones creat ⁊a appꝛobatertra de re
ligio.do.ne nimia. NPꝛo cuius declaratõe no⸗
ta tria ſᷣm auguſt. de ancho. pꝛimo ex parte
eccleſie pꝛomotio. nam quelibet religio debʒ
oꝛdinari pꝛincipaliter ad cultum dei ⁊ ad ppᷣ
motionem eccleſie. Secũdo ex parte religi
onem intrantiuʒ conſideratur charitatis pfe
ctio.quia quelibet religio eſt quedam via ten
dendi imperfectionem charitatis. Cercõ ex

pte diuini cultus ad quẽ religio inſtituit. cõ
ſiderat᷑ debita oꝛdinatio.Opponit᷑.n. religio

ſuꝑſtitõni.qꝛ ſuꝑſtitõ nõ ẽ aliud niſi religio
ſupᷣ modũ ſeruata.q; cultũ diuinũ ſuꝑſtitio
ſus vult ipendere cui nõ dʒ vel quo mõ nõ de

let. vt dicit glo. ſuꝑ illo verbo Colo.ij. habẽt

q̃dẽ rõnẽ ſapĩe in ſuꝑſtitõne. ꝓpter iſta ergo
tria ſoliꝰpape eſt religionẽ oꝛdinare ⁊ oꝛdina
tas appꝛobare.qꝛ ſol ipᷣe hʒ cõſiderare vłem
eccleſie pmotionẽ. Semp.n.artifer ſupᷣmuʒ
nem cõſiderãs.habet omnes inferioꝛes ad

illum finem dirigere ⁊ oꝛdinare.vt dicit phi/

loſophus.i.ethico.Et cũ ipſe ſupᷣmũ pſectio
nis gradũ ĩ eccłia teneat.ipᷣe ſolꝰ hʒ aliis via

ad ꝑfectõem tẽdẽdi oñdere. Similiter ſolus

oꝛil ⁊ ptãtẽ dei.i.ecclhiam cõmuta

gbetſii
mmbergen .
runmn
i gnacka
Dict ſmram
ernctfwin
ſbeeoen en
nivan
Anicnneeſib
gtiun tſan
zinſiemnerfn
goponenori.
ſcniteactieppor
lorithonesp,
efſillanonn,
ſapeſaithn,.
ſioeirpere

Deyack

nndancere
Umnti
aforimnond
Cömnebat min
wwſo udicio
rii ſcmaion
derceſa ſue ni
Natereleman w
Nitang wonch
mu wſmnorsſt
Nhierenpri
ſoücpberpetereg
Mfgeeuenpe
Pndogpeeſt
Wſeetnehin
in hrtiü
ſepſepamp⸗
mäned

dibbyetceſen

lepſeßöneg
ſemm ururs
Iſternimue
Cationetpnitan
Perereni dde
ejemnpeymn.
pennchis ſt
donn ſedince
Nſnemheem
ſpohtdionnasſ
Eöſnnecine
Unnadnin
cuetleſens
henſdiitl
Ckosfmnntire
eaſiinie

Lini

eani

Gode;

eset

nn. Pwann
v., mi
X. ia
B icd
untcaime
BA iri
mm n
Ann mi⸗

Capitulum

pe halet illa que ad diuinuʒ cultum pertinẽt
vmiuerſaliter oꝛdinare.Et q;uis om̃es qͥ iu⸗
re colunt veũ. cõiter poſſunt religioſi appella
ri. ꝓpter qð iudei qͥ verũ deũ colebãt. religioſi
dicti ſunt.actu.ij.vbi dicit᷑.ꝙ multi religioſi
ex iudaiſmo cõuenerãt er omni natõne que
ſub celo eſt. ꝓpꝛie tñ ⁊ diſtricte religioſi dicũ/
tur. q totam vitã ſuam diuino cultui vedicãt
a mũdanis ſe ſubtrahentes per pꝛofeſſionẽ
habitus ꝓteſtationẽ. vel diuini cõtemplatõ
ni. vel animaꝑ inſtructioni. vel alicui fructu⸗
oſo opi exterioꝛi.ad eoꝑ ꝑfectionis e rercita
tionẽ ⁊ eccłie pꝛomotionẽ inſiſtentes. Et q;;⸗
uis religiones ꝑticulares ab eoꝝ fundatoꝛi⸗
bus ſpãliter nominẽtur.vt lenedicti wmici.
franciſci ⁊ hmõi.iñ religiones dici nõ debent
niſi fuerint ꝑ eceleſi appꝛobate er cõfirmate.
De poteſtate pa F.rrii.
pe in dando exemptõnes qͥ buſcũq; a ſuis oꝛ⸗
dinarijs pᷣ latis.ſicut.n.moyſes in vereri lege
qͥ figurã in quibuſdã geſſit ſummi pontificis
cõmittebat minoꝛa ſenioꝛibo iſrabel.maioꝛa

vero ſuo iudicio reſeruabat.vt habet Exodi.
xvij.ſic maioꝛa collegia ⁊ maiores pſonas

eccleſia ſue viſitationi ⁊ coꝛrectioni imme
Diale releruari poteſt. Pꝛo cuius declaratõne
dicit aug. de ancho. vbi ſupᷣ ꝙ in exemptõne

tria voſſumuscõſiderare.ſ.papã eximentem
pſonã exemptã.⁊ ipſam exemptionẽ. Etex
lvꝛũ qͥlibet patere poteſt. ꝙ papa in ecclia po
teſt facere exemptionẽ quã vult. Et quãtũ ad
pꝛimũ. cuʒ papa ſit vicarius filij dei. ſicut qðᷣ
deus fecit mediãtibo creaturis tanq; mediã
tibo cauſis ſecũdis.totũ põt facere immedia
te ꝑ ſeipᷣm.ita papa ſaltem q;tũ ad poteſtatẽ
iuriſditionis. Sicut omnes fideles regit me
diãtibo eccleſie miniſtris.ita poteſt immedia
te ꝑ ſeipᷣm regere.Et ſi hoc nõ facit nõ ex de
ſectu virtutis ⁊ potentie.cũ miniſtri nõ regãt

niſi ex virtute eius. Sed magis hoc ẽ ex cõi

catione wnitatis ⁊ clementie eius.ſicut ap⸗
paret etiã de do. Secũdo oſtẽdit᷑ :dex ex pte
exemptoꝛum. Sic.n.debet eẽ in eccleſiaſtica
hierarchia. ſicut eſt in celeſti hierarchia. m
dioniſi. ſed in celeſti hierarchia eſt. ꝙ angeli
de ſupꝛema hierarchia ſunt exemn. qꝛ nõ re
cipiũt diuinas illuminatões mediãtiboalijs
ſed immediate ꝑ ſeipſos ⁊ ꝑ eos ad omnes
inferioꝛes deriuàtur. Lercõ iſtud patet ex ꝑ
te ipſius exemptionis. Cuʒ.n.papa ſit caput
totius eccleſie.nõ debet ipᷣe pꝛiuari oꝑpatõne
hierarchia q̃ ẽ viſitatio ⁊ coꝛrectio.vt ipᷣe ali
quos immediate ſuxponat ſibi ꝑ exemptio/
nẽ̃. ⁊ ſubtrahat a viſitatione ⁊ coꝛrecrione in
ferioꝑ pᷣlatoꝝ.non tñ poteſt papa aliquos exi⸗

mere in ſpũaliba vel tpalibo a ſeip̃o qꝛ oĩs ſᷣ
teſtas includit᷑ ĩ prate claui.q̃ nõ niſipetro
cõceſſa ẽ ſicut ⁊ de fidelis eſta ſeipᷣm negare
ñ p̃t. ij. thi. ij. NHegaret ãt ſeipᷣm.ſierimeret
aliq́s a ſuo dñio ſpnali vel tpali.qꝛ tũc nega
ret ie eẽ dñm oĩm tã tpaliñ q;ᷓ ſpĩaliũ. Cum
igit papa ſit ver vican dei. ſi aliqͥs erimeret
a ſeipo in iuriſditõe tpaliũ vel ſpnaliũ nega
ret ꝙ eẽt ver vicari dei. vñ nõ eſt dubiũ.ꝙ ſi
papa ꝓ tali vritate teſtiſicãda moꝛief. vere
martir xpi eẽt cſendus.ↄſtanter negãdo ali
quẽ clericũ vł laicũ regẽ vłimpatoꝛẽ eſſe ſe
exẽptũ abeo i iuriſditiõe tpaliũ vel ſpñaliũ
necob.ꝙ ex ãtiq̃ cõſuetudĩe in gallicana ec⸗
cleſia pᷣlati frãcie nõ recognoſcãt tpalia a pa
pa.ſed a rege.⁊ ipſe rex a nullo recognoſcat.
qaꝛ? abuſio dicẽda ẽa nõ ſeq̃nda.di.viij.ſi con
ſuetucdinẽ. Fuiſſe aũt valde cõgruñ aliqdus
collegia ⁊ pᷣcipue religioſoꝑ eximere a iuriſdi
tõne epoꝝ ⁊ alioꝑ oñdſt aug. de anch. vbi ſun⸗
pꝛa dicẽs.ꝙ oꝛdinatio ſubditoꝝ ſub pᷣlato eſt
facta ĩ cõmodũ ipᷣoꝑ ſubditoꝝ ⁊ eoꝛũ vnilita⸗
tẽ pptiſſime q;tũ ad tria. Pꝛio q;tũ ad delin⸗
qu ẽti coꝛrectõem. Scðo q;tũad bonoꝝ ꝓ⸗
motionẽ ⁊ eoꝛũ qͥetiorẽ ↄtẽplatõem.Cercio

Sifan collegioꝝ ſeu monaſterioꝝ vel eccle⸗
iarũ tutioꝛẽ gubernationẽ q qͥdem tria qñq;
cõtingit impediri ꝓ immediata epoꝛũ iuriſ⸗
ditſone.nam pꝛelati in eoꝛñ viſitatione non
ſolũ ſubditos grauãt. non admonent ⁊ coꝛri⸗
gũ̃t. ſed erpoliant adducentes turbã equoꝛũ
famuloũ.ꝑ quoꝛũ viſitationem quod infir
mu ẽ nõ cõſolidat᷑.qð egꝛotũ ẽ non ſanat qð
cõfractũ nõ alligat᷑.qð abiectũ nõ reducitur
qð ꝑditum nõ requirif.vt magis dici deleat
diſſipatio q; viſitatio. ꝓprer quod dicit dñs.
Gech.xxxiiij Ecce egoipᷣe ſuꝑ paſtoꝛes reqͥ
ram gregẽ meñ de manu eoꝛum. nec paſcãt
ãpliꝰſemeripᷣog.ſed egoipᷣe reqͥrã oues me/
qs. ⁊ viſitabo ipᷣas.⁊ ideo p papã cui cura dʒ
eẽ de oĩbo ad ꝓuidẽdũ qðᷣvnhꝰ. cõgruũ eſit
aliq̃ collegia aliqs pſonas eximi.vt ĩ his qᷓ
dicta ſunt.qena ſecurius poſſint pmoueri.
nec in hoc dehẽt ep̃i grauari vłturbari.ſi ſine
eoꝝ culpa aliq̃ ꝑſone vłcollegia ſubtrahãtur
a iuriſdiſõe ipoꝝ.qꝛ cũ ſudini nõ pᷣſupponãt᷑
eis incõmodũ immo nullũ pᷣiudiciũ ſed ma
ximũ bñficiũ fit.cũ tales ſubditi ab eoꝝ iuriſ⸗
ditione ſubtrahãtur. Sic. n. ꝓplus dei ẽ młii⸗
plicatus. vt vir ſufficiãt vires pᷣlati mediã p⸗
tem ſubditoꝝ inſtruere ⁊ coꝛrigere.pᷣſtataſlt
pᷣiudiciũ his qui querũt que ſua ſunt.nõ que
iheſu xpᷣ. Nec ẽ cõtra quod ſcribit᷑.xcii.diſt.
Nulla rõe clerici aut ſacerdotes hñdi ſunt
ſub nulliep̃i diſciplina ⁊ pꝛudẽtia gulernqt
qꝛ tales acephalos conſuetudo nuncupauie.

Titulus

Toqu itur. n. illud. e. de elericis vagabũdi 2
pꝛot eruis. vt patet p ĩo qð ſeauitur. Nec. n.

monachi vel aliqui qui eximũtur ſine capite
ſunt.q? ſupponũtur viſitationi ⁊ coꝛrectiom
ſuoꝝ pᷣlatoꝝ. Et eiſdem rõnibo danf a papa ⁊
pꝛiuilegia in multis cõtra ius cõmune ⁊ cõ⸗
ſeruationes pꝛiuilegioꝛũ.de qͥbs vide in ꝑte.
pꝛima.ti.vNi.

De poteſtate papeĩ materis
his que po nit Cho. in diuerſis libꝛis ſuis. per
xxiiij.q̃ſtiones foꝛmatas. CLapi. vi.

veritur prĩo utrum

pontifer roman' ſit pꝛimus 1 ma/

ximus olm epoꝝ patriarcharuz.
Ad qð rñ.b.tho.in tracta.cõtra erroꝛes gre⸗
coꝛũ.c.lxvi.ꝙ ſic.qð pꝛobat ex canone conci

lij vniuerſalis.vbi dt. Deneramur vᷣm ſcri /
pturas ⁊ canonũ diffinitõnes ſancrimſimum
antique rome epᷣm pꝛimũ eẽ ⁊ marimũ oim

—☛

re.q ꝑ apoſtolos Petro attribuit pꝛimũ locũ EI 1. 1 .
papa ſit caput vniuerſalis eccleſie, ad quod

tã in euãgelũs q; in actibo apoſtoloꝛũ.vñ di⸗

cit Criſo.ſuꝑ math. tractãs illuo acceſſerunt
diſcipuli ad iheſum dicẽtes.Quis maioꝛ ẽ in
regno celoꝝ.ſic qðdam hũanũ ſcãdalũ cõce⸗
perũt. qð etiã in ſe occultare nõ poterãt.⁊ tu
moꝛe coꝛdis nõ ſuſtinebant in eo ꝙ viderant

petrñ ſibi pferri ⁊ pꝛehonoꝛari ꝙ etiã papa pᷣ
latus ſit ceteris patriarehis. in eo. libꝛ.aſſerit
idẽ coc. inducẽs ad hoc dictũ cirilli qui ait.q;
ipſius.ſ.apoſtolici throni romanoꝝ pontificũ
ſolius ẽ repᷣbkendere.ſtatuere.corrigere.diſpo
nere.ſoluere.et ligare.qui ipſum edificauit.

hoc etiã pateter auctoꝛitate wmini dicentis
Auce.xxij.tu aliqñ conuerſus confirma fra/

tres tuos.

Secũda queſtioeſt ſ. i.

pita eccleſie. pᷣm illud amos.vi. Optimates

VHBtrũ papa in totã eccleſiã xpᷣi vniuerſalẽ pꝛe
lationẽ habeat.Ald hãc.q.rñ.affrirmatiue.be.
tho.in pᷣfato tractat.cõtra exroꝛes grecoꝝ.in

c.lxvi. vbi dicit. ꝙ pꝛedictus rpᷣi vicarius in

totã eccleſiã chriſti vłem pꝛ elationẽ obiinet.
Aegit.n. in calcedo.cõci. ꝙ tota ſinodus e⸗
oni pape acciamauit. Reo ſanctiſſimus apo⸗
ſtolicus icumenicus.i. vlis fkiarhe mul⸗
tos annos viuat. Criſo. ſup math. Filius q;
pr̃is ẽ.⁊ ipſius filij ptãtem petro vlłr cõceſſit
vbie; terraꝑ.⁊ hom ini moꝛtali oĩm q̃ ſunt in

celo dedit auctoꝛitatẽ dãdo ei claues ad hoc

vt eccleſiã vbiq; terrax amplier. ⁊ ſuꝑ Yoh.
in ome.lxyxv. Jacobñ localiter terminat in
oco petrũ aũt ro ius oꝛbis igrm ⁊ ctoꝛem
hoc etiã iralit᷑ ex auctoꝛitate ſeripture. Naʒ

n diuerſis materijs ex

ep̃oꝝ.Et hoe auctoꝛitati ↄſonat ſacre ſcriptu

. F

petro oues ſas xpᷣs indiſtincte Imſfit. dicks

Vo. vl. paſcẽ oues meas dicere aũt pontifcẽ
romanũ velromane eccleſie nõ hfe vlis ec⸗
cleſie pꝛimatũ.ẽ erroꝛ ſilis erroꝛi dicẽtiũ ſpiri

tũſanctũ afilio nõ ꝓcedere.vt didt.s.tho.in

dicto mrac.cõtra exro.greco. Nam ippᷣe xpus
dei filius ſuã eccleſiã cõſecrat.⁊ ſibi cõſignat

ſpũſancto quaſi exſuo caractere ⁊ ſigillo. vt
ex ſupꝛapoſitis auctoꝛitatibo hr.et ſiłiter xpi
vicarius ſuo pꝛimatu ⁊ pꝛouidentia vłlem ee
cleſiã tanq;ᷓ fidelis miniſter xpo ſubiectã ſer
uat.a ad id qð dr.di.xcix. Nullus pr̃iarcha⸗

rũ vl vocabulo vnqᷓ; vrat᷑.⁊ in.c.ſe.vbi gre.

Phibet ſe vłem vocari. Rñ. b. tho. in tracta.
cõtra impug.re ligi.ſic dicens. ꝙ papa vkem
rontificem ſe pꝛohibet noĩari.nõ hoc ideoẽ.

ꝙ ipᷣe non habeat auctoꝛitatẽ ĩmediate ⁊ ple

nã in qualibet eccleſia. ſed qꝛ nõ pᷣficiturcuili
bet pꝑticulari eccĩe vt pꝛopꝛius ⁊ ſpãlis illius

ronnificũ wreſtates.

eccleſie rectoꝛ.ſic.n.ceſſarent omniũ illoꝛum

Onueſtio tercia utrũ .il.

reſpondet.b.tho.in multis locis et potiſſime

in. iij. parte. q. viij. ar. vi. vbi querẽs vtni ſit
pꝛopꝛiũ xpᷣi caputeſſe eccleſie.ita ꝙ caput in
alia membꝛa tripliciter inffuit. Ono mõ in⸗

trinſeco influru pꝛout virtus motiua ⁊ ſenſi⸗

tiua a capite deriuatur ad cetera mbꝛa. alio
modo ſ̃m exterioꝛẽ quẽdam gubernationem

pꝛout.ſ.ſᷣm viſum a alios ſenſus qui in capi
te radicãtur dirigitur hõ in exterioꝛibactib⸗
Interioꝛ autẽ influxus gratie nõ eſt abaliq

mnſi a ſolo xpᷣo.cuius humanitas er hoc eſt ꝙ

diuinitati coniũcta habet virtutem iuſtifici /
di. Sed influ xus in membꝛa eccleſie quan/

tum ad exterioꝛem gubernationem poteſt ta/

libus conuenire.a ſm hoc al poſſunt dici ca

capita populoꝛuʒ differenter tamẽa chriſto.
Primo q;tum ad hoc ꝙ rpᷣus eſt caput eim

eoꝛum qui ad eccleſiam ptinent m omnemn

locũ ⁊ tempus ⁊ ſtatutũ.Sed homĩes dicun⸗
tur capita pᷣm ſpũalia loca ſicut epᷣi ſuaꝝ ec⸗

cleſiaꝑ vel m determinatũ tempus ſicut pat
pa ẽ caput totius.eccleſie.ſ.tꝑe ſui põtiſcat/

pm de erminatũ ſtatũ ꝛour.ſ.ſunt in ſtatu
viatoꝛis. ⁊ ſic papa eſt caput fideliũ ſed viato

rũ tãtum.alio mõ ſᷣm hoc ꝙ rpᷣʒ ẽ caput ec⸗

cleſie ꝓpꝛia virtute. alij vero dicũt capita. in

—

q;tũ vicẽ gerũt xpi.m illud.ij.cor.ij. Naʒ 1

ego qð wonaui.ſiqͥd wnaui pꝛopter vos ipſo
na xpi. ex his etiã pts panã eẽ ſupioꝛẽ in toſa

ecclh. ꝙ et vr idẽ wwe. aſſerere. i. iiii vil.l. vb
q̃rẽs an oẽs tenẽt ad ieiuniũ.di atgnedo nie

miiniftoscen

Dun
luſt
ngith
en Ne ..
Pigi hhi

.
Ctnirirrſpüſe
gentioneſiai
biſeltcogenet
ſonſdtcͤnm
gent Eticdeon⸗
inkonercleſin
diei rinse

urrd

ohres ſpoͤſ
Picto ractatu.
nſſero⸗ ule
repi pape 1
ſetlenten

QDlnte

Dünssr

ALNGhran

Denawnehos
fncnadonnr
locuensden

iait nil

ſpüalaeſſent
ſercottoet
ſieenonit
ryes Pimno⸗
dſo ſteſt ri⸗

Ipnerdjregi

Gänrzanten
icrgeſteen
Nnnaulnserat

fonmnnoranit

mme ainsreg

Alatesgentll

Mrzſere o⸗
Moethit⸗
mnbnhin
hnanike;
ftalnunmne
teges hti

Mpihterert

edin in
ruenin

.

H „
9

Nca
giis

Anttinmit

mioerid

muNN
noi 1*

icnirm
ngeN,
etfnimnn
. „
V
NNh,
NNe
7 9

.

nãõ debet diſpenſare inferioꝛ.ſed quelibet ſin⸗

aulaꝝ pſonarũ ẽ in ferioꝛ qᷓ eccleſia ieiuniũ
ſub pᷣcep o ſtatuit. niſi foꝛte ille qui eſt caput
totius eccleſie vel loco capitis.ſ.papa. Ateʒ
ſeqͥ: ur ꝙ nullus põt diſpenſare.ſ.niſi papa.

NQuarto queritur ꝭS.ui.

VHiruz papa ſit ſponſus vniuerſalis eccleſie.
Ad qð rñdet.b.tlv. in tractatu cõtra impu/⸗
gnãtes reli. dicẽs. ꝙ ſponſus eccleſie ꝛie lo

auendo ẽ xp̃s.de quo dicit᷑qͥ halet ſponſam.

ſponſus ẽ. Yoh. iij. RBpe.n.de eccleſia ſuomo⸗

mini filios generat. Allij añt ſwnſi d cũtin ſi
cut miniſtri ſpõſi exterius coopantes ad ge⸗

nerationẽ ſpũaliũ filioꝛũ quos qundẽ non ſi⸗
bi ſedrp̃o generãt.qui quidẽ miniſtri intãtũ
ſponſi dicutur inquãtũ vicem veri ſpõſi obti⸗
nenr. E&t ideo papa qͥ obtinet vicẽ veri ſponſi
in tota eccleſia vniuerſalis ſponſus eccleſie
diciẽ. Et q;uis epᷣus ſue dioceſis ſpõſus ſit ⁊

biter ſue eccleſie.nõ ꝓpter lv ſequitur. ꝙ

nt plures ſpõſi vnius eccleſie.pᷣm.b.tho.in

dicto tractatu. Et rõ eſt.q; ſacerdos ſuo mi/
niſterio cooꝑatur ep̃o tanq; pꝛincipali.⁊ ſini

ter ep̃i pape ⁊ papa ipᷣi xᷣo. Onge rpᷣs papa

epᷣs ⁊ ſacerdos nõ cõputãtur niſi vnus ſwõ⸗

Nuinto queri S.iiii.
tur. Dtrũ reges ⁊ pꝛincipes xpᷣiani ⁊ ꝑ con⸗
ſequẽs omnes fideles teneantur eſe ſu bditi
Roma.vontifici.ad qð.b.tho.aftirmatine in
tracta. ſuo de rege ⁊ regno ad regẽ Cipria. ihi

loquens de regno ec cleſie ⁊ regali ſacerdotio
ita ait. DPmõi regni miſterium vta terrenis
ſpũalia eſſent diſcrera nõ terrenis regiby ſed
ſacerdotibo ẽ cõmiſſum.ita pꝛecipue ſimmmo

ſacerdoti xp̃i vicario ro.pontifici. cui omnes

reges xpᷣianos opoꝛtz eſſe ſubiectos ſicut ip̃i
dño iheſu xpᷣo. Sicut.n. ad quẽ vltimi finis
Ptinet directio ſubiᷣci bẽt illi ad quos ſpe⸗
ctatcura antecedentiũ finiũ ⁊ eius inꝑio di
rigi.Et qꝛ ſacerdotiũ gentiũ ⁊ toꝛus diuino⸗
rum cultus erat ꝓpter temꝑalia cõquirenda.

ꝗomnia oꝛdinãtur ad multitudinis bonũ cõ

mune.cuius regi cura incũbit.cõſequẽter ſa

cerdotes gentiliũ regibo ſubijciãtur. Sʒ etiã
in veteri lege ꝓmittebãtur bona tẽꝑalia ſiue A-E Ke
tur. Ntꝝ ſit mag obediẽdũ pape q;ᷓ alteri cu⸗

terrena nõ a demonibo. ſed a bono deo religio

ſo populo exhibenda. Oñ ⁊ in veteri lege ſa /

cerdotes legũtur regibo fuiſſe ſubiecti. Ses

i noua lege ẽ ſacerdotiũ altius.ꝑ qõ hoĩes
traducuntur ad bona celeſtia. Oñ in lege xri
reges debẽt eẽ ſacerdotibo ſubiecti. AInde mi

rabihter ex diuina ſapientia factum eſt.vt in

m lerñ. in li. di. ⁊ pꝛe. in Pc pto ſupioꝛis romana vꝛbe quã deus pᷣuideratpᷣiani ſacer

vtij pꝛincipalẽ ſedeʒ fnturã.hic mos paula
tim inoleſceret. vt ciuitatis rectoꝛes ſacerdo
tibo ſubderentur. Sicenim maximus Dale
rius refert oĩa poſt religionẽ ponenda ſp nr̃a
ciuitas du xit. ⁊ in quibo ſumme maieſtatis
decus cõſpicivaluit quapꝛopter nõ dubitaue
rũt ſacris imperia ſeruire. H
Serto queritur. an ꝗ. v·
ſir de neceſſitate ſalutis ſubeſſe Ro.pontifici.
Ad qð rñdet.b.tiv.affirmariue in lib.de er⸗
roribo grecoꝛũ.c.lxxij.vbi ſic ait.oſtẽdit᷑ etiã
ꝙ ſubeſſe Ho. pontifici ſit de nece ſitate ſalu/
tis.dicit em̃ cirillus in li.theoł. Itaq; fratres
mei ſi rpᷣm imitamur.vt ip̃ius oues. vocem
audiamus manentes in eccleſia ſancti petri.
Non inflemur cento ſupbie.ne foꝛte toꝛtu⸗
oſus ſerpẽs ꝓpter noſtrã cõtemptionem nos

eũciat. vt euã olim de paradiio. Et ma ximus

in epiſtola oꝛientalibo directa dicit. Coadu⸗
natam ⁊ fundatã ſuꝑ petra cõfeſſionis petri
dicimus vniuerſalem eccleſiã ſᷣm ſaluato is
diff initionẽ.in qua neceſſario ſalutis aĩ aruʒ
nt̃aꝝ eſt manere ⁊ obedire.ſuã ſeruãtes fideʒ
cõfe ſionẽ. Eſt aũt hereticũ dicere nõ eẽ ole
diendũ ſtatutis papalibo pᷣm.s. tlv.in lib.cõ
tra impugnãtes relig. vt in decre.di. xxij. dr
Oinis qͥ romane eccleſie pꝛiuilegiũ ab ipᷣo
ſum mo eccleſiaꝝ capite traditmũ auferre co/
namr.pꝛoculdubio in reſim labit᷑.⁊ infra.fĩ
m quippe violatꝗͥ aduerſus illam agit. q̃ ẽ
dei maer. Doc aũt pꝛiuilegiũ rpᷣs romane
eccleſie cõtulr. vt oẽs ei ſicut x̃ᷣs obediant.
NDñ cirillus in lib.theolog. vt mẽbꝛa manea
mus in capite nr̃o apłico chrono romanoꝛũ
rontificũ.a quo nt̃m ⁊ quõ et qͥd credere te⸗
nere delegmus ipᷣm venerãtes ipm rogãtes
pꝛo omnibo.quomã ipſius ſolũ ẽ repꝛehẽde
re.coꝛrigere.diſponere.ſtatuere.ſoluere.⁊ lo
co ipſins ligare qͥ ipᷣm edificsuir.vt nulli alij
qð ſuũ eſt.plerũq; ip̃ᷣi ſoli dedit.cui om̃es iu⸗
re diuino caput inclinãt.etpꝛitmates mundi

tanqᷓ; ipſi dño iheſu obediũt. Onde patet.q;

qͥ cũq; dicit nõ eẽ obediendũ ĩ his.ꝗᷓ ꝑ papain
ſtatuũtur i hereſim labit᷑.⁊ ad idẽ ẽ.qꝙ ipe cᷣ
ctoꝛ cõcludit li.iiij.cõtra gẽtiles.c.lxxvi.

Sepumo queri S. vi.

iuſcũq; ptãti ĩferioꝛi.ad ꝙ rñ.s.th.in.ij.ſen.
diſt. fi. in rñſione littere ꝙ ſic. Et pꝛo maioꝛi
cæclaratione ſacit quandã diſtincſionẽ.vide⸗
licet ꝙ poteſtas ſuperioꝛ ⁊ inferi dupliciter ſe
pñt hre.aut ita ꝙ inferioꝛ ptãs ex toto oꝛiat

a ſuꝑioꝛi.⁊ tũc tota virtus. inferioꝛis fundat

LZitulus

ſup virrutẽ ſu ꝑioꝛis.⁊ ideo ſimpliciter in oĩ⸗
bus ẽ magis obedienduʒ ptãti ſuꝑioꝛi qᷓ; in⸗
ferioꝛi. Sicut etiã in naturalibo cauſa pꝛima
plus inffuit ſuꝑ cãtum cauſe ſecũde qᷓ; etiam
ip̃a cauſa ſecũda.vt dicit᷑ in li.de cauſis.⁊ ſi⸗
cut ſe habet ptãs dei ad omnẽ creatã poteſta/
tem. ſe habet ptãs ſuꝑioꝛis ad poteſtarẽ infe⸗
rioꝛis vt pꝛincipis ad pꝛocõſulẽ. ſic enam ſe
halet ptãs pape ad omnẽ ptãtem in eccleſia.
qꝛ ab ipſo papa gradus vignitatis diuerſi in
eccleſia diſwonũturt ⁊ oꝛdinãtur. Dũñ eius po
teſtas ẽ qðdam eccleſie fundamentũ.vt patʒ
math.xvi.⁊ ita in oĩbo magis tenemuraobedi
re pape q;lepis velarchiepᷣis.vel e⸗ o;
machus abbati abſq; vlla diſtinctit Mlio
mõ ptãs ſnꝑioꝛ ⁊ ĩferioꝛ pñt ita ſe havere.ꝙ
amle oꝛdinetur ex vna quadã ſupᷣma ptãte.
q̃ vnã alteri ſubiacet. ̃m qð vult ⁊ tunc vna
ſuꝑioꝛ niſi in illis in quibo ſuppomit᷑ vna al⸗
teri a ſupᷣma ptãte. ⁊ in illis tam ẽ obediẽdũ
ſuꝑioꝛi q; inferioꝛi.Eodẽ mõ ſe halent pote /
tes epi ⁊ archiep̃ᷣi deſcendentes a ptãte pape
hec tho.ad pꝛimũ mẽbrũ facit qð dicit augu.
xi.q.iij.qͥ reſiſtit.vbi inter cetera ſic ait.ipos
bumanaꝑ legũ gradus aduerte ſi aliqͥd iuſſe⸗
rit curatoꝛ.nõ faciendũ eſt.ſicõtra pꝛoconſu
lem iubeat.nec vtiq; conremnis ptãtem.ſed
eligis maioꝛi ſeruire. Nec hinc debet minoꝛ
iraſci. ſi maioꝛ pꝛelata ẽ auctoꝛitas.rurſum ſi
aliquid ipe peonlil iubeat. ⁊ aliud iubeat im
peratoꝛ.vel ſi aliud iubeat imꝑatoꝛ ⁊ aliud deꝰ
ùùd iudicatis. maioꝛ ptãs deus. Oa veniam o
impatoꝛ.tu carcerẽ.ille gehennaʒ minat᷑.hic
iã nbi aſſumẽdã ẽ fides tua tãq; ſcutum. ad

idẽ. di. viij.qᷓ ↄtra moꝛes ĩ fi. Quãtũ ad ſecũ⸗

dum membꝛũ facit qð habet extra. de offoꝛ.
paſtoꝛalis. vbi expꝛimũtur caſus in quibo ar
chiep̃us habet iuriſduõnẽ imſubditos ſuffra
ganeoꝝ.vñ in als ipᷣi ſubditi ſuffraganeoꝛũ
nõ tenẽtur obedire.r pꝛedictis etiam patet
papa poſſet pᷣcepio ſuo aliquem cogeread
ſuſcipiendũ epᷣatum.vñ ⁊.s.tho.in.iiij.ſent.
di. xxviij.ſic dicit.Quidã dicũt. ꝙ papa nõ
teſt pꝛeciꝑe alicui.ꝙ accipiat epᷣatũ.qꝛcõ/⸗
ſenſus delet eſſe liber. Sed hoc poſito periret
eccleſiaſticus oꝛdo. niſi.n. quis poſſer cogi
ad regimẽ eccleſie ſuſcipiendũ cõſeruari non
Pſſet.cũ quandoc illi qͥ ſunt idonei. hoc onꝰ
nolunt ſuſciꝑe niſi coaeti.hec ille. Et ad hoc
facit quod dicit grego. viij.q.i.in ſcripturis.
⁊ in.c.qͥ epᷣaatũ.⁊ exemplũ aug.di.xl.añ oĩa

Octauo queritur ꝗ. Vii.

Nirum romanus pontifex ſuccedaĩ.h. petro.

in ea pfecnione poteſtatis et dignitate vicas

riaius xpi qua ipſe.la.petrus a rpᷣo caput ⁊

xXxII

7

paſtoꝛ vtilis eccleſie fuit in eccleſia ſublima⸗

tus.ld quod reſponder. s. tho. in.iiij. cõtra
gentiles.c.lxxvi.vbi poſt ſermonẽ de inſtituti
one.qua beatus petrus a xpᷣo capur et paſtoꝛ
vniuerſalis eccleſie ẽ conſtitutus.ita loq̃tur.

Non poreſt autem dici ꝙ a ſi xrᷣus hanc po/

teſtatẽ ⁊ dignitatẽ pemo dederit.ad alios ipſa
nõ deriuetur. OJanifeſtum ẽ enim. ꝙ rpᷣs ec
cleſiam ſic inſtituit.vt eſſet vſe; in finẽ lecu⸗

li duratura. ᷣm illud Aſa. ir. ſuper ſolium da

uid ⁊ ſuper regnũ eius ſedebit.vt confirmet
illud ⁊ coꝛ roboꝛet in iudicio ⁊ iuſticia amodo
⁊ vſe; in ſempiternũ. OJamifeſtu eſt igitur.
ꝙ ita illos qui tũt erant in miniſterio conſti
tuit.vt eoꝝ poteſtas deriuetur ad poſteros p.

vtilitate eccleſie vſi ad ſeculi fineʒ.pᷣſerrim

cũ ipſe dicat math.vlti. Ecce ego vobiſcum
ſum vſq; ad cõſummationeʒ ſeculi. PBer lve
aũt ercludit᷑ quoꝛũdaʒ exroꝛ pꝛeſumptuoſus

qui ſubducere nitũtur ab obedientia ⁊ ſubie

ctione petri.ſucceſſoꝛẽ eius romanũ pontifi⸗

cem vmuerſa leʒ eccleſie paſtoꝛẽ nõ recogno
ſcentes.hec ille. Ceterũ hãc queſtionẽ deter /
minat idem ſanctus ilv.in tracratu cõtra er

„

roꝛes grecoꝛum dicẽs.c.lxix. Oſiendit᷑ enaʒ
ꝓ petrus ſit xpᷣivicarius ⁊ romanus põnfex

ſucceſſoꝛ ꝑetri in eadẽ poteſtate ei a xpᷣo colla

ta. Dicit. n. canon calcedonenſis concilij. Si
quis epᷣus predicatur infamis lilberam halet
ſentẽtiã appellãdi ad beatiſſimũ epᷣm atique

rome.quem habemus petrũ refugij petram
ipi ſoli libera ptãte dei loco ſit ius oiicernẽdi
epi infamiã ſᷣm claues ſibi a dño collatas et
infra. oĩa diff nita ab eo teneũtur tãc; a vi⸗
cario apłici throni. Itẽ cirillus hieroſolimi⸗
tanus patriarcha dicit ex perſona xp̃i loq̃ns
CTu cũñ fine ⁊ ego ſine fine cuʒ oibo qs loco tui
ponã pleno ⁊ pfecto ſact̃o ⁊ auẽte cũ eis ero.
ſicut ſum ⁊ tecũ.a cirillus epᷣs alerãdrinꝰ iĩ li.
tlxol.di.qꝙ apli ĩ euãgelijs ⁊ eplis aſtirmaue

rũt ĩ omni coctrina petrũ eſſe oco dñi ⁊ er ee

cleſiã. dantes ei locũ in omni concilio ⁊ ſina⸗
goga in omni electione ⁊ cõfirnatõne ad idẽ
facit qð hr.di.xxi.ĩ nouo.⁊.di.xxij.ſacroſctã.

ono queritur
oteſtatis.vld quod reſpondet beamis tho. in

tractaru contra erro. grecoꝛum. c. lxvii aflirt
matiue.vbi ſiddicit. habet etia er pꝛedicton

c.auctoꝛitatibo.ꝙ romanus pontifer hale
at in eccleſia plenitudinem poteſtatis.dicit
enim cirillus patriarcha alexidrinus in lib.
teologox. Sicut xpᷣus accepit a patre duca/
tũ ⁊ ſcepirũ eccłie gẽnuʒ er iſrł egrediẽs ſuꝑ

oeẽm pꝛincipatũ ⁊ ptatẽ. ⁊ ſuꝑ om̃e qdcũ;d ẽ

.viu.

Ntrium papa habeat in eccleſia plenitudineʒ

turngenſicn

ciltanyin
elssfules hi

Eenes egen.ll
ſöͦreicetpenian
Uitronani won
leinpriielli
tmettunven
it Sanßine
Unsniticſeritt
eesſecön;
Dmgärdi
hemdicens

Nna

Vrrumapd
Yohanecönen
ſypiusonnoran
les. dilitoßis
lelor. proſtend
Omnnilagg t
heili diatini
Pwis nisoin
pgleitiaſclue
sſenarer pi
Mor quoc abeo

Gdecin

W Drin
kereiidi
ſtiundiizgi
güeläpige,
Cianmtaſcen
Alalnyhrn
itningni
Uiſteseen

WNN
MriP
neetrii
deNser
iE
ni. Fiaipzen
ANN
eieie
brinttae
jaie,n
ritkunt

ireN

can

Ke SS

Capitulum

vtei genua cũcta curuentur.ſic ⁊ Etro ⁊ eius
ſucceſſoꝛibus pleniſſine cõmiſit ⁊ infra.nul
li ali q; petro x-pᷣus qð ſuũ ẽ plenũ.ſi.ipſi ſoli
dedit ⁊ infra. ꝑedes rpᷣi humanitas.⁊ ipᷣe hõ
cui tota trinitas dedit pleniſſimã ptãtem.qm̃
vn tm̃ a ſumpſit ⁊ in vnitate ꝑſone tranſue⸗
xit ad patrẽ ſuꝑ om̃em pꝛincipatũ ⁊ ptãtem
⁊ ſuꝑ om̃e qdõcũq; ẽ.vt ei genua cũcta curuẽ⸗
tur. adoꝛ ẽt eũ oẽs angeli dei.quẽ totũ dimi
ſit per ſacr̃m et ptãtem petro eccleſie eius.⁊
Criſo.ad cõſulta Bulgaroꝝ ex ꝑſona xpᷣi lo⸗
quẽs. Cer te interrogo ſi me diligis.qui me
ter crepidus ⁊ timidus negaſti.nũc aũt redu
ctus.ne credãt te fratres gr̃am ⁊ auctoꝛitatẽ
clauiũ amiſiſſe.qꝛ amas me. coꝛã ipᷣis iam ti
bi cõſirmo qð meũ ẽ plenũ.c ille.HNabet au
tem papa plenitudinẽ ptãtis in eccleſia etiaʒ
põtificalis ãſi rex in regno. Sed ep̃i aſſimnũ
turin ꝑteʒ ſolicitudinis q̃ſ iudices ſingulis
ciuitanbo p̃poſiti. ꝓpter qð eos ſolos in ſuis

litteris fratres vocat. Reliquos autẽ oẽs vo

cat filios.c.s.tho.in.iiij.diſt.xix.vbi etiã di
cit.ꝙ in regno tota ptãtis plenitudo reſidet
penes regem. in ariſtographia aũt apud vnũ
nõ reſidet p enitudo ptãtis ſed apud oẽs. q̃ͥ
aũt rom anũ pontificẽ negãt h̃e plenã in ec/
cleſia ptãtẽ ↄ̊ eccłie vnitatẽ errãt ſᷣm.s.tlv.
in tracratu.cõtra erroꝛes grecoꝝ.c.lx xiij.vbi
ſie ait. Sicut pᷣdicti errãtes cõtra vnitatẽ coꝛ
poꝛis miſtici peccãt. romani põtificis prãtem
abnegãtes.ſic cõtra puritatẽ ſacrati coꝛpoꝛis
rpᷣi delinquũt dicẽtes ex aʒimo pane nõ poſſe
coꝛpus xpi cõſecrari.

. ₰QA₰
Decimo queritur F. ir.
Vtrum a papa deriuet ptãs in alios pᷣlatos
Zd hanc qõnem rñ.th.affirmatiue. in locis
ſupius annotatis. Pꝛimo in.iiij. cõtra genti
les.dicit dñs petro. Cibi dabo claues regni
celoꝝ. vt oſtendat ptãs clauiũ ꝑ euʒ ad alios
deriuãda ad cõſeruãdã eccłie vnitatẽ. Item
hic idẽ dicit in.iiij.ſent.di.xxiiij.q.fi.ſub his
verbis.q;ᷓuis oĩlbo aplis data ſit cõiter pote /
ſtas ligãdi ⁊ ſoluendi tñ in hac parie vt oꝛdo
aliqs ſeruaret᷑ pꝛimo ſoh perro data ẽ. vt oſtẽ
datur. quod ab eo debeat iſta ptãs deſcẽdere.

Andecimo que F.x.

ritur. Otrũ pana poſſit vti ptãte clauis ĩ quẽ?

libet de ecclia.Rñ.s.tho.in.iiij.di.xix.q.i.ar.
iij.ita dicẽs.q vſus clauiũ reqͥrit aliquã pꝛe/
lationis ptãteʒ ꝑ quã ille in quẽ ↄſus clauiũ
cõicatur.efficit᷑ materia ꝓpꝛia illiꝰ actꝰ.iõ ille
q̃ halxt diſtinctã prãtẽ ſuꝑ om̃es põr vti cla⸗
uibo in quẽliber. Illi aũt qͥ ſub eo diſtinctas
ptãtes acceperũt.nõ in quẽlibet vti pñt claui

VI

bus. ſed in eos tãtũ qͥ in ſoꝛtẽ venerũt niſi in
neceſſitatis articulo.ibi nemini ſacramenta
deneganda ſunt. Item iſtud declarat ide: in
tractatu cõtra impugnãtes relig.ſic di. Epi⸗
ſcopi in eccleſia tenet locũ vomini noſtti ibhe⸗
ſu xpᷣi. Dnde dicit Nioni.in lib.eceleſiaſtice
hierarchie. Pontificũ oꝛdo pꝛimus quidem
eſt animaꝑꝝ oꝛdinarionũ ſublimiſſimus ⁊ no
uiſſimus. Idem etem̃ in ipſum ꝓficitur ⁊ im
pletur omnis hierarchie diſpoſitio. vt omnẽ
hierarchiam videmus in xpᷣo cõſummatam
ſic vnãquãq; in pꝛopꝛiũ diuinũ ſummum ſa
cerdotem.id eſt epiſcopum.vnde.i.pe.ij.di⸗
citur. Conuerſi eſtis ad paſtoꝛem ⁊ epiſcopũ
animarũ veſtrarum. ivc autem vꝛecipue veꝝ
eſt de romano pontifice.cui vt Cirillus dicit.
omnes iure diuino caput inclinãt ⁊ tanq; ipᷣi

comino iheſu obediũt.⁊ Criſoſto. dicit ſupꝑ l

lud ioh.vlti. Paſce oues meas.⁊ loco mei pᷣ/
poſitus ⁊ caput eſto fratrum.

Que ritur duode Sxi.
cimo. Dtrum papa poſſit concedere alicui.ꝙ
quis vtitur poteſtate clauium in eum in foꝛo
conſcien t ie.heſpõ.ſanctus thomas affuma
tiue in. iiij.diſtin. ſuperins aſſignata.q.ix.ita
dicens. Poteſtas clauiũ q;tum eſt de le. ertẽ
dit ſe ad omnes.ſed ꝙ ſacerdos nõ poſſ it vti
poreſtate clauiũ.connngit ex hoc.ꝙ eius po⸗
teſtas ad aliquẽ ſpecialiter limitata eſt. Oñ
ille qui limitatiue poreſt extendere in quem
voluerit.⁊ pꝛopter hoc etiam ſibi poteſt dare
woteſtatem in ſeipᷣm. quis in ſeipſuʒ ipſe po
teſtate clauiũ vti non poſſit. quia poteſtas cla
uiñ requirit ꝙ in aliquem ſubiectũ ⁊ ita aliũ
Sibipſi enim aliquis ſubiectns eſſe non po⸗

teſt. xc ille. .
Queritur deci grü.

motercio. Otrum papa poſſit cõcedere pote/
teſtatem alicui.vt viatur in eũ poteſtate cla⸗
uiũ in foꝛo exterioꝛi videlicet. ꝙ aliqs excõi⸗
cet.Rñ.s.itlv.negatiue in eo loco ita dicens
in ſo.vnius ar. Judiciũ exterius ẽ apud deñ.
apud quẽ aliq̃s reddit᷑ minoꝛ ex eo ꝙ pꝑeccat.
nõ aũt apud hoĩim pᷣlatõnes. Et ideo in exte/
rioꝛi iudicio ſicut nullus in ſeipᷣo ſententiaʒ
dare põt excõicatõis.ita nec altxeri cõmute⸗
re nec ſe excõicaxe.ſed in foꝛoↄſcie põt alte⸗
ri ↄmittere ſuã abſolutionẽ vel iuriſditione
quã ipᷣe hʒ vel dicẽdũ.ꝙ abſolutio in foꝛo cõ
feſſionis ẽ pꝛincipa łł᷑ ptãtis clauiũ.⁊ ex coõſe⸗
quenti reſpicit iuriſditõem. Se excõicatio
reſpicit totalem iuriſditionem.qtum autem
ad poteſtatẽ oꝛdinis ſunt equales, nõ aũt qᷓ⸗
tum ad iuriſditionẽ. ⁊ ideo non eſt ſunile.

WW 5 WW ☛ W . W l l

Titulus

Queritur decimo ꝗ.xiii.
quarto.Orrũ papa ſit pꝛopꝛius ſacerdos dij⸗
cendus aliquo modo cuiuſlibet ꝓꝑrochie. Añ
det ſanctus tlv.affirmatiue in tractatu cõtra
impugnãtes religionẽ.ita dicens.Ad id qð
obijcitur.ꝙ ſemel in ãno quilibet ↄfiteri pꝛo⸗
pꝛio ſacerdoti tenetur. Dicendũ ꝙ pꝛopꝛius
ſacerdos nõ ſolum eſt ſacerdos parochialis.
ſed etiam epᷣus vel papa. ad quos magis pti
net cura eius q ad ſacerdotem vt multiplici
ter oſtẽſum ẽ. Pꝛopꝛium.n.hic nõ accipitur
ſ̃m qð diuidit᷑ cõtra cõmune.ſed pᷣm quod
diuidit᷑ cõtra alienũ. Oñ qͥ cõfeſſus ẽ epiſco
po ſuo vel alicui habenti vicem eius cõfeſſus
ẽ pꝛopꝛio ſacerdoti.hec ille. „

Quero decimo .qxüii.
quinro. papa ſit pꝛelatus immediatus
cuiuſſibet fidelis.Rñ.S.thom affirmatiue.in
iiij.di.xvij.ꝗ.vij. dicens incõueniens eſſe ꝗ
duo equaliter ſuꝑ eandẽ plebe cõſtituerent᷑.
ſed ꝙ duo quoꝝ vnus pꝛincipalioꝛ alio ſuꝑ
eandem plebem cõſtituãtur.nõ ẽ inconueni
ens ⁊ m lvc ſuꝑ eandem plebem immediate
ſunt ⁊ ſacerdos parochialis ⁊ epᷣus ⁊ papa.⁊
quilibet hoꝝ poteſt ↄmittere ea q̃ ſunt iuriſdi
tionis ad ipᷣm ꝑtinentia alteri.hec ille. Iteʒ
in eadem tractatu ait. papa habet immecdia⸗
tam iuriſditionẽ in oẽs xpᷣianos. qꝛ romana
eccleſia nullis ſinodicis cõſtitutõibo ceteris
eccleſiis pᷣlata eſt. ſed euangelica vmini vo⸗
ce ⁊ ſaluatoꝛis ſui pꝛimatũ obtinuit.vt habe⸗
tur in decre.di.xxi.qᷓ;uis.hec ille.

Querodeci

moſexto. Ntrũ papa poſſit cõmittere aliqͥ bo
p̃ᷣdicare ⁊ cõfeſſiones audire fideliũ.vti ptã
te clauiũ irreqͥ ſitis pꝛopꝛijs ſacerdotibo ꝑro/⸗
chialibus. Rñ. s. tlv. affirmatiue in. iiij. diſt.
xvii.q.vii.Cinus inter alias hec vna rõ ẽqͥc⸗
quid põt inferior põt ⁊ ſipioꝛ.ſed ipſe ſacer⸗/
ws prochialis põt dare licentiã ſuo parochi
ano ꝓꝙ alteri cõſiteat.ergo multo foꝛnus ſupe
rioꝛ eius hvc põt.in coꝛ ꝑe.q.ita dicit.dicẽdũ
ꝙ ſacerdos põt aliqͥd duplr̃ impedire.ne ali⸗
amnus cõfeſſionẽ audiat.Dno mõ pꝛopter de⸗
fectũ iuriſditionis.Alio mõ pꝛopter defectũ
erecutionis oꝛdinis ſicut excõicati.degrada⸗
ti.⁊ hmõi.Quicũq; halet iuriſditionẽ põt ea
q̃ ſunt iuridirionis cõmittere. ⁊ ideo ſiqͥs im
pediatur.qꝙ alterius cõfeſſionem audire non
poſſit ꝑ iuriditionis defectũ.põt ſibi ꝑ quem
cuiq; hñtem iuriſditionẽ immediatã in illos
comitti. ꝙ cõfeſſiones audiat ⁊ abſoluat ſiue
ſpſum iacerdotẽ ſiue ꝑ ep̃m ſuũ ſiue ꝑ pa⸗

XxlII

pam. Si antl pꝛopter oꝛdinis erecutionẽ im
pedime ntũñ audire nõ poſſir põt ei concedi
cõfeſſionẽ audiatp eũ.qͥ ei impedimentũ an
ferre poteſt. hãc. q. in tractatu contraimpug.
relig. manifeſtã facit ⁊ elariſſim ex cõſueru⸗
dine q in romana curia ab antiqͥſſimis tpibꝰ
obſeruata ẽ ita dicens poſt multas alias rato
nes ad hoc facit conſuetudo romane eccleſie

ad quã ⁊ accedentes a pniarius pape adqͥſcũ,

qʒ ſacerdotes literas impetrãt. vt eis cõſitej
tur. Atem legati pape a eoꝝ pnĩarii.cõfeſſio⸗
nes audiũt nõ petita licentia a prochialibus
ſacerdotibus. etiã auctoꝛitate pape vbicun
q; pdicant ⁊ ita patet ꝙpᷣdicare ⁊ audire eõ⸗
feſſiones põt aliis cõmitti fine licenna pro
chialiũ ſacerdotũ.hec ile.*
Queriuur deci

indſeptimo. Ntrũ pꝛeter duos oꝛdines inſti

tutos a deo.ſ.epoꝑ ⁊ ſacerdotũ prochialium
poſſet papa inſtituere terciũ oꝛdinẽ taliũ pᷣdi⸗

2

catopꝑ. ꝗ pꝛopꝛia auctoꝛitate pꝛedicarẽta con

„

feſſiones audirent.Rñ.s.tho.affirmatiue in

tractatu cõtra impug.reh.in ſo.vnius ar. ad
uerſarioxꝝ ita dicens. ꝙ et ſi duo oꝛdines tm̃
eſſent a deo inſtituti.q̃ poſſent pꝛedicare pꝛo⸗

*

pꝛia auctoꝛitate.poſi

te p̃dicarẽt ⁊ pꝛecipue papa.qͥ habet plenin/
dinẽ ptãtis in eccleſia. ſicut ⁊ in pꝛimitius ec
cleſia fuerũt duo oꝛdines ſacri.ſ.pꝛeſ biteri .
diaconi.⁊ tñ poſtea eccleſia maioꝛes ſibi con
ſtituit. vt mgtr in ſen.dicit.hec ille.

Queritur deciF. xvit.

mooctauo. Dtrũ papa poſſit cõpellere colle

gia generaliũ ſtudioꝝ.vt ad eoꝛũ ſocietatẽ te
lisioſiadmittãtur. Rñ.s.tlv.affirmatiue.in
pꝛe lato.tractatu ſic dicẽs.in rñſione ad vnũ
ar.ꝙ aut obiiciũt.ꝙ nullo mõ põt cogi ad ſo
cietatẽ inuitus.vt lex dicit.patet ꝙ intelligi⸗
tur de pꝛiuata ſocietate q̃ cõſenſu duoꝛũ vel
triũ cõſtituit᷑. ⁊ ad ſocietatẽ publicã qͥ nõ con

ſtituit᷑ niſi ex ſupioꝛis cõſenſiu a ſupioꝛis qu⸗
ctoꝛitate alis compelli põt. ſicut pꝛinceps qͥ
pꝛeeſt reipublice poteſt cõpellere eiues. vt in

ſua ſocietate aliquẽ recipiãt.ſicut collegium

alicuius eccleſie cogit.vt aliqueʒ recipiatĩ ca
nonicũ ⁊ in fratrẽ. Dnde cum collegiũ ſtudii
generalis ſit publica ſocietas.ad eã poteſt ali

quis induci auctoꝛitate ſuꝑioꝛis cogenteꝛ in

fra, Onde nulli.dubium eſſe velerſcholares

cõpelli poſſe auctoꝛitate apoſtolica. vr ad ſoci
etatẽ ſtudii religioſos admittãt.hecille.

Quericur deci Fr Vlil⸗

Krvi.

te. poſſet tñ eccleſia terciũoxdię
nem ſtatuere pᷣdicatoꝛũ.qͥ pꝛopꝛia auctoꝛita

ADinntun
mmuminifen
i ⸗
iindlis Holti

cte mnineritet
ſiceennnanönt
Enlsenſete d
uolternicaitl
niigi nonisfe
unnes fülleoßf
i.,ſKuinomtms
urere rleie ttti
e. nec ang. ets

Phüwiencib ro
Wprkearhime
neeceſunnount
Cleſeriädpit
agäccſtirſe
ucſrinnphe
gagmealpnn
Uolickecänc
Qucnut
pamo Oniaen
lenninsſinocr.
wapeleur e
geiglenrynnen
Jon vmi necete
imuereo
ſeenmnare .
nansnaadpan
mninegaruemd
rcktäponnum
Nufoitidis
antenen
efanaifmo
hethlgunen
konmmnperfer!
Cnsſchkuanin
11poſenitn
ſnocoihitn

ee .. 8
mhistef
g ai M
nten r
drepſetjenkür
, . „ 4
a 11
narei n
MoNei
„ 4
6
mecen
. ,7
Ori murſtrr
e NR
. 12.4. 14.
en bian .
Mirri. i
.Ne
oemridin
4.
pwen i e
. 1 4 —

Capitulum

monono. Ntrũ ad papã maxime ptineat oꝛ
dinatio ſtudioꝛũ ⁊ vniuerſitatuʒ.M.s.tho.
in trac.ſupꝛa noĩato affirmatiue vbi ita dicit

ZYld eũ.n.qui regit rempublicã ꝑtinet oꝛdina

re de nutritionibo.et adinuẽtionibo iuuenn.i
qb exerceri deleant. vt dicit.ð x. ethico. ⁊ poli
tia oꝛdinar. vt habet.i.ethicoꝝ.quas diſeipli
nas debitũ ẽ eſſe in cimb-.⁊ quales vnũquẽ
q; addiſcere ⁊ vſq;quo. Et ſic patʒ ꝙ oꝛdina
re de ſtudio ꝑtinet ad euʒ qui pꝛeeſt reipub. ⁊
pꝛecipue ad auctoꝛitatis ſedis apoſtolice qua
vninerſalis eccleſia gubernat᷑.cui ꝑgenerale
ſtudiũ ꝓuidet᷑.xc ille.

Queritur uigeſi F.rir.

mo. Dtrum auctoꝛitas vniuerſalis eccleſie
in determinatõne fidei pꝛincipaliter reſideat
in papa. Rñ.s.tlv. aſtirmariue ſe. ſe. q. ij. ar.
iij.ita dicẽs. Poſtq;ᷓ aũt aliqua eſſent aucto⸗
rirate vniuerialis eccleſie determinata. ſi s
illi determinatõni prinaciter repugnaret he⸗
reticus cenſexet᷑.q̃ quidem auctoꝛitas pꝛinci
paliter reſidet in ſummo pontiice. Dicit em̃
xxiiij.q.i.quotiẽs fidei rõ ventilatur arbitroꝛ
omnes fratres nr̃os ⁊ coep̃os non niſi ad pꝑe
trũ.i.ſui nominis ⁊ honoꝛis auctoꝛitateʒ re⸗
currere debere õtra cuius auctoꝛitatem nec
hiero.nec aug.nec alquis ſanctoꝛũ ſuã ſen/
tentiã defendit. vt dicit hiero.ea.q. DNec eſt ni
despapa learſſime.quam incatlolica didici
mus eccleſia.in qua ſi minus ꝑite aut paruʒ
caute foꝛte aliq d poſitũ eſt emendari cupimꝰ
a te. qui petri fidẽ ⁊ ſedẽ tenes. Si aut bec no
ſtra cõfemio apoſtolatus tui iudicio cõpꝛo bat᷑
qcũq; me culpare voluerit ſe impitũ velmali
uolũ vł etiã ñ catholicũ ſ hereticũↄpꝛobabit

Queritur uigeſimo §. xx.

pꝛimo. Dtrũ ad papã ꝑtineat ↄfirmare ſen /

rentias ſinodoꝝ. Stem vtrũ ad papã a ſino/
wappelletur. Item vtrũ ſolius pape auctoꝛi
tate haleat vmuerſalis ſinodus congregari.
AIltem vtrũ neceſſe habeat papa ↄgregare cõ
aliũ vniuerſale quotienſcũq; habeat aliqͥd de

fide rerminare. Ald omnes iſtas.q.ſimul rñ.

ſanctus Tlv. ad pꝛimas tres aſftumatiue. ad
quartã neganue in qſtiombo de porentia dei.
q.x. ar. iij. vbi q̃ritur. vtrũ ſpuũſſanctus ꝓce/
dit a filo.qͥ rũdes ar.ſacto in contrariu dicit
ſic. Sicut poſterioꝛ ſinodus habet poteſtatemn
interpᷣtandi ſunbolũ a pꝛioꝛi conditũ aut po/
nendi aliqua ad eius explanationẽita etiam
romanus pontifer hec ſua auctoꝛitate poteſt.
cinus ſola auctoꝛitate ſinodus cogregari põt
⁊a quo ſentẽtia ſinodi cõfirmat᷑ et ad ipſum

a ſinodo appellatur.qᷓ omnia patent in geſtis

VI

chalcedonenſis cõcilij vel ſinodi. non eſſ ne⸗
ceſſariũ ꝙ ad hmõi expoſitionẽ faciendã vni

uerſale conciliũ congreget cũ qñq; id fieri ꝓ

libeant belloꝑ diſſidia ſicut in ſexto ſinodo le

gitur.ꝙ cõſtantinus auguſtus dixit.ꝙ xpter
imminẽtia bella vniuerſaliter epos cõgrega/
re nõ potuit.ſed iñ illi qui cõuenerunt qdem
dubia in fide oꝛta ſequẽtes ſententiã agatlv
ms pape determin auerũt. ſ. ꝙ in chriſto ſunt
due volũtates ⁊ due actiones ⁊ patres ichal

cedonẽſi ſinodo cõgregati ſecuti ſunt ſenten⸗
tiã Teonis pape.q determmauit xpᷣm eſſe in
duabo naturis.hec ille.

ſtatuere ſine auctoꝛitate pape. Rñ.s. tho.ne⸗
gatiue in tracta.cõtra impugnãtes reli.ſan⸗
ctipatres in cõcilio cõgregati nilil ſtatuere
potuiſſent niſi auctoꝛitate ſummi põnſficis ĩ⸗

— — „ —

terueniẽte.ſine qua etiã cõciliũ cõgregari nõ

QOueritur uigeſi

—

moſecũdo. Otrũ papa ſubiciat᷑ ſtatutis con
cilioꝝ. Huic oõni videt rñdere.s.ih.ſub di.
in pꝛima ſecũde.q.xcviij.axti.vi.vbi qᷓrens.
vtrũ om̃es legi ſubij ciãtur ita dicit.ꝙ ſᷣm &

lex de ſui rõne duo habet.pꝛimo.ſ.ꝙ ẽ regula

humanoꝝ actu ũ.ſecũdo.ꝙ habet vim coacti
uam. Dupliciter põt aliquis eſſe ſubiectus
legi.Dno mõ ſicut regulatũ regule.⁊ lvc mõ
omnes illi qͥ ſubdũtur poteſtan ſubdũtur le-
gi.quã fert ptãs.lio mõ ſicut coactũ cogẽ⸗

ti. ⁊ hoc modo vvmines virtuoſi et iuſti non
ſubdũtur legi.ſed ſola mala ⁊ infra tractans

quod dicit iureꝑpims.ꝙ pꝛinceps dicitur eſſe
ſolutus a lege.q;tũ ad vim coactiuam legis.
nullus.n. pꝛopꝛie cogitur a ſep̃o.lex aũt nõ

habet vim coactiuã niſi ex pꝛincipis poteſta⸗
te. Sic igit᷑ pꝛinceps dicit᷑ eſſe ſolutus a lege

qꝛ nullus in ipᷣm poreſt iudiciũ cõdemnatio/
mis ferre. ſi cõtra lesẽ agat. vñ ſuper illud p̃ᷣs.
Cibi ſoli pꝑeccaui.dicit ꝙ rex nõ halet vvies.

qui facta eius diiudicẽt.ſed q;tum ad vim di

rectiuã legis pꝛinceps ſubdit᷑ legi ꝓpꝛia volũ
tate.ſᷣm qð dicit extra de cõſti.c.cuʒ omnes.
ibi qð quiſq; iuris in aliñ ſtatuit.ipᷣe eovri de

bet. ⁊ ſapientis dicat auctoꝛitas.patere legẽ
quã tuipᷣe tuleris. P

Queritur nigeſi Kxrii.

motercio. Otruʒ papa poſſit mutare ſtatuta
ſanctoꝝ patruʒ in concilijs generalibo aut in

eis diſpenſare. Hñ. s. tho. aſtirmare in tracr.
cõtra impug.reli.vbi ad illud ʒoʒoni pape qð

habetur in. c. contra. xxv. q.i. Contra ſtatuta
pairũ cõdere aliquid vel mutare auctoꝛitas

duabo nain ille. Item vtru patres
exiſtentes in cõcilio vniuerſali poſſint alqͥ d

M

Litulus

bynius ſedis nõ woteſt. ic dicit. Dicendum q&½

hoc ẽ veꝑ in illis.q ſtatu a ſanctoꝝ patrũ de/
creuerũt eſſe de iure diuino.ſicut articuli qͥ de
terminati ſunt ꝑ cõcilia. Sed illa q̃ ſanctiſpa
tres deterininauerũt de iure poſitiuo ſunt reli

cta ſub pape diſpẽſatõne.vt ea poſſit murare

vel diſpenſare ßᷣm owꝛtunitatẽ tẽpoꝝ velne⸗

gocioꝝ.ſancti. n. patres in cõciliis cõgregati
mihil ſtatuere potuiſſent. niſi auctoꝛitate ro-
mani pontificis interueniente. ſine qua eniã
coõciliũ cõgregari non põt.nec tũ papa qñ ali
quid aliud facit aliter ; a ſanctis patribo ſta

tutũ ſit. cõtra ſtatuta facit.quia ſeruat inten/

tio ſtatuentiũ. qᷓ eſt vnlitas eccleſie ſicut ⁊ in
ouorinni iure poſiniuo accidit. derogatur. n. pꝛio/
ribus ſtatutis ꝑ ſtatuta ſeqntia. Oñ qð dicit
gquiſquis pᷣſumit abſoluere qð religane vel li

gare q̃ abſoluent.⁊ loqͥtur de ſtatutis cõcilio⸗

r.intelligit᷑ m glo.ibi qtuʒ ad arnculos fi⸗
deinõ tui ad ſtatuta po ſitiua. Quidam in
Dircliit ꝙ papa poſſet tollere ſingula 2 nõ oĩa ſi

mul. qꝛ lvc e ſet deſtruere ſtatũ eccleſie.

Quero uigeſino J. xxiii.

quarto. Dtrũ papa habeat plenitudinẽ pote⸗/
ſtatis diſpenſandi in omnibo ſtaturis cõſtitu⸗
tis p regulas vel eccleſie platos. Item vtruʒ
papa poſſit diſpẽſare circa ea que ſunt iuris

diuini vel iuris naturalis. Item vttuʒ papa

Gn diſpẽſare cñ bigamo vt pꝛomoueatur.

Item vtrũ papa poſſit diſpẽ are ꝙ a liquis ſa
cerdos nõ indutus veſtibo ſacris cõſecret coꝛ

pus rpᷣi.ad has quatuoꝛ.q.rñdet.s.thom.ſi

militer in quoli.iiii.q.viii.ar.ii.ad pꝛimã ter

cia ⁊ quar:à̊ affirmatiue. ad ſecũdã negatiue
ſic dicẽs. Non eſt dubitadũ.ꝙ papa halxat

plenitudineʒ ptãtis in eccleſia.ita ꝙ quecũq;

ſunt inſtitura ꝑ eccleſiam vel eccleſie pᷣlatos
ſint diſpẽſabilia a papa. Hec.n.ſunt q dicun
tur eſſe iuris humani vel poſinui.Circa eave
roq̃ ſunt iuris diuim vel iuris naturalis di⸗
ſpenſatenõ põt.qꝛ iſta habent efficatiã ex in/
ſtitutõne diuina. Jus aũt diuinn ẽ quod per
tinet ad legẽ nouã vel vererẽ.ſed heceſt diſe
rentia inter legẽ vtrãq;.qꝛ lex vetus determi
nabat multa tã in pceptis ceremonialibo per
tnentibo ad cultũ dei. ꝙ; in pꝛeceptis iudicia
libo pꝛtinentibus ad iuſticiam inter vmines

cõſeruandam. q̃ in nouo teſtamẽto non obli fi

gant.niſi aſumãtur ab eccleſia wel aliqua ci
uifate p ſuo ſta uto. ꝛ lvc quo ad iudicialia.
nõ ceremonialia er toꝛo ceſſant q;rum ad lit

teram. Sed lex nona qᷓ eſt lex lilertatis Hmõi

eterminatõnis nõ haler. ſed ẽ contenta pꝛe
cepus moꝛalibus naturalis legis articulis

fidei ſacramẽtis gratle. vñ etiaʒ dicitur ler

fidei ⁊ ler gratie pꝛopter determin tönesg ar
ticuloꝛũ dei ⁊ efficatiaʒ facramenton Rere
ra vero q ptinent ad determination iudicio
rum humanoꝛũ vel veterminatönem diuinj
culeus lilxraliter pmiſit rpᷣe q eſt noue legis
laroꝛ pꝛelatis ecclie ⁊ pꝛineipibus popki xpi
ani veterminãdo. Onde omnes hmör derer⸗/
mmationes ptinent ad ius humanũ. in quo
papa põt diſpẽſare. In ſolis vero his q ſunt

de lege nature ⁊ in arnculis fidei ꝛ ſacramen

tis noue legis diſpenſare non poteſt. vc em̃

nõ eſlet poſſe ꝓ veritate. ſed cõtra writatem
OJanifeſtũ eſt ꝙ bigamũ pꝛomoueri nõ eſt
de lege nature.nec ꝑertinetad articulos fidei.

nec etiã eſt de necetitate facramenti. q pa
tet er hoc. ꝙ ſibigamus oꝛdinet.recipit oꝛdi
ms ſacramen ũ.ſed ivc ꝑrinet ad quandanm
eterminationé diuini cultus. Oñ circa hoc
papa poteſt diſpenſare. ſed diſpenſare noͤ de
iyr niſi ex magna ⁊ euideti cauſa. Sanis etiſt
pſer viſpeniare arca hoc cy ſacerws no in
Eſtibus ſacris cöſecret coꝛpus xpi. et

dutus veſtibus .
eadem rato eſt de om nibus anis hmõi. que
er inſtitutöne humana conceſſert. hecille.

pa diſpenſaet. Xgp.

HBPta multos caſuſ

pertinentes ſoluʒ ad papam recol/

klectos erſumms Ray. hoſtien.
er coꝛpore iuris ⁊ alioꝛum voctoꝛum ex qun⸗/

bus oſtend itur plenitudo poteſtatis eius. de

quibus etiã plures nõ veniũt ĩ generali mꝗ
dato.ſed requirunt ſpeciale mãdatum ipᷣius
diſtin. xvii.huic ſedi. ertra de tra la. c. licet.
de offi. le. c. quod tranſlationem. Et pꝛim
eſt queſtio fidei. Cum enim vertitur dubiuz

ũ aliauo pertinente ad articulos fidei velad
ſacramenta. determinatio ſpectarad papam

vt. xriini.q.i.quonens. Sechdus eſt raſia
tio epiſcopi vel electi ⁊ cõſirmati.erradetra
ſlatio.ca.inter coꝛpoꝛalia. eoffi. lega. c. i. ⁊
idem videtur de tranſiatione ablatum exem
ptoꝛum. TCercius eſt depoſitio epiſcopoꝛũ.
iii. q.vi. q;uis.⁊. c. duduim. et idẽ de abbatibꝰ
perperuis exempns. Quartus acceptio re
nuciationis epiſcopoꝛum vel electoꝛum cõ

tranſ.c.inter coꝛpoꝛalia.⁊ de regula.ca.licet.
Quintus ẽ exemptio epiſcopoꝛum.ſ.qꝙ nõ
ſubint archiepiicopis. xvi. q. i. c. frater. idẽ

& quibuſcunq; religioſis vł clencisqͥ ſuntin

enaettnankezler
in

aliqᷓ dioceſi ⁊ nõ iubſint iunſditõi dioceſani

rmatoꝛum vel abbatuʒ qui immediate ſub

ineietahuseſu
ſtdreincaſtpqniß
cmmJr. Oattuse
gihisliten⸗
fone gentiüitr
tin geferinonm
cnmn w wonle

le glcubidenoroſe

dlonſe di woen
Mlirelmnonsaſin
Neinikotnenctcann

levniießommmal
Dlcerindosmid
Monnberrigi⸗
Gcumrmerwofti
ndude NWnon
ie. Wweans
ilgruaienrr⸗
voonsſcnei c
ſoprpenaße
Cecinns dpotoe
, Etmlvng
n dlſenſn
Monem ſacnoꝛ
ſefin Liin in
lſolennzgtogi
Poberapemmg
Gͤtaneopi Erin,
neſopinoc
ſe lqzinſcdaſcde
Rhemw Pant
taſtceroden
ſumdſn
n
6

lsch

Dnnhe

mmener
weaimlr:
nstmd
Wres nm
ieſen mi.
vodrn!
e. mame
mene ACer

Enminmi
mnnani
—
is Dac
R

Airniin

4

ertra de w. conce. li. vi.
re alicubi de nouoſedeʒ epᷣalem.xvi.q.i.felir.
tteconſe. di.i.de locoꝝ.Et ſimiliter inſtuuere
nouã religionẽ aſſumere de nouo ↄuentus ab

Capitulum

Sertus eſt reſtimitio depoſiroꝝ ab oꝛdine.ij·

q.vi. ideo.j.et.ij.nota tñ ꝙ glo.in loc intelli⸗
git de depoſito acrmualiter.i.degradato ſolenni
ter ſecus in depoſito verbaliter. Sed Jo. an.
intelligit ſimpliciter de omni depoſito. Specu.
vero ſequitur opi. illius glo. Mam verbaliter
depoſitũ dicit.ꝙ epᷣus valet reſtituere.p.c.at
ſi clexrici.de iudi.quã opinionẽ ſequimir Archi

dlia.et Abbas.ſiculus. Septimus eſt iuchici⸗

alis diffinitio ſeu interpᷣtatio pꝛiuilegioꝝ ſuo/⸗
rum. exrra de iudi.c. cum veniſſent. Et idẽ ᷣm
PHoſtieñ.ſi dubitemr de reſcripto aplico.ita qꝙ;
ab alio ꝑ viam rõnis ſolui non poſſit.extra de
offi. lega. c.ij. Adem ᷣm Hoſti. de interpᷣtati⸗
one ſtatuti facti ꝑ legatum. cuius iuriſditio fi
nita eſt nec alus eiſucceſſit.⁊ idem de diſpen

ſatione in caſiboqui ꝑ eadẽ ſtatuta pape reſer

uantur. Octauus eſt mutatio ſedis epᷣalis.
vij.q.i.tꝑis.et idem eſt de mutatõe vel dimiſ⸗
ſione ↄuentuũ acceptoꝝ ꝑ oꝛdinẽ mendican /
tium.qꝛ fieri non poteſt ſine auctoꝛitate pape.
NHonus eſt cõſtitue

oꝛdinibo mendicantibo. Decimus eſt ſubij

cere vnũ epᷣatum alteri.vel vnum epiſcopatũ
diuidere in duos vel duos in vnñ vnire ſiml.
habentur hec. xvi. q.i.et tꝑis.extra de exceſ.p̃
la.ſicut vnire.et de offic.lega.ꝙ tranſationẽ.

idem de eccle.vel mona.ſeu cõuentibo exem/⸗

ptis. Dndecimus.eſt cõmutatio voti hie⸗/

roſolymitani. exira de voto.ex multa. ideʒ de
voto ad ſanciũ Jacobum vel ad limina apo/⸗
ſtoloꝝ Petri ⁊ Pauli.ita tenet curig. Duo
decimus de voto continẽne etiã ſimplici ᷣm
cc. Et multomagis in voto rehgionis ſolus
papa diſpenſat. Et in votoſolenniʒatoꝑ ſuſce
prionem ſacri oꝛdinis q́;uis papalpomit diſpẽ
ſare ſᷣm Ch.in.iiij.et alios.non tñ cõſueuit
In ſolenniʒato aũt ꝓ ꝓfeſſionẽ in religione
appꝛobata vtrum papa poſſit diſpenſare. ſunt
cõtrarie opi.Et in.iiij.tenet Chv. ꝙ cõmuni⸗
oꝛ eſtopinio.ꝙ poſſit.et ad hanc viðꝛ ibi decli
nare. lieʒ in ſcðᷣa ſcðᷣe ↄirarium determinet et
Alh.coꝛcoꝛ.Pꝛima iñ cõmunius ſeruatur.vi
delicet faciẽdo de monacho nõ monacbũ.nec

obſtat extra.de ſtatu mo.c.cũ ad monaſteriũ.

am ꝙ maneat religioſus ⁊ diſpenſet in vo⸗

tis eſſentialib religionis implicat ↄtradictõʒ
et ſic nõ pᷣt.Rariſſime tñ cum diſpenſat loc fa⸗

cit.et ex maxima cauſa puto ad pacẽ vnius re⸗
gni.hanc ↄcluſionẽ ſcʒ ꝙ papa poſſit oiſpenſa⸗/
xe in voto ſolenni. tenẽt iſti wc. DPe.de paluð.

PBerueus in.iiij. Jo.neapu..in quolibet. Du/⸗

xan. in iiij. Eugo cardi.oꝛdi. pqica. Rucar.

ti.i.c.i.et in tractatude cenſiris. Dee
quintus eſtin bigamo.vr roſſit oꝛdinari.extra

. =
p * .
5
ℳ₰

in.iiij.et Bonauen.oꝛ.mino.Ausg.de ancho.
Denricus de gandano in quoliben. Archi. in
Loſario glo. ſup. c. cũ ad monaſterũ. De/
cimuſtercius.ꝙ ſolus papa cõcedit ꝙ veniat
quis cõtra iuramentũ licitũ.erxtra de iureiurã.
venientes.vel etiã de quo eſt dubiũ an ſit lici⸗

tum. exfra de elec. venerablẽ. nec tñ hoc debet

facere ſine cauſa ratõnabili.et loc intelligitur
vm Buil. ſo lum in arduis. De dubijs iñ dicit
Cho.in ſumma.etiam epᷣm poſſe diſpenſare.
Decimuſquartus eſt oiſpenſatio in multis
irregularitanbo ↄtractis vt in criminibo maio
ribus adulterio.cum ſcʒ quis eſt ↄfenus in iu⸗
dicio aut conuictus.extra de iudi. at ſi clerici. ?
ſpecialiter in irregularitate cõtracta.ex eo ꝙ
quis ſcienter ꝑmiſit ſe bis baptiſari.de conſe.
di.iiij.eos.et.c.qii bis.Ei idem ſiignoꝛanter

et wſtea ſciens ratũ habuit. Silx ſi quis rece⸗

berrimum.
idem intelligitur de recõfirmato ſeu criſinato
et de cõſe. di. iiij. dictũ. In irregularitate etiã
ↄtracta ex eo ꝙ quis fecit ſe ab hereticis oꝛdi⸗
nari ad ſubuerſionẽ fidei.i.q.vij.ↄuenientibo.
ſolus papa diſpenſat. et ſür in ſuſpenſione cõ⸗
tracta er oꝛdinatõe ſinoniace factaer ꝑte oꝛ⸗

pit bis eundẽ oꝛdinẽ.i.q.vij.c.ſalu

dinatoꝛis ⁊ oꝛdinati.ix.q.i.ab excõicaus.i.q.

i.ſi quis ep̃s.Et ſilłł in retentõe bũficij ſcieter
obtẽti ſimoniace vel dignitate.De hac tñ ma
teria ſimoniaceqꝛ intricata eſt vide in.ij.ꝑte.
Decimuſ⸗

de biga. nuper. et. c. fi. Decimuſſextus eſtin
clexico nõ oꝛdinato miniſtrante in oꝛdine ſa⸗
cro quẽ nõ habet.talis non pᷣtad ſuꝑioꝛẽ oꝛdi
nem ꝓmoueri ſine diſpenſatõne pape. Et ſi in
ſuſceptooꝛdine certo modo poſſit ꝑ epᷣm tole⸗
rari.exira de cleri.nõ oꝛ.mi.c.i.ij.et.iij.de quo
vide ſup.in.c.de oꝛcinib. Decimuſſeptimꝰ
in coꝛpe viciatis ſi ſit viciũ vel impediens exe
cutionẽ oꝛdinis ſi monoculus vel digito carẽs
velepilenticus vel gerens notabilẽ defoꝛmita
tem vt inciſo naſo, vel muliũ gibbus vel gut/
turnoſus.ex᷑ de coꝛ.vicia.ꝑ totũ.⁊ di.lv.pꝑ totũ.
Decimuſoctauꝰ in lvmicidio vel mutilatõe
alicinus mẽbꝛi volũtarie factis ſiue cũ pcc̃o ſi
ue ſine peccato.vt ex iuſticia iudicis.l.di.mi⸗
roꝛ. Et idem de dantib ad lvc conſiliũ.auxiliã
vel fauoꝛẽ.verbo vel facto vel cooꝑatõne pꝛo⸗

pinqua vt ſequatur effectus.di.l.ſi qins viduã
de loc iñ plene vide infra ti. de irregularitanbo

Decimuſnonus in excõicato maioꝛi recipi
ente oꝛdines.erira de ſen.excõ.c.cum illoꝛuz3z.
et eodem modo ſi exiſtens apoſtata a religio⸗
ne recepit oꝛdines.extra de apo.c.fi. NDige⸗
ſimus in excõicato maloꝛi ſuſpenſo vel interdi
cto miniſtrante in aliquo oꝛdine Bero 4 tali

Zitulus

irregularitate ſolus papa diſrenſat. Deruz eſt
tm. ꝙ oꝛdines mendicantiũñ ⁊ foꝛte aliqui alij

loñt ex pꝛiuilegijs ſuis.ꝙ in hmõi irregularita

te ↄtracta pñt pꝛelati ſui diſpenſare.niſiſoꝛte
abſolutio ab illa excõicatõe vel ſuſpenſione eſ⸗

ſet pape reſeruata.qꝛ tunc viðꝛ ꝙ etiã diſpen

ſatio in tali irregularitate inde cõtracta pape

reſeruetur. Nigeſimuſpꝛimus cñ illeginime

natis quantũ ſcʒ ad ſuſceptior ẽ oꝛdinũ maio⸗

rum vel bñficiatoꝝ curatoꝝ dignitatũ. extra

de fi.pᷣſ by.is qui.li.vi. Nota tñ ꝙ ꝑ religio/

nis ingreſſum tollitur talis irregularitas quo

adoẽs oꝛdines.di.lxvi.pꝑ totũ.nõ iñ quoadpᷣ⸗/

laturam. Nigeſimuſſecudus. ꝙ vnus ha⸗
beat duo vel plura bñficia cũ cura ſolus papa
diſpenſat niſi ſint vmita vel vnũ alteri annexũ
extra de pꝛeben.c.de multa.et ſimiliter ꝙ vni
eccleſie duo pariter pᷣſint.xxi.q.ij.c.fi. Ni⸗
ſimuſtercius eſt. nõ hñs annum. xrx.etatis ſue
ↄpletũ habeat epᷣatum.extra te elec.c.cũno⸗
bis olim. Quantũ ad parrochiales eccleſias
vel dignitates curatas ante.xxv. annũ.vt qͥs
eas habeat.ſolus papa diſpenſat. extra de elec.

c.licet canon.li.vi.Circa dignitates aũt non

curatas ante.xx. annũ habere papa diſpenſat.

idem Jo. an. Nigeſimuſquarus eſt. in era⸗

te oꝛdinandoꝝ ad ſacros oꝛdines.nam ſubdia
conus ante. xviij. annũ.nõ debetoꝛdinari. ad
diaconatũ nõ ante.xx. adpᷣſ biteratũ nõ ante.
xxv.debet oꝛdinari.et ſumicit annũ inclvaſſe.
extra de eta ⁊ quali.c.generalẽ.in cle.ante iſtã
etatẽ ſolus papa,diſpenſat. De iſta materia
vide ſupꝛa de ſact̃o oꝛ.Oe ſitalis ꝓmotus an
te etatẽ legitmã fuerit ſuſpenſus a plato et po/
ſtea ſe exerceat in oꝛdine illo.efficitur irregu⸗
laris nõ diſpenſandus niſi ꝑ papaʒ ᷣm Ray.

JVo. an.lrchi.et alios. Higeſimuſquintus

eſt. ſolus papa pt conciliũ generale celebꝛare
Di. xv. ꝑ totum. ⁊ ipᷣe ſolus condere pᷣtcanonẽ

generalem. xxv. q.i. 5. ſiergo. circa mediuʒ. et
¶L. de le. l. i. NDiſeſunuertus. ſolus papa

pᷣt ꝑſonam eccleſiaſticãiure ſuo pꝛiuare.ir. q.
iij.ꝑ pꝛincipalẽ.et diſt.xix.in memoꝛiã. extra

de exceſ.pᷣla. c.q; ſit graue. Solus pᷣt cõcedere

pꝛebendã vel eccleſiã nõ vacantẽ.extra de cõ

ceſpꝛeben.c.nulla.et de reſcrip.c.eam te. e

gatus auũt etiã hñs plenam legationẽ lvc non

pt in qunbuſcũq; ꝑſonatitib debeat quis p ele

—

ctionem aſſum..extra deoffi. le. c. de lberatõe
li. vi. Migeſimuſſeptimus. q ſolus papaex
cCõicatun aſe noiatim pᷣt abſoluere.de elec. c.
pvenerabilẽ. De pticipante cum tali crimine
ſitr ſʒ de clericis pticipãtibo ſciẽter cũ talibo in
Irimie ſilt. varia eſtopinio extra de ſen. excõ.
igruficaint. Migeſimuſoctauus. ſolus pa
pa pt abſolure excõicatum a ſuo delegato. qꝛ

queremi.de offi. oꝛdi.c.paſtoꝛalis. D

XRII

X

nolebat obedire ſue ſnie diffnitiue. ſi ſteterſt

in excõmunicatione annum. extra de off le.

ſimuſnonus.qꝛ ſolus rognoſcit in cauſis axpel

2

latöne re mots. ir. o. iij. cuncta. et. e. alior. tẽ

ſolus cognoſcit de cauſis per appellationẽ delg

tis vel relationẽ.extra de ofli. lega. .. licet. Et
ac ipm arpellatir omiſſis medijs.ij. q. vi ,c.ij
et ſequeti. et m Hoſtiz. legatus vidꝛ halere
idem pꝛiuilegirm. Trigeſimus. ſolnsoꝛdli,
nat illu ad diaconatũ 2 pꝛeſ biteratũ quẽ oꝛqi

nauii ad ſubdiaconatũ.extra e temp. oꝛ. cum
in diſtribuendis. Item ſolus pᷣt cöferre oꝛdi⸗

nem ſubdiaconaſẽ diebo oñicis et alijs feſtis
pᷣcipuis. Trigeſimuſpꝛimus.ſolusſempet

vbicß palleo vnitur. ad deſignandũ pleniridiy
nem ſue ptatis vbic;. extra de vſu pal. c.ad v/
noꝛem.ipſe etiã cõcedit alijs pailen.di. c. pal

leinmn. Patriarche eri m Buil. ht pꝛiuilegi

um cõcedendi palleũ ſuis ſubditis. Trige/

ſimuſſecundus. ſolus diſpenſat cum eo quinõ
eſt in ſacris. vel als de iure eſt indignus. py
moueatur in ep̃m. extra elec. dudũ.5. fi. et

C.de crimme ſacrile. l. viſputari. Trigeſi
muſtercius eſt. qꝛ ſolus electus impatoꝛẽ cõ⸗
firmar vel caſſat vel etiã imꝑatoꝛem deponit
ertra de elec. venerabilẽ.et de ſen. etre iudi. c.
ad ayhce.li.vi. Et qñcunq; pꝛinceps ſecularis
fuerit inuulis ⁊ neg igẽs circa regni guberna/
tionem ⁊ iuſticiã.p papam pᷣt poni. vt. xvij.
q.iiij. ſiquis deinceps.xi.q.i.nuillui. Oñ zacha

rias papa dpoſuit Qudouicũ regẽ grancoꝛum

xv. q.vi.alius.et Ynno.tercius Ottonẽ impe
ratoꝛ em vt in dicto.c.venerabilẽ. et YInnoc.

quarfus Frederi cũ impatoꝛẽ vt in dicto.c. ad

apoſtolice. Et de Conſtantinopli in Francia
pꝛius tranſlatũ impium fiit. Nam Zidrianus
papa vocaint lꝛarolũ magnũ ad hlxrandũ itas

ham de manibo Tongobardoꝛũ quo facto de⸗

cht ſibi impium. di. Ixiij. Aldrianus. Trigeſi
muſquartus.qꝛ abſoluit ipſe a ſententijs excõ
mumcatõnis ſuſpenſionis vel interdict.qua⸗
rum abſolutionẽ ſibi reſeruat in conſtitutõni⸗
bus.que in coꝛpe iuris vel ꝑ extrauagantẽ de
quibus habes imſra in tractatu de cenſuriRs.
Trigeſimuſquintus eſt. quia p electioneʒ

☛

nondũ factam ꝓnunciat nullã ſiſiat. erira de

elec.c. innomir. Trigeſimuſſertus. ſolus ha⸗
bet canoniſare ſanctos als nõ licet venerari
aliquem ꝓ ſanctoſcʒ faciendo officiũ ſolenne
ꝓipſo vel eccleſiã vel altare.mſifuerit cano/
niſatus, extra de reli. et vene. ſan. c.i. Tri⸗
geſimuſſeptimus vt quis habeat plures digni
tates velꝑſonatus enã ſi curam nõ habeant
aut etiã in eadem eccleſia. extra de pᷣlen. .. de

mylta.et ve cõſue.c. conſuetudinem.li. vl.·

ige

amdtehſo in⸗
erpon tißtoſen
binsknbinhze⸗
dweitlbspeen
Leſinlſtereinsn⸗
yrkuncsfrumind
lumſiurin naren
iſnoch.ertra xyͦ
leſe. ocenle
Wrüran,l Ar,.
felolere nonpr
ertrlcſnonetpe

unpeesſind⸗
Gnaldei fn ho⸗
Oernagchcncec
Wcgſdaceſanen
Nlerhawworen
leicerenszten
Doetdhos
Gptlegunae⸗
nlensligpbicz
lechtateintemm
ſennlpagnans
ſutlocp vene
Ylgeſt,genoua⸗
leglasatrobare
etenonnalkpenr
Enepaſin
Mmbeſt,geptin
Penſreptimtenn
ſefencagnnngt
fnttoniien
Crag
ſſcher hodle
inſeimnenipo
Gplengd
Jnhiſig
lls⸗edton
nnannipan
wegß eſennan

.

NNE
inzi
Penitr
SAoelet
eH
Akorechnn
wertüadir
. “
e,
8echtisnne
din mir
e S
rmäümaun
rbiinhite⸗
nione
nAlni s
rtnpec
niſirkann

PN .
einsd a

ia—.
umunliie
ſunnehii um
verurufilin
örarniinn
ns l

TX rigeſimuſoctauus.qꝛ quod valet facit nõ
vglere ⁊ ecõuerſo.extra.qui fi.ſint le.c.tanta.
ſvc tñ in poſitiuis habʒ locũ nõ in ſacramẽtis ⁊
hbmõi.que quo ad ſubſtantialia murare nõ pᷣt
X rigeſimuſnonus.qꝛ pᷣt monachũ tam cõ⸗
tra ſuam voluntatẽ q; abbatis de monaſterio
extrahere ⁊ alicui pᷣlato vel pꝛincipi in ſocium
alſſignare vel ſecũ tenere. ix.q.iij.c.fi.et.xi.q.
iij. qui reſiſtit. Quadrageſimus.qꝛ ſenten/
tia eius facit ius.extra deſen.exre iudi. in cau⸗
ſis. Quadrageſimuſpꝛimus.qꝛ eadem die
oꝛdinat quo cõſecratur. extra de elec. c. ꝙ; ſicut
5§. pterea.
Oiſpenſat in gradibo ↄſanguinitatis ⁊ affinita⸗
tis ꝓhibitis quo ad matrimoniũ ↄtrahendũ.
exira de reſti. ſpo. —as. et de ↄſang. ⁊ affi. nõ de
bet.non tñ pᷣt diſpenſare in omnibo gradibꝛ ꝓ
hihitis qꝛ nõ in his que ſunt de iure naturali

Quadrageſimuſſecundus eſt ꝙ

de ſoc tñ habes plenius ſupꝛa.ti.i. Quadra
geſimuſtercius.qꝛ poteſt tollere leges quo ad
vtrunq; foꝛum in his quibo vertitur aĩie pꝑicu⸗

lum ſicut in materia pꝛeſcriptõis vſuraꝝ ⁊ hu
iuſmodi.extra de pᷣſcrip.c.ſi.et de iudi.nouit.et
de ſe. nup. c.penł. et de ſo.cõpe.c. fi.li.vi.et de
iureiuran.c.ij.li. vi.vbi añt nõ vertitur piculũ
gle tollere non pᷣt leges in terris in qunbo nõ

labet iuriſditionẽ iꝑalem quo ad foꝛum ciui⸗

le. cum ptãtes ſint diſtincte.di.xcvi. duo.et.c

cum ad verũ. ᷣm SYo. an. Quadrageſumnſ/

quartus.qꝛ pᷣt concedere indaulgẽtias genera

les certis locis ſeu eccleſijs vel certis ꝑſonis
vt ille que ↄceduntur in articulo moꝛnis. et ex

endere eas ad exiſtentes in purgatoꝛio. ſᷣm

Tho. et anos. Quadrageſimuſquintus eſt.
pᷣt legitimare quaſcunq; ꝑſonas quo ad ſpi
xitualia vbiq; quo ad tpalia vt honoꝛes ⁊ he⸗
reditates in terris eccleſie in alijs terris aſen

tientibo agnatis ᷣm Anto. de buixi. extra qui

hi. ſint le. c. ꝑ venerabilẽ. QOuadrageſimuſ/
ſexiuseſt. qꝛ nouas pᷣt inſtituere religiones et

regulas appꝛobare religionũ ⁊ repꝛobare ⁊ in
ceremonialibo earũ immutare et diſpenſare.
Fſm Pe.de palu.in.iij. Quadrageſunuſe/

ptumus eſt.qꝛ pᷣt in omibeccleſie pceptis di⸗

ſpenſare. vt in ieumijs in cõfeſſione ⁊ in cõio⸗
ne fienda annuatim. in auchtõe miſſe ⁊ moi

Fm CTho.in.iiij.non tñ debet ſine cauſa rõna /
bili. Quadrageſimuſoctauus.qꝛ pᷣt vvĩiem
abſoluere ab obligatõe qua tenetur lomini
m plenitmidinẽ poteſtans.ar.ix.q.iij.ꝑ pꝛin⸗
cipalem.ar.C. de pᷣci.impe.offe.l.quonẽs.ſᷣm
Inno. DBoſtie. et Ber. QOuadrageſimuſno⸗
nus.qꝛ de nullo crimine pᷣt accuſari vel cõde⸗
mnari niſi ꝓ crimme hereſis.di.xl.ſi papa.Et

loc qñ eſſei incoꝛrigibilis de ipſa hereſi.vt di⸗

cit ibi glo.nam ſi vellet erroꝛem deponere nõ

Poſſet pꝛiuari. Quinquageſimus. quia
ſolutus eſt legibo q;nis m leges viuere debe⸗/
gt.et nullã ſententiã excõicatõis ſuſvenſionis
velinterdicti. vel norã irregularitatis incur⸗
rere pt ſʒ bene noram culb⸗-. Quin quageſi⸗
muſpꝛimus.qꝛ pᷣGt ſimplici ſacerdoti ↄmittere
vt conferat ſacem confirmatõis ⁊ minoꝛesoꝛ
dines ⁊ ↄſecratões eccleſiaꝝ ⁊ virginũ.nõ au⸗
tem maioꝛes oꝛdines.licer Nugo direrit con
trarium. ſᷣm Pe de pal.et Clv.in.iiij.ſpᷣt etiaz

conferre auctoꝛitatẽ laico. ꝙ indicet in ſpnali/
bus et ꝙ excõicet. ar. di. rrrij pter vc. 5. ver̃
HPitrum añt in matrimomo ↄtracio ꝑ ver⸗/
ba de pñti poſſit diſpen ſare.i.diſſoluere, dubiũ
eſt canoniſtis aſſerentibo loc facere poſſe. theo
logis contrariũ affirmantibo. Er cum oĩg poſſ-
ſit papa ⁊ multa alia. p̃t etiã et lvc qð eſt com
mune omnibo ſcʒz errare ⁊ peccare. iuxta illud.
omis hõ mendax. grauius ceteris puniẽdus
niſi peniteat in inferno. di.rl.ſi papa. Nam æ?
ſymoniam cõmittere pᷣt. ſᷣm lv. in dando

ſpñũalia pꝓ palib appꝛeciatiue. ſicur diuulga/⸗
batur de Boniſacio. ix. et hereſim incurrere. ſij
cut narratur de Liberio papa ſeun eone. et he
reticis ꝑnicioſe faue re.ſicut ſcribitur de Ana

ſtaſio. di. xix. anaſtaſius. et nigromantie inten

gere ſicut in cronicis habetur de quodã Silue⸗
ſtro papa mago ſʒ penituit.et rapinis inuolui.

ſicut de Bñdicto papa narrat Petrus damia
nus.enã luxurijs vacare.ſicut de Yo. ri. nar⸗

ratur in cronicis qui cum in adulterio oblecra
retur a diabolo ſubito percunus eſt. ⁊ que cũg
alia flagicia ↄmittere pᷣt.Nec tñ ꝓpter hmõi

ſubtrabenda eſt ſibi obechẽtia veldebita reue

rentia reſpeci ꝑſone quã repᷣſentat.ſcʒ dũi ie
ſuchꝛiſti.niſi hereticus inueniatur.nec electio
eius ex aliquo pᷣt inniciari vel irritari.ſi eſt fa⸗
cta a duab ptibus cardinalium niſi pꝛopter he

reſim ſiin ea ꝑmaneret.

Quare mutatur nomẽ pape in ſui creatõe.
CLCLapitulum. viij.
Drianus papa ter⸗
ceius anglicus natõne dicebat. ꝙ ro
mano pontifice nemo eſt miſerabi⸗

lioꝛ. conditõne eius nulla miſerioꝛ. fatebatur
eni in eadem ſede tantas miſerias inuemiſſe

vt facta collatõne pñcium tota pñs amaritu⸗
do iocũditas ⁊ felicitas fuerit. Spinoſa n eni
dicebat eſſe catedram romani rontificis me
atum acutiſſimis vſq;quaq; conſertũ aculeis
tanteq; molis vt robuſtiſſimos pꝛemat terat
et cõminuat humeros.Coꝛonã et phbꝛigiũ cla
ra merito vieri.qm igneaſunt. ſeq; nunq; a
natali ſuo anglie mallet exiſe. aut in ciſtto

Zitulus

beati Ruffi apud valentiam ppvetuo laniiſſe q;
tantas intraſſe anguſtias. niſiq; diuine diſpẽ
ſationi reluctari non auderet. Hoc eriã ſepim/
me affirmabat. ꝙ cũ de gradu in gradũ a clau
ſtrali clerico ꝑ oĩa officia in ſunmũ pontificeʒ
aſcendiſſer.nihil vnqᷓ; feliciratis aut tranquil
le quietis vite pꝛioꝛi adiectũ eſt ab aſcenſii.et
vt verbis eius vtar.in incude ⁊ malleo dilata

uit me dñs.Sʒ nũc oneri qð infirmitati meę

impoſuit.ſi placet.ſinponat dexterã.qm̃ impoꝛ
tabile eſt mihi. Nõne miſeria dignus eſt. qui
ꝓtanta pugnat miſeria. Sit ditiſſimus qͥ ele⸗
ctus eſt.ſequẽti die pauꝑ erit.et infinitis fere
creditoꝛibo tenehitur obligatus.Ambire vero
ad ſummũ pontificẽ et nõ ſine fraterno ſangui
ne adillud etiã aſcendere ⁊ ro mulo ſuccedere
in parricidijs nõ petro in ouibo paſcendis. Be
ne ergo ðꝛ nõ tam nuncupatiue q; etiã ſubſtã⸗
tiue ſummus pontifex ſeruus ſeruoꝝ Seruiat
enĩ ſeruis auaritie.i.romanis.neceſſe eſt. vt
niſi ſeruierit. ſiat aut pontifex aut exromanus

loec dixit dictus adrianus cuidã ſuo familiari

dicto Johanmi. vt refert Din. li. xrr. ſpecii. hhi
ſto. c. ijꝗ. Motandũ etiã ꝙ poſt Petrũ apłin

pꝛimum ſummũ pontificẽ alij ſuccedentes ei

in papam retinebãt ſibi nomnẽ ꝓpꝛiũ pꝛius ha
bitũ in baptiſino. Sed poſt. cccc. annos ab in⸗
carnatione ⁊ vlira oꝛdinatũ fuit.ꝙ in creati⸗
one ſinnmi pontificis mutaretur nomen pꝛo/

pꝛiin. Qð rõnabiliter factum eſt triplici de

cauſa.vt notat Archið.ſip.vi. in pꝛincipio.
Pꝛimo exemplo chꝛiſti. qii ſummo pontifici
quem ſuũ vicariũ vere liquit in terris. murauit
ei nomẽ ꝓpꝛiũ. Nã pꝛius vo cabatur ſymon
vt ptʒ Oath.xvi. vbi chꝛiſtus ei dicit. Gtũs
es ſymon bariona.i.filius YTohannis.et Yo.
vlti. Symon iohãnis diligis me plus his. Sʒ
chꝛiſtus mutauit ei nonẽ vo cans en cephas
id eſt Petrus.vt ptʒ Yobᷣ.i.qñ Andreas fra⸗

ter eius adduxit eum pꝛimo ad ieſum. Scdᷣag

ratio eſt ad innuendũ.ꝙ totus debet innouari
in re ⁊ ſanctitate ↄuerſatõis.ſicut mutatur in
noĩe.quicquid eſt in eo de veteri lvĩe.i. defe⸗/
ctuoſitatis ⁊ paſſionũ totũ a ſe auferat ⁊ emat
induens nouũ hoĩem. qui ſᷣm deũ creatus eſt
in iuſticia ⁊ ſanctitate veritatig. Cercia rõ eſt
ob quandã decentiã muncupatõis ipſius. Maʒ
gliqñ aſſumebãtur aliq qͥ nücupabãtur noibo
nõ decentibo. ſicut ðꝛ de quodã papa leone qui
pꝛius dicebatur os poꝛci. Oñ vero creatus eſt

immediate affertur coꝛã eo. vt ðꝛ.tabula ſim

moꝛum pontificũ pᷣdeceſſoxꝝ.et vnũ ex illis ad
beneplacitũ anumit. Nerunn eſt ꝙ ex noibus
eon qui fuerũt ante ſilueſtrũ papam. pene nul
li nuncupantur niſi clemes 2 aleran der. Sed
ex noĩbus eoꝝ qui fuerũt poſt ſilueſtrũ ⁊ eo no

mmine nũcupanum cñ numero ſinceſſtonis in
tali noĩe. DPñ ſub noĩe Johannis fuerũt. xxiij
vltimus vocatus eſt ohannes. xxiij. Et ſiib
noĩe Gre. fuerũt vſq; hodie. xij. ideo vltunns
dictus eſt gre. xij. Et ſub noĩe Nico lai fuerũt
v. ideo qui nũc viunt ⁊ regnat vocatur nicola⸗
us quintus. Anno dñ̃i a natiuitate. & ccccxl⸗
vij.creatus papa.et ſic de aljs. Gꝛego.aũt ma
gnus.qui eſt pꝛimus in illo noie. ſuit ille qͥ xc
adinuenit. vt dicat ſe ſeruum ſeruop dei. vt co
gnoſcat ſe maxime illũ.cuius vicarius eſt o⸗
miniuum ſcʒ ieſum chꝛiſtũ delere in humilitate
imit ari.qui ait diſcipulis.Qiun maioꝛeſt vrm

ſit miniſter. ſicut filius vĩs nõ venit miniſtra
ri ſed miniſtrare. Oath. xx. et in vltima cena

eis dixit. Ego in medio veſtrum ſinn ſicut qiu
miniſtrat. s

Kitulus. vxxiij. de concilijs vninerſalibo. De

diſterentia pape ⁊ concilij. CLapitulum. i.

ricoꝛdiam tuã ⁊ veritatẽ tuamacõ
cilio multo. p̃s. xxxix. Pꝛopterea

pPſt titulũ de ſum mis pontificibo ponitur vlti⸗

mo de concilio.nõ qꝛ conciliũ ſit maius papa.
vt de elec.c.ſignifcaſti.ſed qꝛ conciliũ nõ ſolii
ↄpᷣhendit papam vt caput qð eſt pꝛincpale in
concilijs.ſed enã ⁊ reliquũ coꝛpus eccleſie. vt
alios pꝛelatos.de quo concilio inquit Ppheta
Nõ abſcondi miſcðᷣiam tuã ⁊c. vt ait Aug.in
li. de ciui.dei. vt lvmo confidẽtus ambularet

ad veritatẽ.ipſa veritas dei filius hoĩe aſſum⸗

pto.nõ deo conſumpto veniens fundauit ⁊ ſta

bilunt fidẽ veritate pleniſſimã ⁊ miſericoꝛdia

fecundiſſimã. vt oĩs qui cxedit in deũ habegt
vitam eternã. J

B.iij.vbi adimitur ois mi⸗
ſeria. Cepit enĩ mediatoꝛ dei ⁊ lvminu lvmo
chꝛiſtus ieſus facere ⁊ wcere. viam eni dei in
veritate cocuit. vt ↄtemnanturterrena. et ap
petantur ſuꝑna. et illuſtrentur lvim coꝛda ad
recte ꝗqgenda. Cria eni ſunt. vt ait Empedo⸗

petitus.mẽtis illuſtratio.quoꝝ pꝛimo nihil v/⸗
neſtius. ſcðo niloil felicius.tercio nilil adam/
ꝛum ↄſecutionẽ efficacius. Philoſoplous in
libꝛo de vegitabilibo. Paſſionẽ miſericoꝛdiſſi

me ſuſtinuit ad redimendũ genus humanuʒ.

ac etiã virtutẽ paſſionis in ſacris relinquẽdo
Vñ er latere eius pendẽtis in cruce exunt ſan

ins ⁊ aqua. Yohan. rix. que deſignant pᷣcipue

acr a.aqua baptiſmũn. q eſt pꝛimũ marunũ

ſacroꝝ in effectu efficaciſſimũ. ad velendum

omnè culpã ⁊ reati,ſanguis ac eypꝛimenduʒ

4

On abſcondi miſe

cles phᷣs. in tota rex varietate pcipua ſc nobi
lis affluentie ↄtemptus. future felicitatis ap⸗

coſtonnlint
ne .
mnim ſimmni
ſiltunin⸗ nnn
Vatommnne chuil
Pnſtest hunſe

pnemicdiuntra

Gwleimeett⸗ al

fſnarincͤclo⸗

Cnfronſoc
Ninkimi
Ciantveriat S
reicstſauciiph
eispetinefcie
Gpelefunt⸗clnmar
no prettotfun
dannnari fuit e⸗

ſanctaromnana
Mnilotis ? l ina
fa rrn quale inta

Cirablalonona,
prrietrtuiitn
6srdinſonsregn
Whierintegil
(Wohrrſoneecven
Wiatherat⸗
Wogwarär
Sſnanſncatdh
Hfeecceieſc⸗
gogannſathane
amncallplcitep
leygur ualefint
Cunprosagrer⸗
ninliepraumm
Nwnenieumn.⸗
gtantichnſtliinſtn
lengegsripein
oenensſelmn
iApnodn .
nenäͤlandeli
Errins äyr⸗
WClgenäicoli
eſcligelite
cnsiblgergoc
terkiiſenctde
Un ln ie

„'Elllgrig,
relſek ie

Mire
unin
nzn

mNce

Averibin
õ
Noisneni
Jbinr⸗
iedinint
Nertere
N

e i

7

itinnnilͤ
iͤteN

Capitumum

euchariſtiam. quod eſt finis oim facramento/
runn ad quod alia quodãmodo oꝛdinãtur. ma⸗

ximũ in eſſe memoꝛiale phẽne dñice paſſiõis
Hanc veritatẽ ⁊ miſericoꝛdiã deus huma/⸗

natus non abſcondit. ſed patefecit ⁊ exbibuit

mundo.nõ abſcondit a concilio mulio.dũmo
do ſit conciliũ nõ conciliabolũ ⁊ ſynagoga ſa⸗
thane.ↄgregatio ſcʒ adunata.nõ niſi ad vnuʒ
tendens ſcʒ lvnoꝛẽ dei veritatẽ indagandã et

ſalutẽanimaꝝ ꝓcnrandam. tale fiit conciliuʒ

malignantiũ chꝛiſtũ obſidens.qñ collegerunt

PVontifices ⁊ phariſei conciliũ aduerſus verita

tem ⁊ miſcðiamtractantes occidere chꝛiſtum
qð deteſtatus eſt Yacob pr̃iarcha.cã in ſpũ loc

pſciuit.ait.in cõcilio eoꝝ nõ veniat aia mea.

qꝛ in furoꝛe ſuo occiderũt virũ ſcʒ chriſtũ. Ge⸗

nes, penl. virtuoſiſſmũ ↄtra ommnẽ miſericoꝛ⸗

diam ⁊ veritatẽ.Sile conciliũ ↄgregantibo le
reticis ⁊ fautoꝛibo hereticoꝝ abſcõdit deus ab
eis veritatẽ fidei.etmiſericoꝛdiã ſaluatoꝛis.
quale fuit ↄciliũ ariminenſe ↄgregatũ a ↄſtã⸗
tino heretico ⁊ fautoꝛe arrianoꝝ.qð ineternũ
damnatũ fuit.qꝛ ↄtra veritatẽ fidei.vt di.xv.
ſancta romana. p̃s.q̃ rẽnuit ſedere in ↄcilio

vvgnitatis ⁊ cũ iniqua gerennbo non introire.
p's. xxv.quale fuit conſiliũ ſeu ↄciliũ qð cõgre
gauit abſalon ↄtra pr̃eʒ ad auferendũ ei pꝛin
cipatũ.et roboã cũ iuuenibo occaſio fuit ſciſma
tis ⁊ diuiſionis regni vnius in ꝑtes duas. vt

ptʒ in.ij.et.iij.h.regũ.Noc eſt conciliũ ſciſma

ucoꝛum ſcindere querentes. ſednõ valentes
tmunicã chꝛiſn inconſutilẽ cum ſcindi vere nõ

xoſſit.qꝛ vna eſtcolumba mea. vt ðꝛ Cantic.

ſcʒ ſacroſancta eccleſia ergorecedẽtes ab vni

tate eccleſie iſta.ↄſtituũt aliã eccleſiã.i.ſyna⸗
gogam ſathane.ſʒ excra arcam.ſ.ſcãm eccleſi
am catlvlicã reꝑn dilinio damnatõis abſoꝛ/⸗
bentur.quale fuit ↄciliũ vel potius ſuꝑciliũ pꝛe
ſumptõis ↄgregatũ ab henrico impatoꝛe quo
rundã epᷣoꝝ adirritandũ decreta Greg. viij. et

deponendũ eum. et aliũ nõ papã ſj antipapaʒ

et antichꝛiſtũ inſtituendo.ſiłe conciliũ baſiliẽ

ſecongregatũ pꝛius canonice. ſ poſt diſſoluti⸗/
onmnem eus ſeu murationẽ ꝑ Eugeniũ papan
iiij. Flnno dñi. Occccxxxvij. factũ eſt cõcilia/
bvplum etiã latibulũ ſerpentis antiqui baſiliſcũ
generãtis. Nã vt ſciſmatici temere deponen
tes Eugeniũ idolũ ſibi ſtatuerunt ducẽ ſubau⸗

die felicẽ appellãtes cum feliciſſumus ſit effe⸗
cius.ab his ergo cõcilijs vanitatis ⁊ maligni⸗
tatis abſcondit deus miſexicoꝛdiã ⁊ veritatẽ.

; nõ abſcondit a cõcilio multoꝝ.ſcʒ tendenn⸗

um ad vnũ.ſcʒ ↄſecratõis vnitaris eccleſiaſti⸗
ce.de qua ðꝛ.xxiiij.q.i.loquitur.ibi vide de vni

tate eccleſie. AIn concilio veritas credendox
maniſeſtatur.et obſcuritas om̃is vel dubietas

tollitur. veritas conuerſatõis religioſe ꝑ cano
nes ampliat᷑ ſacr̃oꝝ ↄfectio ⁊ ritꝰ ⁊ miſtratio.
qbo hoĩes miſericoꝛdiã ↄſequũtur.inſinuatux
Sicut aũt verax et miſericoꝛs deus inferioꝛa
coꝛpa illuſtratur decoꝛat ⁊ fecundat per coꝛꝑa
ſupioꝛa. ita ⁊ aias fideliũ irradiat ꝑ pꝛeſiden/

tes veritate octrine ac moꝛum. et a miſerijs
reuocet erroꝛum 1 vicioꝝ.

„

CLreauit enim lumi §.7.

naria magna. et wſuit in firnamẽto. Beñ.i.

fecit enĩ ſolem in ptãteʒ diei.lunã ⁊ ſtellas in

ptãtem noctis. inquit. pᷣs. ad lumin andũ ſiua
claritate.et vigoꝛandũ ſua in luenti virtuoſi⸗

tate.ꝑ ſolem aũt vt maius luminare intelligi
tur ptãs epᷣalis.et ꝑ lunã dignitas tpalis vel
mediocres pꝛelati eccleſiaꝝ.vt abbates pꝛio
res ⁊ hmõi ꝑ ſtellas autoꝛitas voctoꝛalis ⁊ ſa
cerdotalis cucã hũtis aĩaꝝ.hec ſunt in celo ec⸗
cleſie ⁊ in cõcilio ↄgregantur. Pꝛimo nota
in ſole ſublimitatẽ poſitõis eleuatus eni ſol a

terra ſup nt̃m oꝛiʒontem aſcendit vſq; ad me

dium ceſi.et tũc viriutes vſq; ad punctũ decli
nationis foꝛtioꝛes efficiũtur.qꝛ cum vita pꝛe⸗
lati ꝓficientis inſpũalibdeleuamur a terrenis,
tota eccleſia oꝛnatur ⁊ bonis oꝑibo roboꝛatur.

Ecci.xxvi.ſicut ſol oꝛiens mundo inalłtiſſimis

dei. ſic mulieris bone ſpecies in oꝛnamentũ co
mus eius.lucerna ſplendens ſuꝑ candelabꝛuʒ
ſanctũ. Quedã gemme ſumt ſplendidioꝛes in
obſcuxo qᷓ; in luce.qꝛ quidã ante pꝛelationem

ſatis ↄmendabilis vite fuerũt ſʒ ſuꝑ candela
brum eccleſie ↄſtituti. lucẽ in tenebꝛas. famã

in infamiam conuerterũt.quib melius ſuiſſet
ſub modio latinſſe q; cũ infamia candelabꝛuʒ

aſcendiſſe. Effundat ergo pᷣlatus eccleſie ra?“

dios vite exemplaris in omnibofactis ſuis.vt
refulgeat ſol in clivos aureos.et reſplende/
ant montes ab eis. loc eſt a pᷣlato in clericos
ſuos.et a clericis fulgeat ſancutas in laicis.
Sit eni purus aio.benignus eloquio.manſue
tus obſequio.iuſtus in ↄſiſtoꝛio.largus in con
uiuio.caſtus in thalamo.deuoius in clvꝛo.ſe⸗
uerus in occulto.honeſtus in publico. Se⸗
cundo vtilitatẽ oꝑatõnis.celum eni eius lu⸗

mine illuminatur.et terra eius caloꝛe inflam

matur.qꝛ pᷣlati vctrina illuminãt.i.illumina
re debent coꝛdaſubditoꝝ ad veritatẽ. et inflã⸗

mant.i.inflãmare debent coꝛda ſubditoꝛuʒ ad

charitatẽ. Sol eni eſt oꝛigo ⁊ pꝛincipiũ fonta⸗
le lumims.ij.Regũ.i.et caloꝛis.ij.Regũ.xiiij.
lux auroꝛe oꝛiente ſol mane abiq; nule runlar
dum pᷣlatus pᷣdicatoni nõ vamtatibo aut ſciẽ
tijs ſecularibo vacat.que ſunt ſicur nubes.vacu
itatem nõ ſoliditatẽ hñt. dicente Hiero. cio
re eximio. Nonne videtur vohisin vannlate

Zitulus

ſenſus ⁊ obſcuritate mentis ingredi.qui diebꝰ
ac noctibo dyaletica arte toꝛquerur. qui ploiſij
cus pſcrutatoꝛ oculos trãs celũ leuat vltra p⸗

fundũ terraꝝ ⁊ abyſſi.in quoddã imnane mergi

tur qui tantã merroꝝ ſiluã in ſuo ſtuchoſus coꝛ

.„

de congerit ⁊ diſtinguit.di.xxxvij. Nic vt ꝓdi

gus filius ſiliquis poꝛcoꝝ paſcitur.que inflant

nõ ſatiant.ſʒ coctrinis ſacris vt veri ſolis in⸗

ſflãmantur hoĩes ad charitatẽ.i. Reg.xi. crxas

—

erit vobis ſalus cum incaluerit ſol. vbi eni lu
inen ſolis diffunditur.nõ facile inueniũtur ve
nena puerſoꝝ coginatũ.nec vbi caloꝛ eius in

xxIII

flãmat gramina leuium ⁊ fragiliũ moꝝ ꝑſeue⸗

rant.qꝛ AVacobi.i. ðꝛ. Exoꝛtus eſt ſol ceñ ardo⸗
re.et arefecit fenũ. Tercio ſol lqʒ volubilita⸗
tem circũitionis.oꝛitur enĩ ſol ⁊ occidit.et ad
locum ſuũ reuertitur.ibiq; renaſcens gyrat ꝑ
meridiẽ.et flectitur ad aquilonẽ.Ecẽs.i.oꝛi⸗
tur ſol.qñ bona vita pᷣlati declarat᷑. occidit cũ
oꝛõni vacar.publicis aſpectibo ſe ſubtrahit. gy
rat ꝑ meridiẽ.cũ ex ʒelo feruoꝛis diligẽter viſi
tat cõmiſſam ſibi plebẽ.ſʒ tñ ad locñ ſuum re/⸗
uertitur.cũ ad ↄſcientiã ſuã ingreditur ⁊ flecti
tur ad aquilonẽ.qũ in hũilitate ſe cuſtodir. ha
lens p oculis ventũ illum aquilonarẽ turbidũ
ſcʒ penã gelynnalẽ ſicut heſdre. Quarto ve⸗

lux eſt curſus ſolis ⁊ cõuertit in gyro celũ in lo
cum ſuũ in vno die.qꝛ licet firmamentũ quo/

tidie reuoluendo ſolẽ rapiatſecũ.iñ ſemꝑ in

fine anmi reuertitur quaſi ad punctũ ppꝛumn

Sic pᷣlatus dum multa egit.dum vltra ſe ra⸗
pitur ad ſeipᷣm ſolltcitus infirmitatis freno re
uocetur. Si ergo epᷣi ⁊ alijpᷣlati ad pꝛelationẽ
lene veniãt.imitãtur ſolẽ in nobilitate condi⸗
tionis.ſi in ea bñ viuãt imitantur eũ im ſubli⸗

mitate poſitõnis.ſi bene ceãt. imitantur eñ
in vnilitate opatõis. ſi humiliter ad ſe redeãt
imitantur eũ in volubilitate regyratõis.

Lune comparantur F.ij.

rectoꝛes tꝑales vel mediocres pᷣlati eccleſia⸗

rum qui lumẽ recipiũt aſupioꝛi pᷣlatura.ſicut
luna aſole Scom eni ſeculi ſ. apiẽtes. lunaa ſo
le lumẽ recipit.ſic rectoꝛes ſecillares ſalteʒin
ſpũ alibo a plans eccleſie hñt gulernari. vt in

ferioꝛ a ſupioꝛi.vt ptzʒ di.xcvi.duo ſunt. Eſt

aüt luna pin Iſidoꝛuʒ menſura tpis. dñatrir

maris. miniſtra roꝛiſ. Oñ ex luna colligimus

varietatis initiũ.humiditatis vominiũ.ſerxe/⸗

—

nitatis pᷣſagiũ.vt ſint ſeculares rectoꝛes vel

pꝛelati medio cxes. vt abbates.et pꝛioꝛes di⸗
ſcreti in diſpenſatõe ꝑ tꝑalem ꝓuidentiã. ſe⸗
ueri exterius in culpaꝝ coꝛrectõe ꝑ iuſticiã ſe⸗

reni laminis ꝑ clementiã in penaꝝ mitigatõe

Eſt ergo luna varietatis initiuz. Mam pm
ppᷣm g cirrculo lunari palia ⁊ cauca incipiĩt

—

ps.fecit linmim in ſhe. Singulis noctibua ns

inutato ſubiecro figura lune mutatur.qꝛ ꝓ ne

ceſſitanbus ingruent ibo ab eodẽ pᷣlato tpalia
Puide diſpenſantur. Seneca.

enſantur Seneca. Sipꝛudemtiam
amplecteris. vbiq; idem eris.et ꝓut renac tẽ

poꝛum varietas exigit. ita te accomodes tpi.
nec te aliquibꝛ mutesſʒ porius aptes.ſicut ma
nus que eadẽ eſt.cũ in palma extenditur. et ei’i
in pugnũ conſtringinr. Nec eodẽ modo cren,
dimus pꝛelatũ ſe habendũ adoẽs. Nam elle/
ꝛus vno modo cibeſt. alio modo venenn
alio modo medicamentũ. et idem panis qui

vĩem nutrit.accipitrẽ interemit.et leuis ſibi⸗

lus qui equos mitigat.caiulos inſtigat.Ecci.
xliij. luna in omnibo in tpe ſuo oſtenſiotpis
ſignũ eui eius. Sumope aũ: cauere debentre
ctoꝛes cupiditatẽ.vt radicẽ oĩm malon. Hec
enĩ inducit ad leges iniquas condendas adli
bertatez eccleſiaſticã infringendã.ad noua p.⸗
dagia inuenienda.vel antiqua augenda. ↄrra
canonicas ſanctiones. Hec iniuſtis tallijs wx
pulos grauat.eccleſias ſpoliat.ſimonias in bez
neſicijs ꝓcurandis multiplicat.pietatẽ elimli

nat.cheſauros nõ tam auri q; ceriminũ cõgre⸗

gat.hec fouet litigia.ſuſcipit bella iniuſta. ven

dit officia. puertit iudicia nec abſtinere nouit

a vetitis.nec gaudere ↄceſſis. nec veritati ad

lhibere ↄſenſum pmittir. Eſt etiaʒ luna hñs

hpuimiditatis comimũ.humoꝛẽ eni illũ quẽ ca
loꝛ ſolis arefecit de die.luna roꝛiflua reponit

de nocte. vñ qui ſub lumine lune wꝛmiüt. ca⸗
pitaſua humectata ſentiũt. ᷣm illud Eant.v.

Caput meũñ plenũ eſt roꝛe ⁊ cincinm mei gduurg
tis nocnii. ꝓpter qð vocabant genniles regi?

nam celi. Hiere. vij.et. xliiij. et Sap. riij. ſolẽ

et lun recroꝛes oꝛbis terraꝝ deos putauerunt
Bram eniĩ quã ardoꝛ peccati ſiccauit. iuſticia

plati coꝛripiendo reducit. Pſal.ps.lxxi.Oꝛi

etuir in dieb eius iuſticia ⁊ abundãtia pacis,

nec auferatur luna.Luna aufertur qñ ſene⸗

ſcit ⁊ defcit.cinus defeciu oĩa elemẽta patiun/

tur.nã vacuitas ⁊ vanitas tũc inuenitur in ce

rebꝛis pecox. in viſceribmarmox in mecul⸗

lis arbox. et ligna tũc ceſa cito conuertũtur in
puluerẽ.ſic ablata iuſticia membꝛa eccleſie in

diſſolutionẽ adducũtur.vt enĩ ait Aug. in li.,.

de ciui.dei.amota inſticia quid ſunt regna niſi

masgna latrocinia. An ↄciho ſenatoꝝ pliriuus
diſſeruit lelius rempublicã diunõ pone cõſiſte
re ſed ruiturã foꝛe.opoꝛtetergo pꝛincipes puin
re facinoꝛa. debellare ſupba. exterminare abuę-
ſionũ vetuſta. ꝓbos exaltare magmificare re⸗
ctos. Eſt etiã luna ſerenitatis pſagiũ.qia
vᷣm beatũ Flmbꝛo.in exameron.ſi luna.iiijſe⸗

renitatẽ oſtendat totus etiã ille dies.et qui na

ſtentur ex illo exactus ad menſem venio plu⸗

riturinfenores
fefmnſinsnieſt
ſcueſelle noae
Coraſellrmne
nitnset Panet,
lporiros uſſ
Ualtlcerüren
ncnenntte
Techesdertüine
ondotadiar
Sepwoersder
Inſeliaacnsnrn
sctallre
Uurenterihee
dentolyer,non
Cechinabintere
leslocere inſaͤ
Mumnnareſuba
ubiallanter ⸗
gemne etpen
legllantergro⸗
le Depeimo 2
ſiſelalglencic
foll oapſeirian
mftunckcinmntae
Aunacranomr⸗
Thinnckg
mndunſten

in intt tercio Baruch. iij. Srelle dederunt lucem in
„Rr fectum. Prouerbioꝝ. xx. c. dicitur. SJiſericoꝛ? cuſtodijs ſins. vocate ſunt et vixerunt. adſu⸗
n dia et veritas cuſtodiunt regem. et clementia mus. quia poſtq;ᷓ laudabiter cõuerſati ſunt cle
esNaiiie firmatur thꝛonus eius. Z uüiti in locis ſuis.et vocãtur ad beneficia ⁊ of⸗
eeſiin Stellis etiã cõ a ſi ficia. non querunt dilationes. non ſubterfigiag
— e Lee (EL ver 1 non pꝛiuilegia. non dimittunt minus benefiicc
nonem rãtur inferioꝛes coctoꝛes ⁊ pᷣlati qui in noete um ꝓpinguioꝛi, cum viderint ſe ꝓficere poſy-
linüNr ſte ßm ſuas viciſſitudines illuminãt munduʒ ſe in minoꝛi.ne ſint ſicut lenones.qui minus
AmIi ſicur ſtelle de nocte celn. Ecẽi. xliij.ſpecies celi pulcram concnbinam dimittunt ꝓ pulcrioꝛi.
AreNi gloꝛia ſtellaꝝʒ mundũ illuminãs in excelſis vo⸗ Dequarto Judicum.v. Stelle manentes
monm tin minus. et Oanieh xij. ðꝛ. qui ad iuſticiã erudi in oꝛdine ⁊ in curſu ſuo.cõtra ſyſaram pugna⸗
Tnmi. widi unt plurimos quaſiſtelle in ꝑpetuas eternita, runtid eſt diabolũ.qui nos excludere nititurs⸗
redene res.ſ.fulgebũt.q̃ eruditio poptime fit pagina gaudio. Sic eniĩ interpꝛetaturſyſarã expugna
ablnndh ſacxa. Sicutenim ſtellas nõ extinguit nox.ita uerũt.nihileni ira expugnat diabolũ.ſicut haa⸗
HM mentes fidelin inerentes ſacre ſcripture fir bererectitudinẽ intentõnis oꝛdinate ad deũ’.
ſenäeitretan mamẽto nõ obſcurat mũdang iniqtas. inqint Cunc aũt mihi videtur intentio oꝛdinata in
—DN— ʒepherinus papa. di. xxxviij. Cõſideratur autẽ cocroꝛe r ſacerdote qñ timoꝛẽ ſuſcipiendi offi
N. Nitiiit in ſtellis actus naturalis. effect' actualis. moy cium condpiter dilectione dei. et tamen quo⸗
Sbbr tus circularis.curſus canonicus et regularis. dãmodo ſolliciudinem apperi erx echficatõe
Iaintin Lucent eniĩ ſtelle naturaliter. illuminant acci pꝛorimi ⁊ in dubio conſtitutus intra ſe recur?
Noman dentaliter. mouentur oꝛbiculariter. currüt in xit adexaminationẽ ſuii.et puritatem ſuã con
s er * declinabiliter. et regulariter. Debent eni ta⸗ ſpiciens.et ꝙ ita expedit vidẽs deo lumilirer
les lucere in ſeipſis ꝑ puritatem conſcientie. obedit inſuſceptione officij. Cimebat Hiere⸗
rmlne illuminare ſubditos ꝑ claritatẽ fame. moueri mias ire ad pꝛedicandum. axpetebat Eſaias.
WNtrnun oꝛbiculariter.i. faciliter per pmptitudinẽ obe/ recurrebat ad conſcientiam ſuam moes. et
BimmIEN, dientie.et hoc quantum ad ſupioꝛes.cuxxere poſt excuſatio nem humiliter ſuſcepitomticijex⸗
Nentum, regulariter quo ad deñ p oꝛdinẽ intentõis rej/ ecutionem. Supbia emm enetſitantum offẽ
licgimmn cte. De pꝛimo Ylpoc. xxij. Ego ſum genꝰ da cium aſſumeret ſine nimoꝛe. Superbia niloilo⸗
anin nid ſtella ſplendida etmatutina.ſplendida vt minus ſi deo reſiſteretꝑtinaci mente.et ſic pa
rin tii, nõ ſit ↄcupiſcẽtia in affectu. laſciua in aſpectu tet de voctoꝝ ⁊ ſacerdotum gloꝛia curatop cõ⸗/
upiri ien immundicia in tactu. lururia in acti. Lux enĩ parataclaritati luminariũ que lucẽt ⁊ a mul/
+R une⸗ diuina quanto mutabilius fulget.tanto pene/ us miſerijs nos ſubleuant. ſic epiſcopi ⁊ pꝛela
— trabilius videt.et cum nos videri non ctedi? tt ſuꝑioꝛes mundi pꝛincipes etrectoꝛes tiene/⸗
rWrlen, mus.velut in ſole oculos clauſos tenemus et bꝛarum bap voctoꝛes a curau dbi ce e
rrigaenen, deũ nobis ⁊ nõ nos deo abſcondimns. De iitatis cocixrina. miſereantur i nli Pie/
penmnenih ſecundo ath. ij. Stella antecedebat mas cte conuerſatõis ſanciimonio. vt D iber dice
munnit gos. onec venirent ad locum vbi erat puer. re valeat. NHon abſcondi mlernte iam 1uS
– Stelle lumen pm philoſophũ nil aliudeſt niſi et veruatem tuam a concil o nnel e ia müäci H
nmalnn lux ſin oꝛbis circũquaq diffundẽs raidos ſue Sedo wloꝛ?. o pudoꝛ. o mgona ig mucde

uijſes care bunt.qꝛ rectoꝛ quadratug virtutib⸗
et pfectus.nullis exagitatur turbuſetis imp̃ſ⸗/
ſionibus. ſʒ eſt ſicut lina plena lucidus a ſere⸗
nus. Ecci.i.quaſi ſtella matutina in medio ne

pule.a q̃ſi luna plena in diebo ſuis lucet.⁊ qua

ſiſol refulgẽs ſic iſte refulſit in tẽplo dei. Sicur
enĩ ſtatus gratioꝛ eſt ad videndũ.qñ ex ſexeni

eclaritatis. quia ſacerdotes et woctoꝛes diffun ?-
re debent lucem ſui noĩs ex bona coctrina ⁊ fas

ma illuminare.et cõuerfere ꝓpłm ſient ſtella

magos reduxit ad chꝛiſtũ.que licet illuninet
tenebꝛas noctes.tñ diſparet eoꝑ lumen in p/
ſentia ſolis. nam eoꝛum famam ſecretius op-
ra eoꝝ diffundũt.cum fauoꝛẽ humanũ nõ ap⸗

tate luminariũ dies eſt ſerxenus ⁊ purus q; qñ̃ petunt. Sap̃.c. x. Fuit illis in velamento diei

oĩa quatiũtur fragoꝛibo ⁊ intermican tibo ſulgo
ribus ⁊ celeſtibo iĩgmib.ita ſe hʒ in eccleſia cũ
xeetoꝛ velpᷣlatus nõ eſt turbidus ſz pacatus.?
ſicut pueri gratulãtur ⁊ gaudẽt ad aſpectũ ſe⸗

xreni ſolis.ſic ſubditi ex clemẽtia paſtoꝛis letãa

tur. ſed fugiunt turbidum a crudelẽ. ſicut ani⸗
malia puſilla leonem ⁊ dꝛaco nem. pᷣs. Chꝛo

nus eius ſicut ſol in conſpectu meo. et ſicut lu⸗

na perfecta ineternum. pſalmo. Ixxxviij. quia
in pꝛelato pfecto clementia nõ habʒ intra de

„ .

et in luce ſtellarũ nocte. Et vt dicit Grego.in

paſtoꝛali. Officiũ pꝛeconis id eſt ccentis ſu/
ſcipit.quiſquis ad ſacerdotiũ accedit. Oñ in

oꝛnamẽto pꝛimi ſacerdons.qð dicebatur ra/
tionale.ante pectus erat poſitum ſcriptũ mani
feſtatio ⁊ veritas.Et Criſoſt.dicit ꝙ ſacerdos
ebitoꝛ eſt. vt veritatem quam audiuit a deo in
ſcripturis.manifeſtet ropulo.alioquin pꝛodiꝰ
toꝛ eſt veritatis.xi.q.iij.nolue timere.. De

Titulus

nam ſigna que dñs pꝛedixit contingere peri /
turo ſeeno in ſole.luna ⁊ ſtellis Nuce.xxi. Si
gIna ſcʒ ignominie. que deſcribit Yohel pphe/
ta. ij.c. ſeʒ Sol a luna obtenebꝛan ſunt. et ſtel
le retraxerunt ſplendoꝛẽ ſuum.impleri quoti/
die cernimus. vt nõ ſit veritas nec miſericoꝛ⸗
dia inueniatur in terra.vt ðꝛ Oſee.iiij. Nam
quantũ ad ſolem pꝛelarionũ epiſcopaliũ ob/
tenebꝛatum omittendio ꝙ olim deus hunc fa

bꝛicauit.pᷣm iliud ᷣs.lxxiij. Cu fabꝛicatus es

auroꝛam ⁊ ſolem.qꝛ ad pꝛelaturã vocati late

bant. fugiebant. cogebãtur. imnti detineban/
mur.vt eccleſiaꝑ curam aſſimerent. nõ frequẽ

tabant curiã. nõ facie bant ſibi cauſam.nõ pꝛo
uocabant ad appellatõʒ friuolam.ſʒ nũc ſunu⸗
lachum ſolis fabꝛicatur maniba lvim. vᷣm il/

lud ps.cxiij. Simulacra gentium argentuʒ et

auruin. opera manuũ lvim. quia ꝑ ſimoniacaʒ

pꝛauitatem quedam ſtatue pꝛelanonẽ acqui/

runt. ſed vt dicitur Hiere. xliij. Conterer de/

us ſtatuam comus ſolis. que ſunt in terra egy

pti. et cum vnus pꝛelatus aliqñ fabꝛicatur de

vili materia. congregantur ad eum conſangui

nei ⁊ nepotuli.vt tota pꝛogenies videatur in

eo epiſcopatu. Pꝛelati autem fabꝛicati quaſi
ſemꝑ ſunt ſub turela ita ꝙ plures epiſcopi ſint
in vna dioceſi. et ſcm philoſoplvs aliquãdo

vigentur in celo ouo ſoles.ſed vnus nõ eſt ve/

rus ſol.ſed quedam nubes ſimilima ſoli ⁊ vo
catur parellion que ſignum eſt future inunda
tionis.ita ⁊ hoc ſignuʒ eſt future ſubuerſionis
depꝛope eccleſie. Sublimitas poſitõis ſolis de⸗

generat per vite depꝛeſſionẽ.ij. Paralip.xviij.

Boꝛtuus eſt Achab rex mutato occidente ſo
le.et ſol occidit cum pꝛelatus ab arce ſapien⸗
tie terrenis incumbit. Mon decet paſtoꝛem

moꝛe pecoꝛis vultu deiecto in terram celi con

templanone reiecta ſenſibus incubare coꝛ/
wꝛeis. inberere terrenis ſed que ſurſuz ſimt ſa⸗
pere. celum mẽte ſuſpicere.alioquin que dif⸗

ferentia paſtoꝛis et ouis. Oue vtilitas ↄſtrue⸗/

re in anima caſtra ⁊ turres.fimo ⁊ creta agruʒ
ſanonarium impinguare. ſi rigoꝛ penitentie
relaxatur.ſi in cultura dñice meſſis. nec auel⸗
litur ſpina. nec extirpatur tribulus. nec triticñ

verbi womim ſeminatur. Munquid womini

cura eſt de bobus et aʒinis de legibus extoꝛquẽ
dis. de regiſtris antiquiſſims expiandis perpe
cumiamet non per potius de animabus ſaluan
dlis. vtilitas operationis ſolis degenerat per
ocium et toꝛ woꝛem.qð figurabar Yacob Be/
neß. xxviij. volebat enim reqmeſcere poſt ſo⸗
lis occubitum ipſi ſcilicet curati poſt feruoꝛẽ
charitatis extinctum.non coꝛrigunt exceſſus.

accipiunt peurationes. non exercent curatioo

nes. ſec magis exultationes. quia poſtiᷓ de l

.

cis poſt viſaationem recedunt. ipſa frequen⸗
ter in deterioꝛi ſtatu relinquũt. er mala que
te fuerant ſopita. reuiuiſcunt ſuſcitata ⁊ publi
cata.i. achab. xij. Conuenerunt vt echfica
rent ciuitatem.et ceciderunt muri. ducunt fa

miham infinitam. expetunt menſam ferculis

oneratam. accurrunt milites ? ſcunferi ex di⸗
uerſis locis.et qꝛ timẽtreligioſi pauperes vim
compulſiuã. ablatiuam et inqiietatiuã come⸗/

dunt.iacent ibi.pᷣs.Oꝛtus eſt ſol et congrega⸗

n ſunt.et in cubilibus ſuis collocabuntur. po
ronunt perſonas indignas.faciunt fieri rece/
ptiones pꝛauas.ſiſſcitant eis angarias exacti,⸗
ones.impediunt coꝛrectiones. literas ſnas de
facili concedũt regularibus. ne poſtfactamre,

ceptionem velappellationem quis violenter
eijciatur vel iniuſte vexetur. quouſq; cauſa
eius coꝛã epiſcopo canonice terminetur. n
quibus diſſolutionis fomes ⁊ diſſenſionis innꝰ
cendium continetur. creſcunt crimina. coꝛxre,)
ctiones mutant.poſtulant iudicem oꝛdinariſ.

in conſiſtoꝛio publice pꝛoponuntur. Ecẽs.iij.

„ D

Digdi ſub ſole in loco iudicij iniqutatem. etin

loco iuſticie impietatem.et lvc multum deſoꝛ

mat ſanctitatem eccleſie.et veritatem reddirt

obſcuram. Nolubilitas regenerarionis dege /

nerat in ſpiritus defectionem. YJohã.ij. Spi⸗ M
ritus in pꝛelato deficit et caroefficimur. qe acd
ſecretũ mẽtis nõ reuertitur. Ecci.xvij. Quic

lucidius ſole.et hic deficier. aut quid nequius

ꝙ;ᷓ quod excogitauit caro et ſanguis. et hcar?
guetur.Ylrguamus igitur rales carnales pze

.

latos.qui verdunt gloꝛie ſue tituli.intrant cõ/
ſcientie ſcrupulum.ſcandaliʒant populũ.inge

runt nepotulis ſuis periculũ.quia dum confe

runt nepotulis ſuis malemeritis beneficia ec⸗

cleſiaſtica. ſunt eis multoꝝ peccatox et pericuꝰ

loꝛum occaſi agilem eni murum
Ponunt in fundamento edificij. eteos qui pꝛe
liari neſciũt. et primo coꝛnn vbi eſt ponduspᷣ⸗

4.

ti ſuſpendij. et mari turbato. dãt eis regere na

uim in periculum naufragij.et ideo qui ſemi /
nant in carnem de carne metent coꝛrupnone
et iſte ſint quatuoꝛ paſſiones ſolis. ꝓpter js

hic dicitur ſol obtenebꝛari. Nube igitur tegt⸗
tur dinn platus ad pꝛelatiouem accedit ꝑ am
bitionem. Ecẽi. xrij. Solem nube tegam. fra
gilitas nubis vanitas eſt ambitõis. Eclypſim
patitur. cum in pꝛelatione lumen ſium perdit
per vite depꝛeſſionem. quando deſcendit vſo,
ad tempoꝛalium occupationem. Aohel.ſcvOo.

Sol conuertetur in tenebꝛas. A feruoꝛe ſuo

tremittiturꝑ toꝛweẽ. ideo Neemie. vij c.öꝛ.

an

Peereütnin

o cauſa. Fragilem eni murum

lij. et eos in ſublime extollũt in pꝛeſagiũ futu⸗/

ſphönelune nei⸗
enagaen

Gigenmntcne
denemapſeutd
oheslegfnigirl

conflant excuſatõnes. patrocinia requiuun. nnisinſeen

et que ſecretius in capirulo coꝛrigi debuerant

6a. Depeinoy
Presfntenerütt⸗

iIhent inobſelre
(hiſeer resnoct

eslocifie. wemi

tetſiunyn eui⸗

pontſcbpeelatra
Pineannemater
ceiceSam
Wümdaoni
Whnonrhocrun
eteptchemapmay
warineainpe⸗

oebismalt
lelege dininann
co weere ſent
bonaneſimine
Peiumdingtan
Nuinanöreqnint
Dlum tanechi
dbiurgyſolſcbi
dehoeſtnegtg
anecorſeculge
Erlänraplees:
WwiSenlnsptl
eſtnmelie
esehighinntur
lanclnerven
uengomnübeme
flniälganſo
kkuntrſen⸗

stnn
iNN
i
Nncde
irnm!
Mpenena

EneckkAN

. N
* *

vNidtn di
nörenmnm int

thicdin,
Frsiar
ntgorrirnin
nn An
s Win
ſrisnienanen
1asr.

41

Mon aperientur poꝛte vſeß ad caloꝛem ſolis.

qꝛ refrigeriũ feruoꝛis ſpũalis in pᷣlatis cauſa
eſt damnatõis in ſubditis.quare nõ apitur ia
nua paradiſi eis de natura creature.⁊ in nihil
vel pꝛimam materiã ſol reſoluitur.cũ reuerti⸗
tur ad carnis coꝛruptionẽ.Sic enĩ pꝛelatus de
ficit et cum tꝑe motus ſolis tranſit.E (ces.iij.
Oinia tꝑus hñt ⁊ ſuis ſpacijs tranſeũt vni/⸗

uerſa ſub ſole. OZale ergo accedit male viuit

male officiũ facit male in ſe redit ſol ⁊ luna ⁊c
Didimus de igno.F. iiij.
minia ſolis quantũ ad pᷣlatosſuꝑioꝛes.videa⸗
mus de illa quo ad mediocres ſeu dños tꝑaleſ
ſub rõne lune in eis degeneraiit ſapiẽtia ⁊ ꝓ
uidentia.que debet eſſe in eis. degenerat ꝑ ne
gligentiam ⁊ ignoꝛantiã. iuſticia ꝑ ſententiaʒʒ
clementia ꝑ ſeintiã. Inde eſt ꝙ quatuoꝛ paſſi

ones legimus in luna.luminis defectionẽ iti⸗

neris ↄſueti inoꝛdinationẽ.macule inſuſionẽ
ſanguinis infectionẽ. ad iſta quatuoꝛ deſignã/
da. De pꝛimo pᷣs. ̃m aliam Ir̃am. Pecca⸗
toꝛes intenderũt arcum pa.ſa.ſu.in pha.vt ſa
gittent in obſcura luna rectos coꝛde. Heretici
enĩ ſicut fures noctiuagi. aut ſicut veſperulio⸗

ners lucifuge. voꝛmiunt de die ⁊⁊ vigilant de no
cte. et ſuarum falſitatũ ſententijs eccleſiã im/
petunt ſub pꝛelatoꝝ cecitate.Oacant ergopᷣ⸗

lari iure cimili ⁊ male reſiſtentemergentibpe
riculis fidei. Scimuſ ꝙ demones ꝓcurãt igno

rantiam coctoꝝ ⁊ ſilentiũ, vt cadat ꝓplus ſine

lumme in pcipitium. xet cũ ſoluetur ſathanas
et erit in maxima ptãte.iũc cõticeſcent verba
coctrine.⁊ implebitur illud Eſa xiij. Luna nõ
ſplendebit in lumine ſuo.et viſuabit dñs ſuꝑ
oꝛbis mala ⁊ ꝓpter hoc aĩan pditio.qꝛ ceſſan
te lege diuina in pᷣlatis quibo incumbit ex offi
cio ocere.ſilenie iure poſitiuno cõſuetudines
humane ſunt in exerxcitio.et ſi vnaqueq; pars
ꝓpꝛium dirigit artificẽ in finem ſuum.ſicur lex
diuina nõ requiritur ad cauſaꝑ foꝛenſiũ ſtre/
pitum.ita nec hũana neceſſario ad ſalutẽ ani
marum. De ſecundo in apocryphis eſare
ſcribitur ꝙ ſol ſubito reluceſcit nociu ⁊ luna in
die. hoc eſt negligentia ⁊ inoꝛdinatio pᷣlatoꝝ
et rectoꝝ ſeculi.qꝛ viri ſpũales ⁊ ſapientes q̃ſi
ſepeliũtur ⁊ viles ⁊ inſtabiles pᷣficiint᷑. Ecci.
xxvij. Srulius vt luna mutat᷑.et qꝛ pᷣlan ſunt
lodie ſub tutela.ideo iot pᷣlati quot officia.ta⸗
les eniã ↄſtituũtur in ſuis officijs.qui ſcanda/
liʒzant ꝓpłm et velut exactoꝛes fiſcaliũ tributo

vum quintũ humoꝛẽ purgantes cũ medicina

nimiñn laxatiua ſpiritũ extrahũt dum victũ au
ferunt miſerox. De tercio ꝓuerb. vij. Dir

non eſt in womno ſua ⁊c. In die plene lune re/
verſuus modo eni nõ eſt luna plena. qꝛ nõ eſt

ſine macula ſz impura.q? nõ ſimus ſine fragi
litate hũana que nimis inualeſcit in eis qui
prmiitũt ſubditos pꝑ campos licẽtie vagari ad

tate nõ coꝛrigunt.quidã qꝛ rephenſihiliter vis

uunt.qindã qꝛ p indiſcretã huũilitatẽ.auetoꝛi,

tatem coꝛripiendi ꝑdiderũt.quidã qꝛ fauoꝛeʒ

ſubditoꝝ querũt.quidã qꝛ taniũ creuit mali⸗
cia ꝑ ↄſuetudinẽ obdurata.ꝙ eã amouere nõ
pñt.et ſic a modica ſcintilla auget᷑ ignis.amo
dica ruina ſubmergitur nauis, a modica ſtilla
cauatur lapis. ꝛmit nauta cũ nams ꝑiclita/
tur.medicus cum peſtilentia graſſatur.ianitoꝛ
cum fur depꝛedatur. vigiles cum cimtas obſi⸗
detur. que ſi capiatur pꝛimo in eos irruetur.
Criſoſto.ſuper eplam ad Pebꝛe.OJiroꝛ ſi quẽ
contigerit ſaluari exhis.qui pꝛincipiantur in
tantis minis et in tanta pigritia. De loc zælba
cuclꝛ vlti. Sol ⁊ luna ſteterunt in habitaculo
tuo.ihunt in ſplendoꝛe. figurantis haſte iue.
In fremiiuconculcabis terram.quod ad lites

ram erponitur de Dario ⁊ Cyro. qui recepe/
runt ſe in wmo regia et alij vaſtauerunt ter⸗

ram iſrael.qui a pꝛelatis coꝛrigere diſſimulã⸗
tibus et ociantibus.dirripitur populus a demo
mbus.qui irruunt ſicut armatus exercitus.
De quarto Aohebl.ij. Luna conuertetur in
ſanguinem anteq; veniet dies vomini ma⸗
gnus.quod lvdie experimur in pꝛelatis.qui re
licta humanitate.que eſt pꝛopꝛium hominis.
induunt ferinam rabiem ſpirantes ſanguinẽ.

vixr eſſet maioꝛ crudelitas ſi leones et vꝛſi o

feſtarem regendi accepiſſent. Frocalipp.vi.
Luna tota facta eſt quaſi ſangiis.tainen ſi fe
re pꝛeeſſent. puto ꝙ humanioꝛes eſſent.quia
nobilium ferarum eſt. parcere ſubiectis et de⸗

lellare ſuperbos. Onde elephantes et apꝛi et

leones pᷣmoꝛdent ⁊ tranſeunt illa que ad terx⸗
ram impulerũt. Agnobiles vero beſtie vt ſu ⸗
es ⁊ hmõi.reuolũendo conculeant.et ꝑſodien
do ꝑtinaciter ↄuoluunt.Et iſti tirannidẽ ſuam
exercent in pauperes religioſos.quibo detra⸗

hunt. pauperes ſacerdotes quos deuoꝛant et

coꝛrodunt.Apocalip.viij. Percuſſa eſt tercia
pars lune.qꝛ iſti ſeumunt in ſubditos rebelles.
non in limites in eccleſia inſurgentes.ſed tm̃
in terciam ꝑtem ſcʒ ꝑſonas miſerabiles. De
cime a milinbus auferũtur.eccleſie ſpoliãtur.
ſacerdotes mentiuntur ⁊ occiduntur. hic pꝛe,/
latoꝛum iuſticia exerceatur.certe vobis impu
taturo pꝛelati.pilati in pauꝑes.ꝙ a philiſteis
arca dei capiatur. ꝙ ſaul cum filijs ſins occidi⸗
tur. ꝙ malchus ſeuit in chꝛiſtum. Phaſſur in
Hieremiam. Balthaſar in vaſa dñi. ꝙ gladi⸗
us Perri rubigine conſumitur.eccleſia conte⸗
mnitur.ſacramenta vileſcunt.

Zitulus

Uideamus tercio . v.

de ignom nia ſtellgʒ. Stelle enĩ reraxerunt

lumen ſuũ.quantũ ad minoꝛes ſacerdotes ⁊

ctoꝛes qui creuerunt lvdie ſicut ſtelle celi.
Degenerauit in quibuſdã eoꝝ puritas cõſci⸗
entie in carnis ↄcupiſcentiã.claritas fame in
inſamiã. ꝓmptitudo obedientie ꝑ inobodien/
tiam ⁊ 3tumaciã. oꝛdo intentõis recte in frau
dulentiã. Inde eſt ꝙ legimus ſtellas immũ/

das.coꝛruptiuas.fi

miſteria tractant. ſine amoꝛe diſpenſant. ſine
pucdoꝛe frequentat miſteria. etiã angelicis po⸗
teſtatip reuerenda ⁊ manibo cruentis ⁊ labijs

rPollutis.oculis meretricijs.viſceribo venena /
tis. coꝛpibo fetidis. ſpiritibo moꝛtuis. ad ſacro⸗
ſanctũ chꝛiſti coꝛpus accedũt.cum dauid ſcũs
et pueri eius panẽ figuralẽ nõ auderent tãge⸗

re.niſi pꝛius abſtininſſent a mulieribo.et bñdi

cit in ↄſpectueius.qꝛ quidã eoꝝ et ſi caueãt pec

care in cõſpectu hvĩm.tñ in ↄſpcũ dei faciũt qð

turpe eſt dicere. tanto audacius quanto ſecre⸗
tius.ᷣſi tñ ſecretũ eſt. vbi iudex videt ⁊ angeli.
qui indignabundi recedũt.et aduerſarius qui
ſuggerit vt in oꝛe triũ teſtium ſe ſequatur iuſtlta
De ſcðo Apocalpᷣ.viij.

ſnia damnatõis.
Stella magna cui nomẽ abſintlunn. ardens
quaſi facula.cecidit in aqᷓs ⁊ multi vvĩes moꝛ
tui ſunt ex aquis qꝛ amare facte ſunt. magna
P ſuꝑbiã.ardens ꝑ luxuriã. ſicut facula fetens

pinfamiã. velut abſinthium amarus ⁊ coꝛru⸗
ptiuus ꝑ exempli mali influentiã.ſʒ ſᷣm Gre⸗
go. tot plati moꝛnib digni ſunt quot ꝑditõnis
exempla ad ſubditos tranſmittũt. ꝓptereali⸗ ſi
bꝛi laicoꝝ falſi vident᷑.qꝛ ſacerdotũ exempla⸗

ria coꝛrumpũtur. Criſoſto.in libꝛo de dignita⸗
te ſacerdotali.Certius puto aliquẽ laicoꝝ qui
gennens ꝓpeccatis ſuis ꝓbetur obnoxius ad⸗
iuuandũ eſſe ſufragio. q;ᷓ ſacerdotẽ cum accu
ſatur ꝓ alioꝝ delictis. Adem in eodem. Lan⸗
to indigent vulnera ſacerdotis auxilio. quan/
toſimul vniuerſi populi mulriiudo. Hon vi⸗/
deo ꝙ indigẽt amplioꝛi ſacrificio ſacerdotes

q; ppulus expiari. niſi grauioꝛes deberent eo/

rum culpecenſeri. Hrauioꝛes autem egs fa⸗
cit. non conditio vel genus operis. ſed digni⸗/
tas facientis. De tercio Yob. ix. Qui pꝛe⸗/

cipit ſoli ⁊ non oꝛitur. erſtelſas claudit ſub ſi-
gnaculo.iurat clericus ꝙ faciet ſe pꝛomoueri

ucceſſiue. et inobedientiã ſuam coloꝛat ꝑ pꝛe

ces vel falſasſuggeſtiones vel pꝛiinlegi un /

xas. exraticas. De pꝛi
mo JYob. xxv. Stelle nõ ſunt munde in con/
ſpeciu eius.Amiſit enĩ eccleſia munditiam in
ullis wctoꝛibo ⁊ ſacerdotibo, qui vacãt inconti
nentie.immundiſſime lururie vilitate. et vvc ſi
in conſpectu eius.qꝛ cum ſint foꝛnicatoꝛes.et
aliqñ notoꝛij ſine nmoꝛe ↄſecrant.ſine lvůnoꝛe

XXIi.
Eikarione etnon annrfl ſip prochienog.

et claudũtur ſtelle fixe. vel in ſeſplis vel alijs

officijs. et qð ꝑ ſeipos ſoluere noluerũt p x⸗
carios ſoluunt. Similes illis de quo hub.⸗
qui voluerunt habere agrum abimelech 1 n5
ruth. quia eccleſias etpꝛebendas halere volütt
ſed animas cmnare nolunt. nec ſemen ſuſcitag
re chꝛiſto. ſed vroꝛẽ ſuam.i.carnẽ cinn pñt vix
cijs adulterijs exwonentes. ꝙ abuſio eſſetin
vxoꝛe carnali.dicunt ꝙ tradunt vroꝛ Simpꝛe
gnandam.cum iñ ſpado non generet ſz denir
ginet nec pꝛoſtimuta paſſim pariet.ſed vbi efß
illud agatheni concicilij. Oyaconus vel pre,)
ſbyterſi ires ebdomadas ab ecdeeſia ſua den
lerit. triennio a cõmunione ſuſpendatur. et
illud Innoc.iij.in concilio generali. qui pxrrx
rochialem eccleſiam halet. non ꝑ vicanum.
ſed pꝑ ſeipſum illi deſeruiat in oꝛdine. quẽ ipſi-/
us eccleſie cura requirit. Hꝛocedithmõi ino-/
bedientia et contumacia vſq; ad quoſdam re
ligioſos.qui non ſunt contenti pꝛo multitudi
ne obedientie ſue.ſed impem quodam contra
gratiain currunt ad gratiam. vt impleatur il -
lud Oath. xriiij. Stelle cadent de celo et vire
tutes celoꝝ mouebuntur. Ata enĩ a ſupꝛemo
deſcendunt ad infimũ.vt a ſummo ↄtempla⸗
tionis cadunt ad inſimum terrene ſollicitdii⸗
nis.nec ſufficit eis exemptiones decimarum.
iinmunitates ꝓcurationum comtra deũ que/
rere.ſed etiam tpalia vſurpare. Nam multo
laboꝛe.multo pꝛecio vtuntur adeptis pꝛiuiles
gijs et epiſcopalibus inſignijs. mura. anulo ?
baculo et ſandalijs. ſed verius ſcandalis. Aeg
ſpondeatur mihi. ſed attenditurrerum digni /
tas.pꝛofeſſioni monachoꝛum hoc nõ congru /
puta ꝙ darent multam pecuniam ſi voſent
uinpetrare vt vocarentur epiſcopi. ſed laboꝛ
etlatebꝛe ⁊ voluntaria paupertas.hec ſunt in
ignia monachoꝛum. De quarto ſeilicet
fraudulentia velperfidia. Inde hiſuntſydera
errantia quibus caligo tenebꝛarum conſerua
ta eſt ineternũ. Sydera errantia dicuntur pla
nete. qui mouẽtur duplici mom contra frrma/
memum. et cum firmamento. ſacerdotes et
capellani ſunt.qui ouibus procurant paſcug. ·
tamen cum lupis diripiunt oinum ſpolia. Re
cipiunt enim adpredicationem pꝛedicatoꝛes
queſtuarios.qui abuſiones pꝛedicunt et cumn
eis participant pꝛecium. quaſi paſtoꝛes com/
municant cum lupis.vt ipſi lupi deuoꝛent oui
um carnes. et paſtoꝛes habeantlanam. et li
cetin hoc non ſint minoꝛes pꝛelati immunes
a culpa.tamẽ pꝛocedit hec nora ab epiſcopis.
qui dant eis ineaute litteras ſuas.imo ven⸗
dunt.⁊ ad conſiliarios epiſcopoꝝ, quirecigtt·
munera.Apocal.ix. Stella cecidit in terrã.et

Ciitn

ſornnset,
tfoigfirfll
Ptrentchmffie
Er onn eni,
mmnti nid
agechlnn

ſelarnnnitſß

Getuintnenos

cmitutullicn
cchiprſtacoer⸗
tnnottſion,
genaamsconane

Deconcliarnin

roNINusasle
etquihgbeanrcona

l
ſnochs⸗
cor

focsergetoit
els oſnali pen
vonr (peenig
mbceoes Mennet
Wtetractakon

igrdetieftaun
dſtininllianre
Cneparamimten

Arttnenisnn

Poniimn nigiſke
onttornügn
velocilemnseſt
Cölenencnnnni
leins ſcatonetil
Apeſinr erfe
Uoſopcögregan
aßcögregnnor
Aiponnocaplen
Abinonerſren
fronolirſnwe
Ppangeneriſgf
ſlunereggpefra
Napyeſdoeſg
lnonelorang
Cennaptnotarg
ieſietene
mteilega
4pan zelentine
Imns anenang
inifintenen
eſſet er ömße
Panedinnme
Dhlnaeng
Cosmnimmnn

mNN
nitn
n N.&
voGEHNMIII
rr

ismann,

an mnn
mnainſte,

514

Capitulum

. „ „ H . 9* —
datg eſt ei clauis putei abym. et aſcẽdit fumꝰ

et obſcura us eſt aer.er exierũt locuſte.et da⸗

ta eſtoĩs ptãs ſicut hñt ſcoꝛpiones terre.et cũ
deberent eos repꝛimere ⁊ ſubditos ſuos defen
dere. dant eis ptãtem ad diſcurrendũ et de⸗

uoꝛancũ.et inualeſcit hereſis.et reſuſcitatur
plaga egipti.et iõ ſol ⁊ luna obtenebꝛata ſunt

et ſtelle retrarerũt ſplendoꝛẽ ſuũ.et qꝛ veritas

cũ exvediat tacenda nõ eſt nec oxpꝛimatur.et
miſc vᷣia nullli deneganda.et qui coꝛrigit uinſe
ricoꝛdiã pꝛeſtat coꝛrecto vt ſe valeat emẽda⸗
re.ideo nõ abſcondi miſericoꝛdiã iuã et veri⸗

tatem tuam a concilio multo.

De concilijs vniuerſalib⸗ puincialibv 1ſxy

nodalibus adquos ptineat ipſa congregare.
et qui habeant conuenire. Capitulum. ij.

Vid ſit conciliũ vel

ſynodus ⁊ vñ dicatur. Dicit autem

Vſidoꝛus in.vi.ethimologiaꝝ.ꝙ

ſynodus ex greco interppᷣtatur comitatus vel

cetus. Concilij vero nomẽ tractũ eſt exroma⸗

no moꝛe.Tꝑe enĩquo agebatur cauſa.ſcʒ rei⸗

publice oẽs ↄueniebãt in vnũ.cõmuniq; intẽ
tione tractabant.Oñ ⁊ ↄcilium a cõmuni in/⸗
tentione dictũ eſt quaſiↄſiliũ.et conſili quaſi
conſidiũ.d.in.l.lr̃a tranſeunte.vel conailiũ di
ctum excõmuni intentõne.eo ꝙ in vnn diri⸗
gat omnẽ mentis intuitũ. Suꝑcilia enĩ ocu⸗/
loꝛum ſunt.vñ qui ſibimet diſentiut. omino
agunt concili.qꝛ⁊ nõ ↄſentiunt in vnũ.Cetuſ

vero cõuentus eſt velↄgregatio a coeundo.i.
cõueniendo in vnũ dicta.et ſicut ↄuenius eſt

cetus.ſic ⁊ conciliũ a ſocietate multoꝝ in vnũ
appellatur. pec Iſido.di. xv.c. i. NHon tñ oĩs ce
tus ſeu cõgregatio lvvĩm ðꝛ conciliũ vel ſyno⸗
dus.ſʒ cõgregatio pꝛelatoꝝ eccleſiaſticoꝝ ſub
aliquo vno capite ad tractandũ de ſalute aĩaꝑ

et debita ↄuerſatõe fideliũ.et q;uis ſynonima
ſint conciliũ ⁊ ſynodus.conſueuit tñ congrega

tio facta generalis ſub papa vel legato dici cõ
cilium.et ea que fit ab inferioꝛibo. vt me tro/⸗

Ppllitano vel dioceſano cũ clero ſuo dici ſyno/
dus. Concilioꝑꝝ auteʒ ſeu ſynodoꝝ triplex eſt
differentia. vt notat glo.diſti.xvi.in ſimma.

Quoddã enĩ eſt generale.vt illud qð fit pñte
papa vel eius legato ad hoc ſpãliter deputato

apapa. ↄuenientib ep̃is et alijs pᷣlatis pluri

mis ꝓur ipſe oꝛdinauit.et iſtud nõ pᷣt celebꝛa/⸗
xri niſi auẽte pape.vt ptʒ di.xvij.p to.als nullũ
eſſet.et nõ ↄciliũ.ſʒ cõciliabolũ ⁊ ſynagoga ſa
chane diceretur ⁊ eſſet. Oñ Pelagiuspapa.
Jultis de vno apłicis ⁊ canonicis ac eccleſi⸗

aſticis inſtruimurregulis nõ debere abſq; ſnia

*„W

romani wontificis concilig celebꝛari. ſc gene
ralia qnapꝛopfer nõ ↄciliũ ſs vrm cõuenticu⸗
lum wlconciliabolũ̃ caſſatur. qincquid in o
actũ eſt irritũ haletur ⁊ vacuum. di. xvij. Dec
ſcribit epis conſtantinopolitanis. DNinc et rer

theodoꝛicus cũ vocaſſet plurimos epᷣos de di⸗
uerſis puincijs ad conciliũ celebꝛandũ in v-
be. ꝓpter crimina que impingebantur abad⸗
uerſarijs ↄtra ſunmachũ adueniẽtes ob reue
rentiam regis dixerũt lvc fieri nõ poſſe.ſ. cele
bꝛare conciliũ.ſiſæctare ad ſinmachũ papas
qui impetebatur. Et ꝑpſuadẽribo ipis Symma
cho pape. vt ipſe ↄuocaret ſeu auctoꝛitate eiꝰ
cõsgregarentur in cõcilio aſſentit eis et eum
immunẽ ⁊ liberũ ab illis vicijs ꝓlatis contra
eñ declarauerũt.di.xvij.hinc etiã. et ea q̃ ſtatu
untur in hmõi concilijs generalibus. omnes
fideles aſtringunt.

CLonciliũ prouinciale 9. .

eſt. qð celebꝛatur a metropolitano cũ ſiis ſuſꝭ

fraganeis. vel a pꝛimate vel patriarcha. qui
eſt ip metrowlitanuʒ. pᷣr iũ metrowolitanus
celebꝛaꝛe ↄciliũ cñ ſuis ſufrraneiſ ſine auctoꝛi
tate pꝛimatis. vt di. xcij.ſi quis ep̃ᷣs. Et in ta⸗
liscilio pñt fieri ↄſtões ſeu oꝛdinatões cũ ſen
tẽtijs fulminatoꝛijs.q aſtringũt oẽs ilhꝰ ꝓꝛi⸗
cie ſeu metropol.clericos ⁊ laicos nõ exẽptos
Nam exẽmpn nõ tenẽtur ad illa.nec pñt co⸗
gi ad veniendum ad concilia. ſedomnes alij
epiſcopi et abbates illius pꝛouincie nõ exem⸗
pti debent accedere. ibi enam poſſimt rermi⸗
nari litigia.que haberent clexici contra ſuos
Conciliũ epiſcopale Flj.
quod magis conſueint diciſynodus eſt cõgre⸗
gatio quam facit epus clericoꝝ de dioceſiſna.
quodfacere poteſt irrequiſito ſuo metroxoltta
no.ad quod debent accedere omnes recoꝛes
eccleſiarum illius dioceſis.etalij clerici tam
e ciuitate q; de co mitatu.et enam religioſiæ—z2
abbates non exe npti.in quo fieri poſſunt cos
ſtitutiones que dicuntur ſynodales ab epiſco⸗
pis cum conſenſu ta nen capituli ſui. ſcili ca
nonicoꝛũ eccleſie cathedralis ⁊ ſententias ful
minare. que aſtringunt omnes illius dioceſis
etnon alios de inuſmodi concilio epiſcopali
ſeu ſyynodo ſen ꝓuunciali in. . ſequenti.

Adde et quartam S.üjſ.
ojfferentiam concilion 'm Zlnto. de butri. er
ohan. de imol. ſup. c. graue. de pꝛeben. valet
conciliumreligioſoꝛu n. de quo haberur deſta
tu mo. c. in ſingulis. et.c. en que. Sediſta ma/
gis conſueuerunt dici capitula generalig vel

Titules

Hnincialia. de quibo agitur in ↄſtintioniby eo⸗/
ner in dicto.c.in Krannln dicitur de trien /
nio in trinnium.ſed diuerſe religiones in hoc
diuerſo modo ſe habent. ..
De concilio parti.J.iiij.
culari. ꝓuinciali vel epali agitur di.xviij. p to
tum. vbi ð ad quid celebꝛentur ⁊ quo tpe et
qui debent venire.et ꝙ nihil epi debent enge/
re. Ad quid celebꝛẽtur delaraf. di. xviij. c.
ij. Dicit Teo papa.de ↄcilijs epalibo nõ aliud
dicimus qᷓ; ſancti pr̃es ſalubꝛiteroꝛdinauerũt
in quiba de omniboquerelis. q̃ in diuerſos ec/
cleſie oꝛdines naſci aſſolẽt. iudicetur. et di. ea.
dicit ↄciliũ laodicenſe.Nõ opꝛtʒ vocatos ad
conciliũ ↄtemnere.ſʒ adie delere. et aut wce
re aut cceri.qᷓ ſunt ad eccleſie ceteroꝛũq; coꝛ
rectionẽ vtilia. pñt ergo facere ſtatuta 2 me/⸗
tropolitani in ſins ↄcilijs puincialbo. 7 epi in
ſius dioceſibo. nec obina: q dicit Granus in
pꝛin.di.ſ. ꝙ ſunt inualida ad diffiniendũ 2 cõ
ſtiiuendũ.nõ aũtad coꝛrigendũ. quia vt dicit

glo. loc intelligitur de maioꝛib negocijs.ſ.ſpe
ctantib ad fidẽ.qꝛ lvc ſpectat ad papã.vt ſint
obligatoꝛia vniuerſaliter.qꝛ lvc ſpecrat ad cõ⸗
cilia generalig. Quantũ ad tpꝑus ſciendum
antiquitus celebꝛabãtur talia cõcilia bis in
anno. yt ptʒ ꝑ.c.i.di.eg.pꝛima vice ante qua
drageſimã.ſcdᷣa in autũno.vt patz. c. ij.di. ea.
ſed lodie nec ſemel in anno nec in ſpacio mul
toꝛum annoꝝ fiũt ermaxima negligẽtia pla⸗
toꝛun.q̃ in.c.quoniãquidẽ. di.xviij. repꝛehen
ditur. et er hmõi neglectu ſequunt᷑ multa ma
la in clero.debent aũt oẽs ſuſfrraganei eßi vni
re ad conciliũ ꝓuinciale. niſi impeditiſint. vn
de ðꝛ di.ea. Placuit vt quotie nſcũq; ↄcilium
congregñdũ eſt. ep̃ᷣi qui nec etate nec egritu /
dine nec alia gratnoꝛi neceſſitate impediũtur
2ↄvetenter occurrãt. ꝙ ſinõ poterũt ocurrere.
excuſatões ſuas literatoꝛie ſubſcribãt.etrõem
imxedimẽti.vbi dicit glo.ſuꝑ verlo egritudi/
ne. ſ. graui. vt di. ea. ſi quis epox. Don eni le/
ins febꝛicula vel quarrana vetu 8.glo. ſuꝑ ver
lo literatoꝛie velec cert nunciñ cui roſſit cre⸗
chi. vi. xcvij. nobiliſſimus. glo. ſup vrbo. rõem.

Nora ꝙ nõ ſufficicit dicere ſe nõ poſſe veni/

re. niſi rõnem impedimẽn aſſigner. ſic extra de
of. dele. . pꝛudentiã. et illã cauſam ꝓbabit. vt
iiij.q.v.quiſquis.et ꝑ vnũ teſtẽ ſufficit ꝓbare
um iuramẽto ſuo. Delent aũt accedere non
ſolu ep̃i. ſz etiã abbates nõ erempti. pñt ⁊ alij
clerici vemre.qui hñt cauſas diſcutiendas.vt
di. ea. decernimus. Qui aut nõ venirẽt ad cõ⸗
cilunn vel venietes recenerũt ante diſſolutõʒ
ↄcili Puniũtur. vt piz. c. ſi quus. et. .. ſe. di. eg.
t0O t aut metropolitani aiiquid exige

Alſimili ſunt adinuenta in religionib⸗ hiin
fiunt

nerale ſicut poſtea fact t. led en par
Sumlliter quia di. xvi. in pꝛinci.hit mnenno de
canombus apoſtoloꝝ recipiendis ſcʒ autenti⸗/
cis nõ apocryphis. Et oc viðꝛ. ꝙ apoſtolt ali
quando enam cõnenerunt.et ſie cõclium fe/
cerunt. Exrant enim omnesepiſcopi adcom⸗/
Pnendos illos canones. Ounnimo pꝛimum

XXII

4%

2 -—
re ab epᷣis ⁊ alijs venientibo ad ↄciliũ. vel cð⸗

iuncti de hoc delent reſtituere in quadruplñ. vt
ðꝛ di. ea Pquomiãquidẽ.in fi.Et Leo papa di
cit de eulogijs. i. muneno ad ſacra ociha defe
rendis. niloil innenimus a maioꝛbo determi⸗
natũ.ſʒ ſicut vnicniq; pᷣſpytero placuerit. ſ. den
ferat.di.ea.vbi ðꝛ in fi.c.ꝙ hmõi P bñdictõeſ

nec ſunt vt arbitroꝛ requirẽde nec vltra dela⸗

te reſpuende. et in. c. decernimus ðꝛ di. ea.

quuliler eps reuerſus de ↄcilio puinciali inſra

ſpaciñ ſer menſiũ dʒ cõuocare oẽs abbateset

clericos ⁊ totã plebẽ.et declarare eis ſeu inſi⸗

nuare.q oꝛdin ata ſunt in ipᷣo cõcilio als puni/
untur c omittẽetes. etqina iſta nõſernantur
ideo male. Deruʒp lvc nõ tollitur quin epᷣus
nõ poſſit celebꝛare conciliñ inſua dioceſt. nee
obſtat qð ðin. c. p eccleſiaſticas. diſt. riiij

illud intelligitur de concilijs ꝓuimcialibo.que

nõ facere ebent eßi ſʒ archiepi. Si añt archi
epiſcopi nõ cele bꝛẽt ↄciliũ puinciale. vr ele⸗

rent. tñ debent epi celebꝛare ſua cõcilia ſeu ſy/
nodum ⁊ cũcta q obſeruãda dicũtur in cõcilijs
ꝓuincialibo.ſeruari debent in epᷣalibo.ſ in eis
ↄueniũt epᷣs cũ omniborectoꝛi eccleſiaꝝ ab
batibus nõ exemptis reliquis clericis et ad
monere deber de agenchis pꝛo ſalute ammaꝝ
et declarare ſeu inſinugre ſuas cõſtitunones.
pitula generalia ⁊ puincialia. in quubus in
oꝛdinatões ſeruande. que dicuntur act q̃ob
ligant ad ſeruandũ vſq; ad ſequẽs capitulnm.

z debet ſuo conuentui intimare.

oſtiq; fuerint ꝓmulgate. de quibo quuililet pꝛi/-

De conciliſs gene F. v.

ralibus qñ inicin habuerũt. reſert Grananus

di. xv. in pꝛinci. Aſidoꝛus in li. ethimolo. vi.
aſſerere. ꝙ a tꝑe ↄſtantini impatoꝛis.vnde 2
Silueſtri pap?. Nam in pcedentib tpibus
ꝑſecutione infidelium cõtrachꝛiſtianos feruẽ
te wcendoꝝ plebium nõ dabatur facultas. et
quia non erat epiſcopis licentia cõceſſa cõue/

niendi in vnum. ideo eccleſia in diuerſas hey

reſes ſciſſa eſt. que ꝑ concilia poſtmodinn con

futate et damnate ſumt. Mon obſtat. c,placuè

i. rij. q. ij. in quo oſtengiturp melchiadem pa
pam celebꝛatũ conciliũ qui tamen pceſſit ve⸗

ſtrum. NHam vt dicit glo. et archid. Oe qis

conciliũ ſecerit melchiades.nõ tamen uage⸗

.

fuerũt.ſed cũ pancis

ſüienmmenn.
Tpguunnnann.
uſutiſ⸗
Telltgieert
tiurfti ign
dnnpetifumna.
cieigumer!
lalſcgetckenn
Coceccainar
Cähnktser
NN
roſndrer
Piſhend
teſenanliner
ſapongeſe
ef iieſtnrb
mniſ incuot
nilli poen el
wmnnm cnii
getenleftta
nſoregcentumn.
Gͤtennugeet
Tn niw.
heſttänſon
afin Taoa

ennrie
ren
tnat miu
ſnme
mmnci ſijtin
(XRnι

naähtrüm
etmnmer
. Emijien;
gleben ituin
eibini
W ceri

4
,

crarnus
sbani,
mmagll⸗
NaAMW

O

conciliũ eccleſie celebꝛatũ fuit hieroſolimis

ſub petro apoſtolo pꝛimo põtiſics ſummo.pᷣ⸗

ſente etiam ibi iacobo hieroſolimoꝑ patriar
cha ſeu archiep̃o.qñ.ſ.diſceptantib adinui/
cem paulo ⁊ barnaba cũñ cõuerſis a iudaiſmo
q̊ erant antiochie circa obſeruationẽ legaliũ.
Ntrüũ.ſ.fideles cõuerſi ex gentilitate delberẽet
ſeruare legalia.queſtõ hec delata ẽ ad apoſto/

los.qͥ erãt hieroſolimis.⁊ merito.ꝗꝛ de fidei

negocio agebat᷑.⁊ cõuenientes diſcipuli vi⸗
dere de verb hoc. petrus vt caput cõcilij 1 põ⸗/
tifer ſummus declarauit illos ad boc nõ eẽ in
dDucendos. Exinde iacobo apoſtolus.quaſi in

pſona omniũ alioꝝ cõgregatoꝛuʒ locutus eſt

aſſentiens ei. qd petrus veclarauerat 2 deter⸗

minauerat vt ſanctũ ⁊ iuſtũ.ſicut ⁊ nũc in cõ

cilis generalibo obſeruat᷑. vbi honit᷑ aliqͥd

inſtituendũ. Et ſi iuſtũ videt᷑.rũdent omnes

epᷣi ⁊ plati placet.vt patet.i.q.vij.c.cõueniẽ

tibo. vbi ad pꝛopoſitã in coneilio cõſtitutionẽ
fiendã ſctã ſinodus rñũdit. Placet oĩbo nobis
⁊ ſic determinatione factain dicto ↄcilio ſcri⸗
pſerũt ecdeſie antiochie. Diſum eſt nobis

ſoñiſancto. act. xv. Ex cõcilis igit᷑ genera/
libo quatuoꝛ dicũtur ceteris ſolẽnioꝛa ⁊ anti⸗

quioꝛa.ſ.nicenũ cõſtantinopolitanũ epheſinũ
⁊calcedoneſe. Hec totã pꝛincipaliter cõple /
ctũtur fidẽ. quaſi quatuoꝛ euãgelia wel foti⸗
dem padiſi flumina. de qͥbo ait greg. Sic ſan
cti euãgelij quatuoꝛ libꝛos.ſic quatuoꝛ conci

lia ſuſcꝑe celebrari als venerari me fateoꝛ
qꝛ in his velut in quadrato lapide fidei ſtru⸗

ctura cõſurgit.⁊ cui ſtibet vite atq; actõis noꝛ/⸗
ma exiſtit. l.in cõſtitutõnibo eox. di. xv. ſieut

Honp cõcilioꝑ pꝛimũ.cccxviij.epoꝝ ſub cõſtã
tino impatore pactum in quo arriane ꝑſidie
blaſphemia cõdemnata ẽ.quã de inequalita⸗
te ſanctiſſime trinitatis idẽ axrius aſſerebat.
ſcʒ patreʒ eſſe maioꝛc᷑.filiũ minoꝛẽ.⁊ ibi etiaʒ
editũ eſt ſimbolũ fidei qð cantat᷑ ſeu legit in

miſſa. in quo declaratũ ẽ filin eſſe cõſubſtan/⸗
tialẽ patri. Celebꝛatũ aũi fuit hoc cõciliũ ãno

vomimi.cccxiii. Secũda ſinodus ſeu cõciliuʒ

generale ſuit cõſtantinopoli.ſub theodoſio ſe

niore a centumquinquaginta patribo in qua

cõdemnata ẽ hereſis macedonj dicentis ſpi
ritũſanctũ minoꝛẽ filio ⁊ patre.ſed ibi decla⸗

ratũ eſt ſppũmſanctũ cõſubſtantialem eſſe pa

tri ⁊ filo. Lercia ſinodus epheſina pꝛima. cc.

patruʒ ſub theodoſio iunioꝛe auguſto.in qua

anathematizatus fuit neſtoꝛius aſſerẽs ĩ xpᷣo
duas pſonas diſtinctas.humanam.ſ.⁊ diui

nam in vna ꝑſona dñi noſtriileſu xpᷣi.Quar
ta ſinodus chalcedonenſis lexcentutriginta

ſacerdotũ.i.epᷣoꝑ ſub marti ano pꝛincipe.eu⸗/⸗

ticen abbatẽ coſtantinopolitanũ verbi dei er

camis vnã naturã pnũciantẽ ⁊ dioſcoꝝ eius

defenſoꝛẽ cñ alijs hereticis ↄdenauit.pᷣdicãs

ipᷣa ſinodus xpᷣm deũ ſic natum devirgine. vt
in eñ ſubiecia diuine ⁊ humane cõ fiteamur

nature. Be ſinodi pꝛincipales quatuoꝛ fidei

naturã pleniſſime pᷣ̃dicãtes. Sʒ ⁊ ſi qua ſumt
ſimilia cõcilis. qᷓ ſanceipr̃es ſpnſancto pleni

ſanxerũt om̃i manẽt ſtabilita vigoꝛe. lec diſ.

rv. c.i.r añt in di.xvi. Sancta octo vniuer⸗
ſalia cõcilis. vbi dicit glo. ꝙ iſta cõcilia deqͥ⸗

bus ẽ ſermo. aliqñ ene narro⸗ v ptʒ ſup
ex eo.ꝙ in qtuoꝛ loꝗ diuerſi

in is celebꝛata ſunt.
Aliqñ dicũtur octo.vt in dic.ca. ſancta octo.
er eo ꝙ octies fuerũt celebꝛata.⁊ in diuerſis
tpibo.ſed in vno ⁊ eodẽ loco vel ciuitate fue⸗

rũt pluries celebꝛata in diuerſo tpe. vt patʒ
in. d. c. ſancta octo. di. xvi. Beda etiã in li.xe

tpibo poſt pᷣ dicta concilia nũerar ⁊ alia. xxiiij.
cõcilia celebꝛata ſub diuerſis tꝑibo ⁊ ĩ diuer⸗

ſis locis ⁊ ſingulis ſtatuti ſunt diuerſi cano⸗
nes. vt patʒ di. xvi. c.vi. qͥ habẽtur diſperſi in
diuerſis pnbo coꝛ ꝑis iuris. aliqͥ etiam abie

rũt in diſuetudinẽ. De alus cõcilis celebꝛa/

tis vſq; ad annũ dñi milleſimũ nõ ita patet.

Circa annũ vero dñi milleſimũvictoꝛ genere

alamanus floꝛẽtie cõciliũ celebrauit.⁊ mul⸗
tos ep̃os pꝛopter ſimoniã ⁊ foꝛnicationẽ de,/

poſuit. Noõ poſt multũ tempis poſtea grego.
vij.cõciliũ celebrauit.⁊ henricũ im ꝑatoꝛẽ ter
ciũ ercõicauit.qꝛ ſe cõtra eccleſiam erexit.et
ſciſina ꝓcurauit aliũ papã ſaciẽs.poſt hũc vr
banus.ij.cõciliũ celebꝛauit apudclarũ mon⸗

tem. ⁊ ibi oꝛdinatũ fuit.vt dicerẽiur hoꝛe of
ficijs virginis marie oꝛdinarie. ſicut dicif oſ⸗/
ficiũ dñi noſtri. Exinde ſub Nicolao papa.

ij.hic fuit pꝛimus epᷣus floꝛentinus ſems ele

(tus.cõgregatũ ẽ cõciliñ cũ.cxiiij.epᷣis rome.

in berẽgariꝰ thuronẽſis abiurauit hereſim
ſuꝗ coꝛã nico. circa euchariſtiã. in q̃ dicebat
ibi tm̃ eẽ xpᷣm.vt in ſigno.de hvc de cõſe. di. ij.
ego berẽgari.⁊ hoc añ inno.ij.fuit.ãno dñi.
mexxiiij.ſinod ſub inno.ii.celebꝛafremis.
petrus leonis.qͥ ꝑ cõtentionẽ ⁊ ipᷣe oꝛdina

tus ẽ ſeu factꝰ papa.demũ repulſus eſt.ad qðᷣ

ſciſma tollẽdũ mitũ laboꝛauit.b.ber.a ita ꝓfe
cit.ꝙ extinctũ ẽ in illo eiecto petro.qͥ anacle/
tũ fecerat ſe noĩari.lið cõciliũ ĩ vꝛleromna⸗/
na celebꝛauit.ãno dñi.melxx.floꝛuit maęr᷑ pe⸗
trus lõbardepᷣs piſiñ.i.mgr ſen.⁊ petrus cõ
meſtoe Afeur iiſtoꝛi ſcholaſticã. anno dñi.
mclxii. Gratia monachus alias ep̃s de claſa
ciuitate tuſcie. Dicit martinus in ſua croni⸗
ca.ꝙ cõpilauit decretum. vt notat hug.ii.q.

vi. 5. foꝛina. dicit enim ꝙ floꝛuit alerãdꝛo in

theologia regente.anno dñi.mclciii.moꝛtuo
adriano elect canonice alexander.ui.Sene.

Ziuulrs

tenuit cathedram annis. xrxij.menſibn. ri. di
ebus. xv. 7 alter per ſciſma creatus qͥ dicebat
octauianus quintus.immo eſiã tres alij ſed
omnibo repuiſis remãſit demũ alerander pa
pa. qͥ duo cõcilia vniuerſalia celebꝛauit vnũ
turonis in frãcie. anno dñi. Oclrxiũ.aliudro

medictũ lateranẽſe.ſciſma tũc fuit.qð dura

uit. xvi. annis. 1 diſſenſſio magna inter alerã⸗

drũ ⁊ fridericũ.ſ.imꝑatoꝛẽ qð tñ ablatũ eſt ꝰ
facta pax inter eos.AQuatuoꝛ ergo antipapꝛ.
ſcʒ victoꝛ.paſcalis.calixtus ⁊ inno. defecerũůr
remanſit ſolus alexander. Cpe huius mar
tiriʒatus ẽ.s.thv.cantuariẽſis axcchiepᷣs ⁊ ca⸗
noniʒatus anno vomini. Occ.innoc.iij.ſub
quo ceperũt oꝛdines mendicãtiũ.Et ãno vo⸗

mini. ccxv.conciliũ lateranẽſe celebꝛauit
in quo ↄuenerũt.OIccxv.pᷣlati.ſ.patriarche
archiepᷣi.ep̃i ⁊ alij prelati.et multe ſalutifere
decretales ibi edite ſunt.ãno dñi.mccxxxriij.
greg.ix.beatũ cominicũ canoniʒauit a confir

matione oꝛdinis. xviij.⁊ a moꝛte ipins.b.o

minici anno.xiij.ac etiã. b.franciſcũ.õhic gre.
cõuocauit cõcih rome.ſediimꝑatoꝛ impedi⸗
uit.⁊ cepit duos cardinales ⁊ multos pᷣlatos

eos occidendo. Anno vomi.mccxl. vel cir/

ca inno.iij.ianuen ſis celebꝛauit cõcilium in

lugduno.⁊ imꝑatoꝛẽ fridericum excõicauit.

voſt quẽ fuit alexãder.iiij.ãno dñi.mcclxxiiij

Creatus ẽ papa grego x.natione lombardus

NPHie lusduni cõcilium celebꝛauit.vbi fuerũt
quingenii ep̃i.lx.abbates et alij pꝛelati circa
miulle.in quo grecoꝝ ⁊ thartaroꝝ nũcij inter/
fuerũt.⁊ greci aovnitatẽ redire eccleñe pꝛo⸗

miſerũt.in cuius ſignũ cõfeni ſunt ſpũmſan

ctũ a patre ⁊ filio ꝓcedere. Poſthunc ho
noꝛius.iiij.⁊ eſt vltimus in martiniana.ãno
dñi.m.cclxxxvii.poſt hos fuit celeſtinus.quẽ
ſeqͥtur bonifa.viij.⁊ eũ Benedic.xi.demũ cle
mens.v.ſub quo ↄciliũ vienẽſe io.xxii.vꝛba.
greg. xi. poſt quẽ ſciſma inter duos.ſ.vxrbanũ
ſub quo ytalia. vngaria ⁊ alamania fuerũt. ⁊
clementem. ſub quo francia hyſpania ⁊ aro⸗
gania fuerũt. vꝛbano ſucceſſit bonifaciꝰ.viii.
byunifacio inno. inno. greg. xii. Ex alia ꝑte cle
menti ſucceſit BGnedic.xvii.Et ſub his duob⸗
ſcʒ. gre.xii.⁊ lenedi.xiii.Factũ ẽ terciũ ſciſma
concilio celebꝛato piſis.vbi factus terciꝰ pa⸗
pa dicius alexander oꝛdinis minox.cui ſuc⸗
ceſſit ioh.xxiii.Et cõcilio generali congrega
to cõ ſtantie.greg.xii.ſpõte renũciauit.ioh.
yxiii.œpomitur.eſt ⁊ benedictus.xii.depoſitus
ꝓptercõtumaciã nolens cõparere.alcum ma
gna cõcordia cardinaliũ ipoꝝ triũ qui ſe pꝛo⸗
ſummis pontificibo gerebantur. ⁊ etiã adiun
ctis vocibo q buſdã nationũ.canonice ẽ elec/⸗
tus martinus.v.de como colũnẽſiũ.anno do

mini.mcccx vii.cui ſucceſſit Enugenius iiii.
natione venetus.ſub quo celebꝛatũ ẽ cõciliũ

generale ferrarie. ſed ꝓpter peſtẽ poſtea rãſla

tũ floꝛentie.in quo concilio generali reducti

ſunt greci ad fidem ⁊ cõfeſſionẽ verã de pꝛo⸗
ceſſiõe ſpũſſancti.⁊ armeni etiã reducti ſunt
ad quod cõciliũ venerũt patriarcha grecoꝛuʒ
cyoõſtantinopolitanus imperatoꝛ grecox. Et

in ipᷣo etiã cõcilio generali de baſilea in ferra⸗
riam.⁊ de ferraria in ffoꝛentiã trãſato ab eu⸗
genio pꝛopter reducuoneʒ grecoꝛũ.illi cõgre⸗
gati baſilee faciẽtes ſciſma.temerarie depoſun

erũt eugeniũ ⁊ ducem ſabandie dictum ama

deñ crau erũt vocantes felicẽ.ſed anno wmi
ni.Oacccc.xlix. de menſe apꝛilis renũciauit
papatui dictus felix.⁊ hvc moꝛtuo eugeni.
nico.v.ſuccedẽte ei in papatu.

Quod concilia ge J. vi.

neralia nõ poſſunt pᷣfigere legem pape. Mo⸗/

tat abbas de ſicilia ſuꝑ.c.ſignifcaſti. d elec.

Ocõcilia generalia nõ poſſunt ſtatuendo pfi

gere legem pape.immo in omnibus ſtatutis
cõcilii ĩtelligit᷑ tacite.e rcepta auctoꝛitas pa/

p. ⁊ textus huius decreta lis ſigniſicaſti. frte,-

quẽter allegatur.pᷣcipue ĩ materia vbi diſpu
tatur de ptãte cõcilij ⁊pape. Et vide de hoc bo

nũ tex.xi.q.iij.vbi dicitur. Nemo iudicabit

vel iudicare põt pꝛimã ſedẽ.iſ.papam.nec au.
guſtus nec populus nec clerus.a.c.glioꝛux.⁊

multa alia.c.ibi poſiia ad idem faciũt.Erper

iſtũ tex. argint io. an. ꝙ ſentẽtie papꝑeẽ ſtadũ
qñ cõtradicit ſentẽtie totius cõcili.Et remiti
tit ad notata in.c.in iſtis.di.iiij.⁊.c.ſicut.di.

xiiij. Infert etiãio.an.qꝙ ꝑ iſtũ terx. ſolum pa

pa põt interpᷣtari ſtatuta cõcilij.nec mirũ en
ſᷣm eũ poſſit ⁊ tollere ⁊ limitare.vt.c.ſtatutũ.

de reſcnip.li.vi. Dide bonã glo.in.c. vbi peri⸗
culũ.de elec.li.vi.q̃ dicit ꝙ licet nõ ſit licitũ.

ꝙ papa reuocat ſtatuta cõcilij ſine ſpᷣius cõ
lijconſilio.põt mñ ſi vult.ꝓ quo facit ter.hic⁊
ibi.tex.iſte ⁊ omia pᷣdicta.bebent limitari⁊ re
ſtringi ad ea.q̃ pendẽt a plena diſpoſitõe pa⸗

pe. Ham in his qᷓ ſuntiuris poſitiui indubi⸗

tanter ẽ papa ſupᷣ cõciliũ.qꝛ ipᷣe ẽ caputeccle
ſie. Oñ licet poteſtas ſit data pape et toti ec⸗

cleſie. pape tñ tributa ẽ fanq; capiti. vñ delet

coꝛpua moueria diſpoſitõne capitis. vide bv
nũ ter.ad pꝛedicta in.c.ita cminus. di.rix.
in no.teſtamẽto ⁊ ĩi.c.quis.di.jxi.⁊.xxiiij.
q.i.loquit᷑.⁊.c.pudenda. Sed in his q nõ de
pendenta plena poteſtate pape. nõ eſt ſimpli
ciſer dicendũ ꝙ papa ſit ſupꝛa ſtatuta cõcilij

ideo in cõcernẽtibo fidẽ. cõciliũ eſt ſupꝛa pa/

pam. Nñ papa nõ poteſt diſponerecõtra di⸗
pſita ꝑ cociliũ in hmõi vide bonũ tert.cum

Pimnninſente

7

oCnclinr

(teöfotank eg

gteichpfcende
ſrenciſtieehe,
Corinatnnanat⸗
Spepanece
Kia genie⸗
Tfteterptnouum
ptiet iigian

(eetConcſüene
ſienm cetnalf
Acleſa ſearepſen
(oſtninrertol

leesteneoſtin
ſonſaemanus.

fPannauren

nncmreccete,
Roec ince geen.
Wbaroctineca
(Rengererik
Reraadcorced
echaaucterre
Neruncdeer⸗
laſar isune
vnoſoloolgspec
nemcheigivbire
gis lſſeancale⸗
n ,Penvante
legſig ergon
leſtenmnenfch
Cinctemenn
ſoptpopgdiſwnen
Cndlifthamecon
Aleſeyt dictter,
GCbitelicomuta
non po
iininne
WN

panddiſne

Mnkranwnt⸗
ceſeſffteffin
lanſatönkin
nnerceſegn

Weccleſe ſn

an

mun Wrte
dnmdmfe
epitenitilnt
Pluimr
rti
R
ientnii
a nAiini
mni ngint
lkereimid
Menig
Hn. jniinrii
NEſtndid
ni
jminus,
—

tpeirimt

Capitulum

glo. di. xix. anaſtaſius. Ninc eſt ꝙ cilium p̃ᷣt
condemnare papã de hereſi. vt di.xl.ſi papa.
Poteſtenl eſſe hereticus papa ⁊ de hereſiiudi⸗

cari. Et dicunt cctoꝛes in.c.fidei fauoꝛem.de

here. li. vi. ꝙ ↄcilium eſt idex. puta tantũ. qꝙ;
ſipapa mouereiux melioꝛiboratõnib ⁊ aucto
ritatibus qᷓ; ↄciliũ ſtandũ tũc eſſet ſentẽtie pa

pe. Nam ⁊ conciliũ pᷣt exrare, ſicut als erra /

uit in facto matrimonijinter raptoꝛẽ ⁊ raptaʒ
declarans nõ poſſe eſſe matrimnomi.et dictuʒ

Hiero.melius ſentientis ſuit poſtea pᷣlatuʒ ſta

tuto concilij.vxvi.q.ij.tria.iuncto.c.placuit.

₰ ½

facit qð notaiur ⁊ legitf.di.xx.c.i.Nam in cõ⸗

cernentibo fidem dictũ etiã vnius pꝛiuati eſſʒ
ꝓferendũ ſnie pape.ſi melioꝛib rõnibo ⁊ au/⸗
ctoꝛitatiba noui et veteris teſtamẽti mouere⸗/
iur qᷓ; papa.nec ob.ſi dicatur ꝙ conciliũ non
pt errare qꝛ chꝛiſtus oꝛauit ꝓ eccleſia ſua ne
deficeret. vt notatur in.c. maioꝛes.extxra de ba
pti. et. xxiiij.q.i.a recta.et.c.pudenda. Nam
licet conciliũ generale totã eccleſiam vniuer

ſalem ↄcernat.imñ ibi vere nõ eſt vniuerſalis
eccleſia ſed repᷣſentatiue qꝛ vniuerſalis eccle

ſia ↄſtimuitur ex collectõe oĩm fideliũ. Dñ oẽs

ſideles terre ↄſtitnunt totam vniuerſalẽ eccle

ſiam. ſaltem cqius caput ⁊ ſponſus eſt ipᷣe chꝛi
ſtus. Papa aũt eſt vicarius ipᷣius chꝛiſti.et nõ
verum caput eccleſie.vt notat glo.ne romani
de elec. in cle.que etiã dicit. ꝙ moꝛtuo papa.
eccleſia nõ eſt ſine capite.qꝛ nõ eſt ſine chꝛiſto
qui eſt caput eius ⁊ iſta eccleſia eſt que nõ po⸗
teſt errare. de conſe. di. i. eccleſia. Oñ pombi⸗
le eſt ꝙ tota fides remaneret in vno ſolo. ita
verumm eſt dicere g fides nõ deficit in eccle
la. ſicut ius vmuerſitatis poreſt reſidere in
vno ſolo alijs peccantibo.lvc patuit poſt paſſio
nem chꝛiſti vbi remanſit in ſola virgine.quia
oẽs alij ſcandaliʒati ſunt.et tñ chꝛiſtus oꝛaue⸗
rat ꝓ Petro ante paſſionẽ vt non deficerer fi
des ſua.ergo nõ ðꝛ eccleſia deficere nec erra⸗
re ſiremaneat fides in vno ſolo. Atem di⸗
co ꝙ in cõcernentibo vniuerſalẽ ſtatũ eccleſie
nõ pt papa diſponere cõtra ſtatum generalis
conciliᷣ.ſi ſtatuẽdo decoloꝛareturx ſtatus ipᷣius
eccleſie vt dicit tex.i.q.vij.c.et ſi illa.et in hoc
caſu intelligo multas glo.que videntur velle
ꝙꝙ papa non poteſt diſponere contra vni⸗
uerſalem ſtatum eccleſie.vt notatur in.c.lite⸗
ras.de reſti.ſpo.et vide qð notat AInnoc̃.in.c.
quanto.de cõſue.vbi dicit.ꝙ nõ eſt papa per⸗
mittendus venirxe ↄtraſtatum vnuerſalẽ ec⸗
cleſie ſi inde infamaretur eccleſia. ſecus ſi ex
cauſa rõnabili papa vult venire limitãdo ſta
ium eccleſieſeu tollendo ſtatutũ ↄcilij ſuꝑ ſta⸗
tu eccleſie. ſic intelligo q notat glo.in.c. qᷓ ad
ꝑpetuã.xxv.q.i.ꝑc ille.Pe.de ancha.videtur

I

dicere. ꝙ papa p̈t tollere ſingula ſtatuta ec⸗
cleſie ſcʒ mere iuris poſitiui.qꝛ iſtud vel illud

H non oĩla ſinul.qꝛ lc eſt deſtruere ſtatũ vni⸗
uerſalem eccleſie. Idem abbas de ſicilia in⸗

Incit glo. ſuper. c.ſi papa.di.xl. vbi ðꝛ.ꝙ papa
pᷣt enã iudicari ꝓ quolibet moꝛtali notoꝛio in

quo eſſet incoꝛrigibilis et ſcandaliʒaret eccleſi
ain.qꝛ talis ↄtumacia reputat hereſis ⁊ mul⸗
ium opi.illius glo. axpꝛobat.ſed vtſupꝛa in ti.
de ſimmis pontificibo. dictũ eſt ꝑ Pe. de palu.

illa glo.nõ eſt vera qꝛ illa ꝑtinacia impꝛopꝛie

icimur hereſis. Sed cũ ðꝛ in dicto.c.ſi papa.
ip̃m de vreſi poſſe iudicari. intelligitur ꝓpꝛie
et ſtricte hereſis ꝓut impoꝛtat exroꝛẽ circa fi⸗
dem.nð ꝓ ꝑtinaci pmanentia in aliquo cri⸗
mine etiã noroꝛio. Derũ eſt ꝙ in concilio con

ſtantieñ.celebꝛato circa ãnos dñi.OJccccxvij

in quodã decreto qð incipi t.frequẽs.fuit ſtatu

uumm ꝙ non ſolũ in cauſa hereſis ſʒ etiã in cau⸗

ſa ſciſinatis ↄciliũ poſſet de papa iudicaxe ⁊ re
cre. qꝛ ſatis appꝛopinquat hereſi. differens ab
eo ſicur diſpoſitio ad habitũ.non tñ viðꝛ intel⸗
ligendũ de omni ſciſinate ſed de eo ꝗð oꝛtum

eſſet in electõne ipᷣius ſummi pontificis. vt cñ

dvubitaretur ꝓbabiliter. vtrũ canonice eſſz ſa⸗

cta an ꝑ violentiã ⁊ hmõi. ſicut accidit de ſciſ⸗
mate.qð timc in dicto cõcilio conſtantieñ fu⸗
it amotũ qð durauerat ꝑ annos.xl. vel circa.
etoꝛtũ hahuit poſt moꝛtẽ Gꝛego.xi. In creati
one ſucceſſoꝛis immediate qui dictuseſt vꝛba
nus.vi. ex eo ꝙ dicebatur illa electioꝑ mem.
qui cadere wterat in conſtantẽ virũ. vnde et
a cardinalibo recedentibo poſt menſes alids
ab eis creatus fuit alter in ciuitate fimdoꝝ in
confinibus regni ſicilie qui dictus eſt clemẽs.

vi.ſed nõ de ſciſnate qð oꝛiretux habito ſeu p
ſicẽte vno indubitato ſimmmo pontifice et hoc

ꝙ aliqui recederent ab obedientia eius ſtatu⸗

entes ſibi aliud caput.ſicut factũ eſt in conci⸗

lio baſilieñ. Effecto cõciliabolo temerarie de⸗

ponentibus Eugenium.iiij. vnicũ ⁊ indubita

tum vicariñ ieſu chꝛiſti. et erigennbo nepha⸗
rie idolũ quẽ axpellauerũt felicẽ pꝛius fubau⸗

ce ducem dictum amadeum.

Quando conciliũ 5. Vij.

ðꝛ legitime celebꝛatum circa qð norandũ.q;

tũc fit legitime generale conciliũ qñ fit de mꝗ
dato pape ipſo interueniente.vel alio de eius
ſpeciali mãdato.luxta id qð legitur etnotatur.
di. iij. F. poꝛro. et di. xvij. c.l. et. ij. Adem Tho.
vt ſupꝛa patuit in ti.pᷣcedenti. Sciendũ etiaʒ
ꝙ pꝛiſcis tꝑib in ↄgregatõne ↄcilioꝝ ſemper
interfuerũt imꝑatoꝛes. vt patʒ in.c.canones
di. xv. et di.xvij.ꝭ.hinc etiꝗ.dicitur de theode⸗

rico rege ↄuocante conciliũ et multa concilis

3

„

ZTitulus

ſuiſſe ver impatoꝛes ↄuocata. vt ptz in diſcur⸗
ſu hyſtoꝛie triptite.⁊ in libꝛo ↄcilioꝝ. ideo au
tem antiquitus impatoꝛes cõiter ↄcilia ↄgre⸗

gahant. q? tũc eccleſia male woterat vti ptãre

ſua ꝓpter aduerſitat es ⁊ diuerſitates q̃s pati

ebatur ab hereticis quibo eliqñ fauebanr ad

herebant magni pꝛincipes ⁊ reges. vñ ſtatun
cum wtuit loc coꝛrexit. et nõ ꝑ pꝛincipes ſʒ ꝑ
ſe ↄcilia ↄuocauit.et aliqñ ꝑ imꝑatoꝛes pᷣcipi

ente eccleſia celebꝛata ſunt cõcilia.aliqñ ipſa
rogante ⁊ woſtea auctoꝛiʒãte. aliqñ ipſa aucto

riʒante.aliqñ ipᷣa ratificante.vt di.xvij.p totũ
et maxime in.S.hinc eriã.⁊ aliqñ ↄſultu impe
ratoꝛis ⁊ ſui pꝛeſenniag. Dicunt autẽ aliqui ꝙ;
papa negligẽte ⁊ nolente ↄuocare ↄcilium ad
locum idoneum ꝓ aliqua cauſa ardua immi⸗
nenti.ptãs ↄgregandi conciliũ ſpectat pꝛimo
ad oẽs cardinales qui poſt papam ſunt mnaio/
res clerici om̃ibo alijs quibuſcũq;. ar. eius qð
legitur de maio.⁊ obe.c.i.p Inno. et qꝛ cenſen
tur vnũ coꝛpus cum eo quaſi ſede vacante.vi
detur ad eos ſpectare talis ptãs. Scðᷣo ſvectat
ad pr̃igrclaas.et pᷣcipue ad ↄſtanrinopolitanũ
cuius ſedes eſt pꝛima poſt romanã. vt patz di.
xxij.de ↄſtantinopolitano.et alijs.c.Qð iñ in⸗

telligendũ cum catlvlicus eſt pr̃iarcha. Cer/⸗
cio adimꝑatoꝛem. Quarto ad reges. Ouin⸗

to ad alio z pꝛincipes.nam ptãs vnius deuol⸗
uitur gradatim ad aliũ ꝓpter negligentiam.
ar. de elec. c. cum in cũctis.et de ↄceſ.pᷣben.c.
ij. Del dicamus ꝙ due ptes ↄcilij in aliquo
loco idoneo congregate poterunt ⁊ alios con
uocare. iuxta notata ꝑ Innocẽ. in. c. ij. de no.
opꝑ. nun.ſi aũt due ptes nõ ſunt ↄgregate tũc
viðꝛ ha bere locũ oꝛdo ſupᷣ poſitus. Dbi aũt pa
pa eſſet hereticus vel de lyreſiſuſpectus tũc ad
eum nõ ſpectare viðꝛ ptãs cõgregandi conci⸗
lium. ar.di.xl.ſi papa. Sed queriturqui ſint
vocandi ſeu qui venire debeant ad concil ge
nerale.Ad qð dicendũ viðꝛ.ꝙ ſolũ epᷣi ⁊ ſu⸗
wrioꝛes ſunt de neceſſitate vocandi.vt notat
Inno. et Yo. an. in.c.graue.de pᷣben. et ſacit
ad lvc.di.rviij.epᷣs nõ debet.et.c.ꝓpter. cñ ſe

quenti.xeſt tñ in poteſtate pape cõuocare etiaz

abbates ſi vult.ar.lxiij.c.acrianus. vbi fit mẽ
tio de abbanbo. Et de Brego. x. legitur. ꝙ ad cõ
ciliumn generale qð congregari fecit lugduni
vocauerat b. lv. de aquino. et lvc ſue eminẽ
tisſcientie ratõne.qui tñ nec epᷣs nec abbas
nec alius pꝛelatus erat. Imꝑatoꝛem vel ali⸗
ospꝛincipes nõ tenetur cõuocare per. 5. hinc
etia m. di. xvij. pᷣt iñ ſi vult vocare ſiei videtur
erpediens ad ſcandala vitanda. vt di. Ixiij. 5.
rru. Et ſi queratur an papa teneatur oẽs
epos ⁊ ſipioꝛes cõuocare totius oꝛbis.loquẽ

do de catſvlicis. rñdeo. ꝙ lvc viðꝛ ex eo quod

7 8

ℳ

habetur vi. rvi. i. vhi dicitur. ſaneti pfes
in concilio niceno qð ſuit pꝛimũ et ſolennius

deommi oꝛlx terrax conuenerũt. etqꝛ inöci

lio puinciali oẽs epᷣi piincie ſunt vocãdi ſub

archiepo ſuo. vt Di. xviij. p totum. ergo a ſimili
in cõelio vniuerſali oẽs epi oꝛbis.eum papa

d catur ꝗrchiepᷣus oꝛbis.di.xxv.in fi. et pPuing
laa eius ſit vniuerſitas oꝛbis.qð quidem ſatis

iuſtum. ihi agitur de maximo piudicio dere⸗
kus arduis. facit qð legitur di. xix. anaſtaſing
ei vi.xxi.nũc aũt ſatis.iñ viðꝛ poſſe dici. ꝙ vbi
nõ agitur de fidei dubijs vel de facto pape poſ/
it numerus relinqui arbitrio quot ſcʒ qͥ ſunt

vocandi. nam conciliũ generale vidꝛ id quod
pape mãdato cõgregatur ipo intereſſente vel

alio eius noĩe.et de eius ſpeciali mandato.iu/

*

xta illud qð notatur di.iij. woxro. et di. rvijc.
i. et.ij. et in ſimmma nec curandum viðꝛ wenn
mero di ninutopᷣlatoꝝ ihi exiſtentiũ pꝛopter
verbuzʒ chꝛiſti dicentis. ath. xviij. vbi ſunt
duo vel tres cõgre gati in noie meo biſum im
medio eox.i.q.i.cũ ſcriptura.et.xniij.qi.alie
nus eſt. Cum tribus enim puens ſcʒ an ama.
et alijs ſimplicibo vnanimibus ⁊ dei imancata
ſeruantibo dñs ſint. et eos irroꝛauir in medio
igins. vt ptʒ di. xvi.ꝓ totnm. in multis conci⸗
lijs cõgregatis in valde diferẽti numero.cõ⸗

neſerunt ep̃i. aliqñ in maximo numero alię
qñ enĩ fuerunt.cccccc.aliqñ.ccc.aliquãco.cc.

aliqñ centũ.aliquando.xl. alioñ. xxr. aliqñ. xr
aliquanco.xv.ep̃i.etin omnibꝰ ſacniſunt ca⸗

nones. aliqñ plures vel paunoꝛes. et aliqñ pa

pa fiit pᷣſens aliqñ legari er pte ipſius. Inni
ceno interfuit ſanctus Nicolaus. In quocdaʒ
carthagineñ.interfuit ſanctus ZRuguſtinus.et
cum aure hio carthaginenſi archiepo eciderũt
canones.ſed qñ de ſide agitur ⁊ hereſibo erur/
pandis wel ſciſnatibo.quia cauſa eſt cõmunis

omnil catſvlicis ⁊ oẽs tangir.ab om̃iboepi⸗

ſcopis cat vlicis tractari 2 fermi nari debet. et
oes epi debent ad conciliũ cõuocari ſᷣm regu⸗

lam. qð oestangit. debet abommboappꝛobari

dere. iu. li.vi.et di. lvi.c.i.et de his que funta
ina.par. ca.c.fi. Reſidet auctoꝛitas iñ concilij

pPenes vocatos venientes ⁊ ſaltem ſi interſunt

due partes oĩm epᷣoꝝ oꝛbis.ꝑ idq qð legitur de
hiq qᷓ fiunt a ma. par. ca. c.i. P Jo. an. vel foꝛ/
te ſufficeret ſimaioꝛ pars epoꝝ oꝛbis interſue
rit.vt noratur ꝑ compoſ. in. . qꝛ ꝓpter. de ele.
qui aũt vocati nõ veniũt.leginmo impedimẽ

to ceſſante.vtiq; peccant.vi piʒ d.xviij.et pui⸗
niri debent. Qui aũt impedlin ſunt excuſatoꝛẽ

mittere debent. vt patet ibidẽ. An ſeſſ oneauũt
in concilio quis alin inter pᷣlatoseiuſdem di⸗
gnitatis.puta epᷣos vel arcie pos.abbates et

hmõi debet pcegere. notat Symmachus pa?

Vonue
Nls
Veriſn

ctomifett
mnleconaſĩ
dsepkteinencon
naoſpnneſuf

geſtperentü nanie

Velalsset Quich
ſpſeachriſotraci
vicns. ſdicens7
Vnfi wmnawan

Giegäwmnaneen

lis nuneſtetere

daed dem /0,
canſgiscuibete
Wnckcdiergnan
agentrebnn⸗
teſhtüuimete
Pereſttgnunril
eſtoltenugprnn
clverſisllrnigt
Connpmarinenm
Palitecognoſam
mnttoma Hajni⸗
Pnone ecceſe.
wnuane enhen
ſoriyneſtauoe
Gelandn.
ſono wuc
ſieſtpinlegir
Whhmareerclel
Wöeſmnonene

nmmdhen⸗
mnnin
WS
vnanneigiſ
nnſene
eno elenenn
Keſtoinitz
manſclut

—

N. nwenene
Gannche
reme.
. N R
⸗
*
M
„ 1 K
menaepe,.
e , e, 4
†
un TS . 4
*
e
„
26 ee eeeeee
*
„ „
e
1 ſchl Me
„
„ „ .—„
5
rNereaarennenwe
*
n eete
4
R.ArEEe 9
RS Qnchoe
wP
HEW.
I. R
eARN
MD
e
*
Wrnt
ℳ4

. 66
eſe⸗ Knr
E 4
. 5õ

N W.*
.

G
. 10
. . .ℳ
””J”́”
„1 741 ,M F
1 21 E*
10 e

.
P0NS
N
.

Capitulum

ſic ſeribens. epos Fm oꝛdin atõis ſuepus ſiue

ad conſedendũ in ↄcilio ſiue ad ſubſcribendũ
ſiue in qualiber aliare ſua attendere loca de-/
cernimus.et ſuoꝝ ſibi pᷣrogatiuã oꝛdinũ ven /
dicare. di. xvij. 5. illud de cleriq;. et ſubdit Bra
tianus. ꝙ tpus oꝛdinatõnis nõ ad eccleſias ſʒ
ad pſonas refertur ſicut ex ↄſuetudine ſancte
romane eccleſie.vt epiſcopꝝ vniuſcuiuſq; ꝓ

uincie euidenter apparer.

Oe non licet appellare a pontiſice romano
ad ſucceſoꝛem ipſius.

dicere pᷣſu npſerũt. ꝙ licet a roma

no rontifice ad ſucceſſoꝛẽ ipſius vel ad gene⸗
rale conciliũ appellare. ideo cum coꝛrectõe ſe
dis aplice intendo pꝛobarxe.ꝙ ſenure ꝙ a ro⸗/

mano rontiſce poſſit ad quemcunq; appella⸗
ri eſt hereticũ manifeſte. et hoc ꝓbo vnica rõe

que talis eſt. Quicũq; pꝛiuilegiũ romane ec⸗

cleſie a chꝛiſto traditũ auferre conatur.eſt he⸗
reticus.ſʒ dicens ⁊ tenẽs. ꝙ licet apellate a
Pntifice romano adſucceſſoꝛem eius.aufert

pꝛiuilegiũ romane eccleſie a criſto traditũ. ex

go talis manifeſte hereticus eſt. maioꝛ ponitur
in decretꝭ.di.xxi.c.oẽs.vbi ðꝛ ſic. Non dubiũ
eſt qꝛ quiſquis cuilibet eccleſie ius ſuũ detra⸗
hit iniuſticiã facit.qui aũt romane eccleſie pꝛi
uilegimn ab ipſo ſummo oĩm eccleſiaꝑ capi/
te traditũ auferre conatux hic pꝛoculdubio in
hereſim labitur. et cñ ule vocetur iniuſtus.hic
eſt dicendus hereticus.fidez quippe violat qui

aduerſus illam agit. que eſt marer fidei.et ipᷣe

contumarinuenitur. qui eam cũctis eccleſijs
pruliſſe cognoſcitur.Ad ꝓbationẽ minoꝛis pᷣ
mitto tria. Pꝛimũ eſt quid vocatur pꝛiuilegiũ
romane eccleſie. Scõm eſt que ſunt pꝛimle/

gia romane eccleſie a chꝛiſto eidem tradita.

Cercium eſta quo et adquem eſtgeneraliter
axppellancenn. r

Primo videndum . ſ.

eſtquid ſit pꝛiuilegiũ romane eccleſie. Pꝛiui⸗/

legium romane eccleſie eſt dignitas vel pro/

ganua cõceſſa romane velvniuerſali eccleſie
in ꝑſona.b. Petri pꝛimi romani poniificis ⁊
vniuerſalis vicarij ieſu chꝛiſti. hec ꝓbantur ꝑ
illud qð habeiur di. xxi.c. oẽs. vbi dðꝛ ſic.ipam
romanam eccleſiã ſolus ipſe fundauit.⁊ ſupꝛa
petram fidei mox naſcentis erexit. qui beato
Peiro eterne vite clauigero terreni ſimulet

celeſtis imꝑij iura cõmiſit. non ergo queliber

terrena ſenieua ſed ilud verbũ quo ↄſtructuʒ

Capitulum. iij.

Aoniam quidã bo

ſites virtutis et vnitatis aduerſarij

eſt celum ⁊ terra. ꝑ qð deniq; zdita ſunt omia
elementa. ro manã fundauit eccleſiam. illius
certe pꝛiuilegio fungitur.illius auctoꝛitate ful
citur.ex his patʒ ꝙ pꝛiuilegiũ romane eccleſie

dicitur dignitas.que ei in ꝑſona collata eſt.

Secundo videnduũ ꝭd.ij.
eſt que ſunt illa pꝛiuilegia que babet Roma/
na eccleſia vel romanus pontifex qð eſt idem

et qᷓuis explicando dignitates ſummi roma⸗
ni vontificis roſſent enumerari multa tñ ad
ꝓoſitum enu nero quinq; tm̃. Pꝛimũ eſt ꝗꝙ

romanus pontifex eſt caput ſummuʒ ⁊ vnicũ

vniuerſalis eccleſie hñs pꝛimatũ ⁊ Paineina⸗

tum ſuꝑ totam eccleſiã. ⁊ nullus eſt eo maioꝛ

vel ſupioꝛ.et ipſa Romana eccleſia ⁊ ꝑ loc eti

ain dicitur caput ⁊ mater ⁊ pꝛinceps oiĩm ec⸗
cleſiarum.iſta patent ꝑ multa.c.di.xij. c.nõ de

cet a eapite membꝛa diſcedere.ſed iuxta ſcri⸗

pture teſtimonia oĩa membꝛa caput ſuum ſe /
quuntur. Nulli vero dubii eſt. ꝙ apoſtolica

eccleſia mater ſit oĩm eccleſiaꝝꝑ a cuius nos re

gulis nullarenus cõuenit deuiare.et ſicut filius
vnit facere voluntatẽ patris.ſic et vos imple
te voluntatẽ matris vr̃e que eſteccleſia cuius

caput vt pꝛedictuʒ eſt romana erxiſtit eccleſig.

Phbi notanduʒ ꝙ id qð pꝛius dixerat eccleſia
aplica.poſtea dixit vt pꝛedictuʒeſt romanaex
quo patet ꝙ eadem eſt romana ⁊ apkłica eccle

ia.di.xirx.ita dñns. Scðm pꝛiuilegiũ roma⸗
ne eccleſie vel romani pontificis eſt. ꝙ roma,g

nus ronufex eſt generalis pꝛinceps ⁊ pᷣlatus

habens ſiꝑ om̃es plenitudinẽ poteſtaſis ⁊ ei

ſubiecti ſunt omnes qui ꝑtinent ad eccleſiam

militantẽ eiq; in omnibpobedire tenẽtur etiã

ſi grauia videantur.ptʒ lvc.ij.q.vi.quns ſe ſcit.

Ipſa nanq; eccleſia q ſancta eſt. ita reliquis
eccleſqs vices ſuas oꝛdinauit vel credit largi⸗
endas.vt in ꝑteʒ ſint vocate ſollicitudinisnõ

in plenitudinẽ ptãtis. Onde cũ in palleo cõfe
ratur pontificalis officij plenitudo.pꝛout dici⸗
tur extra de aucto.et vſu pal.ſolus romanus
pontifex in minaꝝ ſolennijs palleo ſemꝑ vti⸗/
tur ⁊ vbiq;.qm̃ aſſinnptus eſt in plenitudineʒ
eccleſiaſtice poteſtatis que ꝑ palleũ ſignifica⸗
tur. Alij aũt eo nec ſemꝑ nec vbiq; ſʒ in eccle

ſia ſua in iuriſditionẽ cativlicã acceperunt cex

tis debent vti diebo.qm̃ vocati ſunt in partem
ſollicitudinis ⁊ nõ in plenitudinẽ ptãtis.extra

eo. ad lvnoꝛẽ.ꝙ et ſit vniuerſalis.hñs ptãtem

ſup omnes.habetur di. xciij.c. leginus. Ter
cium pꝛiuilegiũ eſt. ꝙ romanus pontifer pᷣt cõ
dere ſtatuta ꝓpenia firma ⁊ immutabilia. Oñ

conſeqũñs eſt.vt ab hmõi ſedis rectoꝛiboplena

auctoꝛitate factis.nullius conſuetudinis pᷣpe⸗/

dieẽte occaſone remoueat.ſʒ firme ⁊ incõruſſ—

Zitilus

teneatur. et hanc firmitatẽ in ſuis oꝛdinatõi/
bus innuit chꝛiſtus cũ dicit. Cu es vetrus ⁊c.
OJath. rvi. Et q;uis chꝛiſtus dicatur funda/
mentũ eccleſie. iuxta illud.i. Coꝛin. iij. Fun/
damentũ aliud nemo pᷣt ponere pᷣferid qð po
ſitum eſt.quod eſt vñs ieſus.et Peſrus etiã di
catur fundamentũ.ſ̃m illud. Supꝑ hanc perrã
edifica eccleſiã meã. Oaath. xvi. a liter iñ et
aliter. NHam chꝛiſtus eſt fundamentũ qſi na⸗
mrale ſeu vniuerſale qð ſuſtentat oĩa. petrus
aũt eſt fundamentũ quaſi pꝛimus lapis adhe/
rens fundamẽto naturali q eſt chꝛiſtus.clyꝛi/
ſtus fundamentũ eccleſie qð ſuſtentar toſum
edificiũ ſpũale.petrus vero ⁊ quilibet eius ſuc/⸗
ceſſoꝛ ſeu apłica ſedes fundamentũ ðꝛ vt pꝛi⸗
ma pars ediſicij.ꝓpterea vocatur petra.vt di.
xix.ita dñs.hoc idem dicũt Niero.Crib.Oꝛi⸗
ge. et Cho. ſcʒ ꝙ petrus cum chꝛiſto ⁊ poſt chꝛi
ſtum eſt fundamentũ eccleſie ⁊ ptra. Ouar
tum pꝛiuilegium eſt. ꝙ romanus pontifer dat
auctoꝛitatẽ ⁊ vobur omnibo cõcilijs.et hec pa⸗/
tent ex pᷣmiſſis.quia ſieſt vnicñ caput ⁊ pꝛin⸗
ceps totius eccleſie.hñs ſuꝑ om̃es plenuudi⸗
nem poteſtatis.et ſolus porens facere ſtatuta
firma ⁊ ꝑ xtua tanq; eccleſie fundamentũ.ſe⸗
quitur ꝙ ſolus pᷣt robꝛare ſtatuta concilioꝝ et

fr mare. hoc aũt ptʒ di. xvi. ꝑ totuʒ. et.qᷣj.q. v.
Igeo huic ſancte ſedi pꝛeſtita pꝛiuilegia ſe⸗

cialirer cõceſſa ſunt tam de concilijs ⁊ iudicijs
⁊ inſtitutõiba epᷣoꝑ ↄgregandis q; de ſummis
eccleſiaꝝ negocijs. Atem.iij.q.vi.ðꝛ dudum
a ſancuis aplis ſucceſſoꝛibuſq; eoꝝ in antiquiſ
decretuʒ eſt ſtatutis.ꝙ hactenus ſancta ⁊ vni

uerſalis eccleſia apiica tener nõ opoꝛtere. pꝛe

ter ſententiã romani ponnficis concilia cele⸗
bꝛari. Qunntuz pꝛiuilegiñũ romane eccleſie
et romani pontificig eſt. ꝙ oẽs iudicat. ⁊ a miil
lo pᷣt iudicari, di.xl.ſi papa. vbi ðꝛ hiuus cul⸗
pas redarguere pꝛeſinmt moꝛtalium nullus
qꝛ cunctos ipe iudicaturus a nemine eſt iudi
candus.niſi depꝛevxndatur a fide deuius.et.ix
q.iij.c.conqueſtus..ſola enĩ romana eccleſia
ſua auctoꝛitate valet iudicare de oibus. de ea

autem nulli uidicare ꝑmittitur.

Lerciũ principale S.ꝑiij.
Nidendũ eſt a quo ⁊ ad quem liceat appella⸗
re. et rñdeo bꝛeuiter. ꝙ a minoꝛe ad maioꝛẽ.
ab inferioꝛi ad ſupioꝛem appellaripᷣt. etnon
ecõuerſo.et vc nomẽ appellatõnis impoꝛtat.

quia appellano eſt ꝓclamatio grauati ab ini/ habeat plemrudinẽ ptãtis. ſip omnes. aufer

quo iucice ꝑ iniquã ſententiã a qua petit rele⸗
uari ꝑ eum ad què appellar. Releuare aũt nõ
pꝓt aliquis imuriã ab aliquo factam.niſi halxat
iixiſchtionẽ ſuꝑ illum qui fecit iniuriã.iuriſuiti
onem aut nõ habet qin ius dicere nõ pᷣt. Dñ
iuriſditio dicitur quaſi iuris dictio. ſeo pᷣt dice

xXIII

re aliquiaius dupliciter. Ono mocop mocf
cognitõnis.et ſic ins dicere pᷣt quicun cinriſ/
peritus wl coctus ſciens wocere in gliqua ma⸗

teria quid iuſtum vel iniuſtũ.er ad talempᷣebha
beri rerurſus. conſilio.ſʒ nõ pp reclam nhöne
2urilium impendendo. Sed ſedo modopt ins

dicere aliquis p modũ ſentennie obligaris et
lve ꝓpꝛie.er ſolum ptinet ad iudicẽ iunſditõʒ
habentẽ qui pᷣt eum contxa onẽ uns dicit id eſt
ſententiã fert ad tenendũ qð iudicatũ eſt ſen
tentialiter coercere. et talis eſt ſupioꝛ eo con⸗
tra quẽ iudicaiur.qꝛ inferioꝛ aut equalis ſipi⸗

oꝛem coercere non pᷣt. Item cum appellatio

fit ad releuan dũ grauaſiim opoꝛtet vtſitapnch

illum qin ſſit ⁊ grauatũ tollere agrauamine
et poſſer grauantez a deſiſtendo a grauamine
cogere. Onde neceſſarioſequitur. ꝙ appella⸗

tio a minoꝛe ad maioꝛem. ab inferioꝛe ad ſin/

vi.S.illud.ar.ad lvc. di. xxi. in ferioꝛ. et.ij. . vi.
placint.rxi. di.nunc aur. Patet ergo ꝙ appel/

landum eſt a minoꝛi admaioꝛẽ ab inferioi ad

ſupioꝛem.a membꝛis ad caput.a filijs ad ma⸗
trem. Et ex his tribus pᷣambulis ꝓbanir pꝛe
dicta minoꝛ.ſ.ꝙ quicunqʒ ſentit ꝙ a romane
wntifice ad quẽcunq; aliñ liceat appellare co⸗
natur quantũ in ſe eſt auferre pꝛuiilegia roma

eſſe ſimmũ ſupꝛemũ ⁊ vnicuum capur torius
eccleve auferre con atur pꝛinlegin romane ec
cleſie a chꝛiſto conceſſiʒ. ſed quicunq; a papa
appellandũ eſe ſentit. ſentit papam non eſſe
ſummum 2 vmcñ caput eccleſie ergo c Oa
ioꝛ ptʒ ex pꝛimo pꝛeambulo.Oinoꝛ er tercio
patʒ ex quo ſequitux.ꝙ quicũq; vvc ſenit. ſen

rit contra arri ini nicene ſynoci. vbi dꝛ vnã
lſanctam eccleſiã.qꝛ eccleſia habet vmtafẽ ex

vnitate capitis. Onde ⁊ Yo.x. dicit chꝛiſtus.
et vnum ouile et vnus paſtoꝛ. ſed ſi licitũ eſ⸗
ſer appellare a papa.et ille ad quẽ appellare/
tureſſet caputr.ſic papa non eſſet caput.vel eſ⸗
ſent duo capita.qð eſſet mo uoſum ⁊ diſiũ
pens eccleſie vmtatem. Et hinc eſt. . felids
recoꝛdatõis. Gonifacius.viij.in ertranaganti
que incipit. vnam ſanctã. ꝓbat p vmitac ec⸗
cleſie ene de neceſſirate ſalutis omnẽ bhumanã
cxesturan romano pontifice eſſe ſubiectam
Scvo arguitur idem er ſecunco pꝛiin legio
ſic. Quicũq; aſſerit ꝙ romanus pontiſex non

re con atur pꝛiuilegium eccleſie romane achꝛi

ſto traclitũ.qð patz ꝑ ſcvᷣm pꝛiui egiñ ſupꝛa wx
ſitum. ſed ſentiens appellan cumeſe a papa.

ſuꝑ oẽs. ꝗ̊ ⁊c. Oinoꝛ ptʒ.qꝛille adques
tur.abet poteſtate ſuꝑ uluma quo ↄpe

ſentit ipᷣm nõ habere poteſtatis pieminchne

ne ecleſie qð ꝓbatur ex omnibppᷣmiſſie. pꝛi/
mo ſic. Quicunq; ſentit romanũ ponnficez nõ

coneianſene e

ſſnet naſte
bimmhnine

vnicenetq frni
UWoN ſcneſes

enapelamrftt

PPppelaturnunat“
ubllestfinend⸗
upaedelcett,
Eepuralur iheten
Mrropeiulego,
miwoſeredalii/
mMaut au M
lloez te no
emrelec cnon

Gapnnſerparenp
ünseregpe
0cheücgirſena ſa
Woorontomeran
Pherernatios
eetimatne
Nsſiouemnern
Eungitröeſpap
Gluungenerien
omnicomliooſior
Ngiurmnſicanet
lenrtcvnfrnen
Intpapgoppelm
Hunmminlithns
mopuinlegopz,
Gcppeplltadatn
Munspnnferche
Keonmpiilegi
glleinenspen
Mulnſur Yre
MMeuſipo
lbckireron
Nnanin
Chrueckyni

Galen

lnrdeectin
tqnnn Ren

neconae
eſeſennin
ia
m

mä II

a Deri
uranet:
i min
D

“

4

nem prtãtis.

Lapitulum

quia poreſt eius iudiciuʒ mutare ⁊ ſententiam
retractare.ſʒ ſiquis haberet ptãtem ſupꝛa pa/
pam.papa careret illa ptãte eo ꝙ in hoc eſſet
ei ſubiectus ⁊ ꝑ ↄſeqñs nõ haberet plenitudi
Ex tercio pꝛiuilegio arguitur
idem ſic. Quicũq; ſentit romanã eccleſiã non
habere firmitatẽ immobilẽ ⁊ ꝑvetuaʒ auferre
conatur pꝛiuilegia romane eccleſie ei a chꝛi⸗
ſto tradita.ſʒ ſentiens.ꝙ a romano rontifice
wſſit appellari ſentit romanã eccleſiã nõ hr̃e

pvetuã ⁊ immobilẽ firmitatẽ. pꝛedictũ pꝛi⸗

uilegium ei auferre conatur. O gioꝛ ptʒ. qꝛ ec
cleſia ſicut eſt vna ſic eſt firma.ideo ðꝛ in vtro
qʒ ſymbolo.vnã ſanctam eccleſiã. Sanciũ au
temideʒ eſt ꝙ firmũ.vñ ⁊ immutabilia ſtamu⸗
ta vocantur ſanctões. Minoꝛ ptʒ.qꝛ iudex ad
quem a ppellatur pᷣt iudicia ⁊ ſnĩas eius a quo
appellatur mutare ⁊ retractare.gſia papa ſit
licitũ appellari iudicia ⁊ ſententie pape immu
tabiles ⁊ firme nõ erũt. Et ideo quicũq; ſtatu
ta pape crediderit violanda pꝛeuaricatoꝛ fidei
reputatur.i.hereticus.xxv.q.i.generanl. Ex
quarto pꝛiuilegio ꝓbatur idem ſic.qꝛ ſi apel⸗

lari poſſet ad aliũ aut appellarerur ad alin pa⸗

pam aut ad conciliũ generxale. non ad papam
ſucceſſoꝛeʒ.tũ qꝛ nõ hʒʒ imꝑium par in parem
extra de elec.c.innotuit.S.q;ins.ium qꝛ roma
nus pontifex parem ptãtem habet cũ pᷣceden
te. As aũt adquẽ appellatur. debet eſſe ſuꝑioꝛ
tum euiã qꝛ abſens.ſicut ille qui moꝛtuus eſt.
ex loc mundo migrauit.tum etiã qꝛ ptãs pa/⸗
ſe extendit adillos qui ſunt ſuꝑ terrã.vt pa
tet ex foꝛma collate ptãtis.ſ.quodcũq; ligaue
ris ſuꝑ terram erit haatũ ⁊ in celis. Suꝑ ter⸗
ram ant nõ eſt papa defunctus. Sednec ad cõ
cilium generale a paps appellari pt qꝛ papa
omni cõcilio ſuꝑioꝛ eſt.nec robur hʒ quicquid
agitur miſi auctoꝛitate romani pontificis robo/
retur ⁊ confirmetur.ſentire ergo ꝙ ad concili
unn a papa appellari poſſit eſt herericũ ⁊ cõtra
illum articulũ.ſanctã eccleſiã catlvlicã. Ex
quinto pꝛiuilegio ptʒ idem ſic.Ouicũq; ſentit
qꝙ apapa pomit ad alunn appellari ſentit ꝙ ro
manus pontifex ab alio poſiit iudicari.ſed hoc
eſt contra pꝛin legiũ romane eccleſie.erxgo ta
lis ſic ſentiens pꝛimlegiũ romane eccleſie au⸗
ferre conatur. Atem loc ſentire eſt ſentire. ꝙ
papa habeat ſupioꝛem.et ꝙ ſit aliquis eo ma/

ioꝛ qð eſt dicere romanum pontiſficeʒ nõ eſſe

vnuim caput ⁊ vniuerſale.et ꝑ conſeqñs ſentit
conera eccleſie vnitatem. .—.
Sed contra iſta §.liij.
ſunt due obiectõnes. Pꝛima eſt. ꝙ romanus

wontifer eſt vvmo purus et pᷣt peccare. Deus
nũt qin nõ defecit necenſaris non relinquit eũ

III

ſine remedio ſue ſalutis.ſed ſi nõ eſſet qui poſ⸗
ſer eum coꝛrigere inueniretur ſine remedio ſa
lutis ſue.vt igitur nõ remaneat ſine remedio
ſalutis viðꝛ ꝙ aliquis poſſit eum coꝛrigere in
caſu in quo peccaret manifeſte et enoꝛmiter.
Sed ad lverñdetur.qꝙ licet papavt ſingularis

plſona ex ꝓpꝛio motu agens veccare ponet in
moꝛibo.tñ a nuillo hoĩe pᷣt repꝛehendi.ſ.ꝑ mo/

dum iudicij. vt eum ſcʒ ↄdemnare valeat. vt
dicitur in illo.c.ſi papa.di.xl.nec ꝑ hoc rema⸗
net ſine remedio ſue ſalutis. vr dicebatur in
argumento. NHam hʒ ſacram ſcripiurã eius
oĩm vicia coꝛrigentẽ habet rõnem et ſinderi⸗
im redarguentẽ.et licet non pᷣt increpari vel

iudicari pᷣt tñ admoneri ⁊ exlvꝛtari. iuxta ilið

infra ad Chi. v. Senioꝛẽ ne increpaueris ſed
lunc obſecra vt patrem.nec facile pꝛeſumen
dum eſt ipᷣm eſſein aliquo irretitum crimine.
vñ Symmachus.di.xl. non nos. dicit. Quis

eni ſanctũ eſſe dubitet quẽ apertante dignita

tis attollit. AIgitur q;iis veccare poſſit vt ꝑſo⸗
na ſingularis tñ a nullo pᷣt redargui.i.iudicari
vel ab ipᷣo ad aliũ appellare. Scða obiectio
eſt talis. Contingere poſſet ꝙ papaeſſet here
ticus.et vellet heretica ſtatuta condere.qð ſi
contingeret deficeret fides Petri.qꝛ nõ eſſet
qui in loc caſu poſſj reſiſtere.nec teneretur ec
cleſia ſtatutis eius hereticis obedire. Diðꝛ er/
go in loc caſu ſaltem licitũ eſſe adaliquẽ ap⸗
pellare. Ad iſtud dicendũ ſicut pꝛius. ꝙ licʒ vx

pſona ſingularis ex mom ꝓpꝛio agens erra/

re roſſet in fide.ſicut ſerihitux de leone.contra
quẽ Nylarius pictauienſis ad conciliũ genera
le venit.tñ vtens cõcilio ⁊ requirens adiuto/
rium vniuerſalis eccleſie deooꝛdinãte qͥ dixir.
Ego rogaui ꝓte ⁊c̃.non pᷣt exrare.nec pᷣt eſſe
ꝙ vniuerſalis eccleſia accipiat aliquid tanq;
catlvlicũ qð eſt hereticũ qꝛ eccleſia vłis q̃ eſt
ſronſa ⁊ erit ſemꝑ.et eſt nõ hñs maculam nec
rugam.Eplx.v. hec eſt ⁊c. Atẽ ſancta roma/⸗
na eccleſia ̊ ſemꝑ immaculata ꝑmanſit dño
ꝓcurante et.b.vetro apło opem ferente in fu⸗
muro ſeculo ꝑ nanebit ſine vlla herericoꝝ inſul
tatione. Can. v. dicit ſponſus de eccleſia. ami⸗
ca mea.colũba mea.immaculata mea. Cipꝛi
anus.xxiiij..i.c.loquitur.in fi.Aldulterari nõ
pt ſponſa chꝛiſti incoꝛrupta eſt ⁊ pudica.Si tñ

papa vr ſingularis pſona in lereſin laberetur

notoꝛie. adbuc tñ nõ eſt a pellandũ a papa qꝛ
talis pꝛi no monendus eſt ab illis qui in ele⸗
ctione pape totũ coꝛpus eccleſie repntant.qui
ſunt modo eccleſie ro nane carchnales ⁊ ſi ad
monitus vellet ſe coꝛrigere nõ delerent en iu⸗
dicare. ſed ipſemet uũiliter ab erroꝛe deſiſtes

ſeip m deberet punire. ſicut fupꝛa dictum eſt de

arcellino. xx. vi. c. Si aũt veller in heren
5 ii

Zitullus XXIII

Pꝓut hic refertur ver Johan. de imo. qui dicit
ꝙ licet hec opi. Inno.quem ſequitur hic Yo
ban. an.et Anto.de butri. ſeruetur in pꝛacuca

tamen ſuſtineri poſſet alia opini.quam tenet
Petrus de ancha. dicens. ꝙ quando concili⸗
um eſt generale conuocatuʒz. non habet quis

ius reuocandi vomum. vt hic plene ꝑ YJohã.
imo. Et vt dictum eſt ſupꝛa poteſt archiepᷣs

facere concilium ſine pꝛimate vel patriarcha
gquando illi ſubeſt. vt di. xviij.c.i. Et eadeʒ ra⸗/

tNone epiſcopus ſynodale ſuum ſine archiepi⸗
ſcopo. et multo foꝛtius patriarcha.vel pꝛimas
facere conciliñ cum epiſcopis ⁊ ſuffraganeis
ſue pꝛouincie cum ſint in maioꝛi dignitate.p
id quod habetur. c. duo ſimul. de offi. oꝛdi.⁊ de
maio.et obedi.c.fi.ſcdᷣm JYJohan. de imo. qui
etiam dicit ꝙ ad tale concilium nõ tenebitur
accedere archiepᷣs ſubiectus pꝛimati. vel pa⸗
triarche.cum non reperiatur hoc iure caunum
Qad hoc quod habetur di. xviij. c.i. licet ipſe ar⸗

cCchoiepiſcopus coꝛam eo conuemiri poſſit patri⸗

Archa vel pꝛim ate. de offi. oꝛdi.c. paſtoꝛ alis.⁊
ꝗad eũ appellari poſſit. vt de appel.c.dilecri filij.

Gerxto queritur an ꝗ. v.
ſtatutum factum per archiepiſcopum ⁊ ſufra⸗
ganeos ſuos in concilio ꝓuinciali et ſuper cri⸗
minibus eccleſiaſticis laicoꝛum etiaz non vo⸗
catis laicis valeat. et an laici ſint vocandi ad

concilia huiuſmnodi.Reſpondetmrper Tohan.

calde.conſilio.viij.ꝙ vtiq; tenet ⁊ ligat.qued
pꝛobat multipliciter.i.per.c.i.de offi.oꝛdi.⁊ de
iudi.c. nouit. Et ad hoc bene facit. de pur. ca.
c.nos inter.cum glo.ſua. Nam ſi hoc poſſunt

Per viam iudicij vt ibi nota.ergo et poſſunt per

viain ſtatuni.quia par eſt poteſtas eoꝛum in pᷣ
dictis. imo foꝛſitan maioꝛ.quia pꝛo futura cui
pa vel exceſſu nõ roſſunt ferre ſententiam ex⸗
cõſnunicationis ſed per viam ſtatuti poſſunr.

vt in.c.xomana.de ſen.excom.li.vi.coniuncto

c.vt qnimarum. conſti.li.vi. Non ob.ꝙ nõ
interfſuerint. quaſi ipſoꝛum interſit vt ſic voca
ri debeant. lxiij. di. c. i. et de re iudi.c. quod om/
nes tangit. li. vi.quia non eſt verum ꝙ ipſoꝛũ
interſit. Poſito enim ꝙ interfuerint pꝛeſen⸗
tes.non tamẽ poſſint contradicere cum ipᷣos
obſequendi manet neceſſiras non auctoꝛitas
imperandi.di.xcvi.bene quidem. Atem ſans
eſt ꝙ non eſt expꝛeſſum ꝙ debeant vocari. ij.
q.v.conſuluiſti. Ad loc ſingulariter facit glo.
in.c.fi.de his que fiũt a pꝛela. vbi diciuir ꝙ lai
ci in conſtitutionibus et concilijs epiſcopoꝝ
intereſſe non debent.niſi ſpecialiter inuitetur.
vt di. xiij. Hadrianus. Mec obſtat ꝙ in dicta

glo. videtur contrariuʒ dicere. quia vult ꝙ in

terſint. quia ipſis intereſt. qꝛ loquitur in alio

caſui. Neevtiã ob. e. ad ſedem xxxv. q. v. vbi
dicitur ꝙ in materia matrimonioꝛum. qꝛ eos

tangit. poſſunt intereſſe non tamen dicit lai⸗

cos ad ſynodum vocandum licet pꝛobet ma⸗

trimonum foꝛe laicoꝛuz. Poſito enim ꝙ woſ⸗
ſint intereſſe non ſunt tamen vocandi. Hn/

de et voc. dicunt ibi ꝙ poſſunt intereſſe. vt au

diant. non autẽ vt iudicent ⁊ oceant.vt. lxij.
di. wocendus.Et ſubdunt.qꝙ imo ad illa voca⸗
ri non debent quia poſſunt ea que ſtatuunturxr
in concilijs in pꝛedicarionibus publicari.que
ſcilitet concernunt eos poſſunt etiam venire

laici pꝛo petenda vel defendeda iuſticia. vt de

iudi.c.nouit.hec Yohan.calde.Pꝛecipue au⸗
tem reges et pꝛincipes interſunt in concilijs
generalibus.quãdo ibi agitur de dubijs fidei.
et ad tollendum hereſes et ſciſmata. ſicut ſa⸗
ctum eſt ſubconſtantino imperatoꝛe pꝛopter
arrianos.et ſub ſig ſmundo imperitoꝛe ad tol⸗
lenaüũ ſciſma diebo nrt̃is. Non autẽ interſunt
vt ſtatuant vel coceant.ſed vt acquieſcant et
defendant. Onde Micola. papa. diſt. xcvi. ait
NDhbi nam legiſtis imperatoꝛes anteceſſoꝛes
veſtros ſynodalibus conuentibus interfuiſſe
niſi foꝛte in quibus de fide tractatum eſt. que
vniuerſalis eſt.que omniinm eſt communis. qᷓ
non ſolum ad clericos.ſed etiam ad laicos et
adomnes ommmno pertinet chꝛiſtianos,. et in

.pꝛecedenti dicit &artinus imperatoꝛ exi⸗/

ens in concilio calcedonenſi. Hos adfidem
confrmandam. non ad potentiam oſtenden

dam exemplo religioſiſſimi pꝛincipis conſtan
tini ſynodo intereſie volumus. vt inuentave

ritate non vltra multitudo pꝛauis actracta w
ctxinis diſcoꝛdet. hec ille.

Motandum gutem 5. Vj.

ꝙ in dicta decretali graue. vbi notatur ꝑ woc.

iſta materia de concilijs ſunt plura aduerten⸗
da. Et pꝛimo repꝛelvnditur exceſſus pꝛe

latoꝛum conferentium beneficiaindignis. in
quibus ſcilicet nec eſt moꝛum lvneſtas. nec li⸗
terarum ſcientia. carnalem ſequentes affe⸗/
ctum non iudicium rationis. Secundo huic
exceſſin pꝛouidet per pen as.videlicet ꝙ in con

cilio pꝛouinciali annuatim fiendo taliter de,/

linquentes poſtpꝛimam ⁊ ſecundam coꝛrecti
onem eis factam non ſe emendantes. ſuper
quo in ipſo concilo fiat diligens inquiſitio de
hent per concilium ſiſpendi a collatione bene
ficioꝛum inſtituta per ipium concilium perſo⸗
na idonea pꝛouida et lvneſta.que ſuſpendi ſup
pleat defectum in beneficijs conferendis. Et
vcipſum circa capimula eccleſiarum. que in
vc deliquerint obſeruetur. Netropolitani ve
ro delicium in hoc ſuperioꝛis iudicio relinquãx

gkerinnciuron
Enasanitnetme
imnndligenn

(oricapteasfäch

Tontieſotus
Uckerusrcinper

clereetons hone

ſngettornan
chadarnta
Weaetrenee⸗
Doageahednn
tmnuneirugr
ſehennetſuen
toneppoedent⸗
Mor,poblcnnc
Onwvomunwrine
beommaind.
Ponsorarve

Aondinamine

illc omone
ſeonalinnovun
ſprlamspuni
iſntnenteſn
Ungſimngons
R
ſaminon
gineti
tcnchctri
iruen

li
Gham niinn

une leenen
hnnnzten

Jmcha
Wncrirn
Wit
Aibe
eit
öiA
ritn
nnminſmn
tan rinſe

Capiu lum

videntur conſultoꝛes enn papahabeat pleni⸗
tudinem ptãtis.et oꝛdinarius ſic cunctox. vt
ijy. q. iij. cuncta.et.c.ꝑ pꝛincipalẽ. Si vero in ge
nerali concilio pꝛeeſt alius de mandato pape
er ille renſetur hr̃e delegatũ.vt de of.dele. ꝑ to
tu m. De alijs veroqͥ ibi interſunt dicendũ vi
derur idem qð aſſſtentibolin puinciali ↄcilio

Huartum membru F.ij.

eſt quotreqnirantur in cognitõne cauſarꝝ que
ibi agitantur. Et dicendũ ꝙ in cõcilio pinnci⸗
ali vel epali cun ꝓcedatur nõ ex delegata ro /

teſtate.ſed er oꝛdinaria ſi agatur cauſa ciuili⸗
ter ↄtra pꝛeſ byterũ vel aliũ in ſacris ↄſtitutũ

Pꝛterit epᷣm ꝓcedere archiepᷣs in ꝓuinciali
conciho cõſtitutus.vel epᷣs in ſynodali exiſtẽs
nec requiritur numerus epᷣoꝝtunc.imo pote/⸗
rit ipſe ſolus pꝛocedere ſine numero ep̃oꝝ.ad
hoc qð no.de fur.c.fi.et de vſuris.c.i.ſc vᷣm wo.
Anto.de hutri.imo ⁊ ſi cõtra eos agatur de cxi
mine ad finẽ vt deponatur ab eccleſia. poterit
ipſe ſolus de cauſa cognoſcere ⁊ eam diffinire
xviij.q.ij.ſi quis.pꝛout voluit dñs ZAlnto. poſt
nno.et Yo. an.qð intelligitur ꝙ roſſit ſolus

Pꝓcedere ſine numero ſed nõ ſine cõſilio eoꝛuʒ

er aſenſu vel maioꝛis ꝑtis cõcilij puincialis
vel ſine conſenſu maioꝛis ꝓtis ↄcilijſynoda⸗
lis.ad hc vt ꝑ ipᷣim conciliũ cenſeauir actum.
vt viðꝛ velle Jo. de imo. q̊ etiã dicit voſt An⸗

no. xet Jo.an.ꝙ talis numerus epᷣoꝝ nõ requi

ritur eriaʒ ſi tractetur de ſiũa excõicatõnis vel
ſuſpenſionis ferende etiã contra epᷣm cum ar⸗

chieps poſſit talem ſententiã ferre ↄtra eᷣmn

ſine tali numero.vtpatet ex his que hñtur de
cle. nõ reſi.c.ex tue.imo etiã vicarius archie⸗
piſcopi abſente eo pᷣttales ſnĩas ferre vt habe
tur in.c.rxomana. de offi.oꝛdi.lib. vi.et hic ita
tranſit dñs Anto.ſʒ vt certe cenſeantur tales
ſentẽtie late ꝑ conciliũ.requirit᷑ ꝙ ſint late de

ↄſenſu eoꝝ vel maioꝛis ꝑtis mn Yo. de imo.

Si vero velit ꝓcedere criminaliter ad finem
vt deponatur ab oꝛdine ↄtra pᷣſ biteros.diaco
nos.velſubdiaconos.ettũc archiepᷣs vel eᷣus
ſolus ꝓcedere nõ poterit cõtra eos.ſᷓ̊ requiri
tur vltra ip m epᷣm in cauſa pᷣſbiteri numerus
ſer epoꝝ.⁊ in cauſa diaconi vel ſubdiaconi nu
merus trium epᷣopꝑ.vt patʒ ex his que hñtur in
Dicto.c.felix.et.c.nõ pᷣt. In cauſa vero epi ſi

cõtra eum ꝓcedere velit archiepᷣs ad depoſiti

onẽ aboꝛdine ſeu officio.et tunc requriiur vl⸗
tra ipſum numerus.xij.epᷣoꝝ.vt.xv.q.vij.felix
Et ſi aliquis eoꝝ ſit ſuſpectus tunc de conſenſu
accuſati ⁊ accuſatoꝝ eligetur alius de illa pꝛo/
uincia ſilaaberi poterit.als de ꝓpinqua.ij.q.v

placuit.et talis eliget archiepm de cõſenſu ac⸗

Duſati ⁊ accuſatoꝛis.ꝓut no.glo.iij.q.ix.ĩſum⸗

ma.et talis ni merna ſᷣm quoſdaʒs requiritux
in litis ↄfeſtatõe ⁊ allegatoibo audiendis ⁊ in
actu ſententieimo in lihelli oblatõe. p id qðd
lhabetur de li.oh.c.i.ſᷣim NHoſti.qui etiã dicit.ꝓ
talis numerus re lunritur ⁊ in rõmiſſ one faci
enda.pꝑ ea que hñtur in autf. pud eloquẽtiſſi/

Imnum. C. de fide inſtru.imo enã in relatõe faci

enda pav.pꝓ idqð habemr. iij.q. vi. dudiim.

imo ⁊ plus.qꝛ talis mimerus erit neceſſarius

nõ ſolũ ſiagitet᷑ cõtra ipᷣm epᷣm criminalitre

ſʒetiã ciuiliter in modum exceptõnis oppona
tur crimen ↄtra eunm vt ſic ipᷣe ↄfirmatus deiiß

ciatur ̃m ea que hñtur.c.ſup his.de accuſa.qᷓ;
uis añt AVnno. dixerit. ꝙ talis numerus requi
ritur.qñ aguur de crimine ad finẽ vt dexona⸗
tur ab officio ſeuoꝛdine ⁊ nõ qñ vt deponatux
ab eccleſia.certe tñ ꝙ; numerus requiratr᷑. qñ
Ponien crimen ꝑ viam exemptõmis viðꝛ ca⸗
us.i. xrxiij.illud.viðꝛ ꝙ tũc ſufficiat nunetus
ſex ep̃on.vt viðꝛ ꝓbari in dicto canone illud
qð viðꝛ velle wi arci. vin Jo de imo. In cõ
cilio vero generali.vbi adeſt papa vel alus de

mandato eius in concilio exiſtens ꝓcedit. et
talis pcedere voterit nõ ſolũ cõtra pᷣſ biterus

⁊ inferioꝛes ſʒ etiã contra epᷣm ad finẽ vt depo
natur eitã aboꝛdine vel officio.et de ipſo cau⸗
ſa cognoſcitur etiã cximinaliter.et tunc nõ re⸗
quiritur etiã aliquis numerus epᷣoꝝ ꝑ id quod
habetur de w. et ↄtu. veritatis.et de accuſa.c.

cum dilecti. Et hoc niſi aliud appareat in foꝛ⸗

mamaãdati ꝑid qð habet᷑.iij.q.vi.hec quippe.
Quintü membruͦ .F. iiij.
eſt an e xiſtentes in cõcilio hñt ius reuocandi
wmũ.i.xedeundi omũ ad placitũ ſuum. Ex

dicendũ ꝙ aut conciliũ fuit ſpecialiter congre⸗

gatum ꝓ aliquibo cauſis.et exiſtentes ibi te⸗
nentur ꝓ ullis rãdere.nec quo ad illas habent
ius reuocandi vomũ.exquo ꝓillis ſpeciſice cõ
gregatum eſt conciliuʒ. Et ſi ꝓ alijs cauſis ibi
conuenixẽtur nõ tenerentur. cũ babeãt ius re
uocandi vo nũ.pid quod habeur de ſo. ↄpe. c.
fi. Si añt conciliũ ſit congregatũ generaliterx
ꝓ coꝛrectõne moꝝꝑ ⁊ ſubditoꝝ tunc nõ habent
ius reuocandi mũ,. pᷣm Inno.qui dicit hoc

habere locũ in ciuilib cauñs. als ſi in crimina

libus quis accuſaretur tũc videt ꝙ habeãt ius
reuocandi wmũ.qꝛ opoꝛtet ꝙ in cauſa crimis
nali quis ſpecifice vocetur. et etiaʒ ſæcialiter
cximina expꝛunantur. ꝓquibovocatur.ad hoc

v.q. ij. c. fi. Et ita hic tranſit Jo. an. ꝑ q dicit

hic An. de butri.inferre poſſe ad intellectuʒ.c.
i.de iudi.Quare facta fuit ibi illa interrogatio
an vellet in cõcilio rñdere.qꝛ foꝛte ſᷣm eũ ha⸗
bebit us reuocandi wmũ.et etiãqꝛ nõ fuerat
vocatus pꝛo crimine illo. ꝓ quo accuſabatur.
3 in

Zitulus

pꝓut hic refertur ver Nohan. de imo. qui dicit
ꝙ licet hec opi. Inno.quem ſequitur hic YJo
Pan. an. et ZElnto. de butri. ſeruetur in pꝛacuca

tamen ſuſtineri poſſet alia opini.quam tenet
Hetrus de ancha. dicens. ꝙ quando concili-
um eſt generale conuocatuʒz. non habet quis

ius reuocandi vomum. vt hic plene ꝑ Yohã.
imo. Et vt dictum eſt ſupꝛa poteſt archiepᷣs

facere concilium ſine pꝛimate vel patriarcha
gquando illi ſubeſt. vt di. xviij.c.i. Et eadeʒ ra⸗/

tNone epiſcopus ſynodale ſuum ſine archiepi⸗
fſcopo. et multo foꝛtius patriarcha.vel pꝛimas
facere conciliñ cum epiſcopis ⁊ ſuffraganeis
ſue pꝛouincie cunn ſint in maioꝛi dignitate.p
id quod habetur. c. duo ſimul. de offl. oꝛdi. ⁊ de
maio.et obedi.c.ſi.ſcdᷣm Yohan. de imo. qui
etiam dicit ꝙ ad tale concilium nõ tenebitur
accedere archiepᷣs ſubiectus pꝛimati. vel pa⸗
triarche.cum non reperiatur hoc iure caunum

dQa hoc quod habetur di. xviij.c. i. licet ipſe ar⸗
CcCchiepiſcopus coꝛam eo conueniri poſſit patri⸗

Archa vel pꝛimate. de offi. oꝛ di. c. paſtoꝛalis.
Qql eũ appellari poſſit.vt de appel.c.dilecri ſilij.

BGerxto queritur an g. v.
ſtatutum factum per archiepiſcopum ⁊ ſuffra⸗
ganeos ſuos in concilio ꝓuinciali er ſuper cri⸗
minibus eccleſiaſticis laicoꝛinn etiaꝭ non vo⸗
catis laicis valeat. et an laici ſint vocandi ad

concilia huiuſmodi. Reſpondemrper Yohan.

calde.conſilio.viij.ꝙ vtiq; tenet ⁊ ligat.qued
pꝛobat multipliciter.i.per.c.i.de offi.oꝛdi.⁊ de
iudi.c. nouit. Et ad hoc bene facit. de pur. ca.
c.nos inter. cum glo.ſua. Nam ſi hoc poſſunt
per viam iudicij vt ibi nota.ergo et poſſunt per
viam ſtatun.quia par eſt poteſtas eoꝛum in pᷣ
ictis. imo foꝛſitan maioꝛ.quia pꝛo futura ciil
pa vel exceſſu nõ roſſunt ferre ſententiam ex⸗
cõmunicationis ſed per viam ſtatuti poſſunt.
vt in.c.rxomana.de ſen.excom.li.vi.coniuncto
c.vt animarum.de conſti.li.vi. Non ob.ꝙ nõ
interfuerint. quaſi ipſoꝛum interſit vt ſic voca
ni debeant. lxiij.di. c. i. et de re iudi.c. quod om/
nes tangit. li.vi.quia non eſt verum ꝙ ipſoꝛũ
interſit. Poſito enim ꝙ interfuerint pꝛeſen⸗
tes.non tamẽ poſſunt contradicere cum ipᷣos
obſequendi manet neceſſitas non auctoꝛitas
imperandi.di.xcvi.bene quidem. Item ſatis
eſt ꝙ non eſt expꝛeſſim ꝙ debeant vocari. ij.
g.v. conſuluiſti. Ad loc ſingulariter facit glo.
in. c.fi. de his que fiũt a pꝛela. vbi dicitur ꝙ lai
ci in conſtitutionibus et concilijs epiſcopoꝝ
intereſſe non delent.niſiſpecialiter inuitetur.
vt di. xiij. Hadrianus. Mec obſtat ꝙ in dicta
glo. videtur contrariuʒ dicere. quia vult ꝙ in⸗
terſint. quia ipſis intereſt. qꝛ loquitur in alio

XXIII

caſu. Mectiã ob. c. ad ſedem. xxxv. q. v. vbi

dicitur ꝙ in materia matrimonioꝛum. qꝛ eos

tangit. poſſunt intereſſe non tamen dicit lai⸗

cos ad ſynodum vocandum licet pꝛobet ma⸗

trimonunm foꝛe laicoꝛuz. Poſito enim ꝙ poſ⸗
ſint intereſſe non ſunt tamen vocandi. Dn/

de et oc. dicunt ibi ꝙ poſſunt intexeſſe. vt au

diant. non autẽ vt iuccent ⁊ coceant.vt. lxij.
di. ocendus.Et ſubdunt.qꝙ imo ad illa voca⸗
ri non debent quia poſſunt ea que ſtatuunturxr
in concilijs in pꝛedicationibus publicari.que
ſcilitet concernunt eos poſſunt etiam venire

laici pꝛo petenda vel defendẽda iuſticia. vt de

iudi.c.nouit.lhec Yoloan.calde.Pꝛecipue au⸗
tem reges et pꝛincipes interſunt in concilijs
generalibus.quãdo ibi agitur de dubijs fidei.
et ad tollendum hereſes et ſciſmata. ſicut ſa⸗
ctum eſt ſubconſtantino imperatoꝛe pꝛopter
arrianos.et ſub ſig ſmundo imperitoꝛe ad tol⸗
lencũ ſciſma diebo nt̃is. Non autẽ interſunt
vt ſtatuant vel ceant.ſed vt acquieſcant et
defendant. Onde Micola. papa. diſt. xcvi. ait
Nhi nam legiſtis imperatoꝛes anteceſſoꝛes
veſtros ſynodalibus conuentibus interfuiſſe
niſi foꝛte in quibus de fide tractatum eſt.que
vniuerſalis eſt. que omniinn eſt communis. qᷓ
non ſolum ad clericos.ſed etiam ad laicos et
adomnes ommno pertinet chꝛiſtianos, et in

. pꝛecegenti dicit &artinus imperatoꝛ exiꝗg

ens in concilio calcedonenſi. Hos ad fidem
confirmandam. non ad porentiam oſtenden

dam exemiplo rehgioſiſſimi pꝛincipis conſtan
tini ſynodo intereſſe volumus. vt inuentave

ritate non vltra multitudo pꝛauis actracta wo
ctxinis diſcoꝛdet. hec ille.

Notandum autem ꝗ9. vj.

in dicta decretali graue.vbi notatur ꝑ woc.

iſta materia de concilijs ſunt plura aduerten⸗
da. Et pꝛimo repꝛelenditur exceſſus pꝛe

latoꝛum conferentium beneſiciaindignis. in
quibus ſcilicet nec eſt moꝛum lvneſtas. nec li⸗
terarum ſcientia. carnalem ſequentes affe⸗/
ctum non iudicium rationis. Secundo huic
exceſſui pꝛouidet per penas.videlicet ꝙ in con

cilio pꝛouinciali annuatim fiendo taliter de/
linquentes poſtpꝛimam ⁊ ſecundam coꝛrecti

onem eis factam non ſe emendantes. ſuper
quo in ipſo conciho fiat diligens inquiſitio de
bent per concilium ſuſpendi a collatione bene

ficioꝛum inſtituta per iplum concilumn perſo⸗

na idonea pꝛouida et loneſta.que ſuſpendi ſup
pleat defectum in beneficijs conferendis. Et

ocipſum circa capimila eccleſiarum. que in

lvc deliquerint obſeruetur. etropolitani ve

ro delictum in hoc ſuperioꝛis iudicio relinquãr

hcpſonen
unthnn
Uengricintine
fenitiurt
rpeergüinaron
encwenanont
PlertaincKao
Cndennitneime
ſnininenddigen

(oicetteasfäch

ponrigeſoribn⸗
Cckerusncinpee

opecccras hon

en etton
Perhavlrſd
Püngeoesnee⸗
Danezike
tgnuneiſktuen
ſechennetſuen
toneptaen.
Uar. pobicarco
Onnwonmmurtn
eofnmnalnd.

Potsorarve

Meraigqmitn

clix prnot
ſconeſiumponn
ſapelnospun
ihnlgemen
Cnnlinneenis⸗
nanſum
lnion
uchiniſton
eiaugemt
WN
nferaſi
—
clerepten

Uumbzen,

ünnfa⸗
mmrm
mmrgti
Mmihrit
Enmein
hei
loes Matche
enabweſunz⸗
Emmnundr
Nn Him
Cnitang en
mrrwren,
Posodficden
tum obencen

mapes conſtn

6. Miwenter

wuüsacAten

ten ſ

Nirouny⸗
nprzanen
u
efunpgen
bpmnf
3 Cemclne
eeginon
mmuln
mdoeln
anes ſper
inagliro de
lanone bne
Cliun prc
eſſena
ſſanckt
run Ren
mplunt
onlN

Capitulum

er parte concilij idc nunciandum. Mniuſino /
di autem ſententia ſuſpenſionis non poteſt re⸗
laxari.niſi pxxr romanum pontificem vel vnuʒ

ex quatuoꝛ patriarchis pꝛincipalibus.vbi pꝛi/

mo nota.oc.ſcilicet Pe.et Ao.de imo. ꝙ pꝛe
latus ꝓmouens indignum.ſiille male admi/

miſtrat et non regeriatur poſtea ſoluendo talis
platus tenetur ipᷣi eccleſie ſatiſtacere. de elec.
nilil. Secundo argu. a contrario ſenſu

oſtenditur.ꝙ conſanguineus pꝛelati ſi ſit di⸗
gnus poterit pꝛelatus eum altari pꝛeferre. vt
de cohabita. cle.c.i. ſed ſi aliter eſſet multoma
gis idoneus.tunc ſecus videtur.ar.viij.q.i.li
cet. Tercio nota. ꝙ ex eo quod dicitur in
concilio pꝛouinciali annuatim fiendo. ꝙ hu⸗

iuſmodi concilium pꝛouinciale ſingulis annis

archiepiſcopi cum ſufrraganeis ſuis facere te⸗

nentur. Et videtur hoc eis eſſe pꝛeceptum.

vt ptʒ de accuſa.c.ſicut olim. vbi dicitur in fi.

ſi quis hoc ſalutare ſtatutum neglexerit ad
implere. aſui executione officij ſuſpendatur.ſʒ
tam grauis pena non imponitur niſi ꝓ moꝛ⸗
tali.et in dicto.c.ſicutolim.dicitur.ꝙ de coꝛri

gendis exceſſibus et moꝛibus refoꝛmandis pᷣ
ſertim in clero diligentem habeant tractatũ.
canonicas.vt eas faciant obſeruari.debitam

penam traſgreſſoꝛibus infligendo.et vt vale⸗
At efficacius adimpleri per ſingulas dioceſes
ſtatuant perſonas honeſtas pꝛouidas et ido⸗
neas. que per totum annum ſimpliciter 1 de⸗

plano abſq; vlla iuriſditione ſollicite inueſti⸗
gent que coꝛxectione vel refoꝛmatione ſunt
digna. et ea fideliter perferant ad metropoli⸗/
tanum.etſuffraganeos ⁊ alios in concilio ſub
ſequenti.et ſuper his et alijs pꝛouida delibera
tione pꝛocedant.et que ſtatuũt faciant obſer⸗
uari.publicando eas in epiſcopalibo ſꝓynodis
annuatun per ſingulas dioceſes celebꝛandis.
Hecomnia in.d.c.ſicut olim.de accuſa.
Nota quarto ex tex.c.graue. de pꝛeben.ꝙ;
Diligens inquiſitio fieri debet in concilio pꝛo⸗
uinciali de ꝓmotione facta ad beneficia. Itẽ

—Wi concilium pꝛouinciale habet iuriſditionem
ſuper pꝛelatos pꝛouincie.et ipſos coꝛrigere et

ſuſpendere poteſt. non tamen deponere epiſco

pum. niſi auctoꝛitas papeinterueniat. vt patʒ

iij.q.vi. accuſatus. Item tale concilium me⸗
tropolitani non vworeſt coꝛrigere delictum me
tro politani.ſed ſolum de eo inquirere et ſupe/

rxioꝛi denunciare. vt patet ex.c. graue. Et ratio

eſt quia ipſe pꝛeeſt ipſi concilio. Onde abipſo
tanq; ab inferioꝛi non poteſt damnari.di.xxi.

inferioꝛ. ſed ſi cõciliũ celebꝛaretur ꝑ patriar⸗

cham vel pꝛimatẽ. ſub quoeſt metropolitan.

tunc lene poſſet ꝑ conciliũ puniri. qꝛ tunc ceſ/
lat ratio pᷣdicta.vt de appel.c. cũ ceſſante. ſᷣm

Jo. xe imo. Item plato ſuſpenſo a collatõne
leneficioꝝ ꝓpter delictũ capinnũ non ſuccedit
in ptãte ↄferẽdi ipᷣa.et lvc niſi in iure aliud ca
ueatur ad hoc qð notatur de ↄceſ.p̃ben. c. qꝛ di
uerſitatẽ. Quinto nota qꝛ ſicuta tali ſuſpẽ/
ſione factap ociliũ ꝓpter ↄferenda bñficia in
digno nõ pᷣt ↄciliũ ipin abſoluere.ſaſolus pa⸗

pa vel pr̃iarcha ꝓpꝛius hic deſcriptꝰ pᷣm Fo.

e imo. poſt Yo. an. ita a ↄtrario ſenſu a ſinpe⸗
ſione ↄcilij ꝓuincialiſ pᷣt ↄciliũ ipᷣm abſoluere
mſip ius ei expꝛeſſe phibeatur. vr hit.
Motandũ ſu per S. vij.

glo. d. c. graue. DHꝛima inquiſitio ſup hmõi fiẽ/

da eſt. cũ ꝑ famã vel clamoꝛeʒ puenit lvc ad

ſuꝑioꝛẽ.imo exofficio ſuo pᷣt inquirere ſupioꝛ
ſemiplene.etiã nõ pᷣcedente aliqua infamia.
m Boff. qð ⁊ placet Inno.et hoc qꝛ nõ agi⸗
tur ſpecialiter.vt de crimine pena imponat oꝛ⸗
dinaria.ſʒ qꝛ ↄciliũ fit pꝛincipaliter ad coꝛre⸗
ctionem mon. vt in. c. ſicut olim. de accu. m
Inno.que rõ placet Doſti.poſtq;ᷓ addit ⁊ ali⸗
as rõnes. Pꝛima eſt qꝛ ꝓceditur ex mero et

puro officio q rõ ſola ꝑſe ſufficit. vt deofoꝛdi.

c.i.Scða rõ eſt.qꝛ cũ ↄgregati in ↄcilio pau/
cis die bo moꝛetur ſił.ille dies nõ ſufficerẽt foꝛ
te ad faciendũ ſolum inquiſitionẽ infamie.et
ideo talis inquiſitio fit ſemiplene ⁊ ſummarie
ad coꝛrectionẽ peccatoꝝ.qui NHoſti.dicit pꝛedi
cta ꝓcedere in his que nunciãtur concilio vt
notoꝛia vel que delinquentes nõ confitentur
vel diſftitentur. vel de quibo plana ſunt indagi⸗
ne.et pᷣt ſtatim fieri fides.non auteʒ in dubijs
cum talia nõ poſſint coꝛrigi.xi.q.iij.graue.ſed
ſunt cõmittenda.vt de cen.c.rxomana.li.vi. Eꝑ
ita refert ⁊ reſidet Jo.an.et coc.cõmuniter.
Quod dicitur in.ij.glo.non videtur bona ſolu
tio.et ideo aliter dicendũ ſᷣm Yo.an.vicʒ q;
ↄferẽs ſciẽter bñficiũ indigno reſpectu bñſicij
collati.ſtatim pꝛiuatus eſt ptãte ↄferẽdi illud
ad hoc qð habetur de elec.c.quanq;.li.vi.ſʒ xes
ſpectu ptãtis ↄferendi alia bñficia ꝓceditqð
hic ðꝛ. ſ. ꝙ eſt ncce ꝙ ꝓcedat bina admonino
ſeu coꝛrectõ ⁊ ſi poſtea ↄfert indigno tũc pᷣt ſu
ſpẽdi ꝑↄciliũ a ptãte ↄferẽdi etiã aliaq̃ nõdũ
ↄtulit.Nec ob.ſi dicat᷑ ꝙ pena ouplexunponi
tur ↄtra id qð hẽtur.de iuchc.At ſi clerici.in fi.
qꝛ illud ↄtingit ex eo ꝙ nõ impomtur ꝓ eodẽ
delicto.ſʒ ex diuerſo. Nã pꝛima imponitur ra
tione collatõis facte indigno.ſcða rõe ↄſuma
cie in nõ obediendo ↄcilio.ſʒ nec eſtmirũ ꝙ er
vno delicto qð qͥs ↄ miſit in plures.pati roſſe
plures penas ꝑ id qð hetur.de re iudi.c.i.li.vi
vm PHoſti.et cõiter coc.in glo.iij. Suſpeendã
tur etiã oꝛdinati ſi nõ ſunt idonei.ſ verius vi
detur ꝙ iſti nõ remouent᷑ niſi ſint irregulares

Titules

Dicit dñs anto.imo ⁊ ipᷣi oꝛdinati ſen ꝓmoti
remouebuntur ſiſunt inhabiles. qð wrius eſt
m Bñdictuʒ ꝑ ea que hñtur. de elec.c. nilil.
NMec obſtat qð dicit glo. de monitõe qꝛ illanõ
reſpicit ꝓmotũ ſʒ ꝓmouentẽ qui nõ dʒ gene/
raliter ſuſpendi a collatõe hñficioꝝ niſi poſt bi
nam adinonitõʒ. Et q;uis Hoſti.hic variaue
rit dicens poſt binã coꝛrectionẽ addendã ⁊ ter
ciam.ꝑ id qð haletur.de ſen.excõ.c.ſacro.Að
er licet tunuus ſit ᷣm Yo.an.in.c.ab eo.de ap⸗
pel.li.vi.verius tñ viðꝛ.ꝙ in hoc caſu ſufficit
bina admonitio.vt ptʒ ex ter.ipᷣm nõ cauillã⸗
do. m. d.flo. Et qð dicit Hoſti. halet locuz in
excõicatõne.ſecus in hac ſuſpenſione. An glo.
iiij.pſona hec ſo.glo.non viðꝛ bona.cum vi⸗
deatur violare tex. dicti. c. cũ in cũctis.qð vi⸗
detur generaliter loqui.ſic etiã de bñjficio ſim⸗
plici. vt hic vñ dici pᷣt ſoluẽdo ↄtrariũ.ꝙ illud
loquitur de ptãte ↄferendi illud bñficiũ colla⸗
tmum indigno. vt talis ptãs deuoluatur ad capi/

tulum vt ibi ðꝛ. Hic ðꝛ autẽ de ptãte generali

conferendi alia bñficia durante illa ſuſpenſio⸗/

ne. cum hec nõ deuoluatur ad capitulũ ſed po⸗
tius ad concilium ſeu perſonam inſtituendaʒ
per concilium. vt hic patet pꝛo quo facit, quia

cum dicta pꝛouiſio cũ in cuncns ſit erxoꝛbitans
exquo inferioꝛ ſupplet defectum ſipioꝛis. non
eſt ertendenda ſeu trabenda extra caſum di⸗

ci. c. cum in cunctis. vt in regula que a iure cõ

mum ⁊c.de re.iu.li.vi.ſed ſtricte intelli genda
Rↄſeqñs nõ ertendenda ad caſimm iſtũ. Et ita
tenẽdũ eſt ⁊ dicendũ.qͥ̃cqͥd hic dicãt Yo.an.
et Do.Alnto.dicentes.ꝙ ꝓ ſolutõe huius cõ
trarij qð no.glo.recurrendũ eſt adea. q̃ hũturx
de elec.c.quanq;. li.vi.et bene cũ ibi loquatur
cum ptãs deuoluitur ad ſupioꝛẽ ꝓpter delictuʒ
vel negligentiã nõ aũt ecõuerſo.vt hic loqui⸗
tur ᷣm Yo. de imo. Qui eriã Dichi. decre. iſta
locũ hʒ in cõferentibo indignis bñſicia ſimpli⸗
cia ſeu pᷣbendas licʒ maioꝛ idoneitas requira
tur in alijs ꝓ id qð habetur eo.ti.c.cũ in illia.
li vi. Gñſicia enĩ quecũq; ↄferenda ſunt. ſunt
ↄſerenda dignis ⁊ idoneiſ.ſi iñ digni ⁊ idonei
nõ reꝑiantur ꝓuidenũ eſt de hisqᷓ haberi pñt
dũ nodo ipᷣa ꝓuiſio fieri poſſirſine pcco moꝛ⸗
tali.p hoc qð habetur.de pꝛeben.c.pnł.Et di⸗
cit Yo. an. poſt Hoſti. ꝙ lvc ꝓcedit qñ nullus
ibi reperitur idoneus ⁊ dignus.als ſi in dioceſi
vnus reperiatur idoneus.ſaltem adregimen
multarum eccleſiarum.tunc erunt ei conferẽ
dꝗa. xxi.q.i.c.i.vm quos non ob.quod labetur
pꝛeben.c.cũ nõ ignoꝛes.qꝛ illud hʒ locũ ni⸗
ſineceſſitas immineat ꝗ ue legẽ non hʒ. vt de
cõſue.c.quãto.Et ita reſident hic cõiter coc.
m Jo. de imo. In glo. vlti. mouetur dubiñ
an oꝛdinarius ſeu archieps qui pꝛeeſt ipi cõ/

cilio rotui et abſo uere ſi talis rep uatio fiiſſz
facta.ſicut concihũ ipᷣm potuiſſet ab hmõi ſu⸗
ſpenſione abſoluere. ſi nõ fuiſſet facta reſerua
tio pape. vt dicit iſta glo. Suꝑ quorñdit Poſti

eñ.per diſtin.quia aut ſnig ſundaturin pſona
eius cõcilij.vt quia dirit. Nos talis archiepᷣs
cum conſilio ſuffraganeoꝛum ⁊c.et tunc po⸗
terit abſoluere. exquo in ſententia fuit fa⸗
cta mentio de concilio ſcᷣm Hoſtieñ, tamen
quo videtur tranſire Johan. an.quoꝛum di⸗
ctum licet ſit notabile nontamen videtur p⸗
cedere ſine dubio.quia exquo talis ſententia
pꝛofertur. quando concilium eſt congregatuz.
quod conſiſtit ex ipſis ſuffrraganeis cum archi⸗
epiſcopo ſuo.videtur talis ſentẽtia lata de cõ⸗
ſenſu concilij.et ver ipſimn concilium vt vice⸗
tur ſentire hic Innoc᷑. ̃m Yo. de imo. Circa
quod tamen vide notata de pꝛeſcrip.c.cum ex
officij. Et hoc quando talis ſentenſia ſint la⸗
ta ab homine.et nõ ꝑ viam ſtatuti. Namſiꝑ
viã ſtatuti eſt lata ſententia poterit archiepᷣs

abſoluere qualitercũq; verba ſtatun ſonẽt. eti⸗
am ſi faciant mentionẽ de concilio. ꝓut volue
rit Yo.an.hic ⁊ An.de butri.et Yo.de imo. et

hoc ex eo. qꝛ ſicut quilibʒ oꝛdiarius pᷣt abſolue
re a ſnĩa ſtatuti paxe.vbi nõ ſit re uatio.vt in
c.nuper.de ſen. cxcõ.ita ⁊ multofoꝛtius poterit
abſoluere a ſtatuti/puincialis ſententia. quia
non debet eſſe maioꝛis auctoꝛitatis ſententia
ſtatuti pꝛouincialis qᷓ; ſententia ſtatuti pape.
Et licet aliqui dicant hoc noneſſe ſine dubio
quia ſcilicʒ alna ratio in vnoqᷓ; in altero.erxeo

quia non ita defacili poteſt adiri ad papam ſio

cut ad archiepiſcopum dicittamen dominus
Anto. ꝙ hoc dictum JYohan. ſic pꝛacticatur.

Dominus flo. fatetur dictum Yohan. verinn

in ſe. Mam ſi oꝛdinarius abſoluere pvteſt a
ſententia concilij pꝛouincialis. vt dictum eſt.
Pterit etiam parifoꝛmiter abſoluere a ſentẽ/⸗
tia generaliter lata per concilium vel perarchi
epiſcopum. cum ſententia generaliter lata eq
paretur ſententie late per viam ſtatun quo a
oteſtatem abſoluendi.per ea que habentur
ex.c.ex frequentibus.licet quo adalia non eq̊ᷓ

parentur. vbi autem ſententia hinus ſpeciali⸗
ter lata ſit.tiunc ab ea inferioꝛ eo abſoluerenõ

vterit.imo nec eius ſuperioꝛ.ſaluo tamen eo
quod habetur. de offi. oꝛdi.c. cum ab eccleſia⸗
rum.cCirca hoc tamen adde.quia ſi finſet per
archiepiſcopum de conſilio vel conſenſu con/⸗
cilij nibilominus ipſe archiepiſcopus pote/
rit abſoluere. exquo pꝛeeſtilli conciho.et per
eum lata eſt ſententia.et hoc niſi fuiſſet reſer⸗

uatum.vt in iſto.c.graue.ſcõðm JYodᷣ. de imo.

qui poſt dommum. flo. hic dicit. pꝛedicta ꝓce
uere.non ſolũ in ſententia excõmumicatonis

7

Petſen

Chen

1.
finnnennn

Gnbitti
Uelenenenin

1, ci,1
Ceded
äcktehe
iniun
ſicknienageni
Amiiemuiten
Pglicknumnnnt
Mingzonund Etin
ntmliinrlegrr
fegaslulcenns
Hiloveigeceln
ſvoſerenon
ſotelcncgo bis⸗
Cernictoniner
Cſkiteraroni
edunwen
oniaderarendec
Rcocenden
Merenchanrf
ncöjckravelnn
denicosſeelgresn
Cetumeſptpar⸗
Na pendepinn
ſhhanpilnn
Clngervpcgriſten
ngtͤcanprerne
Peraggenusche
Ummrobrecccee
gnleneodabic⸗
Clinensineosrn
Wbetexcöſcan
Uiccönpeinnen
Wunpitincan
—
5Naaetana
ſikkineſn⸗

4
U
narnn

utn

Cwuntthe
italarddi
inn
dinnn
Peſencang

Enentzirg

hamn Bmn
entnth⸗
Ahannſrid
Nrlu e
inſonne
Canziſt
lerfaunn
uenne
ghnnun
länslatnn
Nuſumi
eſſe ſne dan

in lteren

n Adan
men dni
chepemnim

n Jonen
reeerO

dis Nn

dlundzad

8

ntd

Ar M
vetiliſe d
Glunsſeni,
itretö
neto
ihetteſtan
gi iuſenor
orſeriacow
ſopus Ne

naho, en
fuifeteie

7

Neitreen.

reci,O

Capitulum H

te qua loquitur. c. nup.ſedetiam iſ ſententia
ſuſenſionis de qna hic. cũ tales ſnie veniant

noie cenſure vt de ver. ſigni. c. querenti. ⁊ cõ⸗

muniter equiꝑantur. &t hoc etiã voluit Pau.
in cle.i.de ſen ercom. Pꝛelati nihilominus⁊
epiſcopi delinquẽtes in conferendo beneficia
indignis pun ri poſſunt pꝑ archiepiſcopũ eo⸗
rum etiam ſine conſenſu ᷣm Inno. et JYob̃.
an. de etate. et qualita. c.ij.ſitaãmen per ipſum
non puniantur puiuntur.per concilium ſecũ⸗

cum Poſtieñã. WB

De pſonis que dicantur eccleſiaſtice.
MMRRJD LELapitulum. v.

AQAe dicãtur perſone

ecciaſtice. No.pᷣmo ꝙ ait Niero.
xyxl/ij..q.i.duo ſunt genera chꝛiſtiano
rũ.eſt vnũ genus qð mãcipatũ diuino officio
et deditũ ↄtemplatõi ⁊ oꝛõni ab omni ſtrepitu
tꝑaliũ ceſſare ↄuenit.vt ſunt clerici.et deo de⸗
uoti vicʒ conuerſi. Et infra.hi victu ⁊ veſtitu

ↄtenti.nullã inter ſe ꝓpꝛietatẽ hñtes oĩa debẽt

hr̃e cõia.Aliud genus chꝛiſtianoꝝ eſt.vt ſunt
laici. aos eni grece latine pplus his licʒ pa⸗
lia poſſidere.ſed nõ miſi ad vſum.ideſtnõ ab⸗

utendo ſcðm glo. His ↄceſſim eſt vxoꝛem du/⸗

cere terrã colere inter virũ ⁊ virum iudicare

cauſas agere. oblationẽ offerre. decimas red⸗

gere.et hi ſaluari poterunt. ſi iñ vicia benefa⸗

ciendo euitauerint.hec ibi. Obi pꝛimo nota.

ꝙ hic dicit Niero.clericos nullam ꝓpꝛietateʒ
habere. intelligitur ̃m illa ſpa cum viuebãt
in cõi clerici.vel de illis qui ſunt religioſi. Nã
clericos ſeculares nunc licite habere ꝓpꝛium

certum eſt. vt patet.xij.q.i.in multis.c.et ex⸗

tra de pecu.cle.ꝑ totum. Motaſcðᷣo ꝙ eum

Em Piero.pꝑ iſtam diſtinctõʒ non ſit dare ter⸗

cium genus chꝛiſtianoꝝ.opoꝛtet dicere.ꝙ qui

cunq; nõ compꝛelbenditur ſub genere laicoꝛũ

Ptineat ad genus clericoꝝ id eſt deuotoꝝ.et hi
Dicuntur pſone eccleſiaſtice gaudentes pꝛiui⸗
legio clericoꝝ duplici.Pꝛimũ eſt pſonale ſcʒ
ꝙinijciens in eos manus violẽtas ſeu teme

rarias eſtexcõicatus.ꝑ.c.ſi quis ſuadẽte.xvij.

q.iüij. Scðm pꝛiuilegiũ eoꝝ eſt reale.ſcq ꝙ cõ/⸗
ueniri non pñit in cauſis ciuilibo vel criminali

busſub iudice ſeculari ſed eccleſiaſtico.xi.q.i.
c.de perſona.et qina de boms eoꝛum patrimo⸗

nialibus vel eccleſiaꝝ ſuarum ⁊ locoꝝ ſuoꝛum
non debent alliari.ſed enſe liberi ab oneribus
laicoꝛum.vtimpoſitionibo.pꝛeſtantijs.gabel/
lis.pedagijs ⁊ hmõi.vbi etiã notandũ ꝙ reli⸗
gioſi et ſiefficiantur aroſtate vel enjciantur a re
ligione vel licennam habeant manere extra

auſtrim gin in omo laicali. ſi ſunt pꝛofeſſi

Et primo quidem

tacite ſiue clerieiſine cõuerſi aut moniales vel
clerici ſeculares in ſacris inſtituti.non incedẽ
tes in habitu et tonſura.cum ſciuntur eſſe ta⸗
les. gaudent nibhilominus vtroc; pꝛiuilegio.
tam reali q; pſonali. Sed cum ſit multiplex
genus pſonan.que ſunt vel videntun eſſe eccle
ſiaſtice. videndum que ſint cernitudinaliter et
que non ⁊ que ſub dubio ſuut ꝑ varias ⁊ con⸗

trarxias opiniones voctox.
§. ſ.
oꝛdinati in ſacris oꝛdinibo ſcʒ ſubdyaconatu.
et ſupꝛa ac etiam canonici regulares mona⸗
chi mendicantes qui dicuntur fratres. ceteri

q; de religionib appꝛobatis ab eccleſia oblig ã
tes ſe ad tria vota ſubſtantialia religionis.ex⸗

tra de ſta.mo.cum ad mon aſterius. hi ſine du⸗

bio ſunt ꝑſone eccleſiaſtice de quibo habeiur.
xxvij.q.i.vt lex continentie. Conuerſi etiam
in hmõi religionibus ſtricte ſumpto vocabu/
lo pꝛo obligatis ad ipſa vots ſirut clerici eoꝛun
dem.certum eſteſſe ꝑſonas eccleſiaſticas. vt
expᷣſſe notatur in. d.c.vt lexↄtinentie.ſʒ⁊ no/
uicij talium religionũ clerici vel cõuerſi.q;uis
nõ ſint ꝓpꝛie ⁊ cõplete religioſi.quia liberi ad

egreſſum.necdũ rebo ꝓpꝛijs ſpoliati. iñ vt per

ſone eccleſiaſtice cenſentur indubie gaudẽtes
Dictis pꝛiuilegijs.vt de ſent.excom.xeligioſo.
li.vi. Idem de monialibus ⁊ earum nouicij=
et conuerſis.vt in.d.c.vt lex ↄtinentie.xxvij.
g.i. Sed ſuꝑ.d.c.querit glo.quid de conuer
ſis ad ecccleſiam ſecularẽ.i.clericoꝝ ſeculariũ
puta ad ſeruiendũ ibi. vrrum ſcʒ cenſeantur x
ſone eccleſiaſtice. gaudentes eoꝝ pꝛimlegis.
Et rñdit ꝑ diſtinctõnem.quia aut retinent ſi,ꝭ
bi ſua.⁊ tunc nõ gaudẽt hmõi pꝛimnilegijs. aut
tradunt ſe ⁊ ſua alicui determinare eccleſie et
ſiſeculari eccleſie ⁊ tũc gaudent hnõi pꝛunle⸗
gijs.Et ex lvc tñ nõ tollitur quin ſi ↄtraherent
matrimoniuʒ reneret ⁊ filij ex hbc mtimomo
nati pñt vetere legitimã roꝛnonẽ de rebus ob
latis eccleſie.vt.xix.q.iij.ſi qua mulex.et.c.ſe⸗
qñti. Sed Johan.an.ſipꝑ cle.i.de decimis.di/
cit de his conuerſis.quos ibi tex.vocat oblatos

etiam ſecularis eccleſie dantes ſe ⁊ ſua etiam

eccleſie regulari quos etiã dicit ꝓpꝛijs abrenũ
ciare ⁊ ↄtinentiã vouere exipᷣa (õuerſione et

oblatõne.et hoc mii realiter fariãt ⁊ cũ efectu

et ſine fraude nõ gaudere bmõi pꝛunlegijs.vt
ſi loc faciant nõ ob deuorionẽ ſed aa fugieneũ
onera cõmunitatis qꝛ fraus et colus nemini
debent patrocinari. extra de reſcupt.c. ſedes.
Dicit etiam ꝙ per illud verbum cum effectu
tolluntur non ſoluũ fraudes ⁊ fictõnes ſʒ ⁊ cõci
tiones ⁊ pacia que ſiſvenſuʒ teneret taliũ ob
lationum effeciũ nõ ſufficit gO ꝙ ſua vnallent

LTitulus

remanentes in ſeculo retento ſibi vſuftuctu.
Opoꝛtet ergo vt dent ſeet ſua cum effectu.
et tunc ſine eccleſie regulari id eſt religioſoꝛuz
ſiue ſeculari ſeet ſua dent. gaudent pꝛiuilegio
ſeculari.vt de pꝛiuił.c.vt pꝛiuilegia. In verbo
mutato habitu ſeculari dicit gloſa ira. ꝙ habi/
tus diſtinguatur ab habitu ſeculari.licet ex to⸗%
to nõ haheat habituʒ monachalẽ. ar. xxriij.q.

v. quod de eo. Et Alrchið. ſup glo.duo ſunt. xij

eccleſiaſtice ha bentur.et pꝛimlegiati intelligũ

tur. ar. xij. q. ij. eccleſiaꝝ ſeruos. Si auteʒz dant
ſua wonantes ſinæ fictõne eccleſie vel religio
ni.tunc cñ illa efficiantur bona eccleſie vel mo

naſterij.gaudent immunitate eccdleſiaſt.ca. ſi

cut ⁊ alia bona ecdleſiaꝑ.non aũt alia bona co

.

nantis Kng haberet ſed ſi ſe dat rerento ſibi
vſufruetu bonoꝝ nõ cenſetur ꝑſona eccleſiaſti

ca pꝛiuilegio gaudens eccleſiaſtico. Delv

ſpitalarijs dicit Yo. de imo. poſt Anto. de bu⸗

tri. ꝙ ex glo.vij.ſuꝑ.c.ltᷣas.de pꝛelen.in cle.eo
ipſo quo hoſpitalia ſunt cõſtructa auctoꝛitate
epᷣi ſunt eccleſiaſtica religioſa ⁊ ſpualia eis ac
cedere pñt ⁊ gaudent pꝛiilegio pie wvomus.⁊
eoꝝ rectoꝛes etiam coniugio vtentes aliquod
tñ ſignum ferentes. vt crucis vel beate Sa/
rie imaginem vel alterius ſancti. gaudent pꝛi
uilegio clericali.et in rebus que lvſpitali ap/
plicarentur.et de his intelligenda eſt glo.xvij.
q.iiij.quiſquis. Nam in rebus ꝓpꝛijs ⁊ ſepa⸗
ratis ꝑ ſonalibus nõ gaudent pꝛunilegio.nam
nõ ſint clerici nec religioſi cũ nõ foueant tria

ſubſtantialia vota. nec ſint legati alicui de reli

gionibo awꝛobatis. vt de reli. w. vm Taudul.
Secundo ſciendi .ij.
ꝙ nomine clericoꝛum qui vtperſone eccleſia
ſtice gaudent pꝛuulegio eccleſiaſtico reali et
perſonali.intelliguntur non ſolum in ſacris cõ
ſtituti ſcilicet ſubdiacon atus erſupꝛa. ſed enã
in minoꝛibnus oꝛdimibus. vt patet.xi. q.i.c. de
perſona.etiam excõmumicati.ſuſpenſi et dexo/
ſiti et irregulares mſi eſent ſolenniter degra⸗
dati.vt qui traduntur curie ſeculari exuti cun

Tercio notandum ꝗ.iij.

wꝓille ꝑpſone que dicunmir deo veuoni. conuerſi

ſolemnitate pꝛiuilegio clericali gaudent.vt in
c.degradatio.de penis. li. vi. Quinimo etiam
per pſalmiſtatum. qui idem eſt ꝙ pꝛima ton/

ſura ſcõn theologos.que non eſt oꝛdo.ſed di⸗

ſpoſitio ad oꝛdines. efficitur quis clericus et
gaudet pꝛiinlegio clericali.ita ꝙ inijciens ma
num violentam mn eum. incidit in canonem.

„

ſi quis ſuadente.xvij.q.iiij. hoc expꝛeſſe ponit

glo. di. xxi.c.i.et pꝛobat per. c. non dubium. et

Per. c. parro chianos,. de ſenten. excom. Sed in
boc eſt differentiainter clericos conſtituros
in ſacris ⁊ oꝛ inatos in minoꝛibus tantum. qꝛ

XxxiII

in maioꝛilihs ſen ſacris conſtimti ſemperreti⸗
nent pꝛiuilegiũ clericale nec pñt ei renuncia
re vel dimittere ⁊ ſi de facto dimittendo tranſ⸗
eundo ad actus oĩno ↄtrarios. vt contralen⸗
do vel negociatõibo ⁊ militie vacando ⁊ alijs
lmõi inſiſtendo.debent cogi redire ad cleruʒ
et viuendũ clericaliter. dum aũt ignoꝛantur
tales.qꝛ incedunt ſine hahitu ⁊ tonſura.capi⸗
entes vel peutientes hmõi.nõ incidunt in ca/

nonem ſed roſtqs ſufficienter conſtaf. extũc in
ciderent nõ dimittendo aut ſuo pꝛelato remit
tendo. Sʒ in minoꝛib ↄſtituti clerici ſecula⸗
res.pñt libere ⁊ abſq; peccatoclericatũ dimit

tere contrahendo matrimoniũ vel alijs exer⸗

citijs omnino laicalibo inſiſtendo. et habituʒ

et tonſuram ex pꝛopoſito dimittendo. et tunc
non gaudent pꝛiuilegio clericali.ſed ſiretine

re in tendit. ettamen non incedit in habituet
tonſura poſt trinam admonitioneʒ a pꝛelato.
ſi non reſumit habitũ tonſuram. er tuncexui
tur pꝛiuilegio clericali. YIdem ſi in ſynodo per
conſtitutionẽ ſynodalem ñit trina admonitio.
vel vna ꝓ tribus ſuꝑ lvc.vt eſt in conſtuutõi
bus ſynodalibus floꝛentinis. de qua materia
vide infra in ti.de excõ.(.i. Yoculatoꝛes quo⸗
q;.qui gallicano rulgariter dicuntur goliar⸗
di.iuſchoꝛum autem vulgari dicuntur bufto /
nes. ſi per annum ipſam artem erxercent. ipſo
facto ſunt exuti pꝛiuilegio clericali. ac ſi etam
tempoꝛe bꝛeuioꝛi ter admoniti non reſipue /
rint.de vi.et honeſta.cleri. c.i.li.vi. Dbi dicit

glo. Yohan. an. ꝙ intelligitur hoc de illis iocu

latoꝛibus.qui hec faciunt in publico ſpectacu
lum coꝛwꝛis ſin exercentes. ſecus ſiin pꝛua/
to vel infirmitatis vel alcnius honeſte rei cau

ſa hoc fieret. Clexici etiam ſi cõtraxerint cum
vinca ⁊ virgine ſi deferant tonſuram ⁊ veſtes

dlericales pꝛiuilegium retinent canonis.ſi q
ſuadente.xvij.q.iiij.nec ad iudiciuz trabi xoſy-
ſunt ſeculare in cunlibus vel criminalibo. auat
pecumiariter ab eo.id eſt iudice ſeculari con/

demnari. Reali aitem non gaudent. vt in tal

lijs et hinuſmodi.vt de cle.comiu.c.i.li.vi.

ↄpꝛehenſi ſub pꝛimo genere cheiſtianoꝝ a hie

ro.xij.q.i.duo ſunt.muiltas ⁊ varias ſpecies bo
mnnum vtriuſq; ſexus complecintur. ibi enmm
maſculinũ genus concipit femininũ qᷓ dicũtur

pſone eccleſiaſtice. gaudetes pꝛiuilegio hmõn
qunbo inferre imuriã ꝑſonis vel reb ſacrilegi⸗
um reputatur. vr. xvij.q. uij. quiſquiſ. q;uis ali
qui vel alique ex bis non renuncient ꝓpꝛijs ex

pꝛofeſſione ſua.nec contineant amrunomo.

eirollsſans⸗
iueunin
Cncdien enn.
D
Rdcikoniann
altnttän⸗
lglsſböntrnmen
ſeiſfuicbrne
farnzinnugin
fenmnirgai
ſceltnnpefhich
rennbmoröip⸗
figiicntaus ei⸗
ilnm gohann
Komrnahlurfien
oliainerleuent
lunntnnoneh⸗
en. Demlel
erieunn
rkidanis
Efnuonmg
lapnergnirr
nciorerscinrn
leſeſpenewre
npriezſt
lon cc trun
Kerntertent
dy. Detmen

1

(uetrlitnie

Mnenntonortr
tinighenmie⸗
nir eccei⸗
llfepit ppri.
üirme
elltaſteſtneree
llhſrerdeſiaſt
WiNdiratnn
n pron⸗

Rapihnliei
knen

ena ſai
Amandrt
undizen

Ndedrn
nunnnn
hcdl rfrne
Cechinhehne
onezaprſr
merumen
enſinſſwun

Insaanwnnt
teſincorhi
.Tanunu
Olknrr o
Pmumroer
Enumnr bub,
mennen. ü
Gli Nieen
mnmrie
CNNWc

urhornizzd
Uputleoſfvun

ſes ſtinſp
s vneſteta
(onaxenn
oriorunints
Nntnmnit
Grain cn
Gun nli
cil.

maiinun,
ahmmrahe
uſcesd
ilt ienn
ueunn
lrſ,

apitulum

nec pãteantur aliquã regulam. etꝛimo mu

lieresq̃ canonice ſeculares nũcupãmr.eximũ
ris. et ſinõ ſunt exempte in ꝑticulari ſubſunt

viſit antur a vioceſano vt pſone eccleſiaſtice.
Et lc ↄtingit gpter mutationẽ ſtatus.ſ.de la

icali ad eccleſiaſticũ.q;uis retineãt ꝓpꝛiñ ⁊ ali
qua ⁊ ſubſtantialibo religionũ appꝛobataꝝ nõ

ꝓfiteantur.nec iñ er lvc ſtatus eoꝝ vt oꝛdo le
gitur appꝛobatus.de quib hẽtur.c.indẽnitati
bus.de elec.li.vi.et.c.attendentes.de ſta.mo.
in cle.imo talis ſtatus viðꝛ q̃ſi repꝛobari ⁊ rxe⸗
darguiꝑ.c.ꝑnicioſam.xviij.q.ij.de pᷣdictis eti
am in. c.d lecta. de ma. ⁊ obe.in glo. n
penitẽtes ſolẽniter dicũtur ꝑſone eccleſiaſtice
vt dicit glo. xvij.q.iiij.quiſquis.et hoc ꝓbatꝑ
c.aliucd.xi.q.i.vbi eo papa dicit. ꝙ melus
talis.ſ.ſolẽniter penitens expectabit iudiciũ ec

cleſiaſticũ q; foꝛenſeſ qꝛ iſta ſolennis penten

tia. de cuius foꝛ ma agitur. di.l. in capite lvdie
nõ imponitur.ſquaſi ꝓhiberi viðꝛ.de veni. di.
i. q;uis.ideo nõ eſthic inſiſtendũã. Atẽ gau⸗

dent templarij hmõi pꝛiuilegio. vt notat glo.

xvij.q.iiij.quiſquis.et archið.ibi. Et de tem⸗

plarijs ſancn Robannis hieroſolymitani.qui

vulgariter dicũtur freri.certũ eſt. cũ ꝓfiteant
regulã Zlugu.et teneãtur ad caſtitatẽ.⁊ vſum
ſeu adminiſtrationẽ habent ſuoꝝ bñficioꝝ.nõ
ꝓpꝛietatẽ. De militibo gaudentibo licet ha
ant ꝓpꝛietatẽ ⁊ ſint vxoꝛati. dicit Yode lig.
ſe ↄſuluine ⁊ Bar. etiã ſe hoc notaſſe in. l. ſem⸗
per. ff. de iure ummu. ꝙ gaudẽt hoc pꝛunlegio.

niſi appareat ꝙ in fraudẽ hoc egerint. ſ. ad vi⸗
tanqñ onera cõitatis ſuſceꝑint talẽ habitũ. de
reſcrip.extenoꝛe.Oilites etiã qui dicũtur de

ſpata poꝛtãtes ſignum ſpate rubee in vectoꝛe.

etiam gaudẽt huiuſinodi pꝛunlegio vt religi⸗

oſi. et vide de lvc pꝛiulegiũ eoꝝ renouatum ꝑ
NHico.v. De lyremitis dicit canon. xvi.q.i
q vere ⁊ pure ſolitariã eligunt vitã digni ſunt
ↄuenienti vvnoꝛe.Ex quo tex.elicit glo.hanc
ↄcluſionẽ. ꝙ heremite gaudent pꝛiinlegio cle

niccali. vt pſone eccleſiaſtice.nõ obſtãte ꝙ ha⸗

beant ⁊ ht̃e pñt ꝓpꝛiũ.vt.xix.q.iij.S.econtra.

Pau. Et q ſit regula eopnõinuemtur. Et q;/
uis vt locuſte ſine rege.tñ negandũ non eſt. ſi

ſunt ꝑſone eccleſiaſtice quin ſubſint dioceſa⸗

no loci.vt di. xciij.nullarõne.et ſic cõtertene

tur. udoui. de roma vivꝛ tenere cõtrariũ.qðᷣ
foꝛie poſſſ intelligi de illis.qui a ſeipᷣis habitũ
recipiũt.nõ ab epo vel ab alio valente 2ferre.
nec alicui regule vel ſuꝑioꝛi reꝑitur aſtrictus
vagus ⁊ ꝓfusꝰ hicinde. De geſuatis q;uis
nõ ꝓfiteãtur aliquã regulã. tam qꝛ deferũt ha
biti religioſim in cõi viuũt.⁊ continẽter Fm

R 9
1 „ . ⸗R*
R

quaſdam eopobſeruantias detiotas. Zlnto. de
butri.tenet ꝙ vt pſone eccleſiaſtice gaudeãt
hmõi pꝛiinleaio. Dicit eni in.c.nullus.de ſo.
cõve.qꝙ generaliter om̃es neri regulariter
viuũt ſunt pſone eccleſiaſſice q;uis nõ facinii
ꝓfeſſionẽ.vt no.glo.et fer.in.c.indẽnitatibꝛ.
de elec.li.vi.ef de ma.⁊ ohe.dilecta.glo.ꝙq; faXꝗ6.

et ſubent idẽ Anto.ꝙ geſuatis maribo ⁊ femis.
et idem dicit de muliere incluſa. allegat.xi.q.

i de pſona q̈ vidermur intelligendi de incliſa

ſponte ob deuotõʒ. et mutato habiu.
Quarto notandũ ꝭ.iiiſ.
de fratribus et ſoꝛoꝛibus tercijoꝛ.bea. Fran.
qui dicunuir continentes ſeupinʒocharxi.vtrũüü⸗/
gaucdeant pꝛiim legio clericali perſonali et realt
glo. ſuxer. c. cum ex eo.in cle.videtur dicere
Pau. ihi et Laudul. er Johan. calde. in quo-
dam conſilio et fride ricũs in alio conſilio ꝙta

les non gaudent pꝛiuilegio.ſedſunt nudi eo.

q.i.duo ſunt.ſed ʒen.in.d.c.cum ex eo.tenet

contrarium.inducens pꝛo xatione. quia ſurnt
de oꝛdime appꝛobato per apoſtolicam ſedem.

cum etiam remite non ſint alicinus oꝛdinis
et tamẽ gaudent tali pꝛiuilegio.vt in.c.qui v.⸗/
re.xvi.q.i.cum glo. Idem lapus dicens.ꝙ ne
gari non poteſt quin ille de tercijoꝛ. hea.fran.
ſint ꝑſone eccleſiaſtice ⁊ religioſe largo mo/

do ſuinpto vocabulo. Adẽ dicit Yo. de lig. aſe·

rens ſe hoc ↄſuluiſſe.et idem tenet Bar. q;duis
enĩ habeãt ꝓpꝛiũ ⁊ vxoꝛeſ.iñ quendã mouũ vi
uendi tenẽt ab ecca appꝛobatũ.vt in cle.i. de
reli. v. ⁊ ſic ſunt ꝓſone deo denote. xij.q.i. duo

ſunt. ppter qð ſunt exempn aiuriſchtione ſe,)

culaci 1 a muneribus ⁊ alijs. a quibus clerici
ſunt exepn.et ita dicitↄſuluiſe multos aduo⸗
catos.et Archi. et hoñ.⁊ hug.et dinũ.quo ad
milites gaudẽtes. ODicit tñ ibi. Bar. cõtrariuʒ
ſeruarxi in cuntate peruſina.qꝛſcʒ taleęs pinʒoe
chari ſceʒ franciſci conuemiũiur ſub indice ſe/
culari.et ioluunt collectas. qð ꝓcedere ronzʒ

fFfm eum qñ dictũ habituz ſumpſinent in fran⸗

dem.qꝛ tunc eis nõ ꝓdeſſet. Et adcit Jo.de
imo.ꝙ ſi ſi conſtat de fraude illa nõ pcerit ig⸗
lis oꝛdo vel habitus.ſi ant de illa nõ con ſtai.et
tunc ſi apareat pꝛunlegiũ exemptõms pmõj.
et tunc eſt clarum ꝙ lunt lberi ab mõl vera
nonibus laicoꝝ.dñmoco tñ tali pꝛunlegio nö
ſit derogatum ꝑ conſuetuchnè. vel ptcriptõe,ʒ
vr de pꝛinl. c. ſi de terra. et. c. accedentibus. ſi
e pꝛunlegio nõ appareat.tunc verioꝛ eſt opi.
ʒen. Yo. de lig. 1 Bar. Prõnes pdictas. ſatir

etiã ad loc.c.monaiterin.de elec. vᷣm Yob. de

imo. Sed fran. zab. per notata in cle. p ras. oe

„.

pꝛeben. dicit ene conſideranaũ ſtatuin weumn

Litolus

Nam ſi ſint aſtricti aini premo. ven won
ſint egredi.tũc vident᷑ cenſeri ꝑſone eccleſia⸗

ſtice.qꝛ? dveputati ꝓpetuo ad vſum piũ.ałs non

hic adde. ꝙ in regula eoꝝ qualis illa ſit. tmñ eſt

axꝛobata ab eccia.ille modus viuẽdi ⁊ ſi non
ſit ↄpleta religio.hẽtur q nulli tali woſt pfeſſi⸗
onem dicte reguile. licʒ ad ſeculũ redire. ſed ad

artioꝛẽ tranſire religionẽ. Ipſe aũt fran. viðꝛ

magis firmareopi.ʒen.et ſequaciũ.ſ.ꝙ ſint ꝑ
ſone eccleſiaſtice.cũ nõ ſolũ ſit certus moduis

viuendi.ſjͥ ⁊ certus oꝛdo deo denotus ⁊ a papa

a ppꝛobatus.et ſic gaudẽt pꝛiuilegio clericali

in ꝑſona ⁊ rebo.qð etia⸗g tenet Anto. de butri.
in.c.nullus.dæ fo, cõpꝑe, et Pe. de ancha. ⁊ Pe.
t paru.et abbᷣ.ſicu. Idem et Yo.de capiſtra⸗
nooꝛ. minoꝝ peritus in theologia et in iure in
quodã ſuotractatu lhauius materie. Et potiſſi⸗
ma eius rõ ⁊ alioꝝꝑ voc.viðꝛ eſe qꝛtalis modꝰ
viuẽdi eſt a plurib ſimmis ponrificibo appꝛo⸗
batus.pᷣcipue Eube ir. in pꝛiuilegio.qð in⸗
i mandat ep̃ᷣis ⁊ alijs pᷣlaris ne
ꝑmittant eos in grauamimbo ciuitatũ ↄmuni

cipit mmis.v

tatũ a laicis moleſtari.ſtimmunes eos ſeruẽt

in ſuis bonis.niſi talia eſſent alijs obligata.vt
cenſuaria.tributaria vel legata cñ cerioone/
re.et hmõi etiã Anno.iiij.deddit eis pꝛimle⸗
gium exemptõis ⁊ incipit pꝛiuilegiũ illud.nec

ſecularia. Et ex his ptʒ. ꝙ dictũ laudul. feðᷣ.

o. cal. in cõſil.et pau.ſ.ꝙ tales non ſunt pſo
ne ecciaſtice. nec gaudent pꝛiuilegio clericali
nõ eſt tenendũ.⁊ ſvc foꝛte.qꝛ nõ viderũt eoꝝ

rxegulã vel pꝛiuilegiũ.ideo ſic ↄſuluerũt.

De veſtitis de pnia 9..v.
ſeu pinʒocharis vtriuſq; ſexus.b. Dñiciidem
dicendũ quia de ſimilibo idẽ eſt iucicuum. vt de
tranſia. inter coꝛꝑalia.hñ̃t etiã ⁊ ipᷣe regulaʒ
ꝓfitẽtur.illũ modũ vi⸗
nuendi et cũ tali habitu inſtimuit.b. Do.et dice
braäter fratres de militiaqꝛ militabãt ↄtra here
nicos in ꝑnbo francie ⁊ hiſpanie. vbi.b. Dñi⸗

axppꝛobatã a papa.quã

cus pᷣdicabat.quẽ habitũ album in tunicis.ni⸗

grum in chlamidibo ⁊ capuceis geſtant tã ma
res q; mulieres huius tercij oꝛdinis.et regulã
ſuam arppꝛo batã ab lvnoꝛio papa.qui oꝛdineʒ

pᷣdicatoꝝ appꝛobauit.et poſt reconfirmata per

BGonifa.ix.et Inno. ꝓfitẽtur ↄtinentẽ certas
obſeruãtias ad quas tenẽtur.quaꝝ tñ trãſgreſ⸗
ſio nõ obligat ad moꝛtale. In qua regulaↄti/
netur. ꝙ poſt ꝓfeſſionẽ eius nõ liceat eis ad ſe
culum redire.nec cõiugari talẽ ſtatũ aſſinnere
pñt.niſi de licẽtia ⁊ ↄſenſu mutuo ambox.qui
cõiugati matrimonio vti pñt.ſʒ ſoluti in dicto
atu cõtralyre nõ pñt.tñ ſi ↄtraherent tene⸗
ret matrimonium.licet peccarent moꝛtaliter.
quia aſſumpno talis ſtatus cum pꝛofeſſione

habet vimoti ſimplicis. quod impedit con⸗
trahendum ſznõ vininit atracti. vt. diſ vij.
c.i.et ꝑ totũ. OJanere aut pñt in vmibo pꝛo/
pzisethalere Ppꝛiiſ,at etia collegialiter ⁊ in
cõmuni viuere.

um vil ivolunt pꝛopꝛia ſponte non
ex vi regule.Et fran.zab.hoc aſſerit de illis de

tercio oꝛ.b.fran.ſcʒ ꝙ pñt vti matrimonio cõ⸗

tracto.ideo autem coc. non loquñtur de tercio
oꝛdine. b. dñici ſicut de tercio oꝛ.b. fran.q? pun
ci ſunt in ꝑtib iſtis.et pene nulli in ſeru maſcu

lino.ſedmulti in vtroq; ſexu de tercio oꝛ. bea⸗

ti fran. et heremite ⁊ hoſpitalarij ⁊ in ↄgrega

tione viuentes ſubtali habituet regula mili⸗
tant.q;uis autem hi de tercio oꝛ.ſiue.b.fran.ſi
ue beati dñici a quibuſdã nuncupentur bighi⸗
ne.quaꝝ ſta tus repꝛobatur ꝓpter erroꝛes ea⸗
rum.de here.ad nt̃m.in cle.cum nõ habeant er

roꝛes earum.quod quidem declaratuʒ fiut per
Yo. xxi̊.in exirauaganti ſcʒ ꝙ nõ includũtur

ſub noĩe illarum repꝛobatar.habent q̊ʒiſte ve

ſtite ſeupinzochere de tercio oꝛ.b.dñici pꝛiui

legium.qð ipſe vidi.ꝙ tꝑe interdicni poſſimt

admitti ad diuina fratrinn pꝛedicatoꝝ.qð qui
dem pꝛuilegium non habent ille de tercio oꝛ.

b. fran. quinimo incurrerent excõmunicatõeʒ
tam ipſi fratres admittentes ad diuina ſua.qᷓ;

ipſi de tercio oꝛdine accedentes.ſeuꝑticipan⸗
tes in eoꝛum diuims. vt haletur de ſen. excõ.
ex eo.in cle.Et hoc niſi eo tꝑe admitterẽtur in

terdicti.quo admittũtur enã oẽs laici.vt in fe
ſtis reſurrectõnis natiuitatis dũi ⁊ pentheco⸗

ſtes.aſſinnptõnis. b. marie. vt de ſen. excõ.c.
Alima. li.vi. Et in feſto coꝛpis chꝛiſti p extra/⸗

uagantem martini.v. Cauſa autem illius cõ
ſtitutõis.ſ.ne admittãtur ad diuinatꝑe inter⸗
dicti hide tercio oꝛ.be.fran. fint ne vileſceret
cenſura eccleſiaſtica. ſi nõ ſeruaretur a talib-.

Nam multi ⁊ multe ſunt ſub tali habitu.ter /

cij. oꝛ. in itanig. De mantellatis qͥʒ ſeu pin
ʒocheris de tercio oꝛ.heremitax dicẽgũ eſt qð

et de pᷣfatis.Et vidi ego pꝛiuilegiũ in bulla pliũ
bata ↄceſſum pꝛimo a bonifa.ix. in ſua obediẽ

tia. poſtea ↄfirmatũ a martino.v. et a ſucceſſo
rxe eius eugenio.iiij.in quo datur facultas pᷣ/

ſidentibus dicti oꝛdinis hexemiaꝝ ꝙ poſſint

tam virginibus q; matronis ⁊ viduis tradere

talem habitũ ſqʒ pin:ocherax qualem habent
ille de tercio oꝛ.b. DHomi.et fran.qui tamẽ eſt
coloꝛis nigri et ꝙ dicte mantellate ſint erem⸗
pte ⁊ gaudeant pꝛiuilegijs ⁊ immunitatibus

dictioꝛdinis heremitarum.

Que aũt hoſpita.F. Vj.

lia vel oꝛatoꝛia dicantur religioſa ⁊ ecciaſtica

gaudẽtia ecc̃iaſtica imunitate ⁊ ꝓphana ⁊ nõö

ſubdita dioce ſanis.plene iractat᷑ ꝑ ludouicũ

oortut
uiſ enlliel

ſthumin 4
niſtocetethn
Eettiſtnann⸗
enenin Gaodts
rCtamgc tnc⸗
Imtlökftlene
ſeGrlcgeni
Pendoſrechenen
ſoipit,nioen
ſve naretneeßt
Den Ner dn
ſct et.
eluſiigsadnar.

fparur aön

icetüeeßſfſenin:
6Cclentegdeniͦ
Ken cA nmno⸗
rercocromme.
legtenincaenin
WNüaN

£

Piwherauris

Mcimefotſcoon⸗

vtlein ſne
Pfilrſengenee
cotateſſnen
ſtauaontnecpi/
nnenleſaſtin
untencieſtaui
Unfnniartelisl
crciſtanneſoe
ſſtöpneraimniten
(ffilhnnoreſon
Uröeqnitgli
metſertoniat
e lnconn
Knmglacger
ſnpniſcnrienn

ſniniintnn
efumni i
luſeſniri

nnrehggnn

beharii.

mnnde
Mearenceen

Miiinene
Ninmfun
Orönchcin
bentigiſten

v d d

merchen Mn
edcang ö
lilexterte

terömumdis

Ndilzſu⸗
ra ergnapen

raen eni;

Wniterinrin
Elndi Ninſe
dai
deſen. erche⸗
n em
ARenitusc⸗
Duinarpeme

furne ve=en

marent t
buun tu
elusen
nddet
nicgitrg
t niubrni
uruifitn
MuEnalmz
nuzy ſn

11 eiit
Ponmt
udd

Capitulum

de roma in quodam conſilio ſuo.Cera quor de
clarationẽ ſciendũ pꝛimo.qꝙ licʒ de ure ciinli
locus efficiatur religioſus ex hoc ſolũ ꝙ cada⸗
uer hoĩs ſeyelitur ihi pcipue chꝛiſtiani. vt. ff.
de re. diui. l. intantũ.5.rxeligioſi.tñ iure cano

nico derogatũ ẽ ĩ Hᷣ ciuili.vt no.glo.oꝛ.xiij.q.ij.

in ecciaſtico. ſiẽ ⁊ ilłł iuribo derogatũ ẽ ciuilib⸗

qo dicebatur loca ſacracapta ab lvſtibo deſi/
nere eſſe ſacra qð erpᷣſſe ðꝛ.ff.de reli.lo.l.cunn

loca.cinus contrariũ pomt glo.ſingularis.vij.

q.c.paſtoꝛalis.arguẽs hoc ex.c.qð quidã.i.q.i.
Scðdo notandum ꝙ ad loc ꝙ lvſpitale vel

oꝛ atoꝛiũ ſit locus religioſus gaudens immuni
tate eccleſiaſtica.opoꝛtz ꝙ in ↄſtructõe eius
interueniat auctoꝛiras epᷣi.vt de reli.w.c. ad

hec. Et cum loc ↄſtat.certũ eſtm oẽs voc.lo⸗

cum talẽ lvſpitalis vel oꝛ atoꝛij eccleſiaſticum

ene. Simplicia eni lvſpiralia ad pauꝑes reci
piendos ſine altari cimiterio vel alio iure epi⸗

ſcopali pñt ↄſtrui ꝑ quaſcũq; pꝛiuatas pſonas
ſine auctoꝛitate epi ⁊ licẽtia.vt no. Inno.in

dicto.c.ad hec.et glo.in.c.quidẽ.xviij.q.ij.et
in cle.qꝛ ↄtingit.de reli.w. Ouimimo et ibi ſi⸗

ne cuiuſcũq; auctoꝛitate ↄſtrin pᷣtoꝛatoꝛiũ ſim
plex vt oꝛetur.licʒ nõ voſſit ibi miſſa celebꝛari

nõ accedẽte epᷣiaſſenſii.vt de cõſe.di.i.vnicui
q;.et.c.cleriros.qð etiã notat Roſtiẽ.et Jobᷣ.

an. de cen. c.fi.quinimo nec in tali oꝛatoꝛio pᷣt
fieri erectio campanaꝝ.vt expᷣſſe halet᷑.de pꝛi⸗
ui.c.patentibo.glo.etiã in cle.qꝛ ↄtingit.de re
li.o.dicit.ꝙ qin domũ ad lvſpitahtatẽ pauꝑxe
vum dedicauit.deputauit ſine auctoꝛitare epᷣi
pᷣt enitere er ad vſus ꝓphanos ↄuerrtere.qð

miuime foꝛet.ſi locus religioſus eſſet effecius

vt de re.iu. c. ſemel deo. Tercio aduerrendũ
ꝙſi hoſpitale vel oꝛatoꝛiũ non cõſtat eſſe epᷣi

auctoꝛitate ↄſtructũ ad iudicandñ de eo. vtruʒ

ſit auctoꝛitate epᷣi ↄſtructũ ⁊ ꝑ ↄſequẽs cẽſen

dum eccleſiaſticũ vel non cũ aucroꝛitate ep̃i.

recurrendũ eſt adpᷣſumptõeʒ ex qualitate cir⸗
cumſtantiaꝝ talis loci. Nam vbi reꝑiunt om

nes circũſtantie loci ꝓphani ⁊ nõ eccleſiaſtici

vt ſi nõ habet cimiteri vel ſepulture ſignum.
Et ſi inſtitutio vel datio talis hvſpitalis fit per
laicos nõ requiſita licẽtia dioceſani vel aucto

ritate.et ſi ex bonis illius loſpitalis ſoluantur

collecte cõitati laicoꝛum. Si oꝛatoꝛiñ ibi poſi⸗
tum regatur ꝑ laicos.et ſi nõ hʒ campanile vel

campanã ſuꝑ tectũ eius.cũ ↄcurrũt oĩa iſta ſi

mul. erit vtiq;ʒ ꝓphanus locus. quis talis lo⸗
cuseſſet celebꝛatõni ⁊ oꝛõni deputamis. ꝓut
fere eſtin om̃ibo patatijs magnaꝝ pionaꝝ. vt

capelle ſoꝛmã habeãt ⁊ oꝛatoꝛij nec cenſeri lo⸗
cum religioſum.nec ad curã ep̃i ꝑtinere cum
nõ halvxat ↄſuetaſigna loci eccleſiaſtici Si aũt
lvſpitale baberet oꝛatoꝛiũ edificatũ in foꝛma

V

eccleſie et canpanile erectũ ſup tectum eum
camnpana.que pulſatur cũ ibi celebꝛatur 1 al-
tare in foꝛma lapidea ſicut hñt alie eccleſie ibi
ꝑ ſacerdotes ⁊ alios clericos celebꝛatur pii⸗
hlice.pᷣſumendũ eſt locũ religioſum eſſe.et q;
ipa auctoꝛitas interuenerit oiaq; legitime cõ
currerint. .ita notat ⁊ determinat archið.de cõ
ſe. di. i. nemo. et eũ ſequit᷑ Jo.calde.in cõſilio
ſuo.ar.c.qð interrogaſti. di.xxvij.et.xxvij.qj.
i.c. viqua.et de regu.c.vidua. Hon enĩ pñt hec
ſine ep̃i auctoꝛitate fieri. Siliter ſi ſit ibi cimi⸗
reriũ vel ſignũ ſepultire pᷣſumitur locus eccle

ſiaſticus. Quãuis enĩ ꝑceptio decimaꝝ oblati

onũ ⁊ onus baptiʒandi ⁊ ſepeliendi nõ cenſeã
tur facere eccleſiã curatã.vt elegãter determi
nãt Hoſti.et Yo. an.in nouel.in.c.qꝛ nõnul⸗
li.de cle.nõ reſi.qð ſequitur fredericus in cõſi⸗
lijs ſins nihilo minus arguũt locũ ipᷣm eccleſi
aſticũ ⁊ religioſum. vt no.glo.in cle.qꝛ cõtin/
git. de reli. w. ver. alrare. HNec oĩa elegãter in⸗
ducit AYo.cal.in ↄſilijs ſuis. Qð aũt dicit Ar⸗
chið.in.c.diffiniuit.xvij.q.iiij.quẽ referẽdo ſe
quitur Bal.in.l.ſi quis ad decl nandnm. C. de
epiſco.et cleri.ſeilicet ꝙ fugiens ad lvſpitale
tutus eſt aiudice ſeculari.ſicut ſi fugiſet ad ec⸗
cleſiam. intelligi debet de hoſpitali auctoꝛita
te iudicis eccleſiaſtici.ſeilicet epiſcopi conſti
tuto. Allud enim pꝛiu legijs omnibus vti po⸗
terit. vteccleſia.vt.C. de epiſco.et cle.l.om̃ia
licet ergo aliqua pia opera in aliquo locoexer
ceantur.vt elemoſyne et oꝛõnes ⁊ tamen ibi
non ſunt clerici officiantes nec campane nee
altare ſcilicet firum nec epᷣus eſt in woneſſio/
nem exercendi cõiter epᷣalia.tũc cũ plura con
currãt ad iudicandũ ad que etiã accedãt.que
notãtur ꝑ cle.ꝑ Kas.de pᷣlen.iudicari pᷣt locus
ꝓphanus.Pꝛo illo eni ponꝰ iudicandũ eſt ꝓ
quo faciũt plures rões.vt de deci.c.ſuggeſtum.

in fi. fredericus in conſilio.cxxv. Et ex pᷣdictis

ſatis colligi pt.ꝙ ex loc ſolo.ꝙ lvſpitale non
habet campamle ſupꝛa tecium vł nomẽ laici
vt dñi Bom facij vel legini ⁊ nõ nomẽ ſancti.
velqꝛ datur ꝑ laicos ⁊ adminiſtratur in tꝑali⸗
bus. debeat cenſeri ꝓphanus. qñ vicʒ cñ his of
ficiatur ꝑ clericos in lvꝛis celebꝛantur ibi cõ⸗/
tinue mine. habet cimiterinm vel ſepulruraʒ.
HNHam ic ex potioꝛibo circũſtantijs ceſebitur
religioſa cvmus. et viſitabitur a dioceſano ni
ſiſit exemptũ ⁊ tũc ſeruaneũ qð habet᷑ in cle.
qꝛ ↄtingit.de reli.do. Idem ludouĩcus in ſius
ſingularibus dicit. ꝙ ſiin loſpitali de quo dn/
bitatur.vlrum ſit ↄĩtructũ auctoꝛitate epᷣi eo
ipo ꝙ miſſe celebꝛãtur pᷣſumitur auctoꝛiate
epᷣi ediſicatũ.dictũ eſt ſu gulare. archi. de ↄſe.
di.i.nemo.ſe lvc ſolum nõ vidꝛ ſufficcre.ciũẽ
in aliquibo locis ꝓpłams dicantur aliquãco

Titulus

miſſe.ſed qñ ↄtinuarẽtur.et ꝑ clericos in ho⸗
ris officiaret᷑.vel alijs adminiculis de qbo ſupᷣ.

Querit idem dñs ludouicus de romain di/
cro cõſilio.vtrum de relictis pmõi lvſpitalibo.

ſeufraternitatibo.que nõ ſunt ↄſtructe aucto⸗

ritate ep̃i.debeatur ipᷣi eᷣo canonica poꝛtio.i.

quarta.et rñdet ꝙ nõ. t pꝛima rñſio eius eſt

qꝛ ad hoc vt debeaturepᷣo de relictis canonica
ꝛtio.ſ.quarta neceſſe eſt loca illa eſſe religio

ſa ⁊ pia atqʒ ſibi ſubiecta. Oñ exempta ad ſol⸗
uendũ bmõionus nõ tenẽtur vt ↄcludũt In/
no. et Yo. an. in. c. officij. de teſta. ⁊ fredericus

in cõſilio.vi.ſʒ tale hoſpitale nõ eſt ſubiectum

epᷣo.qꝛ ꝓphanũ.ergo nõ tenetur. Scõarñſio
eſt qꝛ q;uis derelictis pauꝑibi certi lvſpitalis

religioſi.qꝛ ſcʒ ↄſtructũ eſt auctoꝛitate ep̃i.de⸗
leatur epᷣo canonica poꝛtio. vt determiat Jo.
an. in.c.dudum.de ↄuer.cõiu.in nouel.quaſi
videatur eis relictũ ↄtemplatõe lvſpitalis il⸗
lius.ff. an. le.l.annuã. tñ de relictis paupib
certi loſpitalis non religioſi nec epᷣo ſubiecti.
non debetur ei canonica poꝛtio.qm̃ de relictis
ꝓ aĩia alicuius pijs ac miſerabilibipſonis non

ſolum noĩatim.qꝛ tunc eſſetclaruin.ſedetiaʒ
in genere.vt no. GBal.in autẽtico.Siłitex epi

ſcopo canonica poꝛtio nõ debet.vt no. glo. oꝛ.
c.ij.de ſepul.Cercia rñſio eſtqꝛ canonica ppꝛ⸗

tio debetur epo rõne ſpũalis iuriſditõis ⁊ cure
quãhʒ epᷣs in eccleſijs ſuis vt tradit YJo. an.
in d.c.officij.ac etiã rõe cõionis.quã hqʒ in ec⸗

cleſijs ſuis in quib fit relictũ.vt in.c.in nr̃a.de

ſepul. Sʒ in hmmõi lvſpitalib phanis nullam
lʒ iuriſditionẽ ſpũalem nec onus nec cõionẽ

igitur ſibi nõ debetur. Oltimo accedit ad lvc

xeterminatio fede.in ↄſilio.cxlv. dicentis. qꝙ;
de relictis womui in q̃ moꝛãtur lepꝛoſi ad hooc
nõ fundata auctoꝛitate epᷣi ſa mera laici volũ
tate. Iteʒ de relictis loco mulieꝝ. de terciooꝛ.

b. fran. ſine auctoꝛitate dioceſani inſtituto nõ

ebetur quarta ſeu canonica poꝛtio epᷣo. ⁊ lvc

qꝛ oĩno ſunt libera ab epᷣali iuriſditõe. Notan
dum aũt ꝙ iſta canonica poꝛtio debita epi de

relictis eccleſijs ſubditis in aliquibo dioceſibo

n5 datur.vt floꝛentie. et in illis locis ↄtraria
ↄſueiudo excuſat a ſolutõe hmõi.

Kirulus. xxiiij. de erxcõicatione maioꝛi que⸗/

dam ꝑmodũ ꝓlogi.et deinde de ſingulis excõi
catõibo.q̃ hñtur in coꝛꝑe iuriſ ⁊ extrauagãtib⸗

xcòmunicatio di
citur excluſio.ſ.a cõione ſicut au
tem eſt triplex cõinio fideliũ.ſ.in
2ujuerſatõne vel loquela cibo ſalu
tatione ⁊ hmõi.in ſacramentoꝝ ſuſceptõne et

in bonoꝛu ſpiritualinm participatione. que
fiunt in eccleſia. iuxta illud. DParticipem mme

fac deus omnium timentium te. p̈s. cxviij. ⁊c.

Sic triplex roteſt dici excommuncatio alijs
omiſſis. Et pꝛima excõmunicatio maioꝛ.que
et iam dicitur anathema et excludit a pꝛedi⸗
cta triplici cõmunione de hac.iij.q.iiij.engel⸗
trudam. et.xi.q.iij.ſicut apoſtoli.et.c.nihil. Se
cundaeſtexcõmunicatio minoꝛ. que excludit
a participatione et a cõmunione ſacramento
rum.paſſiua tamen ſcõm YJo. delig. vt de cle.

excom.mi.c.ſi celebꝛatur.et de hac. xi.q.iij.cũ

excomimunicato.et.iij.q.iiij.engeltrudã.Cex

cia eſtexcõmunicatio data a deo ſcilicet inſli⸗

cta ner quodlibet moꝛtale.et de hac.xi.q.iij.au

di. Iſta ergoquarta pars tractat de cenſuris

eccleſiaſticis. et ſex timlos habet. In pꝛimo
tractabitur de excõmunicatione maioꝝ. In

ſecundo de minoꝛi excõmunicatione. In ter

cio de interdicto. In quarto de ſuſpenſione.

In quinto de irregularita. In ſexto de penis

ingenere. Quantum ad pꝛimum ſcien/
dum.qꝙ excõmunicatio maioꝛ quancdloq; infer
tur ab homine ſiue a iudice.⁊ quig iſta poteſt

inferri pꝛo varijs ⁊ innumeris caſibus etiam

iniuſtis.ideo poni non pñt caſus ipſius.Ouan
doq; infertur a iure particulari per conſtituti⸗
ones.videlicʒ ſynodales alicuius dioceſis vel
pꝛouinciales factas ſcilicet in concilio pꝛouin⸗
ciali vel per legatum alicuius pꝛouincie. que
non extenduntur ad alia loca extra pꝛomciam
vel dyoceſim. Et quia hec variantur etiam
multis modis.quia quot dioceſes.tot quodã⸗
modo conſtitunones. ideo ipſe etiam omit⸗
tantur.Quandoq; vero infertur excõmunica
tio a iure communi. ſcom conſtitutiones fa⸗
ctas in concilijs vniuerſalibus. vela ſummis
pontificibus. que aſtringunt et ligant vbie
terrarinn fideles.quarum quedam haabentur
in coꝛpoꝛe iuris.Onde Hoſtieñ.De ſenten⸗
tia excommunicatio nis in pꝛinci.xxx.enume⸗
rat excõmunicationis collectas ex dcrxe.et de⸗
cretalibus. Yohan.wro an.in. c. eos. de ſentẽ.

excõ.li.vi.in glo.numeratr.xxxij.que haben⸗

tur in ipſo.vi.li.et idem in cle.i.de ſent.excõ.
numerat. lij.que habentur in cle. Quedam
alie ſunt per extrauagantes diuerſoꝛum ſum/⸗
moꝛum ponuiſicum. Etiterum quedam alie
ſunt que annuatim fiunt in curia a ſimmo põ
tifice contra quaſdam perſonas ſeu cõmitten⸗
tes quedam vicia.vt infra patebit. Ygitur cir
ca iſtam materiam excõicatõnis maioꝛis ſic
ꝓcedetur. NHꝛimoponẽtur caſus ipᷣi ꝓpter q̃s
incurritur ipᷣa excõicatio maioꝛ quoꝝ quidaʒ
ſunt ſedi apłice reſeruati.quantũ ad abſolun/
onem. Secũdo tractabuur de ipᷣa excõicatõe.

ahrize
märlie
rfitin
n⸗

gitie nln
wumn nt
ggbis
ſoohph
inevnent. 4
namgvghent
ejlloltbicti⸗1
olner me
ocorſeri⸗
filapiat inno
ſoſanngginchro⸗

S

ſedabiscöprer

igo.archipen
muheres Scck
or relgols⸗
ſton. Gurcrr
adceneickia di
Nugtcerſtvprui
Chnpcenaminipn
cicreedersnon
ghacurde⸗
Goennlindrnn
e. Ninntäre
leictniſetrere
Nbiiſoſltitne

Mrlogtenune

lichenicallente
lrannpenneg⸗
liſeneeansnces
tflantagand

iſnsſbaite

llag wei
Agienenens⸗
Muithabtuch
Unniine prin,
ſcbegpanduo
Minmenarßer
Wnenrece
hntnenbabin

S N

weſananen
umg
M nan,
miniſe
Wſleri
undeſns
ahm
Wnenun
UCa one d 8
deſſßenin
Unſerodn

Apeimunſan

agniſtn,
ensläſtlann
islule
rmenſin
goeb
nomnloperie
Cemuponin
KWNNE
eeſes adn
pe enmmon
urertönn
Dnſtuunnh
mn aluntß;
Gtri nen
Inmngeune
NA
CENN.
mi ge en
Kirlenend
nteAun
mumin
Neten lie
eſonnope

ſeuchfnilen

dttYorne
isinne)
i
ng
ante

Cercio de ip̃ius abſolutione. Im nendo ãt
ipos caſus excõicatõis iuris pꝛius auget᷑ de il
lis in quibus fꝛequentius incuꝛxitur ercõica⸗
tio cñ aliquali declaratõe.m nota. ꝓ cocto.⁊
exinde de alijs bꝛeinſſime expedief᷑. Demum
ponentur e wꝛlv ad vꝛbũ quedã extꝛauagã
tes ⁊ ipᷣe pꝛoceſſus qui ſit annuatim in curia.
per papam continens plures excõicatöes

De excõicatõe contꝛa in iſcientes manus vi

olentas in perſonas eccleſiaſticas.

Capitulũ pꝛimũ ß
Yquis ſuadente di
abolo hmõi ſacꝛilegij viciũ vel cꝛim̃
incurrerit. ꝙ inclericuʒ vlmona

chum manus violentas iniecerit. anathema
cis vinculo ſubijciatf.⁊ nullus epᷣorillʒ pꝛeſu

mat abſoluere.niſi moꝛtis vꝛgente ꝑiculo v

nec aplico conſpectui pᷣſenteur. eius mãda

» „£

tum ſuſcipiat.inno.ij.xvij.q.iiij. Sup hoc de
creto ſunt quinq; notanda. Pꝛimũ eſt.ꝙ ſub
noie ſiquis.cõprehendit᷑ etiã femina. vt dicit
ibi glo.⁊ archi.⁊ patet exemplũ in.c.de ſent.
excõ. mulieres. Scðo notancũ eſt. ſiquiscle

ricus vel religioſus gaudeat iſto pꝛiiilegio ⁊

quis non. Super quo iohan. de ligna. in tꝛac

tatu de cen.ecchia.dicit ꝙ monachusnon cle
ricus gaudet iſto pꝛiuilegio.ſ.ꝙ inijtiens ma
num violentam in ipᷣm eſt excõicutus.itẽ ca
nonicus regularis non clericus. item nouitiꝰ
religioſus gaudet hoc pꝛiinlegio.vt in.ca. reli
gio. eo. ti. li. vi. itern moniales ⁊ conuerſe eaꝝ
er. de ſen excõi. c. de monialibus. itẽ conuerſi
religionũ.ſed de ↄuerſis ſecularium remanet
dubiũ.hvſti.aũtin.c.nõ dubiũ de ſen.ex.dicit
ꝙ ↄuerſus qͥ remanet in omo ſua viuensvt
laicus nõ gaudeat hac immunitate.xxvij.q.i
vt lex continentie.Si vᷣo ſu cõuerſus tracñs
ſe ⁊ ſua ↄſecꝛatus incedens.hoꝛas audiens ho

neſte viuens.tal gaudet hac ĩmunitate.xvij.

q.iiij.ſiqtis ꝓbat hec ſol. in. c. vt pꝛilegia de

pꝛiuilegijs.vſi.hoc aũt.⁊ hanc cꝛedo verã.io.
de lig. item clericus ↄiugatius nõ bigamus in

cedens in habitu clerical ⁊ tõſura gaudʒ hac
immunitate. vt in. c.vno.de cleri.coniug.li.
vi. ⁊ hoc quo ad duo.i.qꝛ ꝓcunens eũ.incidit
in canonem ⁊ rñdere nõ hʒʒ in iudicio ſeculari
De pꝑcutiente clericũ ↄiugatũ nõ bigamũ
dimittentem habitũ ⁊ tonſurã ⁊ poſtea reaſſu
mentem, vin talis incidat in canonẽ.ſunt opi
ni. Et quidã dicunt ꝙ nõ. Nã ſaus eſt ꝙ ſe/

mel elegerit ſibi vitã laicalẽ ꝓfeſſtione.vi in

regula qð ſemel. de regu.iu.li.vi.Alij dicunt

contꝛariũ.ꝙ.ſ.iuſta pnia nemimi eſt auferen

da.ij..v.ſiquis,. ꝓ lvc faciunt nota ꝑ innoc̃.

primum

In. cq.fi. de vi.⁊ lone. cle. qui dicit clericos pri

uatos pꝛiinlegio qꝛ ſe immiſcent negocia/
tionibꝰ illud reaſſinnere dimittendo. io. mo.
⁊ archi.tenent hanc partem.hanc enᷓ vbat
cle. de vita 1 bone. cle. ſila intelligat vm rec
tum ⁊ contimnmmn intellectũ. Ha ini dicit fex
tus qcii in miſſis exiſtant vłinſiſtãt eorpo
amittant ⁊ ille verſus ſᷣm ver intelleciũ refer
tur ad oĩa pcedentig. vt in. .1..c. i. requir
appel. Confirmat ſvc. qꝛ illa conſtituſio ẽ.
penalis. ideo in dubio delet recipe interp̃ᷣtati
onem in partẽ mitioꝛẽ.io.de lig.De pcucien
te vpoſitumn. dicimt io. delig. ⁊ Pug. vl. l.acce
dens.qꝙ incidit in canonẽ.⁊ idẽ beꝛ.⁊ hoſtien.
ſed bar. enet aiũ. q vr appaobanip. c ve
gꝛadatio. de pe.li. i.io.an.in.d.ᷣc. deg?ꝛ adatio
dicit pꝛimã opi.eſſe veram. indepoſito veꝛba

liter. ſed in actualter depoſito eſt Ya cõtraria

opi.io.de lig. Peꝛcutiens clericũ ꝑ ſaltuʒ ꝓ
motum incidit in canoneʒ.qꝛ talis recipitca
racterẽ Clericus peutiens ſeipᷣm irato ani
mo incidit in canonẽ. qð ꝓbatur.xrxiij.q.v. ſi
non licer. Pꝛeterea tale priuilegiũ eſt indłiũ
toti oꝛdini clericali.cui renunciare nõ pᷣſ.ioh.
de lig. idem archi ⁊ io. an. Percuniens cle
rieũ excõicatũ vtrꝝ incidat inca.dicũt aliq̊ ꝙ
non p.c.excõicatoꝝ.xxiij.q.v.⁊.ij.q.i.multi.ſj
in jriũ eſt cõis opi. Mam excõicatus retinet

oꝛqinem. rõe cinus inducta eſt inmunitas er

go durat durante cꝗ. hanc opi.fenent io.ideʒ
Vin. ⁊ goff.inno.⁊ ioh.an.ſxxculatoꝛ. Per
cutiens clericũ incedenteʒ ſine habitu.ſi mo
nitus fueꝛit ⁊ habitũ non aſſumpſerit nõ inci
dit in canonẽ.Si aũt non fuerit admonit.⁊
ipim percuſſerit.non in aciu belli aggꝛeſſire

iñc incidit. etiam ſi clericus habito diſpoſito

ſe alijs im miſcuerat.ſed ſiipᷣm pcuſſerit in ac
tu belli. et aggreſſure tũc nõ incidit ̃ᷣm inno.
ic ramen putarẽ ↄſideran cũ ⁊ pnderãduʒ
quis dedit cãm bello ⁊ aggꝛeſſure. NHã ſi cleri
cus iniuſte cãm dederit.iunc indubitatũ ẽ.q
illi contꝛã quos venit elericus.nõ iucidunt ex

capite defenſe pmiſe. vt in. c.ſi vro. de ſent.
ex. ⁊ ceteri fanentes agꝛeſſo etiã non incidũt

itẽ ſi tercius contra tercium et clericus teme
re ſe immiteat habiti depoſito. et inc cꝛede
rem ꝑcutientes in liminibus agareſſure non
foꝛe exchicatos. Et ſic intelligo opiinno. 10
han. de lig. Percutiens oꝛdmatũ non bap
tiʒatũ non incidit. qꝛ nõ hʒ caractereʒ. Per
cutiens oꝛdin atũ inuiiũ coacſõe abſoluta nõ
incidit in canoneʒ.qꝛ talis nõ recipit caracte

rem.extꝛa de bapiiſmo maioꝛes in glo. ſedĩ
intum coactione condinon ali.niſi poſtea rati
ficet eypꝛeſſe vel tacite talem ꝑcunens.nõ in
cidit in canoneʒ.io.de lig. Deunens clerici⸗
T

Titulls vViceſimuſquar.

aſwoꝛtantem res ſuas vel alienas apud ſe te

locũ deſtinatu. adeptus ſuerit poſſeſſionem
rerum illaꝝ ꝑfecte incidit ̃m pe. de cen. ecle.

Lertio notandum I.i
eſt ꝙ in quibuſdã caſipus.quis non aciuali
ter inijtiat quis manũ violentã. incidit in ca
nonẽ. ꝓpter quoſdã actus iniurioſos perſona
les factos contra tales.ſicut cũ quis pcutit cle

ricũ ſubijciente ſe veꝛbeꝛibꝛ eius pemẽda of-

fenſe ↄmiſſe. de ſen. excõ.c. contingit. Cleꝛi⸗
cus vꝛo ſe ſubijciẽs verberibo. vr enã ꝙ ercõ
municatus ſit.vt dicit io.an.in noue. 2 Ptici
pat in crini. damnato. ex. eo. c. nup. ⁊ſi cõcu⸗
bine. Niſi dicas ꝙ pricipiũ als ꝑticipatio in
cꝛimĩe tunc inducit excõicatõʒ in participan
te. qñ pticipat cũ ercõicato. nò in illo actu rã
tum ꝓ quo principalis excõicacõʒ incurrit ad
vc infꝛa eo.ſi concubine ibi poſt latã ſniazʒ.
decꝛetg. nuꝑ ponit etiã illũ e xcõicatũ iꝑe cõi
oni 8. PS ec ob. ſi dicas ꝙ mandans vel coope⸗
rans pcunenti ſit excõicaius.qꝛ non eſt ex vi
Piicipij.ſed ex ꝓpꝛio facto.quo eriã qñq; ex⸗/
coicatus eſt non ꝓhibens infꝛa eo. q;to velni
ſi dicas ꝙ ſummittere nõ ſit pticipare crimi
ni. qꝛ ꝓbabiliter cꝛedere poterati llu remiſſi
rum pꝛioꝛ tamen ſolutio nõ vider᷑ ſufficiẽs

vbi ictus iterant.cñ ex pꝛimo ictu ſit excõica⸗ Vere põt ſine ſui piculo.extra eo.quante. Do

ta circa hunc caſum varie ſunt opi. Quidam

tus. hec io. an. item paulus in clẽ. eos deoſan

ui.⁊ affi. Et ſic vident dicere. ꝙ nõ ſirercõi⸗/⸗

catus.ve. vo de pari. dicit ꝙ talis clericſi per
mittit ſe ꝑſecuri vna pcuſſione tm̃. tunc nõ li
gatur maioꝛi.qꝛ anteqᷓ ſequat᷑ leſio Peurienſ
nõ eſt excòcatius. ⁊ ſic ſe ſubijciendonõ pari
cipat excõicatio.ſed excõicando. Si añt ſubi
cit ſe pluribus pcuſſionibo. tunc ligat maioꝛi

qꝛ pticipat excõicato ⁊ ĩ cꝛeimine. Et iſta pꝛi⸗
ma ſolunio facit ad qõnẽ quã faciunt pᷣdicti vo

cto. eo qͥ recipit cõioneʒ a religioio ſine li
centia eius.a quo debet hr̃e vtruʒ.ſ.ſit excõica

tus ſicut ⁊ ipᷣa religioſus. remittunt ad nota.
circa iſtã decꝛera. contingir. Item repuat
quaſimanus violenta. cñ quistetinet clericũ
incarceratũ vel in cuſtodia vel vinculatũ. vtĩ
c.nup. Includens clericũ violenter ne abini
micis ipᷣm querentib occidat.non incidit in

canonæ?. ꝗꝛ licet aſſit violentia. nò tamẽ woluſ
dad ſalutẽ ipᷣius fit.nõ aũt ad imiuriã lvc iʒ
nno.in.c.nuꝑ. Ouo em̃ requirunt᷑ ad hoc
vt quis incidat in canonẽ illũ.ſiquis ſuaden

te. xvij. q.iiij.ſ.snimus wwloſus. fatti ꝑpet:a

el alienas apt⸗ tio. vt pr ipo tert. Etio. an. etistenet. q; i
wWwſitas ꝑ violentiꝗ ⁊ auferens eo inuifo.non
incidit in canonẽ.ſi ei auferat dinn eſtĩ aſrꝛ
tando anteqᷓ;ᷓ ſe recipiat ad locñ deſtinatũ Si
aũt lvc faceret exinteruallo poſtq; puenitrad

penã lare ſnie nullus incidat p ſola attentatõ
nem. mſipueneꝛit ad actus ↄſumationẽ p.c.
perpetue. de ele. li. vi. Oñ vibꝛans glaciuz vt
percuteret clericũ qui tamen non peuſſitoꝛ ij

le ictũ vit auit. nou incidit in cononẽ ioh ð lig

na. Si aliqui inimici deri obſident ſp in
caſtro ælĩ omo. foꝛte alianus mulier clau
dant ip̃ᷣm. ⁊ non vt illuʒ cuſtodiant.ſed ptilli

Wrecundiãfaciant.non dicent illum tenere.

in cuſtodiã vl carcerẽ.qꝛ nec vc intencimt
Item nec violentiã inferunt pſone vel rebo
adherentib us.ec ſuntveꝛba inno. neſcio tam̃

ſi per hee verba intendit inno. dicere los non

foꝛe excõicatos. licʒ lvc vᷣideat per veꝛba illa
nec violentiã ⁊c̃.qð requirit canon.credo tñ

in obſidente ponderãdũ ꝓpter qðᷣfiatobſeſ

—⏑

ſio.ſ. an ꝓptercaſtrũ habendũ ⁊ non pſona

violandam.a tunc cꝛedoꝙ nõ incideret. Si

aũt fieret obſeſſio.ſ.an ꝓpter pſonam. vt vi

oletur.iunc inciderer De claudante vero ᷣ
munm imulieris ad verecundiã clericidetegẽ
Qai crederẽ ipᷣm includemẽ excõicatm. nan
fi iniuria perſone clerici incluſi io de lig.

Item reputat q̃ſi manns violenta. vt eñ ᷣs

mandat capi vł verberari tales. ⁊ ſequut effec
ius. vt in. -. pꝓpendimus. tere re
tatur clericn cum quis rataʒ habet pcuſſio nẽ

Item pcutere repii
clerici factã noĩe ſuo. vt. c. cum quis.eo.tit.li

vi. YItem peutere reputatur clericuʒ. cum nõ
defendit clericũ cũ ledituꝛꝑſonaliter ⁊ defen

em vt ioh. ler. in glo. ſip. c. quante. in gloſa

2. v. dieimt. iſtud ſqʒ non efendere cleꝛi
cos abiniurijs pſonalibus cũ fieri pomt indu
it. eni ercõicatõòz q;tum adofficiales. ad q̃rũ

officeiuz ptinet eos defendere. rriijq. v. adini

inſtꝛatoꝛes. xxiiij. q.v. foꝛte. Hoſtien. vo ðᷣt
in ſummg loc eſſe intelligendũ generalit de

cuocnq; etiã ſinon teneret adivc exofficio

dummocdo nudo verbo tantuz phiberi poſſit

vt ſidiceret illi qui vellet iniuriari. caueas ti
bi vel non facias ⁊ ille abſtineret.ax. ad hex

ira eo. dilecto.libꝛo.vi. Idem videtuꝛſenti

re. io. de lig. ſip. c. quanie. innocen. po reci
rat vtꝛ anq opi.⁊ dicit ꝙ ſialiquis verberare
iur in nomine meo.a er negligentia non pꝛo
hiberẽ ſine wolo. non inciderem in canonem
ci neceſſarius ſit wolus.ſecus ſit ex ꝓpoſitõ

non pꝛolilxo.io.an. in nonel.in.d.c.quãte.
Dicit ꝙ vin.

bb. et ſvſti. finalter tenent. ꝙ
ſiue qinis halx at verberantẽnin ptãte ſiue non

lue ille veꝛ leꝛetur noie illius ſine non incidit
in canonem,qñ põt ꝓlilere ⁊ nõ ꝓhilet. du

—

ſniminn

ſr .

uigntan
bim gſtene
urlenolr Poon⸗
Centorpſore.
rmntvcenidli⸗
ſretynocrern
ſenhri eanenn
ſoccensegomncn
ſenereſtesio
Gſeröſcams. n
ſyieiininniaer
Peſceraeſt,1ech⸗
nnnſegeneap⸗
ingt.dſeneer.
ſer condarnn
enalis ppeergo
hotmplanchts,e
ire encouma⸗
Ker wrern iloe
Ggi danans
Gaunsevw⸗
Rectunalin
taſetncipeaal
eparvureme
geenencatp
iſnttrincanone
elg Fugensm
Weretſensderch
DRfuczarancterih
C.Kreconmsr
Uun⸗Panbiceg
ſefftenpoinſnren
lelob. liannſ
ſſimeleſonete
hfepngerandi
ldtiisgralite
odmnaptnota,
ſiobrbaret⸗
egtenetlont
akgneincnar
ſachrai
lende g.
Naztalep
eltndmnili
kleniinin
Ndot inni

Eemcätni
enigiii
namren
miäktig
Smmn
s ntſ
NLAner
Taintcem,
epning
maennh
elntond
Nenet
non dſnm
scifentin
oſftunti
Cere ninm
me hinf
leuamt
rei Uſen

=

Ninunaiden

iimizi
ſernulij
innn tolen/
usrabene
eenianonpe
enincanonen
ſtet oMi
Arerteren/
puͤrtein
ſhennni

niin

modo wloſe dimittat. als non. M addit vnũ

icrũ multũ notabile dicens.in hunc em̃ vel

aliũ canonẽ nullus incidit ſine wolo.ar.ff. de

adul.l.penul.ff. de ſicca.l.i.idem io.de ligna

Spuens in faciẽ clerici eſt exc õicatus ᷣm lo

ſtien. ⁊ ledens cũ pede vt alia ꝑte coꝛpis ſiłr.
ſcʒ animo iniuriandi q;tum ad vtrũq;. ideʒ ſi
effundant aquã ſuꝑ eñũã. Detinens clexicuʒ
peꝛ veſtẽ vłfꝛenũ equi.ne clericus liber tꝛan⸗
ſeat.is. inno.ꝙ ſit excõicatus in.d.c.nuꝑ mo
uemur.qꝛ violat᷑ pſona.licet mediantibi reb
adherentibus ꝑpſone. Idẽ de auferentibores
de manibo clerici.⁊ ſiauferat foꝛte dñs vłroſ

ſeſſoꝛ.ſed ↄmodauerar clerico vſq; ad certisʒ

tpᷣs ⁊ hmõi.qꝛ ante finitũ vſum non delet fol
li.Occidens equm cui inſidet clericus. vłla
cerans veſtes q̃s loʒ indutas dicunt quidam.
ꝙ ſit excõicatus. ſi hoc fiat ad ĩiuriam clerici
Nã vider᷑ iniuria fieri ꝑſone.q̃ fit veſtibo qui
bus ĩduta eſt.⁊ equo cui inſedet.ſecꝰ ſi veſtes
fuerint ſeꝑate a peꝛſona ⁊ equo.allegant.ca.
contingit. de ſen. ex. Hanc opi.cxedo veꝛam
licet alij contꝛariũ dicant nam licet canõ ſit
penalis. ꝓpter qð videretur eſſe reſtꝛingẽdꝰ
ion ampliandus. eſt iñ fauorabilis attento
oꝛdine clericoꝛum cui indulget᷑.⁊ iõ ampliã/
dus. ex. de regu.iu.odia.io.de lig. Furanteʒ
coꝛxigiã.cũ q̃ cinctus eſt clericus.vel veſtes qͥ
bus eſt indutus eo wꝛmiente.dicit inno.nõ
eſſe excõicatũ.qꝛ nullã infert violẽtiã ꝑſone
q̃ nonſentit. An loc caſu crederẽ contꝛ ariuʒ.
etego credo ꝙ ſit de mente canonis ꝙ qliteꝛ
cunq; quis contingat ꝑſonã clerici iniurioſe.
etiã incidat in canonẽ vt nota.archia.in.d.e
io.de lig. Fugiens inimicos.⁊ vt faciliꝰ eua⸗

deret. eijciens cericũ de equo ⁊ iᷣjm aſcendẽſ

vt fugiat.an ſit excõicatus ꝓ ⁊ contꝛa põt ar⸗
gui.ꝛzedo tutius tenendũ ipᷣm eſſe excõica⸗
tum. Nam hic eſt imectio.⁊ violenta. nec iu
re fit.ergo inſuꝛgunt veꝛba canonis.⁊ mens
nec.ob. ꝙ licitũ ſit ſibi ſe defendere.hoc veꝛuʒ
eſt ſine leſione tercij.putarẽ tñ in impoſiiõe
pnie ronderandã qualitatẽ neceſſitatꝭ.an in
euitabilis.qꝛ aliter euadere nõ poterat.an cõ
moditas.vt nota.cle.de lvmi.io.d lig. Hãc
opi.i bar. bꝛix.⁊ tan.ſed pe.de cenſiis eccle⸗
ſiaſticis tenet contꝛariũ.⁊ inter ceteras rati
ones hanc inducit.q̃ notanda eſt etiam in a⸗
lijs caſibus. Dicit em̃ non credo aliquẽ ſapiẽ
tem dictuꝛuʒ talẽ ꝑeccare moꝛtaliter.ꝗ̊ neceſ
ſe hẽbit dicere illũ non eſſe excõicatũ.nã cuʒ
excõictio ſit eterne moꝛtis damnatio.vt. xi.q
iij.nemo non infligit᷑ niſi ꝓ morrali. Com
peillentẽ clericũ.vt exeat de ſundo ꝑ metũ vt

ſihi aliquid der. vt voſtea ipᷣe ingꝛeaiatur fun
duᷣ dicit. inno. nõ eſſe excõicatũ.qꝛ nõ fit ma

nus iniectio in clericũ.nec in res aderentes
ei. qð credo verũ ſi ſit metus veꝛbalis.ſecus
ſi realia. als p contꝛactũ pſone etiã ſine vio
lentiapᷣciſa.io.de lig. De illo voqͥ p ſequi

₰ —

tur clericũ ſugientes. vt pcutiar. ⁊ clericꝰ ſine

peꝛcuſſione cadit ⁊ ledit᷑.dicit.v.ꝙ nõ credit
ꝙ incidat in canonẽ.ſecus ſi ipᷣe clericus ſnai
ens qſi coactus pᷣcipitat ſe in aquã ve'ſn alið
peꝛiculũ ſe ingerat.vt euadar.qꝛ tunc incidit.
Quindecimus caſus in quibinijtiens ma⸗
nuis violentas non eſt erxcõicatus.

ODuarto notanduz t

eſt ꝙ in quibuſdã caſibus peutiens clexicum

vłreligioſum non incidit in canoneʒ.⁊ loc iõ
qꝛ non fit ſuadente dyabolo vt dicit ter. decꝛe
ti.vłqꝛ non eſt manus violenta.Et hi.xv.(a
ſus ſunt. Pꝛimus eſt cũ quis ꝑcutit cleꝛicũ in
cedentẽ in habit laicali.quẽ ignoꝛat clericẽ
vt in.c.ſi vero.ij.eo.ti.⁊ ſᷣm inno.⁊ io.an.eti
am ſiocciderʒ ñ ĩcederʒ in can.qꝛ ad h̊ reqͥrit
ůolus vr quis incurrat.nã ꝓbabilis ignoꝛan
tia excuſat.ſi aũt pcunens vidit tonſurã.⁊ tñ
noncꝛedit ipᷣm dlericũ tunc incidit. vt notat.

glo. in pᷣdict.c. Et lvc veꝝ eſtniſi phabił ig,/

ꝛantia excuſet ⁊ exruꝛgat ermoꝛe pa rie.qͥ de⸗
bet attendi. NHã alicubi laici tꝑe caloꝛis defe⸗
runt tonſurã. Si aũt quis intendeꝛet vercute
re clericũ.⁊ ꝑcutiat laicum.glo.in.c.ſi vo.te
net ꝙ incida: ſed contꝛariũ videf.nam debet
nõ iudicaxe ſᷣm ꝙ quis ſacere intendit.ſʒ ſᷣm
ꝙ fif.⁊ hanc ꝑprem cꝛedo verã.ſedſiintendẽſ
Pcutere nitiuʒ laicũ erransin perſona.pcum̃t
gaiũ clericũ.Alanus dicit.ꝙ incidit.qꝛ iniuri
ari volint. ff. de ſur. l. vlti. tan. tz contꝛariũ.per
ca.ſivero.cxedo opi.veriorẽ. Cã.moueoꝛ.qꝛ
vt vendicet ſibi pena canonis.debet pᷣcedere
per ſuaſio d ꝓabolica q̃ hic non pceſſitcirca de
ricũ. io.de lig. Scðs eſt. cũ quis ꝑcutit cle⸗
ricũ incedentẽ in habitulaicali.nec aliquid ẽ
cle ricatuoſtendentẽ.tercio monitũ nõ corre
cium.vt in.c.contingit. Idem in clerico.qui
ↄtemptu habitu fert ar na ⁊ tercio momtꝰnõ
coꝛrigit᷑.vt in.c.in audientia.quiimo ⁊ ſi nõ
ſit admonitus ⁊ immiſceatſe tyꝛannidi.vtĩ
ca.cũ non ab hmine eoti. Tercus eſtin
clerico gerente adminiſtrationẽ rerũ ſecula⸗

rium. vt in. c. ſaceꝛdonbus.ne cletici vel mo

nachi quod quidã ichſtincte ſumit.ꝙ nõ eſt
verum. ſed pꝛius requiritur monitio vt in.ce.
in audientia.ſic tenet.v.inno.⁊ loſt.⁊ lvcxe
rum eſt. niſi epᷣus in ſynodo mandaſſet ſub pe
na priuilegij clexicalis illud.qꝛ hoc habeꝛet lo
cum tꝛine admonuõis.io. de lig. Auartus
eſt in eo qui iocoſe mijcit manus in clericos.
vt in. ca.i.eo.ti.debettamen ponderari quali
7 1

fas ioci.⁊ ratio ſallendi qꝛ in vena canon re
quiꝛitur ꝑ ſuaſio dyalolcia quã excludit iocuſ
ĩius qualitate ponderata notatoꝛum. In
ca. de pſump.io.de lig. Quintus in magfo
qu cauſa diſcipline pcutit ſcholareʒ. c. i. eo. ti
mu. vebet tamen ponderari modus pcuſſionis
qꝛ leuis ꝑ mittitur mgr̃o in.c.cum voluntatę
eo.ti. Et dicit.Vib.ꝙ męt᷑ ch ita ꝑcutiatex qͥ

cæuſa coꝛꝛectionis hoc facit. non incidit in ca⸗

nonẽ. Addit eriã ꝙ ſi pꝛincipalis męr̃ ꝓhibe
at mgro vłalij cui ↄmittit aliquos pueros do
cendos. ꝙ non pcutiat. tñ pcutit eos exiſtẽ⸗
tes clericos. ſed cauſa diſcipline. credit ꝙ ſic
ꝓbibitus non incidit in canonẽ.q;uis ſit ꝑci
tiens qꝛ ꝑ hmõi ꝓhibitõnẽ nõ põt eiauferre
beneficiũ ſuris.qð eſt coꝛrigere poſſe.quosqͥs
wocet. Sertus in repugnante clerico ipᷣm
impulſante cũ imoderamine in culpate iute⸗
le.in.c.ſi vero.eo.ti.Ratio fallendi eſt.quia
eſt inductũ ſe defendere iure naturali. Item
ſiquis a clerico ludente ſecũ gꝛauiteꝛ ꝑcuſſis.
⁊ ꝓpter loc moms ſine dehbeꝛatiõe reꝑcutit
eum gꝛauiter incontinenti iraius animo vin
dicandi nõ facturus ſi deliberaſſet. Dicit fꝛat
B. ꝙ nõ põt dici ſine deliberatõe feciſſe. exqᷣ

libidine vindicte fecit vñ incidit in canoneʒ.

Si aũt eſſettanta ſurrepcio.ꝙ nec ſe vindi⸗
care nec imuriare intẽderet nõ incidit.pe.de
cen.eccle.idem dicunt quidã. qͥbo magis aſẽ
tit. inno.ſuꝑ dicta decre. cũ qins verberat vel
ledit clericñ ob tuitionem patꝛisvel matꝛis łt

vroris vel filie vel familie ſue vłetiã exiꝛane

oꝛũ. qꝛ. ſ. talis nõ eſt excõicatus.nã ⁊ ſocij ĩiu
ria ꝓpulſanda eſt. xxiij.q.iij.nõ inferenda.et
ca.foꝛtimido. Alij dicũt ꝙ eſt ven de defenſiõe
illaꝝ ꝑſonaꝝ tm̃ ijs nobis fieri iniuria intelli
gitur.ſicut ſunt vxoꝛ. filij.⁊ ſerui ⁊ hmõi.ino.
etiaʒ diẽ ꝙ ſiquis occideret clericũ defendẽ/
w aliũ.ne clericus.ſ.illũ occideret ⁊ nõ iuci⸗
deret in canonẽ. ſed eniã irregularis.ꝓdeſen⸗
ſione aũt ſuaꝝ rerũ occidendonõ vitaretex
cõicatõʒ. ⁊ diẽ io.an.in nouel.ſupꝑ.d.c.ſivero.
ꝙ ſi clericus ꝑcumir laicũ nõ intẽdes plus ꝑcu
tere eũ.⁊ hoc ↄſtat laico non debet percuiere

clericũ.ſi veroclericus venitad repcutiendiʒ

laicu n.vel de b̊ laicus ꝓbabiliter dubiteſ.iuc
lʒ laico pcutere clericũ ad imminente violen

niã repeſiendã.dic enã io.de lig. in tꝛactatu ðꝰ

bello pticulari. ꝙ ſi laicus ꝓrebusſuis defen⸗

dendis inijciat manũ in clericũ.ſi ats nõ poſ/
ſet vim vi repellere.⁊ hoc facit cũ mocerami

ne inculpate tutele. q; credit nõ eſſe excõica
mum. allegat inno. ; dicentẽ in.jij. de reſti. ſoo.
Nõ em eſt ibi manus violenta. vt dicit canõ
ſiquis ſuadente. ſ violentie repulſoꝛia. idem
ðr ene ſi mnijciat manũ in clericũ ſic violẽtiaʒ

9

—

ke

—

ypulſondr retn rrin i. ſq; talisns eſt er

cõicatus.nã hcitũ eſt. ol uiare erroꝛi. vbi ob⸗

Viare põt.als ↄſenfire vider᷑.di.xxxiij erroꝛ

Septimus in repiente clericũ in adulte⸗
rio vel ſtupꝛo.(ũ vx.m.ſoꝛore.vel filia.vt in
ca.ſi vero primo cũ ea enã q̃ putat̃ vroꝛ. mnõ
eſtidẽ ðð.⁊ hoc tenet vin.⁊ gofl.jin.d.c.No
mine etiã vxoꝛ) intelligit᷑ ſpon ſa de pñti.vttʒ
glo.noĩe vo matꝛis.viv intelligant᷑ oẽs aſcẽ
dentes. ⁊ noĩe filie veſcendentes.tʒ gloſa.
ꝙ nõ hoc caſu.qꝛ nõ dʒ extendi linie.vſnen
oᷣt hoc iutius.io.de lig.⁊ ʒ.vᷣp.nõ ſoluʒ ad
coitũ eſt reſtꝛingendũ ſed ad amplerus ⁊ de
oſculationes.⁊ qñqins pᷣparatſe adopus car
nis ſi iñ non in loco ſuſpxcĩo. ſed in publico Rᷣ
faciat.ſiẽ fit qnq; ludendo tunc vᷣberãs hmõi
incideret in canonẽ.ite nꝑ ſigna apta ⁊ ꝓpi/
qua negotio.conſtat a clerico tuꝛpitudinẽ coi
eus ibi añ expletã ſtatũ enſe cũ pᷣdictis, verbe⸗
rãs hmõi non incideret.ſi h̊ facit incõtinenti
añiᷓ; diueꝛtat adalia.nam poſtea verberãsin
cideret.⁊ H̊ intellige de attinenubopᷣdict. itẽ
ſi clericus tangat mulierẽ inuitã ꝓpter iurpi
tudinẽ.ſiilla ſe defencẽs cñ moderamie incł
pate intele re eũ ꝑcunat.nõ incicht ĩ canonẽ
Fm. vᷣv.Octauus in eo qͥ auẽtate ſue pᷣlatio
nis vel de mandato pᷣlati inijcit manũ in cle
riculũ eo.ii.ex.tenoꝛe.⁊.c.vmuerſitanis.⁊in
telligas im pᷣlato coꝛrigente.nõ tamẽ mociuʒ
excedẽte.als foꝛet locus appellatõi.⁊ pumret
ſic excedens.leuis em̃ coꝛrectio eſt ꝑmiſſa.ſi
aũt pᷣlatus mandat clericũ berari vei adtoꝛ
mentũ poniꝑ laicũ. vterq; eſt excõicaſus. vt
in.c.vniuerſitatis.⁊ loc mſi talis clericus eſʒ
incoꝛrigibihs. ſiue qꝛ nõ bñ põt capi ꝑ cleri⸗
cũ de mandato ſuipᷣlati.itẽ ðᷣt axch.di.xlv.ꝙ;

nõ eſt iutũ nec honeſtũ monachũ vᷣberari per

conueꝛſum laicũ. MHonus in ſen ioꝛibec⸗
cleſie.qui pueros coꝛrigere pñt.vtin.c.cũ vo
lũta. eo.ti hc intelligit᷑. modũ nõ excedendo
Decimus in ñis coꝛrigetuibi.cũ coꝛrigũt

dñi ſubditos ſuos.ex.eo.cũ voluntate.ibi diẽ

glo.ꝙ dñs comus põt coꝛrigere. clericos ife
rioꝑoꝛdinũ.ſme penaexcõicatõis. Quilibet
eĩ familiã ſuã coꝛrigere debet.xxiij.q.iiij. duo
iſta. Dndecimus in ꝓpinquis.ex.eo.cũ vo

luntate. vbi vᷣt.glo.ꝙ nõ ſolũ pater.ſed enã

ꝓpinqui. vmeſticos ſuos coꝛrigere dñt. C.
de emenda. ꝓpinqͥn. .vna Duodecim
in patꝛihus coꝛrigenubo nlios.h̊ mmtelligo dũ⸗

mõ nõ ſint conſtuuti in ſacꝛis.naʒ ſacer oꝛdo
libeꝛat a pr̃ia ptãte.⁊ enã ſeriuli.qᷓ ad manuũ
iniectione.luij.di.er aniiquis.⁊.c.ſꝛequens.

Si aũt tales ꝑſone excecãt mocũ ienei slo.

ꝙ nõ ſuntexcõicati in.c.cuᷣ volũtate mouet᷑.
qꝛ canon erigit coli.ſine q violentanõ mit

liltcnrnnäcſerit

Niconabirdilarnn
ccmoemmseſtonn
Grticilivibbin⸗
ſmwhsäͤfeinm
cnchcomm
ihakpinſegiͤde⸗
homo. Feinn
Adettabpenmegi⸗
ſil. Deoumns
nismimorſip i.
nnmmoreröcan.
ieſocii iĩ lenan
otans noemeeen
cnirgiewiwt
ſſchngudiienn
WGnr Nanedi⸗
mineſſinreche
Mmiͤhſone
Cſteriginunen
(embrpeinem
6oppeerpamnor
on ohentgen
iiſthnrnune,
ſontſtuseritn
lunnolentginp
fſlnctenpani

Vunonot

torthuteſticc
Meppeaineenonen
Hspteſtanenee
Cnnnekvp

neng

olgltti,
echpanegt
fnniin
mmenſbzan
enmien
Nergnien
ndcrinn
neſtjſtn
mNminee
utrſitg i
ötanimoen

Höiapungen.
Woeria

DumMa
entöcals,,
dnsdenae
ihirchgen
dmnng
Nictüfmn,
Asinſbinn,/
tepi A
üln

wureme

lntut
din
unan
nuin⸗
wlrleleni

eit..
Pahmn

CLapitulum

titin. ſed hee manus ſunt charitaniue. lʒ modꝰ
ercedat᷑.ego non cꝛedo glo.verã.nã limitata

coꝛrectio ꝑmuſſa eſt patꝛib erga ſilios ⁊ dñnis
erga ſeruos. ſicut platis erga ſubditosp ſup.

◻

allegata.& xceſſus ꝗ inducit penã io.de lig. ve.
de paru tenet ꝙ etiã in ſacris exiſtentẽ. pater
wreſt veꝛlerare cauſa coꝛrectõis.ᷣpꝛi.opi.tu/
tior ſed ſca rõnabilioꝛ.vt.ſ.poſſint parenteſ/

veꝛleꝛaꝛe etiã exiſtentes in ſacris cã coꝛrecni

tum tꝛadhtũ curie ſeculari. de iudi.c. nõ ab ho

miã contꝛahit.di.lxxxiiij.c.quiſquis.⁊ not.q;

bigamus exutus eſtomni pꝛiuilegio clericali. ſi
vt de bi. c. i. li. vi. ibi tñ dicit in glo.io.an.q; B
eſt vep de his q̊ ſic in minoꝛiboↄtꝛaxerũt.ſ.cũ
duabo vl cũ coꝛrupta.ſecus ſi in ſacꝛis qꝛ tunc

nõ pdĩt pꝛimlegiũ clericale.idẽ arclaidi. guil
gaꝛ.io.mo. Itẽ intrans religioneʒbigamus

gaudet tali pꝛiuilegio. ̃m io.an.in.q. mercu
riali. Decimusquintus nota m ricar. oꝛ

dinis minoꝝ ſipꝑ.iiij.ſen. di. xviij. ꝙ nõ incur
ritur maioꝛ excõicatio.qñ aliquis nõ ex delibe

ꝛatõe ſociũ ſuñ clericuʒ leniter impellit. q;ins

ſit urbatus.moꝛtale em̃ petm̃ nõ ↄmittit᷑ ni⸗

ſi ex ælibeꝛatõe vel poſt tpᷣs humane fꝛagilita
ti ſufficiens aq deliberandũ.cũ factũ eſt taleꝙ

lomo non obſtante hũana fꝛagilitati et infir
mitate tenet᷑ de neceſſitate delibeꝛare. vt ꝑde

liberariõʒ ab illo oꝑe illicito retꝛahat᷑.nulſus

aũt excõicat a iuxe niſi ꝓpteꝛ pctm̃ moꝛtale.

(ñ em̃ iura pᷣcipiant ꝙ a iudice nõ mfligaf. ni
ſi ꝓpter pcim̃ moꝛtale. videt ꝙ conditoꝛ.iur⸗
non voluerit. ꝙ excõicatio a iure incurreret.

niſi ꝓpter moꝛtale pctm. Sedecimus ca⸗
ſus in àbus excõicatus ꝓpter iiectioneʒ ma
nuum violentaʒ in ꝑſonas eccleſiaſticas põt

aobſo lui citꝛ a pupi.

Quinto notand S.iii

eſt. ꝙ in quibuſdã caſib aſi incidat quis in ca

nonẽ ꝓpter iniectionẽ manuũ violentã in pᷣ⸗

dictos.poteſt tamen abſolui cicra ſedẽ apłicã
Ct primus eſt de ꝑiculo moꝛtis vbi nota.qꝙ ĩ
elligiiuꝛ tale piculũ nõ ſolũ ꝓpter iĩfiꝛmita
teʒ.ſed etiã ſi ſit in q̃cunq; ꝑiculo vicino moꝛ
ti.puta ſitimeat lvſtẽ vel pdonẽ vłcrudelita

tem potẽtis. vel ſi nauigaturus ſit. ⁊ loca iſi

dioſa trãſitinus.ff. de vona.cã. moꝛ.l.iij. ⁊.inij.
Igẽ lvſti. Et addit idẽ eſt. ſiobſeſſus ſit vl
obſideat vbi iaciunt machime vel baliſte. eſt
tamenimungenduʒ ei. ꝙ ſi euaſerit pñtetſe

ſeci aplice vel ei qui poſſit eũ abſoluere man

mn tꝛac B o ertꝛa de vo. ꝙ ſupbis.
mine.hic punctus ſupꝛa eſt tacrus. Deci⸗

musqrtus in eo òͥ inijcit manũ in clericun ſe ſe
ad vitã contꝛariã clericatui dantẽ vt cũ biga

primim

datũ eius ſup lvc recepturus ex. de ſen excõi.

(.a nobis.ij.Et idẽ in caſibus ſeqnubo remo
to. ſimpechmen fo prerch in puero vt de ſen.
excõi.de cerero in fi.⁊ c.ea noſcit᷑in fi.aſi ceſ⸗
ſante impedimento nõ ſe pñtant.incidũt in
eandẽ ſniam excõicatõis.ex. de ſen. ex eos li.
vi. Scõs caſus eſt cũ quis hʒ inimicitias.
capitales vł als iuſtas excuſanões ꝓpter qð

14 coꝛreci non poteſt ſe ſedi aplice pñtare. de ſen. ex. de
onis.quã etiã tenet pau.⁊ da. Decim rer
tius in eo qui inijcit manus in clericuʒ depoſi

cetero. De iſta excuſatõe.ſtabit arbitꝛio bo⸗
m viri.f· de vbo. obli. l. connnuus. 5. cuʒ ita.
ercius in oſtiarijs
qui ptextu officij clericũ nõ gꝛauiter leſit. de
en. excõ.ſi vero. Et nota ꝙ ſi talis non caſu

foꝛtiito. ſeder deliberatõe peuſſiſſet elericum

gꝛauiter a papa debet abſolui.ex. de ſen. excõ.

ſi vo. idẽ de officiali Quartus in officiali q
in arcendo tuꝛbã non ex ꝓpoſito.ſed non ſine

culpa aliquẽ clericũ ꝑcuſerit.vt in. d c. ſipo
O ſi clericus armatus venit ad bellandũ ⁊ fa

it inſultũ.⁊ is ↄ quẽ venit ipᷣm capit ſᷣm inn.

ſiſcienter hoc facit. excõicatus eſt. ſed ad papã
nõ mittitur.ſi tamen lvc fit ad defenſionem.
nõ eſt excõicatus.dũ tñ ceſſante cã defenſiõis

ip̃m libere abire pmittat vt lvſt. dicit. ſi etiaʒ

officialis publicus talẽ capiat auẽtate ꝓpꝛia
qui alitex non voterat compeſci ab ĩiuꝛia alte
rius. NHon eſt excõicatus immo meretur
xxiij.q.iij.foꝛtitudo.⁊.c.ſe.Et lvc dico ſi pᷣlatꝰ
non eſt ibi qͥ hoc faciat.a ipᷣe eũ a pᷣlato q;citi

us põt reſtiiuat.alioquin contra ſen. ex. vt fa

me.5.laici. Et nota eiiã pe.de paru.ſup.d.ca.

vt fame· ꝙ nõ ſolũ iudici ſeculari licitũ eſt ca
pere clericũ delinquentem.ne ſugiat.ſed vtpᷣ

ſentet epᷣo.ſed etiã leſo cuicunq; alij.ſᷣm ino
cen.qui etiã dicit.qꝙ ſi laicus haber clericũ ſex
uientẽ quẽ habet ſuſpectũ defurto.qꝙ illũ cape
detineꝛe. QAuintus ſi ſit mulier nec diſti
gui deber. vte ſoꝛtis vel debilis. ⁊ nota ſʒʒ. vxp )
ꝙ inptãte ep̃ieſt mittere vłnõ.qꝛ nõ diſting
uitur cixrca eas inter attꝛocẽ ⁊ nõ attrocẽ iniu
riã. Sextus ſi ſit ſenex ⁊ valitudinarius
Septimus ſi ſit mẽbris deſtituius.ita.ſ.ꝙ ad
ſedẽ aplłicã accedere non poſſit.tꝛes caſus ꝓx
ime dicti habent.ex. de ſen. exc.c.mulierxes.⁊
c.ea noſcit.⁊.c.q;is. QOctauus de infirmo
qui.ſ.ppetuũ habet infirmitatis impedimẽtũ
vel euã tꝑale.ſi timer᷑ ꝙ acceleret᷑ moꝛs.ex.

de ſen. ex. ꝙ dehis. Monus in paupe. quem

opoꝛtet mendicare vt in. d.c. ꝙ de his. Et de
his quatuoꝛ caſibo habes etiam infꝛa. c.lij.

Decimus ſi regularis veꝛberat regularem de

ſen. exc. monachi. ⁊.c. cum illoꝝ ⁊ etiã ſiꝑcuſ
ſiſſer ſecularẽ. de ſen. exc. xeligioſ li. vi. Vn
decimus in his qui non ſunt ſui iuris.ſicut ſilij

ſamilias. ſerui.de ſen.excõ.mulieres. De

7.iij

TZitulus

lio famił⁊ ſeruo nota.qꝙ intelligencũ eſt ꝙ ñ
cebent mitti. qñ loc eſſet in pᷣiudiciũ patris vł
dñi niſi fuiſſet tam enoꝛinis exceſſis. ꝙ pꝛo⸗
pter vitã dũ ſcandalũ eſſet adſedẽ apłicam.
mittendi. de ſen. ex. xelatuʒ. Et intelligenduʒ
eſt de ſeruis. ſ. qui ſunt ſennlis conditõis.nõ
cæ famulis ſeruientibi.ſed ⁊ de filis famił in/
telligir. inno. ſi ſunt impuberes. als ſiſunt ad
ilti. licet ſint in patꝛia ptãte. mittẽdi ſimut ad
curia. qꝛ ĩ lvc ſin iuris ſunt. qꝛ pñt ire ͥ volũt
DHDuogecimus in impulere. de ſen. exc. c. i.
et lvc eriã ſi poſt pubeꝛtatẽ poſtulant ſe abſol
ui. vt eo.ti. ca. finali. Er nota. ſi non ſunt
wolicapaces non inciderunt ſi ſunt wolicapa
ces tunc incidunt. Si animo in iuriandi aut
vindictandi ꝑcutiunt.Sed roſtq; ꝑuenerũt
ad pubertatẽ.vtin.xv.vel.xvi.anno.ſi adhuc
tales ſunt. ꝙ ſine pꝑiculo ad ſedẽ apłicam irę
nõ pñt ꝓpter imbecillitatẽ coꝛpis vel defectũ
diſcꝛetõiſab epᷣo pñt abſolui recepto iuramẽ
to. ꝙ impedimẽeto ſublato ſe pñtabunt.vt no
ta. de ſen. exc.c.fi. Dicit pe. de palu.in.ij.ſuĩa
rum. ꝙ pueri ⁊ mulieres.q̃ ꝓbabiliter igno/⸗

rant iura poſitiua.pcutientes clericũ ſcienteſ

eſe cleꝛicũ ⁊ neſcientes penã canonis nec ſci
re debentes.nõ em̃ peccant. qꝛ neſciunt cano
nem. ſi quis ſuadente. c.nibilominus. qꝛ cõ

tra legẽ natuꝛe faciũt.cuʒ venaz legis nature

incurrerunt etiã pena legis poſitiue.q;uis ex
cuſabiliter ignorent. Decimuſtercius de
cleꝛicis qui cõiter viuunt ⁊ ſub eodẽ tecio woꝛ
miunt ⁊ in eadẽ vomo veſcunt.de viig. ⁊ ho⸗
neſtate clericoꝝ.qm̃.qð cõiter exponit᷑.qm̃ ſu⸗
mul viuunt in aliquo collegio Decimuſqr
tus in monigalibo. de ſen. ercõ. de monialibus
Decimuſquintus in hoſpitalaris ſancti io

han.hieroſolimitani.ex. de ſen. ex. c. canoni⸗/

ca Pltimuſcaſus eſt de inferentib dlericis
leuẽ iniuriã. extꝛa eo.ꝑuenit. Et lʒ qdem dix
erint decꝛetalẽ hanc continere pꝛiuilegiũ nõ
ius cõe dicit io.an.in nouel.ſuꝑ.d.c.ꝙ con⸗/

ſuetudoqᷓ eſt optima legũ inteꝛpres interpᷣ/
tatur ius cõe.ꝙ ius cõe contineat.⁊ ꝙ epi in

leuibus poſſint abſoluere.⁊ hoc credo. ⁊ ad cõ

riggrion ſolutionem diſtinguo inter leuẽ. me/⸗

diocꝛem ⁊ gꝛauẽ.ſiue enoꝛmẽ offenſam.vt ĩ
leui oẽs indifferenter abſoluant. in mediocxi

certas pſonas pꝛiuilegiatas vt oſtiarios. offi

ciales.ſeruos ⁊ clexicos cõiter viuẽtes.⁊ pꝛo
feſſos in enoꝛmibus nullos niſi in caſibus in
quibus papa nõ põt adire.lc io.an. idẽ ioh.
de lig. ⁊ de enoꝛmi iniuria exemplificat io.an.
ſuꝑ.c.cum illoꝝ.eo.ti.dicens Enoꝛmis eſt
ſi eſodiat oculos.ſi vulneret.ſi in thatro vel
foꝛo veliↄſpectu iudic? ꝑcutiat multoſoꝛ. ſiĩ
cimiterio vel oꝛmitoꝛio vulnerer.als verle/
retur.ſi quocunq; membꝛo muunlet.ſi ad effu

Viceſimuſquar. .

ſionẽ ſan hinis grauer a er gꝛari icin pueniẽ
tem puenigtur.ſi in epᷣm ab batẽ velſecularẽ

clericũ ꝑ religioſum manus inijciat᷑ ſiexma
nus iniectione ſcandalũ oꝛiat. Atẽ ſi in pꝛio⸗
rem ſiue abbafẽ vellocũ tenentẽ manus inie
cerit.Et dieit hoſtien.idẽ intelligenqũ.q̃tiẽs
inferioꝛ ⁊ ſubditus in ſupiorẽ manus inijcit.⁊

P lc videt᷑ ſolui qõ de monaclv. qui abſente
abbate pcuſſit vicariũ quẽ abbas dimiſerati
clauſtro.aliũ tũ clauſtꝛalẽ.hec ibi.pe.etiã de pa
rm. ſup.d.c.pᷣdicta ponit ⁊ ſvecialiter hoc.qꝙ ſi

abbas ſe abſentando loco ſin dimittit aliquẽ
vicaꝛiũ inijtiens manũ in eũ.reputaf.enoꝛ⸗
mẽ iniuriã ↄmiſiſſe vt abſolui non roſſit citra
ſedẽ apłi.⁊ in diꝛectoꝛio iuᷣrꝭ. ðꝛ ꝙ pᷣchcatoꝛeſ
⁊ minoꝛes.in hnõi enoꝛmib imurijs.ſeu peꝛ
cuſſionibus incidentes vigoꝛe ſuoꝝ pꝛiuilegi
orum non pñt abſolui a ſuꝑioꝛib ordinis ſin.
Et in eo.li.ðꝛ ꝙ idẽ eſt.i.enoꝛmis iniuria qñ
cunq; in ferioꝛ in ſuñ ſuꝑioꝛẽ manus inijcit.⸗
io. de lig. ſup.d.c.cũ illoꝝ dicit. ꝙ cũ religioſꝰ
pcuuit clericũ ſecularẽ.hodie põt abſolui per

epm in caſu q̊; poſſet abſoluere aliũ clericũ eo

deʒ ti. religioſo. li.vi.dũ.ſ.pcuſſura eſt len lv.
vt.ꝙ iudiciũ de leui iniuria velenoꝛmi eſtto
tũ epi arbitꝛio ↄmittendũ. allegat extꝛauagã
teʒ ꝑlectis.⁊ addiſ.Caueat tñ ſibi te axbitrio

tem oerato. Qui g ep̃os nõ pñt abſolui vel

perſuos pᷣlatos ſedi aplice reſeruanf. Sed

vtp legati de latere iure legatõis valeant qſ/

liber ꝑ hmõi abſoluere ſunt varie opi.vv. in
ſpe. tenet. ꝙ nõ pñt abſoluere ꝓatroci.Etin
telligit atrocẽ homicidiũ vel munlatõʒ mem
bꝛi non ſimplicẽ ſanguinis eſſuſionẽ.etiã cus
oſſiũ fꝛactõe.idẽ lvſti.in.c.ꝙ tꝛanſia ionẽ de

oſti. legati. Abbas tenet ꝙ q̊ſnbet ⁊ phbet

pcuſſione.vt in.c.ad eminentiã.⁊.c.ea noſei
tux.eo.ti.io.an.⁊ io.de lig. dicunt.ꝙ lxc opiñ.
vr vera ſi ponderet᷑ ter.ↄſtitutionũ.qͥ loqͥr᷑ ge⸗

neraliter ⁊ eciã qꝛ conceſſum legatis ⁊ ſic vt

lbeneficiũ latiſſime interpᷣtandũ.vt.:.ſi benefi
cio.f. de conſti. pꝛin. eriã. qꝛ lvc eſt ſaugꝛ ablle

animabo. ſicnõ reſtringendũ. Stat regu⸗
la.ꝙ ꝓ ſolũ ſumnmũ pontificẽ vel legatũ de la

tere abſoluantur tales. Qui legani de latere
pape miſſ.dũ ſunt extra terminos ſue legati⸗/
onis dũmodo ſunt in via.tales abſoluere poſ/
ſunt.etiã ſi tales excõicati aliunde vniant ex
tra d offi. leg. excõicatis.ſed legati qͥ nõ mit
tunt᷑ de latere pape. dum ſunt extra terminos

ſue legatõis neminẽ talẽ abſoluare pñt.ſʒ dũ

ſunt infea teꝛminos ꝓuincie ſibiↄmiſſe pñt

abſoluere :im eriſtentes de ꝓvincia ſibiomiſ
ſa non aliunde venientes. Et ſm io.an. dicñ
tur legati de latere ſolũ carcinales.alij vñcũ⸗

q; miſſi ſunt. non dicunt᷑ delatere. ν aozes
etiã penitentiarij in curia ac minoꝛes pñti ab

= =
—

ußtebolee ,
giſfeſtun

„

ctmmt iſet
Gupilltetfen
tenvrſoch.

Igi
ſuclees
erroman
Pirerfuentinſen
Criplientſane
ſeerihabuutrani.
Nun aut wſtentenr
iarteuncetn
ſeksdrnoftinn

(akdanſtuern

fotemſimmmn
eneeumriͤiiſcp
unpwrckelugaton
Nitſorönobinere

Dniſsciee

leprſerkcreſn
zmiunn
renofecemtoti
fuineſezpſi⸗
ßoſniaz erie
inn Inſend
Miſßdeinſeant⸗
n o Poſtiin
Pialswlpubiie
nnigti,nci
leinetcodjnön
tenwüceniceſin
Pociſe Fo⸗
ſoafennpif
nnekwmteif,
fwontitro⸗
ſgferſtimmnne
Ggöeezafn
ino ſenazan
Mootenpetee

dgene
whmnmneſan
Norſunuie

poiherente

enenfnm

Weſnenrsſeni⸗
dl gaänke
waepöradiny
rereſicen
ſgatihreten
mineront
ülggenen
TNiidetin
i ahilimg

Aeroni, Ged

nüsntemtſe
weopiwin

ne eudKn

Umnhönn
cchſond enin

1Grdete

giſint
inennit A
Adangr
mni
chnla
zeninhnh
eretarte
Cnui GntN
iinlolir
uurhete
mnelelllnt

tolnepf

=
— — = =

— =–

—

Gncernienid

ermaternt
arepff,

Capitulum

ſoluere tm̃ exiſtentes de puincia ſipi cõmiſſa
nõ aliunde veniẽtes. Et ᷣm Yo. an. dicũtur le
gati de latere ſolũ cardin ales. alij vndecunqʒ
miſſi ſunt nõ dicũtur de latere. aioꝛes etiã
penitẽtiarij in curia ac minoꝛes pñt abſolue⸗
re de enoꝛmi leſione facta in ꝑſonis clericoꝝ
etiã ſi mutilaſſent vel occidiſſent dñmodo nõ
pᷣlatos occiderint vel mutilauerint.pñt auteʒ
ſoc ſi ſunt pñtes ipſi qͥ debent abſolui.et ↄſilio
pꝛius habito ↄſenſu cũ cardinali.ſ.ſiunmo pe⸗
nitẽtiario. Et multomagis loc pᷣt ipſe ſunmmꝰ
penitẽtiarius nõ tñ occiſoꝛes velmunlatoꝛes
platoꝝ pᷣt abſoluere ſine ↄſenſu pape. ſic rep⸗
peri in lbello caſuum ipſoꝝ penitentiarioꝝ. Et
loc dico quantũ adiſtud de penitentiaris.
Excõicanturx qui ſcẽ romane eccleſie cardi⸗

dinales lvſtiliter fuerint inſecuti vel ceperint
vel fuerint ſocij. Capitulum.ij.

N uis deincepſ in

c ſacrlegi genusirrepſerit ꝙ ſan
cte romane eccleſie cardinales ho/
ſtiliter fuerit inſecutus vel pcuſerit aut ceꝑpit
vel ſocius fuerit faciẽris aut fieri mandauerit
aut factũ habuit ratũ.aut ↄſiliũ dederit vel ſa⸗
noꝛem.aut poſtea receptauerit vel defenſaue⸗
rit ſciẽter eundẽ. ſicut in crimine leſe maieſta
tis reus ppetuo ſit infamis ⁊c.⁊ infra.Ex inſe
cutione pdicta ſicut ex miectõe manuũ violẽ
ta ipo facto ſm am excõicatõis qͥs incurrat.tã
ipſe inſecutoꝛ q;ᷓ alij ſupᷣdicti tanti mali ꝑtici⸗
pes nec ab alioq; a romano põuifice pñt bñfi⸗
ciũ abſolutõis obtinere niſi in articulo moꝛiᷣ.
Bonifa. ex de pe.c.feliciſ.li.vi.⁊ infra.Si pꝛin
ceps.ſenatoꝛ.ↄſul.ptãs vel alius dñs ſiue re/
ctoꝛ ↄtra pᷣumptoꝛes pᷣdictos pñtis ↄſtõis te
noꝛẽ nõ fecerit obvᷣuari.tã ipᷣe qᷓ; officialeſeiꝰ
infra mẽſeʒ roſtq;ᷓ res ad eoꝝ noticiã venerit
eonpᷣo ſnĩaʒ excõicatõiſ incurrãt. Bonifa. vbi
ſupꝛa. Anſecutꝰ depſecutõe a captõe nõ erit
dubiũ ſʒde inſecutõne hic ſpãliter ſtaruitur hec
pena. Yo. Doſtiliter.i.ſicut hoſtis et inimicus
capitalis vel publice ⁊ maniſeſte.ſic eriã ſumi
tur. xi. q.iij. quicũq;. archi. Percuſſerit. vve de
illo intelligo qͥ nõ iuſte fecit.putaſe nõ defen⸗
dendo:tũc eni ceſſaret pena.qꝛ vim vi repelle
re licʒ cuilibet. No. an. Ceperit. caꝑe hoc intel
ligo cũ effectu.vñ ſi mõ capiat.ſʒ fiat ei inſul/
tus ad vomũu. vtei fiat imuria. vel obſident eñ
in como vel caſtro nõ vt eñ ihi cuſtodiãt.ſʒ vt
inferãt ei verecundiã nõ credo tũc habere lo /
cũ qð hic dicit ᷣm id qð nota.ꝑ Innoẽ. in. c.

nup.de ſen.ex. Ratu habuit. vc intelligo cũ
eius ↄtemplatõe el noie ſit faciũ.vt infra de

re. iu. rarum. Yo. an. idem Archi. Fauoꝛem.
non nudũ vel ſimplicẽ.t nudñ ↄſiliũ vel ſim
plex fanoꝛ intelligitur illius qui ad maleficuzʒ
faciendqũñ nihil adijcit. Yovᷣ.an. Et tales hanc
ſniĩam nõ incurrũt. vt ðꝛ in tex. ipſius ↄſtõis.
recept auerit. Pari eni pena ſunt puniendire
ceptatoꝛes.ſine quibo latere diu nõ pñt delin⸗

quentes. ff. de recep.l.i.niſi eſſent ↄſanguinei

vel affines.ff.eo.l.ij. Yo.an. Nota etiax ꝙ
ſic delinquẽtes incurrũt ⁊ alias penas multas
tꝑales.et nõ ſolũ ipᷣi ſʒ ⁊ filij ⁊ nepotes eoꝝ.qs

Potes videre in tex. Dicit tñ Archi. ꝙ quan⸗
tũ ad infamiã ⁊ bonoꝝ ↄfiſcationẽ effeciualem
et penã coꝛꝑalẽ infligendã neceſſaria eſt ſen⸗

tentia ſaltẽ generalis.vt.ſ.ꝓnũcietur eũ cxi⸗
minoſum eſſe crimine leſe maieſtatis.alłe q;⸗
uis vmmiũ bonoxꝝ ſuoꝝ ipo iuxe vel ipo facto
etiã pꝛius amittat ex die cõmiſſi crininis.nõ
iñ ei auferẽmr.nec fier executio ablatõnis hbo⸗
noꝛum ſuoꝝ vel alterius vene. niſi poſt ſnĩiam
ſaltez generalẽ. Poſte; res ad noticiã denue
nit. pᷣt loc triplititer intelligi. Ono modo ſic.
qſi velit dicere. ꝙ ſi aliqᷓs accuſatoꝛ exiſtat. de
leat ad inſtantiã huius eſſe criminalis.exquo

—

fuit ↄteſtata infra ſpaciũ menſis ꝑ ſniam ter⸗

minari ⁊ executioni mandari.alio quin iſti in⸗
currũt penas impoſitas et hic inſertas. Scðᷣo
mõp̃t intelligi qð dicit de noticia ⁊ abſe; ac⸗
cuſatoꝛe aliquo denũcianit ſibi ꝙ tale facinus

pvetratũ fuit.et lc ſiue aliquis de officialibus

ſuis hoc nunciauerit ipſi iudici ſiue quicunq;
alius q;uis pꝛiuatus. Oebuit ergo iudex ſta⸗

tim vt audiuit tali nunciatõne recepta pꝛoce

dere ad inquiſitionem ⁊ teſtium receptioneʒ

ex vicino. in quo tale facinus dicebatur perpe⸗
tratum quos teſtes indicabit ſibi denuncians.

et ſinon omnes tamen aliquos.etſi iudex ne
glexerit. ꝙ nõinquiſierit et veritatem non in
ueſtigauerit et ſententiam condemnatoꝛiam

non iulerit. et executus eam non ſuerit a tem⸗/

poꝛe nunciatõnis pꝛedicte ſibi facte ⁊ menſis
rint iſti pene ſubijcit hic impoſite et inſerte tã
ipe q; eiusofficiales. vc tũ intellige. namqñ
res ignoꝛatur debet plenius ad noticiam iudi/
cis aduenire. et tunc diuina et humana lex re⸗
ſoluatur. et ſcõm ꝙ ibi conſtitutum eſt remo⸗
ta acceptõne ꝑſonarum diffinitiuaſententia

„ 72

ꝓferatur. xi. q. ij. ſimopere. Cercio modo pᷣtin

telligi quod hic dicitur ꝑ noticiamꝑ famã. vt

iſte menſis incipiat currere ex die.ex qua iſta
fama aurib iudicis innotuit.q;uis nõ ſit.tun
enim ſtarim debetiudex pꝛocedere ex officio
ſuo ad inquiſitionem.hec Archi. et ibi ponit
plures obſtantias adpꝛedicta ⁊ ess ſoluit.et᷑
wbi multa dicit. ᷣà

TLitulus

Cõtra bãniẽtes epᷣos ⁊ ad hoc coopantes.

Capitulum.iij.

—

bolo in hoc ſacrilegij genus pꝛori/
perit. ꝙ quemuis iniurioſe pontiſi/⸗

cem vel temere peuſſerit acceꝑit ſeu bãniue⸗

rit vel hvc mandauerit fieri aut facta ab alijs

rata habuerit vel ſocius in his fuerit faciennis
ant aſiliũ in his dederit aut ſauoꝛẽ ſeuſcienter
defenſauerit eundẽ in illis caſibo de pᷣdictis.in
quib excõicatõʒ ꝑ iã editos canones nõ ſubi

ret ſit hmõi nte ↄſtõis auctoꝛitate anathema⸗

tis mucrone pcuſſus.ac non queat niſi ꝑ ſum
mũ pontificẽ.pᷣterqᷓ; in moꝛtis aꝛticulo abſol⸗

ui.⁊ in fra. Ptãs vero ↄſiliarij baliui ſcabini ad
uocati rectoꝛes ↄſules ⁊ officiales ciuitatis q
in epᷣm ſuũ ↄmiſerint aliquid pᷣminoꝝ. quocũ
q; noje cẽſeantur in pᷣmiſſis culpabiles exiſtẽ
tes.ſite excõicatõis ſnĩe aqua niſi vt pᷣmittit.
valeãt abſolutõis bñficiũ obtinere ſint ſubie⸗
cti.Clemẽs er̃ de pe.ſiquis.in cle. Diabvlo.ꝙ
ſinõ fieret ſuaſione diabolica.puta ignoꝛãter

nõ eſſet locus penis infraſcriptis. de ſen.ex. ſi

vero paulus.Quẽuis pontificẽ. Allos ergo q̃
renũciauerũt loco.nõ oꝛdini vidꝛ includere q̃
ad ercõicatõʒ incurrendã. Yo.an. Idẽ Pau.
quantũ ad electos nõ ↄſecratos. Temere ille
igitur qͥ ꝑcuteret ſe fengẽdo. nõ ligatur his
penis Yo. an. Hãniuerit. Nota ꝙ plus hʒ iſta
decre. ꝙᷓ illa felicis.e.ti.li.vi.in eo ꝙ punit bã
mentẽ. qð illa nõ facit Yo. an. et iſtud banni
re ꝓcedit de ↄſuetudine ciuitatũ. Oñ piculuʒ
qð imminet bannitis eſt diuerſum ſᷣm varie
tatẽ bannor.quibuſdã eni ſi capiantur immi
net moꝛtis ꝑiculũ quibuſdã ſolurõnis pecunie
et quidã pñt impune offendi.Pau.anda⸗
nerit. hic viðꝛ ſolũ mãdatũ pumire.etia ſi mã⸗
datũ non ſequatur effectũ.ſʒ ſatis durũ eſt vc
tenere. ideo poſſet expom lr̃a.vt.ſ.ci ſſ.ones
captões vel banna ſint facta.vt ſic requiratur
faciũ pfectũ.Pau.idem JYo. an. Rata. opoꝛ/
tet ergo ꝙ hec facta ſint eins ↄtemplatõne.als
ratũ hr̃e nõ poſſet. de re.iu.li.vi.ratũ. Yo.an.
Idem Pau.⁊ archi.in.c.felicis.eo.ti.li.vi.in
quodã ſił. Socius hic ſtricte puto ſumi ſociu
ꝓ agẽte qui aliquid cooꝑatur ad actũ peuſſio⸗
nis caprõis vel banni.Et licʒ in delinquendo
ſint plures ſocij qñq;. quoꝝ nullus eſt pꝛinci/
palioꝛ. et tales includũtur ſub agẽtibo.de qinba
pꝛemiſit. quandoq; iñ vnus eſt pꝛincipalis et
alter cooꝑans. xet ſic ſumitur hic ſoci us. qð pa
tet qꝛ de facieéte pmiſerat Yo. an. Conſilium
frauaulentũ nõ nudũuũ.et ðꝛ nudũ qð mhil adij
cit ad peccandi. vt no.in. c. nuper. de ſen. excõ.

in.ij.glo.Conſiliũ aut pᷣſtatur ſuadẽdo.rogan

XXIIII

I uis ſuadete dia

do et impa enco. inſſruendo vel vtaitare in⸗
de ſeciturã oſtẽdendo. vt no. Inno. de lvmi.
c.ad aundientiã. De nudo vero ↄſilio hic nõ p

uidenir. Pau. Fauoꝛem. Sciendũ ꝙ eſt ſun/

pler fanoꝛ qui nil adijci: adpeccandunm. de tali
vro viðꝛ hic intelligenduz. et qꝛ lra hic dicit
in his.i.pcuſſione captõe vel banno.patet

ſauens huie delinquẽti poſt delictũ pter defen 1
ſoꝛẽ.de quo ſequimir nõ incurrit hãc penã. ſ in

materia hereticoꝝ lanins recipiũtur fantoꝛes.
vthabes infra. YJo. an. DHefenſauerit. puto q
enã defenſoꝛẽ poſt maleficiũ punire intendit.
Eſt ergo quidã defenſoꝛ.i.auctoꝛiʒatoꝛ delicti
et talis grauius ptmitur q;ᷓ agẽs.ri.q.iij.qͥ com

ſentit. Et alius deſfen ſoꝛ. qui eriã woſi dehctuz

defendit. puta impediendo ne dvlinquens ad
manus iudicis deueniat eraminãdus vel pu⸗

niendus. xxvij.q.i.ſi cuſtos.vel impediẽdo ne

at execuiio.lvc etiã intẽdit includere.⁊ ꝓba

tur eo.ti.fehcis.li.vi. Non puto ꝓis qui alẽ
defenderet ne ledatur a pꝛiuato. nedũ.iij.ſj il⸗

lo offenſo puta epo vel eisↄſangainneis vindi
care volentib includatur hac pena. De illo qᷓ

defendit in iudicio patrocinãdo.vide qð diri

roſt Hoſti. de cleri.ex. ꝓpoſint.ſuꝑ verbo fauto
rem. Paulus aũt hoc pſequitur⸗ declarat p
diſtinctionẽ.qꝛ.ſ.aut aduocaſus vel ꝓcuratoꝛ

talis defendit iuſte. qꝛ.ſ. vurat eñ incnlpabileʒ
iura pꝛe eo allegando.⁊ oſtẽdendoeũ innocẽ
tem. et ſic non ligatur aliqᷓ pena. eniã ſi woſtea

apareat eũ cuilpabilẽ. rõ eſt. qꝛ in talib iuſta
efenſio reſeruatur. de excep. cñ inter.aut ↄtra
iuſticiã ⁊ 2ſcientiaʒ, defendit.ð etſic ligamxrhac

pena. de here. ſiaduerſus. Calesenĩ defenſo⸗
res appellantur. xviij.q.i. de pñtium. Pau.

Excõicatur quicuni; ſemet in bereſimn dam
natam labitur.

Wtere ſiue nouã ſequatur hereſim excõicatus
eſtlicʒ ſitoccujtus. Mota ꝙ occultus hic intel

3 ligẽdus eſt reſpcũ pluriũ non reſpectu acins

exterioꝛis. Nam iᷣm Pe.de pal. in.iiij. p ſolo
aciu interioꝛi.quo iñ ſolo homo eſt ꝑfecfus he
reticus.nõ incurritur excõicatio. ſz ſi aliᷣ aciu
exterioꝛi mamfeſtat delictuʒ ſiũ quantũcunq;

occultũ tunc incurrit. Oniuerſos qui de ſacmis
aliter ſentire aut woere nõ memuujt. qᷓ ſacrox
ſancta romana eccleſia pᷣdicat etobſeruar. et

generaliter quoſcunq; eadẽ romana eccleſia

velſinguli epip dioceſes ſuas cũ cõſilio clerix
coꝛum vel cleric ipſi ſede vacante cum cõſilio .

— Capitulum.itij.
Nicũqʒ ſemel in he
reſim damnatã labitur einſ: damnag

öne ſeipm innoluir. Belaſius pa⸗/
pa.xriiij.q.i.c.i.t glo.ſummaria ðꝛ.ꝙ ſiue

valgaſtge⸗
ſtenlseßst

— ſconſrimtit

nentoceron⸗
ühtfeſten
ſeierneoclenen
Anprristoneken
Noceſamicömiten

xwcha. Dlbi

canchcontgornin

cunonicatnaet

enna epſoph

xerto emiorin

Naulocoatulen
rienalenane
Mddacbſops
n Dinügen
ſeunenemmner
MWotnnnſn.
heknennngn
ſranncaneäiten
Glon donendr
teneeſeltench
Mpanmrinerde
ereücumeig
ſercöffonicann
erleſaparn
ltgnifrniter⸗
iſliopelronna
Klangeinettn
iareſewn
ügofnnnu
Mnams in
lnniscligf
kymmni
Mntenentian
Keine
ſeſiſtl,

Mtinbaerih

l

An eii ij

Snane

tun Der
inipehi

apinrtdin
AAlp,/u
Maimubetk

enchenwi
m euſemſter

Gintzüinaſa
maam,N
edichcer.
Aeseni dſene
tün bun.

wimrinn
ſcani

Cnentr

timhem
Z
nrKhe

mrinendan

antehrir/
neſemas
uii gl
etperns
geftihäaen
chutßdung
vCli dſoß
it. bn
Kobſengt
nanneiiß
icöſtpen
ueunito

Capltulũ

ſiopoꝛtuit epiſcopoꝝ vicinor h eeticos ſudi⸗/

cauerint vinculo nverpetui anatmatis inno⸗
damus. Luciuſ.iij.in.c. ad abolendꝗ. de here.
Diciuir in quadã glo.ſuꝑ verbo iudicauerint
ideſt in hereſim iam damnatã et indubitataʒ
incidine als eniĩ ſi de articulis fidei dubitatio
oꝛiretur.et dubium ſit.quod bene vel male di

ceret ſola romana eccleſia habetvterminare

xriiij.q.i.quotiens.Et dicit Pe.de ancha.no⸗
ta. epᷣm cum conſilio clericoꝝ roſſe de hereſi co
gnoſcere et punire.ergo ep̃ᷣi vbi etiam de fide

agitur ſunt oꝛdinarij.et de officio tenenmir in⸗
quirere. ſ. eo. excõmunicamus. dubia iñ fidei

non poſſunt decidere. ſed reſeruanda ſint pa⸗

pe. et qꝛ cauſa hereſis eſt ardua.pater ꝙ in ſen

tentia pferenda epᷣs requirit conſiliũ capitu⸗

li licet conſenſinn nõ erpectet. de his que fi. p⸗/
la.nouit. Nodie non pᷣt epᷣs ferre ſentennã in

cauſa hereſis ſine inauiſuoꝛe heretice pꝛalita
tis.infra eo.clemen.i. Nota ꝙ pꝛiuilegiũ er⸗
emptõnis non exemit exemptum a iuriſditõe

dioceſani cõmittentem crimen hereſis. Pe.

e ancha. Dubitatur an quicũch tenet vbi⸗
cunq; contra articulos pariſius damnatos ſit

excõmunicatus.et videtur ꝙ ſic. et ſinon ſen/
tentia epiſcopi.qui uon ligat non ſubditos

necextra territoꝛimm.ſaltem ſententiahuius
decretalis ad abolendam.que dicit. Dinculo

perpetui anathematis obligamus omnes qui

P ſingulos epiſcopos tanq;ᷓ leretici ſunt dam
nati. Dicendũ ꝙ epiſco

dubios ⁊ periculoſos.tum quia multi catholi⸗
ci eos tenent.tum qꝛ non excõmunicauerunt
ſed denunciauerũt excomunicatos. tum quia
nõ ſolum dogmatiſantes ſedetiam alitercre⸗
dentes eſſent excõmunicati. tum quis ad ſolũ
papam pertinet determinare generaliter quid
eſt hereticum et quid catholicum. Hon eſt er⸗
go excõmunicatus a iure qui tenet illud quod

vna eccleſia particularis iudicat eſſe hexeticũ

ſed qui firmiter adheret ei quod eccleſia vni⸗
uerſalis vel romana diffiniuit eſſe herericum.
ad quam ptinet lvc.quia q;diu adheret homo
fidei eccleſie romane.quecũq alia eccleſia te
netoppoſitum nunqᷓ; eſthereticus.de ſimm.tri.
c.damnamus.in fi. quia illa non poteſterra⸗
re ſed omnis alia ſic. ſicut tota eccleſia grecoꝝ
Vnde determinãs contra tales articulos nõ
incurrit ſententiam iuris. Si vero quera⸗

tur vtrum ſententiam epiſcopi incurrit con⸗/

tra eius pꝛopibinonem faciens.cerium eſt ꝗ⸗
fic.ſi eſtſubditus in loco ſubdito.et idem eſt ſi
exemptus enaʒ in loco exempto.et multoma
gis ſi nõ exẽptus in loco exepinto. qiiia in tali
bus que ſunt fidei non pꝛodeſt exempnio. Si

non intendit om
nes articulos damnare ſicut hereticos.ſʒ ſicut

IIII

auitem ſit non ſubditus iure commmuni vel ſub
ditus in loco extra territoꝛium non incurrit.
Si vero erraneus in loco dioceſis.aut eſt ta⸗
lis qui non ſoꝛtitur foꝛim ratione delicti. ſicut
foꝛte archiepiſcopus.et ſic non incidit.aut ta⸗
lia qui ſoꝛntur.et tunc ſi eſt de axriculis per ec⸗
cleſiam romanam da nnatis tũc incidit.ſi aun
tem non eſt de illis non incidit.quia non rec⸗
cat per inobedientiam. quia iunc non eſtſub⸗
dims. Er nota. ꝙ ex coꝛ poꝛeiuris non vi⸗
detur haberi.ꝙ abſolutionem ab excõmuni⸗
catione pꝛopter hereſim contractam papa ſi/
bi reſeruauerit. exrquo argui poſſet ꝙ ab epi⸗/⸗
ſcopis poſſent abſolui.per.c.nuper. de ſenten.
excom.ſed per pꝛoceſſum pave. qui fit annua,-
tim in curia ſibi reſeruat eoꝛum abſolutioneʒ
vt patebit.infra in ipſo pꝛoceſſi. Quot mo⸗
dis dicatur quis hereticus et quis pꝛopꝛie ſi-
hereticus.et quotſint hereſes iam conſicte.
et quot modis puniantur et qualiter erquan⸗
do ad miſericoꝛdiam recipiantur. vide in ſe⸗
cunda parte.ti.xij.c.de hereſi. Excõmun
catio cõtra fautoꝛes ⁊ receptatoꝛes xxeticoꝝ.

Excõmunicamus §. ſ.

omnes hereticos etfautoꝛes et receptatoꝛes

et defenſoꝛes eoꝛum. Honoꝛius.iij.de ſentẽ.

excom.nouerit. Dicit Petrus de pal.in.iiij.
ꝙ credentes hereticoꝛum ſunt.qui licet nulli
hereſi expꝛeſſe adhereant.credunt tamen he
rencos eſſe bonos homines et habere bonan
fidem.ſicut ſunt apud nos ſimplices. non ha⸗
bentes erplicitam hereſim.ſicut quidam her
ticalis captus cum vno heretico verfecto. in
terroga/ us dicebat. Holo moꝛi in fide tumi⸗
ni Builbel ni lan. Sic enim vocabanirillep
ſectus hereticus.iſte erat credens ꝓpꝛieſſe
fenſoꝛes autem ſunt qui verſonam defenaune
vt aduocati pꝛeſtando patrociniu n. vel tabei
liones faciendo inſtrumenta vel iuranfes al⸗
iuuantes in caula.qui auteʒ non ꝑſonan ſed

hereſim defendit hereſiarcha el
ſunt.qui in vomo vel terra ſugeo s repiunt.
ſemel velpluries publice vel pꝛiuate/Fautos⸗
res ſunt qui aliquando fauent facto mmtten do
alimonia n ⁊ hmõi.aliquando verbo.vi di e⸗
do. Iſti ſunt boni homines.iniuſtum eſt age⸗
re contra eos.erinquiſitoꝛes imvwonut eismYgx
ligne conficta. Atem cõmiſſone qñũ qu poe⸗
ſtate fungituriñ capiendo.et ałs nõ ſuuent in
quiſitoꝛibo ſicut debent. O mnes iſn ſuit ercõi⸗
cati ipſo facto ſicut heretici.quo imtelligendũ
eſt dum tamẽ vicium ſuum aliquo acti pqe⸗
at exterioꝛi publice vel occulte. Otem qin in
poteſtate e xiſtes omittit facere quod oe bet. li

cet ni il exterius agat incurcit.quiaad idemn

Titulus

iudiciumptinet habitus ⁊ pꝛiuatio.bc ille.di.

xiij. Quõ exponantur dicta vocabula.ſcʒfau⸗/

toꝛes.receptatoꝛes.vide in.c.ſe.

Excõicatio cõtra ſepelientes bereticos rece

— 2

ptatoꝛes vel ſautoꝛeseon. Capitulum.v.

abſolutõis bñficiũ mereantur niſi ꝓpꝛijs ma/

nibus extumulent publice ⁊ pijciat hmõi coꝛ
wꝛa damnatoꝝ.et locus ille ꝑpetuo caregt ſe

pultura.de heref.li.vi. Quicũq; laici vel cleri
ci cũ vniuerſalit᷑ dicar.quicũq;.et ita nullũ ex⸗
cipiat.Credẽtes.illi dicũtur credẽtes hexretico

rum.qui oꝛe ꝑpꝛio dicunt ſe credere erroꝛibo
eoꝝ d pe. di.i. fieri pᷣr. ⁊ lvc indubitatũ eſt.et
batõe nõ indiget. Itẽ qͥ adoꝛauerint ⁊ reue⸗

xennã ſuo mõ exhibuerint ↄſolationẽ vel cõi⸗

onem ab lereticis acceꝑint vel ſiłia ꝑpetrant

q̃ᷓ ad ritũ eoꝝ ꝑtinent credẽtes merito pñt di⸗

ci factis quibo exroꝛ expꝛimitur.vt poſui exem
pla. Itẽ qui ſermones ⁊ pᷣdicatões eoꝝ audie
rint.ſi ſemel tm̃ audierint.et nunq; amplius
redieriĩt.nõ debent iudicari hereticoꝝ credẽtes
nec enĩ vidẽtur appꝛobaſſe qñ poſtea vitarent

ar. efficax ad hoc.i.q.i.ↄſtat. Atem ſi quiseos
viſitauit alimoniã dedit.ducatũ pᷣſtitit vel ſi⸗
milia fecit in quibo nil de ritu eoꝝ oſtenditur.
nõ credo ꝙ poſſint credẽtes iudicari.Nã hec
fiũt qñ q; interuẽtu pecunie.ſecus ſipꝛius erãt
lapſi ⁊ poſtea iſta facerẽt.de here.li.vi.accuſa⸗

tus.oẽs tñ pᷣdictos quos dixi nõ debere iudica⸗
ri credẽtes.fateoꝛ ſuſpitõe maxima nõ carere
et ideo poſſe eis indicipurgationeʒ canonicã

iuxta canonicas ſanctões. Atẽ qui libꝛos here

ricoꝝ ſuſcipiũt.ſi ſtatim eos deſtruxerint incen

dio vel alio mõ innoxios iudicandos credo.ſ.

deſtruẽtes.v..i.(.i.als ſi ſuſpecti ſunt ⁊ nõ de

ſtruũt eſt eis indicẽda purgario canonica. ZFlrꝭ
chið. Receptatoꝛes.glo.arxchi. illi dicuntur
tales qͥ ſrienter recipiũt.et ſi nõ freqũter. ar.

efficax de venis. felicis. li. vi. NHam verbũ fre
quentatiuũ in iure ꝓ ſimplici ᷣw ponit. vt re

ceptare pꝛo reciꝑe.Hoꝝ autẽ qui ſciẽter rece⸗

ptant.quidã ſunt in culpa.quidã nõ. Hicno⸗
tandu ſane vioꝛ. ꝙ iura ciuilia vidẽtur illũ in⸗
telligere eſſe receptatoꝛẽ.qͥ latenter recipit
celat ⁊ cõſeruat vt manus ludicis euadat.vt
innuitur. fl, de recept. l.i. Defenſoꝛem glo.
archi. Si defenderit quis erroꝛẽ ip̃ᷣm. dãna⸗
bilioꝛ eſt eoq errat.et nõ ſoli lerencus ſʒ etia

4

Nicunqʒ hereticos
credentes receptatoꝛes vel fautro/
res eon ſciẽter pᷣ ſumpſerit ecciaſti
ce tradere ſepulture.vſq; ad ſaniſſactõʒ idone
am.excõicatõiſ ſnĩa ſe nouerit ſubiacere.nec

4
XXIIII

hereſiarcha dinittn. xxiiij.q. iij. qui aliox. Si we

ro defenderit ꝑſonã reſiſtens virib vel pten
tis ne ad manus iudicis veniat pumiẽdus vel
eerxaminandus. pᷣf ↄtra hmõi defenſoꝛes ꝓcedi
e ad excõicationẽ.et ꝓlemõi pᷣſumptõe poſſet ei
ndici purgatio canonica. F.

ad eos qui ptãte fungñũtur. Et hoc verũ niſi fn

erint pꝛiuate pſone tales.ꝙ iuramẽto ſe aſtri

xerint.Si eni iurauerũt indicure ⁊ celant.nõ

nego eos fautoꝛes. Atem ſi quis excuſat here

ticum non ex lingue lubꝛico nec per iocum ſed

in cõuenticulis vel inter laicos.ſicut multiſe⸗
pe dicentes. Iſti non ſunt tales quales dicůqãd
tur.nec negant iſta velilla.vel foꝛte qꝛ aduo⸗
cati ſimt aliq̃ͥ.et defendendo eos excuſant eoꝝ
pꝓceſſus pñt dici fautoꝛes.cõſideratõe habita
Eſonaꝝ loci ⁊ tempoꝝ. Item ſiquis facto fa
ueat ꝓbatõne nõ eget.puta in eo qui tali ali
moniam pꝛeſtat ⁊ ꝓcurat quiliberat. qui eapꝑ
que liberatur ſubminiſtrat et ſiqua ſunt ſimi⸗
lia. Idem in eo qui pᷣcibo liberatur. xriiij.q. vi.

c.i. Scienter ergoſi lvc neſciebatipᷣe tumu

lans. non ligatur hac pena qꝛ facti ignoꝛantia
vnumquẽq; excuſat. Eccleſiaſtice ſepulture
vult dicere lr̃a iſta ꝙ taliũ cadauera nõ debẽt

in cimiterio eccleſiaſtico tumulari nec alubi

ad modũ chꝛiſtianoꝝ ſʒ foꝛas iactari ab eccle-
ſiaſtica ſepultura in ſignũ ꝑpetue damnatõis.
EYlrchidi. Pꝛopꝛijs manibuſ.ergo non alienis
Imponuntur pꝛedictiset alie pene.quas po-

res videre in tenu.

Ercõmunicatio cõtra rectoꝛes impediétes
vel nõ inuantes epos ⁊ inquiſitoꝛes in inquiſi

tione hereticop ei fautoꝝ T receptatop.

inquiſuõnis ne⸗
goclum contra hereticam pꝛauita/

ſtimitione ſunt plures conſtiiute ercõmunica⸗

tiones. Primo om̃es poteſtates vomini tem⸗

pvꝛales ⁊ rectoꝛes quibuſcũq; dignitaubo vel

officijs noibo cenſeantur. et eonofficiales ?
baliui qͥ dioceſanis vel epᷣis vel inſitoꝛibo he

rxerice pꝛaintatis nõ obediunt in hereticoꝝ vel
ipſoꝝ credemtiũ vel defenſoꝝ.receptatoꝝ fau
toꝛum inueſtigatõne.capnone let cuſtodia vi
ligeri.cũ ab eis fuerint reqᷣſiti ſunt excõſcati.

gatio canonica. Fautoꝛes glo. ar
chidi. q̊ publica ptãte fungñtur.vt pᷣlati⁊ ptin
cipes ex ſola omiſſione pñt dici fautoꝛes puta
ſi ab eccleſia ↄdẽnatos nõ fugant ⁊ puniũt ſi/
cut debent. xriij. q.iij. qui pt. Pꝛiuate vero pſo⸗
ne in loc caſu ſi nõ capiunt.ſi pꝛetereũtes nõ
detinẽt. fautoꝛes dici nõ pñt. Nam lvc ꝑtinet

Capitulum. vi.

tem ad dei gloꝛiam ⁊ augmeniũ fi⸗
dei noſtris tempoꝛibs ꝓſpereturet in qua cõ /

igmnaze

godenref

corſen
iseorktiapenn
cmnſinenmnſr
ſpcicni Gon
inereſtetcefic
ochrepenmnſin
Pwciciſeerecne
eſanis vlinqſno⸗
iſrmmrofain

iniſftvnancne

erlindinmeimn
enno irſ.
Uempöer⸗
Wümiöſln⸗
ſehan iſnige
nirhmniſt
mimmn
Cinegfnctv
1Nnefrds
ſNOſes Wpei⸗
Gehirvsdſceii
Pniicos gli⸗
dantinmancan
ſycennneridl
giſinsyfüi
ſßt prino ſ⸗
chreſemat abt
lenlabſolvere i

rätatocont⸗
Cſoennamen⸗
mmmpteſe

ſar
4

E
lelmn

neegendn
nsſannite
esgiad

mün
iüteiat
Enſansſin
mcdie
len gwen
aſuinſn

annniien

itujeun
miorf
ſieſcplure.

mnnd Nd
S
enedecceſ

Nedenmös
Nwonondien

Qapitulũ

Scðdo oinnes pᷣdic ti rectoꝛes ſi peictas perſo

nas peſtiferas nõ durerint vel duci fecerint ſi
ne moꝛa roſtqᷓ fuerint requiſiti in ptãteʒ ſeu
carcerẽ epopĩquiſitoꝝ vł ad locũ aliũ aliqueʒ
de q̊ ipi vel aliqui ex ipis mandauerint inſra
eoꝝ dñoꝝ vel recton diſtrictũ.vhi ꝑ viros ca⸗
tivlicos a pᷣſatis epᷣis vel inquiſitoꝛibus.łeo
rundem aliq̊s deputatos ſub arta ⁊ diligenti
cuſtodia teneant᷑.conec eoꝝ negociũ ꝑ iudici
um eccleſie terminet.ſunt ercõicati. Cercio

oẽs ſupdicti rectores ⁊ eoꝝ officiales ⁊ nun/

49

cij. ſi de hereſi ab epis vel inſitoꝛnbus dem/⸗

natos ⁊ eoꝝ bꝛachio derelictos nõ ſtatĩ cepe⸗
rint indelate aiaduerſione debita pnniẽ os
non obſtantibus appellatõibus quſcũq; pᷣdi
ctop.ſunt excõicati. Quarto oẽs ſupᷣdicti rec
toꝛes ⁊ officiales.ſi captos ꝓ cꝛimie hereſis
abſq; dictor epox ſeu inquiſitoꝝ qut ſalteʒ al
teꝛius eoꝝ lnĩa vł mandato a captione vłcar
cere liberquerint. ſunt excõicati. Qinnto oẽs
ſup dicti ißonch ofciales.ſi de cemine hereſis
cũ mere ſit eccleſiaſticũ.cognouerint q̃mo/
vłiudic auerint ſunt excõicati.Sexto oẽs ſu⸗
pꝛadicti ſiexecutionẽ ꝓ hmõi cꝛamine a dyo
ceſanis vłinqſitoꝛe imniunctã ꝓmpte ꝓut ad
ſuũ ſvectatoff ciuʒ facere detꝛactẽt vł dioceſis
vel inqͥſitoris iudiciũ.ſnĩam ſeu ꝓceſſuʒ dire
cte vel indirecte impedire pᷣſumãt.ſunt excõi

cati. Septimo oẽs ſupᷣdicii.qu ſcienter inpᷣ

dictis velaliqͥ pdictoꝝ mqui ſirõisofficiũ de
derint auxiliũ cõſiliũ vł fauoꝛẽ.ſunt excõica⸗
ti.oẽs pᷣdicti.ſiſnĩas excõicatõis inquã incux
riſſent oĩno ꝑ annũ ſuſtinuerint. extũc velut
beretici ↄdemnant᷑. hec omnia in pᷣdicta ↄſti

tutione.qᷓ incipit. vt inquiſitõis extꝛa de here.

2

l. vi. vt in q̃ſitõis.vbi heretici dicunf᷑.admirii
fidelibus. d loc facienda eſt inqinſitio vt a fi
delibus diſcernãt᷑.⁊ inuenti coꝛrigant᷑. arhið
Puniẽdos.ꝙ ſi inquiſitoꝛ ⁊ oꝛdinariꝰ diſcoꝛ
dant in mandato.qꝛ vnus mandat puniri ꝑ
ſe ↄdemnatũ.alter mandat relaxari ꝑ ſe abſo
lum ſatis vi ſuꝑſedendũ vonec conſulat᷑ papᷣ
ſupᷣ.c.ꝓximo.io.an.Canon eſtſnie late.⁊ qͥa
non reſeruat᷑ abſolutio pape.oꝛdinarius po
terit abſoluere.ſupᷣ de ſen.excõ.nuꝑ.io.an.

Ercõicatio contꝛa inquiſitoꝛes male ⁊ cõtra

conſcientiam exercentes tale officiu z2tza r
dam pape reſeruatur abſolutio.

Capitulum. vij
Naquiſitoꝛes et alij

addicti officij erecutionẽ cõſtituti.
ſiodij.gr̃e vel amox; lucri ⁊ ↄmodi

4

tpalis obtentuq iuſticiã.⁊ 2ſciam ſuam omi

ſeptimum

ſerunt Z quẽq;ᷓ pcedere.vt ſuerit cedencu

ſuꝑ binõi pꝛaintate.ſ. here tica aut obiento eo

dem pᷣmtatẽ ip̃am. aut imvedimentũ oſficij.
ſui alicui imponendo eũ ſuꝑ lvc pᷣſumpſerit
quoqᷣmõ verare.pꝛeter alias penas excõicari
onis ſnĩam eoipᷣo incurrant. a q̃ niſi ꝑx roma
nũ pontificeʒ neqᷓant pᷣterq; in moꝛtis arti uj

lo ⁊ tunc ſanſfactione pᷣmiſſa abſ lui.nulloĩ

hac pte pꝛiuilegio ſuſꝛ agante. Clemẽs in. c
mul.e lere.in cle. Obtentu. vbi g nõ ꝓprt
alterũ pᷣdictoꝝ vel ſoꝛte timoꝛe ꝓpter vitã
dum ſcandalũ hvc admitterent nõ eſt locꝰ pe
ne.io.an.Et ↄſciam.nota ꝙ copulat q iuſti
tiã ⁊ conſcĩiam. Eodẽ.ſ.odij.ar̃e ⁊c.vt ſupra
Ex quo patet aperte ꝙ ↄſtiiuno eccłie militã
tis ligat crimen omnino occuliũ ad penaʒ ſu

ſpenſionis ⁊ excõicationis. inducit ad hoc inł

ta iura ⁊ ſuhdit.Ex his vider᷑ indubitatũ.qð
archi. habebat ꝓ dubio ⁊ diſpuratõm derelin
quebat an ſereticus oĩno occullius ſit excom
municatua. Yo.tʒz ꝙꝙ ſic. xxiiij.q.i.in ſum. et
ingloſa.ſe placet etiam. goff.⁊ ray.in ſummʒ
Exinde inducit multa iura q̃ vident᷑ fe cere in
contrarium. xrxij. diſt. erubeſcant ꝛc. tandem
io.an.concludit ſic de plano fate amur.ꝙ con
ſtuutio militãtis eccleſie oĩaocculta ligat nõ
tñ noĩ atim de illis iudicat tribunal eccleſie ĩ
mo ipᷣa eccleſia inq;tum ꝑ hiem iudicat ho
minem noĩatim. ⁊ in q;tum eſt collectio fide
lium ligatos ſic occultos habet ꝓſoluiio.ð ſẽ
ten. ercom.a nobis.⁊ ſic loquuntur contraria
Hota vᷣm pe.de ancha.ſuꝑ cle.de vſuxis ex

graui ꝙ actus fenerandi nõ ſapit hereſiz. nec

ptinet ad inquiſitoꝛem ⁊ tũ ptinaciter aſſere
re ̊ nõ eſſe petm̃ eſt hereticuũ. Rõneʒ collige
ex glo. non ſolum. cũ q̃ concoꝛ.pau.Exqᷣ col
lige deciſionẽ eius dubitabat. QAuidam em̃ ð
iſtis bizocholis in publicis pᷣc canoml uſcon
citando tuꝛbam ⁊ ſeditioneʒ clex vr fertur
aſſeꝛuit erloꝛtãdo ꝙ laici nõ tenebant᷑ ſolue
re decimas nec eis confiteri nec ob latones
dare.⁊ ꝙ peccabant contꝛarium facieno. eñ
eſſent omnesclerici mali ⁊ de eccleſys remo
unendi. Querebatur. an iſta alia q;pluza eſ

ſent heretica ⁊ ꝓcedi poſet comra eum tanc;

contra hereticũ.⁊ fiꝛmatũ ſin ꝑ omnes ſacre
txologie octores. ⁊ coctoꝛes viriuſq; iuris
ibi exiſtentesꝙ ſic.⁊ bene per cctrinam i*
gloſe Sapiebat enim pertinaciter tenebat
diuerſas et falſas opiniones.rxepꝛobatas per
ſacros canones et canonicas ſanctiones. ex
go ⁊ cetera. vt in ea pater. Et pai..clarius lo

quens dicit. DHereticus eſt non ſolum quima

le ſentit et vocet de articulĩs fidei et ſacramẽ
tis eccleſie. ſed etiam qui falſamete xtoꝛtam
expoſitionem in icripturis diuuns woni con
tra id quod tenet eccłis. diiti. l. ſiqs diaconꝰ.

4

Titulus viceſimuſquar.

Et tntellige iſtũ tex.cle.ex gꝛaui.qñ ſimpl ⁊
vciſe quis aſſerit nõ eẽ pet̃ fenerare.ſed qꝛ

ſunt nonnulli caſus in quibo ꝓbabilirer dubi⸗

tatur.vtꝝ in iſto vel in illo caſu ſit vſura non
eſſet yretic qͥ teneret opi.etiã foꝛte nõ veraʒ
vt ſupᷣ.ca.nauiganti.de vſur? pe. Et nota. ſᷣm
pau.in cle.ꝙ dicit ꝑtinaciter.ꝑtinax ðꝛqͥ val
de ⁊ impudenter aliqd tenet ⁊ affirmat. vnð
ſiioco vel ꝑ lubꝛicũ lingue loc diceret.nõ eẽt
hereticus.xxiiij.q.i.ait.⁊ ſic ꝓtinatia in malo

pſeuerãtia in wno. iudei aũt q;uis affirmẽt

vſurã nõ eſſe petm̃ nõ tñ pñt dici heretici. nec
aliter ↄtra eos vcedit rõ eſt. qꝛ in eis nõ cadit
hereſis.ꝗᷓ idẽ qð eliſio vel diuiſio.xxiiij.q.iij
vreſis. Cũ em̃ non ſint de gꝛemio eccle.diui
ſionẽ ab eo facere nõ pñt.ſi tñ talẽ errorẽ cog
matiʒarent.aſi nõ vtõ hereticos. tñ per alios
modos poſſent ꝑ eccleſiã pumri.ſicut ⁊ ĩ alijs
caſibus qñ offendunt fidẽ. pau. nota etiã m
pau.vbi ſupᷣ in cle.er gꝛaui de vſuꝛis. ꝙ qͥ diẽ
Ptinaciter vſurã eſſe pctm̃.ſed facta reſtituti
one nõ eſſe ↄfitenduʒ ſicut qͥ eſt obligatus ex

ↄtꝛ actu licito.eſt hereticũ in contractuenun

obligamur quis tm̃ lviĩ in vſura aũtoffenditet
obligat deo. ⁊ vĩ. ⁊ iõ poſt reſtitutõʒ adhouc te
netur penitere.itẽ ̃m eundẽ qͥ male credit ſʒ
Darus eſt coꝛigi ⁊ ſequi certioꝛatus fidẽ eccle
ſie.nõ eſt hereticus. xxij.q.ij. leatus paulus.

Excõicatio 5 inqinſitoꝛes 7 ↄmiſſarios eo

mum illicite exrtoꝛqqntes pecuniã ſubptertu m

Naquiſitoreſ etipſo
rum vlepᷣoꝝſen capituloꝝ ſede va
. cante ſup hoc deputati cõmiſſarij. ſi
ptextu officij inquiſitionis quibo vis modis il
licitis ab aliquibo pecuniã extoꝛquent aut ſciẽ

ter attẽptant eccleſiaꝝ bona ob clericoꝝ delic

— 7

tũ pᷣdicti occaſione offcij fiſco eccleſie appli⸗
care.ſunt excõicati ⁊ obſolini nõ pñt pᷣterq; in
moꝛtis articulo wnec illis a quiboextoꝛſerint
plene ſariffecerint de pecuma ſic ertoꝛta. mnk
pꝛiuilegijs pactis aut remiſſionib ſuꝑ ̊ vali
turis. cle. in. c. nolentes. de vre. in lle. Cõ
miſſarij.dant g inqͥſitoꝛes ↄminaꝛios q̃s vi⸗
carios vocamus v' ſubſtitutosſupᷣ. c. primo
io. an Kõmiſſarij de epis loqui nõ vf. ʒetiaz
ab his deleant abſtinere. pena tñ qᷓ ſequit nõ
halet locũ in ipᷣis. io.an.pᷣtertui ſi g nõ eo pꝛe
textu ilticite erigit.lʒ faciat male. nõ t locuſ
eſtpenę.io.an. Pecumiã intelligo large.i. q.
i. totu. eccliaꝝ.de bonis ergo clericoꝝ ꝓpꝛijſ
non phiber. Eccleſie multominus ſibipſis

ipo iure bona laicoꝝ dãnatoꝝ.de lvreſi.io.an
abſolui ꝑ oꝛdinarios cũ ſibi f ffuet pa.io.an.

Satiſſecermt ſihñt vñ. als in vc panpertas

ercuſat. de vſuris cum ti. io. an Oeplatos ecx⸗

cleſiaꝝ cogi nõ oſſimus ad ofici inqſitiõis

exercencũ. bonifa. vſute ↄſpicuos O mgr oꝛ
inis in tota oꝛdine ⁊ quilibet pꝛioꝛ ꝓuinciał
t⁊ eius vicarius in ſua puincia pñt fꝛatꝛes ſu
os ꝑ ſedẽ aplicã depuratos ad pᷣdicancũñ cru⸗
cem vel adinquirendũ contꝛa hereticã pꝛaui⸗

tatem reuocare. remouere ⁊ tꝛanſterre. vel ꝙ
ſupſedeant imiungere. alios quoq; ſu bſtitue⸗
re ſi eis viſum fuerit expedire. ⁊ in eos ſi con
tꝛauenerint cenſurã eccleſiaſticã exercere nõ

obſtannib lr̃is apłicis impetꝛatis vłimpetrã

dis.q de in inculto oc eypſſam non fecerint
mentionem. bonifa. virtuete

De irritatione oꝛdinationũ aboctaiianoet

guidone hereſiarchis facaͦz.

Excõicatio cõtꝛa alienatões ⁊ oꝛdinatões

factas a ſciſmaticis de rebus eccłiaſticis

Capitulum. irr

ſidinationeſa boc

toguiano. ⁊ guidone hereſiarchis ſac
tas et aboꝛdinatisab eis irritas eẽ
cenſemus adijcientes. vt qͥ dignitates eccle
ſiaſticas ſeu beneficia peꝛ pᷣdictosſeſmaticos

acceperunt. careant impetꝛatis.Allienatiões
quoq; ꝗᷓ ꝑ p̃os ſeſmaticos ſiue peꝛ laicos fac

te ſunt de rebus eccleſiaſticis omm careant.

firmitate ⁊ ad eccleſiã ſine omni onere reuer
tantur.ſiquis contꝛarie pᷣſumpſerint excõica
tioni ſe noueꝛit ſubiacere. extra de ſciſmaticꝭʒ

9*

capi.i. Zlguidone cum ſciſſerunt eccleſiaʒ
qui non dicuntur ſciſmatici.immo potius di
cñtur tales qui diuerrũtur ab eis hereſiarchis.
ideſtſciſmaticis Inno. ab eis oꝛdinatis ꝑ oꝛ
dinatos ab eis videridẽ cum ſit eadem ratio
defectus.ſ.executionis. quam dare non põt.
qui non habet. Jo. an. Laicos. auctoꝛitate ip
ſoꝛum ſciſmaticor.als emens non eſſet excõi
catus.ſed excõicandus.ſᷣm lvſtien Firmita⸗
te.qꝛ eccłia q;diu habæt paſtorẽ heꝛeticũ łſciſ⸗
maticũ.vacare dicitur. Dnde non valentq̃ a
tali pꝛelato fiunt in pꝛeiudicium eccleſie ſita

mẽ acquirit talis pꝛelatus eccleſie tenet nec

ceſſabitur. 2 lvc in ſauoꝛem eccleſie Bernar.
Reuertantur ergo reuertuntur talia ad ecele

ſiam nullo dato pꝛecio. DPetrus deancharañ.

Sedemptoꝛ halet recurſum ad venditoꝛem
pꝛo pꝛecio.ſᷣm NDincentium. Si quis contꝛa

1 Phibet. E re ideſtoꝛdines exequendo.beneficia rerinẽ⸗
officialibo vel fiſco ſeculari cini applicata ſunr d

o vel bona alienata ᷣm Hoſtie. Subiacere

illi ſciſmatici qui ab vnitate eccleſie recedũt
vt gꝛeci excommunicati ſunt, xix. diſtinc.nna

Snötarioconcnas

töͤeſenni

ereconones.n
com. Z
ia
cerecde

Aorerck
ones? RMNG,

lencienaamms

Nlc o,r⸗
Gcin gfmntuen
PanttRempe⸗
oncexunach
Aei aepecnen
Cenadhaomaes
ſnencnre
dicentodcite
ſtiftetndos
ſedicctioanin
Memnpiorthanrte
lecononinöſen
ſnia hienoeſt
ns ꝛſc xhmnd
nſernceſtie.
gſtecfrcnone
itifnnmn
ler nijqi g
uliemnen
uftepunin
Agpöefiguf
ſagkchzr erd
Nahkien
ſicnnez
tliergenn
ſionatſetnn
Marmoru

Möez oncn
Wengkaſt⸗
mr

heſabe
nehmeſunchit
naabessiniise
awee
NMgſiſnani
1 Plenanöes
uprlitcefi
onmcnenn.
ommoneretene
WEumeräte
emmofſiſnan,

ſeienmeek

mropusn
besarſann
desgang:

.

1Osamni)
nsrthimi
kinfpin
imi
ENN/
nantteli
cnetret
Hemer.
Bünaterce
Nuncharnd.
Avncinoren
ggistoni
eſcigrenmn
e. Gbinn
(eſe men

dil

elligi. HNõ em̃ qui ſic ex vꝛtat ꝛ⁊c

Dicebat lvſtien.illos ſciſmaticob tm̃ aͤſe er
tollunt. 3 romana eccłiam. ⁊ ab illa ſe ſepant
eſſe excõicatos cũ adherennibus.⁊ dicunt᷑ ta⸗
les heretici illi.ſ. volũt Z epᷣm aliquẽ mnſir⸗
gere epᷣatũ tenere. ⁊ clericos ſigs facere et
excõicancdi ſunt.pe.de ancha. NMota ꝙ qui
oꝛdines vel beneficia rececerũta ſciſmaticis
ipo iuꝛe excõicati ſunt.⁊ ſic eſt canon late ſen
tentie.qð q̃dã.vt lvſti.intelligunt de adheren
nbo ⁊ fauentiboipᷣis ſciſmaticis. Dicas eos
qͥ als nõ adherent nec fauẽt ſciſmaticis illis.ſ.
q̊ excedũt ab vnitate eccleſie nec extollenteſ
ſe romanã eccłiazʒ. ⁊ſi ð alios nõ excõicatos
ipo iure.ſed ſunt excõicandi.pe.de ancha. itẽ
nota.qꝙ excõicati ſeint ommnes ſeq̃ces adleren

tes. vel fauentes publice vel occulte ſciſma/

ti dãnatoin conſilio cõſtantienſi. DBetꝛi de lu

na abſolutio pape reſeruat᷑.vtʒĩ ꝓceſ.curiali.

Exrxõicatio contra aſſerentes romanam ec

cleſiã nõ eſſe caput aliaꝝ eccliaꝝ.⁊ non poſſe

condere canones.⁊ decreta. vłnõ eſſe obedi
endum. Capitulũ decimum.
£
Vi aſſerit conuma
citer eccleſiã romanã nõ eſſe caput
aliaꝝ ecchiaꝝ.⁊ non poſſe condere
canones ⁊ decꝛets. ⁊ etiã ſibi tanq; capiti nõ
obediendũ excõicatus eſt.xir.di.nulli fas.no
ta ꝙ iſtud.c. loqͥt᷑ de ↄtẽpioꝛiba canonũ ⁊ tꝛãſ
gꝛeſſoꝛib.Sʒ ᷣm hugo.ibidẽ ⁊ pau.in cle.du
pliciter ðꝛ qͥs ↄtemptoꝛ canonũ.vno mõ qͥa
apkicam ſedẽ ↄtumaciter negat eſſe caput ec

cleſiaꝛũ.⁊ hte ptãtem condendi canones de

cꝛeta ⁊ ſtatuta eius nõ eſſe obſeruanda ⁊ taliſ
eſtſciſmaticus ⁊ hereticus ⁊ excõicatꝰ.Et ſic ĩ
telligendo dictũ.c.eſtcanon late ſnie.Et ad
idẽ facit.xxij.diſt. oẽs.xxv.q.i.violatoꝛes.Et
idẽ dicũt io.an.inno.⁊ loſt. Scðo mõ vᷣr ouiſ
ↄtemptoꝛ ⁊ tꝛanſgꝛeſſoꝛ canonũ.qͥ ipa mãda
ta canonũ nõ ſeꝛuat.q;ius cꝛedat ⁊ dicat eſſe
ſeruãda.hic nõ eſt ſciſmaticꝰ ꝓpꝛie nec excõi
catus.⁊ ſic de hmõi intelligendo capiiulũ ẽ ca
non feꝛenge ſnĩe.⁊ vt dicit pau.in cle.ſi quis
tꝛanſgꝛedit᷑ canones ⁊ ſtatuta ↄunentiapᷣcep
ia ſiue affirmatiua ſiue neganua. veccat moꝛ
taliter. xiiij.q.i.ꝙ pᷣcipit.ſecus ſi eſſet cauſa⸗
ſilij.intellige tunc canonẽ loqͥ de conſilio quã
do lvc ibi expꝛimiim vel alia rõ ſuadet ſic in
'ff de hisqui
no.infa.obhec veꝛba.cũ autpꝛeceptoꝛie loqͥt
vt ce lebꝛatõe miſſa.c.wlentes.⁊ de eta.et
qli.c.cum eccleſie.̊ tꝛanſgꝛediẽs peccat mor
taliter.qꝛipedit finẽ queʒ lator legꝭ intendit
als tꝛ anigꝛenoꝛ canonũ ex rõnabili cauſa nõ
peccat moꝛtaliter ſᷣm ilv lxc pau.in cle.

Erxrcõicatio contꝛa incendiarios eccleſia
rñ vłpioꝝ locoꝝ.aſi fuerint denunciati.pape
reſoluatur abſoluio.

ſunt p eccleſie ſniam publicati pꝛo
abſolutionis bñficio ad ſedẽ axłicã
ſunt mittendi.cle.in extꝛauaganti.ex.de ſen.
excõi.c.tua. Glo.ſuꝑ verbo pułlici.in.fin.ſit
dicit. non cꝛedo.qꝙ omnes incendiarij gene
raliter ſint excõicati.miſi incendiarijs eccleſia
rum.cum de alijs non inueniam. Etpeꝛ hanc
ecꝛetalem non pꝛobatur ꝙ iure ſint excõica
ti.ſed illis pꝛimo excõicatis ab epᷣis ſubſecu

ta publicatione ⁊ denunciatione per hanc de

cretalem ſibi papa eoꝛum ſeruat abſolutionẽ
ad teꝛroꝛem.ałs epᷣi poſſunt ahſoluere omneſ

incendiarios. extꝛa eo. nuper. Aay. Boſt. ⁊ x
ſtien.in ſummis ſuis.⁊ io.de lig.dicunt ꝗy in
cendiarij eccleſieum vel locoꝛum religioſoꝝ

vel cimiteri vel ſpacijpꝛimilegiati in circuiiu
eccleſie ſeu locum conniguũ pꝛinilegiatis ſüt
ipo iure excommunicati. vt in dicta decxera
li.⁊.xvij.q.iiij.icut acquiſitus.Eſt aũt ſpaciũ
pꝛiuilegiatũ in circiniiu eccleſie.xxxr.paſſus vł
xl.q̊ ad matꝛicẽ eccleſiã.ſed anteq; denunciẽ
tur pñt ahſolui p oꝛdinarios. Poſtq;ᷓ o fu⸗
erũt denunciati nõ niſi a papa.⁊ ̃m io.an.ta
les abſolui nõ pnñ̃ta legat ex iure legatõis
ier incendiaria ſic denunciaia ab epi
copo abſolui nõ põt. ⁊ſi poſſit abſolui ab ĩiie
ctõe manuũ violenta in clericũ ᷣm guil.ioh.
an. H dicit deincendiarijs ecchiaꝝ. ginl etiã ðt
ꝙ incendiarij alioꝝ locoꝝ ſtq; ſuerũt etiaʒ
venunciati.pñt abſolui ab epo vt cõiter dicnt
coc. pe. de ancha. ðt ſimpliciter de incendiarij
excõicatis ⁊ benũciat.ꝙ ſunt mittendi ad
papã cõioꝛ pꝛimaopi.ſcða tiutoor/ncẽdiarij

po alioꝝ locorũ nõ ſumt ipo facto ẽxcõicati.ſ

excõicandi de iure cõi.xxiij.q.vlti.c.peſſim az.
Ray. de ure aũt pticulari ſeuſynodali in qmi
buſdã locis tales etiãſunt excõicati.i qbuſaazʒ
alijs ex ↄſue icĩe hñt ꝓ excõicatꝭ q;ins rene
ra nõ inferat᷑ excõicatio abſq; ſnia ᷣm ginlet
hi incendiarij poſtq; fuerũt lenunciati. xſſut
abſolui ab epis ſuis ᷣm quoſdã. vt qmnl.⁊ Zll.

ſ m alios nõ niſia papa. 1 B ð in ſũmapiſ.

— *

Yo. an. ðt tm̃ de incendiarijs ecciag. Sed qᷓ
ſiter intelligenda ſit iſta dennciatõ. Diẽ ginl.
ſm quoſdam intelligiur ſifuerit denunci
atus noiatim.i.exrp ſſo nomine ſecus. vt di⸗/
cunt. ſiin generali. vt cum ðꝛ ſub hac foꝛma
Excõicamꝰ oẽsillos q fecer̃t tale inceneium

—

Et ſubdit.Cꝛedo ꝙ ſiue in generali ſiue ĩ ſp
ciali denũcięf incendiariꝰ a ſola papa eſt ab⸗
ſoluen cusß erti cũ ðt hug. ⁊ iuriſperiti. ꝙ qñ
fert᷑ ſnĩa ſub hac foꝛma.excõicamꝰ oẽsqͥ fece
rũt H.illudoẽs intelligunt noĩatiʒ excõican.
q̃cũq; iudice fiat iſta denunciatio/ðꝛ in cen
dinariꝰ ᷣm ray.qᷓ auẽtate ꝓpꝛia iuitarẽ łvil
lã vł mãſum vłſegetẽ vłrẽ ſilies malo ſtudio
incendit.exponit glo.eiꝰ. incenqit vel incẽdi
facit.aut incendiarijs ↄſiliũ vł auxiliũ ſcieter

impendit quẽtate ꝓpꝛia.i.cũ nõ hẽat ius mo
uendi bellũ vel eendidannan velſege

tẽ. ſ. alienã. ſecus ſi ppꝛiã. qꝛ tunc nõ tenerer
pena incendiarij niſi olo malo h̊ faceret vt.
ꝑ incendiũ rei ſue.aliena incenderent᷑. malo

ſtudio qꝛ ſi ſceret Hernegligentia. Iʒ peccꝗ⸗/
ret.ñ tñ incendiariꝰ v ocaret᷑.guilſifẽ q in be
lo iuſto ignẽ ĩponit abſeq; pᷣcepto indictoꝛ) bel
li incendiariꝰẽ. ʒ dãnũ nõ teneat᷑ reſarcire qͥ

vero in bello iniuſto ec expᷣcepto.incẽdiarius
Etr nota ꝙ qͥ in bel·

eſt ⁊ dãnũ tenet reſarcire
lo iuſto villã vel caſtꝝ incndit. ſi ibi eccła in
caute ↄbuꝛat᷑ ⁊ eſtmoleſtũ ei.nõ eſt excõica⸗
tus.ſ̊ dãnũ reſracire teſitẽ qͥ pnit ignem ilo
co religioſo eſt excõicat.q̃ vero in alia wvmo
habitabili vel in gꝛano eſt excõicandꝰ.alij ve
ro incẽdiarij paleax.feni lignoꝝ.⁊ hmõi ñ di
cunt᷑ incẽdiarij.lapꝰ ſuꝑ.ca.de emu.ec.c.qꝛ ñ
nulli.li vi.ðt hic dicẽdũ vr̃ ꝙ appellatiõe ec⸗

cleſiarũ includant nedũ monaſteria ſʒ ec oia

pia loca.nã iſta eqꝑant᷑.ſupᷣ.de teſt. req ſiſti.
facit qð ſcrtpſit.d.m.pꝰ archi.ſupᷣ eo.li.de reſt.
in inte.c.fi. Didi dubitari an incendiarij vej
ſꝛactoꝛes mop ſitaꝝ inſea ambitũ eccharũ
pꝛiuilegiatũ.de qᷓ hẽs.xvij.q.iiij.ſiẽ antiqͥtꝰſt᷑
ipo iuꝛe excõican ſiẽ incendiarij ⁊ emeactoreſ
eccłiaꝝ q eẽ poſtq; fuerũt denũciati nõ pñt.ſ.
ipᷣi abſolui niſiꝑ papã. ⁊. vr ꝙ ſic ꝑ dictũ.c.ſiẽ
e ſen. excõ.ↄqſti.ſiꝑ HG̊ ↄſultus cñ qͥbꝰdaʒ iuri
ſtis ↄſului.ꝙ talis.ſ.fꝛan gens velↄbuꝛens
mũ ſitã infꝛa ambitũ ⁊ ↄfines dicti.c ſiẽ anti
quitus.lʒ talis ſit violatoꝛ emunitat ecclje et

vt ſacrilegus puniendꝰ.nõ tñ eſt excõicatꝰ.⁊

BH ꝑ iſtð.c.ſ.ñnulli.⁊.c.ↄq̃ſti.dc ille

Excõicatio q effꝛactoꝛes locoꝝ ſacroꝝ pa

rerefuatur abſolutio poſt denunciationẽ eoꝝ

„.

Capituluz.xij.

2 .
Emoratos ſacrile
gos qꝗ.ſ.ↄfꝛigeꝛãt violenter q̃ſdam
eccłlias ⁊ expoliauerãt.excõicatos
nuncietis. ⁊ faciat ſiẽ excõicatos arti euita⸗
ri wnec paſſis inimꝛiã ↄgꝛue ſatiſſacianta dã
na data reſarciant.⁊ cũ lr̃is vr̃is rei veritateʒ

Cꝛedo etiã ꝙ pap ẽ reuãda hec abſolutiog

pape reuatur abſolutio Ca.

—
.

ↄtinentibvplico ſe ↄſpectui repñ̃tent. extra
de ſen. excõ. ↄq̃ſti.glo.excõicatos.ᷓ vr exb. q/
ipo iure ſint ex cõicati hmõi ſacrilegi.qð ẽ ve
rũ de effꝛactorib ecchaꝝ ⁊ incendiarijs repñ
tent.exqᷓ em̃ incendiatij.⁊ effꝛ actoꝛes ecchia

rum denunciati ſumt. nõ pñt abſolui niſig pß
ſed añq; denũcient᷑ bene pñt abſolui.ſi ſatiſa

„4 ”cü

Zitulis viceſimuſquar.

cere volunt.vt in.c.nuꝑ eo.ii.idẽ archiadi.?ꝰ

goff. io. an. aũt ⁊ pe. de ancha. ſic ſinnãt. q cnʒ
effꝛactione ſpoliant eccleſias.excõicati ſunt⁊

pꝰqᷓ; ſt denunciati.ſuntꝑ papaʒ abſolnenthh

dam ęxtendebant iſtũ caſum ad ſacientes in

⁊ dirripiẽdo coꝛp?xpᷣi vel rapiẽdo bona ipᷣaꝝ
ſm hoſti.⁊ goff. in ſum mis ſuis.⁊ io.de lig.in
tꝛactatu de cẽ.ec ðt ꝙ tales nõ ſunt ipo iure

excõicati.ſed excõicandi. Et nota qð guil.

eccleſia multũ enoꝛmia. vt fꝛangendo cruce,ʒ

dicit. Credo ꝙ eſſꝛactoꝛ eccleſie iudicãdꝰ eſi

qui colo malo aut pĩ iuriã violẽter parietẽ fo
dit aut ſuffodit aut vitterã fen eſtraʒ fregerit

aut ſeraturꝗᷓ aut oſtia aut cardines aut veeten
dũ tenent oſtia firmata aut ipᷣm tectũ eccie.

Et nota ſm ꝗinl.ꝙ q vadit adfꝛangẽdi ecle
ſiam ⁊ furandi ⁊ tñ nõ fꝛangunt qꝛ inueniant

als feactã vel aꝑtã. ⁊ ſic intrant vel aſpoꝛtant
bona ipᷣiꝰ.nõ incidũt in iſtũ canoneʒ.

Excõicatio falſarios l̃aꝛũ papalium. ⁊

xiij.

Os omnes falſari

os laꝝ nraꝝ arncaꝝ q ꝑ ſe velper
alios viciũ falſitatis exercent cũ de

fenſoꝛibo ⁊ fautoꝛibo ſins anatlematꝭ vinculo
decernimus innodatos ⁊c.inno.iij.extꝛa ðᷣ cei
mi.fal.ad falſarioꝝ.innodatos.⁊ ſiceſt canon

late ſnĩe ᷣm inn.⁊ lvſtinſiꝑ ⁊ clerici officijs
beneficijs ſunt pꝛiuati ⁊ degꝛadandi ſuntet
ſeculari curie tꝛadendi ̃m ↄſtõneʒ legittime
puniendi ꝑ quã ⁊ laici legitime ↄincti puniẽ

tur. vt ðꝛ in text.⁊ cõiter ðꝛ ꝙ abſolutio a tali

excõicatõe pape reſerua.ex.eo.dura. in fine.

Nota ſm pe. ancha.in.c. c. ꝙ ille qui ſciẽter
impetrat reſcripiũ ſurrepticiũ.⁊ illo vtit. non

incidit in illã penam ſed ſolũ punit᷑ꝙ careat

2modo reſcripti ⁊ in expenſis ↄdemnet.de re
ſcrip.c.ſuꝑ lr̃is.ſed falſans reſcriptũ vel vtẽs

falſo excertaſcia velꝑ ignoꝛantiã pcedentẽ

ſup.iiij.diſt.xviij. ꝙimpetꝛans ̃as a dñopa

pa tacita.veritate vel ſuggeſta falſitate.ſiune

facit impetrans ſcienter ſiue ignoꝛanter.ſi ta
lis veꝛitastaceatur.vel talis falſitas ſugera

ex negligentia incidif. Et nora m Ricar

lur qua veritate mamfeſta vel falſitate nom

ſuggeſta cominus papa non concederet.

hn n
ſn innfn
emntlantult
ſcenin nmchn
natenonnon⸗
Gritanoympte
efſfi r
Kll
(inlete,
ent an
Gtrgnoranteren
nnötpengsitſe
nſiinevce
1Srſcauiſckente
balofcſfnigeſt
dicr toſten bce
ſturtalihhlitens
bpninaenrere,⸗

Iſſolivsemri⸗

nperrin arn
Wenezeniin
ſcndener
Ndndnin⸗
fibenimries
N
dſfiehihnen
lemntelrpiſel
gelvelainenet
Fnonl peente
Mooliernſeh
Ainerarn
eremtpen⸗.
ſaſcoſfeſilſeel
minleserpom
Mnkdesſironn
Cronmnuftcan
Prcpclesſenben
fewlapar

ckräines nn
öönteniat,
ätalfngidtt
Mantheinein
nm Wntn
ſiame;

frizmniin
u n

sfolſn

cmipen,

.
unzelenenin
SMainer tint

eimmonienntn

alstfrtun
mptckrifi
ninpumire,
fn fintonn
kormeva
megtepeni
Urentmnift.
Acgiemiſi
mmilmi
gimine
iwennt. Ne
Eitmina is
amni eedeni
mmfnbhien

NlKas ien

ſ ſlimf
jgnoemne
falſtrien
pelſikto
conuetan

teris apłicis vtuntur ſub alio nomineĩpema⸗/
tis.qꝛ q;uis tam iſti qᷓ illi digni ſunt magna
pena ⁊ confuſione. nõ tñ opoꝛtuit ius condere
ꝙ tales eſſent ercõicati.qꝛ talis feaus a par/⸗
te aduerſa vel a indice contꝛa vtentes talibuſ
literis faciliter ⁊ certiudinaliter põt perepi.
q;uis ã ſic impetrans falſarius ſit.ertendẽdo
falſaꝛij nomen vt ſinnit᷑.xxv.q.ij.dicenti.nõ
eſt tamen falſarius lr̃aꝝ dñi pape. qꝛ veꝛiſgꝗs.
literas impetrat.q;uis falſa ſuggeſtione.⁊ſic.

5

non eſt excommunicatus.

„ . *

Excõicatio ↄtravtentes ſcienter lfis papa
libus falſls. . Capitulum. xiij.
Di litteris vni volu
t. erint eas pꝛimo diligenter erami
nent. qm̃ ſi falſis literis ſe vſos dix

erint ignoꝛanter.earuz ſera penitẽtia euirari
nequibit penas inſerius annorattgs In

no.iij.in eodẽ.c.ad falſarioꝝ.ibi ðꝛ de illis pe

nis ⁊ ſic qui ſcienter vtitur l̃is apłicis etiam
ab alio falſatis.eſt excõicatus. Et nota
dicit hoſtien. ibidẽ ꝙ ſi ſimplex ignoꝛanteꝛ v
titur taliboliſteris falſis nõ excuſat: qꝛ ꝑ alios
debuit inqiirere. H ar.di. xxtvij.c.fi.ideʒ ber.
ſed ſi falſiias erat ita latens.ꝙ de facili ꝑcipi.
non porerat in apeꝛto ſiꝑ ſe ⁊ alios adhibuit
diligentiaʒz quã votuit ⁊ nilil ꝑcipit.excuſai
eſt auoquin non ex. de lvmi.c.ioh. Cunc em̃
hm pe.de ancha. ibidem cenſet᷑ iuſta ignoꝛan
tia q̃ h excuſare ſi adhibuit diligentiã quã po
tuit ⁊ debuir.qꝛ lvc idagaiit a peritioꝛibo. rliij
diſti. epheſijs.non em̃ poterat diinnare falſita
tem reſcripti. ſed ſiignoraui t er negligentia.
qꝛ lvc cꝛimen eſt. ideo punũt᷑ ⁊ lo ↄpatur.

ff.man..l. fideiuſſoꝛ. ⁊ in. c. dura. eo. ti. ðꝛ ſi

falſas literas ſe bt̃e cognoſcit infꝛa.xx.diea.
aut deſtruat aut reſignet ſipenã ercõicatõis e
nadere voluerit.⁊ lvc intelligimr m loſtiẽ.

quando lr̃e falſe aliquo caſu ad deum ꝓꝑuene⸗

runt.tales ergo non ſunt ipſo iure excõicati ſʒ
poſt. xx.dies ſinon reſignant.pe.de ancha.
Excommunicatio contꝛa recipientes lite
ras papales ſeu bullas in curia.non demani
bis vaͤpe wel tepuͤraii aclrrr
CLapitulum. xv.

Pchibemuſ ne quiſ
dpud ſedem aplicam as nr̃as niſi
aàQ nobis vel de mamibus illoriz reci
piant qui de mandato noſtꝛo ad illudſunt offi
tium deputati peꝛſone ſolennes per nunciũ re
ciꝑe pnt de manibus pꝛedictoꝝ tꝛanſgreſſoꝛ

hin“ ſi laicus ẽ excõicatõi ſubiaceat. ſiclericꝰ

oſticijs vel bñficijs prinat* dãnet᷑.inno.iij.de

pPſlſtienſis in ſum/

Laplitulum quindecimũn

NHon eſt excbicareus inre cõi. nec kria illi q̃ li⸗

cꝛi. fal. c. dira. Apud ſedẽ apłicã. illi eꝛgoqᷣ ſi
ſunt axud ſedẽ aroſtolicã ſeu in curia non i⸗
gantur hac conſtõne.⁊ aptica ſedes eſtvbi eſt
papa.lvſti.⁊ io.an. Excõicatõi ſubiaceat. di⸗
as ꝙ ſpᷣo iuxre irrogat᷑ hac pena layco ⁊ etiaʒ
clerico. ꝙ aũt clericus officijs binchs dam
netur ipapena imponenda eſt ꝑ ſententiam
nec imonitur ipo iuꝛe. ſed excòicatio ipᷣo iu
tre imponini etiã clerico.pe. de anchara Et
nota ꝙ dicit glo. ber. ibideʒ non cꝛedo. ꝙ ſit
excõicatus qͥ lc nonſeruat immo indifferẽ⸗
ter videmus ꝙ quiliberꝑ nunciũ impetꝛat li
feras.⁊ vc papaſcit ⁊ tolerat nec aliquẽ tveł
lit niſi eſſet excõicatus. ſed loc intellige lit
tere de manibus pape vel bullatoꝛis tm̃ ſunt
recipiende etiã vłvicecancellarij vel alteriꝰ
adivc deputati. als falſe ſimt. ⁊ qin ſic recipei
eſſet excõicatus.io. an. ꝛpe. de ancba. dicut ꝗ
lvc quod dicit iſta decre.ſvdie curia nõ ſeꝛuat

imo qinlibet parue auctoꝛitatis mittit ad bul
latoꝛem etrecioꝛiit
Excoimunicatio cont: a coꝛrigentes. ap
Nuenes remouentes aliquid de is papa

libus. 2 pape reſeruatur abſolutio.

Capitulum. xvi

ms ſic ait. Podie pᷣcepiũ eſt ꝙ ĩ lit
ieris dñi pape nec in magno nec in
modico qͥs manñ apponere. etiã lĩam vnicã
Yłpunctũ vnicñ coꝛrigendo.exceptis officia
libo.qᷣbo ̊ eſt ↄmiſſim.Alioqͥn manus appo⸗
nens ex canone lato in curia ipᷣo facto ſniaʒ.
excõicatõis incurit q̃ ꝑ aliquẽ citꝛa ſedẽ apꝰ
ſtolicã relarari nõ põt.idẽ goff. Queꝛit ri⸗
car.in.iiij.diſt.xviij. vtꝝ inueniens l̃am dñi
pape cꝰeffitatia iã expiramit.⁊ ludo nõ intẽtõe
vtẽdi aliquã l̃am in eo foꝛmatã refoꝛmet vł
pñciũ faciet łꝑ quẽcũq; aliũ modũ aliqͥd ĩ ea
imutet.ſit excõicatꝰ ipᷣo iure rñdeo vbi ſupꝛa
adiſtã qſtionẽ. dicũt aliqͥ ꝙ tałñẽ ercõicat ꝰip
ſo iuꝛe.qꝛ illa excõicatõ ñ ĩtelligit᷑ niſi ð hisqᷓ
pñt alicui eẽ vtiles.pᷣcicta eẽ q̊ͥ ad oẽʒ vviemn
eẽt inutił h̊ ſic argui pᷣt q;iug illa lĩa ñ imu
tata facta ſit inutiłtñ ꝑ raſurã ſic mutari poſſj
vt vnił apparerer/vbi gfa ſiibi eꝛat ſcꝛptum

p'triẽniũ minĩe valitur:.⁊ ꝓſꝛiẽmo poneret

q̃nquẽniũ.iã appareret vtilq̃priꝰeꝛat inuti⸗
cũ gcũq; mutatõ ſiue a ꝑua ſiue magna õ li
terã ⁊ volũtatẽ dñi papᷣ.ꝑ q; pmutatõʒ ppᷣt ap
paꝛere vtił plꝰq; erat łl vnł cũ añ ñ erat ſu pꝛo
libita ſub pẽa excõicatõis iã laie.vt ꝙ immu
tans aliqͥa 2 aʒ pape ð qꝗ ẽ q ſit excõicatus.
ipo iuꝛe.qð mihi ↄcedẽcũ videtnꝛ.vt enã ha
leiuꝛ extꝛa de crimi.ſal.in capitulo ad falſario
rum.in gloſa.ſupeꝛ illud peꝛ raſuꝛam tenuem

Zitulns viceſimuſter. .

OQnicunq; radit vl immutat reſcriptũ pap-

excõicatus eſt.⁊ falſarius.⁊ in hoc nullam di

ſhincnonẽ adlabeo. &t inſra ſic dicit. de liteꝛis
iñ que ꝑ nullam raſiã poſſent vtilesapare/
re.vtpote Fa cnꝛatoꝛia data a ducentis ãniſ
vel.ccc. aliter eſſet iudicancũ.qꝛ ſitota rade/

reiur de nouo non poſſet apparere vtilis pꝛo
pterx bullã.qꝛ incꝛeatõe cuiuſubet noui pape a

liquid contra bullã immutat᷑.nomen em̃ eiuſ

ponitur in bulla

Excõicatio contra facientes ſtatuta g eccleſi
aſticã libertatẽ. ⁊ ſeruari ea facientes ⁊ ſcꝛip
tores eoꝝ ⁊ officiales iudicantes ᷣm eaa
CLapitulũ.xvij.

EFErcommunicamuſ

omnes qui de cetero ſᷣuari fecerint
ſtatuta edita ⁊ conſuetudines vłpo

tius abuſio nes intꝛoductas contꝛa eccdleſia⸗

ſticam hbertatẽ niſi ea de capitularibꝰ ſuis in/⸗
fra duos menſes poſt hmõi publicatiõʒ ſentẽ
tie fecerint amonere Excommunicamus
ſtatuorios ⁊ ſcriptoꝛes ſtatutoꝝ ipᷣoꝝ.necnon
et ptãtes ⁊ conſules ⁊ rectoꝛes ⁊ conſularioſ
locov. vbi de cetero hmõiſtatuta ⁊ conſuetu/
dines edite fuerint ⁊ obſeruate.necnon etil⸗
los qͥ ᷣm eapᷣſumſerint iudicare.vel in publi
cam foꝛmã ſcꝛibere iudicata. hono.iij. de ſen.
ercõi. noueri Eccleſiã lavci hexemite ⁊ reclu
ſi. hic ſub noĩe ecckie non conprelvndunt niſi
ſe ſubiecerint alicui ꝓbate religioni. ginl. li
veꝛtatem que conſiſtit in pꝛimilegijs conceſſ
ſuꝑ ſpũ alib vłpalib generaliter vł ſingula
riter ſiue a deo ſiue a papa ſiue ab alijs pꝛinci
pibus ᷣm inno.⁊ loſtien abba.Et a deo qͥ/
dẽ ↄceſſa ſunt młta vt illud qdcunqʒ ligauer⸗

ſup terram ⁊c.⁊ lc q;ntũ ad ꝑſonã pape.ex

tenditur ad interpᷣtationẽ oĩm dubioꝝ ex. qᷓ f

li. ſint legi.c.ꝑ venerabilẽ.item ꝙ decime 25

mitie ad clericos ſpectent.xvi.q.i.reuertimĩ
itẽ ꝙ eccle.ſola res eccle.mi.xvi.q.i.ſiĩpar.
Item ꝙ de ſpnahbus ius condere ⁊ iudicare
põt ⁊ muilta alia pꝛiuilegia q̃ continentur in
no.⁊ ve.teſta/A papa pꝛiniegia conceſſaſũt
vt qiun inijcit ingnũ violentã in clericũ.ſit ex⸗
cõicatus/item ꝙ in legatis ad pias cauſasſuf
ficiunt duo teſtes .ex.de teſta. c. xelatũ.⁊ mul

—

ta alia pꝛimlegia que a o ePiunen

habentur in uine canonico/Ate ab impato⸗
nibus multa conceſia ſunt. qͥ ſumt ſparſa in iu
re ciuili.vt de immuni.eccle. ⁊ bhmõi.nec ex⸗
tendunt dictas ↄmntutões ad pꝛiuilegia data

noõ vniuerſ. aliter. ſz pticulariteꝛ aliquibus ec
Qeſyvsſiue ſint data tlia ſpiritualia a papaſiue

Aab impatoꝛibus ſiue ab alijs pꝛincipiby. Yo.

4

an. De cam tularis i. in cartulis ſine libꝛis ĩ
quibus talia ſcribi conſuenerunr. ⁊ ſic ſatiſte

cerint. epᷣus abſoluet.qꝛ pava ſibi reſernanit
io.an. Inſꝛa duos mẽſes. Hec ↄſtiutio mõ
ligat omnes.qꝛ iamducũ fluxerũt illi duomẽ
ſes de quibusfit mencio in iſto. c. Hoſtii. Excõ
municamus ſtatuarios ⁊c. Statuarij 1ſcꝛip

toꝛes ſtatuſoꝝ ſtati liganiur nec exchſationes

teſtates aũt conſules ⁊ recioꝛes pñ: hr̃e excu

ſanonem q;tũ adobſeꝛuatõʒ ſnie a deletiõʒ
ſtaiutoꝝ pᷣdictoꝝq ignorare pnñt.exq̊ͥ vero cer
tificati ſunt ⁊ obedire negligũt. ſtimtio eosli

gat. qð arbitꝛiñ boni viri referendũ eſt. qñ. ſ.
ſcire potuerũt vł non. aut qñ impediꝛe ne ᷣuẽ

tur.vt.ſtelligat᷑ vc q;cito potuerit bonomõ
couceſſo aliquo interuallo.ꝙ ſi hoc rpoſtſciuit
de nocte velin feſto tamſolenni ꝙ conſiliũ cõ
Fegerenon potuit vel tunc eratinfirmus. ar
itꝛabitur bonꝰ iudex Hoſti.⁊ io.an.io.ð lig
in tꝛactatu de cen.ec.dicit. ꝙ pᷣdicti ptates⸗
ſules ⁊ hmõi ſunt excoicati. non excõicandi.

Mec oh.c.gꝛ aue. vbi dicit canon. ferende

ſnie.qꝛ ibi denunciant᷑ excõicandi non excõis
cati Nel dic ꝙ non eſt abſuꝛoñ ꝙ excõicati a
iure iteꝝ ercõicent᷑ ab hvie/i⸗ Fedes verd
non ſunt excõitati niſi ſeruauerit illa ſtatmta

rel etiã negligentes fuerint ad ea delenda. xe

ctoꝛes ciuitatũ.qui nõ hñt ptãtem ſtanita tol
lendi non ligant᷑ hac ſnia/niſi m illaſtatuta
iudicent.ait niſi poſſint ar vt illa deleant
et hoc negligant. Pe. de ancha. querit de
conſiliarijs illoꝝ locoꝝ.⁊ ponit diſtinctionem
inno.qui ſic ait.Si tales conſiliarij in illis lo⸗
cis vbi ſeruantur ſtatuta õ eccleſiaſticã liber⸗
atem.hñt ptãtem deſtruendi ⁊ non faciunt.
excõicati ſunt.etiã ſi dediſſent ↄſiliũ qꝙ deſtru
antur.non facit eos eintare penã. Si nõ hñt
praãtem nõ incurrunt excõicationẽ/Sedſine
ſcirent eſſe pᷣdicta ſtatuta. dicit hoſti.ninc liga
ri.quando ſciunt ⁊ nõ delent.cum poſſimt.tẽ
pus aut ad hoc dabit arbitrio boni viri.i. iudi
cis.ſed nõ vr ſe poſſe.excuſare allegãdo igno⸗
rantiã facti.exqᷣ ita publire pꝓmulgata ſuntſta
tuta.tñ ſaluando dicta pᷣcedentia dicit.ꝙ ig⸗
noꝛantia pᷣdicta excuſat ab excõicatõe ad qᷓ
incuꝛrendũ requirit᷑ wlus.ſʒ nõ ab alia pena
ſed quid ſi ſciuerunt pꝛedicta ſtatuta ⁊ ignora
uerunt eſſecontꝛa eccleſiaſticã lilertatẽ ibi di
cit inno.ꝙ non incidunt cũ excõicatõ non li
get niſi contumacem. xi.q.iij.c.cexiũ nec fer
iur niſi ꝓmagnis cꝛimimbus.ſatet᷑ iñ ꝙ pñt
aliter pumxi. Oñs.m.io.de lig.putat eosnõ
audiendos qꝛ eſtignoꝛantia iuxis qꝗᷓ nõ excu⸗

ſar. de re. iu. ignoꝛanria hec. pe. de ancha

Nota enã ſᷣm quoſdã. ꝙ ſi qui ſtatuerunt. ꝙ

e

ſentes

H.

fnns
hferän
i ſonii,
ntn

Atol
Piiinir
behdet arf
Eſchinten

Si
4 inenot

uſtunt Enice

iihnnscerree
ufrhalth
äigklanoſet,
irbicnnettoi
itmisfn o⸗
mrömpſermiu
ſanſenitreincien
Gnin on ſenn
unſcirte Jacn

—

SS

ſiritirigmuriſe

menetceſuſctc
aſemanerirware
Vlnegigätesfteri
Hereveloffüdin
griſtunet ognol⸗
cſencelit alin

riͦvni nin. .

cde nazſemer⸗
iaſe
cncrimmeenmndy
Necrarurcliser
toͦerimoes
Girpeinickgrin

Vii
. s
ſſiesncchden
lſcte necipſtoblas
Mehaobſenae
Electcitalain
teßſamannn
nſmmoſibigren
flenmnsleriſ
fifnngerelllen
iedgongge⸗
ſüiſens Foan
ſignmngfiſ
Mpnrnianh
ſfinginerg
bloſieſnins,
flinonzi a
unſchnni
iniſg
mmmnchli

sg

ginnienen

ain

Nemiginfi

Nemnhen

Nitnang

1.gzaieinin

n onetättn.
dn non an

Nötninn

vetcöͤſt

e/Oden
WreritilteſKooan.
Vaesxkendadr

Nitenſtantatol
Könidacaer

Ari N Den

antaern
Dni diſnenonn

bnſhiariſnx

Zeccheſaſtilx

Mdtonſn
en igt

ei Si

Sicni
1Rüptan

usi

Nmnni

rkin an.

Panitit5

ſittm

uutignad
ilinmelin
göcnnn.
eretinet
ſterige
eunin

TrsiiOn n

Tanch
iunn

ſiliari tũc ligantur ſi ſcientes ea

ſiaſticis.

.E

1à1
Capitulum

mullus offerat niſi in magnis feſtisitatibo ars

nõ.vel ſi tantũ ꝙ ſuꝑ moꝛtuo nõ niſi talis pan

nus vel tor cerei ⁊2 bmõi. hc eſſet cõtra eccle⸗
enri.

ſiaſticã libertatẽ/ Sup iſto. c, nouerit.
boych dicit. ꝙ ſtatuẽtes vel ſtatura dictantes
vel ſeribẽtes ipſa. aut fieri ↄſentientes aut fa⸗
cientes ſeruari ſtatuta cõtra eccleſiaſticã liber

tatẽ ſtatim ſunt excõicati ipᷣo iure. Nam tpus

duoꝝ menſiũ qð datur ad delendũ ipᷣa ſtatuta
vt vitent hanc penã cepit currere a tꝑe publi

catõnis huius decre. et ſic iam diu tranſiuit il/

lud tꝑus ᷣm Guil.⁊ Hoſti. Quidã tñ exronũt
hmõi publicationẽ.poſte; ſeʒ in ſingulis locis
fuitpublicata.et hoc bemgnius ſᷣm Hoſti. ſed
pꝛimũ verius ̃m Jo. an. Oui verõm talia
ſtatuta pᷣſumpſerint iudicare vel in formã pu/
blicam ſcribere iudicata.ſtatim tales ſunt ex⸗
cõicati pᷣm Boſti. ſecus aũt ſi in pꝛiuataʒ foꝛ⸗
mam ſcriberẽt. Jo. an. Officiales vero ⁊ con
eↄtra liber
tatem eccleſiaſticã cõſenſerint velicto.vt quia
ea ſeruauerũt vel degerũt conſiliũ ꝙ ſeruẽtur

vel negligẽtes fuerũt ea deſuis capitularibus

delere vel officiũ dimittere q; cito de eiscertiſi
cati ſciunt ⁊ cognoſcũt ea eſſe cõtra libertatẽ
eccleſie ↄceſſas.aliquo tñ medio interuallo ad
arbitriũ boni viri. Alie veto pſone noĩate in

hac decre.licz ſeruẽt hmõi ſtatuta. nõ ſunt ex⸗

cõicati pᷣm Inno.et Yo.an.hec ille.qui qui⸗
dem dicit de facientib cõtra libertatẽ ſeu pꝛi⸗
milegium vniuerſalis eccleſie. .
Evxcõic atio cõtra oẽs dños ꝓhibentes ſub/
ditis ne faciãt obſequia coꝛꝑalia ꝑſonis eccle

LCLapitulum. xviij.
OPg qui temporale
oominiũ obtinẽtes ſuis ſubditis ne
. platis aur clericis ſeu ſonis eccle⸗
ſiaſticis quicq; vendãt aut emant aliquid ab
eiſdẽ.nec ipſis bladũ molant coquant panem
aut alia obſequia exhibere pᷣſumant.aliqñ in⸗
terdicũt cũ talia in derogatõe hbertatis eccle
ſiaſtice pᷣſumantur.eoipſo excõicatõis ſnĩe de
cernimus ſubiacere. Bonifac̃. de immu. ec. li.

vi. libertatis. licet iſti quo ad verba viderentur

nõ infringere libertarẽ.tñ infringebãt faciẽdo
fraudẽ de ꝑſona ad ꝑſonã.de quo dic.vt. xiiij.
q.iij.pleriq;. Ao. an. Querit hic dñicus de
ſcõ gemi.quid ſi iſta ꝓliibitio fiat ꝑ illũ qui nõ
habet vomimiũ.an habeat locũ pena hic poſita
Rñidet ꝙ nõ ꝑ tex.qui hiic dicit de dñis ꝓhibẽ
cibus ſuis ſubditis.et exponit illudtꝑale ꝓ ſe

culari wminio. et ſubdit. Sed pone ꝙ ſiai ſta

tutum ſicut in italia in multis ciuitatibo ⁊ ww⸗
minijs.ꝙ ꝓbibear ne quis vonet vel vendat
rem uinmobile alicui nõ exiſtẽti de iure ſtatu/

Kr
. R

entin nõ ſubeunti onera cõmuniũ vel dñoꝝet
irruat vonationẽ wl venchtionẽ ⁊ penã impo/
nit.an ꝑ talia ſtamita includãtur vonatões vel
venditõnes in eccleſias. Et ꝙ nõ inclucãtur

Eęt ꝙ nõ feneãt talia ſtatuta quo ad eas pbat
P.(.Eccleſia ſcẽ OJarie.de conſti. et ꝑ plures
rõnes. Et cõcludit ꝙ hmõi ſtatuentes hac pe⸗
na nõ ſunt ligati exquo nõ fint ſtatutũ expᷣſſuʒ

de eccleſia.qꝛ ſi hoc fuiſſet tunc ligati eſſent. qꝛ
ſtatutũ eſt cõtra libertatẽ eccleſiaſticaz tenuit
eni illud ſtatntiũ ſᷣm cõem ſnĩam oĩm cc.quo
ad laicos tt anſferẽtes in laicos iuriſditõis ali

ene. ſzſiiſtudextenderent ad eccleſias. incipe

rent ligari nec eſſe abſurdũ dicere ꝙ iudex ec
cleſiaſticus voſſet illos ad quos ꝑtinet cogere
ad declarancũ ſtatutũ.vt nõ reſpiceret cõtra⸗
ctus fiendos cũ eccleſijs.extra de here.c. ſtatu
tum. Refert eni Yo. an. inn ouel. ꝙ NDincen.
et Abb.dicunt.qꝙ ſtatuto facto laicoꝝ ꝓ cõmu

ni vtilitate. ꝙ vadens de nocte ſoluat tantũ.

clerici nõ ſunt ſubiectiſʒ ꝑ ſuũ iudicẽ arcendi.

Di. xcvi.bene quidẽ.ſecus dicũt de banno in pa

ſcendis pecoꝛibavel ad aquã ducendis.tũc enĩ

tenentur paſtoꝛes de damno ꝓpter mercedeʒ

quam accipiuur. dR
Excõicatio cõtra vſurpantes patronatũ de
nouo in locis pijs.ver vſurpantes bona vacã

tium eccleſiau. Capitulum. rix.

ancimuſ vniuerſos
et ſingulos qui regalia cuſtodiaʒ ſi⸗
luüue guardiã aduocatõisſeu defenſio
nis titulum in eccleſjs monaſteris ſiue qui⸗
buſſibet alijs pijs locis de nouo vſurpare conã
tes bona eccleſiaꝝ monaſterioꝝ aut locoꝝ ipo
rum vacantiũ occupare pᷣſumunt.quocũq; di
gnitatis honoꝛe pᷣfulgeant.clericos etiã eccle
ſiarum monaclvs monaſterioꝝ ⁊ pſonas cete
xas locoꝝ eoꝛundẽ.que hoc fieri ꝓcurãt eoipſo

excõicationis ſnĩe ſe nouerint ſubiacere. Bo⸗

nifa.de elec.generali.li.vi.Dniuerſos ⁊ vni⸗
uerſas. nam appellatõe ſiqins ⁊ ſiqua cõtine/
tur. ff. de ver. ſig. l.l. et. ij. Et m Bar. verbum
maſculinũ ꝓlatũ a canone cõpꝛehendit femi
ninum.qð ꝓbatur.xvij.q.iiij.ſi quis ſuadente
qð verũ niſi ꝑ eandẽ vel alia iura excipiatur fe
mina.j.eo.indemnitatibo. Yo.an.qð Archi.
intelligit de canone punieẽte crumina. Singu⸗
los.vt qñ pſona vſurpat ſuo noĩe infraſcripta
NDniuerſos vero dixit puta qñ aliqua vmuerſi
tas ſibi infraſcripta vſurpat de nouo.Arcoið.
Regalia.dic ea que capit rex vacanre eccleſia
vt patet in regno francie ⁊ anglie. Nam illa
vocannir regalia iura regis in qinbuſuã eccle⸗
ſijs vacannbocõvetentia. quibo de plato oꝛdi⸗

natis illa ꝑcipiũt pꝛelati. vt no.tex. Archiðᷣ.

293

uardiani.qꝛ dicunt ſe debere cuſtodire eccle
ſiam vacantẽ vonec depᷣlato fuerit ei ꝓuiſum
vt ptʒz exemplũ in eccleſia parmẽſi. vbi tales
cuſtodes laici⁊ nobiles appellantur vicecñj.

ptʒ etiã exemplũ in eccleſia foꝛentina. Et ſu⸗/
mitur loc verbũ ⁊ pᷣcedens ſcʒ cuſtodiã ꝓ eo/

dem. vnde expone ſiue ꝓ id eſt. Et intelligũt
quidã lvc ↄpꝛelendi ſub loc noĩe iuſpronatꝰ.
qð nõ credo ſʒ intelligo ſimpliciter ſicut ſonar
G6;uis aliter notat᷑.j. de iurepa. archi. Szʒ No.
an. ſic dicit. Cuſtodiã ⁊ q̃ᷓ ſequũtur expone ᷣm
Bar.i.iuſpatronatus.qð ſᷣm diuerſas regio⸗
nes diuerſa ſoꝛtitur vocabula.Et addit quocũ
H noie cenſeantur. vſurpantes de nouo tale
ius in eccleſijs ⁊ alijs pijs locis ⁊ bona ipoꝝ va
cantium occupantes.excõicati ſunt ipoiure.
Allijs vt lvſpitalib ⁊ alijs quocũq; noĩe voca
tis. Voh. an. de nouo vocatis. ſcʒ a.xl. annis ci⸗
tra pᷣm gar. de ↄfue. c. fi. et lc ꝑ lam que ſeqͥ/
tur vel ex antiqua ↄſuetudine que.ſcʒ habetur
infra in tex.hic nõ poſito. Yo. an. Bona de qui

bus nullaeſt laicis attributa ptãs. als facul/

tas.occupare in mala parte ſumitur. et ꝓpꝛie
mobilia dicũtur occupari. immobiha dicũtur
inuacdli. ſepe tñ vnũ ſumitur ꝓ reliquo. Pꝛocu⸗
rat foꝛte occaſione diſcoꝛdie inter eos ſuſcita⸗
xe. Et dicũtur ꝓcurare ove conſilio ꝑſuaſione
et coopatõne. Jo.an. NHota ꝙ ↄmittens ſa⸗
crxilegium in auferendo res ſacras vel non ſa⸗

crxas ſʒ de loco ſacro.nõ ſunt de iure cõi excõica

ti.niſi loc facerent cũñ effractõne vel incẽdio.
vt extra de ſen.excõ.conqueſti.in glo.ſed ſi ta
les poſt monitionẽ nõ ſe emendarent ſunt ex
cõicandi.ſic etiã ałs auferentes bona eccleſia⸗

rum nõ ſunt ipſo iure excõicati niſivacantiuʒ.

vt in iſto. c. generali.de elec.li.vi.qð aũt ðꝛ in
decre.xi.q.iij.canonica de violatoꝛibo eccleſia
rumm. vt. xvij. q. iiij. omnes. de raptoꝛibo bonoꝝ
eccleſiaꝝ ꝙ ſunt excõicati. intelligendum eſt
Hm Rxycar.in.iiij.e violatione ⁊ raptuque fi⸗

unt cum ꝓbabili als perſonali effractione vel

Vlolentia et huiuſmodi.
Exrcõicatio ↄtra ↄpellẽtes pᷣlatos ⁊ pſonas
eccleſiaſticas ad ſubmittendũ eccleſias vel ec
cleſiaſtica bona eis. Capitulum. xx.
ANyci qui prelatos
vel capitula eccleſiaꝑ ſeu alias pſo
nsags eccleſiaſticas ad ſubmiſſiones
lmõi faciendas hactenus ↄpulerũr.poſt com
petentem admonitionẽ remiſſa ſubmiſſione
quã ꝓ vim vel metũ exegerant eccleſias ⁊ bo
na eccleſie eis ſubmiſſis.taliter in ſua liberta⸗

te oimittant. Alli vero qui pꝛelatos aut ꝑpſo/⸗

nas eaſdem ad talia facienda cõpulerint cu/
iuſcunq; ſint conditõis aut ſtatus excõicatõis

6

£ „*
.

ſint ſentemia innodati.Ex contractibop̃tereg
ſuꝑ pᷣmiſſis hmõi licentia et cõſenſuinrerue/⸗
niente hactenus initis. aut quos infuturũ ini⸗
ri contigerii.ſeu occaſione illoꝝ laici vltra id
qð ex natura ↄtractuum ipſoꝝ vel adhibira in

ipſis lege ꝑpmittitur. aliquid nõ vſurper. qui ve
ro ſecus egerint niſi legitime moniti ab hmõi

vſurpatõe deſtiterint. reſtituendo etiã que ta⸗
liter vſurpauerũt.eoipſo in ſententiã excõica
tionis incurrãt. Grego.x.dere. eccle.nõ alie.
locↄſultiſſimo.li.vi. Submiſſiones hmõi id
eſt de quibo dixeratin pꝛin.vbi pꝓhibet p̃latos
et eccleſias ſibi cõmiſſas bona immobilia ſeu
iura ipſaꝝ laicis ſubmittere abſaq; capituli ſui

conſenſu ⁊ ap.ſedis licenuia ſpeciali ſcʒ ↄſtiun

endo vel recognoſcendo ſeu ꝓfitendo ab illis
ea tanq; a ſipioꝛibo ſe tenere.ſeu ab ipſis ea⸗
dem aduocãdo vel ipſos patronos vel aduoca

tos eccleſiaxꝝ ſeu lonoꝝ ipſoꝝ ppetuo ad tpus

nõ modicũ ſtatuendum Calis ergo ſubmiſſio
loc ꝓhibetur.nõ aũt alienatio bonoꝝ eccleſia
ſticoꝛum. Et nota ꝙ opꝛehendũ tur etiã hic
femine ſcʒreligioſe.et qð ðꝛ aduocando exwo
nitur tanq; ab aduocatis recognoſcendo. Et
qð dꝛ ad ſꝑus nõ modicũ inde trahitur ꝙ ad
modicũ iꝑs pñt vocari in patronos ⁊ defenſo⸗
res.et ðꝛ modicũ tiꝑs infra decem annos vel
hm Gar. relinquenur iudicis arbitrio. Et qð
ðꝛ competentẽ monitionẽ.intellige trinã.niſi
facti necemſtas aliud ſuader. Jo.aan.
Excõicano ↄtra ↄcedentes repꝛeſalias et
vtentes in clericos ⁊ bvna clerxricox.
1 . Lapitulum. xri.
Ali qui repreſalias
AQgduerſus pſonas eccdeſiaſticas ſeu
bona ipſaꝑ concedũt vel extendunt
ad eas.niſi pᷣſunptõnem hmõi reuocauerint
acõceſſioms velextenſionis tꝑe infra menſeʒ
ſiꝑſona ſingularis fuerit ſniain ercõicatõnis
incurrat.ſi vniuerſitas eccleſiaſtico ſubiaceat
interdicto. Greg.x. de iniurxijs.c. ſi pignoꝛatio
nes.li.vi.Eccleſiaſticas vt clericos.templari

os. vſpitalarios.ↄuerſos ⁊ deo deuotos. xij.q.

i. duo. Ao. an. Extendũt. facit ad dr̃am inter
extendere ⁊ ↄcedere.qꝛ ciuitas vel ſuꝑioꝛ dici
tur concedere.ſʒ ille cui ↄceduntur extendere.
puta qꝛ ciuitas bonoñ.dedit repᷣſalias ciui ſuo
cõtra floꝛentinos.quas extendit ille ad cleri⸗
cos. Yo.an. Pꝛeſumptõe.i.cõceſſione vel ex⸗
tenſione repᷣſaliaꝝ qð eſt ↄtra libertatẽ eccle⸗
ſiaſticã Yo. an. &enſem. ꝙ ſi inrra menſem
iſtũ ꝓceſſinn fiit ad actuʒ. qꝛ fint eccleſiaſtica
ꝓſona ꝓalia pignoꝛata.i.rxepᷣſalia facta ↄtra
eum. Nunqind hec poſtea halebit locuʒ infra
menſern dic 'm Gar. ꝙ in ſtatuʒ pꝛiſtininum

Gummtn
one e ien⸗
eirnamin
ben tnnß⸗
Säennin .
ſtnnerin ſn
tengtehbtin
n
weiqr
uuretsosſoos
rnhuinie
lnchekineiſen
Gutesetntn pis
ſenenetfraſent
aiſienoſet⸗
luzinmſermnlſen

ſbntenntinnoc

ſagienuchs

Onhhoros cknie

inſice pſone
agecteſnga e⸗
eſtcolenigd⸗
lwoſienpcfne ⸗
Gnnuz dooretn
enca Et ecwe
Dſſneigöüpene
Nerchonng
ſmnNeNda.
nſercangy
Pon Pegnn
brinßſenmnepen

(chonethloavirr

eſtwnelisriceote
lzeſtcenan
lehjt Nönertvee

(ſarum ſr,

olocj ni vyleti
raleſactexpo
Nlr gan,
gleſiſtefn
ürne goenen
Ekſlizſbipe⸗
nicnng,
Monidmanc
tnumneſqrie
gfnumideg
erniugda
ſerefüntts
Uplianneng

Enöſethen
Mo
Uoefihiane

=1

. nepeſeiinn

Mogoſennt
iitenhingr

wrerſ

Humnuſt
mn il
nrhemini
ntyiie
ckn.

Cnn

dpreſte

etleſaſist
Ncürwelenna
Woi ſeuumn
sgeinnt,
ſimnaiiſs
eüsrininen
istnin
vwN.
aukmi
AEgd
mmmint
rjtuchn
rleutin
zetſonerten
lſbernttenc
nfanne

n eed!

ala ſone
hrhekt
ge

8
Capitulum

„
reuocandum erit infra menſem. de ſen. ercõ.

qmcunq;. vel ᷣm Biml. reuocatio re integra ſi

eri debet anteq́; ꝓcedatur ad actum. als locũ

habet pena. Jo. an.

Excõicatio cõtra grauantes pſonas ecdleſi
aſticas in ſe vel in ſuis ꝓ eo ꝙ noluerũtelige/
re eos ꝓ quiborogati erant. Capkm. xxij.

Laiant cũcti aui cle

ricos vel quaſſibet ꝑſonas eccleſia⸗

ſticas.ad quos in aliquibjʒ monaſte
rijs aut alijs pijs locis ſpectet electio pꝛo eo q;
rogati ſeu alz indutti eum ꝓ quo rogabantur
ſeu inducebãtur eligere noluerũt.vel conſan⸗
ginneos eoꝝ aut ip̃ᷣas eccias monaſteria ſeu
loca certa bñficijs ſeu alijs bonis ſuis P ſe vel
P alios ſpoliandoſeu als imiuſte pſeqndo gra⸗
uare pᷣſiunpſerint.ſe ipſo facto excõicationis
ſnia nouerint innodatos. Greg. de elec. li. vi.
Cuncti.etiã epᷣs.Eccleſiaſticas.vt conuerſos
templarios.qui licet nõ ſint clerici.ſunt m̃ ec⸗
cleſiaſtice ꝑſone.Spectat.de iuxe cõi in colle⸗
giata eccleſia ad collegiuʒ ſpectat electio.etſi
nõ eſt collegiũ ad patronũ niſi aliud induca⸗
tur de ↄſueſudine.ſi aũt nõ eſſet collegium vel

patronus.pꝑ dioceſanũ halet ibi oꝛdinari.x.q.

i. xegenda.Et hec vera quo ad electõem pᷣlati
de inferioꝛi nõ.ſupꝛa eo.ti.cũ eccleſia vultera
na. Jo.an. Rogatri.qñ pꝛeces inducant ſimo
niam. die vt. viij. q.ij.in ſumma. et. viij.q.i.
moiſes. Induen ꝑ ꝓmiſſiones vel alio modo
Jo. an. Alios.ſʒ nunquid hec pena locũ habe/
bit in pᷣſentante patrono.viðꝛ ꝙ nõ. qꝛ de ele
ctione tm̃ loquitur ⁊ nõ de pꝛeſentatõe. et hec

eſt penalis ⁊ ideo reſtringenda. dic ꝙ ſipatro

nuz eſt clericus vel ꝑſona eccleſiaſtica locũ ha
behit ↄſtõ nec lvc eſt odioſum ſʒ fauoꝛabile ec
cleſiarum fauoꝛe. Si aũt patronus eſt laicus
pena locũ nõ habebit.cum ↄſtõ dicat clericos
vel eccleſiaſticasꝑſonas Yo. an. Ideʒ Ginl.

Gar. Zrchi. Yo. mo. qin dicũt etiã idem in po⸗

ſtulante ſnig. et m Grego. epi bene poterunt
abſoluere Yo. an. exquo conditõe canonis hu
ius abſolutõʒ ſibi papa nõ rereſeruat.extra de
ſen. excõ.c. nup. HNota ꝙ Archi. hic mouet
queſtionẽ de mandatario.i.de eo qui ex man⸗/
dato alterius aliquid hoꝝ opatur. vtrum inci

dat in canonẽ. allegat ꝓ ⁊ cõtra dicẽs. finali⸗

ter ↄcludit.ꝙ dici pᷣt ꝙ mandararius talis li⸗/

get.etñ nõ verbis huius.c.tñ mente mnaxime

cũ ꝑticipet in crimine ⁊ ſir actoꝛ mali.

Fxvrxcõicatio ↄtra imvedientes liigare in fo

ro eccleſiaſtico in cauſis que de iure vel ↄſuemu
gine vel ex impetxatis a curia pñt ibi tractari.

Capitulum.xxiij.

0

XXII

Tatuimus ne quis
iuimvetrarõnes lr̃aꝝ noſtraꝝ ad nos
Vl ad foꝛũ eccleſiaſticũ recurrẽtes

ſup canſis que ad idem foꝛũ vel de antiqiia cõ

ſuetudie ptiner enoſcũtur ad deſiſtencũ velin

foꝛo ſeculari de queſtonibohmõi litigandusꝑ
eoꝛundẽ iudicium eccleſiaſticoꝝ impetrantiũ

aut litigannũ ſeu volentiũ lirigare. aut ppin/⸗

quoꝛum ipſox ſen rerum illox ſeu eccleſiax ſin/
arum captionẽ. modiſue alijs quibuſcũq; cõ⸗

pellat ſeu cõpelli faciat vel ꝓcuret. necp ſe ali⸗/
oſue impediat.quo minus coꝛã iudicibꝰ eccleſi
aſticis delegatis ſeuoꝛdinarijs querulãtes de
cauſis.que vt pᷣmiſſum eſtad cognitionẽ pin⸗
nent eoꝛundẽ.poſſint libere iuſticiaʒ obtinere
nec ad pᷣdicta facienda dent auxiliũ ↄſiliũ vel
fauoꝛẽ.Si quis vero cõtra pᷣſumpſerit.ſe ipᷣo
facto nouerit excõicanoni ſubiacere. a qua tã
iudici enus cogninofuerit impedita vel iuriſ⸗
ditio vſurpara qᷓ; parti que in ꝓſecutõe turba
ta ſuerit ſui iuris de iniurijs. de damnis. de ex⸗
penſis ⁊ intereſſe pꝛius ꝑ eundem ſuerit inte/
gre ſatiffactũ nullatenus abſoluatur. Bouifa.
extra de immu.eccle.qm.li.vi. Nullatenus.i.
nullo nodo Quid ſi añ ſatiſfactõem tales ſue
runt abſoluti.nõ credo ꝙ alis abſolutio tene⸗
at.hec iſta ſpecialiter poibente Fa. Archidi. et
JVo. dicit.ꝙ tũc demũ facta ſatiſfacrione pote⸗
rit abſolui per oꝛdinarium.quia papa ſibi non
retinuit. ODUYU
Excõicatio ↄtra dños ⁊ eoꝝ officiales gra
uantes aut licentiã grauandi dantes clericos
vel ſuos ↄſanguineos ꝓpter ſententias laras
contra eos. Capitulum.xxiiij.

Dicunqʒ pro eo q;
in reges.pꝛincives ⁊ barones, nobi⸗
es.haliuos vel quoſtibet miniſtros

eoꝝ aut quoſcũq; alios excõicatõnis ſuſpenſio

nis ſiue interdicti ſnia fuerit ꝓmulgata licen
tiam alicui dederit occidenqd capiendi ſeu als
in ꝑſonis aut in bonis ſuis vel ſuoꝝ grauandi
eos qui tales ſnias ꝓtuletunt ſiue quoꝝ ſunt
occaſione ꝓlate wl eaſdem ſnias obſeruãtes
ſeutaliterexcõmunicatis cõmunicarel nolen/
tes niſilicentiã ipᷣan re integra reuocauerit.
vel ſi ad bonoꝝ captionẽ occaſione ipſius licẽ/
nie ſit ꝓceſſimm niſi bonaipſa fuerint infra.viij
dieꝝ ſpaciũ reſtiuuta.aut ſatiffactio ꝓipᷣis un⸗
penſa.eoipſo ſniam excõicatõnis incurrant.
Eadem qʒ ſint ſnĩa innodan oẽs.qui auſi fue⸗
rint pᷣdicia licentia data vti vel aliquid pᷣmiſ⸗
ſoꝛum ad que ↄmittenda dari licennã ꝓhibui
mus als cõ nittere queſtionem ſuo motu.Qui
aut in eadẽ ſnia ꝑmanſerint dnuoꝝ menſium
aa ij

4

Zitulus xXXIIII .

ſpacio. ertunc ab ea non pñ̃t niſi ꝑ ſedẽ apłicã
abſolutõis bñficiũ obtinere BGrego. . de ſen.

excõ.li.vi.Reges.Eſt auteʒ oꝛdinarius regis

epᷣs in cuius dioceſi delinquit wl womicilium
habet.di.rcvi.ſi imꝑatoꝛ. Jo. an. Et dicit ar⸗

cloi.ꝙ nõ ſolũ regem imo ⁊ impatoꝛeʒ pᷣt epi/
ſcopus excõicare. ij.q.vij. F½. Ytez cum danid.
Giniſtros ad clericos pᷣt referri ⁊ ſic ꝓpꝛie in

ſequitur verbũ ſuſpenſionis To. an. Licentiã

multofoꝛtius idem in iuſſu vel mandato. Ar⸗

chi. Dederit.clare demonſtrat hec la.ꝙ ſi ali

quis ↄtemplatõne excõicati faciat ea que hic

in lr̃a numerãtux ipᷣe excõicatus non ðꝛ in cul
pa mi ſubſequẽs poſt faciũ ratum habeat. Ar
chi.Suox.ſ.ↄſanguineoꝝ vel familiariũ.et ſic

no. caſum in quo ꝑcutiens ⁊ mandans percuti
laicum eſt ercõicatus.adidem ſupᷣ de elec.ſci-

ant.eo.li. Yo.an. Grauãdi.puta ne qͥs emat
ab eis vel eis vendat vel his ſiłia. Jo.an. He
integra.i.anteq;ᷓ ad occidendũ vel capienduʒ
vel ałs grauandũ eaſdẽ ꝑſonas in aliquo fue
rit ꝓceſſum. vñ viðꝛ ꝙ ſire integra fiat reuo⸗
catio mandati veltalis licentie.locũ nõ hʒ qð
hic ſequitur. Si aũt ad aliquẽ actũ ſit ꝓceſſuʒ

P eum. cum licentia eſt ↄcena ſtatim licentiã

dantes ſunt ligati.vt hic ptʒ.de loc de peni. di.
i.ſiquis nõ dicã. ſ̊ viðꝛ ↄtra infra ꝓrxi.ibi.niſi
bona ipſa.⁊c, dic ꝙ grainoꝛeſt offenſa pſone
̃; rerum.de qua offenſa loquitur l̃a. quo caſu
ipſo facto ſtatim ligantur. vt dictũ eſt. lr̃a ant

ſequẽs loquitur in offenſione reꝝ ad quar re⸗

ſtitutionẽ terminus.viij.dieꝝ pᷣfigitur. vt in/
fra ptʒ. Archi. Ampenſa ſcz cum res nõ extat
vel placet leſo. Ancurrãt.modo duplici funi⸗
culo ſunt ligati.qð eſſe pᷣt.iij.q.iiij.engeltrudã
Jo. an. Dti. et ſic mandãs ⁊ mandatarins ea
dem pena puniũtur. Młs. i. pter aliquã licenti⸗
am Yo. an. Obtinere. ſſilłr in incendiarijs ec⸗
cleſiarum.qui exquo denũciati fuerint nõ pñt

abſolui ab alio q; a papa. ſupꝛa eo.tua. Et ſi

papa lvc nõ expꝛeſſiiꝑpetuo potuiſſz oꝛdina⸗
rius ipᷣm abſoluere ſupꝛa.c.nuꝑ. Jo.an.
Ec xcõicatio contra exigentes vel exigere
facientes pedagia vel gabellas a ꝑſonis eccle⸗
ſiaſticis ꝓ rebo ſuis vel eccleſiarunm.

Capitulum. xxv.

Hnſtitutõeʒ felicis
recoꝛdatõis alexandri pape.iiij.pꝛe
QAaeceſſoꝛis nt᷑i qui ſtatuit eccleſias
et pſonas eccleſiaſticas ad pedagia et guida/
gia peniſus nõ teneri.nec ad exhibendũ vel ſol
uendum tallia ꝓ rebo ſuis ꝓpꝛijs quas nõ cau
ſa negociandi dferunt vel deferri faciunt ſen
iranſmittũt volentes ꝓpter multoꝝ inſolen/
tiam et abuſum pene adminiculo adiuuare.

Adijcimus diſtrictius inhibendo atraria con⸗
ſuetudine quoꝛũcunq; que dicenda eſt verius
wukrta nõ obſtante. vt nec collegium nec

vniuęrſitas nec aliqua enã ſingularis perſona
cuuſcunq; fit dignitatis. conditõnis aut ſia⸗

tus a pᷣſanis pſonis ſen eccleſis ꝓ pſonis ipis
aut rebo pᷣdictis tallias exigat vel extoꝛquear
vel ꝑ ſe vel per alium ſuo noie vel alieno aut

eos ad hmõi pſoluenda cõpellat.qui vero con

traſecerint.ſipſone fnerint ſeculares excõica⸗
tionis.ſi aũt collegiũ vel vniuerſitas ciuitatis

caſtri ſeu loci alterius cuiuſcunq;. ipſa ciuitas

caſtrum vel locus interdicti ſnĩam ipſo faeto
incurrant.nec ab excõicattone hmõi abſoluti
onem vel interdicti relaxationẽ obuneãt. vo
nec exacta plenarie reſtituerint ⁊ de trãſgreſ⸗
ſione ſatiffecerint cõpetenter. extra de cenſi. c.

quanq;. li. vi. Si vniuerſitas vel ſingula⸗
ris ꝑſona eccleſias vel eccleſiaſticas pſonas

cõpulerit ſoluere pedagia vel gnidagia velera
ctiones pꝛo rebus ſuis quas cauſa negociati⸗
onis nõ deferunt vel ꝓ pſenis ſingularibo.ex⸗
cõicati ſunt.et vniuerſitas interdicta To. an.
in ſimmma. Item nota qres clericoꝝ eodem
pꝛiuilegio gaudent quo res eccleſiaꝝ quantuʒ
ad iſtud. Negociandi.lvc verbũ a multis nõ
plene intelligitur. vnde dic.ꝙ ille dicitur ene
negociatoꝛ qui rem comparat.vt rẽ integraʒ
et inmututã vendendo lucretur.ſʒ quixem cõ
parat vt materia ſit ſibi aliquid inde opandi.

puta exferro clauos ⁊ alia arnhiciata ile non

eſt negociatoꝛ. Hanc enĩ negociatõeʒ clerici
exercere nõ debent. vt. lxxviij.di. foꝛnicari. ſi
aut deſerant vel deferri faciãt clerici res cauſa
mercimome.hac immunitate nõ gaudent.et
ſic eſtar. ↄtra emptoꝛes reddituũ clericoꝝ qui

volunt in hi gaudere immumitate ula qua et

clerici.vt ſcʒ nõ ſoluaut guidagia ⁊ pedagia de
emptis a clericis. Fran.de zab.querit.an id
qð hic diciiur de pedagijs locũ habeat in galel
lis et datijs.que leuãtur in ciuitatibo lombar/⸗
die. Et rñ. ꝙ Stephanus dicit ꝙ ſir. qꝛ idem
iuris de ipſis.arx.xiiij.q.iij.putant.et.c.pleriq
et de pꝛiuił.c.quanto.et ex lvc dicit ꝙ tota ita⸗
lia eſt interdicta.⁊ clerxici irregulares lvc nõ

ſeruantes.hec ille.ſed hvodie taliter excõicati

nõ ſunt vitandi niſi denunciẽtur. vt habes in/

fra de cle. excõ. mi.c.fi. Singulares.generali-

ter loquitur. vnde credo ꝙ ↄpꝛehendat etiam

epᷣos.ſi obijciatur.extra eo.de ſen.excõ.li.vi.

c.qꝛ ꝑiculo ſum.ꝙ nõ loquitur in ſnia ercõica
tioms.vt hic ſed ſuſpenſionis ⁊ interdicti.Ar⸗
chi.Obtineant cñ papa ſi taliũ abſolunoneʒ

nõ retineat alijs còceſſiſſe videbitur. de ſentẽ.

excom.nuꝑ.Archi. Reſtituerint. vc verbum

demonſtrat ꝙ abſolutionẽ pcedat reſtõ.ſic.ij.

go.
enhenun
uunſilmn

Ner
(rscluit
cniell
eeeniͤili⸗
oimmmnenele
ſon uchee⸗ 4
nsdinae e
kaentetinnon

— bkiun nn

ſactunnentn

iiſutennan

ſigoninxentan
Cnerktineneng⸗
nn Denifapan

oennnivrliene
tibſts Maconcih

aneteſiimesc

itſaulates ſin

Grngupcienlan
ntcägatiamata
fumndiwnan
Urceroiienmade
etäcnoſzn

doweneger

Ceſercmetiekn
inrpridetcod
Wagronronen
dtboteigit
mnegecnontein
Mulntocigrum

nllsoertn

echcvnmiangn
prinoreſti

n Prunenn

ohnoaun cöwete
rokpeiun,⸗
rreeöladoe
igennr Aacit
Wnannpenctoe
alinnn inſc
orsinſcis
ſfelinniid
Wmrmatn
fonndne
löſchmmmnr
bemnglmmngei
teriſtie
Clurcgltün

ANagicgene
Pcnliſeger
etng
grsintm
mmihf

nokaineſe

ClrnkAenG

ME

wiin

1räcnn
nzrii
nmmwr

mrini
pi riiil

dnn

snuNE
inatt
nmingiuin,
nalmz n
Aeroa

ctesn
lnrs elenn
ummunein

rſen, ͤl,
Einſninai
intertine
n
Piur?M.
hean
nunii

=

4

Capitulum

gq. vij. accuſatio. vbi de ſoc in glo. Excõicatos

viðꝛ ⁊c. et. xvij.q.iiij.de pꝛeſ byłeroꝝ.in fi.

vbi plene de loc in glo.et.xi.q.iij.excõmunica

tos.in glo. IIfe .
Excõicatio contra imponentes talliascol⸗
lectas velpᷣſtantias clerieis ſine licẽtia pape.
e LCLapitulum. xxvi.

cctoꝛes ciuitatũ ⁊ alios qui eccleſiaſ
eet viros eccleſiaſticos tallijs ſeu col

lectis ⁊ exactõibo alijs aggrauare nitũtur. vo

lens immunitati eccleſiaſtice lateranenſe cõ
cilium ꝓindere pꝛeſumptõʒ homõi ſub anathe⸗
matis diſtrictõe ꝓbpibuit.tranſgreſſoꝛes ⁊ fau

toꝛes eoꝝ excõicationi ſubiacere pꝛecepit. v

nec ſatiſſactionẽ impenderint ↄpetentẽ. et in/
fra circa finẽ.et ſucceſſoꝛẽ ipſius niſi ſatiſtece⸗
rit infra menſem manere decernimus eccleſi

aſtica cenſura ↄcluſum. vonec ſatiffecerit cõre

tenter. Et in eadem poſt dicta immediate ſe/
quenti. Derũ ſiquando foꝛte epᷣs ſimulcũ cle

ricis tantã vtilitatẽ vel neceſſitatẽ ꝓſpexerint
vt abſq; vlla coactõne ad releuandas vtilita

tes ⁊ neceſſitates cõmunes vbi laicoꝝ nõ ſup
perũt facultates ſubſidia ꝑ eccleſias duxerint

cõſerenda pᷣdicti laici humiliter ⁊ deuote reci/

piant cũ gratiarũactõe.ꝓpter impꝛudentiam
tñ quoꝛundã romanus pontifex pꝛius conſula
tur Inno.iij.extra de immu.eccle. Lateranẽ
ſe ↄciliũ de quo ſupꝛa.c.nõ minus. vbi fertur
talis ſententia excõicatõis cum iſta tñ additi⸗
one ſeu conditõe ſi admoniti deſiſtere nolue/⸗
rint.vbi dicit glo. Ger. ꝙ ſiſe non coꝛrexetint
rvoſt admonitionẽ ſuntipſo iure excõicati. Et
dicit Hoſtieũ.ꝙ ſufficit vna admonitio.maxi
me qꝛ canon iſte inductus eſt in fauoꝛẽ eccleſi
grum ⁊ odiũ tyrannox.quoꝝ aliqui ſunt adeo
terribiles ꝙ nec facile eſteos tercio admone
re cũ quantũcunq; monentur appellãt nec au
dent pꝛelati dare ſnĩam timentes foꝛſitan plu
ra ꝑdere. Pꝛouidetux ergo ꝙ ſufficiat vna ad⸗
monitio cum cõpetenti termino. Appellatio
vero excluditur.qꝛ a coꝛrectõe canonis nõ ap
pellatur nec pᷣlato eſt imputandũ ſi a canone
ſnĩia ꝓfertur.Additur etiã ⁊ fertur ſnĩa excõi /
catõnis in pᷣdicto.c.nõ minus.cõtra euacuan
tes auẽtem ⁊ iuriſditionẽ pᷣlatoꝝ. ita vt nihil
ptaãtis in eis in ſiis videatur hoĩbus reman/
ſine niſi moniti deſtiterint.vbi dicit Yo.an.ſu
per verbo. iuriſchtionẽ. et ſpnaleʒ interdũ. hic
iñ loquuuur de pali quaſi etiaʒ recroꝛes hodie

nõ ſolum dimmuere ſ etiã in totum ſubtraſe
re moliuntur.et tales ſi moniti non deſiſtant

ſunt e xcõicati ipſo iure.Et hac ſnĩa infimti li⸗
gantur qui nõ vitantur vt dicit Noſti.qð ꝑicu

loſiſimum eſt. Succeſſoꝛem ipſius ſcʒ in illa

*

dignitate vel rectoꝛia.cõſueuerũt enĩ vniuer

ſitate⸗ ſibi eligere rectoꝛes an nuales. ne deli⸗/

ctum pᷣdeceſſoꝛis pᷣiudicet ſucceſꝛi.ſed iam
eſt ꝓpꝛium delictũ exquo ipᷣm nõ purgat qꝛ cõ
ſentit. vt dicit ibi glo.⁊ hic. Ger./ infra menſeʒ
ſcʒ a tꝑe ſin rogiumrn cõputandũ.et etiã inte⸗
rim ſi conſenſit his ꝓpter que fuit excõicatus
pdeceſſoꝛ eius.cum ꝑ id iparest ꝙ in crimi⸗
ne damnato ꝑticipat.⁊ ſic ligatur eadem ſnia
De ſoc aũt tpe quo adſniam homiis canonis
nihil minui pᷣt.tñ oꝛdinarius hunc terininum
ex cauſa abbꝛeuiando ſua ſnĩa poſſet talẽ liga⸗
re Yo. an. Ancluſimm ergo eſt canon late ſnie
Võ. an. Satiſſecerint. om̃e damnũ emendan

dqum eccleſie. qð exipſius exactõe ipſi cõtingit

zet ſi conſiliñ dedit de collecta imponenda ad
reſtõʒ ipſius tenetur. Si vero ↄſiliũ nõ dediſiſ

foꝛre nõ cogeretur ademendatõeʒ co llecte.ſʒ

als intereſſe qð obuenit eccleſie abipᷣius regi
mine emendabit.et foꝛſitan penitentiã ſpiri⸗
tualẽ ⁊ etiã pecuniariam ipᷣm ſubire.ſᷣm ꝙ bo
nus iudex arbitrabitur. opoꝛtebit. Nec aũt tm̃
locũ habent.cum quis ſuccedit in regimine il
lius qui eſt excõicatus expᷣdictis cauſis vel ali
ter qualitercũq; ꝓpter libertatẽ eccleſiaꝝ vio⸗

latam. ſecus ſi ex illa cauſa eſſet prãs excõica⸗

tus vel cõſiliarij vel vniuerſicas ſeu ciuitas in

terdicta.tũc eni ſuccenoꝛ nõ eſſet excõicatus

ſᷣm Inno.cuius eſt quaſi tota iſta glo.hoc in⸗
telligas ſic pᷣm Hoſti.videlicet ꝙ menſis iſte
ſeu pᷣ ſumptioque ex lapſu ſumitur ad alios ca
ſus nõ extendit. Illud aũt certũ eſt ꝙ quicũq;
ſuccedit excõicato ⁊ fouet factũ damnatũ pꝛo
pter qð pᷣdeceſſoꝛe xcõicatus fuit eandẽ ſnĩaʒ
incurrit Johã. an. Et addit. ꝙ ſi nonus rectoꝛ
oꝑam dedit quantũcunq; potuit ꝙ vvc emen⸗
daret. ſed vniuerſitate reſiſtente qð intende/
bat nõ potuit obtinere.nõ ꝓpterea excuſatur
niſioĩno relinquatregimẽ. Yo. an. Meceſſita
tem iuſtã ⁊ lvneſtam. AInno.quoꝛundã pla,
toꝛum qui ſine iuſta cauſa dabãt ſubſidiũ ⁊ ſol
nebãt Anno. Conſulatur.no. lvc ꝑ Bonifa.
in.vi.eo.ti.c.clericiſ.fuit lata ſnia excõicatõis
a qua abſolui nõ poterant circa ſedẽ apłicam.,.
in laicos imponẽtes collectas et tallias cleri
cis vel alias excõicationes ⁊ ꝑpſonas eccleſia/
ſticas ⁊ talia dantes eiſdẽ abſq; licentia ſedig
aplice.que quidẽ ↄſtõ Goni.in cle.eo.ii.c.qm
exrtat reuocata. Et ꝙ iniſtis duabo decre. ſ.
nõ minus ⁊ aduerſus circa hmõi materiã di⸗
cituribi pcipitur obſeruari Queritur iad cle
ricũ aliqua de iuſta cauſa caſamentũ ruſtici et
poſſeſſiones pueniant.et ꝓ modoillaꝝ ⁊ qua⸗
titate ſoluebat ruſticus in queſtis et colleciis
qui cõiter fiebãt in locorõe regimis ⸗

Titulus XXIIII =

Pirum ipſe clericus teneatur ſimiliter in pꝛe taliaque eann incutere timoꝛem. illa tñ rneni,
dictis ꝓ modo a rata wſſeſſonũ omiſſis alus nõ ſemp ſufficiüt ad iuſtum nimoꝛẽ. Et idcir⸗ inhluß
alle gatõibo ꝓ ⁊2 2ↄtra. Finaliter dici pᷣt ꝙ talis co lvc relinquo arbitrio boni viri.ſᷣm illud qð wnnln ſini
. clericus lilber eſſe dʒ a pdictis. qð ꝓbatur per dicitur in glo. in plurib alije. e. ertra eo. n. cñ nnſenn
c. qꝛ nõnulli.de immu.eccle.li.di.. ilectus. Archi. Extoꝛtã. factunn requirit hec mninann
Erxxcõic atio ↄtra extoꝛquẽtes abſolutioneʒ lxa.archi. DHacuamus. ergo taliter abſolutus len nn e
a cenſuris eccleſiaſticis ꝓ vim vel mennn. remanebit vt pꝛius excõicatus.Archi. Et q;/ enninn,
apitulum. xxvij. uis in excõicatione ꝑ vim vel metum extoꝛta nlur n
Gſolutõis/benefici em vigeatur. lczcy oſtre n valeat. rhar nuunh
BlolItels Oelkiict ias ugandi ſoluendi eſſe voluit. de peni. di. Gifnrtn He
unm ab excõicationis ſnia vel quã/ iĩ. verbũ. dicit cõtra ꝙ valet m Bar. glo. n. g. Geſttihrtſen
cumnq; reuocarionẽ ipſius aut ſuſpẽ/ iij. quatnoꝛ. Jo. an. Ratioeſt. qꝛ vrrobiqs aĩe Ennmn ſnnß
ſionis ſeu etriã interdicti ꝑ vim vel meiuʒ ex/ conſulitr. q eſt faciencũ in vubio. pttñp er⸗ munan nn
toꝛtam pñtis ↄſtõis auẽte omnino virib eua ceptioneʒ elidi. vt no.in dicro.c. quatuoꝛ. Ex/ tpnscoonken
cuamus. ne aũñt ſine vindicta violẽtie creſcat toꝛquent.erxgo ſi metũ intulit ⁊ iuder abſolue Gmnaretſon⸗
audacia.eos qui reuocationẽ ſeu abſolutioneʒ re nolint.non hʒ locũ hec pena.qꝛ verha c, de Miennöitun

hymõi vi vel metu extoꝛquent excõicatõis ſen cle. nõ reſi.xelaiũi. aliter tñ puniretur. Jo. n. giimiſen
rentie decernimus ſubiacere. Greg. x. extra de Excõicationis. Nota excõicatus accipit ertcõö (wOinsoffiißr
hiꝛis q̃ vi me.li.vi.Abſolutõis.huius decrxe.fuiit municari.qð dic vt notatur.iij.q.iiij.engeltru

.AOOic UOr Gntinondicitne
dubitatio.qꝛ regulariter que ꝑ metũ fiunt te/ cdam.ſi aũt nõ ipſe ericgꝛus. ſed alius metuʒ acd
nent ſeu valent ⁊ obligant qo dic vt no. xv.q. bunc infergt ſic ercõicatus erit.ᷣ et ſic nõ ſima nnncnmme
vi. auctoꝛitateʒ. fallit tñ in caſib ibi notatis. tur pꝛediciũ ar. Sed nunquid in hoc caſu ipſe ntcicteantrile
ad quos addo iſtum. et qꝛ ſicut iniuſta excõica excõicaius vel interdictus vel ſuſpenſus incur nGitütßeſere
tni ligat ſic videbatur de iniuſta abſolutõe. de rit hanc penam dic ꝙ ſic. ſimandauit vel eins oneſelonszen
peni.di.i. verbũ. Yo. an. Excõicatõis.etiã ins noie factũ ratum habuit.extra de elec.ſeriptũ. inperint nwa⸗
iuſtis. bumiliter enĩ deber petere abſolutõem. nec dicã iſtos penam euadere. licet abſolutus —
nõ ꝑ metũ cõpellere.qꝛ ſnĩa paſtoꝛis ſiue iuſta xpoſtea ratuʒ habuit illud qð ab initio coactus Ocpemuner ſi
ſiue iniuſta tenet. xi. q.iij.c.i. ̃m eni Guił. et fecerat.qꝛ ſtatim ab initio ligati fuerũt abſol⸗ ntmchamn
Bar. Reuocationẽ.differentiã facit inter ab/ ui tñ rotuerũt p ſuum oꝛdinariũ cum cõditoꝛ ntiſfti
ſolutionẽ ⁊ reuocationeʒ. Etpᷣt dici abſolutio canonis ſibi nõ retinuerit abſolutionẽ. de ſen. 1 nanai
ſpolennis que fit iuxta foꝛmã eccleſie. Reuoca, excõ.nuꝑ.etin hanc penã incidit quip pnam ch ürni
ti verbalis ſine ſolennitate vel vbi tenuit ex amiſſiomis rex ad ̊ cõpellit ipᷣm excõicatoꝛẽ. äcnNNi
cõmunicatio.locũ habeat abſolutio vbi nõ te ſupꝛa.eo,c.abbas. Yo. an. Subiacere. quidſi
ninut excõicationis reuocatio. vel refertur re/ compulitꝑ vanum meiũ de quo timere nõ de⸗ ſunnuntn
uotcatio ad abſolutionẽ ad cautelã. Ao. an. ſed bear. nunquid tũc locũ haberet pena. dieꝙ nõ Nreſoncnm
interdictũ ꝓpꝛie ðꝛ relaxari Zlrchi. Suſpenſi / m Bar. qꝛ tans metus nõ inducit reſtõʒ. nec ekunrtinn
onis.intelligo indiſtincte vt loquit᷑i.ſiue ab ꝓpꝛie appellatur mems. Yo.i“ . 67.
officicio ſiue a bñſicio ſiue ab ingreſſu eccleſie Excõmunicatio contra cogentes non ſerua .
infra de ſen. excom. is cui. Jo. an. Anterdicti. re interdictum. vel excõicationem nõ vitari.
ine tria ſunt paria in ſun cenſura Ecgeſt⸗ apitulum. xxviij. un
ſtica ↄtinentur de verbo ſiquerenti.et ſecũ tra B Aroc st nſle
hyunt erecutionẽ vñ ſequens appellatio nõ ſuu) L eſumptores qui nanmgoffage⸗
ſpendit eax effectum.de appel. c. paſtoꝛalis. t¶ in locis interdicto ſuppoſitis quen⸗ Kreyeloickaregnn
in ſcriptis ferri debet. de ſen. excõ. cum mediici· ; decetero diiina celebꝛare officia fmenerexunn
nalis. Yo.an. Nin. vis eſt maioꝛis rei impe/ quomodolibet cogere.aut qui modo pꝛedicto anſcenterinch
tus cui reſiſti non pᷣt ſqʒ cõmode. ff. eo.l.i.me⸗/ ad officia eadẽ audienda aliquos excõicatõis runtectonisinn
tus auũt trepidatio mentis inſtantis vel futuri pᷣſertim vel interdicti ligatos ſnia reuocare. Epunſnanſinin
niculi cauſa. ff. eo.l.i. Et exigitur ꝙ pñs ſit me ĩeu qin ne e xcõicati publice aut interdicti de tdadltiscönnn
Aus licet futurũ ſit ꝑiculum.et quiis meius ex/ eccleſis dum in ipſis miſſaꝝ aguntur ſolẽnia Warrdinenn
cuſet no.ſupᷣ eo.dilecn. Jo.an. t ðꝛ metus a celebꝛantib momiti exeant ꝓhibere necnõ lliſſkalante
quaſi mentẽ tenens.vis tiñ plus eſt ;ᷓ metus ercõicatos publice et interdictos qui in ipſis Unenctene
Homne enĩ qð vi fit ꝑ metũſit.ſʒ nõ ecõuerſo. eccleſijs nõiatim acelebꝛãtibo vtexeant mo⸗ ſrnſt,
ſed ceũ metus infertur ei reſiſti pᷣt licer cum pe⸗/ niti remanere pᷣſumpſerint excõicatõnis ſnia bun eiin
riculo.et cũ multis modis accipi poſſit metus a qua ꝑ ſedem dumta xat aplicam poſſintab⸗ hun Nhen
aceipiatur large. vt ſonat hec a.et hoc in odi ſolui. ſacro appꝛobante cõcllio innodamus.de ſninnczi,
um facientes. Mota tñ ꝙ ʒ aliq vba dicãr ſen.excom. graims. in cle.Pꝛe ſumptoꝛes.hec knagman

entaſttin
Wn eee
Naüſnin.
HnupcaHHn

undecrtn;

en Dien
ebinn

man öc

Ctmmnidl,

Woenan
IGnicdd
Othiaer. i
Nnaero

ena en

öndhutteti;
Pr.
Cenasnnte

mmentiion

ſnuunmi

vigfineen
Gtimnfi
ginh ro
ns Nis
fümude,
inerhdide
mnun ſclinn
Pokele ſen⸗
imſe
alem,⸗
töictiͤnit
innocrt?
unuer

Capiulum

pena non ertenditur niſi ad dños pales erce

pto vltimo caſu.ibi necnõ excõicatos. Dños

aũt intellige etiã pꝛelatos qui habent pale
wominiũ in loco. PHau.Quomodolibet. omnẽ

modum cõpulſionis realem ꝑpſonalem dire/

ctum ⁊ indirectum compᷣhendit. vt ſi res eoꝝ
occupant. conſanguineos grauant in ꝑſonis
vel rebo facit. de elec.c.ſciant cuncti.li.vi. Jo.

an. Cogere pᷣſumpſerint. quodſequitur eteſt
pꝛimum modo pꝛedicto ſcʒ voce pꝛeconia. de
quo ſupᷣ dixerat. Dox pᷣconisqñq; paucis in⸗
noteſcit et hoc reſpeciu foꝛtioꝛ viðꝛ vocatio ꝑ

campanam. ſedqꝛ pꝛeco loquitur et edictum

wnit ex parte mandantis.ideo maioꝛ eſt con
temptus To.an. Euocare pᷣſumpſerir. qð ſe/

quitur.et eſt ſcõᷣm. Publice. occulte enĩ excõ⸗

municatos nõ vitamus in publico. vi.q.ij. c.
ij.xi.q.iij.audi.S. cum ergo.OJiſſaruʒ.in alijs
ergo diuinis officijs nõ eſtlocus pene Ao. an.
Ooniti non dicit noĩatim. vt in ꝓxi.v.ꝑ qð
patʒ quo ad ꝓhibentes ſufficit generalis no
nitio.puta qꝛ monet ꝙ omnes excõican ⁊ in⸗

terdicti exeanta ille pᷣcepit ꝙ nõ exeant. Jo.

an. Si aũtpᷣciperet vel ꝓhiberetnõ ſubditis.

noneſſet locus pene. ᷣm Pau. Pꝛohibere pꝛe

ſiunpſerint.quodſequitur ereſt tercium. No

minati.ex generali monitione nullus ligatur

ex eo ꝙ remanet.ſoli ergo noĩatim moniti re⸗
manentes ligabuntur Yo. an. Remanere. in

tellige etiã ſiipſi dñi tpales non mandẽt hoc.
No.an.Excõicamus.excõicatus ergo iterũ.

Sroienn. d loc. iij.q.iiij.c.engeltrudam.
Excõmunicatio cõtra facientes ſtatuta ꝙ
vſure ſoluannu. vel ſolute nõ repetantur aut
reſtituantur ⁊ iudicantes ᷑mᷓae.

Sicunqʒ comunita

tum poteſtates. capitanei. rectoꝛes

conſules.iudices. cõſiliarij.aut alij
quicunq; officiales ſtatuta hmõi decetero ſa⸗

cere vel dictare aut ꝙ ſoluantur vſure. vel q
cum ſolute repetuntur. nõ reſtituantur plene

libere ſcienter iudicare pᷣſumpſerint ſniam ex
cõmunicationis incurrant. eandem etiã ſen/

tentiam incurſuri niſi ſtatuta hinus hactenus

edita de libꝛis cõmunitatũ ipſaꝝ ſi ſuꝑ lvc po /
teſtatem habuerint infra tres menſes deleue
rint aut ſi ipſa ſtatuta velconſuetidines offici
um eon habentes quoquomodopᷣſumpſerint
obſernare. Cle. v. de vſuris in cle. Cõmunita
tum.ipſa aũt cõmunitas nõ incurrit hanc pe/

nam, de ſen, excom. romana.li. vi, Conſules.
noĩa ſunt officialiũ ᷣm varias locoꝝ ↄſuerudi
nes.et qꝛ omnia nõ poteſt ſxecificare ſubmit⸗

XXIX

tit ita clauſulam generalem. vt comp̃hendat

omnes quocũq; noĩe cenſeaniur. Pan. Con⸗
ſiliarij. ad talia dantes conſiliũ. Dau. Officia
lis.ergo ſi quis talia ſtatuta non vt officialis
ſcriberet vel dictaret non eſt excõicatus. Mõ

ob. ne cle. vel mo.ſententiã. qꝛ ibi duo requi⸗

runtur.ſcʒ ꝙ ſerxibat vel dictet ⁊ ꝙ homicichũ
ſir voſtea ſecutum.qꝛ tunc dat conſiliũ vel. au⸗
yilium vel fauoꝛem.vt ibi notat Inno.⁊ Ho
ſti. ſed hic ſeribendo. faciẽdo vel dictando tm̃
incurrit penam abſq; alia executione ſtatuti.
Pau.Statuta hmõi de quibus ſupꝛa dixerat q̃
ſcilicet exigi et ſolui vſuras concedunt vel ad
ſoluendum debitoꝛes compellunt vel grauia
onera imponunt vſuras repetentes ſicui ſi eſſʒ
ſtatutum.ꝙ vſuras reretentes in foꝛo eccleſia
ſtico ꝑ voteſtatem cogantur vſurario mutua⸗
re tantam pecumaʒ ⁊ tanto tpe quanto tenuit

rexvetens pecunias vſurari.ſoluũtur vſure in

caſu a iure non conceſſo ſecus ſi in caſu cõceſ⸗
ſo. vt infra eo.ti.c.i.er.c.ſalubꝛiter. Pau. IOm
pꝛopꝛie iñ dicitur vſura in pꝛedictis.c.allega⸗
tis. audul.vt ergo locus ſit vene neceſſe eſt ꝙ
ſtatuto caue atur ꝙ vſure ſoluantur. vnde non
ſufficeret ſi ſtaturo caueretur ꝙ vltra duos vł
tres denarios ꝓ libꝛa non ſoluatur in menſe.
qꝛ ſupꝛa illam ſententiã ꝓhibendo non vide ⸗/
rur ver loc vſq; ad illam concedere.ar.d treu.
et pace.c.i. Pau.et YJo. De mentali aũt vſu⸗
rahic nõ videtux loqui hec lr̃a.qꝛ licet credi/
toꝛ in iudicio cõfiteatur ſuam pꝛauam inten⸗
tionem.tñ rexeti non oſſit vt vſura.ſʒ vt qua⸗
ſi vſura ⁊ iniuſte receptum.vt notauit Hoſtiẽ.
eo.ti.c.conſiluit.vbi dicit ꝙ vſura mentalis
debet reſtitui. Adem ibidem Inno.⁊ Ray.in
ſumma. Pau. Repetãtur ab eo qui poteſt. nec
ob. c.qꝛ fruſtra.eo.ti. Pau.Reſtituãtur.qñ de
eaxꝑ exactõne conſtat in iudicio iudicare ⁊ qui
iudicata ſcripſerit ſi iudicetur ſ̃m pꝛedicta ſta⸗
tuta.de ſen.excom.nouerint.in fi.vbi vero nõ

indicaretur ᷣm pꝛedicta ſtatuta. tunc ſcribens

ſententiam nõ incurrit penã. ſed ſolum iudi/
cans niſi velis dicere ꝙ etiã in pꝛimo caſu hec
2ſtõ penahs nõ ertenditur adpſonas nõ eyxpſj

ſas. vt viðꝛ verius.ar.de re.ii.in venis.li. vi.

Pau.etiã Yo.an.dicit.ꝙ de ſcrilentibo iudi⸗
cata nõ expꝛimit hec ↄſtitutio. Incurrant.in
cõtinenti ſine tꝑis interuallo. et ſic ſacientes
dictantes ⁊ ſcribentes talia ſtatuta ac iudican
tes vſuras eſſe ſoluendas velnõ reptendas
veł repetitas nõ ſoluendasſtatim ſunt excõi⸗
cati.Aliud in his qui ſtatuta iam facta debent
delere. qui videlicet ſi habent roteſtarẽ delen /
di de iure ⁊ de ſacto.vt dicũt Pau.et Yo.ſi nõö
deleuerint poſt tres menſes etiã ipſi ſunt excõ
mumcati.Cõſuetudines,.hoc dicit qꝛ qñq; nõ
e8 u

*°

Zitulus xxXIIIT

ſtatuunt talia ſy aſſueſcunt.i.in conſuetudineʒ
deducant Yo. an. Obſeruare. officiales ſcʒ ex

pꝛeſſe ſienim nõ expꝛeſſe ea ſeruant non ſunt
excõmunicati. Yo. an.et PHau.

Excõmunicatio ↄtra deferentes arma vel
ligna vel mercimonia ad ſarracenos.
S”M Capitulum. xxr.
ooicamus et ana/
tctmatiʒamus illos qui cõtra chꝛi⸗
ſtum ⁊ ꝓpłm chꝛiſtianuʒ ſarracenis
arina.ferrum hgnamina deferũt galearum.
eos etiã qui galeas eis vendunt vel naues. q́
in piraticis ſarracenoꝝ naubo curam vel gu/
bernationẽ exercent aut machinis aut quibuſ/⸗
dam alis impendũt aliquod eis conſiliũ.auxi
lium in viſpendiũ terre ſancte ipſoſq reꝝſuaꝝ
piꝛiuatione mulctari et capientiũ ſeruos foꝛe
cenſemus.pᷣcipientes vt ꝑ oẽs vꝛbes mariti⸗
mas in diebo dñicis ⁊ feſtiuis hmõi ſententia
publice innouetur ⁊ talibo gremium nõ aperi ⸗
atur eccleſie.niſi totuʒ quod excõmertio tam
damnato pꝓ ceperint.et tantundẽ de ſuo in ſub
ſidium terre ſancte tranſmiſerint. et infra. ꝗꝙ
ſi foꝛte ſoluendo nõ fuerint ſic ałs reatus taliũ
ꝙ in pena ipſoꝝ alijs interdicatur audacia ſu⸗

milia pꝛeſumendi. Inno. in cõcilio generali

extra de iudeis.c. ad liberandã. Concilium ge
nerale de quo hic repetit aciliũ lateranenſe. de
quo ſupꝛa.c.ita quoꝛundã.et additpenam im⸗
Pnendam tpe abſolutõis.ibi ⁊ talibb. Mo

tandũ ꝙ tales excõicati nõ abſoluũtur ab ex/

cõmunicatione. niſi ad idtotum qð ex cõmer
cio damnato ꝑceperint ⁊ tantundeʒ de ſuo in
ſubſidium terre ſancte tranſmiſerint. ſi tñ ab⸗
ſoluantur nõ facta ſatiſfactõe tenet abſolutio.
ſ̊ reduci debent in pꝛiſtinã excõicationis ſen/⸗
tentiam. niſi loc faciant ᷣm &gidiuʒ. Idem
Yo. an. et Pe. de ancha. Sed queritũr. exqᷓ
iſtipꝛiuantur bonis ſins ⁊ lbona ↄfiſcantur quõ
vltra pʒꝛnam pumuntur 7 tranſmittũt in ſub/
ſidium terre ſancte qð receperũt ex cõmertio.
⁊c.Etrñdent pꝛedicti oc.ꝙ ante ↄfiſcationẽ
imponitur lec pena vel ſoluiiur de lonis queſi⸗/
tis poſtconfiſcationẽ.vel dicas ꝙ pena ↄfiſcaꝗ
tionis imponitur a iidice ſeculari.ſed pena re⸗
ſtitutionis eius qð pceptũ eſt ⁊ tantundem de
ſuo imponitur ꝑ eccleſiaſticũ iudicẽ. Et ſcpᷣm
PBe.de ancha.pena pꝛiuatõnis oĩm bonoꝝ nõ
imponiuir ipſo iure ſed ꝑ ſenteniã ⁊ iuchcẽ ſe/
cularem.ſic ałs reatus.qꝛ potuerũt ſubijci ver
lberibus loco pene. Et nota. ꝙ hec pena que
indqucitur ꝑ eccleſiã.ſ.datõms eius qð pꝑcepit
quis ꝑ tale cõmertium ⁊ tantundem de ſuo. ſi
nõ tranſmittitur in ſubſichum terre ſancte. qꝛ

9

ſcʒ neſcit talis eui deleat dare. a pplicari ſeu og
ri delet cawere aplice. nec hane penã relarare

miſſionem. vt eſt ſummus penitẽtiarius. Vñ
qui in hunc canonẽ inciderẽt ↄſueuerũt ſe cõ⸗

ponere ſub tali penacũ camera aplica dando

certã partem eius.et de reſiduo ſolet eis fieri

remiſſio.ſic audiui a ſapiẽtibo pꝛacticari in cu⸗
ria. et loc qñ talis ſoluere pᷣt. nam qñ non pᷣt
faciendu eſt qð ðꝛ in.c.ſupꝛadicto. Quis

aũt debeat abſoluere a tali ſnia.ᷣ dicit glo. ſuper

c. O olim. ꝙ epᷣs exquo papa ſibi nõ retintii
qð olim habiuit locũ. nunc aũtſecus. vnde di⸗
cit Yo.an.et Pe. de ancha. ſup eo. c. ꝙ hodie

papa tꝑibo quibo ſolet facere generales pꝛo-

ceſſus ter in anno.tales eõicar.et tũe a tali
ſnia ſolus papa abſoluit.hec ille. Sũmus etiã
renitẽtiarius viðꝛ h̃e ptãtem tales abſoluen
di. Et no:a. ꝙ iſtud. c. ꝙ olim. ꝓrogarur. i.
extenditur dicta pena excõicationis ad alium

caſiun q in illis duabo decre. ſcz ita quoꝛund

et ad liberandã ↄtineatur vicʒ quicũq; ac que
cumq; alia mercimonia que ibi poꝛtantur du⸗
cante guerra inter nos ⁊ ipᷣo et etiã ſi fieret
treuga. qꝛ ꝑ treugam nõ tollitur guerra. ßin⸗
termittitur. Atez nota ꝙ Picolaus. iij. in
quadã extrauaganti q̃ incipit olim. tam in ge⸗/
nerali ſtatuto ⁊ innouat.qꝙ nullus arma.ferrũ
equos.lignamina.victualia et alia quecuncq;
mercimonia in alexandriã vel alia loca ſarra⸗
cenoꝛum terre egipti deſerre vel mittere ſeu

de ſuis poꝛtub.vt eis deferantur.extrahere vel

extrahi ꝓꝑmittere.aut eis vel auriliũ vel fano⸗
rem pᷣſtare pꝛeſumãt.als ſunt excõican ipofa
cto.nec pñt abſolui mſi tantundẽ de bonis pꝛo
pꝛijs in dicte terre ſubſidiũ ↄuertenaũ exolue
rint quantũ ad ꝑtes pᷣdictas detulerint aut mi

ſerint aut deferri vel de ipſoꝝ poꝛtubo deferen⸗

dum eis extrahi ꝑimiſerint.Et ſilr ſtacuit de oĩ⸗
bus terris ſoldano ſubiectis ſcʒ incurrant etiã
pᷣdictas ⁊ alias penas tpaleſ.OQue extrauagãs
innouata eſtꝑ GBonifa. vi. et iterũ ꝑ Clemen
tem.v.qui abſolutõeʒ ab hmõi ſnia pᷣterq;ᷓ in
moꝛtis articulo pape reſeruaint vt patz in ex/

trauaganti qᷓ incipit.multa mentis c.et huic
lvdie ſtatur.qð etiã patebit infra ex ipo pceſj

ſi pape annuali qui ſit in curia. Heneti aũt ſu
per loc habent licentiam apapa Ozartino. v.
quantũ ad mercimonia ⁊ victualia p plures
annos.non auteʒ quo ad arma ⁊ lignamina

hñt licennam.vñ nõ incurrunt pᷣdictaʒ penã.
et idem de alijs etiã qui haberent ſimilẽ licen
tiam quo.ſ.ad mercimonia.ſecus ſi poꝛtarent
ſeu poꝛtari facerẽt arma ſeu lignamina.qꝛ tũe
incurrerent. Mota eniã ꝙ accedens ad ſe/

pulcrũ dñi cauſa deuotionis ſine licentis pape

—

fenipnenten

Poruccennterce
erahlolten
Omnaprslulls/⸗
ſeſie incdror⸗
erärenurſde
ſnonſerneſii
ncängetice
ſien derſege
Penleſemenne
6scſiſunreröich
CAncapervettane
Cgracnonitovtd
Voumtmovner⸗
ſirelicicrgot
ſoceno itue
Nonnimeltanarex
Mirrercran
iüdetdekne
Pſrnſonrin
fgincien ſee
Alopwostner
Clatirrumesfri
ſoſnnpoiren
Cierſſepecie
Walnnzon
ſurnunnii
fiimmm
4

=

tittieonrnde
hufonerindin

Leni
(ſone⸗
anobr
Mehmnegene⸗
dnngsinn
tonden ſobat
mmuner

AG
rlie

entcestie

rſgünn
Mhnägr,
ehmmg
no mag
Arüeng
Mitä

Niki
Ainminif
matni
i mmin
iuslena
mKitun
nshimel
tei enn
miiitni
mumun ,
anstidlui
abentiüſn
Po..
itRare⸗
utignanmn
Npcan.
entbmie hen
sſiprun
gnamnnugti

Ntecelet

nehceug

tas et ↄtra piratas.et abſoluri

Capitulum

eſt excõicatus. et eius abſolutio pape reſerua
iut vel ſummo penitentiario. vreetperi in li.
penitentiarie ſummi penitentiarij.

Excõmun icatio contra ſpoliantes romive⸗
o paxe reſeruat.
.M CLapitulum. xxri.
xcõicationi ſubdan
mtmur. qui romanos aut alios chꝛiſtia/

mnnos ꝓ negociatione vel alijs vone
ſtis cauſis nauigio vectos aut capere aut rebo

ſuis ſpoliare pꝛeſinnũt illi etiã qui chꝛiſtianos

naufragiũ patientes ſpoliant rebo ſuis.niſi ab/

lata reddiderint.excõicatio ni ſe nouerint ſub⸗

iacere ex cõcilio ſareranẽſi.extra de raptoꝛibo.

Pꝛuma pars huius.c.dicit. Poſti.ꝙ eſt canõö

late ſnie. Et addit ꝙ pirate ter in anno aboꝛe
pape excõicantur ſolẽniter. Scða ꝑs dicit. ꝙ

eſt canon ferende ſnĩie. Innocẽ. Lan. NDin.et

BGoff. dicũt. ꝙ eſt iſta ſcða pars late ſententie.
Jo. an. dicit ſie.credo ꝙ pꝛima pars ſit canõ
ferende ſententie.errepto qð diciũ eſt de pira
tis qui ſunt excõicati a papa ter in anno. Se/⸗
cunda pars eſt canon late ſnĩe.ita tñ ꝙ pꝛece⸗
dat admonitio vt dicit glo.⁊ ꝓbat hoc vis ver

boꝛum ratio diuerſitatis ſatis patʒ.et ſic pars
pt intelligi de quoliber nauigio. Idem Yo. de
lig.dicens.ꝙ iſta eſt cõis opinio.et ꝙ pꝛimuʒ
Ddicfum intelligitur de quolibet nauigio.q;uis

Hoſti.reſtringat ad maritimũ.QAuantũ ad ſe⸗
cundũ dicit.ſi voſt monitionẽ nõ reſtituũt ab/
lata ſtatim ſunt excõicati.ſi aũt reſtituant.nõ
ſunt excõicati. Idem Pe.de ancha.et addit qͥ
aũt ꝑegrinos ⁊ mercatoꝛes nõ nauigantes.ſʒ
als uinerantes ſpoliant excõicari vebent ſed

nõ ſunt ipſo iure excõicati.extra de treu.et pa.

c.i.hec ille.hic tñ nota.ꝙ ſpoliantes romipe/
tas vel euntes adcuriã velredeuntes ꝓcau/⸗
ſis agendis in curia ſunt excõicani excõicatõe
papali.vtinfra patebit in ꝓceſſu annualij pa⸗

Excõicatio contra cleriros participãtes ſpon⸗
te et ſcienter in diuinis cũ excõicatis a papa.
DM ,, Capitulum.xxxij.
ZLericosqui ſciẽter
etſſponte pꝑticipauerũt cum excõica
tis a nobis ⁊ ipᷣos a nobis in officijſ

receperunteadem excõicationis ſnĩa cũ ip̃ᷣis
nõ dubitamus inuolui.quos etiam ꝓ abſolu⸗

tionis beneficio habendo adnos volumus re
mitti.Clemens.iij.de ſen.excõ.c.ſignificauit.
Cicca expoſitionẽ hmus decxe.eſt tripleropi.
ſolennis.quarta cõmuniter repꝛobatur.Eſt er
go pꝛima Hoſti.que etiam pomiur in ſumma

confeſſoꝛum. ꝙ illa ſit noua ercòication is ſe
cies ad qua n incurrendã quinq; requirũtur.
Aſtarn etiã ſequitur. YJo. an. opi.vt ponunt in
tex. Primo ꝙ cõmunicans cum excõicatis ſit

clericus. Scðo ꝙ excõicet ſcienter vel parti?⸗

ciger. Cercio ꝙ cõicet ſronte. et dicit Goſt. ex
cludi hic coactionẽ abſolutam nõ conditiona
OQuarto ꝙ cõmumicet in diumis ⁊ hoc in
telligendum m Boff. de omnibo diuinis of/
ficijs tam de his que in eccleſia dicuntur q; de
his que extra ſq; hoꝛis canomcis. Ouinto ꝙ;
cõmunicet ſeu pticipet cũ excõmumicatis no-z⸗

minatis a papa in hmõi diuinis.talis excõica
tionem incurrit abſoluendus non niſiꝑ apłi⸗
cam ſedem.qui autem alijs e xcõicatis ã cano

ne cõicat in diuinis.licet peccet nõ tñ eande⸗

ſnĩam incurrit.d lvc inſra.c.de minoꝛi excõi/

catõe. Scða eſt Pe.de ancha.qui dicit ꝙ qui

cõicat cũ excõicato apapaſponte ⁊ ſcienter et

in viuinis eſt excõicatus eadem ſnia.et iſtun
dicit eſſe verum intellectũ huius.c.ita repperi
ex recollectis eiuſdẽ. Adeʒ viðꝛ dicere Guil.
Speculatoꝛ.et Goff.Cercia eſt tan.ſ.ꝙ quip
ticipant cum excõicatis a papa eodem crimi⸗
ne ꝓpter qð ille eſt excõicatus eadem ſnĩa li/
gantur.et ſic ſunt abſoluendi a papa.extra eo.
nuper. hanc opi. dicit glo. credo verioꝛẽ. AIn⸗

no. etiã dicit ſic poſſe intelligi. Yo.an.et o.

de lig. dicunt ꝙ videtur adherendũ huic vlti⸗
me expoſitõni.
Erxcõicatiocontra ſepelientes interdictos.
excõmunicatos vel publicos vſurarioo.
Capitulu m. xxxiij.
Bs qui proprie te
meritatis audacia defunctoꝝ coꝛpa
nõ ſine ↄtemptu clauiũ eccleſie in
cimiterũs tꝑe interdicti in caſibus nõ ↄceſſis
agiure excõicatos publice vel noĩatim interdi⸗
ctos vel vſurarios maniſeſtos ſcienter ſepelia
re pꝛeſumunt.ipſo facto excõicationis ſnĩie dve
cernimus ſubiacere. a qua nullatenus abſol⸗
uantur niſi pꝛius ad arbitriũ dioceſani epi eis
qinbus p pꝛe miſſa fuerit iniuria irrogata. ſa⸗
tiffactionẽ ex ibuerint ↄperentẽ. er de ſepult.
in cle.i.Eos.includit vtriuſqs ꝓſeſſionis pſo⸗
nas laicos ⁊ eccleſiaſticos exemptos ⁊ non ex⸗
emptos. Pau. Pꝛopꝛie temeritatis audacia
ſcientiã notat.quaſi ꝓpꝛio auſu. et ſumitur in

mala parte. vbi aũt nõ faceret temere puta p⸗

latus dicit ſepeliendũñ fuiſſe abſolutũ. vel veri⸗
ſimiliter putat ſepulturam nõ ꝓhibitã illi rõe
ſtatus.ᷣ et ſic erat in facto nõ habet locum hec
pena. DPau. In cimitetijs. Pau. Ydez ſiin ec
cleſia. ſecus ſi in campis vel locis pꝛiuatꝭ.Cẽ⸗
poꝛe interdicn.nã tũc interdicta eſt ſepuliurs

Titulus

NHam conceſſis a iure.lvc dicit ꝓpter clericos
qui ſeruauerunt interdiciũ quibo ↄceditur ipꝑe
interdicn ſepultura cum ſilentio ⁊ abſq; cam
panaruim pulſatione vt in pᷣdicta decretali. ꝙ;
in te.et ꝓpter pꝛiuilegiatos circaconfratres.
n quatuoꝛ vero feſtiuitatibus in quibo cele
ꝛari pᷣt eo tꝑe ſcʒ interdicti alta voce nõ pu⸗
to moꝛtuos ſepeliri debere. vt de pꝛiuile. e. aum
plantare. Yo. an. Et idem Pau.et ʒen. Excõi
catos ab hoĩe vela iure ⁊ intelligas de maioꝛi
excõicatione licet enĩ excõicati minoꝛi ſic de⸗

cedentes ſepeliendi nõ ſint. vt notat. Inno

eo.ti.ſacxis.huic iñ pene locus nõ eſt. To.an.
Publice.etꝑ qð dicit publice dico. ꝙ ſi eſſet
occulte dato ꝙ ſepeliens ſciret. non eſt locus
huic pene. hcet pꝛiuet ſepultura ſi de ̊ cõſtare

pt.ſ̊ talis eſſet excõicatus minoꝛi pᷣm Allanũ
et Ber. qð placet Pau.lut noĩatim interdi/
cros Pau.A diuinis ⁊ ꝑticipatõe ſacramen
toꝛum tales pimiũtur ſepulture pꝛiuatõne.vt

A

no. Inno. et Hoſti. ſecus ſi interdicti ab aliq̃

tꝑali vel ſpñali exercitio iuriſditõis miniſterij
vel officij.qꝛ tales nõ ſunt pꝛiuati alijs diui/
nis.ergo nec in ſepuliura. Qui dicantur no
minatunm interdicn Laudul. dicit ꝙ noĩatim

interdicti ſiue ſint denunciatõne noĩatim ſine

ſpecialiter ſint expꝛeſſ.vt notat Anno. Sʒ

querit quid iuris ſi notoꝛiũ eſt de fautoꝛiba qui
occaſionẽ dederũt interdicto ꝑ epᷣm lato.non
ſunt tñ noĩati in ipſa ſnĩa interdicti.que in ſcrxi
ptis ferenda eſt.vt de ſen.excom.c.cum medi

cinalis.li.vi.nunquid ſepelientes lvs fauto⸗/
res incurrrẽt.licet ſint interdicti in genere qꝛ

dictũ eſt in ſnĩia interdicimus.l.cum fautoꝛi
bus ſuis.credit ipſe ꝙ nõ.quantũcunq; ſintno
toꝛij.ar. de cle. excõ.c.poſtilaſtis.cum hec ↄſtõ
ſit venalis.ideo reſtringenda.Et aduerte ꝙ ꝑ

illũ tex. qin ꝓhibet noĩatim interdictos in ci/

miterio ſepeliri viðꝛ a contrario ſenſu ꝙ inter

dicti nõ noĩatim ſepeliri poſſint.qð tener glo.

vbi locus interdictus nõ ſit. Goft. dicit iſtam

opi. verã.niſi qũ ꝓcertoſciretur eos tale quid
feciſſe vel ↄmiſiſſe ꝓpter qð erant interdicti
tales enĩ non debent ſepeliri in cimiterio. vbi
vero nõ ſunt certi habet locũ glo.ſᷣm eundẽ.
ꝓ slo.tñ facit qð dixit ſupꝛa poſt audul.ſ.vt
nõ ſifficiat facti notoꝛiũ niſi aſſitiſta qualitas
nolatim ꝑ modum de quo ſupꝛa. amfeſtos
qui pꝛiuati ſunt ſepultura ⁊ factione teſtamen

ti niſiſanſfecerint vel cauerint ſm foꝛmã illi

us.c.quanq;. de vſuris.li.vi. Et ſi apparuerint
in tal ſigna penitentie ⁊ poſt moꝛte pꝛeſtatio
cautõms ſuficit ad vitandũ hanc penaʒ. cum
talis ſepultura nõ ſit ꝓhibita. ſed nõ valerte/
ſtamen tũ qo ab iniuio eſt ninlum er Eſona te/
ſtantis. Idem enam vivꝛ ſipꝛimo fecit teſtm

xXxII

et poſteg efficitur vſurarius manifeſtus. quia
per conſequans deliciuʒ infirmaturreſtamen/

tum. Pau. Scienter. ſecus ſiignoꝛauit. Pau.
Sepelire.non ſolum actiualiter ponentes coꝛ⸗
pus ſed dicentes diuinum officin ſuper funus
incurrunt eam penam. imo foꝛtius.quia plus
contemnunt. Idem intelligas de ſepelientiby
defacto in cimiterio etiam abſentibus dericis

PHau.Sed JYo.an.ſuper dicto r. ſepe lire. ſic
dicit hic occurrunt dubia que pꝛincipis decla,/

rationem plus qᷓ; gloſantis expoſcunt ſcilieet
an poꝛtantes ad ſepulturam qui tamen nonſe
peliunt ſuntercõmunicati. Atem ce comitan

tibus funus. Atem de fodientibus ⁊ fabꝛican

tibus vel aperientibus ſepulturam. Itemde

pꝛelatis. clericis vel miniſterijs eccleſiarum
in quoꝛum cimiteris ſepeliuntur qui id nõ pꝛOH

hibent velpatiuntur. Item de clericis poꝛtã/

tibus crucem.cereos et ſimilia.Et poſt quedã

ſic dicit. Cum hic puniat ſepelientem non ad⸗

mittentem intereſſentem ⁊ coopantem. Se⸗

pelire autem eſt moꝛtuum humo vel tumulo

condere.videtur autem ſolos hinno veltumu

locoꝛpus imponẽtes ligatos eſſe.facit ꝓ lvc

equitas ne ex vnius ſunere multitudo ligetux

Item cõſtat ꝙ poꝛtantes.comitantes velfa⸗
bricantes ſepulturam.ſi non ſequeretur talis
ſepelitio excõmunicati non eſſent. In cõtra⸗
rium eſt. quia eſſet hec conſtitutio ſudibꝛio. ſi
vnus ſolus ribaldus vel ſeruiens perquem id
poterit expediri ligari dicatur reliquis vſitatis
pompoſe ⁊ ſolẽniter expedire. Yo.an. Stepha
nus vero non dubitat omnesiſtos ligari.
Nota Tohã. calde.in tractatu quem fect
de eccleſiaſtico interdicto circa fi. mouens pᷣ⸗
chetum dubium ſeu queſtionem ſic dicit. OJi
hi pꝛoculdubio videtur ꝙ nominatim inter⸗
dictus vel etiam non nominatim interdicius
ſedtꝑe interdicti in caſu nõ pꝛemiſſo a iure.ſi
cum diuino officioeſt ſepultus.omnes pꝛedi⸗

cti ſcilicet axerientes ſepuliuram vel fabꝛican

tes.vel fodientes terram. vel ponentes in ſe⸗/
pulcro.vel poꝛtãtes cruces vel cereos.vel poꝛ⸗
tantes funus.vel aſſociates cauſa honoꝛis vel
amicitie.vel clerici diuinum officiũ facientes
vel non ꝓhibentes cum pñt.omnes pena ex⸗

cõmunicationis ligantur periſtaʒ cle. eos. AAãd6
eſt.quia hoc caſi omnes ſunt participes cruni

nis ſiue cooꝑpatoꝛes.ad hoc de ſen.excõ.c.nu⸗

per. xi. q. iij. pꝛecipue. Si vero ſine officio cle /
ricoꝛum defunctus talis ſepultus eſt etiam in

loco cimiteriato.licet ſit tunus dicere pᷣdictos
omnes foꝛe ligatos excõicatõnis ſnia de qua
iſta cle. agit.tamen.licet trepidus.credo iſtos

non ligari dicta pena.ſed quia videntur con/
temnere generalem pꝛohibuionem poterunr

£△

lftcl

ttiunt
ſotglnvs⸗
Gtinera 1 ll

Gentareniigid

cm. Legſcen⸗

ſinatrtenn

(enhd ponpenur ipr⸗

hoſenutrrere
Pmeneſetdlench
lesßekbonorl n
Afegſolicelerra
uncorammnatd⸗
Gröaecctlan
Prferetderanein
ſerännafaagen
o alle, Ets
ſcoriefpon
Wierroneans.
Dtdihnenman
Wcacfvdenec⸗
Geinſſanie

(ſalbicacaretz

Nlrnzminne

(NNIYen
ctiteniucte
eciptipn
(erötoingl
plkunisie
mnpſriüere
umtingetpe

hipheiercdie

pcegdev
efmneſolafin

nſtsqga⸗
mnen dan
Waften g,

.

Nlinrirle
enihngf
eninimine
untſriafe g

geniſtenf

nwrſni
enn
erſenſi
mme
ennduſn
leri⸗ Wan
emugntin

mdtkncsn *

niakinte
nnn
tchagnene
oN
Posmnoninn
s eſe on
Emlimcie
wleerem
eten Frön
aumo iuitno

Nnsercemi

tlnsyſtans
Jm. Srns
Siſtos icds.
Wnn genſett
Maf. norensß
menſedit
wrmdüminn
inamm inen
öenieir,
mnsonnzn
lurmknn
Leipemane,
eignatg
GAli N
moffaitrenes
iunns
iz ben i

H

mirsC
hfeofipce

seſtennn

ietehieht
is ſüigdele
Ans clecoſt⸗
Videnure
nenpn

Capitulum

arl itraria veng pumirietiã p ſudicem eccleſ)

aſticmnm. iij. q. iii. enge ltrudã. Zld ſot dicendũ

finis cle.me moueſ ibi ꝑ que verba vidẽtur re
moneri pꝛiuilegia q̃ clericis vel eccleſiaſticis

pſonis ſolentↄcedi ⁊ nõ laicis.vt ergo verba
non videantur ſupuacue appoſita de m aio. et

obe. ſolite. opoꝛtz intelligatur de his quibo

tali pꝛiin legia ſolent cõcedi. vt ſic dictu intel
Rigatur fin ꝗ' clauſula adiuncta pᷣt adaptari.
i.q.ij. ſacerdos. Sʒ pꝛinilegia exemptõis ſo/

lent cõcedi clerieis ⁊ eccleſiaſticis pꝑpſonis. de
illis ergo dʒ intelligi pꝛinepale dictũ capitu⸗/
li. Atem ſepulmra eccleſiaſtica ppꝛie reſpicit
clericos ad quos id ptinet. xvi. ꝗ.iij.placint. et
cum funera ad ſemilturã deferũtur diuinaoffi
ciacantare.xiij.q.ij.diuina.et ſic ↄcludit ꝓpo/
* ſitum.
ſuꝑ funus.⁊ poſtea verponẽtes funus in locoſſe
creto.non ponũt ipᷣm in ſepulcro ſeu cimite/
rio.nunquid ſunt excõicati.Certe ſᷣm opi.con
trariam eſſet dicendũ ꝙ nõ.qꝛ tex. dicit ſepveli
re.qð eſt humo vel fumulo moꝛtuũ condere.

et ſie ꝑ ſolã celeb ationẽ officicij nõ eſſet deli
cunn conſummafũ.ergo nõ inciderẽt in penã
Sʒ nõ credo ꝙ aliquis hoc diceret.ſic enĩ ſem

per fieret durante interdicto.etꝑ ↄſeqñs iſta
clemẽtina facta eſſet ludibꝛio.hecoĩa Jo. an.
et Jo. calde.Et qð dictũ eſt de interdictis.inꝰ
telligencũ eſt ꝑ oĩia de manifeſtis vſurarijs et

publice excõicatis. Querit enã dñs Lau.

de rigol. ĩ tractatu quẽ feẽ̃ de vſurj. qͥd dicẽdũ

de officialibo clericis ⁊ poꝛtãnibo cruces ⁊ cere

os.et aſſociantibo ⁊ poꝛtanubo feretrũ tanqỹS

eſſet ibi cadauer alicuius pᷣdictoꝝ.ſmanifeſti
vſurarij noĩatim interdicti vel publice excõi⸗
cati cum in veritate regliter ibi non ſit. Rñdit

er dicit igem iudicandũ ac ſiibi eſſet. et ideo
dicengũ vt ſupꝛa. Subiacere.hanc penã locũ

hahere nõ puto in alijs caſib in quibo denega

turſepultura às habes eo. ti. ex pte. etde ſia.
mo. c.ij. Sedquid de illo qui ſepelit maniſe

ſtum vſurariũ excõicatum publice et noĩatim

interdictuʒ et tpe interdictn. nunquid vna vel

quadruplici excõicatione ligabitur. ex loc fa⸗

cto. vide qð de hoc plene ſcripſi in.q.gualterij

ſiue tñ vng ſola ſiue pluribo ſenterijs ex his dij⸗
nerſis cauſis quaꝝ quelibet ꝑ ſe ſufficit ꝙ excõ

municaſus dicatur. planũ eſt ꝙ de omnibo de /
bet ſatiſfacere. et ab omnibo abſolui. Jo. an.

eis quibus.ſedqui ſunt hi. foꝛte inteſſle xit de
his quon fauoꝛe fuerũt late ſnĩe excõicationis
vel interdicti in loca vel ꝑpſonas.vel illis qui/

bus debebat reſtõ fieri quo ad vſurarios.Si qᷓ

etiã violentia in his finſſet illata clericis ve

miniſtris illis.etfiet ſanſfactio. Itẽ ſi illoꝛuim
coꝛꝑa veloſſa diſcerni pñt exluinãda ſunt. et

xxXIni

ſpc in fribus vltimis caſibus. Sedquid de

—

pꝛimo. dic ꝙ ſi ille fuit venitens licz nõ debue⸗

rit ſeveliri ſcʒ ſpe interdicti.tñ nõ exbinnabi,

ℳ

non fint in cimiferio ꝓpter interdictũ relaras⸗
to interdicto debet in cmiterio ſepeliri. DHicũůt
etia ꝙ exquo venitẽs fuit.moꝛtuaria licite ab

tur ſaltem poſt relaxatuʒ interdictũ. Motant W
HM etiã Anno. et Hoſti. ꝙ penitens qui ſepultus

ipſo recipi pñt.eum ꝓ ipſo ſit oꝛancũ.xi.q.iiſj.

quicimq;. ſecus ſi non ſuiſſet penitẽs. lxxxvij.
di. c. fi. Vo. an.qui etiam dicit.q de funeralibo

que darentur cum funere defuncto ſepulto te/

wꝛe interdicti.non putat clericos lhcite reci⸗

pere woſſe. qꝛ viderxentur pticipare in delicto

Item nota ꝙ Fran.de ʒab. poſt Pau.ſupxx

g. a.et ſic 20 verbo. temeritatis huius cle. dicit ꝙ temer ⸗
Sed ſi clerici dicũt officiũ ſepulture

tas ſcientiã notat qu aſi ppꝛio auſu. t ex hboe

dici: T audul.qꝙ ſi ignoꝛãs factũ vel etiam ins

dũ teñ ſit cm liceat ius ignoꝛare lvc facerertnon

viðꝛ reus nec hãc penã incurrere. i. q.iiij. O.no

tandũ.Et idẽ dicit in effectu glo.in ea.cle. Et

idẽ Pau.et ʒen.qui vidẽtur velle.ꝙ in hoc ca⸗

ſu iuris exroꝛ ſimpliciter excuſet.qꝛiuris erroꝛ

excuſat apena. ad quã ↄmittendã requritur oo
lus.vt no. dy.in regula ignoꝛ antia.li.vi. Hꝛs

lvc ꝙ iuris exrroꝛ eſt lata culpa nõ olus.ff. e

Item nota quod dicit ꝭl

per. c. vt aiaꝝ.de cõſti.li.vi.q; ignoꝛãtia ſtatu/
ti ſynodalis excuſat tranſgreſſoꝛeʒ a vena. niſſ
ſit craſſa ⁊ ſupina.etiã cum ſtaturum punit al
quid ꝓlaibitũ lege diuina vel canonics.et pimn
lvc terminetur qð hic ſcripſit Yo. de deo. vbi
querit an ſint excõicati impuberes.qui falſane
runt inſtrumentũ ⁊ monachus quu mulit falſuʒ
teſtimomiũ ignoꝛantes ↄſtões epi qui tales ex

cõmumicat.quicquid ibi dicat ſatis potuit vter
q; ꝓbabiliter ignoꝛ aſſe. ꝙ ſiita eſt locus eſt
huic decretali. et licet pena iuris locum in eis

O. Rn. in nouel. ſus

poſſ thabere ceſſabit iamen pena ſtatuti ꝙ ph
babiliter ignoꝛ abant.licet quidam reſtringãt

hoc dictum ad ſtatura ex cauſa ꝓhibentia de in

re non ꝓhibita. Idem dicit de tẽwo. oꝛdi. eos.

li.vi.ꝙ equipollent ſcienniaa ⁊ affectata igno⸗-
rantia. et dicitur affectata exquo ſcire potuit ſxʒ

noluit imo diſſimulauit. Item Znto.d bu. dᷣ

cit in lectura.ꝙ mulieres ⁊ monachi ab ignos
rantianuris nõ excuſantur. vbi iuris omm ans
no fit publicatio in locis vbi ſunt. ałls excuſanꝰ

tur.vt.l.cuiu in debita.f.de ꝓba.qð dicit ves

rum Hoſti.in monaſterijs de quibus monacos
Contra ↄtralentes matrimoniũ ſciẽter in
gracdibo ꝓhoibitis, vel oꝛdinatos in ſacris. vel
ꝓpfeſſos in religione mares vel femings.
TKTLTLapiuunn. xxxni.

Zitolus

Os qui diuino ti

moꝛe poſtroſito in gradu ↄſanguini
ttfIglt[is vel affimtatis ↄſtõe canonica

interdictis.aut cũ monialibo ↄtralere mrfimo
nium. als nõ veretur. necnõ religioſos moni⸗

ales ac clericos in ſacris oꝛdinibo conſtitutos

imr᷑̃imonia ↄtrahẽtes.ipᷣos excõicatõnis ſnie
ipᷣo fcõ ecernimꝰ ſubiacere.cClemẽs.v.de cõ

ſan. ⁊ affi.c.vno.in cle.eęos. Mota ꝙ in ſex

na. Oñ ſi ↄtralit quis cũ hñte maritũ vel cum
nudea vel pagana vel cñ cognata ſpnaliter vel

legaliter.vel ↄtra impedimentũ publice lxvne

ſtatis.licʒ nõ teneãt mnrimomia tñ nõ eſt locus
hinc vene q̃ ⁊ in illis caſibo ⁊ ſiłibo expꝛeſſa nõ
eſt. Atẽ in his ſex caſibo tũc demũ locus eſt pe/
ne. cu illicite ↄtrahũt. ſi enĩ licite. vt ex diſpen
ſatione pape.tũc ceſſat culpa.ergo eſt pena. de

cõſti. c.ij.de qua diſpenſatõe no.de reſti.ſpo.li/⸗
teras. Jo. an. Sciẽtes. Ignoꝛantes ergo nõ

.

ligat ↄſtõ.qð intelligo ignoꝛãtia facti ꝓbabi⸗

liter ⁊ nõ affectata. qꝛ ignoꝛabãt ſe eſſe cõſan/⸗
gunneos vel affines. Si vero ignoꝛabãt ius ne

ſcietes gradũ in quo erãt eſſe ꝓhibitũ. erquo
ſciebãt gradũ ligat ↄſtõ. de re.iu. ignoꝛãtia.li.
vi. Si vero alter ſolus ſciebat ille ſolus igat᷑.
facit.xxxiiij.q.ij.in lectrũ. Sʒ quidſi cõtraxit
ignoꝛãs poſt ſꝑa aũt ſciũt ⁊ colIabitãt ↄſangui

nei. viðꝛ ligari.ar.i.q.i.eos.in fi.de ſimo.c.ſi⸗

cut tuis.Contrariũ credo cũ iſta ↄſtõ nõ puni/
at cohabitatõʒ vel inceſtũ ſʒ ↄtractatũ.vt ita
dicã. ꝓbat᷑ hec ſo.ex eo ꝙ ſine iudicio eccie ab
illa diuertere nõ poſ. fateoꝛtñ peccat cogno⸗
ſcendo Yo. an. Pau.vero dicit. ꝙ ſi talis copa

bitat ei affectu maritali incurrit hanc penã cũ

videatur ex nouo ↄſenſu cũ ea cohabitare ſi ve

ro expꝛimo nõ incurrit. Sʒ qͥd ſiↄtrarit cũ
ea quã crxedebat ↄſanguineã affinẽ vel monia⸗
lem. xet in veritate nõ erat. Solue ꝑ nota. de
ſen. ercõ.in. c.ſi vo.ij.⁊.c.in audiẽtia. Jo.an.
r illis cauſis trali pt. Rñ.ſ. ꝙ talis no eſt ex⸗

cõicatus. Sʒ qͥd ſi impedimentũ qð erat tpe

ↄtracti mr̃imonij fuit poſtea remorũ ex de con
ſan. ⁊ affi.qꝛ circa.Rñ.ſi mouetur p diſpenſa⸗
rionẽ pape.verba ſunt inſpiciẽda vt vide af an
tollãt impedimentũ etiã quo ad penã pᷣteritaʒ

In nõ. vt faciat tm̃ valere mrimomiũ. pꝛimo

caſiu abſolutio alig non eſt neceſaria. ſcõa ſic.

Si vero remouet᷑ impedimentũ ꝑ ↄſtõʒ reuo

catoꝛiã.tunc dic vr ſup de immu.eccle.c.qm̃
Pau. Supꝑ pᷣdicto aũt.c.idẽ Pau. dicit ſic. ꝙ;
ſireuocatoꝛia vltima vult. dicit ↄſtõʒ quã re
uocat fulmmatoꝛiã excõicatõis ꝓ infecta ha⸗
beri. tic ligati ꝑ illas nõ egent abſolutõe. Si
aut im reuocat.ſic ligati egẽt abſolutõe. Bꝛa⸗

XXIII

dibo.ſ.iiij.vel citerioꝛi. Canonica, foꝛtius di⸗
uina de reſti. ſo. lras. Ofimonialiter. p hãc
raʒ viðꝛ ꝙ coactus ad ↄtrahendũ nõ incurrat

haãc penã et de abſoluta coactõe certũ eſt. DHe
cõditionali vero licʒ taliq̃ cadere debuerat in

ↄſtantẽ virũ viðꝛ ligari.p.c.ſacuis. ex de his q̃

vi me.cau.ſi.ſʒ cũ nõ ſu matrimoniũ deficiẽte

2ſenſu. & eùtate viꝛtalis nõ ligari. facit de
ſen. excõ.ſignificauit. Yo.an.idẽ Pau.Cõtra

n. c. vno. in cle, os. Hota ꝙ& hoere. ſecus ſi ſponſaliꝗ tm̃ ↄtrahat.niſi ſeqtur
caſib hic expᷣſis tm locũ hʒʒ hec ↄſtõ ⁊ eius pe/

copula.q̃ cũ inducat pᷣſumptã voluntatẽ mr̃i⸗

monij deſpon.c.is q iudicet etiã penã.Rõ pꝛe

dicti eſt.qꝛ iſtud cñ ſit penale reſtringendũ eſt.

tideamei ieEt negari nõ t

ꝙ aliud eſt mrimoniũ aiiud ſponſalia.pau.et

o. an. Religioſos. ꝑ ꝓfeſſionẽ tacitã vel ex/
pſſaʒ religioni appꝛobate obligatos in gene⸗
re velin ſpẽ.ex de regula.c.non ſolũ.li.vi. Yo.
an. Pau. Et moniales. ſz nõne de monialib-
ſatis intelligebat᷑.ſ.vbi imponit penã cum eis
ↄtrahẽtibo.tñ ex ꝑticipatõe ipᷣe ligẽtur eadem
Ppena. de ſen. excõ. nup. Bñ. licet momar exꝑ/
neipatõe eſſzercõicata qñ ↄtraheret cñ ſciete.
nõ tñ qñ ↄtraheret cũ ignoꝛãte.qꝛ ille nõliga
retur.vt ergo momalis nullo caſu euitet penã.
loc addit.vel dic ꝙ tũc ꝑricipans cñ crimino
ſo eſt excõicatus cũ ꝑucipat poſt latã ſniaʒ. vt
in. c.ſi ↄcubine.deſen.excõ.Sʒ lec nõ ꝑticpar
Pwſt. ſʒ in actu ꝓ quo ligatur.g ⁊c.vel dic ꝙ li /
cet ꝑticipãs in crimie criminoſo ſitexcõicatꝰ.
nõ tñ ꝑticipãs in aciuillo ꝓ quo alter ligatur.
als ſupflue adderetur hec la q̃ nõ diſtinguir.
an monialis ↄtrahat cũ ſciẽte velignoꝛãte cũ
exr ꝑte eius nõ poſſit pᷣtendi ignoꝛãtia.facit de
ſen. excõ.cõtingit.i.vbi ꝑticipãs in actu ꝓ q̃̊
alter excõicatus eſt excõicari mandatf. Pau.
et de loc vltimo pũcto habes ſupᷣ in excõicatõöe
pꝛitna ſacris.ſ.ſubdiaconatu ⁊ ſupᷣ.pau.Con⸗
tralvntes nõ repetit ſciẽter qꝛ in tali ꝓpꝛio fa⸗
cto nõ cadit ꝓbabilis ignoꝛãtia in illis religio
ſis vel clericis. vbi vero ꝓbabilis eſſzignoꝛã⸗
tia.vt oꝛdinato in ſacris in amẽtia vel vꝛmi/
tione vel infra pulertatẽ. puto ꝙ nõ eſſz locus
luic pene. Yo.an. Et ideʒ dicit ꝙ in tali ſnia

excõicatõis ꝑ epᷣmpt abſolui.addens ꝙ non

ſufficit ſatiſractio in G.niſi ecẽ ſeq̃tur abſolutio.

Excõicatio ↄtra ꝑticipãtes ſciẽter excõica

to noĩatim in crimie criminoſo. Capᷣ.xxxv.

Iguis noiaum excõi

catoſcienter in crimine criminoſo ei
conſilium impendendo aurilium vel fauoꝛeʒ
cum ratione damnati criminis videatur de/

linquere qui damnauit.ab eo vel eius ſupeno
re merito delicti erxit abſoluno requirenda.

.

eransckto
nunͤ iin⸗
GNenendlne
enisſtünin
öcneimumlen
ſeni gehnu
ittrni on
enceröcgnons
Tinmntünöfrſt
Ktgtorbern
ſpnocurihbn⸗
ſne ſecno winen
efdatgeni⸗
benewolcarnit

mn aunhueſpben

ceeteroönarns ,,
temneha fuenn⸗
lienönaninun
Wüͤcnnme
Cadwemaiernane
Gimgegen
caoraminie
t gocnfun
Dotfuoenum
Megalelslenm
Pecvanrhawant
lennginoguetit

(cpſgcinan

fpeercöeian
Moplichise
ſicbltnckſclery
olötanone.din
Mocrininoſoing
ſenſueenraten
inſreintſubenn
elnnmr enäſi
ſtinsſtin l
Wuumn gtonun
Eumnntigerte
agſtanmedͤe
uſgchfinc
genrſchrfn⸗
Ginuniaingie
Uoabſchemn

Enlctgnig
eila R

Nningln

laenne
ſolüling .

Snedenmni
ncnien
elgänrare
änonte,
rrtiſi
Ae glbnie
ahenun
dainn
minn
en
Woſteöe,
Nolrie.

ine. .

Genelgiei,
gäs der
Gpisn u
n mmdipn.
ſüß naniad⸗
1i l
nileni
iunond
ngüüchin
gutiſi⸗
iintlind.
ſiürretöll
m.

N
ecininhe
m we dn
vicenn⸗
gleiptn

etita infra.qiis eni ⁊ tiinc nõ iudicis ſʒ iuris

ſnia excõicato cõicans ſit ligatus qꝛ tñ condi⸗

toꝛ canonis eius abſolutionẽ ſibi ſpãliter nõ

retinuit eoipᷣo viðꝛ ↄceſſiſſe alijs faculiatẽ re⸗

laxandi. et infra. verũ ſi difficile ſit ex aliã̃ iu⸗

ſta cauſa ꝙ ad ipᷣm excõicatoꝛẽ abſoluẽdus ac

cedat. ↄcedimus indulgentiã. vt pᷣſtita iurta
foꝛmã eccie cautõe.qꝙ excõicatoꝛis mandato

parebir a ſuo abſoluatur epo vel ꝓpꝛio ſacer /

dote Inno. iij. de ſen. excõ.nup. Conſiliũ non

tenetur quis de cõſilio.niſi ille aliter nõ ſinſſʒ
facturus vel niſi fuiſſet ↄſiliũ fraudulent̃.glo.
Sʒpe. de ancha. dicit ꝙ cõcluſio eſt wctoꝝ. ꝗ
impendẽs ↄſiliũ delinqñti in crimĩie ꝓ quo eſt

., exxcõicatus incurrit excõicatõʒ ſiue eſſet facuu
rus als ſiue nõ.qꝛ pticipat in crimine.?ælbbas

dicit vvc certũ.ſi cõſiliũ datũ eſt directe ad cri⸗
men qð excõicationẽ inducit.puta ad clericuʒ

verberandũ nõ ſic ſi daret ↄſiliũ in facto ꝓquo

exrcõicatio nõ erat vel auxiliũↄira oſſendentẽ
Inno. auxiliũ. intelligitur de directa ꝑticipa⸗

tnone.ſecus de indirecta vt ſi quis excõicatus
eſt. qꝛ facit guerrã ↄtra eccleſiã vel clericũ.po⸗/
ſte a ego illi guerrã facio.tuↄtra me iuuas il-
lum auxiliũ ei pbens.qꝛ ꝑ hoc melius guerrã
faciet excõicatus.tunc nõ eſtexcõicatus qꝛ nõ

loc intẽdis. Fatetur etiã Hoſti.ꝙ dñs auxiliũ
vgſalli excõicati inuocari pᷣt ꝓpter fidelitatis
debitũu qð remanet. Inno. enã dicebat ꝙ li⸗
cet nibi ↄtra inimicũ iuũ inuocare auxiliũ ex /
cõicati ꝓpter guerram. ita ꝙ ſibi etiaʒ in ſua
guerra auxiliũ pᷣſtes.qð tñ Hoſtieñ.rxepꝛehen
dit Jo. an. Fauoꝛẽ in laudatõe facti. Ebbas
dicit fauoꝛem impendi facit. Abſolutio.dicit
laic glo.talis ligatur ſnĩa hoĩs nõ canonis. Sʒ
Pe.de ancha. vicit ꝙ dicũt oc. ꝙ iſta eſt ſen⸗
tenna iuris que tñ trahit executionẽ a ſnĩa iu⸗
dicis ſq; cũ quis ꝑticipat in crimine criminoſo

PYypter qð excõicatus eſtille ab lvĩe.Eſt tñ ve/
rxum ꝙ vbi aliquis epᷣus abſoluit a ſnĩa iuris

nõ ab iſta abſoluet vt lr̃a dicit.ſed abſoluetur
ab excõicatione.vñ remanet ↄcluſio.ꝙ ꝑtici⸗
pans criminoſo in crimine incurrit excõicati⸗
onem ſiue extra territoꝛiũ excõicantis ſiue in⸗
tra.ſiue ſunt ſubchti ſiue nõ.qꝛ iuris autoꝛita⸗
te ligantur. etiã ſi ꝓnulgans cõicaret.qꝛ non
ſua ſed iurxis ſnĩia ligatur. glo. Obiecta facile
tolluntur.qꝛ totum oꝑatur diſpoſitio iuris qꝛ
ſententia lvis extenditur adalios ex recolle/
ctis ſub eo vc qð eſt. Idẽ dicit Anno.⁊ Jo.
an. ſcʒ ꝙ eſt ſnĩa iſta canoms. Conceſſiſſe vi⸗

detur. abetur jſtud ꝓregula. An om̃i ſnia ex⸗

cõmunicatõnislata a canonẽé.qꝛpᷣt oꝛdinari
us abſoluerere niſi ꝑ papã fuerit abſolutio re⸗
ſeruata.in alijs aũt ſententijs ſecus.et ꝑhoc

inferas,. ꝙ ſipᷣta qualiber ſnia canonisgenera

iſtam decretalem.

XXXV

liter lata potius poterit abſoluere ajſententia
excõicationis latap ↄſtõʒ ſynodalẽ ſpecialem
VHngde ſi ſubditi epᷣi bononienſis incurrãt ſen
tentiam excõicatõis ꝑ ↄſtöõʒ epi mutinenſis

veniens bonomã poterit abſolui a bonon ieſi

Vo. de lig. Excipit tñ pe. de anchs. ab hac reglie
caſim ſnpꝛadictũ. Si difficile. Rñ. ꝓpter ni⸗

miam diſtantiã. vel piculimn moꝛtis. No. an.

et Pe.de ancha.Cautionẽ iuramẽti. Jo.an.

Erxcõicatio cõtra ſacientes vel mãdantes
aliquẽ interfici p aſſeſmſins. Cap. vrrvi.

Latuimus ut qui⸗
cCcuũq; pꝛinceps pᷣlar ſen queuis alia
eEcecccleſiaſtica ſeculari ſue ꝑpſona quęz
piam chꝛiſtianoꝝ pꝑ pꝛedictos aſſaſinos interfi
cifecerit vel mandauerit.quanq; moꝛs ex hoe
foꝛſitan nõ ſequati.aut eos receptauerit veb
defenderit vel occultauerit excõicatõis ſentẽ⸗
tiam depoſitõis a dignitate.oꝛdine.lvnoꝛe.
officio ⁊ bñficio incurrant ipſo. facto. Annoc.
iiij.de homicidio.c.ꝓ humani.li.vi.Pꝛelatus
etiã epᷣs.Decretalis enĩ.qꝛ piculoſi de ſen.
excõ.nõ eximit eos aſnĩa excõicatõis. To.an.
Aſſafinos.hoc eſt veſſimũ genus hoĩm. et pñt
dici a ſcindo ſcindis.qꝛ abſcindũt aĩam de coꝛ
wꝛe iuxta velle ⁊ mandatũ dñi ſui cuiuſtiber
chꝛiſtiani.et cũ de iſtis ſunpliciter expꝛimat ad

alios homicidas nõ extẽdetur qð iſto.c.ↄtine

tur in his penis di.xxv.q̃lis.archi. Oandaue

rit. ſi mãdauit ergo cogitatio ſtetit in fimibo ſu⸗

is.et nõ mirũ ſi pimitur.als ſecus.de peni.di.i
cogitatõis.etputo ꝙ etiã ſireuocauerit mãda⸗/
tum re integra ꝙ nihilominus incurrat pena
cũ ex ſolo mãdato iã pꝛius ligatus eſſet.et ad
ſoc facit qð ſequitux ſtatim Jo.an.Recepta⸗
uerit. patẽter vt differat a ſequẽti.ſ.occultaue
rit.et iſti receptatoꝛes tanq; aggreſſoꝛes tenẽ
tur.C. de his ꝗ latro. occul.li.i.et.ij. Archidi.
Excõicamus exquo papa ſibi nõ reſeruat ab⸗
ſolutionẽ credo ꝙ oꝛdinarius poſſit abſoluere
de ſen. excõ.nuꝑp. Jo.an.Er nota ꝙ in ſumma
piſana ſic dicitur. Aſſaſini fuerunt ⁊ foꝛte ad/
huuc ſunt quidã infideles qui ex duibuſdã falſis
opinionibo.quibofuerũt enutriti de facili mit
tebantur ad occidendũ quoſcũq; chꝛiſtianoꝝ.
nõ curantes ſi ob loc occidendi eſſent iſti.con
tra quoꝛum peſtem ſtatuit Innocentius.iiij.

Excõmunicatio contra ꝓcurantes ꝙ con⸗
ſeruatoꝛes ſe intro mittant de alijs q; manife⸗
ſtis iniurijs ſcienter.
ð Capitulum.xxxvij.

Zitulilts XXIIII.
Oetinnie
E 84 1ε ſi = loc niſi aliuck⸗ exprimeretur in lris eins. vr i di liteunn
cernimus ut 1c0 cto.c. Itẽ ſciendũ pᷣm Inno. ꝙ licʒ Zirunto rnnii
ſeruaroꝛes de alijs qᷓ de manifeſtis res nõ habeãt udicialẽ indaginem in notoꝛijs irenn
iilmurijs ⁊ violentijs ſciẽter ſe introę tñ bñ pñt.qꝛ oĩa illa ſine quibo eoꝝiuriſditio nõ ⸗ Palikrt
miſerint ſeu ad alia que iudicialẽ indaginẽ ex poſſz explcari intelligũtur eis eſſe ↄmiſia,. Nñ nibl i
igunt. ſuã exrẽderint ptãtem. eoipo ꝙ vnũ ppr citare 2 cõtumaces pimre. de of. dele c. de ing
annũ ab officio ſint ſuſpenſi.ꝑs vero q̃ lc fie cauſis. Itẽ ſi maleficiũ eſt notoꝛiũ alijs ⁊ non ſounnſ⸗
ri ꝓcurabit excõicatõis ſnĩamm incurrat. a qua iuchci, opoꝛtʒ ꝙ ſuꝑ hoc querat ꝓbatões 2 co⸗. inerhie
nõ poſſit abſolin niſi ei quẽ ſic fatigauit inde gat teſtes.ij.q.i.in pꝛimis. Itẽ qꝛ in notoꝛijs nnt
bite pꝛimo ſariſſaciat integraliter de ervenſis eſt aliqͥsoꝛdo iudiciarius neceſſarius. Iteʒ ſi
extra de offi. vele. hac ↄſtõe. Scienter. ſiigno⸗ reus ↄfitetur faciũ ⁊ dicat ꝙ vſus eſt iure ſuo
rantia eſſet iuris vel craſſa wl affectata.idem in lvc caſu admittet ꝓbationẽʒ als eni poſſet O
eſſet de re.iu.ignoꝛãria. Vndaginẽ.i.inquiſiti implere mriſditionẽ ſibi cõmiſſam. Silx owꝛ ezopet
onemoffico et a bñſcio.qð eſteius ſequela. tet ꝙ ꝓcedat ad inquiſitõz qñ factũ eſt notoꝛi⸗ nentl
Xrxij.di. pter hec. Suſpenſi.ecce quintũ ſpecia um ſ̊ neſcitur qͥs fecerit. Atẽ ad repellendäÄäDin· M
le in cõſeruatoꝛe qð nõ eſt in delegato.qꝛ da/ iriã pᷣr inuocare bꝛachiũ ſeculare ſicnt alij in⸗ . Mnnielo nu
to ꝙ delegatus intromittat ſe de eo qõ nõ eſt dices. Atẽ ſi reus qui ſueratodẽnatus ⁊ excõi ionnenn
ſue iuriſditõis nõ ppter lvc locũ hʒpena. qꝛ catus copareat infra annũ 2 dicat ſe velle ſa⸗ nnſendn
no inuenitur expᷣna in eo. Jo. an. De exnenſiſ tiſfacere cognoſcet cõſeruatoꝛ dequãtitate da ſnit üſaln⸗
adideʒ de im mu. eccle.c.qm.in fi. li. vi. Dicit mni. hec Inno. YItẽ ſireus negat maleficiũ et nnlimgiunn
Pe. de ancha. ꝙ ↄſeruatoꝛeſt iudex datus ad actoꝛ veſit ꝓbare eſſe noroꝛiũ.cõſeruatoꝛ co- nſſenſnun
tuendũ aliquos cõtra mamfeſtas iniurias.op gnoſcet. als inutile eſſet ſuñ officiũ.qꝛ quilibʒ Gbeb uent
mneg vl certas iudiciali vtens indagine. Et poſſet negare. Silxſireus fatetur maleficũ. 3 niinnlati
dicit Yo. an. ꝙ ſolus papa pt dare lvsↄſerna dicitnõ eſſe notoꝛiũ.qꝛ ꝑ eius confeſſionẽ ſa/ teſteuctſin
toꝛes. Ipſox aut ↄſeruatoꝝ iuriſditio et ptůs cnum eſt notoꝛiũ. de coha.cle. vo. es pta leſtiale
ependet a foꝛma liaꝝ. et latioꝛ foꝛma eſt adi’n Excõicatio ↄtra wctoꝛes qui admittunt ad fngnſennn
eta poſtoſtõz. Statuimus. de offi. er po. iu. dele. lectões legũ religioſos ſine ha bitu. vel ad ppi rtonüterteur.
li. vi. et ↄſti. fi. Atrendatur ergo tenoꝛ lr̃aꝝ ſi ſicam.i. medicinã. Capitulũ.xxxviij. ntanſtnu⸗
cut ⁊ pꝛiuilegioꝝ. AItẽ ſᷣm Pe.de ancha.tales D X.. —U. Gekorsirſan un
eereucee bin ngrariſg⸗ Sie nota ꝙ C tores ſiue magi Lreun
ruatoꝛes eſſe nõ poſſint niſi ſint epᷣi ⁊ eoꝝ ſtri q̊ religioſos habitu ſuo dimiſſi- ntäſaheai
ſuꝑioꝛes abbates vel qui in cathedralibo ele “ wl Wohea maſeine Kunne⸗ infimirki
ſijs vel collegiatis obtinẽt ꝑſonatus vel digni wcere aur in ſclvlis ſuis pᷣſumpſerint retine⸗ fapngfgim⸗
tates.nec aliquis pᷣt eſſe cõſeruatoꝛ ſui cõſer/ re. ſili eompo ſint ſnia innodati.ne cle vl mo. upirtnſi
ugtoꝛis.nec aliqins pᷣr hr̃e ↄſernatoꝛẽ eũ qui ſtatutũ.li.vi. Oumiſſo.quid ſinõ dimiſerit ha⸗ Cocheerebthgeu
eſt ſuh eius iuriſditõe ſeu wominio vel aſtrictu bitũ. ðꝛ ꝙ iunc nõ ſint excõicati woctoꝛes. qꝛ Nöſttenunaut
eccleſiaſtico vel tpali. exceptis regibus ⁊ regi hec pena nõ eſt amplianda. de re. iu. in penis Moql ſin
nis. de offi. dele. c. hac inſtitutõe.li.vi. Itẽ ra,/ Dic contra qꝛ cõicat in crimine.et ſic eadẽ er Cnurlaralönea
les cõſeruatoꝛes nõ pñt ↄmitere vices ſuus nõ minoꝛi excõicatõe ligatur.extra eo. ſicon / Ludtlonthauma
exceptis citatõmb⸗ T ſententiaꝝ. denunciatio cubine. Er in lvcpᷣt dici venire potius ad delg Cocons pennego
mb miſialiud eis p las cõmitteretur. ettunc rationem veteris iuris q;ᷓ noui caſum po- ſini weibe
cõmittere pñt infra loca in quibo fuerint depyu nere. Yo. an. Scienter. vbi incederet in habi ͤbiroſurner
tari. et ꝑſonis ſupꝛadictis. Atẽ nõ pñt ꝓcede/ tunon haleret locum ignoꝛantia. ſed vbi ince punienicinn
re cõtra aliquos extra ciuitatem vel dioceſun geret ſine habimu tunc ꝓbabiliter poterit igno Naltoe yer,ſig.
quibo ſuerint deputati. nec pñt aliquos cirare rare Jo.an.Retinere.no.officium wvr.ſe lvla iin Frno.n
vltra vnã dietaʒ a fine illaꝝ dioceſum de offi. rem de ſcholis expellere.et per idquod dicit re jnnnsdhitanr
dele. c. pac ↄſtõe. li. vi. Itez ſi cöſeruatoꝛes tinere. dicas ꝙ licet wctoꝛ ſciat monachum la erleniroe,
intromittũtſe de alijs q; de manifeſtis iniurjs omum halere iuxtaſclvlas lectoꝛis in womo unſmemg B.
nõ ſolu incurrüt penamſuſpenſionis vt dici ꝓpꝛia audire excõmunicatus noneſt. quod di Ariticiere
eſt. ſed etiã ipi ꝓceſus nõ valẽt. q; excecũt fii ri infra de re. iu. locupletari. Quid ſi tahs lmniaiei
nes nandati.ex de reſcrip.cũ dilecta. et ſiceora monachus non vult erire ſcholas. videiur q/ wigt
e IgtO*ει tan ”6 notozia offenſa per hanc literaʒ. ꝙ licite inde poſſit expelli. ad öetinin
urlgai crcbicnunt. Si coſtar. iezin hoc de ſen. excom. c. veniens. Et loc manime ſoneetden
m Inn 6 nõ fuiſſe manifeſta nõ ẽ excõicat“. ſi vera eſſet opi.ꝙ excõmunicatus non gaude diateſe n
moꝛte cone Atẽ expirat officiũ ↄſeruatoꝛis ret pꝛimlegio canonis quod non eſt verũ fn dtenieti
econcedentis. quo ad negocia incepta. ? Jo. et Ber. qui no. xvij:. ii ſiquis deinceps. iefift⸗

Aedgniigen
Snegc niefei
Wwncöemane
iochrüe⸗
sermierei,
eiptonfeſni
Aleria⸗

.

esalaenin

hutinrreiev,
ſenn
Emagi
Minſiodenſſ⸗
imditsſinne
npenn kenn
Ngiecde, A
idinödenſent
rin a⸗
A,ri
nirpiett
6NN
neren ri
mnu luntie
herunpo
fummibt
rastre
r norecun
Norsin ono
nelt oad
Quidſino
s. videlrg
pltennh
thoc mam:
Anusrong
on etvenfſt
naamme

Capitulum H

O uid ſi non pᷣt exvelli exeat ctoꝛ ſclas
ad inſtar eius.qð dicimus cum ercõicatus in
trat eccleſiazʒ. vt no.xi.q.iij.ſiſut apłi. Jo.an.
Similiter qꝛ cõicant in crimine.vt diri.Etqꝛ
conditoꝛ canonis ſibi nõ reſeruat abſolutõem
alijs indulſiſſe videtur. facit quod no. ſup eo.

ſuperſpecula. Jo. an.

CTontra magiſtros et ſchvlares hnonieñ.
conducentes lvſpicia irrequiſitis inquilinis.

Capitulum.xxxix.

Onſtitutionẽ factã

ab ep wꝛtuenſi. ap. ſe. legato et a

peꝛedicto tuſculano poſtmodũ cõfir⸗

matam videlicʒ vt nullus magiſtroꝝ ſiue ſcho
lariũ ſup conducendis alioꝝ hoſpicijs in leſio⸗
nem vel pᷣiudiciũ habitantiũ audeãt hoſpitem
cõuenire.niſi pꝛius ↄſtiterit iꝑs ↄductõis ela,/
pſum vel inquilini in loc ſuũ fauoꝛem pᷣſtaue/

rint ⁊ ↄſenſum.cũ idem poꝛtuenſis ſub excõi⸗
catõe H̊ ꝓhibuerit. ⁊ alter ſub penaanathema
tis idẽ decreuit obſeruãdũratũ eſſe decernimꝰ
id eſt auctoꝛitate ap.cõnrimamus. Statuen⸗
tes. vt a te frater epᷣe ⁊ tuo quolibet ſucceſſoꝛe
toc ſingulis annis in cõi audientia magiſtroꝝ

et ſchvlariũ recitetur. Clemens.iij.de loca. et

condu.c.ex reſcripto. Conſtitutionẽ. et ſic no.
q; legatus in ſua ꝓuinciapᷣt ↄſtõʒ facere etiaʒ
ſub ppetuo anathemate.e offi. le. c. fi. Ad con
firmatã.i.axpꝛobatã ⁊ innouatã.qꝛ ſolus ſupe
rioꝛ ↄfirmat.de offi.le.ſtucuiſti. Sclvlariũ.ſo⸗
li ergo mgtr̃i ⁊ ſcvlarxes ꝓhibentur conducere
loſpicia ⁊ alioꝝſclvlariũ.ſʒ alij nõ ꝓpibentur
cõducere hvſpicia ſcvlarin ꝓpter potentioꝛes

ↄſtõ iſta emanauit.Et ꝑ hãc l̃am viðꝛ ꝙ ſcri⸗

ptoꝛes qui nõ ſunt ſcvlares ſʒ vroꝛati nõ obli
gantur hac ↄſtõne cum de illis nõ fiat mentio.
Taudul.dixit hanc penam extendiad eos.qui
gaudent pꝛiuilegio ſcvlaſtico large ſumpto
ſclvlariũ vocabulo.et gra ſcivlarium ibi ſunt
dũmõ ibi nõ ſint meretriceſ. Nec obijcias ꝙ
pena nõ dʒ extẽdi.qꝛ pene s hdie ampliãtur

Ar. ad hoc. de ver. ſig. cũ in ꝑtibo.audul.et cũ

eo cõcoꝛ. Anno.ſʒ non credo ꝙ ad ſcriptoꝛes

vxoꝛ atos extẽdatur hec ↄſtõ licʒ ſint ꝓpter ſcho

lares. Eadẽ eni rõe extẽderetur ad cartarios.

et raſoꝛes cartaꝝ. Berñ. Conuenire.i.alloqui

vel de habitatõe tractari.glo.interł. Sub ercõ
municatõe iã lata glo.interli.Et nota.ꝙ An
no. Boff. 1 Abb. 1 pe. de veruſio dicunt. ꝙiſta

ↄſtõ ⁊ excõicatio eſt localis.et hx locũ ſolũ bo⸗/
nonie.et lvcetiã magis placʒ Yo. an. ſ Ho⸗

ſti.dicit eſſe generalẽ.nam qꝛ fauoꝛabilẽ.ideo

dici excã extẽdẽda,.ſʒ cõitex nõ tenet opi.eiꝰ

ꝓelectione pag.

Ercõicatio ↄtra mittẽtes ſeripturã ve nun⸗
ciũ ſecrete alicui cardinaliũ dum ſit in cõclaui

etere velſcripturã qui wro dtralece/
rit ſceripturã mitrẽdo vel nunciũ aut ali̊ ipᷣoꝝ

ſecrete loqñdo.ipᷣo facto ſnĩ am ercõicatõis in

currat. Grego.x.ex de elec.c.vbi piculũ.li.vi.

Cardinalibo.ſ.incluſis in ↄclaui ꝓ electõne fi

enda ſummi pontificis ſecrete loqñdo niſi qui

de volũtate oĩm cardinaliũ inibi pñ̃riuʒ ꝓ his

tm̃ que ad electõis inſtantiã negociuʒ ꝑtinet

vocaretur.vt ðꝛ ſupꝛa in ter.ſicut puta ãduo-
cati.iuriſpiti.vel religioſi.vel tabelliones. In

currat canonem late ſententie.ſed oꝛdinarius

uit. Yo. andree.

abſolnere poterit exquo papa ſibi nonreſerua

Excõicatio ↄtra dños officiales ⁊ rectoꝛes

vbi fit electio pape ſi nõ ſeruãt ↄſtõeʒ capituli

vbi ꝑiculum.de elec.li.vi. Capitulum. xli.

ijciendo ſancimus.vt dñs alijq; re⸗

cCLctoꝛes ⁊ officiales ciuitatis illiuſ in
qua ro.pon.eęlectio fuit celebꝛanda autoꝛitate
nt᷑̃a ⁊ eiuſdẽ appꝛobarõe concilij ptãte ſibi ra
dita pꝛemiſſa oĩa ⁊ ſingula plene ac inuiolabi
liter et ſine fraude ⁊ wolo aliquo faciant obſer

uare.nec cardinales vltraq; permittitur arta⸗
re pꝛeſumant.Super his autem taliter obſer⸗

uandis ſtatim audito ſunmmi pontificis obitu
coꝛam clero et populo vniuerſo ipſius cimita/⸗
tis ad lvc ſoccialiter cõuocandis pꝛeſtent coꝛ
woꝛaliter iuramentum.ꝙ ſi pꝛemin diligen⸗
ter obſeruauerint.aut fraudem in eis vel circa
ea commiſerint.cu uſcunq; ſint pꝛeeminen/
tie conditionis aut ſtatus omni ceſſante pꝛiui
legio. eoipſo ſententiam ercõ minicationis
incurrant et perpetuo ſint infames.extra de
elec.vbi periculum.li.vi. Celebꝛanda.ſcomn

diſtinctionem ſuꝑerius faciam. Yohan. an.

Pꝛeſumant quia tunc eſſent excõmunicati.ſi
cut ⁊ in ſe defendendo modũ excedens.quo
dic vt ſupꝛa de reſti.ſvo. olim. Et nota caſumn
in quo laicus auctoꝛitate canonis poteſtatem
lhabet in clericum contra illud.xcvi.di.bñ qui
dem. Jo.an.pꝛemiſſa ſcilicer que dicra ſunt
ſupꝛa de incluſione fiendacardinalium in con

claui et adminiſtratione neceſſarioꝛum cum

certa reguila et modo qui vomitur in tex. ipſ29⸗
us capitulli.·

Capitulum. rl.

OAlhulli fas ſit ipſis car

dinalibo vel epoꝝ alicui nunciũ mit

Titulus

Excõicatio ↄrra beghinos et beghardos. et
aſſumentes vitã fraticelloꝝ eis fauentes
Capitulumm. xlij.

Acrxa romana ac

cet immeriti pᷣſidemus.ſicut religi⸗

oſa ⁊ pia loca benigno fauere pſequitur ſicſu/

ꝓPſtitioſos conatus inſolentiũ vim deteſtatur

vicʒ ne ſub ouina pelle gregẽ dñi cũ truculẽra

lupi rapaces inuadãt ſub pietatis imagine vi

ſcus heretice pꝛauitatis obrepar.et ſub pᷣtextu

ↄuerſatõis angelice in cautis nentibo mali⸗

gnus ſpũs illudat.Cuius rei gra ſacris cano-

nibus eſt interdictũ ne aliqs nouũ oꝛdinẽ vel

religionẽ inueniat.vel habitũ noue religionis

aſſin nat.ſʒ quicũq; ad religionẽ vemre volue
xit ingrediatur vnã de religiomb⸗ appꝛobatis.
NHoõnulli tñ ꝓphane multitudinis viri qͥ vut/

gariter fraticelli ſeu frẽs de paupe vita aur bi/
ʒochi ſiue beghini.aut alijs noĩbo nuncupãtur

in ꝑtib it alie. necnõ in inſula ſicilie comita/
tu ꝓuincie narboneñ.a thoſolane ciuitatibdet
ꝓuincijs alijſq; diuerſis cirramarinis ⁊ vltra

marinis ꝑubo ↄtra dictos canones habitũ no

ue religionis aſſimere.ↄgregatões ⁊ cõuenti

cula facere.et ſuꝑioꝛes ſibipis eligere qs mi⸗

niſtros.cuſtodes. ſeu guardianos aut noibus

alijs apꝓpellãt plurimos ad eoꝝ ſectã reciꝑe lo

ca enã de nouo cõſtruere ſeu ↄſtructa reciꝑe.
iu quibo habitãt incõi publice mendicãtes q̃/

ſi eoꝝ ſecta eccia foꝛet. et vna de reigionib⸗
p ſe appꝛobans temeritate dãnabili pᷣiumpſe

rũt ⁊ pᷣſumunt etiã inceſſanter.et vt ipſoꝝ er/
xoꝛ veritas ⁊ impietas religio reputetur. pluri
mi eoꝝ regulã fratrũ minoꝑ quã ſcũs Franci.

inſtituit ſe ꝓſiteri.et ad lr̃am ſe ↄſeruare cõſu

giunt quanqꝙ; in obedieẽtia generał. vel ꝓuinci
aliu n miniſtroꝝ ipᷣius oꝛdinis nõ moꝛetur pᷣ⸗
tendẽtes ſe a ſcẽ memoꝛie Celeſtino papa.v.
pᷣ de.nto hmõi ſtatus ſeu vite pꝛiuilegiũ habu
iſſe qð tñ etiã ſi oſtenderẽt nõ valeret cũ bone
me moꝛie Bonifacius papa.viij.pᷣdeceſſoꝛ nt
ex certis cauſis rõnabilibi.oĩa ab ſpo celeſti⸗
no pᷣdeceſſoꝛe nro ↄceſſa.q̃ ꝑ iᷣm bonifa.non
cõtingeret appꝛobari viribo pemius vacuaue/
rit.Ociũq; vite pꝛiuilegiũ nõ inueniatur p eũ⸗
dẽ Bonifa. appꝛobatũ. Quidã aũt eoꝝ dictuʒ
laabitũ ⁊ viuendi ritũ a quibuſdã ep̃is ſeu eoꝝ
ſupioꝛibo vel aliap ecciaꝝ pᷣlatis ↄcedere licu⸗

it ↄtra foꝛmã cõcilij generalis. Nõnulli etiaʒ

er ip̃is aſſerentesſe eſſe de tercio oꝛdine. bea.
fran.pnie cũ voto.pᷣdictũ ſtatũ ⁊ ritũ eoꝝ ſub

vela nine talis noĩs ſaragũt palliare cũ tñ in

regula ipᷣius tercij oꝛdinis talis vinendi ritus
nullatenus ſit ↄceſſus ⁊ qꝛ in eoꝝ baratrũ faci

. OQ

XxXII

liter würgel ↄceptus ꝗpꝛios patrũ djffinitõi⸗
bu ipſoꝝ q; plurimi ſicut fidedigna
relatõe ꝓcepimꝰ. a veritate catlvlice fidei de/
uiãtes ſact̃a ecc̃iaſtica deſpiciũt ac erroꝛes ali
XSESe os ſtudẽt multipłr ſemĩare.Cũ itaq; taliũ dã⸗
vniuerſalis eccia cin fanẽte dño li /

bus añpon

nada temeritas in eiuſdẽ fide detrimeniũ fide
liũ ſcandalũ pᷣfati minoꝛis ⁊ alion oꝛdinũ ob/⸗

pꝛobꝛiñ ⁊ in ſuaꝑ ⁊ alioꝝ multaꝝ aĩan pnicieʒ
redũdare noſcat. Nos ſectã ritũ a ſtatũ hmõi
nõ obſtãtibo pᷣmiſſis eoꝝ excuſatõiby q̃s friuo⸗

2à2

uolas reputamꝰ.⁊ qᷣcqͥd ꝑ eos cõiter vel diii⸗

onis noĩe vel coloꝛe attentatũ extitit vel exi⸗

ſim ſub regionibo ↄuẽtus collegij ſeu ↄgregati

ſtit de frarrũ nr̃oꝝ ↄſilio auẽte apłica nuliꝰ fu-
iſſe vel eſe decernim firmuatiſ. ⁊ qtenus de
facto ꝓceſſerũt.de ↄſilio ⁊ auẽte pᷣmiſſa reuo-

camus oĩno ac ꝑpetue ꝓhibitõni ſubüjcim et

abeccia deipenitus abolem eiſdẽ ꝑſonis ⁊ an“
lijs qbuſcũq;.ſub pena excõicatõisquã in eas
ſi ſecus fecerint. incurrere volumꝰ ipᷣo facto

iniungẽtes expꝛeſſe nõ ſtatũ ſiue ſectã ⁊ ritum

Himõi ab ip̃ᷣis aſſumptũ ſectef vlterius vł ipm

nouo aſſumere quoqͥmodo pᷣſumãt.Epos

ʒ ⁊ eoꝝ ſupioꝛes ⁊ etiã alios platos q̃ſcunq;
qui pᷣdicns ꝑſonis vel alijs ritũ viuendi 2 ba/
bitũ ſupᷣdictos pᷣterſecialẽ ap.ſe. auctoꝛitatẽ
deinceps ↄceſſerint.pᷣdicte excoĩcatõnis iune
ecernimꝰ ſubiacere. Dignũ eſt enĩ adulteri⸗
nas plantatõnes q̃s nõ pr celeſtis ſʒ hũane te
meritanis audacia plantat aplci cuiminiscen
ſura diuellar. nec panatur in agro dñico puer⸗
ſe ↄgregatõis vepꝛes excreſcere cui ppeiʒ eſt
duuna opitulãte gr̃a vtutes ſerere ac viciara
dicitus extirpare. Nulli & ⁊c. datũ auinioni in

lers. ignuarij anno.ij. Ao. xxij. Fran. de zab. in

cle.cũ de qinbuſdã. de reli.v.allegat iſtã extra⸗

uagentẽ.et etiã Pau.dicẽtes ꝙ hic repꝛobat

ſtatus quoꝛũdaʒ qͥ vulgariter appellãtir frani
celli ſeufrẽs de paupꝑe vita. aut biʒochi aut be
ghini ſeu alijs noniinib aſſumenni nouere⸗/
ligionis habitum.ſuperioꝛes ſibi eligenriũ cõ
gregationis et cõuenticula faciennũ.non obo

ſtante ꝙ oꝛdinẽ ſeuinſtitutionẽoꝛainis a cer
tis dicantur epᷣis habuiſſe cum talis vinendi
modus nullatenus ſit ↄceſſus.ꝑ lvc dic Pau.
ꝙ etiã ibi repꝛobatur ſtatus beghinalis.qꝛ vi⸗
detur quedã noua religio pᷣter auctoꝛitateʒ ſe.
ap.inſtituta.Et hoc infert ꝙ etiaʒ ſi renuncia⸗

rent ꝓpꝛijs nõ ex loc erũt apꝛobate nec reli/
gioſe. exquo nõ habent regulãa ſede apoſtoli⸗
ca appꝛobataʒ.eo.ti.li.vi.Oicit enã idẽ fran.

ꝙ in wmo ſua pñt mulieres agentes peniten

nã vri habitu quo voluerint.ꝑ hoc enĩ ꝙ viun

tur habitu etiam ſimili ad beglinas nõ ſunt

beghine exquo non cõgreganturx cũ eis vnde

non eſt ꝑiculum aliquod loc caſu.

nialiü notfoe

Cnenineinne

umum ekrieta

nßsvälie⸗
ninſineſt
ninnopterorin
mntitalanrlaſ
mnontien occll
mtnt ofrofi

MWana Aen

Coiorhnäneny
oriönnene
ſuemmimti
aatchenſcid
1 elecciuman

Etröſernoch

a

Homan
öſumot

fſacnoniomre

onsſtinsſenove
fonseroſueruch
Mnnöpaltuns.et
eimors d
funednngr
Nucatnm
ſetäunn
naldibrficie
iemmien
nnſtnieſri

mcnnin

nmemnlen
A

„

umtied.

meſiſin

Möcaösenin
enfe
küfteſnim
Aerphemnonf
ngeopini
ipfili
mnrnt,
epe mnd
mniinine
Mietniunnn
iferisſine
uNinmsen
mmImaer
mrni n
Umesterinen
GrAiunn
amifndet

malegntaon

esgheup
nterapelinin
a n Nd
aüinremite,
esſtiezenul
Ualreni d
orinuns/
Pontiynind
ſprna
Eldni
anmmeſſe.
stenonco
laettt
Gteni cifin
Nentes vnin,
gptenign
inpin
Hiur hern
aſn

„ „

Ercõmunicatio cõtra ſumentes dignitatẽ
ſenaroꝛis vel aliud regimenvrbis ſmne licentia
pape. Capitulum. xlii.

Allus imperator
ſeu rex romanox vel alius imꝑa/
toꝛ.rex.pꝛincepſ.marchio.dux.co
mes.aut baro.qui altenius nota/

bilis potẽtie. pᷣeminẽtie ſeu poteſtatis et excel⸗

lentie ſeu dignitatis exiſtat. Frater filiꝰ vel ne
pos eoꝝ ad tꝑs vel in ꝑpetuum ſeu qͥuis alius

vltra annuale ſpaciũ.quouis mõ coloꝛe vł cau

ſaꝑ ſe vel per aliam ꝑſonã quõlibet ſubmitten
dam in ſenatoꝛẽ.cꝗpitanen.patritiũ.aut recto

rxem. vel ad eiuſdẽ vrbis regimen ſeu officiumn

noĩetur eligat.ſeu alias etiã aſſumat᷑ abſq li⸗
centia ſedis apłice ſeciali. ipius ſedis lr̃as cõ⸗
ceſſionẽ licentiehmõi ſpecialiter expꝛimentes.

qð ſi ſecus factũ fuerit nominationẽ. electõʒ.

et aſſumptionẽ hmõi decernim eſſe nullas.ve
rum etiã noĩati electi et aſſumpti.ſihmõi no⸗
minationi electõi et aſſumptõni cõſenſerint.
aut ſe de ipᷣis quõlibet intromiſerint. intendẽ

tes et obediẽtes eiſdẽ.et in hc dantes ipᷣis no-

minatoꝛibo electoꝛib et aſſumptoꝛibo. aut no
minatis electis vel aſſumptis. auxiliũ vel ſauo
rem. publice vel occulte. cuiuſcũq cõditionis
extiterint.ipᷣo facto ſniam excõicationis incur
rant.et in fra. Cõtem ptoꝛes qz ſeu violatoꝛes
alicuius pᷣmiſſoꝝ ab hmõi excõicationis ſnia
pꝛerterq; in moꝛtis articulo abſolui nõ pñt m⸗
ſiꝑ romanũ pontificẽ vel de ipius petita licen⸗
tia et obtẽta ſpeciali.nõ obſtantibo pꝛiuilesus
⁊c.de elec.c.fundamenta.

Excõicatio cõtra impediẽtes viſitatoꝛes mo
nialiũ in officio eoꝝ poſt monitionẽ tñn. ·

Capitulum.xliii.

JYquis viſitatore
monialiũ ipos in pᷣmiſſis impedire
p̃ſſumpſerit.ſeu in aliquo pᷣmiſſoꝛuʒ
niſi admonitioni reſipiſcant ipᷣo ſacto excõica⸗
tionis ſnias ſe nouerint incurſuros.pꝛiui legijs
ſtatutis. et ↄſuetudinibo quibumbet in cõtrari
um nõ valituris. ex de ſta.mo. attendentes. in
cle. Diſitatoꝛes. de viſitatoꝛ ib loquit᷑ monia/
lium qͥ debent ſingulis annis viſitare monaſte
xia. ita ꝙ oꝛdinarij debent viſitare monaſteria
nõ exempta.et exẽpta etiã illa q̃ nõ recogno/⸗
ſcunt ſupioꝛem niſi papaʒ. Oonaſteria vero
exempta.que.ſ.ſunt oꝛdinum exemptoꝝ.vt ca

maldulenſiũ. ciſterſientiũ. carthuſienſin. men

dicantium habent viſitare pꝛelat: eoꝛum. qui
in viſitatõe hmoi debent inquirere ⁊ videre de

veſtitu ne ſitvanitas in eis.de clauſura. de cõti
nentia et hmõi.et cõpellere eas ad religionem
ſeruandã remedũs opoꝛtunis.qð totũ pt trahi
ex ipᷣo tertu decretalis.ipᷣos oꝛdinarios viſitan
tes auctoꝛitate apłica vel ꝓꝛia vel ſuꝑioꝛes
ipoꝝ monaſterioꝝ. Jo. an. AImpedire. ꝑ hanc

litterã puto. ꝙ neceſſe ſit impedimentũ pcede/
re et admonitionẽ ſequi.ad lvc vt ſit loc huic
pene.lc dico.qꝛ vidi qñi; pꝛelatos ſcribentes

mnonielo pexent ſe cerra oie ad recipiendũ
viſitatione ipᷣoꝝ.et in eiſdẽ litteris faciũt ad/

monitionẽ. ꝙ nullus impediat.talis enĩ moni

tio fieri debet vt deſiſtãt ab illato unpedimento

vr lotus ſit huic pene. facit qð ſcripſi.de cõceſ.

pᷣben. c. cũ noſtris.glo.ij. Sed nunqͥd illato im
pedimento fiet monitio noĩatim.an ſufficit ge

neralis ꝓ⁊ ↄtra.facitde vi.et hv.cle.c.i. AOo.an.

IJðo facto.Eſt ergo iſte caſus quo ſufficit mo⸗
nitio.et abſoluet oꝛdinarius exquo papa non
reſeruat. Yo. an.

ulenter quo iudex mittat velvadat ꝓ teſtimo
nio ad mulierem, Ladienuan. r.

Vi fingit fraudulen
ter aliquẽ caſum ꝑ quẽ aliqͥs iudex
mittit ad aliquã mulierẽ ꝓ teſtuno

nio vel ip̃e iudex fraudulenter vadẽs excõica⸗

tus eſt. ex de iudic.mulieres.li.vi.

Excõmunicatio cõtra ſe ingerentes ad offi

ciandum lvies alterius lingue irrequiſito dio

Capitulum.xlvi.

Vandoqʒ vna ciui
tas vel dioceſis habet populos diuer
ſfarum linguarũ habentes ſub vna fi

de varios ritus emꝛ modos.tunc rontifex loci ſi

vrgẽs neceſſitas fuerit pꝛeſulẽ nationib⸗ illis
cõfoꝛmem. qui diuina illis officia celebꝛet.et

eccleſiaſtica ſacramenta mimſtret. inſtruendo

eos verbo piteret eremplo ſibi vicariũ in pᷣdi⸗
ctis ↄſtituere pᷣt.qͥ ſibi ꝑ oĩa ſit olediens ſub
iectus. Si quis aut ſe aliter ingerit eſt ipo iure
excõicatus.de offi.iudi.oꝛ.c.qm̃ in pleriſcd.

Coötra abſolutos ab. excõicatis in articulo
neceſſitatis.ſi poſtea cũ poſſunt nõ ſe pꝛeſentãt
eis q ui oꝛdinarie debebant abſoluere.
Capitulum. xlvij. ,
Os qui a ſententia
canonis vel lvĩs cũ ad illũ a quo ałs
de iure fuerãt abſolnendi. mellciſt

.

Titulus viceſimuſquar.

erimminentẽ moꝛt articulũ. aut aliud
kanend legitimũ ꝓ abſolutõis beneficio
halere recurſuʒ ab alio abſoluant᷑.ſic ceſſante
roitea piculo vł ipedimẽto hmõi ſe illi a q̊ his
ceſſantibo abſolui debebãt.q;cito cõmode rote
rũt ↄtempſerint pñtare mandatũ ipᷣius ſuꝑil
lis ꝓ quibo excõicati erãt humiliter recepturi
et ſatiffacturi.ut iuſticia ſuadebir. Oecerni⸗
mus ne ſic cenſure illudãt eccleſiaſtice.eandẽ

ſententiã reincidere ipᷣo iurxe.de ſen.excõ.c.eos

li.vi. Adẽ ſtatuimus de his qͥ bo cũ a ſe. ap.vel

legatis ipᷣius abſolutõis beneficiũ a qͥbuſuis

ſentẽtijs cõſequunt᷑iniungit.vt oꝛdinarioꝛuʒ
ſuoꝑ vel alioꝝ qrumlibet ſuſcepturi pniam ab
eiſdẽ ſe cõſpectibo repñtent.et paſſis iniuniam.
ſeu his quibo ꝓpter lvc obligati exiſtũt.ſaniſta⸗
ctionẽ exhileir cõpetentẽ.ſi hoc cũ pꝛimũ com
mode potert.nõ curauerint adimplere. vbi ſu
pꝛa Canonis. hic Yo. an. dinumerat. xxxij. cat
ſua ercoõicationis q̃s trabit er li. vi. q oẽs ſup̃
wſiti ſunt excepris duoboqͥ infra ponunt᷑.⁊ ex/

ceptis qttuoꝛ.ſ.ſnĩsm ſeu excõmunicationẽ il

lam ꝗq̃ᷓ eſt cõtra fridericũ impatoꝛẽ.de ſen.et re
iud. ad apłice. et illa qᷓ eſt e reh. c. c. i. et duaſ
q monun? in. c.i. de ſaſma. ⁊ ſunt ↄtra Yacobũ
er Petrũ de calumna cardinales. et ↄtra tenẽ/
tes eos ꝓ cardinalibo ⁊ fouẽtes ſciſma iductũ
p eos.q quattuoꝛ ſnie ideo non ſunt poſite.aꝛ
nõ videbar expediẽs vel vtile. Pe. de ancha.
ſuꝑ iſto.c. eos. plura notabilia bonit.et omiſſo
pꝛimo ſubdit.Secũdo nota ꝙ qñq; qͥs non pᷣt
abſolui ab eoa q; de iure fuerat abſoluendus.ſʒ
q̃ͥs eſt illecui d iure hc cõpetit. dic ꝙ a ſnĩa ca
noms ille abſoluit cui canon reſeruauit alias.
id eſt ſi nemini reſeruauit abſoluit oꝛdinarius
Bi vero eſt ſnia lvis.ille qͥ ꝓtulit deber abſolue
re. ſed in eius defectu vel negligẽtia ſi eſt dele/
gat addit᷑ legãs. ſi oꝛdinarn addif ſuꝑioꝛ.Gᷣ
ꝓbanw ofi. vle. pꝛudentiã. et offi.odi.ad re
peimend. Hota. iij. ꝙ Ppter uſtũ impedi⸗/
mentũ pᷣt qͥs abſolui ab alio q; ab eo a qͥ de iu⸗

re fuerat abſoluendus. Imminẽs añt piculũ

moꝛtis dici iuſtũ impedimentũ ſi immineat

aliter q; ꝑ infirmitate. puta timet ſvſtẽ capita
lem. vel cbſeſſus. vel eſt in mambo pdonisvł
tvyranmi.vel nauigaturus eſt ꝑpiculoſa nauigia.
vel pati naufragiũ.vel iturus eſt p loca Picu⸗
loſa.ff. v wona.cau.moꝛ.l.iij. Iſtos et alios ca
ſus vide ereodẽ ꝙ de his.hec Pe. Inno. ve⸗
ro ſup.c.q;uis.d ſen.excõ.declarat quoſdã ca⸗
ſus in quib⸗ abſoluendus ꝑ ſe.ap. regulariter
ꝓ violenta manuũñũ iniectõe abſolui pᷣt in pᷣdi⸗
tis caſilm citra ſedẽ aplicam. taliter añt abſo⸗

lutus tenet ceſſante dicto caſu ſe pñtare ſedi

apłice. DHDꝛimus eſt ſi incidat infirmiratẽ. etiaʒ
æqua nõ imminet ꝑiculũ moꝛtis.vt podogra

meati

nis. glo. aũt penul. ibi J

+☚„

vel quartana febꝛis. Secund ini micitia ꝗᷓ ri

n vict. Cercius inopia. vt ſi ita paup eſt
ꝙ nõ poſſit habere expenſas itineris. nã nõ eſi
ſibi pᷣcipiendũ vt mendicet. Quartus ſenilis
etas ſeu mẽbꝛop deſtitutõibo impeditus. ſi eni
ſeneſcit liq; foꝛtis videat᷑ ad ſulxundũ laiꝛem
tñ qꝛ piculoſuʒ eſt. abſoluet. Itẽ ſi teneret in

vinculis. Ray. etiã dicit in ſumma. de his

magne porẽtie ſunt ita delicati vel ilitan ꝙ
laboꝛẽ eundi ad curiã nequeũt ſuſtinere papa

eſt cõſulend intimatis ſibi circũſtantijs facti

et ꝑſone ⁊ iuxta ipiꝰↄſiliũ eſt agendũ dicit ibi.

glo. ꝙ hoc eſt intelligendũ.qñ nequeũt ire defa
cili.qð ad arbitriũ boni viri eſt referendũ. ſi aut

oino nõ pññ̃t papa nõ requjſuo pñt abſolui. ſie

notauit. Alanus in. c. mulſeres. Er qrit hie

Pe. de ancha.vnũ iſta abſolutio qᷓ fieni ht. pt
iuſtũ impedimentũ ab alio q;ᷓ; ab eo qͥ deber. da

beat locũ in ercõicatis alia rõne qᷓ; p iniectionẽ

manuũ.et Anno.quidẽ dicit ꝙ hʒ locũ ſolũ in

excõicans ꝓ manuũ iniectõe.ſed ſi alias ſit er
cõicatus aiudice vela iure. licet abſolui worit
in moꝛtis articulo.ar.ſupᷣ eo.q nobis.ij.cũ caſi

bus qui ponunt᷑ ſup.c.q;ins.de quibo dictũ eſi

nõ hʒ locuun. ſed tm ab ercõicatoꝛe vel alio ad
quẽ ſœctat abſoluẽdi ſunt.et ita notat et ipᷣm

allegat So. an. in noueł.in.c.q;uis.Sʒ hic di⸗

cit idẽ YJo. ꝙ iſte ter. facit 2tra iſtã opi. dů di⸗
cit ab alio abſoluant.et ſup̃ in pꝛin.c.huiꝰge⸗

neraliter dixit ab vie vel a iure.et ſicde aliaex

cõicatione qᷓ; illa q ꝓ manuũ iniectõe infligit.

locũ hʒ iſta abſolutio ab alio ꝓpter iuſtũ impe⸗

dimentũ puemẽs ex multis eauſis. vt in. c ea
noſcit. c. ;uis.et. c. de his. Mota quarto
abſolurus ab excõicatione excauſa ab alio q;
abeo a q̊ debinſſet. ceſſante cã illa tenet facere
id ad qð tenebat᷑.ſ.ↄparere coꝛã ſuo iudice.Et
aduerte ad quã finẽ dʒ cõparere. ad hũc ſe vt
mandatũ ſuſcipiat.nõ vt ampliꝰ abſoluat. Ee

nota ꝙ ille qui abſoluit ab ercõicatione dʒ ſe⸗

tiſſacere q intelligit᷑ iuxta ppꝛias facultates
et p hoc infert archi. facultates eccleſie q̃s ad

vſum hʒ ad lvc teneri.xvi.q. vi. S.vlt.ꝓ quo fa
cit cle. nolentes. de hereticis. Mota. v. hit

dicit᷑ cu cõmode pᷣt ire ad eum a quo fuerarab

ſoluendus.qualiter ſumi debeat vc verbũ com
mode.vide qð no.in cle.ſi qs ſuadente. de pe⸗
o. a lo. an. ſuꝑverbo ↄmode
poterit.dit idẽ de ſen. ex. de cetero. Dicit ibi
decretaliſ q;citius opoꝛtunitatẽ habuerit.qð ex

ronit ibi Hoſti.i.ceſſante impedimẽto. et ali⸗

quo modico tpeiindulto quo
valeat puidere.Et ꝑ lve ptʒ
loc abſoluto.ſʒ iudex halxæbit

ibi de neceſſarus
nõ credit᷑ circa
c arbitrari als

Ape abſolutus er friuolis roibeycuſationibus
frigoꝛis caloꝛis et his ſilibo cõſtitutionẽ. elude

. „ h tnn⸗

limnmntüguie
MDetuolbit
inamumi
Päſe
canacndi⸗
OKnnn. ar
ftthnmru,
ſemnnsennnc
ſatinsunsno
Gtsnöͤhſieri
vonttntminaa
ſoverewlnornn
Megrone Fin
Gkinemöei⸗
ſcnepnarenui o
Gtoniaboonr
Uerifineogag⸗
Unflennpin
gfancnepohunm
ummſgenen
ngbeſcäczſen
Uugkhidunn,
Wezäperer⸗
nmngarch
Neruerhoiten
alſiclimſens
nenknien
WNN
ediniann

sdd
Adahru,
Meünuti

multigdin
mncn. A
uumeitlue

Ntin
rnud
veerenl in
leci larrin
recori nt
pareke, aht
engl ihe
Daiun,
Ge u
—
in iv
3 Huygt
iultnin
mhrmtion

ene

cen Doͤtd
ihenmti

imnin ein
lirnin,
o ali
pe atin/

pelalut⸗
tinnn

rvelfraude.

„ „

Capitulum xIvil.

ret. facit. ccum olim. de w. et cõtu. Nec obſtat

de occulta re er aie ꝑiculo queri?. et ſit ibi cre
endum. de homici. ſignificaſti. ij. fateoꝛ id ve⸗

rum in foꝛo penitẽtiali.de ſpon.c.tua.ij.quo ad

—

vinculũ occultũ cõtrahendũ.NDñ exquo ſciam
haler de moꝛa ſcire ſe d excõicatuʒ. Judex tñ
eũ nõ denunciabit.niſi pꝛius eo vocato ꝑ cõie⸗
cturas viderit illũ eſſe moꝛoſum cogmitõe ſuꝑ

lvc pᷣmiſſa ſummaria.l.ea. ꝓpter.ĩ fi. vvc YJo.
an.Archi.vero ſuꝑ.c.cupiẽtes.de elec.li.vi.tra⸗

ctans lvc verbũ cõmode. dicit inter cetera.ꝙ
iudex inſpecta qᷓlitrate ꝓꝑſonarũ viaruʒ et teᷣm
arbitrabit᷑ quõ cõmode poſſit fieri.⁊ dietas ma
ioꝛes vel minoꝛes.ff.de verbo. obli. S. cõtinu?.
F. jj. coõſiderando ꝓietas vulgares quas hvies
facere cõſueuerũt ᷣm id qð dictũ eſt ſupᷣ eo.li.
de reſcrip. c. ſtatutũ. Si aũt diete vulgares nõ
aꝓpareãt. ipe iundex referat ſe ad legales. vic;

cõputando. xx. miliaria ꝓ dieta. et ſi facta cõ/

putatõe ſuꝑſit tm̃ vnũ miliare ꝓ illa dabit v⸗
nam integrã dietã. vtno.ij.qꝗ.vi.ꝓpt. in glo.
ſi fuerit longa variũ diſtatia.equũ eſt in ſe

ptimana vnũ diẽ ꝓ quiete dari. Nã menſig

dafr ad parandũ ſe.xx. vero dies ad erpectandũ

et boc ꝓbat littera iſta cõmode.non enĩ poſſet

cõmode venire p.xx.vel. xxx.dies ↄtinue abſq;

aliqᷓ intermedia quiete. ad boc.lxiij.di.cum lõ/

ge. Debet iudex arbitrari bemgne tꝑs itineris.
ad boc extra de offi.dele.cõſuluit.ei cõputabun
tur diete a loco a quo iter arripuit ſine fraude.
ſufficit eĩ ᷣm hãc litterã ꝙ nõ ſit in neglgẽtia
Hota.vi. in. S. idẽ ibi quibaſuis
ſentẽtijs papa vel legat abſoluat a quibuſcũq;
ſentẽtũs excõicationiſ.qdᷣ Ro.mo.intelligit de
ſentẽtũs iuris nõ vvĩs. Nã vt dicit papa vł le

gatus nõ ſolũ abſoluit ab illis de ſtilo curie ſed

remittit. miſi in caſu ꝙ delegatus nõ poſſet ab⸗
ſoluere vel moꝛtuus eſſet.nec alius ſucceſſit in
deleganone. Idẽ putat qñ ſucceſſoꝛ bene ſucce
dit in delegatòne.ſed nõ eſt ſpes de feſtina ꝓui
ſione. putat etiã YJo. mo.in caſibo pᷣdicns dele⸗
gatoꝛũ.ſi abſoluꝰ nõ pareat.nõ reincidat ipo
iure. niſi in eo ꝙ a ꝓareret viciata. lec oĩa ceſ⸗/
ſant ſi late recipias litterã.vt verbũ ſonat hic
et in pꝛincipio hinus.c.qð etiã loquit genera⸗
liter devtriſq; expꝛimi:.et hoc tenet Yo. an. ſcʒ
ꝙꝙ in quibuſcũq; ſentẽtijs iuris et hoĩis locũ ha⸗
leat. qð hic dicitur. ꝙ reincidat ipſo iure.niſi
peat et cõpareat poſt abſolutionẽ ꝓut hic dicit
Itẽ nota ꝙ archið. exponẽs verbũ cõtem/⸗
pſerit dicit. ꝙ cõtennere dicit hoc ipoꝙ iuſta
cauſa ceſſante.ſe nõ pñtat illi a qᷓ fuerat abſol
uend“. vt no.qj. q. vij. metropolitanũ. Idẽ Yo.
an. Yrẽ querit Perrꝰ. de ancha. cũ quis ſpꝑ te⸗
neatur ſe pſonaliter pñtare ꝓ abſolutõe obti
nenda cenante unpedumẽto acceſſus ad abſo⸗

lutoꝛẽ vtrũ talẽ ablſoluti Eqᷣ;
t02 e vtrt olutionẽ qͥ̊s poſſit perere ꝑ
ꝓcuratoꝛẽ. Et hoſtienſis dicit ꝙ nõ. Sʒ Inno

cen.dicit ꝙ ſi iuſta cauſa ſuleſt. pᷣt peni abiolu⸗

tio ꝑ ꝓcuratoꝛẽ etiã in abſentia. Zirchi. in iſto
c.remittit.ad notata ꝑ ſpecula. in titulo de p⸗
. RR: lest ibi dicit᷑.ꝙ ꝓcuratoꝛ cõſtinnus ſpe⸗
iter ad petendũ abiolutionẽ ſufficit. et ita
letuat curia vt vbi notat᷑.Ald lvcfacit ꝙ qͥs ſe
repᷣſentat. aut in ꝓpꝛia ꝑſona.aut ꝑ ꝓcurato⸗
rem idoneũ.di.xviij.epᷣus.Et dicit Petrus de
ancha.ꝙ a ſnĩa interdicti et ſuſpenſionis pᷣe pe
abclntio P curatoꝛẽ.qꝛ nec ſolennitatem
oꝛme nec abſolutionẽ deſiderat.et in hoc om̃s
cõcoꝛdant. Atẽ dicit Archið. et Pe.de pali.ꝙ
pafet ex pꝛiuilegio huius.c.ꝙ ꝓpter moꝛtis ꝑi⸗
la um vel aliud impedimentũ quodcũq; ab a⸗
io qᷓ ab eo ad quẽ abſolurio de iure ꝑtinet.ex⸗
cõmunicatus abſolui nõ delet. ſi l aleri poteſt
ad illum recurſus.vel ipᷣius copia. Adẽ dicit᷑
in directoꝛio iuris li.iij.ti.iiij.ſcʒ de abſolutõne
ab excõmunicatione iurxis.Et ſubdit᷑ ibi ꝙ qñ

aliquid iſtoꝝ nõ poteſt fieri. tunc abſolui delet

et poreſt. et ſemꝑ eſt epᷣus requirẽdus ſi pᷣt ha
beri. alias ſufficit ſimpler ſacerdos. vt no. AIn/⸗

no.extra eo.nuper.&t eſt iniungenuũ ei ꝙ ceſ

ſante.impedimẽto tꝑali ſe illi qin ſuꝑ lvc põt.
repſentabit.ſed vbi eſt perpe 6
nõ eſt illi iniungendũ ſcpᷣm archið. Fallit hoc
in caſibus in quibus nullus abſoluere poteſt.

tuũ impedimentũ

niſi in articulo moꝛtis vt in falſarijs literarum

pape.et in ſequentibus cardinales lvſtiliter et
iniurioſe.vel remere percutiente epᷣm vel ban⸗
niente.et in religioſis et clericis ſecularibus in
ducentibus ad vouendũ eligere ſepulturã ⁊c.
Ponunt in eo.li.quidã alij caſus in quib⸗ qͥs

ſolum in articulo moꝛtiſ poteſt abſolui ili vicʒ

vtputo de quibus expꝛeſſe dicit in ſpᷣis ſenten⸗
tijs iuris ꝙ nõ poſſit ab hmõi abſolui citra ſe
dem apoſtolicam niſi in articulo moꝛtis.ſicuti
etiam expꝛeſe c habes in ſentẽtijs pꝛoceſſus
umnualns. cun ſu in curia per papam. vt habes
infra.

Excõnicatio cõta eum qui electus in papã
a pautioꝛibus qᷓ; duabus parnbo cardinalium
ſe gerit ꝓ papa et qui eum recipũt.
Csspitulum. xlviij.

Latuimus ut ſi for⸗

te inimico hvĩe ſuꝑ ſeminãte ʒiʒani⸗
am inter cardinales de ſubſtituẽdo
ſummo pontifice nõ poterit eſſe ple
na cõcoꝛdia.et duabus partibus cõcoꝛdantibo
tercia pars cõcoꝛdare noluerit. aut ſibi alium
pꝛeſumpſerit nominare.ille abſq;vlla exceptõ
ne ab vniuerſali eccleſia Romanus pontifex

babeaturiqui a duab partibus fuerit elettus
et receptus.ſi quis aũt de tercie ꝑtis noiatio/

nis cõfiſus.qꝛ de rõne eſe nõ poteſt ſibi nomẽ
ep̃i vſurpaueri.tã ipᷣe q; qui eũ receperint ex/
cõmuicationi ſubia ceât et infra. Pꝛeterea ſi a
paucioꝛibo q; a duabo ꝑtibus aliqͥs electꝰ fue/
rit adapoſtolatꝰ officiũ. miſi maioꝛ cõtoꝛdia in⸗

tercenerit nullatenus aſſumat᷑. et pᷣdicte pene

ſubiaceat ſi humiliter noluerit abſtinere e de

elec. licet. E xceptõe.et ſic nulla exceptio pᷣt op
mm.. niſi de hereñi.xl.di.ſi papa.ałs eni q;tum
cũq; pᷣcile etia ipᷣe papa ſcribat.legitima e xce

ptio eſt admittẽda. ofti.dele.c.ex parte.de re

icrip.c.ſi qñ. Ber. Inno.et cõpoſt. dixerunt ꝗ

papa de vreſi accuſari poſlit.et nõ excipi.⁊ hoc

tenet Zlrchi. eo. ti. c.vbi.li.vi. Partibo. Nun⸗
quid ille qͥ eligi᷑ cõputabit᷑ inter duas ꝑtes.vi
detur ꝙ ſic.infra de elec.c.cum in iure. dic ꝙ

non.vt nota.infra eo.cuin in iure.et.c. cuma⸗

na.cum dicit᷑ in hac decretali de duabo ptibus
aliqñ obſeruãt cardinales aliqñ nõ ꝑ ſpecialia
eoꝝ ſtatura. Berñ.in aliis electõibus vicq fit
a maloꝛi ꝑte capituli.dũ tñ obſeruent vna ve
illis foꝛmis.ex᷑ eo.qꝛ Ppter⸗ Itẽ no. ꝙ nõ eſt
ius papatus ei acquiſitũ in hmõi receptiõe.ſi⸗
ne ſit ad oſculũ ſiue ad obedientiã ſiue ad inca
thedranonẽ.nam eoipo ꝙ electus eſt exſua au
ctoꝛitate papatuũ reciꝑe pᷣt. Laudul.dum.n.eli
gitur.ſ.a duab ꝑtibus cardinahũ cõnirmat.et
ſtiatim habet liberã et plenã admimſtrationem
Vliij.di. in noie dñi. Ber.

Excõmunicatio cõtra clericos locantes co
mos vſurarijs publicis alienigenis ad exercẽ⸗
dum pubhcũ fenus. Capitulum.xlirx.

gr- „ „ . ,
Lerici qui manife⸗
ſtis vſurarijs alienigenis. aut alijs
nõ oꝛiundis de terris ip̃oꝑ ad exer/
cendum fenus.vel fenus exercere volentibus
omos locant vel alio nitulo quocũqʒ cõcedũt
ſunt excõicati.niſi ſint patriarche. arhiep̃i vel
epᷣi.qui pᷣlati nõ excõicationẽ ſed ſuſpenſioneʒ
ipo facto incurrũt.etſi ꝑ menſem lvc ſuſtinue
rint.terre ipoꝝ q;diu in eis ijdem vſurarij mo⸗
rantur.extunc eccleſiaſtico ſubiaceãt interdi/
co.de vſuris.c.vſurarũ.li.vi.vbi dicit YJo.an.
in glo. ꝙ manifeſti vſuraru dicunt᷑ illi de qui⸗
bus notoꝛi eſt de iure.vt qꝛ cõfemſi velcõdem⸗
nati.vel de facto.vt qꝛ habent oꝑis euidentiaʒ.
q nulla pomit tergiuerſatione celari. vt quia te
net altare ſuũ paratũ. Item ſᷣm Pe. de ꝑuſio
ſunt mamteſti vſurarij ꝑ iudicis publicanone
veldlarẽ ꝓbationẽ.vel quoꝝ ꝓbano eſt in eui⸗
denti et mamieſto.et ſi no exerceãt palã et no⸗

. O

Titulus viceſimuſqnat.

toꝛie vſuras.tã ꝑ modicã cauſe eramination?

erunt mamifeſti. vt quia apparẽt libꝛi ſuarũ ra⸗
tionũ.vt no.archi.in.c.quanq;.eo. ti.vel cum
coꝛaʒ ſacerdote et teſtibo publice fatent᷑ ſe eſſe
vſurarios manifeſtos.et oſtendũt libꝛos ratio

num.fama etiã cũ adminiculis in lvc ſuſſice/

xet.ita tenet Fri.de ſenis in cõſilijs ſuis. AItem
ſᷣm Yo.an.et T. apũ ex vnico actu pᷣt diã vſu⸗
rariũs mamfeſtus ſi ille pt ꝓbare. Iteʒ poteſt

eps ſtatuere modũ quo ùs cenleat vſurarius
manifeſtus cum poſſit ius cõmune foꝛnificare

ꝑ penã. vt no. Inno. Itẽ ſi teſtatoꝛ mandat
in teſtamento reſtitui oẽs vſuras pꝑ eum extoꝛ
tas.nõ erpꝛeſſis ꝑſonis qͥbus extoꝛſit. nec er⸗
preſſo q;tum extoꝛſit.ex hoc nõ dicitur manife

ſtus vſurarius.qꝛ cõfeſſio illa nõ oꝑatur ex
q;titas nõ expꝛimit᷑. Itẽ an fuerit mamfeſtus

pt recipi ꝓbatio poſt moꝛtẽvſurarij.hec Pe. de
ꝑuſio. Itẽ dicit Yo. an.in glo.q ſi locãs igno⸗
rat ipᷣm eſſe vſurariũ ꝓbabilis ignoꝛãtia eum
excuſat.exquo aũt ſcit dʒ eum expellere glo.ſu
per verio titulo.puta pignoꝛis comodati⁊ hu
iuſmodi.et idem ſi ſine illo titulo ibi illuʒ eſſe

ꝓmittit.ſed ſi vendit vel vonat nõ videtr᷑ hale⸗

re locũ cõſtitutio.ſed Goff.dicit idem eſſe in
loc caſu.

Excõmunicatio cõtra impedientes ſeque-

ſirum factũ in certo cauu. Capitulum.i.

Iffinimus. vt ſi

vna ↄtra poſſe. ſoꝛẽ diffinitiua ſen

tentia ſuꝑ beneſicio apud ſedẽ dãũ

taxat apłicam in petitoꝛio vel poſ

ſeſoꝛio ꝓmulgata fuerit.beneficiũ ipᷣm a poſſeſ/

ſoꝛi hmõi.dum tñ triennio padſice ante poſſeſ

ſum ab eo nõ fuerit.ꝑ loci oꝛdinariũ apud ali

quam ꝑſonã idoneà ſequeſtret᷑ cc. Si qͥs aũt
ſequeſtrationẽ hinõi impedire vel fructus ſeq̃⸗
ſtratos quoq̃ mõ pꝛeſumplerit occupare.excõ⸗
municatõis ſente ntiã incurrat mpo facto.a quo

niſi impedimento pꝛius amoto ocupatis pe’n

fructibus reſtitutis nullatenus abioluar et ni

hilominus ſi fuerit de litigantib cadit a iure

ſuo.nec obſtat ſi de nullita te ſententie oꝓpona
tur.extra de ſequeſt. c.i.in cle.Ona ſola.mul⸗

tofoꝛtius ſi plures. Yo. an. Cõtra woneſſoꝛem.

Si ergo cõtra peutoꝛẽ ꝓ poſſeſſoꝛe fertur ſentẽ

tia.nõ fit ſequeſtrato. Item ſi inrer duos vel

plures petitoꝛes fert ſentẽtia ꝓ vno contra re⸗
liquum vel reliquos nõ fit ſequeſtratio. Item

ſi fertur cõtra poſſeſſoꝛẽ.nõ tamẽ ꝓ petitoꝛe.qͥ

foꝛſan ad pꝛiuationẽ agebat.nõ eſt loc ſeque⸗

ſtrationi. Jo. an. Diffinitius interlocutoꝛias

nõ habet locum cõſtuutio.Eſt aijt interlocuto

△
Q

nbuunin
nuninnanhen

m.
rtencintönt
ninnang da

oreſiſ

ſonanscnif
ſoriene vner⸗
itgenenmuut
nigenmſcino
ſuerönontaton
nnntſewothe
Nwon.

öoroncn
Gninchamad
nömnaleſep⸗

3

olo
ſoeta

pd ſcener

rels pmer

loelclein

*1

finmntirſinin
Puronecötenta
—
earteriß
ühncosnull

ſcnenors
mamdn

nironchn

Eeneniſert

fimnmeni

bknpnt
Mlunmerne

ms makt
oimiobiue
unr önii,

Unrinonteid
mägru
4

umtiftich
newMrsd
musati/A0

nitg e

Pnttrarttine

Nenmegn
u m
npſeſcnn.

eſentſene.

ſntet dost⸗
D
eimaſ
nmeopen
göͤeſt vete

intetoon
ain nmm

. Capitulum li.

ria que inter pꝛincipiũ et finem cauſe fert ſuꝑ
his que incidunt et emergunt. Diffinitiua ve
ro pꝛincipalẽ queſtionẽ diffinit.de quo ſatis in
ſpeculo de ſnie ꝓlatione. Jo. an. ſuꝑ beneficio
eccleſiaſtico. Si ergo inter petitoꝛem bñficij et
poſſeſſoꝛẽ eſſet q̃ſtio alia ꝑſonalis vel alia rea⸗/
lis. diffinitiua ꝓ petitoꝛe nõ eſſet locus ↄſtitu
tioni. Yo. an. Pꝛotnulgata. ꝑ auditoꝛes curie

aquoꝝ ſentẽtijs appellaf. No. an. Deneficium

—

nota q nõ fructus tm̃. ſed etiã beneficiũ ſeque

ſtrat. Yo. an. etiã ſi illud beneficiũ ſit dignitas
rel pſonatus.vel curã habeat animarũ.vt dici

tur in ipa cle. triennio. Iſta duo requirunt ne
fiat ſequeſtratio.ſ.ꝙ pacifice ſit poſſeſſuʒ ⁊ triẽ
nio nõ incvaro ſeèl cõſum mato. iij.anno. Jo.
an. Oꝛdinariũ.nõ diſtinguit an ad illũ ſpectet

inſtitutio nec ne. Reſtitutis.nõ ſufficit cautio

c reſtituendo. et ſi fructus nõ extant ipᷣoꝝ eſti
mationẽ Yn. an. Nullatenus.p iſtud videt ꝙ

abſolutio ↄtra hec facra nõ teneat. cui cõcoꝛ.et̃

de ſepul.c.i. An cõtrariũ videt᷑.cũ hec foꝛma ſit
acuria romana data nõ ab vie facit qð ſeripſi
poſt Boff. e reſti. ſpo. c. fi. vide qõ dixi extra de
iurepa. c.i. vbi halet ꝙ tenet tał abſoluno. licʒ
ſit puniendus qui ſic abſoluit. remittit etiã ad
no.de ſen. ex. venerabilibo. S. vbi ſunt.li.vi.ibi
dicit ꝙ tenet iniuſta abſolutio.dummõ ſuper
ſoc habeat iuriſditionẽ. ſicut etiam tenet imu⸗

ſta excõmunicatio.xi.q.iij.c.i.quia par ius co/
minus ede voluit ſoluendi ex ligandi.de peni.
di. i. verbun. .
E rõcimunicatio cõtra clericos ⁊ religioſos
tulo et ceteris locis.vltimi fratrũ exiſtant.⁊ ni
ſi foꝛte ex miſericoꝛdia ſedis aplice.toti ſpem

qui inducunt ad ꝓmittendũ de mutatone vel
nõ mutatõe ſepultiure. Capitulum. li.

Arune temerarios vi

ovt de cetero ipᷣo facto excõmunicationis ſentẽ/

olatoꝛes ↄſtitutõis illius q religio/
ſis et clericꝭ ſecularibo ꝓhibet. ne ali

cuos ad ſouendum iurandũ vel fide interpoſi⸗
tfa. ſeu als ꝓmittendũ inducãt vt ſepulturas
apud eoꝝ eccleſias eligãt. vel iam electavlteri

nõ immutẽt. ſimilẽ ſententiã pena in dicta cõ⸗

ſtitutione cõtenta in ſuo ꝑdurante roboꝛe in/
currere volumue ſpo facto a qua ab alio q;a ſe
e apkica pꝛeterq; in moꝛtis articulo nullaten

abſoluendos nullis pꝛiuilegijs aut ſtatutis cu
iuſcunq; tenoꝛis exiſtant in ↄtrariũ ſuꝑ hisva

lituris. extra de peni. cupientes.in cle. Cõſtitu

tionis. hec conſtitutio habet de ſepul. c. i. li. vi.

Sententiã. ſ. excõicationis de qua dixit vlti.⁊
illã ſupꝛa vocauit ſentẽtiã. relique ſunt pene.
CLotenta. punit illa cõſtitutio ſic eligentes ſe/
pulturam ex voto iuramento et hmõi.vtquo

nari.

ad ſepulturã inteſtati decedant. Itẽ punit alli
cientes modis pᷣdictis.ſ.ꝑ votũ vel iuramen/⸗
tum ⁊ hmõi.quia ſi eos ſepelirẽt.reſtituere te⸗
nentur coꝛpoꝛa. ſi petunf.et omnia q̃ ꝓpueniũt
ad eos rõne ſepulture infra. r. dies. als eoꝛuʒ

eccleſie vbi ſepulti fuerũt et ipoꝝ cimitenis ſũt
interdicta Yoh. an. Abſoluendus hic reſpicit

hunc vltimũ caſum tm̃ ſic ſeparatum ab alijs.

Nam ab excõmunicationibo alijs que pponunt

in p̃dicta cle.abſoluũt oꝛdinarij.ab hoc aũt pa⸗

pa. Nota tñ ꝙ ex lvc nõ tollit᷑ quin aliquis ꝓ
pꝛio motu poſſit fouere vel iurare in aliquo lo/
co eligere ſepulturã.et quin ſi fecerit delatob
ſeruari.dummodo nõ inducat᷑ ad hoc ꝑ dictos
er modis pᷣdictis. Item ſi clericus vel religio

ſus cõſilio vel ſuaſione inducat aliquẽ ad eligẽ

dum ſepulturã in eccleſia ſua nõ tamẽ ad vo/

uendum vel iurandũ vel alias ꝓmittendum.

hienon videtur ꝙ incidat in canonem cum ſic

Dicat tex.

Excõmunicatio cõtra clericos in dignitate
et religioſ. os audientes leges vel phiſicã.
Capitulum. lij.

Hntra religioſas
pſonas exeuntes ad audiendum le
ges vel phiſicã. Alerãder pᷣdeceſſoꝛ
noſter olim ſtatuit in cõclio turonenſi.vt niſi

et in nulla cauſa ſi patrociniũ pꝛeſtare volue⸗

infra duoꝛũ menſiũ ſpacium redierint ad clau
ſtrum ſint excõmunicati et ab ommibo euitent

rint audiant᷑.reuerſi aũt in cxꝛo.menſa.capi⸗

ꝓmotionis amittant. Nerũ quia nõnulli erxta
libus ꝓpter quoꝛundã opiniones diuerſas ex⸗
cuſationes aliquid aſſumebant. Nos volẽtes

tiam incurrant.diſtricte ppiendo mandamꝰ
quatenus tam a dioceſanis q; et capitulis ipᷣo
rum q; aceteris epiſcopis.in quoꝝ dioceſibuſ
et hmõi ſtudent. tales excõmunicati ⁊ pᷣdictis
penis obnoxi publice nuncientur. Quia wro
theologie ſtudium cupimus ampliariac. ad ar
chidyaconos plabanos dyaconos pꝛepoſitos
cantoꝛes et alios clericos perſonatus haben/
tes. necnõ pꝛeſ byteros niſi ab lois infra ſpaci⸗

unm pꝛeſcriptum deſtiterint. hoc exrendi volu⸗

mus eęt appellatione poſtpoſita firmiter obſer⸗/
onoꝛius tercius.extra ne cle.vel mo.ſu
per ſpecula. Pe. e paru. ſuper iſta decre. ſu pſpe.

—

ſic ait. Sciendũ ꝙ eſt tripler ꝓhibitio ꝓſona-

quo ad audiendũ legẽ vel phiſicã.quidã eni ꝓ
hibent rõe ꝓfeſſionis. quidã rõne oꝛdinis.et

quidã rõne beneſicij. Quantũ ad Kimozi. de

b ii

Zitulus vViceſimuſquar.

mokeſſis expꝛeſſe rel tacite patet ꝙ nõ poſſunt
erire clauſtrũ ad legendũ vel audiendũ legem
vel phiſicã. vt hicet ſupᷣ eo, nõ magnope.ↄtra
facies. ſi mõitus nõ redierit infra duos mẽeſes
ad clauſtrũ excõicat᷑ ipo iure vt hic. Sed du
hitatf a q tꝑe mcipiat currere hoc rꝑs duoꝝ inẽ
ſium. glo. ꝙ a die hublicatõis oſtitutõis. Alij
Aicũt ꝙ a die ꝗᷓ exijt clauſirũ. Et lec eſt opinio
In. Bof. et Nin. addit ꝙ cõputatf iſtud tꝑs
ab eritu monaſterij. ſ.ac e ca. Rercij dicunt
ꝓa die a qᷓ incipit audire legẽ vel phiſicã. qð
eſt verius. Hoſti. et Archi. dicũt ꝙ eniã ſi audi
ar ſemel infra duos menſſes eſt excõicat Sed
Boff. e Nin. dixerũt expectanduũ eſſe ſnẽ duo
rũ menſiũ. anteq; incurrant penã. Et Yo. an.
credit hancopi. eſſe vera. Et etiã coctoꝛ ſciẽter
rali reh gioſo ꝑeicipãs. ſ.inducẽdo eſt excõica/
cus.etiã ſi ipe religioſus habituʒ nõ dimittat
nia ſui pꝛelati leges et phoiſicam audiat ſcom
archi.et .apũᷣ. qꝛ decretales nõ magnone ⁊ ſu
per pecula. diſtincte loquũt. OQuo ad ſecũdos
tõe oꝛdinis ꝓhilenf audire leges 2 phiſicã ſa⸗
cerdotes tm̃. vt. c. ſuper ſne. Coſtitun aut in a⸗/
iijs oꝛdimb nõ ꝓhibent᷑ ab hmõi. vt, e. eii er
o. de elec. li. vi. OQuo ad tercios.i.rõe beneficij

ꝓhilent audire hmi ſcientias cõſti tuti in di⸗

J

ISmitate curata vel nõ curata. vt hic. Si aũt ha
lexat eccleſiã parochialẽ et nõ eſt ſacerdos non
Phibetur audire hmõi ſcigs. niſi ralis eccleſia

ſub ſe bateat capellas. Yte rel gioſus egre/

diens monaſterin adaudiendũ ſcias nõ ꝓphibi
tas. vt tologiãæ ius canonicũ.et ſi vc facit ſi
ne ſui pᷣlati licẽtia. excõicationẽ incurrit. Ydẽ
ſi cñ licẽtiavadit.ſed habitũ nõ pꝛtat.⁊ coctoꝛ
qui hmõi ſcieter ꝓticipat talẽ wcẽdo.vl reti⸗
nendo in ſchvlis.pari ſnia ligat m Tapũ.ib⸗
bas aut nõ exemptus ſi vult ire ad ſtudia con⸗
ceſſa extra monaſteriũ ſuũ.epᷣs ilius dioceſis
habebit ↄſiliñ illius monaſterij ſeu cõuentus.
er ſi viſum fuerit expedire.vterit hcentiã da⸗
re.tñ ſi ſine epᷣi licentia vadit.nõ videt᷑ ligari
pena excõicatõis ſᷣm archi. xeuntes.ſ.de clau
ſtris ſuis ſtatuit.ſupᷣ eo.ti.nõ magnope.OIe⸗
ſium a te ſciẽtie huius ↄſtitutõis ſiue publi⸗
catõis cõnumerande. et niſi deſtiterint ipo fa/
cto ſententiã excõicationis incurrunt et verba
iſta que ronunt vſq; ad verũ qꝛ ſunt cõcilij tu⸗

ronenſis.ſupᷣeo.c.nõ magnope. Ber.audiant

tanq; ipo iure excõicati. als eniã monachia ca
nomti regulares ab aduocatõe repellunt᷑.xvi
q.i.alia eſt.niſi p vtilitate eccleſie ſue abbate
nmihilominus impante. Ber. admittar. Mota

abbates vel epi cũ talbo diſpenſare nõ pñt

ar. otra de ſen.excõ.cũ illoꝑ.in fi.ſed lvc ad ter
trẽ alioꝝ ⁊ caineli ſtatuti fuit. vel qᷓ ad digni

.

tatea lvc inelligit illud qͥad tonoret. Ber. Be

nis.ſ.quia pꝓmoueri nõ pñt ſine diſpenſatone

aplice ſedis.et alijs poſitis pᷣſcriptũ duoꝝ mẽ

ſium. cõputando a tpe publicatõis hui coſti⸗
tutõnis. q; ante publicarionẽ nemo tenet.ar.
ſup de cõſti. . i. Ex q̊ en ĩ cõſtitutio publice p⸗
muilgata eſt et publicata. qlibet tenef ad ei pob

ſeruanniã poſt duos mẽſes. in auf.vt facteno.
coſti. circa pꝛin. coll. v. xrvi. di. qð dicitis. ſzno
ante. xxxij.q.iiij.dixit ſara. Sed cũ iſta cõſtitmu
tio iam ꝓmulgata publicata ſitiãdiu nullꝰ ha
bet exculationẽ. Sed nundd epi pf̃ttales b
ſoluere. crecdo ꝙ ſic. qe cõditoꝛ iſtius ↄſtirutõis
nõ retinuit ſibi abſolutionẽ. ſ. ab excõicatione
Ber. Extendi.ſ.pᷣdictas peras de quilbn ſup̃ fa⸗
cta eſt nẽtio ſ. ſint exccicati ꝛc. er ita videt

iſte ſoem pinotonis amittat. niſ cñ eis p ſe

dẽ apłcã fuerit diſpenſatũ.ſicut dicit. S. de mo

nachis. inducit quaſdd allegatöes in ↄtrariũ.

et tandẽ cõcludit dicẽs.tutius eſt dicere in
currãt oẽs pᷣdictas penas obnorij ⁊c. Ber. Ho
ta ꝙ dicit r .ſun iſto. e. ꝙ tales aucientes
ſᷣm Inno. et Boff. hñt duoſ menſes anteq; li

gentür. ꝑ id qð habet in. O. c. ſuꝑ in fi. et iſta fu

it etiã ſnĩia NHin.qui dicit ꝙ iſti duo menſes
incipient in eritu ipius monaſterij. S Noſti.
dicit ꝙ etiã ſi ſemel audiat ligatur⁊ littera ſe⸗
quens multũ fauet ſnĩe. Hoſti. &t rũde ad il⸗

„

lam litterã niſi ab his ⁊c. ꝙ ibinõ reſpicit reli⸗
gioſos.ſed ſeculares tm̃ clericos pſonatus ha⸗

lentes. Et no. ᷣm DHoſti.ꝙ ſolus papa diſpen⸗

ſat cum regularibꝰ exeuntib ad audiendũ le/

ges velppiſici vt pinoueane vcetiz phatin
ſpe ulo welegauo. nuͦe ditenai te noragy d

cit Inno.ꝙ ſi in clauſtris audiãt ſiue legãt mo

nachi nõ ligant ipa ↄſtitutõe. Sed dicit tamẽ

tñ eiuſdẽ reſragaf oĩno. vñ nõ ſine miniſterio

ronit het littera indiſtincte wcere intelligovbi
cuncq. Pã eritus vider fuiſſe cauſa impuilſiua
pᷣdicie ↄſtitutionis.finalis vero qꝛ tales ſcie re

ligioſis nõ cõgruunt. cũ eius exercitiñ earũ in⸗
terdicat.et hec cauſa nunqᷓ; ceſſare pᷣt.ergo nec
eius effectus ex de pe.et re.cũ infirmitas. Ar
chi. Idem PBe.de paru.qui etſubdit. Dicebat

Jo. in. c.nõ magnope.ꝙ ſi religioſus exiens

clauſtrũ ſibipᷣi legens vel ſtudens in legibo li⸗
gatur hac Enn. Boch er pieſſis gersdens ad
10

pꝛincipiũ vel repetitionẽ loci incipientis in le⸗

gibus cauſa hvnoꝛis.dicit Ao. idẽ ꝙ ligat᷑ quo

ad verba. qꝛ cõſtituto hec philer auditu er mẽ

te nõ ligaf. Mota etiã ꝙ iſtud ouod interdi

citur clericis ſupꝛa nominatis in pᷣdicta decre

tali ſuper ſpecula. in fi. audire.ſ. leges et phiſi⸗

qui halent ꝑrochiales eccleſias.ratione hmõi

enminhgen

nalormephr⸗

. aalreudenet

genrebponeltg
ſcknels Yo.
Crötanocönar
eneshebiunten
uſnelcendaſin

ſh

tewalig
cievelen
Pritenerphin
rs ens lucte
ftoſtizrenns
ſüortadſwaul
Waſagaweſen⸗
Ucörvreſiſmn
nete nanc
lunciigdrnn
leni gontii
figiutertacrite
ola aleſunro⸗
Nreytſireawren
nere,ercaulienf
itnßepunnn
Emit Poenbe⸗

=e

yſiſtenem
fraediarn

ſonedirtarä h
EDenomnc.
lenſooptun

iulöndelvcſe

Ncetninpum
niſtmenſctr

epghincubi

nmaten
Mennnir

esſteninnan

Ent.theren .
ſirofiälafiͤ

nöno⸗
l
hn en

£

Capitulum

eccleſiaruz. niſi eedem eccleſie ſuerint pleba⸗

nie capellas ſub ſe habentes in qinba inſtituan
tur clerici ꝑpetui nequeũtes ab ipſis alin ra⸗/
tionabili cauſa amoueri.ertra ne dle. velmo.
c.ſtatutum. li.vi.vbi dicit Yo. an. ꝙ ideo ðꝛ
rõne eccleſiaꝑ.qꝛ ſi haberent/diſpenſatiue vel
alio modo ꝑſonatũ cum illis eccleſijs.bũ te/⸗
nentur ↄſtõne.vel ſieſſent pᷣſ byteritenentur
nõ rõne eccleſie.ſʒ oꝛdinis vt ſupꝛa dixi. IZteʒ
ꝙ ditcit cavellas.idem viðꝛ tenendũ.et tũtius
ſi vni cauſa haberet capellã.nõ obſtat ar.a ver
bis ſeʒ pluralis numeri.qꝛ nõ dicit lvc niſi fu⸗
erit plebania habens capellas.ſed dicit in ꝓlu

rali plebanias haventes capellas.et pluralita/

, tem capellax ad pluralitatem plebaniaxꝝ refe
ratn. arg. ſupꝛa de pꝛiuil.c. vt pꝛiuilegia. Et ꝙ;
dicitur ab his intelligitur plebanis vel capel⸗
lis. et melus Jo. an
Excõicatio cõtra religioſos ꝓfeſſos dimit⸗
tentes habitum temerarie vel euntes ad ſtu⸗
dia ſine licentia ſuꝑioꝝ ſuoꝝ. Capłm. liij.

Nhibemul ne dece
tero aliquis quãcunq; religionẽ ta⸗
cite velerpᷣne ꝓfeſſus in ſcholis vel
alubi temere habitũ ſue religionis dimittat.
nec ad queuis ſtudia lr̃aꝑ niſi a ſuo pᷣlato cimn
conſilio ſui ↄuentus vel maioꝛis ꝑtis eiuſdeʒ
ſibi eundi ad ſtudiũ licentia pꝛimitus ſit con/
ceſſa. ſiquis lvvꝝ temerarius violatoꝛ extiterit
excõicationis ſnĩam incurrat ipſo facto. extra
ne cle. vel mo. vt piculoſa.li.vi.Religionem
quamcũq; dum tñ appꝛobatã ſcʒ de voto. c. i.
li. vi. Yo. an. Expſſe. in caſuiſto nõ eſt difterẽ
tia inter tacitã ⁊ expᷣſſam Yo. an. Pꝛofeſſus.
nota ꝓfeſſum nõ poſſe redire ad ſeculũ quod
dic vt ſupꝛa de regularibo conſulti Yo.an. Ce⸗
mere. ex cauſa eni licet habituʒ tranſfoꝛmare
ſi iuſta ſit puta timoꝛ.vt ſupꝛa de vi.et lv.cle.
clerici. Yo.an. Habuũ ſuꝑioꝛẽ. Jo.an.in no
uel. vñ ⁊ idem.extra de re.iu.li.vi.ſuꝑ regula
ſi. in nouel. dicit ꝙ regla hec. ſ. certũ eſt ⁊c.fac̃
q̃ſtionẽ diſputatã hic ꝑ w. Guidonẽ de petra
lata. De monaclv qui bñ fert habitũ mona⸗
chalem.ſʒ cooꝑtum habitu clexicali ꝙ ſit apo
ſtata. qð viðꝛ hodie appꝛobatũpꝑ cle. de vi. et
ho.cle.qm̃.in pꝛimo. Scdðo cum iſte rehgio⸗
ſus iuſtam cauſaʒ tranffoꝛmatõis ſeu loaabuus
nõ allegat.indubitãter dico ipᷣm eſſe apoſta/
tã. DOimittat. adeo habitus eſt anne xus oſſi⸗/
bus monachvꝑ.qꝙ in quibuſcũq; locis e xiſten/⸗
tes ſiue in lecto quieſcẽtes ↄſtanter eo vti ve⸗
bent. vt habetur. xx.q.i.vidua.et.xxiũ.di. ſan
ctimonialis.vbi ðꝛ ꝙ eo habitu ſemꝑ vti debʒ
ſed nõ viðꝛ ꝙ iſtud ſempꝑ ſit ita amare intelli⸗
gendum. vt ſonare pꝛima facie viðꝛ.xxi.q.

₰

ſiij.ſine oꝛnatti.ibi. extra wmos 2c. Dit cpile

lud loquitur de clericis ſecularibo. q́ nõ ita aſtti

cti ſunt vt monachi. O ſi in ſcjvſis vel alubi
ſine cauſa dimiſerint monachi ſuñ habitũ. lics

pſtea ad male dimiſſum habitũ reuertantur
etiaʒ ſi poſtea ſint vel eficiãtur lone fame.noõ

poterũt eligi in abhateſ.ar.i q.vij. ſi s oẽz. et
huius ſnie fuit audul.et Ja. de al. ⁊ Pe. qui

dixerũt ꝙ nõ ſolũ eſtralis meligibilis.ſed ele

ctus deijceret. Archi. Hõ puto ꝙ monachus
in cella ſua dimittẽs habitũ.vel dum halneũ

intrat in occulto. vel iacẽs ſmne habim ligerur

hac ↄſtõe.als pauci inuenitẽturnõ ligani.ſed
qñ exhibet ſe ↄſpectib hoĩm ſine habun welin
habitu laicali. vel clerici ſecularis ſine iuſta
cauſa tũc ligatur Yo.an. in nouel. q;uis vt di⸗
ctum eſt debent ſemper ex lvneſtate religionis
deferre habitũ.non tñ viðꝛ ꝙ incurrat excõi⸗

caqtionẽ in ſtando ſie eo exaliqua cauſa rõnꝗ

bili. vtputa doꝛmiendo mehius quieſcat.vt

induendo ſacras veſtes nõ appareat gibbus

et querat pulices.vt ſe balneat.vt aptius ſcin
dat aliqð lignũ ⁊ hmõi.qꝛ ſic nõ viðꝛ teme/⸗
rarie dimittere.iñ eẽ m hmõi ↄueniẽnius eſſʒ
nõ dimittere.ſiaũt dimittat vel habitũ tranſ⸗
foꝛmat vt faciat aliqðᷣ malũ vt ſcʒ foꝛnicetur
et hmõi.non eſt dubiũ ꝙ eſt excoͤicatus ſcᷣm
PBe.e pal.in.iiij.O qui iocoſa leuitate ad lv/⸗

ram vtcurrat vel lapidẽ ꝓijciat dexonat habi

tum nõ incidat in ſniam. qꝛ nõ eſt veriſile pa
pam in minutis tm̃ laqueũ poſinſſe. Sed ſi di⸗

mitteret volens ire ad alã religionẽ vt ſic ci⸗

tius reciꝑeiur. eandẽ incideret ſniam. Hec il⸗
le.Queuis.lvc dicit vt cõpꝛehendat etiã ſtu⸗
diun theologie ſiue iuris canonici ⁊ hmõi.rõ
eſſe pᷣr.qꝛ monacius ſuo clauſtro debet eſſe cõ

tentus. vt. xvi. q.i.qui vere.et ei pᷣcipitur vt

intra clauſtrũ moꝛetur.vt ea.q.inxta.nã moꝛ

tus ðꝛ eſſe mundo. Dicit tñ Yo. an.ꝙ theolo
giam ⁊ decretales legere pñt.qꝛ ſunt ſcientie
pietatis.xxxvij.di.ſi quis gräãmaticã. Archi.

pꝛelato.i.abbati vel alio qui tenet vicem ab⸗
batis.qui ꝓpꝛie ðꝛ ſuus pᷣlatus. Sed nũquid

Poterit dare talem licentiã eundi ad ſchvlas.
nõ credo niſi interueniat licentia abbatis. vt

hic.ar. xij.q.i.nõ dicatis. Atem nunquidex⸗

tendens penã iſtam ꝓhibuus ad abbatẽ mul

ta inducit.Arxchi.ad ꝓbandum.ꝙ cadat in pꝑ=

nam.tandem dicit ꝙ in licentia abbatis obti
nenda noie pᷣlati viðꝛ epᷣus cõtineri.et tũc ſi
abbas voluerit ire ad ſtudia litera xe xira ſuũ
monaſteriũ habebit conſiliũ cõuentus illius
monaſterij.et ſi viſum fuerit.poterit licentiaz
imꝑtiri. Sed obſtare videtur illud relanuuʒ
ſin qð ſequitur.quod videtur reſpicere imme/

diaiũ pᷣlatum ipſius monaſterij.et ſic epᷣm,
b inz

‚1

6

Titulus

ciat ſi vadat ſine licẽna epi ad queuis ſtudia
literan. non tñ viðꝛ ligari hac pena ↄſtõis cũ

ſit men alis. et reſtringi cõſueuit magis q;lara
ri Archi. Et quod in fine dicitur ꝙ de licentia gul
Agdem apua. Als enĩ nõ ſunt religioſi. de re

epᷣi viderur habere locũ in monaſterio.nõ ex⸗

eympto ab eius iuriſditõne licentia. et tunc pᷣt
omnia ſine quibo in ſtudio cõmode eſſeę nõ pt

quod dic vt no.ij.q.vij.cum paſtoꝛis. Jo. an.
Et dicit Archi. ꝙ ſi mutuũ contxabit tenebi⸗
tur monaſteriũ vſq; ad ꝓbabilem modũ.ni⸗
ſi actum fuiſſet ꝙ alius ꝓ monacho ſumptus

inueniret. vt ꝓpinquius vel alius. Si autem
obligaret libꝛos vel res alias pꝛo ſchvlari vei

alio.nõ valet obligatio.qꝛ monachus ſeruus
eſt monaſterij.di.liiij. multos. Adem ſi fide⸗
iunit ꝓ aliquo qꝛ ſcʒ nõ tenetur Alxchi. Noꝛũ
quia ſcʒ apoſtatauit dimittendo habitũ vel ac
cedit ad ſtudia ſine licentia YJo. an. ipſo facto
ſpeciale eſt in religioſo apoſtata. qꝛ alłs nõ eſt
apoſtata excõicatusſed excõicandus. pᷣm qð
. 2 JYo.an.et GBerñ.xxiij.di.ſiquis clericus.
„NJo. äan. ò

Excõicatio cõtra religioſos qui dant ſacra⸗

mentum euchariſtie vel extreme vnctionis.

vel ſolennizant matrimoniũ ſine licenria par

Capitulum.liiij.

Eligioſi ſi qui cleri

cis aut laicis ſacẽm extreme vncti⸗

rochiani vel ebi.

onis vel euchariſtie miniſtrare vel
mrimonium ſolẽnizare nõ habita ſuꝑ bispro)-
chialis pᷣſ byteri licentia ſpeciali. aut quenq;
excõicaiũ a canone.pᷣterqᷓ; in caſibo a iure ex/

peeſſis.vel p pꝛiuilegia ſedis aplice conceſſis
eiſdem vel a ſententis p ſtatuta ꝓinncialia
aut ſynodalia ꝓmulgatis.ſeu. vt verbis eoꝛuʒ

vta mur. ſi a culpa ⁊ pena abſoluere quenq; p/
ſumpſerint excõicationis ſnĩiam incurxrãt ipſio

ſacto. a qua dinntarat a ſede aplica ſunt abſol

nendi.et paulopoſt. Mullo religioſo ſuꝑ hoc ex

emprõis vel pꝛiuilegio ſuſragante.et in fine.

Sane religioſis illis.quibo eſt a ſede apłica cõ
cenuim. vt familiaribo ſuis wmeſticis aut pau

peribo in vſpitalibo ſuis degentibo. ſacr̃a poſ⸗
ſint eccleſiaſiaſtica miniſtrare. nullũ ex pᷣmiſ/

ſis volumus quo ad loc pᷣiudiciũ generari.ex

tra de pꝛiui.c. religioſi.in cle. Religioſi. Pau.
Religioſi in ſex caſibus ſunt excõicati.et cum
hic loquatur generaliter. oẽs religioſos cõpꝛe

hencht. etiã ppłm hñtes.clericos aũt ſeculares

nõ ↄpꝛehẽdit.etiã ſi in his excederẽt. Eucha/

nſſtie. Dau.nõ dicit viatici. Oñ patʒ ꝙ locus
Eeſt vene ſiue detur in moꝛte ſiue deilir in vita.
Hõ obſtat.l.di.penitentes.in fi.qð intelligo

Eit em loc poteſt dici ꝙ uis abbas malefa/

. „ ——W W. .
D . . — . *, 8 „*

yt in mode omnib, derinr viaticum p illos ſez
qui ſive pñt.penitentia aũt tpe neceſſitatis a

quolibet ſum pr. Queritur anhnius cle. ha

beat locũ in quihuſcũq; religioſis.ſoluit au⸗
dul. ſic dimode ſint religionis appꝛobate.

ſi.c.c.vno. Fran.de ʒab. Atem cõpꝛehendit
iſtud vocabulũ religioñ eniã nonitios pᷣm i.a
pum. Ptrum aut ↄpꝛehendantur hic religioſẽã
cõnerſi v monisg les ſunt varie opi. ⁊ cõtra
et vtraq; pᷣt ſuſtineri.Laudul. e de ancha.
e monialibus tenent ꝙ non. Taudul.ꝙ ſic.
Fran. de zab. YAtẽ Dieir apocn reli gioſ mi⸗
niſtrantes ſactᷣa nõ ſolũ cloricis ſʒ enã regula
ribus ſine licentia.erpᷣcipue alterius religio⸗
nis incidũt in hac penã. et oc eſt turius q;ᷓ ſcʒ

contrariũ. Solennizare. Ao. an. id eſt ſolenni

ter bñdicere ⁊ de hac benedictõe habetux.xxx.
q. v. c. I. et quatuoꝛ ſeqñtibo.Et dicit ʒen. ꝙ in
verbo ſolenniʒzaxe ↄpᷣpenditur oĩs ſolenitas q̃
obſexuatur iurta rinum regioma, de ſpon. e i.

ſiue fiat ſolẽnis benedictio ſiue dicaſur miſia
ſpecialis ꝓ cõtrahentibo. Nõ habita. Yo. an.

Sed nunquid credet religioſus procano di

centi ſe habere talem licennã vidðꝛ ꝙ ſic per id

quod no.de pꝑe.di. vi. placuit.qꝛ non eſt pꝛeſus

mendus imme moꝛ ſue ſalutis.i.q.vij.ſancis
mus.et wonit ipſe Pe. Jo. duas obſtantias.
et ipſe ſoluit. DHarrochoialis. Yo. an. per hoc
quoad ſeculares mercennarios et his ſimilis
bus intelligo pꝛeſ biterum in cuius parrochia

habitant.facit quod no.de peni. diſtin. vi. pla⸗
cuit.de loc ſcripſi de peni.⁊ re.c.oĩs.ſuꝑ verbo

ſacerdotes.et Hoſti. tractat in ſumma d par⸗
ro. §. fi. Quns intelligatur prochianus vm
Fran. dic ꝙ ſtatim cum quis vadit ad habitã
dum in certa parrochia. intelligitur ibi fieri ꝑ
rochianus.hiſi accen erit cauſa recreatõis.vel
ob aliam cauſaʒ tꝑalem ſtatim reuerſurus ad
pꝓpꝛiam parrochiam.quia tũc ſecus. de ſexul.

c.his qui.li.vi. Dreſ biteri. Yo. an.puto iumi

cere licentiam prochiani.qui adiuc pᷣſbyter
noõ eſt. qꝛ eſt infra annũ vel oiſpenſaiuʒ eſt cũ
iplo pᷣm foꝛmaʒ decretalis cum exeo. de elec.
li.vi. vel ex parrochiali collegio.eo. ti. ſtatui⸗
mus. viðꝛ etiã ſufficere licenna vicarij geren

tis curam ꝑ modũ decretalis pᷣdicte cũ ex eo.

puto etiã woſt factũ a penis excuſan illum qui
hoc fecit auctoꝛitate dioceſani.facit ad hoc de

peni. et re.c.ij.li.vi.Nam dioceſanus eſtꝑro⸗
chialis eius.et lvc foꝛtius qñ vacat parrochi

galis eccleſia. Sed qñ nõ vacat.ante faciũ cõ⸗

ſulo abſtinere.et ex licentia epᷣi vel archipi by
teri ciuitatis lvc modo fieri.ſicet ab alijs reci⸗
pi poſſint. DPau.dicit etiã ꝙ licet hec vera ſint
lcʒ ꝙ ſufficiat licentia pᷣqdictoꝝ.tutius eſta lta

le
on ni
ſ

7
4

Cpin

* eooblenaſi

rleggeiait
gel Joan.

fenronifu⸗
GoNſactane
legiorpcäcn

.

t Neen Pan.
(ctecg tchiepon

.

Eſenereon un
Gl lcir o⸗n
leſtrelenſpel

ſeſencknafte

Dbinnelian
(pcictövemman

Wfäclakgi
Mdre Gaäne
Morphhn
ronepnn
euctl Kerd

PrEenternan

(loctenet ſen

Eligierperſic
onnunge
WNicorna l⸗

eſanasſta
ipoimnrel oe

Ntavcng d

AmnnAnni
wintpſenbe

umrenta anſt

Mönie E

Pedeitdecon
orſcietin
Wwananmt
Ukiian
infflntin
Eeinnnn

Prichnan
gignnnn
Polumen

—

E
= =

—,
— –
— =—
— —
— 2 „
— —
— „
===

—
=
S
-

=
=

E
—
=
S
S= 2=

llieh
mhfnngn
Mamosſn
Nemn dDin.
Cno iteninant
d Hhtufe

zhgrſsrcinn

minhant
tn vnnetet
emio
Pscbſtnne,
eaghr
IrRdhsfrii
mman

EYrininan

ecM n
atinſomunn
Aur ewctbf
Ps vacni i
ntellgantte,
Icärſinnnirn
ſunmit
niitn l
Puh
ual ilir
utmiunti
unmit.
garunſün
mn laen
Hmnieleo,
1 lun cl

aorsdoede

Neſannseſn
nan onht
ane iii
iveinlte
ſcetataknn/
etlani

SE

tmdoa quibusreci a n
eſt locus huic pene. de reli. w. quia contingir.
in cle. que cõceſſio ſacramentoꝝ. tunc nõ com
petit rõne parrochie. cuius fauoꝛe hoc videturx
ſtatutum. Speciali. Pau.ſufficit ꝙ parrochi⸗
ano detur licentia facta ſpecificatõne ſacramẽ
ti.puta de euchariſtia vel alio. licet nõ expꝛi/
matur nomẽ religioſi. Iten
religioſo licentia facta ſpeciſicatõe ſacramen⸗

—
=ẽ = =
S =

„
Capitulum

non recedere. Et addit Pau.hchc conſtitutio
nem locum nõ habere in illis qui pᷣdicta ſarra I
menta recipiunta certa pſona ratione cõſuie
mnudiuis pꝛiuilegio vel alio quouis modo.ſupᷣ
vereli. w. qꝛ contingit. in fi, exemplum extra
de ſta. regu..c. ne in agro. S, ſane. Hec ꝓcedũt
Fpm Fran. de zab. niſi aliud habeat conſuetu/
do. Mam vt dicit Pau. ſi certa eſſet conſue/

penturhec ſacramenta nõ

Item ſufficit ꝙ derur

tox.licet prochiani nõ expꝛimantur. ar. de tẽ

po. O2. . i. Jo. an. etiam dicit ꝙ credit ꝑ taleʒ
ſpecinicanonẽ factam ꝙ euitetur pena. Et ad⸗
QLit ꝙ de ſacramẽto baptiſmi et penitentie nõ

₰R

intelligitur pdicta pena. quia hic nõ expꝛimũ/
tur. Adem Dau. ä1 canone. Yo. an. quotienſ⸗

.

cunq archieps vel ſacerdos poſſit abſoluere

de ſen. excom. nuper. De e xcõicatis a canone

An ꝓcedat quo ad omes ſoluit Laudul. ꝙ ſic

»

ſiue ſit religioſus eiuſdeʒ oꝛdinis ſiue alierius

ſiue ſint clerici ſiue laici ſiue mulieres. Fran.
tde ʒzab. Et intelligunt audul et apus. de ex
coõtnumcatõne maioꝛi nõ de minoꝛi. Abſoluẽ
tes excõicatos ꝑ ſtatuta legatoꝝ.tenet zen. ꝙ
incidunt. Si autre ligioſi abſoluant ſnia hois

quod non ponunt.nonhabet locum pena cum

iſtud non expꝛimatur. Idem Pau. et zen. et
Aaudul Et ex hoc infertur ꝙ excõmunicatus
per ſententiam pape. non eſt locus huic cle.
quod tenet ?. audul.quia ſi voluiſſz de hoc in
telligi expꝛeſſiſſet. Fran. de zab. Sententis.
HZo. an. puto ꝙ omnem ſniam includat excõ
mnunicationis. ſiſpenſionis ⁊ interdicti.cuius
neceſſaris ſit abſolutio. Quenq;. YJo. an. etiã
religioſinn vel ſocium. Nihil eni excipit qui
dicit quodcuncq;. de maio. et obe. Solite. An⸗
currant. QAuerũt hic Yo. an. et Pau. quid iu/
ris de recipientibus abſolutionẽ vel pꝛedicta
fſacramenta. an ſint ligati eadẽ ſententia rõne

pticipatõnis. Et NHau.quidem remitnt adid
nod dicit conſang. et affini. eos. in cle. ibi

autem ſic dicit in quodam ſumili caſu tunc par
ncipans in crimine criminoſo eſt excõmuni⸗
catus. ſi participet poſt latam ſententiam. vt
in. .ſi concubine. ſed hic non participat poſt
ſdin aciu pꝛo quo ligatur. glo. Oel dicꝙ licet
participans in crimine criminoſo ſit excõmu⸗
nicatus. non tamen participans in actuillo p
qguo ligatur alter. becibi. Jo. an. xemittit ad

carentextra grticulum neceſſitatis 2t.

iqquod dicit teſenten. excõmu. Continglt.i.

dem Fran. de zab. ſeilicet ꝙ illud de partici
patione in crimine habet locum quando par⸗
ticipatur poſt actum damnatum non in ipſo
actu. Queritidem ſcilicet Franciſcus de
ʒab. vtrum religioſus ignoꝛans penam d qua

hic et ałs homoſancte vite. ſi miniſiret eucha
riſtiam ſine licentia parrochislis pꝛeſ byteri

non tamen in contemptum ipſius.incidat in
penam.Et videtur ꝙ ſic.quia ignoꝛantig iu⸗
ris non excuſat.in regula ignoꝛ antia. h. vi.
Contrarium conſului.dicit idem Franciſcus.
per hanc lireram in verbo pꝛeſumpſerint.que
notant volum et temeritatem miniſtrantis.
ſicut enim miles armate militie excuſatur ab

ignoꝛantia iuxis. C. de iuris et fact.igno. l. i.
ita et hũc poſſinnus excuſare, et hoc pᷣcipue in

foꝛo pniali.in quo credendum eſt aſterenti

hoc ignoꝛaſſe. quando tamen in hoc foꝛte ali⸗

quid contradicerent.quod eoipſo eſt pꝛeſum⸗
ptio ꝙ fecit contra hanc cle.tutius eſt ꝙ peta⸗

tur abſolutio. Otamur. Jolan. an ð. et Dan.

concoꝛdat. de heret᷑.acceuſatus.S.illo. liᷣ. vi.

Papa tamen omnem delcti penam vere cõ⸗

triti dimittere woteſt. facit de cõſecrca. diſtin.

iiij.c. baptiſmi. NHicem.et hanc concedit cru⸗

ce ſignatis in voto vltramarino. vt notat Ho

ſtien. de iudeis et ſaracenis ad liberandaʒ. et

in anno centenario.vt patet etiam in exira⸗
uagante Gomifaci. licet antiquoꝝ. Conceſ⸗

ſum. Idem videtur ſi conſuetudine lvc obti

tineat. ar. ſupꝛa de reli. w. qꝛ contingit. Etiaʒ

JYo. an.dicit ꝙ hoc videtur ſcʒ de conſuetucdi⸗

ne. IJdem dicit eſſe quia tamen ponit obſtan

tiam ad iſtud de conſuetudine. et videtur ad
aliam ptem declinare. vel ſaltem dubiã relin/
quere.Apoſtolica.generali pꝛiuilegio circa h.
ſcʒ totum oꝛbem reſpiciens ſolus papa cõceclit
ſpeciale.tamen quo ad ſuam dioceſim conce⸗
deret epiſcopus ey cauſa.quod dicit vt de re⸗
li.. Dicit etiam Laudul.et allegat Pe. de
ancha. ꝙ pꝛeſ byter parrocialis quantuncũ/

q; ſimplex cura ſit ei comminſa. in adiutoꝛium

ipſius cure poterit aſſimere ſibi ad tempus pᷣ⸗
ſbyterum quemcunq; rel gioſum vel alium ſi
ne cunuſq; ſnpioꝛis licentia qui ipſimm iuuer
foꝛſitan in quadrageſima ad audiendum ſub/
ditos ſuos in confeſſione.ec dandum eucha⸗
riſtiam in paſcha. velimiſſis celebꝛandis ſeu
alus vt hic. hec ule. Et dato ꝙ mendicantes
gucre non debeant ſine licentia ſuoꝛum pꝛela
toꝛuim.ſi auchrent et mimſtrarent ſacramen⸗
ta. cum licentia hoꝛum ullieſſent abſoluti nec
ipſi excõmunicationem incuxrerent. licet pecè⸗

—— 2

Zitulus

E xcõicatio contra religioſos retralentes

bomines verbis a ſolurione decimarum.
apitulum.lv.

LAlos etiam religio

ſos qui aliq vt audiẽtes a decimaꝝ
eccleſis debitax ſoluere ↄtrabãt in
ſermonibyiſiis vel alubi ꝓferre pᷣſumũt excõi⸗
catõis ſnie ſupiacere decernimus ipſo facto.
de de. cupiẽteſ. in cle.illos religioſos qͥ in vmo

mibvł alubi ꝓferũt aliqᷓ vtretralãt a ſolutõ⸗
ne decimaꝝ.e xcõicat Yo. an.⁊ Pau. SJendi

ãꝗtes ⁊ nõ mendicãtes ineludit.Clericos aũt
ſecularesnõ ↄpᷣendit.nec laicos artat hac pe⸗
na ⁊ ↄcoꝛ.exixa de ſen.ex.c.i.Retrahãt.Pau.
vt habeat locũ pena de qua fſequitur duo requi⸗
runtur. Primũ ꝙ talia dicãt vt aliquos retra
hant a ſolurõe decimaꝝ debitax eccleſijs qua
ſi ſecus ſi dicerẽt alia intentõne. vel ſi debite
nõ ceſent eccleſijs ſ alijs cunq; mõ. Scvᷣm
eſt ꝙ audientes ſint obligati ad ſolutionẽ deci⸗

marũ.vñ ſi talia ꝓferrent audientib nõ obli

gatis ceſſat pena ↄſtõis.
Excõicatio contra religioſos nõ ſeruantes
interdictum quod ſeruat matrix eccleſia.
AAapitulum. lvi.
elligioſi oẽs tam er
eñmpti qꝙᷓ; nõ exempti cniuſcũq; oꝛ/
uuinis ⁊ ↄditõis exiſtãt. cũ viderint
vel ſciuerint catxdralẽ vel matricẽ ſeu parro
chialem loci eccleſiã ſeruare interdictũ qðᷣcũ
q; poſitũ auẽte ſedis aplice vel oꝛdinarioꝝ de/
lent ⁊ ipſiſeruare nõ obſtãtibo quibuſcũq; ap⸗
pellatõibo antea etiã ad eaudẽ ſedeʒ vel alium
vl alios interiectis ⁊ alijs obiectõibo quibuſ⸗
ciiq;. alioquin nõ ſeruãtes excõicatõeʒ incur⸗
rũt ipſo facto. Idẽ etiã interdictis ⁊ ceſſatõni
bus. et diuinis interdictis ꝑ ꝓunncialiũ ↄcilio
rum ſtatuta vel ipſoꝝ auẽte volumus obſerua⸗
re. Adẽ generalib ceſſatõibo a diuinis cimta
tu terraꝝ ⁊ alioꝝ locoꝝ q̃s aliqñ ex ↄſuetudine
vl als capitula.collegia.vel ↄuentus ſeculari
um ac regulariñ eccleſiaꝝ ſibi vendicãt. Idẽ
inte lligimus obſeruandũ nõ obſtantibo pꝛiui
legijs ↄceſſis eis ↄueniẽtibo ſtatutis ↄſuetu⸗
dinib qbuſſiber.q̃ ↄtra pᷣmiſſa religioſis ipᷣis
in nullo volumus ſuffragari. de ſen. ex. in cle.
ex freqñ tibo.Oꝛdinarijs. Pau.Fram aduerte
qꝛ vt ſit locus huic pene requirit᷑ ꝙ interdictũ
ſit roſitũ anẽte pape.qð intelligo eſſe ſi fiat ꝑp
eius velegatũ. de pᷣben. c. ſi aplice. li. vi. velꝙ
it roſitũ a iure cõi.vel ꝓꝑ oꝛdinariũ. vel ↄcilin
innciale. vel ꝙ ꝑ ipᷣm vlꝑ aliũ ad quẽ ſpe⸗
ctet fiat ceſſatio a di uinis.ꝓ qð viðꝛ ꝙ lvc nõ

— „

lhabeat locũ in interdicto poſuoa ſingulari ꝑ⸗

ſona. que lvopoſſit ex freciali ↄſuetudine cle

„.*

ialis nõ faciat auẽte apłica nec ſit oꝛdinarii

Igdem viðꝛ in interdicto poſitop delegatũ oꝛ
dinarij. d? nõ vipꝛ tũc poſitũ ꝑ oꝛdinariũ Re⸗

ligioſi aiicũqg Vo. an. nencncates vel nõ er
lvc ptʒ. ꝙ clericos ſeculares nõſſeruãtesin

terdictũ vel ceſſatõeʒ quã ſeruar mmartix eccie⸗
ſia nõ ligat ec ↄſtõ. Oatricẽ. Paii.i. bapuiſy
malem velloci maioꝛẽ.queę ideo vðꝛmatrix ge
regenerat ꝑ baptiſmũ.et ſic catdralis ꝑ ba⸗
ptiſmum in ciintate ⁊ matrix in alio loco que

ad lc coopantur. et merito. qꝛ alłs pena bec

nõ haberet locũ.niſi in interdicto cinitatis.nec
curo vtrũ matix ecclaſia ſit ryngioſis ſnbiecta
quo ad aliqᷓ tpalia vel ſpñalia. vel nõ ſit ſubie⸗
cta ſcʒ ꝙ ſi in loco nõ eſt aliq̃ cathedralis vel
matrix eccleſia.qꝛ foꝛte eſt in alio loco. velibi
ſumt plures equaliter ſuis ꝑrochianis baptii⸗

ma alia ſacra miniſtrãſes diſtingnendir. qe

ſi oẽs ille ſeruãt locus eſthuic pene.ſi vermali⸗
que ſeruãt alique nõ.tune nõ eſt locus pene.ſi
cut faceret.ſi in tal loco nõ eſſet eccleſia reli⸗
gioſoꝛum. Dicitur aũt hic eccleſia cathedra
lis vel marrix eccleſia muroꝝ ambitu ↄpꝛehen
ſa exquo ſi in eccleſia celebꝛaturcõtinue iann
is aꝑtis ⁊c. ſine ꝑ pᷣlatum ſiue ꝑ capitulũ totũ

vel pteʒ ſiue ꝑ alios clericos eccleſie nõ eſtljo2-

cus ibi pene. Ideʒ Yo. an. Et addit Pau.pł⸗

—

to iñ ꝙ ſi in matrice eceleſia celebꝛatur ab al

quibo extraneis inuitis pᷣlatis et capitulis
niloilominus ſit ibi locus pene. Idem etiã di⸗
eit ꝙ interdicta metropolitana eccleſia nõ in⸗
telligitur interdicta matrix eccia. IYdẽ ſi inter
dicta puincia vel vna dioceſis in aliquibaci⸗
uitatibus vel caſtris matrix eccleſia ſernat in⸗
terdictũ.in aliquibo vero nõ dicendũ ꝙ in lo⸗
cis in qͥb ſeruat locus eſt huic pene in alijs nõ
Sceiuerũt Yo. an. alio ſenſu q;ᷓ; ꝑ viſuʒ. de quo

pᷣmiſit ꝓbabiliter. ꝗᷓ ignoꝛãtes talẽ obſeruan

tiã nõ ligat ad penã. Miðꝛ. Pau.ſcʒ videndo

»*

in cathedrali ⁊ matrici eccia celelebꝛari ianu⸗
is clauſis.et voce ſubmiſſa excõicans ⁊ inter
dictis excluſis. O bſeruare. No. an. ar. atra
rio ſenſu ceſſat ibi illius argumentũ.ↄtraninz
requiritur in iure vt ſcripſi de elec. c. publicato
ſipꝑ vlti. glo. YItẽ ↄtrarioꝝ nõ eſt eadẽ diſcipl
na. vbi mens ⁊ verba reſiſtũt. de ver. ſig. c. ſi.
Exceſſus clericoꝝ matricis eccie nõ dabit re⸗
ligioſis materiam velinquendi. Intelligo au
tem illos ſeruare qñ abſtinet amimoobſerus
di.Appellatõnibo. Yo. an.non dicit ꝙ pꝛece⸗

dens appellatio nõ viciet interdiciũ ne coꝛri

git. de appel. c. ad hec. Sʒ dicit ꝙ uis interdi⸗
ctum ſir millinn ꝓpter pᷣcedentẽ appellationẽ
vel aliã cauſam.ex quo tñ matrix ercleſia il⸗

lud ſeruat. religioſi violantes ſunt excõicati.

AWinein
Lpcpiniitei
albſetioly
utthirn
tebmrebi
kais:

eenenie

mittheigfüin
nin iim
intiqnd

tuckeisſeca e

znemäguh
egreni
Alitan
Pahnang
giasrine

det
rni.
ninun
6 Fueliht
ai
nca/
cinine co
chlisſtin
zapyelrn
nreute
Intail.

Subiacere. Yo. an. er Pau. S

fatrere ce ſoluendis decimis ab offi/

Subiacere. Jo. an. et DPau. So ſentẽtia inter/
ccti vere ligat et matrix eccleſia illã nõ ſeruat

alq que halent c erceſ.pla. c. ſ.de heililc. au⸗

Ercõtmunicatio cõtra teligioſos nõ facien/

tes cõſcientiã his qui confitent eis de decimis
cum certo modo. Kapitulum. lvij.

ſuerũt cõfitentibo cõſcienriaʒ

cio pdicationis tamdiu mmaneant ipo facto ſu⸗
ſrenſi. oonec ↄſitentibo ipis.ſi hoc ipᷣm ſibi dicẽ

di cõmode facultatẽ habuerit conſcientiã fece

rint. exinde excõicationis incurſuri ſententiã

ipo facto ſi pdicare pſumpſerint pdicta negli⸗/
gentia vt pinittit nõ purgata. ad religioſos iñ
monaſterioꝝ vel eccleſiarũ decnias pcipietes

volumus lvc extendi.et᷑ de peniſ.cupientes.in

de Scienter. Pau: ſecus ſi ĩgnoꝛater ſen p ob

linion? et hoc intellige. ſi ipi cõfeſſi apatis ec
de ſiaru fuerint requiſiti ſuꝑ loc vt faciat aſciẽ

tian ſibi ↄfitentibo de vcimis dandis. Dau.

et Pe.de ancha. Suſpenſi. Yo. an. No. noua

ſpeciẽ ſuſpenſionis. ibi porit de muluplici ſpe
cie ſuſpenſionis. Cõmode DHau.ergo incõmno⸗/

DOlinoꝛ tñ hic cõmoditas excuſat.vñ nõ tene·
tur eos ſeq; qui nõ ſunt in loco.vel ſi ſunt et hi

„ 3 —

nõ pñ̃t ſine magna vagatõne vel ſine alia incõ

moditate. durate ergo incõmoditate. dtrabit
ſecerint. qua facta wl incomoclitate ſuguenie/
te ceſſat ſuſpenſio. Megligetia. Hau. PNora ieic
caſum ꝙ veniẽs cõtra ſuſpenſionẽ a certo offi/

Qo eſt excõicatus nõ aut irregularis. Sed ſi po

ea celebꝛat ſic. de cler. er. poſtulaſtis. Percipi

entes. Jo. an. ſoli eni nõ pcipientes ſolent in
His deii quere. Dicendli. Oan. nota ↄtraria
cõtrarijs purgari.de vre. c. i.li. vi. Peccatum
ergo tacendi dicendi purgatur. xliij. diſtinc. ſit

recto.

Exrcõm unicatio cõtra monacelve et canoni/
cos regulares qui nõ habentes adminiſtratio
nẽ cõferit ſe ad curias pꝛincipũ api. lviij.

c edicto petpetuo
Pprhhilemus ne monachi aut regula/

quam nõ habentes. ad curias pꝛincipũ abſq;

ſeciali pꝛelatoꝝ ſuoꝛũ licentia ſe nõ cõferanr

CLCapitulum xrüii.

ſinpenſio wonet de ſoluedis decinis cõſciennlä Retate.
ntntttte monachvs infra ſepta monaſte,
riijſine licentia abbatũ ſuoꝝ arma te
nentes decernim“ ſubiacere. extrade ſta. mo.

—— .

ꝙ; ſi ſecöͤferre pſimmpſerint vt danũ aliqd in⸗/
ferant ſuis pᷣlatis aut monaſterio.excõicatõis

ſniaʒ eos incurrere volumus ipſo facto. pgtis
eoꝛu diſtricte nibilominus imũgetes. vt ſpᷣos
acunarũ pdictap acceſſu ⁊ alijs quibuſniet va
gat iomby a diſcurſu diligẽter aeſcere. ar ſup
lc nõ parẽtes eiſdem ſeuere coꝛrigere nõ ob
mittant. et᷑ de ſta.mo.c.ne in agro. in cle. Ca⸗
nonici. de hac ergo pte nõ dubitamus quin li⸗
gat monaclvs etiã nõ nigros Jo. an. Nõ ha⸗
ben tes. ollos qui habent adminiſiratõez qſic
ꝓ ipᷣaruʒ adminiſtrationũ cauſis illie ire opoꝛ
tet.qᷓs ꝓſequi pñt.licʒ nõ ſint ꝓpemi. de iudi.

c.cũ deputati No.an. Curias pꝛincipũ hoc no.

Fa aner ponit duodecim auſiones clauſtri
num ibi vide. Speciali. generalis ergo puita ꝙ
poſſit ſe q voluerit abſentare. nõ ſuffiat YJo.
an. Ypo facto ad hanc excõicationẽ ↄtravxndã
duo vident᷑ neceſiaria. ſ. ꝙ intrauerit curiã. et
ꝙ cauſa damnificandi monaſteriũ vel pꝛelatũ

Husgo. et. xij. abuſiones ſeculi ſᷣmiCypꝛia

licentiã habere vel nõ habere nõ puto ponderan

dum cũ lvc nõ reputat᷑.hinc eſt ꝙ etiã de licen

tis plan intrans curiã.ꝑ ſi ad lvc intrat ligatus
eſt. Ex ſolo igitur exitu clauſtri ob hãc cauſam

noõ ligatur. Itẽ exquo intrauit ob hanc cauſaʒ
licʒ damnũ nõ intulerit. ſiue q; nõ potuit. ſiue
quia pemtuit ligatus eſt. ſinile de homici.c. ꝓ
humani. li.ꝛliiiii.

Excõicatio ↄtra religioſos tenentes arma
infra ſepta monaſterij ſine licentia abbatis.

hefate quoqʒ ſentẽ

c., ne in agro. in cle. & Jonachvs nõ repetit ⁊ ca
nonic os regulares. Oñ videtur ꝙ licet ſentẽ⸗/
tia excõicationis de qua ſupꝛadixerat arcentux
in caſu pᷣcedenti.nõ tñ in iſto.ſed cũ oquatux
generaliter videt oẽs includere monacivs al⸗
lvs et nigros.etiam ſi vocentur iuxtra vulsa⸗
re fratres Pau. Septa.i. clauſa dicta a ſepio is
vt eſt clauſtrum refecroꝛium vel voꝛmitoꝛium
et cetere officine ad vſum monachoꝛum depu⸗
tate.xij.queſt.i.neceſſaria. Ydemvidetur de a⸗
trio. rij. queſti. i. nulla. et de oꝛto et area poſitis
iurxta eccleſiam. de cen. c. i. Hau. Infra pꝛo in
tra. Et patet per loc ꝙ extra tenens. ſcilicet ar⸗
ma penam non incurrit. Arma in communi ſi
gn iſcatione cõpꝛehenduntur tela. ſed dicunt
arma ſtricte bus defendimur. tela qbus ĩput
gnaimnus. I. coꝛnelia. de vmi. ſi pfodiẽs. Sz vt

ibi notat .armoxr awpellstõe fuſtes ⁊ lapides

titur. nõ tñ puto autoꝛẽ ſic latiſſ me intelleriſ⸗

ſe Yo.an. Bau.vero dicit. ꝙ armoꝝ aꝓpellatio
Saan ſolũ ſcutos gladios et galeas.ſed

fuſtes et lapides et telũ ꝙ appellaturid qð ab

arcu vel manu mittit᷑.et ſicvidet᷑ iſtud intelligi

te armis militaribo.nõ clericoꝛuʒ que ſunt la⸗/

chꝛyme. xxij.q.fi.c.i.et addit. Sed nunqͥd ap/

pellatio armoꝛũ ita late ſumit᷑ hic.puto ꝙ ſic ſi

teneant᷑ advſum pugne.als ſi in cameravel in
fra ſepta monachus habeat lapides ad alium

vſum rel cultellũ antiquatũ ad coquinã vela/
liquod ſimile.nõ credo ꝙ ſit de mente talia ꝓ
hilere. als ſic. Qõ eni ſi iuxta feneſtrã ſupꝛa ia

nuam habeat aceruũ lapidũ ad impugnanduʒ

veloſſendendũ veniẽtes.certe tunc includunt

Idẽ dico de arcu fexreo. ligneo. et ſimilibus.

Dñ opoꝛtet videri ſi ex foꝛma mõ et alijs cir⸗

cumſtantijs ea tenear. vt arma offenſibilia ſeu
xxfenſibilia. aut alia vtenſilia. tales tñ cõiectu⸗

re nõ ſunt neceſſatie in notoꝛis et maioꝛibus
armis. vt gladijs. lanceis.loꝛicis.ſcutis. bali/

ſtis et ſimiibo. Pau. Cenentes vemẽtes defo⸗
ris ad clauſtrũ cũ armis nõ aĩo tenendi.nec te
net er delatõe nõ videt ligari.qꝛ verbũ tenen/
tes intelligit cum effectu. Yo. et
centia intelligo petita et obtenta. Pau.

Pau. Sine li

Exrcõmunicatio cõtra mendicãtes religio⸗
ſos capientes loca ad habitanduũ vel dimitten

tes ſine licentia paope. Capitulum.lx.
Hanſgerſſores con

ſtitutionis que religioſis mendican

D tibus cmoſad habitandũ de nouo
vel loca quecũq; recipere. ſeu recepta hucuſq;
mutare vel ea trãfferre in alios vlus cuiuſuis
alienatõnis titulo.et quõcunq; excõicationis
ſentẽlie decernimus ſubiacere. Cõſtitutionis
Jo. an. Cõſtitutionis Bonifa. que habetur de

exceſ.pᷣla.c.vno.li.vi.ibi dicit idẽ vo.in glo.i.
Calis cõſtitutio hoc dict.q; mendicãtes nõ poſ
ſuntacquirere noua loca ad habitandũ vel an⸗

tiqua allenare vel mutare. abſq; ſpeciali pape li
centia.ꝗᷓ de hac ꝓbibuõne faciat mentionẽ in

acqurentibo tñ loca ꝓ heremitica vita ducẽda

ceſſat ꝓhibino. Adẽ in ſecũda qᷓ incipit men⸗/
dicantes. Hi dicunt mendicãtes.quibo victuʒ

tribuit incerta mendictas. et qͥ reddit aut poſ

ſeſſiones er regula vel aſtitutioniby habere nõ
pñjt. ex de reli.c. c.vno.hi.vi.quo ad caſũ decre.
hulius videt in oibo mendicãtibo idẽ ius.dicit
Hau. ꝙ ſi vomus coꝛruat cuius tñ ſolũ ↄtinue
reumanet in dñio ipoꝝꝑ mendicantiñ. lics de no

uo redincet nõ incurnit excõicatione. Secns

4

Titulus viceſimuſquar.

commpꝛe endit et omne qð arcu et manu mit, aut ſi locus eti? nõ diruptus deſierit eſſe de ipo

rum dñio et habitatõe.et poſtea nouo iureil/
lud acquirant.qꝛ tũc incurrit. Et no.ꝙ ecc
ſias.oꝛatoꝛ ia et alia edificia fratres p̃dicatoꝛes
viſibo ſuis pñt cõſtruere ⁊ edificare in locis.ſ.
eis cõceſſis.et ꝙ tam pᷣlati ↄtra edificãtes⁊ cõ
ſtruẽtes ercõicationis ſnĩam ferre nõ pñt.Ale
xander. Atẽ nulh de oꝛdinibo pauptatis. liq; o⸗
ratoiũ vel ecclefiã cõſtituere ſeu cõſtructã re⸗
ciꝑe iuxta eccleſias pᷣdicatoꝝ et oꝛatoꝛia eoꝛuʒ
infra ſpaciũ centũquadraginta cannarũ. et ſi
ſecus factũ fuerit.dirimat. Clemẽs.qꝛ pleriq;
Itẽ fratres pᷣdicatoꝛes in mutatõe locoꝝ pñt
ſecũ deferre oẽm edificiox matęriã.exceptis ec
cleſijs dedicatis libꝛos.calices.ꝑamẽta.et alia
bona et edificia relicta cũ ſolo alijs pᷣter eccle
ſias vendere.et pᷣciũ in eoꝝvtilitates ↄuertere
nõ ob.quoꝛũcunq; pᷣlatoꝝ contradictione. HBo
nitf. a. virtute.

Excõicatio cõtra religioſos fauentes beghit
nas in ſtatu illorepꝛob. Capitulum. lIxi.

Acro approbante co

cilio ꝑpetuo ꝓhibendũ duximus. a dei

eccleſia penitus abolendũ.eiſdẽ et alis mulie

ribus qii buſcũq; ſub pena excõicatõis.quã in
cõtrariũ facientes incurrere volumus ipᷣo fa⸗/
cto iniunẽgreſexpᷣſſe.ne ſtatũ hmõi dudũ foꝛ

te ab ipᷣis amſſumptũ quoquo mõ ſectent᷑ vlteri

us.vel ipᷣm aliquaten de nouo aſſumant. Pꝛe
dictis wero religioſis ꝑ quos eedem mulieres
in himõi ſtatu fouere beghinali ad ipᷣm ſuſcipiẽ
dum dud dicuntur ſub ſili excõicationis pena
quã eoipᷣo ſi ſecus egerint ſe nouerint incurſu⸗
ros.diſtrictius inhibemus.ne mulieres aliq̃s

pꝛedictũ ſtatũ aſſumptũ ſectantes velde nouo

aſſumentes quoqᷣ mõ acmittant pᷣbentes ſuꝑ

loc auxiliũ et fauoꝛẽ.de reli.v.c.i.in cle.videt

ꝙ hec cõſtitutio ſoꝛoꝛes minoꝛũ que dicunt ter

cij oꝛdinis nõ includat.cũ ille ꝓmittãt obediẽ

tiam et habeant regulam non pꝛopꝛie quo ad
tria ſubſtantialia.ſed quendam modum viuẽ

di per ſedem apoſtolicam axpꝛobatuʒ quod mui

hi cõſtat. et facit infra de ſenten.excõ.c.cum ex
eo. Secũdus oꝛdo.ſ.minoꝛũ eſt ſoꝛoꝛũ ſancte

clare.q̃ᷓ ꝓfitent ſubſtãtia. ſed diſterũt a pꝛimo

qꝛ habent ꝓpꝛiñ in cõmuni qð nõ habet oꝛdo
fratrũ minoꝛũ. Yo.an. Nec aũt beghine q̃ hic

repꝛobant᷑.nec obedientiam pꝛomittũt nec re
gulam aliquam appꝛobatam pꝛofitentur. et o⸗
pimones cativlice fidei contrarias introdu/⸗
cunt. vt dicitur ſupꝛa in tex. dicte clemẽ. Sed
nec ſoꝛoꝛes de penitẽtia beati Dominici inclu⸗

dit hec cõſtitutio.cũ ille ꝓmittãt oledientiã et

eccle

unglie⸗
uniften
eheerniekn
hehirsſpern

foniſa
„ Un zuni

fnttde ſte

Ginecynneeti
unianfin Ben
tantelionte
nlcennato
Nöanorieſet
opimeretüi⸗
Ggtioneguiaſole
llaanco⸗
ſendenlonm
ectincinara
seſerin nu

Ccheſceacnn
Untancoen
täreince
c6Phiinia
lluetwmneck
MMethntpe
ſuenegfuirue
glncebrrr⸗
Noton en de

Ktünnitoc

fffantudnar

N

mus

tero⸗
Wſubwten

eüite
Kanläggnor
ſiathistpe
gſſtnnt
Cchibia
Geelnhai

shmninni

Grüizinnt

Uoliarsgene
Z

”
Cyninn,

bonra
imn
Batigäne
MNizisain
eNünme
NNIN
mäßnig

lienicnons Di

mmI
nairudf
ienmneth
mm inul,
r nnti
nmmiai
ufutchil
um oN

CNangin

nnni
tai
immmn

kon

Capidlum lrii.

regulã baleant a ſede apoſtolica appꝛobatz qaö
mihi cô ſtat. Atem hic non ꝓhi beut mulieres

ſige es. que Pminla cõtinentia vel nõ ꝓmiſſaʒ
penitentis agere volut et in humilitatis ſoiri⸗
tu dño deleruire. vt dicitur in ſine huius cle.
Francil. de zab. in lectura ſuꝑ illa cle. querit. an
quodlilet eoꝝ que hic numerant᷑. vicz pmiſſio
obedientie. vel renunciatio ꝓpꝛioꝛũ. aut ꝓfeſ⸗
ſio regule appꝛobate ſufficiat ad hoc vt beghine

nõ tenerent.et dicit ꝙ nõ q;tuʒ ad pꝛima duo

etiam ſi religioſe niſi ꝓfiteant᷑ regulãa ſedea/

roſtolica appꝛobatã. de vo. c. vnico.li.vi. Si tmũ

☛

habent regulã vel vitã ꝑ papã aꝓpꝛobatã. hoc
ſnfficeret etiã ſine renunciatõe ꝓpꝛij.vt de ſo⸗
roꝛibus terxcij oꝛqinis minoꝝ. Dicit glo.quain
hic habes ſupꝛa.&t idẽ Pauj.qui allegat extra⸗
uagantẽ Yo. xxij. ſancta romana. et hãc habes
infra.Et dicit idẽ ꝙ religioſi ꝑticipantes cum
talibo beghinie etiã nõ in crimine ſunt excom⸗
municati ᷣm Pau. Sed T.audul.ʒen. et O Jat
theus intelligunt loc de ꝑticipationibocrimine
et criminoſis.i.fouentiboeas in beshinatu.vł
inducentibo ad hoc ſuſcipiendũ. Er q;uis hauic
excõicationi eſſet locus ꝑ.c.nup.etiã ſi hic nõ
expꝛimeret᷑.tñ ideo hic expꝛeſſitde excõmuni/
catione.quia ſolet plus timeri ⁊c̃.xxiij.di.quã⸗
qᷓ;. Del ſaluando pꝛioꝛẽ intellectũ.dic ꝓ eo ꝙ
littera dic vllo mõ etiã ſi ſauoꝛ nõ pꝛeſtet dire
cte ſed indirecte.adhuc eſt locus huic pene.qð
ſecus eſſet in. c.nuꝑ.et ſic dicemus ꝙ eoipᷣo ꝙ
religioſi eaſdẽ admittunt ad aliquã cõmunio/
nem tol erando eas.in lvc ſtatu dicunt fauere
etſi nõ dent fauoꝛẽ directe et ſic incidunt inex⸗
cõmunicatõnẽ. ..aici vero ꝑticipantes cum ta
libus in crimine criminoſo.nõ eſt dubium q
incidunt ꝑ.c.nuꝑ.Sed ꝑticipantes alio mõvł
fauentes indirectenõ incidunt p ar. a ↄtrarijjs
quia cle.loquit᷑ de religioſis... audul.et ʒen.et
dicit idem ʒen.de epᷣo.

Excõmunicatio cõtra fratres minoꝛes ſi ad
mittant ad diuina tpe interdicti. illos de tercio
oꝛdine eoꝝ. Capitulum.lxij.

Iſtrictius inhibe⸗
mus fratribus minoꝛibovt de ce⸗
tero aliquẽ vel aliquã ex fratribo

vel ſoꝛoꝛibo de tercio oꝛdine. quẽ beatꝰ Franci

ſcus inſtituit.et etiã ſi ſup hoc hivel illi pꝛiuile
güs cuiuſcũq; moniti extiterint. ad diuina in
ſuis eccleſis tpe interdicti quoquo mõ admit/
ant.qð ſi fecerĩt excõicationis ſentẽtie eoipᷣo
ſe nouerint ſubiacere.de ſentẽ.excò.cũ er eo.in
cle. Oinoꝛibo.alios vero nõ ligat hec cõſtitutio
JYe.an.Hi.velilli.hi fratres minoꝛes vel illi.

ſ.fratres et ſoꝛoꝛes fercij oꝛdinis.Et eſt mira⸗
bile.quia in eo caſu in alijs eccleſijs re ipi pñt
ſi pꝛiuilegiũ eſt generale. Yo. an. Suis eccle/

ſus ꝑ lvc verbũ qð etiã ſupꝛa ꝓmiſit.dico ꝙ ſi

in alenis eccleſũs lvc facerẽt ceſſat hec pena.
poſſet tamen hic locuʒ habere alia pena excõi/
cationis. JYo.an.Admittãt. niſi inq;tũ illis et
alijs ꝑmittit. ſm. c.fi. eo.ti.li.vi. Yo.an. Sub
iacere.ab hac ſentẽtia nõ pñt abſolui niſi ꝑro⸗
manũ pontificẽ vel ſat ffactionẽ pᷣmiſſa ꝑ loco
rum epos. vt dicit in fine huius clemẽ. Que
ritur a coctoꝛibo vtrũ iſti de tercio oꝛdine beati
Franciſci.gaudeãt clexicali pꝛimlegio.de quo

xvij.q.iiij.ſi quis ſuadente.vel foꝛi.de quo.ij.
q.i.c.i.et Jo.cal. in quodã coſilio ſuo tenet.ꝙ

nullo eoꝝ gaudent. ar. xij. q.i. duo. Nõ enim
ſunt clerici nec religioſi. id ẽ religati religioni.
ſtricte ſumpto vocabulo.i.obligati ad tria vo⸗

ta. vnde ſᷣm Fran. de zab. cõtra ere pñt matri⸗

moniũ et vti cõtracto.ergo ⁊c.idẽ tenet au/⸗

dul.zen. vero et Buido tenẽt ꝙ gaudent pꝛiui⸗

legio clericali pſonali.ſ.ꝙ inijtiens manꝰ vio⸗

lentas in eos eſt excõicatꝰ.quia ſunt pſone ec
4

cleſiaſtice. apus et Bart. plus dicunt ꝙ gau⸗
dent tales pꝛuulegio foꝛi ſen reali.i. ꝙ nõ de⸗
bent cõueniri ſub iudice ſeculari. nec cus laicis
ſoluere collectas. Dicit tũ idem Bar. iſtud vl /
timũ paruſij nõ ſeruari quia cõuemiunt᷑ ſub iu
dice ſeculari. allegãr iſta Pe. de ancha. et Frã.
de ʒeb. ſupꝑ hac cle. Cum aũt fratres et ſoꝛoꝛes
terci oꝛdinis beati Oñici habeãt regulã appꝛo
batã pᷣm illũ modũ viuencdi ab eccleſia. quia ꝑ
Bomfa. ſicut ⁊ iſti. imo in hvc ſunt magis illis
pꝛiuilegiati. qꝛ tꝑe interdicti admitti pñt ad di
uina fratrũ. nõ video quare noni debent gau⸗

dere ſimili pꝛiuilegio ſicutilli.

Excõmunicatio cõtra oẽs vtriuſq ſexus qᷓ
pactũ fecerint vel ꝓmiſerint aliquid in cuxia
p aliqua gratia vel uſticia obtinenda.
Capitulum. lxiij.

xcõmunicamus et
anathematizamus ex nte dei omni⸗
potentis pf̃is et filij pirituſſancti
auctoꝛitate q́; apłoꝝ Petri et Pauli et noſtra
oẽs clericos et religioſos et laicos vtriuſq; ſe⸗
xus ſiue ſint familiares curie ſiue alͥ vndecũ⸗

q; qui aliqð pactũ fecerint.ſeu aliqð magnum

vel paruũ ꝓmiſerint. vel ꝓmiſſione recperint
aut er pacto ſeu pmiſſione occulta vel manife
ſta ſub generalibo plenarieñ expᷣſſis. ſiue ſub
ſpecialibo et erpᷣſſis aꝑtis verbis quicqͥd dede⸗
rint aut receperint magnũ vel pun. vel ꝓmiſ⸗
ſionem de quacũq; re vel vtilitate pꝛopier bvc

cõſequenda fecerint vel receperint pꝛo aliqua

Titulus viceſimuſquax.

ſuſticia ſiue gratia. p ſe vel p alio in cauſis ius
dicijs ſeu alijs ꝓ ltᷣis aplicis.et q̃ buicũq; mo
dis apud ſedẽ apłicam obtinenda.et hac ſen⸗
tennã ad ꝓmittentes et acceptãtes etaccipiẽ/

tes duximus exrendendã. Decernimus etiazʒ

vt nullꝰhãc incurre ne ſententiã excõicatio⸗
nis ꝓ pᷣdictis vel aliq pꝛedictoꝝ. abſq; ſpecia

li mãdato nr̃o abſolutõis bene ficiũ valeat obti

nere mſi foꝛte ad nos acceſſũ hr̃e nõ poſſet in
moꝛtꝭ articulo aſtitutꝰ.nec etiã ad abſolutõis
gratiã admittat᷑.niſi pꝛius qtũ dederitvelrece
perit integraliter pauperibo largiat. Auſticiam
Vro vel gratiã ſic obtentã nullius ꝓrſus eſſe
momẽn volumus.eãq; carere ſtatiimus effe
ctu et roboꝛe firmitatis. Sed et ſciẽter vtẽtes
illis ſiłis ſentẽtia excõicationis aſtringimus.
et refrenantes nobis abſolutionẽ eoꝝ cũ pꝛe/
miſſis in oĩb ad penas ſimiles obligam. JYo.
an. in lectura ſuꝑ.c.nemo.de ſymo.iſtã allegat
ſic dicẽs.hodie qͥ recipit vel facit vpmiſſionẽ ce
aliqᷓ re recipienda p gra im petrada.vel iuſti⸗

cia cõſequenda in curia romana. eſtercõicatꝰ

ipᷣo iure ꝑ ertrauagantẽ bonifacij q̃ incipit.ex/
cõmunicamus. Itẽ in li.qui dicit᷑. dixectoꝛiũ
iuris.allegat᷑ et ponit᷑ excõicatio hmõi extra⸗
uagantis. Anto. de but.allegat et dicit eã du⸗
rare. Sed Yo. de lig. in lec.ſuꝑ dicto.c.nemo.
elymo.dicit ſᷣm To.cal.fuiile hanc extraua⸗
gantẽ reuocatã. Pe. de pał.m.iiij.dicit.ꝙ dici
tur fuine iſtã extrauagantẽ bomfacij renouatã.
per clementẽ quintũ.quod autem lvꝛum veri

—

us ſit. neſcio.

Exxcõmunicatio cõtra exenterãtes et ſcindẽ

tes coꝛpus vefuncti ꝓ oſſibus eius tranfferen
qis.et eſt abſolutio pape reſeruata.
Capitulum. lxiiij.

Andatur ut nullus
cuiuſcuq; deſuncti coꝛpus exentera⸗
re. vel in fruſta cõcidere leu decoque⸗
re. vel incidere. aut oſſa de carnibo euellere pꝛe
ſummat.vt oſſa eius ad ꝑtes alias deferant ;
tumcũq; vefunctus ibi ehgeret ſepulturaʒ ſed
aut ſimpliciter aut ad tẽpus vbi teceſſerit.vel
iili vicino loco eccleſiaſtice ſepulture tradatur
ita ꝙ demũ in cimiterio coꝛpe tũc ad locũ vbi
ſepulturã elegeri dewꝛtet et ſepeliat in eis ſi
qs aũt etiã ſi vontificali dignitate pſulgear cõ
trafacerer ipo facto eſt excõicatus cuius abſo⸗
luno reſeruat᷑ pape niſi in moꝛtis articulo. ive
In quadã decreta Bonifa.ij. que incipit deteſtã
dum. Audiui a pitis ꝙ ſi quis incideret coꝛpꝰ
deſuneti ad ſuꝑſtionẽ faciendũ. quns grauius
Peccaret q; ſi ſaceret lvc ob tranſferendũ ꝓpter
lepulaũ nõ tñ incidetet in ſententiam. qꝛ pe⸗

ne nõ ſunt egendende vltia ppꝛios caſus. de
pe. di. i. H. pene. SðJMUBk

xcõmunicatio cõtra ſymoniacos in oꝛdini
bus vel beneficijs. Capitulum.lxv.

Ulte cõtra ſimonia
cam pꝛauitatẽ abolite ſunt ↄſtitutio
nes quibo moꝛbo ille nõ potuit ertir
pari.volentes de cetero vt poſſumus ꝓuidere
ſacro appꝛobante cõcilio declaramus.qꝙoꝛdina
ti ſymomiace ab executõe ſuoꝛũ oꝛdinũ ſint eo
ipᷣo ſuſpenſi. Electões aũt poſtulatões ↄfirma
tiones.et quis ꝓuiſiones ſymwoniace eccleſiax
monaſterioꝝ et dignitatũ ꝓſonatuũ offidoꝛũ

et beneſicioꝛũ quoꝛumcũq; deinceps facte nul/

le ſint ipᷣo iure nullumq; per illas ius cuicunq;
acrat᷑ nec ꝓmoti ↄfirmati ac ꝓuiſi faciũt fru/
ctus ſuos ſed ad illoꝝ reſtitutiõeʒ tanq; inique
teneant᷑ ablatoꝝ pcipientes. ſiatuentes inſup
ꝙ dantes et recipiẽtes.ipᷣo facto ſnĩam excõ⸗
municatiõ is incurrãt enã ſi pontiſicali aut car
dinalatus pᷣfulgeant dignitate. Oartinus.v.
in cõcilio cõſtantienſi.

Excõmunicatio cõtra nõ reuelantẽ ſymno⸗
niam quã nouit. Capitulum.lxvi.

Tatuimus et preci
pimus vt oẽs cuiuſcũq; ſtatus cõdi⸗
.— tionis peminentie vel dignitatis ex
iſtant qͥ ſciunt aliquem ſymomiã cõmiſiſſe.in
fra duos dies naturales poſtq; ad ſui noticiaʒ
deductũ extiterit teneat ſi pꝛeſens fuerit in roi
mana curia.nobis vel apoſtolice ledis camera
rio ſuo aut vices gerenu. et tunc in vmus vel

duox teſtiũ pꝛeſentia reuelare ſub eiſdem er⸗

cõmunicationis.ſuſpenſionis. alijſq; cenſuns
et penis quibus vt pꝛefert ipᷣm auctoꝛẽ ſymo/⸗
nie eſſe volumus mnodatũ quas dictus nõ re
uelas.vt pꝛedicitf᷑.ſeu tegens ſymoniaʒ tanqᷓ;
eiuſdẽ fautoꝛ ſceleris incurrat ipſo facto cuiꝰ
abſolutionẽ nobis ⁊ ſucceſſoꝛiba noſtris ſpecia
liter reſeruamus. Hecernẽtes extunc irnium
et inane ſi ſecus ſuꝑ his a quoq;ᷓ q;uis auctoꝛi

tate ſcienter ignoꝛanterconngenit attemptari

Oartinus.v.in pᷣdicta extrauagãti q̃ vocat.

Cõtra dantes vel recipientes aliqui in⸗
greſſu monaſter.j. CLapitulum. ixvij.

Miuerſis et ſingulis
abbatibo.pꝛioꝛibus.decams.pᷣpoſit
et mgtr̃is.necnõ abbatiſſis poꝛuſis

—

igniunln,
niehan
ntn Nosen
ſalinzponeſt
PMerölcanonn
pehyulaſen o
nnigenfnu
Gteizinmorns⸗
Glirmfei
Mrauggmei quncp
ginig fcedens.
deere wletate
Pniſducsgefin
Unenanamalag
önmniton.

ftümmdar
cietinne
l
lnen
S
Mnieſutiſtin
ſelenönecanon
Ninwoiedei tals
Heinermmng
ſgianönclt.

trömnundant
ſollcemennmn
urndcat,

7
Lol
ſentes
en
emnin⸗
uhmnanpae

anennfi

Pofnfin

Wupnruin

ennendrkee
ſnoniiniißn
ptzuii
itenfannn

fohekerunn

Anrumu
gane lbeine
inaiißnin
zi asnnrfi
e
ſahtuſet
anmi M
z un

in papã etiã ante ſuã coꝛonationem.

Capilulum

ect alus pꝛelatis quouie nomine nuncupentur
et eoꝝ officialib inhibemus. vłn pſonis tam
maribo p̊ mulieribo religionẽ ingredi volenti⸗

bus eoꝑ ecleſias.monaſteria.pꝛioꝛat.comos
ſeu loca in earundẽ ꝑpſonarũ receptionẽ aut

ante vel poſt nulla quecũ q; paſtus.pꝛandia ſi⸗
ue cenas.pecunias.iocalia aut res alias etiamm

ad eccleſiaſticũ q; nisvſum piũ deputata ſeu de
putanda.decetero directe vel indirecte petere
vel exigere qᷓuis mõ pᷣſumat ſed eas potius cũ

omnimoda charitate recpiãt et in victu ⁊ ve⸗
ſtitu ſicut alias ꝑſonas eccleſiarũ ſuarũ.mona
ſterioꝝ. pꝛioꝛatuũ.vomoꝝ.alioꝛũq; locoꝝ ſin /
cera charitate ꝑtractent iila dumtarat q̃ͥ ipe ꝑ
ſone ingrediẽt pure ac ſponte ac plena liber/
tate omniq; pactõe ceſſante dare velofferre ec⸗

cleſijs.pꝛioꝛatibo.monaſterioꝝ. nibo. et lo⸗

cis hmõi voluerint cum gratiarñactõ ne licite

reputari. Mos enim eos qui ſecus egerint. ſi
ſingulares ꝑpſone ſint tã dantes q; recipientes
lomõi excõicationis vinculo innodam. Si ve⸗
ro capitula ſeu cõuentus fuerint ſuſpenſionis
ſentẽtüs eo facto vecernimus ſubiacere a qͥ b

p̃teriq; in moꝛtis articulo abſolui nequeãt abſ⸗

q; ſedis apłice ſnĩa ſpeciali. Ocbanus.v. in er⸗

trauaganti q̃ incipit.ſane ſeu ne in vinea. Au/
diui a fidedignis. ꝙ Oartinus iſte. v. habuit

dicere ꝙ nolebat ꝙ incurrerent moniales pꝛo

bmõi datis que fiunt pꝛo ingreſu mona terio

rum cenſuram aliquã eccleſiaſticam et pcipue

excõmunicationis.

Excõicatiocõtra impugnantes lr̃as electi

Capitulum.lxviij.

Dicunqʒ impugna

litteras electi in papã.aut etiã ante

i; coꝛonet᷑.cũ ꝑ ipᷣam elecnonẽ ca⸗
nonice factã ſibi ius ſit acquiſitũ paparuſ.⁊ ex
ipa electõne canouica cõfirmatus ſit et exerce /

re poſſitofficiũ ſuũ ante coꝛonanonẽ.vt.xriij.

di. in noĩe dñi. talis ipᷣo facto eſt excõmunica⸗

tus.vt in extrauaganti Onedict..xi.que incipit
nõ quia nõnulli.

Excõmunicant᷑ gloſantes ſeu exronẽtes in

ſcboliſ clementinã. Exmi de paradiſo. aliterqᷓ;
littera dicat.

CLapitulum. lix.

Loſantes ſeu expo
nentes in ſcholis aliter q; littera di/
cat cleinentinã illã.Exiui de paradi
ſo. vbi erponit᷑ regula beati Franaiſci ſunt excõ
mumcati ꝓ quandâ erxtrauaganteʒ Hicolai.

vnde illa cle.nõ ſolũ repitur ingloſata. ſed illa
extrauagans fuit ſuſpenſa quo ad illã excõmu
nicationẽ ꝑ aliã extrauagantẽ Jo.xxi. cuius

ſuſpenſionis exemplar vidi.et vc enam dicit

Franciſ. de zamb.

Ercõmunicatio cõtra ingrediẽtes mona⸗
era monia iũ pꝛedicatoꝝ et minoꝛuʒ in caſu
nõ conceiſo. Capitulum. lx.

Rtrantes monaſte

ria monialiũ oꝛdĩs pᷣdicatoꝝ ſiue ſe⸗

culareſ ꝑſone eccłiaſtice ſint in caſu

nõ cõceſſola cõſtitutionibo eaꝝxxel ſine licẽtia
magiſtri oꝛdinis aut alterius ab iſo magiſtro
habente ſuꝑ lvc woteſtatẽ ſunt ipo facto excõi⸗
cati a qua nõ poſſunt abſolui pᷣterq; in articulo
moꝛtis niſi a papa vel magiſtro oꝛdinis vel ab
alio habente ſuꝑ lvc ſpecialẽ auctoꝛitatẽ ab aliqᷓ

eiickon e iſta ſentẽtia eſt lata enã ꝑ papã in

ulla oꝛdinis quã vidi. Intrantes monaſte
ria ſancte clare ſeu moniaſiũ oꝛdinis minoꝛuʒ
in caſibo nõ cõceſſis in regula ipᷣax vel ſine licẽ
tia eoꝑ qui dare pñt ſunt ipᷣo facto ercõicati.⁊
pape abſolutio reſeruat᷑ ſiue generali ip̃ius oꝛ⸗

qnis. Mota tñ ꝙ in locis vbi tales ſnĩe nũ

i; vxl q̃ſi nunq; ſuni ꝓmu gate. ſi qͥs intrarer

talia monaſteria neſciens talẽ ſniam ernõ cã

malefaciendi.puto ꝙ nõ incideret in ſnĩas cũ
ignoꝛantia quaſi inuincibili laboꝛet. et hoc põt

trahier dictis Anto. de but.ſupᷣ excõicamus.
et dictis Cv.ſed ſi intrat laicusvej alia ꝑſona

ad maleficiendũ.tunc q;ins ignoꝛet ſniam et
etiã haberet iuſtã cauſam ignoꝛantie nõ ercu⸗
ſat. ᷣm Pe.d pal Excõmunicatio cõtra libel⸗

los fa moſosvel cantilenas in detractionẽ oꝛdi
nis pᷣdicatoꝝ aut minoꝛũ. Quicũq; libellos
famoſos in vulgari ſeu litterali ſermone nec⸗

nõ cantilenas vel rothmos edere vel derinere

vel publicare pᷣſumunt in infamiã et detracno
nẽ ſtatus oꝛdinis fratrũ pᷣdicatoꝝ ⁊ minoꝛum
ſunt excõicati.a q̃ excõicatione nõ pñt abſolui

niſi pſonaliter ſedi apłice ſe pñtent. Aleraãder
in pꝛiuilegio & xalco.et in alio. Hõ ſine multa

Excõicatio ↄtra dicentes et defendẽtes ꝙ pᷣ⸗
dicatoꝛes et minoꝛes nõ ſint in ſtatu ꝑfecno/
nis. Auicũq; pdicare cocere vel defendere p/

ſumũt ꝙ p̃dicatoꝛes velminoꝛes nõ ſint in ſta

tu pfectõis.et ꝙ nõ liceat eis de elemoſynisvi
uere.et ꝙ nõ liceat eis pᷣdicarevel cõfediones

auclire de licẽtia ſummi pontificis et alioꝝ pᷣla

toꝛũ inferioꝝ et rectoꝛes eccleſiarũ aut ſacerdo
tũ pꝛochialiũ ↄſenſu minime reqͥſito ſũtercõs
catia qᷓ ſnĩa nõ pññt abſolui niſi pſonaliter ſedi
apłice ſe pñtẽt.Alex.vbi ſup.Ercõicatio 3 ex
ercẽtes violentiã ĩ locis pᷣdicatoꝝ aut minoꝝ.

Titulus viceſimuſquar.

$●
OQuicunqᷓ pꝛeſumunt in locis noſtris violẽ
tiam damnabilem exercere. eoipo ſententiã ex
cõmunicationis incurrũt a qua abſolui neque/⸗
unt niſi ꝑ ſedẽ apłicam vel ꝑ cõſeruatoꝛes no
ſtro oꝛdini deputatos. Clemes in quibuſdã lo
cis et Alex.Excõmunicatio cõtra retinetes a⸗
poſtatas oꝛdinis pꝛedicatoꝛũ. QAuicunq; in
monaſterio vel eccleſs ſuis detinẽt apoſtatas
oꝛdinis pᷣdicatoꝝ niſi eos eiecerint poſtq;ᷓ eis
ꝑ fratres noſtros ne eos dtineãt fuerit denun
ciatũ ſunt ercõmunicati. Bonifa.in pꝛiuilegio
virtute. Item fratres minoꝛes qui pᷣſumũt

recipe fratres oꝛdinis pᷣdicatoꝛũ ꝓfeſſos ſine

licentia ſummi pontificis faciente expꝛeſſaʒ de
indulto hmõi mentionẽ.vel miſi pꝛius ſuoꝛuʒ
pꝛioꝛũ licẽtia fuerit petita et obtenta ſunt excõ
municani.clemẽs ad minoꝛes.quo nos. Idẽ
de heremitanis Alexander ad heremitas vram
Item magiſtri rectoꝛes artiſtarũ et ſclvla /
res ſtudij pariſieñ.qua publice vel occulte fra/
tres pᷣdicatoꝛes vel minoꝛes a cõſoꝛtio vniuer
ſitatis pariſieñ. excludere mohunt ſunt ipᷣo fa
cto ercommunicati a qua ercõicatione abſolui
nequeunt niſi perſonaliter ſedi apoſtolice ſe p⸗
ſentent. Alexander ex alto.

Excõmunicatio cõtra mendicantes tranſeũ
tes ad oꝛdinem monachalẽ ſine licentia pape.
Capitulum.lxxi.

Vllus religioſus de

oꝛdinibo mendicantiũ quoꝛumcũq;
cuiuſcũq; ſtatus.oꝛdinis.ↄditionis
aut religionis exiſtat quocũq; et qualitercũq;
poſſit vel debeat virtute cuiuſcũq; licentie ac in⸗
dultci apłici ſeu penitẽtiarie pape legatoꝛum et
nuncioꝝ ſedis pdicte curã gerentis vel alia qᷓ⸗
uis auctoꝛitate.hactenus enã ꝑ bullas apoſto
licas facultatũ quoꝛũuis auctoꝛ itate tã legato
rum q; nuncioꝛũ ſedis pꝛefati necnõ et pemtẽ⸗
tiarie hHmõi ꝓ tge curã gerentis q; alioꝝ quo⸗

rumcũq; ſub quauis poteſtate aut auctoꝛitate

maxime de tranfferendis fratribo aut aliquibo
pᷣſertim oꝛdinũ mendicantiũ ꝓfeſſoꝛibo in ge
nere vel ſpecie. ab oꝛdinibo hmõi mendicanti⸗
unm ad monaſticos oꝛdines ſub quacũq; verbo⸗
rum cõceptione appareãt admitti ſeu recipi ꝓ
aliquos etiã ſuꝑioꝛes oꝛdinis ſeu monaſteri
aui loci monaſtici ſeu ałs in monachũ vel fra⸗
trem alicuius er oꝛdinibo monaſticis tã ſancti
Benedicti qᷓ; Ciſterſienſis.camalduleñ.vallis
vmbꝛoſe canonicoꝝ regulariũ ſancti Auguſti.
Vl alijs expꝛeſſis et nõ erpᷣſſis oꝛdine Carthu
ſienſium dumtaxat excepto ſub pena excõica/
tionis in quam tã recipientes q; recepti ipo fa⸗
cto incurrãt.et a tali excõmunicatione nõ pñt

abſolui citra ſegem apoſtolicã pꝛeterq;; in moꝛ
tis axticulo.et nipilominꝰ alit facta nõ tenẽt.⁊
nullius exiſtunt eſicaee vel momenti. Ex cõ
ſilio Cõſtanſienſiſub Oartino quinto.

Pꝛoceſſus annualis qͥ fit annuatim in cu⸗
ria in cena dñi cõtra multa genera hominum.

vt patet. Capitulum. lxxij.

Artinus epiſcopis

ſeruus ſeruoꝝ dei.Ad ꝑppetuam rei
memoꝛiã excõicamus et anatxma
tiʒamus ex ꝑte dei omnipotẽtis patris et filij ⁊
ſpirituſſancti.MHuctoꝛitate qʒ lxaroꝝ Petn et

Pauli apłoꝝ eiꝰ acnt̃a omnes hereticos gaʒa

ros paterenos pauꝑes de lugduno arnaldiſtaſ

eperoniſtaſ paſſaginos wiclefiſtas huſſitas fra

ticellos.et quonibet alios hereticos quocũq; no
mine cenſeant᷑.ac oẽs fautoꝛes. receptatoꝛes
et defenſoꝛes eoꝛundẽ. Atẽ excõicamus ⁊ ana
tlematiʒamus oẽs qui in terris ſuis pedagia
noua imvonũt. Item ercõmunicamus eta/
nathematiʒamꝰ omnes falſarios bulle ſiue lit⸗
terarũ apłicarum.ſupplicationẽ.gratiã. et iu⸗
ſticiam cõtinentiũ ꝓ ſummũ pontificẽ vel vice
cancellariũ ſeu gerẽtes officiũ vel vices vicecã
cellarij ſancte romane eccleſie de mãdato eiuſ
dem ſummi pontificis aut gerentis officium
pꝛedicioꝝ ſignantes ſupplicatões eaſdẽ. Iteʒ
excõmunicamus et anatematizamus pyra/
tas et receptatoꝛes et illos qui equos arma fer
rum.lignaminaet alia ꝓhibita deferunt ſara⸗
cenis.quibo chriſtianos impugnant. Item ex
cõmunicamus et anathe matizamus umpediẽ/
tes ſeu inuadẽtes victualia ſeu alia ad vſum
romane curie neceſſaria adducẽtes vel ne ad
curiã ipam adducant᷑ vel deferantur impedien
tes ſeu ꝑturbantes etqui talia faciũt vel defen
dunt cuiuſcũq; fuerint oꝛdinis.penitẽtie. cõdi
tiomis et ſtatus.etiã ſi pontificali.regali aut q̃/
uis alia eccleſiaſtica vel mundana fulgeant di
gnitate. Item excõmunicamus et anatlema⸗
tizamus omnnes illos qui ad ſedẽ apłicam ve⸗
nientes er recedentes ab eadem necnon illos
qui iuriſdictionẽ oꝛdinariã vel delegatã aliquã
nõ halentes in eadẽ curia moꝛãtes temerita⸗
te ꝓpꝛia capiunt ſpoliãt et detinent aut ex ꝓpo

ſito deliberato verlerare. mutilare vel interfice⸗

re pᷣſumant.et qui talia fieri facient ſeu man/
dant. Item excõmunicamus et anathemati⸗
ʒatnus omnes ⁊ ſingulos cuiuſcũq; ſtatus.gra
dus p̃eminentie aut cõditionis exiſtant.etias
ſi pontificali.regali.reginali.aut quauiſ alia ec
cleſiaſtica vel mundana pᷣfulgeant dignitate.

cõtra foꝛmam et effectum ſententie generalis

iarctisdlu
ſtftindigutue⸗
neſcemninſo
ſericauphnds
Ciſoentergomm
niſtbeeaßfuie
ſropeniſcleertn
AMseii iſfns
Unqg nidlzlueti
rſoralositcl
iumtultusene⸗
Wanevinalsimn
Auhimmns
Winmerunnl
ſendgeraipe⸗
odnmnumun

ttöportamsete

Poluipreerir
ſnnsgteſittun
dümiann⸗
ſchlligeſrexen
cherrſegoaong
Ctoreſporum
Genſtodicnscan
Auforecauſaruſe
nfuntwrloccid

*

peminentie d

ſoentſtatusfferi
MGroldel nani
Ramumcan
Mmanrlames
lupenerdn
nmnugernn
Uakoſseſdot
unſancent

Klunoeniett

encdelig
es. Kentin
nnn,
rshleiner
nigni
mipmtiänt
minnmnt
erenioan
emns offnin
Kietlti e,
Mums e
ienosrmne
beawenmſk
Wem. Jene
pmsmnti
kainA
Nacheien en
Neernte
D
imns iin/
iee,
cutied
usanatnn
Puighanc/
unkni
in egtin

. ,
cunſe
Enni,
ate

qui ſcienter ꝑ omnes terras et loca eoꝛñ ditio/

curatoꝛes ipoꝛum vel etiam auditoꝛes ſeu iu⸗

reginali vel quauis alia pfulgeant dignitate.
ercõmunicamus et anathematiʒamuso/
innes mutilantes vulnerãtes.et internciens

Capidlĩ lxrii

cõſlantienſis cõcilij ꝓ quã damnat᷑ memoꝛie matiʒamus omnes illos qui per ſe velper aliñ *

Petrus de luna.qui olim Benegict.iij.a nõ⸗
nullis in e ius abſentia. dicebat᷑ iudicatus ſciſ/
maticus et lereticus.et ab hac eccleſia dei pᷣci⸗
ſus omniq; iure qð in papatu habere pꝛeten/
debat oĩq; diunitate ⁊ hvnoꝛe eccleſiaſtico pꝛi⸗
ustus fuit. ac rpoſt et cõtra inhibitionẽ eiuſdẽ
cõci lij et hmõi ſentẽtia a dicti Petri obiru in beati ꝑeni in tuſcia ducatũ ſwoletanũ. comita⸗

ſeu alios directe vel indirecte ſub quocũq; ti⸗
tulo vel coloꝛe occupant. detinent vel boſtili⸗
ter diſcurrũt ſeu inuadũt aut occupare diſcute
re detinere vſtiliter pᷣſumunt in totũ ſeu in ꝑ
tem almã vrbem regna ſicilie trinaclie inſu las

infidelitate et erroꝛe ipᷣius petri nũc ꝑſiſtendo tum venuminũ ſabine.marchie.anchonitane.

autals quõlibet credentes aut fauẽtes publice maſſe.trebarie. romandiole.campanie atʒ ma
wl occulte.ac etiã ſciſinaticos et diuturnũ in ritime puincias et terras ſpecialis cõmiſſonis
eodẽ cõcilio et apud vniuerſalẽ eccleſiã ꝓ rati et arnulfoꝛum ciitates q; noſtras bonoñ. fer⸗
habinone generalis ſenenſis cõcilij dicte ſen rarienſem.beneuentanã.paruſinã. auinioñ.ci.
tentie.et ↄtinuationẽ ꝓ ceſuũ deſuꝑ habito/ uitatẽ caſtelli tudertinũ et alias ciuitates.ter⸗
rum ſublatis et extincus cõtinue conãtes nec ras vł locavel iura ad ip̃am eccleſiã ſpectãtia
nõ omnes et ſingzulos in viciũ eiuſdẽ petri ſuc et ꝑninentia etadherentes fautoꝛes ac defenſo⸗
cedentes eoꝛũq; receptoꝛes vel receptatoꝛes res eoꝛum ſeu in his dantes eiſdẽ cõſilium au⸗
cuiuſcũq; ſtatus nobiluatis excellentie vel cõ/ xilium vel fauoꝛem. Nõ obſtantibus quibuſ/
ditiomis exiſtant.etiã ſi pontificali.regali.regiꝭ cunq; pꝛiuilegijs et indulgentijs ac li:teris apo
nali. aut quauis alia eccleſiaſtica vel ſingulari
ſint diti dignitate.ac cõſentientes et pꝛeſtan
tes endẽ in pᷣmiſſo erroꝛe quomodocũq; ⁊ qua
litercũq; auxihũ cõſilium vel fauoꝛẽ eos etiam

alteri vel aliquibo cuiuſcũq; oꝛdinis dignitat
cõditionis et pᷣeminentie fuerint. etiam pon/
tificali. regali. reginali ſeu quauis alia eccle⸗
pomnes terras ſiaſtica vel mundana pᷣfulgeant dignitate a pᷣ⸗
ni ſubiecta pᷣfatis ſceſſinacicis.et pᷣcipne in ca/ dicta ſede ſub quauis foꝛma vel tenoꝛe cõceſ⸗

ſtro paniſcole et tireſceñ.dioceſis exiſtentibo.

cunq; victualia et pᷣſidia publice vel occulte ꝑ rel expꝛeſſam ac de verb ad verbuʒ de indulto
ſe vel per alios ſubditos afferri faciant vel pꝛso hmoõi ac oꝛdinibus.locis. noibus ꝓpꝛijs.co/⸗
mittant paribus excõicationis et anathemati/ gnominibus ve ldignitanbus eoꝛundem mẽ⸗
zationis vinculis innodamus ipᷣoſq; oẽſq; et
ſingulos declaramus cõtinuatoꝛes vel fauio/⸗
res ſaſmaticoꝛum vel hereſis atq; omni bene /

H cunq; ꝑ que contra hmõi noſtros ꝓceſſus ac
ficio. dignitate et honoꝛe eccleſiaſtico et mun/

ſententias quo minus includant in eis ſe iu⸗

dano denunciamus fuiſſe ⁊ eſſe heiuaroe D uare valeant et tueri.et que quo ad hvc ꝓrſus

excõmunicamus et anatymatisamus os il⸗
los qui per ſe wl peraliũ ſeu alias quaſcũq; ꝑ⸗
ſonas eccleſiaſticas velſeculares ad romanazʒ pontificẽ niſi dũtarat in moꝛtis articulo.cõſti
curiam ſuper earum cauſis et negocũs recurrẽ tutus abſolui poſſit nec etiã tũc niſi de ſtando
tegjilla que in eadem curia pſequentes aut ꝓ ſancte matris eccleſie mandatis ſatiſfacnone
curatoꝛes negocioꝝ geſtoꝛes.aduocatos vel ꝓ vel ſufficienti cautione pᷣſtita. Illos autem cu
iuſcuunq; fuerint peminentie.dignitans oꝛdi
dices ſuꝑ dicus cauſis ſeu negocijs deputaroſ/ nis cõditionis aut ſtatus.etiã ſi rontificali aut
occaſione cauſarũ ſeu negocioꝝ hmõiverberãt alia quauis digmitate pᷣditos.qui cõtra tenoꝛẽ
mutilant vel occidunt aut bonis ſpoliant cuiuſ pᷣſenrium talibo vel eoꝛum alicui ſeu aliquibo
cũq; peminentie dignitatis.oꝛdinis. cõditio/ abſolutionis beneficiuʒ impendere de facto pᷣ⸗
nis aut ſtatus fuerint.etiã ſi pontificali regali ſumpſerint excõmunicationis et anathematii
ſententia innodamus eiſq; pᷣdicationis lectio
nis adminiſtratõis ſacramentoꝝ. et audiendi

tollimus et omnino reuocamus de quibo qui⸗

aꝑte trãſgreſſoꝛibus et cõtemptoꝛibo ſupꝛadi⸗

ſen capientes et detinẽtes ſeu depꝛedantes ro/ ꝛibus pt 4
ctis nos grauius cõtra eos ſpiritualiter aut tẽ

mipetas et ꝓegrinos ad hieruſalẽ cauſa pegri
nationis et deuotionis accedẽtes et in ea mo/
rantes et recedentes ab ipᷣa et in his dantes
cõſilium auxilium vel fauoꝛem eoꝛũq; bona cõ
fiſcamus. Item eccõmunicamus er anatlx⸗

ros. Ot aũt hmõi noſter vꝓceſſis ad cõmunẽ
omniũ noticiam deducatur cartas ſiue mẽbꝛa
nas pꝛoceſſus cõtinentes eoſdẽ baſilici ſancti
ce

ſardine coꝛſice terras citra farum. patrimoniũ

ſtolicis generalibo vel ſpecialibus eis vel eoꝛuz

ſcole et tireic er ſis.quia ercõmunicari et anatematiʒari non
Illos eniã qui ipᷣis wiclefiſtis et huſſinis que poſſint per litteras apł cas nõ facientes plenã

tionẽ necnõ cõſuetudinibus et obſeruantäz
ſcriptis vel nõ ſcriptis ac alijs cõtrarũs quibuſ

dem ſententijs nullus ꝑ alium q; ꝑ romanũ

cõfeſſiones officia interdicimus. Pꝛedicenteſ

poꝛaliter ꝓut expedire cognouerimus pceſſu/

Zitulus cwiceſimuſquar.

HPetri de vrle necnõ ſacri palaci apłici.vbi im
* pꝛeſentiari moꝛã cõtrahim. valins ſeu oſtijs
ac limnaribo faciemus affigi ſeu appendi. que
pceſſus ipᷣos ſuo quaſi ſonoꝛo pᷣconio et patu/⸗

lo iudicio publicabũt.vt hi qui ꝓceſſus hmõi

cõtingãt.ꝙ ad ip̃os nõ peruenerint aut ipᷣos
ignoꝛauerũt nulla wſſintexcuſationẽ pᷣtende/
re vel ignoꝛanuiã allegare cũ nõ ſit veriſiłe quo

ad ipᷣos remanere incognitũ qð campatenter
publicat. Nulli ergo oĩno lvĩm liceat hãc pa⸗/

ginꝗ noſtre excõicanonis anathematis. decla⸗
ratõis.ceſſatõ is.ixritatõis.annullationiſ.eua
cuationis. interdicti et ↄſtitutõnis infringere
vel ei auſu temerario cõtraire. Siqͥs aũt lvc at
temptare pᷣſumpſerit indignatõʒ oĩpotẽtis dei
et beatoꝝ petri ⁊ pauli apłoꝝ eius ſe nouerit in

—

curſurn. datũ rome ⁊cc.
☚D R ₰ „ R 4
Quia in iſto et alijs C.i.
pᷣcedentib) ca.fit mentio e dignitate vl pſo
natuvofficio. et ideo ad declarationẽ vꝛum
vocabuloꝛñ ꝓut ſumunt a canoniſtis. Hota
95 dicit archi. ſup. vi. de cõſue. c. cõſuetudine.

Dignitas elcceſiaſtica cognoſcit plurib mo

dis. Pꝛimũ eſt cum quis habet adminiſtratõʒ
rerum eccleſie cũ iuriſditõne.di. lxxxix. volu⸗
mus.et.c.diaconũ. Secundus modus eſt.qñ
halet nomẽ dign itatis et pꝛelationẽ.ſiue pꝛo⸗
gatiuam in eccleſia ſua tam in clvꝛo q; in capi
tulo ſed nõ habet adminiſtrationẽ rerũ vel iu/
riſditionem. ſicut in archidiaconatu parmeñ.
Tercius modus eſt. qñ ex ↄſuerudine eccleſie
halet aliqs in dignitate. quia ſi cõſuetudo in

eccleſia eſt ꝓ digmitate debet haleri. di.xij. c. cõ

ſuerudo. Perſonatus vero cognoſcitf᷑ quãdo
quis hʒ pꝛogatiuã in clvꝛo.in capitulo in optõ
nibus.in pceſſiombo.in vocibus dandis.et ſi
milibus plus qᷓ; alij canonici ſni oꝛdinis.et nõ

tantũ q;tũ illi qui ſunt in dignitatibo cõſtituti

qui in pᷣdictis pꝛerogatiuis pꝛeferunt eiſdẽ.

“ pñt hec colligi ex pᷣdictis decre.de ele.duduz. er

de pᷣben. c. de multa. Officiũ añt aliqñ ronit᷑
pꝓ dignitate et ꝑſonatu.ſicut ptʒ er eo q habe
tur de pᷣlen. ad hec. A
tem ſecularẽ dicunt habyre officiñ. Ateʒ is cni
coõmiſſa eſt diſpenſatio. tẽ talbellionatus. Atẽ
miniſteriũ etobſeqmũ. Item actus coꝛrigen/

ns. et alijs multis modis. Cognoſcit etiã offi⸗

cium. qñ quis halxt onus annerũ ſine vnoꝛe
et pꝛerogatiii lpnoꝛis. ſicut ſindiei. ꝓcurato/
res. caſtaldi. De his habetur. i. q. iij. ſaluatoꝛ.
Item vicedñs. qui halet epᷣatum diſponere

5

dicirur habere officiũ. Si añt halvt iuriſchironẽ

cum adminiſtratõe. ſatis pᷣt dici ꝗ- ſit dignitas
yvtcaſmermgrius pape. Tercio cognoſcit officiuʒ
oↄſuetudinẽ eccleſie ſicut dictũ ẽ de dignitate

teʒ illi qui habent poteſta/

vt quado illi de eccleſia hñt illud de ↄſuetudie

„

ꝓoficio ſimplici ⁊ nõ ꝙ de digmiate vel pſona
tu.Dicotñ ꝙ quicũq; hʒ dignitatẽ
z nõ cõuertit. ꝓſonatus vero dicit curatalicu
ius eccleſie pꝛochialis. et tales nõ ſunt in di/

4

gnitate aliqua.i.q.iij.queſitũ. Secus auteʒ in

archipꝛeſ byteris pᷣpoſinis decanis parochialiũ

eccleſiarũ.de quibus halet.l.di.in capite.nam

illos dico in dignitatibo ↄſtitutos. Et iſtud no

men ꝑſonatus eſt ſᷣm vulgare anglie in ꝓuin
cia dicuntur pꝛioꝛes.in terra labꝛis abbates.
Hec Archi.quia nimis.etſi bonum ſit. PBe. de
ancha. ſuꝑ cle. ſi dignitatem. dep̃ben. ſic dicjt.
Quid ſit dignitas.dicit Guił. ꝙ eſt quedaʒpᷣ/

eminentia quo ad foꝛũ cõtentioſum in eccleſi

gradum tenẽs que qñq; pſonatus ab lvnoꝛiſi
centia in qua ponit perſonã. quãdoq; officiuʒ
ab ipo officio qð exercet denominat. ex de con

ſti. c. cũ acceſſiſent. OQuãdoq; ſumit ſua ppꝛia

et ſpecialia noiĩa.ſicut vc nomẽ cuſtodia. ſuccẽ
toꝛie. canatus.pᷣpoſitura et hmõi.a noie aũt

hʒʒ pſonatũ

4

2

nõ delemus iſta iudicare ſed ex effectu qͥ colii

gitur ex actibus ⁊ exercitio.in quibus verſat.⁊

extalibus iudicaf vtrum ſit digmitas. extra de
verbo. ſigni.intelligetia.cum ibi notatiſ.Et ſuk

ſicit ad ſvc qꝙ ſit cenſenda digmitas. enam ſi in
modicis cauſis iuriſdinonẽ habvxat. ſicut hñt

in pictaueñ. eccleſia archipſ byreri. nam excõ
municant ſuſpendũt er abſoluunt. erſic ppter

talem gradum dicunt halvre dignitatẽ. et ſie

ſunt excluſi a peng. c. licet canon. de elec.c. ſla/

tutum ti.vi. Si aũt nullaʒ iuriſditionẽ habẽr

ſed tantũ viſitant et poſtea ipi referunt epo.ſi

cut teſtes ſynodales.de quibus.xxxv.q.vi. epi

ſcopus.tunc cẽſentur halere ſimplex offieiuum
igni Item no
ta ꝙ his diebus a quibuſdã fuit diuulgata q ½
dam extrauagans que dicitur facta a No. rrij.

et nõ dignitatẽ pᷣm Buił.Lauduſ.

in qua lata erar ſentẽtia excõicationis contra

ſuio nõ affiris ſed qapoſins. cuius abſolutio pa/

pe reſernabatur. ſed queſita in regiſtro reperin
no potuit. Sed etſi reperta ſuiſſer. puto ipſam

nõ ligaſſe. quia habuerunt mulieres iuſtã cau

ſam ignoꝛantie. cum notifcata non eſſer gene

rationi huic. iam enim tranſierunt centn an
ni vela egree To i.aedicre hmnõi o
ſitiua oocere poreſt ratio naturalis. Sed Euge
nius quartus.qui nunc eſt voluit et declarauit
nõ tenere ſeu ligare ſententiq illam et bene. qꝛ
lvc eſſet laqueum inücere animabus fidelium

no .
pꝛe atouz verteretur m beatu hv. et ad hve

xxvij.q.i.vidug0s.

ercõmunicationis ſentẽiia. Capituli lxnij

De cauſa materiali.i pter quid ſit ferẽda

5 puicere ſaluti ammaꝝ in.quod periculum

mulieres facientes ſibi tricas te capillis capiti

cdiconon
ſomnte
zicorſn

n
otaan
ne ßon

Dwnddgfnd
ininnenn
Gurladngilhs
oponmichn
feigoſeſeocoita
ſtaternotaroop
ginScheſtana
lltnenri velt
ſoniotunwiryin
umn Lanuctg
otialivannen
frcenyaninii
ſnuſtrcheenun
Mepbenetſcrch
Codicrunrßein
ſpörinirnareh
edarwralernun
Limunn theſe
Mfinanactinrince
ffnl neninenn
anognefennfn
Epinoeſtmorrh
efonevelteren
Nſiſto.pfſan
Ehtprelgtus on
are Ei
insſinideſener
ſpranss ppter ne
in olatr
mcäiſenn vel pe
Abgennn ege
mhrlgke
äſenſte
Erücmnmirguif
enktümm!
Eentanpnocg
erolie bre

mmtimmmit
inngenn
mi Al i,
nns
mi,
m in i
airemöi
iesmaic
laefnherrun
Anal Jen
ſ i
int in
eNömsN
as echlechi
Cnitsiinin
mintetvenn
inia mſin
tnenziſtal
immmiſter

Capirulum

Nia de ſingulis erx

cõicationibo que hñtur in iure huc⸗

H uſcq; tractatũ eſt ⁊ ſatis ꝓlixe reſpe/
cm opis.ideo reſiduũ hauius materie.ſ.de ex⸗

cõicatione bꝛeuiſſime expediã et quia pᷣdicta

ptinent ad canſam quaſi materialẽ excõica/

nonis ideo adipᷣam quaſi materialẽ ꝑtinen/

tia ponã et exinde de cauſa foꝛmali ⁊ c efficiẽ
ti ⁊ finali.et cum his de quibuſdã ad pᷣdicta ſe
quentibus. NHota ꝙ excõicatio maioꝛ fieri
nõ dʒab vie niſi ꝓ moꝛtali peccato m Tho.

et Pe. in. iiij. di. xviij. Et qꝛ in damnificando
aliquẽ etiã coꝛꝑaliter. ſiue m rebo tꝑalibo ali⸗

quis moꝛtaliter ꝗccat ideo pꝛo dainno tꝑali
etiaʒ pᷣt quis excõicari. Sed qꝛ excõicatio eſt

grgauiſſima penap. ideo non dx infligi etiã pꝛo

moꝛtali niſi cũ fuerit ↄtumax TCho. PHec au

tem ↄtumacia ᷣm Raay. tripler inuenit. Pꝛi
ma in nõ veniendo ad iudiciũ poſtqᷓ; fuerit vo

catus vel admonitus ꝑ iudicẽ iribbedictis vel
vno ꝓomnib.qꝛ ↄtemnit vel veniendo ſed
malicioſe ſe occultando vel impediẽdo ne poſ⸗

ſit adeum citatio ꝑuenire. extra vt lit. nõ ↄte.

qm̃. Scða eſt qũ citatus ad iudiciũ venitſʒ nõ
vul ſtare iuri.vel als ante finitã cauſe excõica
tionẽ ↄtumaciter inlicẽtiatus recedit.xi.q.iij.
cextum.Cercia eſt qñ offenſa eius eſt manife
ſta vt iuſſus a iudice nõ vult emendare. extra
de verb. ſigni. c. er ꝓte. idem Boff. Etnota
hm Pe. de palu.in.iiij.di. xviij. ꝙ cñ excõica⸗

te non ſit infligenda niſi ꝓ moꝛtali qꝛ ille ſo

lus iudicio eccleſie eſt pꝛecidendus qui in indi

cio dei creditur pᷣciſus cumſnia iuris nõ ſit in/

iuſta pᷣt infoꝛmare hõ ↄſcientiã ſuã ꝙ vbi nõ

peccat moꝛtaliter nunq; incurrit ſnĩ am iuris.
Et qꝛ iniuria ðꝛ eſſe qð nõ iure fit.ideo nõ dʒ
vñ iura naſcũtur inde naſci iniurie occaſio.C.
vñ vi. l. meminerint. Onde cũ ſit iniurioſa ex
cõicatio que fertur ſine moꝛtali nõ eſt ſnia iu⸗
ris vbi nõ eſt moꝛtale. Excõicari pᷣt quis pꝛo
inuaſione vel retentioue reꝝ eccleſiaſticaruʒ.
dereſti. ſpo. c. piſanis.li.vi.ꝑ IYnno. Excõica⸗
re pᷣt pꝛelatus ꝓ miuria ſibi facta.xxiij.q.iiij.

BGuiliſarius. Excõicare pᷣt oꝛdinarius ꝓ defen
ſa iuris ſui.deſen.excõ.c.dilecto.li.vi.Excõica
ri pᷣt quis ꝓpter negligentiã. de cõſe.di.i.ne/
mo. Jo. de lig. E xcõicari pᷣt dñs ꝓpier contu
maciã ſerui vel ꝓcuratoꝛis.vt lit.nõ ↄte.c.i.
de w. et contu. c. ij. et cũ modificatione ibi no⸗
tata. Yo. de lig. Excõicatio facta in genere va
let cauſa expꝛeſſa.et ꝓptex᷑ ↄtumaciã capituli
exiõicaniur ſinguli culpabiles de capitulo. de
ſen.excõ.romana.li.vi. Excõicatioms ſen⸗
tentia triba mochs ðꝛ iniuſta.iſ.ex cauſa ex aĩo
et ex oꝛdine.Ex cauſa quidẽ qꝛ vel nulla pᷣten

ltrriij

itur in ſententia. vel ſi ptenditur vera non

eſt. vel ⁊ ſi vera ſit nõ eſt ſuſiciẽs ⁊ rõnabilis.
extra eo.ſacro. Sc vᷣo ðꝛ iniuſta er animo qñ
ſcʒ etſi cauſa expꝛimatur vra rõnabilis nõ tñ
ex ʒelo iuſticie ſz indignatõis inuidie vel ocij
ab excõicatoꝛe ꝓmulgatur.xi.q.iij.illa.de ſen.
excom.c.aun medicinalis. li.vi.ideo tutũ cõ/⸗

ſilium eſtꝙ ſi quis offenditur nõ pꝑ ſe ſ p aliũ
dun charitatiue moue atur ſniam mul
.

ger. vel
Eſe lc facere vult.ad minus nõ ſaciat lvc
dum mouetur ſʒ pmitrat motũ foꝛte colericuʒ
aliquantulũ reſidere. Cercioex oꝛdine ðꝛ in⸗
iuſta qñ etſi vera cauſa ⁊ rõnabilis ptendatux
et ꝓferens charitatiue moneatur attamen nõ

pᷣceſſit admonitio ↄpetens vel non fuit facta
coꝛã ꝑſonis idoneis.extra eo.ſacro.admoniti

onem ↄpetentẽ intelligas ad arbitriũ iudicis

ſiue trinam ſiue vnã pomnibo ma rime in no
toꝛijs. Pe.et Aay.SJodus aũt ⁊ foꝛma que

debet ſeruari hodie in ferendo excõicationem
habes in ſeqnẽti.c.Quãuis aũt ꝓſerens ſen⸗
tentiam excõicationis iniuſtã quocũq; ᷣdicto

rum modoꝛñ grauiter peccet. et diuerſimode
puniatur in iurxe tñ talis ſnĩa tenet ⁊ ligat quã

tum ad eccleſiã militantẽ. niſi ſit lata a iudice
quii nõ habebat ſuꝑ illo canonicã iuriſdinonẽ.
vel alia de cauſa eſſet nulla ᷣm Ray.vnde qñ
nulla ſit talis ſnĩa.vide in.S.ſequẽétteii.

Excõicationis ſentẽ J. f.

tia ipſoiuxe nulla eſt in nouem caſibb. Pꝛi-

mus eſt. ſi is qui tulit eam nõ habebat de ſoc

ptãtem vt qꝛ nõ erat iudex eius. xi.q.iij.ſnĩg.

vl erat excõicatus ⁊ hmõi.xxiiij.q.i.Fᷣlucdiui⸗
mus. Silt᷑ etiã ̃m Raxy.intruſus ⁊ ſuſpenſus.
et a iuriſditõe alienus excõicare nõ pt.xij.q.ij

alienatõnes.Si tñ crimen taliũ eſſet occultũ

toleranda eſſet eoꝝ ſnĩa.licet nulla q;diu eoꝝ

crimen eſt occultũ ee gi ab eccleſia tolerãtur.
Dicitur auũt intruſus qui

ar. viij. q. iiij. nõn
nõ fuit electus a maioꝛi pte eligentiũ. De ſiij
ſpenſo añt dicit. b. Cho. in. iiij. eſſe verũ qñ eſt
ſuſpenſus a iuriſditõne. vel ab oꝛdine ⁊ iuriſdi
one.ſecus ſi ab oꝛdine tm̃̊. Scõseſt. qñ eſt
lata ſnia poſt a pellationẽ legirimna dikr etiã ſi
pᷣlatus dicat.excõmunico te ſiappelles.vel cũ

te pᷣparaueris ad appellandũ talis ſnĩa nõ te⸗

net cum oppꝛenſus quihbet a ppellare pom̃t ᷣm
Hoſti.Si aũt vicat iudex.excõmunico te ſi ha
bes res furtiuas tenet excõicatio.ſi habes res
illas nec ſuſpenditur ꝑ appellationẽ.ſi añ occul

de occultis. xxxij.di,. erubeſcant. Tercius eſt
qñ ↄtinet intolerabilẽ erroꝛem.extra eo.ꝑ tu⸗
as.et in hoc ⁊ in pcedenii caſu nlle qin eos ꝓpo

tum eſtfurtũ.eccleſia nõ vitabit q nõ iudicat

nit.etiam ſi nõ petat abſolutionẽ debet audri.

cc ij

vr in dicto.c.ꝑ tuas.Sed ſiad cautelaʒ petar

abſo lutionẽ nõ dʒ denegari.q;uis aduerſarius

vel excõatoꝛ ſe opponat niſi diceret eũ excõi

catum ꝓ manifeſta offenſa.qꝛ tũc dabirur ſic

dicenti terminus octo der. et ſi ꝓbauerit nõ
abſoluetur niſi pᷣſtet emendã.vel det cautionz

de parendo iuri. Si oſtenſa dubia ꝓponatur ſʒ

tñ vendente ꝓbatõe pꝛima.ſ.illius qui ſic ſue⸗

rit excõicatus dʒ euitari in ilis ommbo que vt

actoꝛ in iudicijs attentauerit. extra iudiciũ ve

ro in officijs. poſtulatõnibo. electõnibo. et alijs
legitimis actibo dʒ adinitti. extra eo.licʒ.li, vi.
ꝙ ſi appellationẽ ſuꝑ ivc nõ fuerit pꝛoſecutus
vt debuit infra tꝑus ſtatutũ a iure vel a iudice

⁊ipᷣe fuerit excõicatus nõiatim ⁊ expᷣſſe lapſo

dicto tꝑe dʒ denunciari.et tam in iudicialibus

̃; extraiudicialibo actibo remoueri vvnec de
ipſius ſnĩe cocuerit nullitate. extra eo.licer.li.
vi. Quartus caſus eſt qñ aliquis excõicaret
illos qui excõicato ꝑticiparent nõ in crimine
iz in locutione ⁊ alijs caſib in qinbo incurritur

minoꝛ excõicatio. Nam talis ſnia nõ valer ni

ſi pꝛemiſſa trina admonitõe vel vna ꝓ tribo.

vel miſi exrpꝛimantur noĩ atim ipᷣi admonench
ertra eo.ſtatutũ.et.c.ↄſtõʒ. li.vi. uintus
caſus eſt. qñ pᷣlati interdicerent ſuis ſubdiris
ne exponant ſuis ſupioꝛibo aut legatis aut in⸗
quiſitoꝛibo ſtamitũ eccleſiax ſuaꝝ ſiue monaſte

rioꝛum.et de vc ferrent ſnĩam ercõicationis.
extra de offi.oꝛ.c.qꝛ pleriq;.li.vi.Et nota quã⸗

uunm ad terciũ caſinn ꝙ intolerabilis erroꝛ eſt

Fßm Ray. cum ſic dicit iudex.excõico te qꝛ cre⸗

dis in deum. vel qꝛ nõ ſoꝛmcaris. vel qꝛ obe⸗
dis pꝛelatis tuis ⁊ hmõt. xi.q.iij.c.ſi is qui pꝛe

eſt. idem Pe. Boff. et Hoſtiẽ. in ſumma. qui
adddunt etiã. ꝙ inrolerabilis erroꝛ dici pᷣt qð⸗
libet peccatũ moꝛtale. Atem cum expᷣſſe con
tra ius pꝛonunciatur.vt. ij.q. vi. F. diffinitiua.

ſni

ius niſi ille erroꝛ in ſnĩa expꝛimat.vel niſi fue

pmiſſi. ꝙ tenet ſnia. Guil. eriã dicic ꝙ ſipꝛe⸗
latus dicit.ercõico te qꝛ feciſti furtum.cum tñ̃
nõ fecerit tenet ſnĩa.vt.xi.q.iij.c.i.qꝛ non eſt
erroꝛ intolerabiſis expſſus. nam talis cauſa ſi
falſa ſit eſt tñ poſſibilis.et q;uis q̊ ad deũ nõ ſit
ligatus ſʒ quo ad eccleſiã peccaret moꝛtaliter.

ſi ↄtemneret. extra eo. ꝑ mas.et ideo conſulen

dum eſt tali ̃m Rav. vt fuſtineat excõicatio⸗

nem patienter. builiter ⁊ æuorte. ſ. ſe nõ inge/
rendo diuinis aut cõione fideliuʒ offerens ſe

ad canonicam ſatiffacrõem ſi in aliquo oſten
derit. a inſtanter perat abſolutõʒ. Adem Tlv.

„*

di ſub pꝛimo. Dicit enaʒ
ꝙ qñ ſapieniib noſñ eſt ſniam eſſe nullam c;ᷓ
uis apud vulgũ neſciatur p̃ᷣt lvmo nõ ſeruare
eam in occulio ſʒ in publico debet eã ſeruare
quouſqʒ ſcandlu rõnabiliter ſedauerit. vt ſi⸗

Igem iñ Hoſtr. in glo. ſup. c. P tuas. dicit.
a nibilominus tenet qñ ꝓnmunciatur cõtra

Inno. et Ber. Ytem dictt Pe. ce pennnio ſ

ſipioꝛ pꝛecipit mihi aliquid iniuſtum non tñ̃

moꝛtgle. puta ꝙ dem ſibi hbꝛum meũ nõ tene
oꝛ illi parere. ſi ñ ideo excõicet ligoꝛ. conſu⸗
lens tñ mihi. vt illius mandato imuſto nõ pa⸗

.*

ream nõ ligatur.quia nõ ꝑticipat in crimine.
JYo. an. de ſen. excõ.ex pñti.li.vi.ſupꝑ verbo ad

cautelam vonit omes pᷣdictos caſus. er addit
iſtos quatiuoꝛ.
rum eſt ſexius cum quis excõicatur a velegato
contra deleganti intentionẽ. de preben.c. fi,

Pꝛimus qui reſpectupᷣmiſſo

Scõs ſi feratur a violente interdictũ ſvĩs.
ſupꝛa de exceſ.pᷣla. tanta. Tercus eſt. vbicñ
q; pꝛelatus ſuhcitũ ſinun excõicat ↄtra pꝛiinle

gij ſui tenoꝛẽ. de pꝛiml. c. cum capeila. Quar

tus ſi feratur a delegato impetrato ab excõica⸗

to in caſu nõ ꝑmiſſo.li.vi. offi. oꝛ. c. qe plerit

7

qg. Iſti fñ calus additi videntur poſſe ↄplen)
Pe. de palu. in. inij.

cut aliquis piiplice excõicatur publice denũ⸗

ciatur ita ex aduerio ipſe publice canſam qua⸗

re ſententia nõ valet. puta appellatõeʒz vel als
imuſtam cauſaʒ quo facto amplius nõ eſt ſcan
dalum puſilloꝛum ſed phariſeoꝛum et ideo eſt
contemnendadun.
De cauſa foꝛmali excõmunicationis.iquo⸗

modo ſit feremin. Capitulum.lrriijſ.
OPrma aüũt ercõica⸗

tionis ſeu modus qui ſit tenendus.
a.=. Si de ſn ia canonis queri m Ho⸗
ſtieñ. hec pfertur eoipſo. ꝙ aliquis in factů da

mnatũ a canone ſub pena excõicationis inci⸗/

dit De ſuĩa excõicationis que ꝓfertur ab ho⸗
mine in ſumma ↄfei.li.iij.e.n.q.lxviij.ðꝛ ꝙ cõ
ſueuit fieri ſic ſnia excõicationis ꝓpter talem
vel talem cauſam excõico te. vel talẽ excõica ,/b
e mus. In ſcriptis hmõi. ergo verbis equipolę
rit appellatõne ſuſpenſa. Sed ſi erroꝛ eſt in fa
cto vt cum dicit.excõico te ꝓpter tale peccatũ

lenubo dʒ vti excõicans. ar, ad hoc.ij. q. vi. 5.

„ 5

diffinitiua. Oñ Ray. dicit. nõ appꝛoboſniam
quoꝛundã ſunpliciũ ſacerdotũ dicennũ. De⸗
nunciamus talẽ excõicatum ⁊ tñ nunq; excõi⸗
cauerunt eum. Et licet talis vitancus ſit ab il

lis quibo fit denunciatio qꝛ ipſoꝝ nõ eſtiudica⸗

re. vtrum ſit excõicatus nec ne.iñ ſi de lc aga
tur extra foꝛmã iudicij nõ re purabitur excõica⸗

tus ꝑ hmõi verba niſials ꝓbetur excõicatus.
et loc ſatis traditur de ſen.excõ.cũ mecicina⸗

lis. l. vi. Mota ꝙ eſt alius modus ercõica⸗

tionis qñ.ſ.ꝑſona ignoꝛatur que furiuzʒ velali

ud maleficin fecerit.et tũc fit excõicatio in ge⸗

nerali ſub hac foꝛma. Quicũq; fecerit furtuʒ

niſi reſttuat vel qin aliquid ſcit et non reuelet

Ceſcnesſlüizſti
mus bes eren licos

cvelnlealinnc

niobrefeqjoffen
Penanlfunran
ſtecenerglisgut
nnſrevel pſon
Uinepco,lanr
cnn unoesl
Wcgtäckhnn vel
interdläütae
NaVd. Cr
fimnomnorie,
ſackticrede
.inveoſumn tr

enollonſnn

Cpftanonister
Tirteröeawer
peftentqnin
eriigdinmns
Pcturrregglans
Cncowtentole
iitla ghemnen
ſennlonenn
ünimfefiil
Nrutßwlg
Rtidetcreſ
ſ6üftenſtinnenh
Metcſtmnogdh
Gonhhgengcr
Imnnafcacbhoi
Oeſinenengei
gcnimnn
noeaſgnnn⸗
ſClclt tonfng
neiſgaane

lodeheei⸗
eleiſenr
Uuaſeinnent

CEtrher
eireceng
mmelaer
lengus

wönnmnin
ſummi,

gütei
Ns giee
mnonsnin

gaizntnin

eötnnen
nise AnIt h

ien alni ye

anons enen

.laind,

San

Eanifi

WIünnö0d
Plmsſtfl
erunian
ars inenlii
anwuzeliͦl
ſenit nnon
ſig een in
remm

jenttinli,

Capitlum

infra talem terminum ppꝛimo ſco er tercio

edicto dato ipᷣo facto ſit excõicatus.vel aliquid

ſile. extra eo.a nobis. Et nota ꝙ q aliquid ſcit

de materia. ꝓpter quꝗ lata eſt ſnia excõicano⸗
nis modo pᷣdicto ᷣm Hoſti.nõ tenerur reue/
lare damnũ pano ſʒpᷣlato eccleſie.xxxv.q.vi.
epᷣs in ſynodo.ſ neq; ipſipᷣlato debʒ reuelare

puiblice ſi ſolus reuelatoꝛ ſcit.et ꝓbare non p̃ᷣt

ij.q.vij.pleriq;. ſed ſecrete cum pᷣlams ſecrete
coꝛrigere hʒ criminoſos.ar.xxij.q.v.lvc viðꝛ.
Primo ergo ſciendũ.ꝙ cum ſnia excõicati
onis aliqñ ſit lata a iure.aliqñ a indice ſiue ab

ſie vt ſupꝛa dictũ eſt. dicit Buil. ſniaʒ eſſe vel
ferri a iure cũ abęo qui pᷣt ↄſtõʒ facere vel ge⸗/

neralem vt papa. vl pticularẽ vt legatus.ar

chiepᷣs vel epᷣus vel conciliũ ꝓinnciale aĩo iu⸗
ris ſianiendi ↄſtituitur aliquid in ppetuũ ⁊ ge

neralier in oẽs ſubditosſuos.et ſtatutũ illud
roboꝛat ꝑ ſnĩaʒ ercõicanoins in futuros trãſ⸗
greſioꝛes illius ſtatuti.ſcʒ verbi gr̃a. Excõica⸗
mus oẽs hereiticos.et qui exercebunt vſuras.
vel tale aliquid ↄmittãt. Snia vero iudicis vł
hoĩs ðꝛ eſſe q̃ offertur ꝓↄtumacia vel offenſa
pterita vel furura non tũ intentõe ↄſtõis faci⸗
ende generalis aut ꝑpemie. Sʒ vt alicui ꝑticu

lfari pſone vel pſonis ad viram eoꝝ vel vt ali⸗

cui negocio ↄſulatur ad tꝑs.ſicut ſi dicatur.ex⸗

cõmunicamus oẽs illos qui vſq; ad loc vel il⸗
lud tpscõicabunt. vel facient guerrã vel illos
gqu intervellabũt tales moniales de turpitudi
ne ⁊ hmõi. Et nota ꝙ dʒz pᷣmitti excõicano
nitrina admonitio vel vna ꝓtribus. als inin⸗

ſta eſt inder eſt ſuſoenſus ab ingreſſu eccleſie

exrro eo. ſacro. Et dʒ hte tempoꝝ ↄuenientia
interualla niſi facti neceſſitas aliter ſuaſerit.
et debet ferri in ſcriptis ↄtinentibo cauſam ex /
coõicationis. Et excõicatoꝛ erxremplũ ſcripiure
xebet excõicato tradere infra menſem ſi ſuper

hoc fuerit requiſimus.aliter excõicatoꝛ eſt ſuſpẽ

ſus etiã a diuinis ꝑ menſem que quidẽ ſierxe⸗
qquatur irregularis efficitur nec niſi p papam
cum eo wterit dſſpenſari, extra eo.cum medi⸗

cinalis. Sʒ he pene nõ tangunt ep̃os. cum nõ

fiat ſvecialis mentio de eis ſicut opoꝛteret. Ni
hiꝛilominus iñ etſiilla nõ ſeruentur e xcõicanio
uigat. YBo. tñ de lig. in tractatu de cenſura eccle
ſieaſtica dicit. ꝙ eſt attendendũ.ꝙ licet ↄtuma

cia ſu cauſa immechata ꝓpter quã fertur ma/

102 excõicatio ab hoĩe.ipſa tñ cõtumacia ali⸗

qũñ oꝛtũ habeat a crimine.i.ſpãli inhibitõe cri

minis facta ab hoĩe ⁊ tũc nõ eſt opus moniti⸗/

one ſun emendatõe criminis iam cõmim. vt

iucidat. imo ſtatim incidit. vt cum monet ſupe

rioꝛ aliquẽ vt nõ foꝛnicetur cũ tali.ałs ipᷣin ex⸗
cõicat.ſiↄtiraſaciat excõicaius eſt. et excõicari
pt ſine alia admomtione ſi emendatõe cri⸗

9

lxriiij

minis. et ratio. inam iſte vere comumaxeſt.
nañ ↄtumacia haber oꝛtũ a crimine iam cõ
miſſo.ſ.cum cõmiſit qins crimenſup quo erat

admonitus ne cõmuteret.ſic nec lata nec cõ⸗

ininata ſnĩa eſt in ↄfraſacientẽ.et tũc eſt opus
monitione ſi contingat.et ſiptumaxfuerit xo
terit excõicari. Mora vbi ðꝛ.ſub vena excõi
(ationis non hʒ vim ſnie ſʒ cõminatioms. vt
C. ↄminatõnes epłas.l.vnica.Et notatur er-

tra de ſagit.c. artem. Sed Buido dicit. ꝙ ſi iu⸗

dex dicat.pꝛecipio tibi ſub interminatõe excõ
mumcationis. vel ſub pena excõicationis ne
furtiue oꝛdines ſuſcipias nõ eſt excõicatus fa

ciens ↄtrarium ſʒ excõicandus. Sʒ ſifert ſen⸗
tentiam ſub conditione.vt excõico oẽs qui ſur

nue oꝛdines ſuſcipiũt tunc es excõicams.Hu⸗
go dicit.ꝙ ſi aliquid mãdaiur ſub intermina/
tione anathematis tũc eſt cõminano.Si mã⸗

datur ſub pena excõicationis vel diſtrictõe ex

cõmunicatõis. tunc ſi eſt mandatum hoĩs. ſta-
tim ligar.ſi hboc intendit cui in hoc credendum

eſts m NHug.et Hoſti.qꝛ eſt ſententia lata.Si

eſt mandatũ iuris.tunc ↄtrafaciẽs nõ ſtatim

ligatur.xxx.di. ꝑ totũ.et loc ideo qꝛ mitius agi

nir cum lege q; cum miniſtrolegi. ff. de arbi.
l.ſi cim dies. Hoſti. dicit. ꝙ ſi index fecit cano
nemlate ſnĩie dicens. OQuicunq; furtũ fecerit

ſit ercõicatus. et roſtea vicit.ſup anathemate

ꝓhileo ne quis furtum faciat.tũc ↄtrafaciens
eſt excõicatus.exira de loca.c.i.ałs vc verbuʒ

ſub anathemate vel ſile ↄminatoꝛiũ eſt. ff. cõ
mi.epłas.in rubꝛo ⁊ nigro. niſi ꝑ hec verba ꝓ

ferens intenderet ferre ſniam. ꝙ ꝑ circũſtan⸗

tias intentionem ſuam expꝛeſſit ꝓbari pᷣt.hec

Poſti.extra de ↄſang.c.i.Dñ iudices qñ vo⸗

lunt ferre ſnĩam ſic ſeribant. Pꝛecipimus ſub
pena excõicatõis vobis quã nüc ꝓut exrunc.

etertunc ꝓut ernũc in vos ferimus. Hota
etiã ꝙ cũ iuder dicit.excõico vel ſimile ſemꝑ

intelligitur de maioꝛi excõicatione. extra eo.ſi

quem. Sola aũt ↄſuetudo abſq; licẽtia vel cõ/

ſtitutione nõ reddit aliquẽexcõicanum qꝛ ille
nõ eſt modus ferendi ſniam excõicatõnis pᷣm

SBuido. Item ſi udex vel pᷣlatus dicat. habeo

te ꝓ excõicato.ſi intendat ꝑ hoc ꝓferens excõ

municare tenet excõicatio.qꝛ verba intentio⸗

ni deſeruiũt.et nõ econuerſo.xxij.q.v. huma⸗

ne.et ſermo rei.et nõ ſermoni res eſtſubiecta

de ver. ſig. c. intelligentia. Mon eni in talibus

q;uis verba exigantur eſt pᷣſcripta certa foꝛ na
verbox. ſicut in ſact̃o baptiſini et euchariſtie.
ↄcoꝛ. Hoſti.dicens in ſumma.HNoõ facio vim.
vtrũ dicat iuder excõico te. vel ſcias te excõi⸗

catum. vel te excõicatu n cognoſce. vel habe⸗
as te ꝓ excõicaio.vel reputes te excõicatum.

vel alia quecunq. dũ iñ voluntate ⁊ ↄſenſum
cc iij

Litelus

iudicis de pꝛeſenti expꝛimant.ſicutet ałs ſimi⸗
lirer ðꝛ.extra de ſron. c. fi inter virũ.et volun/

tas iudicis ſvæcialis oino ꝓ lege ſeruanda eſt.

xi. q.iij. audi. q;uis iniuſte ⁊ lvc vbi ille inten/
dat ꝑ talia verba excõicare. vt dictũ eſt. O ſi
oulbitatur de intentione in dubio eligenda eſt

via tutioꝛ. vt reputat ſe excõicatuʒ ſᷣm Hoſti.
et Buid. et ſic querat abſuluionem. Siiu

dex dicar. ercõmunico vnũ de iſtis duobo. cre⸗/
dit Suid.illũ eſe ercõicatum.de quo iudex in

tellexit. Si aũtſciri nõ pᷣt aut ſi vaga fuerit eiꝰ
intentio neuter eſt vitandus vt excõicatus.

Igem dicit ꝙ ſi iudex dicat.excõico te ⁊ ab⸗
ſoluo te.ſi ſimul vtrũq; voluit nihilegit ſivnũ
poſt alterum vtrunq; egit. NMota etiã cũ ſnia

excõicationis lata eſt ſub conditione nõ ligat

aunteq;ᷓ extat conditio. Hoſti. extra eo.a nobis
Et ſi pendente conditõne appelletur tenet ap⸗
pellatio. Sed ſipure ferretur ſnia non relena⸗
tur ꝑ avellationẽ.tranſfertur tñ cognitio cau

ſe in ſupioꝛẽ.de ſen.ex.c.ꝑ tuas.et ſipendẽte

conditõe deſinet eſſe eius ſubditus tenet ſnia
niſi appellet. extra de fo. cõpe. . penł. ̃m Ho⸗
ſti. et Inno. Atem ſi iuderp̃cipiat alicui de

bitoꝛi ꝙ ſoluat infra certũ terminũ. alioquin
ſit exrõicatus. dicunt Anno. et Poſti. ꝙ cre⸗

ditoꝛ nõ pᷣt termiũ ꝓlongare quantũ adſen
tentiam excõicationis ſcʒ vitandã niſi iudex
oſentiat ꝓrogationi. et tunc ſi adueniente ſe/
cundo termino nõ ſoluerit iterum eſt excõica⸗
tus.qꝛ terininus viðꝛ ꝓrogatus cuin acceſſo⸗
rijs ſi tñ pars in pꝛimo termino reputat ſibi ſa
tiſfactnm ceſſat tota excõicatio. Ateʒ nota ꝙ
ſiis qui ſniam generalẽ ꝓmulgauit excõica/
tionis moꝛiatur vel a platione amoueatur ille
qqui facit poſtea contra talem ſniam nõ eſt ex/
coõmunicatus niſi diffiniendo illud ſtatuerit.
ff. de offi. pꝛeſi.l.i.vel niſi a ſucceſſoꝛe expꝛeſſe

2zirmetur. extra de loca. c. i. m Poſti. Ex⸗

cõmunicari p̃t quis ꝑ l̃as etiã excõmumcato
ignoꝛante.ſi loc expᷣſſit excõicans ſʒ nõ puni/

mnm intermedio tpe ſiingerat ſe cõmunioni fi⸗/
elium Yo. de lig. ſufficit ꝙ ſnia excõicatõnis

vel interdicti ſit lata publice.ad lvc vt renea/
tur quis adobſeruantiã eius. extra de cle. ex⸗
com. mi.illud. Excõmunicatio dꝛ perpetua. qe
nulilum tꝑs continet diffinitũ. intelligitux ta/

men vnec expirat. Vo. de ig.

,

Pſſit excõicare.

xcõicationis effici/

De cauſa efficien excõicationis id eſt quis

ens cauſa eſtqui pᷣt excõicare. Sci

aeengdui ergo excõicationem fer⸗
te pñt in alios nõ ſolum epᷣi ⁊ ſuꝑioꝛes ſz ena
peelati pꝛincipales collegiataꝝ eccleſiag infe⸗

xXIIII

LCLCLapitulum. xrv.

0.

xi oꝛes episæt abbates etiam ſionꝝ benedicti

cut tuiſ.Et pꝛioꝛes pñt excõicare ſingulos de

collegio. alienos etiã ſiin eos aliquo iure ſpe-

.

ciali habeãt iuriſditionẽ. de offi. oꝛ.cum ab eca

cleſiarum. Alxrchi. etiã viðꝛ ꝙ woſſit ercõicare
licet nõ ſit pᷣſ biter.ar.di.xxv.plectis.niſicon
ſuetudo ſit in contrariũ. Sacerdotes vero p/

rochiales excõicare nõ pñt niſi aliquo ſpeciali

iuxe iuriſditio eis cõpetat.ij.q.i.nemo.vel niſj

vbi eſſet ↄſuetudo que dat iunſditionex.ir.q.

qui Yo. in tractatu de cenſira eccleſiaſtica di⸗

cit ſic. DPtãs excõicandi ꝓcedens ex poteſiate
clauium ſiue ſoꝛi penitentials competit ſacer

——

doti nõ alio. nam ⁊ ipam erxercet ſempcũ pꝛe

wſitus eſt curie niſiſit ↄtraria conſuetudo vel

ſupioꝛis inhibitio.Facultas autercõicandi -ꝓ
cedens ex iuriſcntõe ſpli competit pᷣlatisba⸗
bentibus oꝛdinaxiã inriſditionẽ a iure cõi con
ſuetudine vel pꝛinilegio ſpali. vt dicit Anno.

iij.c. conqueſtus. Cho. Alber. Boff. Yo de lig.

Ad loc aũt ꝙ talis faculias competat requiri⸗

tur ꝙ ſit clericus æl religioſus electus pꝑ vni/

uerſitatem eccleſiaſticã ⁊ ꝙ ad dignitatẽ pꝛin

cipalem ałs nõ hʒ oꝛdinariã niſi ↄſuetudo wjj

pꝛiuilegiñ ↄcedat ↄvetit etiã ſvc hñti iuriſdiꝰ

nonem ſpñalem a pᷣlato eccleſiaſtico. vt wle⸗/

gato.cõ petit etiã hñti oꝛdinariã nõ pꝛincipali

ter. vt vicario oꝛdinarij.hec ille. Solus eus

id eſt nõ inferioꝛ excõicat cimn ſolennirate de

qua habetur. ri. q.iij. debent. Excõicare pr me⸗

tropolitanus ſuffraganeũ ſinum cum ſit ei oꝛdi

narius. i. rij. de his. Yo. de lig. Excõicare ⁊ ſu⸗

ſpendere pᷣt ep̃ᷣs ppter ↄtinm aciam oꝛtã in ilo⸗
dicio ſine conſenſu capuuli. DPer vtuo añt po

pter crimen ſuſpendere nõ pᷣt ſine ↄſenſii capi

tuli niſi ſibi aliud cõtat aliquo iure ſpæciali.
xv. q.vij. eps nullus. Yo. e lig. Excõicare pöt

capitulũ velpꝛioꝛ ſedẽ vacante cñ ſuccecdar in
iuriſdinionalibo. de maio.et obe.cñ olim. Ercõ
mumicare nõ pt quis ſeip̃m.ij.q.iij.ſi is qui.

Jo. de lig. Excõicare nõ pᷣt qin violainfinrer/

cictum. Excõicare nõ pᷣt mulier pꝛelata. cñm rz
reat clauibo. de peni. et re. c. nona quedã. Excõi
catio lata ꝑ delegatũ extra ſibi cõmiſſa nõ va⸗
let. ij. q. iij. c. i. Yo. de lig. Et nota vm Kichar.
in. iiij. ꝙ ſiiudex delegatus lvſt reuocationeʒ
coõmiſſonis ſibi facte excõicet aliquẽ anteq;ᷓ
reuocatio cõmiſſionis ad eũ potuerit puemre
tenet ſnia.qꝛ adiuc remanet penes eum prãs

ſibi cõmiſſa. de ꝓcia.c.auditxis. in glo.aliqui

tñ ꝓbabiliter dicentes ſic diſtinguñt quia aut
ille qui reuocat commiſſionẽ intendit ⁊ expri⸗

mit.ꝙ ſit irritũ ⁊ inane quicquid extunc pꝑ dele

gatum fuerit attentatũ aut nõ.ſi pꝛimo mnodo
nõ tenet ſentẽtia poſtea lata à delegato ſinon

indireſlttul

„

Pohrererenöh
len.di dnic
Uſtamdicenmn
tießnsfone⸗
ſecillaregairunca
ſf.Juſonmacs
tömorcsrenopt
rſcironepale⸗
ſecugetwenfit
Ool velRetman
ttömolunpe
Cbacurercicznus
ſia iregen
Neomsneciuſ⸗
ſcrakfäore
Unicrinenith

Aloe
(Alicen Pon
fom mownsn

elſ aaci⸗
Hjnöjerccnaron
Anoenuuin
iñlcornipena
ſwenzeceen.
erommarcon
elkcilinmo⸗
Nlrwaſpni
ffe ergöf
mscönis hn
coroenminer
ſcrfonßtinc
Mitteregs

unnnm
Ueſftcinens

guhtäned

wrſenn

zürüͤni

mmſneh
Nirinſ
Undelcn

GemIen

Nitssecls

gdaien

tn ener

1. Eträireo.

ſuumankee

rlig. Exirne

Wame
Perrwi
ttiawirin
lg ftir,

„

Ameciünn

rniglet

unloIImn
peg

hinſ,in
nmiir.
piammt,
n rn
machl

in n n
nerürdlG

remanebit ſententia. hec ille. Eauſis ſentẽ
tia ab alieno epo lata ratificari nõ pᷣt ꝑ ꝓpꝛiũ
epᷣm.quia a pꝛincipio nulla fint. pᷣm 1 nno. et
Gar. bꝛix. Excõicare non pᷣtlaicus ⁊ ſuſvende
re niſi er delegatõe pave. ſunc enĩ pᷣt. xxxij. di.
S. verum. Excõicare non pᷣt ep̃s ertra ſuã dio
ceſim ⁊ alij pꝛelati extra terriſoꝛiũ ſue iuriſdi /
tionis ſᷣm Boſti.qꝛ cum non ſit quis excõican
dqus ſine cauſe cognitõne.xi.q.iij.nemo.et ver
conſeqñs locus requirxitur inquo poſſit ſedere
ꝓ tribunali.Epᷣus aũtexiſtens in aliena dio/

ceſi nã pᷣt ſedere ꝓ tribunali nec aliquid diſpo

nere contentioſe iuriſditõis.ix.q.ij.ep̃m. niſi
conſenſu illius ad cuius territoꝛiũ ſe trãſtu⸗

lit. Epᷣi tñ expulſi pñt exercere iuriſdicionẽ in

aliena dioceſi circa ſcʒ ſubditos ſuos. et ſic pñt
abſoluere ⁊ excõicare.vt de fo.cõpe.c.q;uis.in
cle.xxi.di.deniq;.Auidã iñ dicunt.qꝙ etiã ex/
tra ſuam dioceſim pᷣt epᷣus ercõicare.ix.q.iij.
archiepᷣus. Foꝛte ꝙ concedi pᷣt de notoꝛijs.qꝛ
nec illa requirũt cauſe examĩnationẽ.ix.q.iij.
F. f. AIn ſumma confeſ.li.iij.t.xxxiij.q.liij. Ex
cõmunicare nõ pᷣtpꝛelatus eos in quibo habet
iuriſditionẽ tꝑaleʒ tm̃ ᷣm NHoſti.de offi.oꝛ.di⸗
lectus.et hoc niſi habeat iſtud ex pꝛiuilegio ſpe

ciali vel ↄſuetudine que etiã dat iuriſditionẽ
Ercõicatio lata ꝑ eum qui cõmuni opi. nõ cxe

debatur excõicatus tñ exat nõ tenet.iij.q.vij.
. tria. Mã neq; excõicatus neq; ſciſmaticus
nec intruſus nec ſuſpenſus a iuriſditõne ſecus
ſiſolum ab officio nec violans interdictũ excõ
municarep̃t. vt ſup dictum eſt.

OQuis nõ poteſt excõ J. j.

mmunicari. Mota ꝙ excõicari non pᷣt moꝛtuus

nam moꝛtuus lvmo nõ eſt lhomo.de ſum. tri.
et fi.ca.c.i.E xcõicari enĩ a canone nõ pᷣt.quia
hmõi excõicatio nõ fertur niſi ꝓpter crimen.
et moꝛtuus delinquere nõ pᷣt.A iudice etiam
excõicari nõ pᷣt.nam talis ſnĩia requirit moni

tionem pᷣcedẽtem. moꝛtuus enĩ moneri non

pᷣt.nec ↄtumar conſtimi. In quibuſdã tñ caſi⸗
bus ſpecialiba moꝛtuus excõmunicatux. et hoc
adterroꝛẽ.⁊ potius rõne pᷣcedentis vinculi qᷓ;

ppñtis. ꝓpter qð fit neganio ſepulture. cõmumt
onis. oꝛõnis ⁊ lomõi. vt in crimine hereſis ⁊ in
notoꝛio crimine decedentes. Jo. de lig. Ex

cõicari non pᷣt iudeus vel paganus.quia nul/⸗
luspt perdere qð nõ habet.nec re.nec ſx.qð
verunm eſt de coõmunione intrinſeca ſacramẽ⸗
toꝛum extra quam ſunt ludei ⁊ pagani. cixca

quam de bis qui foꝛis ſunt nihil ad nos. ij. q.i.
SBJulti. Sed de cõmunione extrinſeca fideli⸗
un inquantũ animalia cimlia ⁊ ſocialia. vrpo

te in còmercijs ⁊ alijs acnibo humanis. q;uis
a tali cõione directe e xcludi nõ poſſunt.ita ꝙ

xe fo. compe. c. fi. et H

irrg

„

excluſio terininetur in eos. qꝛ non ſunt ſubdi⸗

ti. p indirectũ iñ poſſimnt.ſeʒ interdicendo fide
libus ↄmunionẽ talium. No.de lig. Excõica

tionem incurrere nõ poteſt papa miſi ppter he

reſim.de qua ⁊ iudicari pᷣt⁊ deponi.xl.di. c. Si

papa. als excõicari nõ pᷣt.nec ab hoĩe cum ſit

ſupioꝛ omnibo.di.xxi.inferioꝛ.nec a canone.
qꝛ ſolutus eſta canone.q;nis ᷣm canones de⸗
ceat viuere.nec etiã minoꝛi ꝑticipando cun

excõicatis. extra de ſen. excõ.c. Nunli.in glo. ſʒ
erxcõicatione que ſeꝑat a deo pꝛopter moꝛtale

bene pᷣt excõicari.imo qꝛ ſine comꝑatione crxre
atus eſt maioꝛ.ſine comꝑatione a deo longi /
us ſeꝑatur. Excõicationis ſnĩa lata ꝑ ſtatu/
tum ep̃i non ligatur nec ipᷣe nec metrorolita/
nus eius ↄtrafaciendo intra territoꝛiũ ſi ſuf⸗
fraganei.ſᷣm Laudul. Yoh.an. et Yo. calde.
Pau.e/t Hoſti. ui in ſũmma dicit. Certo cex
tius eſt tenendũ nec ſupioꝛem ꝓferentẽ ſen⸗
tentiam fulminatoꝛiã ligari.xx:.diſt. inferioꝛ.
Igdem Cſv.in.iiij. Contrariñũ tenet PHug.ælx
chi. er Pe. de bel. JYo. vero de lig. circa hoc ſie

dicit in tractatu de cen. eccle. Et ego conſide⸗/

raui circa concoꝛdiã haꝝ opi.et pondero largꝗ
differentã hanc ſcqʒ an epᷣus vt epᷣus. et archi
epᷣus vt archiep̃s incidat in ſtatutũ fulmina/
toꝛium.an epᷣi ⁊ archiepᷣi vt pꝛiuati autquili/
bet incidat in ipᷣm in pꝛimo caſu crederẽ nemi
nem ligari. In ſcðo caſu vtrũq; ligari.ſubij⸗
cio exempla. Diſponit ſtatutũ ꝙ quilbet exer
cens iuriſditionẽ in tali loco ⁊ tꝑe ſit excõica⸗
tus.vel quilibet celebꝛans ſit excõicatus.epᷣs
vt epᷣus.et archiepᷣs vt archiepᷣus iuriſchtõezʒ
exercens nõ ſunt ligati.vel epᷣs pontificaliter
celebꝛat.vel etiã archiepᷣus in pꝛefato loco ꝓ
liibito nõ ſunt ligati.Exemplũ ſcði. Diſponit
ſtatutũ.q qiulibet furtũ ↄmittens vel ad aʒax
dum ludens. vel aliud ſimile faciẽs ſit excõica
tus epᷣus cõmittit furtum vel ludit ad aʒardũ.
Adem cum hoc faciant ⁊ pꝛiuati ligantur. et
ic poſſet haberi opinionũ concoꝛdia.Sʒ qꝛ plu

res coctoꝛes ⁊ ſolennes tenent ſimplicirer pꝛi

mam opinionẽ ipſa viðꝛ magis tenenda. di.
xix.in canonicis. Excõicari nõ pᷣt ſubditus
exiſtens extra territoꝛiũ ſui ſuꝑioꝛis ab eo rõe
womicilij vel delicti vel cõtractus ᷣm Innoc̃.
oſti. et Pau.de aleaza.
Jo. vero in.c.epᷣs.xi.q.iij.in pꝛima glo. xener

p.c.ſi epᷣus.et.c.ſi quis pᷣſ biter. AIdem Yo. de
lig.dicũt ꝙ iudex citare pᷣt ſubditũ extra ierri⸗
toꝛium citatione artatiua, de offi. oꝛ.xromana.
li.vi.ergo ⁊ cõtumax conſtitui ⁊ ſic excõicari.
Excõicationis ſnĩa lata ꝑ ſtatuiũ epᷣi vel al
terius oꝛdinarij.nõ ligat ſubditũtalis pꝛelati
venientẽ ↄtra ipm ſtatutũ extraterritoꝛiũ iu⸗
riſditõmis ipſius.etiã ſi verba ſtatun dicerent
cc iiij

Zitulus XXIIII

&ꝙ quicunꝙ; facit tale ãuid in territoꝛio vel ex)
Raſr ercofcmns ſc enet Jo. ve lig. allegãs

ad lvc.c.vt aĩar. de ↄſti. li. vi. Nec ob.illa cõo⸗/
ditio etiã exira territoꝛium. qꝛ ius dicit.extra
territoꝛiũ qdð nõ licet.Excõicari nõ pñt nec ſu
ſpendi nec interdici fratres oꝛdinis pᷣdicatoꝝ

ab ep̃is vel alijs pꝛelatis eccleſie. niſi ſupꝑ hoc
haberent ſpecilialẽ licentiam ⁊ auctoꝛitatẽ pa
pe.que faceret mentionem de ipſo oꝛdine.et ſi
ferrent ſnĩas cõtra eos irrite ſunt ⁊ inanes et
hoc ex pꝛiuilegio conceſſo oꝛdini fratrũ pꝛedi⸗

catoꝛum.qð incipit. OJeritis. qð eſt Rllexan/
dri.et in pꝛinlegio. Nimis inique. Atem coę-
gi nõ pñt dicti fratres oꝛdinis pᷣdicatoꝝ.vt eo

rum ↄſtõib ſubijciantur.i. epoꝝ er pꝛimilegio.
Gonifa. virtute. Excõicatus nõ eſt faciens cõ
tra ſtatutũ infringens excõicationẽ.m loco ex

empto intra territoꝛi ipſius ſtamẽtis. Jo.de

lig.qui remittit ad pᷣdicta.et allegat etiam.c.

luminoſo.xviij.q.ij.vbi ðꝛ ꝑ tex. Greg. ꝙ epi

ſcopus non deber exercere aliquid ſue ptãtis in
monaſterijs. Et glo.ibidẽ dicit.ꝙ loquitur de
exempto.hanc opi. tenet YJo. an. et Yo. calð.
qui oẽs diſputãt ⁊ dicũt ꝙ ſubditus delinqñs
intra dioceſim.ſ in loco exemptonon ligatur
ſtatuto epᷣi infligentis excõicationẽ.puta epᷣs
ſtatuit. ꝙ ingrediens monaſteriũ ſue dioceſis
ſit excõicatus.intrat quis monaſteriũ moniali

uim exemptaꝝ. nõ incicht talis vigoꝛe dicti ſta

tuti.Archi. ⁊ Fride.de ſenis. diſputãdo tenẽt

cõtra. DNe.de ancha.in lectura ſuꝑ.vi.de cõſti.
c.vt aĩdꝝ.xecitat vtranq; opi.et cõclucit.Ego

plene iſtoꝝ dñoꝝ rõnes refero in.c.poſtulaſti.

de fo. compe.et reducoeos ad ↄcoꝛdiã ſic. FRut

pᷣlatus loci exempti ex ſoꝛma pꝛiuilegij habet

iuriſditionẽ epᷣalem in ſuo loco exempto.⁊ ſic
eſt vera opi. Ao. cal. ⁊ ſequaciũ.autnõ habet
iuriſchtionẽ epᷣalem et ſic eſt vera opi. Archi.

et alioꝝ. Ronem huius ibi videre potes. Mo⸗
ta etiã ᷣm Laudul.ꝙ ſubditi religioſi extra ſe
pta loci in quo degunt.et extra eoꝝ clauſuram
ſuoꝝ pᷣlatoꝝ ſententijs ligantur. et eis obedire

tenentur.totus enĩ mundus eſt eis ꝓ territo/

rio.quare vbicũq; eſt ꝑſona ſubiecta vel xo/
tius religata. illic ſe extendit poteſtas eoꝑ ſᷣm
PNHin. Excõicationis ſnĩa ferẽda nõ eſt. vbi
multitudo eſt in crimine. et ꝑpiculum timetur
ſciſinatis vel ſcandali.di.l.vt oſtitueret.xxiij.

q.iiij.ipſa pietas.Deritas tñ iuſticie pꝛopter

ſcandalũ poſtponẽeda nõ eſt.qð ſane intelnge

vt. ſ.deiur iniquaſnig. Yo. de ligna. Excõicari
uõ pt collegiũ vel cõitas.c. Romana.ii.vi. O

ſi fiat. licet quidã dicãt qꝙ; tenet. alij iñ dicunt

pm Richar. et melius in. iiij. ꝙ nõ tenet ſʒ bñ

pñt excõicari ſinguli de collegio pᷣm Hoſti. pu

ta ſub his verbis. Excõico pꝛepoſitũ decanum

et omnes alds de tali collegio.nec dʒexcdöics
ri vnus ꝓ peccato alterius.xxiiij.q.iij.ſi pabes.

ſi tmñ fieret tenet.xi.q.iij.ſnĩa.

Quis poſſit excõmu ꝭꝗ.ij.
mcarxi. Excõicari pᷣt impatoꝛ velpꝛinceps ab
epᷣo ſuo.ij.q.vij.S.cum Balaam. Excõicarix

regulariter impatoꝛ poſt monitionẽ. etrer ſo
lũ ꝓ noroꝛijs.di.xxiij.valẽtinianus. Jo.delig.
Erxcõicari pᷣt ignoꝛãs ⁊ abſens.e ſi moꝛiatur

anteq;ᷓ ſcquerit liber eſt quo ad deũ quantũ ſc,J

ad ſnĩam. abſolui tñ pᷣt⁊ debet poſt moꝛł ſiap

municatus. xi. q.iij. NHemo, Yo. de hg. Ercõ

poteſtas ſibi ex ſuꝑioꝛe cõceſſa.ij.q.vi.ſi epus
de cleri.nõ reſi.ex tua.Excõicari pᷣt raptoꝛſine

admonitõe pᷣmiſſa ſi rapina eſt mamfeſta. er ſi

pñs eſt. et ſtarim nõ reſtituat. Si abſens infra
tꝑus pꝛeſfirũ.extra de ſen. excõ.
vi.Excõicandi ſunt etiã poſt moꝛtẽ

pta continẽt hereſim qð intellige niſi ipᷣi ⁊ ſcri

pra et ſeipᷣos ſubmiſiſſent coꝛrectõi ⁊ determi
natõni eccleſie.vt fecit abbas JYoachimertra
de ſum. tri. et fi. ca. c. damn amũs.et etiã qͥ he⸗/

reticos heredes inſtituit.xxiiij.q.ij.ſane.mali
tanq; carnes putride a cõione fidehũ ſunt reſe
candi.xxiiij.q.iij.reſecande.qð intelligendnʒ
eſt de peccatis manifeſtis.ij.q.i.multi. niſi poſt

monitionẽ ſe coꝛrexerint.xlv.di.ſed illud.æx
cõmunicaudi ſunt qui iuſa aplceſedis nõ cun
ſtodiunt.et pꝛecipue exↄtemptu. di.x viij.nulł
li. Dicuntur eni violatoꝛes canonũ blaſphe⸗

matoꝛes ſpũſancti.xxv.q.i.violatoꝛes.Ercõ⸗

ℳ

municari p̃ᷣt quis pluries ⁊ ꝓppter eancẽ cĩam
Eim Jo. an. faciens cõtra canonẽ fulminato⸗
rin excõicationis ex ignoꝛãtia ipſius.puta exi

*

git ꝗqͥ pedagia aclericis ignoꝛãs excuſatõʒ ſij
per homõi.nõ excuſetur quin ligetur ſnia ercõn/
cationis.de re. iu.ignoꝛantia.li.vi.quod eſt ve
rum de canone vmuerſalis eccleſie. Senten/

9

tijs autẽ oꝛdinarioꝝ ꝑ ſtamita lansnon ligan⸗

„

tur ignoꝛantes. niſi ignoꝛanna fuerit craſſa
aut ſupina. de conſti,c. vt animap. li. vi. Et di/
at Pe. de ancho. ſup. d. c. ꝙ ignoꝛantia craſ⸗

ſa eſt quando quis ignoꝛat quod publice facniʒ
eſt in ciuitate. vr di. xxxviij.in pꝛin. vel nõ in⸗

telligere quodomnes intelligumt. hec eni eſt

lara culps. hec ille. &t hoc intellige niſi fuerit
impeditus vt nõ poſſetſcire.puta qꝛ mfirmus
vel incarceratus.etlvc nõ ab alijs audiuit.

De cauſa fin ali excõmunicatõis id eſt ad

quem finem figt. et de effecnibus ercõicatõis.

Capitulum. lxxvi.

— —

☛

paruerint ſigna ↄtritõis illius ppter qdðeſtex

mumicari pᷣt archiepᷣs a ſubdito delegatoſi eſt

omana. li.
uoꝝ ſeri/

eloſerzd

ſgoneciel
giudingl.
Ahntruntne
eonulaeſtn⸗
ſruncanonewune

(irencölcanone

1

ilantephräl.
Föcamsſatigel
Priis icgins ſoc
Clcucan, Sch

ephöinamtnn

1 Nnmnanf
wnſeniniiidenn
ifageerie 4
nechnerecien
mapecncnideh⸗
Vhacherſenerre
nhrehrenſeber
AAponcenen
Tictmngietope
Weiſbertiurer
Mmeniaonm.
Urtohll nem

(Nnocaſue⸗

Anchlvbtrner
ſſergoltobnnan
riſpluncnpee
Müüol Oicr
entrechſharn
PehaſtiGiemm
Peknembꝛune
Unensnnon veg
fenansmniuſteen⸗
vominnn
hnſneröm
Pbaze
lklbepſnieſtae
n
Htenctnant⸗
iſuluitn
ribſclnenen
Eo ſecken

RA

=

ns. eſf

dii

lenming
s ecn
no
Peke
ni HRHRZ

—

hanötreptot
cſnanſeſt
Siaſersit
Rnonigorf
neher
ilemeciitr
tocine
mmlantii
niiſn
zeriatihare
.Inindrtct
1cphlethti

—
—

emnpe. did

B Aanritit
lnolnoti
1ppeeremich

iiaiphrsn
noris if
na nattr
1enkN
Weien
mienai

me Hfin

mumn
nmnhten
mn Mrön
n ei
leenife
mmenfin

göͦsſd
1 o

—

Capitulum

ANuſa finalis vrcõi⸗

cationiseſt. vte xcõicatus delictum
ſuũ recognoſcat. et ad deũ redeat.

dei ſcm Tho. in.iiij. diſ.xviij.qui peccatoꝛes

per diuerſa ftagella caſtigat. vt eos ad bonum
traloat. et ipſos ſibi reliquit.vt auxilijs ſubtra /

ctis quibus ad mala pꝛeꝑediebantur.ſuam in
firmitatẽ cognoſcant.et humilesad deum re

deant.ſic eccleſia aliquo excõicat ſeparando

eos a cõmunione fideliũ vt erubeſcãt. ⁊ ſuffra
gijs ⁊ alijs ſpnaliba pꝛiuati ꝑ humilitatem ſe⸗
ipſos cognoſcẽtegad penitennã redeãt. Dñj
ercõicatio mediciũalis ðꝛ.extra de ſen. excõ.
cñ medicinahs.li.vi.Eſteni quedã penanon

culpa.pene aũt ſunt medicine ᷣm ꝓhm. et di⸗

cit Aug.qꝙ nulla eſt maioꝛ pena in eccleſia ex⸗
cõmunicatione.xxiiij.q.iij.coꝛripiantur. Ex

hac aũt excõicatione ↄſequũtur multa dãna

ſpũalia ⁊ tẽpoꝛalig. Pꝛi mo quideʒ pꝛiuatur
excõicatus ſacr̃is eccleſie. Nõne enĩ eſt ſuſce
ptibilis alicuius ſactr̃i ſic ligatus.iij.q.uij.en⸗
geltrudam. Scdo pꝛiuatur ſuffragijs eccle⸗
ſie ꝑ qð incurrit triplex incõmodũ pᷣm tria qᷓ
quis ↄſequitur exſuffragijs eccleſie pm magi⸗
ſtrum ſen. in iiij. di. xx. et Cho. ihideʒ. Dalẽt
enĩ ſuffragia eccie ad augmentũ gre eis qui
bñt. vel ad merendũ eis qui nõ habentr.et quã

uum ad ꝓtectionẽ dei habendã.quantũ ad hoc
Acit magiſter ſententiax. ꝙ gratia dei ꝑ excõ⸗

municationem ſubtrahitur. Dalent ſecundo
ad pꝛotectionẽ dei habendam.quantũ ad hoc
dicit magiſter ꝙ ꝑ excõmunicationẽ ꝓtecno
dei ei ſubtrahitur.et ſibipſi relinquuur.non ta
men ita ꝙ omnino a pꝛoindentia dei excluda⸗
tur.ſedabilla ꝓptectione qua filios eccleſie ſpe

ciali modo cuſtodit. Oalent tercio ad defendẽ
dum ab hoſnibus. et quantum ad loc dicit ma
giſter. ꝙ diabolo maioꝛ poteſtasſeuiendi da/⸗
tur in ipſum coꝛroꝛaliter ⁊ ſpiritualuer. de lvc

xi.q.iij.nilil. Oicit Auguſti. Mihil ſic debet
foꝛmidare chꝛiſtianus homo qᷓ; ſeparari a coꝛ
poꝛe chꝛiſti. Si enim ſeꝑatur a coꝛ poꝛe chꝛiſti
non eſtinembꝛum eius. Si vero non eſt mẽ/

bꝛum eius.non vegetatur ſpiritu eius. Si ta⸗

men quis iniuſte excõicatur et humiliter ſer⸗/
uat excõmunicationẽ humilitatis meritũ.re⸗
compenſat erxcõmunicationis damnuʒ. ſcoðm
Cho.ibidem. Richar.auteʒ in.iiij.dicit.ꝙ ex⸗
cõicatuser iniuſta cauſanon ꝓpter loc e xclu⸗
ditur a ſuffragijs eccleſie.quia nec eccleſia hoc
intendit.ri.q.iij.et ſi.ed etiam excõicaius

ꝓiuſta cauſa ſipenitet ⁊ diligentiſſime pꝛocu⸗

rat abſolutionem paratus ſat ſfacere.et face⸗

re quod in ſe eſt, exiunc valeni ſibi oꝛatões ec

.

cleſie. dum veroſtat obſtinatus in ſua excom

cleſie.lonae tamen minus q; alijs nõ excõmu

nicatis. In pꝛimitiua eccleſia quando opoꝛte,s
tebat ꝑ ſiana ad fidem lvmines inuitare. ꝑ er

cõicarionẽ ſequebatur alius affectus.ſ.imani
feſta ve xatio coꝛꝑpalis dialvli.vt.i.Coꝛint. v.

Nunc aũt inuiſibiliter ſathane traditur ⁊ ſpi-

—w

rifualiter modo pᷣdicro. Onde Zlugꝰ. ri.q.iij.

imnischꝛiſtianus. Dilectiſſimi qui excõica
tur a ſacerdotibſathane tradi ðꝛ.quõ.qꝛ.ſ.x

tra eccleſiam eſt dialbolus ſicut in eccleſia chꝛi
ſtus.ac ꝑ lc quaſi diabolo tradi ðꝛ.quia ab ec

cleſie vnione remouet.vnde illos quos apo/⸗

ſtolus tunc ſathaneę traditos pꝛedicat excomn/

municatione.q;uis in aliquo ꝓſint oꝛõnesec⸗

municatos a ſe eſſe dmonſtrat. Tercio ex/

cõmumicatuz nõ poteſt cum alijs intereſſe di⸗
uinis.vel cum alijs in eccleſia oꝛare.als moꝛ⸗
talirer veccat.nec etiã licet ei extra eccleſiam
ſic ꝓpe ſtare.ꝙ audiat diuina.de peni.et re.q
in te. Non tamen pꝛohibetur ab ingreſſu ec⸗
cleſie.dummodoibi non audiat diuina.vel cũ

alijs oꝛet ibi. Yo. delig. Poteſtetiam interef/

ſe pꝛedicationi.ſed ⁊ als ad officiũ dicendum.
id eſt hoꝛas canonicas ad quaseſt obligatus.
tenetur nibilominus dicere. ſed ſolus.et ſine
Dominus vobiſcumn. Quarto excõmuni⸗
catio iuta e vxcludit aregno celoꝛum. xxiiij.q.

i. quiſqins. Sed et imuſta lata ſi contemnatur

a regno excludit.xi.q.iij.nemo.vbi Chꝛiſoſto.
ſicait. Nemo contemnat vincula eccleſiaſti⸗/
ca.quia non eſthomo qui ligat.ſedchꝛiſtus. q
roteſtatem dedit hanc.et dignos fecit ho mi⸗/
nes tanti honoꝛis.nam tales moꝛtaliter pec⸗
cant ſcðm coc. Quinto excõmumcatus ex⸗

cluditur a ꝑticipatione cum alijs fidelibyin lo⸗

uendo.ſalutãdo comedẽdo ⁊ hmõi.xi.q.iij.
icut.Excipiũtux tñ quedam pſone cum qiib-
ꝑticipare poteſt. vt infra dicetur ti ſequenti.
Sexto excõ municatus ſi ciẽter ingerat ſe

diuinisofficijs alicuiusoꝛdinis vtẽs.ſi eſt cle⸗
ricus efficitur irregularis.extra de cleri. ex app

ſtolice.nec pᷣt diſpenſari niſiꝑ papam.exira de

ſen.et re iudi.decetero.Si tñ baptiʒret in ca⸗
ſu neceſſiratis.vi vetula et ſine ſolonitate. nõ

eſt irregularis ᷣm Guil. DPe.de palu.in.iiij.di.

xviij.plenius ⁊ ꝑfectius ponit lvc qui dicit.ꝙ
excõmunicatus ſicelebꝛat veloꝛdines recipit
fit irregularis.et lvc verum eſt.niſi pꝛobabilis

ignoꝛantia excuſet.de cle. excõ. mi.apoſtolice.

et hoc ſiue ſuſcipiat oꝛdinẽ ſacxum ſiue non ſa⸗

crum.quia non diſtinguitut.extra.eo. cum il-

loꝛum.et licet ibinon oiſtinguatur inter erro⸗

rem iuris ⁊ facti quo ad incurſionem irregulaa⸗

ritatis.ſi tamen erroꝛ factieſſet ꝓbabilis excu
ſaret. cum grauius ſit celebꝛare excõicatum

ZTitulus

8 oꝛdinari. Dnde ſi ꝓbabilis ignoꝛantia pre

ſeruat ah irregularitate celebꝛantẽ pati rõne

oꝛdinatu. Si aũt eſt ignoꝛantia nõ ꝓbabilis

abhas diſpenſat ſi talis ſcʒ eſt regularis.Si ve

ro ſecularis eſt.ſolus papa vt ibidẽ. Et q;uis
aliqui reſtringant ulum caſum ad excõicatum
ꝓpter iniectionẽ manuñ. tñ quacunq; de cau⸗
ſa ſit quis excõicatus.viðꝛ eadem rõne ꝙ ab⸗
bas poſſit diſpenſare. Si vero exiſtens e xcõi/

catu nõ celebꝛat.ſed in ſuo officio exequens
le ingerit diuinis efficit᷑ irregularis.ita ꝙ nõ
niſi ꝑ papam diſpenſatur.xi.q.iij.c. penł. Dñ
ſacerdos ſolenniter bhaptiʒans aut in foꝛo ↄſci

entie abſoluendo ſiue palã ſiue occulte vel quo
modocũq; ↄtrahit iregularitatẽ.ſecus ſibapti⸗
ſaret in neceſſitate vt vetula. Et ſitr excõica⸗
tus eſt ſi pꝛiuate dicat epłam. vel etiã ſolenni/
ter ſine manipulo.tñ vbi eſt ↄſuetudo ꝙ fiat ꝑ
nõoꝛdinatũ non incurrit. Item ſi actũ mino
tum oꝛdinũ etiã ſolenmter exerceat. cum hoc
etiãꝑ non oꝛdinatũ licite fieri poſſit.nõ incur⸗
rit. Si aũt ſacerdos ſolenniter officiaret eccle
ſiam in matutinis.veſperis vel alijs lvꝛis in⸗
curreret. Secus ſi pſalmomʒando cũ alijs qd
etiã faciũt laici. Item ſi ep̃s tulit ſniam excõ
municationis in celebꝛantẽ in aliqua capella
ſine ſui licentia celebꝛans. in pꝛima vire non
efficitur irregularis ſ excõicaius. Scða autẽ

vice ibi vel alubi celebꝛando. efficitur irregu
laris.ſed ſi capella eſſet ſimpliciter interdicta.
tunc ibi celebꝛans pꝛima vice etiã efficitur ir⸗
regularis.ille vero qui excõicatuʒ publice ad⸗
mittit ad diuina.eſtei interdictus eccleſie in⸗
greſſus.ſcʒ ad celebꝛandũ ⁊ officiandum.non
tñ eſt irregularis.niſi poſtq; admiſit ralẽ ad di
uina ſe ingerat diuinis ante purgationem ex⸗
ceſſus hmõi.de quo extra de ſen. excõ.c.is qin.
li.vi. Et nota ꝙ dicit Richar.in. iiij.di. xviij.
circa eandẽ materiam. ꝙ ſiille qui oꝛdinatur
in excõmunicatione ſcit ſe eſſe excõicatum ꝓ⸗
pter iniectionem manuũ in clericũ. ſiue inie/⸗
cto ſit enoꝛmis ſiue nõ ſiue hoc ſit ante ingreſ⸗
ſum religionis ſiue poſt. ſuꝑ tali irregularirate
p„ pꝛelatum ſuum oiſpenſari nõ poteſt. in oꝛdi
ne tamen pᷣdicatoꝝ et minoꝝ ꝑ pꝛiuilegiũ vir
tute ↄſpicuos.pñt oꝛdinatos in excõicanione
velſuſpenſione vel interdicto pᷣlati eoꝝ ſuꝑ ta
li irregularitate diſpenſare.etiaʒ ſi ↄtraxiſſent
ante ingreſſum religionis.niſi caſus excõica⸗
tionis fuiſſet enoꝛmis.ita ꝙ emz abſolutio pa
pe reſeruata. Item qððꝛ de ignoꝛantia. dicit
HRichar. ꝙ in ſoꝛo conſcientie credirur cmnlibet

dicentiſe habuiſſe iuris vel facti ignoꝛantiaʒ

in hmõi qñ fint oꝛdinatus. ſed in foꝛo conten/
tioſo ſecus. Septuno excõicatus non pᷣrſu
ſcipi ad religionẽ niſi pꝛius abſoluat pᷣm Kax.

Si tamen ſiit recepius.tenet receptio. Simi
lirer etiãꝗ pfeſſio excõicati tenet. Fratres antꝛ
oꝛdinis bdicatoꝝ ex ſpeciali pꝛiuilegio pñt ab⸗
ſoluere ſecuilares ingredi volentes ipᷣm oꝛdi⸗
nem.niſi eſſet caſus pape reſeruatus. Ocra
uo excõmunicaius eligere nõ poteſt nec eligi
vt nota. extra de apel.c. conſtitutis. Si ſecus
factum fuerit talis electio ipᷣo iure nulla eſt. ex
tra de conſue. c. cum dilecius. et.ix.q.i.nos in
hoĩem. vbi etiã dicit glo. ꝙ ſi qui eligunt cum
excõmunicato vitiatur electio. Item quia di/
cit regula iuris.li.vi. Anfamibus poꝛtæ nõ pa
teant digmtatis. Sed cum excõmunicati ma

ioꝛi excõmunicatione ſint infames. vt pater.

vi.q.i.infames.vbi dicitur in teriuexcõmuni .
catos.ergo ⁊c̃.quod etiam tenet Bal. Et in⸗

telligitur de excõmunicatione notoꝛia.Et di⸗

cit Pe.de paluð.hoc eſſe verum. non ſoluʒ de

dignitate eccleſiaſtica regulari vel ſeculari.ſʒ

etlam de layca. vnde in regem vel imperato/
rem non preeſt eligi. de elec. per venerabilẽ.
Similirer non wteſtconferni beneficimm. de
Heono excõmunica

exceſ.pꝛela.c.tanta. ni
tus nullum beneficium eccleſiaſticum acquire

re poteſt. de cle. excom. mi.c.poſtulaſtis.Et de
beneficijs iam habitis dum eſt in moꝛa pten

di abſolutionem.nil percipiet.extra de appell.
paſtoꝛalis. Secus ſi non eſt in moꝛa. de exceſ.
pꝛela.c.quia diuerſitatem. Johan. de ligna.
Et dicit Pe.de paluð.in.iiij.ꝙ ſi quis eſt iniu
ſte excõmunicatus.vel facit poſſe ſuum de im
petrando abſolutionẽ ab iniuſta excõmunica⸗

tione in foꝛo ↄſcientie facit fructus ſuos.etiaʒ

in foꝛo exterioꝛi debet cum eo diſpenſari.et per
ſimplicem diſpenſationem ſecum factaz. etnã

pꝛo tpe in quo in moꝛa erat poteſt fructus acci

pere. ſecus autem ſi tempoꝛe electionis velcõ

ſcientia ſacta ſufficit ⁊ habetur pꝛonoua colla⸗
tione.Abſo lutus auteʒ nõ ex lvcipſo facit fru
ctus ſuos medio tꝑe perceptos mſi cum eo ſu⸗

per lvc fuerit ſpecialiter diſpenſatũ.vel iniute
fuiſſet excõmunicaius. vel non ſuiſſet in mo)·
ra perendi.hec ill?ö?. Decimo excõicatus eſt

ab officio et benefido ſuſpenſus. DVnde nec li⸗

gare nec abſoluere poreſt. xrxiiij.q.i. Aucdiin

mus. nec poteſt beneficium conſerre. de exceſ.
pꝛe lato.c.tanta.tamen q;diu ioleratur valet

quod fit ab eo. vt ſi pꝛonideret alicui eccleſie.

4

n⸗

firmationis vel collarionis erat excõmunica⸗
tus.quia tunc nullum ius fuit acquiſitum. pꝛo
pier quod non ſufficit diſpenſatio.ſed requirxi⸗
tur noua collatio. Onde ſieſt beneficium per/
tinens ad collationem epiſcopi. vel ſimplici⸗
ter vel ꝓtunc rõne delicti.qꝛ contulit excõica
to non ſuſficit eius diſpenſatio.ſed diſpenſatio
pape velalterius qui poteſt conferre ex certa

Min
rhfima

Slen
Nrnii
Gnitdune ⸗
mnitmnan 3
ſſt krt e
gininiate
a kſtenn
inchd
ſüninteni i
Gaſontonie

. grinenelt .

etkrrenene
mncainuͤb.
gienter
arzenenaſtren

4 getdnencäet.

nhfünſteti
elauneriöaio
Setherpelninn

Gegipobhece.d

Gnarieicanhe

6Sinſpöüchtoonon

Tacpeloſttunis
er ſuntocatleend⸗
ig ii⸗ Nineg.
ſnannreleenone
oollaene erile
alieseni tſtie⸗
Noaoendimteti
Wngadinnn.
Dewagrarce
noppaͤnſnnt
Duohenveri
ed dlc
ekerntnigen
pumnovtite
Einennsfininnmn
ſa meſeingaieſe
ſtöimſienhß⸗
unn baſtnüge
itnneftrugbii
Pgitin rten
pnme ecns
Genetpelreczne
finen. Deuf
Uuirunennoßie
oungrcinrnro⸗
KWauina
Unnienen
Wineſitered
ſeßnnd
ſiaineg
Iiehicnnis re⸗
Rän
h
anmterſfr

n
an⸗
—
emirndin
unn ſin
ſenönn
minkenneriene
hen
meem te,
Nrum wonſope
Weiveiſealc
ngenvelinn
eert arat
temberfeng
Pyogrinnn
rkſiannr
Mopfulktet
Smncknmun
momre
inmii
mn Ponrige.
innigcknn
elſaen
bimnnnginmn
ZCit Kurnnsſne
meo diſena
em ſecumnian
aneſtfunt
oreeelnnen
niseteimmi
sfitnrind
dimin inn⸗/
leſtntmnd/
nitine ini
Mapornäteii

niri deini
— nn
nis On. 1
ini g

nlonſend,
ilnirmet

CethM.

—
=

=
==

vel alicnius ↄſrmaret electionẽ. gr. viij.q. iij;

NPoõne.niſi foꝛte eſſet notoꝛiũ.Dicit Richar.

jn.iiij. di. xviij. ꝙ ſi oẽs actus legitimi dq̊s aliqᷓ

exercẽt dum eoꝝ excõicationes latent. eſſeni
irriti ⁊ inanes iudicãdi.poſtq; eoꝝ excõicatio
eſſet derecta multi de ſtatu ſuo eſſent incerti.

qꝛ aliqui ſimt pᷣlati. aliqui hñtes plura hñficia

eccleſiaſtica.qui a latenter excõicato fuerunt
abſoluti ⁊ ſic dura viðꝛ hec ſnĩia. Et ideo alioꝝ
ſnia mitioꝛ ⁊ rõnabilioꝛ eſt qui dicũt ꝙ in di⸗
cto caſu eor abſolutões ⁊ bñficioꝝ collatões te
nent. Guis eoꝝ excõicatio wſtea fuerit dete/

ccta. exiła te excep.c.exceptõ. in glo.ar. de in/

●

repa.c.ↄſultatõibꝛ. NDndecimo interdictus
eſtexcõicato oĩs ctus legitimus.vñ nec iudi⸗
care pᷣt nec accuſare nec teſtificari. xi.q.iij. ad
menſam. S. euidẽter. Et ſi vnus de iuchcibo fe⸗
rentiby ſniam ſit excõicatus.nõ valet ſuĩa.ſi ſi
mul cum excõicato ꝓnunciant. No. de lig. Et
dicit Pe.de palu.in.iiij.hoc eſt verũ ſi ſunt ex/
cõicati publice.de ſen.et re iudi.ad ꝓhanduʒ.
qꝛ facta ⁊ iudicataꝑ occulte excõicatũ valent
vñ ⁊ in ſpũalibonon valet qð fit ab excõicato

de arpel. ↄſtiiutis. et t q;diu tolerãtux pꝛelari
et ſunt occulte excõicati valet quod ſit ab eis.

viij.q.iüij. Nõne. Dñ ſi coͤulit hñficiũ. vel cõ
firmauit electionẽ tenet. et ſur a bſo luit in ſo⸗
ro conſciẽtie.hec ille.cũ quo ↄcoꝛ.Richar.Cõ

ſtitutões etiã ⁊ ſnĩe facte vel late ab eo.vel de

mandato eius irrite ſunt ipo iure.et nunq;ᷓ va
lebunt.extra de immu. ec.c. aduerſus. Yo. tñ
de lig. dicit ꝙ valet iudiciũ coꝛã iudice excõi⸗
cato habitũ.niſi ſit publice excõmunicatus.
Duodecimoe xcõicatus nõ pᷣt ↄſtitui pcu/⸗
ratoꝛ.de ꝓba.c.poſt ceſſionẽ.nec etiã pᷣt ↄſtitu
ere ꝓcuratoꝛẽ.quinimo ſi qua cõitas aliquem
ꝓcuratoꝛẽ ↄſtituit.et ipᷣe ercõicatus inter cõ⸗

ſtituentes fuit vt rectoꝛ vel pꝛincipalis expᷣſ/

ſus.vel eius auẽte factus eſt ꝓcuratoꝛ. vel ſi
ipſa cõitas ſciendo ipᷣm talem.tñ eum ꝓcura⸗

toꝛem feciſſet. nõ valer. extra de ꝓci..c. fi. ſi tñ

excõicatus ſit reus bñ pᷣtſe in iudicio defende
re.et ad hoc ꝓcuratoꝛẽ ↄſtituere. de iudic.c.in

telleximus. Secus autes ſi ſi actoꝛ vel ſireus

cõueniat vel recõueniat extra de ꝓba. c. voſt
ceſnonem. Decimotercio excõicatio abſol
uit a iuramento fidelitatis.xv.q.vi. Nos ſan
ctoꝛum. xet.c.iuratos. Jo.de lig. Onde ſiquis
cebet alicui in certo termino. ⁊ interim ipe cre
ditoꝛ excõicamur. ſᷣm Bar. bri. et Yo. nõ deber
debitoꝛ ei ſoluere.dum ꝑſeuerat in ercõicatio
ne. ſʒ vt Jo. an. dicit. deponat debitũ in edem

ſacrã. vt poſtea creditoꝛi abſoluto detur. Jo.

iñ ⁊ Hugo dicũt contrarin.ſ.ꝙ debz ſoluere.
Decimoquarto excõicatus matrimonium

contralere nõ pt. ↄtractũ tñ tenet. Jo. de lig⸗

Si tamen contrahit tenet. licet peccet moꝛta

liter. reddere debitũ enã debet. erigere etiam

nõ puto eſſe moꝛtale. Item excõicatus nõ pᷣ
teſt oꝛdinare nec oꝛdinari quo adexecutionẽ?.
etiam ſi ignoꝛet. Dnde oꝛdinati ab epiſcopp
excõmunicato etiam ignoꝛanter indigent di/

ſuenſatione quo ad execurioneʒ oꝛdinis.de eo

qui renun.c.fi. Similiter qui excõmunicatux
publice.ſiue ignoꝛet ius ſiue factum. oꝛdina⸗

tus non ſuſcipit e recutionem. de ſen. excom.

c.cum illoꝛum.hec Ne.de palu.in.iiij. Dicic
enam idem Pe.ꝙ epᷣus occulte ercõmunica
tus nõ minus confert oꝛdinando q; publicus

quia vtrobiq; characterẽ habet nõ executionẽ?

licet in altero caſu diſoenſeni faciliter ꝓppter
pꝛobabilem ignoꝛantiam. Non ſic autem in

ſacramento venitẽtie. quia ſi occulte ercõmu/
nicarus abſolnitur. tenet abſolutio. et ratio di
uerſitatis eſt ̃m eum. quia cauſa vnmoca cõ⸗

municar foꝛ nam ſuam ᷣm modum quem ha
ber.et quia in conferendis oꝛdinibus ſe habex
epiſcopus vt canſa quodãmodo vniuoca.non
poreſt conferrre executioneʒ quando eam nõ
habet.ſed in collatione penitentie ſe habet ſa⸗
cerdos vt equiuocum inſtrumentum in confe

rendo gratiam etiã ſi non habet eam. et ideo

valet abſolutio 27. Decimoquinto excõ⸗
municatus nõ poteſt adminiſtrare ſpñalia vel

tpalia. valet tamen contractus factus ꝑ eum

nomine eccleſie vel noĩe pꝛopꝛio. No. de lig.
ſubditi tenenturei obedire. nec pꝑ eccleſiam
ſit toleratus.viij.q.iiij.nonne. aljcõtra.So.

xelig. Decimoſexto non valent le imve/

trate p excõicatuʒ.nec aſtringi quis roteſt pa
cto tacito velerpꝛeſſo participareexcõmmumica
to niſi in caſibus a iure ꝑmiſſis.nec poſt abſo/
lutionem vti wreſtliteris vendente excõmuI⸗
nicatione impetrantis. Poſt hiis conteſtatio⸗
nem opponi wteſt exceptio ercõmunicatõis.
repulſo excõmunicato ab agendo currit cõirg
eum pꝛeſcriptio. Si eſt in moꝛa verendi abſo⸗
lutionem ipſe pꝛeſcribit nec dabuur reſtimtio
excommnnicato ſi pꝛeſcriptum ſit. JYo. de lig.
Decimoſeptimo excõmunicatus ſic dece?
dens non debet in eccleſia vellocoſacro ſexæ⸗
liri. nec poteſt oblatio ꝓeo ſuſcipi nec publieg
oꝛatio ꝓ eo fieri. ſicut nec pꝛo ipſĩo viuo.niſi
apparuerint in eo ante moꝛtẽ ſigna ↄwitõnie
qꝛ tunc abſoluetur poſt moꝛtem.et ommia pꝛe
dicta potuerunt pꝛo eo fieri.xxiiij.q.ij. Sane.
ſecreta tñ oꝛatione oꝛari pᷣt pꝛo excõicatis 'n-
Pe. de palu. Decimooctauo cadauer excõ)
cati nõ facit locum rehgioſim. vt cadauer nõ
excõmuntcati fᷣm Jo.de lig.et ſepultus in ei⸗
miterio ſi diſcerni poteſt. debet exhumari.C6
cludatur ergo ꝙ cũ excõmunicatio inferatto?

damna merito dicit Zlug.xi. q. iij. nihil. Mihil

ſic dʒ foꝛmidare chꝛiſtianus ſicut ſeꝑari a coꝛ⸗

voꝛe chꝛiſti. Si qins aũt in eã incidit ;cinius

querat abſolutõʒ.de qua modo agencũ eſt.

De abiolutõe ab excõicatione maioꝛi qu?à
.„ CLapitulü. Ixvij.
Bſoluere poteſt ab

excõican one maioꝛi lata de iure re

ſieri dʒ ⁊ a quo.

gulariter epᷣs ſuos ſuhditos ⁊ exem/

pri pᷣlati ſibi ſuhditos niſi papa ſibi reſeruanet
abſolutionẽ eius.de ſen.excõ.nup.vel etiã ca

pituluun ſeu ille ad ouem epᷣalis iuriſditio ꝑti⸗

net ſede vacãte. de maio.⁊ obe.c.ij.li.vi. et idẽ
de ſen. iuris. A ſnĩa vero hoĩs nõ pᷣt abſolui qͥs
mſi ab inferente ipᷣam vel a ſucceſſoꝛe eius.
niſi ille eſſ moꝛtuus vel amotꝰ.xi.q.iij.ſi ep̃ᷣs.
vel a ſupioꝛe eius.Si tñ hr̃et omnẽ iuriſcitõʒ
et plenã ſuꝑ ipᷣm excõicanum ſicut ⁊ ipe qui tu

lit. ſicut ſi ſacerdos prochialis ex cõſuerudine

loci excõicat ꝑrochianũ ſuum. q;uis nõ dece/⸗
at epᷣin abſoluere illũ ſacerdote irrequiſito tñ
pt. et ſi abſoluit abſolums eſt. et ſic ſi abſoluit

pꝛouincialis oꝛdinis mendicantiũ quẽ ligauit

epus quẽ excõic auit ſuſfraganeus eus.nõ enĩ
loc pᷣt niſi in caſu.vt ſi fuerit appellatũ ad euʒ.
et tũc pt vocatistñ ꝑtibo ⁊ cognito de appella⸗/
tione.als nõ valet abſolutio.de appel.roma⸗
na.li.vi.vel in arriculo moꝛris.tunc enĩ quili
bet a quolibetſacerdote p̃ᷣt abſolui a quacunq;
ſnia excõicationis etiã pape reſernata cũ mo/

diſicatione mñ̃ quam habes in.i.c. huius oꝑpis.

Epus extra ſuã dioceſim abſoluere nõ pᷣt ab
his que requirũt cauſe cognitionẽ.qꝛ nec ibi
pᷣt ſedere ꝓ tribunali. ix.q.ij. ep̃ᷣm. Nec etiaʒ
legatus e xtra terminos ſue legatõis.epᷣi tñ ex
pulſi pñt exercere ſuam iuriſditionẽ in aliena
vioceſi 27. Si papa mãdat alicui. ꝙ aliquẽ
excõicet ↄmittendo ei cauſe cognitõem.pote⸗
rit ⁊ illũ abſoluere.di.xri.inferioꝛ.ſed ſi man⸗

at ei tm̃ ꝙ excõicet. cũ ipᷣe diffinierit negoci

um nõ prerit abſoluere.cũ ꝑ papam ↄfirma/

tur aliqua ſnia excõicationis lata ꝑ inferioꝛẽ.

ſi c ſunpliciter fit ⁊ ſine cauſe cognitõe. pote

rit ipſe inferioꝛ qui tulit ſniam abſoluere.ſi ve
ro ſuiſſet ↄfirmata ex certa ſcientia ⁊ quaſi cũõ

cauſe cogniiõe.nõ poterit abſolui ſine mãda/
to pape.niſi eſſet cerũ ꝑ falſi ſuggeſtionẽ ſuiſſe
umpetratã. extra de confir. vti. vel inuti. c. j.
Abſoluno ab excõicatõe ex falſa cauſa pᷣm
Inno. et PHoſti.nõ tener.qꝛ iudex nõ inten⸗

uit ſic ablo luere puta ſi abſoluẽdus vicat ſe ſa

uiſfeciſſe ve liniuriã re miſiſſe. cum nõ ſit verũ
als abiolutio ſiue iuſta ſiue imuſta tenet quo
ad eccleſiam militantẽ. ar. dere iudi. omis. et

di. l. pvnderet.lbſolui quis poteſt ab epo nli⸗
us dioceſis in qua moꝛat᷑ a ſnia canonis quã
incurrit in alia dioceſi.ſiue canon ſit de iure cõ
mum ſiue de iure ſynodali.niſi pape reſeruetur
caſus.ſed aſententia hoĩs non pᷣt abſolui.niſi
ab excõmunicatoꝛe vel eius ſucceſſoꝛe in offi⸗

cio vel ſupioꝛe.R ichar.in.nij.et hoc niſi in pe

riculo moꝛtis vel iuſto impedimẽto detentus.
nec poſſit in bꝛeui accedere ad excõicatoꝛem.

tunc enĩ poteſt abſolui cum iniunctõne. vt ſe

pꝛe ſentet q;citius comode poterit ei qui debe/

at abſoluere ſubleęto impedimẽto.viqg de hoe.
ſupꝛa. Abſolui pᷣt qins inuitus ab excõica/
tione ſicut et inuimuis excõicaiux. imoremanẽ/

te contumacia p̃t quis diſtruũte remittere ex

cõmunicationem iuſte latam. ſi videat ſaliei
eius expedire. Cho.in. iiij.di.xviij. Sed Ri⸗

char.in.iiij.di.eadein.concedit lvc de ſenten

tia lvminis ſed de ſententia iuris dicit ꝙ ab⸗/

ſolui nõ poteſt inuitus.alł.xxiiij.q.ij.nec quiſl,y-

q;. ar. ad hoc extra de offi. dele. c. contingat.

XZAlbſolui debet excõicatus qui offert ſe ad in
ſticiam nõ obſtante appellatõne ꝑtis aduerſe
uir debet tamen recipi ante abſolurionẽ ſufſiciẽs
pꝛioꝛ ↄuentualis.ſecus aũt ſi abſolueret archi re

cautio ab illo ꝙ iure parebit.ex de axp.c.qua

fronte. Si excõmunicatus dicat cauſam ercõ⸗

municationis ſuiſſe dubiã vel nullam vel fal/

ſam. et petit abſolui ad cautelaʒ abſoluetur cũ
iuratoꝛia cautione. niſi excõicatoꝛ vel is ꝓ ů

lata eſt ſnia infra octo dies ꝓbauerit. extra de
ſen.e xcõ.li.vi.ſoler. Excoicatoꝛ cognoſcẽs

erroꝛem ſue excõicationis debet reuocare vel

abſoluere nõ obſtante a ppellatõe aduerſarij.

Sed ſi dubitet de erroꝛe pᷣt abſoluere recepta

autõe. ꝙ iuri pare at.exirxa de ſen.excõ.ſacro.
Ligatus pluribo ſentẽtijs vel vna ex diuerſis
cauſis. ſi vere vult abſolin dʒ expꝛunere oẽm
ſniam ⁊ cauſam ⁊ ſic vna abſolutio ſufficit ad

plures excõicatões tollendasałs nõ tenet ab

ſolutio. qꝛ ꝑ ſurreptõʒ eſſet obtenta. et᷑ de ſen.

excõ.officij. Cum qͥs dubitat ſe eſſe ẽxcõica

tum ſiſuꝑ loc hʒ oſcientiã ſcrupuloſam nimis
deronat eã ad ↄſiliũ boni viri.quã ſi nolit vel
nõ poſſit eã devnere.vel haleat de hvc ꝓbabi⸗
lem opinionẽ faciat ſe abſolui adcautelam. x·
tra de ſen. excõ.ex inqinſitõöi. Abſolutio aũt

ab excõicatione pᷣm GBuil.eſt duplex.Hnaꝑpni

nens ad foꝛũ ↄtentioſum.et hec ↄmitii pᷣrcle⸗

ricis nõ ſacerdotibꝛimo etiã ſᷣm Hug.et lai /

cis ex delegatõe pape tm̃.Alia eſtqᷓ pnner ad

ſoꝛũ pemitẽtiale qit cum oꝛõe ⁊ pſaſmo.et᷑ de
ſen. ex. a nob.in fi. Et hec nec dʒ nec pᷣt ↄmitti
ſacerdoribo.niſi foꝛte a papa loc fiar. Sʒ PBe.

de puſio.et Yo. vidẽtur pfecnus dicere crca
hoc. Dicũt enĩſuꝑ dicta decre. ꝙ qnbet ſupios
etiã nõ ſacerdos qui habet ptatem excõicandi

4

R.

venfnimnen
ntifwofett

gobſa⸗

eneßtn

1

ſeß ni hoſt
ucmrmi
cſenns dzten

ech iriceres
leftſintßgan⸗
gſſoptinrenn

ſcprirreringut

( Nnitlnd

nnuninigengn
r eiſeſtotſe
ſſonczciincitin
Pugdiat,g erig
irenciariaftlel
Ciprſgverahis nor
eiſtadpidrſensen
tuseſt onoroꝛig⸗
ur ini ilsſiff
ſuumoria uen o
Gucauno nn &
cpnſeenior hn⸗
nictur ͦzel
iſch ieirenena
ltetengtveoſcon
Talprauwiſon
Waochorncawn
Cürdnailiunß
Uuaonn ono⸗
y. Sißſogeerta
ſritenenreecere
ſttöntuſenen
ſkuargniechſen
lnnrnifn
Hummlo lgoeng
nſllapter ver
Kiurnennifn
Nuclniͤkte,

1
»„

E
S
S
S.
E
=
—

gteninin
beckfnente
fiisimſes,
nanhlirab D
WNW

Meldencſſ

gbtönahng
unſneni

n. incrnrſn
EN
Neatedſenen
nsdict b
migümrgl
Wacornngn.
Mscnofeliſengt
Arönepiisan
Aſrmniſi
reidemn
WDCXLA
Gwiwlannt
mnig hlen!
rucnere/ ’8,
Tbarent erend
riicnor ognoſee⸗
BNRNNN
Pelniegcreiin
ttſhen en
rudeſenend dn
SNelnid n

Rerenen

apſelmiin,
nctßthinni
ſetahmri
Nakintchih
niſatbientn⸗
inngiünitn
wkabſe

l

Allnnd

KarkͦDrahl

ſefihirt
e 1Pone
chzneth.N
nnslltii

CLQapitulum

halxr a pftem abſoluendi quantũ adreſtiti,
endũ cõioni vim ⁊ reddenduʒz ile habilẽ ad

acius legitimoſ.Sʒ quantũ ad tollendũ culpz

rõne criminis vel ↄfumacie cõtracte requiri⸗
tur abſolutio ſacerdotis. hee pᷣdicti.
In abſolu toe ag ma §. .
ioꝛi excõicatione.iiij.obſeruãda ſunt ſᷣm No⸗
ſtieñ.in ſum. Orimũ eſt vt ercõica:us in om̃i
caſu anteqᷓ; abſoluatur iret ſtare mãdatis ec
cleſie.Et q;iis Hoſti.dixerit lvc eſſe de ſubſtã
tia abſolutõis.ↄſrariũ tñ tenetur. Nñ ſiomit⸗
ur q; fieri nõ dʒ tener nibilominus abſolu
tio.ex eò. cũ deſideres. Goff. Ber. et Buid. Et

idẽ eſſetſi iuret pᷣqictus parere mãdatis ipiuſ

in ſuſcipit iuranentũ.de pueris aũt an debe/
ant iurare relinquit᷑ arbitrio epᷣi.Et dicit Ri⸗
char.in.iiij.ꝙ aliqui dicũt.ꝙ ꝓleui iniectõne
manuũ nõ dʒ erigi iuramentũ ꝓpter ꝑiculuʒ

B —

piurij.alij qð eſt obſeruandũ in abſolutõe cu⸗

iuſcunq; qui incidit in canonẽ.hec Richar. Sʒ
ug. dicit. ꝙ dʒ exigi ꝓ hoꝛrendis criminibo
vt incendiarijs.falſatoꝛiba ⁊ hmõi.nõ autẽ ꝓ
quibuſſibet als moꝛtalibo ↄtraq̃ lata eſt ſnia.

et iſtud viðꝛ ſatis equũ. Scðᷣm eſt vt ſiercõi
catus eſt ꝓ notoꝛia oſfenſa in aliquẽ nõ abſol

uatur.niſi pꝛius ſufficiẽs emenda pᷣſtetur.pꝛo
cõtumacia aũt ⁊ ꝓ offenſa dubia ſufficit iura⸗
toꝛia cautio.extra de ver.ſig.ex ꝑta.ſ.vhi nul⸗
le expenſepetũtur.ſʒ vbi expenſe vel ſatiſfactio
damni petitur.nõ vʒ abſolui niſi pꝛius ſatiffa⸗
ciat ſipt. Si aũt emendã pᷣſtare non pᷣt dʒ ab⸗
ſolui recepta ab eo idonea cautõe ꝙ ſatiſfaci⸗
ar. ſi ad pinguioꝛẽ foꝛtunã puenerit. et ðꝛ ido⸗
nea pignoꝛaticia vel fideiiſſoꝛia.extra de ſolu.
Nadardus.⁊ ſi illam pᷣſtare nõ pᷣt ſaltẽ pꝛeſtet
iuratoꝛiaʒ. abſolutio aũt neganda nõ eſt. xxvi.

q.vi. Si pᷣſbyter.talis qʒ ad petitionẽ aduer⸗

ſarij tenetur cedere boms.vt dicit Guid. Et ſi
iſtudſcðm nõ ſeruetur. tenehit t̃ abſolutio.
R peccat qui ſic abſoluit ᷣm Buid. Terciuʒ
qðſeruari debet eſt vt abſoluatur ꝑ eũ qui tulu
ſniam velꝑ ſupioꝛem ſuũ vel aliũ cui cõmiſit

cum pſal. oꝛõne ⁊ verberiby. pſal. ſcʒ miſerere

vel alio penitentiali ſm Guid.oꝛõne videlicʒ
Deus cui ꝓpꝛiũ eſt ⁊c. Sʒ vbi in oꝛõe ipᷣa di⸗
ci ↄſueuit.quẽ delictoꝝ catena ↄſtringit loco
huius ðꝛ.et hũc quẽ excõicationis cathena con
ſtringit. Pꝛemittitur aũt poſt pſalmũ cũ Glia

lyrie eleyſon. chꝛiſte ele yſon. leyrie eleyſon.

Pr nt. Saluuʒ fac.v. Niſall ꝓficiet inimicus
in eo.v.Eſto ei p. Oñe exaudi.et Dñs vobi⸗

ſcum.Poſt aũt ipam oꝛõeʒ pᷣdictã.Deus cui

ꝓpꝛin eſt dicencũ eſt. Aucẽte oĩpotentis dei
et btõꝝ aploꝝ Pe.et Pauli.et eccie ſcẽ ſue.et

nf̃a wl milièiↄmiiſa abſoluo te q tali ſnia vol

4

lrxxxij)/

ah excdicatione quã incurriſti ppter talemer

talẽ cauſam. er reſtituo te cõioni ⁊ pticipatõi
eccie ⁊ oĩm fideliũ ⁊ eccleſiaſticis ſacr̃is.ertra

eo.a nobis.ij. Derlerabit aũt abſoluẽs ercõi

catũ virgis vel coꝛrigijs nudas hñtem ſcapu⸗

las dũ vicitoĩa pᷣdicta. Aſta t̃ ſunt ad bñeſſe·
et nõ v ſubſtãtia abſolntõnis. Quartus eſt

vt poſtmodũ abſoluẽs faciat illi mãdata iuſt a

etrõnabilia ałs apellare woſſz. e de pac. c. fi
Erit aũt mandatũ rõnabile ei factũ ſi iſiexcõ

canonẽ nunq; veniat. vt incẽdiario ꝙ nunq;G

incendat.pcutienti clericũ ꝙ nunqᷓ; peutiat ?
ſiłia. xxiij.q.fi.peſſunã. Aͤliqñ etiaʒ requiritur

municato iniũgitur pꝛincipaliter. ꝙ ↄtra illũ

cautio ꝙ decetero talia nõ faciat.et᷑ e ſen. ex

cõ.grauẽ. Si aũt apparet ſnĩa iniuſta.nullum
mandatũ fiat abſoluto. Et nota ꝙ pꝛopter

violentꝗ iniectionẽ manuũ in clericũ vel reli⸗

gioſum fieri ſolet ſatiſfactio pecuniaria qᷓ appli
catur monaſterio ſi ꝑcuſſus eſt religioſus. Sʒ

ſieſſet clericus ſecularis ſibi applicaretux. niſi

in ↄammeliã eccleſie fuiſſet ꝓcuſſus.qꝛtũc ec⸗

cleſie cũ ipſa woſſit agere actõne iniuriaꝑ fimn
oſti. Defunctus auũt ercõicatis

Bofer cius ant erch
et ſepultus in loco ſacro cũ abſoluit᷑ nõ exou⸗
matur.ſʒ ſepulcrũ eius verberetur vt fit circa
viuos er de ſen.e xcõ.a nobis. Regularis autẽ

en verberat regularẽ vel ałs incidit in ſnianm

excõicatõis a iure platã.nec apłice ſedi reſer

uatã abſoluitura ſuo pᷣlato. Si iñ pcuſſiſſet re
gularẽ alterius religionis.tũc abbas vel pla⸗

tus ꝑcum verberabit ipᷣm abſoluendũ. qð err
loco ſatiſfactõis. ſʒ iuramentũ recipiet ⁊ aby

ſoluet ꝓpꝛius abbas.cõuenientius iñ fit ſorũ

vnum er cõ miſſione alterius. extra de off7.

oꝛ. c.fi. Si aũt peuſſit clericũ ſecularẽ.abſol-

uetur ꝑ ep̃m. de ſen.exco n. religioſo. libꝛo. vi.

In caſu aũt quo regularis excõicatiua nõ hal-

ret pꝛelatũ qui eſet ſacerdo =.vel ſi eſet vfumn
cius ipſe pᷣlatus vel ercõmunicatus ad dioce/

ſamm recurrendũ eſt m Hoſti. qd Buid. in⸗
telligit tam de erxempri qᷓ; de non exemptis.

Etnota ꝙ q;uis abſolutio ab excõicatõe re

gulariter debeat fieri cim modo declarato qñũ;

cõmode pᷣt.tñ ⁊ ſi non ſerueturpᷣdicta foꝛma

etiã ſine cauſa rõnabili ipᷣam dimittendo ſim

plici nudo verwpᷣt fieri ipᷣa abſolutio. vt ſi di-
cat. Abſoluo re ſolum ab excõicatione velrebe
nedico te vel qðcunq; aliqð tale intendẽs ꝑ

illud abſoluere.extra dere iudi. omnis res, dj.

l.pronderet.er ſvc p̃m Ray. Buid. Yoh. ⁊ fere

oẽs coc. licet Hoſtiẽ.dirat contrariũ. vnde er

b. Cho.de foꝛ na abſolu õis dicit. ꝙ abſolutio

ab excõmunicatione non eſt ſacramentalis.
ſʒ magis ↄſequens iudiciariam iuriſtionem

Et ideo ipſa verba hñt eficaciã abintention

Zitulus

dicentis.vbi nõ refert quibuſcũq; verbis vta⸗
ruir ad expꝛimendã ſuam intentionẽ. Silxet

Richar. in.iiij.dicit.ꝙ ſufficiũt verba quecũq;

ſignificantia remotionẽ excõicationis. YZdeʒ

tionẽ nõ ↄmiſiſſet in ſpeciali foꝛte qꝛ erat excõ

in ſubſtantia dicũt AUnto. de butri. et Pe. de pe
ruſio.et addunt.ꝙ cũexcõicatio feratur ꝓ vec

cato moꝛtali.ideo talis indiget abſolutõe ſa⸗
cerdotali ⁊ ſacramentali rõne peccati.quilibet
enĩ tenetur ↄfiteri de omni peccato moꝛtrali.
Sʒ añ hanc abſolunonẽ ſacramentalẽ admit
titur ad ꝑticipationè fidehũ. ſz nõ euchariſtie
niſi ↄfeſſus de illo moꝛtali. Vrẽ nota ꝙ ſi de
facto qs abſoluit aliquẽ ab excõicatione. de q̃
nõ pᷣt.cum poſtea aduertit.dʒ ſi p̃ᷣt certificate
de erroꝛe ſuo.ſ.declarando quõ eum nõ potuit

abſoluere ⁊ ſulere ꝙmnperret abſolutõʒ et in
terim hre ſe ad illũ.ac ſi nõ abſoluiſet. Gimnd.
Item nota ꝓꝙ ſi epᷣus ↄmittit alicui abſolu

tionẽ ab om̃i excõicationę.nõ ꝓpter lvc pote⸗
xit abſoluere illũ excõicatũ ahb eo.cuius abſolu

municatus ꝓpter damnũ illatũ epo wii aliqd
hmõi.extra de re iudi.c.in generali.li.vi. Itẽ
nota ꝙ abſolutio nõ debet fieri ſub conchrõne

pura ſiſatiſfecerit.nã taliter abſolutus nõ eſſʒ

mpliciter abſolutus. et᷑ de re iudi.li.vi.actus.

Oagiſter oꝛdinis pᷣdicatoꝝ ⁊ ꝓuincialis ⁊ cõ
uentualis ⁊ eoꝝ vicarij in pinntijs cõnentibo
⁊ locis ſibi ↄmiſſis pᷣdictis fratribo ↄſtituinis ibi

dem necnõ ⁊ alis fratribo eiuſdẽ oꝛdinis.in⸗
terdũ ad eos declinãnbo vndecũq; abſolutõe
indigentibo.ſiue pꝛiuſq; intrauerint oꝛdinem
ſiue poſt in caſiip exceſſerint.quibo ſnĩ am excõ

municatõis incurrũt. abſolutõis bñficiũ vale
ant imꝑtiri.niſi adeo eſſet enoꝛmis exceſſus.

ꝙ merito eſet aplica ſedes cõſulenda.Alex.

Breg. Bonifa. in pꝛunlegio viriute ↄſpicuos

qð ðꝛ nare magnũ. Pꝛedicti pꝛelati pñt ſuis

cõfeſſoꝛibo illas abſolutões ab excõicatõne et
diſpenſatõe ſuꝑ irregularitatibo reciꝑe.quas

ipſi pñt ſuis ſubditis imꝑtiri. Bomifa.in pᷣdi⸗

cto pꝛiuilegio virtuie ↄſpicuos. Irẽ magiſter
oꝛdinis fratrũ pᷣdicatoꝝ ⁊ ꝓuinciales.pꝛioꝛes
etiã ↄuentuales ⁊ eoꝝ vicarij eos qui oꝛchneʒ

nirm ingredi volũt. abſoluere pñt ſᷣm foꝛmaʒ

canonicã a ſnĩa excõicatõis.ſuſpenſioms ⁊ in
terdicti a iure vel iudice generaliter ꝓmulga

tis. et ſic eos in fratres recipe.etiã ſi poſt ſuſce
ptum babimũ recoluerint ſe fuine talboſentẽ /

tijs innodatos.pñt eis abſolutõis bñficiũ im/
parnii.niſi adeo enoꝛmis eſſet exceſſus eoꝛuʒ
⁊c̃.vbi ſupꝛa.Gonifa.virtute.

CTitulus. xxv. de excõmunicatione minoꝛi.

Excõmunicatio minoꝛ quomodo ↄtrahitur.

Capitulum pꝛimum.

XxXvV

2 — ———— 4
Ecũda ſpẽs ercõi
catõis ðꝛ minoꝛ extõicatio. Hec
aũt incurnitur ꝑticipando cũ errõ

municatis maioꝛi in caſu nõ cõ⸗/

ceſſo. Oñ Fabianus papa. Sicut apłi ſiatue⸗
runt dicentes.cũ excõicatis cõicandum non
eſſe ⁊c.xi.q.iij.gloꝛia. Paulus ſtatuit cum vi⸗
delicet dicit.i. Coꝛin.v.Si quis frater.i.fide⸗
lis noĩatur auarus ⁊c.i.ꝑ ſniam excõicaiiir ꝓ
pter aliqð viciũ.Excõicationẽ eni appellaint
noĩationem.vt exponit Zlug.ij.q.i.multi. Ete
ſubdit apłs ibi cum lvc.ſ.excõicato negcib l

ſumere debens. Yohan. enã euangeliſta in. ij.

canonica. c. vnico. ait. Si quis nõ affert hane
coctrinã.ſ.fidei recte.nolite eum reciꝑe in v

mo.nec ei dixeritis aue ⁊c. Et loquitur de here
ticis qui ſunt excõicati.qð ipſe oſtendit exem

plo.vt ptʒ.xxiiij.q.i.om̃is.Ad idem Aſidoꝛus
ait. Cum excõicato nec oꝛare nec loqui.niſi q̃
adeandẽ excõicationẽ ꝑtinent.nec veſci licet
Si qins palam aut abſconſe fuerit cum eolo⸗
cunus cõem ſtatim cñ eoexcõicatõmis ↄtrahet
pen ã. xi.q.iij.cum excõicato.glo.ſtatim. eſt er

go caſus late ſnĩe.ſ.ꝙ incuxrit minoꝛẽ exrõica

tionem talis.et ſic eſt ibiſimilitudo ſeu cõitas
in genere.ad idẽ facit pcedens et ſequens.c.
Pꝛo hoꝝ maioꝛi declaratõe eſt ſciencuʒ ꝙ
quadrupliciter quis pᷣt cũ excõicatis cõicare.
Pꝛimo quidem in eodem crimine ꝓpter qð
quis eſt excõmunicatus ſcilicet dando ei conſi
lunn auxilium vel fauoꝛem.cet per talem par⸗
ticipationem incidit in eandem ſentennam.
vt ſupꝛa declaratum eſt. Secundo in crimine
moꝛtali participando.ſed non in illo pꝛopter
quod eſt excõmunicatus.et pꝛopter talem par
ticipatõʒ moꝛtaliter peccat.ſʒ nõ incurrit ma⸗
ioꝛẽ excõicatõeʒ ſʒ minoꝛẽ. Cercio ꝓnicipatur
cũ excõicato in diuinis ⁊ ꝓptertalẽ ꝑticipati⸗
onẽ peccat moꝛtaliter qñ ſcienter lvc agit et ſi
ius ignoꝛet.et pᷣcipue ſi eſt talis conditõnis ꝙ;
ſcire potuit et debuit hmõiparticipatõmis pꝛo
libitionem.non tamẽ eſt ercõmunicatus ma
ioꝛiſed minoꝛi.nec eſt irregularis.de ſenten.
excom.is qui.li.vi.ſed vicinus ixregularitati.
MHam eſt ei interdicius ingreſus eccleſie ſi vi

delicet admittit ad diuina offticia publice ercõ

mumcatos ſeu eccleſiaſtica ſacr̃a aut ad ſepul
turam vonec de tranſgreſſione hmõi ſatiſtece

rit cõpetenter ad arburiũ eius cmꝰ ſniam con/
tempſit. extra de pꝛiui.epoꝝ.li.vi. Ei ſi poſtq;

eſtei interdictus ſᷣůgreſſus eccleſie ingerat ſe
diuinis in ſuo officio ſicut pꝛius irre gularis eſ
ficitur.et ſic videtur intelligendum de ſecula⸗
ribus ⁊ regularibus.Sed eti ſi ſeꝑeliret publice
excõmunicatuʒ eſſz e xcõmumicatus.vt ſupꝛa

fimmmnienn
in hti
tcunneienda
ini Pontfg
gteielin t
enbcneheethmo
orragckromeo
ſynißiadronid
hidieraricipth
neetgleeftiv inn

eſcatddon

tneſſt Hine
Seoprcpanton⸗
erdeſaſeedſh
wepceptonäſin
Pkiſchgenerch
iican efnoran
ne o vgerhin
ſtcierönaam⸗
egzcieodienchon
rnintel acic⸗
Paknechtantde
Hoüchrickfmn
Unudidrerenen
Nipanibarthek
ſinite Dagte
oiröfnumtetan
rhueßscͤtrd
fniſrintanitn.
n gnaoontie⸗
Meerötoninegz
ennnertötmnene
n ſppprelg

„
ucti
hidhin
WN

Sant
en
ftatiſr
um riann
miim
iglng
MMavnft
luntt
rröfllge
kennid
—
Apen ſn
Mec bun
Unent necreſti
teſenan,
DArörönen
Meenwaten,.
lirtnitckfmm,
emanmnwoch
ð
em, etmung
Anonin an
zetproptmm
BnöeNE
i amgenn
1 eerat ,
nirwneanoni
aire Nſonn,
Nsimegkntn
arielthfi
Gifhnugtrcth
ſainttun
ſone nihlit
us l' ſinn,
zln ini
alkſe en
N. eſ
lbeln,
Cnalslee

=

mIn

Capinuli

dictũ eſt. Si añt falis participatio fieret 1 me⸗
tum.vt qꝛ tvrann cogit ꝓ metũ moꝛtis ſacer⸗

dotẽ celebꝛare et ſi culpa attenuef ꝑ talẽ merũ

nec tñ ſimpliciter excuſat ſᷣm Poſti.ſeꝗ ſ(ðdm
Guido.et NDug.metus qin cadit in cõſtantem

virñ excuſaret in hmõi.QAuarto Pticipatio cñ
excõicatis fit nõ in crimine.ſed in alijs actibuſ

humane cõuerſatõis.vt loquẽdo.comedendo.
ſalutãdo ⁊ hmõi.in caſu nõ cõceſſo.et ꝑ lvc ef
ficitur excõicatus minoꝛi excõicatione. etſi ꝑti
naciter et ↄtra ꝓhibitionẽ ſuꝑioꝛis cõicaret ĩ
pᷣdictis minoꝛi excõicatus etiã poſſet excõicari
inaioꝛi. Mota tñ ꝙ dicta ſnia.ſ.excõicatio⸗
mimaioꝛis lata ↄtra pticipantes cũ excõica⸗
tis in loquela.et hmõi nõ teneret niſi pᷣmiſſa

elſet rtina admomtio.vel vna ꝓ trib et niſi ex
„ imant᷑ ipᷣi admonẽdi noĩanm.et᷑ eo. Statu/⸗

tum.li.vi. Nota tñ ꝙ ꝓpter pᷣdictã ꝑticipa
tionẽ.licet quidãvt Ray.dixerint incurri pecca
tũ moꝛtale.tñtlv.in.iiij.di.xviij.dicit. ꝙ ꝓba
bilius eſt qð alij dicunt.ſ.nõ eẽ moꝛtale niſi in
q̃ttuoꝛ caſibo. Pꝛimo.ſ.ꝑticipando in crimine
Scðo ꝓticipando in diuinis. Cercio in cõtem
ptu eccleſiaſtice diſciplĩie. Quarto cõtra ꝓhibi
tionẽ pᷣceptoꝛiã ſuꝑioꝛis. Adẽ Pe.et Albᷣ.Ar
chi. xi.q.iij. Sicut.et ſic intelligit᷑ ilud.c.Sicut
apłi.ſ.ꝙ cũ qͥs per cõtemptũ pticipãt tunc pᷣt
excõicari.qꝛ moꝛtaliter tũc peccat. IJdem Jo.
an. et Yo. de lig. et Richar.in.iiij. Qui ergo ꝑ/
ticipat cũ excõicato maioꝛi excõicatõe in diui
nisſcʒ cũ eo dicendo officiũ.vel miniſtrãdo ei
ſacramẽta.vel audiẽdo miſſam cũ eo.ᷣm oẽs
peccat moꝛtaliter.vt dicit᷑ in quodã ſcripto ſuo
ſup.iiij.qð verũ eſt ſᷣm ea que ſunt in coꝛpoꝛe
iuris.Sed lvdie ſecus p extrauagantẽ OJarti
ni.v.quã hales ſupᷣ.ðc.fi.de maioꝛi excõicatõne
ibi vide. Nota ꝙ pnicipans iñ excõicato mi
noꝛi nõ incurrit aliquã excõicationẽvel peccatũ

et hoc eſt qð cõiter dicit᷑.ꝙ excõicatio.ſ.maioꝛ

nõ trãſit in terciã pſonã xi.q.iij.Quoniã mul
tos. In quo quidẽ.c. Gꝛego.ſubtrahit a mi⸗
noꝛe excõicatione q;;plures dr̃a ꝓſonarũ ↄmu
nicantes excõicatig maioꝛi.q̃ tñ oẽs cõpꝛehen/⸗
dunt in iſto v. Otile lex humile res ignoꝛata
neceſſe. Hec anathema faciunt ne poſſit obeſe.
NBtile.i.ppter vtilitatẽ excõicati vel enã ꝑtici

pantis..ex.i.ꝓpter legẽ matrimonij. Humile

id eſt ꝑ ſubiectionẽ naturalẽ vel aliquã ſeruitu
tem.vt in filis ⁊ ſeruis et hmõi.ſRies ignoꝛata

id ẽ qñ neſcit qͥs eſt excõicatus.ignoꝛãtia.ſ.ſa

cti.neceſſe.i.ꝓpter neceſſitateʒ excõmunicati

WVl pticipantis. Dide tñ clarius de quolibet lv

xum in ſequentibus.

Srimo quidem ercu H. i.

ſat pricipantẽ cũ excõicatis.vt nõ incurrat mi

primum

noꝛ vtilitas que pᷣteſſe duplex.vna quidẽ ipiꝰ
excomunicati.vt cũ qͥs loquit᷑ ei de his que p/½
tinent ad abſolutionẽ ꝓcurandã.vel etiã adſa
lutem aĩe.licʒ alia incidẽter interwvnat vt ma

gis ꝓficiat. Onde et ad pᷣdicationẽ admittir.

92%

ex eo reſponſo.et per hunc etiã modũ pᷣdicatooz
res qᷓ apud ercõmunic atos in pᷣdicatomb er
cõfeſſombo q̃ſi gerũt cauſas eoꝝ qui ab ipis e
wliati fuerũt elemoſynas licite accipe ab ipᷣis
excõicatis.pᷣſertim ſi in locis illis nõ valẽt ſu⸗
ſtentationẽ halere. extra eo.cũ volũtate.et eti
am ᷣ̃m Hoſti.ertra caſum neceſſitatis. dũ ſpe
rant ꝓbabiliter de ꝓficiendo eis. Scðᷣa vtili⸗
tas pᷣt eſſe ex parte ꝑticipantis in tꝑalibusvel
ſpiritualibo.et in tempoꝛalibus quidẽ.vt cum
petit ab excõmunicato ꝙ ei debet dare. vt in di

cto.c. Si vere. vnde ſi nolit dare.pᷣt in iudicio

cõueniri.alias ex delicto ſuo cõmodum repoꝛ⸗

taret. de iudi. c. intellexrimus. In ſpiritualibꝰ-

aũt licice woteſt loqui de ſalute anime ſue.petẽ⸗
do cõſilium ſi eſt neceſſitas.⁊ nõ poſſet habere
recurſum ad alium ᷣm Guił. Secũdo excu
ſat lex matrimonij in hmõi pticipatõne.cum
diſtinctõne tamẽ.nam aut excõ municatio eſt
lata etiã in alterum ꝓpter matrimonium illi/
citum cõtractum.et tunc neuter poteſt cum al⸗

tero participare.aut excõmunicano eſt lata p⸗

pter aliud delictum et tunc in participatione
quo ad redditionẽ debitivterq; ercuſatur. in a/
lijs vero ercuſatur mulier ꝑticipando cum vi⸗
ro excõicato.ſed nõ excuſat᷑ vir ꝑticipando cũ
vxoꝛe excõicata.ex eo ꝙ cum ſit caput eius.de
leat eam cogere vt faciat ſe abſoluere.vi.q.i.
Sicut.hec Ray.et Boff. Si autem vir vocarer
excõicatum ad menſam.credit Guił.ꝙ nõ eſ⸗
ſit vxoꝛ comedere cum viro ad illã menſaʒ. ſech
bene in eadẽ omo.in alis menſa ita remota ꝙ
roſſit dici ꝙ nõ comedãt ſimul.et de bonis qui⸗
dem cõmunibo.aut de his que daret mariti ſui
noĩe excõicati ſm Buitł.nõ debent accipi ele⸗
moſynaliter.niſi.ſ.in neceſſitate.ſed de bonis
ꝓpꝛũs ſi dat.vel ſi cõceſſum ei fuiſſet a marito
excõicato.vt de bonis cõibus daret ipa noĩe ꝓ
pꝛio pᷣt accipi.idẽ de familis excõicati qᷓad ele⸗
moſynas dandas. TCercio excuſat humili/
tas ſubiectõis vel ſernitutis. etpꝛimo quidẽ fi.
lij qͥ ſunt ſub patria ptãte.vel enã mancipati qͥ
ſunt cõmenſales pr̃is.et ab eo recipiũt neceſ⸗
ſaria.excuſant᷑ ꝓncipãdo eñ pr̃e excõicato dũu/
mõ nõ in crimme alij aũt filij nõ excenſant m
BGuil. Secundo excuſantur monachi partici / /
pando cum abbate excõmunicato m Gimi.
quia ſunt quaſi de familia eius. Cercio excu⸗
ſantur clerici cum ſuo pontiſice excõicato ꝑti
cipando illi.ſ.qui ſunt eiꝰ officio cõquctiue de
vuati.ſicut et alij ſeruiẽtes.aliqñ vero clerici

Zitulus Vic eſimuſquin.

nõ. xciᷣ. di. Oiratus ſᷣm Hoſti. Quarto ex/
cuſantur ſerui et ancille.ſ.ſeriilis cõditiomis.
Duinto excuſantur ruſtici ſeruientes. et alij

ſubiecti qui nõ ſunt adeo curiales.vt eoꝛũ cõo⸗

ſilio ſcelera ꝓpetrantur.ri.q.iij.Ouoniã mul⸗

ſone ante excõmunicationẽ dñi ſeu patroni ob

ligauerũt ſe ſeriituri. et ſeruitiũ intrauerunt
ſi tunc ignoꝛauerũt excõmunicationẽ.non te/
nentur diſcedere.ſed ſi ſciuerũt tenent᷑ diſcede
re.niſi neceſſitas eos cõpuliſſet ꝙ fierent de fa
milia eius.Et qð dicit᷑ de ruſticis.intellige qui

colunt terram dñoꝛum ſuoꝛũ.et lvc etiam ex/

tenditurſᷣm Guił- ad illos qui dicunt media/
tarij.et q́ ſeerculturi recipiütcertã poꝛtionẽ
fructuũ. NHam et poſſunt cõmunicare q;tum
opoꝛtet ꝓpter enlturã.et hmõi rationẽ. Fdem
intelligendũ eſt de nutritijs et ſimilibus qͥ vel
que ſi a dño recederẽt nõ haberent vnde viue
rent.extra eo.ſi.wre.ibi etiã in dicto.c.excu⸗

ſantur.qui cum excõmunic atis nautis cõöueni

unt de tranffretando cõtra ſaracenos. Sexto ex

cuſantur patres et wmini pticipando cum fi⸗

lijs ſuis. aut ſeruis excãmunicatis. nõ quideʒ
ſimpliciter.ſed pᷣm tlv.in.iiij.diſt.xviij.in his

in quibo ſunt obligati.quia ſicut inferioꝛes ob⸗

ligantur ad obſequium ſu pioꝛutn. ita ſuperio
res ad ꝓuidentiam inferioꝝ. Ray. tñ et Guik.
Boff. et Hoſti.dicũt.ꝙ tutius eſt tenereꝙ nõ
excuſantur tales. quia tenebant eos coꝛrigere
ar. xxvij.q.i.de filia.qð videt᷑ qñ ex defectu ipᷣo
rum.quia ſcʒ nõ coꝛrexerunt inciderũt in ſen⸗
gentiam. ve l ꝑmanent in ea ſed vbi ꝑ eos non
ſterit. et inſtant vt querãt abſolutionẽ. habet lo
cum quod dicit tlv. Septĩo ᷣm Hoſti. ſeruis
mercennarijs poſſunt cõmunicare cõductoꝛes
eoꝛũ.vbi ſine magno incõmodo eoꝝ eos vita
re nõ poſſent.et idem de ſocijs halentibn aliqͥd
cõmune.alias aũt nõ poſſunt cõmunicare.cõ/⸗
coꝛ. Berñ. Octauo armiger vel ſeruiens militi
pm BGuilł.excuſat cõmunicando ei.nõ aũt cõ⸗
municando cum excõicatis. cum quibo comi
nus ſuus cõmunicat. NHono vaſalli cum tene
aAntur reddere tributa penſionis ſuis dñiſexcõ
municatis.nõ peccant eis cõicando. licʒ ſoluãt

in ꝓpꝛia ꝑſona ſᷣm Buił. Notauit tñ Hugo de

hmõi vaſallis ꝙ cuʒ ſint abſoluti ab obſequio
fidelitatis.q;diu eoꝛum dñs eſt excõicatus de⸗
bent ab eo abſtinere.xv.q.vi. NMos ſanctoꝛuʒ
Quarto excuſat hmõi participationem res
ignoꝛata. vt dicit Buił.i.ignoꝛantia facri pꝛo⸗
babilis. extra de cle. excõ.mi.Aplice. Sʒ igno⸗
rantia iuria nõ excuſat.niſi illos quibo ius licʒ
ignoꝛare.vt ſunt pueri nondum coli capaces.
Dicitur aũt ignoꝛare qͥs factũ.vt quia nõ con
ſtat ei. ꝙ ille fecit tale quid. puta ꝙ clericũ ver

mnatum ꝑ excõmunicationẽ.et exinde nõ vi

lerauit. quia nec ipᷣe vidit.nec eſt fama itapu
blica ꝙ; Nnino debeat credi.nã ſi ab adueria⸗
rio audiet.

ſiet vel leni fama nõ delet ſibi de lvc foꝛ
mare cõſcientiã. xi.q.iij. Nõ ſolum. Si vero E
publita ſama. vel auditur a fidedigniiſ.; aliqs
ſit publice excõicatus.vel quia notoꝛie aliquid
fecit ppterquod mciditin ercõmunicationem
ebet eintare et inquirere weritatẽ ſi non plene
ſcit.et interim eum vitgꝗre in occulto.vel in pu

blico. wonec fuerit cernificatus m Ray. Item

ſi audiui aliquẽ excõmunicatũ publicari pariſi
us.quẽ poſtea inuenio bonouie liq; quidã dixe
rint. ꝙ dz euitari vbiq; iñ ᷣm Buit. pt lenigni
us dici. ſ. ꝙ ſi pñt facere ꝓbare excoienioiſe
puta ꝑ teſtem. uel inſtrumentũ teneoꝛ vitare.
als nõ niſi in illa dioceſi. Itẽ ſi audiui aliauè
excõmunicari.vel vidi incidere in factum de⸗

di eum niſi wſt annũ pᷣm Guit.ſi ille eſt talis
lvmo.ꝙ credat᷑ eſſe timoꝛatus.et qui tunc ſex
uabat excõmunicationẽ modo nõ ſeruar. poſj
ſum credere eam abſolutum. ſi vero nõ eſt ta⸗
lis deleo eum vitare.ſi occultũ eſt occulre.vi.
g.ij. Si tm̃ ⁊.c.ſe.ſi manifeſtũ publice.niſi cõ
ſtet de abſolutõe. Atẽ ſi pᷣlatus vel ſacerdos di
cat mihi. ꝙ vidit pꝛochianũ ſuũ aliquid faciẽ
tem ꝓpter qð incidit in excõicationem. nõ eſt
aut illud publicũ ſiue credã ſiue nõ credi illud
nõ teneoꝛ eum vitare.qtũ.ſ.advitandũ mino

rem excõmunicationẽ. et multominus vitare

nõ reneoꝛ.ſi dicat mihi alius ſm Guił. Si tñ
platus velepᷣus vel alius diceret mihi de ſuo
ſubdito. ꝙ eſſet ercõmunicatus denunciando
mihi ſententiã. et caſus eſt talis de qͥ ſoler fieri
excomunicatio debeo credere et illum vitare.
SDi ant dicat cõmuni locutõe nõ teneoꝛ. Iteʒ
ſiaudiui ab ipo excõmunicato de ſua excõmu⸗
neatione.et lvc in cõfeſſone.pᷣm Guilł. nõ te⸗
neoꝛ viſare. idem Hoſti. Si vero ertra cõfeſ⸗
ſionem ᷣm omnes debeo eum vitare. ſed in oc
culto ſolum miſi ſit pubice exaòmunicat. Atẽ
ſi ſcio habitu aliquem eſſe ercõmunicatũ. acru
autem hvc nõ aduerto. ſic ei cõmumcoſſubito
ſᷣm Guił.non incido in excõmunicanonẽ.nec
pecco. Ytẽ ſi dubitatur de excõmunicatione ali
quoꝛum. et dubitanio talis pᷣcedit ſententniã iu
dicij.puta quia nondũ eſt declaratũ ꝑ iudicun
cõſenſum nõ ſunt vitandi. Si poſt concoꝛdem
iudicum determinanonẽ adhuc ambiguũ ſit.
magis ſtandum eſt ſententie iudicũ.⁊ illiſunt
vitandi ſ̃m tlv.in quolilber. Quinto ercu⸗
ſat neceſſiras tam excõmunicati q;; participan
nis. vnde pegrinpviatoꝛes et ſimiles in neceſ
ſitate cõſtituti liate pñt recipe ab excõmumca
tis m Inno. et Doſti.xri.q.iij.Auoniã mul⸗
tos. Similiter excõmunicatis poteſt aliquid

( eaner

aaed ſinge,
ſolieſcnin
h

letelin 95

Gteleikrcite
ſan ui
riſ⸗
nntculſi

S
pnmmini

Winuſn
muanammn
*

mypr
ſbtemm
Mmnet
gönmicnanthön
Cüttrewgecinmea
nianzerirnonen
föninangrn
Gnllnunfiaent
tricmiam
lbiratnireſo
acöruntanntenpe. d⸗
Picltnnin ca⸗
Mlohtagen
Goniöaa er
Wrenkee
eendenren
ndl. Dend
OAſchcacalchn
mnam genit⸗
ANronrelſren
nyienoogrindn
Uklotiroyslrefihn
Bullvöumtere
ſengence er
ſſchnrpockſeinn
fedſencielſonc
Immrönzſtetede
mupobemre⸗
niiuninn e
hlarerievel
ſnetenn eſe
Sunm Sir
Umheſnnntſeggen
unicanoein
güftiggieeri
nonenner,
elclefand⸗
Neſn Mchſao⸗
ngeoglen

di
an ugee
nzgiai

iheerli
miüzni

rsintti
Rechilie

nitunm
nbiann .Si

Iahen

nen
ſusctrii

o Gera vo

ioinn,
munNi
ſeſeſn li
SeN
Pvamnetrt
ncnianki
htniallin
Getiundorene

öpitenmi.

4run

Caꝑitulum

dari cauſa humanitatis ſᷣm Buich in ſuſten /
tatione qñ.ſ.indigẽt.nec eſt exvecrãda vltima
neceſſitas.et ſie xcõicafus vetat hoſpicii nõ te

netur ervectare ꝙ ſit ab omnibo alijs expulſus

AIntelligiturtñ quo ad neceſſaria vite. ſecus

ſi peteret alia vtenſilia. vt foſſoꝛiũ.velſecurim
et hbmõi. Arem ſi vocarux quis a indicibo excõ
municatis ſub quoꝝ iuriſditione eſt vt ſtet iuri
viðꝛ eſſe caſus necemitatis.et ſimiliter ſi coꝛaʒ

eis ↄueniunt iniuriatoꝛes ſuos m Binl.

Ananibus caſibus cõmunicando cum ex/
còmunicatis incurratur minoꝛ excõicatio.
.UNN Capitulum. ij.

trtra predictoſ caſuſ

ꝓhibetur in iure.ri.q.iij.c.cũ excõ⸗
municato.et ſequẽnti. ꝑtiripare cũ
ercömunicatis in his que in loc vᷣſu ↄtinẽtur.
Os oꝛare vale cõmumo menſa negatur. alłs
minoꝛ excõicatio incurritur. Pꝛimo qnidẽ
nõ deber quis ꝑticipare cum excõicato maio⸗
ri excõicatõe in locutõe vbi nota ſᷣm Buil. ꝙ
familiaritas.vel pudoꝛ vel ſcandali timoꝛ nõ

exxcuſat pricipantẽ cum talboin locutõne. vel
glijs in caſu nõ conceſſo. Item non licet lr̃as

excõmunicatireciꝑe. vel ei mittere vel nunci

oa. vel lr̃as.niſi in caſuquo liceretei loqͥ. pᷣm
Buil. et Hugo. Item ſi minus recipit ab eo

ſcienter.q;uis nõ debuerit reciꝑe. non m̃ tene

iur reddere.ſed debet excõcilio pauꝑibus ero⸗

gare. vel excõicato remittat.ſ.ad ſui ruboꝛem.
vm Binl. Scðvo nõ deber pticipare in ſalu /
tando.ała quii ſalutat excõicationem minoꝛe
incurrit. YAgem ſireſalutat ſalutantẽ. Sed ſi
alſurgat. vel ſi reuerentiã quis exibeat excõ⸗
municato aut inclinet ſe ſalutranti.aut moue/⸗
at labia quaſi reſa lutans cum iñ nil dicat.ſᷣm

Binl.nõ incurrit excõicationem. cũ pene ſint

reſtringende. de pe. di. . F. Pene. Item cum

eiſcribitur nõ eſt ſalutandus.ſʒ loco ſalutatõ⸗
nis dicendũ eſt ſpm̃ concilij ſanioꝛis. Si aurẽ
ſalutatur pt rñdere deus emẽdat vos.⁊ hmõi.
Cercio ꝓhibeturoꝛari cũ excõicatis. vnde
ſiexcõicatus intrat eccleſiã et ibi ſe firmat alij
tenentur exire vel ꝓcurare ꝙ exear. ſimani⸗
feſtum eſteum ene excõicainʒ ᷣm Rax. xi. q.
iiij. Sicut apłi. Si vero eſt occultũ.mncilli qui
ſciunt exibunt ſecrete ⁊ caute.ita ꝙ nõ ſequa

tur manifeſtatio eius ſi pñt.als nõ exibunt.vi
q.ij.ſi tm̃.occulte enĩ excõttatus occulte debz

mooner vt exeat Si aũt excõmumcatuseſt in
eccleſia nõ cauſa oꝛandi ſed alio negocio non
video quare in eadẽ eccleſia oꝛare nõ poſſim

vt ait Inno. Circa off icium vero miſſe. nota
Fm Ray. ꝙ ſi excõicatus intrat eccleſiaʒ iam

1

miſſa incepta ſi occulta eſteius ercõicatior ̊

debet ſacerdos dimittere miſſam. vij. q. i. Ni

hil. ſi vro eſt mamſeſta. moneat eum publice
vr ereat.ſi vero nõ vult erire nec ↄmode po⸗
teſt facere expellere eñ.tſacerdos nondũñ in⸗
chauit canonẽ. dʒ dinittere miſſam. ar. rruiij

q.i.oĩs.Si vero pꝛiuſi ille eccleſiã intret.vel
pꝛiuſq; ſacerdos eum videret iam canonẽ in/⸗

chvaint. dʒ ſacerdos pcedere in officio ſinul

cum eo.qui aſſiſtit ei tm̃. Alij enĩ om̃es vebent

exire eccleſiã. ſi exit ipſe de quo cõiter ſciũt.ita

tñ ꝙ finito canone et ſumpto ſacr̃o anteq;ᷓ di⸗
catur roſtcõio moneat illũ ꝙ exeat.de cõſe.di.
ij.c. xelatũ.ↄcoꝛ. Noſti.et Boff. ꝙ ſi non vult
exire pᷣt eum ſacerdos eijcere etiaz ſi clericus
ſit. et ſinõ pᷣt eijciin ſacriſtiã rediẽs. dicat oꝛa/
tionẽ ⁊ poſtcõionem que reſtabant. Item ᷣm
Cho.in.iiij.diſt.xviij.ꝓexcõicatis oꝛari pᷣt q;⸗
uis nõ inter oꝛõnes que ꝓ membꝛis eccleſie
fiunt.et t̃ fructũ nõ ꝑticipant q;diuin excom
municatione manent. ſʒ oꝛatur vt eis detur
ſpũs pemitẽtie vt ab excõicatione ſoluantur.
Quarto ꝓhibetur ꝑticipare cum excõica⸗
to in menſa.ſed ſi lvſpitatis ſum in aliqua co⸗
mo ad menſam ⁊ ſuꝑueniat ⁊ ingerat ſe excõ⸗
municatus pᷣm Buil.Si eſt publice excõica⸗
tus teneoꝛ fugere nõ obſtante cuiuſcũq; ſcan⸗
dalo. Si vero eſt excõicatus occulius et non

oſſiun ſine eius nota ſurgere nõ teneoꝛ ſurge

re. Item ſupueniẽte publice excõicato nõ te
neoꝛ exire de cvmo.imo etiã ſiſcirem aliqueʒ
publice excõicatum receptũ eſſe in aliqua co⸗
mo poſſuʒ ibi hoſpitari.ſi tante capacitatis ſit
locus.qꝙ poſſim eius cõionem vitare.nã licet
mihi cum excõicato in eadem camera come⸗
dere ſ̊ nõ in eadẽ menſa.ſimiliter nec in eodẽ

lecto iacere. ſi vemiã inuitatus ad aliq fe

ſtum. et inuenio ibi aliquẽ publice excõicatuʒ
teneoꝛ recedere neq; debeo ibi epulari. licet ſe

deat ad aliã menſam.qꝛ oẽs tales cõuenien⸗

tes ad feſtũ vel ↄuiuiũ ſimul inuicem cõmuni
care dicendi ſunt. Guil. Itẽ ſiquis amico ſuo

excõicato venienti comedere ad wmũ ſuam

mittit ei wvmũ ⁊ claues.et ꝑmittit eum come
dere ſeꝑatim in como ſua.ſi hoc faciat in frau⸗
deʒ.vt ſic eũ nõ offendat ſʒ fauoꝛẽ eius acqui⸗
rat incurrit minoꝛẽ excõicationẽ. Si aũt facit
quia timet ne foꝛte ille vim inferret nõ incux
rit. Adem ſi facit lvc cauſa hũanitatis qꝛ ſipu
tat eum indigere hoſpitio vel alimento. et de
hoc facit ꝓteſtationem nõ incurrit. Guił.

Quinto ꝓhibetur cum e xcõicatis haberi

cõmunio ſcʒ in alijs etiã acuiba humaneouerſa
tionis ⁊ pᷣcipue in actibo legitimis.vnde nõ de
bet quis ſiacere aliquẽ ↄtractun cum excõica⸗
uis tenet tñ cõtractus initus cum talib ſi ibſe
do

contrahens non obligat ſe ad cõmunicanduʒ
cum exrcõmunicatiſ. vt ſi quis vendat ⁊ fradat
rem excõmunicato.et ſtatim pꝛecium recipi⸗
er. Si vero obligat ſe ad cõmunicandũ cũ ex⸗
cõmunicato in caſu nõ conceſſo. non tenetcõ
tractus. vt ſi ꝓmittat vel etiã iuret ꝙ vender
ei vel locabit et loc jimn Ray. Sed Anno. di⸗
cit.ꝙ om̃es cõtractus initi cum excòmunica/⸗
to etiã ſcienter.et durante excõmunicatione
tenẽt ⁊ ex ipᷣis agitux cõtra excõicatuʒ. Sʒ ipe
excõicatus agere non poterit ꝓ tali cõtractu
niſi poſt abſolutionẽ qð verius viðꝛ.idẽ Ginl.

Item cũ quis iurar ſoluere alicui in cerro ter⸗

mino.et interim ille excõicatur. ſcdᷣm Ray.
nõ de eret ſibi ſolui dum ſtat in excõmunicati
one. ſed dewoni debet illud debitũ in ede ſacra.
IJunoc̃.mñ dicit.Conſulumus tali ꝙ det. nam
et ſeruiens tenetur ſeruire excõicato vt ꝓmi⸗
ſit. xi. ꝗ. iij. Qm̃.et loc viðꝛ verius. Arẽ ſi s
recipiat mutuũ ab excõmumicato. vel cõducit
aliquid ab eo ꝓ pꝛecio reddendo trꝑe excõica⸗

tionis ipſo pꝛecio vel mutuo quo ad ciuilẽ obli

gationẽ ex qua actio naſcitur.et pᷣt peti nõ red⸗
ditur niſi poſt eius abſolutionẽ obligatur t̃ ei
quo ad naturalẽ obligationẽ. Noſti. Atem ſi
pꝛeſ byter locauit opas ſuas alicui dño dum
ipſe dñs eſſet excõmunicatus.nõ valuit loca/⸗
cio. ſecus ſi ante ſed nõ poterir ei ſeruire in di⸗
ninis in excõicatione ꝓꝑmanenti. Hoſti. Ateʒ
ſi quis vendat vel emat a ſeruiente excõmu⸗
nicato noĩe excõmunicati nõ eſt contraben/
dum cum eo ſicut nec cũ excõmunicato. Ginl.
Hota. ꝙ ille qui incidit in ercõmunicatõeʒ
q́;uis cõpoſuerit cum aduerſario.vel ſatiſece⸗
rit de iniuriꝗ etiã ſi vadit ꝓ abſolutõne. vel eti
am ſinondũ ſit denunciatus cum tamẽ mani/

feſtum ſit de eius excõmunicatõne debetemita⸗

ri quouſq; ſit abſolutus.extra eo. Cum deſide⸗
res. Fin Hay. imo etiã ſi iam iuraſſet ſtare mã
dato alicinus epi ante abſolutionẽ tam epᷣus
q; alij ei cõmunicantes incurrũt minoꝛem ex
cõmunicatio nẽ etiã ſifiut ab ipᷣo excõmunica
tus. NMon enĩ poteſt ipᷣe cõicare tali.nec dare

licentiam alicui cõmunicandi.quin incidat in

immoꝛẽ excõicationem.extra eo. nuꝑ.xi.q.iij.
excõicatos.ꝑ lvc aũt ꝙ papa ſalutat aliquem

vel participat nõ imtelligitur abſoluere, vt in

de. Sumges. — „
Excõmunicatio aũt. . 6.
minoꝛ ⁊ aiure. vel ab hoie fertur. Zl iure qui⸗
dem. Hrimo ꝓpter pꝑticipationẽ cum ercom
mnunicatis maioꝛi. vi diciii eſt. Sco pꝛoſacri
legio. xvij. q. uij. Oiroꝛ. Cercio ꝓnotoꝛia ſoꝛ
mncatione, pꝛecipue clericis. extra de coha. cle.
et mu. Rra. arto ꝓ ſymonia etiã occulta

miſſam audir

xXNvH

.ʒ

ſin oꝛdine ſuſcepto.ð extra de ſymo. c. Kanta.
Quinto cum quis recipit eccleſiam de mann
laici. eęt ſic eam tenet.xvi.q.vij. Siquis dein⸗/

ceps. Sexto ᷣm quoſdaʒ eim in bello iniuſto

exercet artem baliſtariox cõtra chꝛiſtianos ex
tra de ſagittarijs. artem. Septimo in diſſiden⸗

tibus pauperũ oppꝛeſſo ꝛibo. manifeſtis rapto/
ribus. puhlicis vſurarijs. et meretricibus qui

large dicũturexcõmnnicati. inquantũ oblati⸗
ones eoꝝ ad altare nõ recipiũtur. Octauo in
illis quibus negatur eccleſiaſtica ſepultura. er
qui moꝛiũtur in toꝛneamẽto quia pꝛiuãtix
cleſiaſtica ſepultura.etiã ſi Penituerir N
pt dici de eo qui nõ confitetur ſemel in anno.
vt ðꝛ extra de peni.et re.Omis. Nono in 2
libet notoꝛio peccatoꝛe.di.xcv. AYllud. de oſe.
di.ij. Pꝛo dilectõne. Ab hoĩe auteʒz fieripᷣt
ininoꝛ e xcõmunicatio.vt ab epᷣo.et quolibet
inferioꝛi iudice eccleſiaſtico. exira de offi. oꝛ. c.
cum ah eccleſiaꝝ.et hoc ſiue ꝓ cõtumacia.ſiue
pꝛo alijs culpis.v.q.ij. pꝛeſenti. Atẽ ſiue ſim⸗
pliciter. vt de pe. di.i. In actione.ſiue ad pus
di. lxxxvi. Canta. Eſt autem eſectus pꝛin⸗
cipalis excõicationis minoꝛis. ꝙ talis remo⸗
ueatur a ꝑticipatõne ſacramentox. et ſi ſe im⸗
miſceat peccat moꝛtaliter.nõ tñ incutrit irre /
gularitatẽ.etiã ſi celebꝛar. Peccat etiã conſe⸗
rendo ſacramenta ſʒ ab eo collata nõ carent
virtutis effeciu nec ꝓhibetureligere nec ea qᷓ
rõne iuriſditõnis ſibi competunt exercere. Si
talis tñ ſcienter electus fuerit eius electõ exit

irritanda. extra de cle. excõ. ſi o elebꝛat. Calis

aut ab vꝛis dicendis cum alijs. Inno. tenet
ꝙ excõmunicatus minoꝛi ſacrameta cõferen
do peccat. ſedſubditi nõ ꝓhilentura receptõe
licet ipſe cõferendo ſe maculer. Hoſti. dicit ꝙ
conferẽdo nõ ꝑticipat.quia nõ confert ad ſu⸗
am vtilitatẽ ſed alioꝝ.dicituremi ꝑticipare p/

tem capere. er ſic viðꝛ ↄpꝛehendi vrilitas ipſi⸗
us ꝓticipantis. Yo. de lig. viðꝛ tenere in plu⸗

eſt in miſſa quod eſt quaſi loco ↄmumionis. nõ

ribus locis. ꝙ excõmunicatio minoꝛ ſeparet

a pticipatione paſſiua tm ſacramentox. ſcʒ ꝙ
talis nõ pᷣt recipere ſacr̃a ante abſolunonem.
Cum eo cõcoꝛ. Pe.de palu.in.iiij.di.xviij. di⸗
cit eni ꝙ minoꝛ e xcõmunicatio excludit a par
ticipatione ſacram ẽtox.nõ a pticipatione di⸗
uinoꝛum. vnde quicquid alij. dicunt. licite pᷣt
e.et oſculũ pacis accipe.et eccle

ſiam officiare. dunuñ nullũ ſacẽm percipiat.

nec matrimoniũ.nec aliud miſi pꝛius abſolu⸗

tus. et ꝙ BGinl. dicit de oſculo pacis reſpondeo

ꝙ ideooſcul pacis et panis bñchcii dato ſuc⸗
ceſſerunt loco cõmumonis vt indigni non adᷣ

mittentur adiſtag.

4

etiã. m BGuil. eſt ſeꝑatus ab oſculo pacis. 5

hliti
anitnolen

UepecMwnmnsgſe⸗
rinnmit nnn

vynterin Ro

r nontlier elcs
ſcntneff
Prrſi vaub⸗
Semirns nn
iing.
mikſeneton
ſtatogeclen
binsſekercöncän
ziweisetcöe
ſenntpeperenitht
üiihdeteeere⸗
löͦittenateüſl⸗
ſöerärn n

—

— =

=

Acöilcarum emn

ſſeerriicinm
Cteſeßewrinato
Utweennneſnh
GCnneſclillnuc
ſchencheioswuaet
Wonngnäfne
drenennder
PeüzemenK
mnetidode
kelterounafunc
ennnrtaesena
fennntlent
egönenanvnin
Geinerſcen wani
loorſſigſhins⸗
Qortenenrqnt
antannnnn.

ue
ſeandalde
. erftihsstim
feinenmepfe
Enns nemoden
Chlsſdorgaſnin
Acicgiganbee
Premmeulenagſn
Eealmerächhoe
nedutſptner
cpmetſtti
unhrafen
nnerſtnienſe

Nebce
Bndemdckte
eſre pcörmend
1moreſwer
s tnern
nmenmaßtn
riinun
W Penrenicne
llun ticten
migrierend
Umtegenere S
enensdetde
eeren e
wir dohergt
Gyrunmme
mmiie Jnnn
ümmmnen
emauletng
cuni ninu
rat
ertmriht
mumrlre
immnli
Han Mlen.
ENNN
mamneibuih
igihumn
1auon hirf
Mralgeall
Bbrfn veng
i is ti
0 ſalk., leppnn
zbichc, n/
tnncmne

Capitulum

ipſa excõicatõne minoꝛi fieripᷣt a ppꝛia ſacer

gore. extra eo.nup. et ðꝛ ꝓpꝛius ſacerdos qui

illũ pᷣt abſoluere a peccatis quicũq; ſit. ab alie
no aũt qui ſcʒ illũ non pᷣt audire nõ pᷣt abſolui
ſᷣm Clv. Hoſti.et alios. Si etiã ipſa ſacerdos
ꝓpꝛius eſſet excõicatus minoꝛü excõicatione

pt nihilominus abſoluere talẽ. exira eo. duobo
Excõicatus aũt maioꝛi. ſi ingerat ſe cõiom ali

oꝛum peccat ſᷣm Ray.etſi in ↄtemptũ hoc:fa⸗
Pe gernl ter peccaret. dlet q́; ⁊ alios excõ
Mni Mos vitare 'm Hoſti. nec p ↄſtõʒ con

ſtancie factã. de qua halvxtur in fi. tollitur. quin

inpſe excõicatus ddeat ſe ſubtrahere a cõione

ldeliũ in dininis. Et nota ſᷣm Pe. de puſio
extra de ſen, excõ.inquiſitõms.qꝙ ſi pᷣlatus pꝛe
cipit ſubdito.ꝙ celebꝛet excõicato pñte quem
ſubditus ſcit excõicatuzʒ.platus vero mandãs
et alij de eius excõicatione ignoꝛant. ſubiditus
inſe in lvc parebit pᷣlato ⁊ ſic celebꝛabit. ꝓte/⸗
ſtari tñ debet celebꝛans illi quẽ excõicatũ ſcit.
p nõ intendit cũ illoconcelebꝛare ſed cũ alijs

nõ excõicatis. Adem dicit. ꝙ ſiſeio aliquem

excõicatum quẽ vitare teneoꝛ.etiã in publico
nõ teneoꝛ illi cõmunicare.etiã ad mandatum
eccleſie ſz potius deleo pati excõicationẽ.ſi ve⸗
ro pꝛo certoneſcio ſʒ ꝓbabiliter cxedo. in tali
caſu ꝑ me ſolñ illi nõ cõmunicabo ſed ad peti⸗
tionem alterius vitare nõ teneoꝛ. Hota di
ligenter.ꝙ licet pᷣm iura cõia excõicati etiam
nõ denunciati deberent euitari. vt dictũ eſt. tñ
P ↄſtõz factam oſtantie iſtuc extat modifica⸗
tuin. et cõcilio Baſilieñ. anteqᷓ;ᷓ ſciſſurã face/
ret renouata fuit qð videlicet ⁊ fſideles nõ te/⸗
neantur tales euitare in vimnis. et ertra miſi
fuerint publicati ſeu denũciati.excepto caſu de
iniecrõne manuũ in ꝑſonas eccleſiaſticas no
toꝛia. et idem de alijs cenſuris eccleſiaſticis.
Cenoꝛ ↄſtõisipſius eſt iſſe.
Oe nontenetur quis vitare excõicatos niſi
fuerint denunciati. Capitulunm.iij.

Mſuper ad euuãduʒ
fſcandalũ.et multa ꝑicula que cõſci⸗
H entijs timoꝛatis cõtingere pñt chꝛi
ſtifide libo tenoꝛe pñtium miſericoꝛditer indul
gemus. ꝙ nemo deinceps a cõmunione ali⸗/
cuius ſacroꝝ admimſtratõe.vel receptõe. aut
aliquid alijs quibuſcũq; diuims intus ⁊ extra

pte xtu cuiuſcunq; ſnĩie.aunenſure eccleſiaſti⸗

ce a iure vel ab hoie generaliter ꝓmulgate te

neatur abſtinere. vel aliquẽ vitare. aut inter /

dicium eccleſiaſticũ obſeruare.niſi ſnia vel cẽ/
ſura hmõi fuerit illata contra ꝑſonã. collegiũ

vniuerſitate, eccleſie cõitatem.vel locũ certũ.

1

Vel certam a iudice publicata vel denunciata
ſpecialiter ⁊ expᷣſſa ↄſtõibus apłicis er alijs in
contrariũ facientib nõ obſtantibo quibuſcũq;
ſaluo ſi quẽ ꝓ ſacrilega manuũñ iniectõne in
clericũ ſnĩiam laram a canone adeo notoꝛie cõ
ſtiterit incidiſſe.qð factũ non poſſit aliqua ter

giuerſatõne celari.nec aliquo ſufrragio excu/⸗

ſari.nam a cõmunione illius.licet denũciatus
nõ fuerit.volumus abſtineriiuxta canonicas
ſanctiones in concilio cõſtantienſi ſub Oar⸗
tino. v. Et nota. ꝙ quidã dicebant iſtã con
ſtitutionẽ fiiſſe in concilio ꝓpoſuãſʒ non acce
ptatatn.pᷣcipue ab ytalica natõne. Alij dice⸗
bant fuiſſe tpalem ſcʒ ꝑ quinquenniũ vſq; ad
coneiliũ ſequẽs qð ſenis fuit celebꝛatum. Sʒ
nullũ ſor eſt verum. Nam duo venerabiles
viri famoſi in vita ⁊ ſciẽtia quoꝝn vnus coetoꝛ
in theologia.alter in iure.et epᷣusſcʒ dñs Ni.
de Dinchelſzpuhel. et dñs Andreas roſtea
epᷣs Boſenieñ.in polonia qui fuerũt pñtes in
concilio conſtantienſi. vbi facta fiit dicta con
ſtitutio dixerũt ipᷣam acceptatã ab ommnibo. et
pvetuã. et vnã de cõcoꝛdatis.Oagiſtri etiã de
vniuerſitate pariſieñ.acceptauerũt ipᷣam ↄſti⸗
tutionẽ.qꝛ in ea ðꝛ omnibo chꝛiſtifidelib. Sʒ
et dictus dñs Zlndreas boſenieñ.epᷣs poſt ce⸗
lebꝛatũ conciliũ Senis.cui etã interfuit va⸗
dens ad curiam ad viſu andũ Oartinũ. v. pa
pam.cui ipſe putaret dictã ↄſtõʒ fuiſie tpalem
ſcʒ ꝑ quinquenniũ tm̃.et ſic iam expiraſſet.lo⸗
quens cum papa petiuit ab eo vt cõcederet ſi⸗
bi ex gra vti tali ſnĩa ſiue diſp:nſatõe quã con
tinebar illa ↄſtõ. Aeſpondit papa vosſcitis il
lam eſſe vnam de ↄcoꝛdatis. Et cum ipe eps
quinquennalẽ eſſe obuceret. Dixit papa.Ego
volo ꝙ ſemper duret. Oñs Yulianus auditoꝛ
camere apłice vir iure periſus ⁊ famoſus poſt
modũ cardinalis effecius ſuꝑ hoc cõſultus di⸗

xit tale indultũ datum nõ ſolũ germanicis.ve/
rumetiã omnibachꝛiſtianis ⁊ de iure eſſe perpe⸗

tuam.qꝛ iſta eſtnatura ↄſtõis ipſius niſi reuo⸗

cetur. Non fuit aũt reuocata ſʒ in cõcilio Baſi

lieñ.confirmata ante ſui diſſolutionem.

Citulus.xxvi. De interdicto in quo
conueniunt ⁊ differũt excõicatio.ſuſpenſio et
interdictum. Capitulum primum

Nia interdictum ec

deſiaſticũ habet ſimili tudinẽ aliquã

cum excõicatione. eſt eni ipſum in⸗
terdictũ ſeꝑatio a ceteris ſacf̃is.et oinnibo di
uinis officijs.et eccleſiaſtica ſepultura vr habe
ri pᷣt exrra deſvon. Mon eſt vobis. et de pe. et
re. c. ꝙ in te. Adeo poſt contractũ de excõicati
one, agetur nuc de ipſo interdicto.et pꝛecipue
vᷣm notata per Yo.cal.in tractatu quem fecit
do j—

Titulus

de inferdieto eccleſiaſtico. vhi multa xe nũtur
notata ꝑ Hoſti. et Anno. que nõ habentur in
ſummis.Cõcluſiones ſeu determin atões im̃
vnendo.eęt opi.cõtrarias.ef rõnęs.ac etiam
multas allegatões circa hmõi roſitas.ibi ob/
mittẽdo cauſa bꝛeuitatis. PHꝛimo igitur ſci⸗
endũ.ꝙ ſub noĩe cenſure eccleſiaſtice iſta.iij.
compᷣhenduntur. ſ. excòicatio. ſuſpenſio ⁊ inter
dictũ. de ver. ſig. c. querenti. Et excõicatio qui
dem et mterdictũ ad laicos ⁊ clericos pᷣtextẽ/⸗
di. ſed ſuſvenſio tm̃ clericos reſpicit coiter. et
ideo de ipſa ptãte tractabitur.et demũ de irre/⸗
gularitate. Conueniũt aũt pᷣdicta tria in pluri
bus pᷣᷣm Moſti. Pꝛimo qꝛ ſicut excõicatio de/
bet ferri in ſeriptis ↄtinentibo cauſam ipſius.
ita et ſnia ſuſpenſionis ⁊ interdicti.vt habetux
extra eo. Cum medicinalis. li. vi. Scvo.quia
ſniĩe excõicatõis.ſuſpenſionis.et interdicti nõ
reuelantur p ſequẽtem appellationẽ ſʒ ꝑ pce⸗
dentem. Cercio.qꝛ ligati aliqua ſnia te pꝛedij⸗
ctis nec eligere nec eligi pñt.Quarto qina nul
lus ligatus aliqua pᷣdictaꝝ ſententiaꝝ dehet ce
lebꝛare diuina.als efficitur irre gularis. OQuin
to.qꝛ tales ſnĩas debet pᷣcedere adinonitio.ſ.
cum ferũtur ab hoĩe. Sexto qꝛ quilibeteoꝛum
iurat anteq; abſoluatur nõ amplius ↄtraueni
re, et in omnibo pᷣt fieri relaratio ad caelam
niſi vbi eſſet interdictũ generale ꝓmulgatuʒ
qꝛ tunc nõ haſiet locũ relaxatio ad cautelã. ex
tra eo.pñti.li.vi. Septimo qꝛ himõi ſnie vebẽt
obſeruari ꝑ ſupioꝛes. Octauo qꝛ mullus eoꝛũ
durante ſnia pᷣt teſtificari. extra de teſti.e. ve⸗
niens. Nono.qꝛ ſuꝑioꝛ nõ debet ip̃as inias
reuocare vel ꝓnunciare nullas vel de ipſis ali
quid diſponere niſi vocatis ꝑtib. DHecimo qꝛ
illi quꝑ pꝛimlegium ſunt recepti in ꝓpꝛios ⁊
ſpeciales romane eccleſie vel aphce ſecis fili⸗
os, licet ꝓpter loc nõ eſſent exempti. iñ ſicut
nec excõicari ſic nec interdici nec ſuſpendi pñt
ab alio q; a romano ponniſice vellegato de la
tere. exira de ver. ſig. c.i.li. vi. Adem Yo. cal.
excepto pꝛimo quẽ nõ pomt. Differunt aũt
iſta trig in his. Pꝛimo quidẽ.qꝛ excõicatio et
ſuſpenſio ꝓpꝛie feruntur cõtra ſingulares pſo⸗
nas.et excõicatio quidẽ contra clericos ⁊ lai⸗
cos. Suſpenſio vero tm̃ cõtra clericos. Inter
dictum vero fertur cõtra loca ꝓpꝛia. vel cõtra
vmuerſiiates ⁊ collegia. Interqũ tñ ⁊ cõtra
ſingularẽ ꝑſonã fertur interdictũ ⁊ ſi nõ ita p/⸗
pꝛie. Scðo qꝛ cum ſuſpenſo ⁊ interdicto ꝑtici⸗
pari pᷣt in alijs ommbo exceptis ſacr̃is certis
etd uinis omicijs.non aũt cũ excõicato. vt ſu/

pꝛadictũ eſt in tractatu de excõ.Cercio qꝛ ene

ctus excõicationis late non pᷣt ſuſpendi.ſʒ eſe

ctus aliatum ſic. Quartoqꝛ epᷣi non incurrũt

.

aliquã ſniaʒ ſuſpennonis vel intercicti ꝓplatã

ab homin vel a iure. niſi ſpeeifice expꝛiman⸗

tur. de ſen. cõ. Quia piculoſum. li. vi. qð pꝛi⸗
uilegium nõ habent quantũ ad excõicanonẽ,
Quiſſto qꝛ interdictũ generale loci non pt ad
cautelam relaxari ſʒ bene ab excõicatione. et
ſuſpenſione ad cautelã quis pᷣt abſolui. Serto

—⏑

ꝛ interdieti generale in locñ ꝓferri nõp̃t ſi⸗

ne ſpeciali licentia pare pꝛo pecuniario debito
Sed bñ ercõicatio ſuſpenſio de appel. pꝛeter/
ea. Hec Yo. cal. De ipo ergo interdicto qna
tuoꝛ videnda ſunt. Pꝛimoa quo feratur.ſcdᷣo
cõtra quẽ feratur.tercio quis ſit eius effecaus.
quarto quomodo feratur.et quõ woſten toſte⸗
vel relaxetur. M
De intercheto generaliset ꝑpticulari. etan
quibo caſib ſit wnendũñ. Tapinli ſe
Liendũ ergo primo
wꝓwinterdictũ fertur a iure ⁊ ab hoĩe
et ab vtroq;.qñq; interdictũ gene⸗
rale.qñq; interdictũ ſpeciale.er quãdoq; etiã
ſingulare. Et generale quidẽ ðꝛ qð ferturcon
tra regnũ. ꝓuinciam. ciintatẽ. caſtrũ wel villa
vmuerſitaté. vel collegiñ ⁊2 hmõi. BGBenera
interdiciij fertur a iure in his caſib. Primo
Si collegiuʒ vel vniuerſitas cuntatis vel loci
cogit eccleſias veleccleſiaſticas pſonas ſol⸗
uxre guidagia vel pedagia vel ab ipis eccleſijs
vł eccleſiaſticis pſonis exigit wl extoꝛquet ⸗
pꝛijsrebo quas nõ cauſa negociatõis deferũt
Hc ipſo ſunt interdicti.de cen.c.quanc.li.vi.
JFo. cal.et addit. tñ iſte caſus nõ eſt receptus

nec ſeruatur. licet poſtea ſancitũ fuerit penas
pdictas ⁊ alias cõtra nõparentes debere p lo⸗

coꝛum dioceſanos publicari. in cle. eo. ti. pꝛe⸗
ſenti. Se dcõiter iſta opi.nõ tenetur. qina 1ſt
de lege dicatur ꝙ ↄfirmatur cũ moꝛe vtentiũ

apꝛobatur. et ppterↄtrariamↄſuetudinẽ ab/

rogatur. di. iiij.. leges. non ſic de ſnĩa ercõica
tionis que ſubito trahit ſecum ſuũ effeciuʒ. ibi

exriã ðꝛ in illo.c.quanqz. vbi fertur talis ſnĩa cõ

traria ↄſuetudine nõ obſtante. Scðo wero vni
uerſitas que wmos locauerit. vel conductas
habere ꝑ miſerit alienigenis vſurarijs in ter⸗
ra ſua ad e xercenduʒ ſenus. de vfuf. c. i. li. vi.
ercio vniuerſitas que repᷣſalias contra pio⸗
nas eccleſiaſticas ↄcedit vel cõceſſas adillas
extendit niſiid reuocauerint infra menſem a
die cõceſſionis vel extenſionis. de iniu.et dã.
da.c.et ſipignoꝛatõnes.li.vi.QOuarto eſt cun⸗
tas interdicta. qũñ gfficigles talis cuntatis in
qua deber romani pontificis elecno celebꝛari.
vlrepñtantes ipſaʒ ciuitatẽ nõ ſeruauerit ea
ad que tenentur ꝑ decretalem. vbi picuimm. de
elec. Ii.vi.vel fraude in eis vel circa ea cõmie
rint. nto imterdicta eſt ciuitas qᷓuis per

4

uninertonm
Peciannrossee

ee getſino
ceſliuscintars
lcdelent 1dutn
niinenenüß⸗

fontepiurinin

perinnnoſunkn
fiutoſaminen
un pprefuinn
parnemmekpln
illefueknter
gennuͤrkntine⸗
Poaſordäpann
Grpohencere
Waäepcare
AAoMan
Peisſignne
iſpnoniatenſe
Ceſtunspden
ſe diiſieust⸗
öleataaſnele
Nipraeyu
o ſernwenmn
Clſe d. iploan
leintaliecceſi⸗
fonrunm ſnen
nglaezh l
lolbsglir..
zinsſemine
Glbenninenbi⸗

Fhagich

VAannenri
idlnuftiger
lefähnpegnen
frinniſfte
nleince

Vahürinnen

Türſtie

kn imrert,
Pimnin
eicglite,
infi
ii.
Wench
nrni,
Wntienls
EmTN
ritnne
õ
birainceenise
ier
nminenn

tnsürIEI
mr iil
jaiaunn
Mädlisrls
uinenſen!
Gns rinuendi
Aumeten
bls Culaltl
eenocelets
inöſenuum
mnpbPde
elcttien⸗

lautmißt

Capitulum

vꝛbem que conſentit dando conſilium au xili

um vel fauoꝛem occidentibo vel hcutientibus
cardinalẽ ſancte romane eccleſie vel que in/

fra menſem delinquentes hmnõi ꝓut noꝛmi⸗
tas facientis eiederit ei facultas affuerit.nõ
punierit. de pe. felicis.i
tas que ep̃ᷣm ꝓpꝛium iniurioſe vel temere ꝑ⸗
cuſſerit. vel receperit. vel banniuerit.vel lvcſi

icis.in fi.li.vi. Se xto.ciui⸗

eri mandauerit.vel conſiliũ in his dederit.vel

fauoꝛem vel hoc faciens ſcienter defenſaue/
rit. vt in cle. de venis.c. ſi quis ſuadente. Ca/
ſus aũt vecretalis. Clericis. c. de immu.ec. li.
Nreatus eſt . c. qm. eoiein cle. Yo. cal.

Pdeciale interdictũ .d. ſ.

eſtcum interdicitur aliqua eccleſia. ac eniã cũ
interdicuntur oẽs eccleſie vnius ciuitatis vel

ꝓuiucie. qꝛ et ſi nõ in illis eccleſijs tñ in alis

locis illius ciuitatis extra eccleſiã poſſent diui
na celebꝛari ⁊ audiri ab hoĩbo illius loci. Et
hmõi interdictũ ſpeciale ſcʒ cõtra aliquã eccle

ſiam repꝑitur in iure in his caſibus. Pꝛ imo ꝓ⸗
pter imurioſum lvmicidiũ in ea ꝑpetratũ.vel
iniurioſam in ea ſanguinis effuſionem. Scdᷣo
cum ꝓpter effuſionẽ humani ſeminis ſtudioſe
Pcuratam eſt polluta. in his enĩ duobo caſibo
eccleſia eſtita interdicta. ꝙ ante rẽconciliati/
onem nõ debent in ea diuina officia celebꝛari.

de cõſe. di.i.ſi motũ.et.c.eccleſis.Cercio.qñ
ꝓpter diſcoꝛdiã patronoꝝ epᷣaclaucdit oſtia ec
cleſie. ⁊ tollitinde reliquias ⁊ pᷣcipit ꝙ nullus
in ea aliquod ſacruʒ celebꝛet myſterin conec
ad ↄcoꝛchã re deãt de iurepa.c.i.⁊.ij· Nõ tñ
pꝓferẽsſnĩam interdicti. Anuarto ſi eccleſia fu
itſymoniace ↄſecrata nõ debet in ea celebꝛa⸗

4

ri.i.q.iiij. Eccleſia.Quinto.ſi pꝛinctpaliter ꝓ

queſtu nõ ꝓ diuino cultu fiit cõſecrata. de con
ſe. di. i. ſiquis baſilicam. Sexto. ſi eccleſia eſt

coõſecrata ſine licentia ep̃i dioceſani. de cõſe.

di. i.pꝛecepta. Septimo.ſiſine reliquijs vel in
loco deſerto ⁊ nunq; habitato fuit dedicata. de

conſe. di.i.placint. In ommbo tñ his caſibo qᷓ

uis in tali eccleſia de iure celebꝛari nõ debeat

tñ ↄtrarium facientes.i.celebꝛantes nõ ſunt

irregulares qꝛ nõ ſunt expᷣſſi in iure.vt de ſen.
excò.c.is qui.li.vi.ſedſiepᷣus ꝑ aliquã cauſaʒ
depᷣdictis ſpecialiter eccleſiã interdixit.⁊ tunc
celebꝛans in ea bñ eſſetirregularis. Yo. cal.
Interdictũ ſingula .F.ij.
re eſt cum interdicũtur alicui pſone ſingula⸗/
ri diuina officia.et eccleſaſtica ſact̃a vel vni⸗
uerſaliter. vel ꝑticulariter quo ad aliqua ipoꝝ
ſacroꝝ.vel officioꝝ.vt de offi. dele.c.ex lr̃is.et
de pꝛiuibl.c. i. et.c. epᷣoꝝ. li.vi.et de temp.oꝛ.c.

Vel nõ eſtcom pos.et.c.lr̃as.et di.l. Placiuut.

1

et de coꝛwo. vi. ſignificauit. et iſtud etiam poreſt

dici ſuſpenſio. NMbi pꝛimo nota. ꝙ interdi⸗

ctus ab aliquo actu reſpiciente diuina intell/

gitur interdictus ⁊ ab omi alio. qui includimur
in illo.vel qui ſine illo interdicto exerceri nõ

Poſſet.de appel.ſollicinidinẽ. vnde interdictus

ab officio ſacerdotali nõ debet exercere officia
que ꝓpꝛie competunt ſacerdoti.ſecus ſi ſolum
altaris miniſterium ſit ei interdictũ. et inter/
cdhictus a ſacerdotali officio.nõ pᷣt exercere ron
tiſicale ꝗqꝛ pontificale ſine ſacerdotali exerceri
nõ poteſt. de exceſ.pᷣla.c.ex ltis.Et ea rõne in
terdictus ne pꝛomoueatur ad inferioꝛes oꝛdi⸗
nes.non pᷣt ad maioꝛes ꝓmoueri.vel interdi
ctus.i.ſuſoenſus ab exeretio inferioꝛis oꝛdi⸗
nis non pᷣt exercere actũ ſuꝑioꝛis.qð ſine exer

citio illius inferioꝛis exerceri nõ pᷣt.ſecus ſi ſi⸗

ne illo exerceri poteſt. ſicut ecõtra interdictus.

vel ꝓbibitus a maioꝛi nõ intelligitur ꝓhibi⸗/

tus a minoꝛi quod in illo maioꝛi nõ includitur
loc ꝓbatur.xcv.di.illud.et.xlij.q.ij.Aueſta.
Scdðoο nota. ꝙ epᷣus ſuſpenſus vel interdi⸗
cius a pontificali.ſi exercet officiuʒ ſacerdotig
etiã cum pontificalibo nõ eſtirregularis. ſed ſi
exercet aliquod ꝑ ſe quod ſpectat ad officeum
epiſcopale reſpectucõſecrationis epiſcopalis.
ſiue cum miſſa.vt cõſecrare.veloꝛdinare.vel
ſine miſſa.ſicut cõfirmare in fronte eſt irregu /
laris. Tercio nota. ꝙ ſacerdos cui interdi⸗
cta ſunt ſacerdotalia.ſi cõficiat coꝛpus chꝛiſti.

ſine miſſa eſt irregularis.de cle.excõ.c.i.E xcõ

mumicatus tñ celebꝛans in minoꝛi ſcienter.li⸗

cet peccet moꝛtaliter.non tñ incurrit irregula

ritatem. Ateʒ notg ꝙ a iire interdicimur in⸗
greſſus eccleſie in caſibus. de ſen.excõ.ſacro.

et eo.ti. c.i.li.vi.et eo.li.ti.de cen.Exigit.xvij.

q.iiij. Si quis deinceps.ſᷣm cõem opi. Irẽ qͥ

celebꝛat ſcienter.ſeualijs ꝑticipat in diuuinis

pᷣſentibus publice excõicatis vel mterdicetis.
vel illos admittũt ad eccleſiaſticam ſepultu/
ram.eis ĩnterdicitur ingreſſus eccleſie cvonec

ſatiſſecerint ad arbitriũ eius cuius ſnĩam con⸗
tempſerũt. de pꝛiuił.c.epᷣoꝝ.li.vi.Archi.tñ ſu

per iſto. c. dicit. ꝙ intelligitur de excõicatis ab

hoie.vel interdicus quod ꝓbat ꝑ tex. illuʒ.qui

7

dicit vonec ſatiſfecexint ad arbitrium eius cu⸗

ius ſniam ↄtempſerunt. Sed admiutentes ad
eccleſiaſticã ſepulturã tales ſcienter ſunt excoi
cati.p cle. Eos.de qua ſupꝛa habes de excõ. Si

aũñt talis cin eſt interdictus ingreſſus eccleſie
ſue ab hoie. vel a iure ſe ingerat diuinis in ec⸗
cleſia. agens in officio ſuo ſicut pꝛius irregula
ris eſt. de ſen. excõ.is cii.li.vi.ſed ſi extra eccle
ſiam puta ſub vomo vel tentoꝛio vel in vomo

pꝛuuata ingeritſe dimnmis non irregularis eſt.

vt ibi no. in glo. Et rõ eſt.qꝛ dictuʒ limitatõis
rHUUMdãdẽf do ii;

Titilus

pm ſuam limitationeʒ debet intelligi. rliij. di.

Sit rectoꝛ. Timitatur aũt pena cumm. ſ. celebꝛa
tur in eccleſia. ergo nõ habetr locũñ ſi extra cele⸗

beꝛatur. ar. de pe. di. i.5. vena. Si auͦt talis cele/

bꝛat in oꝛatoꝛio qð cõſtrui nõ pᷣt ſine dioceſa
ni licentia.de pꝛiuil.c.Auctoꝛitatem.li.vi. Si

ſtriete eſt oꝛ atoꝛiũ.ita ꝙ nõ eſt eccleſia nõ eſt
irregularis ſʒ ſi celebꝛat in eccleſia nõ ↄſecxa/

ta que ꝓpꝛie ðꝛ baſilica eſt irregularis. Satis

eeſteni ꝙ auẽte rontiſicis ſit dedicata. de cõſe.
ſuanm in eccleſia ſiſubdiaconus cui eſt interdi⸗
cLtus ingreſſus eccleſie dicit eplłaʒ extra eccle /
ſiam in illa miſſa. vel diaconus euangeliũ ſie
interdictus. ſ. talis ſubdiaconꝰ⁊ diaconus puj

to irregulares foꝛe qꝛ vnũ eſt officiũ qð iñ in
exccleſia pꝛincipaliter celebꝛat᷑ cui coopantur

in actu ſibi ꝓlibito. di.l. ſiqs viduã. Oꝛeſ by
ter vero ſi celebꝛans in eccleſia admiſit ſcien⸗

ter dictũ ſubdiaconũ vel diaconũ ad lectõemmn

eple vel euãgelij etiã extra eccleſiã eſt irregu⸗
laris.quia ꝑticipat in crimine criminoſo. de
ſen. excõ. nup.et.c.ſi cõcubina. imo viðꝛ tale P
ticipiũ factũ in eccleſia ꝑ ꝓxime dicta. ſ eco⸗

trario ſi ſubdiaconꝰ cui eſt interdictus ingreſy

ſus eccleſie dicit epłaʒ in eccleſia in miſſa quã
ſacerdos celebꝛat extra eccleſiã irregularis eſt
ciꝛ in eccleſia vere de facto idifecit ⁊ ſic in loco
ꝓhibito. de ſen.excõ.c.is cui.li.vi.et idẽ dicẽ/
dum de diacono in tali caſu dicẽte euangeliũ.
pꝛeſ byterũ aũt ralẽ celebꝛantẽ ertra eccleſiã
nõ audeo dicere irregularẽ qꝛ licet viðꝛ ptici⸗
pare in culpa cũ miniſtris tñ nõ eſt oignũ q8
pꝛincipale vel dignius trahatur ad acceſſoꝛ iũ
vel minus dignũ ⁊ ſatis eſt ꝙ in lvc dubio nõ
eſtexpᷣſſum in iure. Atẽ talis cui eſt ingreſſus
eccleſie interdictus ;uis ſit ꝓlaibitus p lvc a
celebꝛatõe.et etiã ab auditõne diuinoꝝ in ea
Em Yo. an. pt tñ non ſolũ ꝑ eccleſiã tranſire
ꝓ ſactis ſuis ſᷣm AInnocẽ.ſʒ etiãpᷣt in eccleſia
oꝛgre in tpe quo nõ celebꝛãtur diuina officig
in eccleſia.i.q.i. qui ſtudet. in fi. Yo. cal.
De interdicto quod J.iij.
fit ab lvĩe. AItẽ ab hoĩe pᷣt fieri interdictũ ⁊ ge
nerale ⁊ ſpẽciale.et ſingulare.et ꝑ deleganuim
vel ſubde legatũ.de offi. dele. ſane. qᷣ eſt pla⸗
num ſi in lris delegantis eſt clauſula cõſueta.
ſcʒ ↄtradictoꝛes ꝑ cenſurã eccleſiaſticã ↄopeſcẽ
do.de ver. ſig. querẽti. Yrẽ ſi ſinpliciter datus
eſt ſine victa clauſina. inc eni maxime vbi hoe
eſt expᷣmiim in iure hanc penã porerit impone
re. de offi. dele. c. De cauſis. Atẽ ꝓferiur poꝛ
qinariũ epᷣm cõtra eos qui ſunt ſue iuriſcntöis
iñ nõ debz ſuſp ndere. ſeuinterdicere clexicos
vel eoꝝ eccleſias ꝑpetuo.vel ad longüũ iꝑs miſi

ij. q

riſſam vel abbatiſſam qꝛ tve Ptinet ad poteſta

de conſenſiz capituli. ⁊ hyc maxime qñ ꝓcedit

er officioſiiõ ſy regulariter de iure cõſuetudi/⸗

ne Reenaſol ns tenenda eſt timenda
c.i. Itẽ electus cõfirmatus licet nõ cõ/

ſecratus interdicere pᷣt qaꝛ loc eſt iuriſditõnis

de elec.c. tranſmniſſam. Atẽ et inferioꝛ platus
hoñs iuriſditionẽ oꝛdinariã interdicere pᷣt ſibi

ſubditos.extra de cõſue. c. nm inter. et de off.
oꝛdi.ce.cñ ab eccleſian.vbi notatur qui⸗ qñ in

e. ferioꝛes ab epᷣis habeãt oꝛdin ariaʒ iuriſditio⸗
tẽ pᷣſ bitero celebꝛante miſ⸗

nem. Atẽ ſede vacante capitulũ pᷣt interdice⸗

re. de maio. obe.his que. Item ꝑ e.

etiã pꝛelatã nõ pᷣt ꝓferri interdictũ. S⸗ 57

tem clauium.de pe.et re.c. Noua.
Contra quem interdictum feratur.
ð Capitulum. iij.
SBantü ad ſecundiʒ
Paeilncipale ſcʒ cõtra quẽ feratur in/
rerdiciũ. Sciendũ ꝙ pmilgatur.
ꝓmulgari pᷣt cõtra mares ⁊ feminas.clericos
et laicos.et religioſos pꝛiuatos.pꝛelatos ⁊ re⸗
cſoꝛes.nobiles ⁊ plebeos cuiuſcũq; ſint etatis
vm ꝙ ſunt capaces penap ↄtra etiã collegia.
vniuerſitates cõtra eccleſias. villas.caſira ci.
uitates. et regna.et dicit ¶ halderinus, ꝙ pfe

rensſuiam interdicti.etiſupioꝛ eius ſi violat

ſinam ipᷣam credit foꝛe irregulares. qꝛ hac ir⸗/
regularitate ligantur a canone. de ſen. ex. As
qim. h. vi. de conſti. c.i.et fi. Atẽ ſi ꝓferens ſen
tentiã nõ ſeruat interdiciũ foꝛte nõ male dice
retur ꝙ alij nõ tenẽtur ſe eruare. gr. c. Petiſtis
de pꝛunł. Sʒillud.c. loqiitur cũ is ꝓquo.i.ad
cinus querelã. ⁊ fauoꝛẽ latũ ẽ id nõ ſeruat. ꝙ
nõ eſtad caſum aliũ extendendũ cũ videatur

P modũ peiuilegij licer coꝛpe iuris clauſi ema

naſſe ꝙ ant iuris pꝛiuilegia caſus ſuos nõ erx⸗
tendant. ptʒ de pꝛunł.ſane. etiã ſi fint in coꝛwo
re iuris clauſa.vtibi notat Hoſti.E r quibo ſe⸗
gintur ꝙ ꝓferẽs interdictũ celebꝛãs in eccle⸗

ſia ab eo interdicta eſt irregularis. ⁊ p ↄſeqñs

alij non excuſantur. licet eni mala ſupioꝝ fre⸗
quenter trahãtur ad ſubditos in exemplũ. de

voto. c. Oagne.ałs de no.opis.nunci.c.cum

ex iniuncto.nõ tñ ꝑ hmõi ſubditi excuſantur æa

pena iuris. xvi. q.i.in canombo. Itẽ ſi pꝛofe
rens interdictũ nõ ſeruando interdictuʒ ab eo

poſitinn. in aliquo loco ꝑ hoc intendit illud re⸗
laxare.ita ꝙ ipe ꝓferens lvc dirit rũc nec ſub⸗

iti nec ipſe pꝛoferess eſſent irregulares.ſub

lato enĩ pꝛincipali ceſſant oĩa acceſſoꝛia. cum
ergo relaxatio loci interdicti nõ habe at certaʒ
foema. ſans finit e ꝓſerens dirit ꝙ intence⸗
bat rela xare ſz vbi pꝛoſferẽs hoc nõ dixit. licet

in mente gereret relaxare tc putare ipſumer

4

„ (ſofiites
Eetns
iliß
nanin,

in te
„ (AIluſurln
nnetcefenn

Zchinll
rünfenn
iſtinoctesali,
Cocect ho alg⸗
nnnn ge
ſon Noe
Cecteſacrccner
eridieunſere
ticnnsiene
Atgencpelaurg
lecgöinteſnec
Ahorfnidſen⸗
ſnileinnninn
ſaehidaren
nſcanrmmni.
Gen nne
uscaäneni
hrdeenihtn
ynacarang
NOlanenn
teicnſtzgor⸗
hohinſtſenina
itifſneſkaii⸗
NVlntann
ppninrinchann
nataforngcinr
hiclebeat nonen
ſtolmwſtane
pnaturceſta
ibeoqgniöttn
fwrpzfnteſigie
tfnn Fo ane
erieqneribod
mesteſlanonee
nltustntercher
Mucimncorzn
ſthuſtvnrle
nrerco
ninttico
ſngind
o nsgſo

öngeknmn
gnlgn
Wiſemae
unnich
ZM
Meiicke
einegmeai

ſancre he
Jmrcäse
ilmii tn
mencend

legicntntli
me eiſmn
rhit ,
Rals Meis
eINAN
fübanenmimen
in. lin
Pinerudu;
Vumml
Nonnnitnerſt
rnmglaues 6
1 Aeſona
nöhebenaen
nt n,
utonn/
epulaie

ſpeciale interdictũ poſitũ in aliqua eccle

Capitulum

glios nõ ſeruãtes eſſe irregulares. qꝛ ſicut ver

baliter fuit lata ſnia interdicti ira ꝓbo debuitſt
eri relaxatio.de re.iu.c.i. Hoc verũ eſtpꝛeter⸗
q́ᷓ; in papa qui nõ ſubiacet legibo. f-. de legi.1.
PHꝛinceps.vnde ſi in mente gerit interdictuʒ
relaxare.licet verba nõ expꝛimat poſtea ibi ce

lebꝛãtes nõ eſſent irregulares. Si tñ loc igno
rent ⁊ celebꝛant credentes durare interdictuʒ

grauiter peccant et ſi nõ ſintirregulares. Jo.

cal. Iteʒ ſi interdicitur aliqua eccleſia.nec in
capella eius poterit celebꝛari.nec in cimiterio

quis ſepeliri.ſi ipſa cavella vel cimite⸗

Nium ſint eccleſie ↄiuncta. als ſecus. extra eo.

Si ciuitas.li.vi. Itẽ in eccleſia ſpecialiter
terdicta q;uis honeſtius ſit ibi nõ baptiſari.
niſi incõmoditas aliud ſuadeat.ↄtrariũ tñ faci

ens credit YJo. cal. ꝙ nõ incurrat irregularita
tem.qꝛ a quouis interdicto hoc eſt exceptũ.ex⸗

tra de ſpon. c.nõ eſt idem de chꝛiſmate. Item
in eccleſia ſpecialiter interdicta non pñtr̃ cele/⸗
bꝛari diuiua ſeruatafoꝛma decretalis alma.S.
Adcdicimus.de ſen.excõ.li.vi.rõ eſt.qꝛ dictuʒ.
c.Alma.loquitur cũ locus fuerit interdictus.

et tale appellatur generale interdictũ.de pe. et

re. c. qð in te. ſiue cõmune qðin ideʒ ſonat. bñ
ad hoc facit de ſen. excõ. Pꝛeſenti. li.vi. Sez
a eccleſia. ;/
uis archi. dicat ꝙ nõ poſſit relaxari ad caute⸗
lam ſʒ dicatur nulii. Vo. mo. dicit ↄtrariñ
qð faretur Yo.an.videri ſibi verius.⁊ lvc etiã

placet JYo. cal qꝛ.c.pñti.de ſen. exc 6.li.vi. lo/

quitur de generali interdicto ꝙ. ſ. nõ poſſit re⸗

laxari ad cautelam.ſecus ergo de ſpeciali.xxv.

di.AQualis.et idem in ꝑticulari.vel ſingulari
interdicto.ſcʒ ꝑſone. Atẽ etſi ꝓpecuniario de
bito nõ poſſit fieri interdictũ in loco ſiue gene

rale pᷣttñ ferre ſpeciale ſiue cõtra eccleſias ali
Iteʒ cum

quam vel aliquas ꝓ dicta cauſa.
imponitur in ahquaeccleſia ceſſatio a diuinis
ſeruata foꝛma.c.ixrefragabili.de offi.oꝛ.ſiq̃s
ibi celebꝛat non eſt irregularis. et rõ.qꝛ talis
ceſſatio impoſita nõ eſt vera ſnĩa interdicti.ſ
ſiimponatur ceſſatioa diuinis generalis.ſ.in
loco ab eo quipᷣt tunc hʒ effectũ interdicti.et
de hac dʒ intelligi glo. Anno.in. c. Nõ eſt. de
ſpon.pᷣm Yo.an.et lvc placet qð pꝛobatur in
cle.Ex frequẽtibo de ſen.excõ.q̃ equiparat ge/
nerales ceſſationes inductas ab eo qui pᷣt.ge⸗
neralibus interdictis nõ aũt ſpeciales.i.cete/⸗
rarum eccleſiaꝝ Yo.cal. Itẽ cum ꝓmulgatur
interdictũ in cõmune ꝓpen ciues. incolas vel
vniuerſitatẽ.i.ſub pᷣdictis appellatõibus.vel
gliqua ipſaꝝ intelligitur iſtud generale inter⸗
dictum. de ſen. excom.alma.S.illis.li.vi.Et qꝛ
cum interdicto loco ꝓpter delictũ ꝓpłi vel ciui
uim. ſingulares ꝑſone loci intelligatur gene/

—

III

raliter interdicte. vt ſic dicatur generale inter
dictum. vt in. c. ¶

qꝛ pᷣdictum interdictñ ſuꝑius ideo ðꝛ genera⸗
qꝛe vniuerſitatẽ vel ꝓĩm loci complectitur.
Sʒ ꝓpter ꝗð vnnquodq; tale eritud magis.

xix. di. c,i. Yo. cal. Atem qñinterdicitur cle

rus alicuius loci.nõ ex vc ðꝛ ꝓpłus illius loci

interdictus.qꝛ hec ſunt diuerſa. ⁊ ecõuerſo. ex/
tra de ſen. ex. c. ſi ſnia. li. vi. AIntelligo autẽ ap⸗

pellatõne cleri ↄtineri non ſolum ꝓmotos qd

oꝛdines ſʒ etiã religioſos ⁊ religioſas. ↄuerſos

vlo ꝓpꝛie dici non pñt.xij.q.i.duo ſunt. Yo.
cal. Atẽ cum interdictur ppłs alicuius ter⸗
re ſingulares pſone illius ppłi cum ſint inter⸗

chicte nec in illa terra nec alubi woterũt ad diui
na wl eccleſiaſtica ſackẽa. niſi in caſiboa iure ex

pꝛeſſis admitti.extra de ſen.excõ. ſiſmia.li.vi.
tem cum interdicitur terra alicuius dñi, in/
felligitur de ea q eſt ſua quo ad dñium iuriſdi⸗
tionale.multofoꝛtius ſi terra eſʒ illius dñi ſun
pliciter ⁊ abſolute ꝓpꝛia. Ateʒ intelligitur de
terra quã ab alio tenet in feudũ velin emphi⸗
theoſim.qꝛ in illis caſibo ad eum ſpectet vnle
cominiũ. Atem intelligitur de terra que perti

net ad ipᷣm̃ dñm rõne vvtis vxoꝛis qꝛ maritus

ↄſtante mr̃imonio eſtoñs wotis vxoꝛis. Itẽ
intelligitur de terra ſibi pignoꝛata. ſi ꝓferens
dixit interdico terrã quam talis tenet.ſecus ſi
dixit interdico terrã ſuam. Jo.an. Item ſi ta

aleuIm. vt in. c. Cum in ptibo. de verbo. ſig. eo
modo ⁊ iſtud dʒ dici generale. imo et foꝛnus.

et cõuerſas.qui ita ad eccleſiã tranſlati. q; de

lis dñs cuius terra interdicitur hʒ terrã in di/

uerſis ꝓuincijs.vel diuerſis locis ſi habet eaʒ
ꝓ parte ⁊ ꝓ diuiſo om̃es ille partes ſubiacent
interdicto.Sʒ ſi ꝓ indiuiſo ſecus ne innocens
puniatur.ar.i.q.iij.c.fi. Si aũt talis dñs po⸗
ſtea acquirat nouã terram talis terra nõ ſub⸗
iacet interdicto.niſi latoꝛ ſnĩe expᷣſſiſet vel in
tenderet tam de ea quã habebat qᷓ; de ea quã
nõ habiturus eſſet.Si aũt vendit terrã inter⸗

dictã velꝑdit eam nõ ꝓprer loc tollitur inter

dictum.cum onus huius rei tranſeat cũ ipᷣa.de
decimis.(.paſtoꝛalis.Nec eni iſte eſt modus

interdictũ tollendi qð debet relaxari ꝑ iudiceʒ

qui tñ ceſſante cauſa ⁊ fraude interdictiſe faci
lem erhibebit Jo. calð. AItem ſi interdica
tur populus.vel vniuerſitas collegium vel cõ⸗
mune alicuiuſ loci.nõ ꝓ loc intelligitur locus

ille interdictus ſ̃m Yo. an. in. c. ſi ſnia.eo. tif.
li.vi.qꝛ aliud eſt inferdictũ loci.aliud vniuer⸗

ſitatis vel collegij.de vſu. c.i.li.vi.poterit er⸗
go celebꝛ ari alta voce in illo loco vt pꝛius in⸗
terdictis tñ excluſis.qꝛ vc nõ leeſt ꝓhibituz ſ
licet dictũ hmõi.ſ. Yo.an. ꝓcedat de iure ſcri
pro tñ pꝛeſtare viðꝛ occaſionẽ piculi audient᷑
eni voces celebꝛantiũ publice ab interdictis.

erp ſvc vilivendetur cenſurg eccleſie. vñ pſu⸗
lendum eſet clericis. vt tali iuterdicto duran

te abſtinerent a publica celebꝛatöe. No. chal.

Iien ſialiquis de vninerſitgte interclicta
ſe tranſfert ad aliquẽ locimn pꝛimo dimiſſo. ſi

eſt ſpecialiter interdictus aut de ꝓplo interdi/

cto.ita ꝙ fuit in culpa ppter quã latuʒ fuit in/
terdictũ.quocũq; ſe tranfferat remanet inter /⸗

dictus.de ſen.excõ. Alma.S.illis.li.vi. Si ve⸗

ro nõ fuit culpabilis.et ex toto deſinit eſſe de po

pulo interdicto credo ceſſare interdictuʒ circa

eum.aqꝛ in eo ceſſat cauſa efficiens. et ↄſeruãs
ergo ⁊ effectus.lxi.di.neophitus. Yovᷣ.chal.

Item ſi exiſtens de ppło nõ interdicto factus

eſt poſtea de ppybo vel vniuerſitate interdicta.
credo ꝙ ertunc ligatus eſt. ſicut ⁊ alij cum fa/
ctus ſit membꝛũñ illius coꝛꝑis.et ſic delet eodẽ

iure cenſeri. di. xij. c. i. Yo. cal. Item ſi eriſtẽs
de pplo interdicto.vel vniuerſiiate ſi bannia,-/

tur ſimpliciter ⁊ nõ ad tpus ceſſat interdictũ

circa eum qꝛ cenſetur nõ amplius de vmuer⸗

ſitate vel populo ſʒ cõfinatus.vel relegatus be

ne remaneti nterdictus. qꝛ adhuc cenſetur de
coꝛpe vniuerſitatis. No. cal. Atem ſi talis de

vniuerſitate vel popillo interdicto ſi ingredia
tur monaſteriũ poſt ꝓfeſſionẽ indubitãter ro⸗
terit oꝛdinari qꝛ deſinit eſſe de vopulo totalifer
ante ꝓfeſſionẽ tutũ eſt conſiliũ ꝙ nõ oꝛdi⸗/

netur.ſ.tali interdicto vurãte. Si tñ fuerit oꝛ⸗
dinatus puto illã tenere.ar. de ſen. ercõ. Beli

gioſo. li. vi. Yo. cal. AUtem de abſente tpe late
ſie interdicti in vniuerſitatẽ vel vopulũ.⁊ de
pñtibo nõ ↄſentientib ſed cõtradicentibo alio
rum culpa ꝓpter quã latũ eſt iuterdict an h/
gentur.dicit Yo. an. in. c.ſi ſnia. eo. ti, li. vi. ꝗ;
quidam religioſi tenent talem nõ ligari. etiaʒ
quo ad eccleſiã qꝛ abſens ⁊ ignoꝛans ex ma⸗

leſicio nõ obligatur.xv.q.i.Alliquos.⁊.c.Nõ
eſt. et qaꝛ penaſuos debet tenere auctoꝛes.de pe..

di.i. NHemo.Sed dicit ipſe ꝙ iſti nõ ponderãt
ꝙ vena interdicti etiã puniũtur qui nõ veccaue

runt.de ſpon. c. Non eſt. vñ tenet ipſe abſen /

tes ⁊ ↄtradicentes ligari qð ꝓbat.c. Si ſnĩa
fatetur tñ illos inſontes quo ad deñ.et lve pla

cet Jo.cal. Atem ſi talis abſens eſt de alia eci
nitate vel vopulo. licet gratioſe receptus fuerit
in ciuem.vel popularẽ populi interdicti.vt fa⸗

ciunt veneti.et ſoꝛte ibi nunqᷓ; habitauit cre⸗

do ꝙ dicto ropulo interdicto intelligatur in/
terdictus. Item habitãtes in ciuitate non ci⸗
ues.nec de populo illius planũ eſt ꝙ nõ incluüG2l
duntur in interdicto illius vniuerſitatis vel vro
plili.vt in.c.ſi ſententia.ſi tñ locus eſſet inter⸗

dicms in eo nõ poſſimt audiri diumna ſʒ extra
locũ ilum JYo. an. J

nein . ſtem ſi interdicatur locus
iub appellaĩòe regñi.ꝓunncie.ciuitatis.ca ſtri

rel ville. ſuihrbia ? cõtinentia edificia illius

loci interdicta intelligñtur. de ſen. excõ, ſi ciuig

tas.li. vi.etiã ſi dicta ſuburbia ⁊ ↄnnentia ed
ficia in nullo erant ſubiecta dicto loco inter⸗

icto. vel vniuerſitati. ſi mñ pferens interdicti

babe bat iuriſditionẽ tpalem in dictis ſubur⸗

bijs. Si aũt nõ habebat muriſditionẽ licet de iu

re ſcripto nõ videantur interdicta dicta ſubix
bia. iñ wonderata rõne. c. ſi cinitas. poſſet dici
vetiã tũc intelligũtur interdicta non ab hoi=e
ſed aiure. de ſen. excõ. nupꝑ. intelligũtur aureʒ

ſuburbia burgi extra ⁊ ꝓpe ciuitatẽ in ꝗ
winus ſunt cõtigue.Continẽtia vero kaiſie

tigue. Del dicũtur ſuburbia P que iter eſtr
ctum ↄtinẽtia vero ediſicia que ſunt ꝓpe cim
tatem. vel locũ interdictum inter ſuburbia,
tẽ interdicto loco ſub appellatõe cimtatis ca
ri. ville vel hmoi.nõ ſunt intercicn ciues il⸗
lius ciuitatis. ſei hoĩes illins caſtri vel ville.

cum p̃dictus locus eſt interdictus ꝓpter deli)/
ctum dñi. vel alicinus p icularis pſone, vnde

etſi nõ in illo loco interqicto. alubi tñ poterũt
andixe diuina.et hoc niſi tales ꝑſone ſint cin⸗
pabiles ⁊ dederint cauſaʒ interchcto. eo. ti. al⸗

ma.5F. ihs. tales enĩ ſunt interdicti vbiq;. er
idem enã eſt ſi interdictũ ſit latum ꝓprer deli
ctui populi vel ciniũ vel vniuerſitans ipſius
loci. de ſen. excõ.c.ſiſnĩa.li.vi. Jo.cal. ARrem
ciues habitãtes cõtin no extra cuntatẽ ſubur

bia vel ↄtinentia edificia interdicto populo,.

vel cimnbo ciuitatis intelligũtur ꝛipſi interdi/
cti.etiã vbicũe habitẽt.exquo ponũtur ciues.
vel de vmuerſitate interchcti. Yo. cal. Atẽ no⸗

iuſmocdi habitãtes in tali cinitate ſi ſunt de po
pulo interdicio vel de dicta vmuerſitate quod

piʒ ex eo qꝛ ſubeant onera ⁊ habẽtes vvnoꝛes
ſicut alij ligantur ſnia interdicti.et idem ſi per

pꝛiuile gium eſſent exempti ab oneribo.ſecus

aũt ſi eſent ſui iuris.velex con ſuetudine.vel

pꝛiilegio imꝑiali.ita ꝙ dicte vmuerſitati tã

4½

Chalde.

; d ip ius coꝛꝑe in nullo ꝑnciparent. Johã.

De effecm interdicti ſeʒ quõ ſit obſernan/
dum ⁊ a quibo ſit abſtinennũ. Capłn. iij.
Aantuzʒ ad tercium
peiꝛꝛincipale.i.efeciũ interdicti. Sci?⸗
eernduzʒ pꝛimo ꝙ in loco ſuppoſito ec⸗
cleſiaſtico interdictæpm antiqua iura nullap/
mittebantur eccleſiaſtica officia celebꝛari xel
audiri.ex de pe.et re.qð in te.et de ſpon.c. Nõ
eſt vobiſ.niſi ſemel imn ebdomada celebꝛari cꝗ
ↄficiendi coꝛpus chꝛiſti.de ſen.excõ.c.ꝑmitti
mus. Sed ꝑ noua iura iſtud exuut moderatũ

4

dicũtur womus vltra burgũ ſepate.et nõ con

“ nsdſ,

niſrn ni
toniainlr ierei
Cttenentan
ctofioſo nn
Nleiamfe

oanet 7

rolinlefi

anenei
Gcofarttüilen

aalgſonatcan
alleſe thrbiae
Kinckinineten
ſſrtcletißie
finoelebuird⸗
natamniglrnx.
wedin voͦ
ſoneſilgnulenn
Gerdte ibim
ſolchinigis
gaglizinſern
arterarlocare
ſbihrtirt
Meckrema
(rewſtinera
neſccenth
ſengnndckitn
etſetootigpe
obbonannänen
mofeletſprd⸗
NRlMotentoreß
Gntenncomka
lwinſtinmnenae
Cheraleinterdini,
heſonanrden
kmins caſni
liröſantine
Mnldetelebrin
Ukluntrreigon
Unſein Deh
ütfcenisgn
funprintercie
mnüatime

nctnglnim
here Nmi

tgotleneſce
eldein⸗

Pinanntn

uin eiri

Nds wNdn

üedſne n
u. Anie
Knesdſonſ
Bimetarneu;
iſtmgn
vel mirini

Kn n
venracriſin

da intemmn
igänntiint
cncn Fal ſin
onräkileifl

üdnmefin

Aummin
Nrenaidti,

peni

dererirnen
enieñdi

l tiun
i

ArNNn

Kinnmnd
boo nel
muuunli⸗
Fuctu

annu

Capitulum

exrita de ſen. excom. Alma. li.vi. iſtũ videli⸗
cet mocũ ꝙ ſingulis die bo in tan loco debẽt

„

ſeu poſſint in eccleſijg ⁊ monaſteriᷣs Pſſe et

alia officia celebꝛariſicut pꝛius. Sʒ cũ his q̃t/
tuoꝛ ↄditõnibo.ſ.ſubmiſſa voce.ianuis clauſis
non pulſatis campanis.excõicatis ⁊ interdi⸗

ctis excluſis.vñ ꝑ quãlibet haꝝ quatuoꝛ cõdi⸗

tionũ ſcʒz de p ſe ſi nõ ſeruetur alijs tribo ſerua
tis violatur interdictũ ⁊ eſt irregularis ibi ſic

celebꝛans. vel aliquid agens alicuius oꝛdinis

vt in officio ſuo.puta ſipulſatis campanis ce

at veletiam ſialtia voce tm̃. et hmõi.ᷣm
I. Jo. an. et Jo. Chal. qii addit ſic. et li⸗

cet hec dura videã ur.iñ ſufficit ita ſcriptũ eſſe

M...di. memoꝛiã? Itẽ ſi clericus in loco inter⸗

dicto facit tm̃ alterũ pᷣdictoꝝ alijs celebꝛanti
bus.puta ſonat campanã. vel aperit ianuas
eccleſie ⁊ hmõi credo ipᷣm irregularẽ qꝛ ptici⸗

pat in crimine criminoſo. de ſen.ex. nup.ſecus
ſi facit alterũ pᷣdictoꝝ. vt celebꝛẽtur diuina ꝗᷓ
4

tñ nõ celebꝛãtur de facto.cũ irregularitas re
rat actũ ꝑfectũ.xv.q.i.c.fi. Atẽ ſi cericus ſcit
interdictũ loci qð tñ nõ publicũ eſt ꝑ denũcia
tionẽ ſi illud nõ ſeruat eſt irregularis ſᷣm archi
di. ar. de re.iu. Eum. li. vi. et hoc verũ niſi iſtud
eſſz occultũ.vi.q.ij. Si tm̃.nec obſtat cle.i.de
ſen. ex.qꝛ licʒ in ſeruando interdictũ qð ſeruat
matrix eccia loca religioſa ſe debeãt ↄfoꝛma⸗
ri.nõ ſeqtur tñ ꝙ vbi matrix eccig non ſeruat
qꝛ nõ ei eſt denunciatũ.alij qꝛ ſcinſtnõ debeãt
obſeruare vt ſibi notoꝛiũ.qꝛ ſᷣm hoc idẽ infer⸗

reiur enã ſi eſſet publicũ ⁊ matrir eccia nõ obę⸗
ſeruarxet qð eſt abſurdũ.dicit tñ Yo.an.qð ex

pediret ꝑ ↄſtõʒ ꝓuideri clericos nõ teneri ad
obſeruantiã interdictoꝝpᷣlator a iure. niſi pꝛi
mo fieret ipſoꝝ declaratio ꝑ id qð hẽtur de cẽ.
c.q;qᷓ. li.vi.et in cle.pñti.eo.ti. AItẽ nota ꝙ di
cta moderatio ⁊ effectus interdicti nõ hʒ locũ
in interdicto ppłi.ſeu vniuerſitatis.nõ expᷣſſo

locoin ſnĩa interdicti.q;uis enĩ ⁊ illud dicatur
generale interdictũ.iñ.c.Alma.cũ ſua mode

ratione loquitur de interdicto generali loci et

vmuerſitatis.caſtri.ville.regni ⁊ hmõi. Ateʒ
laici qui nõ ſunt interdicti nõ pñt admitii ad
diuina que celebꝛãtur cum dicta moderatõne

in loco interdicto niſiſint ſuper hoc ſpecialiter

pꝛiuilegiati. De clericis vero extraneis. ſeu

alubi bñficiatis an poſſint admitu in eccleſia

ſita in loco interdicto ad celebꝛandũñ vel ↄcele

bꝛandũ.Archi.tenet ꝙ nõ. Yo.an.tenet ꝙ du

rum eſt. et qui nimis emi git ⁊c̃.et ſic viðꝛ te
nere ↄtrariũ qð ↄtrariũ Jo.cal. ꝓbat ꝑ mul⸗
tgs rõnes et idem viðꝛ vicendũ de religioſis.
Vrein tam canonici q; clerici eccleſiaꝑ in qui
bus diſttibu:ões quotidiane diſtribuũiur ilus
qui interſunt vꝛis ſi nõ venerint amittẽt eas

ſicut amitterent ſinon eſſet interdictũ. Atemm
miſſe nõ cõuentuales ſed reculiares celebꝛari

pñt the interdicti in ecclefijs ↄuentualiv ſer⸗
uata pᷣdicta moderatõe. Item ſi in tali eccle⸗
ſia deficiunt omnes pꝛeter vnum. Yo. an. poſt

Hoſti.dicit ille moterit cebꝛare cum farnili⸗

ari. Archi. dicit ꝙ nõ audet ſve tenere ſed pri
mum placet.fateoꝛ iñ ꝙ in pꝛiuilegio connen

tus de celebꝛando tꝑe interdicti nõ includunꝰ
tur familiares ↄuentus ſed in caſu pꝛedicto ilꝰ
le ſolus adhibere poterit familiarem ſeuſernin
toꝛem vigoꝛe ꝑmiſſionis in.S.Aduũcimus.ne

ceſſitate ad hoc cogente Yo. cal. Si tamẽ alio
cui ſingulari pſone ſit concemim. veltpe inter

dicti poſſit celebꝛare vel audire diuina in vo⸗

ce ſubmiſſa. tũc familiares eius ad audienůn,z
cum illo ⁊ adcelebꝛandum ſibi admirtuntur.
niſi eſſet talis cuius culpa wolo vel fraude ſir
lata ſententia interdicn. vel ad dictam culpbiö
dediſſet auxilium conſilium vel fauoꝛem. de

pꝛiuit.c.licet.li.vi. Item per dictum. c.Al
ma.de ſen. excom. extat alia moderatio circa
interdictum.videlicet ꝙ in feſtiuitatibo ſoluʒ
natiuitatis.reſurrectionis.penthecoſtes.⁊ aſꝰ
ſumptionis beate Za arie campane pulſentur
et ianuis apertis.alta voce diuina celebꝛẽtur
in locis interdictis excõmunicatis excluſis ſʒ
interdictis admiſſis.ita tamen ꝙ illi pꝛopter
quos latum eſt interdictum altari non appꝛo)
pinquent non obſtantibus quibuſcunq; pꝛiii/⸗
legijs q̃ reuocantur qꝛ ſufficere debet omnibo
ꝙ celebꝛetur vt dictũ eſt. Itẽ nota ꝙ pᷣdictis
quattuoꝛ ſolennitatibo.de quibohẽtur in dicto.
c.Alma.Zlddita eſt ſolennitas coꝛꝑis clłꝛiſti ꝑ
extrauagantẽ Oarti.v. in qua interrumpit
interdictũ ſeu ſuſpenditur.vt in quatuoꝛ pᷣdi
ctis.Obi pꝛimo nota ꝙ illud qð dictuʒ eſt de

dictis feſtiuitatibus intelligi dʒ de vna die im̃

ꝓqualibet feſtiuitate. Oñ ⁊ woc. querũt qñ in
cipiat talis dies.et quantũ ad pꝛincipinʒ diei
ↄcoꝛdant quaſioẽs.ſ.ꝙ incipit in veſpis vigi⸗
le. Sedquantũ ad finẽ ſunt varie opi.et Ar⸗
chidi.tenet ꝙ terminetur in ↄpletoꝛio feſti in⸗
cluſiue.qꝛ in bñficijs eſtlargainterpᷣtatio ſaci-
ena⸗ Bo. an. tenet in dicto.c. Alma.glo. an⸗
penultina ꝙ terminetur in veſpis ipᷣius feſti.
et ſic ↄcludit cõpletoꝛiũ que opi.placet etiam
Yo. calde. Atem notandũ ꝙ in pdictis feſtini
tatibus non pᷣt licite dari coꝛpus chꝛiſti.ſencõ
municari in loco interdicto niſi ſicut ⁊ alijs dis
ebus ſcʒ infirmis decedennbo.deſen. excom. c.
Reſponſo. vnde qð ðꝛ in canone de conſe. di.
ij. Et ſinõ frequentius.et depe.et re. omms. ſ.
ꝙ fideles debent cõmunicare in paſcate. na,-
tali.et penthecoſttes.intelligendum eſt inter⸗

dicto ⁊ aliapꝛolabitione cenantibus.et idem

Titulus

* dicendum eſt de ertreina vnctõe. ꝙ. ſ.non eſt
Danda iſtis dieb Archi. et Yo. an. Vtẽ ⁊ ſiin

dietis feſtiuitatibohoneſtius ⁊ iuſtius ſir ſalteʒ
quantũ ad pꝛincipalẽ miſſam q̃ in eccleſia ce/

——

lebꝛat de ipo feſto ꝓpꝛio dicet qꝛ id eſt inductũ

in honoꝛẽ illax ſolennitatũ.⁊ ideo de eis cele⸗
bꝛancn. de ↄſe. di. i.c. ad ſvc. et de cele. miſ. c.

ij.pt tñ alia miſſa dici q;ᷓ de ipo feſto. YJohã.
cal. Atẽ in dictis feſtiuitatibus credo poſſit
aqᷓ ſolenniter bñdici et aſpſio fieri. panes fru⸗
ctuſe; bñdici.⁊ laicis etiã interdictis miniſtra
ri.qꝛ iſta de ſe nõ ꝓhibentur tpe interdicti. et

ipoꝝ bñdictioeſt officiũ diuinũ.qð generali⸗

ger in pdictis feſtiuitatibo pmittit Joß. an.
Itẽ in feſto aſſimptõis virginis marie ſemp

tpe interdicti nuptie pñt ſolẽniter bñdici.qð

aglus dieb ꝑe interdicti non pᷣt fieri ᷣm Ho⸗
ſti. et hoc ideo. qꝛ talis bñdicno ptinet ad diui
nũ officiũ. qð illa die Pmittitur iolenniter ce/

lebꝛ ari. DOe alijs tribo feſtiuitatibo nõ opoꝛtet
querere. qꝛ nuptie in ipis philen tur celebꝛa/
riin oĩ loco.et ab omnibo fidelibo. xrxiij.q. iiij.

nõ opoꝛtet. Vo. cal. Atẽ in dictis feſtiuiratib⸗
pñt virgines ⁊ altaria cõſecrari vel bñdici. et
calices ⁊ paramẽta ⁊ abbates ⁊ abbatiſſe quia

lhmõi bñdictões nõ ſunt ſacr̃ꝗ ꝓpꝛie. ſʒ oꝛões

er certaofficia Yo. cal. Atem dictis diebo ſe/

ſtiuis in loco inferdicto vtrum vroſſint admitti

ad eccleſiaſticã ſepulturã Ao. an. dicit. ꝙ pu⸗
tat ꝙ nõ.licet multotiens ſierit ↄtrariũ obſex

uatũ.Et ſubdit poſt pauca Jo. cal. Scio ꝙ; v.⸗
deretur temerarium reſiſtere opi. dñi pfig
mei maxune ꝙ nõ viderim ꝑ aliquẽ ↄtrariũ
ſeriptũ.Atiñ mea puſilla intelligẽtia iudicat
in dictis feſtiuitatibo nõ obſtante interdicto
roſſe publice ⁊ ſolẽniter moꝛtuos ſepeliri. vbi

aliud nõ obſtat. puta qꝛ nõ eſt ſpãliter aut no⸗

minatim interdictus ralis. aut aꝛ fuit in culpa
velqꝛ ad lvc dedit conſiliũ aurxiliñ vel fauoꝛẽ.

ꝓpter qꝗð latum eſt interdictum. oueoꝛ ad
dicendũ.qꝛ ꝓpter generale interdictũ ꝓhibe

tur eccleſiaſtica ſepultura. qꝛ ipſa accedit ad

oſticiũ diuinũ.nam cũ offici

bus ſolẽniter celebꝛari. I
ducit ꝙ ⁊ cõtra circa hoc. J

etſi ꝓlibita ſi B
tamen habet multas exceptõnes. Ham pꝛi/

mo excipitur baptiſina. non ſolũ paruuloꝛuz.

led enam adultoꝝ. extra eo.Quoniam. i. vi.
AVtem excipitur confirmatio. extra eo. RKñſo.

tem excipitur penitentia nõ tm̃ moꝛientiũ.

ſed etiã viuoꝝ⁊ ſanoꝛinn. oũmodo nõ fuerint
ercoicati qin non pñt admitti niſiin moꝛte. et
exceptis illis pꝛopter quoꝝ culpam vel wlum

o diuino debet fer
ri funus ad eccleſiã. vt habetur. xiij. q. ij. Qui
diuing. Sed duinũ officiũ ꝑmittitur his die
o.cal. qin multa in/
tem tꝑe interdicti
t miniſtratiõ ſacramentoꝝ illud

XXxVI

lata eſt ſententia interdicti. velp̃phuerunt con

ſilium. aurflium vel fauoꝛem. ſinon pꝛius ſa/
tiſtecerint. vel æ ſatiffaciendo dederint ido/
neam cautionem. aut ſi hoc non poſſunt niſiin
rauerint.quod cum potuerunt ſatiſfacient. et
adſatiſfactionem faciendam per illos qui te⸗/
nentur. dabunt conſilium auxilium et ꝓ wſſe
laboꝛ abunt.nec pꝛopter aliquod pꝛedictoꝛuʒ
fieri debet relaratio interdicti.extxa eo. alma.
li.vi. IAᷣtem ⁊ catheciſmus qui pꝛecedit baptiſ⸗
munn ſieri poteſt. quia permiſſo baptiſmo in/
telliguntur permiſſa omnia ꝑ que peruenin
ad illud.et ſine quibus expedirinon ᷣ
iuſmodi autem eſt catheciſmus. de conſe. diſt.

iiij. ante baptiſmum. Item permittitur con?

ctio chꝛiſmatis in die cene quo vtendum eſt *
in bapuſmoet confirmatione. extra eo. Re⸗
ſponſo. Atem permittitur euchariſtia dari de
cedentibus.de pe.et re.Ouod in te.nec enim
debet alicui penitenti denegari.l.di.penitens

Sanis etiam damnatis ad moꝛtem dari po⸗
teſt ſpe interdicti.quia cenſentur tũc in arti⸗
culo moꝛtis. Jo.cal. Sʒ laicis vel clericis nõ
interdictis. ſ in loco interdicto poſitis an poſ⸗
ſit oari euchariſtia pꝛeterq; in articulo moꝛtis
dubium eſt. exceptis pꝛeſ byteris tamen miſ⸗
ſam cantãtibo.als celebꝛãtib.iũ ſoꝛma ſerua⸗
ta.c.alma.celebꝛãtes enĩ tenẽtur ſumere coꝛ⸗
pus chꝛiſti. de cõſe. di.ij. comꝑimus. De glijs

vero dicit Jo.cal.trepido ferre ſniam cum vi
derim generaliter religioſos ſiis fratribus. ſo
roꝛibus. vel monialibo quax curã gerunt tem
wꝛe interdicti indifferenter concedere eucha
riſtie ſacramẽta. Sed quo iure faciant ipſi di⸗
ſcernant. cum cõtrarium videtur de iure ſeri⸗
pto. In edictis enĩꝑmiſſoꝛijs certoꝝ caſuuʒ
quod rõne non inuenitur expꝛeſſum.ſʒ ꝓpmiſ/
ſum ſubiacet regule ꝓhibi tiue.ij.q.v. conſulu
ſſti.et eſt expꝛeſſum in cle. Exriui. de ver. ſigm.
§. Poꝛro. Cinn ſit pmiſſinn tpe interdicti ſpe⸗
cialiter coꝛpus chaiſti inquantũ ðꝛ viaticũ.i.
inquantũ datur dececentibo. igitur ⁊c. Et ad/
dit idem Jo. ꝙ cũ poꝛtatur euchariſtig ad in/
firmum.iunc crecht ꝙ deleat poꝛtari cũ pulſa⸗
tione campanelle ⁊ linnine pcedente. ⁊ alijs
cõſuetis.qꝛ cũ aliquid pmunitur niſi aliud ap
pare at intelligitur foꝛe pmiſum fſᷣm ꝙ ius di
ſponit illud fieri ⁊ vſus obſeruat. ar. ad lvc.iiij
di. Erit añt.xij.di.illa.Sed de poꝛtatõe lum⸗
mis diſponit ius.de cele.miſ. Sane. De pulſa
none aũt cãpanelle halbet generalis ↄſuetudo
g cc. Poterit autẽ dare tale viaticum inſir/
mom pñtia aſtamiũ ⁊ veniennn.vt pꝑmiſio
intelligatur ᷣm conditionẽ ſtatus pſone infir
mne. xhi. diſt. Qunſquis. De mulieribus ergo
pꝛegnantib et partui appꝛopinquantibus, g

4

lnl elfen
ſangipveln⸗
H recoetgen
töſnienre
Ctiter tistgi

ren lhͦſtle

llineieretern

Gunwontercico

ep leg
colig det e
ineiſcönin
No Aamergnn

ſrſec olenris v
ißenhahen

greſſerintercicwus
ter Joen Deſu,
lvooꝛcocöſempt!
ligs roeb
nentamuntre.

Ulipſetͤekn

ſicginekinternan
Eaneertiensp
Cebachenerarnna
worachenäanc
pmehnai
Gonmlaani
Wn pereoſe
nlerciciwenin
Mberfurslaf
Geltantullsvy
in gon gen

Vepglurtanserc

Wancgenrem
ſinerdininen
Nüiaiibn
Cnrcbobhruntursb⸗
Inmhentaneine
gauamnef
Klentſignapr
ſinmnlin
lignmunrſere
W
Cunggcitnive
lltptnänerg
cimnonnnage
ſckii Anng
lepcheggene

Mandebrinn
cusniemn
ennar mntrut
eKig
ſunginnt
Nuine
nrzinl p
uraialu
mntn,lodi
. AA
ptmie vnn
ſone Depll
Nennls Nenn
nandn iin
emiRpnt⸗
imnspoen

eis. Bõ eſt. qꝛ tales nõ ꝓpꝛie dici pñ̃t æcedẽ/

Capitulunm

tpe interdicti poſſit dari euchariſtia. viðꝛ Yo.
an. dicere ꝙ nõ niſi aliud piculũ ùnmineat in
tes ex appꝛopinquarõe ad ꝑrum. ſed nõ mſi de
cedentib cõceditur euchariſtia in tali ipe. ſcʒ

interdicti. & adez rõne idem putat Jo. cal. de
intrantibo mare. vel bellum campeſtre. vel ob

ſeſſis. et facit qð no.de offi.oꝛdi.paſtoꝛalis. ij.
rñſo.in glo. Extrema vnctio indubitanter eſt

ꝓlhibita tpe interdicti. Sʒ an clericis vel reli⸗
gioſis. maribo vel feminis nõ interdictis. ſ de

interdicto. et qui ſeruauerũt interdictum

APoſiit cõferri ertrema vnctio a quibuſdam

dubitatur. dñs ⁊ pr̃ meus veritatis ⁊ iuſticie
ltoꝛ.in.c.qð iſtte.de pe.et re.dicit ꝙ nõ.qð
i multi male aduertunt YJo. cal. Jatrimo/

mium vero interchicto ſpe Pinittitur. qꝛ ↄtraloi

pᷣt quocũq; pe ꝑ legitimn ↄſenſum viria imu
lieris.etiã ſi cõtrahentes eſſent interdicti ſᷣm

Inno. Nam et ꝑ infideles ⁊ excõicatos 2tra

Pipᷣt ſed ſolennis bũdictio nuptiaꝝ tunc fieri
nõpt ᷣm Hoſti.eniã ſialter tm.ſ.vir vel muli

er eſſet interdictus. et in loco nõ interchcto fie

ret. Jo. cal. De ſacro oꝛdinis ſcienduʒ ꝙ nul⸗
lus oꝛdo cõferri pᷣt in loco interdicto clericis ⁊

ſaicis. ⁊ rõ eſt.qꝛ ꝓhibentur ibi eccleſiaſtica ſa

cramenta miniſtrari.exceptis quibuſdã caſib-

Te quibo iſte nõ eſt. vt in.c.non eſt.de ſpon. Si

aut pplus eſt interdictus cum ꝓpter hoc nõ ſit
clericus interdictus.orerũt clerici illius loci
extra locũ interdictũ adoꝛdines ſuꝑioꝛes pꝛo⸗
moueri.ab eo tñ qui hoc de iure pomit. Item ſi
locus tim̃ eſt interchctus.hcet ibi nullus vale⸗
at oꝛdinari.laici tñ qui non fuerũt culpabiles
delicti ꝓpter qð latũ eſt interdictũ extra locuʒ
interdictũ poterũt oꝛdinari.niſi ꝓpterx delictũ
vmiuerſitatis lata fuiſſet ſnia interdicti in loco
qꝛ tunc nullus de dicta vniuerſitate poſſz oꝛdi
nari. Jo. cal. Atem tꝑe generalis interdicti
denegatur laicis eccleſi aſtica ſepultura.eriã ſi
pniam egerint extra de pe.et re.qð in te. Ratõ
eſt.qꝛ interdictiſunt tales.etiã ſi pęccatoꝛes nõ
ſint. xvij.q.iiij. iroꝛ. Sed illi interdicti qui
tunc abſoluuntur ab aliqua excõmunicatõne.

remanent tamẽ interdicti adhuc vonec ſolua⸗

tux intexdictum.eęt ſiin moꝛientibo interdictis

axpparuerint ſigna pnie.et poſtmodũ ſuerit ab/

ſolutũ interdictũ.iunc talium coꝛꝑa erũt apud
eccleſiam tranſferenda.ar.extra de ſent.excõ.
.c.cum illoꝝ.et ſi apud eccleſiã ſtante interdi⸗
cto ſepulti fnerint nõ eruis poſtea exoumandi
cum ad eũ ſtatũ venerit resa quo incꝑe po/
tuu ꝓ hmõi interdictis ſcilicʒ qui penituerint
licet moꝛtuaria acciꝑeac ꝓ eis oꝛandum eſt.
ij.q.iij.Qiicunq;. Sed ſi non penituerint.
nec pꝛo eisoꝛanqum eſt nec moꝛiuaria recipi

IIII

enda. xxxviij di.c. f. Clericis vero qin in tali

generalitate nõ ſunt interdicti. non negatur

eceleſiaſtica ſepultura.ita tamen ꝙ fiat ſine
pulſatione campaꝝ a ceſſante omni ſolenniia
te.extra eo.ti.quod in te.⁊ qð ibi dicitur ecum
ſilentio.nõ videtur hoc intelligendus de ſilen⸗
tio officij funeralis.quia cum cõceditur quod
maius eſt ſcilicet dicere miſſam et hoꝛas ſub⸗
miſſe. et de officio funerali concedi videtur.
Item quando aliqua eccleſia eſt ſingulariter
interdicta.ſiquidem eſt interdicta pꝛopter de⸗
lictum dlericoꝝ tantum.vel quia violata fuit.
tunc paxrochiani poſſunt in alia eccleſia non
interdicta eligere ſepulturam. et audire diui⸗

naſed ſi ſit interdicta in penam populi. etiam

ſi mulri ex eis non deliquerint. ſed foꝛte vni⸗
uerſitas. vel magna pars. velqina foꝛte deli⸗

quit wminus.et in hoc pumtur tunc parrochi

ani non poſſunt in alia eccleſia etiam non in⸗
terdicta eligere ſevulturam niſi foꝛte ex pꝛiui⸗
legio. Innoceñ. Atem ſicut tempoꝛe interdi⸗
cti in ecdeſia non ſunt laici ſepeliendi.ita nec
in eius cimiterio,extra de pꝛiuitł.c. Ot pꝛiuile⸗
gia.Et licet ſtephanus dicat ꝙ ſumicit ꝙ ſit lo
cus ad ſepulturam deputatus.licet non ſu bñ⸗
dictus vt dicatur cimiteriun. tamen Jo. an.
dicit ꝙ eſt locus ad vſum cimiterij per epiſco/

pum benedictus.de cõſecra.di.i. Nemo. Jo.

etiam calde.dicit.ꝙ non ſufficit ꝙ locus ſii ad
ſepulturam deputatus. niſi auctoꝛitate epiſco
piſuerit ad ſepulturam deſtinatus.et hoc owoꝛ
tet fateri quantum adpenam excõmunicati⸗

onis que ponitur per cle. Eos. Adem laici nõ

interdicti non poſſint in cimiterio ſito in loco

interdicio cum clericoꝝ officio ſub ſilentio ceſ⸗

ſantibus ſolennitatibo alijs ſepeliri. Ranio eſt
qꝛ illud ex gratia cõcedimr clericis ergo alijs
intelligitur denegatum. JYo.calde. IYtem lpꝛi⸗
inlegiatus ꝑ.c.Alma.ſuꝑ auditione viuinox.

et ꝑceptione ſacramentoꝝ.vel etiam ſip pce⸗
ptione ſacramentox ſine mentione de aliciti⸗
one diuinoꝛuʒ.puto ꝙ ex loc poſſit admittiad

eccleſiaſticã ſepuliuram.q;uis de ipſa non fiat

mentio.Sʒ ſi pꝛiuilegiũ eſſet ↄceſſum ſup au⸗

diiione dunnoꝝ.nõ facia mennoone de pcepti⸗

one ſacramentoꝝſatis videturx dubiũ.tamen

placet ꝙ per illud pꝛiuilegium ſit cõcenſa eccle⸗
ſiaſtica ſepultura. per regulam cui cõmunica⸗
mus viuo ⁊c.xxiiij.q.ij. Sane. Solennitati⸗
bus tamen ceſſannbus.vr dicitur de clexicis.
VYVo. cal. Item ſepeliètes extra eccleſiã ⁊ cimi⸗
terium interdictã pſonam.vel nõ interdictaʒ.

ſed in loco interdicto cum officio diuino. cleri
ci ulud officium celebꝛantes ſunt irregulares.

ſed ſine officio diuino bene poſſimt intercici
extra eccias et cimiteria ſepelixi.nec eni debet

4
„

Titulus

tis interdictuʒ ſi eſt clericuseſt iſta m Hoſti.

qꝛ ſciẽter celebꝛãs in loco interdicto. vndecũ

q; ſit efficit᷑ irregularis.etr eſt ſuſſenſus.et᷑ de

cle.excõ.mi.c.ſtulaſti.ꝭ.fi.et ex eo.is qui.li.
vi.vñ nõ pᷣt bñficia ↄſferrxe.extra de ↄceſ.pᷣben.

c.qꝛ diuer itat. Adẽ IVnno. Ber. Ate talis
nõ pᷣt eligi nec eſigere.vt in dicto.c.ĩs qᷣ.et de
ↄſue. c. dilectus. Arẽ nec pᷣt poſtulari.extra de

roſtu. c.i. Atẽ qin nõ ſeruat interdiciũ remonẽ
dus eſt a bnſicio.extra de cle.excõ mi. poſtula/
ſtis. Si aũt talis ſit religio ſus ⁊ ad nullũ oꝛdi

nem adiuc oꝛdinatus eſt. et ſi irregularitateʒ

nõ incurxrat.qꝛ nõ eſt expſſi in iure. NHam.c.

is qͥ. agit de ſola irreglaritate qᷓ ꝓceditex ſola
celebꝛatõe diuinoꝝ. velexecutõe oꝛdinũ pote

rit tñ aliter puniri et recludi in artioꝛi mona⸗
ſterio ad pniam ꝑa gendã et idẽ viðꝛ dicẽdũ

de moniali nõ ſeruãte interdictũ qͥlibertñ lvꝝ

ſcʒ religioſus nõ hñs oꝛdinẽ ⁊ religioſa ſi vio⸗

lãt interdictũ ſunt ineligibiles actiue ⁊ paſſi⸗

ne.nã etſinõ hñt oꝛdinẽ clericalẽ.rõe tñ ipſoꝝ
ſtatus hñt officiũ celebꝛãdi diuina ᷣm ↄditio⸗
nem ipſoꝝ.vñ violando interdictũ illã penaʒ
incurrũt. cuius ſunt capaces. ad hoc de biga.c.

debitu. Vo. cal. DPurus vere laicus violãs in⸗

—

terdictn.q;uis irregularitatẽ nõ incurrat. vel
ſuſpenſionẽ ᷣm Inno. grauiter tñ peccat. ⁊ pu
niendus eſt pena arbitraria ꝑ eccleſiaſticũ iu/

dicẽ.de ſen.excõ.c.grauis.in de: Tie oĩs qui
ſciẽter celebꝛat in loco interdicto.ſiue coꝛã ꝑ⸗
ſonis interdictis a iure vel a iudice velrecipi⸗
ens publice interdictos ad diuina officia. vel
ſacr̃a vel ſepulturã.etiã ſi nõ ſit irregnlaris eſt
interdictus ab ingreſſu eccie.de pꝛimnł.c. epoꝝ
li.vi.et ſi in eaſe ingerit in officio ſuo fit irre⸗
gulaxis.eo.c.is cii.li.vi. Nota ꝙ lʒoĩbo pᷣdi⸗
cuis in vlt.S.ſit interdictꝰ ingreſſus eccie ꝑ.c.
epᷣoꝝ er de pꝛiui.li.vi.Eſttñ dt̃a int er eos.nã
celebꝛas in loco interdicto eſt eriã irregularis
admitxtentes vero adſepulturam nominatim
interdictos vel publice excõmuinicatos ſunt
excõmunicani.in cle.eos.de ſepult᷑. Et etiam
qui tꝑe interdicti ſepeliunt defunctos in cimi⸗
terijs vel eccleſijs in caſibꝛ non conceſſis. vt
patet in ea.cle.Allijs vero de quibo fit mennio
interdicimr ſoluʒ ingreſſus eccleſie modo pꝛe
dicto. Dicitur aut agere vel ingerere ſe in offi
cio ſuo ſicut pꝛius.et ꝑ conſequẽs violare in/
terdictũ cũ.ſ.dicit ſoleniter hoꝛas diurnas vel
nociurnas vł miſſaʒ vł alhud officiũ qð ↄperit
rõne aliciius oꝛdimis quẽ habet. xi. q. iij.epus
Et idem notat Annoc.et alij poſt eum. weer⸗/
cemn.pla. c. m.. Piſalmiſta interdictus vel nõ

inter aictus. ſed in loco interdicto ſi celebꝛat
id eſt ſi ſoleſmniter agit in officio ſuo. vtrum ſit
per hocirre gularis. Sic ridet Yohan. calde.
ſm theðſogos talis nõ eſtirrregularis. qꝛ pſal
miſtatus ᷣm eos non eſt oꝛdo.ſecus ſcᷣm ca⸗
noniſtas qui tenentpſalmiſtatum eſſe oꝛdinẽ

xxi.di. Clericos.et tali oꝛdini comperit canta⸗
re ſcilicet in choꝛo pſalmiʒando. lectiones et

reſponſoꝛia legendo. Ideo.talis hmõi agen/⸗

cunt/ et placet Inno. ꝙ ſi conſuetudoeſt in ec
cleſia.ꝙ ſine diſtincrione oꝛdinis quiſq; legat
epiſtolam.vel poꝛtet cereos.vel faciat

do gernlutet Pano vf addit ꝙ quidain di

aliud pertinens ad aliquod officium nõ erit ir⸗

regularis is qui illud officium facit. Et ſubet
Jo. calde.q illa diſtinctio nõ tollitur quind
ſure talia competant ratione alicuius oꝛdinis

vnde Yo. an. et alij in.c. Cum medicinalis. di

cunttalem eſſe irregularem. Hoſti. et Speẽ.

putant habentem pꝛimam tonſurazʒ tm̃ ſi can

tet in officio ſuo eſſe irregularẽ.xxiij.di. Pſal⸗
miſta. Sed ſi quis faciat ea que non ſunt ali⸗
cui oꝛdini vel officio deputata.vtſi in matuti⸗
nis legit lectiones.vel cantet reſponſoꝛia. di⸗
cunt Hoſti.et Guil. nõ eſſe irregularem. In
benedictione aque benedicte contrahitur ſre
gularitas ſcõᷣm Inno.quia eſtannexa huiuſ⸗
modi oꝛdini benedictio.de conſe.di.iij.Aquã.
quando ſcilicʒ interdictus clericus lvc ageret
ſed ſi non eſt ipſe interdictus.eo ꝙ talem fa⸗
cit benedictionem aque in loco interdictoſer⸗
uata moderatõne que traditur de alijs officijs
non incurrit irregularitateʒ. Aqua autem be⸗

nedicta non debet aſpergi laicis loci interdicti

a ſacerdote.et hoc pꝛeterq; in quatuoꝛ feſtiui⸗
tatibus.de quibus agitur in. c. alma. Si tamẽ
aſpergeret. putat YJohan. calde. ꝙ non eſt ir/
regularis.quia hoc nõ eſt in iure cauium. Perx
benedictionem autem menſe etiam ab inter⸗

dicto clerico non conrraliturirregularitas qe

nulli eſt oꝛdini deputata.1! benedietione en/⸗
am quam conſueuerũt pꝛioꝛes vel epiſcopi iti⸗
nerando obuiantibus eis in ſua vioceſi.dixe/
runt quidam tutum eſſe abſtinere in loco in/
terdicto.ſi tamen contraſiat non erit irregula
ris. quod putat Yohan. calde. eſſe verum de
ſimplici benedictione.ſecus de ſolenni ad quã
pꝛemittetur. Sit nomen dñ̃i bñdictũ.velali/

quid aliudlymõi. Calis eni benedictiocõpetit

epiſcopo rõne oꝛdinis.ᷣdi.xcv.c. Ecce.DHe bñ

ienone aat alitgepe pareento⸗ vel coꝛr/

wꝛalium vel candelarũ m feſto puriſicatõnis
vel oliuaꝝ in feſto palman. dicit Yo.cal. fieri
nõ poſſe a clericis interdictis vel in loco inter
dicto ⁊ a nõ interdicto niſiſeruata moderatõe

N tradit᷑ e officijs diuimiſ.in. c. alma. e. ti. l. vi

NN
ſgeene⸗
Rirentcigßn

,niſgerathhln

ſöchratnage
rſäfhmm endt,
funcmdetoe
Gtxcoltine.dr
ſineeernineroi
histornönem.
koruternzr do
rätireevlar
lanitomnencat
Unnorem grectt

Aleſtercſenien

ngibſohunon
(tcördurtonen

ceinerdorin

Whrrndi

rünmunfe,
Prepaenens⸗
Ulangonden
lonzrnegn
Pencoineigin
Colge onniis,
datulonoobe
prinenctici
eopocbatnur⸗
nnſcanpenen
cllebeznonie
lfusſegnii
Uuscanpaneſin
ntei odliniso⸗
kigoſtmencie
fonscunpanar
Wmesegnpanellae
Ibadanrentra
Ckniesfbican
Aaigummntebn
decr Gpllſare

honsutisn

nwazſineto

preſmmienre

lelgenſicn

ſinin i
wilng
Weillllg

Wetünmnez.
en hoſtegr

miürgiiſn
lmi min i
Keagemſni
Wuntſinnun
unmeſninn
kmgien
Nüranrpinie
trn i
rsc

Wanm nena

rin oonmndſe
radhurtästs
glaicslonun
Sin nami
tin .dm S
n Ace, gntct
ſtmniwetam,/
merſetuufin
Himmane
1 riel
muntghilhii
grtvetidie
ttren bon
iummmnme
t eN
i iati Nl
netigotöen
meae Delf
enmo eld
ioprfetiß
ai Yoli
ſnun,

tainuN

Et idem ditit tenendum de facientibo officiũ

ꝓ baptiſino in ſabbato ſancto.vel ꝓↄſertõne
chꝛiſmatis in cena dñi.vel Nanmiueſayio de/

functoꝛum. Et bñdictio eriã pere ⁊ baculi pe/

grinoxꝝ a ſacerdote.dicit Gnil. ꝙ viðꝛ ene cõ
ceniim cum nõ ſit ꝓhibitũ. Atem de puriñca⸗
tione woſt partũ. dicit Yo. cal. ꝙ non pᷣt muli
er poſt partum introduci in eccleſiã in loco in⸗
terdicto ꝑ ſacerdotẽ cum pᷣs.et oꝛõnibo ⁊ ſo⸗
lenni introductõne.ałs incurreret irregulari⸗
tatem.qꝛ illud eſtofficiũ diuinũ oꝛdini clerica

spren Seil ſine officio facta ſolũ cõfeſſio/⸗

noꝛis eſt. woterit mulierꝑ ſe intrare gra
tias agendo. Item ſiclericus interdictus vel
pon interdicfuæ ſ in loco interdicro. ſiercõi⸗

cat aliquẽ vel abſoluit excõicatuʒ.̃ᷣm Inno.
nõ eſt irregularis.qꝛ hmõi nõ ſunt oꝛdims ſ̊ʒ

iuriſditõem ↄcernũt.ij.q.i. Nemo. tde excõ
municatõe nõ eſt dubiñ.quarxe idem dicenduʒ
eſt de abſolutõne. de pe. di. i. Derbñ. iñ abſolu
tionis ſolennia exhibere. ſicut eſt dicere cum
ſtola ps.⁊ oꝛõnem.velin eccleſia introduce⸗

re excõicatuzʒ.qꝛ hoc eſt oꝛdinis ⁊ officij.hmõi
faciẽs eſt irregularis ᷣm AInno. et Spe. Offi⸗

cium aũt ↄmendatõnis qanimaꝝ decedentiuʒ
iuxta moꝛem credit Yo.cal.ꝙ fieri poſſit loco
et ſpe interdicti qꝛ iſtud officũ viðꝛ quaſi an/⸗
nexum ad abſolutionẽ que ſit in penitẽtia. vñ
ſicut cõceditur tunc penitẽtia ita ⁊ iſtlud. Iteʒ
in loco interdicto ⁊ interdictis ⁊ excõicatis pᷣt
pꝛedicari verbiʒ dei. de ſen. excõ.c. RAñſo. Et
pt etiã interdictis fieri confeſſio generalis in
ſine pᷣdicationis.pt etiã campana ꝓpter hoc
puilſari.qꝛ cum dicta pullſatio ſit ſignũ ⁊ pᷣam⸗
bulum actus ꝑmii.vt habeat generahs con⸗
ſuetudo intelligitur ⁊ ipᷣa pulſatio ꝑmiſſa Yo.
calde.pꝛo miſſis vero ⁊ hoꝛis canonicis dicẽ⸗
dis.nullo modo habet pulſare campanas tem
rpoꝛe interdicti. als incurreretur irregularitas
exceptis quatiuoꝛ feſtiuitatibi de quibo ſupꝛa
etiam ſicampane ipſe eſſentextra eccleſiam.
et ꝓeulab ea.non licet ꝓ dictis pulſare. als fi
eret fraus legi.xiiij.q.iij. Pleriq;. Nec enam
paruas canpanellas licetpulſare tempoꝛe in
terdicti.ꝓ diuinis offricijs celebꝛandis vt faci⸗
unt religioſi mendicãtes. Nam ꝓiibitio pul⸗

lationis campanantpe interdicn vtiq; ⁊ mi⸗

noꝛes campanellas includit.cum de facto ſo/

nus audiatur extra muros.xet intereñ ſatis ꝓ⸗

cul.vñ tales ſibi caueãt.⁊ ſufficiat eis ꝙ ꝑ aui⸗
qua ſigna puta tabule wint ↄuenire ad diui/
na eoꝝ. Sʒ pulſare cãpanas iꝑe interdicti ꝓ
hoꝛis notificãdis pita tercia.ſexia.nona et hiun
iuſmodi.nõ credo illicitũ laicis.hac de cã cam
panasſuas ſonare.ſ clericis nõ credo hc lice
xe.licʒ eni de facio celebꝛent vᷣina.iñ exù dicto

* * „ —
„ .
M 4 .
„ * „.

tpe ſolent diuina celebꝛare pſumeretur veri⸗

ſiłr ꝙ ꝙ celehꝛatõne diuinoꝝ ſonarẽr. xviij.di.

ſyracuſane.Fateoꝛ tñ ꝓpter hoc tm̃ ipos nõ in
currere irregularitatẽ. Jo. cal. Pulſare aũñt cã
panã pꝛo aue maria.vt ſolet fieri laudabiliter
de ſero ⁊ de mane in quibuſdã locis tpe inter⸗
dicti nõ inducit irregularitatẽ. qꝛ illa ſalutatio.
virginis gloꝛioſe nõ eſtofficiũ oꝛdini annexuʒ
pulſare cãpanas ꝓ oñſione aliqꝝ Kar. velin
aduẽtu alicuius plati ⁊ hmõi ſpꝑe interdicti.
nec laicis nec clericis ꝓhibef. Yo.cal.Cõſulit
etiã ꝙ itinerãtes ꝑ loca interdicta ſi ſunt dio
vl plures.ꝙ nõ dicãt lꝛas canonicas in via

qꝛ exq̊ ab alijs audiri pñt dicitipᷣe ꝙ nõ audet

dicere ꝙ hoc facere poſſint ſine violatõe inter

dicti. Secus ſi eſſ̊ vnus ſolus.qꝛ ita ſubmiſſe

dicere roſſʒ nõ audiref. Itẽ dicit Anno. et

Abb.ꝙ nõ credit irregularitatẽ incurrere cle/⸗

ricũ interdictũ ꝓpter lvc ꝙ interſit diuinis.?⁊
ſi cantat cũ alijs. dũmodo nõ celebꝛet ner ali
quid agat vt in ſuo officio peccat.iñ Yo.cal.di

cit ſibi placere dictũ Hoſti.et Spe.ſ. ꝙ ſi talis
ſe ingerat diuinis audiẽdo er quadaʒ ſimplici
deuotõne nõ ↄtẽnendo nõ eſt irregularis ⁊ ſic

ꝓcedit dictũ Anno. Sʒ ſi lvc facit ↄtẽnendo

et faciẽdo celebꝛare diuina.ſiue auẽteʒ pᷣben/⸗
do.ſiue cooꝑp ando tũc irregularitatẽ incurrit.
Irẽ laici violãtes interdictũ ⁊ ſi nõ incurrant
irregularitatẽ.grauiter tñ peccant.vt dictũ eſt
ſ̃m Anno.⁊vt viðꝛ moꝛtaliter ſi ſciẽter H̊ fſa⸗

ciũt qꝛ ↄtra obediennã ecci aſticã agunt. lxxxi.
di. ſi qͥ. Sʒ exercẽtes officiaq nõ ſunt alicins
oꝛdinis tꝑe interdicii vt aduocãco. cẽdo et

lnõi nõ veccãt. Itẽ nõ ꝓhibẽturx laici ſꝑe in/

terdicti dicere leranias vel laudes ſuas vr ſa
ciũt fratrarie. Atẽ nõ ꝓhibẽtur oꝛare in eccia
exrra tpa celebꝛatõis diuinoꝝ ᷣm Buil.⁊ mo
nal. Irẽ ſi ſacerdos ꝓbabiliter credit ꝙ alid
interdicti ſunt in eccia ſᷣm Buil.dʒ monere in
generali ꝙ exeãt.als nõ tenet᷑ vitare eosma
xime publice vonec ↄſtet deſnĩia. Atẽ ſi ſacer/
dos recipiat ſciẽter hvieʒ interdictũ lʒ ipᷣe pec⸗
cet ⁊ penas incurrat.vt ſupᷣdictũ ẽ.alij iñ nõ te
netur erire ᷣm Guil.nec peccãt andiẽdo ðina
Irẽ in diuinis officijs ſunt vitãcdi oẽs ill qͥ pꝛo
pꝛio noĩe vel alia certa circũlocutõe ꝑ ſniaʒ de
ſignãtur interdicti.q̃ͥ ⁊ dicũtur noĩianm inter⸗
dicti. Itẽ vitãdi ſunt tãq; noĩatim interdicti
oẽs ill de qbo ↄſtat ꝙ interdicti ſunt vt ſi cim⸗
tas vel caſtrũ interdici᷑. Si vero interdicãiur
fautoꝛes ſiue ꝓticipãtes in crunĩe nõ dicuiux
noĩtim interdicti.ſj m̃ in genere vñ tales nõ
tener᷑ qͥs vitare quſq; ꝑ iudicẽ ſpecificetur ⁊ de
nunciẽtux.niſi foꝛte eoꝝ ꝑticipatio enʒ multũ
notoꝛia.ita ꝙ inficiatõm nõ ſit loens.decolga.

cle. c. Cua nos. Anno. DHoſti. et Ginl.

gquoodo relaretur.

Titulus

* De ſoꝛma interdicti quomodo ponatur et
CLapithlumm. v.

Lntdmo videndũ eſt
eeeeſoꝛma qua fertur interdictũ 2 ùs
modo etisʒ relaxet. vñ ſciendũ ſᷣm halentibus ſubditis ipf
lerunt obmiſſis. extra eo. Cum romana. li. vi.

Yo. cal.ꝙ cum ab hoie fertur. et ꝓpter contu

maciã eſt neceſſaria monitio pᷣcedens. ⁊ ſoꝛ/
ma qᷓ traditur. de ſen. excõ. c. i.li.vi. et ſic intel
ligitur de appel. c. rephenſibilis. ſʒ ſi ꝓpter deli
cſum fertur nõ eſt monitio neceſlaria.v.q.iiij.

In loco. Sic intellige notata ꝑ Inno.et als

apel. c. ad vc. Cim wero a iure ꝓfertur pj/
pter excemiium. ſiue delictũ. ſine monitõne fir. ſi

ue ſit ſpãle interdicũ ſeʒcõtra eccleſiã. vel cõ
tra pſonã ſingularẽ.qð ſuꝑius dictũ eſtinter⸗

dictũ ſingulare. ſiue ſit interdictũ generale lo
ci.ſ.ciuitatis vel caſtri. ville vel vniuerſitatis

Mli.quodlibet enĩ hoꝝ ðꝛ generale. Sub hac

aüt foꝛma verbox ꝓfertur. Mos ꝓptertalem
cauſaʒ eccleſiã vel terrã talem ſupponimus inꝰ
terdicto. ertra de ver.ſig. cum in ptibus. Et ad
ditur etiã cõmunifer eccleſiaſtico ad differen
tiã interdicti legalis. Poteſtetiã ſnĩa interdi
ci ad voluntatẽ iudicis determinari puta vt in

terdicat miſam cũ cantu.vel lvꝛ as.vel ſepul/

turas ⁊ hmõi.pᷣt etiã iudex ab interdicto exci/
pere ⁊ ſubijcere quos vult.et qũ vult.puta qñ
dñs terre eſt ibi pñs.et hmõi.extra de ſpon.c.
nõ ẽ vobis.Ad lvc aũt vt obliget ſnia interdi

cti ſufficit eã publice ꝓmulgari.nec poſtea eſt
neceſſe eam ſinguloꝝ aurib inculcare. di. xvi

Q.õ dicitis. Sufficit etiã cum quis ſcit nunci⸗
os ſuos maxime metropolitanã eccleſiã rece/
piſſe ſĩam ⁊ obſeruare.extra de poſtu. c.i. Atẽ
oſtiẽ. ꝙ qñ locus vel ec/
cleſia interdicit᷑ talis ſnia ſuſpendi pᷣr.⁊ cũ eſt
ſuſpẽſa pᷣt celebꝛari.er de pꝛiui.c.vt pilegia.
Sed ſi eſt interdicta perſona ſiue ſuſpenſa.qñ

nota ᷣm Inno. et PH

lvc eſtfactũ ꝓ culpa ipſius ſuſpenſi vel interdi
cti.nõ poſſet de licenna alicuius celebꝛare nec

interdictũ. vel ſuſpenſio ſuſpendi. ſʒ cũ lvc eſt
factũ ꝓpter culpam alterius. tunc pᷣt dici ſicut
e interdicto loci ſcʒ ꝙ talis ſnia poteſt ſuſpen⸗/
di ꝑ epᷣm ſicut ⁊ tolli. Item appellari pᷣt infra

tempus ſuſpenſionis interdicni a ſuſpenſa ſnĩa

*

ſicut a conditionali. de appel. Pꝛeterea. et ideʒ

de ſnia ſuſpenſiomonis. ſecus in ſnĩa ercõican
onis. Ité ſnig interdicti ⁊ ſuſpenſionis nudo
verboſuſpendũtur. vel totaliter relaxantur cũ

„

iuramento t. ertra eo. alma. Atẽ poſt; ſnia

interdieni ꝑ aliquos inferioꝛes platos rõnabi
lter eſt lata. maioꝛes nõ debent relarare ſine
congrua ſatiſtactione. et cum ↄſcientia illius
qui iulit, extra de offi. oꝛ. c. cum ab eccleſiaruʒ.

xxXVI

SDi vero irra jonabiliter ſit lata. deletqu tulit
ſine difficultate relaxare. ſen ſuꝑioꝛ ad quẽ re⸗
curritux. extra eq, cum medicinalis. li. vi. Arẽ
archiepiis nõ poteſt relarare interdictum. vel
excõmunicationem vel ſuſponſiones latas ab
ofcialibo archidiaconop. ſeu alijs iuriſcitõeʒ

halentibus ſubditis ſuffraganeoꝝ ipſis qui tuj

Item cñ quis interdicto vel exrõicatõe aſtri⸗
ctus offert ſe ad iuſticiam eoꝝ ꝓ qinb ſenten
tiam recepit.iudex eum ne ſic decedat abſol/

uere poterit etiã ſi aduerſa ꝑs appellet ne 7

ſoluatur. delet iñ ante abſolutionem reempt
illo ſuſficiens cautio.ꝙ in pñtia romani ponti
ficis apud quem appellatur. ſi voluerit axpele

latoꝛ. vel coꝛã udice cui cauſaʒ delegauerit iu/
ri parebit ⁊ idem de his qin dicũt ſe iniuſte in/

terdictos. Atem m Yo. an. tpe generalis in
terdicii ſiis ꝓpter cunis culpaã lati eſt interdii
ctũ.ſatiſtacere vult.tollet inrerdictuʒ. Si wto

culpabilis fuit tanq; ↄſiliarius vel aunligrius

liq accipiatur cantio.⁊ iniũgatur pnĩa nõ rela
xabitur interdictũ qð ſi ꝓpter eius culpã latuʒ

eſt, ſppᷣe qindẽ puuitur. ſ eius ſariſſactio nõ re⸗
quiritur. AItẽ notaꝙ ea que dicta ſunt in pce⸗

dentibo.c. de materia interdicn.quo.ſ.ad ob/

ſeruandũ interdictũ ne cõtra faciendo incurra

tur peccatum ⁊ irregularitas.locũ hñt et vera
ſunt ſᷣm habetur in coꝛpe iuris. Sʒ p extra⸗

uagantẽ OJartini. v. que incipit. Inſuꝑ ad

euitandũ nõ tenetur qͥs obſeruare intercictũ

eccleſiaſticũ a iure vel hoĩe generaliter pmul⸗
gatũ.mſi talis ſniĩa fuerit cõtra ꝑſonã. collegi/

um. vniuerſitatẽ.eccleſiã. cõmunitatẽ. vel lo⸗

cum certũ vel certa a iudice publicata veldeO⸗/

nunciata ſpãliter ⁊ expꝛeſſe.et ipᷣam extraua/
gantẽ. habes ſupꝛa in fi. de excõ.mi.c.fi.

De priulegio fratrũ ꝗ.j.

pᷣdicatoꝝ ⁊ minoꝝ quo adinterdictũ. Frẽs oꝛ

dinis pᷣdicatoꝝ tpe generalis interdicti terre

pũt vbiq; in oibo eccleſijs ſuis wl alienis clan
ſis ianuis.interdictis ⁊ ercõicatis excluſis.nõ

pulſatis cãpanis. et ſuh miſſa voce celebꝛare
diinug recipere eccleſiaſtica ſactᷣa. exceptis
tri eaſibo. Primus eſt.ſi cauſam dederintin

texdicto. Scdᷣs ſi contingat id eis ſpãliter in⸗

teydici. Cexcius eſt ſi eccleſia illa in qua volũt
celebꝛare eſt interdicta. Gonifaci. virtute.

Oetem poꝛe interdicti poſſint ad diuina re⸗
cipere pueros ſiiis ſettentijs deputatos. et ne
gocioꝛum ſuoꝝ ꝓcuratoꝛes et oꝑarios qni ſu⸗

is in locis eoꝛum opꝑpibus atinue inſtiterint ni
ſiin duo ho caſibo.ſ.ſup̃i cauſam interdicto de⸗
derunt. Secundus eſt ſi cõtingat eos ſpecislis
tex excõicaxi vel interdici. Goniſac.virxtute.

ebinetdtun
nachrisnö

eetcötatstin

ſeclend ſunndee
uoſtiünne
Eegtcaincenane
Cefterüpeicare
enni ſeretintme
isperelgonis,
ſaſperſonsere⸗

pnoſennqpplato

inoietorum
ſs Ojaitconidh
Ounceniumitin
Mementorfe,
entecalegatri
Gunſineorlin
prdanorubrte
Concſeadns
Ccrrengese
llen rian nii
wöſosonkmen
Nlandiillenne
Nltanneifenin
tüceknrater
ſeipwſtueneian

tenezuina!

giitnennr
hfinannorese⸗
ihnencncſen
lntiieshabin
lnppententi

Mezuſnette

lgeſtelirn, nf

cig,
ni

Dirticen

gie
mnc

ulgdien

düͤtſenncen.

nengeſemin

alpilaicknn

kimnemianen
misnlanklmn
nöczurprieri
Perensatpitr
Asſatiagloin
gedinin ij
mnn ro
n Abi

hiütiternn
Leirns, Ozpenn

eincht. Yinon
drlenmemni
egenerliterpnn

cGrradnin

tönini. N
õ
ſe tihmamid
,Eini.

oni4

Aummat ſi
uis una ae
Pinnieiscn
cicdackndi
Pmiütwe an
intuu biin and
icaton dend
Avesßiri
unuen
N.rur.
iuumnr
lnds eit
nnl
mmennimmn
oniätencind
ZW
olliti M

Lapitulum „

Ofempoꝛe ſtrictiſſimi interdiqgi quilibʒ oꝛ
dinis fratrimn pᷣdicatoꝝ quotidie vnã miſſazʒ
celebꝛare valet cum duobo aut tribus mi mi⸗

niſtris. expulſis pꝛimo ommb qui non ſunt de
oꝛdine pᷣdicatoꝝ. Clemens. meritis vĩe reli⸗
gionis. O qñ in ciuitate vel locis alijs vbi
abitatur cõtigerit interdictũ poni ⁊ ꝓhiberi

om̃ia eccleſiaſtica ſacr̃a.exceptis ꝓpuuloꝝ ba/

piiſmatibo a venitentijs moꝛientiũ nõ obſtan
tib quibuſcũq pꝛiiilegijs religioſis quibuſ⸗/
cunq; ab apłlica ſede ↄceſſis.nilhilominus tꝑe

1s abſolui. te tnibus ↄſuetis iuxta moꝛẽ oꝛ⸗

eeut pñt confiteri veccata eoꝝ et ab

dinis ſin ſacre cõlonis ⁊ vnctõnis extreme re

lanuis clauſis.nõ pulſatis cãpanis ⁊ ſubmiſa

voce.excõicatis ⁊ interdictis ac omnibo pſo⸗

nis que nõ ſimt de oꝛdine ſuo excluſis.nõ obſtã

nbus ꝓhibitõnibohmõi. ſeu aliqinbo lr̃is a ſe⸗/

de apłica impetratis vel impetrandis. q̃ de oꝛ’/
dine fratrũ pᷣdicatoꝝ ⁊ hac indulgentia ſoxcia
lem nõ fecerint mentionẽ. Honoꝛius. meri/⸗
tis vr̃e religionis. om̃es ſnie in terdicti.
ſuſpenſionis ⁊ excõicationis ↄtra eoſdem late

ꝑ quoſcunq; pᷣlatos contra indulta pꝛimlegio

rum dictoꝝ fratrum ſunt ipſo factoirrite ⁊ ina
nes. Si aũt cõtra alios late fuerint occaſione

eoꝛundem fratrũ ſunt penitus irritande. Ale/
xander.meritis vr’ſe. O a nullo legato mſia
latere nec delegato xñt ſuſpendi ⁊ interdici vł

excõicari niſi in eoꝑlris de oꝛdine pᷣdicatox ra
li ſcialis mentio halxat. Clemẽs.exigẽtib.
Niagiſteroꝛcims ⁊ eius vicarius in toto

oꝛdine.et pꝛioꝛes ⁊ puinciales.⁊ ↄuentuales
et eoꝝ vicarij in ſupᷣſcriptis terminis pñt fra⸗
tres ſuos conſtitutos in terminis pᷣdictis.vel

ad eos declinãtes vndecũq; abſoluere a ſnia
excõicationis ſiſpenſionis ⁊ interdicti.a iure

vela iudice generaliter ꝓnulgaris. vel ſiin lo
cis ſuppoſitis eccleſiaſtico interdicto pᷣſinnpſe

nint celebꝛare diuin a. Bonifa. virtute. Anno.
licet aut leic dicantur dep̃dicto oꝛdine.iñ cre⸗

do fratres minoꝛes eiſdẽ gaudere pꝛimilegijs.

excepto eo q nüc ſeqintur. ꝙ viri 21 mulieres

dicutur de penitentia ſancti Dñici ⁊ pñt licite

gudire dinna. et recipe eccleſiaſtica ſacramẽ/
ta tpe interdicti.niſicauſam dederint interdi⸗
cto. Honoꝛius. congrun eriſtimantes.
Kiiulus. xxviſ. De ſuſpenſione.
De triplici genere ſispenſionis.

cComunicauio, ſed etiam ſuſpenſio et

CLapitulinn pꝛimnum.

ASia noie cẽſure ec

interdicnum. extra te ver. ſig. . QAuerenti. Eu.

ſvnſio etiã aliqñ ðꝛ ercõicatio.vt patet.i.q.i.
reꝑiuntur.ideo poſt tractatũ de ercõicatione

et interdicto ſequitur de ſuſpenſione.et ſcõm

Binl. duran. omnis irregularis eſt ſuſpenſus.

Et iterinn qꝛ omnis irregularitas eſt quedaz
inabilitas ad oꝛdinũ receptionẽ ⁊ officioꝛimn

eccleſiaſticoꝝ etiã receptoꝝ executonẽ ſunpli

citer.et ex toto ex aliquo impedimento ꝓpuem·
ens ex inſtitutione eccleſie habens robur. Su

ſpenſio vero eſt inabilitas adoꝛdinũ vel offici

oꝛum executionẽ ex aliquo impedimẽto. Sic

ſuſpenſio viðꝛ ſol tãgere clericos. qñq tannẽ
H i: exitem et laici ſuſpenduntur ab aliquo actu. vt ab of?-
pere ſacr̃a. et dllina officia celebꝛare ſimul.

ficio aduocãdi in certocaſu ⁊c. Arregularitas

vero tangit clericos ⁊ laicos.vtraq tñ culpa
non eſtſed pena.que quidem ſuſpenſio multi⸗

toto ab omniſcʒofficio oꝛdinis.aliqñ ab vno

oꝛdine. et non ab alio. aliqñ ſimpliciter. aliũ

ad cernim tempus. aliquando non aboꝛdine
ſed ab aliquo alio vt ingreſſu eccleſie.vel actu

pꝛedicationis. et huiuſmodi.de quibus agetur
Et nota ſcõm Buil. et alios ꝙ tripliciter di
citur quis ſuſvenſus. Ono modo quoad ſe tan
tu n. quia ſallicet eſt pꝛoloibitus abſtinere ab
officio.et hc per ſententiam canonis vel ho⸗/

minis. et ſic quilibet exiſtẽs in moꝛtali.vel eti/

arn in minoꝛi excõmunicatione dicitur ſuſpen
ſus.quia debet abſtinere a celebꝛatione ⁊ex/

ecutione oꝛdinis.alłs veccat moꝛtaliter. qui in
moꝛtaliexercet ſolenniter actum oꝛdimsſii.
vel cum minoꝛi excõmumcatione recipit ali⸗
quod ſacramentuz. diſt. rl. OJulti. et. i. q. i. Si

ſacerdotes. Si tamen celebꝛat vel exequit oꝛ=
dinem ſinnn non efficitur irregularis. non te/

netur ſubditus talem vitare.vel quicunq; ali⸗

us. etiam ſi ſciret peccatum ſinum. di. rxviij. .
fi. et extra de coha. cleri. et mu. Deſtra. Et c;⸗
uis.ſcõm ho. in.iiij.diſt.xiij.q.i.arx.ij.q.i. et·

diſt. xriiij.q.i.ax.iij.q.v.ęt.iij.par.q.lxij.arti.
ix.et quodlibet.x.q.viij. Non debear quis in⸗

glis. imo etiam ſᷣm Pe. de palu. ſi poſet aliuʒ
habere. non videtur peccare accipꝛendo abeo.

quia vtitur iure ſuo.et malo illius in horunmn ſu
um. i. q.i. Si fuerit. ſicu etiam licet fideli vnii

iuramento facto ab infideli per falſos deos.
vt dicit Auguſti. xxij.q.i. Mouet. Secun/

non quo ad ſe. et hoc ſatis large ðꝛ. et ſic clexri

cus peseinus ðꝛ ſuſpenſus. quis permitutur

do modo dicitur quis ſuſvenſus quo ad alios.

ducere talẽ ad dicendũ miſam. velałs ad exre
quendum officia ſua.dunn ſcʒ eſt certus de ſug
malicia ⁊ obſtinatõne. Si tamẽ nõ poteſt aliũ
habere. excuſantur accipiendo ſacramenta a
tali. pꝛecipue cum eſt ſupioꝛ eius ſeu parrochi⸗

»

Zitulrs

ex denotione cele bꝛare in occulto nõ in publi/
co. PHꝛo cuius declaratõe nota ſpᷣm Ray. ꝙ hu
iuſmodi clerici ꝑegrini ignori nõ admittũtur
ad publice celebꝛandũ ꝓplło niſi cum. v. ſigil /·
lis epᷣoꝝ.i.xeviij.c.i.et hoc ſi ſigilla ſintigno
ta. alsſufficeret ſigillum tm ep̃i ſui.di.xri. Pꝛi
matus ⁊ multomagis aptice ſedis mandatuʒ3.
H atio auteʒ huius eſt ᷣm Hoſti.qꝛ in publica
celebꝛatione poſſet eũ mouere inams gloꝛia.
vel cupiditas non aũt ſi pꝛiuatim ⁊ in ſecreto
Item qꝛin publico cõmune malũ poſſer ac⸗
cidere ſcʒ ſi non oꝛdinatus celebꝛer. in ſecreto
gũt ſolum piculuʒ celebꝛantis. Cum illis eriã
quiunq; ſigiſlis nõ enet credendũ. m JYo, niſi
eſſent aliqualirer nora. Item ᷣm Imo. nec

etiã quinq; ſigillis credi debet. ſi exreceptione
hmõi clericoꝝ ꝑegrinox fieret alicui pꝛeiudi⸗

cium ⁊ damnũ.viatoꝛẽ tñ pegrinum tranſe⸗
untem nõ opoꝛtet ita ſubnliter eraminare de
ſigillis hmõti. xlij.di. OQuieſcamus. Itẽ ſi ami⸗

nõ bapt.c.ij. Atem ſᷣm Hoſti.ad lvc vt tales

ſuſcipi debeant in executione oꝛdinũ lr̃e debẽt

continere hanc clauſulam vel ſilem.quẽ gra⸗
datim ad talem oꝛdinẽ ꝓmouimus. diſ.xxiiij.
In noie. et hec vocãtur lr̃e cõmendaticie ſeu
feſtimoniales.extra eo.tue.iñ ſiſuſpenſus ce/⸗
lebꝛat etiã in publico. non eſt excõicatus. nec

irregularis. Cercio modo ðꝛ ſuſpenſus pꝛso

pꝛie quo ad ſe et quo ad alios.qñ.iſ.ꝑſnĩam ca

eriã ſi er ecciaʒ dicat hoꝛãs officiando ꝓplłin ſi

cut in exercitu. efficitur irregulariias. ſecus ſi

noõ ofſiciando dicat cum vno vel duobus.

Quibus caſibus incurritur ſuſpenſio 1 pꝛe⸗/

lpue ꝓprer ſymomniam. Capitulum. ij.

ſpenſione Mota ꝙ pluribo ex cauſis
„ „ et inodis incutriiur ſuſpenſio. quo
ſcʒ ad ſe et ad alio .et pꝛimo qindem ꝑ viciũ
ivmonie. ſʒ cñ diſtinciõe. Scias igitur ꝙ oẽs

qui ſymoniace oꝛdinãtur. etigʒ ſi vicii ſymo⸗

am vᷣm Hen er Inno. ab actib⸗
oꝛcnñ. et ſce m Im
et ꝑdit adminiſtrationẽ. i.q.i.re piuntur. extra
de ſymo.c. canta.di. lxxxi. c. eos. Debentetiaʒ

ſerit talis lr̃as ⁊ p duos teſtes poſſit ꝓbare oꝛ⸗
dinationem ſuã ⁊ ↄuerſationẽ pᷣt admitti.ex/
rra eo. tue. Item ſi nõ eriſtant teſies de odina
tione ſua.qꝛ longum tps eſt ſicõſtat ꝙ ſemꝑ
geſſit ſe vt pᷣſ hiter.admitti p̃t.extra de pᷣſ by.

XXVII

nie ſit occul unmn ipſo iure ſunt ſuſpenfi. et noͤſo

lum ab oꝛdine quẽ ſymoniace ſuſceperũt ſzeri
Hom niñ alioꝝ

nno.etiã in

alibus. vnde

pumiri depoſitõne ⁊ infamis ſi de crimine ↄſia
rer.xv.q.iij.ſane. Nec pᷣt cum tali viſvenſari

mſiꝑ papatn. i, q.i. erga. Qui etiã nõ faciliter

„

natoꝛis ⁊oꝛdinati. Si vero cõmiſſa eſt er ꝑ⸗
te oꝛdinatons tm̃.puta cõſanguineo oꝛdinn.
di dante aliquidoꝛdinatoꝛi ipo oꝛdinato ignd

pter turpitudinẽ ſuam.ſj ſucceſſoꝛeius in ep:
ſcoparu vel ankua oꝛdin arius eius. ſi videlicet
haberet miciliũ vel beneſiciũ in epᷣatu illi⸗
ns.⁊ multomagis papa.i.q.i. Si quis neq;.ex
lvc ſcdðᷣͥn Anno. Hoſti.Ray.et Goff. Atem ſi

rante tunc nõ poteſt ipſe epᷣug viſpenſare o⸗

viſpenſat qñ cõmiſſaeſt ſymonia ex ꝑte oꝛdi/

quid ꝓpter lvc.ſi talis

papa diſpenſabit. Sed et ſitalis miniſtraſet

poſt oꝛdinẽſymoniace ſuſceptũ etiam in anre
ſuſceptis nõ poterit epᷣus diſpenſare. Nni ve)
ro recipit beneficiũ cum cura. vel vignitatem
hſymoniã.eniã ſi occulta ſit.idem uris eſt pjm
BGBoff.ſicut et d illo qui recipit oꝛdinẽ ſymonia
ce. vt dictũ eſt ſupꝛa.qꝛ ſcʒ eſt ipſo iure ſuſpen⸗
ſus. etiã quo ad alios.et nõ ſolũ ab actibꝛ omn/
nium oꝛdinũ ſed etiã ab adminiſtratõe tꝑali.
nonis vel hoĩs eſtſuſpenſus ab officijs ſuis.et ſᷣm
talis tenetur abſtinere ab officio. enã poſt cõO⸗
trinionem ⁊ confeſſionẽ quouſq; ſit relarata ſu
ſpenſio ꝑ eum qin pᷣt.ałs ſuſpenſus a diuinis.
velofficio.vel celebꝛatõe ⁊ hmõi.ſi cõtraſaci⸗
at peccat moꝛtaliter.etefficitur irregularis fᷣm
AInno. xe ſen et re iudi.c. (um eterni. li. vi. et
xi.q.iij.ſi ̊s epᷣs. Et ᷣm Inno. et Guil. talis

ſm Inno. et in tali bñfcio vel dignitate ſo/
lus papa diſpenſat.pꝛe cipue qñ ſcientibo bene
ficiatis eſt ↄmiſſa. Nota tñ ᷣm Ginl. ꝙ cũ

pene nõ ſint extendende.⁊ ille qi ſymoniace
ſuſcipit aliquẽ oꝛdineʒ ſitſuſpenſus quoad ea
que ſunt oꝛdinis nõ iñ eſt ſuſpenſus quo adea
que ſimt iuriſditõnis. vnde ſi ał habet iuriſdi
tionem er nũc habet.et pᷣt ſuſpendere. excõica
re ⁊ ab excõicanone abſoluere.et hmõi.Qui
auteʒ recipit bñficium ſimplex ſymoniace ᷣm
Day. ſuſpeuſus quo ad ſe ⁊ alios ab actibo oim
oꝛdinũ.et ab adminiſtratõe tempoꝛaliũ ſiſy⸗
monig eſt notoꝛia.nã ſi eſt occulta nõ eſt i-ſo
iure ſuſpenſus. ſed ſuſpendendus.. q. i..I. 2ſe
quenti.Cho. et Hoſti. Er ſiquidẽ ↄmiſſa eſtſ·
monia ignoꝛante ipſo bñfidato. roteſt eõͥus
dDiſpenſare cum eo me tali bñſicio poſtq; pure ⁊

ſimpliciter ei renũciauerit.extra eo.c.de ſimo

niace.ac eniã ꝙ poſſit miniſtrare inoꝛdinibus
ante ⁊ poſt beneſiciũ ſuſceptis. et loc intellige

etiam ſi epus ignoꝛamt. nam ſiſcienter cõtu/
liſſet nõ ipſe ſed ſuꝑioꝛ wſſer viſpenſare. ar. -·

7

dinatoꝛis. puta dãte oꝛdinaro vicario epi ali
nõ miniſtret pᷣt epiſoo
pus diſpenſare in oꝛdimbo rite ante ſiſceptis.
non aũñt in iloquẽ ſymoniace ſuſcepit. nec ei
am ꝙ recipiat alios añ diſpenſatõeʒ. et in vuc

4.ARloris vinnon

niratvorant

.
Piindiſrnſanope

erhotiSiu
nrcrcgerechuns
heczmiterd ei⸗

iinatisinticien

(nniiseplß
ſhins ar dſenet⸗

nior telienen
anteſta Nanor
emninhnot Onn
rxgoecianoni
peril elllelaar
liorinaten

ircimns elßſß

uunnmrudſim
Gickusincigetpe
hrärore diaat
lininewraſum
ArRetnotatapt
Ganlageſtanrae

ll

eIreCödbivide,

Wtonanieerarn
ifnonncerece
MNeannehates

lelienfone pp

Peori
ßpoiͤren
tdp
funnnon

nder ſzno

Dtlyfnlc we
(agifategavrm
uncanlkötten
ſncgiiin oen
ſelſini l
Lir

Bföninihefigr

und emeig

monace
i

. 1
ndnſgiezi
edet iusniin

Neiſtedininn

sniint
.

mmarn rcee
—

iwcipit ounfn

eſzeſtrhnig

Capitulum.

ſat:nõ alius nec in illo bñficio nec in alio.pᷣm

os. extr eo. accuſatũ. xxxij. di. . verũ. et ſolus

papa diſpenſat. Si vero eſt occulta ſymonia.

nõ eſt ſuſpenſus quo ad alios.ar.exira de ſimo

nia. c. et ſiqueſtiones.et.c.veniens. IJdem vꝛ
e in directoꝛio iuris. li.iij.ti.xvi.ſ. ꝙ epus pt
iſpenſare in minoꝛib ſpeciebo ſymome. vt p/
tis. et allegat Boff. er Hoſti. Nec ob.i.q.
i. Erga. qꝛ loctinm in digmitate. et ſicetiã loqᷣ/

ſura ⁊ minoꝛibo oꝛdimbo. qꝛ ſolum in maioꝛibo

oꝛdinibꝰ diſpvenſatio pape reſeruaiur. vt notät
Bofft. et Hoſtiẽ. Si vero ↄmittitur ſymoniam

alis. vt circa exequias deſunctox. in conſecra

tione cimiterij ⁊ vaſo ſacroꝛuʒin venditõne
chꝛiſinatis. in bñdicriombo nubentiũ ⁊ hmõi.

in omnibo his epus pᷣt diſpenſare.qꝛ nõ eſt ꝓp/
hibitus. ar. de ſen. excõ. nmp. m Ray. 1 Binl.

qð viðꝛ intelligenduz qñ bmõi ſimonia eſſer

manifeſta. Nam occulta nõ inducitirregula/

*

ſemat ad oꝛdinandũ qui ꝓmiſit vel iurauit nil
perere de illa eccleſia ad cnius titulũ oꝛdinatur
ipſe qindẽ oꝛdinatoꝛ trien nio eſt ſuſpenſus a
collatione oꝛdinis.et pᷣſentatoꝛ aberecutõne

.

ſuo noꝛdinũ.exxra de ſymoni

Ray. Hec aũt que dicta ſunt de ſymonia quo
ad ſuſxnſionẽ vera ſunt ſᷣm ea que habẽtur in
coꝛpe iuris.et notata ꝑ coctoꝛes.ac etiã excõ
municatio lata eſt ↄtra eos.de qua habetur ſu
pꝛati. de excõabi vide. De ſymonia aut quan

tumn ad veccatũ.et qnantũ ad reſtõem fructun

biñſicijſymoniace recepti.er de dienſatõe ſi

moniace pecunie habes ſupꝛa in. i. par. ti.i.
De ſuſpenſione ꝓpter foꝛnicatõz notoꝛiã.
FEFapitnlum. iij.
OPtoꝛius fornicator

eet ipᷣo iure ſuſpenſus. xxx. di. ſi qui.
Pꝛo cuius de

etr di. xxxij. pᷣter oc. X
claratõe nota pꝛimo ꝙ dupliciter ðꝛ notoꝛi

ſin Tho. ⁊ Ray. ſeʒ notoꝛiũ iuris. vt cum qimis
ↄſitetur in iudicio.vel cõnmcitur de crumne.

Motoꝛiũ facti eſt cum crimẽ ita pplo mamfe⸗/
ſtum eſt ꝙ nulla pᷣt tergiuerſatõne celari.quo⸗
cunq; añt iſtoꝝ modoꝝ ſit notoꝛia ſoꝛnicatio
qerici eſt ſuſpenſus quo ad ſe et quo ad alioæ
Fm Lho. Rav. Bar. Ynno. Hoſtiẽ. et alios⸗

q c. i. Thv. Ray. et Buil. Si verg ſymonia
eſt ↄmiſſa bñficiatis ſciẽtiboſolus pãpa diſpen

tatem in hmõi. Qui oꝛdinat aliquẽ vei pꝛe/

rad a. c. ſi qins. et iöe
enã oꝛdinatus indiget pape diſpenſatõe ſcðm

7

.

Scðo no.qꝙ non ſolum ſacerdos.ſedetiam

in angei Poꝛatts eunge eriã in minoꝛi ex
. Ta ſ n notoꝛia foꝛnicatione eſt ſuſænſus ab omnibo
Buil. Can. et Hoſti. Qui vero cõfert oꝛ d/ IIIEe nib
nem vel beneficiñ ſymoniace vel etiaʒ qui eſt
mediatoꝛ ſimonie m Hay.ſi eſt notoꝛia ſy/ qniſtri. di. xxri.in fi. et errra de coha. cle. ⁊ mu⸗/
monia. ipſo iure eſt ſuſpenſus etiã quo ad ali / Se n,

actibus oꝛdinũ ſᷣm Annocẽ.ipſo iure.qð no.
Archi. di.xxxij.S.ꝗd hec.qð ꝓbat etiã p.c.mi

lie. Ofa. et tamdiu ſtar ſuſpenſus qdiu pſeue

rat in vicio.et interim ſi exequitur officia ſuig.
etiã ſemel efficiturirregularis. et indiget di,/
ſpenſatõe pape ̃ᷣm Anno.et Hoſti. et no.lrꝭ/
chi. et Anto. de butrio. vnde etiaʒ ſi ceſſaret a
vicio. añ diſpenſationẽ vtitur officio ſuo’ſem
per peccabit moꝛtaliter. q;uis nouã irregulari/
tatem nõ ↄtrahat. Si aũt cum eſſet ſuſpenſus
nõ eſt execiuus officia ſua. indiget nihilomi/
nus abſolutione a ſuſpenſione quã poterit eßys
ere 'm Inno. Tercio nota ꝙ talis de/
bet euitari in miſſa. et glijs diuinis officijs di.
xxxij.Nullus.et.c.pᷣter hoc. Sed in hoc varia
tur opi. coc. Nam aliqui dicũt ꝙ debent euira
ri in diuinis poſt admonitionẽ eis factam.ſi ſe
nõ coꝛrexerint ᷣm Hug.et Laudul.que am/
monitio a quocunq; fieri pᷣt ᷣm Hug.ſed ſ᷑ᷣm
Laudul.ſieri debet ab epo qð viꝛ verius.⸗
batur p. c. Si qui pᷣſbyteri.di. lxxxi. Sed alioꝝ
opi. cõmunioꝛ eſt.et ſolennioꝝ coc. q;uis ZAlr⸗
chi. dicat eam duram.qſtatim debent euitari
ante quancũq; admonitionẽ.qꝛ ius ſuſmndir

facere vᷣm

eos etiã quo ad alios.et hoc tenẽt Cbo. Hay.

Buil. Noſti. AInnoc̃. Jo.cal. Anto.de butrio.
A talib ergo m ea que hñturx in coꝛꝑe iuris
non ſunt audienda diuina miſſa. nec ſumẽdo
ſact̃a.niſi baptiſinus ⁊ euchariſtia in exxema
neceſſitate.vt ðꝛ.xxxij.di.S. DPerum. ſʒ bũ con

cedunt Ravy.et Guil. ꝙ bñnᷣficio pꝛiuari non de

bent.niſi voſt monitionẽ ſactã a pᷣlato.ſi ſe nõ

coꝛre xerint.nam tũc hñ̃ſicio debent ſpoliari.⁊

in ppeinũ deponi. HMota quarto ꝙ ideo ech/
cleſia inducit ſuſvenſione cõtta iſta duo vicig
magis q; cõtra alia m audul. qꝛ faciliusp
lati ⁊ clerici labũtur in hec. ſcʒ foꝛnicationẽ et
tem verecundiatpahi reſpiſcant. diſt. xxxij. 5.
verũ. vera iñ ſunt ſacka eon. Mota quinto
m deereiũ factũ in concilio ↄſtantien. An⸗/
ſup ad vitanoũ ⁊c. quo halvs ſupꝛa in fi. de
mnoꝛi excõieatione.nõ tenetur fideles vita /
re ſacra cubinarioꝝ. aut diiina eor. miſi vwoſt
q́ᷓ fuerint ꝑ platos denimciati publice ꝙ eui⸗

tentur.

„ 5% 5%

AInt et aliſcaſus in

quibo quis incurrit ſinpenſionẽ. vel.
ſiinpliciter. vel m quid.i. qꝛ pꝛiuat

ee

Pe luſpenſione in multis caſibus.
AKAKKLCLapitulunn. ii.

.„

gcuneñ.de tempo. oꝛdi.c. Quod tranniatõez.

Epus vel quiuis alius conferẽs tonſurã cleri

calem infanti., mſi foꝛte religionẽ intraret.vxel

illiteratio. vel hoĩ alene dioceſis ſine licentia
vel ↄiugato niſi volenti religionẽ intrare. ant

ad ſacros oꝛdines ꝓmoneri.qñ ſcʒ de iure po⸗

teſt eſt ſuſpenſus per annu a collatone tonſure
tm. exira de tempo. oꝛ. c. nullus. li. vi. Patri
arche. archiepᷣiet epiſcopi locantes vel alio ti⸗

tulo concedetes aliquã womũ vſurarijs alieni

genis ad fenus exercenoũñ.ipſo facto lulpenſi⸗
onem inchrrit. extra de vſu. quanqᷓ;ᷓ. li. v. Et
ſimiliter ſi ꝑmittunt ꝙ vſurarij alienigene ſcʒ
nõ oꝛiunch de rerminis ipſoꝛum loco ꝝ publice
vſiram exercẽtes vel exercere volentes habe
ant comos cõcuctas.ſeu als habitẽt in terris

ſins.i.eoꝝ iuriſqditõm ſubiectis.infra tres mé⸗

les omnes iales de ipis terris nõ expellũt. Fe
rentes ſmiam excõicatioms comtra aliquẽ vel
aliquos. niſi pmittant trinam admomtionez
vei vnã ꝓ tribus.ſunt ſnſpenſ ab ingreſuec⸗
cleſie. extra eo. ſacro. Atrem debet habere talis
momtio tempoꝝ ↄuenietia interualla niſi fa/
neceſſitas aliud ſuaſerit.a delet ferriin ſcri

toꝛio in collatione oꝛdinũñ vel in collatõe aux

receptõne.vel mediatõne bñficioꝝ nõ recipi⸗

unt oꝛdinis execuiionem.ſed ſunt ip ſo iure ſu
ſpenſi.i.q.i. Si quis a ſymoniacis.q;uis in ſus

oꝛdinat ione nulla ſit cõmſſa ſymonia. ethoc

in deteſtarionẽ ſꝓmonie. Ratio eſt. quia tales

ſunt pꝛiuati executione oꝛdinũ.qꝛ qð non ha⸗

bent dare non pñt.i.q.vij.Dailertũ. verü eſt

tñ ꝙ oꝛdinatia talibex ignoꝛãtia facri.a pecs
cato excuſantur.et in ipſa tali oꝛdinatõne ⁊ in
execitõne oꝛdinũ ſic receptoꝝ.abſtinere tñœ
bent cum ſcint quouſe; cum eis diſpenſetur.
et ꝑ papam.i.q.i. qui.in glo. Ex ignoꝛãtia
ant iuris hoc faciendo nõ exciſarentur. Nnde
fim Cho. ſc ða ſcðe.q.c.nullo modo quis debet

reciꝑe oꝛdines ab hisquos ſcit eſſe tales.nec

tenetur in hmõi ſuis pᷣlatis obechre.quinimo

debet pmittere ſe ponus excõicari pᷣm Boffre.

nam obediendo de æeccato nõ excuſareiur. xi.
q.iij.quid ergo.panendo aũt imiuſtã excõmu⸗
meanonem meretur. xxiiij.q.iij. Hõ in perpe⸗/
numm damnatur. Itemoꝛdinati ab hereii⸗
co. ſeiſmanco. vel ertõmunicato. vel dewoſito.
nõ recipiut oꝛdinis executionem.et nemo Dat

. . „ „ „ „ „ ... „n„2, „ habet, g
collatione vel executione alicuius oꝛdinis vol ptis ↄtineꝑtibo anſam excõicaſſonis.als er- N Ranet
miniſterip audð ipus et pꝛimo epus qmi oꝛ cõmunica toꝛ eſi ſuſpenſus. non ſolii abingreſy ſuher enet.
dinat alienũ clericum ſine licentia ſui ep̃i. vel ſn eccleſie ſed etiã a diuinis pmenſeʒ.que qui⸗ Goxes ſater
ſupioꝛis ſcienter ſen affect ata ignoꝛãtia p an dem ſrexequatur irregularis efficitur. nec ni) nnlli mi
num eſt ſuſpenſus a collatõne oꝛdinũ.et inte⸗ ſiꝑ papã cñ eoipo poterit diſpenſari. ertrgeo. cenn jn
rim clerici ſui abſq; ipſius licentia pñt a vici- cum medicinalis.li.vi. Sed he pene non tan) Gatſeenen
nis ep̃is oꝛdines recipe.de fem po. oꝛ. c. Eos. gunt ep̃os ⁊ ſupioꝛes cum nõ fiatſpecialis mẽ ptolun Hcicn
li.vi.ꝑ quam decretalẽ repꝛobatur opi. dicen/ tio de eis. extra de ſen. excõ. O uia Piculoſim. mnnenent 4
tium ꝙ oꝛdinare alienũ ſub ſpe ratihabitõis. Pltramonta ni oꝛdinati ab epis italie niſiha ire dl 1.
et inte lligitur ſupioꝛ in lvc caſu epᷣus de cnius beant licentiam a papa.vel ab epᷣo vnde ſunx Urtidilkei
dioceſi iſte qui vult oꝛdinarreſt oꝛiũdus.in cu/ oꝛiundi vel m cmius dioceſi ſunt bñficiati. et p ftftenermin ⸗
ius dioceſi officiũ eccleſiaſticũ hʒ.vel vbi habz patentes ipſius epi las ↄtinentes canſam ra. e ennnn
comiciliñ licet alubi natus fuerit. Anferioꝛes tionalem quare ipſos nolit. velnõ x ſſ t oꝛcy de iecgoini
autẽ pᷣlati ſiue religioſi.ſiue alij nõ pñ̃t talem li nare.ſunt ipᷣo facto ſuſpenſi abſa ſpe diſpenſn / ſer alloe.
centiam dare. mſi haberer a ſede aplica qliter tiomis. ertra de tempo o Seſe K vw md Hoſtniif
. ſſent ſubdiros a qͥ voluerit facere oꝛdinari. dinantes debent condigne pumiri. vr in dicto. heretolſcd
Item nõ poteſt talẽ licentiam dare officialis c Qui recipiunt aliquẽ er oꝛdinibus ſacris ge gnonedeetho
epᷣi.ſed epᷣo in remons ꝑtibus agente vicari/ epᷣo qui reniciauit loco ⁊ dignitati ſi ſcienter moſerſkmid
us eius generalis in ſp ahbus. vel ſede vacã⸗ loc agunt vel ignoꝛantia craſſa ⁊ ſupina nõ re unatigveroodan
te capitulũ ſeu is ad quẽ tũc adminiſtratio ſpi⸗ cipiunt oꝛdinis executionẽ. vnde ſunt luſpen/ Cenergtalcrecht
riiualiũ ꝑtinet pñt licentiã dare. Reli gioſi ʒ ſi.nec cimm eis pᷣt diſpenſari mſi p papã. extrg orsracnſrrſt
a ſuis pꝛelatis etiã non exemptis pꝛioꝛatibus deoꝛ. ab eo qui reni. c. . Si ignoꝛanter. nõ ta fnobnn hagen
deputati. pꝛioꝛes ⁊ eoꝝ ſocijpñt a locoꝝ dioce/ men ignoꝛantia craſt aßt cum ipſis ep̃us diſpẽ gitecpryhimin
ſams q;diu ibi moꝛantur licite oꝛdinari. licet ſare. Sed recipientes ab eis oꝛdines mino/ (ſopplen benton
nõ ſint de eoꝝ dioceſioꝛiundi.hec oĩa de tepo. res ſine licentia ꝓpꝛij ep̃i q;nis delerent ro antor,r,gdrain
oꝛ. Cum nullus.li.vi. Pꝛedicatoꝛes gut ⁊ mi ni.ix. q.ij. Epiſcopuʒ. tamen pᷣt epᷣus in oꝛdine neinns pinaſ
noꝛes in hoc ſunt pꝛiuilegiati a ſede aphica. tolerare diſpenſationẽ. Ep̃i sũt renunciantes ncitaubuswen
vt ſeʒ valeant a quibuſcunqʒ e pis ſuos ſubdi/ ſoco tm̃. et dignitati. pñt om̃esoꝛdines cõfer⸗ cocvureuun cl
tos facere oꝛdin ari.ipſi aüt ſic oꝛdinati ſcʒ ab re ſicut pꝛius. ſi ſu erint rogati a ppꝛioepᷣo loci Weoꝛcinan ſo
alieno epᷣo ſine licentia ꝓpꝛij.ſᷣm Ra 7. pꝛiuã gals non. vt dictũ eſt ſupꝛa. Item oꝛdinati nnunsinwia
iut executõne oꝛdinis recepti. ſed rtceun eis a ſymoniaco in oꝛdine ſuſcepto quamum cücq; Kennzerenana ſ⸗
diſpenſare epus in hac ſuſe nſione. ix. q. ij. Lu occulto vel in dignitate.qaut a ſymoniaco no⸗ lgareſtanicoo

Aeigorabant
eninſkeremmock
6Netord Won
hsehereicen
lercictoaſcpeto⸗
exectione ir gaͤ

iqteeorcinennſas

Poorcinanonüit
funinſlcepnis
Glnaeremrecepr
mneimwpfta eis
nere werit
mumintſtrent,⸗
ſcön Ynnos
(ersrozchnt
Aſonetalssn
ſodchtqricame
Henleetcppof
Cneß niſſnren
toerpkeumnic

UIeinooo⸗

nlſtſteſlod
ſlenſntzen
nchticlenhe

5 Gsnn
aSckne
Keprnn.Nn
derorcinbreſn

len nn
Mtcaſetipnnt,

nene „
l.nckſane,

1 Weunene
tonſei,
Nhiierinn
Amitcjenne
EEyümmmun
Menezarnitsiin

I Yencm

EMifGri,
miwin drien
inetifin iei
Fnrus ölit
Gwünutt
e Revetnue
niDimi mi
errin t
6 i⸗ 1
Eindherin
brtpdn
Cheſatielkile
Nuckror n
Nüimfichft
Pröenel
timuci
i Dinm
annanorten
an eli,
menn eluis.

„ *

CQapitulum

auod non habet.i.q.i. Bratia. ta tñ ſcõm
Cho.et Pe. Ray.et Boffre. ꝙ omnes tales
oꝛdinatoꝛes veros conferũt dꝛdines quantuʒ
adcharacterẽ.ſicut et om̃ia alia vere conficiũt

ſeu cöõferunt ſacramẽta excepta penitẽtig quo

ad manifeſte excõmunicatos.ſecus de occul⸗
tis qꝛ abſoluunt ſ̃m Richar. et Pe. de paluð.
dum tñ ſeruent pᷣdicui foꝛmam eccleſie.i.q.i.
Dñs. de ↄſe. di. iiij.nõ in nobis.peccãt tñ moꝛ
taliter tã dantes q; ſuſtipiẽtes ab eis q̃cunq;

ſacr̃a ſcienter niſi baptiſmnum in exxremane

ceſſitate. Agnoꝛantia auũt facti ꝓbabilis excu

ſatrales a peccato in ipſoꝝ oꝛdinũ receptõne.

t eoꝛuudassaautõne. dum eg ſcʒ ignoꝛantia
labo: ant.cum aũt ſufficiẽter hvc ſciunt.debent
abſtinere quouſes diſpenſeiur. Circa quã di⸗
ſpenſationẽ dicit Doſti.ꝙ in epiſcopatiu ſolus
papa diſpenſat. extra de elec.c.Quia duigen/

tia. in alijs vero oꝛdinibus quantũ ad eos qui

ſcienter a talb recipiunt oꝛdines. veletiã ex
ignoꝛãtia craſſa ⁊ ſupina ſolus papa diſpenſar.
imo ᷣm Ray.et Boff. ſi fuerũt oꝛdinatia tali

qui recipit vltimã manus impoſitionẽ.i.epi⸗
ſcopalem ↄſecrationẽ extra eccleſiã nunq; tole

rantur. ix. q.i. oꝛdinatõnes. Si vero exigno/
rantia nõ ſupinaſcvᷣm Hoſti.ꝑ diſcretũ pꝛela

tum cũ talibus porerii diſpenſari. extra de oꝛ.

ab eo qui renunc.c.i. et.jͥ. Sed ſcõm Ray. et
Boffre. ſi oꝛdinati ſunt ab eo qui recepit vlnj⸗
mam manus impoſitionẽ in eccleſis. i. anteq;

efficeretur hereticus. ſciſmaticus. vel excõica⸗

tus.et tunc eſt quãdo oꝛdinat. ſiue oꝛdinati ſci

ebant. ſiue ignoꝛabant. tolerãtur ex diſpenſa /

*

tione miniſtrare in ofnicijs ſuſceptis ad ſuꝑio/
res vero nõ debent ꝓmoueri niſi magna ne/
ceſſitas eſſet.et idem viðꝛ dicere Boff. de in⸗
terdicto ⁊ ſuſpenſo a diuinisſcʒ ꝙ nõ confert

executionẽ.ix. q.i.c.i.et ſeqũnibus. IFtẽ qui

iꝑa oꝛdinationũ ſunt ſuſpenſi.nec debent per/
mitti in ſuſceptis oꝛdinibus miniſtrare.q;uis
caracterem receperint.de tempo. oꝛ. c. ij. Eps.
tamẽim poſira eis pꝛimo penitẽtia com getẽti
ſuſtinere poterit. vt poſtea in ſuſceptis oꝛdini
bus mimſtrent.de tem po. oꝛ. c. Conſultatõni
Noc ſcom Innoc. Ber. et Buuk. qui addit.q

eſt ſecus de oꝛdimboſuſcipiendis.et ſi ante di⸗/

ſpenſationẽ talis mimſtrauir in oꝛdine ſuſce⸗

pto. dicut quidam ꝙ nonp̈t epᷣus diſpenſare.
ß veriuseſt ꝙ woſſit diſpenſare. vi. x. q.ij. u⸗/

gduneñ.miſi foꝛte interdeta fuinet ſibi execu⸗
tio. et poſtea mimſtraſſet. Pꝛomotus ꝑ ſal⸗
tum ideſt aliquo oꝛdine pᷣtermiſſo adſuperio/⸗

rem aſcendendo.q;uis caracterẽ recipiat. iñ

—

ſuſpenſus eſt ab executõne oꝛdinis ſic recepii

di. lij.ſollicuudo. exira de cle. ꝑ ſal. ꝓmo. c.i.

TIITI

etſi non malicia ſed ignoꝛantia vel negligen⸗
tia c egit.q;uis de rigoꝛe deroni deberet.iñ

ex diſpenſatõne epi ad oꝛdinẽ pᷣtermiſſinn ro⸗/
terit ꝓmoueri. Si autẽ ſcienter ꝑ ſaliũ eſtpꝛo

motus et ĩn oꝛdine ſic ſuſceptoſine diſpenſati
one miniſtraint in ipᷣo oꝛdine ſic ſuſcepio poſt
receptionẽ obmiſſi adhuc pᷣr per eᷣm diſpen⸗
ſari. ſed ꝙ vlterius aſcendat nõ niſi ꝑ papam
Ray. Hoſtieñ. et Guił. Becipientes eodeʒ
die minoꝛes oꝛdines cũ ſubdiaconatu.vel dui
os ſacros oꝛdines ſimul.ſiuę oꝛdinatoꝛe ſcien⸗
te ſiue ignoꝛãte ſunt ſuſpenſi ab oꝛdinibo ſic re⸗

ceptis ⁊ deponi deberẽt.di.lxxvij.ſubdiaconuſ.

extra de eo qui furti.oꝛ.xece.c.innotuit.pñt ta

mẽ ꝑmitti miſericoꝛditer in minoꝛibo im̃ mi⸗
niſtrare.et ſi intrant religionẽ et vita moꝛeſq;
eoꝝ exigunt abbas fi voluerit poterit in alijs

oꝛdinibus diſpenſare. vt in dicto.c. innotnt.

Rax.et Hoſtieñ. Sed ſilata pꝛius fuiſſet excõ⸗

municatõnis lententia cõtra ſic recipientes ?

mhilominus receperint nõ poterit cum eis di⸗
ſpenſari niſiꝑ papam. vt in dicto.c.innotuit.
et dicit Poſtiẽ.ꝙ etiã papa de facili nõ diſpen
ſat. Contrahentes matrimomiũ de pᷣſenti⁊
ante carnis copulãſe facientes ad ſacros oꝛ⸗
dinari aliter q; a ſacris canonibo ↄcedatur q;
uis caracterem recipiãt.ſunt tñ ſuſpenſi.ita ꝙ;

nec etiã poſt moꝛtem vxoꝛis poterunt inillo oꝛ

dine miniſtrare.nec aſcẽderead alios.nec ali⸗

quod officiũ vel bñficium eccleſiaſticũ obtine

re. et matrimoniũ miilominus ſic contractuʒ
ꝓpter hoc nõ diſoluitur.qð inte ligitur cũ ta⸗
les in ſeculo remanentes lvc agunt. nã ſecus

ſi religionem intraſſent. exirauagan. YJo. xxij.
que incipit antiquas. Apoſtate a religione

in apoſtaſia ſuſcipiẽtes oꝛdines.ſunt᷑ ſuſpenſi

et irregulares.extra eo.ti.apoſtata.nec diſpen/
ſatur cum eis mſiꝑ papam.Sed alij qui in exx

cõ mumcatõe oꝛdines recipiũt ſimiluer ſunt
ſuſpenſi ſeu irregulares. de ſen. excom. cum illo

rum. et hoc verum eſt niſi ꝓbabilis ignoꝛantia

excuſet eos.et de hae materia plene habes ſup
in.c.de cauſa finali excõicatõis. Celebꝛantes
ſeuꝑticipantes in dunnis ſcienter cum publi⸗

ce excõicatis vel interdictis ſunt ſiſpenſi ab in

greſſu eccleſie.de pꝛiuił.c.epᷣoꝝ.li.vi.ſʒ de hoc

vide plenius ſupꝛa ti. de intercicto. c. ij. Cõſer
uatoꝛes non poiſint ſe intromittere de alijs ᷓ
ve manifeſtis imurijs ⁊ violentijs. qdſi de als
que iudicialẽ indaginẽ requirunt᷑ ſe intromiſe
rint. ſunt ſuſpenſip annum abofficio. extrade
off. dele. eſtatuimus. als legatos. Ii. vi. Ju
ices eccleſiaſtici qui cõtra uſticiam in graua
men alterius ptis in iudicio quicq; faciant per
gratiã vel p ſoꝛees. puta p pecuinam. ſuſpenſi
ſunt ꝑ annum ab executõne offticij.et ſi durãte

ee ij

ſuſaenſione ingeſſerit ſe diuinis efriciuntur ir/
regulares.nec niſi ꝑ papam poterũt liberari.
ertra de ſen. et re et iu. c. cũ eterni. l. vi. Re/
ligioſi qui concedũt alicui ad vitã vel certum

tꝑpus.iura. xedditus.poſſeſſiones. adminiſtra⸗
tnones cui pᷣſunt.niſi duo concurrãt ſeʒ ꝙ ne⸗
ceſſitas vel vtilitas monaſterij vel pꝛioꝛatus
illius eccleſie lvc expoſcat ⁊ ꝙ conuentus illi /
us eccleſie cõſentiat. aut ſi conuentũ nõ habe ntis rter
reraſ . ſ paſtoꝛalig de appel. Sraũt ſit ſimpliciter ſuſpe⸗
ſus ab officio. vc eſtaut ab hoĩe aut a iure. Si
1 a iure aut ꝓpter crimen aut ꝓpter infamiam
ditio reddituũ vel fructuũ ad modicũ tempus
Dere. eccle.nõ alie.c.i.in cle. DPtrum auũt hec

ret aſſenſus pᷣlati ꝓpꝛij interueniat. ſunt ipſo
factoſuſpenſi ab officio.nec valet dicta cõceſ/
ſio. Excipiũtur iñ duo caſus ſcʒ locatio et ven⸗

ſuſpenſio intelligatur abofficio diuinoꝛuʒ vel
ab officij tpalium adminiſtra tõe. puta pꝛela⸗
ture.pꝛocuratoꝛis. cellarij ⁊ bhmõi. Jo. an. re⸗

mittit adnotata de decimis. c.i.in cle.et ibi po

nit vtranq; opinionẽ et dimittit ſub dubio.
Fraires oꝛdinis pdicatoꝝ ꝓmoti wl aſſim
pti ad epatus vel alias pᷣlaiuras.ſi pꝛius reci⸗

piunt munus ↄſecratõ nis q; reſignent oꝛdini

libꝛos et alia que habent tꝑe ſue pꝛomotõnis.

eoipſo ſunt ab executõne pontificalis miniſte

rij ſuſpenſi. Clemens.iiij.in pꝛunl. ꝓuidentia
Fratres pꝛedicatoꝛes ſi ꝑturbare pᷣſimmpſe
rint officiũ inquiſitoꝛis cõtra hereticos ꝑ fra⸗

tres minoꝛes exercitatũ ipᷣo facto ſunt abexe⸗/

cutione oꝛdinũ ſacroꝝ ſuſpenſi.nec pᷣt relaxari
talis ſuſpenſio niſi ꝑ ſedem apłicam aut p in/
quiſitoꝛem.cuius officiũ ꝑturbauerũt et idem
de mninoꝛibꝑturbannbo officin inquiſitoꝛis ꝑ
pdicatoꝛes e xercitatũ. lemens.iiij. in pꝛiinł
pauꝑtatis altiſime. Frẽs pᷣdicatoꝛes ⁊ mi⸗
noꝛes recipiẽtes ad ꝓfeſſionẽ aliquẽ in oꝛdie
ſuo ante ꝓbationis annum elapſum. ſunt ipo
facto a receptõne quoꝛũcunq; ſiſpenſi.et pene
grauioꝛi culꝑe debite puniendi. nec etiã ꝓ loc
ille ſic ꝓfenus eſt oꝛdini pᷣdicatoꝝ obligatus.
gr. exira de regula.c.nõ ſoluʒ. Religioſi qin
videlicet decimas nõ pcipiũt ſi ſcienter omit⸗
tant facere ↄſcientiã ↄfitentibo de decimis ſol

uendis ſunt ſuſpenſi a pꝛedicatõnis omicio.o

nec faciant eis conſciennãſi comode pñtetſi
interim pᷣdicarent eſſent excõmunicati.extra
Dde penis.c. cupientes. in cle.qð tñũ intelligunt
Pe. de ancha, et Pau.ſi ſuerint ſuꝑ hoc xequi

ſiti a pꝛelatis. Atem cũ queritur vtrũ ſuipẽ

ſus ab officio ſit ſuſpenſus a beneſicio.ſuꝑ lvc
Jo. an. multa dicit ꝓet contra ſuꝑ cle.cupiẽ/
ges. exixa de penis. ↄcludit ⁊ nõ clare. Sed pe.
e ancha.ſuper ea. cle.ponit diſtinctõnem vñi

Balſparis de cal. dicens ſic. aut quis eſt ſuſpen

ſus ab officio aut a hñficio aut ab vtroc. ſi eſt
luſpenſus a bñficio ſiue a iure ſiue ab hoĩe non

„

ꝙſuſpenſus ab officio ſit ſuſ
vVt. c. eos. et. .ſiqui ſacerdot.· di. xxr. Sia
PYpter infamiã velcontumaciaʒ ſit ſuſpenſus
Ab officio.nõ eſt ſuſpenſus a beneficio. vt. c. pꝛe
ſbyterſi a plebe.ij. q. v. Si aut ab hoie eſt ſux
ſpenſus ab officio ſi hoceſt ꝓpter crumen gra
ue tunc eſt ſuſpenſus etiã a beneficio. Si aiteʒ
Pppter crimen leue vel etiã ꝓpterinfamiã vel
conunaciã
ribus allegatis. Si auͦt eſtſinpenſus ab viro⸗

ſtſuſvenſus ab oicio. ar. c. dilectus. de of., oꝛ.

ratio ad hocddium venaruz. vr in regula in pe⸗
nis. de re. iu. li. vi. J

tem qꝛ officiũ non eſt ac/

ceſſoꝛium ad bñficunm. licet ſit ecõtra. Si eſt
ſuſpenſus ab officio. vc eſt aut ꝑ dictionẽ taxa
tuam im̃ aut ſimpliciter. Pꝛumo caſu plannzʒ
eſt. qꝛ; non eſt ſuſpenſus a bñficio cum tm ſuſpẽ
ſus ſit ab officio.qꝛ hoc voluit ſententie pꝛo⸗

mulgatio.quia vires ſententie vltra intennio
nem ꝓferentis.non ſe extendũt ſaluo caſu.c.

vel contummacig. Si ppter crimen. unc pu
Ukeig⸗
i ut

nõ eſt ſuſpenſus a bñſicio. vt in iu

☛●—

; aut hoc eſt ꝓ dictionẽ.et.et planũ eſt. aut ꝑꝓ

dictionẽ vel. et tunc puto opinionẽ Boff. ve⸗

ram. ſcʒ ꝙ talis ſententia nõ valet ꝓpter in⸗
cextitudinc.l.iij. C. de ſen. que ſine cer. quaann.

hec ille. AInmno. aũt dicit ſimpliciter ꝙ ſuſpen

ſus ab officio im̃ nõ deber pcipere frucius lene
ſicioꝛum ſupꝑ.c.paſtoꝛalis.de appel. Sed No⸗

ſtieñ. hoc intelligit qñ ſcʒ eſt ſuſpenſus ꝓ gra⸗
ui cauſa. ſecus ꝓ leui vel in famia. et nõeſt con

tumax. Et nota m LHoſtieñ ꝙ ſuſpenſusin

pontiſicalibſi celebꝛat in ponnſicaliba nõ erit
irregularis. Ratio eſt qꝛ pontificalia nõ ſunt

de ſubſtantia celebꝛatõms. nec debemus indi⸗

care aliquẽ irregularẽ niſi inueniaturexpᷣſun

ar. de pe. di. i. . pene. Item ſuſpenſus a ꝑ/

ticipatione ſacramẽtor. de qua hahes di. xviij
ſiquis ant. et. c.fi.et exira de elec. oſius. et de hi

q̃ fi.a ma.par.ca.c. I. Si celebꝛat.nõ eſt rregu

laris. talia enĩ nõ ſunt oꝛchnis cum laici prici⸗
pent ſacramẽtis. Hoſti.et Inno. Clericiq́

ſcienter eligunt indignũ ad epiſcopatũ ſcʒ cõ⸗

tra illam foꝛmã que habetur extra de elec. cun

in cunctis.ſunt ꝓ trienniũ ſuſpenſi a lbeneſcio
In dicto.c.dicii glo.habitis ⁊ halendis. Eli⸗
gentes aliquẽ ſiue electio ſit facta cõcoꝛciter
ſiue in diſcoꝛdia.ſi infra octo dies exquo pote

runt cõmode ipᷣam electionẽ electi diiiulerint

cunone electionis ſunt excluſi et ſuſpenſi ꝑ tri⸗

pᷣſentare.qui culpabſles in hoc ſuerint a ꝓſe⸗

enmum a bñficijs que obtinent in illa eccleſia

ad que ſi infra illud iꝑs temere vel coloꝛate ſe

immiſcuerint.illis perpetuo ſunt pꝛiuati, exira

elet. c, eupientes. !b. vi. Eõpꝛommiiigrus ſi

fonnenn

conenetitneten

ſgfoneſcaone

lrcbſoleno.

on dlqnemmun
torancocnber

(IAſunmamtn

vorumeſtüiſtenk

Mto:gtuserirs⸗

Zucaptuete
giateeſtixnſis
Ginoyhabetaan
luetliniiercun

ctuu niic̃

tſlenotnen
inormecineree

(Naninde,⸗

Grdphan

exone onapi

Pritontchehs

polNK lirer⸗
Gönniorcagtp

feiſpurmeln
ſmmmmenſe

edinnſmn n

Pcden petttdab

Kuibetefocſeri
Unſiercöſtenua
n Feennote
efſonopſeqne
Aſoncnn ſuſd⸗
ſerceſelatae
Hemnotae
fffhfnehecterve
Antaſtml. E
matnen

= —
=
=
E

WN

ſoſehaiſiſ

Councennof
nar, ſunnnfe
Magndca
rpaltiſin
Pober⸗ Nereb

.
nen ip
ſilmef
ifreüng
N
n chn

Peameng
Ureido Sa
Gernimin

tüikenisene.

Aaſeick
ohinani ,
, N oh
eſtütpeen
nnftrnits
fimenumiitn

I.1.004 de⸗ .
ektnidtg.

Veicortuich
ennatkm
fſhntiinenn
thehce
eru ötetie
,nevereto
ſelet ditllant
e Cenuma N
aſtſont⸗/
kinälzeue
verelicbu
tpann,
iptonil

frcienter eligit indignum. eſt ipſo facto p trien

apitulumm

nium ſuſpenſus a bñficijs eccleſiaſticis. hec tñ
ſuſuenſio non tangit epos. nec intellidatur niſi

in electionib epiſcoroꝝ et ſuperioꝛũ. ſeduis de
electiombo inferioꝝ.extra de elec.ſi cõpꝛ
ſarius.li. vi.
dantes eccleſias circa decimas eis debitas. ſi
requiſiti ꝑ illos quoꝝ intereſt nõ deſiſtunt in /
fra menſem velde vſingatis vel retẽtis inrra
menſes duos nõ fecerint emendam. ſuſvenſi
ſun: abofficio admimiſtratõnis beneſicijs. et

Heligioſi grauantes vel frau

Flia nõ habentes ſunt excõmunicati.exira de
cimis.c.i.in ele.Et dicit Yo.an.in glo.ſe cre

re ☛n

ctoꝛat aliquem mſi pꝛius exigat iuramentũ a

vctoꝛando ꝙ nõ expendet ꝙ ſuo coctoꝛatu vl/

tra ſummam trium milium turonenſiũ argen
teoꝛum eſt ſuſpenſus ꝑ ſex menſesa collatõne
coctoꝛatus.extra de magiſtris. cum ſit.in cle.

Incapitulo eccleſie cathedralis vel colle⸗

glate eſtſiſ vnſus a voce melectõnibo ⁊ alijs
qui non habet ad minus oꝛdinẽ ſubdyacona⸗

tus. et ſi r
rus eſt oꝛdo niſi infra annum faciarſe ꝓmoue
ri ad talem oꝛdinẽ quem requirit beneficiũ le
gitimo inpedimẽto ceſſante. exrra de eta. et q̃/
li.c.vt hi qui.in cle.qui ꝓhibiti ſunt audire le

ſpendere. poreſt iñ abbanſſa m In
gere a beneficio clericos eccleſiaꝝ ſibi ſubdita
rium.ſi lvc ex cõſuetudine habet.non autẽ ab

militer qui habet beneficiũ ei anne/

gem vel phiſicam. de quibo habes ſupꝛa in ti.

v excom,. c. vluimo. vltra excõmunicatõnem
ſunt ſuſpenſi abofficijs ſuis. vide ibi. Nlti⸗
mo nota ꝙ ſuſpendere pᷣt abofficio qui et ex⸗
cõ municare.quis ar̃ t poſſitexcõmunicare ha
bes ſupꝛa.vnde laieus vel mulier cum nõ poſ⸗

ſit excömumcare niſi ex cõmiſſione ſpeciali pa
pe.di.xxxij.S.verum. in glo.non pñt etiam ſu⸗
Inno. ſuſpẽ⸗

officio. Atem nota ꝙ ſicut excõmunicatio

ſic et ſuſpenſio ꝑ ſequentẽ appellarõnem mini

me ſuſpenchtur.ſinpenſio dico ab officio vel in
greſſu eccleſie lata.extra deſen. excõ.c.is cui.
l. vi. Item nota ꝙ abſolutio a ſuſpenſione

offic ij ſinpliciter vel diuinis fieri debʒſub iſta

foꝛma vel ſimli. Ego abſoluo te a vinculo ſu⸗
ſpenſionis qð meurriſti ꝑ talẽ cauſaʒ. et reſti⸗
tuo te executiom oꝛdinis gofficioꝝ tuoꝛũ. In
noĩe p.et fi.⁊ ſpũnancti.tñ qꝛ ſuſpenſio ꝑtinet
ad foꝛum cõtentioſum. nec reꝑitur determi/
nata foꝛma neceſſaria hinus relaxatõis.ideo
quicquid dicat ⁊ qu.buſcunq; verbis vtatur lis

qui valet abſoluere a tali vinculo. ſi intendit

abloluere vere abſolint. ſicut ſupꝛa dictum eſt

miſ /

fiudicis declaratio ſup ſatiſfſa-/
cctione.nec ſit neceſſaria abſolutio quo ad ſu/
ſpenſionẽ ſed quo ad excõicationeʒ bene requi
ritur abſolutio. Docroꝛ vel magiſterqui vvo

. „

de abſolutione ab excõmunicatione. Sed

querirur quis poſſit abſoluere a ſuſpenſione

cirea ſoc Haulus in cle.monaſterior. de re.ec.
non alie.ᷣſic dicit.vbi papa ponit penã ſuſpen/

fionis vel in terdicti ꝓpter cõtumaciã canon-

condendo.puto ꝙ inferioꝛ poſſit abſoluere. de

ſen. excõ. nup. niſi ipſe papa ſibi reſeruet abſo

lutionẽ vel alteri expꝛeſſe et determinate per
ſone cõmittat.et lvc tenet Hinẽ. Hug. Boff.

Inno. Ber. et Yo. in glo. i. . i. ſi inimicns. et
xvij.q.iiij.ſiquis deinceps.et Noſtieñ. Adem

iudicium eſt ſi conſtitutionẽ inferioꝛis a ꝓpꝛo/⸗
bat et confirmat,. de ↄſtitu.c. ex frequennbus.
plus eni opatur cõfirmare q;ᷓ condere ſenten⸗

tiam. poteſt tñ qinlibet ſufraganeus relaxare
cum nõ ſit maioꝛis efficacie q; ius cõmune.ſic

*

ri reſeruetur abſolutio.Si vero ſuſpenſionis pe

na et hmõi imponitur ꝑ ſnĩam id eſt ab homi⸗
ne.tunc lhgans debet abſoluere nõ inferioꝛ.ex/⸗

tra de offi.oꝛ.c.cum ab eccleſiaꝝ.ſaluo caſu.c.

paſtoꝛaliſ.eo.ti. Idem tenet ginl.in ſpecu. Si
vero ſuſpenſio ſir perpetua que habet vim pꝛi⸗/
uationis.vt notat Nincen.de tranſſla.c.ij. Et
glntł.in ſpecu.ti.ij.S. nuncoſtendendũ. nõ ha/⸗
bet locum abſolutioſed neceſſaria eſt diſpen⸗
ſatio conſeqñs collationẽ ⁊ tunc eſt videre an
tale ſit crimen in quo poſſit epᷣus diſpenſare et
habet cõferre vel nõ in pꝛimo caſupoterit. epi
ſcopus diſpenſare ⁊ ↄcedere puta beneficium
vel officiũ executõnis oꝛdinum quo ad diſpen

ſationẽ. In ſcðo caſu nõ poterit.xliiij.di.mul⸗

tis. Et de ſuſpenſione que ponitur in dicto.c.

monaſterioꝝ.dicit idem Pau.non puto hanc

de ſiii natura operari pꝛiuationẽ. als papa er⸗

pꝛeſſiſſet hoc.ar.de decimis.c.ad audientiam.
vnde credo eam poſſe poꝛdinariũ relaxari ra
tione pꝛemiſſa.ſed ſi non relaxetur.ourabit ꝑ
petuo.x.q.i.ppetua. Nota ꝙ ſententnie om
nes ſuſpenſionis late ꝑ quoſcunq; pꝛelatos cõ

tra fratres pᷣdicatoꝛes et contra indulta pꝛiui

legioꝛum ſuoꝝſunt ipſo facto irrite et inanes.

Alexander meritris veſtri. Et ſi contra alios
occaſione ipſoꝝ fratrum ſunt etiã irrite et ina⸗

nes.Alexander.nimis iniqua. Iteʒ magiſter

oꝛdinis ⁊ ſinguli pꝛioꝛes ꝓumciales conuen⸗

tu ales et eoꝝ vicarij in locis et conuentib ſi⸗
bi cõmiſſisfratribo ſibi ſubditis necnõ et alijs
fratrib eiuſdem oꝛdinis interdũ ad eos decli⸗/
nantibus vndecunq; pñt imparuiri beneficiũ

abſolutõnis a ſuſpenſione. excõmumcatione

vel interdicto.quas ſententias incurriſſent in
ipſo oꝛdine vel ante ingreſſum eius.ac etiã lai

cos qui ipſum oꝛdinẽ vellent ingredi niſi adeo

enoꝛmis eſſz excenus vt merito eſſj ſedes apo
ſtolica conſulenda, Bonifa. Alexan. virtute.
ee iij

intelligitur.c.graue.de pꝛeben.et hoc niſi alte⸗

7

Zitulus

Vrem pꝛe dicti pꝛelati woſſimt diſpenſatõnein
ohtinere a ſuis cõfeſſoꝛibo ⁊ abſolutionẽ ſuper

ſuſpenſione ⁊ irregularitate quã cõtrariſſent.

ex eo ꝙ ꝓtuliſſent ſnĩas ſuſpenſionis ⁊ interdi

cti ſine ſcriptis ex incautela. Clemens exigen

tibus. NMigdetur aũt eſſe differentia talis in
ter ſuſnenſionẽ deroſitõnem ⁊ degradatõnem
ſtricte ſumendo ipſos terminos. nã large fre⸗
quẽter recipitur in iure vnũ ꝓ alio.vt di.xlvi.
clericus. Pꝛimo ſuſpenſio viðꝛ impoꝛtare pꝛi

uationem executõnis legitime oꝛdinis velof/

ficij eccleſiaſticoꝝ ſimpliciter vel ad tꝑus et cũ

ſpe diſpenſatõis. que qñq; aiure quandoq; a
iudice infertur. DHepoſitio impoꝛtat pꝛiuatio/

nem executõnis legitime officioꝛũ ⁊ bñficioꝝ

eccleſiaſticoꝝ roſſeſſionis ſimpliciter et ex to/

to abſq; ſpe reſtitutõnis.retento tñ pꝛiiilegio

clericali.qꝛ cõueniri non pᷣt in iudicio ſeculari

nec capi nec puniri a laicis.etfit ꝑ ſententiaʒ
lvĩis ↄmuniter.nec poteſt inferri hec pena ab
inferioꝛi epᷣo qui hoc agere pᷣt erga ꝓpꝛiũ ſub
ditum aſſiſtente ſibi canonico numero epiſco⸗

poꝛum ſic eſt in ſacris.ałs ſufficit ꝓpꝛia ſentẽ⸗

tia epᷣi ſine alioꝝ pꝛeſentia. Depoſuus autem

et degradatus reſtitui nõ poteſt ad officia ſua

niſi per diſpenſationẽ pape. IAtem vbi in iure

dicitur ſuſpendatur vel vegradetur. cõminatio
eſt ſententie ferende nõ lata ſentẽtia.vt.xxxv
Di. epᷣus. Degradatio vltra penam dexpoſitõis

loc addit.qꝛ pꝛiuatur om̃i pꝛiuilegio clericali
cum certa ſolennitate. caracter tamẽ ei aufer⸗

ri nõ poteſt. nec a quacũq; creatura.q;is Jo.

an. vide atur tenere contrariñ.ſ. ꝙ poſſit ei au
ferri. ᷣm Cho. in. iiij. et Yo. in glo. di. l. acce /

dens.et Inno.tenet ꝙ non. De modo ⁊ foꝛ⸗
ma degra datõnis. oabes extra de penis. c. de⸗/

gradatio. li. vi. et in ſimma piſang. Mota

tamẽ ꝙ non om̃is degradatus eſt tradendus

curie ſeculari. ſed ſolũ in tribi caſibo. Pꝛimus
eſt in crimine hereſis.e xtra de heret.c.ad ab/

olendaʒ. et hoc niſi ad penitentiã in continẽti

recdire voluerit. ſed ſirelabatur. nõ plus parci/

tur ei. Secundus eſt in falſario litteraꝑ pape.
exira de crunie falſi.c.ad falſarioꝝ.Tercius cũ

quis deponitur ꝓpter talem calimmmã quã in/
tulit ſuo epo.ij.q.i.ſi quis ſacerdotum. Nnde

cum in curia romana his tempoꝛibo quidã ſa⸗

cerdos interfeciſſet ſacriſtam ſancti Petri vt

ſicrapere poſſet bona ſacriſtie. requiſuo conſi⸗

lio periton ſup hoc aſuluerunt. , no dbeat ,

pter hoc iradi curie ſeculari ad occidendum
ſcõm iura.ſed poni in ꝑpetuum carcerem vel
caueatm ibi ſuſtentancũñ pane wloꝛis et aque

anguſtie. papa tamẽ OJartinus de plenitidi/
ne poteſtatis illum degradaium fecit tradi ſe/

itulus. rrviij we irregularirg
indebitam executionem oꝛchinum vel officio X.
mm diuninoꝛum. Capituliun. pꝛimum.

ARregularitos ſic

J

hilominus per ſolum epiſcopim ſiunmn conuo)
catis abpatibus. alijs religioſis et pꝛelatis ⁊

literatiꝗ ſue dioceſis quãdo ſacerdos vel alius

in ſacls fuerit curie ſeculari p hereſi traden,/
sD vel vegradancdus ſicut ei videbitur expedi
re. extra de heret. c.quoniã.li.vi.hec auteʒ de⸗

dus

gradatio cum quis ppter hereſim vel aliud eſt

tradendus curie ſeculari ſic fienda eſt pꝛeſen/
te poteſta te.dicit degradans illi vt in foꝛũ ſũuũn
recipiat degradatum. debet tamen interdicere

ꝓ eo ꝙ nõ moꝛiatur.extra de ver. ſig. noinmu

ta ſeu impedimentiũ canonicũ ex
facto ſeu defectu ꝓueniens. qua

neri. et in eiſdeʒ miniſtrare. Irregularitas cõ

trahitur multis modis et cauſis.et adſcienoñ
quãdo quis efficitur irregularis ex indebita ce

Pnit talẽ diſtinctionẽ. Celebꝛans aut vtens
officio oꝛcims aut eſt femina auteſtmaſculus
quam quis impediturin oꝛdine vel oꝛdinis of,

ficium celebꝛare.ſumitur hec ratio ex. c. debi⸗
m. de biga. et. xxxiij.q.v. hec imago. Si ergo
mulier excõmunicata vel mterdicta vel in lo⸗
co interdicto vel indebite tractet officia ſacra
temere agit et puniri deber.de peni.et re. no⸗
ua.non tamẽ eſt irregularis. Si eſt vir.iũc aut
eſt furioſus aut ſane mentis.et ſi furioſus pꝛo⸗

pter quamcũq; celebꝛationem nõ efficitur ir⸗
regularis nec peccat. Adem de infante. in cle.
ſi furioſus. de homi. Si ſanementis.iunc aut
talis eſt laicus aut clericus. et ſi laicus eſt et

cum ſolenni apparatu alicuius oꝛdinis celebꝛa
uit ſcilicet exequendo actum alicmnus oꝛdinis
ſiue cõuerſus ſit alicuius religionis ſiue ſecula
ris. licet lvc ſit rigoꝛoſum viðꝛ ꝙ ſit irregula⸗

ris.de cle.non oꝛ.mi.c.i.nec cum tali vt vale

at ꝓmoueri alius q papa poteſt diſpenſare. ſi
cut et cum oꝛdinato et ſuſpenſo celebꝛante ali
us qᷓ; papa non diſpenſat. ergo idem eſtin iſto
caſu.non tamen loc videtur intelligencum de

oꝛdinibus ſacris ⁊ axparatu.nam officia mino

rum oꝛdinum licite ſcoᷣm ho.in. iij. et alios
ctoꝛes poſſunt exercen enaʒ ab ilis qui nõ

1
R

ginsanente
r ntun

De on
vmnnnithlh
eegkmdino
ſingelehen
etantenican

hͦſecſolennis

(urelgsagl
Flicinielit
olme ispee
Psgceullnn
Pierpece V⸗
uunceliſnems
Gateen degonn

Hnofeiüeins

lea wbiektſn
Lannetepſtoliol

iis ſecus ane vpi

Cocahien velpb
ſbciaconi Dealt
cueſo eſner

. Oi woo hen

hellurcapteſten
Cobnoslcckau⸗
Calhiemaure
Wotoncndnos
fufluſärlanin
1scpilivDorn

cſlkvotͤſntn

Goffcumſurc
Hyuigvenonemn
Urweng ar mzein
efnpn eelre
nſcſronlke
Merömmann
Ulinegleriate.⸗
Mlrencoſtocter
Wacos name
non pptermo:
Mvokerönume
Muanaconſeſore,
lunneincnnr
WMaliongſen
oſennictiveſt
Altighonnnnn
Clnkinegtuns
nnelliccſing,
lſeeſeſtnf
lſtäfleſti
nodtennienn
Unberi

=

in an
Brhelte
deriünen
enchinme
Ayheang

mineiiie

fnce
sſüintſſfnfi
We⸗

Nemſßmn .

i
eet
wanmneſfi

Gnmnon
Murins

ſallam gt
nmücnmi⸗
Nemn Nnrng
ke Ingine
velläizätſin
negirvenettin:
tirann ite.
wan
kemmmmſtn
ammitamnh
tinenmran-
mdrktait
fur etmd
Nelnrtäankt,
ir mun in
deber
Ule Seni
Ennelintiiſ,
ToTridhünn,
Enriirnnit
irenelieini
mn A sc,i
Uinstuitllit
münnguſi⸗
in: leeli
rgtnul
vt1 i⸗
Prtripin
oeran
ſenekn
mnelien⸗

mocicn
unchin

aiebleN

ℳ

——

Capitulum

ſunt oꝛdin ati in ipſis. Si auteʒ ve agit ſine ſo

lenm apparatu.talis nõ efficitur irre gilaris.
Si vero eſt clericus tũc aut celebꝛat in Ndine
quẽ nõ habʒ aut in eo quẽ hʒ.et ſi pꝛimo ʒodo
loc agens in oꝛdinibſacris eſt irregularls.

tamen dicit Guib. ꝙ ſi eſt in minoꝛibop̃t can/
tare epłam dñmodo ſinð ſolẽnitate. Et addit
Inno. ꝙ eſt loc liciũ quando deeſt ſubdiaco

o nus.et tunc etiã cantet ſne oꝛnamentis ſub/

ctaconi.ſed ſolennis apparatus ſubdiaconi vi
tur eſenanialus. Dicit etiaʒ Pe. de pak.
in.iiij. iunicellã licet etiam nõ ſubchacono
poꝛtare.quia nõ eſt ei ꝓpꝛia veſtis ſicut mani
pulus. quẽ nullus inferioꝛ ſubdiacono poꝛtare
debet. hec Pe. Onde ſi talis cantet epiſtolaʒ
cũ tunicella ſine manipulo tñ et nõ poꝛrigen⸗
do calicem dyacono vel ſacerdoti. qð eſt pꝛo⸗
pꝛium officiũ eius ⁊ pꝛincipalis actus oꝛdinis
talis ⁊ vbi eſtcõſuetudo ꝙ etiã in minoꝛibus
cantet epiſtolã.illo modo non viðꝛ irregula⸗
ris.ſecus autẽ vbi cum manipulo ⁊ werigen⸗
do calicem.vel vbi nõ eſt mos ꝙ cantent niſi
ſubdiaconi.De alijs oꝛdinibo ſuꝑioꝛibus nõ
eſt queſtio.qꝛ ſine dubio incurritur irxregulari/
tas. Si vero clericus celebꝛat in oꝛdĩe quẽ
habet.iunc aut eſt excõmunicatus maioꝝ vel
celebꝛans vel officiũ exercens in loco interdi⸗
cto ab lvie vel a iure aut eſt ſuſpenſuſ. ſi pꝛimo
mogo ic in vtroq caſu efficitur irregularis 2
indiſenſabilis niſi ꝑ papam. de ſen. excom. c.
is qui.li.vi.Dicit tamẽ Buił.ꝙ in minoꝛibus
oꝛdinibus cõſtituins miniſtrando ſeu exercẽ⸗
do officium ſuũ ⁊ cũ ſolennitate cum eſt excõ⸗
municatus non efficitur irregularis.quia illa
duo.c.ſi quis epᷣus.i.et.ij.xi.q.iij.non loquun⸗
tur de eis. et pene ſunt reſtringende. ſecus de

inbayacono. ſed ſine ſolennitate legendo epi⸗

ſtolam ſubdiaconus vel diaconus velpꝛeſby
ter excõmunicatus.credunt quidã ꝙ nõ incux
rant irregularitate. Si aũt clericus eſt ſuſpen/⸗
ſus ſumendo ſtricte ſuſpenſionẽ ſcʒ quo ad ſe ⁊

quo ad alios.nam qui eſt ſuſpenſus quo ad ſe

tm puta ꝓpter moꝛtale quodcũq; vel pꝛopter
miuoꝛẽ excõmumcatione vel ꝓpter inumcti
onem a confeſſoꝛe.ialis celebꝛans nullam ir/

regularitatẽ incurrit. vt ſupꝛa diciũñ eſt. Sʒ ſu⸗/

oenſus quo ad ſe ⁊ alios aut eſt ſuſpenſus a ca

none aui ab hoie.ſi ab honſine ſen indaice tunc
aut ignoꝛauit ignoꝛantia ꝓbabili.et tũc nõ ef⸗
ficiiur irregularis. aut ignoꝛannia crana ⁊ ſupi

na et tic eſtirregularis, et multomagis ſi ſci/

int ſe ene ſuſwen ſpenſuz. et loc quõcunq ſit in/
ſpenſus.ſiue ſit iuſpeſus ſunphiciter ſiue ad te/⸗
pus determinatũ vel non dererminati. etiã ſi

₰

„5 .

De ſubdiaconatu .J. j.

exercet offi

6
.
N
I

ratione defectus wl infamie. puto tale m du⸗
rante ſuſpenſtone celebꝛanrẽ eſſe irregularẽ.
nec woſſe ſecu viſven ſari niſi pꝑ papam. ad hoc
xi.q.iij.ſiquis pᷣſ byter.ij.q.v.pi byter.de ſen.
excõ. cum me Gicinalis. k. vi. Bi wio eſt ſiſpẽ
ſus a canone.tunc aut rõne criminis aut roõne
defectus aut rõne infamie vel ſcandali. ſi pꝛi⸗
mo modo tunc aut ſimplieiter eſt ſuſvenſus. et
ſic celebꝛando eſtirregularis.rxi.q.iij.ſi qͥs epi⸗
ſcopus.aut eſt ſuſpenſus ad tpus determinatũ
et ſic interim celebꝛ ando eſt irregularis. aut
ad tempus indeferminatũ et tũc aut cum cõ/

ditione ꝙ ſatiſfaciat. aut cũ conditõne wonec

peniteat. ſicum conditõe conec ſatiffaciat. vf

lIxxri. di. ſiquiſine. er.c.ſeqñti.et de coha.cle.
et muli. c. ſicut.et in cle. de vecimis.in.c.pꝛimo

cum ſimilibo. &t tunc licet qindã cõtracicant.
puto ſi ſi ſuſpenſus.ante abſolutionẽ celebꝛat
eſt irregularis. qꝛ in lvc factü iudicis eſt neceſi
ſariũ.vt habeatur ꝓ abſoluto.vt dixi de eta.
et quali.oꝛ.cimn lvne.et ſic cum factũ homi⸗

nis ſit neceſſariũ.ſeqintur ꝙ quo ad ſuſpenſio⸗
n di canon aliquid addit: vt in dicto. c. de co
Ha. cle, et muli. Si vero eſt ſuſpenſus cum con

cditõne vonec peniteat.vt exxa de elec.c.oſius.
et tunc equũ eſt tenere ꝙ interim celebꝛ ando
nõ efficitur irregularis. quia talis ſuſoenſio vi

demr eſſe dei ad quã nilil addit canon. nec vt
habeatur ꝙ ſublata aliquid factum iudicis eſt
neceſſariũ.et ideo dicendum eſt de ea vt de ſu⸗
ſpenſione del tm. Si ſecudo modo ſit ſuſpenſus
acanone.id eſt rõne defectus.tũc aut rõne de
fecius oꝛdinis aut rõne alterius defectus. et ſi
rõne deſectus oꝛdinis.vt clexicus ꝑ ſaltum p⸗/
motus qu antũ ad oꝛdineʒ obmiſum in quo ſi

7„7 „

iũ anteq; recipiat eſt irregularis.

ſed celebꝛando in oꝛdine ad quẽ ꝑ ſaltũ eſt pꝛo

ſolliciudo. Si roõne alterius defectus. vtbiga
mus. illegitimus. coꝛpoꝛe viciatus. oꝛdin atus
ante etatem legitimam vel anon ſuo epiſcopo

lvc caſu cõcoꝛdant omnes ꝙ celebꝛando non
eſt irrregnlaris. qina hoc non eſt expꝛeſſimin

iure.etquia quado curia mandat cumiamoꝛ/
dinatis in ſupꝛaſcriptis defe 8
mi dicitur de irregularitate. oi. lvi. apoſtohca.
et. c. cenomanenſem. Stilus auté curie eſt at
rendendus. de cri. falſi.c. qᷓ; graui. Mec obſtat
woꝛdinatio facta. ante legitimã etaten vela

fectibus diſpenſari.

non ſuo epiſcopo ſuerit eum peccato. quia pꝛin
cipalis cauſa pꝛopter quã oiximus tales ſuſpe⸗

ſos eſt defecius nõ peccat. ergorone de ectus
non crimine taus cenſendus eſt ſiſpemus. er
none oumon ſi ſulpenſus a canone pꝛopter
lanc irtegulautatezn tñ aes nõ eſt ſinpenſus

ee uij

eſt expꝛeſſim in iure. Si terciomõ eſtſuſpen
ſus a canone.ſcilicet ratione ſcandali vel infa

a iure vel ab lvmine.puta quia abſolutus eſt
ab excõmunicatione et ſuſpenſione. ſed nõ eſt
ſecum diſpenſatu ſuperirregularitate vel non

contrahit nouam irregularitatẽ quia hoc non

mie.et tunc celebꝛando non eſt irregularis.de
cle. peregri.c.i. Sed bene faciunt alij abſtinen
do.pꝛopter infamiam que eſt contra illum vel
vt ſcandalum euitetur. Et ꝑ hoc ſequitur ſᷣm
Innocẽ, ꝙ illi quoꝛum crimina ſunt notoꝛia.

qui etiam voſt penitentiã phibentur celebꝛa/

re ꝓpter ſcandalum et infamiam. vt de coha.

cle. et muli.c.fi.ſi ante abſolutionẽ celebꝛant

nõ incurrũt nouam irregularitatẽ. Ex allega⸗

tione quam facit. videtur intelligere de noto⸗

rio ſoꝛnicatoꝛe.quod piũ eſt tenere. Et quod
notatur in dicto.c.i.de ſen.excom. li.vi.intel⸗
ligatur de notoꝛio foꝛnicatoꝛe ante penitenti⸗
gain celebꝛ ante ne videatur ſibipᷣi contrarius.
tamen de nigoꝛe ſola penitentia nõ tollit ſuſpẽ
ſionem canonis in notoꝛio foꝛnicatoꝛe. vt vi/
getur expꝛeſſinn. l. diſt. peruenit. quia reqinri⸗
tur factum iudicis. vt ſupꝛa dictũ eſt de ſuſpen
ſo a canone wnec ſatiſfaciat. Sed abſolutio/
ne factaſa ſentẽtia canonis a qua poteſt hoc ca
ſu epᷣus abſoluere.quia conditoꝛ canonis ſibi
no n reſernauit. Si penitet remanente irregu

laritate quam contrarit hmõi foꝛnicatoꝛ noto

— —

+*

rxius ey celebꝛatõne diuinoꝝ de qua nonduʒ eſt
diſpenſatus ex noua celebꝛatõne nouam irre⸗/
gularitatem non incurrit. Dieit eni ipſe In/ J
nocen.qꝙ talis celebꝛans anteq; penitear.effi⸗

cCitur irregularis indiſpenſabilis mſiꝑ papam

ſed anteq; ſecum diſpenſetur celebꝛando etiã
Penitens.i.dimiſſa concubina. non contrahit
nouam irregulgritatẽ. et foꝛte talis fuitinten/

nioo Inno. hic. Hec omnia notantur ꝑ Anto.

Binł. Mota tamẽ ꝙ expcedentibo videtur

W bitrio. ſup. c. ſi celebꝛat. de cle. excom. mi.
Sec abbꝛeinata aliqualiter ſunt 1 mutato ali
qqualiteroꝛdine additis ſolum in tribus locis.

vt patet dictis bꝛeuibus Cho.Pe.de paluð.⁊

oꝛꝛdinatus ante legitimã etatem ſit ipſo iure I
ſiiſpenſus ab executõne oꝛdinis ſic recepti.ſed
ſolennes coctoꝛes tenent contrarium cõmug/
niter videlicʒ Ray. in ſumma. Guulb. in glo.
eius. Archið.in roſario di. lxvij. Ber. de cle.
Ver ſal.pꝛomo.c.i.Anto.de butrio.extra de tẽé⸗
Poꝛi. oꝛ. vel non eſt compos. Pau. de leaʒa. et
Fran. de zamb. ſuꝑ cle. generalem. hi omnes
ODlcunt ꝙ talis non eſt ipſo iure ſuſpenſus. ſed
ſuſpendendus. et interdicenda eſt ei aſſecutio

oꝛcdinis recepti ante legirimam etatem vſq;

ad etatem legitimã.et ſi poſtq; fuerit ei inter⸗

dxeclarat

dicta executio a iudice ſuo fuerit vſijs oꝛdine
tali ane legitimam etatem. erit irregularis.
ſi autęn non fuerit ei interdicta. et ſic vtituroꝛ
din ante legitimã etatem recepto non eſt ir⸗

regllaris. vt dictum eſt. Adem etiam audiui

a qinbuſdam periitus.

Deirregularitate pꝛopter ipmicidium vel

Ontra hitur etiã in

,minilationemm

.₰ „ .

cidiuz vyl
Preui

animo occidendi. tame nõ ſequitir effectnᷣs

moꝛtis vel mutilationis. non incurrit irregu⸗

laritatẽ. etiam ſi vulneraret. ⁊ certũ ſit ꝙ non

eſt moꝛs ſecuta vel amimio membꝛi neq; dire
cte vel indirxecte.quod ꝓpterea dico. qꝛ ſi vni

nus intuliſſet non deſe moꝛtale ⁊ vulneratus
vel ꝓpter imperitiam medici vel pꝛopter de⸗
fectũ cuſtodie.quia ſcilicet non cauet ſibi ano⸗

xijs. moꝛtuus eſt. viulnerans eſt irregularie.
ſcðm Taudul.extra oe homici.c. Petrus. quod
dictum allegat Pe. de ancha. Nam ſi vulne⸗
ratum ad moꝛtem nouo ictu accelero moꝛteʒ.

vel alio modo homicida veputoꝛ. dicit idem.
Illi autem qui interſunt vindicte ſanguinis.

ſeu moꝛti ⁊ non pꝛeſtant conſilium vel aucto-⸗
ritatem.non ſunt irregulares ᷣm Innoõẽ et
Bui, etiam ſi apeterent ulius moꝛtem. Atẽ
qui videt aliquem occidi et delectatur. et poſ⸗

ſet etiam ſineſin periculo lberare ſi vellet. q;/

nis peſſime faciat.non tamẽ eſt irre gularis.ſi⸗

cut nec etiam medicus qui dimittit infirmuʒ
moꝛi nolẽs mederi.et diues qii dimiitit pau⸗

perem fame moꝛi.xv.q.v. ſi quis non iratus.
Verbo autem contralitur irregularitas tri⸗

pliciter.ſcilicet mandato.defenſione et conſi⸗

lio. andato quidem quãdo mandat occidi
gliquem vel mutilari ⁊ ſequitur effectus.di..·

et expꝛeſſe et ſine vlla fictione ꝓhibuit. et an⸗
teqᷓ; ſequeref̃ effecius. non eſt irregularis. m

IVInnoc. extra de ſinm. ſicut tuis. Sed ⁊ ſi quis

mandat aliquem verberari inbibens erpꝛene
ne occidat vel munlet.et ille niilominnsoc/⸗

cidit vel munilat.eſt irregularis mandatoꝛ ſi⸗/
cut execitoꝛ.quia mandando in culpa ſuit.ex⸗
tra eo.is qui.li.vi. Atem epiſcopus vel alius
pꝛelatus qui habet iuriſditioneʒ tempoꝛalem

.
=

nbꝛ⸗
bꝛi mutilatio fieri contingat mente ſolum ver
bo et opere. ſi ſolum mente fiat. nunqᷓ inducit
irregularitatem. quia lex ꝓmotionis faenʒ re
quirit.xv.q/i.c.ſ.imoet ſi quis vibꝛet gladinʒ

M

erſtie
ialiehrneh
ſetprele

ſelt h t,
gimunnt
ſnnnennnn
Acnuineemn
Cmnrlncret

—1

1

Mleſtorones

nſcenns
nnumhor
ſteclttſtp
WNE
ſtenhhca
firueferenns
ſenuneki⸗

Wieiſo
yicſiſone

Gtegnlarschins

opoceſmnagan
bennosſet

ſebensvelpe

ſalbensyel die
lnivonues
ntturinnanca
ſanoetenmne
nſeiſinhni
Keisen Bor.
Wrd
encracre

Mdäncnn

.

.

rianrdrrt
ninme

fomia

nſoniacin

Cia dlencirc⸗
l ornsgch⸗
eſunun
Kloniggnaa
Rreſſenit
Wüggiuſe ge
mhunſecſino⸗
lapeßnßin
tgtsqui v
Wcunrerive
Tenmnanr,

===
=ͤ

aſcngrine

fmndlfl
ellneretce
tlmenins
glickenagn

eandnte
rſennnn

Capitulum·

„
1 S5 . . 8 O. 8 .
. 3 1 .
4 —ð
. .*

Neniel webet conſtituere iucicem ſecularem qui audi petant ſibi fieri ⁊ puiderine talia pꝛeſimnan⸗
eentn debet pꝛecipere ꝙ faciat vnicuiq; iniciam. ſi ferate xigente iuſticia nõ ſunt irregulares di⸗
Neenenmn 6 autem talis iuder interroget eum in Peciali cti clerici. ſi ꝓreſtati ſunt erpᷣſſe ꝙ renam ſan⸗
gquid agenduin in tali qin ſcilicʒ meretue penã guims nõ mmtendunt. extra eo.ti. pᷣlatis.li.vi.
ſanguinis. poteſtreſpondere conſile peritos. Item licitũ eſt pᷣlatis eceleſiaſticis ob vefenſ
Nannit et caueat ne pꝛopter ſuam reſponſionem dire õnẽ rep eccleſie vel fidei inuocare cõtra violẽ⸗
unan ctam vel indirectam ille intelligat ꝙ debet eũ tos bꝛachiñ ſecinare ⁊ lvꝛtari fales quidez ne
L ſanguine punire 'ᷣm & ay. Si ex hac ſe cilicz re occident vulnerent vel mucilẽt.qꝛ lvc eſſet di

„ irregularis. DHoteſt etiã pꝛelatus delegare ali ficlem defendãt liberet.et terrã ab infidelibooc
peeree ein ſpecialiter ſuper aliquo maleficio.vt lvmici cupatã ad chꝛiſtũ reducãt. et ſip oc eccia fa⸗
e. E SS ſua cõmiſſo. vt inqui/ cit magnas remiſſiones ⁊ licz bincinde aliqui
midünn iſta veſſ ſie iiticiam exequatur. et ſi ci com occidàtur nõ eſt plato imputandiũ. imo pecca⸗
unen ur S mittitur ſic exequatur et occidat.nõ ꝓpterea ret niſi vtra talesſe opponeret.de homi. poſtu⸗
einms ille pꝛelatus eſt irregularis. extra ne cleri. vel laſti. et. xxiij. .iij.c. maximianus. et. q. viij. igi
ikninte . Trregllaris q;uis ſit recta intentione et debi⸗/ Vomicidiũ verbo Heij.
Knnnllih to pꝛoceſſu agat.iuſte faciat ⁊ meritoꝛie. di.li. ↄſultatis ↄmittitur rñſione.ꝑſuaſione et ap/
Anamn gliquantos. ſed etiam aſſeſſoꝛ. teſtis.notarius pꝛobatõe. Rñſione quidẽ. puia querẽti an lice
. mien ſcribens vel ꝓſerens ſententiaʒ vel ſcribens atoccidere paganũ vel iudici malefactoꝛeʒ. ſi
ünnttttn gtreſtationes vel legens dum publicantur vel rñdeat ꝙ licʒ. ppendẽs ꝓbabiliter ipᷣe reſron
enogi ſcribens vel dictans literas pꝛo vindicta ſanj dens ꝙ interrogãs veli facere ſᷣm ↄſiliũ eius
ſenar innr guinis omnes hi irregulares ſunt.quia coope/ irregularis eſt. di.l.ſi q́s.ſecus autẽ de rñſione
nmunnunn rantur in mandato ſententie ſcm Ray. di.I. generali cognitõis vel opinionis. ex qua non
müumanſin ſi qins. et extra ne cleri.vel mona.c.ſententi/ credit aliquẽ inde iudicandũ vel occidendũ.di
mdnan aqm. ſed ſiin hmõi ſententia nõ eſſet ſecutus cit Archi. xxiij.q.viij.peſſimã. ꝙ ſi iudex laicus
Lhmukang effectus ᷣm Buit. q;uis ſintirregulares. epus interroget clericũquid agendũ de aliq qui eſſʒ
Pmrtminne Prteſtſup loc diſpenſare. Pꝛinceps auteʒ qui pena ſanguinis de iure pumendus. Poteſt cle
Win. legem concdidit. (mus auctoꝛitate vies ſunt ricus rñdere.hoc nõ ꝑtinet ad me cõſularis pe
c rndaie, taditi moꝛti.non efficitur pꝛopter hoc irregu ritos et caueat ſibi clericus ne ppter ſuam re⸗
umdriG laris. vt dicunt quidam ⁊ bene. quia incertam ſponſionem directam vel indirectaʒ intelligi
mIcdämkä . perſonã non anunaduertit.ita notat Archiðd. iudex ꝙ debet ſanguine puniri fᷣm Ray. Di⸗
lraft en xxiij.q.v.officia. 1ð H Prel dicere Pbrpranra⸗
— ð Homicidium vVerbo §. . puniat eum ad ſangiinẽ vel moꝛtez. vt norar
blberrins xefenſionis cõmittitur tripliciter. Ono modo Hug.di.iij.omnis.Sʒ ipſe Archi.ſuꝑ dicto.c.
nicknan quia defendit cauſam ſanguinis.i.mutilatois ommis. vicitiſtud diciñ ſeʒ NHugoms poteſt in
iNae Wl moꝛtis aduocando.et hvc ſiue aduocet pꝛo telligi eſſe verũ. qñ crunen uõ minimũ em̃ pu
nnund actoꝛe ſiue ꝓreo.cum actoꝛ obligetur ad pʒnã miendum. alioquin ſi ex cõſilio ſuo.ſ. rñdendo
* RM talionis. quia agendo ꝓreo agit cõtra actoꝛẽ. ſiue ſpãali ſiue generali ſequi wpinquũ Ivmici
. kaun, Vnge ſiſequitur effectus eſtirregularis quã/ dium.ixregularis eſt ᷣm Hoſti.extra de homi.
nimmg M tumcuq; inſte aduocet indiſpenſabilis niſi ꝑ ſicut dignum. Appꝛobatõe. vt cum quis ain
rtirrlin papam ſed ſi nõ ſequitur effec tus eſt diſpenſa dit aliqnos velle facere lvmicichũ ſiue nomi⸗
nmdn kis p epᷣm ſᷣm Bint. Scðᷣo mocdh eſt cũ quis ne ſuo ſiue alterius et ipſe appꝛobar vel cũ tra
miingl ſuuadet his qui volebãt defendere occiſum ne ctatura pluribus de moꝛte alicuius in conſilio
Maſeſune defendant.et loc facit coꝛrupta intennone vt et ipᷣe cñ alijʒ aſſentit ⁊ ex loc ſequiiur lomici
ettnne ille moꝛiatur. NMam ſi pater vel mater vel ali dium. ſecus ſi ꝓhiberet. Similiter ſi quis con
dtnalru us conſanguineus ſeu amicus retrahet ami/ ſulit alteri ꝙ occidat.et ante factũ reuocat cõ⸗
aetce (um ſinyn vel filii volentem a moꝛte liberare ſilium. ſed firmiter credit ꝙ illa reuocatio nõ
niencis qꝛ timet ne ipſe ibi adiuuando occidatur. nõ valet ad impediendũ vmicidiũ.ſninõ indicar
enlonm eſt irregularis. Lercio modo cum pꝛelati vel eiqui eſtoccidendus. vt ſibi caueat. eſt irregu
Hisnmntn, galij clerici ad defenſionẽ rerum ſuaꝝ ponũt que laris.ſi auteʒ ſolã reuocationẽ firmiter credit
Anali rreelam de malefactoꝛibo ſins. ſeu qui eos dam/ ſuſticere.non eſt irregularis.exquo reuocauit
Nnmng mnmnincquenint penes iudicẽ ſecularè et emendaãa conſilium. u q. uij. qina pꝛeſulatus. in Inno.

ſponſione reus occideret᷑ vel mutilaretur eſſñ

recte ad lvmicidiũ ꝓuocare.ſʒ eccleſiã. patriẽ⸗

PYPerſuaſione conſilij ↄmittitur homicichuʒz
ſiue incurritur irregularxitaſ.ſi quis pſuadet ali
cui vt exponat ſe ꝙ piculo ꝓ iure ſuo vel ꝓpa
tria.ſiſcit eum vriſi'r moꝛiturũ ⁊ moꝛs ſequa⸗ n
tur iregularis eſt Im Inno.et Poſti.ſecus ſi

ſulens poc nõ eſtimabat. xxiij. d. ii. pmem/
bꝛis.Sʒ ſi quis ſuadet alicui ꝙ incubitãter ſe

moꝛti expvonat ꝓ chꝛiſto ⁊ ecdqleſia. nõerit irre

gularia. licet ſequatur moꝛs m Inno. 2 DPo⸗/
ſtieñ. Atem ſi volenni fugere inimicos ꝓpter
timoꝛẽ moꝛtis ↄſulet quis ꝙ remaneat ⁊ pcu

rabit pacem. et ſie remanẽs occiſus eſt. ſcᷣm
Buil.ſi nõ halet ꝓbabilẽ cauſam credendi

.

ſecus ſi habuit ꝓbabilẽ cauſam credendi.puj⸗

ta qꝛ ini mitci illius erãt ei adeo ↄumcti ꝙ ine
rito potuit pſumere ꝙ poſſʒ eos cohibere. Atẽ

ſi quis cõſulit nõ lvmicidiũ quidẽ. ſed aliud vn

de ſecutũ eſt lomicidiũ ſᷣm Neno vititgine
t. de Wwerin. teſtimare ꝙ inde ſe
quebatur moꝛs irreguluris eſt. vr ſi ſuaſit ia/
ctum machine vel baliſte wl ꝙ eatur ad capi/
endum caſtrũ qð non poterit de facili capi ſine

dum eſt.qꝛ ſi veriſiłr potuit e

moꝛte lvĩm.et ſic moꝛs eſt ſecnta. Si vero nõ
wruit eſtumari ꝙ nec veriſimile erat ꝙ ſeque
retur inoꝛs.tunc ſicõſulut ſupꝑ re illicita eſt ir⸗
regularis ſi ſequuur moꝛs. extra eo.cõtineba⸗
tur.et idem ſi mandat. Secus aur ſi cõſulitræ
licitam.et eo modo diſtinguimr ſi is cui cõſuli
tur nõ occidit ſed occiditux. Item qui cõſulit
ꝙ infir nus vertatur vt infirmus citius moꝛia
tin. ſi ex tali tranſuerſione citius moꝛitur cõſu
lens eſt irregularis.et qii hoc facit enam ᷣm
Buił. Arem ſi quis clamet latrones. ſi oc fa
cit ꝓpter tiinoꝛẽ coꝛpis ſui.nam timet ne ali
qui velint eim occidere nõ eſtirregnlaris. qꝛ
nõ intendit moꝛtẽ alicuius ſed ſui liberationz
ꝓ qua licet imploꝛare auxiliũ ſᷣm Inno. ſʒ ſi

non pꝛopter lvc facit et intelligere poterat ꝙ
er cla noꝛe vel alio actuſuo lvvmicidium ſequi

roterat.ixregularis eſt. idem NHoſti. Item ſi
cum ducitur latro captus dicit ei aliquis claus
dite ei os ne clamet.et latro occiditur. credit
Buil. ꝙ qui illud d nt ſit irregularis.qꝛ iimiit

ducentes dando conſilium.et eodem modo ſi

ſciens ꝙ ad moꝛtem quereretuurr.

Homicidium facto Kiij.

cõ nittitur tripliciter.qꝛ necemitate. cauſalita
te ⁊ voluntate. Homicidiũ necemitate eſt du⸗
plex.qꝛ aut necenitas eſt ineuitabilis aureni /
tabuis. Si q ergo occidat vel munlerneceſ-

8

iitate ineint abili. ideſt iia artatus vel angula⸗/

tus ꝙ ner fugere nec clamare nec aliter wteſt

irregular

7

ſe inuare niſi occidat vel munilet. non eſt talvis

ꝙ talis nõ fugiẽs ꝓpter pᷣdicta nec alit

vt dicit illa. cle. Et dicit He ve ancha. q ide,ʒ
eſt de maioꝛiſeptẽnio ſi nõ eſt wolicapar. xv. .
i.c.merito. et.(.ſe.ſecus ſi eſſet volicapax. Si
autẽ eſt neceſſitas euitabilis. puta quia aliter
euadere pᷣt. vel qꝛ ponutrecedere de loco vbi
expectabat inimicos eius venturos.iũc effici /
tur irregularis. nec ad maioꝛes oꝛdines aſcc⸗
det imo nec in ſuſceptis.niſi ex magna diſyen
ſatione ꝑmittitur mimſtrare. et q;uis ʒen. di /
cat ſi fugiendo fuga erat ſibi vituperoſa et acad
dedecus.et ſi nõ ad piculum perſone. et ꝓpter
hoc nõ fugit.et pꝛopter hoc occidit. talis eu.,y
dit irregularitatẽ. De. de ancha. nõ credit hoc
verum ſcʒ ꝙ talis euitet irregularitatẽ.et hoc .

magis videtur verin. .
Vomicidiũ caſua J. iiſ.
le ad ſciendũ qñ inciducit irregilaritatẽ.
ta diſtinctionẽ. aut quis datoperam rei illiceite
aut licite. ſi licite et tũc Dupliciter.qꝛ aut adi ·
bet omnẽ diligentiã quã debet aut nõ. in pꝛiꝰ
mo ergo calu dando operam rei.iſ.illicite. dvto
VWpter omnẽ voluntatẽ eius ſipueniac homi
cidium vel mutilatio exope eius eſt rregula,⸗
ris.vnde ſiclericus exercitatione vel venanaea
ne igculum mittit et caſu hominem occidit, efſft
irregularis.quia talia opera debent abeoeſſe

penuus aliena.l. diſt. clerico. Similiter ſi ludo

.

dan coniln. et eodem modoſi impegit lapidez contra aliquem et ille volens
querentes malefactoꝛẽ indieauit eum. miſi foꝛ
te iguoꝛauit.et ignoꝛare ꝓbabiliter potuit ne⸗

dec linare impegit in alum lapidẽ et moꝛtuus
eſt. ꝓiectoꝛ eſtirregularis. quia ludus noxrius
erat.et idem de ſumihnby. An ſecunco caſu ſi aaG
hibet omnẽ diligentiã dando operã rei liceite.
nullã culpam vxl irre gilaritaté incurrit ſi con
timngat inde homicidin. puta reparabat wni
poſint ſigna ante eã ⁊ clamauit antecq;ᷓ ꝓijce x
ret᷑ iꝑe congruent ꝑiranſeunnbus wel incidit
arboꝛem et cecidit in partem contra commun,
nem eſtim ationẽ ⁊c. omnes eni calus foꝛtii ti ⸗.
Pꝓiilder non poſſimt. extra eo. Jo. et. c. quida.

extra de hmců.c.ſi ſurioſus.in cle.
H vim vi repellere licet cũ modera,
ulpate tutele. di. i.us naturale. ſed ſi
loc facbret ad defenſionẽ paren ũ ſuon vel ſoꝛ⸗
cioꝛũ nõ euaderet irregularita tẽ ᷣm Jo. gn.
in addi.ſpe.idẽ ſi o defenſione rerũ ſuan. Atez
ſi fugere poſſet ſ fugiẽti piculũ imminerẽ poſ,/
ſet. puta caſure vel velæioꝛis curſus inimici
inſeqũñtis qui audacioꝛ factus ꝓpter fugã pt de
facili ſugientẽ a tergo vulnerare ⁊ ad terrãẽ ꝓ .
ſtrare occidere. di xit zen. vt allegat Pe. de
ancha. ſip cle. ſi furioſuis. ꝙ ꝓbahiliter diideg
dere pᷣt. ſioceidir nõ eſt irregularis. Sʒ inſans
et furioſus occidẽs quocunq;. nõ eſt irregularii

eſreneti
eiteſnvere te⸗

riient ino
Gneinencatno⸗
beniſtet
ſſcamnſangun
etctmſſpie
ſenr mo⸗⸗
Pokirsſecusa
lcuntenit A
rtninethind
ig genſiclenn
rcerlacapto
aneisnſotßi
chhchkeiveen
ſtanpnſrane
Wörachgtital
Urnegfn d
etacyrorr
Gloſeniierfin
iandſuftin
nenitgnerne
Ainonaſofn
Meriumntvepe
ſlbenictitzl
ecer migr,
ipperinonna
Ponns dz
feict hono
nneneanil

tatſploe pbe

tonntippone
elannerit
Mnneenes
ölnetgecunry⸗
halenpeis
ernadene
Ioerbes.
mtgpengtn
be inafonen
Düinni

Wſ
enriͤ

riran
N
ierd

Glöckntain
erntg
eKrnicgni
ngnii
letendho

Nennite

rsetsti
Mmeinurg
ſirmntt
un
Moccn ten

Niregir.
MMI
Npen e
mmnii
ienui
Nerrfmgln
Nmenivenn
wmum aitic
Nntenthnni
Diuetii⸗
rallem
Wohe
güamwait
orini
e mamtnn
pasbaN
onlei; ,1
Pbasin
und do

Capitulun

vnde ſicerima. equus nel aliudanfinal aliqu?z

occidit pᷣm Inno. nõ eſt irregularis dñs eius
dum maliciã vel culpam in moꝛtem nò habu⸗
erit. di. l. hi qui arboꝛem. In tercio caſi
nõ adhibetur debita diligentia etiã in oe li/

cito mcurrit irregularitatẽ. Onde ᷣm Poſti.

pꝛeſ byter qui mittit puerũ ad aquandũ equũ

monẽs ꝙ caueretde funnmne et iñ ſubmerſus
eſt. iudicat eum culpabllem. ſic etia viaconus
qui nõ remouet falcẽ qud accinctus erat cum

.

. ſciret ludi ↄſuetudine m.extra de homici.c.cõ⸗

m a coꝛrigia cum qua verberabat famulum.

Eira aucdientiã. Item ſiclericus

ciat ei reſtituere res ablatas quas als rehabe

re nõ poterat.ſi nõ habet intentionẽ coꝛruptã

ſcʒ vtintendat moꝛtẽ furis ipſe capiens ⁊ ſu⸗
per loc eriã facit ꝓteſtationeʒ ꝙ non intendit

vindictam ſanguinis ſed ſuũ rehabere. et non

habet cauſam ſuſpicandi ꝙ hoc ↄtingere pote/

rat. ſiſequatur moꝛs illius capti furis non exit
irregularis.ſecus auũt ſialiqð hoꝝ defuerit. pu /

ta quia poterat aliter rehabere ſua vel nõ fecit

ꝓteſtationẽ ⁊ hmõi.extra de lvmici.c.ſuſcepi
mus. Atem ſi clericus ſciebat ꝙ aliquis capi
atur et ex illa captõe ſequatur moꝛs vel trun /
catio eius ipſo tñ ignoꝛante factum ⁊ cauſam

ſm PHoſtieñ. videtur irregularis.qꝛ debuit ſu⸗

ſpicari loc poſſe euenire. Atem ſiquis vel ffeu
lbotomar aliquẽ cauſa mecncine. et inde ſequa-

tur moꝛs m Biil. ſi inciſoꝛ erat peritus artiſ
et adhibint debitã dilgentiã. nõ tenetur in ali

quo.ſimiliter ſiincidendus nõ habet conſue⸗
tam diſpoſitionẽ membꝛoꝝ velneruor vel ve

narũ ⁊ ꝓpter inciſionẽ moꝛitur nõ renetu in
aliquo inciſoꝛ ᷣm Inno.ſi in hc nõ exrauit ꝓ
pterſuam inexꝑgentiã. nec irregularis eſt. po⸗/
tius enĩ caſuq; culpa in hmõi pᷣſumitur moꝛs

accidere.xxiij.q.v.c.de occidendis.ſecus autẽ

vbi ꝓpter imꝑitiam acciciſſet vel ꝓpter ne⸗/

gligentiam. Item qñ dubitat medhicus in ali

quo. potius debʒ dmittere qᷓ; incidere.m Ho
ſneñ.et Anno. Phiſici vel chirurgici erant pe
riti in arie ⁊ nil de ↄtingenuboomiſerũt. et ha⸗
bent ſuꝑ hoc ꝓbabilem ↄſcientiam. non ꝓhi⸗
bentur a ꝓmotione q;uis moꝛiui ſint inſrmi
quos curauerũt.ſecus autem qñ ſunt imperiti
vel negligentes circa infirmos, et ex hoc ꝓba

biliter credunt vel dubitont infirmos moꝛiu⸗/
os vel membꝛis deꝑditos.qꝛ ſunt irregulares

extra de eta. et quali.c.ad aures. Eteſt ↄſiliuʒ
Inno.et Boff.ꝙ qui volũt ꝓmoueri abſtine

ant a pꝛactica medicine. ⁊ pcipue achirurgia
que inciſionẽ vel aduſtionẽ requirxit.qꝛ in nul/
lo debet vacillare ↄſciẽnia ꝓmouendi.di.xxxiij.

Homicidiũe

I

laici. Item cuſtodientes infirmum vel ſerui /

toꝛes eius qui vocauerũt minutoꝛẽ vel wꝛxrre /

xerũt ei vinũ vel aquã vel nõ bñ cuſtodierunt
vñ illi er freneſi ſe piecerunt ethmõi infirmi

moꝛtui ſunt.ſ̊ ᷣm Buil.in om̃ibohis vbi bo-

na fide fiat. nõ dʒ defacili quis habere ↄſcien
tiam ſcrupuloſam.niſiſit culpa lata et negligz
tia diſſoluta.puta ſi cuſtos infirmi frenetici xel

furioſi dimiſit eum vtiret in plateã ad luden)

dum.velals dat operã rei illicire aut er nimia
crapula vel ebꝛietate vigilare nõ ponit.maxri
me cũ eſſet deputatus ad cuſtodias infirmi. nãa
ſi certum eſt ꝙ inde ex hac culpa moꝛs ſecuia

audientiã. Item ſiclericus eſt. tales erunt irregulares. als nõ. et ſi Habet

quis ↄſcientiã ſcrupuloſam. deponat ad conſi
lium boni viirr. sä

volũtate ſpontanea ſiquis 2 mittit veneno ſi
ue gladio ſiue quocũq; etiã ſine pcc̃o incidit ir

regularitgtẽ.et talis nõ ſolum nõ debet pmo⸗
ueri. ſed ſi ꝓmotus eſt in pperun deponi. de ho⸗
mici. c. ſicut dignũ.et.l.di.c.ſi quig vicuã.ideʒ
iudiciũ etiã ſi interſiciatſarracenũ vel paga /
num. di. l. clericum. et cum tali nunq; diſpben /
ſat in oꝛdie vel officio.di.l.miroꝛ.etiã ſi ſiti oc
cultus miniſtrare in oꝛdĩe ſuo nõ pᷣf.de tẽp.oꝛ.

c.fi. poterit iñ cum tali diſpẽſari in bñficio. de

cle. pu.in du. c.ij. NHec excuſat᷑ ſeu euitat irre/

gularitatẽ ſi hoc facit ex pᷣ cepto iudicis.vt ſa,
telles q;uisnõ peccet obediẽdo ſi iuſta ſnia eſft·
xxiij.q.v.cũ miles. Siliter nõ eiitãt irregula
niatẽ qui iuris ignari zʒelo fidei ⁊ pꝓpter induau
gentiã hñdam q̃ dat aferẽtibo ligna ad ↄbuſti

onẽ hereticox. atiulerũt ligna adcrem andũ lx⸗

reticoſ.ſi illa materia illata lignon cooꝑpata eſf᷑

ad ↄbuſtionẽ ⁊ moꝛtẽ hereticoꝝꝛ ᷣm Guił ſedſi
illa materia nõ eſt cooꝑpata.puta qꝛ iã moꝛiui
erãt qñ ligna attulit vel ãteq; accẽderef᷑ ignis
in illa materia nõ ſunt irregulares. Si ant de
lvc dubitat᷑.melius eſttenere ceriũ ⁊ ſe repu⸗
tare vt irre gularè, ex de tẽwo.oꝛ.adaures. IAde
de clericis q cũ alijs trapũt ad mãganellũ. vñ
creditur ꝓbabiliter aliquis moꝛtuus.qꝛ. ſ. pim
Buik.meliuseſt tenere certũ.vt dictnʒeſt. ar.

de peni.diſt.ij.ſiquis. AItem qui percutit miun·
herem pꝛegnantem vel dat ei aliquid vt fac

ataboꝛſum ſiex huiuſmodi perceſſione velrei
datione illa aboꝛtitur. ſi i erat foꝛmatus cõ⸗

ceptus.eſt irregularis.ſecus ſi nõdum erat foꝛꝛ

matum puerperium ꝙ ſi dubitatur vtrum er
percuſſione vel rei ſumptione ſecurus fuerit
aboꝛſus vel alia cauſa. Del virum eſet pu/⸗
erperium foꝛmatum vel non. Si pꝛobabi⸗

lier dubitat. debet a pꝛ'omonone et imni

ſterio abſt nere ne periculo ſe committat.

et multomagis ſi hoc omnnino credit. ſi aũr ba⸗
let temerariã opinionẽ deponet eã Buil. Itẽ

ſiquis aliquid facit vel dicit vnde acceleretur

aliein moꝛs eſto ꝙ oĩno eſſet als moꝛiturus.
efficitur rregularis.ſi hoc eſt certũ.puta volu

it infir nũ vt citius moꝛiatur. dicit decapitãdo
vt ponat caput in cipo.et ex hoc citius ponit.

plures habeat recipe ictus et fit hmõi.ar.di.l.
ſiquis viduam. IAtem qui aſſociant homici⸗
dam vt ſiopoꝛtet defendant.q;uis nil aliud fa
ciãt.ſunt irregulares ſiſequitur moꝛs vel me⸗
bꝛi muti latio.quinimo etiã ſi diſſuaſerunt pꝛi
us illi homicide vt nõ faceret.et tñ pure vole
tem aſſociauerũt.extra de cle.pu.in du. c. Hen

ricus.vnde oẽs illi qui de familia rectoꝛs va⸗

unt aſſociandũ malefactoꝛẽ.cum ducitur ad

moꝛrẽ ſine equeſtres ſiue pedeſtres cũ vadant
pꝓ defenſione ſi opoꝛteret cuncti ſunt irregula/⸗

res. QAui etiã trabunt ad coꝛdam vel aliã toꝛ/
turam reum ad fatendum maleficiũ et er hoc
fatetur ⁊ occiditur eſt irregularis.Qui etiam
acuit vel poꝛtauit magnariã cum quis eſt deca

pitandus vel mutuat vel poꝛtat ſcalas vel poꝛ
tat fines ꝓ aliquo ſuſpendendo. ſititer. qe qun
libet hoꝝ dat cauſam ꝓpinquam moꝛn alte/
rius. diſt. l. ſi quus viduamn. ſecus de eoqin fecit

ſcala, vel funes vel gladiũ non admot inj
ſerendã. ſed ad oẽs vſus et caſiſpoſtea aliquis
j ij. q. v. de occiden⸗
dis. Qin eriã ſe mutilat ex impatientia vel ſi
vc facit ʒelo caſtitatis ſibi virilia amputando

vtitur ipſis ad occiſionẽ.xxi

eſt irregularis. di. lv. ſiquis ptem. Irem dicit

Archið. xv. q.i. ſie uis clericus gio irato vadit

ad occidendũ

—

pram et repiens ipm moꝛium ab alijs vt ſatiſ⸗

faciat aioſuo ainputat cadaueri caput q;uis

videri ponit irregularis qꝛ lex pm otionis fa⸗

cium requix.t. vt dicit vc capitulũ et pꝛopter
intentionẽ cum ope ſubſecino. extra de biga.
c.nup. q etiã tenet Yo. in glo. de peni. diſt. i.

periculoſe. mñ ᷣm ꝙ còiter tenent coctoꝛes nõ

eſt irregularis qꝛ hõ moꝛtuus nõ eſt vmo.et
hec eſt veritas als ſequeretur ꝙ oẽs medici 4
faciunt noromiã eſſent irregulares qð non eſt
verum nec reꝑitur iſta irregularitas poſita et
pene ſunt reſtringende nõ ampliande. Archi.

Erx homicidio vel J. Vj.

munrilatõe que cõtinguntin bello quò a quan

do bellatoꝛes efficiantur irregulares quantũ

:an.in noueł.extra de homici. c.petitio. ſic

Diſtin guit clericus aut vtitur arinis incõtinen

ti re vellendo vim vi cum moderamme debi

dicit aliquis ſatellin vt aptet magnariam ne

iĩ aliquẽ. puta ppter iniuriã rece⸗/

mutilet nomeſtirregularis cuim ſeʒ ſacit ad ſii
defenſionẽé. di.i. ius naturale. ſi aliter facit. fũc

licentla pape aut ꝓpꝛio motu. ſi de
ave. puto ꝙ in bello iuſto vri poſſit ar
enſilibo. nam inter aliaque facuunt bej
ſtü. eſt auctoꝛitas pape vel pꝛincipis et
tunc ſi occidit vel mutilat nõ eſt irregularis ex
quo papa dedit ſibi lcentiã.nam cũ irregulari

tas ſit pena ꝑ conſtões canonicas introcucta

exquo papa potuit datè licentiaz clerico et au
ctoꝛitatem vtendi armis qinbiſcũq; eti ſine
metu irregularitatis dando huiuſmodi licen/

tiam viðꝛ sbi lit ab eo incurſionẽ Kesri⸗
ritans quod pᷣr.quia cum volu Vamici

da poteſt viſpenſare. de conſe. di.i. c.i. qñ papa
hoc expꝛimeret verũ videtur ałs ſecus. Si p⸗
pꝛio motu clericus vtitur armis.tũc aut in bel⸗
lo vtitur iniuſto aut in bello iu ſto. ſi in bello in
iuſto tunc planum eſt ꝙ non eſt ſibi licitum ſi⸗
ue ſuis fauoꝛem pꝛeſtet ſiue timoꝛeʒ incutiat
aduerſarijs.et ſi ihi aliqui ſunt occiſi vel muti⸗
lati. irregularis eſt. xxiij.q.viij.c.i.et.ij. Si in
bello iuſto. puta pꝛo defenſione patrie vel ali⸗
oꝛum.xxiij.q.iij.foꝛtitudo.et iunc poterit in⸗
tereſſe cum armis defenſionis nõ debet tamẽ
pugnare ſed hoꝛtari poterit.vt.xxiij.q.viij. vt
pꝛidem et oꝛationibus intercedere. xxxvi. di.
c.fi. ſed cum armis offenſilibus non debet ibi
eſſe. niſi eg intentione vtſe defendat. non vt
pugnet impediente oꝛdinis pꝛofeſſione.xxiij.
q.i.c.clerici.et ſi in tali bello eſt aliquisocciſus
vel mutilatus ab ipſo clericoeſt irregularis.ſi
autem ipſe neminem occiderit vel mutilaue/
rit non eſt irregularis licet quis ab alijs occi⸗
ſus ſit vel mutilatus.ad tollendum autem du
plicitatem ambiguam adcautelam hoc caſu
Pteſt ſibi impom penitentia et ſic intelligatur

de cle. percu.c.pꝛeſentnium. vt ibi notatur in vl

tima glo.Et hoc credo verum quicquid notat

in ſpeculo.ni.ij. Si autem in tali bello clericus

vulnerauitaliquem ſed non occidit vel mutila

uit. diſtingue. aut talis vulneratus fuit poſtea
occiſus ab alijs et tunc ſubdiſtineue. quia aur
labuit animum occidendi dictus clericus qui
vulnerauit.et ſic eſt irregularis. eo.ti.ſignifi-
caſti.ij ibi et ſi pxrcuſſoꝛ voluntatem. c. xriij.
q. fi.c. fi. aut non habuit animum occidendi et
iſtud etiã ſubddiſtingue.quia aut vulnus ipſi⸗

us clerici poteſt diſcerni ab alijs vulneribus ?

tunc non eſt irregularis ſi vulnus nõ eſt moꝛ/
tale.vt eo.ti.ſigmſicaſti.aut nõ poteſt diſcerni
et tuc ꝓpter dubiũ irregularis iudicatur. vt in
eo.ver.ꝙ ſi diſcerni.xes aũt ſuas non videtur

licitum armis defendere cum alioꝛum offenſi-

one.eo.ti.ſuſcepimus.hec omma. Yo.cal.ſed

in pꝛincipio ſunt aliquantulum abbeeniats.

Gnetanſtarn
6derſellien
ſtepeſnaes⸗

(ſldaühafe

erantfncchaetk
Nc oean
geceſtteatenan
eſenvalgeln
Eelseralapann
ſetinferſegoꝛes!
les ietrolunn
pncönistacn
6 eni Rche
eklenerin p⸗
Powenartudere
ſennackſecn
Miemigec⸗

unigfnehn

Cbeininuoben
Nemnniſtsienre
Wrimeglansen
ſn Honf dinor
Cgiftakgur
Cteneipanſtaln

Mlevorociteſknr

ce, Henfcer
hſteſctofer
ſwhetinegtlarn
ſonNl ſarisv
Untechncinvel

niewenl ptt⸗

icltpnni
nmnnarun
Wyumere
tuöentnters
lorlonicts t
eſtngeſzeſen
betortfnn

aſngelien
Godesnoze

—E—

kdiie

iſene .

Enig ital
kiinn
Reſtſbihemn
Weinngn
inudu
Anmliaze
nieen;
oAicpentn
orstöan
memmng
beurt
Nſerneng
inistingt
eloctüsnſ
emoetngas
Cicennn
telen p
lenman
NMCeNd
misctirinke
nninu
NNH
nuhins
Nunii
nmpüprt
1lsN
usn
Nmutid,
numidig
BarnE
Annnent
ustöeft ni
öpet oſen
cicnn N
46 Ho ng
ma Jod
nehuln⸗

Capitulum ·

MNota tũ qꝙ er ſve ꝙ papa dat lientiam cle

ricis ꝙ interſint bello non tñ viðꝛ ex loc licere

clericis vti armis niſi adſe defendendũ nõ au

tem ad occidencũ aggrediendo nec etiã paga

ninn ſed pfit iñ inereſſe ad lvꝛtancum alios.
xxxiij.q.viij.omni.et.c.ſeqñ. O ſi orciderent

vel murilarẽer etiã in bello iuſto ſunt irregula⸗

res. vt dicit Yob. de lig. Dicunt etiã Ynno. et

Noſti.qꝙ pñt clamare capite ⁊pugnate ſ¶ non

occidite. Atem dicit Pſtiẽ. ꝙ in bello inſto
clericus pᷣt dare lanceã pugnanti ante ↄfficiũ

„ non auñt in lello iniuſto. Itẽ dicit Ray. in

ſiamma.qꝙ vbi plures reperiuntur in pugna in

al usterſecti vel mutilati neſci⸗
cur a quibo.quantũ ad irregularitatẽ om̃es cẽ

ſentur irregulares.etqi ſunt ex ꝑte iniurian⸗/

tium.etqui ſunt ex ꝑte recipientiũ ſi illi erant
clerici et ſic illicite mouerũt arma.di. li.ſiquis
poſtbaptiſma. Sed Archi. dicit. xxiij. q.fi. c. f.

ꝙ iſtud dictũ Ray.quidã intelligunt qñ cleri/

ci erant in culpa.et loc patʒex verbis eius dũ
dicit. ouerũt arma quaſi voluntarie ⁊ ſine
necemſtate. nam ſi defengerẽtſe vel ſocios ne/
ceſſarios. licz aliquis ad æfendenqũ ſit inter⸗

fectus ex alia parte reliqui non interfeciſſent

nec interfectoꝛes inuaſiſſent nõ eſſent irregn/⸗
lares.licet voluntatẽ occidendi habuiſſent qꝛ

lex ꝓmotõnis factũ requirit.xv.q.i.ſiquis.et

c.fi. Ipſe tñ Archi. diſtinguit inter inferentẽ

et repellentẽ vim. vt repellens ex diſpenſatõe

ꝓmoueatur ⁊ toleretur in ſuſceptis.dũ tñ cõ/
ſtet nõ ꝑcuſſiſſe eum.inferens.ſecus qꝛ in cul/⸗
pa ẽ.ar.xvi.q.iij.poꝛro. Notat etiã archi.diſ.
xxxvi.ꝙ ſᷣm AInno.et Hoſti.ſiquis ꝑcumit ali

quem in iuſto bello.ſi nõ ſit inde moꝛtuns vel

neminẽ ſiuns icnbo occidat vel mutilet nõ effici

tur irregularis.etiã ſi alij feriant ⁊ occidant.et

bin Boff. du modo nõ ꝓcurauerit eos.eo.ti.

ſigniſicaſti.lddunt Inno. et Ber. ꝙ ſi gio oc

712

cidendi ꝑcuſſit aliquè licet non letalter ſ alij
roſtea occidũt eſt uregulaxis.qꝛ aurihũ moꝛti
pꝛebet. Item ſi derncus cõmodet baliſtam in

bello ſiue iuſto ſiue iniuſto et ex hoc ſequatur
moꝛs eſtirregularis.qꝛ pᷣſtat cauſaʒ ꝓpinquã

moꝛti.di.l.ſiquis viduã. Idẽ ᷣm Buil. de mu
tante gladiũ vel enſem in bello ipſo. Dicit

etiam Taudul.vt allegat Fran.de ʒab. in cle.

vnica.de hoinici.ꝙ illos qui detrudũt hoĩes in

carcerem ita artum et aſperum ꝙ incarcerati

nõ vinunt vltra ſex vel octo menſes ꝓpter ax

catõnem carceris reputat exponẽtes tales ad
hoc lvmicidas et irregulares. Hecenipena
eſtinggis aſfflictiua q; ſi ponerentur in patibu/

lo.et hoc eſt contra pꝛelatos qui detiucunt cle⸗

ricos in gabia. vbi veriſum le eſt. ꝙ infra pau⸗/
cos dies moꝛietur. Fran. et zen, et Henricus

—

Hec autem irregularitas homicidij quomo⸗

docunq; et quotienſcũq; ſit contracta ante boz

ptiſinum pꝑ baptiſmũ deletur. di. li. ſi qins poſt
baptiſinum.ſcᷣm Annoc. Boflre. et Buil. ſʒ
pſt baptiſnũ p ſolũ papã diſnenſaturqð etiax

non facile facit. di. l. miroꝛ. Adem p totummn de
mutilatione membꝛi. De homicidio quo aad

peccatum et penam.habes in ſcðᷣa ꝑte.

De irre gularitate bigamie ⁊ quõ octo mo
dis contrabitur.

inducit bigamia que multis modis
contrabitur. Pꝛimo quidem cim

quis ſucceſſiue et diuerſis tempoꝛiba habet on

as vxoꝛes et vtraſq; cognoſcit.xxxi.q.i.axeris

ant. Si qutem alteram nõ cognouiſſet. puta.
quia ante conſummationẽ matrimonij deſun
cta eſt non eſt irregularis m Tho.in.iiij.diſ.

xxvij.q.iij. ar. i. .i.adtercin.lic magiſter ſens
tentiarum aliter dicat. ſed nõ tenetur in boe

opinio eius.Secundo cum quis diuerſis tem

poꝛibus habet duas vxoꝛes vnam de iure gliẽ
de facto puta contrahit cum conſanguinea er
vtrãq; cognouit.hic enim cenſetur bigamus

pꝛopter intentõnis affectum cum opere ſubſe

cuto. extta de biga.c. nuper. Cercio quando plu

res habet eodem tempoꝛe vnam de iure aliaʒ
de facto et vtranq; cognoſcit.puta ↄtracio ma

trimonio cum vna et conſuinmato contrabhi
etiam cum alia.vel contrahit ciin duab us de

Capituluimn. iiſ.

Kregularitate etiaʒ

facto.puta cum ↄſanguineis et cognoſciteas.

vt in dicto.c.nuper.eo.ti.Quarto cum cõtra⸗
hit cum vidua ab altero viro cognita. lecus ſi
fuiſſet relicta virgo.xxxij.di. ſeriatim. Quin⸗

to quando contrahit cum coꝛrupta ab alo et

cognoſcit eam ethoc ſiue ſciuerit ilam coꝛru⸗

ptam ſiue ignoꝛauerit.di.xxxiiij.c. curancum

Sed ſiipſe ſolus defloꝛaſſet.et poſtea contra
heret cum ea non cenſeiur bigamus. diſxxvi

acutius.ar.extra qui fi. ſint le.c.tanta. Sert

quando vxoꝛem cognoſcit ꝓpꝛiam ſiue ſcien

ter ſiue ignoꝛanter poſtq; cognita eſt ab akeræ⸗
diſt. xx xuij.c.ſi cuius.et.c.ſe. FOrem ſi vir etiaʒ
accuſaret vxoꝛem de adulterio et pendente ea
accuſatõne ad pꝛeceptum eccleſie vir debituʒ
redderet adultere irregularis eſtqꝛ bigamus
ſcõm Cho. Ray. et NHoſtieñ. Septimo ciam

quis duxit vxoꝛem vilem mulierem. puta an/
cillam velioculatricem vel aliquã ex illisque

publicis ſpecraculis mancipantur.licet virgi⸗
nem repellimur ab oꝛdine. di. xxxiiij. ſi quis. vix
duam. Octauo cum quis in ſacris conſtiiuius
vel poſt pꝛofe mſ onem factam inreligione con
trabit cum coꝛtupta. extra eo. ι nobis.

ſunt de iure naturali et ea que ſunt de neceſſita
te ſacramentoꝝ ⁊ fidei.ſed in alijs pᷣt cum ha⸗

beat eandem ptãtem eccleſia nunc ſicut ⁊ tũc

autẽ obijci poſſet decretalis.ertra eo.nuꝑ.

rantia excuſat eũ.ar. C. de teſta.l.i. vñ durãte

tali ignoꝛãtia nõ peccat faciendo ſe ꝓmoueri
vel hereditarẽ adeundo.ſʒ cũ ſcit ſumiciẽter q;⸗

uis ali s occultũ enet ⁊ diſpenſatõe indiget qᷓ

R—
,
Zitulius XxvnI. ́”MYMVNB
Ratio aũt pꝛincipalis quare bigamus ꝓhi laudabiles magis.diſt. lvi. nunq; tñ iura adag Aetioci⸗
beiur ꝓmoueri eſt defectus ſacramẽti qui eſtin ptantur ſ̃m eg que vt in pluribo accidunr. vn noicen
eo.qꝛ ſcʒ cõiunctio ↄiugalis ꝑ eum facta nõ po dignitatiby tñ ſetularibo tales nõ ſemꝑ reſel- i mmraniti
teſt ſignifi care illam ſpũalem ↄiunctionẽ chꝛi lũtur.ff.de decur.l.ſpurij. Allegin mi etiã ſᷣm reinten⸗
ſti ⁊ eccleſie. qui eſt vnus ſponſus in eccleſia. iura hereditare nõ pñt qð ſtattũ eſtin ſauo⸗ tfarp nl
que eſt vna ſponſa.nam cũ diinſerit carnẽ ſuĩ rem mrimonij⁊ vt dicit Pe.de ancha.ſi fierer n ines
in plures vxoꝛes non eſt vnus vnius.dj.xxvi. in aliqua ciuitate ſtatutũ ꝙ illegitimi poſſer nnn iig
acutius.Coniunctio aũt foꝛnicaria nõ ſignifi/ hereditare nõ valeret qꝛ eſſet cotra bnosmo 8 nstknts
cat illam ↄiunctionẽ chꝛiſti ⁊ eccleſie.ſstm̃ cõ res⁊ nutritiuũ lurxurie tñ quo ad deũ et virtu⸗ n 3tenials
iunctio ↄiugalis. ideo qui nõ cõtraxit ſed foꝛni tum opa nil nocet illeſirimatio ſi in ſe bonis ſenirnc
Pec añt irregularitas nõ tollituxr ꝑ bapriſmũ quentibo. Dicitur aũt illegitimus qui non eſt iſ⸗ tii puta
ſicut irregularitas lvmicidij.ratio qꝛ cõtrahi/ natus de legitimo matrimonio.vel qð repug· nnelecnnatn
tur ex matrimonio.et bapuſmũ nõ ſoluit ma, bauir legitimum m Ray. exuαα☛+4u- (Uin 13 ſiea
* trimoniinm. vi. xxvi. deinde. Dnde qui habuit ter. Onde ſi vir ⁊ mulier ↄtra xerint in facie ec — t
vnam vroꝛem ante baptiſmum aliam woſt cleñe bonaſide credentes ſe legitime copulaa x e il ſer
baptiſinũ vel ambas ante baptiſmũ irregula tos cum tñ non eſſeut.puta ꝓpter impedimẽ/ hnan zine
riset bigamus eſt. viſ.xxvi. acutius eſt. Exui- tum oſanguinitatiſ.veletiã ſi alter eoꝝ tm̃ vc ſſenef
tur aũt bigamus omi pꝛiuilegio clericali ⁊ ada credebat.ſ.legitimã copulationẽ. puta qꝛ conę Wrs Han as
diturfoꝛo ſeculari nõ obſtante cõſuetudine.⁊ ctraxit cũ eo quẽ neſciebat h̃e aliam vxoꝛẽ ta eelic
eis ſub pena excõmunicationis inhibitũ eſt de his reputaturlegitimus et vtriq; parẽti ſucceA) lnd eiin
ferre tonſuraʒ.extra eo.altercatõnis.li.vi. So dit.exeo.ex tenoꝛe.ſecus ſi clãdeſtine ↄtraniſ⸗ lenſirler
lus aũt papa diſpenſat cũ bigamis nõ epᷣs ᷣm ſent.qꝛ tũc viðꝛ fuiſſe ignoꝛantia affectata.et xꝑdms icx d
Cbo. er Yo. an. extra eo. dicſo. c. Quidam di multomagis ſi ↄtraxerurt publice ſciẽtes unpez Adenullelſit
xerunt qe nec papa pr quia cõtra woctrinãẽ amk dimentũ amlv. extra de clãde. deſpon. c. cĩ in fn ulnil
ſtoli. ſed dicũt Cho.et DNe. ꝙ papa non pᷣt dij hibitio.pᷣm Cho. et PBe. Itẽ dũ quis ignoꝛat nine nſen en
ſpenſare in woctrina aplłoꝝ. quantũ ad ea que ſe illegitimũ cum ſit ̃m Hoſti. ꝓbabilis igno unrniſfun

Weſcloſenpa⸗
mßflinoiereca
MNiing etaun

ckeoftolen

Soluit Cho. dicens eandem difficultatẽ eſſe adoꝛdinẽ ⁊ dignitatẽ ⁊ hereditateʒ dimititere bſufifn
in diſpenſando cũ eo qui contraxit cum plurib delet. qñ parer eriã neſciebat illñ.ſ.eſſe legiti⸗ mnndkeihhecle

de facto ſicut ſi cõtraxiſſet de iure.vult papa ibi

oſtendere. et ideo nõ dicitur diſpenſare nõ qꝛ

non pomſit diſpenſare vbi etiã dicitur nõ poſſe

mũi. Dirxũ aũt in hac materia debeat filius cre

dere mr̃i. Dicit Hoſti. pꝛima facie credenduʒ

eſt. ar. extra de pᷣſump. c. afferte. ſz iñ nõ cogi/

etkpceten⸗

Aigininnntn
fhantornckrbi

quia nõ ↄſueuit diſpenſare etſi poſſit.ſed ſi dify tur ad lvc ſcʒ credere.C. de teſta.l.neq; ꝓfeſſo aminsaenin
ſuſius vie videre de bigamia. habes in ſumma Qyualitas aũt matris ⁊ conuerſatio eius cim (fmehe
confeſ.li.iij.ti.ij.per totum. Aaglijs circumſtatijs plus vel minus vioꝛ ꝙ ha Mongnn
De irregularita te hpier rienagri heje inducere talẽ nilium ad credencuin. nni
De irr itate ꝓpter illegitimations. IT1 e 1 Wlsmiplite
ee wannunng. Legitimatur autem F.ſ. un
qins tripliciter. Pꝛimo modo per ſequens Mcißnar

Zregularitatẽ etia

inducit illegitimatio. rõ autẽ quare

tltiales ꝓoibentur a pmorõne eſt ᷣm
Rayxv. qꝛ tales reputantur viles pſone. Digni
tas auũt clericatus vilibo ꝑſonis dari nõ cõue⸗

matrimonium puta cum quis contralit cum
illa ex qua ante matrimoniũ habuit filios eti/
arn ſi ille vel illa anteq; ſumeret talẽ in coniu⸗
gẽ pꝛius cũ altero ↄtralxret qꝛ poſtea moꝛere
tur. ⁊ hoc eſt verũ ſiilla tũc poterat illi eſſe vvoꝛ

arspſpntapen

8
hihltſasdignite
H Nodentötvti

Kalacinspreci

Eftofadeinc
fartnorci

nit. Scðo enã ad vereſtationẽ paterni ſceleris qñ de ea habuit filios.qꝛ.ſ.vterq; ſolmius erar chſinonnezor
nec eſt inconueniẽs vnũ puniri ꝓ alio.vt filũ Vñ natus de adulterio vel inceſtuꝑ iſtũ mo/⸗ nngennf
veccato pr̃is.pena iñ tꝑali nunq; aũt eterna dum legitimari nõ gr.extra eo. conqueſius.et noyplnasvct
l. vt. i. J. iiij. p totum. Cercio qꝛ tales ſolẽt eſ/ hec leginmatio valet vt ſuccedere poſſet in o/ ſbſoigſciergi
ſe imitatoꝛes paterm ſce leris ⁊ intẽperati mo bus bonis parentũ.in auten. qui. mo. eth. na. Meſdin,
ris. lvi. di. ſi gens. et in glo. ſummariam pꝛine legi. y. QAuoniarn. valet etiam ad habendiumn isſeſfine
cipio. oiſt. Et ;uis aliqn repiantur bmõi viri dignitatem et oꝛdinem. Scvo modo p ſe ltseninit
v.il e mduſtrij er virtuoſi. er ex vve reddamiur cialẽ inqulgentiã pape. ex eo. ꝑ venerabnem. Nochtee .

Emmaſinſehe

umScIn *

ee
kNurrmmd
nainr
Miſiahereormn

Sſebecninege 7

nmniunnnn

hieiangn
Zenicgatiii
ſditeftne
rmintfenn
rbirſtäknm
chermni,
Ne Fi
diſai
Crul inie
rnbeet
nintienig
wrDnne
mmurude
ianient

Kne tüdſc

(athlr n
1cmenhvei
inmsſbhi
narun,

nun ,
wene ien
õõ
mi uttiveſ⸗
mmmuincnn
mapkingter
penmlichemn
vengunti
Aarirginn
Uuentnſiſti
iurceupſen
n inct
Nan adlinn
Ocn
.

S

Laiptulum

et hec legitimatio valetad lvc votalis vale/
at ꝓmoueri adoẽsoꝛdines ⁊ dignitares eccle
ſiaſticas vbiq; ferraꝝ. valet etiã ad ſucceſſio⸗

nem bonoꝝn parentũ ⁊ adoẽs actus legitimos
Si aũt fiat p eß
vt minoꝛes oꝛe ci⸗
ſine cura vbicñq; ⁊ ad ſucceſſonẽ bonoꝝ actus
legittimos ſeclares in terria tpaliter eccleſie
ſubiectis ⁊ etiã alijs teriſ quantũ adea ꝑ que

m leginimatio valebit ad loc

nõ fieret alteri pᷣiudiciſ.et multomagis valet
ad loc legirimatio ꝑ papã.ſʒ in his ꝑ que fitr al
teri pꝛeiudiciũ.puta ꝙ ſuccedãt ab inteſtato

nõ valet legitimatio nec pꝑ papã nec p epᷣm in

terris tue ei tpaliter nõ ſubſimt. vc ᷣm In/
no. er Ber. ſup. c. ꝓ venerabilẽ. Terciomõ ſt

legitimatur quis per leges tpales⁊ ſeculares.

ſcðm ſcʒ modos in eistradiros qui reduci pñt
adtres. DNPꝛimus eſt ſi pater filiũ naturalẽ offe
rat curie imꝑatoꝛis efficiaturq; curialis. in aun
ront᷑.qui.mo.ef.na.le.S.ſi qs igitur.colł.viij.
Jgdem ſi offerat eum curie ciuitatis de qua vel
e cnius vico ſit oꝛiuncus.inſti.de nup.S.fina.
Scvs modus eſt ſi pater decedens in teſtamẽæ
to filium naturalẽ nominetlegittimũ heredẽ
et ipſe poſtea teſtamentũ offerat pꝛincipi. vel
ĩpater in inſtrumento ꝑ publicã manũ conſe
cto vel alio ſcripto cum ſubſcriptõe triũ teſtiũ
eum filiũ noĩet nec adiecerit naturaleʒ.vt in
auten.vt li.ma.et aui.S.ad hvc. Cercius mo/
dus eſtſi nullo filio legitimo exiſtente ip̃ᷣe na⸗

mralis fihus ſeipᷣm offert cmrie. vt in autẽ. qui.
mo.na.le.ef.S.i.hec legitimatio ꝑ leges facta

valet ad tꝑalia ⁊ ſecularia quo ad ſucceſnoneʒ
et dignitatẽ in terris im̃ ſubditis poteſtati legi
timantis ⁊ in alijs vbi nõ fieret alijs pᷣiudiciũ
qd oꝛdinẽ vel dignitatẽ eccleſie non ſe exten⸗

cht. Inno. er Ber.

Di penſatur autem K.ij. eccleſiam defacto. Poꝛro ad nepotes hec pꝛo
mmre Ray. Boffre. er
Hoſtieñ. Oꝛdinati vero in ſacris ſceʒ ſubdya?
conaru et ſupꝛa ſiſuſcipiant filios ex vxoꝛbo.
cum quibo ante oꝛdinationẽ ↄtraxerant tales
filij llegitimi ſunt ſi vroꝛes ↄſenſerunt ꝙ viri
oꝛdinarẽtur vel ſciẽtes lvc nõ ↄtradixerũr.xx⸗

illegitimus tripliciter. vno mõ ꝑ ingreſſum re

ligionis apꝛobate et hor quo adoẽs oꝛdines
di. lvi. c.i. m Ray.et glo.ſummaxiã.ſʒ ad p⸗
lationes vtputa pꝛioꝛatũ etiaʒ in ipſa religio/

ne vel alias dignitates ſine diſpenſatõe talis
ꝓ noueri nõ pᷣt.vt in dicto.c.i.Etnota q; ma⸗
giſter oꝛdinis pꝛedicatoꝝ pᷣt diſpenſare cũ tri⸗
centis fratrib oꝛdinis ſui ſuꝑ defectu nataliũ
vt poſſint omnes oꝛdineset ad pꝛioꝛatus oꝛci/
nis pꝛomoueri niſifuerint pꝛocreati ex adulte

rio vel inceſtu vel regulartus. Alexander. de⸗
uotionis.ſed ex alio pꝛiilegio ſcilicet JYohã.
xxij.poteſt diſpenſare in illo numero cum om/
inbus genitis de ſoluto ⁊ ſoluta.etiam ſi eſſent
patres eoꝛum ſacerdotes.vt ſcʒ ꝓnoueaniur
ndoꝛdines et pꝛioꝛatus conuentuũ.Alexan

. . es actus nos pteſt. Cercio fi
ſeculares in terris eccleſie ſubiectis tꝑaliter.

ines roſſit ſuſciꝑe ⁊ bñficium

der. deuotionis. Scdo diſpen ſari wteſtpepm

et hoc quo adoꝛdines minoꝛes tm̃ et ad bũftii-

. —

cium ſine cura. quo aũt ad alia diſpenſari no
ercio fit diſpenſatio p papam er hoc
non ſolũ quo adoꝛdines.ſed etiã quo ad omnꝰ

nes dignitates ⁊ verſonatus.extra eo.c.is qui

libꝛo.vi. Diſpenſatio autẽ aliquãdo fit cireg ta

les min oꝛes. vt ſcʒ oꝛdinentur ⁊ inſtin antur
in eccleſijs alijs a paterna. dico ſiſunt filij pe
ſbyteri ałs vero in quibuſcũeq; eccleſijs.ertra

eo. c.pꝛeſentiũ. aliquãdo maioꝛ. vt ſcʒ inſtint/
antux in paterna. aliquo tñ medio.extra eo. eex

tranſmiſſa. aliqñ marima,. vt in paterna nmn/

lo medio.Et nota ꝙ cum diſpen ſatur illegin /
nus a papa quo ad oꝛdines ⁊ bñficiũ eccleſia
licum nõ ꝓpter ſvc intelligitur ꝙ reſſit ymo
ueri ad pſonatũ vel rectoꝛiã ad qnã ꝑ electio-
nem ꝓcedi ↄſueuit.extra de pᷣben.c. fi. ſʒ bm̃

ad eccleſiam ꝑrochialem roterit pꝛomoueri.
teʒ ſi a papa obtinuit diſpenſationẽ illegiri
mus.et poſtea impetrauit ꝙ duo aut plura be/
neficia poſſit habere tacuit añt pꝛedictũ defc

ctum.non valet hec ſecũda gratia. exira eo. ſi
is qui.li.vi. Atem nota qꝙ filij ſacerdotũ quos
ipſi ſuſceperũt de legitima vxoꝛe ante ſacrum
oꝛdinem ſcdᷣm Ray.et alios ꝓmoneri pñt acd
om̃es oꝛdines et dignitates cũ legitimi ſint.
niſi in illa eccleſia in qua patres eoꝝ immedia
te fuerunt pᷣlati vel canonici.vbi nõ pñũr cano

niʒari vel ꝓmoueri.extra eo. adhoc. Boffre.

etiã dicit ꝙ cñ pater habnerit ꝑſonatũ vel vis
cariam perpetuã m aliqua eccleſia. filius imꝰ
medliate ipᷣm vel ipſam habere non pt. exira

eo.qm̃. Atem ſi pater habuit ꝑſonatim.filins
nõ voteſt habere vicariã nec econuerſo. extra
eo. Oichael. O ſi filus diſpenſatiue ſuccedar
patri. frater iſtius bene poterit ſuccedere fratri

vt ponit Hoſtieñ.quia in loc nõ ſuccedit patri

im nediate. Sed ſecus ſipꝛius habuiſſet ipa,

hibitio non exfenditur ſcõm Ray.

vxoꝛibo ⁊ ignoꝛanubo legitimi cenſentur ꝛnõö
indigent diſ vnſatione.aliqui tamẽ dicunt
indigent etiã tales d ſoenſatõne. Greci iñ ſa⸗
cerdotes.qꝛ licite vtuntur inatrimonio ↄtraz

cto ante ſuſceptõʒ ſacr̃oꝝ.nam in ſacris cõras
here nõ pñt ne licuit a tꝑe apioꝝ.di.xxxij.pꝑ toos

tum.ideo filij quos generant de vxoꝛbus ſuis

.

dum ſunt in ſacri

slegiumi ſunt.et idem iudi⸗

.
S

cium ſicut de alis legiumis.ẽð

„
.
De irregularitate ꝓpter varia vicia coꝛpo rei illicite a caſu amiſiſet membꝛum talis re W ote
run. Kapitulnm.v. penirra rndiGe ed ſine iinü wlpersmé MRD mlenlſin
IAe aTapſa e††☛—ẽ rary bzꝛieſſet que generaret modicã defoꝛmitate Me
= Rregularis eſt cor talis ex milcvᷣia toleratur in ſuſcepiis.ſe⸗ P lirn
wwe viciatus.i.mutilarus vel debi Ouſpenſationem epi. hec ex dictis R ay. Suil. Urpteigm
litatus in membꝛis. talis ꝓhibetur Inno. er Ber. et trahüturex di. lv, ſi quis ab niſtniſe
ꝓmnoueri.aut ꝓpter inabilitatẽ adofrcii ere ſciderit.et in alis.c.extra eo. ſigniſicauit. “ nuintgſuni
quendũ aut ꝓpter cefoꝛmitatẽ ad alioꝝ ſcan,/· QAuantũ ad quedã pticularia ⁊ deterrmingz, bomicni 5
dalum follendũ. DHꝛo ceuius declaratõne nota ta coꝛpis vicia. Hota ꝙ claudũ adinittit con ſlnnntte ſ
diſtinctõem aur quis eſt mutilatus vel pꝛiua ſuetudo. mſi talis ſit quſine baculo ad altare bniſoninnn
ius membꝛo magno et mamffeſto qð.ſ.indu/ nõ pomtſtare.ar. de conſe. di. i. nullus. etr diſiſ. nlin inn
cit notabilẽ deſoꝛmitatẽ.vt pꝛiuatio naſi et hu xlv.c.diſciplina.Cecitas vnins oculi im̃reei . tzl .
iuſmodi. vel inablitatẽ aderequendũ officiũ. lit a ꝓmotione ſᷣm Archi.qð pꝛobat p.c.ſi eu ꝰ ttrorfnen⸗

v=äyrrt pꝛiuatio manus et hmõi.et tunc quacuuq angelica. di. xlv. Bibboſus nõ repellitura pz'o Engam
„ de cauſa ſit munlatus ſeu pꝛuatus iuſta vel ini motione niſi ſii mimia defoꝛmitas vel dabili (wiühgkantn
iſta naturali vel accidentali. impeditur a pꝭ tas. habẽs ſer digitos in pede indubitanter p Nx ſeadrelrie
motione ⁊ deijcitur ꝓmotus cum tali defectu mouetur etiã 'm Hoſti. ſihabeat in mann vel Oucäni ten
raut erat iam ꝓmotus qñ ſuꝑuenit talis defe ſi habet digitos cõiuncios.dũmodo exhisnõ⸗ Dentescono
ctus ſi nõ ꝑ lvc redditur nunis defoꝛmis pᷣt er ſit impedimentũ in vſi mebꝛi. ff. de edik. edic·
Decieſcun⸗
4

equi illa officia ad quenõ impeditur ꝓpter illũ l.item offilius. epꝛoſus ꝓplo celebꝛare nõ NW
efectũ.puta ſi factus ſacerdos amiſit viſin. bet pꝛopter ſcandalũ.ſed ſi nõ ſit nimis defohe·
miſſam celehꝛare nõ poterit. vel al in allari mis nõ eſt phibendus pꝛinatim celebꝛare rel
miniſtrare ſʒ poterit audire ↄfeſſiones ⁊ pᷣdica etiã lepꝛoſis nõ aũt ſanis. Hinũ oĩno non bi

re a bñſicio etiã nõ remonebitur ſi ſine culpa bens ad ſacerdotẽ pꝛomoueri nõ pᷣt cum opoꝛ penlar
ſua incidit in defectũ qꝛ nõ debet addi afflictio teat celebꝛantẽſumere ſanguinẽ iub ſpecie vi (nngun
af ſicto.vij.q.i.cum pcuſſio.dabhitur tñ ei cojꝭ ni.ij.q.vij.ipſi apłi. Oaculã bñs in oculo non (gltrnant
adiutoꝛ ſi tale bñ ficiuʒ eſt cui iſte deſeruire nõ repellitur a ꝓmotione.niſi nimam inducat d mſegglawwſ
roſſit. extra de cle. egro.c.iij/Aut quis mutila,- foꝛmitatẽ.qð cõſiderare eſt in arbitrio pꝛelai —
* ius vel peiuatus membꝛo puo velocculto. et exira ce coꝛ: vicia. c wetua. Sed ibi ſaſtrasan,⸗, ſigimnn
tũc ſubdiſtingue.q qt ſponte ⁊ ſine iuſta cau neoꝛum ↄſiliũ requixi mandatur ⁊ qð ſibi vi,x aniin Ptonß.
ſa. vt ex indignatõe vel inpatienna vel ſuner ſum fuerit exequatur metropolitanus. vbwi no Entettanſti
bia/aut miuſta cauſa vel inintus.ſi pimo mõ. tant Nin.et Ger. ꝙ ſine ↄſilio illoꝝ ſupb macn Rnnninat
tuuc indiſtinete in quocũq; membꝛo ſiue a ſe la mil diſponere debetals nõ valet. ſʒ PHoſtie. lnnnuncde
ſiue ab alio rexelliiur a ꝓmotõne. et deijcitur lvc nõ a ppꝛobat. q;uis ei conſihuʒ archiepm ovſtanane
iam ꝓmotus etiã ſi putabat ſe obſequiũ pᷣſta inſtruat et ipſo irrequiſito mi expechri debeaet. ſi n
re vo caſtrando ſe. extra eo.ſignificauit⁊ ſim non in habet neceſſe epᷣs ipſinn ſequi vt nota à nſte
Inno. idem etiã eſt ſinõ tomʒ membꝛũ ami⸗ ri conſuenit.extra de elec.c. cum in veferi. l. ĩ. ln ſne
ſit ſed pꝑ tem membꝛi que defoꝛmitatẽ genera ſtudeat. Cu dicas ꝙ cum apłicus in pᷣdicto. . egi l
ret. vñ ſcandalũ eſſet.exira eo.c.i.vel inabilẽ mandet ꝓcedi cũ ↄſilio ſuffraganeoꝝ. ſi abiq erel
redderer ad offiaũ exequendũ.extra eo. Cv. cõſilio ipſoꝝ ꝓcedat nõ valebit. vt in dicta de nnnnſn ne
ſecus in alijs. vel etiã ſi ventem ſibi excuteret. cretali cum in vereri. Si aut requiſito ipſoꝛu,ʒ uuhſoſtudi
Si auũt ex iuſta cauia ⁊ ſronte.puta ppter ꝑpicu cõſilio.lvc conſiliũ ipioꝝ nõ ſequatur lene va⸗ aiplape
lum lepꝛe ne totũ coꝛpus inſiceretur fecit ſibi lebit.extra de axbi.c.cum olim. ſedſecus dici uIEicanoneh
amputari membꝛũ occultũ vt virilia. vel ma, pr ſi diceretsrin mandato deↄſilio ſuſtragane ingönh
nifeſtü paruum at digitũ non neceſſariũ ſcʒ ad oꝛum ⁊c. Didetur eni papa artare tũc metro⸗ Golenni
ſignum cruceis faciendũ.vel ipſemet lve ſibi fe hitanũ vel alium cui ſeribit vt ſequatur cõdi —Rl
cit eum eſſet bene peritus in chrogia talis nec tionem ⁊ induſtriã pſone ſiue pſonaꝝ.et mul⸗ zunimmlr
repellitur a ꝓmotione nec deijcitur pmotus. tomagis ſi diceretir in mandato vt nõ fiat ſi?- Eſententig!
Igem iudicium ſi inuiius.puta ſi ab inimcis ne 2ilio talis vel tahn. bec oĩs de macula no- lkigridilin
caſtratus eſt. vel etiã ſic natus veletiam a ca tat Arcizi. di. xlix. linc eteniſiꝑ verbo. albugi⸗ Urtunm
ſu in tale quid incidit dando operain rei liaete. nem habens mocul. De firioſis. unanicis ſoninergee
puta wvlando lignũ abſcindit ſibi partẽ mini/ caqueis ⁊ demoniacls dicit Guiker glo. diſt. ſffnemmcirr
mid giti. in omnib bmõi nõ repellitur nec eſt xrxiij ſun. c. cõmunite ꝙ nullus talin omo⸗ Mrencnet.
necenariũ m Hoſti. et glo. di. lv. Siquis ab neri debe at enã poſte; iiberan ſuerint. Si au t Atere
* ſciderit.ꝙ talis caſtratus teſticulos ſecum de tint iam pmot iunc aut ſunt omnmno er toto dlilaſie
ferat. vi dicunt vulgares/ſedſ danco operam lberati sa puictis paſſtionibo aut nõ. in pbꝛemno nunue

mehikt
cezuenn
Wient
nſſteng
chhade
rnchſcht
Iufcniſc,

Ung Nem

=
S=ꝛ

A .
Wi aeminen

—
=

Nedinlod
eNinn
rnochin
Perönnhein
mini
⸗ inchbinne
igknnnen
Wnoce
Maf deik es
ckrunne
Mänöſrtäniedi⸗
wobentöztang
ninmm

☛.
e

ialann e,
esnſnir
mnalnsr zutt
uteyzmut

rteANARAAN
AN

„9

ere od
TRKA
.. ate
iunkidhl
„7 ℳ E
znidenm N
õ
. N.
1 liet 0
nſhaſll i⸗
nirockt

—

— =

L lupitu lup

caſu poterunt exequi officiũ ſuum Quanto au
tem tpe exvectari debear ad ꝓbandum tales.
vtrum ſint liberati ⁊ qualiter. ;uis aiſ.xxxiij.
c.cõmuniter dicatur ꝙ ꝑ annũ.t alubi dica,/

mn p triginta dies. vij.ꝗ.ij.c. fi.tñ dici pt ꝙ eſt

liberati.tunc aut frequẽter aliqua dictaꝝ paſ-
ſionum verat eos aut raro.et ſi quidẽ frequen
teromino vebent ceſſaæ ab officio miſſe. vij. q.
.„— ij..in literis.ſi raro tunc aut eunnſvume iactari⸗
☛●

grbitrariũ tꝑus ꝓbationis penſatis cõditõibꝰ

moꝛbi ⁊ pſone.Si vero non oĩno ex toto ſunt

one ⁊ vocis confuſione.łet ſic debent abſtinere

gut raro ⁊ ſine hmõi expumatõne ⁊ ſine cõfu⸗
Cone vocis ⁊ tũc nõ ꝓhibentur ab officio miſ⸗
ſe dem tñ habeant iuxta ſe aliũ ſacerdotem. vt
ſi ille cadat vel deficiat iſte ſuppleat.viu.q.i.il/
lud. Quidã tñ lvc nõ admittũt de demoniacis
dicentes. ꝙ oĩno opoꝛtet eos eſſe liberatos.

De quibuſdam alijs irregularitatibus.
CLapitulum. vi.

Int et quedaz alie

irregularitates que qꝛ cõiter nõ ita
coõtingunt bꝛeuiter expediemus in

ſingulis.S. vnam tangẽdo in iſto. c. pꝛima eſt
ſereſis ex qua poſt vulnus ſanatu n. i.eius di/
miſſioneʒ remanet cicatrix ſeʒ irregularitatis

vt ðꝛ. i. q.i. ventũ. vnde ꝓhibetur a ꝓmotõe
et deijcitur ꝓmotus. Si aũ̃t reuertantur ad fi/
dem veritatis poſt abiuratõem hereſis recipiũ
tur de iure cõmuni adlaicã cõmunionẽ poſtq;

fuerint reconciliati.i.q. vij. daibertũ. Et circa

eos fit quadruplex diſpenſatio. Qñq; quideʒ
ſe miplena.vrſcʒ ſolũ recipiãtur in oꝛdimbo añ
bec oĩa ſuſceptis.i.q.i.ſis hexretice. Qñq ple

na. vt wſſint ſacerdotes fieri.i.q.vij. cõueniẽ
nb. Qñq; plemioꝛ. vt. ſ. voſſint eſſe epi. xij. di.
nos conſuetudinẽ. OQñq; pleniſſima.vt.ſ.pꝛo
moueri poſſint etiam ad ſuꝑioꝛes dignitates.
riij.q.iiij.ipſa pieras. De hereſi quantũ adex
cõmunicarionẽ habes ſupꝛa t. xniij. De ipſa
q;tũ ad pcẽ̃m.habes ſupᷣ in ſcðᷣa.ꝑxe.ti.xij.
Solennis penitẽtia .§. j.
inducitirregularitatem. di. l.c. ex penitentibo.
Pec penitentia fieri debet cũ illa ſolemmtate
que baler oi.i.in capite. er imponit im ab epo
vel de eius mandato.nec unpomitur clerico ni

ſi depoſito. et qꝛ hec hodie nõ eſt in vſuideo bꝛe
uiſſime tangã de ea. Raſto aũt quare inpedit
ꝓmouenduʒ eſt. qꝛ nõ ſmt oligm ſuſciꝑe vaſa
lacramentoꝝ qui vudũ fuerunt vaſa vicioꝛuʒ.
di. l.illud. Non eni imponitur talis penietia
miſi ꝓ crimine vulgatiſſimo et enoꝛm. qð to/
tam cimtatẽ cõmouet. Scva rõ eſt ꝓpter ſ. ei,

dalum populi qui ſcit crimen eius. di.l. we his.
Cereia rõ eſt nmoꝛ ne irerum labantur.qui ti

moꝛ ce cõſuetudine pꝛiſtins ſurgit. di.lxi. in ſa⸗
cerdoniby Quarta rõ. qꝛ nõ haleret frontẽ re⸗
Pphendendi alios. di. xxv.pꝛimmũ. ay. et lv.

m.iiij.pᷣt añt cum eis in minoꝛibꝛoꝛdinibo p/

pter neceſſitatẽ vel vtiliratẽ eccleſie diſpenſa⸗
r di...placuit.et ſoc ꝑ epm exquo nõ eſt ei ꝓ
hihun. publica aũt wenitentia nõ inducit irre

gulgritatẽ. hec en m Ray. iniungi ptetiã p

confenſſoꝛẽ. et eſt cũ inim gitur alicui vt vadat
peregrinando ꝑ munduʒz cum baculo cubitali
etſcapular.

Diülano baptiſmi K.ij.

vſq; ad egritudinẽ quem tunc ſuſcipit ti moꝛe

moꝛris inducit irregiilaritatẽ. di.l.ſi qins. Ra⸗
tio hinus eſt.qꝛ nõ pᷣſu mitur vere ↄtritus.vt ꝑp

hanc nenam hoĩies inducerẽtur nõ negligere
ꝓpꝛiam ſaluteʒ. nec tollimur iſta irregularitas
p bapniſmuʒ. qꝛ baptiſinus ita dllatus inducit
ea m. idem aũt nõ oꝑatur ↄtrarios effectus. ex
tra de hapf. maioꝛes.ſecus tñ eſt de eo qui di⸗
ſtulit cõionem vſe ad talem terminuʒ. qꝛ hie
Poteſt

non repelluur ab oꝛdine. di. l. ig vero.

tñ tahs qui ſic diſtulit haptiſmũ in duoho caſi⸗

bus ꝓmoueri. Pꝛimus ſi voſt bapnſmũ fides
et vigeius ꝓbabilis apparuerit. Sc ðs ſirari
tas clericoꝝ lvc exegerit. di. l. ſi quis.

Iterata ſuſce ptio J.iij.
R

ra mẽti inpꝛimẽtis caracterẽ.vt baptiſmi.

confir matòis ⁊ oꝛdinis.inducit irregularita⸗

tem.di.l.ↄfirmandum.de conte.di.iiij.qui bis

idem. i.q.i.ꝙ quidã.et ſi ſcienter reb aptiſati
ſunt vel recõſfir nati vel reoꝛdinati vel etiam
ignoꝛaniter.ſed poſt ſiium ratũ habuerũt abſa;

diſenſatõne pape ꝓ moueri non pñt.ſecus ſi

ignoꝛanter vt infantes vel vt coacti.abſolnte
enĩ pñt hmõi ꝓmoueri de iure.ſʒ ſᷣm alios qð
tutius eſt dicere cum diſpenſatõne. de cõſe. di.
uij.eos. Obi aureʒz quis ꝓbabiliter dubitat de

ſuiceptõne hmõiſacrametoꝝꝑ ⁊ nõ leiuter ⁊ te
merarie.et ꝓpter loc ſuſcipit aliqð dictoꝝ ſa⸗

cra nentoꝝ facta pꝛ ius diligentiinqunſitõe ſu

ver loc adinueniendũ veritatẽ ⁊ non inuenta
ſuſcipitnõ ꝓpterea efficitur irregularis q;uiſ

abls ſuſcepinſet. qꝛ nõ putatur i eratũ quod ne⸗
ſcitur eſſe factũ.di.lxviij.pᷣſbyterr. et debet oi⸗
cere in foꝛma cum dubitatar. ſi nõ es baptiſa

mus. ego te baptiſo ꝛc. ſinon es ↄfirmatus ⁊c.

Hõ huius eſt ꝓpter iniuriã factaʒ ſactis qᷓ eſt
in loc.ꝙ ſacẽ̃m nõ eſtiterandũ ꝓpter effecmʒ
indelibilem caracteris iterati.

Curialis eeamm ciuj.
liſi.

Titulus

cenſetur vtirregularis 2 philetur oꝛdinari ni

ſi ſit abſolutus a curia.di.li.c.i.⁊ ſeqñti.Et ðꝛ
curialis lhiic ſᷣm Ray.large oĩs qui quacũq; cõ
ditõe obligatus ſꝑ eſt curie alicuius ptãtis pu
blice hñs loneſtñ officiũ vel inlvneſtũ.vt iudi
ces.aduocati.milites.hyſtriones ⁊ hmõi. Rõ
huius ꝓhibitõis eſt tũ qꝛ qñq; tales repetũtur

et in eccia ꝑturbãtur.tũ qꝛ pᷣſumitur ↄtra eos

ꝙ nõ cauſa deuotõis tranſeãt ad dericaniʒ. ſʒ
vt fugiãt ratiocima dñoꝝ ſuon.diſ.liij.legem.
Qui aũt ex pᷣdictis aliqð miniſteriũ pᷣbuerunt
in cauſa ſanguinis etiã abſoluti a curia ꝓmo/
ueri nõ pñt.rlvi.di.clericus.Silr ſi in turpi et
inlvneſtoofficio.vt hyſtriones.de ↄſe. di. ij. ꝓ

dilectöne. Obligatus alteri ad rõcinia pᷣt

quis eſſe tripliciter. Pꝛimo ſi eſtobligatus rei
publice. et ſiquidem eſt obligatus ad lvc exad
miniſtratõe quã geſſit.ꝓmouerinõ debet añ
redditã rõneʒ.di.li.pᷣterea.ſʒ ſi als eſt debitoꝛ

reipublice nõ ꝓphibetur. C. de epi. ꝛ cle.qſquis
Scðvo ſi eſt obligatus alicui ꝓꝑſone ſeculari nõ

miſerabili.qꝛ.ſ.geſſit adminiſtratõeʒ eius.vt

tutoꝛ. curatoꝛ ⁊ ꝓcuratoꝛ. ⁊ talis ꝓmoueri nõ
pt niſi finito officio admiſtra tõiſ.xxi.q.iij.c. i.
Finita aũt admiſtratõe ſi adipuc ſir obligatꝰ ad
rõcimũ ⁊ mouerf ei qſtio de vlo nõ pᷣt ꝓmoue
ri ante deciſam litẽ.di.lxxxi.tantis debet tñ ta⸗

xari ꝑs in fra qð queſtio decidatur. Słiter eti

am ſi queſtio ei nõ moueretur ⁊ maniteſtũ ſit

eum teneri de wlo. debet epus exofficio ſuo eũ
repellere ſicut quelibet criminoſum ſeu infamẽ
vi.q.i.infames.als nõ ꝓhiber᷑ oꝛdinari.Cerx/⸗
cio ſi eſt obligatis ex adminiſtratõe pꝛo ꝑſona
miſerabili ſeculari.vt viduis et pauꝑibo.cecis
pupillis ⁊ hmõi.vel ꝑſonaeccleſiaſtica.et ta⸗

lis nõ impechtur a ꝓmotõne ſi aliud nõ impe/

dit.vt ſi eſſet manifeſtus volus in adminiſtra/
tione vel aliquid aliud. qꝛ ad adiuuandũ taleʒ
quilibet eneiir. vi Vxvi. huenit.er. xvi.q.i.
ay. ⸗

mnonachi.

Vermofroditus eſt .v.

irregularis. et dicium homõi ille qui ꝑticipat de

vtroq; ſem.ſ.maſculino ⁊ feminino.hic repel⸗

litur a ꝓmotõe ꝓpter defoꝛ mitatẽ ⁊ monſtru
oſitateʒ. ar. di. xxxvi. illiteratos.talis ſi magis

vergit in ſexũ maſculinũ qᷓ; ſemininũ q;uis oꝛ

dinari nõ debeat nec oꝛdinatus miniſtrare tñ

ſuſcipit caracterẽ.ſʒ ſi magis vergat in ſexũ fe
minmnũ q; maſculinũ. vel etiã ſi equaliter ꝑti⸗
cipat de vtroq; non eſt ſuſceptiuus caracteris.
in Buit. et multom agis femina oꝛdinis nõ

eſt ſuſceptiua. Dicitur aũt mulier pᷣſ bytera.
di. xxxij.pᷣſbyter.nõ qꝛ habeat oꝛdines ſacerdo
tis.ſʒ qꝛ vxoꝛ ſacerdotis

omeliam euangeliꝗi.

raconiſſ. qa dicit

9

genere ſeon aꝛdinari nõ dʒ. niſpꝛiusoſecus
tus fuerit

Seruus quocũqʒ ꝗ. vj.

sfuerit plenariã lilbertatẽ. di. liiij.c. i. ij. et. ij
Rõ huius eſt clericalis dignitas ⁊ ſeruilis vij

litas. extra de ſer. nõ oꝛ.de ſeruox. in fi. Si añt
ſeruus fecerit ſe Ymoueri neſciẽte dño vel ſci

ente ⁊ ↄtradicẽte.ſioꝛdinatus fuerit in minoꝛi
bus reduciſur in ſeruitutẽ.vt.liiij diſt.nulli.So
oꝛdinatus ſuerit ad ſipchaconam vel diaco⸗
natũ opoꝛtet ꝙ det aliũ loco ſui vel pcuret re/

demptionẽſuãꝑ aliquã pſonã. di. liij.ex anti

dotem ſit ꝓmotus remanet quidem in oꝛdi
ſuo reddito peculio.ſiqð hʒʒ dño.et ſino

tenetur dño ſiio in ſeruitute.iñ ↄuenientiboſa
cerdotio vt officiãdo ei in miſſa lvꝛis hmõi.
di. liiij. freqñs. qð ſi
eſt. us aũñt infra qð dñs ſuus pᷣt eũ repete⸗
re eſt tꝑs vnius anm
q.ij.ſi quis incogniius.Si vero ſeruus

a tꝑe noticie hinus. xvijj.
mno⸗

Pvecurare redemptõem ſuã.qð ſi nõ pᷣt ſeruire

nollet ſernire dewnendus

tus eſt dñoſciente ⁊ nõ ↄtradicẽte eoſp̃o inge

ad quẽ

nuus fit.di.liiij.ſiſeruus.⁊ lc verũe
Boßff.

caq oꝛdinẽ fuerit ꝓmotus ᷣm Inno.

et Ray. Et nota v ſerunſ eccſeſie lileratus

ad hoc teneturenã ſi nõ eſet velſuiſſet expᷣſſuʒ
in ſui manumithione vt nõ imurietur eccleſie
nec accuſet eã nec teſtificetur ↄtra eã.diſ.liiij.

qui ex famulis.als reuocatur in ſerinunẽ. xij.

q.ij.diaconi.et ᷣm quoſdã etiã ad oꝑas lvne

ſtas.vt in dicto.c.nõ tñ tenetur eccie pꝑpetuo
ſeruire in oficio clericali niſiin manumiſſio/

ne ⁊ in oꝛdinatõe finſſet expᷣſſim.extra.eo.E

Ee Alcs
chiuul „

4

emnpti iquâ pſon i . 2 m rachg e,
quis. extra deſer.nõ oꝛ.miramur. Si in ſacer⸗

ſont orcnl
sheürpen
ofcrontinn
erteneel
röntmmanieſen
ſeentaincicilf
Peituretale öus
ſencicvoffcor
irisſitgtanea

etactlteri
eii,
n

ſetnte tcuſaro

ſychchtirregula

lincleencgen
dfatent omn

libentius.ſ̊ ſeruo pꝛiuate pſone liberato vt ꝓ

moueatur nõ pᷣt vñs ſibi reinere aliquasope⸗
ras in quib teneatur ei.di.liiij.c.i.niſiſpnaleſ
qð expꝛimi dʒ ſi hc vult ꝓronus in ſui manu⸗
miſſ one.et poſtea declarari in oꝛdinatõne pᷣm
Poſti.et ſi ꝓmotus nollet in hmõi ſeruire nõ
reuocabitur in ſeruitutẽ ſz degradabit ſieſt fa⸗
cius ſacerdos m Inno. Ray. 2 Boff. YItem

nota ꝙ cũ oꝛdinatus reſtituitur dño ſuo nõ li/

cebit dño ſudð manus violẽtas inijcere in eum

atſincmmams

enen be

cranietce
Wiaeicdrdini
oſckrkhar
Holonipdiner
lutahineggl
etlenoꝛe etx
naoſeſelhict

hiunes

ilen rür;
dGimin
Uhre. ininfar⸗

als incideret in canonẽ pᷣm Inno. necilli ſer
uo licebit ↄtrahere mrimomi ſi eſt in ſacis oꝓ

pter votũ annexũ oꝛdini clericali.extra de co⸗

oflecuius

alngeſtopim

strodeiute⸗

inionictuse

uer.ↄiu.c.quidã.alijs pꝛiuilegijs clericalibus

nõ gaudebit.extra de cle.ↄiu.c.iopannes.

ltimo crimẽ me ꝗ9. vij.

diocre ⁊ notoꝛiũ indn rea lartajein. Pa

cuius declaratõne o

ſumma. videlicʒ criminũ.aliud enoꝛme.aliud
mediocre.aliudleue. Crimen enoꝛme in hoc

rtilt Are mis opi. antiquox circa
iſtã mareriã nota diſtinctõz quã fecit Ray. in

Khmbſtade
Apphsvicere⸗

meigo. Hee
8anngconis
tomtia e
Uennischine

bisdſſnſ

N

WMäonanti

W
racikey, 8
efnm
eufenſtelnn
Mmeurantt
arzmleigi
därincgee
lenen ie
lininmunt
teßimane
eporeſeun
birnriae,
dicinti
uinrti
letininnn
ſaruiitn
nintbinn
tmmtiͦſpo
Oltzienc
ſn gmmn
aulatn lo
Animr
gelenuinn
1e,

ſe ſ
aummmenßn
ni
iſn ,
uenmn
Mmammen

Capitult

loco ðꝛ lvmicidiũ ⁊ ſimonia aliqua.et etiã pᷣm
Boñ. hereſis. qlibet aũt hox ſius occultum ſi⸗
ue manifeſtũ ſit.impedit ꝓmouencñ et deijcit
ꝓmotũ etiã poſt venitentiã.ẽt łeſi ⁊ lymi
cidio dictũ eſt ſupꝛa ac etiã de ſinonia. Crimẽ
leue ðꝛ hic illud moꝛtale qð de ſe non inducit

vewoſitionẽ niſi ex ↄtumacia poſt admonitõeʒ.

vt ebꝛietas.ludus alee.diſt.xxxv.c.i.ſtrepitus
in ſynodo.v.q.iiij.in loco.ſus carniũ in die⸗
bus vulbirie nſe r Vehariſtia nõ aſſumere
et hmõi.et iſta talia ſiſe occulta ſiue manife /

ſta.neq; impediũt ꝓmouendũ neq; deijciũt ꝓ

motũ.de coha.cle.⁊ mu.vfa. Crimẽ mediocrxe

u piuriũ.falſum teſtimoniũ ⁊ ſilia.hec au
tem ſi ſunt occulta nõ impediũt ꝓmouenduʒ

hic.vt adulteriũ.furtũ.fraudulẽtia.ſacrile/
—

necq deiſciũt pmotũ neq indigẽt diſpenſatõe
ſz ſumicit penitẽtia ſacramẽtalis.de temo. oꝛ.

c. ex tenoꝛe.et.c.queſitũ.ſi ſunt manifeſta tũc
aut ſunt manifeſta ꝑ ꝓpꝛiã ↄfeſſonẽ delinquẽ
tis extra iudiciũ factã.et ſic nõ faciũt irregn/
laritatẽ talẽ.q;uis ille ſi clericus eſt deberet ſu⸗

ſpendi ab officio ⁊ bñficio.extra de exceſ. pᷣla.c.

q;uis ſit graue.aut ſunt maniſeſta ꝑ famã deſi
ciente accuſatoꝛe ⁊ legitima ꝓbatõe.et ſic nõ

inducũt irregularitatẽ. purgatio tñ canonica
tali indicenda eſt. qua pᷣſtita abſoluer. et ſi in

ea defecerit dewoneſur. extra de adul. c.ſignifica
ſti. aut ſunt maniſeſta ꝑ ſnĩaʒ vł ↄuiciõʒ vel cõ

feſſionẽ metu ꝓbatõis factã. et ſic inducunt ir
regularitatẽ. et idem ſi eſt notoꝛiũ ꝑ euidenti
am facti. qð nulla pt tergiuerſatõne celari. cu

ius ſcʒeſt teſns ⁊ plus.et inficiatõis nõ eſt lo
rus.de tempo. oꝛ.queſuũ.pᷣttñ in hmõi leiibo
notoꝛijs de iure vel de facto per epᷣm diſpenſari
in tali irregularitate.p̃ᷣm AInno. in glo. ſuꝑ.c.
ex tenoꝛe.et de his oĩbus diſuſe habes in ſum
ma ↄfeſſ.lih.i.ti.xxix.q.iijj.

Infames etiam §. Viij.

oẽs tam de iuxe q; de facto repellũtura ꝓmoti⸗
one dignitatũ ⁊ oꝛdinũ.di.li.qui in aliquo.ex⸗

tra de re. iu. infamibo.li.vi. pᷣm Ray. Et ðꝛ in⸗/

famis ille cuius de facto apud bonos ⁊ graues
grauata eſtopinio ſuꝑ aliquo crimine. Anfa/
mis vero de iure eſt. quẽ ius ronit eſſe infamẽ.
vt qui ↄuictus eſt de furto vel qͥ pugnat in are⸗
na cum beſtia dentata ꝓ lucro ⁊ hmõi. alia plu
ra pores videre de infamnbo. iij. q. vij F. poꝛro.
in tex.et glo.Repellitur euã infamis ſᷣm iura
a ꝓcurxando.iudicando.qccuſando.teſtifican⸗
do.poſtulãdo. Et nota ꝗq;uis ↄſuetũ ſit ⁊ cõ/
uemẽs ab irregulari cũ irregularibo ver⸗
bis diſpenſare ꝑ eũ qin pᷣtſub tali foꝛma velſi⸗/

mili. Ego ouſpenſo tecũ m itali irregularitate

quã ↄtraxiſti ꝓpter tolẽ cãm. velſairaxliſes.

qñ de lvc dubitatur. iñ ſi es oꝛdinat aliquem

irregularẽ intendens cũ eo diſpenſare pꝑ lvc de
facto diſpenſat.q;uis non vſus fuerit illis ver⸗
bis. dñ modo poſſit in tali caſu diſpenſare. Ex
idẽ de pᷣlatis qui mitrũt ad oꝛdinandũ aliquẽ
irregularẽ quẽ ex auẽte ſibi ↄceſſa poterãt di⸗
ſpenſare.licʒ nõ dixerint illa verba. mittendo

de facto diſpenſant m oc. Et nota eꝙ archi

ep̃ᷣi pñt in ſuis dioceſibo fratres oꝛdinis pᷣdica
toꝛum abſoluere ⁊ in irregnlaritatibo diſpen/

ſare qñ ſuerint ab eis requiſiti ſiue inciderin

anteq; intraret oꝛdinẽ ſiue poſt. niſi ndeo enoꝛ

mis eſſerexceſſig ꝙ merito etiaʒ apłica ſedes
eſſetoſulenda. Gre. qꝛ ꝓuidemia. Itẽ ꝙ ma
giſter oꝛdinis pᷣdicatoꝝ ꝓuinciales ⁊ pꝛioꝛes.

cõuentuales ⁊ eoꝝ vicarij in ꝓuincijs ↄuenti⸗

bus ⁊ locis ſibi ↄmiſſis fratres pᷣei catoꝛes oẽs

ibidem ↄſtitutos ⁊ adeos vndecũq; declinan

tes.pñt diſven ſare ſip irregularitate quã con⸗

traxiſent ſi ercõicatione vel ſuſvnſione inno⸗

dan diuina celebꝛaſſent vel locis ſu ppoſitis ec
cleſiaſtico interdico. Atẽ ab irregularitate quã
ↄtraxiſſent recipiẽtesoꝛdines ſic ligati. Boni
fa.vixtute. Atẽ om̃es pᷣdicti pᷣlati oꝛdiuis pᷣdi
catoꝝ a ſuisↄfeſſoꝛibo pñtreciꝑe diſpenſatõeʒ
ſup pdictis irregularitanibo ſi eas cõtraxiſſent
in quibo ſeʒ ipſi valẽt diſenſaxe.Clemẽs.exi⸗

genuib. Idem puto de fratribo minoꝛibo quia

cõnter vðꝛ ꝙ ſumus pares in pꝛiuilegijs.De a⸗
lijs ſententijs habes in locis ſus.

Citulus vigeſimuſnonus de penis.
De multiplici genere penaꝝtam dei qᷓ foꝛi
eccleſiaſtici et ciuilis. Capitulu pꝛimũ.

Nia de penis qui
buſdam ſcʒ eccleſiaſticis hucuſq;
actũ eſt ſcʒ excõicatõis interdicti

ſuſpenſionis ⁊ ixrregularitat.nũc

bꝛeuiſſime de penis in genere aliquid tracter᷑.

Et ꝓ fundamento huius materie ſumatur re

gula nin is que dicit.ſine culpa niſiſubſit cauſa

nõ eſt aliquis puniedus.extra de re.iu.que re⸗
gula locum hʒ in iudicio poli ⁊ in iudicio ſoꝛi.et
cum pena ſit multiple x.vt infra dicetur. In iu

dicio quidẽ poli ſiue dei pena ſpũ ali que pꝛinci⸗

paliter tangit alam ſiue ſit ſubtractio gre ſiue
pena damni.i.pꝛiuatõnis gloꝛie. ſiue ſit xena
ſenſus.i.cxuciatõis ignis infernalis.nunq; pu

nitur aliqͥs ſine culpa ſua vel cõtracta quantũ

ad oꝛiginale. vel cõmina quantuʒ ad acmale
peccatũ. Dñ qð ðꝛ Exoð.xx. Ego oñs ʒelotes
viſitans pcc̃a patrũ in filios vſq; in terciam ⁊

quartã generatõeʒ. intelligi ux de imitatoꝛibo
pr̃noꝝ ſcelerũ.vt exponit Bka. i. ij. qbo.
949

7
. . 4

4767
.

Litulus

* vbi etiã dat alias expoſitõnes ad dictꝗ auẽtem
Alijs aũt pvenis quibuſcũq; in iudicio dei puni

tur quis.nõ ſolũ ꝓ culpa ſua ↄmiſſa velↄmit⸗

tenda. vt. ſ.euitetur. ſa etiã ꝓ culpa alterius.

nõ tñ ſine cauſa ⁊ iuſtiſſima et ſi nobis ignota
HPHiõ Aug.xrxiij.q.iiij. DOe tirijs et ſidonibus ſic
ait. Et ſi rõeʒ facti ꝓfunditatẽ iudicioꝝ dei pe⸗
netrare nõ roſſimus.verũtamen verũ ſcimus
eſſe qð dixit.⁊ iuſtũ efſe qꝗð fecit. Hinc ⁊ Bꝛe.
in moꝛal.ſi inſte deo placere ſcimus. pati autẽ
nulla, niſi que deo placuerint poſſinnus. iuſta
ſunt cũcta que patimur ⁊ valde iniuſtũ eſt ſi de
iuſta pena vel paſſione murmuremus.

Quinqʒ nanqʒ de KF. .
cauſis deus lvĩem flage llat in vita pñti.ſiue pe
nas infert. vt wonit meiſuap m. iii. diſrpe.
ij. Pꝛimo videlicet vt deus gle
miraculoſe ſequitut remotio pene ſiue flagelli
eremplũ de ceco nato. Jobᷣ. ix. de Laʒaro reſu/
ſcitato YJohᷣ. xi. S(ðo vt meritum accumule
tuur ꝑ exercitiũ patietie.ac etiã virtus latẽs in⸗
ms alijs manifeſtetur. erempla in Job. i. c. 2
Chob.ij. Cercio vt virtus ↄſerueni ꝑ humili

ꝛificetur dũ ſcʒ

ationeʒ flage lloꝝ.exemplũ in Paulo quide ſe

Dicit.ij.ad Coꝛint.xij.ne magnitudo reuelati⸗

onum extollat me datus eſt mihi ſtimulus cax

nis mee angelus ſathane ꝛc.
Hemigiũ fiit quedam infirmitas co
Quarto vt eterna damnatio hic inchoetur. vt
ſcʒ aliqualiter onñdatur quid in inferno patief.
exemplũ in herode.lct.xij.et in Zntiocho.ij.
acha.ix. Quinto vthõ purificetur velp ex
pulſionẽ culpe.cum ſcʒ ex flagellis 2teritur. ex
emplum de Oaaria ſoꝛoꝛe Zlaron. NMume. riij
à lepꝛa infecta. Et iſraelitis ꝓſtratis in deſer⸗
to pᷣm Piero.xxiij.q.iiij.quid ergo. vel ad ſa⸗
tiſractõʒ pene.exemplũ in Hauid qui poſt re⸗/
miſſonẽ adulterij ↄmiſſi quo ad culpã in penã
fuit expulſus de regno. vtz in.ij. Regũ.qð no⸗
tat Bre. de pe. di. i. ſi peccatũ Dauid. Poſſet
etiã dici oẽm penã quam panimur ꝓcedere ex
culpa nr̃a ſaltẽ oꝛiginali cum qua naſcimur.
qꝛ ipᷣm eſt cã oĩm penalitatũ.ar. di. v. ad eius.

Punitur etiaʒ quis S. ij.
a deo in vita pñti.non ſolũ ꝓ culpa ſuia. ſzetiã
ꝓ culpa alterius.et hoc triplici rõne.pᷣm Clv.

mitas (oꝛwoꝛglis.

guſti. in pꝛimo de eiui.

los.Scðvᷣo inquantũ peccatim vnius menarng
in alterũ.eſvc pꝑ imitationẽ ſicur filij imitan /
tur peccata parentũ ⁊ ſerin pcc̃a dñoꝝ.vt au⸗
dacius percent. vel ꝑ moduʒ merin ſicut peca
ſubditon merẽtur peccatoꝛẽ pꝛelatũ. ſm illud
Vob. Hegnare facit hywocritã ppter veccata
Pi. vel ꝓpter aliquẽ ↄſenſum vel diſſimula⸗

tionẽ. ſicut erniã interdũ boni puniuntur cũ ma
lis. qꝛ eoꝝ peccata nõ redarguũt. vt dicit ARu⸗
i. Cercio ↄmendandã

vnitatẽ hũane ſocietałis. exquo vnus hõ Dz

alio ſollicitus eſſe vt nõ pecet ⁊ ad deteſta⸗
tionem peccan. dun ſceʒ pʒna vmus redundar

in om̃es quaſi oẽs ſint vnũ coꝛpus exemplun
de peccato Elclvꝛ. Joſue. vij. te vt dicit 2

tianus. xxiij.q.v. §. vlti. aliqñ deus pumir ma⸗

los ꝑ legitimã ptãtem gerentes ex mandato

ſuo.et ſicũ merito punientiũ.ſicut puniuit pec

cata Chananeop p ppłm ſun. aliqñ punit etſi

P plos ſuo iuſſi exciratos.ð non iñ intencẽtes
deo cõſequi ſʒ ſue ſanſfacere cupiditati. ideo

cum ſui damnatõe.ſicut punit ꝓpłm ſuũ p alie
nigenas Quacũq; aũt de canſa quis puniatur
ſi nõ ſuſtinet patiẽter penas. ſunt flagella non
ad ſanſfacrionẽ ſʒ ad vindiciã tm̃.i.punitionẽ.
iuxta illud Heur.xxxij Isgnis ſcz vene tpalis
ſuccenſis eſt in furoꝛe meo.i.
debit vſi ad inferni nouiſſima.i.vincicta hic
incipiet ⁊ ardebit vſq; adertremã damnartõʒ

vt exponit Aug. de peni. Olſt. iiij. S. autoꝛitas.

*

ſcðᷣa ſcðe.q.(viij.DPꝛimo qͥdẽ inquantũ vnus

hõ taliter eſt res alterius ⁊ ita in penã eius ⁊
ipſe punitur.ſicut filij ᷣm coꝛpus ſunt quedaʒ
res pr̃is.et ſerui ⁊ aialia res vſji e ſic filij pu
niuntur qñq; ꝓ parentibi.ſicut fi
adulterio OHauid moꝛtuus fiiit q;citius.et aia⸗
lia Amalechitaꝝ iuſſa ſunt interfici.q;uis ⁊ in
bmõi ſi rõ miſtica.vt habetur. i.q. iij. 5. paruu

lius natus ex

tex. et glo. ſummaria

Sed ſi patienter ſerãtur ipᷣa ffagella ⁊ ſit pan⸗
ens in ſtatu gfe hʒʒ locum ſanſfacrõis. vt dicir

Cho. in. iij. etiã ſiquis pumretura iudice pꝛo

pter maleficiũ ↄmiſſum ⁊ hmmõi plus ⁊ minus
ſᷣ̃m deuotõneʒ patieẽtis qualitatẽ criminis.
moꝛs aui naturalis cum fit vltimũ ternbilinʒ
nõ tñ eſt ſatiſfactoꝛia.qꝛ p natura inoliutin pe
nam oꝛiginalis peccan.ſʒ moꝛs violenta enã

ſi quis eam meruit eſt ſaniffactoꝛia ſi patien/

ter ſuſtineatur ꝛ in gra. Clv. in. uiſ.

— „ C
Sciendum etiaʒ q; O.iij.
ꝑeccata dimiſſa a deo nunq;ᷓ redeunt p culpaʒ
ſequentẽ neaquo ad penã. vt quidã direrunt.
nec etiã in aliquo genere peccati pᷣm opi.quo⸗
runcdam qui hoc oixerũt ꝓpter peccatũ ſequẽs
odij vel apoſtaſie wel ↄtemptus ↄfeſſ onis vel
pꝑnitentie.vñ pſus. Fratres odit. apoſtata ſit
ſpernitq; ſateri. Peniunſſe piget.pꝛiſtina cul⸗
pa redit.Que opi.ponũtur de pem. diſt. iiij. in
reuertũtur tm̃ quantũ
ad quendã grauatõi effectũ ᷣm CIv. in. iij.
di.xxij. exeo videlice eqũñs peccatũ poſt re⸗
miſſionẽ pcedentiñ hʒ quand defoꝛmitatẽ in
gratitudinis ꝓpter bũficium perceptũ remiſſi
onis,.vñ grauius redditur ipſiim peccatuʒ q; ſj

„* aſeſticol

—.—.

ꝛe meo.i.in punitõe.et ar

ſekute
incznfertur

cogit

ſogitortin
in üte
ſier rſti
genndictoottcen
titſctproytfil
tinchcnoſtut⸗
ſescunlanonit
eecvamoeener⸗
pen mocsſvech
ſnaerlowertpe,
Cünaueterenen,
Ctengveſtillar

inſnt. ge vice

ſattiosum

Müͤnr ſöſceran

Ciketaenoguan
reeniczlter
dönwer
Klvmmmindcznn
Peinanſeuphra
derazd
Müi Cero,

AMsſiferunqun
UINTöcapitep

(lexiiacapite
mneſtpponi
safigtinge
flidinrnig non
Minr Qino⸗
Muignocusvel
uruspnmän
iſttvolennal
Meeſofnn
Mlnlanoge
Mulecziere⸗
fpeſto
inaenn
nmnmnſe⸗

niſſennur

ſideiſkragghnn
mnenosninsee
ſetiidenin
Eummneblaref

O

Capitu lun

eſſet ſine tali defoꝛmitate ingrafitydinisnon
tñ ꝙ talis aggrauatio er illa circũſfantia ſaciat
peccatuʒ illud vignũ tanta pena quãta digna

erãt oĩa dimiſſa.et ſic p iſtĩ modũ aggrauatõ⸗
nis dicũtur peccata dimiſſaredire. vt ſonare
videntur auctoꝛitates plures ſanctoꝝ que ha⸗
bentur de ve. di. iin. in pꝛin.

In foꝛo bumano .iiij.

ſiue ſeculari ſiue eccleſiaſtico p culpã tm̃ men

tali nunq; infertur pena. vñ dicit lex canoni/

GnNn , zata de pe. di. i. cogitatõis penã nemo patiatur

Wanngeh
—
feen
enrzernee

niſngnn

fü if miaf
Mrßfnenans
echni ac
mmugnite⸗
Nigunn
nsinſtin
narininm
dener
wemmimn,
iiſun
Ppa ſaelnin
ſinſzaöann
mmrewraper
1hröphnmn
Ipinimmt
nosrmuc
ſfnorniee

CDhn“

ine
iremn,
lmminm
n,
ni ais
Piitet
rwoar inft
anpſul
mümmmigan
iinin.ni⸗
anipn
i rinnia/
reyien
nuni

cum. ſ. eſt ↄtẽta cogitano terminis ſuis.o ccul/
t eni cognitoꝛ ⁊ iudex eſt deus di.xxxij.erube
ſe Culpa aũt exterioꝛ variatur quadru/⸗

* pliciter. qꝛ cõſiſtit in facto. vt furta et cedes.
aut in dicto.vt cõuicia ⁊ inique aduocatõnes.

aut in ſcripto vt falſa inſtra vel famoſi libelli.
aut in cõſilio ſicut ↄiuratões vel cũ quiseſt cõ
ſcius cum latronib ⁊ ſuadet vel fauet eis.Et
lec quatuoꝛ genera culpaꝝoſideranda ſunt ſe⸗
ptem modis ſiue circũſtantis.ſ.ex cauſa.exꝑ
ſona. ex loco.ex tꝑe.ex facti qualitate. ex facti
quãtitate.et ex euentu. Pꝛimo ex cauſa ſicut
verberaque ſi illata ſunt a mr̃e velparente im
punita ſunt. qꝛ videntur facta emendatõnis
cauſa ⁊ aĩo.ſʒ cum fiunt ꝑ iram ab ertra certe

puniũtur. Cõſideranda eſt ſcᷣa ꝑſona ⁊ illius

qui fecit et eius qua paſſus eſt.aliter enĩ puni⸗
untur ſerui q; liberi. aliter qui ↄtra dñm vel pa
rentes qᷓ; qui ↄtra extraneũ.aliter qui ↄtra cõ
ſtitutum in dignitate ſiue rectoꝛẽ q; qui cõtra
pꝛiuatũ ſeu pꝛiuatã pſonã.ꝑtinet etiã ad hanc
ↄſideratõʒ de ꝑpſona etas facientis et patietis

iniuriã. Lercio ↄſideranduseſt locus. nã ideʒ

actus ſi fiet in quolibet loco ⁊ nõ ſacro erit fur
tum ⁊ nõ capite pumendũ.ſi in eccleſia erit ſa

crilegiũ ⁊ capite puniendũ. Quarto ↄſideran

dum eſttps.nã ꝓpter lvc diſcerni ſolẽt eman
ſoꝛes a fugitiuis.et tꝑs diſcernit effractoꝛẽ vel
furẽ diurnũ a nocturno ⁊ nocturnꝰ qͥdẽ acrius
punitur. Quintooſideranda eſt qualitas facti.
p quã atrocius vel leuius eſt.vt furta manife
ſta acrius pumiũtur qᷓ; nõ manifeſſa ⁊ craſſatu

ra ꝗ̃eſt violentia illata a latronibo. grauius qᷓ;

rixa que eſt ↄflicius altercatio.ꝑ lvc etiã diſcer
miur expilatio.que eſt ſubtracno rerũ heredi/

tariaꝑ anreq; vrechtas adeatur aſurto.et petu

lantia que fit ꝑ quandã laſciuiã diſtinguitura

violẽtia. Sexto ↄſideraturquãtitas ꝑ quã di⸗

ſcernitur abigeus.i.qin gc gẽ rapit a fure qui
vnñ ſuem rapit. Septimnoſideratur euentus
id eſt ſires habuit effe

vt ſi aliquid eſt de/
mens.nirus eſt aliquid ↄtra alin ⁊ res habuit
effeciũ ↄdẽnabitur.ſi nõ habuit effectũ nõ cõ⸗
deimmnabitur. niſi in aliquibo atrocibus que ad

aliquem actũ ertrinſecũ pcedunt. vt ſiquis oc
cidendi cauſa cñ telo peuſſerit.vel ſi quis attẽ

tauerit rape moniales pmr̃imonio ⁊ alia huu

iuſmnodi. HNec omnia halentur de pe. di. i. cir/
à peincipiuuu.

Sena auteʒz que in 6. v.

fligitux in ſoꝛo iudiciali ſiue hũano eſt ſub tri⸗

plici genere. Pꝛimũ genus eſt pena ſpũalis.
ſxc eſt quadruplex. excepta vltima ſolũñ infer⸗
tur in foꝛo ecciaſtico. Et pꝛima eſt increpatio.

di. xc. placuit.que eſt quaſi pambulũ ad ſequẽ/
tem.hec etiã viðꝛ hĩe locum in foꝛo ſeculari.
Scva eſt cenſura ecciaſtica.i.excõicatio.in⸗

terdictũ ſuſpenſio. de ver. ſig. c. querẽti. et pe⸗
na excõicario nis nunq; pumiẽdus eſt vnus ꝓ
peccato alterius.vt expſſe dicit Aug.xxiiij.q.

iij.ſi habes. nec inferenda eſt talis pena miſi ꝓ

culpa vera vel pᷣſimpta ſiue ꝓbata. Pena au
tẽ ſuſpenſionis ⁊ interdicti punitur ſepe quis ſi⸗
ne culpa ſua.nã interdicitur ciuitas ꝓ peccato
dñi et ſuſpenditur clericus ab officio pꝛopter

amiſſionẽ viſus vel lepꝛã. Cercia eſt pena de⸗
poſitõnis vel degradatõis.di.l.ſiepᷣs.qꝛ nõ im

Pnitur niſi ꝓcrimine ꝓpꝛio ⁊ notabili.et vbi

ꝓ ↄtumacia im ponitur.pꝛimo talis dʒ ſuſpẽdi

vſtmodũ creſcẽte ↄtumacia excõicari.deinde

deponi. xxiij.q.iiij.ſoꝛte.vbi aũt fertur depoſuõ
ꝓ crimine et ſi coꝛrigibilis aparet poſt hãc pe
nam nõ excõicatur. QAuarta eſt pena infamie

qua punitur quis qñq; ſine culpa ſua.nã ⁊ ſan
cti viri aliqñ de facto infamãtur.qð deus per⸗/
mittit ad eoꝝ humiliatõʒ ne extollãtur ex lau⸗

de eis exhibita.aliqñ vltra eoꝝ merita. vt di⸗
cit Grego. vi.q.i.ſunt plurimi.ſʒ in iudicio hu
mano hac non punitur niſi ꝓ culpa vel ſua.vt
vi.q.i.infames.vel alterius.vt in crimine le⸗
ſe maieſtatis.vi.q.i.ſi quiscũ militibo.

Secundũ genus pe ꝭ. vj.

narũ eſt vt pena coꝛꝑalis.et hec quidẽ eſt mul

tiplex. Pꝛima quidẽ incarceratõmis vel abſti⸗
nentie ſiue ieiunij.que ſolet infligi incarcera/
tis ꝓ eoꝝ ſceleribo in vtroq; foꝛo de hac pᷣt in⸗
telligiillud.c.ſi quis ↄtriſtatus.di.xc.et.xxvij.
q.i.ſi hõ eſſes. Scða eſt pena verberatõis que
etiã in vtroq; foꝛo inſertur.ſʒ nõ niſi ꝓ pecca⸗/
to ꝓpꝛio.vt.xlv.di.S.ſalonen.xxiij.q.v.circũ/
celliones. Cercia eſt truncatõis membꝛoꝛuʒ.
Quarta eſt moꝛuis.et hac duplici pena:nõ vti
tur ecciaſticũ iudiciũ.dictũ eſteni Petro ↄuerx
te gladiũ in vaginã. Oatt.xxvi.imno eccia dʒ
intercedere etiã ꝓ eis neoccidãtur.moderate

tñ.xxiij.q.v.reos ſanguinis. In iudicio aur ſe
culari nunq; oʒ inferri pena mutilatõis vel oc⸗/
ciſionis ſine culpa ꝓpꝛia ↄmiſſa ̃ᷣm Clv. ſcõᷣa

ff ii

nun ⁊ iuſnim imꝑium ex ſe vel ex delagatõne.

DAQiunnta eſt veng erllij qua vtitur vreres ſoꝛus
di. Ixii.. in ſynodo. Erilium auũt lvc pᷣt eſſe tri/
plex. vnũ eſtin certo loco vt cum qins detrudi
tur in monaſteriũ. extra de adulterijſ.c. puemt
Alliud a loco certo.qñ ſcʒ philetur ſtare in lo/
co certo.ij.q.i.in pꝛimis.Cerciũ eſt ab omilo
co vt interdicitur quubuſdã penitentibo ne mo

de pe. di. vi. ſacerdoſ.pena eriã ſeruitutis im

nuitur 2 leges ꝛ1 p canones in certis caſibp.
ZLerciũ genus pe S.vij.
ne eſt ſubſtãtie tpalis vel dignitatis. et lvc eti
anm infertur in ſoꝛo ecciaſtico ⁊ ſeculari ⁊ aliqñ

8

ſine culpa ꝓpꝛia.nam ꝓprercrimẽ leſe ma⸗
ſeſtatis amittũt filij hereditatẽ paternã T ille/
gitimi ſvnoꝛib pꝛiuãtur eccleſiaſticis ⁊ ſecu⸗/

ſimpliciter.

ſaribun Etaffich quidẽ infertur alicin hec pena

noꝛiun ſicut in lereticis. di. viij. quo iure. di.
hliiij.adrianus. Aliqñ infertur in certa pte vel
dquantitate ꝓ iniuria ulata pſone vel loco. vt
xvij.q iiij.ſi quis ↄtumax.et.c.ſiquis in atrio.
que tñ̃ quãtitas arbitrio iudicis relinqñda eſt.
Alliqñ vero ꝓ ſatiffactõe illati dammi impom
tln. vt pꝛofurto vel rapina ⁊ hmõi. Et nora
Em Buil. ꝙ cũ pena oↄuentõnalis de cõi ↄſen/
lſpartiũ axpomtur loco intereſe peti pr ſine
peccato quantũ eſt intereſſe cui pꝓmina eſt vel
umpedimento. fj. de acf. empti. et vendi. l. pꝛe⸗/
dia. Si vero aponatur pena p ↄtumacia peti
pᷣt in totũ. ff. de coll. bo. l.ij. Si werro apponatur
pena in fraudẽ vſuraꝑ nompt pen extra de em⸗/
pti. et ven. ad nr̃am. Cõcoꝛ.oẽs Ber.extra de
arhi. in glo.ſuꝑ.c.dilecti.et idem dicit exrpᷣſe
AInnnno. extra de pe. in glo.ſuꝑ.c.ſuam.et addit.
AItem credimus ſi pena intereſſe excedat.licii/
te tota petitur. Satis etiã viðꝛ Moſti. in glo.
ibidem ↄcoꝛdare ſpecialiter de pena indiciali.
et addit. ꝙ ſi aliqᷓ pena parti de adimplendo
dietũ arbitrop fecitqð potuit. ſed tñ pauptate
vel imporentia pꝛeſſa totũ implerenõ potint.
licet mero iure teneatur ad penam in ſoliduʒ.
lhil eſt vltra q56

iñ de benignitate canonica mihil eſt vltra
inrerſit exigendũ.ſic intelligas extra de penis.

peti pᷣt quantu intereſt niſi apponatur in fran/
dem. Ireʒ in pᷣdictis nõ ita licer clericis emũ
gere crude liter. Arem Hoſtiẽ. in ſumma ſua

Dicit. ꝙ rel gioſi pñt petere penã ab eoq̃ nõſer
nat arbitriũ ſiue in pecunia cõſiſtat ſiue in alio

— „ .

peti pt.xij.q.ij.c.epus qui. Item iudicialem

et hmoi. et ipſe ſu
et vbi eſſet alteri ſac RMnin ns 3
rlletremittere vt dicit Cv. ſcvᷣa ſcðe.q.lxvij
vt.iq.vij.quotiens. Pena etiã a ure ꝓmiſſa Poſſet etiã augere penam aliqñ ad terroꝛẽ ali
oꝛũ qui ꝓni ſunt adculpã q muli? craſſlannbo

eſſamn talem wteſt infer, werere wiunt. eöentionalis atez peti oteſt

qn erehrhocointerenſe ſec n cauſa auari⸗
cie et in dvetrimenti alterius ptis exrra de pꝛe
ben. c. Mucie. Et Ber. et Boff. ſinpliciter di

cunt ꝙ pſone eccleſiaſtice pnñt exigere penas

tam a iure inductag q; ouentionales. pena aun
treñjn ſolita vr vicit Hoſti. in ſimmma nõ ſtabit

cõtractus ſiſe ſententia arbitri niſi in compꝛo

mino dirceũ ſit ꝙ renag ſoluta remaneat ſentẽ⸗

na rata. . dve tran ſact. l. cum ꝓpponas. idem
Rar. Rie m gm Budl. tam oñi q milites ec
cleſiaſce pſone pfitretinere illas venas quas
leuant ᷣm conſuetudinẽ leginmã ſtamtare*

gionis. nec peccant qñ in hac ꝑte ſubeſt cauſa
et cõſeruatur iuris oꝛdo. et fit non pp

ditatem ſed ꝓpter zelum iuſticie. nec ob. ꝙ pe
na excedit damnũ. quia hmõi non ſolũ pꝓprer
intereſſe ſtatute ſunt. ſed enaʒ ꝓpter crimina
pumenda ſunt iñ temꝑande peniatis circum⸗

ſtatijs ſ ⁊ ſecurius eſſei hmõi exceſſus emen⸗

darum in pios vſus erogari. Atem cum reus
meretur moꝛtẽ.iudex ex iuſta cauſa nõ infert
eam ei ad vtilitatẽ ſcʒ reipublice habens ſu
hoc ptãtem.ſi cõmunicatillam penã in pecuni

ariam. nõ ex auaricia ſed ex iuſticia nõ peccar.

Et dicit Hoſtieñ.ſiom̃ia bona ſua exrigeret nõ
viðꝛ nimis.qꝛ vt dicitur Yob.i. cũcta que ha
bet homo dabit ꝙ anima iua.i.vita. et ſi quis

ꝓpter maleficiũ æcunia mulctatusnõ poſtet

ſoluere. poteſt ei cõmutari in coꝛpalem incar⸗

cerationẽ. ſcʒ p verberationẽ. ruii.ꝗ. vi. ſi res.
ad penas auũt legum woſitas cõtratranigre ſſo⸗
res non teneiux ipe tranſgreſoꝛ. miſi Poſteq; fu

erint adudicale id eſt poſtq; reus fuerir ꝑ ſen⸗

tentiam iudicis cõdemnatus. vr dicit Ray. er
CTho. ſc ða ſcðę.q.lxvij.arti.vlti.ſed ſufct

pꝛeſtet emendã rei ablate velimurie facte ad

aurbitriñ boni viri. Beneraliter aũt iudices pi⸗
mire pñt ſuos ſubditos iuxra qualitatẽ culpari

et nullus alius.xvi.q.vi.c.i.nam iuriſditio ſi⸗

ne coertione nulla eſt. de oti dele. c. paſtoꝛalis

Scias tñ ꝙ łenas maioꝛes vt deponere quo

ad foꝛũ eccleſiaſticũ.vel decapitare quo ad fo⸗

rum ſeculase non pnñt iudices niſi maioꝛes qui
eria dicnitur habere merum im pium vt eßtin
eccleſiaſticis. di. xxv. plectis. et crimine ꝓbato

vt dicit Hoſtienã. Si cera vena reꝑiturin iu⸗

icu. ne unelligas extra de penis. re illa infligenda eſt non mollioꝛ neq; durioꝛ.

alioquin infamis fit iudex miſi loc faceret ſcili⸗

cet in remittendo vel dimitendo penã. cũ vi⸗

det reipublice expegire ⁊ ſrandalũ tollengum
coc habet plengã poteſtatẽ

mniuria paſſus iniuriã

aesetenp
ntr in
beentn
Utit nitt
uguiſinne
mtqiͤeni
Grenkitcdun
el i lpa

olnwct

otaſi

ſeſnraren
iigraenpen⸗
piobeniwn
ſvvretoifihc
0on velebeei⸗
telignsſerwee
Abröctoſeenn
oacioeſifun
Citiongtserenſe
Gdneſtwrepti,
dleyniopen
niſt tmnin n
Vñſi klet ſno⸗
oßſiwßper
onlarmeoinin
Peoreerhend
Ppvenninne
gainankren
Hancxrecnozin
Atinſeclaeaer
veſgnunsnant
lwrotivereur.
mulcton ſcz⸗
ſöͤcuſpae enue
nwaſie ,
nlo ſeſtnlins
nccui
ſltoötcaparen
Aceoßmeoyd
Keena dpenas.
ligerſtoning
Mencooem db
Keprixlwm.
Meevelnoac
doaganenire
Eeni epnn
Cusfannneſtn
bindlgenge
Cinatan
Ghponnmn
nalſſcni

ni

üigin⸗
NN
Wefwn N

aöngi

S=

4
–
mrlnnin
Atlatimin
mu ighnz
nſtliinten
mül utſh
MIaI
mGin
wſtören
muns Mint
A Niti,
bineneinmeint
eriträi l⸗
Bin uid n
Nnunmlt
inimreni⸗
õ
Ariar
unsnii nnMo
mmmngNNn
mattunnen
Sem zunpin
mlrneg tn,
guipetemi
ſentälitlene

11Petis

pnul/ o

opus eſt exemplo.ff. de penis. l. affert. ꝙ ſiplu
res pene targte ſimt, tunc arbitrio iudicis re/
linquitur ⁊ debet illã imponere gue magis ti⸗/
merur. extra vt lit.nõ cõteſta.c. qm̃ frequẽter.
Si vero certa pena ſtatuta nõ eſt ſʒ iudici ↄmit

nitur debet equitate ſeruata ſemꝑ in hbumamo

reñm partẽ declinare. extra de tranſac. c. ex ꝑte.
in penis eni benignioꝛ eſt interpᷣtatio faciẽda.
extra de re iudi.in penis.li.vi.et maxime miti⸗
gare delet cũ cauſaſubeſt. puta qꝛ nõ ex ꝓpoſi⸗

to ſed caſu culpa cõmiſſa eſt vel ꝓpter etatem

re Toth qui voluit filias ꝓſtituere vt hoſeles
liberaret.di.xriiij. ꝙ ait. velꝑ fauoꝛc᷑. xv....i.ali⸗

quos. vel ꝑ ebꝛietatẽ. xv. q.i.inebꝛiaueriit. et

intelligas ſi ex toto tales ſunt mente alienati
als nõ exonſarẽtur a toto ſa tanto. Scðm eſt

coactio.que ſi fuit abſoluta excuſat a totaſi cõ

ditionata excuſata tanta. di.l. pᷣſbyteros. Ter
cium eſt deceptio.vt ſifoꝛte aliquis colo alteri
us deceptus ꝑ erroꝛẽ ꝓbabilẽ fecit aliquid vel
omiſit. xxxiiij.q.ij.in leciuʒ. lvc tñ fallit in his
que nõ licet ignoꝛare.vt que ſint cõtra fidem
vel expᷣſa dei pcepta.xvi.q.i.ſi cupis.Auartũ
eſt multitudo in ſili peccato.ſ vc nõ excuſat a

pecato nec a pena ditimni iudicij. Oñ Augꝰ.nö
pꝓpoterea mnus ardebit qui cũ multis ardebit
ij.q.i.multi. Greleuat hic aliqualiter ad penãj.

nam coꝛrectio aliq omittitur cinn multtudo
eſt in ſcelere ad vitrandũ ſcandalum ſciſmatis
vel gramus mali.di.xliiij.cõmeſſationes.⁊ di.
l. vt ↄſtitueretur. Siłr m Anno. et cõſuetudo
excuſat qñq; ſcʒ a pena pali.di.iiij.deniq;. ſed
nõ culpa ⁊ pena eternali.imo auget culpã.ex⸗
tra de ↄſue.c.fi. Quinto eſtetas ⁊ hec excuſat
a toto.ſi eſt infans vel puer non oli capax. xv.

.i. illuid relatũ.qñq; iñ non a toto excuſat. vt

leſt wvli capax.exira de delic. pug.c.i. alie vero
etates ᷣm eoꝝ varietatẽ attenũanvet grauãt
peccata ⁊ penas.ar.lxxxvi.di.tanta. Sexiũ eſt
caſus. et ſi ↄtingat dando oꝑpam rei licue ⁊ ad⸗
lyibendo oẽm debitã diligentiã exciſatur a to⸗/
to.exira de lvmi. c. JYo. Sʒ ſi dabat opam rei

illicite vel nõ adiapunt debitã diligentiã dan/

do oꝑam etiã rei lieite excuſatur a tanto. di.l.

clerico. Septimũ eſt iosatioſiue ludus et ſilu

dus noxius eſt vel e oneſtus ſʒnõ cum de⸗/
bita diligentia excuſat a tanto.xv.q.i.illud.
Et nota ꝙ poſtq; quis ſemelpunitus eſtpꝛo
aliquo crimie ſᷣm Ray.nõ debet ei aliqua pe

Npre ſunt que excuſantapena ſie a culpa.
Hꝛimũ eſt mentis alienatio que tripliciter cõ⸗
tingit. qꝛ vel p ſtupoꝛẽ ⁊ ſic viðꝛ Aug.excuſa/

õ

Naum. ij. et nemno delet duplici Stritione c⸗

reri.extra de iudi.c.at ſi clerici.multoriens tñ

Headẽ culpa imponitur mutipler pena ſimul

in eodem iucdhcio. nam tũtc oẽs ille pene acci⸗
piuntir ꝓ aliqua vna. qũ pꝑ ſe ſufficies nõ fu⸗
iſſet. Sed in diuerſis iudicijg nõ licet bis in id
ipᷣm iudicare.vt dictuʒ eſt. mſi foꝛte creſceret

cõtumacia. vt lit.nõ ↄteſta.qm̃ ſreqñter. ſic et

diuina dementia peccata ↄimſſain vltionez
Vnire nõ patit᷑.xxiij.q.iii.ſi ulłe. De penis
que inferũtur a iudicibo habes enã ſup in hac

tercia ꝑte.ti.de iudicibꝛ.

De multiplici viſiatione dei ꝓ penas in vi
ta pꝛeſenti et in purgatoꝛio. Capituln. i.

e Lage eS„*ς
Eunus Viſitabit ple
llerm ſuam. uc. vij. pᷣs. lxxxviij. Di
ſiitabo in virga iniquitates eoꝝ. et
in verberibo peccata ait us. DPꝛimunm reſera
tur ad penas vite pñtis. Scom de verberibo ad
penas purgatoꝛij.et ſubdit.miſcðiam aũt me

am nõ auferam ab eo. Niſitabit aũt 2 viſi

tat tripliciter. Hꝛimo p ſpũalium bonoxꝝ colla
tionem.ſicut amicus amicũ ↄſolando. iuxia

illð Luẽc.i. DNiſitabit nos oꝛiẽs ex alto.et Eʒe⸗

chieł. Diſitabo oues meas ſicut paſtoꝛ viſitat
gregem ſuũ. ⁊c. ſcʒ cõferendo eis paſtũ ſalini⸗
ferum ⁊ alia ei neceſſaria.Scðo viſitat ꝑ fla⸗
gellationẽ ſicut medicus viſitat inſrmũ dan⸗
co dietã ⁊ potiones amaras ⁊ cauteriũ et huu⸗
iuſmodi.ponendo infirmũ vt ſanet.et vies de

us viſitat diuerſis tribulationibus. iuxta illud

Job. x.c.viſitatio tua cuſtodiuit ſym meum.
et aliqñ ꝓpter eos etiã irrationabilia puniun
tur. Cercio viſitat ꝑ malon ablationẽ. et ſic e

gitur Eroð.iiij.c.ꝙ auchentes filij iſrael viſi⸗

tauit dñs eos ſcʒ tractando liberationẽ eoꝝ de
ſeruitute pharaonis pꝛoni adoꝛauerunt.et ꝙ
irratiobilia ⁊ inſenſibilia exercẽtur vel anathe
matiʒẽtur vel moꝛte puniẽtur ałs ꝑdantur fit.
vt dicit Br̃anus.i.q.iiij.ꝭ.is itaq;.nõ ꝑticipa⸗
tione peccatiſzcauia ſact᷑i vel deteſtatõe pecca
ti vel ſagello delinquentiũ. Et cauſa quideʒ

ſacxri.i. ſpũalis ſignircatõis. teſauri YJericho

7 aĩalia Amalechitaꝝ. Yericlv eni lunainter
pꝛeratur ⁊ ſignificat mundGũ iſtũ. Amalechite
interpᷣtatur lingẽtes ſanguinẽ ⁊ ſignificat cu/⸗

pidos 7 auaros etiã demones. Aſraelite inter

pᷣtantur viri vendẽtes deñ ⁊ ſiguſicat mulu⸗

tudinẽ ſcõꝝ. Lapides ergo Nericlvo tſaurt
anatlvmatiſaniur. aialia amalechitaꝝ interſi

ci iubentur ad examinandà cupichtatẽiſraeliti
ce plebis. et vt ſignificaretur ꝙ muri vicioꝛuʒ

et theſauri unus mũdi qui , lapides theſaug

ros Yericho deſignan turirrationabiles quoc
vicioꝝ mnotus qui paĩalia Amalechita intel
liguntur.nõ debent tranſire in ſoꝛtem ſanctox.
aĩalia vero egyptioꝝ ⁊ poſſeſſiones eon etpꝛi⸗
mogenita grandine ⁊ moꝛte ↄſumpta ſint vr
in ülis punirẽtur quoꝝ felicitate letabamurer
vt dare ſur intelligi ꝙ mundus interibit ⁊ ſub
ſtantia eius. Sʒ ⁊ terra iſfraelitaꝝ in ſalſugine
verſa eſt. ſegenbus eoꝝ ymbꝛes aduerſi ſunt.
aialia eoꝝ ſterilitate ⁊ moꝛbis ↄfecta ſunt. vt

autoꝛẽ ſuum quẽ ꝑ bñficis cognoſcexe nolue/⸗
runt ſaltẽ inter ſuſpiria ſentixet. In deteſtatio

nem vero peccati pecuma ſymonis danata eſt
cin dictũ eſt.pecimia tua tecũ ſit in paitlone.qe

exiſtimaſti onum dei ⁊c. An deteſtationẽ qʒ

eiuſdẽ eriminis altare v eccleſia q; p ſymoniz

2ſecrãtur nõ tam ↄſecrari qᷓ execrari dicũ ur.
Arca vero ⁊ ꝓplvte peccatoꝝ ſuoꝝ cimũ graui
tate lvſtib traditi ſunt.electi q́ʒ qui murmure

eoꝝ impediti ſunt nõ in penã criminis ſʒine
perimentũ ⁊ exemplũ patientie c paſſiſunt.
Item pplus qui ꝓ pcco Ylclvꝛ ⁊ filioꝝ hely in
manib loſtiũ traditus eſt. ſiguificãt ſubditos

coꝛꝑaliter flagellari. vt inter ipᷣa flagella pᷣla
toꝛum feriãtur.ſicut Aclvꝛ ſoꝛte depᷣhenſus la⸗

pigdibus obꝛutus eſt ſie ⁊ nauicula Yone picli⸗
tatur. vt fugitiuns ſoꝛte dephenſus flucnibo un⸗
mergatur. Ahqñ ꝓmeritis pᷣlatoꝝ vita ſub⸗

ditoꝝ vt pᷣlatis ſuis ſubditi ſauentes ad malũ

cum eis ſimul coꝛruãt ſicut filij Iſrael diu poꝛ⸗
tantes peccata ſacerdotũ tande cum eis ceci
derunt in manibo loſtin. Ytem Hauid pn
nu merauit.quo peccato gladius dñi deſeuit in

xvłm. ſed ſicut in lata gente gloꝛia regis eſt ita

in diminutõne plebis cõtritio pꝛincipis.Aui
ergo de ninneroſitate ſue gentisſupbit iure in
eius diminutõe punitus eſt. Item paruulos

ipſoꝑꝝ ſodomitaꝝ nõ excuſauit ignoꝛãtia. quin

ꝓ paternoſcelere celeſti igne cõſumerenmr.

Sʒ hoc igne pena illis diminuta eſt.quibo ſuc/
ceſio paterni ſceleris eſt adempta. piter etiaʒ
monſtratũ eſt peccatis parentũ puuios aliqñ

coꝛꝑaliter flagellari. Illnd idẽ intelligenduʒ
i ꝓ xeccatis Dathanet Aby/
ron viui deſcenderũt ad inferos. Item Eayn
peccante Canaan filius eius malecicit. Gy/

eſt de puulis

eʒi delinquete lepꝛa ꝑcunus tranſmittitur ad

rum pene mõꝛtis chꝛiſti auiecte ſunt. Achab
quoq; peccante poſteri eius ſoliũ regni amiſe/
runt. et qui de eius ſemine in regno iude nani
ſunt vſq; ad purgatã lalem illius familie a ge⸗/
nealogia vmi excluſi ſunt. Odium q̃ʒ Eſau. vt
alachias teſtatur. tranſunt ad Aaumeos.

Er quuntp omiby colligiim q ignoꝛqtia Necati cns nationiſ aſſiumpfis duerebat ulisin ꝑnn

XXIE

non exenſat aliquẽ.ſz his exemplis non ꝓbaꝶ

cie eoꝝ. Olieni de ſemine Eſau a ceteroꝝ ad
deñ cõuerſi paternã maliciã deteſtatiſunt.nõ
odiũ ſʒ dei clementiã expti ſunt. Areʒ vi Alm⸗

b20. ait, iurbatim nauicula Petriin qua udas

qui ſins meritis erat firmus turbatus eſt aliez

nis. Ignoꝛabat auũt Petruspecẽm
ergo ignoꝛãtiaillum exsuſanit.ſsturbatio hec.
5 peccati coinquinatio ſed coꝛpalis pſeitio
ibi intelligitur. qꝛ meritis maloꝝ nõnunq;ᷓ a
deo vni puniũtur.vt eoꝝꝑ tixbetur infirmitas.
Item nota ꝙ puniũtur peccata triplicite
Pꝛimo ſacerdotes locũ dei teneres diͦ re ſ⸗

gitur in pnitẽétia ſatiffactio. Scvðᷣo puniũtur
h vies ſicin ꝑ iudices ecciaſticos ⁊ ſeculares,.
Ferxcio pꝑ los der ira excitatos.et hic aliqñ ꝑ
neſigtes aliqñ ꝑ ſciẽtes. Dñ
q. v. y. Diac notanci. dicit. aliqñ punit qus
neſciẽtes giqñ pſcientes. Berſneſcientes

7

quidẽ pcc̃apineli.ſcutꝑ Sẽnacherib ⁊ Ha

uclvdonoioꝛ ⁊ p Antiochũ ⁊ p pꝛincip's ro/-
manoꝛum 1 p nõnullos reges gentilin ꝙłm
iſraeliticũ delinquentẽ aliañ affiixit aliqn ca/
ptiuauit. Oñ ipie oñjs ait ꝑ ꝓplxtã. Dirga ſn⸗
roꝛis mei in aſſur. ipe aũt nõcognouit.Aſſur
erat virga ſuroꝛis dñi qꝛ ꝑ eum innumeras
gẽtes diuina iuſticia flagellare diſpoſint. ipſe
vero nõ cognoint qꝛ in ſuꝑbiã eleuatus victo
riam quã aſſecutus fuerat.nõ diuine potẽétie.

ude non

fanus. 1xiij.

ſeignnncoflli
.—— Wemtalninun
mtaſenitorien

ſz ſuis virib attribuit. Oñ ↄira eius ſupbiam

biunt mercedẽ ſue ſerintutis a deo nõ niſi pa

oñs loquiiur dicens. nüquid gloꝛiabitur ſerra
2tra eñ qui ſecat in ea. aut nüquid exaltabitur
ſecuris cõtra eum qin cedit in ea. qinba fihtudi
nibo ſatis ꝑſpicue oñditur ꝙ ſicut ſerra ⁊ ſecu⸗
ris nec ſecare nec cedere ligna poſſunt niſi ab
alio regantur. et ideo cõtra regentẽ ſe nõ lice
ſupbire.ſic illi ꝑ quoſ deus punit abſq; nutu di
uine diſpoſitõis mil agere valent. ac ideo ↄtra
regentẽ ſe ſuꝑbire nõ licer. tales in eo ꝙ pruni
unt deo ſerure dicutur. in eo aũt ꝙ ignoꝛãtes
ſeſe eſſe miniſtros dei de impia wannate ſupy

lem inuemunt. penã veroſuꝑbie ſue nõ efu⸗
guumt. Dñ cum dñs diceret ad ꝓphetã de a
buchodonoſoꝛ. quid dabo ei pꝛo laboꝛe quo ſer
nin nuunt mihi apud Cyrum. Statim ſubiungit da
vſteros.iuceis clamãtibo ſanguis eius ſuper loc eſt dato ſibi ꝓunnciã. Egypiũ Ethiopiam
nos ⁊ ſuꝑ filios nros relinquitur ⁊ relquie eo

Cum aũt in coꝛde ſuo ſuꝑbiens poſtea dice,-

ret. nõne hec Babylan quã ego ↄdidi in robo⸗/
le regm mei ⁊c̃.ſtati unmutauit deus rõna⸗
lem mentẽ eius. et ind
yvt ab hoibo ſugiens eñ beſtijs viueret. Per an
tiochum q cum idolatriã iudaice plebis dñe
pumirxet. et pacẽ quã ex lege dei abiectia ⁊ exſa⸗

eum ſeua beſtialiate

erſcenes

fiooſtaavonr
apnenenzetch

tnnſferileſit

gertnemm.
Pnlepenttenn
perfunincennt,
oontaſen

Diclentbeuan.

Ponetlunquerere

ſouciech
eungtiavcn

nndnonpopols

ſpemsterramec

Nnenherecttan
Nirortinacpem.

CAcnurſe wprlus

puacpmnciten
uecſepen
Pngachräng
Ccbatrigrwrdn
lun oneran
Crocpeecenn
ettetengaiwprl
Pterounloinſun
Cteypraspſenn

Aetone hon een
rlonrompwrey
MIMinrime
ehanunnen
Mnenci ccat
ectosipſi

Mamlegturd
Ohaclanins

eos dls
mllamoccupan

mmntenn diutin
haſtoetetp 3

(onurhneihere
esdgkenine

rumnmorine
pegnnmn

Perpelin
Sinnchendnn
Sſsseellie
e rib
Micr AA
anmunns
Kntſtige
Hiphitanren
uinnpit.
Nipmemigm
icrpehmſe
Anutenitir
Adtna uhſ
mgünkmnee
eigewinnid
iuncnituin
Lant
eutn tN
ANNNN
Imnii ghoants
irmmet
mmli
nigtr ſenon
Nan tnidi
mwangit
guun tügld
i tlonmn
ns pfen dic
niunnn
ndrsl
nukſi
Erunnut
e hli;
Mipitieh
Uia lint

H

ciem vertere. qꝛ dei diſpoſitionẽ ignoꝛans ſue

facultati deuaſtationẽ illius plebis gtiribmir.

impcatur in eum ꝑ ꝓphetam dieeme. Effun/

de iram muã in gentes que te nõ nouerunt. et

in regna que nõ inuocauerũt nomen tni. ne

foꝛte dicant in gentibo vbi eſt deus eop. Simi
liter cum ꝑromanos peccatũ moꝛtis chꝛiſti de

us punire decreuiſſet vꝛbis excidiũ et iudaice

Debismiſeran capirale ſiis viktita aſcri⸗

eceperant. vnde cõtra eos ꝓpheta pᷣcatur.

d. Leua manus tuas in ſuperbias eoꝛuʒz qui te

ocerunt et qui multa maligne opati monu⸗

enta ſue victoꝛie poſuerunt in medio atrio

Hilios iſrael voluit pumre peccara Amoꝛreoꝝ
et Chananeoꝝ et aliaꝝ gentimn quarum ter⸗
ram iſraelitis poſſidendain dedit.quib etiam

pꝛecepit vt nemini eoꝛunm parcerent. ſed om/
nes moꝛti traderent.quod ꝓpter peccata eoꝝ
illis contigiſſe ex verbis dñi apparet. qui diimn
diceret ad Abꝛaam. Semini iuo dabo terrazʒ

hanc.veluti quereret.quare non modo das

eam mili.audiint. Nondum enĩ ſunt conſuun
mata cum populus ille de egyptiaca ſeruitute
liberatus terram eoꝛuʒz ſicut ꝓmiſſum fuerat
Abꝛae in hereditatem accepit. Cum ergo ſic
diuino uſſu ad puniendum peccata populi exx
citantur. ſic populus ille iudaicus eſt ercita,/
tus ad occupandũ terram ꝓmiſſionis et ad de
lendas gentes peccatrices ſine culpa norius
ſanguis eſfſunditur. et quod ab eis male poſſi/

debatur in ius ⁊ domimiũ rite tranſeunt bono/
rum. Cum ergoocculto inſtinctu aliqui mouẽ
tur ad ꝑſequencuʒ malos.ſicut Sennacherib
et ceteri qui vppuluʒ delinquentẽ ꝑſecuti ſunt

licer occulto inſtinctu oꝑante illoꝝ meritis in⸗
citentur ad ꝑſequendum. iamẽ quia pꝛauain/

tentione non peccata delinquentiũ punire ſed
illoꝝ bona rapere velſue ditioni ſubijcere que/
runt non ſunt immunes a cnimine. De:qui

bus eriam notandum eſt. ꝙ aliqñ excitantur

ad puniendũ peccata bonoꝝ.vt tandem ꝑ bo⸗/
nos coꝛrectos ipſi quoq; puniantar. ſicut in li.

iudicum legitux de Jabin rege Chananeoꝛuʒ

et e &cadhanitis ppter icolairiam popiiii ſi

ſcitauit eos deus vi hieruſalè affligerẽt ⁊ ter /
ram illam occuparent.Cum aũt ꝓplus dei ſub

mamb eoꝝ diutius afflictus peccaiũ ſuum re

cognoſceret.et ꝑ penitentiã deuʒ ſibi placaret
to et Barach comitatus Delboꝛã
ꝓmiſſam vxoꝛem Tan P Jabin regem
Chananeopꝑ et Siʒarae
contriui et Bedgeon et ʒebee et Salmanare
ges Saadianitarum et Oꝛeb et zeba duces

ex dei pcepto et

coꝛum moꝛti tradidit. Aꝑpparet ergo ꝙ aliquã⸗

Perſcientes peccata pumũtur. ſicut ꝑ

ucem exercitus ſui

. 1 3 .
— . .
— .
.

per populos diuino iuſſii excitaros mali p pec⸗
catis ſuis non ſolum flagellantur. mon *
rire pauntu Heceſt contrariũ illud Alug. quo
ad OJarcellinũ ꝓ circũcelliombo ſupplicans
rogabat.vt verberib eos coerceret nõ moꝛte
Pcderet.quis enĩ ſuplicando ſpaciuʒvite eis
reſeruari wopoſcit. non tamen legum ſeuerita
tem qua tales moꝛte plectuntur non obſeruãs

De mulnplici nomine dei ſinnpto p'eſſen?⸗

tiam ꝓ adoptionem etp falſam eſtimationẽ.
Euus ſtent in lina
UMYMM goga deoꝛiin.in medio autem de
os diiudicat. p̃s. lxxxi. Sapiẽtiſ-
ê ſimus Salomon loquẽs deſſum /
mo deo qui cuncta gubernat inqint puerb. xxr.
Quod nomen eſteius.etqð nomen ſilij eius

ſi noſti. ꝗq.d.non.cin concoꝛ.Dyoni.in li.de d’i

ui.no.dicens. NHec eſt nomẽ eius nec opinio.

quomodo ergo Hauidipſum ſummum comè

num ſic nommat. d. deus ſtetit. Sed ad hoc re,/
ſpondenir ꝙ ea ratione dicitur deum nomen
non habere.quia eius eſſentia eſt ſupꝛa idqð

de deointelligimus et vocem ſignincamus. tax

men ipſum pꝛout valemus nominamus. ⁊ no
men eiusſepe inuocamus dicenco. Deus in
adiuioꝛiũ meũ intende.Obi ſciencũ.ꝙ deus

ꝛ iripliciter. Ono modo ꝓpꝛie ⁊ ſingulariter

et ſic deus ſtetit. Scðo modo large ⁊ ꝑpticipaliꝰ

ter. et ſic in medio deoꝝ.Lercio mõ opinione
et fallaciter.et ſic in medio deus diiudicat.

Ouantũu ad primũ ſ.ſ.

ſumendo ꝓpꝛie aſtricte iſtud nomẽ deus quã⸗
tum ad id ad quod eſtimpoſuũ nomẽ ad ſigni

ficandum. ſſic eſt vnus ſngulariter. Audi ifral

deus tuus vnus eſt. Exo. xx. vnde et ſingulari/
ter dicit deus ſtetit. DNicit aut Ambꝛo. ꝙ deus
nomen eſt nature. Pꝛo cuius declaraiõne di⸗

cit Cho.in pꝛima parie.qj.xiij.arti.viij. ꝙ de⸗
us verus nõ eſt nobis notus in ſin natura. ſech
nobis innoteſcit ex oꝑibus et effectibus euus

et exhis poſſumus eum nominare.Onde lvc

nomẽ deus nõ eſt nomẽ oꝑationis quantũ ad
ida quo imponitur ad ſignificandũ. IAmponi,/½
tur enĩ loc nomẽ ab vniuerſali reꝝꝑ ꝓuidentis
omneseni de deo loquentes lvc intelligũt no
minare deũ.ꝙ hʒ ꝓpuidentiã vniuerſale de re⸗
bus. Vñ ei OD yoni. vicit. ꝙ deitas eſt que vi /
dit oĩa ꝓuideniia ⁊ bonitare perfecta. Exhac
N t. lpe / aũt oꝑanone hoc nomẽ deus aſſumptũ impoſi
doꝑ legitimam poteſtatez gentes. aliquando

tum ad ſignifſicancũ naturã diuinam.xet ſi non

Titulus

woſituimn. Onde ⁊ Oam aſce.dicitin.i.li.ꝙ ᷑e
us dicit ab ytin qð eſt curare ⁊ fouere. ſcz vul⸗ .

nerla. vel abatſxyn gre ce quod eſt grgere El

deus ſtetit vt notetur ꝓfectio nõ tranſitio tem

oꝛis.nulla enĩ creatura ſtat immutabiliter ſʒ

cõtinuo mouetur de vno ad aliud.etſi non tꝑe
ſaltim affectu ⁊ cogitatu mouetur. Goeniꝰ de

pliloſophica conſolatõe ait. ſtabiliiq; manẽs
dans cuncta moueri.O qui ꝑpetua mundun
rõne gubernas.ſcʒ deus. Hnde Yob ðꝛ. Eece
qui ſeruiunt ei nõ ſunt ſtahiles.et in angelis
ſuis inuenit pꝛauitatẽ.qꝛ tñ confirmati fuerũt
in gra ſicut et ſancti cadere nõ poſſint in pecca
tum. Poteſt dici conditio ſtatus eoꝝ ſᷣm illud
Abacuclꝛ.iij. Sol ⁊ luna ſteterũt in habitacu⸗/
lo ſuo.Sol chꝛiſtus.luna eccleſia triunphans
cuius tabernaculuʒ eſt gloꝛia beatitudims. ad
quod inbabitandũ eſt facta.⁊ hec militat. Eſt
autẽ beatitudo ſtatus ommũ bonop aggrega⸗/
tione pfectus.Status autẽ varij ſunt qin ſunt
in eccleſia imihtanti. de quibus dictum eſt. quo

tidie mutatur de vno in aliud. ſed ego ſto ad

oſtium ⁊ pulſo.Alpocal.iij.inuirans ad nupti/

as vel cenam. vbi oia bona Pata. ſumt. et ideo
apiendum eſt ⁊ cum eo ſtandun.
Secundo mõ large J.ij.
ſcʒ ſumendo iſtud nomen deus nic non de vno
ſolo dicitur qui habet diuinaʒ naturam ſed de
multis ſcʒ de his qui aliquid ꝑticipant de dui⸗
na verfectione vltra eſſe. Pꝛocuius declarati⸗

one dicit Cho. in.i.parte.q.xiij.arti.ix. ꝙ ali/
gquod nomen poteſt eſſe cõmunicabile dupli/

citer ſcʒ ꝓpꝛie ⁊ ꝑ ſiniiudinem. Pꝛopꝛie
eſt cõmumcabile. quod ſc vᷣm totam ſiginſica⸗
tioneʒ nois poteſt multuis cõmunic ari.ſicut no

men leonis cõmunicatur.et viciiur pꝛopꝛie de

omnibus qui habent cõmunicari quod eſt cõ⸗
municabile ſᷣm aliquid eoꝝ que includuntur
in ſigniſicatõne nominis. et ſic hoc nomẽ leo
ↄinumeatur et his qin nõ habẽt naturã leoni/

ſic iſtud nomẽ deus ꝓpꝛie ðꝛ de hñte totã natu⸗
ram diuinã ⁊ hic eſt vnus. Per ſilitudineʒ
vero ðꝛ de his qin ꝑticipãt de ↄditõibo eius. nö
oiĩby ſʒ pfectioꝛ.iboqᷓ excecũr naturã cõem. et
m lvc dicutur dij pꝛuno angeli bom a oẽs ſci rum adoꝛabant ge
qui pticipãt glam eius ᷣm illud. Deus deoꝛnz
oñs locuiꝰ eſt. deus o†a. onñs angelop ? ſcõö⸗
rum. Dicntur euã oi oes qin pticipant gram
eius grati facieme ᷣmn ilð. Ego diri dij eſttis
ſcʒ vos oes qii babetis gram eius. qꝛ vt dꝛ.i.

quale ⁊ quantũ ſit illud lonũ.Si eni ſingula bo
na delectabilia ſunt. cogita in te q;ᷓ delectabe

num ſibi defuturum.

.
4 .

cerdotibo. ᷣm qualibet acceptõz hmõi ſletit et

ſtat deus verus in lynagoga deox. ſ. angelon 2
ſanctoꝝ a bonon ↄgregatoͤne. noͤ eni ſolitarius

vi. Ausadleret deo vnus ſpũs eſt cũ eo.
Tercio vicunin vij q ptieipãt ptateʒ eius ⁊ pe
pue in ſpnenly. Dñn in rerer lege vꝛ vijs no
ſt ſt cetrahes.i. ſacerdoribo. exponit Greg. ij. q. i. ſa/
eni xeus ↄſumens ignis omnẽ mahcia. vel a
taſte qð eſt conſiderare oĩa.que cücta verri⸗/
nent ad opus diuine pin dentie. Ethic ſolus

2 dis non

ſtat/ſ cũ ſanctis et angelis cũ quibo gaudeat

ꝓſologion vicẽs.Excita nunc aĩa meg et eri⸗

ge totũ intelleciũ tuum ⁊ cogita quantũ woteſ

ſit ilnd bonum qð continet iocunditatẽ ò

lvnoꝝ.et nõ quale in rebus creans ſumus erp

et quibus bona ſug cõicet. Ad qð ↄtemplandũ
etꝑamanoũñ Anſelmit ſeipᷣm excitat in libeæ

ti.ſed tanto diſterente quanto differt creato?ꝛ

a creatura.qui loc bono fruetur qͥd ill erit.cer

te qincquid voluerit.⁊ qmicquid nolet nõ erit.

Quid ergo ꝑ multa vagaris muntio querxeè⸗
co bona aĩe iue ⁊ coꝛꝑis tui.ama vnũ bonũ in
I ſunt oĩa bona ⁊ ſumcit.uidenĩ amas ca⸗

ro mea.quid deſideras.ibi eſt quicquid amas.

quncqͥd deſideras, ſi delectat puleritu do.fulge/
bũt uiſti ſicui ſol.ſi velocitas aut ſoꝛtitudo aut

lilertas coꝛpis cui nihil obſiſtere p t.erut ſin
miles angelis di. Si longa ⁊ ſalubꝛis vitꝗa.ibi
eſt ſana eternitas et eterna ſanitas.Si ſacie⸗

tas ſatiabũtur cũ apparuerit gła dñi. Si ebꝛie

tas. inebꝛiabumtur ab vlertate wmus dei. Si
melodia ibi ange loꝝ clvꝛiↄcinũt. Si ſapiẽtia

ipſa dei ſapiẽtia oſtendit eis ſeipam. Si amici

cia diliget deñ plus qᷓ; ſeipos ⁊ innicẽ tanq;ᷓ ſe⸗/
ipſos.qꝛilli illũ.etſeinincẽ ꝑillũ.⁊ille ſe.et il⸗

los ꝑ ſeipᷣm.ſi ptãtes oĩpotentes erũt ſue vo/

lumtatis vt ⁊ deus ſue. Ham ſicut poterit deus
4qð voler ꝑſeipᷣm.poterũt ita illi qð volent ꝑ
ilu. Si lvnoꝛ ⁊ diuitie deus ſeruos bonos ⁊ ſi
deles ſupꝛa multa cõſtituit. heredes quidẽ dei
coheredes autẽ chꝛiſti. Si veraſecuritas certi

—

erũt.nunq; nullatenus iſta vel potius iſtud bo

LZercio mõ dicitur O.üj.
numegtur et hot 10 agt rã leoni/ deus falſa opinione. Galt. iij. his qii natura
naã. et lvc mõ chiſtus hõ ðꝛ leo de tribu inda. non ſunt dij ſermebatis ait apoſtolus loquens
gentibus cõuerſis ad fidem.et alubi. &t ſi ſint
dDij multi ſcilicʒ falſg opinione.et vmini mul /
n.nobis non eſt mſi vnus deus.ſcilicet verus.

NPbi ſciendum riaben era falſoꝛum deo
ules. Zlliqui demones in

ſtatuis vel arrepti mgoquentes. iuxta illud.
ps. Dij gentiun demona. et de talibus fuit
deus Socratis.qin ei loquobatur. Aliqui ado

rabant aliquos homines pꝛoptex ahquamin⸗

Quſtriam vel potentiã pꝛe ceteris vel nimium

noge

ronpntilsd

iis Mado⸗
ſesppeerp
HH
ectcneian
dſei i
Mngurinſpie
cnirnenoekt
liar iuſene
ſineatein in
Aitinifieni
Arnueriautar
heatpünpewe
ſcgiqosdin
Gter vnine
nngtcenunt9
lipdipfien
ſcien vthen
(Csrpolra
Wnamerneg
Wnemntt
munpman
Wrdichan
o,Fnmeto⸗
ſolooavense
conierüigg
mezwore, dn
flosdwsdbi
1Nloscreatur
lorlwwoluſe
Cingh ſaloe:
MAnnatagign

WösPhenn
focaverat

Munplnd
Unli malue

rargbutnr

labtätin w

Nſirr,

Griahnno
unagletode
Qmoddrn

nearode

Mecndnolerti
Nölrmunrvgt
m.andvrütwi
.Qucerime
Rgocantn
eralgrinnci
Ceinsbrnne
Hletiürrtai,
ntättungt
tamtäsgne
m Kmi See
bimure
rcnmmm rin

rmighttl
inmneiin
Dmimpmm

nütiuin en

eNi
Smnsl

Sungmilnd

in
i e
iptis

—
— —

S=
=

—

mn aunikiin
NuncerummN
ns. AlaN
rans aonN
Dmnuner
itkilil
etde nllt⸗
iant ,
prii⸗
cenon⸗

—

gmoꝛeim ad eos.vt Nerculem ier foꝛtitu⸗
dinẽ. Jouẽ ꝓpter rotentiã corti

lit patrẽ Saturnů de regno. OJercuriũ ꝓpter
ſapientiã vel eloquẽtiã. Euſculapiũ qͥ inuenit
medicinã et hmõi. Sʒ ſos ⁊ alios. vt Sattr⸗/
num artẽ Menerẽ Eaſtoꝛẽ ⁊ Hollucẽ Ti⸗ ſit

lerũ Romunũ cũ reliquis dveclarat Aactantius
fuiſſe moꝛtales quinimo ⁊ libidinoſos adulte

adoꝛẽt nemo eſt tam incõſiceratus qui nõ in⸗

telligat fuiſſe moꝛtales.quõ ergo dij inquiet
aliquis crediti ſunt. nimiru qꝛ reges inarimi
et potẽtiſſimi fuerũtob merita virtuiũ ſuarum

—

aut munerũ aut artiũ reꝑtaxꝝ. cũ chari fuiſſent
his quibo imꝑauerãt in memoꝛiã ſunt ↄſecra
ti. quid ſiquis dubitet. res eoꝝ geſtas et facta
cõſideret qᷓ vniuerſa tã poete q;ᷓ hiſtoꝛici vete⸗

res ꝓdiderunt. Et declarat diffuſe quõ tales

habiti ꝓ dijs fuerũt ſcelerati Roies referens
ſcelera eoꝝ.vt Herculis Eſculapij Zlpollinis.
Caſtoꝛis ⁊ Hollucis Oercurij Liberi Youis.
quẽ maxune vitupat pᷣ alijs qꝛ prem Satur⸗
num regno expulit vt ſtupꝛa adulterig ⁊ ſodo/
miam ꝑrewauit. eriſte ſceleſtimſimus ſimmus
don dicebatur ab üllis idolatris. ſ quid dicit
pᷣs. In medio autẽ deos diiudicat.i.diſcernit
falſos a veris.et malos a bonis. et lvcin me/
dio dilectõis.que eſt mechũ vniẽs creaturam

cũ creatoꝛe.diiudicat ergo et ſeꝑat demones

folſos deos a biĩs angelis veris dijs.ſʒ ꝑticipa

tõe pꝛauos lvies. Youẽ ⁊ alios a bonis ꝑ graʒ
2 alias creaturas.et vc in medio.qꝛ.ſ.ange⸗
los ⁊ bonos hoĩes qui habuerũt charitatẽ collo

cat in gła.falſos deos demones ⁊ hvies malos

ↄdemnat ad ignẽ. Ergo exquo ꝑ mediũ lvc.ſ.
Ollectõis ꝓuenitur ad ꝑticipanonẽ gloꝛie.vbi
ſunt omia vera bona.Quanta ibi felicitas ait
Alug. in vlti. c. de cim. dei. vbi nullũ bonum late
bit nullũ malũ aderit. Erit deus oĩa. in omni⸗
bus vacabitur laudibo dei. m illud s. Beati
gqui habitãt in como tua dñe.in ſecula ſeculoꝝ
laudabũt te. De ſtain igtur opᷣhenſop tra⸗/
ccando. Pꝛuno vidgen
trino.qui eſt obiecii

nij qui expu capite eccleſie etiã triũphantis.QAuinto de va

rüs ſtatibus eccleſie triummphãtis. et pꝛimo de

eſt de ipſo deo vnd et
uſa beatinichnis. Se/
cunmdo de bonis que habentur in tah ſtauu gloꝛie
non tꝑaliaſed ꝑmanentia. et de vnbo ani⸗/
me. Cercio de conbus coꝛpoann et qureolis.

. „
2
X

Quarto de chꝛiſto ꝑ quẽ habenturiſta bvna vt

virgine O Jaria.ſcdo de angelis. tercio de pa ⸗/

triarchis et ꝓphetis ⁊ Yohane. quarto de arx
ſtolis. qinnto de martirilv. ſexto de coctoꝛibus
et confeſſonbo. ſeptimo de virginibus. octauo
rosi nceſtuoſos ſodomitas. etpᷣcipue JYouem vo e vnn.
quẽ dicebãt ſimmũ xon. falſiſima ergo erat
opinio ꝙ eſſent dij. No.i. Cõmutauerũt glazʒ
incoꝛruptibilis dei in gloꝛiã coꝛruptibilis hoꝰ⸗
minis.Aliq̃ͥ adoꝛ abãt vt deũ creaturas irrõ⸗
nales ppter pulcrituchnẽ vel aliquã virtuteʒ.
aunboõꝛ Sapiẽ. Aliqui elemẽta vr chaldei
ignẽ. aliqin aialia vt & gipiij louẽ 2 hmõi. He
dijs gentiñ ſic ait idẽ T.actãtius.li.i. Illos qs
umpiti ⁊ inſipiẽtes tanq; os ⁊ nuncupantet

De ipſo wo trino 1 vvo. La. ij.

Iclerunt ingreſſus
mos deus. ingreſſus dei mei. regis
mmaei qui eſt in ſancto.p̃s. lxvij. In
hiis verhis innuit ꝓphe ta tria maxime cõſide
randa.Pꝛimũ pꝛemiñ pfectum himnane feli/
citatis.ibi.viderũt. Scm effectũ ſumme dei,)
tatis.ihi.ingreſſus tuos deus.Cerciũ ſecretuzʒ
tirine ꝑſonalit atis. ibi. dei mei regis meii.
Duantum ad primũ ꝗ§. f.
viderũt ſcʒ hoĩes que ſequũtur.et viſio eſt to⸗
ta merces.viſio ꝑ fidem foꝛmataʒ eſt merces
meriti.i.meritũ cui debetur merces.⁊ viſio per
ſpeciẽ eſtmerces pᷣmij. Didemꝰ nũc ꝑ ſpeculũ
ſeʒ fidei.et qꝛ impfecta eſtiſta viſio et impfe/⸗
cta felicitas in via.tunc aũt facie ad faciem id
eſt clare et p eſſentiã. et ideo ꝑfecta felicitas.
Voß. xvij. H ec eſt vita eterna vt cognoſcant
teſolũ deum et quẽ miſiſti Jeſum chꝛiſtum.
Oines qui cõnerſati ſunt recte ſub diuerſis
ſtariba ⁊ officijs ĩ militãti eccia viderũt ꝑ fidẽ.
poſtea vider̃t ⁊ videbũt ĩ eccia trriũphãti ſub
diuerß ſtanbo ſeu grachbe gle ⁊ vnitatẽ deitaiz
que notatur dum in ſingulari dicituro deus.⁊

vgrietatem opoſitatis.eo qꝛ ingreſſus tuos.

Ingreſſus eſtenĩ deus in mincñ maioꝛẽ per
creationẽ et gubernatõnem. Ingreſſus eſt in

muncũ minoꝛẽ.i.in virginẽ pꝑ incarnationẽ
Ingreſſus eſt in mundũ peccatoꝛẽ ſcʒ per ſan⸗

cCtificationẽ que eſt ꝑ gram ⁊ gloꝛiaʒ. Iſte enĩ

ingreſſus in deo nõ impoꝛ tat motum localem

et ꝓgreſſiuum.ſedopationem nouã.ita ꝙ no⸗
uitas eſt in cre atura creata de nouo velbimna

nitate a verbo aſſumpta. vellanima peccato/
ris ſanctificata.quod pꝛius non eratin creato

re. Diderunt et miniſterium trimitatis ſen tri
nitatem ꝑſonarum. que notatur ibi. Ingreſ⸗
ſus vei mei ſqʒ patris cui congruit creatio fran⸗
one potenne. Ingreſſus resis mei ſcilicet fi⸗

lijqui eſt rer regũ.(ui ↄgriit lincarnauo rõne
ſapientie. Ingreſſus eius dei qui eſt in ſcõ ſcʒ

ſpũ.cui axpꝛopꝛiatur ſancuifica no rõe clemen
tie ⁊ benignitatis beniuoletie.Et quia ipſe de⸗

us trinitas eſt obiectum feliciratis ſen noſira

beatitudo obiectina omſſis alijs ahqua bꝛe⸗
uiter dicenda ad oſtendendũ magmitudines

Zuulis

ſqſus tei trini in pſona. vt vidẽtes immenſita
tẽ lonitatis eius ſumma dilectõe. reuerẽtiget
deno tõe ſeruiamus ei. Etqꝛ teſtimoniũ ini/
micon validiſſimuʒ eſt. pꝛius aliqua qᷓ ethmici
vixerũt deũ deſcribendo referemus. Empedo/

cles dixit.deus eſt ſpera intelligibilis cuius cẽ/
trũ vbiq; cixcuferentia nuſq;. Plato vero ait.

Xũ dico auetoꝛẽ oĩm naturav.lumẽ oĩm rõniʒ

ſinẽ oĩm actionũ.ſine quo nulla natura ſubſi⸗

ſtit.nulla rõ intelligit. nulla actio expedit. Di

cdimus ad Alexandrũ magnũ. verbuz deus eſt
lve mundũ creauit.lvc regit atq; alit oĩa. hoe
diligimus.ex lvc ſpm̃ trabimus. ſiquidẽ ſpũs
deus ⁊ mẽs eſt.et ideo nõ terreni diuitijs.ſʒ re
ligionis opiba ⁊ gr̃arumactõe placat. Scdᷣus
phᷣs ait, deus eſt immoꝛtalis mẽèſ.incõcepribił
celſitudo. foꝛma multifoꝛmis. incogitabilis in
quiſitio. inſopitus oculus.oĩa ↄtinẽs. lux bonuzʒ

hic vtiq; coꝛꝑe nõ eget.vt ſit nec loco vtalicu⸗/

bi. nec tpe vt aliqñ.nec cauſa vt alia.nec foꝛ⸗

mnq vt aliquid. nec ahqᷓ genere ſubiecti in duo
conſiſtat vel cui amiſtat. Deniq; mutari oino
nõ pt.nec pᷣt augeri.qꝛ immenius eſt.nec mi/ fe

nui qꝛ vnus eſt. nec loco mutari quia vbiqʒ eſt.
nec tpe qꝛ eternus eſt.nec cogitatõe qꝛ ſapiẽ
tiſſimus eſt. nec affectuqꝛ optimus eſt. Lactã
tius in.i.li.inſtit᷑.ait vnũ deũ eſſe veritatis ipi
us tanta eſt vis vt nemopᷣteſſe tã cecus quin
vigdeat ingerentẽ ſe oculis diuinã claritatem.

NHꝛpheus qui eſt vetuſtſſimus weraꝝ deñ ve

rum ⁊ magnũ pꝛimogenitũ appellat.eo ꝙ añ
ipᷣm nihil ſit genitũ.ſ ab ipo ſunt cũcta gene/⸗

rata.Eundẽ etiã phane vocat. ꝙ cũ adluc ni/

hileſʒ. pꝛimus ex inſinito apparuerit extite/
rit (uius oꝛiginẽ atq; naturã.qꝛ ↄcipe oĩino nõ
Pterat.ex aere immenſo natũ dixit eſſe. Ho/

veritatẽ. Nĩoꝝ pꝛimus OJaronõ longe fuit
A veritate eius de ſummo deo quẽ mentẽ ⁊ ſpi⸗

ritũ n oĩauit.hec verba ſunt. Pꝛincipio celum

ac terrã campoſq; linquẽtes.lucentẽq; globũ
lune titaneaq; aſtra. Spũs intus alit. totãq;
infuſa ꝑ artus. OJens agitat molẽ. et magno
ſe coꝛpꝑe miſcet.At ne quis foꝛte ignoꝛet.quis
nam eſſet ille ſpns qui rantũ haberet prãtis de⸗

oẽs terras tractatuſq; maris celũq; ꝓfunduʒ.

PNinc vecudes axmẽeia viros genus ome fera /
rum.QOuidius ʒ in pꝛincipio pᷣclari opis. Si
ne vlla noĩs diſſimulatõe a deo quẽ fabꝛicato/
rem mundi. quẽ reꝝ opfficẽ vocat mundũñ fa⸗
retur inſiructũ. Sz bhactenus de poetisad phi⸗/
loſoplos wniamus.quoꝝ grainoꝛ eſt auctoꝛi/
tas ceruiuſq; iudiciũ.Chales milleſius qͥ vnuſ

ex ſeptẽ ſapientinũ numero fuit. quiq; pꝛimus

oim queſine de cauſñis naturalibo tradit. Aquã

qui eſt ſolus colite pꝛiipẽ creatoꝛẽ mũdiqui
ſolus eſt in ſeculum eta ſeculo fecit. Auicenna
ethnicus etiam in methaphiſica ſua tractatu
viij.ſic ait. Oanifeſtum eſt. ꝙ pꝛimus non

xxx51

eſſe dirit. er qua nata ſuntoĩa. Deimm añt eſte
mentẽ.q ex aqua cuũcta foꝛmauerit.Pytago⸗

ras ita diffiniuit. Quideſſz deus animꝰ p vni

uerſas mũdi pees omnẽq; naturã cõmeãs atʒ
diffuſus.ex quo oĩaq naſcũtur aialia initia ca
piũt.Anaxagoꝛas deũ eſſe dixit infinitã men
tem q ꝑ ſeipᷣam moueat᷑.Antiſtenes multos
quidẽ eſſe pppulares deos.vnũ tñ eſſe natura

lẽ.i.totius ſumme artificẽ.Chꝛyſippus natu/

ralẽ vim diuina rõne epʒeditã interdũ diuinã
neceſſitatẽ nũcupauit den. Jenon naturalẽ di⸗
uinamq; legem.lvx oĩm ſnĩa q;uis ſit incerta.
eodẽ tñ ſpectat vt ꝓuidentiã vnã eſſe conſen⸗
tiat.ſiue enĩ natura ſiue ether ſiue rõ.ſiue mẽs
ſiue fatalis neceſſitas.ſiue diuina lex. ſina

aliud dixeris idem eſt qð a nobis dicitur duus *

Are ſtote les q;uis ſecum ipᷣe diſſideat ac repu
gnantia ſibi ⁊ dicat ⁊ ſennat.in ſimmũ tamẽ
vnã mentẽ mundo pꝛeeſſe teſtatur.Plato qui
oĩm ſapientiſſimus iudicatur.monarchiã pla⸗

ne pfecteq; defendit nec ethera aut rõem aut

naturãa.ſʒ vt eſt deũ noĩat abeo mundũ hũcꝑ⸗/
ectũ atq; mirabilẽ fabꝛicatũ quẽ Cicero imi⸗
tatus atq; ſecutus in plurimis deũ freqñter cõ
tetur ac ſupꝛemũ vocat.quẽ in his libꝛis quoſ

de legibo ſcripſit. ab eoq; regi muncũ argumẽ⸗

Carur.cũ diſputat de natura deor.loc mõ nihil
pᷣſtantius eſt deo. ab eo igitur regi mundũ ne
ceſſe eſt. nulli igitur nature eſt obediẽs aut ſub
iectus deus.ergo oẽm regitipᷣe naturã.Quid
aũt ſit deus. Boetius in li. de ↄſolatõe diminit.

nec vro deus qui intelligitur a nobis alio mõ
intelligi p̃t.niſi mens ſoluta quedã ⁊ libera ſe/
gregata ab omiↄcreatõe moꝛtali oĩa ſentiẽs
et mouẽs añ euum.Anicus qʒ Seneca qui ex
romanis acerrimus ſtoicus fuit ſevenumero
merus nihil dare nobis potuit qð pertineatad ſi

ummũ veũ merita laude ꝓſequit᷑. Nã in ex⸗
lvꝛtatõibo ait.hic cũ pꝛima fundamẽta molis

pulcerrime iaceret. et hoc oꝛdine quoneq; ma

lusquicq; natura nec melius vt oĩa ſub duci⸗

bus ſiis irent. q;uis ipᷣe ꝑ totũ coꝛpusintẽde⸗

ret tñ mimiſtros regm ſii deos genuit.⁊ q;muil

ta alia de do nr̃is ſinia locutuſ eſt. DHec oĩa . a

ctantius deoꝰ appellat angelos genitos.i.cre⸗

il qui t Atos a deo. Sybillas idem ponit fuiſſe decẽ di⸗
clarauit alio loco dicens. Deum nanq; ire pr uerſis tpibo a in dieuerſis locis.et oẽs he Sy⸗
buille vnñ deñ pᷣdicant. marime erycthꝛea que
celebꝛioꝛ inter ceteras ⁊ nobilioꝛ habeiur. vñ

deus. inquit vna ex eis.iſq; amnpliſſimus incre

Atus. AAlia deus vnus ſolus eminentiſſimusj
fecit celũ atq; ſolẽ ſtelas ⁊ lunam frugiferãigq

terrã ⁊ unnoꝛes aqᷓ . Alia Sybilla ipm
8

creatoꝛẽ mũdi qui

m
pt rweſt
liltt iuhel lle.

edeſarraſenp
udnt
ſgcotttintanis
ruma el
ialkimnuf.
ernun Obiſpier
Noßtckmunsbii⸗
ddmmftnminant
Dngintfieſtcb
eſt ptan Dfonn⸗
werefſennale,vnin
eſenneliseßentia
nhi eeſtr
ſeomjettine
unelaconul
ng omneten

meſpereiis;
Mreqd amare
upeeſtapenen

Nilewcentniſa
Miſpargant
Aſtsengteteri⸗
Gdſnetorideßen
tNniderggo
ood Wecganon
Teekfömne
Cria Eſteriton
Goincöternbile
Unngens vbicz

rurneceſſe e

atmnareinterim
ateimmenſural
fummningbu
ſbltl bern
hnoſiincöcli
fahingeſmnl
nsltumgdusen
snihrſt
Erllgrſeſſcis
Dacpdleede
npbſttietke⸗
vewſſuneg
hrgraimne

ag
Abm

mic

rlii
hietesnin
icern
ümnmrit
lueti i⸗

nuuſ ii
Enpbsdient e
Nedſſtenu
A. inimnümni
Erimknen
Mmnachäͤe
mmen
benmti
ngiſchn
Segmi
mIrnir
Kummin
meektorienih
gtiöe miidi
.xai
Süranobsi
acpecite

emoraidüe

asq;gegt
astſen

müimdninn
Noirt
neinsniian
ep icnumti
Imeto
tictheanlt
Tpnriifknin
lwatſoiz es
mmeaſihrig
Cir Ar
plſingin
mmwenfinne
mnmnfufetl
Suoſplf
rawenio⸗
Ptut Rr
naſud

gunm

haber genus nec quidditatẽ nee qualitatè nec
quantitatẽ nec vhi nec qñ nec ſile nibi nec con
trariũ qui eſt altiſimus ⁊ gloꝛioſus.eo ꝙ non
hʒ diffintõʒ. et ꝙ nõ pᷣt fieri demonſtratio de
om̃i ꝙ eſt. imo ſunt ſigna de eo manifeſta.¶ũ
aũt deſignatur eius certitudo.rõ nõ deſignatur
niſi ꝓpꝛie loquẽdo ꝑ negationẽ conſimiliũ ab
ipſo.et ꝑ affirmationẽ relationũ ad ip̃ᷣm.quia
om̃e qð ab ipſo eſt ⁊ nõ eſt cõicare ei qdð eſt ab
ipſo.ipſe vero eſtomne gõ eſt.et mñ nõ eſt ali⸗
quid ex his. hec ille. ”ů́MẽG

Deſcẽdamus ad no c.ij.
Rore de ſacra ſcripfura nõ opoꝛtetmulta po
2 tota plena eſt atteſtatõe vnius deita⸗

vnamus.ipſe Ooiſi agarens in rubo arden

ti ait. Ego ſum qi ſum hboc nomẽ meum me⸗
ternum. Obi Piexo. Om̃is creatura nõ eſſe
dici pᷣt.qꝛ mutabilis eſt. et ſic rõ eſt.qð pꝛius
erat cum ſit mutata ſaltim cogitatu vel affectu
deus alit m̃ eſt. qꝛ immutabilis oĩno eſt. Ype

eſt. vt ait O yoni. archanũ bonũ rõni om ſu⸗
perenentiale. vnitas vnifica. oĩs vnitatis ſup

eſſentialis eſſentia intellectꝰ imiſibilis inſcru⸗

tabilis. Apſe eſt. vt ait Brego. Naʒan. cmus

eſſe totũ eſt inſupabile.quodã ſine fine ſub
ſtantie pelagus nullis terminis limitibuſq; cir
cundatus. omnẽ ſenſum omnẽ natirã omne

tempus ſuꝑgrediẽs. AVvſe eſt.vt ait Aug. quẽ

amar omne qð amare pᷣt ſine ſciẽs ſiue neſei⸗
ens. Ypſe eſt quẽ nemo amiuttit aiſidecceptus.

quẽ nemo querit niſiadmonituſ.quẽ nemo in

uenit niſi purgatuſ. pᷣe eſtein nos ſides exci

tat.ſvxs erigit.charitas iũgit. Ybe eſtꝑ quem

oia ſine eo nileil eſſent ſz teneht adeſſe. Ipſe

eſt. vt git Ber. quo ad vniuerſum ſpectat finia.
quo ad delectationẽ ſalus.quo adſe ipᷣe noiit
Vopſe eſtnõ minus puerſoꝝpena qᷓ; humil um
gloꝛia.Eſt enĩ rõnabilis quedã equitans dire
ctio.incõuertihilis atq; indeclinabils quippe

attingens vbiq;.imn ulliſa omnis iniqintas cõ

turbeiurnec eſſe eſt. Apſe eſt longitudo pprer

eternitatẽ interminabilẽ.lantudoeppter cha⸗

ritatẽ immenſurabilẽ. ſublimitas ꝓpter maie
ſtatẽ mnattingibiłẽ. ꝓfuneũ ꝓpter ſcientiã in⸗

ſcrutabile. Hec ſᷣm apłm ſancti ↄpᷣpendunt.
Inno.iij.in cõcilio generxali mquit.Firmiter
crxedimus.et ſimpliciter ↄſitemur. ꝙ vnus ſo⸗
lus eſt vrus deus eternus immeſus incõmuta
bilis incõpꝛeheẽſibilis erianteh⸗

er nhus ⁊ ſpũſcũs.de ſum
Itac dicere de deo ßm

xi. et fi. ca. in pꝛeim.
bſtantiam quid eſt.
imponmibue eſt. vñ 2 Damaſ.dicit. ꝙ de deo ſei
xe poſſumꝰ qꝛ eſt.ſʒ nõ quideſt.meliuiq; inno/
telci ptex oim reꝝ ablatõe.ꝓpterxea dicit enã

Dyoni.qꝙ affirmarões in diuinis ſunt incopa
cte. negatões vere. Dicere eni de deo. ꝙ ſit bo⸗
nus ſapiẽs miſericoꝛs impꝛopꝛia locutioeſtiqꝛ
hbaa ꝗlitates pᷣdicamus de aliquo ꝓut intelligi
muſ. Inrelligim aũt iſta eſſe accidẽtia in ſimſ-
iecto in quo ſunt. ſʒ in deo nullñ eſt accidẽs.ſʒ
ſapiẽtia ⁊ lonitas ſunt eſſentia ſua.ſʒ cũ nega⸗
mmus dũ eſſe coꝛpꝰ vł viſibile aut mutabile et
lomõi.iſta vera ⁊ ꝓpꝛia ſunt. Ata aũt dens eſt
vnus in eſſentia ⁊ trinus in ꝑſonis.vnꝰ eſt.ne

fa atrarietatẽ. ↄtrarietas pugnã. pugna coꝛ

ruptionẽ inducat. Crinus ant ne ſolitudo aut
ſingularitas eũ vel minꝰ potentẽ vel mnuslo
nu wl etiã minus fe licẽ oñdat.Pf nãq; fonta

: tota plena eſt at ine deita/ lis oĩm bonitas. qꝛ volint ⁊ potuit filiũ dilectũ
tatis ⁊ trinitatis ⁊ ꝓ fectionũ eius. Solũ vnũ

geniiit.cui beati udinis ſue delitias pleniſfime
coõicaut.nõ enĩ inopi dando ſubnenit. ſʒ iſßa,ʒ
copiã genint.nõ quidẽ materialit vt hõ vieʒ
genuit.blaſphemiũ eſteni talia in deo cogita e
ſz ſicut ſol generat radiũ.et mens lvis eructar
ſeu generat verhů. Si ego. ait deus Eſa. vlt. qᷓ
alijs generatõeʒ tribuo ſterilis pmanelv.q.d.

nõ. filiũ⸗nĩ mihi ↄſubſtãtialẽ ⁊ coequalẽ ⁊ cop/

eternu g nerabo. ficut ſplẽdoꝛ ſolis coeteruuſ
eſſz ſoli ſol eſſz exernus.ſz generatõʒ eius qͥs
enarrga it. Eſa.liij.certe nullus in pñti.ſ.quo
ad m. hic dei filins eſt. Et ðꝛ ſapietia. veri
tas.vxbũ.figura ſplendoꝛ pt᷑is eius.imago
ꝑfeciuma ꝑ quenn ipſe ſecretiſſimus digni-
animi: innoteſit.ꝑ hũc etiã oĩa facit.nõ qua
ſi ꝑ oꝛtanũ miſteriale.ſed naturali ⁊ ſubſiſtẽõ-
te naturt et viriute. ſicut ignis lucet eo.qꝛ ex
eo ꝓuenit lumen. Ne autẽ immoderata eſe
generano ſilius nõ genuitſed ab vtroq; pꝓce?
dit ſpirituſſanctus vt ambo ſe mituo diniigen
tes terciuʒ condiculũ haberent. cein charifaris
ſue delitias omnino ↄmunicarent.in quo eriaz

velꝑ quem cresature rönales pꝛo modulo ſue

capacitatis eiſdem ꝑticiparent.ipſe enĩ ſpirs
tuſſanctus qmoꝛ eſt patris in fili et filij in pu-
trem vtrũq; ↄiungens noſq; ſubiungẽs. MHec
amoꝛ iſte ẽ ralis qualis eſt nr.ſicut nec verbuz
dei eſt. ſient nim verbum accidens. incipiens

et deficiens.ſʒ amoꝛ ꝑſona ſubſiſtẽs nec pꝛinꝓ—
cipium hñs nec finẽ.ſʒ eternus.QOm̃ ergo acd

ſummuũ bonũ ptinet ſumma pfectio ⁊ ſummma
iocunditas filius a patre ꝓcedit ꝑ mocũ gene
rationis.que eſt emanatio ꝑfeciiſſima et ſpi-
riruſſanctus ab vtroq; ꝑ modum liberalitats.
bec iocundiſſima atq; granſſima. niloil eni io-
cũdius q;ᷓ diligere et diligi. ſimuleq; delitijs frui

cõmunibus nec vllius boni poſſeſſio iocunda

ſine ſocio. Pꝛimum et pꝛecipuum liberalirane
conũ in quo ⁊ cetera cũcta vonãtur.eſt amoꝛ.
Eſt aute ſpũſanctus eãlis viriq. qꝛ a ſumma
lilexalitate opoꝛtuit ſummũ bonum ꝓceders

Zuules

vnde ⁊ ſimmum lvnũñ eſt. Eſt autẽ deus. quia
wnũ intrinſecũ eſt. NMon pᷣt aũt aliqua rõne
demonſtrari miſterium trintatis.etſi demon⸗/

ſtretur vnitas viuine eſſentie. exemplũ etiam

trinit atis vnius ſubſtãtie nullũ in creatura ſa/
tis expᷣſſum inuenitur.in igne tñ inaxime ap⸗
paruiſſe legitur. qꝛ in eo ſił tria ↄſiſtũt.ſ.ignis

ſplendoꝛ ⁊ caloꝛ ⁊ vnũ lumẽ ſunt. q̃ cum inſe/
parabiliter opentur.igni tñ attribuitur vſtio.
ſplendoꝛi illinninatio. caloꝛi calefactio. ſic aũt
tota trinitas ſui ꝑfectõe equalis eſt vt exceptʒ
ꝓpꝛietatibo ꝑſonalibo.ſ.gignere naſci ꝓcede⸗
re ⁊ hmõi.quicquid de vna ꝑſona ðꝛ digne de
tribo intelligat᷑.vt creare.iuſtiſicarxeallumina/
re.ſaluare ⁊ hmõi.ſapiẽtia.potẽtia.bonitas ⁊
hmõi. Notiones aũt pſonaꝝ ſunt pr̃nitas.fili
atio ⁊ ꝓceſſio.addũtur ⁊ alie due.ſ.innaſcibi⸗
litas ⁊ cõis ſpiratio.HNec aũtq̃ de miſterio ſcẽ
trinitatis veriſſime dicta ſunt.nulla et icaci rõ

ne demonſtrati pñt.vel aliqᷓ ꝓpꝛia ſititudine

declarari.ſed neceſſario credi debent qꝛ in hoc
meritũ fidei ↄſiſtit.et inquiſinio n roem ad te
meritatẽ ꝓtinet.vñ Ber. rinit cẽ in vnita⸗

te inueſtigare temeritas eſt. ccedere petas ẽ.
noſſe vita eterna eſt. Non ſolũ aũt vtil er ſoc
credit᷑.ſʒ et valde rõnaviliter nõ leuite. Dñ

in li.de tri. Ricar.ait. vtinaʒ attenderẽtuder.

vtinã aduerterẽt pagani cũ quãta ſcientaeue

ritate.alłs ſexenitate ꝓ hac pte ad iudicuʒ di⸗
uinũ poterimus accedere.nõne cn oĩ ↄidẽtia

deo dicere poterimꝰ. dñe ſi erroꝛ eſt in hic nt̃a

crequlitate a teipſo vecepti ſumus.nãata tan⸗
tis ſignis ⁊ pdigijs ↄfirmata ſunt ⁊ tanboq̃ nõ
niſi ꝑ te fieri pnñt. Et cexie a ſummo ſanenita⸗

tis viris ſunt nobis tradita cũ ſumma⁊ auten
tica atteſtatõne ꝓbata teipᷣo coonante ⁊ ſer/

mone ↄfirmante ſeqnnbo ſignis. hec ille. O

aũt ipſa trinitas vnus deus cre auerit via ⁊ ha⸗
beat ꝓuidentiã de oibo etiã viliſſimis rebꝛma⸗
xime de regibo hoĩm patʒ ꝑ Aug. de ciui.dei li.
vij. Deus ſummus ⁊ verus cũ verbo ſuo ⁊ ſpi⸗
rituſancto.que tria vnũ ſunt.deus vnus omi⸗

potens creatoꝛ ⁊ factoꝛ oĩs aĩe atq; oĩs coꝛꝑis

cuius ſuni ꝑticipatõne felices oẽs qui ſunt in
ve ritate nõ in vanitate felices.Qui fecit ho⸗
minẽ rõnale aĩal ex aia ⁊ coꝛꝑpe. Qui eũ pec/
cantem nec impunitũ eſſe ꝑmiſit.nec ſine mi
ſericoꝛdia eũ dereliquit.qin bonis ⁊ malis enã
enentiã cum lapidibo.vitã ſeminale cum arbo⸗
ribus.vitã ſenſualẽ cum pecoꝛibi.vitã intelle⸗

ctualem cũ ſolis angelis dedit.a quo eſt omis

ſyes et oĩs oꝛdo.a quo eſt menſira nimnerus
pondus.a quo eſt qincquid naturaliter eſt. cu/
iuſq; generis eſt. cunuſq; eſtim atõis eſt. a quo

ſunt iemina foꝛmaꝝ ⁊ fſoꝛme ſeminũ. moius
ſeminũ atq; ſoꝛmax. qui dedit z carni oꝛigine

deus ſtetit ⁊ ſtat quinq; modis.

XxX

etr pulchꝛitudinem valitudinemm ppagatõnis

fecunditateſnembꝛoꝝ diſpoſitionẽ. ſaluteʒ cõog

coꝛdie. Qui ⁊ anime irrationali dedit ſenſum.

memoꝛiã ⁊ appetitũ.rationaliinſuꝑ menteʒ.

intelligentiã ⁊ vo luntatẽ.qui non ſolũ celũ et
terrã nec ſolũ angelũ ⁊ hoĩem. ſʒ nec exigui et

ↄtẽptibilis aĩalis viſcera.nec herbe floſcualum.

0

nec arboꝛis foliũ ſiue ſuaꝝ priũ ⁊c. hec ille. O

Sciendum etiam q; .iij.

deus ſtetit ⁊ ſtat ſeu exiſtit in rebus quinq; mo
dis ſᷣm Nin.i.li.ſpecu.hiſtoꝛialis ſcʒ per nann⸗

ram.ꝑ gratiã. ꝑ gloꝛiam. ꝓ vnionem.et ꝑ loci
circumſcriptionẽ. Et ꝑ naturam triplicitenſe
potẽtialiter pᷣſidendo.pñtialiter cognoſcendo

eſſentialiter ſuſtentando.et ſic in omiba ꝑ gra

tiam exiſtit tripliciter.ſcʒ in habitatõe vt in in

ſtis hominibus.aptus ad Ephe.iij.c. habitare

chꝛiſtũ ꝑ fidẽ in coꝛdib veſtris.Efficacia vtin

ſacramẽtis.O yſterio.vt in colũba ſuꝑ chꝛi⸗/
ſtũ apparẽte. Per gloꝛiaʒ tripliciter exiſtit in
blexatis. ſ. in vi rõnali inquantũ eſt veritas ꝑco
gnitionem.in cõcupiſcibiliinquantũ eſt boni

tas ꝑ delectationẽ.in iraſcibili inquantũ eſt po

teſtas vel maieſtas per reuerentiã. Per vnio
nem tripliciter ineſt.ſcʒ per humanã naturam
in chꝛiſto ad carnem tm. vtin ſepulcro. ad ani
mam tcm̃. ve in inferno. Per loci circũſcriptõʒ

ſiue coꝛpalẽ pñtiam tripliciter.ſ.in vtero vir⸗

in omnibo nõ ꝑtialiter dinſus.ſʒ vbiq; totus.

inira oĩa nõ incluſus.extraoĩa nõ excluſus.ſu

ginis ꝑ conceptõem.in mũdoꝑ eruditõeʒ.in
celo ꝑ dextere pr̃is conſeſſ onẽ.Eſt ergo deus

Poĩa nõ elatus.infra oĩa non depꝛeſſus.ſcöm

Bꝛego in moꝛaliby. ”
De beatitudine lvis ſcʒ in quo conſiſtat.

Dtãdũ ſeci

Capitulum. iij.

trũ de pat. in.iiij.di.xlix. arti.viij.

CE(i btitudo noiet bonũ pfectuz illus
qvui ðꝛ btũs.ſicut aliquid ðꝛ bonũ alicui dupli/
citer.ſic bearitudo alicuius ðꝛ dupliciter. Oici
tur eni bonũ alicuius dupliciter. vno modo ex

trinſece ſolũ ꝑ modũ agentis vel obiecti ſicir

ſamtas eſt bonũ ho quo ad coꝛpus.et ſciẽtie
⁊ virtutes ſunt bon ee quã pficiũt foꝛmali⸗/

ignis dicitur bonus frigeſcenti ꝑ moduũ agen/·
tis vel efficiẽns. qiia ſcʒcauſat caloꝛem in eo
qui eſt ſibi bonus ſoꝛmalis.⁊ viroꝛ eſt oculo bo
nus per modum obiecti. Alio modo dicitur bo
nũ aliquid alicui foynaliter intrinſece. ſicut

ter. Siłr briudo hoĩs ðꝛ duplicit. Ono moõll/

lud qð beatiſicat hoĩem ſolũ extrinſece ꝑ mo⸗

dum agetis vel obiecti. Alio modo illu quod

eetintoieſ
an. Hregen

eſnodssmagsvn
bisfoemelnerrin
ncenimogef
1obiecine gellar
meciätebtituciner
etiunnleweltn

Nsiair hi⸗
dlurRiin/

Aiabiolore ict

(bnincoe als

ſcngs ppietn
Chirlelanstsine
Girhettiſih gd
ſiuteſenwcknerde

iabetorchn erd
bärccrmesſkan
Mriodögada
iirſcar aneſe
dooespfäluri
Po ethcon

ivni rlnſtadi
(ealaait vpeeri

Ppeenoq nonet
llaß pptergle
fuiſnaſoisr
Anor declara
apnsgcgie
rlesgie,ge
nchebirpſect
ntnamrahter

Miöghletalad

lcppelian
ctpicl
Piin je

ezſümnmnun

iſeeiggſenn

eſonnan

Ahrnoipe
Binbnienn
Aei in
DNimatimmnn
Nmnddirigtn
Gchmiiennn
Wmäetmu
Cküiimgemietn
mſbäipmit
nurrni pan
mumnminnmn
imn
rbaanitnni;
rerſüpetoni
nichg emdtöezin
one Rergod
s Frdwn
tmii öen in!

.

adprſicn

luim!
ſuink
vinnigeneſ
etr müngi

ginmmundt

Capitulum

beatificat vĩem foꝛmaliter ? int

atitudines adinuicẽ magis ꝓpꝛie ðꝛ leatitu⸗

do hoĩs ſcðᷣa.ſ.illud qð leatiſicat boĩeĩn.ſ.foꝛ⸗

maliter ⁊ intrinſece q; illudqð beatificat vieʒ

ſolũ extrinſece. Nuius rõ eſt qꝛillud magis ðꝛ
biĩtudonr̃a quo magis ꝓpꝛie dicimur bii.ſ ꝑ

illud qð foꝛmaliter nos beatificat magis pꝛo/⸗
pꝛie dicimur biĩ qᷓ; ꝑ quodcũq; extrinſecũ.De
noĩatio enĩ foꝛmalis ſʒeſt magis ꝓpꝛia q; qᷣ/

cunq; alia. qꝛ in eo ꝙ ſic noĩatur eſt vere et ꝓ
pꝛie res noĩs.ſicut alal ꝓpꝛijſſime ðꝛ ſanũ Æ☚ Peagtiithene „do ſe
ptinet os aureola ⁊ fructus qᷓ quidẽ m He.

in eo eſt ſanitas a qua denoĩatur ſanũ.non ita

rie b medicina ſana.nec aĩal ðꝛ ſanũ rõe

mericine. ſz hõ denoĩatur biũs ſoꝛmali deno⸗
minatõe a bitudine ꝗᷓ ꝑfectio in eo eriſtẽs ab

obiecto aũt ⁊ ab efficiete nõ ðꝛ foꝛmali deno/⸗

minatõe hbtũs.qꝛ brĩtudoq̃ eſtobiectu vel cã
agẽs nõ eſt in noĩe ſð eſt denoĩatio ſolũ extrin⸗

ſeca. &a&. Atẽ qꝛ illud ꝓpꝛie dicitur nr̃m qõᷣ
eſt nobis m̃agis vnitũ.ſ btitudo que eſt inno
bis foꝛmaliter ⁊ intrinſece ẽ nobis magis vni
ta q; beatitudo que ſolũ hʒ ſe ad nos ex rinſece

⁊obiectiue.qꝛ illa non attingiur a nobis niſi
mediãte btitudine foꝛmali.ergo illa foꝛmalis

et intrinſeca eſt magis btĩtudonf̃a.⁊ ̃ᷣm eam
magis dicimur btiĩ q;uis tñ illa foꝛmalis ma/

gis dicatur btĩnido nra q; obiectiua que deus
eſt. iñ abſolute loqñcdo magis illa obiectius eſt
et ðꝛ beatitudo qꝛ deus eſtobieciũ nr̃e bũtudi
nis eſt magis ꝓpꝛie ⁊ vere btiiudo qᷓ beatitu⸗
do nra illa foꝛm alis intrinſeca.

iectiua eſſentialiter dicta nõ cõſiſtit in aliqua
Pfectõe coꝛꝑali.et rõ huius eſt.qꝛ de rõne lou⸗
ius btĩtudinis ſic accepte eſt ꝙ ipſa ſit optima

pfectio hoĩs ad quẽ oẽsille ꝑfectões oꝛdinan

tur ſicut ad finẽ ſic enĩ noĩe btidinis vel felici⸗

tatis oẽs vtũtur tam pbᷣi q; txologi.Dicit enĩ

phᷣs.i.ethicoꝝ.ꝙ felicitas eſt oim oꝑpatoꝝ ſum
mũ bonñ ⁊ infra dicit.ꝙ ipᷣam volumusapter

ſe. alia aũt ꝓpter ipam. Exquo pᷣt ſicargui.il/

la pfectio qᷓ non eſt ſumme bona nec ꝓpter ſe
volita.ſ ꝓpter aliã melioꝛẽ nõ pᷣſt̃e rõnem

btitudinis.ſʒ oĩs ꝓfectio coꝛꝑalis eſt hmõi.ꝗ

c. OJaioꝛ declarata eſt. ſz minoꝛ ꝓbat. qꝛ ſiẽ

ſe hʒ coꝛpus ad aĩaʒ. ſic ſe hñt ꝑfectões coꝛꝑis

ad pfectões aĩe.qꝛ ſicut ſe hñt ꝑfectibilia adin
uicẽ.ſic ſe hñt pfectões eoꝝ.ſʒ coꝛpuſeſt ꝓpter

aiam ⁊ naturaliter ipa materia ꝓpter foꝛmaʒ

tanq; ꝓpter alqð melius ⁊ hec fuit minoꝛ.et
ſic peʒ ↄcluſio ⁊ ꝑ idẽ ptꝭ ꝗaie ꝑfectões qᷓ;tuʒ
ad ꝑte ſenſitiuã ꝗᷓ eſt cus ↄiũcti nõ pñt hrᷣe
xõeʒ btitudinis.qꝛ ſicut ſe haʒ ſenſus ad intelle⸗
ctu. ſic ſe h ꝑfectio ſenſitiue ꝑtis et axpetitus

coꝛreſpondetis ad ꝑfectionem intellecius et

Pfectio ſibi inherens.ↄꝑpando aũt has duas be

Secdo ſcien
dñ vᷣm Pe.vbi ſupᷣ.ꝙ btitudo foꝛmalis ⁊ ſubę/

voluntatis.ſed in homine ſenſus eſt ꝓpter in

—⏑

tellectũ tanq;ᷓ ꝓpter aliquod melius ⁊ nobili
uis ergo pfectões ſenſitiue ptis ſunt ꝓpter ꝑ/

fectões intellectiuas tanq; ꝓpter nobilioꝛes

⁊ Inelioꝛes.ꝗ in eis nò pᷣtoſiſtere brĩitudo lvis

Ex quo ſequitur ꝙ cũ ꝑs intellecnua ꝓut di⸗

ſtinguitur ↄtra ſenſitiunã includat in:ellectũ et
nobilitatẽ quibo nilil nobilius eſt in hoĩe.

brĩtudo ↄſiſtat in optima ꝓfectõe intellectui
vel voluntatis vel vtriuſq; ſinmull.

Ad beatitudinẽ aut 4. .

vbi ſupᷣ.nõ educũtur de aliqua rorẽtia natura⸗

li. qꝛ darent eſſe namrale nec ſunt ab agente
naturali. Diſio ̊ biĩſica ⁊ ois foꝛma ſupnatu
ralis accidentalis pᷣexiſtit in potentia paſmtua

ſubiecti. qꝛ pᷣt eſſe ſine illo mraculo. Atẽ edu⸗

citur pↄſeqñs de lla porẽtia nõ naturali ſʒ obe
diẽtiali ⁊ pexiſtit in potẽtia ſuꝑnatursli nõ na⸗

turali. De wtibus ſcienduʒ pꝛimo quid ſił

os. vnde dicatur ⁊ cui conueniat. Eſt autem

cos perpeiuus oꝛnatus anie et coꝛꝑis ingi⸗
ter in eterna beatitudine perſeuerans.DHatur

autem in humana conuerſatione wos a patre

filie ſue deſponſate. vñ cum chꝛiſtus ſit ſponſus
aĩe.tximtas autẽ ſit pr̃ aĩe.ideo ſicut apfe dat

ei.ſ. aie vt ſit digna ſponſo.nõ quidẽ ad vtilita

tẽ ſponſi vt in mrimonio naturali ſʒ ad vtilita
tem vvoralẽ ſponſe ⁊ vnoꝛẽ ſponſi nõ autẽ con⸗
uenit vos chꝛiſto ſc vᷣm nomẽ.qꝛ eſtſponſuse

non ſponſa. ſed pfectio otis ſibi excellentiuns
ↄuenit ſcʒ viſio.ſruitio ⁊ hmõi quantũ ad hu⸗

manitatẽ.nec angelo cõuenit ſcᷣm nomẽ.qꝛ

non eſt ſponſa ᷣm naturã ſpeciei ſz ꝑpfectio v/

tium ſpnalium.i.qĩie bene conuemit vt viſio et

hmõi. ĩed large ſicut chꝛiſtus ðꝛ caput angelo
rum.ſic ðꝛ ſponſus eccie triũphantis.idẽ He.

vt ſupꝛa. De otibus anime cõmunis aſſi /
gnatio eſt. qꝛ votes nĩe ſunt tres.Pꝛima eſtvi
ſio.i.lumẽ gloꝛie ↄfoꝛtans ad videndu. Scva
dilectio vel frintio.i.charitas ꝑfecta. Cercia

eſt ↄpꝛehenſio ſeu tentio. Hec reſpõdent triba

virtutibus tolo gicis mſi ꝙ cõpꝛehenſio ſiue

rentio non dicit alium habuum ſicut ſpecies.

ſed conditõnem perpetuitatis. Item tribo pax

tibus imaginis. Item tribus viribus annne.

Allia aſſignatio eſt magis ꝓpꝛia vt viðꝛ q eſt

ſunt he txes.viſio dilecno et fruitio.qna cõ

ſio ſiue tenno eſt communis his tribo.
ſed tria diſtincta ſunt re velratione ſpecineca.
Sed de parafernalibus que ſunt bona iurta
votem data ſecundum hanc parabolam vide
tur beatoꝛum. ſunt ala vona imnus pꝛecipua
ſiue ſint aureole ſiue fructus ſeu quecunq; a⸗/
la. vt laus iufficiential et multa humſmoc.

pꝛehen

Tiltulis

De vtib autem coꝛꝑalibo infra dicetur. Pꝛe
Licte tres cotes aie pñt notari ex verbis. pᷣs.
xrxrrxv. dicentis. IAnebꝛiabũtur ſcʒ ſancti tui ab

vbertate womus tue. ſcʒ gloꝛie ſupne ⁊ toꝛren
te voluptatis tue potabis eos. qm̃ apud re eſt
fons vite.et in lumine mo videbimus lumen.
ebꝛietas eni dilectionẽ norat ſanctoꝝ. Hnde
Hierony. dicit de vgine Oaria. ꝙ erar in ea
Arqdoꝛ cõtinuus ⁊ ebꝛietas pſuſi amoꝛis.ſ.dei ſi
ciuit enĩ ebꝛietas trahit vĩem extraſe. ite diui/
musa amoꝛe xtaſim facit. Anquit Dyoniſius.
nã ſinent ſe ſui amatoꝛes. ꝗInebꝛiabütur ergo
begti dilectõe.et hoc ab abundantia bonoꝛũ qᷓ

Alſimt in vomo gloꝛie que a deo ꝓcedũt dilectio
Fruitio ſeu delectatio notatur in pom volupta
iis que delectatio a deoeſt. qꝛ iue et ideo vera
etpmanens. Oñ Bern. JIllud eſt veru gau/
dium qõ nõ de creatura ſed de creatoꝛe còcipi

tur. qð cũ ꝑceperis nemo tollet a te. cnus coõ

paratione omne pulcrũ fedũ. om̃e dulce ama
rum. omnne qð pᷣt delectare moleſtũ. gaudiimm

ccio ſeu gaudiũ abundans eſt.et ideo vꝛ toꝛrẽ/

te nõ calice vel ciato.ex omni enĩ ꝑte gaudio
circundaiur multiplici. Oñ ðꝛ Oath. rxxiij. in
tra in gaudiũ dñi iin.vt vndiq; eo circũdetur

ex ſuꝑioꝛi videndo deũ.⁊ er inferioꝛi videndo

infernuz quem euaſit. Ps. Nerabinur iuſtus cũ
viderit vindictã.i.pumtionẽ repꝛolvꝑ.a der⸗
tris videndo iocundã beatoꝝ ſocietatẽ. a/ſini⸗

ſtris in cunctis elementis ⁊ celis nonã venu/
ſtatem. intra bonon oꝑm meritũ pꝛemiatũ.ex

tra coꝛpus gloꝛificatum. Erit enĩ facilis ⁊ ideo

dicitur potus.ſacillime enĩ ibi potus ſumitur.

aa delectões in mundo ſiue tp ales ſiue ſpũa⸗

les ꝑuenit quis cum magno laboꝛe frequẽter

ſiquis vult delectari in cibis ſatis laboꝛat in q̃⸗

rendo in coquendo in comedendo.ſiquerit de
lectari ſpũaliter qð ſit ex oꝑibus virtuoſis et

ↄtemplatõe oꝛõne ⁊ hmõi.vtiq; pꝛiusopoꝛ⸗

tet laboꝛare.ſed ſine aliquo laboꝛe beati habẽt

continuũ gaudium.qð vtiq; eſt ibi conununz

cum ſacietate ſunul ⁊ cum auditate. pᷣs. Sa⸗/
tiaboꝛ cum apꝓparuerit gloꝛia tua et ſic tollitur
anxietas.et ex hoc ne credatur loc eſſe cum fa
ſtidio.ſicut hic accidit.qꝛ ſatur faſtidit cibũ vel

cti ⁊ potẽtur fruitõne oñdit ſubdens qm̃ apud
te eſt fons vite vñ ſcʒ hauriũt Ecci.i. Fons ſa
pienne verbũ dni in excelſis.qð Yo. dicit eſſe

apud deum patrẽ ſcʒ et qð factũ eit in ipo vita

erat.et vita exat lux hoim. Alb ipſo igiiurx fon/⸗

te vite ⁊ luminis illininantur. vñ ſubdit in lu

v mo videbimus lumen. in lumine ſcz glo

creature rõnalis.ſ.beatituco que cõpꝛe

rle ſancti vident lumen dininitatis. vnde vi⸗
ſio eſt tota merces fundamẽtahter. ſ. vt refert

Aug. ciui. dei. Diſio illa eſt tante rulcritudi
nis tantoq amoꝛe digniſſima. vt Plotinus

pvßpᷓs ſine hac quibumilet ⁊ quãtimnber bonis pᷣci

tam aĩam e xiſtimet infeliciſſima. E&x hac igi⸗
tur viſione inebꝛiamtur dilectõne.qꝛ bonũ nõ
amatur niſi viſum.i.cognitũ ſeu repñtatuʒ p

intellecrũ. et tantomagis quatomaius cogno
ſcitur. et qꝛ clare ſummũ bonũ cognoſcif. ideo

inebꝛiantur ſancti amoꝛe.et qꝛ ᷣm Alug. mil

dulcius charitate que vnit dilectũ cumn diligẽ
te. et pᷣcipue ꝑfectiſſimo in patria.ideo ſeqii/

tur voluptas ſruitõnis.et hic eſt vltimus fu
tur in his tribus votibus. Dñ dicit ingr in. ij.
ſenten. di. i fecit deus rõnalem creaturam. vt

ſummũ bonũ intelligeret. intelligendo ama⸗
ret. amando poſſiderer. poſſidendo frueretur.

pwoſſeſſio autem videtur pertnere adtentatio⸗

e gopt dele oleſtu. gau nem. pᷣm Alb.
eni delectatio eſt in creatura rõnali. Hec dele

BDe pꝛima vte ſcilicet de viſione dei.

Capitulum.iiij.

fſfſciendũ pꝛimo. ꝙ deus in pñti vide
rii nõ pt ex puris naturalibo. niſi tm̃
quia eſt.quõ viderũt phᷣi demonſtrante ꝑra⸗

tiones naturales deum eſſe ſᷣm illud Ro.i.in⸗

uiſibilia dei a creatura mundi per eaque facta
ſunt intellecta conſpiciũtur. ſempiterna quoq;

virtus eius ⁊ diuinitas.et qð notũ eſt deo ma

mfeſtũ eſtillis.ſed a ꝑ lumen gr̃e ⁊ fidei addi⸗

mum lumini naturali nõ pᷣt etiã videri quid eſt

ſedſolũ qꝛ eſt. Certius tñ aſſentitur his que de

deo monſtrari pñt ꝑ lumẽ fideiq́; ꝑ lumen na⸗
turale ⁊ vtilius qꝛ ex pꝛimo nõ eſt meritũ.cum

als nõ aſſentiretur.ſed ex ſcvᷣo meriiũ ſide.de
qua apłus.i.Coꝛint.riij. Didemus nũcꝑ ſpe/
culum ⁊ in enigmate.HNec poſſet videri deus
quid eſt ſeu ꝑ eſſentiã.vt beati in patria ab ho
mine in coꝛpe cõſtituto moꝛtali quantuũcunq;

eleuato in gtẽplatõe.miſieſſz alienarus a ſen
ſibo tã interloꝛibo q; exterioꝛibo vita vegeigti
ua tm viuẽſ. Et rõ eſt. qꝛ vt dic ꝓhs in li.ð aia.
au. gelatmm neceſſe eſt quẽcũq; intelligẽtẽ fantaſmata ſpe
Ptum vt ðꝛ. Ecci.xxiiij.qui bibunt me adhuc
ſitient. Et Pe.in canonica ſua in quẽ deſide-
rant angeli ꝓſpicere.vñ aũt inebꝛientur ſan

culari. fantaſmataſuntrepñtanua rexꝝ materi
alium deus aũt ſpũs eſtmbilhabeſ de materia

et ideo nõ pᷣt intellectus vtens fantaſia.vt cõ

muniter accidit. videre deũ quid eſt. Pndeet

Fm Cho.ſcðᷣa ſcðᷣe.i.clxxv.arti.iiij.de Paulo
cum raptus fiut in Wun ad videndu deuz
p enentiã. vt ab omm do?!
eſſetoĩno a ſenſib alienatus. ſi aĩia erat in coꝛ

82. 0poztint ſaltim ꝙ

poꝛe.qð ipᷣe pomt in dubio.Et ſic intelliguur
illud Jodb.i. Oeũ nemo viqit vnc; et Exoð.

cgitſeninneſt⸗

eia nülno

olienssmphr
Gtchoinekder
ünnsptſcion
en ooeſunhi
uniteriparn
Ctckirneteſtu
Hei ni Micid
NMieidunſece
Pumile vſone
ponfietit one
lla cteguta Ap⸗
Aiaggercellenna
noiobonteraban
irnceniſnmje
i. ii A
nſttet Er.e
Gnſegeepcebin

(Wbic⸗nonn

Cwherchgerer
R W
ſliorittonihe
Giczcheſi Pe
rabilofnanettſe
non wteroen

dthed
(eſt priſipn
WCOeniensel

RS
.

ſeinnaruri
Enunneicäten
ffneſenagst
Nsſteiomore

ickeicöabien
Mnatunſine

frncecgliens,

iniafrimel
copnoſeinans

ne lrie pue

M
geſeſenane

gerednnnſ

oonſit n

Uummmiipgeree
igennrſ
Parteplnie

mocreii
Bdarnft
Anmuheromn
pſeenofern
55ZðU

dginen
fſpun
ſchedi
mogWrir
ns Muinii
öienatn
neſefnich⸗
Muncipatut
ämr ſemnn
Wnenſſeniit
öpteninan
iͦ ſenn
mnikcksn

mnonitinnn

ni Drei 6
Pumdtnnis
iramnmtth
VA ANNN
itß iudleil
pmnißlit
itiifin
niilahſtnnn
nesſcnttiu
iipveſ Me⸗
aminp
n unend
oprotii
1s ainetl/
tiſrunt⸗

7

—

apitulum

xxriij dixit dñs O voyſi. n videbet ſnino vi
uet ſeʒ in vta ſenſitiua. Onge et ipſe O Joiſes

nsitipſe Ev. wit Eing nien gidigee wum

p eſſentiã in vita pñti fint alienatus tũc a ſen

ſibo. ꝙ ſiqins vellet intelligere de viſione que
fit ꝑ oculos coꝛpales ad l̃am. NHerũ eſt ꝙ ne⸗

dui oculus materialis vĩs. ſed nec etiã glo/
riſican deñ videre pt ꝑ eſſentiã. Et rõ eſt. quig
ſimilitudo ſeuſpecies rei viſe ꝑ quam viðꝛ eſt
res coꝛpalis.deus aũt eſt ſpũs purus. nec po/⸗
tentia ſenſinua eſt capax ſeu ſuſceptiua rei ſpi⸗
ritualis.vnũquodq; eni recipitur in altero ꝑ

modũ eius ſᷣm phᷣm. Sed Greg. in moꝛalib

Wſt Yo. incell. dat aliam expoſitionẽiilllius au/
toꝛitatis.vt ſcʒ vmo viuens.i.pᷣin ſenſualita

tem. vtiq ſicut hic nõ videt deũ viſione guſta

tiua ita nec in patria viſione fruitiua. qꝛ non
ſaluabitur.nec eſt cõtra pᷣdicta qð ait Tacob.
BGBeñ.xxxij. Didi dñm facie ad faciẽ. Et Eſaie
vi. Didi dñm ſedentẽ ſuꝑ ſolium ercelſum ⁊c.

Nam ille viſiones ᷣm Cv. Grego. et alios
non fuerũt viſiones diuine eſſentie ſʒ in ſubie

cta creatura. Aarebanteni angeli in foꝛm

aliqua excellenti coꝛpali repñtantes dñm. vñ
denoiabantur ab eo quẽ repñtabãt. In patria

aũt vident ſancti eum clare ⁊ ꝑ eſſentiã.pᷣm
illud. i. Yobh. iij. c. Cum apparuerit videbimus
eum ſicut eſt. Et. i. Cox. xiij.tunc facie ad faci⸗
em.ſuxpple videbimus.et loc ꝑ lumen gloꝛie.
vt dicetur infra. non tñ compᷣbenſiue. vt ſcili⸗/
cet poſſet aliquis beatus comphendere totum

qð eſt deus. Oñ Hiero. ðꝛ de deo. magnus cõ

ſilio ⁊ incomppenſibilis cogitatu. Nec etiam
aĩaʒ chꝛiſti. Oñ dicit pᷣs.in ꝓſona chꝛiſti. OTi⸗

rabilis facta eſt ſcientia tua ex me cõfoꝛtata.⁊
non potero ad eam ſcʒ puenixe. Rõ huius eſt.
vt dieit DPe.de pał.in.iiij.di.xlix.arti.i.qꝛ illud
qð eſt ꝓpꝛi ſupioꝛis nature tanq; ꝑ ſe ⁊ pꝛ/

mo cõueniens ei ſe habet tripliciter ad inferi

oꝛem naturã. Ono modo ſic. bm eſſe debi⸗
limmum ei cöuemiat p naturam. Alio modo
vt 'm eſſe magis pfecti ei cõneniar p motiʒ
nõ eſt ei cõicabile niſi cõicaretur natura.ſicut

gerex natura ſua eſt tepide calidus. ſʒ ab igne
fit feruide calidus.non aũt calidiſſimus miſi fi
eret ignis. ſic intellectus cexeatus p naturam

eſt cognoſcitiuus dei quantũ adqꝛ eſt. ſed per

lums gloꝛie.vnde videndo cognoſcit quideſt.
iq eſtenſentiam eæi.nullo aũt modo ptↄpᷣhen/⸗
dere deum miſ ceincarenie qo eſt impombile.

3 2 2

ſed ſolus dens opꝛebenampin. de qua noticia
comphenſionis ð Oꝗ atho, xi. NHemo nouit fili

um miſi pater. neq; prem quis nouit niſi filius
et idem intelligitur de ſpnſancto, Mon obuiat
qð ait aplus.i.Coꝝ.ix. Sic currite vt compꝛe/

m. de qua noticia

.

— —

hendatis ſeʒ deum. nain dupliciter v deus es⸗

peehencdi. vno modo attingendo adid qð ten⸗

gitur. et de lvc loquitur apls. et tũ ſancti dieun
tur comphenſoꝛes reſpeciucurrentiũ ad bꝛ alli
um beatitudinis ꝑ fruentia bona opa ꝓpter q̃ᷓ
Oicuntur viatoꝛes. Alio modo ðꝛ aliquid com
pꝛehendi vt otũ capiatur qd eſt. et ſic deus di
citur incõpꝛehenſibilisa nobis. extra de ſum.

1r ,(C.l. M

Quõ ſit iuſta viſio g. j.

beata circa qð dicit De. de pal in. iiij vbi ſup.

nõ eſtp ſpeciẽ ſczintelligibilẽ. ſicur ſint ſpe⸗
cles intelligibiles. quib lvmo intelligitur in
puti. vel ſicut ſpecies indite intellectibo ange,/
loꝛum ab initio creatoxꝝ. quib- mediantibꝛin⸗

telligunt creaturaſ vlera lllum modũ quo eas
cognoſcñtin verbo. Nam cũ ſancti dicũt. q;

lic deus viðꝛ ꝑ fidem.in patria Pſpeciẽ.nõ lo⸗

quuntur de taliſpecie intelligibili. ſz appellãt

ſpeciem dei eſſentiã eius.que ⁊ glio modo dici
tur facies. nõ ꝓpꝛie cum facies ſir coꝛpis ⁊ de
us ſit incoꝛpoꝛelis. ſz p ſimilitudinẽ. qꝛ cogni⸗
tio hoĩs in facie eſt clara ⁊ plena eius cognitio
ſm coꝛpus.vc aũt cognoſcitur quaſi expoſtier
go.i. im Blecte. Vnde ipſe dixit Ooiſi Exo.

xxxiij.poſterioꝛa mea videbis. faciẽ aũt mea⸗

videre nõ poreris viuens ſcʒ vſu ſenſuuz. Mõ
ergo per ſperiem intelligibilẽ viðꝛ deus in pa⸗/
tria. qd ꝓbatur ſic. Siin viſione beatiſica enʒ
ſpecies.aut ibi eſſet ꝓpter agere. aut ꝓpterre
cipere. aut ꝓpter repſentare. aut ꝓpter deter/
minare.ſz ꝓpter nullũ eoꝝ ibi requiritur. ergo
fruſtra ponitur. Sgaioꝛ ptʒ. qꝛ ſrecies nõ pt ſex
uixe ad cognitionẽ. niſi aliquo iſtoꝛnʒ modoꝝꝛ.
inoꝛ ptʒ quantũ ad ſingulas ptesp oꝛdinẽ

Pꝛimo. nõ eſt ſvæcies in patria quo ad viſi⸗

deus immediate efficere pᷣt quicquid agit alio

onẽ beatincã ꝓpter elicere actũ actiue.ium qꝛ

mecdiante.tum qꝛ creatura nõ pᷣt ↄcreare vel
ſaltem nõ eſt ſibi cõicatum creare inſtrumeta /
literquõ opoꝛtet ad lvc ꝙ ꝓducatur beatitudo
que eſtquid ſuꝑnaturaliſſimuũ. tum qꝛ illo poſi
to deus nõ immediate ꝑ ſeipſum leatificarer.
Sco nõ requiritur talis ſpecies ad diſpoſitio
nem paſſiue.qꝛ deus pᷣt impꝛimere Pfectõez
ſine om̃i diſpoſitõe que nõ eſt vmuerſaliter ee
ꝑ ſe receptiua ipᷣius. Spẽs aũtognoſcibilis nõ

eſt ſic ꝑ ſe ſuſceptiua cognitõis. ſicut potentia
cognitiua.ii qꝛ nõ poſſ(m in aliquo ↄgnitio vbi

„— -

nõ e ſj ſpẽs ſicut vbi nõ eſt rotetia cognitiun.

—

tum cu in do ſit cognitio ſine ſrecie. nõ aut ſi⸗
ne intellectu ⁊ in angelo reſpcũ ſui.Cercio nõ

requirxitur ſpẽs ad epñtanduʒ.tuim qꝛ beatitu
do patrie qᷓ eſt de pñtia ꝰei non pᷣt eſte ꝑ illud
repſentatiuũ qð equaliter eſt pntis ⁊ abſentis
68

exiſtentis vel nõ exiſtentis. lamõi aũt eſt talis
ſpecies. tum qꝛ cõtractio ad eſſe limitatũ plus
dDiſtat ab eſſe illimitato q; ↄtractio ad eſſe con

iuntctũ materie ⁊ a ſeꝑatisa materia ⁊ cõtra⸗

ctio adhuc ⁊ nunc ad eſie vniuerſale.ſʒ ꝓpter
loc ſpẽs ſenſibilis nõ repñtat vniuerſale. nec
intelligibilis accepta a fantaſmanbo directe
pt repñtare intelleciuui ↄiũcto quidditatẽ ſub/
Kantie ſepate. ergo multominus ſpẽs creata
pᷣt repñrare quidditatẽ increatã.Auarto non
tequiritur talis ſpẽs ad deterninandũ qꝛ licʒ
deus ſit agẽs vniuerſale. tñ ſeipᷣm de erminat
vñ illins obiecti determinate cognitõʒz inpꝛi/
mit cuius vult vel ſui vel alterius. ꝓpter qð nõ
indiget in ſuo paſſiuo determinate alio. ſicut
indiget celũ vel intellectus agens.viſio aũt be
ata eſt a ſolo deo effectiue ſaltim pꝛincipaliter
vñ nec ꝓpter lvc ſpẽʒ requirit. ſʒ viſio iſta eſt
plumẽ gloꝛie. Circa qð dicit idem Pe. vbi
lpꝛa. ꝙ ad videndũ deum clare et beatifice re
quiritur lumen in intellectu habituale ve potẽ
tia dei oꝛdinata ⁊ ꝙ ita eſt facto.et lec eſtcõ
munis opi.qᷓ ꝓbatur tripliciter. Pꝛimo ꝙ ſit
congruũ.qꝛome qð viðꝛ in lumine videtur.⁊
loc eſt naturale intellectui. vt in lumine intel
lectus agẽtis qui eſt habituſ vt linnine videat
quicquid videt.vñ qꝛ gr̃a nõ deſtituit ſʒ ꝑficit
naturã. ideo mediãte habitu luminis cõgruũ
eſtintellectũ beanſicari. Scõa rõ quaſi eadeʒ
eſt. gr̃a pficit naturã pᷣm modum eius.qꝛ ergo
volũtas ⁊ intellectus nata ſunt pſici actuꝑfe⸗/
cciſſimo mediã te habitu quo fit ei cõnatura/]v ¹

lis actus.inde eſt ꝙ iſto modo in btitudine ſu⸗

pern aturali quaſi natuta pneuur. qꝛ eſerꝑ ha⸗
bitũ ſupꝛemũ puta ſapiẽtie. Cercio ꝓbatur ex
ſoc ꝙ charitas nunq́; excicit. muũ eſt autem

valde ꝙ intellectus ſit actꝰ ꝓfectus ſine habi

tu ſi in ſua volũtate eſſe nõ pt qꝛ volintas eſt
maagis determmata q; intellecius. ꝓpter qðᷣ
osẽs ponunt in intelleciu habitus.ſʒ in volũta⸗
te nõ omnes ponunt. qꝛ determinato intelle/
ciu dterminatur voluntas necenario. ſi ergo
in patria non pᷣt ene fruitio in voluntate ſine

loabitu charit atis.ſaltim de potentia oꝛdinata

multom agis nec viſio in intellectu ſine limmi/
ne gloꝛie. ᷣm illud ps. In lumine tuo videbi
inus lumé.ſ.deuatis in lumine gloꝛie habitu⸗
ali infuſo intellectu. De potentia aũt abſolu⸗
ta pᷣt haberi beaufica viſio ſine tali lumne ha,y/
bituali. ſed nõ deoꝛdinata. Et ſic arguatur, cõ⸗

tra ſic.agentis liberalimimi eſt cõicare patiẽti

oymne illudcuus eſtcapax. ſi ergo intellectus
ſine habitu luminis eſt capax biitudinis de po
tẽtia abſoluta. exgo dinna hheralhtas ſine ta
li habitu beantudinẽ cõicat. Rñ. qꝙ agens libe

raliſſ mũ cõicat cõgruentioꝛi modo ⁊ nõ om̃i

oꝛdinate ſacere iſta ꝓpter congruitatẽ nõ pꝛo
per neceſſitatem. “ð
Quid videatur in JH. ij.
deo wre ⁊ cõgrue in vita beata dicendũ. Eqni
dem viðꝛ clare viuingeſſentia ab omniby et
hoc eſt enarius datus ab omnibo laboꝛatibus
in vinea oñi. Oatth. xx. In venarioe ni deſi/
gnatur ex imagine regia diuina maieſtaſ que
viðꝛ.et in numero denario qni eſt pfectus oĩs
Pfectio ⁊ in rotũditate eternitas Miderin ,
innam eſnentiã vnus alio limpichus.qui.ſ. hie
cum amanuit ardentius. Sicut euã hice in pꝛe
ſentiegndẽ rem cognoſcit vel vider plenius
quantſi ad plures ꝓpꝛietates ⁊ eircũſtantias
eius qui aeutioꝛẽ intellectũ vel viſinn haber.
CEr hec eſt varietas manſionũ. Nidetur auteʒ
ab ommb clare vnitas diuine eſſentie in in
nitate pſonaꝝ.a quõ filins etern aliter genera
tur a pre ꝑ modũ verbi et ſpuſſanctus ꝓcedit
ab vtroq; ꝑ modũ amoꝛis. q myſterunm hic
credipᷣt ⁊ bet. demonſtrari nõ valet. DHñ di⸗
rit chꝛiſtus Jobᷣ. xvij. vec eſt vita eterna vt co
gnoſcant. ecce viſio. te.ſ.pane ⁊ quẽ miſiſti ie
ſum chꝛiſtũ.iſ.ſliũ tuum. Oiſſio eius eſt incar
natio eius facta a ſpñſaneto. nõ ope humano
et ſic notatur trinitas pſonaꝝ ſolũ deu.i. vnnz

modo ſibi oſſibili de rotentia abſoliita bong
ſua. Qui ei p ſaluare ſine ſaer̃is. aut ſine iny
carnatoe. aut fſacere om̃es effectus ſine cauſa
media.et accidens ſine ſubiecto. mauuilt iñ ſic

deum eſſe tres ꝑſonas dictas. vbi oñditur vni

tas eſſentie loc videre et cognoſcere clare eſt

.

.

vita eterna.Et de potentia dei oꝛdinata vaꝑ
ſona in diuinis non pᷣi cognoſci ſine alia.quia
relatiua ſunt ſimul naturali intelligenna. nec
piona ſine eſemia.ſicu nec hic homo ſine huu
manitate. qꝛeſſentia eſt de ↄſtõne pione. nec

eſſenna ſine ꝑſonis.qꝛ debemus videre quich

quid credimus. nec enentia ſine re que eſt xer
ſona etiã de potentia abſoluta.qꝛſunt idez re.
De porentia aũt abſoluta dei viðꝛ ꝙ diuing
eſſentia poſſit clare videri ſine lvc ꝙ in ea vi⸗
deafur rõ gſone cinuſcũq; qð mulnipliciter p/
batur. Hꝛimo ſic. Ille qui nõ ↄpꝛehendtt to/
taliter rem pᷣt ignoꝛare aliquẽ modũ eius ſal/
tem rõne differentẽ cognoſcere rõnem pꝛis
mam ſine ꝓoſterioꝛi. ̊ nullus intellectus crea

tius cognoſcit eſennã dunnam ſub omi rone

qbua eſt cognoſcibilis. als nõ poſſet ei fieri ali⸗

dit. Scõo ꝓbatur c.
ta adinuicẽ q;ᷓ eſſen qv pſona.ſed illa pñt ſi⸗
ne inuicẽ cognoſci.ałs ↄpꝛehenderẽtur.ergo
c⁊c.Cercio ſic nõ minus differt eſſenta ⁊ ꝑſo⸗
na q; ydea.cum illa ſolũ reſpectũ rõms aodat

nõ plus viferüt attnibu⸗

ſanr⸗
Pdrogeni⸗y
fregffice

unſlng
nnn enn
Gannretin
fönſincngn⸗
etfregniii

nbreinunin

ſorneroten

ns ereop el
cenaptnn ſobi
Unommre
ſrerwteſchtend
finconicuncs

Glppnifuun
cgiſcar negman

dinfenvitent

ſeibeniceren

ffuunnonaute
riſeetvicent

ſginirefleciüti

gtentetn

unetangeſio
gutarechriſtian

ſſa nni

cn Oioereran

(ahaſrinſatv

Girriean
eDene
cheaumnse
Mgiledtn
Enhpnmtni
coiſemohnn
manpreirke
ſolioainen
Fnſlic ob⸗
mnſaloaiorn

en ercns

Eemtlaynamt
Rerrüe
n

lneninleddan

WE

Pleeſtocliai
6Moni in
ſgeſeleſtndt
Wtolidannan
Wneendſe

andannne
biscog

Ciselchinen

8 Tiinenihn
Kireirraz
emes igtit
Eri kiinte
iüDanr
BNieaenen
Uwctenai a

Uefnueennn

et remini

Capitulum

hec realem. Sed pᷣt vderi eſſentia ſine lvc ꝙ
vigceatur aen n dirr phs in li. de memoꝛia
err cenna ꝙ imago pᷣt intelligi ᷣm qG
quedam res eſtſine lvc ꝙ intelligatũr ᷣm qð
eſt ſimilitudo. ⁊ mulromagis res que nõ eſt fa

ctaad lvc ꝙ repñtet.ſic vt eſt eſſentia diuina.

ergo ⁊c̃.tñ vt dictũ eſt de potẽtia oꝛdinata nõ
viöꝛ eſſentia diuina ſine ꝑſonis. Didentur

in ipſo veo eius attribita. vt rotẽtia. ſapiẽtia.

—.

bonitas.et oẽs ꝑfectõues.que quidẽ nõ ſunt
accidẽetia vt in nobis. ̊ ſunt ipſa diuina eſſen
tia. Mon opoꝛtet ergo ibi wceri de deo qꝛ oẽs
plene noteſcũt.etiã minimus magis qᷓ; hic in
mundo quicunq; œoctoꝛ ſanctus. Oñ MHiere.
xrxi. c. ðꝛ. In illo die ſcʒ glie nõ cocebit vnuſ/
quiſq; ꝓximũ ſuum dicẽs.cognoſce dñm. oẽs
eni ſcient ine a maioꝛi vſq; ad minimũ dicit
vññs. AItem vident ſancti in vo viſionẽ ſuam
id eſt ſeſe videre. nam viſio dei eſt pee iſmne
viſionum.non aũteſſet ꝑſecta.niſi reflectere

——

mur ſuꝑ ſe. et videntẽ potentiã habitũ,. et omia
ſupꝑ oĩa qreflectũtur viſiones pfecte ⁊ in via.

vVident et nunc aie .lij.
beatoꝝ et angeli oculo intellectuali in deo hu⸗
manitatẽ chꝛiſti aſſiunptã a verlw in vnitate
pſone. ſa. xxxiij.c. Aegem in decoꝛe ſuo vi⸗
debunt. Didẽt et quõ facta ſit illa vnio.⁊ quõ

ccheꝛiſtus ſit in ſacr̃o altaris.q̃ in pñni nulluſ vi⸗

0dE RNNN

entiamcA
Alorofielt
mai inteſkent
eNe
ſispnuten
anznnnch
Aeinminzl
nier en

Dlnsntleidde

enſt efiii
rüpganin
ginttlin

derept. O videant ſancti in o humanitatẽ
chꝛiſti dicit Duran.eſſe neceſſarium. nam nõ
eſſet pfecte beatus qui nõ haberet qð vult.ſed
vult quilibet biũs videre redemptoꝛẽ ſuũ etiã

hvm humanitatẽ. als eſſet ingraius nõ haben⸗/
do iſtam voluntatẽ. Poſt reſurrectõʒ aũt vlti

ma videbũt ſancii chꝛiſti humanitatẽ. non
ſolũ oculo intellectuali ſed etiaʒz oculo coꝛpali

ſm illud Yob. rix. c. In carne mea videlo de

um ſaluaĩoꝛẽ meum.ſaluauit aũt ꝑ humani/⸗

tatem.et q;uis damnati in vltimo iudicio vi⸗

deant bumanitateʒ chꝛiſti. Sm illud Yoh. xix.
Nigebunt in quẽ ↄpunxerunt. iñ inde valle

ↄtriſtantur qꝛ ſicut excellens ſenſibile ↄtriſtat

qꝛ leclt oꝛganũ.vñ ſol in ſua ſpers aſpici nõ po

teſt ſine af flictõe ita nihil ꝓhibetchꝛiſti huma

nitatem in ſe clariſſimã. vñ et de ſe delectabi/
lem vᷣm ullud. Ecc̃es.xi.c. Dulce lumen ⁊ dele

ctabile eſt oculis videre ſolẽ.et ſol iuſticie chꝛi

ſtus deus nr̃.iñ inquantũ eius excellens clari⸗
tas eſſet leſiua diſpoſitõis oꝛgani nõ gloꝛifica
ti.vt oculi damnati velſi lux illa coꝛꝑis chꝛiſti
demulcegt de ſe. ↄtriſtet ltem inquantũ viſio
inimici ⁊ nocentis ↄi=
los. vt dicant montibo cadite ſuꝑ nos. et col/
lbus coogerite nos. et abſcondite nos a facie
isnis et ab ira eins. Sed gloꝛificati ex tali vi⸗

t valde ipſos repꝛo/

* R

ſionelpcipiunt magnũ gaudium qð quidẽ gan
dium non habent angeli.quia oculo coꝛpoꝛali

quem nõ habent chꝛiſti humamitares videre

non pñt. In cuius figurã legitur. Geñ.rlrij.c.

—

Voſephin cõuiuio facto ſolenniſſimis fra⸗
tribus dedit Benia nyn fratri ſuo vterino.i.er
patre ⁊ matre.vbi alij erant fratres tm̃ expa⸗

tre quinq; poꝛtiones pluſq; ceteris. Yoſeph ſi

Enificat chꝛiſtũ poſt Pharaonẽ regem egipti.

id eſt denn regeʒ mundi.pꝛimus in regimine

mundi ipſe inquantũ hvmo ad diſpenſandum

frumenta gr̃arum cõſtitutus. cui angeli ſunt
fratres ex ꝑte dei pr̃is ſicut et nos.qꝛ vtroſiʒ

deus cre auit. nobis aũt eſtfrater etiã ex parte
mgtris nr̃e ſcʒ Eue. vñ deſcendimus.qꝛ et ex

ealipᷣe humanitatẽ accepit m coꝛpulentã ſub

ſtantiam ſumptã de virgine. An cõuiuio ergo
ſuꝑpne viſiomis ⁊ refectõnis.vbi tot ſunt epu⸗
le quot gaudia vltra viſionẽ diuinitatis co n/
munem nobis ⁊ angelis. dat nobis chꝛiſtus
quinq; roꝛtiones.i.gloꝛiã quinq; ſenſuũ coꝛ⸗
poꝛisquã angeli nõ habent.Dideamus chꝛi⸗
ſti bumanitatẽ coꝛpaliter coꝛpa ſanctoꝑ celos
etelemẽta. audiamus. odoꝛemns ⁊ guſtemus
et palpemus.et inde gaudeamnus.

vVident quoq; ſan... iſij.

cti in deo oĩa illa ſine qiibo beatitudo eoꝝnon

eſſet pfecta ᷣm PBe.de pal.in.iiij.di.xlix.arxti.
ij.et hec ſunt oĩa illa que naturaliter et licite
volũt videre.i.cognoſcere vt quidditates ſp
cierum ⁊ vniuerſi.exiſtentias vero ꝑpticulariũ
nõ curat homo videre niſi inquantũ ſua inter
eſt. Pñ cognoſcet etiã aia paruuli baptiſati in
deo naturã ⁊ oẽs ꝓpꝛietates naturales cuiuſii
bet rei create magis q; aliquis peůᷣus mundi.
nam nullus lhic noſcit cõpleie naturã ⁊ ꝓpꝛie

tates rex. Atem cognoſcẽt oĩa que videre eſt
ad decoꝛem ⁊ meritũ.et ſ̃ᷣm lvc qui plus me⸗

ruit plura videt.et vnuſquiſq; omnes ſpecies
vniuerſi quas naturaliter deſiderat ſcire videt

licet ſine his viſis eſſet lbeatus. Item qð perti

net ad vnumquẽq; ſpecialiter videt.er ſic inte
rioꝛ pᷣt aliquid ſcire qð ſuꝑioꝛ neſcit.vtſi fiat

oꝛatio ad ſanctũ inferioꝛẽ nõ ꝑtinet ſic hc ad

ſupꝑioꝛem ſicut ad inferioꝛẽ.vñ non eſt neceſie
illum ſcire niſi hoc reuelet vt ſecũ oꝛet. Item
vident in deo ꝑ actũ reflerum viſionẽ ſuamet

dilectionẽ ⁊ fruitionem. Nident in deo penas

damnaton. et ex compatõe euaſionis eoꝝ ma

gis gras agunt. Nidebunt ⁊ oculo coꝛꝑali pe/
nas eoꝝ.non quidẽ in celo exiſtẽtes ꝓpcer m⸗

miam diſtantiã. ſed poteruntad placitũ coꝛpo
raliter de celo veſcendere.nõ quidem ſcinden
do celum ſed nõ occupando locũ.ſeuꝑ imra⸗
culum ⁊ virtute diuina erũt duo coꝛpa ſimul.

Titulus

. ficut exiuit de ſepulero eo clauſo. Nidebunt
amicos ⁊ ſanctos quos hic habuerunt in non⸗/
cia p ſidem ſicut narrat Breg. in dyalogo. iiij.
li. de quodã ſancto qui recognonit alids ſan/
cctos in moꝛte ſua ad ſe venientes quos habu

erat in euotõne. O ſi obijciatur ꝙ oculis vi/

dens ſpeculũ videt oĩa que repñtantur in ipᷣo
licet nõↄpᷣhendat.qꝛ nullus ſenſus ↄpꝛehen/⸗
dit. Rñ.ꝙ qui cõpꝛehendit deũ neceſſario oia
viget in eo.ꝙ hcet deus non poſſiteſſe pñs in/
tellectui in rõe obiecti immediate quin vide/⸗
atur. cum hoc ſit eum videre foꝛmaliter ſcʒ eũ

dit ſuum obiectũ.qꝛ nec quidditatẽ appꝛelen

Habere pñtem in rõe obiecti. tñ cum viſio dei

habeat gradus ⁊ pfectioꝛ ſit illa qua videturin
ſe et om̃ig in eo q; illa que in ſe videtur.et ni⸗
hil in eop̃t ipſe ſe pñ̃tare ꝑ viſionẽ ſui im ſi⸗
ne viſione alioꝝ in illo velcum viſione iſtoꝛuʒ
et nõ illoꝝ ſicut ſibi placet.ſecus eſt de ſpeculo

quod nõ eſt voluntariũ. Sʒ quõ ſancti cogno⸗

ſcantſeu videãtoꝛõnes nrᷣas vocales vel mẽ
tales. Dicit Pe. de pał.in.iiij.di.xlv. arti. ij. ꝙ
quidam dicũt ꝙ in beatis tam hominiboq; an
gelis eſt triplex cognitioſcʒ naturali sS. beata 7
quedã media que ðꝛ reue latoꝛia. Et ſi quera⸗
tur de pꝛima cogmtõne ſcʒ naturali an cogno/
ſcant ꝑ eam oꝛõnes nĩas.ſic dicunt ꝙ nõ ſaltẽ
anime ſeꝑpate.cuius rõ eſt ̃m eos.qꝛ natura⸗
lis cogintio aĩe ſepate eſt cõis bonis ⁊ malis.
ſed mali nõ cognoſcũt cogitatõnes nec facta
viuop. ſicut dicit be. Grego. ſinnens argumẽ⸗
tum de anima dinitis epulonis. qui ignoꝛabat
ſtatum ⁊ facta fratrũ ſuoꝝ.ergo nec aĩe beatoꝝ
cognoſcũt cogitatões vel facta viuoꝝ. Si
queratur vtrũ beati cognitõe beata cognoſcãt
oꝛõnes noſtras vocales vel mentales. dicũt
ꝙ non. qꝛ illa que qñq; cognoſcũtur qñq; non
Ptinent ad beataʒ cognitionẽ.ſʒ cognitio quã

hahbent beati de oꝛoõmbo nr̃is vocalibo vel me⸗
talibus nõ lemꝑ eſt in eis.qꝛ anteq; oꝛemus

—

eas nõ pᷣcognoſcunt. Nec aliquis ponit.ꝙ ta

lis cognitio ſit ſemꝑ in eis.qꝛ ſi cognitio tali⸗/

um enſet ſemp in eis. eademrõne et cognitio
oiĩm alioꝝ puiculariũ ↄtingentiũ.⁊ ſic nõ indi
gerent ꝙ aliquid eis reuelaretur. qð eſt falſuʒ

cum ange liqui nõ ſunt aĩabus infexioꝛes per

reuelanonẽ purgentur a ne ſcientia multaruz
rexu.vt peʒ ꝑ Oyoni.vi.c.celeſtis hierarchie.
ergo tals cognutio nõ eſt beata. et ſic patʒ mi⸗
noꝛ. Oaioꝛ ꝓbatur.qꝛ cognitio beata eſt vna
cognino ſemꝑ manes in reſpectu vnius pꝛin⸗
cipalis obiecu ſemꝑ eodeʒ modo ſe habentis.
et ideo eſt impoſſibile ꝙ ꝑ eam aliquid de no⸗
uo cognoſcatur vbi ſit aliqua mutatio. vel in
obiecio repſentante vel in ipſa actione vel in
virocq. ſz nulla hoxr eſt ergo cc. Si loquamur

de nono cognoſcit cogmtõne nõ intenſaſ

„
de cognitione p reuelationẽ.ſic dicunt ꝙ omn⸗

nes beati cognoſcũt oꝛõnes noſtras ſiue men

—⏑

tales ſiue vocales que dirigutur ad eos.qꝛ pᷣimn

Alug.ad beg tinminẽ requiritur ꝙ habeat vnuſ/

quiſq; qð Milt nec aliquid inoꝛdinate vult. ſʒ
quilibet recta volitate vult cognoſcere ea qᷓ
ad ipᷣm ptinent.et ideo beati quib nulla re/

ctitudo deeſt. volũt cognoſcere oĩa ea que ad
eoꝝ beatitudinẽ ꝑtinent.ſed oꝛõnes quas gd
eos dirigimus ad eosg prinent tanq; ad medi
gatoꝛes inter nos et den.exgo beati illas oꝛões

cognoſcñt.et cum hoc nõ ſit de cognitõe natm⸗

rali vel beata. vt ꝓbatũ eſt. Reſtat. ꝙ ſit de co

gnitione reuelatoꝛiaq; ptinet ad beatitudineʒ
accidentalẽ. Sed poſſet ſuſtineri cõtra iſtqm

opi. ꝙ cognitõe enã beata ſancti cognoſcerẽt
oꝛõnes nr̃ as.qꝛ illa viſione ſancti nõloluʒ vi⸗

dent diuinam eſſentiã ſetiã quicquid ad eos

dDirecte ꝑtinet vt ipſinet dicũt de illa opi. ſed

ſy,tetfinet

Illaninon

— N

Connerfsſtchun

ad ipſos ꝑtinẽt oꝛõnes ad eos directe. vtetii/⸗

ipſi dicunt.ergo illas vident. HNec obſtat ꝙ il
la cognitio brã nõ variat᷑. qꝛ poſnbile eſt ꝙ be

atus a pꝛincipio ſue viſionis ⁊ begatitndinis vi

det in deo oẽs oꝛõnes ad ſe dirigendas imper⸗

petuũ.et ſic poſtea illa viſio nõ mutatur. NMec

ob. ſi dicatur ꝙ quãto aliquid limpidius videt
deinn. lanto plura in ipſo videt. contingit aũt
aliquẽ plus oꝛare ſanctũ minusilimpide vidẽ

tem deum. ergo ⁊c. Dicencũ eſt ergo. ꝙ pꝛi /

mng opinio ſiue ppoſino eſt vera de viſis per ſe
pficientibus intellectu. ſicut ſunt quidditateſ
creabiles non de ſingularibo. Del pt diciꝙ ea
ex
tenſa ad plura obiecta. Qõ ant dicũt de cogni
tione reuelatoꝛia nõ vivꝛ.qꝛ reuelatio eſt nõ
e his que ſpecialiterad vnuimquẽq; ꝑtinent.
ſeg de his que generaliter ptinent ad ſtatũ ec⸗

cleſie. de qinbo in vig eſt reuelatio ꝓphetie auge
tñ poſtq; ſimtreuelata a deo vel ab angelo ſu /

perioꝛi ſtarim cognoſcũtur cognitõne beatiſi/
ca ſᷣm quoſdãa.ſiue igitur cognitõne reuelato

ria ſiue cognitione beataſancti vident oꝛsöes
noſtras pᷣm oẽsaq

m oẽs Obi etiam ſciencñ ᷣm Pe.
vbiſupꝛa. ꝙ oꝛõnes ſanctopſemꝑ valent no
bis quotienfcũq; oꝛant ꝓ nobis poſtulando

ſimpliciter aliquid fieri ꝓ nobis.qꝛ cum volũ

cſline⸗⸗

cbneiſuntanm
Sfecarpein
endupnont9
ſveaemapn
Gwadtolenci

Cndtenſoſun
onasfennorden
pbiſclinnen
arnenntti
gispiman
Poſciiinfrn
Pbe:wbiſv⸗
Drkinperäarm
uomius,Fmnil
lobnslorpians
lanoheetognt
Nahanoind.
nneraree
Wbenſ
Vhrrbp
Grangtnan
Cünpnücen-
Gorechoatn
ſenrtim nicen
lnen vrn
t non topr⸗
Gülrmuunmng

ſön, wnnn⸗

Phinchctrurp

nnleitli
Dlngndtnoie

tas eoꝛum ſit totaliter cõſoꝛmis voluntati di

uine miil volunt fieri circa nos niſi qd deus

vult fieri.illud qð deus vult fieri voltate cõ⸗
Eroie que eſt voluntas ſimpliciter ſemper

fit. Non tñ fruſtra oꝛant pꝛo nobis q; uis non

oꝛent mſi quodſciun deum velle.qꝛ ſicut efe

ctus naturales qui ente deo eueniũt nõ

eueniunt mſi mediantibo cauſis ſecũdis. non
Ppterefficaciã potentie dimne. ſed Ppter oꝛ/
dinem reby diuinis inſtiiutũ.ſic diiina bũſicia

Kenneinſevi

entſe
enco imtelt
eeislicitg

Wmacongtbus
Mamangine⸗
monespim
ndghanm
Cblenthmne
um gete
ligemnunn

ndeogliet

—

17

Capitulum

teſcendunt in nos mediantibo beatis tam an
gelis q; animabo beatis. non pter defectunn
diuine miſcdie. ſed ꝓpler oꝛdinem diuinũ cõ
ſeruandum. quo deus vult bomtatẽ ſuan com
municgre inferioꝛibp ſuꝑioꝛes. Mbi etiã
ſciendũ ſm De. vbi ſupꝛa e deces eſt. oꝛa/
tiones nr̃as dirigamus ad ſanctos qꝛ 'm Di
oniſium ler vitaris eſt. infima adſupꝛema per
mecha reducere.ſz quantu; ad vona gre beati
ſunt medij inter viggoꝛes ⁊ deñ. ergo eis meę/⸗
diannibus viatoꝛes debent reduci in deum/

4
1

„
. —„
„.

—

non refrigerium. ercio vident fancti aliqiia

P ſcientiã hic gequiſitã. que vtie nõ amittitur

ſedremanentibo habitibo talinin ſeientiap in

telligere poſſunt ↄeluſio nes talium ic entigrũ

Phabitus in eis remanentes. Mec eſt cõtra

qð ait apłus.i.Cox.xiij.ſcientia œſtruenm.et

loquitur de ſtaru beatifico.qꝛ illa deſttiuctio in/

telligitur quo ad modum ſciendi qui non erit

qualis eſt in mundo.nam hic intelligere non

ꝓoſſumus.niſiↄuertendo nos ad fantaſmata
et irradiante ſuꝑ ea intellectu agente. ſed ibi

non ſolũ maioꝛes.ſed etiã mediocxes ⁊ mino nec erũtfantaſmata nec exercinũ intellecius
res ſancrxi ſunt a nobis exoꝛandi ꝓpter quinq agentis. Sed de beatitudine ſupnaturali quã⸗
„rõnes. quaꝝ peima eſt qꝛ aliqñ quis habet ma tũ ad intellectũ agentẽ roſiʒ ſic imaginari qꝙ;
ioꝛem deuotionẽ ad minoꝛẽ ſanctum. ex deuo/ hyfet ibi actũ iſto mõ. ꝙ ſieut lux geri reſpecmi
tione autẽ marime devendget oꝛõnis effectus. caloꝛis ⁊ raritatis eſt rõ actiue.ſic reſpectu rei
igerigennt Scðdo ad tollendũ faſtidiũ.qꝛ amiduitas eiuſ/ accipiende eſtei rõ patiendi ⁊ diſpoſitio paſſi⸗
nerdädin dem rei faſtidium parit. ꝑ hoc aũt ꝙ alrerna, ua.ſic inellectus agens q;nis reſpectu cogni⸗
adennn nm diuerſos ſanctos oꝛamus quaſi in ſinguliſ tionis vie ⁊ naturalis ſit intellectui poſſibili rõ
wen Reitn nonus feruoꝛ deuotõnis excitatur. Cercio qe actiua ſibi impꝛimẽs illam p ſpeciẽ vel inme
enͤti quibuſdã ſanctis datũ eſt in quibuſdã caſibus diate. tñ reſpectu cognitõnis beatiſice eſt eius

ickhei ſ
Nnmtind 1
aiiel ni

ekimignun
neſengtith 7

Marſunt ar
a Velzer
wrtogi

lanis NN
NGC
nle,vſue
renoetehit
uſfsſolite
mneſec Ne
icvuts

pluriũ i

7

patrocinari. vtſcõ Antlvnio ad extinguẽduʒ
ignẽ qͥ ðꝛ infernalis.⁊ qbuſdã alijs ſcĩs ĩ qui⸗
buſdã alijs infirmitatibo/Auarto vt oĩbo ex/

bilbeat a nobiſ lonoꝛ debit?Qinnto qꝛe oꝛõib·

imperratur qð non inpetraretur oꝛõni
bus vnius.ſᷣm illud.Oaultiplicatis interceſ⸗

tria triplicẽcognitionẽ ſeu modũ cognoſcendi

res. Primo in deo. Cum en vident dei eſſen/

tiam in quarelucent ydee oim creaturaruʒ vt
res obiecte in ſpeculo que tñ ideo nõ differũt
rxe aliter ab ipſo deo ſicut diſterunt ydee.i.ima
gines arnficiatoꝝ in mente artificis ab eo.ſed
ſunt vnũ cum diuina eſſentia.differũt aũt ra⸗

tione quo ad nos. videntes ſancti diuinã eſ/j

ſentiam vident oĩa que pꝑtinent ad eoꝝ beani⸗
tudinem. vt quidditates reꝝ ⁊ hmõi. vt viciuʒ
eſt. non tñ ↄpꝛehendũt deum. Etiſta viſio di ⸗/

citur matutina ſicut eſtin angelis que ꝑfectioꝛ

eſt ſcõa. de qua nunc dicetur ⁊ clarioꝛ eſt. ſub
qua includitur ipſa viſio diuine eſſentie q eſt
Pfectioꝛ qꝛ in ea cõſiſtit beatitudo.Auidaʒ iñ

diſtinguũt noĩe appellantes viſfonem diinne

enentie in ſe viſionem meridianã ⁊ clarioꝛẽ.
Scðo vident ſeu cognoſcũt ſancti creata con

nertendo intellectũ ſuum ad ſpecies intelligi

biles eis inditas ſeu infuſas in egreſu anima
rum a coꝛꝑibus ſicut cõcreate ſunt angelis bo
ms ⁊ malis in eoꝝ bꝛima concreatõe. ſicenaʒ
in cunctis lomimibus mis a malis paruis et
magnis cum migrant ? coꝛꝑe ſpecies intelli⸗
rum. ad que ſe cõuertendo ꝑ intellectũ intel/
ligant naturas reꝑ. qð ſanctis cedit in gaudi⸗
um.⁊ ðꝛ viſio veſpertina.malis aũt ad penam

Pabent ergoſancti in pa/

ſoꝛibus largiaris/

iſpoſitio paſſiua.nõ tñ qꝛ intelligat ſʒ qua roſ⸗

ſibilis intelligat. Del pᷣt dici.ꝙ illudqð ange

lus intelligit ꝑ vnum intellectũ. illud anima
p duos.vt ſicut nõ pᷣt ſentire niũꝑ ↄpoſirionẽ
ex porentia et oꝛgano ſubiectue. ſic nec clare
p̃bt videre deum. niſi ꝑ intellectuz pomſibile in/
foꝛmatum agente qui eſt lux eius.vel ſicit ocuj
lus illuminatus videt ſic intellectus wſſibiliſ
foꝛmaliter intellectu agente ũlluſtratus. vide/
tur tñ mibi verũ ꝙ qꝛ intelleetus agens non
eſt ꝑfectio ſimpliciter, cum nõ ſit in deo nec in
angelis ꝙ nõ hʒ beatiſicũ aciuʒ eſſentialẽ nec
actiue.qꝛ ſiceſt aſolo deo. nec paſſiue ſʒ ſolus
intellectus poſi:bilis.ſed oĩs actus eius eſt in⸗
telligere facere circa naturaliter intelligibilia
nõ alia et in aĩia coniuncta. Nam quid faciat
an aliquid faciat etiã reſpecm naturaliũ intel/
lectionum nõ apparet. Conſtat enĩ ꝙ nihil ab
ſtralit ſed qꝛ ipſe eſtomnia facere quod poſſi⸗
bile eſt fieri. Didetur etiã ſpecies abſtracte
ante ſeꝑationẽ in inffuxu.in ſepatione anime
nullam intellectionẽ cauſare pñt naturaliter

niſi in virtute intellectus agentis inquo appa

ret imꝑfectio ſvecien angelicarum que habẽét
ſeutenntio. Capitulum quinumn.

SEſecunda dote ani
niiſne que vicitur ſin aliquos dile/
CLtio ſcom aliquos tentio. De dile⸗
ctione patrie diciiux laie.xxxi.Diuit dñs cu

ius igius eitin ſyon.et caminus eius in hirłn.

66 1

Titulus

gis diligattr quocuneß cõſanguineo wej amin

. Syon interpꝛetatur ſpecula ſeu ſpeculatio. et cõͤſang
co ſuo in mũso Canticop.i. introduxirme rex

ſignificat eccleſiam miltanteʒ in qug eſt ignis co ſuo in miso Cantice
dviuine dilectõnis. Hieruſale interpᷣtatur vi in cellam vingrigam id eſtad ſtaniʒ gloꝛie. vbi
ſio pacis.et ſignincat eccleſiam triumphantẽ eſt abundantia vini diuini amoꝛis.quod lenifi e
pbi vigeiur deus ſumma pax.hic autem p ſp./ cat coꝛ homiſlis.et oꝛdinauit in me charitateʒ mniee gſugen
culum fidei. In eccleſia ant triunphante eſt id eſtoꝛdinatam dedit mihi charitatẽ qui inp olinſnn ſie
caminus ignis.i.abundantia ⁊ pfectiochari/⸗ ſenti plus ⁊ pfectius deum amauit. plus mey tflſingieni
tatris.ibi ꝓfectiſſime impletun illud pᷣceptum. rmuiit etiam ſiin viliſſimo ſtatn ſint. vt ſeruus ſʒ wreſſnſene
Deutro. vi. et Tuce. x. et math. xxij. Diliges ue liber ſiue maſculus ſiue femina ſine laicus ſban nurc:
oñm deum tuunn ertoto coꝛde tuo. et ex tota ſiue clericus ſiue religioſus ſine igeota ſiue lite Mhacun D
amima tus.et ex omni mente tua. quia ſempꝑ ratus ſiue pꝛelatus pape velrer ſiue ſubchitus
actualiter voluntas fertur in dilectõem dei. etpꝑ ↄſequens talis in patria limpidius deum nne ann
Cum enim obiectũ voluntatis in quod fertur ↄtemplatur. et magis diligit plenius frintur ſin dſlhoc
D ae eerone e ronumn coeniiſ gnic . et xlectatur. ðèðè nngu
P intellecium repᷣſentatur voluntati bonũ ai Czz aOnWsνςι . l Ract
Ruod venum volumtas monetur aclim ama Sʒ querut doctores K.i. kintſunn
dum. et quanto intellectus ſe repꝛeſentat ſeu in quo aciu pꝛincipaliter confiſtit beatitudo. d Atmunn
oſtendit illud eſſe maius bonum tanto magis vtrũ in actu intellecius qui eſt viſio ſeucogni⸗ tunſn
amat. et ſi continue illudoſtendatur volunta⸗ tio an in aciu volũtatis quieſt dilectio quam lſestperſinas
ti p intelleciumn cõtinue intelligendo cõtinnie ſequimir fruitio. Rñ. Pe. de pal.m. iiij. di. xlix. nedinern
am at.Cum eniin patria ſancti continue vi/ q.iij. ar. i ſcz ꝗg in patria icur in via eſt vuplex nunbonn vncel
gdeant dlare diuinam eſſentiã que eſt inſinituʒ felicitas ſcʒ ſpeculanua ⁊ pꝛacnca. eimn quic/ Vtlörapain
lomm. et bonum vniuerſale in quo ſimt vir/ quid ꝑfecrionis ſit in vig eminẽtuseſt in pa⸗/ peentaueeſen
tualiter omnia bona., ſicit effectus exiſtunt vir tria. loquendo ergo de ſelcitate ↄtemplatiua kraglungnie
mgliter in cauſa ſua ommiũc rerum pfectões illa cõſiſtit in actu intellectus. nonſolii pꝛinci⸗ mnincoetuin
ſicut in deo. non ſicut in creaturis.ᷣ ſczcum ali? paliter aur eſſentialiter. ſed etiaʒ totaliter ad ninnglinagn,
quo defectuſʒ ſine aliqua mixtura defectus nõ quam quicũq; actus volitatis ſiue ſit dilectio nepeſemet
pr voluntas non ferri in ipſum deum bonũ in/ ſiue delectatio aut fruino. nõ ſe habeteſſentia⸗ tomclben⸗
finitum p vilectionẽ ſummam continue. non liter ſed nec ↄſequenter nec ſaccidetaliter. qꝛ unſtaminnn
* coacta violenter ſed tracta naturaliter ⁊ ſup/ non poteſt ſequi aliqiis actus voluntaus intel nanechzbe,
naturaliter p lumen gloꝛie.Et hinc eſt ꝙ pec/ lectum pure ſpeculatiuum. ille emm ſperulgari Mſnaor
care non piſt euin auerti nõ poſſimt a cotinua ius qui nõ dicit de pꝛoſeqinbili vel fugibili ni MAnankin
viſione. et exinde a dilectõe ſummi loni. Sed q;; mouet. vt dicitur in. iij. de aia. Et inde eſt Naſaie,
in vita pñ̃ti dinn ſancti deum ↄtemplantur. et ꝙ habitib ſpeculanuis intellectus nullus ha Aneſnnkr
actu conſiderant deum eſſe ſummũ deum 1 gu bitus de mundo coꝛreſpondet in voluntate ſʒ tmnnchffen
ſtant ꝓ eo tꝑe non dilabuntur ad alia aman? ſolum habinbus intellecius pꝛactici.ſicut par rolenicmeln
da. qꝛ non pᷣt inens deum continue ſpeculari. uibo pꝛudentie coꝛreſpondent habitibus mo⸗ Miſlcten
ſed opoꝛtet in alijs occupari dum ad allia exté, ralesinappentu. Scd̈o poninnus loqui de lunfunone
ciitur. aliquando menti paſſone obumbꝛata beatitucine ſupernali actiua.a illa cõſiſtit in Mteſenna
repᷣſentatur aliquod tꝑale bonum. vrmagnũ actuintellectus pꝛactici antecedennis. ſicut Nefllpumz
pee ommnibus viligenen ꝓpter vnilitateʒ eius omnis actus voluntatis. ⁊ in nllo actu dileeti ſnilimnegen
vel vlectationẽ ſui. et volũtas ſequitur illud onis eſſentialiter ⁊ in aciu voluntatis, antece fbeſdeſ⸗
in oꝛdine amandum et ſic deum ofendit. ⁊ cõj/ denter et in actu celerrationis conſequenter ſleniſenn
tra charitateʒ eius ſacit.de charitate patrie in velſcõᷣm remii differunt re. vel ᷣm roͤnem ſi Pnſienerecs
telligtur ad iram illud. . Cop. riij. cbantas omfferuntratione tm. Cinitgs enĩ ſupnoxr cini⸗ Anuenn Puin
nunq; excidit. pec eſt claaritas. ꝓpfecnſſima q̃. um et eoꝛum felicitas conſiſtit in dilectõe dei flerghttonze
m Hiero. ad Aug. de peni. di. ij. in hac vita et ſui ꝓrimi oꝛdinata qualẽ illa requirit ⁊ ſic MIaczinpamna
Vteſt oici heaniudo paxet regnum dei. ſzʒ pꝛin Y Pennnqucqz

4

nnaninizne

„

haberi non pᷣt.qua ſcz ſemper actualiter. fera⸗

tur voluntas in dem. Et Zlug.in fi. de ciul. dei
Lit.ibi ſcʒ m patria voca bimus er videbimus

vicebimus ⁊ amabimus, amabnnus æ lauda
bimus ſcʒ ex delectatõe frinnonis oc munus.
Pic actus. hic affectus ſine fine ſernatur iine

2

eſt. et qui maioꝛ in gloꝛia.vñ et in meritoma⸗

tũ. Exiſta duplici feliclta onitit in actu
vtriuſq; eſſentialiter. ſed in aciu intelleccus

cipalitas eſt penes voluntatẽ.quia omms co⸗

gnitio pꝛactica oꝛdinatur ad volitionem ſicut

ad finem.quia ſinis pꝛactice eſtopus.vt dicit

it ſtatum agsrega
te ſic conſiſtit in actu

mur de beatitudine pl'e

fſcneniten
Munacnc beg
heezaſeneſtt
Pnmſen
otoenalpr⸗
Pretenanen
1e⸗Dencg

etnitllin
Wränt
Amneche
chcument
dor
Knper
öecarſnn
rnetaiin
ASNNNE
nlleenian,
bnkai
deia. Eut
teleclnsti
unspenni inr
Nen anlun
dopoihnon
in tluck
anrecent
ind
EN.
nsdNee
ANfnbn
õ
esani
mibrunt
—Z
Nigünad,
6nummin
S
Lmin
nce
ginn
ell rle⸗
ehtsn

Capitulum

aggregato eſt pꝛincipalius hmõi autem eſt ſe
licitas ↄtemplatiua nõ actiua.cum iſta ſit pꝛo/⸗

pter illam pᷣm pᷣm. vñ cinn beatitudo ſitſinis
et nõ ad opationẽ ſicut ad finem vc vſt vine⸗
renter.qꝛ beatitudo ↄtemplatiua eſt oĩm acti

onunm finis ſui generis ⁊ alioꝝ. vñ eſt ſimplici

ter finis a quo.licet non ſit finis gra huius qꝛ

ſoc eſtipᷣm obiectũ.ſed beatitudoactiua eſt fi/
nis actionũ pꝛacticaꝝ.ſʒ ñ oĩm ſimplicit. imo

ipſa oꝛdinatur ad ↄtemplationẽ que ſine illa

poſſet turbari. Oilectio ergo dei in pꝛactica
als in patria licʒ non oꝛdinet deum in aliud tñ
ipſa met oꝛdinatur in viſionẽ.ſicut minus bo-

num vnius ſubiecti ad maius aliud bonũ eiuſ/
em. Sed in hac deductõne dubiũ eſt. ꝙ ila

beatitudo ſumma nõ habet fruinonẽ annerã.
ſed beautudo minoꝛ actiua.cum tñ dicat phᷣs

qↄſideratio ſapiẽtie habet mirabiles delecta⸗

nones ⁊ puriſſimas.ſed foꝛte illud non eſt niſi
mediante actu pꝛactico qui dicit deũ eſſe ſum⸗

mum bonũ. vnde ſumme amandũ aut hmõi.
Sedcõtra pꝛimã ↄcluſionem arg. ſic. Illa

potentia que eſſentialiter ꝑtinet ad imagineʒ

labet acium qui eſt de eſentia beatitudinis qꝛ

beatitudo eſt dei im nediata habitio. eo auteʒ
anima ad imaginẽ dei eſt. quo eius capax 1 /
ticeps eſſe poteſt. ſed volũtas eſt eſſentialiter

pars imaginis.ergo ⁊c. Si dicatur.ꝙ maioꝛ

pabet inſtantiã in intellectuagente qui eſt ꝑs
imaginis.nec habet actũ in beatitudine. Di⸗

cendum ꝙ maioꝛ ꝓpoſitio intelligitur de potẽ
napaſſiua.cum beatificari ſit pati et recipere.
HBñ.ꝙ iſta rõ bene ↄcludit ꝙ actuſ voluntatis
eſt de eſſenna beatitudinis actiue q̃ eſt in pa⸗
tria conſiſtens in dilectõne dei ⁊ ꝓxrimi et ſui
non enĩ caret illa ciuitas ſuꝑnoꝝ felicitate po⸗
litica.ↄcludit enã dicta ratio ꝙ eſt de eſentia
beatitudinis integre ⁊ perfecte ſed nõ ↄcludit
ꝙſit de eſſentia felicitatispure ⁊ ſpeculatiue.
que fuit pꝛima ↄcluſio. Item cõtra ſcvðᷣam
concluſionẽ arguitur ſic. actus qui ſemꝑ eſt de
bitus nõ eſt de eſentia beatitudinis patrie. qꝛ
iſte haberrõnem meriti.ille rõnem pꝛemi et
ꝓmiſſi mercedis que nõ eſt delgta a merẽte
jed merenti. Nullus enĩ reſpectu eiuſdem eſt
ſimul et debitoꝛ ⁊ creditoꝛ.ſed dilectio dei tam
in via qᷓ; in patria eſt debita ᷣm illud Ro. riij.
Nemini quicq; delłeatis.niſi vt inincẽ diliga⸗

tis.non eni poteſt lvmotantũ diligere deum

quin adpuc debeat.pᷣterea acius qui cadit ſub
cepto ſempꝑ eſt debitus.qꝛ pꝛeceptũ obligat.
Vliud aut pceptum diliges dñm de iuum ex
toto coꝛde tuo ⁊c.ma weimpletur in patria.
Pꝛecepii autè unpleſo eſt debin ſoluno.ergo
⁊c̃. Oicendo.ꝙ actus volutaus nõ ſit de enen
isa beauiudinis ſpeculanue conceditur. ſeq de

pꝛactica vel aggregatabeatitudine.que ſcilicʒ

ↄplecritur ⁊ viſionem ⁊ oilectionẽ ꝙ nõ ſit de
eſſentig eius falſim eſt. ld arg. xrñdeo. ꝙ cha⸗
ritas meretur augeri.vt aucta mereatur phici.
et tamen qñ augetur elicit actum qui eſt debi⸗/
tus reſpectucharitatis que nunc eſt qꝛ qñ cre⸗
ſcunt vona creſcunt ⁊ rõnes donox. Et cũ lvc
eſt merces ⁊ pꝛemiñ reſpectu actus charitatis
qui in ivm ꝓmeruit. Similiter ſi dilectio dei
in patria eſt debita ab illa charitate pfecta. qꝛ
debet diligere quantũ pᷣt ⁊ tunc tantum poteſt
ergo ⁊c. Et eſt merces reddita reſpectu meri⸗
n qõ pᷣceſſit. Et idem poſſz dici de illa viſione
qꝛ exquo pt tenetur cogitare quantũ pᷣt Scien
dum eſt. ꝙ opꝑatio que eſt eſſentia beatitudi⸗
nis ſ peculanue nõ eſt ꝓpter aliquã vnam ope
rationem.qꝛ finis ſvæculatiue nõ eſt miſi veri⸗
tas.ſʒoꝑatio que eſt eſentia beatinidinis,pꝛa

Ctice eſt ꝓpter ſculationẽ.ſicut felicitas acti

ua non eſt ꝓpter contemplatiuã. quelibet aũt

ſe ſumpta ꝓpter aggregarũ ex vtraq ſicut

quelibet pars eſt pꝓpter totum. vt animapꝛo/

pier ſvminẽ ⁊ non ſolum coꝛpus. Coõtra ter⸗
ciam ↄcluſionẽ ſupꝛapoſitã ſcʒ ꝙ beatitudo ire

ſultãs ex ſtati aggregato.ex ſoeculanua ⁊ pꝛa
ctica arguitur ſic. Geatitudo cõſiſtir in optima
oꝑatione.ſed opuima oꝑatio nõ eſt niſi vna.
qꝛ differẽtia ſæcie ſunt magis aui minus pfe⸗
cta.exgo ⁊c.Rñdeo.qꝙ verum eſt ꝙ cõſiſtit in
optima oꝑatione potentie beatificabilis.ſʒ il⸗
la potentia eſt ouplex.ergo in duplici.qꝛ bea⸗

niudo nõ eſt aliqui d vnum ſimpliciter nec ꝑs

ſed aggre gatũ. Eſteni ſtatus oĩm bonoꝝ ag/
gregatione ꝑfectus.Et ſimiliter ꝙ conſiſtere
in actu excellentiſime potentie verũ eſt que
eſt hominis vthomo eſt. illa añt duplex non
vna tm̃.ſcʒ apꝓpetitus rõnalis qui dicit intelle/

ctum ⁊ voluntatẽ. Ouia de beatiudine aggre
gata ex actiua ⁊ ſpeculatiua dictum eſt ꝙ talis

leatitudo ↄſiſtitpꝛincipaliter in intellectu lvc
ideo.qꝛ potẽtia intellectus eſt ſunpliciter no/⸗
bilioꝛ voluntate ⁊ actus intellectus eſt nobili
oꝛ actu voluntatis.quod ſic ꝓbat Pe. pał.
m.iiij.di.xlix.q.iij.ax.i.quia illud ex cuius cõ⸗
foꝛmitate aliqind habet totam bonitatẽ ſuam

eſt nobilius illo ſinpliciter. ſicut menſura mẽ

ſurato.qꝛ ꝓpter quodvnũquodʒ tale et illud
magis.ſed voluntas nõ habet aliquã bonita⸗
tem niſi ex cõfoꝛmitate ad intellectũ.nec na⸗
turalem cum nõ poſſit exire in actum.mſi pꝛe
ſentatione obiecti ꝑ intellectimn. nec inoꝛaleʒ
cum etiã agens contra rõnem erroneam pec
cet ⁊7D. Sedꝙ nõ ſufficiemter ꝓbamr eꝙ in⸗
tellectus ſit nobilioꝛ volũtate ex vc ꝙeſt eius
regula. argintur ſic in contrariũ.ſic eſt volun/⸗
tas regula intellectus ſicut econuerſo. qma
86 unj

omnem actunn voluntatis pꝛecedit actus in⸗
tellectus ⁊ immediate ⁊ neceſſario.quia ab vl
timato iudicio intellectis non poteſt volũtas

tutem. ⁊ odium dei eſt grauius inſidelitate.er
go ⁊c. Rũ.voluntaſ eſt quid vtilius in genere
ſed non ꝓpter hoc eſt nobihus in genere nam

reſilire. econuerſo autem voluntas non regua re. ſicut viſus eſt nobilioꝛ guſtu. ille tamẽ ma
lar intellectum mii per accidens qina idem nõ gis neceſſarus. nloneſta enim noſtra quã⸗
eſt per ſe regulaet regulatum reſpectu euſdeʒ. doq; maioꝛem neceſſitatem habent.et ꝓpter
et pari ratione non regulat pꝛimo nec imme/ hoc ſoluitur v merito ⁊ huiuſinodi. Itez ꝗ
diate ſ mediante fantaſinate. nec neceſſario beatitudo conſiſtat pꝛ incipaliterin aciu volu
mſi pꝛout intellecius ſibi pꝛeſigit ideo ꝛ7 tatis ꝓbatur ſic. beatitudo conſiſtit in actuno
BZecundo arguituun ſic fantaſina regulat in, biliſſimo. ſed actus volun atis eſt nobilioꝛ a⸗
tellectum. vnde quando ſunt bona fantaſma ctuintellectus. ergo ⁊c. Oaioꝛ patzex pꝛimo
ta et bene oꝛchnata.tunc bene iudicat intelle et decimo ethicoꝝ. Oinoꝛ pꝛobatur.iquia ille
ctus. quia molles carne dicimus aptos mente actus eſt nohilio? in quo er̃m quem ſumus
ſeᷣm phᷣm. quando autem diſtoꝛta ⁊ perturba lileri q; illeſcvᷣm quem non habemus libertat
ticis.tunc male indicat intellectus.ſed ſantaſj- gactũ volũtatis qͥ neceſſtatur abobiecto. 1c.
ma non pꝛopterx hoc eſt dignius intellectu. er,/ Bñdetur ꝑ interemptõz minoꝛis.qꝛ actus vo
g0 c. Reſpondetur ꝙ fantaſma regulat ſer lutatis nõ eſt nobilioꝛ q;ᷓ actus intellectus. S
uiliter ⁊ inſtrumẽetaliter intellectus autẽ pꝛin ecõuerſo. vr ꝓbatũ eſt. et eum ðꝛ ꝙ actus vo⸗
cipaliter æ denominatiue. Et ſi vicatur contra luntatis eſt liber et non actus intellectus. Di
qinaquod regulat coactiue ⁊ affectiue plus re cenduʒ ꝙ lbertas poteſt ſumi dupliciter. vno
gulat pꝛincipaliteretiam denominatiue q;ᷓ il / moco pꝛout opponitur coactioni.et ſic intelle/
ludquod ſolum regulat oſtendendo cum liber ctuseſt liber in intelligendo. ſicut voluntas in
tate eius cein oſtenditur ſequendi vel fugiendi volendo. quodpatet. quia illud ſolum eſt coa⸗/
Pꝛimo autẽ modo fantaſmna mouet licet vir ctum quod eſt conira inclinationẽ reiſ nulluz
tute intellectus agentis. Secundo modo in⸗ intelligere eſt ↄtra inclingtõʒ intellectus.imo
tellectus mouet voluntatem ideo ⁊c. Ad hoc eſt p̃m indimationẽ eius. Hatimaliter enĩ in
Dicunt quidam ꝙ hbertas eſt nobilioꝛ in intel tellectus inclinatur ad intelligencn. cũ intelli
lectu q; in voluntate, qꝛ ibi radicaliter. hic foꝛ gere ſit ſua erfectio. ergo impoſſibile eſt ꝙ in
maliter. Sed contra hoc dictum eſt.qma peri tellectus in :ntelligendo cogatur.ſicut nec vo⸗
fecno ſunpliciter ibi eſt nobilius vbi eſt foꝛma luntas in volendo. imo bꝛeiiter nulla wtena
litex.qꝛ ſimpliciter melius eſt eam habere foꝛ nec cognitiua nec appetit ua reſpeciu pꝛopꝛij/
maliter q; non habere. Hnde dicendum me/ actus poteſt cogi.qꝛ nec lvc inuenitur in potẽ⸗
lius ſcilicet ꝙ libertas ita eſt foꝛmalis in intel tijs naturalibo. Non eni cogitur ignis ad cale/
lectu ſicut in voluntate. Et cum hoc pꝛius ſeu faciendum.nec grqaue ad vſcendencũ. nec vi
plus.et cauſaliter 1 racicaliter eſtin intellecin ſus ad videndimn. Semp eni coactio eſt cõtra
NHunq; enim aliquis actus eſt iber in volun/ naturam rei, qꝛ pwontingere ꝙ intellecius
tare niſi ſit liber in intelleciu. et cum hoc liber aſſenut rei alicui aotpoſi voluntas ma
tellectus cõcurrentis. vnde illa ſoln non woſ- impato non actu elicito quatenus hoc fit con
ſumus non velle que ponſſimus indicare non tra eius mclinatione. Mon autem intelleags

elekeninle
utpigen
ontnetiͤſe

.
qualis eſt vnuſquiſe m affectun. talis finis volenda vt ſinemn. imo plus. quia qilandoiĩudd elthni
viderurei ſcm intellectum. virtutes enimo camus aliqiad vltimate eligenquz neceſſe ha S
rales faciunt rectam eſtimationeʒ de fine. ſed bemus eligere prunc. et illi iudicio non ineu (Mſrtir l
paudentia de bis que ſunt ad finem. Reſwon/ neceſſitas niſi ex ſuppoſitione ſuipſius. Electi⸗ ialeihrl
detur. ꝙ voluntas non regulatur neceſſario ſi oni at ineſt neceſſitas ex ſuppoſitione iudicij lien
cut econuerſo facit intellectus ſed hibere regu/ quia ante iudiciũ nõ erat neceſſe eligere quo⸗ e
lat. Sed contra hoc. qmia voluntas pꝑ affectio cumq; alio poſito ſed ante elecrionem neceſſe nin gribl.
nem mouet fantaſnata ad repꝛeſentandũ ali erat eligere iudicio ſuppoſito vliimato. ſaluo unemn
quid ſcõm ſuam affectionem ⁊ illud monetin tamen intellecin articuli ad iſtam materiam ⸗
tellectum neceſiario.quia non poteſt iudicare tem ꝙ volũtas ſit nobilioꝛ intelle ciu ar⸗ ein
bonum quod fantaſina non repꝛeſentat niſi v gimiur ſic. Allud quo ſimpliciter ſinnus bomet gan
intellectus eſt ꝑ ſe et pꝛimo immediata regn eſſt voluutas. Nam bonitas moꝛalisque eſ᷑ * uimin
la neceſſaria voluntatis.et ꝙ intellectus ꝑ ſe per virtutes in voluntate facit bonun ſimpli / vfkerette
ſit regula. hoc omnes concedunt. et pꝛimo. qꝛ citer. ſcire autem parum aut niipil facit ad virè nnmgindl

7

ANänrerrante

Uretcemmtenepte

Altmierini

Pvnsrſpentms

eſnnuffenn.
Alatnnmirücus

Plegormocie

(claitcöſue

Mebeizomnit

ffeleencum g
cinroprusett
Rſeenanenfue
Wrnr
UNedtsp
ſdieeienderen:
herntornen
enoten pee
Conelspfecio
Apoetgfraig
elsopetone ia
Cananenon⸗

encibons⸗

Comäommiaton

(olnodoeticeos
Mücpeſſcenen
nENrni den⸗

neſtun Vrce
usalauiar
ümllnsdel
fannomne
aclſecitong

ſehucget ing

Wnſeinhis n
chmnen
ichletſmnetin
remtapeneen
MWdiei

Capitulum

5 JJMDU

Ac euius inclinatio eſt adomnia intelligendum. inſe fecit hec et non eſt longe. non en fecit er H
lnanmin Alio modo ſumiturliberras put oponiſi ne abijt. Fex illo ꝛ in illo ſunt. Ecce ibi eſt vbiſa /
wizaen ceſtiati: et ſic nõ owꝛtet ꝙ actus ſit nobilio: pit verſtas. innimus coꝛdi eſt. 1 coꝛ erratnt ab
d qii eſt lilxrioꝛ.alioquin liberius eſſz in do vel/ eo. redite pꝛeuaricatoꝛes ad coꝛ et inberete ei
kahn lealia afe ; velle ſeißm. et mn ucbis eſet no aunfecit vos. ſtate cum eo ꝛ ſtabitis requieſetiS5
Tmnnne bilioꝛ voluntas eondine ſunt ad ſine. qua voj lein eor qineti erttiſ. Quo itisin aſera quuo
lumusilere voluntggsſinig, que gecenſario itls. no eſt requies vbi eam queritis. leatã vi
Ninnu volumus que oia ſunt ſalſa. Et iterũ ſi vpter tam qritis in regione moꝛtis et quomodo eſt
Künirt libertaté woneretur felicitas in aetu voluntanis vita beata vbi nõ eſt vita. Sed deſcendit huc
inmiden vleret wm inactulibero non in actu necena ipſa vira veſtra ſcz er dilectione ad nos a inlit
wbimde rio.ſ actus voluntanig reſpectu dei in patria moꝛtem veſtram ⁊ occidit eam er tenuit ca/
d Ni eſtneceſſarius 1 non lider ſiue diligendo deum eel o niu (d⸗

Möntän

uthunn
mNhlatun
tnnsnſcei

amoꝛe bemiuolenrie.ſiue fruendo deo amoꝛe

ↄcupiſcentie. ergo in nullo aci voluntatis in
atria conſiſteret heati udo. Item nec illud
ſt verum. ꝙ intellectus nõ ſi liber ſient volũ

mans vt redeamus ad eũ.et diſcefſit ab ocu/⸗
lis vt redeamus ad coꝛ vinueniamus eũ. bec
ille. per dilectionẽ innenitur. Idem in ſcõo li
bꝛo confeſ. Domine deus ſupbia celſimdineʒ
imitatur. cum iu ſis ſupomiq excelſus. et blan

onnm tas. licet eni intellecius neceſſitetur à ad pꝛi/ cicie amari volunt. cum mihil it tua charitare
irunna ma pꝛincipia. que de ſe ↄtinẽt clarã veritatem blandius. ignauia quietem appetit ⁊ que qui⸗
Nkr benen nihilo ninus nõ neceſſitatur reſpectu oim que es. certa pꝛeter te luxuria ſocietatem et tu es
eannui xeducũtur er pꝛimis pꝛincipijs. ſ quibuſdã lij plenitudo a indeficiens copia incoꝛrupnibili=
en änlimn bere aſſentit exceptis his que hñt neceſſariam ſuautatis. Anaricia multa poſſidet. et iu roſſi

wüfm ze

deductionẽ ex ipſis. Similiter neceſſitatur vo

des omnia. Inuidia de excellentia litigat. te

Wpäürräz
oeiürnen
nesetrobiet
urnkamii
NMNe
mixtenns ten
1Nentönirfin
mddendt,
mincisnacsn
actusuchears,

lumtas reſpectu finis. ſed libertatẽ habʒ in his autem quid excellentius. Gra vindictam que
que ſunt ad finem. ergo tot modis eſt intelle/ rit. te autem iuſtius quid vindicet. Triſticia
ctus tam pꝛacticus q; ſpeculatiuus in iudican rebus amiſſis conrabeſrit. quia ita nollet ſibi
do liber. quot mocdis volũtas eſt libera in elici ſicut nbi. nihil poteſt auferri. ita foꝛnicatii ani
endo. O. aũt cõſiæuit dici ꝙ volũtas imperat macum auertitur abs te. ⁊ querit extra te que
intelleciui 1 omnib viribus anime. nõ ſic eſt pura a liquida nõ inuenit. mſi cum redierit ad
intelligendum ꝙ wteſtſicut ſuperius ſuo infe/ te. et peruerſe te imirantur omnes qui longe
rioꝛi.imo potius eſt data inclinatio intellectui ſe faciunt a te. ⁊ e xtollunt ſe aduerſum te. ſed
ad ꝓſecutionem ſue ꝓfectionis naturalis. ſi etiam ficte imitando iudicant te creatoꝛeʒeſ⸗
cut dictum eſt de appeiitu rerum naturaliun ſe omnis nature. er ideo nõ eſſe omnino cre/
qui daius eſt eis ppter iue pfectionis natura datur a te. hec iſte. Ex his habes ꝙ in omnibo

unteno üis inclinationem., vnge ſicin ibi arpetius nõ vicijs querit homo æ amathonuim. ſed appao
Nnusinrina) imperat foꝛme moius. ſed eſtinclinatioconſe rens falſum et non verum. ſedomnia illa bo/
Kmimintn quens rem ꝓpter conſequendã et obſeruanꝭ na que vicia falſo repꝛomittunt. vt vtilitate,
6rnmaſtnt dam eius pfectionem. ideo pꝛopter vcnõ dij quo ad auariciam. delectatio nẽ quo ad luxuri

ntn nnin
uihcing

rratrik

fngiNen

(i poteſt ꝙ ſit aliquid nobilius foꝛma rei vel
eius opatione.ſic voluntas eſt inclinatio da/

ta. Cum autem omnia que hic amantur amẽ

tur inquantũ bona apparentia vel exiſtentia.

quomã omnia bona reperiũtur in deo ꝑfectiſſi

mo modo. et ideo ſumme amandus. vt pueni
atur ad voſſdenduʒz eum in patria. vbi ꝑfecte

am er gulam. excellentiaʒ quo ad ſuꝑbiam. ex
ſic de alijs omma vere ⁊ pfecte ſunt in deo. er
ideo ſumme amandus vt veniatur ad dilecti

onem patrie quo nil ſuauius.Aug.in.x. cõfeſ.

Oinnes beate viuere volumus. Bius autem

nec ille eſt. qꝛ non habet qð amat qualecunq;́

it atur ad voſſidencdiz eum in patria. vbi pfecte ſit. nec qui habet quod amar ſinoriun ſir. nech
vnmſich amatur ⁊ nil dulcius amoꝛe dei. al vtihus. nil qui nõ amat quod amandũ eſt cum ſi optimũ
Dagirfin noneſtius. Dnde Zlug. in libꝛo confeſ. omnia nam et qui appetit qð adipiſei nõ poteſt. cruci⸗
nmmnl il gqinbus aliquid vnum conſtara non ſuntomꝭ atur. et qui adeptus eſt q adipiſcendum non
urſenn M nia ſunul plus delectant om̃ia q; ſingula ſi poſ/ eſſet.egrotatur. Reſtat ergo quarniʒ vbi vita
mmuii ſint ſentiri omniaſed longemelioꝛ eſtillis de/ beata inuemiri queat. cũ ſcʒ id qꝗð eſt boĩs opti
aingieteit us. qui ſecitonnia.ſi placent coꝛpoꝛa deum ex mum. vt amatur et habetur. O eſthois opti/
Mienkend, enn illis lauda. et in artiſicem eoꝝ retoꝛque amno,/ mum tale eſſe debet qõ non amittat inuitus.
nicaavektän rem. ne in his que nibi glacent iu diſpliceas. Nirtus certe animã facit optimam. et quead
eng inles Siplacent aie in deo an entur. qꝛ et iple mu, beatitudinem ducit. Si autẽ virtus ducit ad
Findnnn, tabiles ſunt et in o& Giliũtur fire. alioquin bearã vitam. mooll virtuté eſſe afirmauerim.
nuhllilir irrent 1 perrent. In illo ergo amentur arape mſiſummum amoꝛem di. Nam erxillud quod
vurñn . agd deũ tecñ quas potes.⁊ dic eis hũc amemus virius quadripertita vicitur ex ipſius amoꝛis

0
. Zitulus M
. o vario effectu dieitur. Eſtenĩ tempantia ainoꝛ ato q; bonitas viſionis que eſt finita.ſed volũã nminnt
integrum ſe pbens ei qð amatur. Foꝛtitudo tas non potec ferri actu deſigerij in ſummuz vntenne
. amoꝛ facili tolerans oĩa ꝓpterid qdð amatur lvnum ſibi pᷣſentanʒ ꝑ modũ abſentis in via Cralchni,
Juſticia amoꝛ ſoli amato ſeruiens ⁊ ideo re ergo ⁊ ſimiliter nonpᷣt ipſa non ferri acin dele⸗/ l geeltii
cte vominans. Pꝛudentia amare ea qubo ad ctationis in ſmmũ bonũ pñs in patria. pꝛ iis nnuntn
iuuatur ab eisa quibꝛimpendit᷑ ſagaciter eli? ergo volũtas delectatur in deo qᷓ; cognoſcaitur c rele nitl
gens.ſʒ hũc amoꝛẽ nõ cnuſſibet rei.ſʒ dei eſe ipſa viſio.ergo cognitio viſionis nõ cadit me/ Ahſunteß
diximus.i.ſummi boni ſumme ſapientie.ſum ca inter viſionẽ dei ⁊ delectatõeʒ ſequentẽ.et teſteltnillbe
me cõcoꝛdie.Eſtenĩ charitas ſunplex ⁊ pura. hec fuit minoꝛ. Scðdo idem ꝓbatur ſic.ino⸗ mnniſunſiin
que ſpũſancto eſt inſpirata.ꝑcucitur ad filu,ʒ mni delectatõe et dilectõe alicuius ⁊ habitioo mmneinlit⸗
P quem cognoſcitur pater.a infra. Si deus eſt ne vel aſſecutione eiusñ habituʒ eſt magis erſerlſtie
ſimmmũ bonũ hoĩs. nihil eſt aliud hommi be/ dilectum q; eius habitio. tunc ipᷣm habitũ eſt inlgerun
ne viuere q;ᷓ deũ toto coꝛde.tota mente.tota obiectum immediatũ tam dilectionis q; dle ⸗ * alnhemoct
anima diligere aquo exiſtit. vel incoꝛruptus ctationis ⁊ nõ habitio eius. ſed in dilectione fumnpiſln
ineo amoꝛ cuſtodiann. qðᷣ eſt tempantie nul et delectatione patrie.que ſunt de deo habitos lmnennim
⸗. lis frangatur incõmodis. qð eſt foꝛitudims. ipſum habitum ſcilicʒ dens eſi magis dileciuʒ mtmnehuenn
nullis alijs ſeruiar.qð eſt iuſticie. vigilet in di ; habitio eius ſcʒ viſio. ergo immediatuʒ obj/ lmcfimui
ſcernẽdis reb ne fallacia ſurrepat.qð eſt pꝛuꝭ iectum delectationis et dilectõnis eſt deus et nſcanan cli⸗
dentie. Hec eſt hoĩs vna pfectio qua ſola im/ non viſio ꝑ quã habetur. & aioꝛ ꝓbatur du⸗/ ſntirnltun
petratur. vt in veritate ꝑfruatur. hec Rug. pliciter. ſcʒ ratione et exemplo. Ratione ppg meglinlint
uur ſic. Yllud quod magis amatur immediati D
De tercia wte anime ſcilicet ſruitione que us amãtur. ſicut finis magis amnatur q; caſe qcſbntediic
eſt delectatio ſeu gaudiuʒ quod habent ſancti que ſunt ad finẽ. et ſi᷑ immediatins amatur Cherirrizr
de deo viſo et amato. Capitulum ſextunn. G in aſecinione finis ſitoppoſitũ. Idem patz bafnigurin
exeinplů. quia eni magis diligo guſtũ vini Ceinmttlerüve
E fruiti on k e nGBipſum vinum. quia nõ diligo vinum niſi vr ſergken mpk
IIone Po guſtum ideo immediatum obiecium huius di Mmagun cöl,
nitur tercia os anime. Fruitio ſm lectionis eſt guſtus vini nõ vinum. Econtra ontgirohis
He. de pal. in. iiij. di. xlir. q. iiij. om rio qñ habeo amicũ pᷣſentem. ipſe amicus eſt tpetanherpfe⸗
* 3munem opi. ooc. eſt vna de otibus amme ? magis vilectus ꝙ; eius habitio vel pᷣſentia. er Ahhnirp
Aaurea eſſentialiter. Nec fruino ⁊ delectano eſt ideo eſtimmediatũ obiectũ dilectõnis ⁊ dele⸗ ſcaander
gaudiuim qð habent ſancti de o viſo ⁊ amato ctatõnis.et ſic patʒ maioꝛ. inoꝛ etiaz pattet mmnmniitſni
PYut diſtinguitur contra dilectonẽ que eſt alia qꝛ niſi deus habitus magis amaretur q; habi Gitegetfi
. os. Et de gaudio ſupne patrie plene ſunt ſeri tio eius eſſet ꝑuerſus amoꝛ. qui in patria locũ Dpetniin
pture. et opter ipſam ſiunmã vlecrationem non habet. ideo 27. Kercio ſic ꝓbatur. . bdſchnin
aſſimilatur ille ſtatus rebo muliũ delectabilibo illud quod eſtimmediatũ obieciuʒ ſumme co⸗ nottiniril
vt cene.nuptijs. comnuijs ⁊ bmõi. et quo ad gnitõis ⁊ ſumme dilectõis eſt immediatũ obę neſtunt
animas beatoꝝ eſt laus mentalis i poſtea re ĩiecium ſumme delectatõis. ſed dus eſt hmõi unſehſliotn⸗
ſumptis coꝛpibus etiã vocalis. Oñ Eſa. ðꝛ. et nõ aliquid creatum.ideo ⁊c. Saioꝛ ptz.le fiircfinn.
gaudium ⁊ leticia inuenietur in ea gratiarum voluntas et omnis appetitus delecratur in eo nckünten
actio ⁊ vor laudis. HNinus aũt frintnionis obieę qᷣſumme amatur a ſinmme delectatur in eo eupnimmn .
ctinn non ſolũ pꝛincipale.ſed etiã immediatũ qð ſinnmme amat.Oginoꝛ ſimiliter ptʒ.qꝛ de,⸗ iin neſefin
eſt deus ym ꝙ in ſe eſt ſummũ bonũ amatũ ſu/ us eſt immediatũ obiectum cognitõnis et di⸗ meinſ h
per omnia amoꝛe amicitie ⁊ nõ viſio ipᷣius dei lectionis ſumme.ergo ⁊7. Quarto ſic. illud nuneh,,
vt quidam dicunt. Et hoc patʒ quatuoꝛ rõniꝭ eſt immediatũ obiectum fruitõnis qõ eſtim/ eſn icnn
bus ¶Pꝛimo ſic ſinn mediatũ obiectũ fruitio mediatum obiectũ charitatisla qua fruitio vͤzꝛ amm e
ms nõ eſſet deus ſed viſio dei. ſequeretur ꝙ in⸗ cũ idem ſit immecdiatũ vel mediatũ obiectuʒ emitli,
ter viſionem a delectationẽ caderet actus me babitus ⁊ actus.ſed immediatũ obĩectũ chari min B
dius reflexus. hoc eſt falſum. vt ꝓbatur. ergo tatis eſt deus ſolus ⁊ nõ aliquid creatuʒ in via uninenne
c O Jaioꝛ patet.qꝛ delecratio non pᷣt eſſe niſi vel in patria. ergo immediatũ obiectum dile nnamon⸗
de obiecto cogmito. Si ergo viſio dei eſet im/ ctionis vel fuuinonis eſt ſolus deu”s. Scien ranni
mediatum obieciũ delectatõis. ſequeretur cdum ꝙ amare m goem mſſco retloꝛice eſt iclenſ
ipſa viſio eſſet cogmita.ſed viſio dei non poteſt velle alicui bonũ ſibłʒdanalteri.lvc aũt fir duę/ Speopr nnin
eſſe cognita ꝓ actum reflerum quo videmus pliciter. Ono modo vult aliquis bonum ali enete⸗
. nos videre ergo ⁊c. inoꝛ ꝓbatur. quia bo/ cui pꝛopter bonũ ipſius amani ſicut diligimug mninnne
nitas dei ſumma⁊ inſimta viſa eſt peius a bei viriutes. vvnoꝛes ⁊ kuiuſmocdi alis amico. no Nenn

HW. ed
Gnarnri
Waamn öich
WEdadns nn
Gen Feng
G Nitin
fcrnnt
mninömmnun
enten Knad
Hobinonien
Widkletiid
.'Winonze
W. inl
Lercoir A:
nicbemumn
s ecl
cNe AMung

ꝓpter aliquod bonnʒnfm. ſed vſfer lvnũ ipſi
us amici.et dicit᷑ hic amoꝛ amicille. Alio mo/
do vult aliquis bonũ alicui ſen amat quis ali⸗/
quid ꝓpter bonum ipſius amantis. et ſic qma

tur vininmn. pecunia et hmõi. qꝛ delectabile eſt

vel vtile. vñ ⁊ bonũ ipſi amqti et ðꝛ amoꝛ cõ⸗
cupiſcentie. Pe.de pał.ſic diſtinguit.Cũ ama

re ſit velle alicui bonñ.ideo amans feriur per

amoꝛẽ in duo.ſcʒ in illũ ei vult bonũ et in bo⸗
munm qð ei vult.⁊ reſpctu pꝛimi eſt amoꝛ ami

citie. reſpec iuſcõi eſt amoꝛ ↄcupiſcentie. deuſ

aũt diligitur a beatis amoꝛe amicitie. et frui⸗

tio ſeu delectatio cauſans hanc delectationeʒ

Innerpametaliter adamoꝛẽ amicitie.Et q;ᷓ

spꝛopter delectationem velimus commumi

trer nobis lonum in quo delecramur. tñ oppoſi

viſo ⁊ amato.qꝛ ibi plus diligitur delectãs ef-

fectiue q; delectatũ et dlectano. NMec diligi/

dulce a vlectans. ſed Ppter hoc ſimmme dele/
ctat qꝛ ſum me diligitur. pᷣt ergo hõ aliquid cõ

cupiſcere aliter puteſt ſuapfectio foꝛma,
lis. et ſi vc negaretur de ꝓximo qꝛ amicabilia

que ſimt ad alterũ veniuntex amicabilib que
ſunt ad ſeipn ſᷣm p̊ᷣm. iñ de deo negare non

wiſumus quin cõcupiſcamus dei laudẽ et loo⸗

noꝛem ⁊ ꝙ a nobis ameiur. imo ab omni/
bus et hoc ꝓpterpfectionem nr̃am foꝛmali⸗
ter. Pꝛimoquia ꝓpter illud cõcupiſcimus bo

–—

5

mus ipſi deo volumus ꝓpter ibmmet deñ. pꝛi

mo ⁊ nõ ꝓpter aliquã nr̃am pfectionẽ foꝛma
lem.et ſic ↄcupiſcimus aliquid qð non eſt foꝛ/
malis ꝑfectio nec ↄcupiſcetis nec eius cui cõ⸗
cnpiſcitur eſtimantes ꝙ ita eſt.imo ⁊ reſpeciu
pꝓrimi eſt idem ſentiendũ. Quia enĩ debeo di
ligere ꝓximum ꝓpter deum nõ pꝛopter me/
ſipſium. binc eſt ꝙ ſi bonũ aliqð ei cõcupiſco. de
beoei ↄcupiſcere ꝓpter deum pꝛius et plus q;
pꝛopter meipſum.qñ autẽ dicitur ꝙ& amicabi⸗
lia que ſint ad alterum ⁊c. Oicendũ eſt ꝙ lvc
eſt verum in via generatõnis ⁊ cauſe efficien
tis non finalis. Pꝛimo enĩ homo diligit bonũ

ſuum qᷓ;ᷓ alterius.et ex dilectatõe ſui boni mo

uetur ad dilectionẽ boni alterius eſfecnue ſed

non opoꝛtet ꝙ omne quod vlligit. diligat pꝛo

prer pfectionem ſuam foꝛnalem vel pꝛopter

aliquod bomum ſuum. Ite ꝙ bonũ vmcui⸗
q; pꝛopꝛ ium eſt ei am Reabile. et ſi ſic intelliga
tur ꝙ milil amatur miſi inquantũ eſt bonum

amanti pꝛopꝛiuʒ ſoꝛmale vel intrinſecũ eſen/

ni alicii ꝓpter qd amamus ipᷣim ꝓpter amo
rem amiciiie. cuin ergo amemus deñ amoꝛe
amicine prerſeipᷣm pꝛimonõ ꝓpter nos nec
ꝓpter aliquã nr̃am pfectionẽ. ergo qð volu⸗/

turanon amarer bonum increatum nec econm

uerſo nec aliqiid amaret niſi ſeſp̃m. Sed ſiin

.

felligatur bommm ꝓpꝛium large verum eſſe

pt.qꝛ aliquid dicitur eſſe alicuius. nõ ſolũ fo⸗
maliter. ſa aliter multis modis. Sic eni denis
diligit ereaturas que ſunt ſuñ bonñ i. aſe fas
ctuͦ a ſin reptatiun. Er creatura diligit bonnz

diuinũñ. qð eſt bonũ ſuum effectiue ↄſernatinũ

et finale. et licʒ in veo bonũ ꝓpꝛiñ foꝛmale ſix
ratio diligendi bonum alienũ inquantum eſt
aliguo modo ſuum. et ſimliter in amoꝛe cõcu
piſcenne.qꝛ nullum bonũ concupiſcit alterũ.
niſi pꝛopter bonum ſuũ ꝓpꝛium.tamen in cre
atura eſt econuerſo.quia ſicut pꝛima ratio di IS
gendi bonum pꝛopꝛium amoꝛe amici tie eſt ſi
bi alienum quod eſt deus ita in amoꝛe cõ cupi

ſcentie oꝛdinate non concupiſcit vmo ꝓprer

bonum ſuum pꝛopꝛium foꝛmale. ſed pꝛopter

diuimum pꝛout eſt exna ſe in deo pure. Dn
de pꝛima ratio concupiſcentie creature ratõg
nalis vel intellectualis a recta eſt Pfectio di⸗
uina ⁊ non aliqua pfectio foꝛmalis creature.
QAuẽ en pꝛius ⁊ plus diligo amoꝛe amic nie i
li et plus opto ⁊ ↄcupiſco bonũ amoꝛe concu⸗

piſcentie. ſicut pꝛius 2 plus mihi q; pꝛoximo.

Dñ ⁊ plus amatũ eſt vt deus. vt pſona ſubſi⸗
ſtens.ᷣſic pꝛius cõcupitũ eſt bonũ diunimm. v⸗s
intelligitur. q; ipſum pficiens ⁊ infoꝛmans.ſi⸗
cut pꝛius ⁊ plus volo deum eſſe qᷓ; me habere
eſſe. Atẽ cum actus charitatis in patria pꝛinci
palioꝛ ſn diligere den.ſequitiur ꝙ btũs plus di
ligit deũ q; viſionẽ dei.illa aũt vilectio nõ 10 %
teſteſſe non delectabilis. cuin ſit ex toto coꝛde
ex tota anima.ex toio conatu imoeſt ſumme
ũelectabilis cinn ſit ſumma dilectio. ſicurenĩ
ſummam dilectõnem in deo ſequitur ſimmad
delectatio ſimpliciter. ſic ſiummam dilectionez
creature ſeqintur ſimmg delectatio in creanu⸗
ra. Eſt autemſumma dilectio dei nõ viſionis
dei. ergo ⁊ illam ⁊ non iſtam ſequitur ſummæ
delectatio. Areʒ cũ delecratio indicetur pm di⸗
lectionem. Pã ſi dilectio vituꝑabilis eſt. ⁊ d·
lectatio eam ↄſequens vituperabilis eſt. ſi lania
dabilis dilectio. et delectatio ↄſequens laud
bilis. ergo quanto vilectio laudabilioꝛ tãto de
lectano ↄſequeus erit laudabilioꝛ. Sed ↄſta

ꝙ dilectio boni dinni eſt laudabilioꝛ q; dile/

ctio boni ppꝛij.ergo delectaſio magis de deo-
delectat q;ᷓ de viſione wei. Et ſi dicatur ꝙ iſta
comparatio habet locim in oilecnombo con⸗
cupiicentie.nõ qammicitie.et ꝙ delectatio ſoluma

ſequituramoꝛem cõcupiſcentie. loc eſt cõtra
exꝑlientiam charitatis. qꝛ gaudet homoſi mæ

la ſibi ꝓpter den euemiãt enã ſi nipi bom vel
pᷣmij vl vriutis accederet.Iz ſolũ ꝓpter deuz

pure ? immediate. gls enz gauchu mercen arui

Zitulus

* Atem liret delectatio non ſit niſi obiectũ amo

„ 7

gis cõ ſequitur amoꝛè amicitie.ſicut econuer/
ſotriſticia ⁊ ↄtriſtatio eſt conſeqñs odium ini/
micine. Cum eni quis cogitat de re odioſa in/
uenit diſplicennã etnon ꝓpter cogmtionẽ de
ipſa.quia anteqᷓ; pcipiatſe de illa cogitare vo
ler ⁊ contriſtatur. Et ſimiliter ex locipſo ꝙ ꝑ⸗
cipit rem amatã amoꝛe amicitie anteqᷓ; pcipi
at ipᷣam ꝑceptõne delectatur.qꝛ beatitudo cõ

ſiſtit in aciu recto nõ reflero. ſed m om̃es lbe⸗
atitudinẽ immediate ↄſequitur delectatio er⸗

go cuim viſio nõ videatur niſi actu reflexo an/
teq; ipſa ſit obiecin cognitõis eſt beatifica de⸗/
lectatio. AItem cum delectatio voluntatis nõ

ſit aliud q; quedã bemuola ⁊ delectabilis com

placentria. expitur homo ꝙ wonũ amici placet
ſibi.et in eo delectatur ꝑ ſolũ hoc ꝙ axpꝛehen⸗
dit illud vt bonũ amici qnteq; appꝛehendat il/
lud vt bonũ ſuum. Et ſimiliterq;uis vnicui
ſit amabile bonũ ꝓpꝛium. ſicut et delectabile.
loc tñ nõ obſtante dicimus ꝙ bonum diuinuz
eſt magis vnicuiq; amabile q; bonũ ſiuimn foꝛ
male.ergo ⁊ magis delectabile. Sic igitur ob⸗
iectum fruitionis eſt deus viſus ⁊ non ipſa vi/
ſio, vnde et delectatio habetnr pꝛimo de deo

viſo et non de ipſo viuu.

flexo videndi. diligendi. fruendi deum qiui eſt
in patria quo ad vnitatẽ wl pluralitatẽé. Et di
citur actus rectus quo immediate videtur de

us olligitur vel fruutur quis eo. Reflexrus autẽ

actus dicitur quo quis videt ſe videre deum id
eſt viſionẽ ſuam.dilectionẽ ſuam diligit. dele⸗
ctatione ſua delectatur. Et in via quidẽ actus
rectus ⁊ actus re flexus qñ non ſunt ſimul tũc
realiter oifrerũt. vt cum intelligo me intelle
le eſt ꝙ duo quoꝝ vnũ eſt coꝛruptuũ aliud ſal⸗
uum ſint vna res. ſed qñ ſunt ſimul tunc ſunt
vnus actus numero. ſiue cñ intelligo me intel
ligere et volo me velle finem a velle aliquid
ꝓpter finem. ex vnitate eni pꝛincipalis obie/ ſi

cti ſunt vnus actus numero. De vnitate

aũt actus recti ⁊ reflexi in patria. Sciendum

ꝙ biũs pᷣt videre viſionẽ ſuã dupliciter. Ono

modo in deo.⁊ tũc eſt vnus actus numero quo
videt deũ ⁊ quo videt ſe videre deum.ſicut co
gnitio matuiina rerum in verboeſt vnus aciuſ
cum viſione ipſius verbi.Alio modo pt habere
expimentalẽ cognitõeʒ deilla cognuõc et in
tueri illam in ꝓpꝛia naturꝗ.qe licʒ habitũ ſup
naturalem nõ cognoſcat hõ naturaliter. tamẽéę
oem actũ ſuum pᷣ ꝑ exꝑiennã natura liter co
gnoſcere. et tunc iſte actus refle xus diſtert ab

. * . — 2
. * „ ð —. *2
. „

actu pꝛimo a ab actureflero pꝛimo mmodo diy-

cto.ſicut comitio veſptina a cognitõe beatifi⸗
ca ⁊ matutina. Siliter amare dilecrõʒ patrie

et delecrari electatõe patrie pt eſſe duplici

ter. qꝛ vel dilectõe autↄplacentia ſupnatura⸗
dilectõz ⁊ ꝓpter ipſummet deñ. et ſicut dele/
ctatur ⁊ quietatur in deo. ita delectatur in ipſa
delectatõe ꝓpter deũ.⁊ hic eſt vnus actus nu/
mero.ſicut ⁊ in via.vt dictũ eſt. Alio modo di
ligo ⁊ cõplaceo mili iſtiſtis inquantũ ſunt bo
num meñ ꝓpꝛiũ ⁊ foꝛmale ⁊ dilectõe naturali

etiſte actus reflexus differt a recto ⁊ a pꝛimo

reſtexo. ſicut ditcñ eſt de viſione reſtera. Quõ
cũq; allt accipiatux actus reſexus in patria ſmm

qu antũ hmõi.in ipᷣo nõ ↄſiſtit heatitudo put

emi vicit actũi naturalẽ viſtinct realiter aba⸗
ctijrecto videndi. diligẽdi ⁊ fruendi ceo. ſic in
ipſo nõ ↄſiſtit buitudo nec eſſentialiter nec ac⸗
cidentaliter.nec ꝑ ialiter ec at.

pꝛimo ⁊ p ſe ſzquaſiꝑ accidẽs. Si aũt loqua

mur de acture flexo ̃ᷣm qdeſt vnus actus cim
acturecto.tũc ᷣm rem cũſit vnus ⁊ idẽ actus

cũ recto.ſicut ↄſiſtit btitudo in actu recto.itaet

in tali reflexo.Si aũt loquamur ᷣm rõem nõ

pᷣt beatitudoeſſentialiter ↄſiſtere in actureſle⸗
xo.qꝛ eſſentialis biitudo hʒ deñ ꝓ obiecto im⸗
mediato ⁊ termino.actus auteʒ reſterus vt ſic
habet ꝓ immedlato obiecto termino actum

rectum ⁊ creatũ.vñ ⁊c. Queritur vtrũ oẽs

ſumme ⁊ de necemſtate appetãt beatitudinem
KRñ. Pe. de pal.in.iiij.di.xlix.q.vij.arti.ij.de
gppetitu beatitudinis actu elicito.ſunt circa
hoc tres opiniones. Pꝛima eſt ꝙ volũtasnõ
vult ex neceſſitate beatitudinem ſibi pꝛopoſi⸗

tam ſiue in vniuerſali ſiue in particulari. ſed

libere er ꝓbationem huius opi. cauſa bꝛein/
tatis omitio ibi potes videre. Secunda opi.

et volũtas creata dupliciter accipipᷣtſeʒ pur

eſt in patria velpꝛont eſt in via. Si loquimur
de voluntate diuinaſeu increata.dicendum ꝙ
ipſa neceſſario vult ſuam beatitudinem. quia
leam poſſes non velle. poſſet deus non eſſe ꝑp

fecte beatus.delectatio enim perficit bantu/⸗

dinẽ. ſic pulcritudo iuuentutẽ.vt ðꝛ.iiij.ethic̃.

Si ait dens woſſz nõ velle ſna biitudinẽ woſſet
nõ delectari de ea. qre ⁊c. Pꝛeterea ſi deus poſ⸗
ſet nõ amare btitudinẽ ſuã. poſſet nõ amare
ſeipm qͥ eſt ſua britudo.qð eſt incõueniẽs qᷣre
⁊c6. Si aũt loquimur æ volũtate creata p ſta
tu patne adoncralis volu eceſt
rio beatiiudinẽ. Cinuse eſt qnia ſi talis poſʒ
non velle beatitudinẽ poſſer nõ delectari cum
xlectatio ſit actus volũtatis de bono volito.
Iſtud aut non eſt woſſibile m naturam ſcʒ

voluntas vult neceſſa⸗/

accidẽs. qꝛ nõ conſequitur

permuſaan

mscin

gövolente⸗ett⸗

böſtreteſtane
.. mnl roliſl
mnetkbennima
plcter Ononn
tpenr riniuco
cocoptacp gen
onnlentincims
(gere gAnſben
Panomoe⸗
Aebeglincotoni
eceſenovultlen
ineenamnole.
Pz ecdeinont

lnm n Aufr
guoerecoſſte
paustotaen⸗

(ouem wren
WiseRton

Wncnehatent n
n Etrarockt⸗
Wahenonparokt
Wolonckeorin
Pekfanelecre
leſeenontem
Undfffclwant
Nerhonntlunne
Ublognnſcinr
Vnnlnwenggro,
ſichtögang
bonecöunen Sis

Ynrizinent⸗

Mmeſrapennng

ffaragieſt
ckronsgeren

flunerflrane
Peitunneceſſg
1
1

Augpoſtamſol

tldnitan de
hnichenbonn,
Neummiſthe
lnmſinneun
togenneg

fearftnckn

chnnautsen
nün nrin
WWDNiNetnn
aguntff in
r Arnumn,
Mdzi ann
memrineſt
tenmmm
. Lmnnid
ſggeituum
NAMrAri
Atu eiianinat
nmaeſt le,
mninemting
hunson Atn
nichn. nt
eſſgcrn,mnn
phummuni
Ieiznisum
nmnENdII
n rinann A
Eyſingigit
Uammmi l
Eiiinnn
Fumſihti
ignni ni
Setnͤeſil⸗
ün en
atpii
ſmnintn/
ndetai
inmun

Capitulum

videns deũ ſicut beati vident nõ delectetur de

deo viſo. qꝛ quanqᷓ; foꝛte dus de Pofen tia abſo
luta poſſet a tali viſione delecratõʒz ſuſpendere

hoc iñ non pᷣt farere creanng. Ie be eug. pés
bat in. xiij.de trinitate.ꝙ nõ eſt beatitudo quã

aliquis amittere pᷣt volens aut nolens.ſ̊ nõ

pᷣt quis eã amittere ſiue volẽs ſiue nolẽſ.Sed
ſibeatus nõ vellet neceſſario ſuã beatidinẽ.ſʒ

ponet eam nolle aut ſuſpendere ſuũ velle. ſe⸗/
queremir ꝙ beatitudo poſſet amitti a volente

vel nõ volente.ergo en pombtle eſt ꝙ beatitu

do nõ ſit neceſigrio volita a beatis. Si aũt lo/

quamiq de volũtate ꝓ ſtatu vie. ſic diſtinguẽ/
dqum eſt de beatimdine. qꝛ beatitudo pᷣt accipi
Aulpliciter. Ono modo in ſpeciali ꝓ eo in quo

vere beatitudo ↄſiſtit.vt eſt viſio diuina.Alio

modo pᷣt accpi generalter ⁊ ̃ᷣm cõem ratio/
nem beatitucinis que eſt bene habere er malo ſe
cgrere.qð Zlnſhelmus vocat comodũ. Sier

go pꝛimo modo ſcʒin ſpꝑeciali ꝓ eo in quo ve/⸗
re begtitudo conſiſtit. ſic volũtas viatoꝛis nõ
neceſſario vult beatimdinẽ.ſʒ pᷣt nõ velle nega

tiue ⁊ etiam nolle. O poſſit nõ velle negatiue

ptʒ.qꝛ qð oĩ no incognitũ eſt.eſt oĩno nõ voli⸗
tum pᷣm Auguſtinũ. ſed bũtudo vᷣm illud in
quo vere cõſiſtit eſt mulus ignota oĩino ⁊ val
de paucis nota.ergo a multis eſt non vohta.
Oe autem poſſit eſe nolia patet ſic.omne il⸗
lud cuius aſſecutioni adiũcta eſt diſſicultas et
multa que habent rationem mali pwteſt eſſe
nolitum. Et ratio eſt quia ſicut voluntas fer⸗
iur in bonum per volitionem. pꝛopter quod

vbi malum eſt coniuncium bono. voluntas
wteſt ferri in llud volendo vel non volendo.
ſed aſſecutioni beatitudinis eſt adiuncta mul
ta difficultas et multa mala pene. que cõmu⸗

niter hoꝛrent homines.ersgo in beatitudine qᷓ;
uis cognita ſc ðᷣm ꝓpꝛiam rationem poteſt fer
ri voluntas viatoꝛis volendo eam vel nõ vo⸗
lendo nõ quidem ꝓpter ipſam. ſed ꝓpter ma
lapene cõluncta. Si aũt accipiaiur beatitudo
ſfm ↄmunẽ rõnem leatitudinis. ſic diſtinguẽ⸗
dqum eſt de apetu.quia quidã eſt actus appe
titus efficax qui eſt de re habita.vs delectatio.
vel eſt motus ad rem habendã.vt deſiderium
efficaciter inclinans ad ꝓſeciionẽ rei.et tali

appetitu nõ neceſſario volumus beatituchneʒ

nobis ꝓpoſitam ſolũ ᷣm ↄmunẽ rõnem bea⸗/
titudinis.qꝛ tam deſideriũ q; delectatuio efficax
ſunt reſpectu hom ꝓ poſiui in ꝑticulari.in quo
delectamur ſi ſit habitum.⁊ in quod tencimus
ſi non ſit habitum. habith enim rei vel plecu
nio ad eam reſpicit ſinauia. Eſt ahus acius
appetiius ſeu voluntatis.qii noneſt velle ef⸗

ficax ſed velle condinonatum.ſeu quedã vel/
leitas qua diemur quãdoq es velle que ſunt

iimpoſſibilis. et hc modoomnes volunt leati⸗
midinem ᷣm omunẽ rõnem leatitucinis. Pp9
vſito enĩ cuicũq; quod bonũ eſt bene habere.
et malo carere.nullus eſt quin quadax vellei-
tate tendat in hoc.ſedqꝛ nõ efficar eſtideo nõ
euidẽter expꝛimitur quin potius viðꝛ velle eſ⸗
ſe habituale magis q; actuale ⁊ foꝛte eſt. tamẽ
ↄcoꝛdãt cñ pꝛima opi.quo ad pꝛimũ articulu,
et hec videturintenno Zlug.in.xiij.de ciuita.
dei. c. viij. qii ꝓbat ꝙ ſieut omnes volunt eſſe
beati.ita volunt eſſe immoꝛtales.Conſtat aui
tem ꝙ illud velle nõ eſt efficaxſed quedã vel/
leitas.qꝛ nullus vellet bono carere.ſed potius
ſemꝑ bonũ habere.ita vellet ſemꝑ eſſe qꝛ ſine
eſſe nõ poſſet bene habere. Cercia opinio eſt
beatitudinẽ pꝛeſentatã in ↄmuni via vel vi⸗
ſam in ſpeciali in patria voluntas nõ poteſt er

ſe reſpuere nec acius volẽdi nec fruendi vtro/⸗

biq; ſuſpendi.ſed nõ actus reſpuendi vel dete⸗
ſtatõne haberi. Et pꝛima concluſio quantũ ad
beatitudinem in cõmuni pñtatam in via patʒ
ꝑ iam dicta.ſed quo ad pꝛeſentatã in patria ꝓ
batur ſic.ſicut ſe habet pꝛincipiñ in ſpꝛculabili
bus ſic ſe habet finis in agibilibus.ſed intelle⸗
ctus non pᷣt nõ aſſentire pꝛimo pꝛincipio.er⸗

go nec voluntas nõ ferri in vltimũ fineʒ clare

pᷣſentatũ ꝓbatur ſicut ſe habet volũtas viato
ris ad beatitudinẽ in cõmuni ſic volũtas ↄpᷣhẽ
ſoꝛ is ad beatitudinẽ que eſtin deo. cũ ibi ſi in
eritate quicquid eſt in beatitudine pᷣmↄmu⸗

nem eſtimationẽ ſed nullus poreſt non amare

beatitudinẽ pꝛeſentatã in cõmuni in via.ergo
nec in patria pñrtatam.Quantũ ad ſcõam cõ⸗l
cluſionem dicunt ꝙ ꝑ nuraculũ de potentia ab
ſoluta deus pᷣt lvc ſcʒ actũ volũtatis ſuſpende⸗
re pñtata btĩtudine clare in patria vel in gene
rali in via. Ratio eſt. qꝛ natura volũtatis dici⸗
tur ferri in obiectum ſibi pꝛeſentatũ ſuppoſita
cõmuni influentia dei ſine qua nillum agens
creatum agere poteſt. Si ergo deus ſubtrabat
inſtuentiam ab actione voluntatis et non ab
actione intellectus erit vna ſine alig natura⸗
liter.et non ſolum nõ violenter.niſi qilla na
tura eſt vt raro.ſed eus nõ poſſet ſᷣm iſtos im⸗
mittere in voluntate actum contrariuʒ. ſcʒ ꝙ
voluntas reſpuat beatitudinem oblatam in
communi.vel clare viſam in ſpecialiaut ꝙ tri
ſtetur in ea. Rano linus eſt ꝙ dens non poteſt
facere ꝙ potentia feratur in non obiectum.
puta ꝙ oculis videret ſonum.velꝙ potentia
cale factiua frigefaceret.obiecium autem vo/
luntatis adreſpueneñ vel deteſtandum eſtma
lum ⁊ non bonũ vt bonuʒ. ergo impoſnbile eſt
ꝙ reſpectu beatiindinis in qua mi mali appas⸗
rere Poteſt. voluntas feratur vel reſpuendo

vel deteſtando. De dãnatis dicit idez Pe. ꝙ

ð Uð Z ..êẽ⁴ol

cum in eis remaneat natura integra naturali

7

vtiq; appetitu appetũt beantudinẽ. Et ſi dicat.

aipe titus naturalis non pᷣt eſſe fruſtra. dicẽ
duim ꝙ verũ eſt ꝑ ſe. ꝑ accidens ant appetiins
naturalis pᷣt fruſtrari.vel ꝑ libertatẽ arbitrij ſe

ipſo abutentis.et hoc vmiuerſaliter ⁊ in pluri/
bus ſveciebo vel a caſu. In naturalibo nõ qͥdẽ

vniuerſaliter ⁊ in tota ſpecie.ſj raro ⁊ in aliqui
bus indiuiduis ſpeciei.DOe axpetitu aũt qui eſt

actus elicitus.dicendũ ꝙ dãnati nõ appetunt

leatitudinẽ in ſpeciali appe tiiu efficaci laboꝛã/⸗
do ⁊ conando ad beatitudinẽ.cũ ſciant hoc ſibi
mpoſiibile. ſ appetitu cõditionato appetũt eã
inquantũ hñt rõnem cõmodi.vellent enim ſi
eſſet poſſibile eam habere inquantũ ſcʒ quod/
dam cõmodum.etſimili modo appetũt beati/

tudinem in generali ſcʒ bene babere.

Atrum beattudo Hiſ.
ſanctox ſit futura maoꝛ poſt reſurrectõʒ coꝛpo
rum qᷓ; modo ſit. Rñdet.Pe.depał.in.iiij. diſ.
xlix.q.vi.ꝙ beatitidinẽ ſanctoꝝ augeri poſtre
ſurrectõeʒ coꝛpoꝝ pᷣt intelligi dupliciter. DHno
modo extenſiue vt qꝛ ſit in pluribo.AMlio modo Eſt ergo tercia opi.verioꝛ be.Cho.in.iiij. di.
intenſiue vt ſcʒ aia beata reaſſinmnpto coꝛpe vi reaſt
deat deum limpidius ⁊ ipm diligat intenſius
qᷓᷓ nũc ſine coꝛpe. Et quantũ ad pꝛimũ mo⸗
dum oẽs ↄuemũt dicentes ꝙ extenſiue auge/
bitur beatitudo tunc.qꝛ beanficabitur tũc ho⸗
mo nõ ſoluʒ in aia quo ad vires ſuꝑioꝛes que

ſunt intellectus ⁊ volũtas.ſʒ etiã quo ad infe⸗

rioꝛes ſenſitiuaſ.et in coꝛpꝑe quantũ ad votes
ſuas ſicut ecõuerſo damnati af fligẽtur tũc non
ſolũ in aĩa quo adintellectũ et voluntatẽ.ſed

eriã in coꝛꝑe quo adſenſualitatẽ. ⁊ ſic loquitur

glo.ſuꝑ illud ZFlroc.vi.Didi ſub altari dei ani/⸗
mas interfectoꝝ.que dicit ꝙ aĩe ſanctoꝝ mo/

do ſunt in minoꝛi dignitate q; fii ure ſint poſt

reſurrectioneʒ. Et Hiero. dicit ꝙ ꝑacto finali
iudicio deus amplioꝛ ẽ gloꝛiam demonſtrabit
ſanctis. hec enĩ maioꝛ dignitas vel amplioꝛ
gloꝛia erit ſᷣm extenſionem que erit ad plura.
Et ſi in contrariũ arguatur ſic.ſimnmũ bonum
nõ augetur.ſicut nec albiſſimũ magis dvealba⸗

tur. ergo nõ poreſt beatitudo que eſt ſummuʒ
bonum augeri. Reſpondeo ꝙ leatitudo dei eſt

ſummmũ bonum ſimpliciter vnde ipſa nullomo
do augetur. nec etiã extenſiue quocunq ſihi
addito.nam licet beatitudo diuina chꝛiſti ſit

extenſa vſq; ad animã ⁊ coꝛpus chꝛiſti. tamẽ

leatitudo eius creata cum beatitudine increa⸗
ta nõ eſt aliquid melius. vnde eius beatitudo
non cremt etiã extenſiue. Sed beatitudo ani/
me eſt ſummũ bonum in genere ſpirituum et

creaturaruz. vnde creſcit extenſiue. leatitudo

aũt hoĩs eſi ſinmũ bonum eius ꝓut compꝛe⸗

hendit virũq; non alternm im̃.ſient enim pfe

ctum bonũ ois m naturã noneſt ſola aia ſed

compoſiũ.qꝛ ꝑfectũ ex omnibn pribo eius cõ⸗
ſtat. ſic ſummi bonum eius nõ niſiaggregatuzʒ

ex viraq; beatitudine. q eſt vnñ p accidens.
et ſinõ p ſe. Hoc eſt enĩ ſummũ lonũ creatu⸗

re.qð ſibi taratũ eſt a diuina pᷣdeſtinatõe.quia
abſolute qualibet beatitudine angelica pᷣt eſe
maioꝛ.ſed nõ de potentia oꝛdinata.denus aũt p
deſtinauit homini vtranq; beatitudinem ideo
76. Quantũ ad ſrönkn
tenſiuum. in hoc eſttriplex opinio. Pꝛima aſj⸗

ne dei augebitur intenſiue poſt reſurrectionẽ
ita ꝙ limpidius deum cognoſcent ⁊ intenſiu?

diligent q; nũc. Scðvᷣa opi.dicit beatitudo poſt
reſurrectionẽ exit ꝑfectioꝛ.nõ quidem intenſi

ue.vt dicit pꝛima opi.ſedqiia magis ꝓmpte
et expedite anima exercebit ſuam oꝑationẽ re

ſumpto coꝛpe q; nunc.quia nunc retardatura
quodã naturali appetitu ipſius aĩie ad reſumen

dum coꝛpus. Rõnes vtriuſq; opi. omitto.quia
vtraq; cõiter repꝛobatur.vt pi ibi efficaciter

xlix.q.i.ax.iiij.q.i.q anima reaſſimpto coꝛwo
re non intenſius videbit deum nec expeditius
Gᷓ; aĩa ſeꝑata.et vltra alias rõnes ibi poſitas
multas ad hoc.hec eſt ſatis cõmunis ⁊ efficax

et eſt talis.ſi aĩe beatoꝝ intenſius ⁊ liberius vi

derent deũ reſumptis coꝛpib qᷓ; ante. loc eſſj̊ʒ

vel ex parte potentie cognoſcentis. qꝛ illare⸗
manet penitus eadem nõ intenſa nec remiſſa

nec ex parte luminis pꝛopter eandem cauſoaʒ.
nec ex ꝑte obiecti.quia tunc nõ repꝛeſentabi⸗
tur aliter.nec ex ꝑte alicuiuſ impedimẽti.quia

nulluũ eſt in aia ſeꝑata plus q; comuncta.ergo

anima reſimnpto coꝛꝑe nõ videbit intenſius
aut liberius.Appetitus enĩ anime ſeparate de
adminiſtrando coꝛpus et reunione in nullo

minuit vel diſtrahit viſioneʒ et fruitionẽ dei.

qꝛ illud nõ appetit niſi put videt placere diui⸗
ne voluntan.quã intuetur ⁊ qua fruiturx. O aii
tem Auguſtinus lvc videtur dicere ſcilicet ꝙ&
retardet tales appetitus loquitur inquiſiniue
non aſſertuuue.

Dequatuoꝛ dotibus coꝛpoꝛum beatoꝛum

gloꝛificatoꝛum. Lapitulum ſeptimum

SBStes corporũ bea
S toxreſur Enuũ qtuoꝛ aſſignant. ſcz
QQaarit as.immpaſſibilitas. ſubtiluas 7
agilitas.que notari poſſunt in quatuoꝛ ꝓpꝛie

tatibus ſolis.cui comparantur ſancni gloꝛifica

odũ augmẽti ſcʒ inꝰ

„

ſerit beatitudo eſſentialis que conſiſtit in viſio ꝰ

Hinnißtelttl
R ſensroconchin

(hunnſevte

ſiig
ſgtubin .

ſneretcl⸗
ſii nn

4

ſMuningatt
cfnartaente
ſrobekelnnan
ieldeanr,⸗

erneſenna

ſifockeenil
nenmrenektin
oletriſtac nt
letpekenonn
Aunnerkeiſte
ſlrereoſine
nmumſbno
lenocacentenn.
vnrurbbils e
geigbenthoien
Nrunkicuttres:
un ctſapeacoe
Unfdogcsde⸗
Aptncneenk
Rwröra
GMenieen
Pacennäͤſche
Citen gnir
(e. 6nynanma
tus glſezgen

ulinäe

Conpbenchen
inroogoni
ſoncerpucen
Afeſaat mene⸗
ſontetfonninci
Gnrcnaſunpat
Urhömpefton⸗
nüſtceqnag
Cönienci.
Clgianfaclen
Gtheetanco
tfaniſennlle
Ghldertholer⸗
Urnonauraan
nokegnde
ſeneſtlane
Morumn nen

ſein Kunc ſcilie in vltima reſurrectione fulgebũt ſulgebunt. Ympaſſibilitas ſeu ineoꝛruptibili/
iuſti ſiein ſol in regnopatris ſui. ad ſpe po/ tas immmtijr cũ ſupdit iuſti. iuſticia eni eſt on
önſaene teſt adaptari illua p̃s. Chꝛonuſ eius ſicut ſol in ſtans ⁊ ppetua voluntas reddendi cuiq; quocd .
mniuin conſpeciun meo et ſicut lung Hfecta inelernuz. ſinun eſt. et ſic ha ler ſe ad pervetintatẽ ſez in x
müimin Chꝛonus chꝛiſti de quio ibi loqintur ſuni ſancti. poſito. in qᷓ ſigniicat inpaſſibilitas et ineo?
in quibo requieuit⁊ re qineſcit p gratiã ⁊ gloꝛi ruptio. Subtilitas oſtenditur. einn diciur ſcin
n n amnſub eo ſunt vt t nonilsſiib ſedenie. er ulle. iolieet ignis que ſumt valde ſubtiles ſe
nmn Wi iſti ſunt reſplẽdetes etiã G;tũ adcoꝛpa geifica/ acute. Agilitas inſinuaruwr in diſcurſim quiga dix
mhänm aw o zen una uſert⸗ que toeſ iene ſcurrunt. Ot enim dicit Aus. vbi voluerit ſpij/
äugnett ſed uluminara aſole.ita eccleſia achꝛiſto in/ ritus ſcilicet eſſe ibi erit coꝛpus quaſi ſtarim ꝓ

ò Srer Tasikan ☛ 5 2 ſ43 8 Peg FPS . H7 “ —
mmrun deficiẽter gloꝛiſicata.Sol in ſe et in radioſuo pter ſubitũ diſcurſun. Iſtas quatuoꝛ doteſ

eumſckrni *

nimenn
Deſtentnnt
Nalkeandn
Knöqnteninr
nanugs N
bieſunn D
aNeeinttr
Dienin
ohioniN
Lnpobiefian
mbe Donmin
maramnpve
isrirsli
miönmnp teft
mnüstlhenisn
ghhömnte e
ſtents. gelat
merſanetten!
neremcenint
unt nöetnt
Mi
N it,
eno ntent in⸗
ni nineſg
enmml
ſreze iluni
Mruihkr
rtautmu
mnnrſini
ntpin

uniiin

h
gic/
Puliin

nncpnm

pꝛimo habet maxim claritate. quid eni luci/ ſigillati expꝛimit ⁊ ſatis clare aplus.i. Coꝛin.

dius ſole. dicitur Ecci.vij.q.d.nilil.Secumndo

habet in eſſentia ſua impambilitatẽ.nõ eimimm
boꝛrumpi pt et rachus eius ꝑ immunda tran/
ſiens nõ coinquinatur. ait Zlug. Cercio habet
ſol in ſuo eſeciu ſubtilitatẽ.nam et radius pe/
netrat feneſtrã vitream ſine aptione.⁊ virtus
eius trãſit ad viſcera terre ad generandu me/
talla ⁊ pꝛeſtanaũ vigoꝛem herbis ⁊ arboꝛibus
Auarto habei ſol eniaʒ in ſuo mom ⁊ diſcurſu
agilitatem ſeu velocitatẽ. nam ⁊ ipſum coꝛpus
ſolare velociſſume mouetur.et radius eius de
mane cum ſubito oꝛitur extenditur ab oꝛien/
te in occidentem. Coꝛreſpondent aũt qua/
tuoꝛ virtutibus cardinaliboicom Cho. in. nij.

que habent hoĩem bene regulare in ſe adpꝛo
rimum. ſicut tres vtes anime. de quibus di/
ctum eſt ſupꝛa coꝛreſpondent tribus virtuti/⸗
bus txologicis.de quibus infra. Coꝛintheoꝝ.

riij.nunc manent fides. ſpes et charitas tria

bec. De cardinalbo aut dicitur Sapieñ. viij.

Sobꝛietatẽ.i.temperantiã ⁊ ſcienuã cocet.i.
pꝛudentiã. inſttciã ſpecialẽ ⁊ virtutẽ.i.foꝛtitu/
aqinem.quibo nil mehusin vita honumbo. Et
qꝛ ſᷣm vnam accepnonẽ iuſticia eſt omis vir/
rus ꝓut ſcʒ generahter accipitur. et ideo dici/
iur iuſti fulgebunt ⁊c̃.ſcʒ ꝑ viriutes quatuoꝛ qᷓ
comphenduntur in iuſnicia genexal qua ꝑue
nitur ad gloꝛiã ⁊ wtes coꝛpis. Claritas coꝛre/
ſpondet pꝛudentie que eſtrecta ratio agibiiu
er ſic facit mentẽ clarã. Impaſſibiliras coꝛre⸗/
ſpondet foꝛuitudini ⁊ patiẽtie.ꝑ dquã quis red/
lcitur quaſi unpambilis. ita ſcʒ vion decuca⸗/
tur hõ in paſſones ire. Subtilitas coꝛreſpon/
get iuſticie qua quis ſubtiliter examinat quud

cuiq; tribuencũ. lgiltas temperantie que fa

cit hoĩiem facilem ⁊ ꝓmptum ad obediencũ

et benefaciendũã. Bñt etiꝗ iſte quatuoꝛ do/

tes elci ex auctoꝛitate. Sap.iij. lulgebut iuſti

eæt tanq; ſcintille in arundineto viſcurrent. vt

eni dicit Ro berius lvlclłot. ſupillo textu. Cla
ritas notatur cum diot fllgebunt. eiſi diuerſi⸗
mode.qꝛ vt dicit aplus.i.Coꝛin.xv. ſtella dif/

fert a ſtella in claritate.ſic erit reſurrecno moꝛ
moꝛum. qina magis vel innus reſurgentes

xv.cum ait.ſic erit reſurrectio moꝛtuoꝛum.ſe

minatur in coꝛruptione ſurget in incoꝛruptio
ne. ſeminatur in ignobilitate. ſurget in gloꝛla
ſeminatur in infirmitate. ſurget in viriute. ſes
minatur coꝛpus animale. ſurget coꝛpus ſpirix
tuale ac. Apſis votibus. vt dicunt qindam.
vſus eſt chꝛiſius adiouc moꝛtalis. Qain woteʒ
claritatis oſtendit in tranffiguratone quando
reſplenduit facies eius vt ſol. Satthei.xvij.

Dotem agiliratis quando ambulabat ſuper

aquas ſiccis veſtigijs intrans in nauem ad di/
ſcipulos. Saatt h. xiiij. Ootem impaſſibilite⸗
tis qu ando dechit ſeipſum in vltima cena in ci
bum ⁊ potum.ibi enim in ſacramento exiſtẽs
non patiebatur attritionem a dentibus viſci⸗
puloꝛum vel aliquam alterationem. DHotem
ſubtilitatis quãdo exiuit de vtero virgims na⸗
ſcens per clauſam poꝛtam id eſt ſaluo ſignacu⸗
lo virginali.q;uis pꝛopꝛie loquendo hoc nõ ꝑ⸗

tineat ad otem ſubtilitatis intrare vel exire

de loco claulo oĩno.ſed fuit ꝑſpeciale miraculũ

diune trinitans. vt in fra vicetur. Sicut ergo
chꝛiſtus ſurrexit a moꝛtuis ꝑ gloꝛiam patris.

ita vos in nointate vite ambuletis id eſt ſicut
chꝛiſtus reſurrexit in coꝛꝑe gloꝛificato cũ iſtis
quatuoꝛ woubo. ſta fideles dimittentes veterẽ
vitam peccatoꝝ. nouam inclvent ſe exercen

do in actibus quatuoꝛ virtutum que ſignãtur
et coꝛre ſpondẽt quatuoꝛ alijs vonibo. et ꝓ eas
pueniatur adeas. Sufficientia baꝝ votum

quare ſcʒ ſunt quatuoꝛ ⁊ nõ plures nec pantio
res. De.de pal.in.iij.di.xlinij.q.v.ſic amignat

Bratia perfcitnaturam ᷣm moduʒ eius. ſicut

ergo coꝛpoꝛis naiuxa cõſtat ex quatuoꝛ elemẽé
tis et humoꝛibus.ſicet eius gloꝛia ex quatuoꝛ
integratur. vnde quia finiſ nobilioꝛ eſthis que
ſunt ad finem. et excellentius continet bonita

tes eoꝝ ⁊ ꝑfectiones.coꝛpoꝛa aũt ſanctoꝛum

ſunt pfecuoꝛa ſicut finis omniũ coꝛpoꝛũ.ideo

debent habere pfectões alioꝝ. Cum ergo coꝛ⸗
pus humanum ſit coꝛpus et ſit coꝛpus amma
tum. animatum autem differt ab inanimato
motu et ſentu. Ande eſt ꝙ qina in coꝛpoꝛi⸗
bus inannmatis perfectio eſt incoꝛtuptio.quia

* pprer longe diſtare a do fiunt entia coꝛrupti⸗
bilia. et lux eſt puriſina qualitas poꝛpter que

duo coꝛpa celeſtia eminet. Ata coꝛpus gloꝛi⸗
oſum delet habere coréſubrilitatis ppter pꝛi/
Eum er wrem clantatis ppferin- Aing-
fecta aũt aĩalia ꝓpter ſenſum eminẽt plant
et inter illa que plures hñ̃t ꝑſpicatioꝛes. Itez
interipſa que habent inotuũ ꝓgreſſiuũ ſunt ꝑ/⸗
fectioꝛa. et ſic coꝛpus inquantũ animatũ habʒ

ůotem ſubtilitatis ꝑ quã redditur ad oẽs ope/

rationes ſenſinuas parxatiſſimũ. vt viſn exce⸗
dat lincem ⁊ aquilã ⁊ ſic de alijs. et ꝓpter wotẽ
agilitatis aquilis et vento ſunt velocioꝛes ᷣm
illud volaut ſuꝑ pennas vẽtoꝝ.ſ.coꝛpus chꝛi⸗
ſti gloꝛificatũ cũ aſcendit in celun.

tatis. Sciendũ ᷣm Be.de pał in.iiij di.xliiij.

ꝙ; cum pambilitas ⁊ paſſo ſibi coꝛreſpondeãt.
vt potentia ⁊ actus.ſicut paſſio ðꝛ dupliciter.
ſic et panibilitas. DPaſſio accipitur vno modo
large ꝓ receptõe foꝛme quantũcunq; cõueni/
enti nature rei. Scðo modo accipiui magis

ſtricte ꝓ amiſſione foꝛme ↄuenientis ᷣm na⸗

turam ⁊ receptionẽ foꝛme diſconueniẽtis ⁊ cõ

trarie m naturã. Et ſimili modo paſibilitas
ðꝛ dupliciter.ſ. potẽtia ſuſceptiua pꝛime paſſi⸗
oms aut ſcve.loquendo de paſſone vel paſſi⸗
bilitate pꝛuno modo dicta.ſic coꝛꝑa ſanctoꝛũ

Pſt reſurrectionẽ nõ erunt impaſſbilia. Pri/⸗

mo qꝛ in coꝛpibus gloꝛiſcatis erit vius ſenſij
um.iʒ talis vſus non pᷣt fieri ſine receptõe ſpe

ciei ſenſibilis. ergo in beatis erit paſſio que eſt
receptio ſoꝛme cõuenientis. Scðo qꝛ coꝛpa
gloꝛioſa aſſimilabũtur coꝛꝑibo celeſtibus que
ſunt incoꝛruptibilia m naturã.ſʒ copibo ceie

ſtibo nõ repugnat paſſio q̃ eſt receptio foꝛme
cõuenientis ⁊ pꝑficientis.ſicut videmus de lu⸗
na que illuminatur a ſole.et ceteris planetis
er ſtellis.vt innuitur in libꝛo de ꝓpꝛietatibus

elementoꝝ ergo 2c Sed loquedo ſcõo modo
de pamone ⁊ pamſibilitate ſcʒ ꝓ receptõne foꝛ⸗

me dſconueniẽtis ⁊ cõtrarie nature ⁊ abiecti
one ſoꝛmne cõuenientis. ſic ſunt impamſibilia.
qꝛ cum in eis ponatur qð eſt ꝑfectionis.et re⸗

moueatur qõ eſtinꝑfectõis ipſa erunt panibi

lia palmnone que eſt ſalus ⁊ perfectio. non illa
que magis facta abijcit a ſubſtãtia. vt ðꝛ in ſe⸗
cundo de aig. Seq eſt videndum ꝑ quid ſint
ipa coꝛpoꝛa impamibilia. Ad qð ðꝛ ꝙ hoc erit

uut p peiuation peincipij paſſiui. aut p impeci

mentum pamonis. Pꝛimo modo dixerũt ali/
qui ꝙ coꝛpa illa erũt impaſſibilia. qꝛ in eis nõ
erunt qualitates elementoꝝ actiue et pammue
que ſunt in coꝛꝑibus mixtis caiila actionis et
paſſioms. Credebant enĩ poſt reſurrecno/

um eminẽt plantis

„*

eſt verũ qꝛ qeulalitates elementoꝝ non rema⸗

neant in coꝛpibv gloꝛioſis qe gloꝛia non tollit

eaque ſunt pfectõne nature ſed qualtates
elementoꝝ ſunt de pfectione mirxti ſaltem ac⸗

cidentali. ergo nõ tollentur ꝑ gloꝛiã. Rema⸗
nebunt ergo elementa in coꝛpibo gloꝛiſicatis
Fm ſuas qualitates ſcʒ calidũ. frigidum.humi
dum ⁊ ſiccum.ſ̊ nõ alterabuntur nec patien⸗

tur alterum ab altero.qꝛ cum poſt reſurrectio

nem ceſſet motus celi opoꝛteret ꝙ illud qdᷣſe⸗

mel pateretur ſemꝑ ab altero pateretur, etſi

pcedente paſſone finaliter ſequeretur coꝛru/

ptio.quod nõ eſt verum. Impaſſibilitas ergo
reſurgentiũ coꝛpoꝝ nõ erxit ꝓpter carentiã qua

litatuzelementariũ. Quidergo iſtud ſitꝑ qð
fiunt impaſſibilia coꝛpa illa. circa lvc eſtou⸗

plex opinio.quidã eni dicunt ꝙ hoe erit ꝑ foꝛ⸗
mam inberemẽ ⁊ exiſtentẽ in ipſis coꝛꝑibus.
qð ſic ꝓbant. Alnima nõ pᷣt habere aliqð wo⸗
minium ſupꝑ coꝛpus liunc magis qᷓ; nunc. niſi

coꝛpus ſit immutatũ.ſed aia poſt reſurrectõeʒ
habebit ꝑfectũ oominiũ ſuꝑ coꝛpus.ita vt coꝛ
wꝛi nil poſſit accidere pᷣter voluntatẽ anime.
glioquin nõ eſſet perfecte beata. ergo coꝛpus
erit omino immutatũ ſʒ mutatio terminatur

ad aliquã foꝛmam.ergo coꝛpus gloꝛificatuʒ p
aliquã foꝛmam quã habebit reddeturunpaſſi⸗

bile. Ad quod etiam facit qð ait Zlug.ſcʒ in

coꝛꝑibus gloꝛificatis exit ꝑpetua ſanitas ⁊ in⸗

coꝛruptionis vigoꝛ.ſʒ ſanitas eſt ꝑ aliquã foꝛ⸗

mam inherentẽ.ergo ⁊c.Eſt alius modus di⸗

cendi ſcʒ ꝙ impaſſibilitas coꝛpoꝝ gloꝛificatoꝝ
nõ eritꝑ aliquã foꝛmã inherente.ſed ſolum ꝓ
diuinam viriutẽ aſſiſtentẽ begtis ⁊ phibeniẽ
actionem cuiunibet extrinſeci inferentis paſ⸗/
ſionẽ.qð ꝓbantꝑ dictuʒ Aug. ſic ſcribentis in

9

epiſtola ad Gonſentiũ.ſicut ab igne foꝛnacis

chaldeoꝝ abſtulit deus virtutem comburendi

ille ignis cõrebat ligna. ita auferet deus ab
lomimbo coꝛrupnionẽ ⁊ dimittet eis naturaʒ
modo pᷣdicto ſeʒ impediendo exceſſimn actõis
in pᷣſeruando ab omni nociuo extrinſeco. Ex qᷓ
ptʒ ꝙ intentio Aug.eſt ꝙ incoꝛruptibilitas er
impaiſibilitas eſt in coꝛpibus leator. p lvcꝙ
diuina virtus aſſiſtens læatis impediet actõeʒ
cinuſnibet inferentis oꝛruptionẽ. Onde adra
tionẽ factam ꝓ aliavpi. pᷣt dici ꝙ ablatio de/
feciuum paſſionis que ſſt in coꝛ i gloꝛifica
tis pᷣt fieri ꝑ ſolam virtutẽ diuina aſſiſtente boez
ans ad meritn. vnde non opoxret q fiat pfoꝛ⸗
matm inberenté. Erit ergo tc coꝛpue ſubchitii

mennbom eis m ſuas ſubſtantias et non
FEn qualltates acriuas 2 paſſiuas ſʒiſtud non

ibitni pt
sſenteuas pttel

Oneincenlessſ

Gun tcgaöne
Yrloiorshand

ngſubriein

ctneſſeeti

tuntöne gtan

Miont eni runmn

gumfnlun
Wkhnmüfn

Mwanalen
unirid
Preſfimngopnan⸗

Wſoclaigt

MNeqſͤbetee

Abrlemmfne

Mni Ktrt in
ſitogamm prcrns

dilſcgeticle en

Ehgiunſunzin
pricbinnite⸗
thanccinon
AEſtias cognipin
un wptpene

cpaegli

tuminkellen
Qhn Yurta
dendldur
anktſett
tmnpnevene
P niginn⸗
Chreg enſke
nopyſneſe
eizwen
unherldi

Wltnn
ergnig
werchſtin
länden
mgee
teinps e

ASSI

üptrinn
onnn
rpmig

rewn

In
nsen
maun
naegge
1kpirn,r
miaseſgii
KCKainewun
herenle eln,
mſeänem
l
iut winn
mnkiilin
—
mnelen un,
Ceein it⸗
nwemend
unpebiens
ginlil
aki
nitiiu
irumnß

CLapitulum

anime aliter q;ᷓ nuncqaꝛ tunc pfectiſſime. ſed
nõ opoꝛtet ꝙ bmõi ſubiectio fiatpſouam foꝛ
mam inherentẽ. ſ ſufficix ꝙ fit ꝑ diuinã ꝓui/
dentian aſſiſtentẽ que ibẽt illa quenmmu
tant coꝛpus ad coꝛruptõʒ. Et qð dicit Aug.de
ſanitate ⁊ vigoꝛe hoc poterit eſſe ꝑ impedimẽ/

— »

tum cuiuſcucq; extri

non e ſit illa ſanitas Ken rermnerni

dum etiã beati nunqᷓ; ſcient per exꝑientiãquid
eſt malñ nec hoc ꝑtinebit ad imꝑfectõem.ali

oquin deus eſet valde ſnperfecius i
ſciuit malũ ꝑ expientiam in ſeipo. Expientis

eniin hnantũ impoꝛtat cognirionẽ impoꝛtat ꝑ

feconẽ. et ſic eſt in deo ⁊ ſicerit in beatis.ſed

omnia Pe.de pal.in.iiij.vbi ſupꝛa.

De dote ſübnilita H.ij.

tis. Sciendũ ſᷣm Pe.de pal.in.uiij.diſ.xliiij.q.
iij. Dicunt quidã vos ſubulitatis ᷣm omes eſt
ad ſubijciendũ coꝛpus aĩe ad oꝑatões oꝛgani
cas ſenſiriuas.vt remota omni groſſitie et in
eptitudine ad eas potentie ſubtilitate rõniobe
diant ⁊ adoꝑatõnes ſuas purius exercendas

virtuoſioꝛes fiant. Pꝛo quoꝝ vclaratõe dicũt
quidam ꝙ ſubtile in coꝛpibo opponitur ei qbÿ

eſt groſſim eſſe.etiã vtrũq; reꝑitur in coꝛpoꝛi
bus tam rõne quantitatis ꝙ; rõne qualitatis.
Ratione enĩ quantitatis illud ↄꝛ ſubtile qð
eſt paruum m latitidinẽ et ꝓfunditatẽ. da⸗
to ꝙ ſi magnũ ſᷣm longitudinẽ ⁊ ꝓfunditatẽ
Boe vero qualitatis ðꝛ aliquid ſubtile qð eſt
rarum ⁊ paruũ.vt aer. groſſum vero qõ eſt de
pꝛeſiim ⁊ opacũ. vtterra. Inſubtili autez et
groſſo quocũq; iſton modoꝝ accepto hoc eſt cõ
mune qð ſubtile eſtfacile penetranuũ alterius
Subtile vero ᷣm quantitatẽ ꝓpter figurã acu
tam quã habet ſi nõ ſit latum ⁊ ꝓfunduʒ q;uis

ſit longum vtſtilus ⁊ acus. Calis eni figura eſt

diuiſiua ⁊ facile penetratiua ꝓpter diuiſibilita
tem ꝑtium ſuaꝝ in partes paruas woꝛos illoꝝ
coꝛpoꝝ ſubintrãtes.vt aer.aqua ⁊ hmõi.iet ⸗

pterhanc ↄditionem nomẽ tractum eſt ad po/
tentias cognitiuaſ. Ille eni dicium hr̃e acinũ

— —.

viſum ꝗpt penetrare ad videndũ parua ? lon
ginqua que alij non vident. Et ille 52 habere
acutum intellectũ qui penetrat ad cognitõeʒ

occultor. Juxta hunc etiã modum ſubſtantie

„—

ſpũales dicũtur ſubniles qꝛ maxime elongan⸗

cur a groſſitie coꝛꝑ ali qualiterenq; accipiatur.
et maxime penetrat ad cognoſcenduʒ intima

rei. Occaſione autẽ hoꝝ fuerunt duo erroꝛes

circa cotem ſubtilitass coꝛꝑm gloꝛificatoꝛuʒ.

quoꝝ vnus eſt dicentiũ. ꝙ poſt reſirrectioneʒ

còꝛpa auertunmr in ſpiritũ. occaſionẽ ſinnen/
nuin ex dictis apł.i. Coꝝ. xv. vbi ðꝛ ſemina/

nſeci inferentis pamonem

quantũ impoꝛtat paſſionẽ nõ eritin eis. hec

tur coꝛpus animale.ſurgetſpũale.et hic erroꝛ
pꝛimo ↄu ncitur qꝛ foꝛte non eſt wſſibile qua-/
cũq; virtute cõuerti coꝛpus in ſpm̃. Scðo qeuia

etſi eſet woſſibile et ſic fieret. tunc jvmo nõ re

ſurgeret.qꝛ lvmno dicit quid ↄwſituz ex anima

et coꝛꝑe et nõ alterũ ſolum. Hec motiunʒ eſt
ſumiciens.qꝛ ſicut apls dicit ꝙ coꝛpus ſpũale
reſurget ita dicit ꝙ ſeminatuxr animale.iʒ nũc
nõ dicitur coꝛpus aĩale qꝛ ↄuerſinn ſit in aſiam
ergo nec tũc dicetur ſpũaleex eo ꝙ cõuerſun
ſit in ſpiritũ. Ahus erroꝛ ſuir dicentiimn ꝙꝙ poſt
reſurrectionẽ coꝛꝑa beatoꝝ erunt ſuhtilia. qꝛ
erunt rara ad modũ geris.qð patʒ eſſe errone
um.qꝛ ialia coꝛꝑpanõ ſunt palpabilia. Coꝛpui
auteʒ chꝛiſtypoſtpaſſonẽ ſuam fuit palpabile.

vñ dirit diſcipulis palpate ⁊ videte.⁊c. Atem

veritas humam coꝛpis requirit carnẽ et oſfſa.
que nõ ↄpanũtur ſalem raritatẽ ⁊ ideo hicer,/

roꝛ damnatur a Breg. ix. noꝛal. Dicendũ

eſt igitur aliter. ſcʒ ꝙ poſt reſurrectõeʒ coꝛpus
erit plene ſubdituʒ anime ſpiritui. Comꝑatur
aũt anima adcoꝛpus tripliciter. Pꝛimo quan
tum ad eſſe qꝛ aia eſt actus ⁊ foꝛina coꝛpoꝛis.

Scðo quantũ ad oꝑationes quibus aĩa vtitur

coꝛpꝑe vt ſubiecto ſicut ſunt oꝑatõnes ſenſiti⸗
ue.Cercio quantũ ad motũ localem.aĩa enin
nõ ſolũ eſt actus coꝛpis ſedetiã motoꝛ aliquo
modo. pᷣt igitur ſubiectio coꝛꝑis ad aiam con
ſiderari quantũ ad eſe ꝑrinet ad orẽ impamni
bilitatis. xõne cuius nihil pᷣt accidere in coꝛꝑe
qð fit ad ſepationẽ coꝛꝑis ab anima. ſʒ pfecta
ſubie ctio coꝛꝑis ad ammã vt ad motoꝛẽ. pti⸗
net ad agilitatẽ. vt infra dicetur. Perfecta ve⸗
ro ſubiectio eius ad aĩiam quo adoꝑatõnes co
gnitiuas ⁊ appetitiuas videtur ꝑtinere ad ſub
tilitatem. Et hec ſubiectio pᷣt intelligi vel quã/
tum ad oꝑationes ſenſitiuas pꝛeciſe. vt niil
ſit in coꝛꝑe quo puritas talium oꝑationiʒ im⸗
pediat.ſicut nũc ſit in nobis ꝓpter groſſitiem
et impuritatẽ ſpirirituũ deſeruientin oꝑationi
bus ſenſitiuis.talis enĩ impuritas oĩno tolle⸗/
tur a coꝛꝑibus gloꝛoſis. Delp̃t intelligi ſubie
ctio ꝓpter obecientiã. meram et ꝑfectamquã
tunc habebunt vires ſenſitiue ad rõnem. que
obedlentia nõ eſt modo.cum caro cõcupiſcat
aduerſus ſpm̃. Et ob hoc coꝛpus ðꝛ animale
ab animalitate qꝛ motus aiales magis ſunt
in nobis ᷣm impetũ ſenſualitatis q; ̃m dicta⸗
men rõnis. Sedtunc dicetur coꝛpus ſpũale.
qꝛ oẽs tales motus erunt ſubditi plene ſpiri/
eimn. Quocunq; aũt dictoꝝ modoꝝ accipiatur
ſubiilitas non viðꝛ neceſlariũ ꝙ dicat aliquã
qualitatẽ ſuꝑnaturalẽ inperentẽ coꝛꝑibus glo
rincans qꝛ ſubtiliias pꝛino mo lo accepta pᷣt
eſſe ꝑ ſolam puritatẽ humoꝝ ⁊ ſpirtuũ. en ie⸗
cundo modo accepta pᷣt eſſe ꝑ diuinã ꝓuiden/⸗
J 119

Titulus

tiam aſſiſtentez. Sed quicquid iſti dicat vi?2
ꝓbabilius ꝙ iſta ſubtilitas ſit aliquid roſitiuũ

exiſtens in ipſis potentijs ꝑ modũ habiſus.qꝛ
gra pficit naturã ᷣm quod natga eſt pfid. potẽ/

tie aũt anime inferioꝛes nate ſunt ꝑfici ad ſu /

as opationes etad obediendũ rõm pꝑ habitus
naturaliter acquiſibiles. igitur vt iſta fiant per
fectius ↄueniens eſt infundi habitus ſupnatu⸗
rales.ſiue ſint vnũ ſiue plures cotes vnius no
mine deſignantur ꝓpter vniuerſitatẽ finis in
generali. Quia ergo nõ eſt dubiũ ꝙ ꝑ gloꝛiaʒ

Ppficientur eaꝝ opationes. vt delectatões pfe
ctioꝛes ſequantur. ꝓbabile eſt ꝙ lc fiat ꝑ ha⸗

bitus qui et facit opationẽ generalioꝛẽ ⁊ ꝑ cõ/
ſequens pmptioꝛẽ. facilioꝛẽ ⁊ delectabilioꝛẽ.
AItem ſciendũ ꝙ coꝛpus gloꝛificatũ intrat
cimũ ianuis clauſis ⁊ feneſtris.ſeu ꝙ ſit in eo
dem loco cũ alio coꝛꝑe localiter vc nõ ꝑtinet

àad tem ſubnlitatis. nec loc eſt poſſibile per

vijiã nature coꝛpꝑis gloꝛificati.niſi addatur ſpeci

ale miraculũ .qð ſic ꝓbatur. Illud qð nõ tol⸗

lit acoꝛꝑe gloꝛioſo quantitatẽ eius nec actum
eius impedit. nõ tollit quin coꝛpus gloꝛioſiim
expellat aliud coꝛpus de loco ſuo ſi illuc intrat

et ſic nõ poterit ſimul eſſe cũ alio.ſʒ os ſubtilis⸗

tatis eſt hmõi.ergo ⁊c.OI aioꝛ ptʒ.qꝛ illud qð

facit diſtare coꝛpus a coꝛꝑe ſᷣm locũ ⁊ ſineſt

Pla quantitas. vnde ⁊ pbᷣs dicit.iiij. phiſic. ꝙ;
ſi acoꝛꝑe circũſcribantur oẽs paſſonẽs ⁊ qua
litates.adhuc coꝛpus occupabit locũ ⁊ nõ po⸗
terit eſſe ſimul cum alio.ſʒ neceſſario diſtaret
Fßm ſitum et lociun. Ex ꝑte ergo quãtitatis eſt
diſtantia coꝛꝑin quantũ ad locũ qð ergonon

tollit quantitatẽ nec eius oꝑationem nõ tol⸗

lit quin vnũ coꝛpus expellet aliud de loco ſuo.

Oaioꝛ ꝓbat.ſcʒ ꝙ nulla qualitas tollar acoꝛ

Veꝛe gloꝛioſo ſuam quantitatẽ nec eius vſum
de quantitate patʒ.qꝛ ſi tolleretur coꝛpus ma/
nerer inciuiſibile. Yreʒ nõ haberet qualitates
ſenſihiles que requirũt quantitatẽ ꝓ immedi
ato obiecto que oĩa ſunt abſurda, nec etiã tol⸗
lit actũ eius.g ⁊c. Nece dicendũ eſt ꝙ in ferro
ignito ſint ſimul in eodẽ loco ignis ⁊ ferrũ. aut
ꝙ vipa.i.pane in tincto in vino ſint ſimul pa⸗
nis ⁊ vinũ.quoꝝ vtrũq; eſt coꝛpus.Sʒ qñ fer⸗
rum ignitur. vtuq; ignitio nõ eſt aliud q; vehe⸗
mens alteratio ferri a qualitatibo igms.ita q;
pᷣt aliud ignixe.ſj vbi eſt ferrũ ibi nõ eſt igms.
ſed ardoꝛ ⁊ cauma.ſi que tñ poꝛoſitates eſſent

in ferro. ibiml ꝓhibereteſſe ignẽ vel in mate
ra geris pꝛius ibi e xiſtentis generatus. vel in

ſubnlibo pnbus que reſoluũtur a ferro.⁊ ſic de
vipa ⁊c. Oñ ergo duo coꝛ pꝑa ſunt ſimul in eo
dem loco. ↄmunioꝛ modus dicendi ſcõᷣm woc.
et magis ↄcoꝛdans ſcripture ſcvᷣm ſuꝑficiem
lirere. quod ꝓbatur er multis. Pꝛimo qꝛ chꝛi/

quo hic ponitur eſt ralis quãtitasp coꝛpu

eſtactus eius quaſi cauſe foꝛmalis. Secunduũ

6 ι
ſtus natlis eſt ge virgine clauſo vteromattis,

Nemanſiłeni virgo poſt partm. ſed illud ſie

ri nõ poruit. niſican Es chꝛiſti naſcendo eſſet

ſimulꝛuim oꝛpe virqimis matris eius.ð ideo
⁊c̃. Secundo quia chꝛiſius ſurrexit clauſo ſe⸗
pulchꝛo. quod non poſſet eſſe niſi coꝛpus chꝛig
ſtieſſe ſimul cum lapidib ſepulchꝛi. ergo ꝛc.

Kercio quia chꝛiſtus poſt reſt urrectionem in⸗

irguit ad diſcipulos clauſis ianuis. Quarto
cum coꝛpus celeſte nõ poſſet diuidt ſaltem
quantũ ad ſubſtantiam ſperarum. ſed chꝛiſius
aſcendit in celuin empirreum. ergo ſimul fuit
coꝛpus eius cum coꝛpe celeſti. NMoe

paratum ad locum habet duo facere ſcʒ redde
re coꝛpusquantũ ⁊ occuꝑare locum.Et pꝛimñ

eſt actus eius quaſi canſe efficienns.Exr quo
roteſt ſic argui. ſicut ſe habet caloꝛ ad calefaci⸗
endinm. ſic ſe habet quantitas ad occupancuʒ
locum ſed virtute diuina fieri woreſt. vt caloꝛ

pꝛeſens cale factibili nõ calefaciat ipm. vt ſa⸗
ctum eſt in foꝛnace babylonis reſpectu trium

pueroꝝ. ergo eadẽ virtute poteſt fieri ꝙ quan
titas ſit pꝛeſens loco.et tñ non occuper locum.
et ſic alia quantitas erit ſimul cum ea. Secun;

o ſic.virtute diuina fieri poteſt. vt amoto po⸗

ſterioꝛi remaneat pꝛius.cum hocnõ implicet
contradictionẽ velrepngnantiã intellectuum

ſeg dare quantũ eſſe ſubiecto ꝑ prius cõuenit

quantitati q; occupare locũ.quia ille eſtactus

foꝛinalis qui ſimui eſt cum foꝛma in ſubiecto.

Alius tamẽ eſt actus eius. vt cauſe efficdẽtis
reſpectu alterius qui eſtfrequenter iꝑe poſte⸗
rioꝛ. ergo virtute diuina fieri pᷣt. vt coꝛpus re⸗
maneat quantũ et tamẽ non occupet locimn.

Aliquando tamẽ dicunt ꝙ nulla virture fieri

poteſt ꝙ duo coꝛꝑa ſint ſimul imeodem loco.
et ad omnes illas ratõnes reſpondent ſʒ quia
tales expoſitões quas illi faciunt de chꝛiſto na
ſcente de virgine ⁊ de ſepulchꝛo exeunte. vel
in celum aſcendente quaſi via naturali potue
rit eſſe nõ ſic accipiũtur a ↄmunitate. Lutius

eſt tenere modum pꝛius dictum ſcʒ ꝙ virine
diinna duo coꝛꝑa poſſint eſſe in eodem loco ſi⸗
mul.ſicut accidit in dictis miſterijs chꝛiſti na⸗
ſcentis. reſurgentis ⁊ hmõi.in talibus eni me
lius eſt captiuare intellectũ ſuum q; pᷣſumptu
oſum aliquid aſſerere contra cõmune dictuz.
etiam ſi non ſit expꝛeſſe contra ſcripturam. lec
onnia He. vbiſuu.

De dote agilitatis O.iſ.

quid ſit. et ꝑ quid. et vtrum motus coꝛpoꝝ glo⸗
riñcatoꝛumm ſit in inſtanti. Et quantuz ad pei⸗
mum.ſm PBe. vbi ſupꝛa.q.iiij.ſciendum m

Pyſaſſertent
“ Uemſnim
Ahrlenntend

Ciciffnolnann

nmntenenup⸗
itſetggiln

onenoꝛtmag

(ybnomorenn

Cencerfmn ot⸗
Wrnckam
Wenderno
Aharirärck
Fkaseradi

eſſbieräſor

Urad consns
oret iceonr
lpſeaönſpt
wrimpeſſbile
new/ gfecnon

Mei yt nown
ſeſunganonece
IINVolontaris,
Weſtoinoclamn

ahlansgcop

ſeodasguſeren

Knsloego
nande obe
Kahlausſpa
anſfeii 9
naldotſun
Unginögn

Corpngonoſ

((oꝛplsgrne

ufenpet
ölleſenine
wnmifenge
Anm
Ummamende
mrimanve,

Eumtwniie

Vmmimnekenmn
derogwrsdcten
cn. Pelecſta

P. Nicce eſtn

fecpenapen
adenſenon
miworocN
mANEN1
Efnunant
Geeseper /

gitortmnt

ſrnum
Mini
BNAG9.
Ncſeruumdo
õ
intiugenin

Et eſt differentia inter iſto Hꝛi
pꝛincipiũ pꝛimi motus eſt ex ꝑte coꝛpis tm̃ nõ

gnmine eſt dupler motus. Onus pᷣm naturaz

elementi pᷣdominantis quo moueur naſura/
liter deoꝛſuʒ.ſicut cetera grauia.Alius eſt mo⸗
tus cinus pꝛincipiũ eſt a mat eſt iuus
s motuſ. Pꝛimo qꝛ

coꝛpis nõ vt coꝛꝑis ſed vt aĩati coꝛꝑis.vñ ta⸗

lis motus nõ ↄveteret coꝛpoꝛi ſine aĩia.ſed bñ

pꝛimi motuſ.Scðo qꝛ pꝛimus motus eſt ad de
terminatutz vbi ⁊ vnifmiter qꝛ ſequitur foꝛ
mam naturalẽ. ſed ſeus motus eſt ad viuerſa

ſiuuin ꝑ cognitiones que foꝛmatur imagini. ſʒ
non p̈t ſiſtere motũ pꝛimum qui ſcʒ eſt ̃m na⸗
turam elementi pdominantis. Si enĩ homo
eſſet ſurſum caderet niſi eſſz quid retinẽs nec
poſſet ſiſtere talem motũ quin caderet.Ex hvc
ad ꝓpoſituʒ agilitas dicit habilitatẽ in coꝛpe
ad faciliter mouencũ ſe ̃m motũ localem.nõ
quidẽ pᷣm motũ quo animal mouetur ſ̃m na⸗
turam elementi pꝛedominantiſ.qꝛ ſic coꝛpus
moꝛtuũ eſſet agilius q;ᷓ viuum. tñ nullus,. dicit
coꝛpus moꝛtuũ agile. Atem agilitas videtur
eſſe ↄditio mouentis ſeipᷣm ſola aũt animata
mouentſe ⁊ ᷣm motũ ꝓgreſſiuũ. ꝓpter quod
agllitas eſt facultas in coꝛꝑe adfaciliter ⁊ pm
pte ſe mouendũ motu ꝓgreſſiuo. Hanc auteʒ
agilitatẽ rõnale eſt ponere in coꝛꝑibus gloꝛi ⸗/
ficatis qꝛ vt dictũ eſt in beatis coꝛpus erit ple

ne ſubiectũ ſpiritui. ſpũs aũt ſeu aĩia compara

tur ad coꝛpus nõ ſo lum vt foꝛma ſʒ etiã vt mo
toꝛ. et ideo delet eſſe ſubiectũ non ſolũ foꝛma
li ꝑfectõni ſ̊ vt motoꝛi. ꝓpter qð ſicut coꝛpus

per impaſſibilitarẽ pleneſubijcitur aie. vt foꝛn)

me vel ꝑfectioni.ſic per agilitatẽ plene ſubijci

tmur ei vt motoꝛi adeo vt ꝓmpte et faciliter ſi /
ne fatigatione celerrime moueatur fm impe⸗
rium voluntatis. Per quid aũt ſit iſta agilitas

non eſt oĩno clarum. viðꝛ ꝙ ſit g ablatõnem
grautatis a coꝛpis beatoꝝ. qð piʒ ꝑ auctoꝛita

tem Aug.xxij.li. de cim. cei. dicenns. ꝙ& omipo

tens deus auferet a beatis vondus graintatis
Et q;uis hoc qð diciũ eſt ſit ꝓbabile.pᷣt iñ ſu/

ſtineri ꝙ hec obedientia ſit nõ ꝑ amotionem

grauitatis ſ ꝑ addinonẽ qualitatis que unpe⸗
ci atreſiſtennã grauitatis reſpectuj ahoꝛũ mo⸗
tuum ad deoꝛſum. et a Mitet ad motuʒ deoꝛ⸗
ſum plus q; grauitassvedeiusenim mouetur
coꝛpus gloꝛioſum imperioſe a celo ad terrã qᷓ;

coꝛpus graue.ceteris paribo.et amõi nõ eſſet

ꝓpterinclinationeʒ grauitatis. ergo pꝛopter

vbi 1 diuerſimode tarde ſeʒ vel velociter. Cer
cio qꝛ lvmo vel ani malpᷣt ſiſtere motũ ꝓgreſ

*

aliqind aliud. Ei dicatur ꝙ woe eſt pprer viui

nam virtutẽ aſſiſtentem ꝓhibentẽ ne mediuʒ
reſiſtat coꝛpi gloꝛioſo tantum quantũ ſaceret

coꝛpoꝰ nõ gloꝛioſo nõ ſufficit. qꝛ era pficit na⸗
turam ſᷣm modũ eius.Cui erao ſit natũ red
di bene mobile ab anima pꝑ aliqð intrinſecum
putaſpiritũ ⁊ bonas diſpoſitõnes in neruis et
muſculis.ergo ꝓbabile eſt ꝙ pꝑ intrinſecũ poſi
tiuum faciat ſic mohile ⁊ agile.Erũt enĩ hoĩes
pares angelishabentesp gr̃am impaſſibilita⸗
tis qð illi habent ꝑ naturã ⁊ ſimiliter ꝑ aglli/
tateim ⁊ ſubtilitatẽ. Sicut ergo coꝛpus eſtſub⸗
iectum angelo ad motũ localem.nõ ꝑ ſolam
virtuteʒ diuinã ꝓhibentẽ reſiſtentiã vel amo:
uentem qualitatẽ inclinantẽ ad ↄtrarium ſed
ꝓ intraneã naturaʒ.ſicut ⁊ graue obedit natus
re ſupioꝛi ad ſupplendũ vacuuʒ inanente ſua
grauitate.qꝛ ꝑ intrinſecã naturam eſt ſibi loc
inditum.ſic ꝑ gr̃am intrinſecã erxit coꝛpus hu
manum obediens ſpũi ad motũ ſine amotõe

grauitatis. Ad auẽtem Aug.ſupꝛa poſitam in

contrariũ. Rñ.ꝙ deus auferet pondus a coꝛpo
ribus biĩs nõ quo ad eſſentiã.ſ quo ad impe⸗

dimentum.ſicut ðꝛ ꝙ caro ⁊ ſanguis regnum

dei nõ poſſidebũt quo ad culpam ſʒ quo adna⸗

turam. Cenendũ eſt aũt m He.vbi ſupꝛa ꝙ

coꝛpa gloꝛiſicata qñq; mouebuntur localiter.

qð eſiã de ipſo chꝛiſto cridebile eſt. Oñ ⁊ bea/
tus Cho. dicit ꝙ qñ chaſtus ſapparuit Paulo

beato in via ad damaſcum ꝓſtrato ad terrazʒ
dicẽs. Ego ſum chꝛiſtua. deſcendit chꝛiſtus de
celo coꝛꝑaliter pᷣm pñtiam ſuam coꝛpalem.
yñ et tanq;ᷓ teſtimonium de viſo reddens ait.
MNouiſſime tanqᷓ;ᷓ aboꝛtiuo apparuit mihi.i.
Coꝛn.xv. Ratio huius ꝙ coꝛꝑa beatoꝝ moue
antur localiter eſt. qꝛ virrus ꝓcedens in actũ
exercitatũ de potentia ꝑfectioꝛ apparet q; ſi nõ
exiret in actum.actus eni mamfeſtat virtuteʒ
Cum igitur in beatis ſit virtus motiua ꝑfecta
ex ꝑte anime.et ſumma abilitas ex ꝑte coꝛꝑis
rõnale eſt ꝙ qñq; demonſtretur p effeciiumn ?æ?
ita ꝓbabile eſt ꝙ ſancti moueãtur aliqñ motu
progreſſino.qui ſolũ apparet in nobis cauſatꝰ
ab aĩa ꝑ appꝛehenſionẽ appetitus ⁊ exercitus
determinataꝝ motionem ꝑptium coꝛꝑis que
oꝛganice huic motui deſeruunt. Dtrum autẽ
cõpetat eis alius motus quo mouetux coꝛpus
ab anima nõ oꝛganice.i.nõ pars poſtpartem
ſicut nunc fit. ſed totũ ſimul exquo.ſicut gra
ue deſcendit deoꝛſum et leue aſcendit ſurſum.
viðꝛ quibuſdã ꝙ ſic. et videtur opinio vera.ſ.

ꝙ q;uis coꝛpus gloꝛificatũ poſſ it moueri oꝛga

nice ⁊ ꝓgreſſiue ſicut modo.nillominustñ et
totũ ſimul porerit moueri.vt leue ſurſuʒ ꝛgra⸗/
ue deoꝛ ſuʒ. ſicur ⁊ angelus mouet coꝛpꝑ aſlum⸗/
ptum ⁊ non ailumpin. ᷓlis non ſit vtga gig

—

Zitilus

ſimile. qꝛ celum non poſſet moueri niſi circula
riter. Cum eni dicit ſeriptura de chꝛiſto ꝙ fere/
batur in celũ.non videſut ꝙ pederentim qua⸗
ſiꝑ gradus ſcale aſcenderet.nõ ꝙ in acte ve/
ſtigia figere nõ woſſet.qꝛ moꝛtalis ſup aquas
ibat.ſ̊ ideo qꝛ nõ videtur ꝙ non vnã nibiam
voſt aliã moueret.ſicut fit currendo roſſer glo⸗
rioſuim coꝛpus ita cito moueri.ſicut dicitur eſ-
ſe mobile. Mõ eni ſic ↄprimendo paſſus ſuos

wſſet tpe im verceptibili eſcendere de celo vel

aſcendere. ſicut ergo angelus womini poꝛtauit

Abacuclꝛ ⁊ repoꝛtauit.et ſpũs rapuit philipñ
ſic lbeati gloꝛificati in coꝛpe mouentur qñ vo⸗
lunt ꝓgreſſiue 1 nõ ꝓgreſſiue ⁊ quẽadmnoduʒ
ſcintille in arundinero diſcurrent. DOe tempe
motus coꝛpm gloꝛificatoꝝ dicenduʒ pᷣm PBe.
vbi ſupꝛa. motus eoꝝ nõ erit in inſtanti ſed

in tpe. quia omms motus qui eſt de erremoin

exiremũ p mediuʒ neceſſario eſt in tꝑe. ſz om/
nes motus coꝛꝑm gloꝛioſoꝑ! unt hmõi. gac.
Oaioꝛ ptʒ.quia ratio medijeſtquod prius at
nngitur a mobili q; ad ertremuʒ. vt patet ex.
v. phiſicoꝝ.pꝛius aũt ⁊ poſterius non ſunt niſi

in tempoꝛe. Oinoꝛ pꝛobatur.qꝛ nulla virtus
creata poteſt mutare curſum nature in motulo

cali ſʒ curſus nature in motu locali eſt ꝙ ſit de
extremo in extremũ ꝑ mediũ.Nirtus autem

motiua coꝛpoꝛũ gloꝛificatoꝛũ ẽ virtus creata

ſcʒ virtus anime.quare neceſſeeſt ꝙ ille mo⸗

nuus ſit in tempoꝛe. Eſt igitur comumns opinio
ꝓ non moue buntur in inſtanti ſed temꝑe im

perceptibili qñ volent et moꝛoſe ꝓut volent.
Et ꝙ Augꝰ. dicit q vbi voluerit eſſe ſpũs ibi

ſtatim erit coꝛpuſ.ſtatim nõ dicit inſtans poſt

cito. Et q;uis poſt reſurrecrõem non ſit tpus
qð eſt paſſio pꝛimi moblilis.quia tunc ceſſabit
motus pꝛimi mobilis.eſt tamẽ poſtea tempus

1

qð eſt moꝛa continua ⁊ ſucceſſiua monunz qui

fient tun. —— ..
De dote claritatis J. iiij.

Coꝛꝑa beatoꝝ erunt lucidiſſima coloꝛibo pul⸗

cerrina ⁊ puia. Quantũ adpꝛimũ dicit Pe.
de pal.di.xliiij.q.v.ꝙ nomen claritatis quan
tuin ad ſuam pꝛimã impoſitõem impoꝛtar p⸗
pꝛietatem luminis ſicut ⁊ ſuum oppoſitũ.ſ. ob
ſcuritas impoꝛtat ꝓpꝛietatẽ oppoſttaʒ gratie

velpꝛiuationẽ luminis.ſed qꝛ mediante lumi

ne ꝓficitur in nobis potiſſina cognitio ſenſiti

ua exterioꝛ quã habemus ſcʒ viſiua.p quã res

nobis potiſſime manifeſtantur. et eins nomẽe
ad omes alias cognitões tranſtertur. P quam

nobis aliqua veritas manifeſtatur.etideo no

miue claritatis tranſfer: ur ad manifeſtatõem
yeritatis. vnde omnẽ veritatẽ nobis mamfe/
ſtam dicimus eſſe claram. erpoſeqñsqðᷣ eſt

et politis. et er incidentia racioꝝ ſoli
rius coꝛpis luminoſiq claritas eſt vald

. —

ſin lene manifeſtatimim dicimus eſſe clarinn
Et ſe vo pᷣddici ꝙ claritas dupliciter erit in coꝛ
poꝛibus gloꝛoſis. ꝛimo ſm vltimũ mocuʒ
ſcʒ ina ſanſuʒz cn Dicitur illud q ſeipſimn
manifeſtal tani; habens puritatẽ nature ſine
ſvciei. ſic enĩ coꝛpa gloꝛioſa erunt clara. quia
qualitates eoꝝ maxime ad viſum Ptinentes
vt coloꝛ et figura erunt puriſſime nihil impuri
tatis habentes adinixiũ.et hoc nullus negar.
Sedquantũ adpꝛimũ modum p̃t dici ; clari
tas erit in coꝛpibus groꝛioſis dupli citer. Ono
modo ſicut eſt claritas in coꝛpibus bene terſis

gna ſi coꝛpus ſit bene terſinn politum. vt NR
tum. auru n. argentũ et hmõi. Conſtar aũt
coꝛpa gloꝛioſa erunt multũ polug et terſa p⸗

pter qð ex incidentia ſolis ⁊ alnoꝝ luminarir

fulgebunt marima claritate. nec iſtud etiã ha
buit dubium. Scvo ergo modo mnitur a qui⸗
buſdam claritas dicentibi. ꝙ ficut eſt qualitas
intranea ſolis vel alicuius alrerius coꝛpis lu⸗
minoſi. ſic claritas in coꝛpibo gloꝛioſis 7 iſtud
eſt difficilius ad intelligendũ. DPꝛimo qꝛ talis
qualitas nõ videtur ponenda in coꝛpibo glo⸗
rioſis ꝓpter hoc ꝙ magis delectet viſum aſpi
cienſium. qꝛ nosg expimur ꝙ maioꝛ delectatis
eſt pulcri ndinẽ figure ⁊ coloꝛem hois aſpicien
doq; claritatẽ ſolis. etiã ſi claritas eius nõ le⸗

geret. Sc vðo quod dinicile eſt videre quõ co⸗
loꝛ eſt lur intenſa qualis ᷣm hãc opi. ponitux
in beatis ponitur enun equalis luci ſolis poſſir

ſtare cum coloꝛe.nihilominus non eſt negan⸗/
duim quin deus romi dare talem claritate coꝝ
wꝛibus gloꝛioſis. Cuius ratio eſt. qꝛ illa que
m naturam pomimt ſtare ſimul vtroq; wel al⸗
tero exiſtente in gradu remiſſo ſue ſpeciei. poſ⸗
ſunt virtute diuina ſimul eſſe vtroerſtente

——

in gradu intenſiſſimo ſue ſpeciei.ſed luret co⸗

loꝛ ſunt in eodem ſubiectoꝑ naturã vtroq; vel
altero exiſtente in gradu remmno ſue ſpecier.
ergo vtruq; pt eſſe ſimul virtute duina in gra

du intenſiſſimo. vnde in noctilucis ſtani ſimul

coloꝛet lux Erunt ergo coꝛpa gloola lucida

non ſolum p refulgentiã velalioꝝ luminariuʒ
incidentiũ ſupꝑ illa terſa ⁊ polinſima ſicut vi⸗
trum ſed ꝑ intrinſecam inherentiã lucis ma⸗
nentis inp̃ne virtute dina als nõ lucerent
mſipñti luminari. cõtra nlud Alpoca. xx..c. Cr
nitas illa non eget ſole necluna ⁊c. Ad obie/
ctionem de dlectatoõne. Rñ. qꝛ pulcrituoineʒ
candoꝛis lucis delecAbilis admirabitur ocu⸗
lus ſipoſitus ꝙ nõ keee. ſea cõfoꝛtet plus q;ᷓ

—

quemcũq; coloꝛẽ ſeu figuras qꝛ delectano cau⸗

ſatur ex cõmirtione ↄueniens cũ cõuemente.
NHihil anẽ eſt cõueniẽtius potenue ; ſumnni

El alte *

s Coetan

d

porninnn, n
tenntunds
enon
Monschnunt

onemnnannre.

(öiröcnnrik

raenetin
Nicpaſtere ſi
gisineisigiun
ubennaſtang
moꝛaerwren

ii

Wolllisinſer
(ponnl Oiuut
Opananoscſ
(ueden.
ordrrar
Merieir
Aqgelueanrin
lovemninm
nlnontynöet
Mcniſivocen
ſGcnnaiachn
Domagnadr
ſe celen yert
iiventalizln
fbns ucere
paca, prſtelt
ſiorhiſnpai
pyirss ſcnt
ll vigerece
meſtopac pf
Kimncominor
DAeramnareng
Onfanßtfan
J ☛
Dleſagdſc⸗
rukun
Eetpoſeleſs
viget
Etdlheegnen

=–

”ð

NtGe Nrille
npIN

Wmgfareſtn

nsiense
endarcch,
edeni
Wemr
dehakehmngicn
ahsfin min
EMNalti
rnit
denian
Cuismiclrh
noſeſat

õ

d mirin
Irlre
wet
iwäe
Wtnirinn
mürmiin
enuninen,
rimiA
Rie
IsiN
waifrnne
Ntge dlui
S
1 enef

Duekt

ſibilitate ſimulatę lucis radioſe et peruletate.
HNon en eſt difficile quomodo cum iſta perui
erate luceant ſicut aer. Sed quõ fulgeant aut
radios emittant.lvc enĩ cum ſit ꝑfectionis in
luminarib nõ eſt de eis negandũ. Onde ⁊ coꝛ
pus chꝛiſti vocatur lucerna Apoc. lucerna eiꝰ
ſcʒ ciuitatis eſt agnus.ſcʒ chꝛiſtus. Et ibi ſunt

pꝛim arium obiectum. Pꝛimum autem obie⸗
ctun viſus nõ eſt figura. que eſt ſenſibile non
ppꝛium ſed cõmune uæccaloꝛ ſed lux. quia pꝛi
munn in vnoquoqs eſt cauſa aliox in fllo gene⸗
re videtur añt coloꝛ ꝑ lucem ⁊ non ecõuerſo.
vñ nõ pt videri coloꝛ ſine luce ſʒ hñ ecõuerſo.
et ideo dulce lumen ⁊ delectabile eſt oculis vi
ere ſolem plus q; alium coloꝛem. Scðo.ſ.de
coloꝛe ſciendum ꝙ nonſolũ erunt fulgida 2 lu
centia ſed etiã coloꝛata pulcerrimis coloꝛihus
et viuaciſſimis. et cum̃ luxibi erit ꝑfectiſima
trunq; ſimul videbitur. qꝛ quicquid pulcxri
tugrfis eſt in alijs ⁊ nobilitatis excellenter de

eſſe in illis. Cõſtat autẽ ꝙ lux eſt coꝛ to⸗
ius.Coloꝛ etiam eſt pulcritudo omnis mirxti
terminati. vnde vtrunq; erit ibi. Non ſolum

aũt erunt lucida ⁊ coloꝛata ſed etiã peruia. nõ
ꝓpter poꝛostm̃.qꝛ licet ibi ſint ꝑfecta foꝛami

na oꝛis aurium ⁊ hmõi.que ꝑtinent ad verfe/⸗

ctionem nature. tñ wꝛi per quos ſudoꝛ e xijt ⁊
hHmõi nõ erunt ibi. quia ibi imꝑfectio non erit
ſoc autem eſt impfectõis. Onde celi ſolidim⸗
mi quaſi ere fuſi ſunt ſine voꝛis qð eſt ꝑfecttio
nis in eis. igitur illa coꝛpa gloꝛificata erunt to
ta peruia ſicut vitrum. Hñ Breg. dicit. xviij.
moꝛal exponens illud Yob. Hõ adequabitur
ei aurum aut vitrum.quod patebit in coꝛꝑpali
bus oculis ipſa etiã interioꝛ armonia.Et lwo
cal.penul.Ciuitas illa equiꝑ atur vitro mun⸗

do.non quo ad fragilitatẽ ſed quo ad puritatẽ
et puietatem. NMotandum eriã deſcva poſ/

duo magna luminaria ſcʒ coꝛpus eius et mr̃is

ſue. ceteri vero eruntſicut ſtelle.vnde non in
digent alijs luminaribo. Didemus aut in coꝛ⸗/

poꝛibus lucere ⁊ illuminare ſimul ſola coꝛꝛa

opaca. vt ſtella que eſt depᷣſſioꝛ vel denſioꝛ ꝑs
ſiui oꝛbiſ.nõ aũt trãſparẽtia vt igniſ ĩ ſpera ſua
eſt ꝑuius.ſicut diaphanus ꝓpter qð non imn /
pedit videre celũ ⁊ ſtellas.ſed in materia alie
ns eſt opac. vñ impedit videre pietẽ poſterio

rẽ in camino in ſpera lucet.et nõ illumiat in

aliena materia. puta in flamma illuminat ſed
deus ſicut pᷣt facere ꝑfectuʒ coloꝛẽ et lucem in

eodem ſubiecto que re pectu natuxe acquirunt

diuerſas diſpoſitões conꝶtrarias. ſic ⁊ in coꝛpo
ribus beatoꝝ peruijæfacit lucem intenſiſſimã
et ꝑ ↄſequens radiatiuam. Pie etiã tenendeuʒ
vigetur. ꝙ ſicut viſus habebit ſuã ꝑfectioneʒ
et delectationẽ in videndo pulcerrima. ita alij

ſenſus. Mam 2 de auditti dicitur in cinitate coꝰ

miniiuaiter ſonant oꝛgana ſanctoꝝ.ibi ange⸗

li agrchangeli hymnũ deo decantãt. q ⁊ſi ſpi
ritualiter intelligi o woꝛteat in angelis qꝛ non
habent coꝛpa.ſed ſancti cum habebunt coꝛpa
miſericoꝛdias dñi ineternũ cantabunt. etiaxʒ

voce coꝛpali.non ex aere cauſata qꝛ ibi nõ eſt

ſed p alum modũ er dei oꝑe cui ni eſt imroſ⸗

ſibile. Er de odoꝛatu canitur. Sancti tui foꝛe
bũt ſicut lilium qð eſt valde fragrans. et ſicut

odoꝛ balſami erunt ante te. Guſtus enã ſenti⸗
et quandam mirabilẽ oulcedinẽ abſq; cõme⸗

ſtione cuiuſe rei.que ibi nõ erit neceſſaria.ſi

cuit nec moiſifuit in monte ſinay cum angelo
p quadragenã loquenti. Contractus etiã qui⸗
dam loneſtiſſunus nõ ↄmixtionis.qꝛ ibi nec
nubent nec nubentur ſed erunt ſicut angeli dei
SDath. xxij. Beneratio eni ibi non erit.cum
finitus ſit numerus electoꝝ a deo pꝛedeſtina⸗/

toꝛum ob quẽ fiendum eſt oꝛdinata ipſa cõmi

xtio.nec ibi inſurget aliquis mimmus ſtimu/⸗

lus cõcupiſcentie ſenſualitatis omimode ſub

dita rõni in cuius etiã remediũ poſt peccatuʒ
pꝛimum eſt conceſſa copula ↄiugalis. Sʒ qui⸗
dam caſtiſſimus etſanctiſſimus amplexus eo
modo quo ſancti viri ſe viſitantes mutuo am⸗
plexati ⁊ oſculati ſunt inuicem vt Joſeph fra

tres ſuos et virgo Oaria filium.

De aureolis in generali et ſxciali.

Capitulum. viij.

e aureolis et primo
in genere. Sciendum igitur ſcom
H Pe. de pal. in. iiij. diſt. xlix. q. viij. q⸗
aureola eſt quoddain gaudium de opibus a ſe
factis.que habent rõnem excellentis victo⸗
rie. Onde differt ab aurea que eſt pꝛemiũ eſ/

ſentiale ſcʒ gaudiuʒ de deo. et debetur victoꝛie

in cõmuni.Et ſicut aurea pꝛincipaliter eſt in
anima ſic et aureola. ſed ꝑ redundantiam in
coꝛpe exit quedam decentia ⁊ foꝛtitudo ſingu
laris repᷣſentatiua aureole pꝛedicatoꝛi in oꝛe.
virginibus in illa ꝓte.martiribus in cicatrici
bus vel alis partibus coꝛꝑis ſᷣm genus mar/⸗
tirij. vt ſtatim er aſpectu coꝛpis ſciatur qualis
quiſq; fuerit martir.virgo vl coctoꝛ. Sunt au

tem tres m anime vires ſeʒ rõnalem iraſci⸗
bilem ⁊ ↄcupiſcibilem.et tres contra victoꝛi⸗

as excellentes ſeʒ mundi.diawli ⁊ carnis. pᷣe
minet enĩ ſimpliciter aureola martirij plus qᷓ

illa voctor.quod patet in cathalago ſanctoꝝ.
In lethanijs eni eccleſia pᷣfert martyres do⸗

ctoꝛibus.et octoꝛes virginibus. Ona aitem
aureola eiuſdem ſpeciei pꝛeferiur alteri ᷣm

excellentiã acius. vt qui acerbius martixiun

iulerit.aut qui:puxioꝛẽ virginitateʒ habuerxit
lolo iij

Zitulus

. vitando occaſiones. aut qui plures ſaluat pꝛe⸗
dicando. aut qui frequentius pꝛedicat. Vnde

Paulus qui dicit plus oĩbo alijſ laboꝛaui.⁊ ipᷣe
at. de reliquo rexoſita eſt mihi coꝛona inticie
NMNon comvetit aũt chꝛiſto ꝓpꝛie nec angelis

qꝛ in eis nõ eſt pugnacum ſunt immoꝛtales ⁊
incoꝛpales. de virgine aũt maria ſecus.

De aureola in ſpeci Nj.

gali et pꝛimo martirij. Obi notanduʒ ᷣm Pe.

vbi ſupꝛa.ꝙ tria requiruntur ad iſtam aureo⸗
lam ſcilicet pena.cauſa et voluntas. Nam cõ

ditio vel diſpoſitio charitatis ſcʒ ꝙ opoꝛtet ha

bere charitatem adaureolam conſequendaʒ.
iſtud eſt cõmune omnibo aureolis.nam aureo
ila pᷣſupponit auream. DHebetur ergo aureola
martirij ſolum ꝓ penam moꝛtis. Onde patet
nec obedientibo debetur q;uis ꝑ obedienti

umm mactetur ꝓpꝛia voluntas. etiam ſi durat

obedientia vſq; ad moꝛtem nec pauperibus
qᷓ;uis moꝛiantur mundo.nec ꝑ penitentiã qᷓ;⸗
uis penitentes crucifigant carnem ſuam.nec
leata virgo q;uis plus oluerit.q; marxtir eam
habet.nec btũs Dominicus qui ſitiebat mar

tiriumm. ſicut ſitit ceruus ad aque fluuium. nec

Jo. qui calicẽ paſſionis voluntarie bibit. nec
pueri in camino foꝛnacis babylonice. nec ſil⸗

ueſter qui non ex paſſonib obijt q;uis ſuſti⸗/

nuerit toꝛmẽta.nec Lucretia romana que ſe
interfecit illicite.Quedam autẽ virgines que
ne coꝛrumpentur ſe ſubmerſerunt.quia conſi⸗
lio ſpũſſancti creditur eas lvc egiſſe.de quibus
dicit Zlug.de ciui.dei.Et ſampſon ſimiliter et
machabei qui ſuſtinuerunt moꝛtem ne legem
violarent in eſu carnis poꝛcine. Oartiriũ enĩ
eſt circa moꝛtem ab alio illatam. vnde nec ra
ʒias qui ſe occidit.Si quis autem genus moꝛ⸗
tis ſibi elegerit. vt beatus PHetruſ qui petijt vt
verſis pedib crucifigeretur. ne ſimili pena ſer
uus puniretur. vt dñs non pdit aureolam. Si

aut ppter ſeipſum elegerir. vt tolerabilioꝛeʒ

moꝛtem ſeu facilioꝛem babe at perdit aureolã
ſicut ſecit Seneca quem Mero occidit. quem

dicit Hiero.ꝙ fuiſſʒ martir niſi genus moꝛtis

elegiſſet optione ſibi data.vtſcilicʒ in balneo
vtroq; bꝛachio minueretur. et ſic ſenſibiliter
erir. Pprer quod vt dicitur in.iij. dya⸗
logoꝛum. quidam ſanctus traditus longobar/
dus vt occideretur moꝛtis optione ſibi data

nullam eligere voluit.ſed dixit illam toleratu
rum quam dñs ꝑmitteret quem tamen womi

nusa moꝛte eripuit miraculoſe. Mec refert
vtrum moꝛs ſtatim aur poſtea ſequatur. dum

tamen ꝓpter illud moꝛs cauſetur vel accelere

ii. vnde de moꝛtuis in carcere vel exiliomar⸗
uiria celebꝛantur. quia emõi moꝛtes accele⸗

-
—— .

ſus eſt. et JYo. bapnſta qui ꝓpter virtu
ſtitatis ↄmendandam ⁊ repᷣhendendo

—
4
. . .

raſſe pꝛeſinntintur. Si autem martir ſuſcite
tur ⁊ iteruʒ giartiriſetur certũ eſt ꝙ de vtrad
moꝛte gaudiuʒz habebit et duplicam vel nume

2

raliter æl virtuati: ſic ꝑ duas moꝛtes viðꝛ
. Sebaſtianus duas aureolas martirij habu⸗
iſſe. Scm quod requiritur ad aureolam mar/

tirij eſt cauſa.quia eni teſtis eſt martir in cau⸗
ſaſidei eccleſia. p quocunq ani. fidei vlin
re eccleſie vel quacunq; virtute. quia virtuti⸗

bus deſponſatur eccleſia chꝛiſto moꝛiatur.vere
eſt martir. Onde ⁊.b.Cho.cantuarienp. epᷣs
qui ꝙ mrihus eccleſie ſue defendendas. occi⸗
(

dem de inceſtu decapitatus eſt. Cercium qu
requiritur eſt voluntas.quia ſi quis dꝛmien
aut fugiens occideretur aut ſe defendens inui
tus martir non eſt. Onde O auricius cum ſo⸗
cijs piecerunt arma quando viderunt venire
ſatellites ad ſe occidendum. vt martires fie⸗
rent. De innocentibustamẽ vt de martiriba
ſolenniʒat eccleſia. Et certum eſt ꝙ gaudiuʒ
ſpeciale habent de moꝛte ꝓpter chꝛiſtum ſuſce
pta licet non electa. vnde non eſt completa
in eis ratio aureole.Qui autem cruce ſigna⸗
ti in bello vſtium chꝛiſti pugnando pereunt
martires fiunt.qꝛ non ſeſedchꝛiſtum ⁊ eccle⸗
ſiam defendendo moꝛiuntur. vnde moꝛteʒ nõ
fugiunt ſed eligunt. MDU!
Hif.

De aureola docto

rum. Sciendum ſcm Pe. vbiſupꝛa. ꝙ cocto

ribus debetur aureola.Dañ.xij.qui ad iuſtici⸗
am erudiũt plurimos quaſi ſtelle in perpetuas
eternitates. Sedſi queratur quibus voctoꝛib
debetur. dicendum ꝙ nõ ſolum pꝛelatis ⁊ ma⸗
giſtris in theologia.ſed etiaʒ alijs. dum tamẽ
miſſis nec illis niſiactu pꝛedicantibus. Secũ⸗
do cui ctrine conueniat iſta aureola. et dicẽ
dum ꝙ ccentibus de ꝑtinentibusadſalutem
Vnde licet laudabile viteq; neceſſarium ho⸗
minum aduocatõnis officium maxime pꝛin⸗
cipalibusſeruitijsopoꝛteat remunerari.C. de
aduo.di.iu.lꝗudabile.non tamen habebunt

gureolam. e᷑idem de medicis.phiſicis et alijs

imo nec theologi dum phiſicam cocent.niſi ꝓ

ut his vtuntur ad declarationemtheologie ca
ptiuantes animi intellectum in obſeqinum fi

dei ſicut paulus vtitur dictis poetarum pꝛedi

cando. Cercio de modo.quia ſiue ſcripto ſiue
verbo legendo vel pꝛedicando dum tamẽ pu
blice merentur eam Mnde mulier hanc au⸗
reolam habere non toteſt. cui pdicare non li⸗

cet.nec etiam fraterne coꝛrectõniſolum debe
tur. Quarto de fine.qꝛ ſi ꝓpter vanam gloꝛiã

vel lucrum tꝑale pᷣdicat.recepit mercedẽ ſuõ

Aevdanszſll
genobcerare
gimmnenſur
puſioferwit
nnl teaupont
feſecanſidn
(tiinepzbitt
Akuchisin non
lniſuntin pr
ieräſiwoſe⸗
ponna.et wie
ſnßnenenten
fnöbalentan
Iifnohßt pß
Wahkenttnal
Ws

0rccniden
GreikeRNgn
tomektace⸗
Mupnaletſe
weersteſtan
cisenoͤnid⸗

eckannptis
Depversbe
no halenra

paſnooes jt

(ſanegcſzlnn
Depcügint
Uurcpeſun
iginitasae

Ptſalnar. Ve⸗
Uuninöhabin
Alumgchucl

uspeiuatö

Definc

uunsnpamna.
fkuene udi
fieknnis
ocgeaſent

ſrgteroen
Webescaſti

„
QLapitulum . 1
icn Ae “ 1 = . . S . S H H . „.
r nõ viuificat moꝛtua.dicũtur aũt᷑ moꝛtua opa nd.lx. aliud centeſimũ.&a B. riij. Dñ aurea
n non ſolũ ſine charitato facta ſed etiam ſine re eſt æudiũ de deo. ATlureola eſt gaudiũ te trium 4
einen Abio imertong. ,,,.. Kusuiereriſtio: da Eiccratio ſpnalis noleut-
mem ſen . D „ 4 olga Lireg 1. ſvecialiter illi qui abdicauit a ſe caernalem aſſe
rind kE* fe gureo 2 Virgi „F.lt · cctum. Si queritur cui virtuti fruetus delbean⸗
– mititatis. Dirginitas aũt duo impoꝛtat.ſ.men⸗ ann. Bñdeo m voct. ſicut aureola nõ debetur
Nan ins puritatẽ ⁊ carnis integritatẽ.in ſpeciali aut victoꝛie cuililet. ſ excellenti ⁊ in materia ex⸗
virgo btã ꝓpter puguã hoſtis.Abel nõ habu⸗ cellenti ſic et fructus ſuo modo. Quia eni im

Wmm

um

mN

ung

1.
1Diiinnii
Nöbingten
Lenezanr
dicaigi
iatiſamum
ginntmlin
pim,
Funnamnen
unmam
hcsphinstt

vianet .

it aureolã qꝛ ꝓpoſitũ habuir nubendi ⁊ ꝓcrxeã⸗

xif. alioquin peccaſſet niſi inſpiratus a
ncto ↄtinuaſſet. Hiere.aũt.vt dicit hie/
virginitate ſua viruʒ euangelicu xpᷣi eccle⸗

ie dedicans ↄſilio ſpũſſancti lege pꝛiuata ↄti⸗
nens habet qureolã.nõ aũt filia iepte que vir/
ginitatem ſuã defleuit. helyas aũt ſic. Sʒ de op
peeſſis ſi ex poſtfacto ↄſentiãt. ⁊ finaliter peni
teant.recuꝑant aureolã.qꝛ ↄſenſus ſeqñs nõ
pt eſſe cauſa actus pᷣcedentis.ſj̊ qñ illa duo cõ
currũt irreꝑabiliter amittitur virginitas. De
eunuchis in nouo teſtõ viðꝛ ꝙ babeãt aureo⸗
lam ſi ſunt in ꝓpoſito nõ exꝑiendi actũ vene/
reiũ.etiã ſi poſent. Qui vero wolent de ſua im

wtentia. et volent ꝙ nõ pñt exercere actũ il/

lum ſʒ vellent eſſe potẽtes ad exꝑiendũ actum
illũ nõ babent aureolã. Pꝛimi enã enuchi qui
minus bñt de pugna q; alij minus habet de co
rona. habent tñ aliqualẽ qꝛ eſt excellens victo
ria. vñ Rereus ⁊ Achilleus eunuchi cũ aure⸗
ola martiri habent eniã aureolã virgimitatis.
qꝛ veri ile eſt. ꝙ ſi woniſſent nõ cõtraxiſſent qᷣ
tam efficaciſer vomicelle ꝑſuaſerunt abijcere

nuptiaſ.et ſic de Jo. ⁊ Pau.Sed de eumichis

veteris teſtamẽn ſecus eſt. vt Danniel er ſo⸗
cijs qꝛ nõ viðꝛ ꝙ haberent ꝓxoſitum ſcʒ abſti
nẽédi a nnuptis. qꝛ tꝑs tũc nõ erat virginitaʒ.
De pueris baptiſatis moꝛientib. Sciendum

cnõ habent aureolam. et ſi arguatur ꝙ in ba

ptiſmo oes virtutes inſundunnir que ſunr ne
ceſſarie ad ſalutẽ. vñ ⁊ virgiuitas cũ virtus ſit
Hicendũ ꝙ in baptiſmo oẽs virtutes infun⸗
Ccuntur que ſunt neceſſarie adſglutẽ. vnde nõ
vrirrginitas que nõ eſt neceſſari?. qꝛ cõiugatus
pt ſaluari. Del etiã dicendũ ꝙ aureola deber
actui nõ habitui vel pꝛuatõni. DPuer añt nullũ
actum adhuc habet.quia carnis integritas in

actus pꝛiuatõne conſiſtit.

De fruciibus caſti Liiij.
tatis in patria. Scienue ᷣm Pe. vbi ſupꝛa.ꝙ
fructus ꝓut diſtingniiue ab aurea ab gureo
la eſt pꝛimũ qð ſpealirer debetur homini ex
hoc ꝙ er ſemine verbi dei in ſpiritualitatẽ con
furgit excolendi carnẽ ſuam. ralitur hoc ex

verbis chꝛiſti in euangelio loquẽus de terra bo

voꝛtat delectatõeʒ debitã ſpernẽti delectatõem

ildeo debetur illi virtuti. non que ſpernit mino/

res delectatõnes.vr guſtus puta abſtinentie.
ſed ei que ſpernit maioꝛes telectatões ſcʒ ve⸗

nexeas.ſicut ↄtinentie ⁊ caſtitatis. De di⸗

uiſione aũt fructuũ ſciendũ.ꝙ cum fructus de⸗

bee atur ↄtinentie ſᷣm diuerſos modos ↄtinen
cdi ſunt diuerſi fructus ↄtinentie. Continenti
enĩ ↄtinentia eſt neceſſaria ad ſalutẽ qua mi⸗

noꝛ nõ ſufficit.ſicut eſt caſtitas cõiugalis debe

tur fructus.xxx. Continẽti vero abundanti cõ⸗

tinentia pᷣm dererminatũ ips ſicut eſt caſtitas
vidualis que abſtinet a ſcis nuptijs debetur

fructus. xl. Continẽti aũt ſimpliciter ⁊ natura
liter qõ eſt per ꝑfectionẽ virginalem debemr
fructus centeſunus. et ſicut ad aureolã nõ ſuf⸗
ficit votũ ſeu ꝓpoſitũ ſine eſectu ſic nec ad ſru

ctum. vñ ſi quis in moꝛte peniteat cum ꝓpoſi⸗
to ↄtinendi auream quidẽ habet ſʒ nõ fructu.
qui vero coꝛruptus veccaio penitens vixit ſa⸗
nus cum ꝓpoſuo cõtinendi mſi matrimonia⸗

liter babet fructñ.xxx.ſed cum ꝓpoſito ↄtinen
gi ſimpliciter habetfructũ. xl. nam centeſimñ
habere nõ pᷣt.exquo ſemel coꝛruptus mente ⁊
coꝛꝑe.ſicut nec aureolam ⁊c.

Citulus. xxri. De dinerſis ſtatibo com⸗
pꝛehenſoꝝ. chꝛiſtus eſt caput eccleſie et

oim hoĩm ᷣm ouerſos gradus. Capkm. i.

Ddomine ſuſce
ptoꝛ meus es gloꝛia mea ⁊ exal⸗
tans caput meũ.pᷣs.iij. DPec ver⸗
ba pſalmiſte pñt eſſe ⁊ chꝛiſti ho⸗
minis ad deũ ⁊ eccleſie militantis ac triũphan
tis ad ipᷣm deũ.Eſt enĩ dñs deus ſuſceptoꝛ ec⸗
cleſie.qꝛ ſuſcepit naturã hũanaʒ.ſuſcipit ipᷣaʒ
ad miſcðᷣam.ſuſcipit ad veniã.Eſt ⁊ gloꝛia ec⸗
cleſie qꝛ cauſa gloꝛie eam ↄferens ⁊ id in quo
vere hic gloꝛiatur.⁊ in quo in futuro gloꝛifica⸗
tur. Eſt ⁊ exaltãs dñs caput ecc̃ie qð eſt xpᷣus
ipᷣm enĩ ait apłs ad Ephe. dedit caput eccleſie.
qꝛ vt ðꝛ phił.ij.deus exaltauit illũ.ſ.xpᷣm et de⸗
dit illi nomèe qð eſt ſuꝑ om̃e nomẽ. vt in noĩe
ieſu omne genu flectatur celeſtiũ rerreſtrium
hho iii

Zitilus

ee infernop. &t qꝛ idem apls ait caput rpᷣi de/

us.i.pũamtatis xpᷣi.ideo ᷣm vtrãdq; naturamn
xpᷣs pᷣt dici caput eccie m Dinc.in re ſto.
li. vi.nam ᷣm ꝙ dens eſt caput oĩm beatoʒꝝ qꝛ

ſpũaliter eos viuiſicat.ſciſicat ⁊ xegit vtẽs eis

ad libitũ ſuũ ſicut caput mẽbꝛis ſins.⁊ ſᷣm hoc
tora frinitas eſt vmi caput eccie vmiuerſalig
ſcez angeloꝝ ⁊ hoĩm. poꝛro ſᷣm hũanaʒ naturã
ðꝛ methaplvꝛice capi eccleſie ex hoĩb collcẽ
Pppter nature ↄfoꝛmitatẽ quã opoꝛtz caput ad
mẽbꝛa hr̃e ſeu coꝛpus.ac etiã qꝛ oẽs ſenſus et
motusſpũales ꝓcedũt in eccleſia ab eo. vt in
coꝛꝑe naturali a capite ꝓfluit motus ⁊ ſenſus
in mẽbꝛa ᷣm qð etiã ðꝛ caput angeloꝝ.Sʒ no
tandiun cũ ðᷣꝛ axpᷣo hoĩe.vt acapite oẽm ſen⸗

ſum ſpũaleʒ ⁊ motũ gre in coꝛpus eccleſie fiue
re vel ꝓcedere.lvc nõ eſt intelligendũ ꝑ mo/

dũ auctoꝛitatis ⁊ cauſe efficiẽtis. Nam ſcdᷣm
D vyo. a ſola deitate ꝓcedit gra in eccleſia.ſed
iſte flurus ⁊ ꝓceſſis ꝑ modũ meriti. qꝛ nobis
rpᷣs meruit oĩa criſmata.a⁊ ꝑ modũ fidei ſilitu⸗
dinis. qꝛ ꝑ fidẽ qua in eũ credimus ei aſſimla⸗
mur.tum etiã inquantũ hõ ꝓpter plenitudi/

nem gẽaꝝ eſt expᷣſſſſime ſilis deo. et pꝛimũ in

vnoquoq; genere eſt cauia ⁊ regula ⁊ exẽplar
oiĩm creaturax. Ante quidẽ incarnatõneʒ fiut
xpᷣs caput oĩm ſcõꝑ ſᷣm huũanitateʒ. nõ quideʒ
ſimpliciter exiſtentẽ ſed creditã. vñ caput ſint
Abeltpe Abel m hnanitateʒ. nõ que tũc enʒ
in actu ſʒ q erat in fide Abel. Fides enieſt ſupᷣ
tpus.⁊ hũ amtas que ſignatur in ſide cõiterſe
extendit ad ome tꝑpus.Abelita
dit xpᷣin foꝛe chꝛiſin anibo plenũ ⁊ deo ſnilimũ
ei ani milari voluit ⁊ aſſimuatus eſt ideo P fi/
dem iſtã aliquid in eñ de ſilitudine eius fiuxit.
et ſic de alijs ſcis veteris teſtamẽti.hec Hinc.
vbi ſupꝛa. Iſtud ergo capur eccie deus mi⸗
rabihter exaltauit.vt nõ ſolũ fueritet ſit in eo
oĩs plenitudo ſapiẽtie gre ⁊ gloꝛie inquantuʒ
hõ ſz oĩs ſtatus eccleſie triũphantis ⁊ militan
tis aliquo modo pin in eo.ſuit eni ſimul ⁊
viatoꝛ ⁊ ↄp̃hẽſoꝛ.Oñ merito inquit Ambꝛo.
Dis aĩa accedat ad xpᷣm qꝛ oĩia nobis factus
xpᷣs.ᷣſi celum deſideras.ᷣ via eſt. ſitenebꝛas Ivꝛ
res lux eſt.ſi infirmitate grauaris medcus eſt.

ſi febꝛib eſtuas fons eſt. ſi moꝛteʒ times vita
eſt. ſi quietẽ pax eſt. Sʒ reſumẽdo oẽs ſtatus

ſupꝛa deſcriptos eccie militantis inueniemus
in eo ⁊ poſtea etiã eos qui ſunt in eccleſia triñ/⸗

——

phanti.Nꝛimo eni ipᷣe tanq; ſponſus pcedẽs

,

e thalaino ſuo copulauit ſibi eccleſiã non hs

maculã nec rugã. YJp̈e ꝑ vnginitarẽ flos cam

pi ⁊ liliũ ↄualliũ ſcripaun hʒ in femoꝛe ſi uo. rex

rxegi ⁊ oñs wominantiuʒ.qui aſcendẽs officia

ſuis diſtripint quo ſdã eni dedi taplos alios pa

ſtoꝛes ⁊c. Ypſe dux celeſiis exercitus terre⸗

TLegatũ miſit ad gẽtes dñm ieſum. Summis

q1 ꝑ fidẽ credi⸗/

ſtus ad contemplandu

*

9

ſtris qui pugnat ꝓ nobis.et vicit leo de trihin
iuda.mgr̃ e vnus eſt 1xps.ait ipᷣe.quẽ nobis
ctoꝛẽ iuſticie aguocgtũ habemus apud pfeʒ
ieſum ꝛiſtuʒ. inquit Yol. in canomea. Et qꝛ
nõ eſtopus valenbo medicus ſʒ male hãnbus
miſit dñs ieſum nobis.vt mederetmur ↄtritos
coꝛde. Judex ↄſtitutus eſt a deo viuop ⁊ moꝛ/ J
tuoꝛuʒ reddens vnicuiq; ſᷣmopa ſua. Hic eſt
negociatoꝛ ille celeſtis q̊ venale poꝛtat regnũ
celoꝝ. cuius pꝛeciũ eſt quantñ halxs. nihil vi/
lius cũ emitur nil cariiſis cum poſſidetur. Haic
enioim arnſfer oẽm hñs ſcientiã ⁊ artẽ. qui vt
ggricola exijt ſeminare ſemẽſuũ.Luẽ. Nc.⁊
plantauit vineã ſoꝛeth. Hoſpitalarius eſi

venit ad eum nõ eijcit foꝛas,.et paupibo ſub
nit. hoſpes erã et collegiſtis me ⁊c. Patronus
eſt pꝛimus eccleſie conſtituens eam tans et
defendens. oĩm oꝛdinũ officia exercens. ſacer/
dos eſt ineternuʒ pᷣm oꝛdinẽ melchiſegeſech
omnmia ſacramenta inſtituens. recicaun p/⸗
ceptum dñi diſcipulos mittens pchcare et ſa⸗
nare infirmos. Clauesregni celoꝝ Petro ꝓ
confeſſoꝛibus dedit.qui tamẽ prius ſoliir com
peditos.Religiones ipſe fundauit mendicus
etpauper obediens vſq; admoꝛtẽ cõrinenuſ⸗
ſimus fint. Aſſiſtens autem pontiſex futuroxꝝ
bonoꝝꝑ ꝓpꝛium ſanguinem introiuit ſemel

in ſancta eterna redeiptõne inuenta. Niſi⸗

tauit inſuper ⁊ fecit redemptõnem plebis ſue.
ſacerdos eſt qui habet claues et nemo aperit.
aperit ⁊ ne mno claudit.cuius vicarxius eſt quili⸗
bet papa. Decedensoſtendit in latrone exire

mam penitentiaʒ woſſe ꝓficere. teſtamentun

condidit patri cõmendansſpirituʒ. diſcipulo

mnatrem. veſtem militibo. nobis ſanguinẽ ſi

um. in alieno ſepulcro ꝓpter paupertatem ſe⸗
pultus. Quo ad compꝛehenſoꝛes inter ange⸗
los magm conſilq angelus dicitur. et angelus

teſtamenti ipſe. vt pꝛopheta magnus ſurre xit

in nobis. Oiſſus id eſt apoſtolus ſuit quia mi
ſit deus nlium ſuum. DMenite ⁊ videte filie hie
ruſalem martirem ſcʒ chꝛiſtũ cum coꝛona qua
coꝛonauit eien. Egoait ipſe ſemꝑ wcui in te⸗

plo vbi omnes cõueniunt. vt publicus wctoꝛ

Ecce quomodo dñs ſuſceptoꝛ noſtre nature
cauſa gloꝛie ⁊ exaltauit chꝛiſtũ caput eccleſie.
ſed certe non decet ſub capite ſpinoſoſcʒ chꝛi⸗
ſto membꝛum fieri delicatum inquit Ambꝛo/
ſo. Onde ait Zlug. recuſat eſſe in chꝛiſti coꝛ⸗/
rvoꝛe id eſt eccleſia qui aduerſa nõ vult pati cũ
capite. At oculi ſarefe in capite eiusſcʒ chꝛi⸗
comuerſationẽ eius afy
flictionibus plenam. et ideo conatur eum imi

tari, vt cum eo capite poſſi gloꝛia et honoꝛe
coronegglilöl.

o⸗
antelt
ale
i or⸗
mnuni
nltuſ

rnner

ſolhil⸗
4. 1
Gſcerreſezo⸗
Cinenqmna

ganetapardiea

(totematin
centonnesſen
enrbeisſtſo

gur unie
Viretem wero

einbꝛopetett

Acapite ppter
Wmninante.n
lifmmilndi
ollistinscar
Hecarimae
noßn ponnon
Apꝛorefte ſn
mnanprehrn
Nadirosp⸗
ſhockenenae
Chdwron
ſecncnendee
nnumgruna
ſeetyenien
Censſinrint
Plieroginn
Mogkonag
Nntheon j
olnneteman⸗
Mor dieira
Ayitshabuit
Monmiamnen
Depenincin
ffitandch
Weſancton
eſenit
elshunan
beinzetita
nncoscarſan

Aunchnntan
Oninnnan
Amcannnn
Mhektonn

onſueuit vocari caput ſᷣm illud Niere. ij. d
omne caput vie poſuiſti lupanar tibi. Derſe⸗/
cſionem aũt in capite videmus.quia in eo vi

Ouõ autez chꝛiſtus (. ſ.

ſir caput eccleſie er qua rõne pleniug declarat

beatus Cho. Nota ergo ᷣm Ctv. in. iij. parte
q.viij. arti.i. ꝙ ſicut tota eccleſia dicitur vnuʒ
coꝛpus miſticũ ꝓ ſimilitudinẽ ad naturale coꝛ

pus hoĩs quod ſcdᷣm diuerſa membꝛa habet di

uerſos actus vt aplus docet Ro. xij.et.i. Cox.

xij. Vta chꝛiſtus ðꝛ caput eccleſie pᷣm ſimiliiu⸗
dineʒ hinnani capitis. In quo tria poſſimus

cõſiderare ſeʒ oꝛdinem pfectionẽ ⁊ virtutem
inem quidẽ.qꝛ caput eſt pꝛima pars lvis

iendo a ſupioꝛi.Et inde eſt ꝙ pꝛincipiuʒ

ı
Ypſe ſeʒ chꝛiſtus eſt ꝓpiciatio. non ſolum pꝛo
Nccatis nr̃is ſed tonus mundi.ſaluare aũt e
ꝓpᷣriari cõpeiit chꝛiſto pᷣm ꝙ caput eſt eccle⸗
ſie. Dꝛo linus aũt declaratõe ſcienciumn ſcm
TCho.in.iij. ꝑte.q. viij.arti.iij. ꝙ hec eſt dife⸗
rentia inter coꝛpus naturale hoĩs.⁊ coꝛpus ec
cleſie miſticũ.quia membꝛa coꝛꝑis naturales
uint omnes ſimul. membꝛa aũt coꝛpis miſti⸗
ci nõ ſunt om̃ia ſimul. Nec quantũ ad eſſengꝗ
turxe.qꝛ coꝛpus eccleſie ↄſtiunmr ex homimby
qui fuerũt a pꝛincipio mundi vſq; ad finẽ ip̃i⸗
us. nec etigain quantũ ad eſſe grane. quia eoꝝ
qui ſunt etiã in eodem tpe quidam gratia ca⸗
rent poſtea habituri alijs iam habentiby. ſic er

go inembꝛa copoꝛis miſtici non ſolum accipi

untur m ꝙ ſunt in actu. ſed etiã m ꝙ ſunt

gent omnes ſenſus interioꝛes cunn in ceteris in potentia. Quedam tamen ſunt in ptentie
mi mermbꝛis ſit ſolus tacius. Et inde eſt quod dij/ ꝙ nunq; reducuntur ad aetum. quedam vero
WBD citur Eſa. xi. Senex honoꝛ abilis ipᷣe eſt capur que reducuntur ad actum.et lvc ſcõm triplicẽ
—RHKH Nirtu leim wro. qaꝛ virtus et molus cete ro ꝛuʒ gradumm. quoꝛuʒ vnus eſt per ſi dem ſe ecundus
ngin membꝛoxꝝ et gubernatio eox in ſuis actibo eſt per charitatem vie. tercius ꝑ fruitõem p atrie.
Neincantne, cominantẽ. vnde ⁊ rectoꝛ dicitur caput popu⸗ ſcðm totum tempus mundi chꝛiſtus eſt caput
RKH ien li.ſm illud.i.Regũ.xiij. Cum eſſes ꝑuulus in ommimn bominũ ſed ſcᷣm diueiſos gradus .
Aunien oculis tuis caput in tribubus iſrael factus es. Pꝛimo enit pzincipaliter eſt captit eoꝛu qui
er Hec autẽ tria competũt chꝛiſto ſpũaliter. Pꝛi actu vniuntur ſibi P gloꝛiam. Secundo eoꝛnʒ
Wenmmmn mo ſᷣm ꝓpinquitatẽ ad deum.gr̃a eius: altioꝛ qui ſibi actuj vniũtur ꝑ charitatẽ.Cercio eoꝛũ
imn 1. et pꝛioꝛ eſt ⁊ ſi nõ ſpꝑe.qꝛ omnes alij acceperũt qui ſibi actu vmũtur P fideʒ. Quarto eoꝝ qui
Mmnennenttt gratiam ꝑ reſpectum ad gram ipſius ſᷣm illud ſolũ ſibi vniuntur in potentia nondũ ad actuʒ
intinmmn Ho. viij. Quos pꝛeſciuit.hos ⁊ pᷣdeſtinauit cõ recucta ſcᷣm oiuinã pꝛedeſtinationẽ.uin⸗
Arzennmnatn ſoꝛmes ſieri imaginis filij ſij. vt ſit ipſe pꝛimo toſcilicʒ eoꝛum qin in potentia ſibi ſunt vnitᷣ
— genitus in multis fratribus. Secundo vrop que nunq; reducitur ad actum ſicut homines
kncninknnen fectionem habet quantum ad plenitudinẽ om̃ in hoc mundo viuentes qui nõ ſuntpꝛedeſti⸗
Perre.etamm nium gratiaꝝ ſcoᷣm illud Johã.i. Plenũ gra, natiqui tñ er lvc mundorecedentes totaliter
wsſni tie et veritatis. non ſolũ eni gratia gratum fa deſinũuteſſe membꝛa chꝛiſti qui nõ ſunt in o⸗
nobsti ciens fint in ſimmmo gracua creatura pcepti⸗/ tentia. vt xpo vniantur. AInſicdeles ergo dum
vwenamem bili quod in nullo ſanctoꝛũ fiit. ſed etiam oin/ viuũt ſunt rpᷣi mẽbꝛa in wtẽtia. qꝛ liberũ ha⸗
Prpenbrzintig nis gratia gratis data. de quibus aplus.i Co⸗/ bent arbitriñ di ſponendi ſe ad fidem. et vir⸗
usnunni rintheoꝝ. xij. Diuiſiones gratisꝝ ſunt ⁊c. vᷣim tmus chꝛiſti eſt ſufficiens ad ſalutem omnium.
” oimne tempus ſuum quod in alijs nunq; fuit. Quiin purgatoꝛio ſunt mẽbꝛa xpᷣi vtiq; ſunt
eitisinun peout dicitur de peni. di.ij. querendimn. Cercio ei vniti ꝑ charitatẽ. Qd aut vicit apłls Ephe.
Nmetnckeſir chꝛiſtus habuit et habet vim inſſuend grariã v. ꝙ chꝛiſtus iradidit ſemetipᷣm ſcʒ in moꝛtez
rfandng in omma membꝛa eccleſie ſcðᷣi illud Yo. i. vt exhiberet ſibi eccleſiã gloꝛioſain non haben
nebngdein Ze plenitudine eius nos om̃es accepũnus. tem maculã nec rugaʒ nec aliquid hmõi. Sci/⸗
rAnthud Influit autẽ chꝛiſtus gram in fideles ſcom ꝙ& endum ꝙ hic eſt vltiinus finis noſter ad quẽ
ſenritiin xus eſt auctoꝛitatiue.ſed inquantũ eſt homno pducumur per paſſionem chꝛiſti cenus finis cõ/
Af auatli hoc ei cõuenit inſtrumẽtaliter. inquantũ ſcili ſecutio ſoluʒ eſtin ſtatupatrie. vbi eccleſia tri
nrbhtclizaen Eet eius bumanitas fuit inſtrumentũ diuini/ umphat. non autem in ſtaim vie vbi militar.
. at Ar tatis eius.et ita actriones eiusex virtute dini/ nec ſine macula ſeuruga venialium ſaltez eſ⸗
e lnlcin nitatis ſuerunt nobis ſalutifere. vtpote gratiã ſe poteſt. Fideles autẽ mali ſunt membra pᷣi
icn ui in nobis cauſantes et ꝑmeritum et per efficag in potenna vel vniti ei nõ ſimpliciter exqͥ̊ cha
ncnn e ciam quandam. Eſpnuteʒz chꝛifius caput ritatem nõ hñt. ſz ᷣm quid.i.ſm fidẽ.Eſt gutẽ
nchrr, omnium viatoꝛum Aeketprazormiife purj xps caput hvim quaniũ ad aiam quantũ ad
—l . gandoꝛum. non autem damnatox. ſed diuer/ coꝛpus. qꝛ tota hũanitas chꝛiſti ſq; m aiam et .
munn ſomodo.Dicit enim apłus.i.Chimo.nij.ſal· Sm coꝛpus inſtuit in holes. et quantũ ad aias
nonun uatoꝛ eſt omnium hominum. et. i. Vohan.ij. et quantũ ad coꝛꝑa ſa pꝛimo ⁊ pꝛincipaliteria

Zilulus.

animas. ſecſdario in coꝛpa.qꝛ a chꝛiſto virin
te diuinitatis ſue influitur.ſicut hic gra in ele⸗
ctis ſuis.ita in gloꝛia.et ab aĩa gloꝛia redusiat
in coꝛpus. Eſt aũt xpᷣs caput nõ ſolũ lvim ſed
etiãoĩ n beaton angeloꝝ ſᷣm nlud Colł.ij. qui
ſcʒ chꝛiſtus eſt caput oĩs pꝛincipatus ⁊ poteſta
tis.qð enaʒ intelligitur de alis oꝛdinibo cũ ſit
eadem ratio de eis. Hiuius rõ eſt ᷣm Tho. in
tercia ꝑte.q.viij.arx.iiij.ꝙ vbi eſt vnũ coꝛpus
necene eſt ponere vnum caput. vnum aut coꝛ⸗
pus ðꝛ ſi nilitudinarie vna mulritudo oꝛdina/
ta in vnũ quid ᷣm diſtinctões actuin ſeu offi
cioꝛum. manifeſtũ eſt añt ꝙ ad vnum finem
qui eſt gloꝛia diuine fruitõnis oꝛdinãtur lviĩes
et angeli. vñ coꝛpꝰ eccie miſticũ nõ ſolũ ↄſiſtit
ex hoĩb ſʒ etiã ex angelis. Cotius autẽ huius
multitudinis chꝛiſtus eſt caput qꝛ ꝓpinquius
ſe habʒ ad deũ. et pfectius pticipat vona eius
nõ ſolum q; lvĩes ſʒ etiã q; angeli ⁊ de eius in/
fluentia nõ ſolũ lvĩes recipiũt ſʒ etiaʒ angeli.
ðꝛ enĩ ad Ephe.i.qꝙ ↄſtituit eum ſeʒ chꝛutum
deus pr ad dexterã ſuam in celeſtiboſuꝑ omnẽ
pꝛincipatũ ⁊ viriutẽ.ptãtem ⁊ cominationeʒ
et omne nomẽ qð noĩatur nõ ſolũ in hoc ſecu
lo ſʒ etiã in futuro.Eſt ergo xpCᷣs ᷣm ꝙ hõ non

ſolũ caput ſvĩm ſy etiã ãgeloꝝ. Dñ ðꝛ Oath̊

—,

iiij. O acceſſerũt angeli ⁊ miniſtrabãt ei.qᷓ;

uis enĩ angeli nõ ↄfoꝛmẽtur nobis m natura

coꝛꝑis qð nõ habent ſicut nos habemus ⁊ chꝛi

ſtus habuit.tñ qꝛ influentia rpᷣi inquantũ ca⸗
put eſtin hoĩes pꝛincipaliter ẽ quantũ ad ani⸗
mas in quo angeli cõöuenmiũt cñũ hoibo ideo ᷣm
lvc ðꝛ xpᷣs caput nõ ſolũ vim ſʒetiã angelox.
q;uis aũt pᷣlari ⁊ pᷣcipue eccleſiaꝝ pñt dici capi
ta tñ vt ðꝛ nõ decet a capite membꝛa diſcede
re ſ oĩia membꝛa caputſequãtur Dicũtur aũt
capita alioꝝn ᷣm Amos ꝓphetaʒ.nõ alia rõne
⁊ modo dicũtur qᷓ; rpᷣus caput eccleſie. NHam
xpᷣs ðꝛ caput eccleſie ꝓpter influentiaʒ gr̃e et

gloꝛie quã influit in membꝛa eccleſie. Pꝛela/

ti aũt dicũtur capita alioꝝ ᷣm quandaʒ guber/

nationẽ exterioꝛẽ.Chꝛiſtus etiã eſt caput oim
pᷣmom̃e tꝑs ⁊ oẽm locũ ab initio mundi vſq;
in finẽ.ſed pᷣlati ſunt capita ad certũ tpus ⁊ lo

cũ. Mam papa qui ðꝛ capur totius eccleſie nõ

eſt caput niſi ꝓ tꝑe ſue pꝛelatõis. Et epᷣi ſunt

capita non oĩm abſolute.ſed certi loci ſcʒ ſue
dio ceſis tm̃.Capita etiã dicũtur qꝛ re pꝛeſen⸗

rant ipſun chꝛiſtũ caput eccleſie in ofrcijs ſu/
is. Djabolus vero v⸗ capin imnquon no influ/
co vel cauſando in eis maliciam ſed ſugeren /

do. et qui ſequuntur inſtigatõnem ſuam ſicut
membza mouentura capite ?2, G.

ieſusciiſtus operatus eſt ſalutem.

De quintuplici medio in quibus wominus

9.
. . .— 6
— * . . . „
4 3 ” . 1*
7 -

–

Bu srer noſter an
ote ſecula operatus eſt ſaluteʒ in ine
dioverre.p̃s.lxxiij. Oeus viiq; pa⸗

ter filius ⁊ ſpirituſſanctꝰ vnus deus qui eſt rex

noſter abſoluie rex regun et wominus vom⸗
nantiũ gubernans omnia ⁊ regens.a nos mo
do ſpeciali ante ſecula exiſtẽs quia ab eterno
operatus eſt ſalutem terre.ideſt humano ge⸗
neri quod eſt de terra. etquid niſi per ſaluato⸗
rem ieſum.ieſus enim interpꝛetatur ſaluatoꝛ.
ipſe enim ait angelus adioſeph.ſaluum ſaci
et vopulũ ſuum. Oathᷣ.i. Pꝛotlvmartir
phanus cum celis apertis vicht gloꝛiam deid
Nideo filium lvminis ideſt ieſum ſtantem a
extris virtutis dei. Actuin.vij. Nidit ergo
ieſum non ſedentem ſed ſtantem ſcʒ ad oꝛam⸗
dum et pugnandum ꝓ eccleſia ⁊ coꝛonanciuʒ

eam. Nazʒ vt ait Berñ. Filius ſtat ante patrẽ
oſtendens ei latus et vulneraipſe enim inter
pellat ꝓ nobis. Ro.viij. Pugnat etiam pꝛoec

cleſia. vnde in figuram dixit exercitus pharao
ms in mari rubꝛo exiſtẽs. Fugiamus iſrael v
minus enim pugnat ꝓ eis.Et Eſaie. dicitur
ego ꝓpugnatoꝛſum ad ſaluandum. Demum
ipſe coꝛonat.Eſto fidelis vſq; ad moꝛtem.ait
ipſe.et dabo tibi coꝛonam vite.Apoc.iij. Ope⸗

ratus eſt ergo deus ſalutem in medlo terre.id
eſtin chꝛiſto. vbi notabimꝰ quinq; media quis⸗

bus deus operatus eſt ſalutem.
ꝛimum medium diuinale.
Secundum medium virginale.
Terciummediũ tpale.
Quartum mechum locale.
Quntum medium virtualle..

MWMedium diuinale.F. ſ.
eſt dei filius. Yohan.pꝛimo. edius autem
veſtrum ſteti quem vos neſcitis.i.dei filius
qui eſt medius in trinitate inter vos ſtetit ⁊c7.

q;uis eni eterne deitati nõ inſit quantitas vel
locus.ſicut nec aliud accidens.tñ cum in a

aninairjairate ſint tres ꝑſone.pater.ſli-
us.patet filiun medium eſſe in
ter patreʒ ⁊ ſpiritumſanctũ. non localiter ſed
numeraliter. Nam ſecunda ꝑſona que eſt fi/
lius eſt media in noiando inter pꝛimã ꝑſonaz
qque eſt pater.xet ſpiritũſancniʒ qui eſt tercia in
trinitate perſona.Operatus eſt ergo ſalutem
deus terre.id eſt humano generi in medio.id
eſt in filio incarnato. Mon enim pater vel ſpiꝛ
rituſſanctus.ſed Riugnodranudemrzal 4
lſiunpſit et licet deus trinitas tota
ipſam incarnationem ⁊ ſalutem.i.illam carnz
ratus eſt ſalutem. ulam anim. et illam vnionẽ et exinde ſalutẽ
LCLapitulum ſecundun.

us ⁊ ſpũſſan

vite gre ⁊ gloꝛie.qina inſeꝑabilia ſunt operxa

itas tota ſit operara

ſmctn
usyetbn
Cſiripan
kfmmonnuf
gaſeelnkr
ſuntſekoptsen
Cst ormatn
panum propt.
ngemmt Are
nqocener
ſtonbpeentan
nincernanoe
Montgrurfacmn
ſenBeiii deſt
greppeccath
ſiicgiez we
Pheſanencez,
Ceſniinco
Wehrtore
rieetian
Poe
fockerperen
petbiadianr
Coſnorcinae
Cuins ingrit
eimali coree
etgo intytynn
ſreretwrwn
nuconnansa⸗
lunnoruumme
Peniamdh
ſigunekett
Klälteminn

Verund

ctunviginale

Mnpercarne,

nennolri.
Monentancä
Qumn
Ilsſus Duin
Vtlbeenend
paingreen

Maenenmpd
nenils
mumie
es d
nie
un ill
uten mamt
n Nr

duinte/

n Maen
enrnin
imennt
tiium
timmmi

min
muitifeih
mmnn ghec;

taſan
emniſt
uſrannumnl

Pbin

emidmnd

Capitulum

trinitatis ab extra. de conſe. di. ij. omnes. tñ
ſola perſona ſilij vnita eſt illi gouo ſoꝛmate
bumanitati. Sicut Anſ helmus exemplificat

de tunica aliqua que ſuitur a tribo pixllis vel

pſonis quam tñ vna ſola ex eis illam induit.

ita ſolus dei filius habitu inuẽtus eſt vt hbvumo.

Phil.ij. Et q;uis nil deo ſit impoſſibile.On
de et wotuit incarnari pater et ſpirituſſanctus

Decuit tamen magis dei filium carnem aſſu⸗
mere tribus rationibus. Prima ex parte aſſi
mentis. Euidens eſt onim ꝙ arufex ꝑ eandeʒ
artem ſeu ſapientiã mentis facit aliq ðᷣ opus
et illud deſtructum reficit ⁊ refoꝛmat.Eſt autẽ
filius verbum ſapientia et ars.vt dicit.
Eluguſti. dei patris omnipotentis per quem fa
cta ſunt omnia.ᷣm illud pᷣs.Omnia in ſapien
tia feciſti. Et YJohan.i.omnia per ipſum facta

ſunt.ſed opus eiusſcilicʒ mundus quaſi deſtru

ctus ⁊ defoꝛmatus erat deſoꝛmato loomine per
peccatum.pꝛopter quem vvminẽ mundus fa/

ctus erat. Ad refoꝛmandum igitur et ſaluan/
gqum quod perierat decens fuit vt ꝑ ipſum dei

filium ſapientiam ⁊ artem patris hoc fieret.ſ.
eum incarnando. Scðᷣa ratio eſt. quia cum ho
mo dicatur factus ad imaginẽ dei ⁊ ſumilitudi⸗
nem Beñ.i. deſtructa vel deturpata hac ima⸗/
gine ꝑ peccatũ hoĩs et ſi non quo ad naturam
tñ q̊ ad graʒ.decebat ad ipᷣaʒ renouãdã ⁊ ipſaʒ
pulere faciendazʒ. vt lvc fieret ꝑ eũ qui eſt ima

go⁊ ſunilimdo dei perfecta.et hic eſt fihus dei

Vnde vlmbꝛo.tractans illud pᷣCs.Deus quis

ſimilis erit tibi. ai. Mon vtiq; nullus. ſed fili

us qui eſt imago patris.de pe.di.i. Lercia ra⸗/
tio eſt ex parte occaſionis rinne humane a ſu⸗
perbia dicitur Chobie. iiij. Sumpſit ininum
omnis perditio que ſuperbia fuit in appeten⸗
do inoꝛdinate ſimilitudinem dei in ſapientia.
Eritis.inquit ſerpens.ſicut dijſcientes bonuʒ
etmalũ comedendo de ligno vetito.Oecens

ergo ſuit vt vnde moꝛs oꝛiebatur inde vita re

ſurgeret per contrarum modum. quia contra
ria contrarijs curantur.ꝑ ſapientiã ergo ela/
tam moꝛtuum eſt genus humanum. ſed per ſa
pientiam dei humiliatã in carne aſſumpta vi/
uificatum eſt et ſaluatum.et ſic &us operatus
eſt ſalutem in medio terre.

Secundum eſt me SF. ij.

dium virginale. Hec eſt virgo Oaria de qua

aiſunpſit carnem noſtram in qua operatus eſt

ſalutem noſtrã. Onde vicit Berñ. ꝙ adipam
virginem tanq;ᷓ ad meiũ cõcurrunt vmuerſi
NQui ſupꝛa ſunt ange j.v? reſtaurẽtur ſcʒ in rui

mis ſuis. Qui infra ſunt id eſt patres in lymbo

vt liberentur de tenebꝛis. Qui autem fuerunt

patriarche et pꝛoplyete.vt verificenturin ſuis

ſcʒ ꝓphets figuris d hoc. DHui poſt nos erũeꝰ
et nos vt ſaluẽtur.Adde qui a dextris ſunt.ſc,
iudei.vt vnoꝛifcẽtur. ꝙ de eis nota ſit mater
dei. Dui a ſiniſtris.i.gentiles idolatre vt illu⸗
minentur ad fidem. Operatus eſt ergo deus ſa

lutem in medio terre.i.in virgine que eſt pfe

cno lvĩm.et de lvc pᷣs. Sanenſicauit talxrna⸗/
culũ ſuũ altiſſinus deus in medio eius non cõ
mouebitur. Sanctificauit in vtero mmr̃is vir⸗
ginẽ purgando ab oꝛiginali. et religando fo⸗/
mitẽ ſ magis ſanctiſicauit tabernaculũ qñ ve
nit ad habitandũ.i.in ↄceptõe extinguendo fo
miẽ.vñ deus in medio eius.i.in vtero virgi⸗
nis carnẽ.ſ.aſſimẽs nõ ↄmouebitur nec ipſa
virgo ad carnis aliquã ↄcupiſcentiã. nec ipſe
deus ad aliquã ſui mutatõeʒ. Oñ angelus ad
mariã. Spũſſanctus ſupueniet in te ⁊ virtus
altiſſmi obumbꝛabit tibi Lucẽ.i. Obi Yo. Da
ma. woſt ↄſenſiʒ ſcẽ virginis.ſpũſſancius ſuꝑ⸗
uenit in ipᷣam ᷣm verbũ dñi.qð direrat ange⸗
lus purgans ipᷣam in potẽtia diuinitatis verbi
receptiuã pᷣparans ſil ⁊ generatiuã. ⁊ ſic ſan⸗
crificauit tabernaculũ ſuũ alriſſimus.et tũc ob⸗
umbꝛauit ipᷣam dei altiſſmi ſapiẽtia ꝑ ſe.⁊ vir
tus exiſtens.⁊ copulauit ſibipᷣi ex ſanctiſnmis
et purimimis ipſius virginis ſanguinibo carnẽ
agiataʒ aĩa rõnali ⁊ intellectiua nõ antique cõ⸗
ſverſionis ſeminãs ſʒ ꝓꝑ ſpm̃ſanctũ creans.hec
ille.et ſic us in mecio eiuſ.⁊ ſᷣm Ninc.li.vij
in ſpec.hiſto. Vixtus generatiua fuit excitatꝗ
in virgine nõ naturaliter ſʒ miraculole.ſa ſpũ
ſancto qui ſuꝑueniens in eam dedit ei viriutẽ
qua in momẽto faceret hos qᷓ̃tuoꝛ actus qui in
alioꝝ ↄceptõe fiũt ꝑ interualla diex.ſ.deciſio⸗
nem ſanguinis.ↄſolidatõʒillius materie.con⸗
uerſionẽ ſcʒ in carnẽ neruos ⁊ oſſa.ſoꝛmatõeʒ
ſcʒ coꝛꝑis plene ſcʒ diſtinciũ in ommbo lima⸗
mentis coꝛꝑis humani ſʒ adeo paruuʒ. vt vix
voſſent limiamẽta diſcerni.Et eodẽ momento
aĩa chꝛiſti de nouo creata et coꝛꝑi infuſa verbo
dei vnita fuit.Alij qui ↄcipiũtux nõ ſubito effi⸗
giantur diſtincte ꝑ oĩia memnbꝛa in pꝛincipio
ↄceptõis ſʒ ꝓꝑ ſpaciũ.xlvi.dieꝝ maſcul ꝑfecte
coꝛpus foꝛmatur.et tũc aĩa creata de nouo in⸗
ſunditur.ſicut dicit Aug.ſuꝑ Jo. vñ v. Cõce
ptum ſemẽ ſex pꝛimis crede dieb. Fit lac. reli⸗
quiſq; nouẽ fit ſanguis.ac inde.DHeſolidat dus⸗
odena dies bis nona deinceps. Effigiat.tꝑus
q; ſequens augmentat in oꝛtũ.Sed oĩa iſta in
chꝛiſti ↄceptõne facta ſunt ſubito et aĩa infuſa.
De coꝛpe femine dicuntur fieri infra.lxxx. di
es. ⁊ licet virgo mr̃ mhil extra ſuſcepit fint tñ
vere ⁊ ꝓpꝛie ij̃ chꝛiſti plus enã q; alia quen⸗
bet femina mĩ flij.ſiue quia totaliter illa deci⸗
ſio fut facta ex carne virgims nõ mixtone vi
riis ſemuns. Et cũ tota trinitas oꝑpata ſit illa

—

Ziulus

incarnatõʒ. vt dictinn eſt. tñ ðꝛ Zceptus de ſpi
rituſancto. nõ ꝙ de ſubſtantia eius vel ſolo ope
eius ſ̊ ꝓpter potentiſſimũ effeciũ gre dei gie
attribuitur ſpũiſcõ.qꝛ hõ ille nullis meritis p⸗
cedentibi in ipo exoꝛdio nature ſue verbo dei
copulatus eſt in vnitate ꝑſone ⁊ hinc verxre mr̃
dei ðꝛ ⁊c. Eſt aũt ipᷣexpᷣs ↄceptus ⁊ natus ine
diatoꝛ dei ⁊ lvĩm factus exipᷣa incarnatõe.Et
ideo qꝛ mediũ ꝑticipat de extremis ipſe hõ ie
ſus de deo accepit ſummã innocentiã quia ſi⸗
ne peccato ſolus cõceptus.ac etiã plenitudine
ſapientie ⁊1 gre. Yob.i. Plenũ gre ⁊ veritatis
De hoie accepit moꝛtalitatẽ ⁊ paſſiones pena
les vt famẽ.ſitim.caloꝛẽ.frigus ⁊ lmõi.triſti/
ciam. timoꝛẽ.iram ⁊ hmõi.Et moꝛs quidem
et alie pene nobis inſunt ex neceſſitate in pe⸗
nam pꝛimi peccati. In xpᷣo aũt non ex neceſi
tate.qꝛ pcẽ̃m nõ habuit ſed ex volũtate.quia
ſe ſponte eis ſubiectus eſſe voluit ad noſtrire⸗
demptionẽ. Paſſiones etiaʒ interioꝛes triſti⸗
cia.tunoꝛ ⁊ hmõi.fuerũt in eo ſolũ ſᷣm ꝓpꝛiã
paſſionẽ nõ ſᷣm paſſionẽ.i.nõ taliter fuerũt ta
les effectus in eo ita vt animus eius aliquali/
ter a rectitudine vel dei clara ↄtemplatõne de
clinaret vel offuſcaretur ſed in nobis iſta ↄtin
gunt etiã ſᷣm paſſionẽ.qꝛ quantũcunq;ex ʒelo
dei his moueamur animus ⁊ ratõ offuſcatur a
dei quiete ſpeculatiua.Et qꝛ boni mediatoꝛis
eſt ronere pacẽ inter ꝑtes ⁊ reconcilare inimi
cos.mediatoꝛ dei ⁊ hoĩm lvmo chꝛiſtus ieſus.
vt optimus mediatoꝛ.nos cũ eſſemus inimi/
ci dei ꝓpter iniuriã a nobis eiillatã nos ei re⸗
lellendo ⁊ inimico diabolo adherendo recon/
ciliauit deo ipſo ꝓ nobis ſatiſſaciendo.et debi⸗
tum ſoluendo quod ſoluere nõ valebamus.qꝛ
infinituʒ.peccata enĩ nr̃a.i.penam eis debitaʒ
ipſe ꝑtulit in coꝛꝑe ſuoſuꝑ lignũ crucis. vt ait
Petrus in pꝛima canomca.et vitã aĩe et coꝛ⸗
poꝛis a nobis amiſſam ipſe ꝑ moꝛtẽ ſuam in/
norã nobis reſtituit.Et ſicut ip̃ᷣe mediatoꝛ ðꝛ
nr᷑ ita ⁊ mater eius ðꝛ mediatrix. qꝛ peccatoꝝ
reconciliatõnem ꝓcurat apud den. Onde in
ſequentia dicitur. mediatrix hoĩm. ablutrixq;

criminum.peccatoꝝ venia.

Lerciu quteʒ mediũ J.ij.

tempoꝛale in quo deus opatus eſt ſalutẽ terre

id eſt homini in medio eſt dererminatio tꝑis
quo incarnatus eſt. Abacuclꝛ.iij.ðꝛ. In me/
dio annoꝝ innoteſceris ſcʒ tu deus manifeſta/

beris mundo in carneſcʒ aſſumpta. Sed medi

um nõ ſumitur hic ſtricte ⁊ punctali ter ſcʒ pꝛo
eo tpe qð eaalitoroiſat ab extremis ſcilicet
pꝛincipio ⁊ fine tꝑis ſed large ꝓ eo qð eſt in/
ter illa extrema. Hã ab incarnatõne dñi vſq;
ad vñs ſinxerunt anni.Occccxlix. nondũ cõ/

opinionum. vt refert Dincentius. in ſpecu. hi⸗
ſto. li. vij.c. lxxxviij.qui iſta ſcribit.ex eo ꝙ pꝛi/

1

Neio vleimo geno er quantuʒ reſidui ſit tpis nan
vſq; ad finẽ nfundi ſolus deus nouir.exmmultis ſusſe
tñ ſignis ⁊ ꝓphetijs traditur cõiter nõ multuʒ ſoch⸗
duraturus.ſeda pꝛincipio pis.i.creatõis re⸗ ei
vſq; ad incarnatõem vel natiuitateʒ fluxerũt Gra
anni quinq; milia centumnonagintanouem. ſonmart
ſcõᷣm tranſiationẽ.lxx.interpꝛetũ quam ſequi nimuite
tur Beda.quã vniuerſaliter tenet eccleſig. Sʒ nn as
ſcdᷣm computationẽ ex tranſtatõne Hieron n ine
mi quãtenemus.et ipſan ſequitur Euſebius anmme

et hebꝛei que etiã conſonat hiſtoꝛicis gentilii,- ſingopato
a pꝛincipio mundi vſq; adincarnationem vel letne
ſner vpore
—

unſconnec

natiuitatẽ dñi flurerunt tria milia nong
lxiij.anni ⁊ non plus.Pꝛocadit iſta diuerſit

—

maopinio wonit in pꝛima etateſcʒ vſq; ad di⸗ etuaſi
luuiũ fluxiſſe annos duo milia.ccxlij.et in ſcðᷣa Gurnd
etate vſq; ad abaꝛã ponit ãnos nongẽtos.rl. ſncgawee
qui ſimul fiunt tria milia. clxxxiiij. Sedin nr̃a Urecns..
editõne ſeu tranſſatione habemus im̃ annos –
Oʒqille nongentos quadragintaocto. vſq; ad lade
abꝛalam. Mon ergo punctaliter exquo ditci⸗ Anghieei
tur innotuiſſe deus ꝑ incarnatõnem in medio tunenßſtra
annoꝝ quia tunc ꝑ plura milia annoꝝ duraret Ghaſſvſperen
mundus ſed quia inter pꝛincipium ⁊ finẽ tem mnretpeſti
poꝛis quod eſt medium valde latũ. Non autẽ mninn ſen
in extremitate tpis voluit incarnari.ſ.in pꝛin ſocunfhen
cipio vel fine. quia minus vtilis fuiſſet medis⸗ modnſzfl
cina egrotis. Mam ſiin fine tempoꝛis incar/ Aunneeian
natus fuiſſet.pauci inde fiuſſent ſaluati cum Mnlcken
oẽs pene detenerẽtur tenebꝛis infidelitatis et MNNNkn
peccatoꝝ boni etiam amodo deſperaſſent de re⸗ (Sacien
medio lãguoꝛis. Mec etiã in pꝛincipio tꝑis de (ſonnn
cuit incarnari ante quidem lapſum nonopoꝛ⸗ enin
tuit. Mam vt dicit Leo papa in ſermone. Si Vnllpanpr
pꝛimus homo in ſuo honoꝛe manſiſſet creatoꝛ ugtenen
lviĩm creatura nõ fierer. Aug.Tolle moꝛbos yſefssdor
tolle vulnera. et que cauſa veniendi medico. Wſnechlien
ſcʒ filio dei.q.d.nõ veniſſet in mũdũ deus ſi pee poczg
catum in humana natura non fuiſſet quod tfũ legni pbiſee
quidã referũt ad paſſionẽ quã ſine dubio non Npoc Factie
ſuſtinuiſſet ſi hõ nõ peccaſſet ſed ob dignitatẽ (ereocan
hoĩs incarn ſtusfuiſſet. Poſt lapſum aũt lvis Mntylesn
cito incarnari nõ fuit expediens ſaluti hoĩs.qꝛ tun Dansig
iam oblitus eſſet tanti leneficij imo qð peius mmſipisint
eſt necdum recognonuiſſet ſed vt ſupbus et in⸗ Mlseſtinn
gratus homo ſuo merito attribuiſſet incarna⸗ (ſsenti,
tionem vel ſine ipſa extimaſſet ex ſua cogniti⸗ ezeſſtbe
one ⁊ facultate arbitrij valuiſſe ſaluteʒ conſe⸗ Aecgngy,,
qui ꝓpter qð vt ↄuinæretur lvmo de ſua igno .
rantia ⁊ impotentiapꝛius relictus fuit ſub le⸗ Wen
ge naturali. et poſtea ſuſcripta ſed expimen⸗ ſcleten
to didicit.ꝙ neutra eum ſaluare poteratniſiꝑp eſfint
acuentum filij dei.et in medio tempoꝛis ve⸗ tur enn
nit. Onde ðꝛ Sapiẽ. dum medium ſilentium alſfen

tn tenerent oĩa.et nor inſuo ceunſu medium iter
röie haberet. omnirotẽs ſermo tuugdñe de celis a
Di az regalibus ſedibo venit. Circa cgius exxoſitio⸗
Knnen nem glo. cõtinua ſuphllud ad Balth. nij. At
nnn vbi venit plenitudo tpis vel oꝛdinata p ange⸗
Wei los in manu mediatoꝛis.notat triplex ſilentiñ
ngei Pꝛimum ex iguoꝛantia languoꝛis.Secundũ
ein ex deſeeratõne ſanationis. Cercium ex plena
ſauuf . quiete mentis. Pꝛimum ſilent ium ſuit ſub le⸗/
— ge naturali in qua homo dimiſſus ſibipſi dene⸗
S mnmnitadtantam cecitcleʒ vtidola coleret tin⸗
n e — biſſma opa contra naturaʒ etiam inchinatio⸗/
— non ſcilicet naturalem animaliũ peccata non
* muni utaret. vt patet in ſodomitis. Et quia ignoꝛa
atl bat natura humana peccatum ſimm. vel moꝛ/
nnn bum ſuum mediaun non poſtulahat aur deſi /
Hamnizſg i derabat. et ſic fuit pꝛimum ſilentium. Conui⸗
mlünnini cius lvmo de ſua ignoꝛantia recepitlegẽ a deo
Mieſeni in qua wocebatur verus dei cultus 2 declaraba
dmi Sn tur peccatuʒ. Onde rupto ſilentio cepit hmo
elcdensn querere ſalutem ex lege ⁊ conari ad obſeruan
annanß tiam eius.Sed quia niliil ad pfectuʒ adduxit
umaiterenn ex q;uis eni oſtenderet moꝛbum peccati non
mötennn tamen pᷣſtabat adimplendi poteſtateʒ. Adeo
nmiam quaſi deſperans homo de ſalute ſui ceſſaiũt cla⸗
tpndpintfir magre ⁊ poſlulare auxilunn. vnde ſecuiũ eſt ſe⸗
mniciri Nna cundum ſilentiũ.ſeu mediuʒ. Dum ergo iſtud
rmmn medium ſilentiũ tenerent omnia ommpotẽs
tizſfſetnech ſermo dei. ſcz filius venit. a regalibo ſechbus ſcz
zirenrisint delumine celi ad tenebꝛas mundi. de cõſenſu
tien ſune patris ad officinã peccati. de ſede regali ad infi
esitein ma huius mundi. Angelus magmi ↄſilij in pi⸗
Warien ſcinam deſcendit vtſanaretur languiduſ. He
nnaiie lvſeus moꝛtiuo pueroſe coaptaiit vt vinifica/
zen gimun retur deſunctus. Samnaritanus ſauciatus vul⸗
inint neribus appꝛopinquauit vt curaretur ſemumn⸗
inr ius ⁊ veniens nũciauit pacẽ.attulit ꝑ graʒ ſcʒ
men Ers in ſcr̃is quo ꝑ oꝛbem inſinuatio ceperunt egri
rhln ad medicũ cuxrere.et flagitare remediuʒ quo
n pcepto ſeʒ gr̃am chꝛiſti in ſactis ꝓꝑuenitur ad
n regnũ.vbi ſeqmtur terciũ ſilentium. de quo ðꝛ
mnt u Apoc̃.ꝗactũ eſt ſilentiũ in celo. Iſtud ſuentiũ
ͦindhen . eſt exeo ꝙ cum ſancti obnneãt quicquid axpe
Kttabdet tunt niloil eis reſtat petendũ ſʒ eum dno gaudẽ
ſna; dum. Deus igitur oꝑatus eſt ſalutẽ in medio
ureſlin terre.ſ.ſꝑis intertꝑs veteris ⁊ noui teſtamẽti
Nriif paſſus eſt in meridie que eſt mediũ diei artifi
an etn/ cialis. Cantic. Andica mihi vbi palcas vbi
Lamtofn cubes.et ſubditur quaſi reſondendo in meri⸗
ninen die.qꝛ hvꝛ a.vi.crucifixus eet.
— Quartũ etiã wediũ J.õiiij.
reiensn Uz eglern quo dñ opaius eſt ſalutem terre
ſelaln eſt hieruſalem vbi crucifirus eſt dñs que dici
repten tur eſſe in meditullioterre habitabilis.qꝛ enĩ
n Eccleſia ꝓpaganda erat vbiq; terraꝝ et ꝓpter
weci

2
* 5

omnes habitantes in terta incarnatus ⸗ paſ?
ſus eſt ideo in medio terre quoder equo reſpi
ci gircumferentiam. Paſſus eſt enĩ in nedio
loco inter celum ⁊ terram. i. in aere ſuſvenſins
m cruce qui locus eſt medius inter celum ⁊ ter
ram. vt ſcz debellaret aereas ptãtes. i. demo⸗
nes qui manẽt in aere.et vt viã nobis ſeu ſca
lam d celo adterrã faceret. An medio etiã la
tromunmqꝛ ſatiſſaciebat ⁊ penã ferebat pomi⸗
bus hoĩbus qui in ada larrones ſuimus volen
tes rape diuinitatẽ non enĩſolũ ꝓ electis per
lonũ latronẽ ſigniſicãs ſz eniam ꝓrepꝛobis ꝑ
malũ figuratus penas tulit ⁊2 pꝛo maribo ? fe⸗
inmis.et gentilbo ⁊ iudeis paſſionẽ ſuſtinuit
ideo in medio loco opatus eſt ſalutt. Hotaã
dinm etiam diligẽter. ꝙ ſicut ſol materialisin
medio loco ſituatus eſt planetar.qꝛ ſub ſe ha⸗
bet lunã. mercuriũ ⁊ venerẽ. ſupꝛa ſe hʒ matrẽ
iouẽ ⁊ ſaturnũ. ita ſol iuſticie chꝛiſtus deus nẽ
in medio pnitur patrũ veteriſa noui teſtamẽ
ti.nam et qui pcedebãt quaſi ſupꝛa pr̃es vete
ris teſtamẽti.et qui ſequebãtur q̃ſiinfra pres
noui teſtamẽti. Cres vndiq; fidẽ ſcẽ trinitatis
vñtes ſpem ⁊ charitatẽ clamãt chriſto oſanna
id eſt obſecro ſalua qꝛ inſe eſt ſaluatoꝛ mundi
Et ſicut ſol materialis vltra curſum ad motuʒ
pꝛimi mobilis.ſᷣm quẽ mouetur de oꝛiente in
occidenteʒ.et infra vnã diem naiuralẽ pfei
curſum totius celi.de quo ðꝛ Ecc̃es.i. Oꝛitur
ſol ⁊ occidit ⁊ ad locum ſuum reuertitur.et gy⸗
rans ꝑ meridiem flecutur ad aquilonẽ habet
et curſum ꝓpꝛij motus qui eſt de occidente im
oꝛientẽ tranſiens ꝑ mediũ celi.et diſcurrẽs ꝑ.
ſigna ʒodnaci ꝑficit curſum totius celiꝑ annn,ʒ
integrum. Cum eniĩ a ſapientibo mundi deſiy
gnentur.xij.ſigna ʒodiaci que ↄtinẽtur in his
verſibꝛ. Eſt aries ihoaurus gemini cancer leo
virgo. Libꝛa q́ʒ ſcoꝛpio architenens caperam
phoꝛa piſcis. In quolibet hoꝛũ ſignoꝝ ſtat per
menſem ſᷣ̃m motũ ꝓpꝛium. Et incipitur poſt
medium OJarcij hic fuit ſolin pꝛuna ſin crea
tione. Sic ſol iuſticie chꝛiſtus diſcurrit ſigna
celi militantis eccleſie id eſt duodecim ſtatus
diuerſa operans ſᷣm aliquaʒ ꝓpꝛietatẽ fignoꝝ
vt no. RKobertus holchot ſuꝑ li. Sap. Dicitur
autem aries eſe dextera pars celi.et nobilios
pars vnde incipit motus. Onde aries eſt pꝛi⸗
mum ſc vᷣm pluloſoplvs.et pᷣm catlvlcos ſol
creatus eſt in ariete.Lranſiuit ergo ſol iuſticie
chꝛiſtus in ſigno arietis ſcᷣm deitatem quan
do cre auit ho minem et poſuit in paradiſo vo
luptatis.Aries eſt animal innocens in gene⸗
re ſuo foꝛte et potens.in ſpecie ſua dux gregis
Sic homo tunc habiit innocentiam operan
te deo magnam vigoꝛoſitatem in naturalis
bus et dommus cunctoꝛum. De iſto ſigno

TZitulus

tanſiuit chꝛiſtus et cito ad ſignum thauri qui
eſt animal magne ferocitatis.et hc fit quãdo
peccante hoĩe deus oſtendit magnam feritatẽ
et ſeueritatẽ in puniendo ipᷣm.qꝛ expulit hoĩꝛe,z
de paradiſo tradidit eum ⁊ ſubdidit eum innu
meris miſerijs. et poſt moꝛtẽ ad inferos miſit
in diluuio pene omes deleinr. in deſerto multa
milia ꝓſtrauit.vt merito diceretux deus vltio
num. Dicit auteʒ Aſið.n li. ethy. ꝙ thaurus
quantũcunq; ferus.ſi alligeiur ficui mãſueſcit.
Ita dei filius alligatux virgini dulcimime vin
culo charitaꝶ. ex qua incarnatus effectus eſt
manſuetus.iuxta illud qð pᷣdixerat ʒach.phe⸗
ta.ix. Ecce rex tuus venit tibi mãſuetus. Cer⸗

cio de ſigno thauri tranſiuit in ſignum gemini

qñ duas naturas ſcʒ diuinã ⁊ hbumanã in vte/⸗
ro copulauit virginis ꝓcedẽs de thalamo ſuo.
vr canit eccleſia.pudoꝛis aula regia. gemine

gigas ſubſtantie alacris vt currat viã. DHepin

giuur iſtud ſignũ in foꝛma duoꝝ inuenum ſe cõ
plectentium. xet vt fingunt quidaʒ. iſti fſuerunt ſ.

caſtoꝛ ⁊ pollux filij iomis qii intm̃ ſe dilexerũt

ꝙ cum caſtoꝛi data eſſet immoꝛtalitas.i.poſ/
ſe non moꝛi ſi voluiſſet.moꝛi voluit ꝓ germa
no ad tꝑus.vt vtriq; daretur immoꝛtalias.
et ſic ambo tranſlati ſunt.et iſtud ſignũ gemi⸗/⸗
ni muncupatur. Sic ieſus ſol iuſticie ita hoĩeʒ
germanũ ſuum vlexit.qꝙ cum haberet nõ mo/
ri ex conditõne nature. qꝛ ſine peccato volint

moꝛi ꝓ hoĩe.vt nos immoꝛtalitatis ſue tribu
eret eſſe ꝑrticipes. Quarto de iſto ſigno tranſi⸗
ſiuit ſol ad cancrum. Cancer eſt animal ſeu pi
ſcis paſſu retrogrado vadens.⁊ ita ſol iuſticie

xpᷣs videbatf retrocedere qtid ie dũ vixit.Re

ctus enĩ incenſus lviĩs iuſti deberet eſſe de virtu
te ad honoꝛẽ.de merito adpᷣmiuʒ.de labote ad
requiẽ.ſʒ̊ xpᷣs quotidie retroceſſit.qꝛ de virtu/⸗

te ad vituperiũ.de vituꝑio ad verbera. deinde
ad crucem.de cruce ad infernũ. Dñ toto tꝑe a
natiuitate vſq; ad reſurrectõʒ. ſol nr̃ moꝛatus
eſt in cancro.et ſicut ſole eriſtente in cancro

ma ximus feruoꝛ mundo diffunchtur ita xpᷣus

ſol nr iſto intermecdio oñdit hoĩbo maximamm
charitatẽ.Quinto ab iſto ſigno ſol intrat leo/

nem. Dicit Iſið.li.ethx.qꝙ catulus leonis de
nouo natus rib diebo iacet q̃ſi moꝛtuus poſt

tres dies rugituleoms ſuſcitatur a wꝛmitõne

ſeu moꝛte. Sic xpᷣs in cruce moꝛtuus trib die
bus iacuit moꝛtuus ᷣm figurã ſinodochen.et

texcia die virtute patris.i.diuinitans ſurrexit.

NHic eſt leo de tribu iuda 2Flpoc.v.de quo ꝓplxæ⸗

tauerat Yacob bñdicens ñilio ſuo da. Geñ̃.
penuł.Catulus leonis iuda ait.ad pꝛedã aſcẽ/

diſti cc. Sexto de leone tranſunt in virginẽ to
o eni tꝑe mediointer reſurrectõeʒ ⁊ aſcenſio⸗

*

nem tota coctring ⁊ fides eccleſie in beata vir⸗

£
0
gine potiſſimme Aſeruabatur. Hec interim awx Pnguhli
ſtolos ⁊ diſcipaſos vocuit monuit ⁊ conſolata mſulh
eſt. vtpote illa que repleta erat ſpũſancio ple⸗ tinnnn
niſſime in derbꝛoceptõe.et que plus illumina upſſen
ta erat a diuinis q; aliqua pura creaturs vnq; Cleche⸗
Et ideo tũc tꝑis ſol manſit quo adſui viiuteʒ AMi
et fidẽ in virgine. Septimo tranſint de virgi / enninn
ne ſol xpᷣs in libꝛã.qñ videlicet a virgine bũdi min cnn
cta mt e ſua ſuiſq; diſcipulis videntibo eleua⸗/ dhiale⸗
tus eſt in celñ.Actu.i.Lunceniĩ tranſiuit adli cpnonon
bꝛam qñ coꝛã pr̃e paſſion's ſue meritñ ↄrra pꝛii pinocats
mi pᷣuaricatoꝛis peccatuʒ appendit oñdit plus — nnreſicebit
ſoluiſſe in penaqᷓ; adam ↄmiſerat in culpæ n aſni hnd⸗
cuius ꝓſona inquit Yob. vi. c. Dtinã appenx tunſiert
derentur peccata mea.i.grauitas peccatoꝝ ho ſrrißnn
minũ ꝓquib patioꝛ.et ealamitas.ſ.pene quã erntacminuar
patioꝛ in ſtatera.quaſi arena maris.hec graui idiet is
oꝛ appareret.Octauo de libra tranſiuit in ſcoꝛ enps Vmmn
pionem qñ coꝛpus ſuũ qð eſt eccleſia tyranno exrguntzeſt
rum ⁊ hexeticoꝝ pſecutõnib quaſiquoꝛundaʒ Yeppſtmonen
coꝛpionũ aculeis pungi ꝑmiſit qui pꝛimo per cmanſcdia
blanditias ⁊ ꝓmiſſionẽ quo adſtyrãnos paga Mueruntelet
nos.pꝑ fimulatã ſanctitateʒ et coctrinãquoad Qlaerant H
hereticos quaſi moꝛe ſcoꝛpionis palpabãt ſed (oefundenen
poſt veneno caude occidebant vt merio poſj/ mvi Efunck
ſet tunc illud dici. Ancreduli et ſubuerſoꝛes FNchbimint
ſunt tecũ.et cum ſcoꝛpionibus habitas.No⸗ ta Viw
no de ſcoꝛpione tranſiuit in ſagittariuz ſol.qðᷣ AVitoſolau i
videtur impletum rempoꝛe Silueſtripape. et eelierinelnat
Conſtantini qui pꝛimo introduxerunt eccle?- Weerocatec
ſie tem poꝛalia. Onde oꝛiunturiudicia. placita Werafowan
tiones.diſſenſiones inter clericos quis eoꝛuʒ onendten
videretur eſſe maioꝛ ad paſcendũ oues chꝛiſti leninopry
Et hec eſt cauſa quare volãt ſagitte acute nic laterimnnen
ſupplicationuʒ ad romanam chriam. nunc ac⸗ Nniptopn
cuſationum et diffamationum ad inferioꝛum untertnng
iudicum audientiã.ita ꝙ plena eſt eccleſia ad Rolkonacinn
uocatis in omni cauſa ad defendendũ iniuriã. CUNmrke
et ideo vſq; ad lvdiernũ diem ſol ſtat in ſigno Urſlaperaw
ſagittarij.ꝓuetbᷣ.xxv. Jaculũ gladius eſt ſa⸗ (berſigenemi
gitta acuta.lvmo qui loquitur ↄtra ꝓximuʒ ſuũ epſoäicongte
falſimn teſtimoniũñ et hi ſunt qi chꝛiſtũ ſpoliãt MWenteseſeg
et pᷣdantur.ſi eſſet ita pauꝑ modo ſicut fuit qñ bsgntemfon
vixit in terraaon eſſent tales placitatões nec ſoneſettli
tales inuaſoꝛes. Quando eccleſia erat pauper ſesmans Et
cula querebant eam hvmines ditare elemoſy W
nis. nunc quia diues eſt querunt expoliate ⁊ ſa Cntlsetphr
gittare cõtumelijs detractionibo et pᷣdationi⸗ enacreat
bus.et aliqñ moꝛnibo vt merito poſſit illud di⸗ an haeti
ci.i. Reguʒ.xxxi. Secuti ſunt eum ſagittarij et Cochigun
vulneratus eſt a ſagittarijs.Lranſibit autem leentolispi
ſol iſte in ignum decunum capꝛicoꝛm tpe an⸗ ſlitchtie
ticoꝛiſti. Capricoꝛnus habet pꝛimã paxiẽ coꝛ⸗ Abanri
voꝛis capꝛinã. et runc ſol eſt in maxima elon⸗ mannin
gatione a nobis.qꝛ in pꝛimno pũcto capꝛicoꝛni ſonin
eſt ſolſticiũ loyemale. vñ ſignifncat antichaiſti D 4

nni tempus qui antichꝛiſtus wai dici poteſt.
fiinn tum quia capꝛa eſt animal valdè libidinoſum
eſſcinn Et de antichꝛiſto ſcrihitur DHaniel.xi ꝙerit in
Mmüdenz concupiſcentijs feminaꝑ. tum qe caßea gene⸗
fin rat hedos ⁊ filijſii atq; ſequaces hedi vocanꝭ⸗
dem tur. ath. xxv. Statuet ledos a ſiniſtris. Et
RRZZ pe antichꝛiſti erit ſol chꝛiſtuſ quaſi in ſignoca
Werdtt ꝛicoꝛni. ꝗe videbitur quaſi maxime elonga/
Nrnimmin;, mus a nobis.i.eccleſia ſʒ nõ durabit. qꝛ ſtatim
umei in capꝛicoꝛno incipit l aſcendere.et chꝛiſtus
iite ſtatim occiſo antichꝛiſto in coꝛcibo ſuoꝝ fide
I lium refulgebit. Ondecimo tranſibit ſol in adᷓ
une Ri uſni auo depingitur imago hoĩs tenẽtis
KMmamanh Enam ſubuerſam de qua aquã plenooꝛe ꝓru
mmlelt Airaſigmiſicarips voſt moꝛtẽ antichꝛiſti duod
— erit ad minuæ. xrlv. dieꝝ 'm ꝓphletiã DHaniel.
umnih vhi dicit. Btus qui expectat ad dies mille du
akattunn centos. Ntrum auᷣtmundus plus debeat dira
in rea quanti eſt nobis ignotun. In illo ergo
* Nng tpe poſt moꝛtem antichꝛiſti pluer chꝛiſtus gra
— nam a miſcdiam ſuam copioſe ſuper illis qui
— tunc eruntelecti qui pdicatione antichꝛiſtipa
anan cillauerant. Oñ chaſtus ſol erit quaſi in aqna
emmncitit rio effundendo aquã gratie. ᷣm illud Eʒzech.
nachnnm, xxxvi. ERundam ſuper vos aquã mundam let
rnürkm mundabimini ab ommbo inquinamentis ve
Mndpfu ſtris. Oltimo ſol tranſiens ad ſignũ piſcium. ?
nitniait quãdo ſol ad ſignũ piſcium ꝑuenittũc hpyems
enpratet recedit ⁊ inc vatur ver. ſᷣm verſum. Cedithy
winmemt ems retro cathedrato ſymone Petro. quo die
oriNuli ſol eſt in piſcib quo tꝑe radices herbaꝑ ⁊ ſemi
nterchope na in terra latentia pꝛius incipiũt exurgere ⁊
AApseninti terra incipit aꝑiri ⁊ pandere que occulta tene
evolitſgent bat.et ſignificat iꝑs ⁊ ſtatum vlrimuʒ reſurre/
manznama ctionis coꝛꝑm humanoꝝ eqñ terra ſe aperiet
nanGNEEA reddet luci coꝛꝑa ibi abſconſa.Et tũc eritchꝛi
1g bnati ſtus ſol quaſiin piſcibꝛ qñ veniet ad iudican/
ſatimii dum cum apłis piſcatoꝛibo ſuis. et tũc implebi
minerinig tur illa parabola Oath.ÿ xiij. Simile eſt regnũ
Aniiednn celoꝝ ſagene miſſe in mare.et ex omni gene⸗/
.An i re piſciũ congreganti quam cum impleta eſſzʒ
n educentes elegerunt bonos in vaſa ſua.ma/⸗
inn los autem foꝛas miſerunt ſic eritin conſuma
gapnan er tione ſeculi.Abacuclꝛ.i.acis omines vt pi/
ukrſinn ſces maris. Er ſicut in fine piſciũ eſt ipᷣm oꝛi⸗/
– ens qð dicitur caput arietiſ.vbi ſol fiit pꝛrimo
— creatus.et vbiſtabit in perpetuũ nec mouebi
ſem iur vltra circa terram nõ faciens oꝛtũ nec oc/
mnnzt a caſum. Ira et ſol iuſticie chꝛiſtus ſtabit in me
Nnanlin . dio electoꝛum ſuoꝝ ſine fine ⁊ tunc delectabi
tinunſn, le erit oculis videre ſoln. Erẽs. n. et ſol ꝛ lua
telimnkt . na id eſt eccleſia ſteterũst in habitaculo ſuo.
mapnin i, Abacucl.i. Ecce durſus ſolis xpiꝑ vnum
tumninn maximũ a pꝛincipio mundi vſq; ad finẽ per. rij
ſckinnanme, ſigna celi.id eſt ꝑ.xij.ſtatus eccleſie militãtis.
nacg, vtwniat ad trininpoantem.
iihann .

Capitulum

„*
2 8

in qso deus opatur ſalutẽ terre.i.lvĩs eſt me,/
dium virtuale. Et in alijs medũs opatus eſt d
us ſalutẽ in generali. ꝓ lvc aũt vltimũ opatiur
ſalutẽ in quolibet ſingiilari.ſcʒ vbi eſt mediuz
virtutis. OJ ath. xviij. Obi ſunt duo vel tres

cõgregati in noĩe meo.i.aliqui hũtes duo pꝛe
cepta charitatis vel fidem viuã trinitatis con

gregati ad querendã ſaluteʒ ſuam.qð includi⸗
tur in noĩe ieſuego ſum in medio eoꝝ ad dan
dum ſalutem. Dirtus eni que neceſſaria eſtcu
ilibet in ꝑticulari ↄſiſtitin medio. Oñ dicit ſa
piens.ꝙ virtus eſt mediũ ab vtroq; extremo

rum pꝑticipatin.exempli gratia. iberaliitts

eſt virtus conſiſtens in medio. extrema eius
ſunt auaricia ⁊ pdigalitas. quarus eſt nimis
retentiuus.ꝓdigus eſt nimis emiſſiuus pecn⸗/

nie liberalitas aũt de vtroq; ꝑticipat.ſed debi
te.nam eſt retentua ſed nõ indebite. vt aua/

ricia ſed ſcᷣm quod deber.et eſt emiſſiua pecu

nie. ſed nõ inoꝛdinate.vt ꝓdigalitas ſed qujg⸗

do debet. PBs in etlicis diffinit. ꝙ virtus mo
ralis immediate conſiſtit ꝓpter qð ppeta ait.·
OJedio tutus ibis.t alter. edium tenue/
re beati.Et Bernar. Cene mediũ ſinon vis p
dere modum.ſcʒ debite opandi. Et Oꝛatius.
Eſt modus in reboſunt certi deniqʒ fineſ.quos
vltra citra nequit conſiſtere rectun.t Eſaie
dicitur.hec via ſceʒ virtutũ ambulate in ea.qꝛ

dilcit ad vitam non declinetis ad derteram ꝑ

exceſſum. nec adſinſtram ꝑ defectum. Greg.
xxxi.moꝛał. Idcirco dei filius inter nos bomo
ſactus eſt, vt non ſolum nos ſanginne fuſo re⸗
dimeret ſed etiam oſtenſo exemplo cõmuta⸗
ret.in conuerſatõne noſtra alia inuenit et vi⸗
uendo alia docuit. Studebant homines ſuper
bi Adam ſtirpe geniti ꝓſpera vite pᷣſentis ap⸗
petere. aduerſa deuitare. obpꝛobꝛia fugere glo
riam querere. Ancarnatus dominus aduer/⸗
ſaappetens.gloꝛiam fugiens.vt ergo doce⸗
ret nos ſemper virtuoſe operari.vt ſalutem cõ
ſequamur frequenter dominus ieſus in me⸗
dioſe poſuit.actan.in.iiij.inſtitu. Oiſcãt lx⸗
mines⁊ intelligant quaxe deus ſummus cum
legatum et nunciũ ſuum mitteret ad erudiens
dum plebem pᷣcepus iuſticie.immoꝛtalitateʒ
voluerit carne indin.et cxuciatu affici.⁊ moꝛ?
te mulctari.Nuam cũ iuſtieia nuila eſſet in tere
ra voctoꝛem miſit quaſi vinam legem vt no/

men ac templũ nouuʒ conderet.vt verũ ⁊ piũ

cultum ꝑ o nneʒ terram et verbo et exemplis
ſeminaret ſed tamen vt certũ eſſet a deo mniſy
ſumn.nõ ita naſci opoꝛtuit ſicẽ hõ naſcit᷑ ex moꝛ
tali vtroq; concretus.ſed vt appareret in ho⸗
mene illum enle celeſteʒ creatus eſt ſine oper⸗

2.
Titulus XXSIITI.
genitoꝛis. ha bebat ſpiritualemn patrem deuum De virgine â Jaria per modinn wetrine. lait
et ſicut paterſpũs enns rueſnennate ita ma rMẽ . Capimlum. iij. mniunh
* ter coꝛꝑis eins virgo ſine patre. Fuit igiair AEDBnis gorgag eing Menle.“
eus et homo inter deũ hominẽq; mediuscon EI- ms 6 orig eins perpei
ſtitutus.vt hoĩem ad deum pducere poſſet.id fllie regis abintus in fimbꝛijs aure⸗, lle diin
eſt ad moꝛſalitatẽ quaſi deus im̃ fuinet. Exem Lscircnamie ta varietatibi.ps.rliiij. preten
pla vvmini p̈bere nõ poſſet vir uris ſi vmo im̃ Filia regis fuit virgo O aria. qꝛ regali ex p⸗-⸗ leinai
nõ poſſet hoĩem ad iuſticiã cogere niſi autoꝛi/ genie earia eroꝛta refulget.ſz ſpnaliter flia sic nn i,
tas ⁊ virtus maioꝛ lvie accederet. In nanui regis eterni non ſolũ ꝑ creationeſed ꝑ adopi neſtitp⸗
tate in medio bꝛutox.in templo in medio vj onem gre ſuꝑ oẽs alios ſanctos. vnde de ipſa ecconvo.
ctoꝛum.in cruce in mediollatronũ.in reſurre/ itelligitur dictum Oèmnis gloꝛia eius ⁊c. vbi neſe

ctione in medio diſcipuloꝛum.vt patet in eu/

tria videnda ſunt. DPꝛimo ſublimitas ſingulas ſiinnitn
angelijs. Primũ meduum innuit pꝛudentiaʒ.

ris.ibi.omnis gloꝛia eius filie regis. Scðo Pp gmtitd.
nam duoꝝ aialium inter que natus dicitur vo bhitas virtualis. Abintus in fimbꝛijs aureis. tnatheletp
ſitus.iuxta illud In medio duoꝝ ammaliũ in Tercio pluralitas pꝛimilegialis. circumami⸗ ſetivale
* noteſterio Diſi ns ſinſſest nimiam ſimpli, cta varierattius ulntirz
citatem ſeu ſtoliditatẽ. Gos ruminans ⁊ mo⸗ 21 antum ad nrimni 6 Ü ⸗ ancei
roſus nimiam ſapientiã.ſed quia vtrũq; extre antum ad primu „ſ na
mun vicioſum ideo chꝛiſtus nõ ſtent ſub aſi/ gloꝛia aliquoꝛum eſt ⁊ laudantur de bonis nay- ſebtan
no vel boue ſʒ in medio.qꝛ in virtute pꝛuden iure.aliquoꝛum gloꝛia de bonis gratie de qui/ Enelgli
tie reperitur.que nec ſibi nimis acqineſcitnec bus laudantur.alij laudantur de bonis ſuperne alen
nimis credulus eſt ⁊ incaus. Scõm mediũ alioꝛum eſt gloꝛia de bonis foꝛiune.Perũ hu- enotit
inſinuat iuſticiaʒ.nam octoꝛesilli in templo ius virginis gloꝛioſe omnis gloꝛia eius.qꝛ eſt ſegleniis
in alquib erant nimis iuſti.i.ſeueri.vt in dececi P excellentiã filia adoptiua regis eterni.æb?z aſimics
mando rutaʒ ⁊ qneſũ ⁊ om̃e olus. vt chꝛiſtus ſalon ⁊ rebecca multũ laudantur de puleritudi is Atpumen
inuehit ↄtra eoſ. In alijs nimis remmſi. Dñ ne licet oĩs gloꝛia eius quaſi flos feni. Eſaie. Onionern
chꝛiſtus dixit eiſ.que grauioꝛa ſunt legis relin xl. Gloꝛia iſta non deficit in maris. Cota pul⸗ ſfagcriuud
quitis.vt mandata. ſz chꝛiſtus in medio ſe lo/ cra es macula nõ eſtin te.et pulcra vtlung. Gießlens ri
cat quia in iuſticia. Cerciũ medi eſt tpanne. Cannc.iiij Et optime in naturalibo cõplexio- degaronee
Nñ chꝛiſtus in cruce ꝑ quã hõſe tpantia moꝛ nata quod multum iuuat ad bonitatẽ. Oe bo/ Azcirn
nſicat quaſi crucifigẽs carnẽ ſuam in mediola nis gratie ait apłs. Bloꝛia nra eſt teſtimoniũ wimen
tronũ poſuus fuit. E quibo quia ſiniſtris erar ↄſcientie nr̃e.Ommis virtus gloꝛia eſt in ma ſiridni
nimis ↄpatiẽs coꝛꝑi ſuo nolebat pati ſed liber ria de omniboeni laudatur ſuꝑ oẽsſcõs.vnde hüleieie
eſſe a pena.alter quaſi ſibi auſterus nõ curanſ dicit Ecci.xxiiij. &t radicain in pplło lvnoꝛiſica aient
de pena ſua. Sic aliqii ſunt intemꝑati qii nil to. Populus lonoꝛificatus a deo er hoib ſunt Cuunen
mali ⁊ auſteritatis volũt in coꝛpe ferre ſʒ deli virtuoſi. Sapᷣ.xix. OJagmificaſti pn nuun enacomi
tiari hi cõter repꝛobi. aliqin licʒ boni nimis ſi/ ſcʒ iu dñe deus.et ſvnoꝛ aſti vbi ergotermina⸗ Muerunm-
bi auſteri ſunt indiſcrete affligentes ſe. ſchꝛi turois virtus ⁊ pſectio viatoꝛũ ibi. vt iradix qᷓ nnwiee
ſtus in mecho inuenitur wocẽs vt ſcʒ caſngati eſt pꝛincipiũ arboꝛis inclvat virtꝰ marie. He ogo fign
et nõ moꝛtificati exhibeant coꝛpa ſua vſtiam lboms glie. ps. cxlix. Bloꝛia leceſtomnib ſcis Raün
ſanctã deo viuentẽ.vt ait apłs Ro.xij.Quar/⸗ eius. Et in plenitudine ſcõꝝ.ait maria.deten⸗ Clutniſe
tum eſt medhũ foꝛtntudinis. Reiurgens ieſus tio mea.i.in plenitudinẽ gloꝛie begton ego de/ lemieſitiab
et diſcipulis apparens ſtetit in medio eoꝛum. tineoꝛ. vt gloꝛioſioꝛ omnibyſcom Hiero. An Pep nun
JYob. xx. Ex his diſcipulis aliqin vel anqñ vide ter bona ſoꝛine cõnumeratur fama 2 lauda/ —
antur et erant nimis timidi qð paunt quan/ tio omneſq gloꝛie attendutur ad ſtudia. Etli etr Her
do relicto eo fugierũt.et ſic in naui qñ clama⸗ cet ſancni 1 pmarime btã earia nõ querant a g
uerunt dicentes qꝛ ſantaſma eſt. OJath. xiij. ſed fugiãt iſtã gloꝛiã ſz querũt gloꝛiã dei. iuxta Mlenif
Aliquando vel aliqui videhãtur pᷣſumptuoſi. illud. OJath.v. uceat lux vr̃a cc. iñ quanto/ nn Ne⸗
et audaces.vt Petrus qii dixit.Etiam ſi oroꝛ magis fugiunt tantomagis deo opante gloꝛi⸗ njti
tuerit me moꝛi tecum non te negabo. chꝛiſtus ficantur ⁊ laudantur. omnis igitur gloꝛia eius dencnn⸗
non ſe poſuit iuxta petrũ vel alimn ſz in medio Vnde ipſa ꝓpheran e ſe git. Beatam mevi n giun.
vt diſcamus ſoꝛtes eſſe nõ audaces ⁊ pꝛeſum cent omes generatqes qð tractans wo. Jo. wlnri in
ptuoſos nimis de nobis conſidentes.qꝛ tales .cardi.ſup magnificat ccce enĩ ex vc beatã daon hl
ſunmt pꝛimi ruentes. nec nimis timidi dimittẽ me dicentoinnes generatõnes. Nox eſt non maln
caggrediarcuaa bona opa. Sicigitur ope, dubitantis ſed affirmantis et vemonſtrantis ine
ratur ſalutem in medio virtunis. ſiicut Yohan. cum dixit. Ecce agnus dei. clliicie

B Lapitolũ tertium
be .
dd Fut auñt certificata de hoc fueuro per tripli tne *
tnn cem viam per quã ſciri aliquid. Perrden di staneten vamniacadinoets di
ninte ſcurrentẽ. Scõo P teſtiſicatõʒ 2petentẽ.er/ culpab lie ribo teſtifieantibus coꝛã deo vo eſt
wenthdi tio ꝑp expientiam ſufficientẽ. Per rationẽ xveltr ie⸗ niſ ali teſtes eñ ↄdemnent q; duo
unngiien quidẽ diſcurrentẽ pꝛimo ꝓbatur ſic. qꝛ ratio eng mſ. vm nes. 4 reputari debent p vno ſi
Lsfiit, pꝛeteriti ſcire futura facit. Dicat ſic. b.ma. ſpeci ceninulle Eſters oreſtis vniis iomd
ree Oefet caſtioꝛẽ vniuerſis.me dixerit inoĩ/ catõʒ e aecu aren keſtiſicare ſuã teſtiſi⸗
unne bus agendis. me pᷣſernauit ab oĩbus illicitis. dit in cauſa Eima ine qua inale nidexpꝛoce
r me fec ĩ tẽploladmirãdaã ſodalib'. ſtupendã ſa Aa r oöpeoba⸗ teſtis eſt writas ipᷣa enucli
wKinei cerdotibus. me maſitauit ſiupentibus cunct; in lucẽ Poira nge . iniſterio angeli
wirn — ropnlis. me fecit reuerendã ſpiritibus angeli ideſt inc ita ſpũſcto ⁊ ſic ſunt duo vel ree
nen generatõibo. Aſte inq; diſcurſus ↄſequentiaz vnu s vritas qui eſt angelus vel ſpnſſanctuſ
n pfoꝛmat halvxt pꝛo mecio ꝙ ceue fecit oẽ opus ine matalne diſfiuncriue am ad vernatẽ
. ¶perfectã ⁊ valde bonum miſi ſpm̃ opus perfici gelus Pel⸗ alter ipoꝝ.ſ.ſpũſſanctus vel an⸗
R Rnn endum halxat lilxrũ arbitrin. taliter opifci ꝓut en der bis duobo vel tnbus loquituꝛ xpᷣs
mnin 55ec
— grecdiatur coluler toꝛtuoſus. ſic in angelo pꝛi dio eoꝑ. taliq; 2 e et ſum in me⸗
— mo. Yob narrat ſpũſſanct cinus oppoſitũ in Ad hunc ſenñ ꝛclie ſe efficaciter annuit eẽ
mmain ſe erãt exꝑta.i.totũ fuerat ſibi notũ cũ plurib?ꝰ q; auil um iubent leges tam canonice
lrieei rti Serel cũ plurib? ;ᷓ auiles ſubtiliſſiman .
KRin artibo quas referre longum ſoꝛet ꝛ impoſnbi aminatõʒ fiend imam pꝛudentiſſimam ex
nnsgutlen le. Ratio aũt ſolũ pen thimema pꝛocedit ⁊ cõ vel fam nergam pſtita ſi dubitatur.de vita
— ſequenniã., ld hanc certitudinem en arguit ſacra vir gut teſtium culpis cautõe.ivc moo
AN a ſimili qð nõ tenet infimũ locũ in argumen/ tem Bene anacenificnranangeltun dee⸗
n infi tis. Argumentũ aũr or a fimili ꝑ nigurã ſʒ eſt bus genera e in mulieribo. ꝙ eſſet ab oĩ
uINNNLe a fnaioꝛi per naturã. ſic ait. Si edito ſexto.ſ. ſabeth ꝙ id tõibo lenechcẽda. Oittitur ad eli
Bumginntn filioaſer iacob moꝛiente inremeeiabpanispi ein iche dicat eidem quod⁊ fecit. Benedi
Iumritpcöden guis pᷣlens delitias regibo q;tomagis beatam gelus nqens inter mulieres. Certificauit an/
Errimi Dein me dicent omnes generatões qᷓ humilis an⸗ wrtent⸗ nõ p̃t.certificauit ⁊ humoq̃
utiAekne cilla ↄcepi ⁊ pꝑeꝑi pfectũ.ſic numerus ſenariꝰ rnganeruce ſinp gerebat. certificauit ⁊ ſpi⸗
mecdn notat im qͥſexte dat inici etati.z eſt vrus ſcniptura re in vtero fᷣmonẽ foꝛmabat⁊ in
mittiin panis viuus. q de celo deſcendit. Conſequen prtauerat ſub liag not uerat eſ lenecſictes
NNANNn tialiter iterũ arguit ſic. Ego ſum tota deifica g imẽti.qſ ſtellexe Si ſancti viri veterꝭ teſta
nsa die hn beatã me dicent omnes generatões.dictũ eſt ⁊ vitam. Sic oẽs 5 is Penonſlrahant oꝛtum
Nanichgun Bnd vt ſupꝛa dictũ eſt. in ipa habitabat bus attollantur manevir almodolilxer lauci/
miſteprnn plemtudo deitatis coꝛpaliter. Sequela auteʒ tutes ⁊ eius moren enrn ſe figurabant
unin tu paatet cumn non ſolũ omnis vmo. ſed ois erea ſt in eua benedictõ ie eg
n n rura deũ benedicat. iuxta illð ps. Gñdicite oia la em ſemin ictoe generatbis materne. Il
t⸗ opa dñi oño. Silogiſtice th rõcinatur ſic. oẽs tium Doats. nr. fuit eunctoꝛũ in rerra viuen
Ghen ſaluati lbenedicant eos per quos pꝛincipaliter denenm. okimonurel eſt oĩm in celu aſcẽ
mieman ſaluabunt, ſed ꝑ fiuũ meum 1me ve omni ge marier epſer Einciñ replet terrã. virginitaſ
ae ſ neratõe ſaluabantur g̊ beatã me dicent cũ fi/ ra q̃ repit riſu uk. Densclers quoc eſt i ſa
—S 8 lio meo omnes generatões. O aioꝛ eſt nora genuit vninerſo nrnnrd ludena que gauckum
minn . p viam gratitudis ſancte. Et minoꝛ pʒ multi ca pꝛudenter vend undo. Pꝛefigurauit rebec
üitk pliciter. Oꝛĩo qꝙ; dedit carnẽ ꝓ cuius paſſionẽ vellet vſach eſ⸗ icans benedictõʒ YJacob cũ
Nig anii ſinnus liberati. Scðo exemplũ videndi ꝑ ſuã tionẽ. ſub ganre Eneclcerechnare lenegic⸗
niine pꝛeſentiã. Cerno viam penitendi pꝑ ſuam coc beeoeu Aopn pni ato antiquo wopulo he⸗
Bunttrtin trinam. Oñ ex omnni generatõe ah ſunt ſal pletus. Zlenuali pianoꝛũ legedietoiln eſtre
memwcu uati ſaluabuntur ſicut ↄtinua miracula ſua vitam totam nalia uj, vi alcribuneflli nati
ns utcen remonſtrant. Sciebat pꝛeterea ſcðo Hipm narium ninwerd inde cripſit marie q; p ſepte⸗
rta Sein per teſtificatõz ↄpetenm. In oꝛe em̃ duoꝛum ra. vt mnumerü inegratur. Anteranus ope
mne vel triñ teſtiũ ſtat annedeta⸗ Pr obſtat lire qð axpᷣo non H moꝛ tuos ſepe
Auran ctnn duo vel tres vel eti ? mille ſimii concoꝛdesin his examinat iu oer n in iuditio de
n Dld, malum teſtificantur falſum ) ſanguinẽ i ſtũ didit dynam. Specioliſmin ic illa inter. vij. e/
ea miutt ſicut ſactũ eſt conna naloth in wteri teſtamẽ tiuam ar Regenetamrispnermmhen
ee to ⁊ Zxpᷣm in nouo.licet em ciuiliter patiatur tum virtutum in Joſeph. Wioremn ſei⸗ ect
i.j

unmn vite pñtis in benpamin matricida. In al- remanſeran. Nidimus roſam paradiſi. rxx.

Litulus xi

ſenem aũt phutipharis ſacerdotis heliopple⸗
os. ſcimus mariam ex ꝓgenie ſacerdotali et
regali que illud concipet qͥ xexerat ſacerooſ
pm oꝛdinẽ melchiſedech. An hac cantatrice
maria cãtauit maria ſoꝛoꝛ moyſi infernah iaʒ

pharaone ſubmerſo. cuius canticũ trahitur ĩ

illud. OJagniſicat aĩa mea dñũm. OJitiſſime
phete coniunx dilecta. inſeꝑatum mr̃imonin
inter lucidiſſimum deũ abhommabilẽ hua/
nam naturã. q̃ tñ foꝛmoſa fuit in maria ſigm⸗
cauit.apᷣa ahbi dicente. Migra ſum ſed foꝛmo
ſa fine. Cantii.Chamariuſtioꝛ iuſto in audi
tum a ſeculis ptũ pt.quã defendit apud mul⸗
tos ſuſpectos anulo mĩrunonij contracti cũ ſei
ne armilla pudicuie ↄpꝛobante.,⁊ virga pote
ſtatis diuine.qͥ lvc pᷣdixerat de ꝓphetis futuꝝ
Uaah nõ meretrixſed lvneſta ſiabularia ſicut
r̃a cocet hebꝛ aica. liberatricẽ ppłi nõ ſui.ſʒ ſui
futuri pᷣſigniſ cat gloꝛioſam mariã.becparadi
ſi pꝛtas patefecit.⁊ cũ delboꝛa ſceptrũ ppli te⸗
ner electi loſtem annquuʒ. quẽ clauo yahel

pꝛudentia ſyſarã necauit. Annunciat angel“

inanue ſamſonis virginis ꝑtũ quã venuſtam
inſinuat noemi ſic interpᷣtata. Et ãgelus ruth
matrimonio iungit wo; veterano. ſczʒ. ioſep.
imchol a dauid dilecra ſpeciali decoꝛe aſpectũ
iu ſe nahit dinnũ.⁊ hberat iam deſiderabileʒ
ad egyptũ deꝛtans.? bvgail humihis ðᷣt.ec
ce ancilla dñi fiat mihi ſᷣm verbum tuũ.Aby
ſach antiquũ diex ſuo fouet in ſinu.queʒ ſolo
lactet vbere de celo pleno.lnna que gfa inter
pꝛetatur votũ virgimtatis ꝑ matrẽ ſamuelis

bonũ marnitalis ſocietans ꝑ eam q̃ fuit thobie

7 Wnũ in deuz intente viduitaus in veterana
ꝓphetina mariã plemus declarauit. Berſabee
fons ex aqua oꝛitur illa ſapia que eſt maio:iſa
lomone.pꝛius iñ ſanctificata ⁊ finẽ ponit legi
date in igne deſerti. Dria occioſa dum leges
ſeruat. que ma ria wtuſtate abducuntur. 1 ad
regem regum tranſit. ſub quo fulget lex liber/
tatis ⁊ gre.Ecee peccatoꝛũ interuentrix wotẽ/
uſiima thcuites qᷓ nõ panatur repulſam ĩter
ioab. ⁊ dauid ꝓ peſſimo.ſ. abſolone. Sagaci
ter dniq; quis ꝓmiſit iudith foꝛtitudinem.he
ſter norauit iuſtitiã. rectitudinẽ ⁊ pacientiaʒ.
pꝛo ipius effectu. Si cupis potenter videre cõ
tra eos qͥ detrabunt ſue bomitati. et maculare
ſaragunt puritatẽ Ecce nous ſara. c*. vij. ama

toꝛes nõ caſtia demone ſunt necati.Sichari⸗

iatis viſcera pauptate deſiderant᷑.copioſa ĩ ſa
raptena vidua hbelyas iſtam requirit. Et heliſe
us in ſunamue deuotionẽ ⁊ fidẽ in filij ſuſcita
tione veneratur mariã ↄpleta ad oĩa vaſa va
cua q ſihi marie fuerint oblate.innuit mulier

illa cꝰvir erat moꝛtuus.et ſilij creditoꝛes duo

folijs integratam. totidem odoꝛibo pdodat

pter illa que mtrinſecus. vt dici poſſit. quaſi

plantatio roſe in hierchv. Ecẽi xxiij. Ceꝛti
ficatur tertio ꝑ experientiã rep magiſtrã. quis
em̃ valeat dubitare quin hec virgo plena deo
cui oĩa nuda ⁊ aꝑta ſunt in ipᷣo verbo qð gere⸗
bat.⁊ in pectoꝛe gerebat in mente futura cun
cta viderit.⁊ aꝑpte agens ſi quid indiſpoſitum

agit indubie. ſuam foꝛmham inducit. Cã du

bitabile eſt. ꝙ virgo grauida dei ſciuerit futu⸗

ra. q;ᷓ dubirare. ꝙ angeli do pñtes quiomnia
vident videant vmuerſa. Dain neciſta
virgo erat ei remonoꝛ qͥ in eo eſſentialiter en⸗

ſtens de aĩa ſua fecerat celeſtis aulam paradi ·

ſi. Mec minus illis diſpoſita que per maioꝛeʒ
gr̃am poſſidebat deum qᷓ; ii. Eccce agens di
ſroſitum ad agendũ quod illuminat omnem
lvminẽ venientẽ in hunc mundũ. Et ecce di⸗
ſpoſita ſtella que tãte lucis recipiat radios ful
gentes qui quidẽ eclipſim pati nõ pᷣt.cũ miin
terueniat mediũ inter agens ⁊ paſſum.nimi
rum ante conceptũ tanti ſplendoꝛis mag? vi
debat quã ceteri vjatoꝛes eo ꝙ eſſet diſpoſita
magis.nec aliouid ignoꝛat qdãmõ fons ſapi
entie facta. Quatuoꝛ em̃ actus viatoꝛẽ di⸗
ſponunt adclanus intuenda. Pꝛzimũ eſt caſti
tas ⁊ puritas lvminis verius qꝛ non introibit
ſapia in maliuolã aĩam ⁊c̃. Sapie.i.ſed tranſ⸗

fert ſe in animas ſctãs. Sapie.vij. Scðm obe

dientia vera ipo dicẽte.Si qͥs voluerit volũ⸗
tatẽ eiꝰ facere qͥ miſit me ſciet de ctria mea.

⁊c. Yo.vij. Cernuʒeſt octrine ſancte mgra

pauptas voluntaria qᷓ in monte locat petruʒ.
iacobũ ⁊ iohem. vt in gloꝛiaſſua videant dñʒ
cum ꝓphetis. O.uartum humilitas m illud
OJatſxi.xi. Abſcondiſti hec a ſapientibo⁊ pꝛu
dentibo ⁊ reuelaſii ea ꝑuulis. Sed qꝙ iſta ſint
virgis mr̃is pʒ.Quis em̃ narrabit obediennã

ſuã qᷓ ec quinquẽnis ⁊ añ ſe totã regendã ſub

iecit. Pollebat q̃ ad ſcdᷣm tãta puritate q̃ ma⸗
ioꝛ ſub celo neqͥt intelligi. Pauꝑtatẽ ec regie
virgims in ꝑau pegre ↄſtitute quo ad ternuʒ
tantãvide. ꝙ ꝓ tanto filio agnũ nõ valens of
ferre par turturũ vel columbaꝝ.obtulit. Nuce
ſcðᷣo. Humilitas aũt eius.quo ad quartũ.de⸗
um traxit de celis ſed iſtud pꝛoſequendum in

ſe. 5 vide

pꝛobitas virtualis eius notatur ibi. abintꝰ in
funbꝛijs aureis. Fuiſtlamentũ ſiquidẽ omni
um virtutum humilitas èſt ſᷣm hiero.⁊ com⸗
plementum charitas que eſt vinculum pfecti
onis.Col.iij. Pꝛimũ notatur in maria ibiab
intus.Eſt em̃ vera humilitas abintus nõ ab

ulonf
ifbiyn
Diſer
n die
hinan
nceerſe
Quunle
nen e n
en anſiet
gcla dnn fn
neſenthun
iclipſen
vo chontas
nitxamces

fertabloun

pmienend
Nlen werne
lelocotantir
nars mari
Gente dt
thormmidi
elteego
Thronorüt
ſeſſael ga
lent ouchtur
mnylernonan
ſceaulatoe ii
oſenoſoo
Acnwiuzn
Wnurttat
Framnetr
Dfengrni
Ricdaig
Inmihife
Aſelonge
ſnarcencs
Koluuaned
laut. Gjanrt
fuincſpiſum.
Gnollatygof
Preniſenin
geos nouen
ltelnguist
Cnſernans
ſode erter

eteſſtate c

neſtnvlurpe
Gerunas aun
Galn Renta
Ranclenon
ien
gurſſginh
olnſpnün

Umenteſnnng.
nnn
anii
unſümi

ding nen

1 mmre
Nochmingne
èRr.
nngugmi
H

NMmäten

Erneniaf
m fizäne
Wes n
hene
wnganh
orikcirt
enilenmni,
sumenid
needum.
kwameſiann
imeniri⸗
tmuin

extra. Conſiſtit em̃ m ber. in gra ſuijp̃i cog

nitõe ſibi vileſcens ex ea. vñ ⁊ 1pCs ðᷣt.O Jath.
.xi. Diſcite a me qꝛ mins ſum ⁊ humilis coꝛ
non diẽ̃ coꝛꝑe ſed coꝛde quodeſt abintus.
Pꝛima marie virtus.ait ambꝛo.fuit hũilitas
vngde et ipᷣa de hac ſingulariter gloꝛiat᷑ dicens

Quia reſpexit hũilitateʒ ancille ſue. Exẽplo
virginiatante rõe qͥ̃lʒ vtens diſcet ab ea ſe ho

minem eſſe non deum vbi dea facta unmo dei
fera cin ſubdereturchũiliter deus dixit. Ecce
ancilla dñi fiar mihi ᷣm verbum tuum. Et B
qꝛ reſperit humilitatem ancille ſuie Sciat
vnuſquiſq; ſe non eſſe ſeraph exemplo marie

„

fuerit abſoluta a ioſeph.⁊ amoꝛem vnigeni⸗
ti patienter tranſtulit in euangeliſtã ohannẽ

quo charitas immobiliter manet.⁊ nõ pꝛeſu
mit e amoꝛe cepto.cũ ipe iurta truteẽ manẽs

quem pacienter recepit in ſuũ crucifixoiuben
te loco tanti xpᷣi dilecti. Dideant oẽs ſtellam
inaris mariã ſe nõ hr̃e ſapientiã cherub pꝛoſi

cientẽ cũ poſt tridun in templo reꝑto filio co
raz omnibo dixit. Fili quid feciſti nobis ſic

ecce ego ⁊ pater tuus volentes ⁊c. Luce.ſcðo
Chronoꝛũ quoq; iuſtitiã non eſſe nec hrᷣe ꝓ/
fe ſſa eſt.qñ ſilio dixit in nuptijs vinum nõ ha

bent auditura extemplo auid mihi 2 nbi eſt

mulier nondum vemt hoꝛamea. Zl dñatõnuʒ

ſpeculatõe ſublimi alienã ſe monſtrauit cũ an

gelo ſeruo ſuo diſputans ⁊ dicens.Qũo fieti⸗
ſtud qm̃ viruʒ non cognoſco. Luce.i. Dir
tutum autoꝛitatẽ ad facienda miracula ſe ne
gat hẽe. cum ſine dubio requiſita ꝓꝑ ſeruos vr
deficentis vini ſupplerert eruinnoſos defectuſ
Rñ.qðcũq; dixerit vobis facite. Yo.ij.quoni
am mihi facere miracula ſupple nõ incũbit.
O ſe longe foꝛe monſtrauit a potentia ptatuũ
in arcend is demonibus.cũñ in pñti ſeculo mi/⸗
gratura ne demones videret ſunpliater poſtu
lauit. Si cupis noſce quantũ cñ pꝛincipibo. ſe
pꝛincipiſſam putaret. q;q; eẽt regina mundi
ancillatus officiũ enã in wumo Eliʒabeth. cin
parenti ſeruiuit plenius intuere.⁊ qꝛ ad arch
angelos nouerat loquele ꝑtinere virtutem.ve

lIut elingiis raro loquebatur aruz apud ſe

conſeruans oĩa diuina ↄferens in coꝛde ſuo.
Luce.ij. Joſeph aũt caſtifſunũ virũ velut ſui
cuſtodẽ exterioꝛẽ nunq; deſerint.qcũq; ꝑserʒ
neceſſitate cõpoſita.non cupiditate vagandi
ne ſibi vſurparet angeloꝝ officiũ ̊ inuiſibilit
creaturas cuſtodiunt ſibi cõmiſſas.ſj nec iſto

gradu ↄtenta. minus vmie ſe dixit ⁊ exrhibu
i. ancille nomenĩporſtus ⁊ opus.ſicq; factuʒ
eſt. vt cñ negauit ſe aſſe qõlnõ erat.ex ſe ſacta ẽ
talis ac tanta. qᷓlis mẽs nõ capit creata. Onð
aũt iſta ita hoĩem locat. ſita eſt ſupꝛa choꝛos
oĩm ſpirituuz beatop. Et himõi potenue nulla

tertium

creatura reſiſtere wteſt. nec vult reſſtere de

ſue vehementiſſimecharitati. Ardentia ſera,
phin nõ equaneur excedit quoq lumẽ.q;uis
oẽm noticiã cherubin ⁊ ſua miſericoꝛdia thꝛo
nop ſu ꝑat equiſſime muſtitietenacẽ rigoꝛem.

de qua ſæculatõe denomĩatões illuſtrant᷑ 1 P

tutes eius uinꝑio obſequũt᷑ ad nutũ. Cemp⸗

rate ipᷣius ↄ demones poteſtatũ vires fiunt ro
buſte aĩe.⁊ nõ ſolũ vni ꝓuincie vel regno ſed

totius machine mũdialis in celo.in terra. ſi

⁊ abyſſo vmuerſali pᷣronit᷑ monarchie ſumũt
archangeli verbũ łe verbo ſuo. etiã angeli ĩ tꝗ̊

to ſpeculo pꝛactice noſcunt ad qͥd debeant diri

gere ſubditos eis.Sic g omni homini veniẽ⸗

tieſt noꝛma ſine defectu. dicens ſe ancillam.
Quia g inclita humilis mater ⁊ virgo erar di

gna mater dei iuſte electa a iuſtiſſimo deo ſidi
xiſſet ſum digna m vnigeniti dei faſſa verita
tem fuiſſet ⁊ hũilitatẽ nõ ſeruaſſet.ſed qꝛ dece
bat eam excellẽtiſſine cũctas hr̃e virtutes ⁊
lpᷣis tranſcendere cũctos etiã angelos. ſe hũi
lem fatetur ⁊ ancillã dicẽs.Reſpexit hñilitatẽ

⁊c̃. Canta deniq; humilitate nullꝰvſus ẽ an⸗

geloꝛũ. Interrogantibo em̃ qð eſſet nomẽ ipᷣi
us.Rñdit. Cur queritis nomẽ meñ qð eſt ad
mirabile.neq ille qͥ dixit. Sum Aʒarias ana
nie magni filus. qͥ ſin magnũ conceptũ ĩmẽ
tis ↄceptu foꝛmauit. Nõ ſiłivſu ſunt abꝛahã
dicens.Sũ puluis ⁊ cinis. Geñ.xviij.aut iob
giens. Nentus eſt vita mea. vel dauid pꝛote
ſtans. ꝙ eſſet canis moꝛtuus ⁊ vnus pulex.

Siue baptiſta qͥ faſſus eſt ſe eſſe labilẽ voceʒ.

Naã hi om nes dixerũt id qð erant ⁊ nõ minꝰ
hec aũt multominꝰ q; ſit. Quantũ em̃ diſtãt
inter ſe regina celoꝝ ⁊ ancilla. dña angeloꝛuʒ
⁊ ancilla mater dei ⁊ ancilla dm. Neritatẽ ta⸗
men dixit. nam licetvirgo maria ex ꝑte gene
ratõis fuerit mr xpᷣi.tñ ſciens qꝛ filius erꝰerat
genitoꝛ eius.⁊ vniuerſoꝝ deꝰ ⁊ dñs.nõ ſeexhi
lebat vt mr̃em.ſed vt ancillã. qqᷓ; ille verꝰ fi
lius eã reuereturvtmr̃em. hec reuerentiã nõ
require bat. ſʒ e xhibitã renuebat. exhibebat
repulſam. Quãpiũ erat videre iſtud cerra⸗/
men in ſecretis duox filij ⁊ mr̃is illa pᷣuenire
volebat genuſfleribo ſibi. genuſflectẽts. ſed iſie
cui futura erant pñtia poccupat reuerẽtia tali
pᷣuenire volẽtẽ.illa genu flero filiuz adoꝛabat.
ſed ille añ adoꝛatricẽ hũiliter ſe inclinabat. il⸗
la dice bat. Oeus meus nõ decet deũ feĩe incli
nare.ſʒ ipᷣe rñdebat.tñ iſtud decẽs eſt mri fili⸗
um ſubdi. Sine meo fili pceptũ ĩplere qð di
xiſti. Oñm deũ tuũ adoꝛabis ⁊c.ipᷣe vo ĩfere
bat. Sine ⁊ tu mr filiñ tuũ mandatũ iplereqᷓ
dixit pᷣſcius incarnatõis ſue.Honoꝛa pr̃em ⁊
mr̃em.ne videãt te angeli.quẽ adoꝛãt coꝛam
mulierculs ꝓſtratũ. Surge dilecte ꝑſonabat
i.i ij

ööpww N WB

Tituus mmi. .

Ovarja. Et ne filij lvim coꝛã filiopideant ma
trem inclinatam. chariſſima ſurſum te eleua
intonabat Yeſus ſilius eius.OJe itaq; de der

angeli arguent. ſi te nõ adorauero ⁊ ſuſtinue/
ro quaſi adoꝛantẽ.⁊ ego coꝛã deo.angelis ⁊ ho
minibo repꝛelyn ſibilis eſſer. ſi reuerentiaʒ nõ
ſeruare maternã. Calia ꝓfundioꝛaq; 1 omni
ſpũs mellita dulcedine verſabantur inter fili

um inr̃emq; genitoꝛẽ ⁊ genitricẽ. Illa dicen⸗
te ꝙ ialtẽ in occulto.vbi nõ videt niſi pr᷑ cele/

ſtis a tali veneratõe ſe abſtineret filius et nlo

vñdẽte.ꝙ niloꝑtũ qð nõ reueletuꝛ. Iſte due

cluſiones quas ꝑſuadet euidens ratio ſacre
lr̃e ꝓbant.HNHam ꝙ filius eſſet mti ſubdituſ?

reuerens teſtatur cũ de ipᷣo duodeni loquitur
Deſcendit cũ illis naʒareth.⁊ erat ſubditꝰ eis
ideſt marie ⁊ ioſeph. Firmiiſune credo nunq;
filiũ ita honoraſe mfem. ſicut pᷣs virginẽ ma
trem ſuã.⁊ ꝙ mt̃ ſumme veneraretur ⁊ dilige
ret ſilin. On cũ eo pꝛedicante m eius ſuꝑue⸗
mret.e xpectabat reuerenter audiens pꝛedica
rõʒ eius Fimbꝛie auree deſignãt eiꝰ ꝓpfectã
chantatẽ. Auꝑ em̃ excedens oĩa metalſa ĩ va
loꝛe charitate ſigni ficat oẽs ſu ꝑantẽ virtutes
in ꝑfectõe. Vm bꝛia eſt extrema ꝑs veſtimẽ⸗
ti.wſtimentũ qð circundet coꝛpus eius ſigni
cat ↄuerſatõʒ eius q̃ vr ab lvibo. Mam inte
rioꝛ diſpoſitio videri nõ pᷣt.ld hunc intellec⸗
tum dicebat apł's Ro. xiij. Vnduimini domi⸗
nü ntim Yeſum pᷣm.i.ſequimim auerlſatiõʒ
eius. Fiimbꝛie g veſtimenti virgis fuerũt au⸗
ree.qꝛ ecẽ mimia oꝑa eius hec ſunt fimbꝛie.fu
erunt plene ꝓfecta charitate. OJinoꝛa op ra
dico in ſe.q.i.deſeruiunt coꝛꝑis neceſnati.vt

comedere.deꝛ mire.laboꝛare mambo et hmõi.
Ex his pᷣt ehci in opibo magnis. vt in oꝛatõi⸗

bus.ↄtem platõibi.⁊ hmõi qᷓ; fuerit ercellens

charitas eius. exultauit inquit ſpũs meus in

o ſalutari meo.i.extra ſaltauit ꝑ extaſim di
uinus em̃ amoꝛ extaſim facit. vt dyo. ait. tota
em incanduerat dininus amoꝛ. ardoꝛ ↄtinu/
us ⁊ ebꝛietas ꝑſfuſi amoꝛis. vt niil eſſetĩ ea
qð mundanus violaret affectus.⁊ ſic fimbꝛie
q̃ ſunt iuxta terram nõ tangebãt terrã.ſed au

ree.i.libere ab omni mundano amoꝛe.oꝑatij/

ones ec eius circa coꝛpus verſantes.

Quantum ad ter. F. iii.

Pluralitas pꝛun legioꝛuʒ notat᷑ in eocũ dicit

circũamicia varieiate./ſiue intelligat᷑ de vſſti/

mento de varijs colonbuſ cõtexto.ſiue varijs
pluribo wſſtimentis induta. Plura vtiq; 1 va
ria ⁊ ſingula pꝛiuilegia repiunt in virgie a
ria.qᷓ nõ ſunt in alijs ſanctis.ex qͥba dephẽdit
om nis gloꝛia eius.⁊ ſunt.xij.ſignificata ꝑ.xij

ſtellas coꝛone. quã vicit Voh. in axchca. xij.

in capite mun hie dicens. Signũ magnug
apparuit in celo eccleſie militantis ⁊ trinpho?
tis. OJulięr amicta ſole ⁊ luna ſub pedib en

qꝛ oĩs defectus-ſub ea eſt.nulloshʒʒ in ſe k mã

dus ſub ea vt regina mundi. Coꝛona.xi.ſtel
larum ſunt duodecim varia priuilegia qbo crr
cumamicta eſt varretate. Pꝛimñ fuit quia
extat multuipliciter pᷣſignata.nõ ſolũ in mulie

nbo vter teſtamẽti. de quiho dictũ eſt ſed etiãẽ

in alis ſiguris ⁊ ppletie, Dec em̃ eſt lur pꝛri

mo facta. ec fluuius padiſi eccleſie ad irnigi-
dum ligna fructiſera eccleſie. qun ertencitin j

tou: capita. hec archa noe ex qua euaditur di/
luuiũ infernale.qui in ea permanere inuenit᷑

p vuotioneʒ. ec virga moijfi q facta ſunttot
miracula. Hec virga Ylaron q fronduit. flioeu

it. ⁊ fructificauit ſine oꝑe hũano. virga enim

Jeſſe floꝛuit.de qᷓ Aſa.xi.Egrecherur xga

tur aia in ſignũ clementie dei. He
ſus pauebit aſſur.i.dyabolus. Aſa. DHac vᷣgã

—⏑ —

poꝛtatxe iuſſi ſunt a xpᷣo ad pᷣdicãdũ miſi. DHoe
lignũ aquas amaras dulcoꝛat.hec vellus Be,/

deonis. hec thꝛonus Salomonis. hbec oꝛtus ?ꝰ
cluſus ⁊ fons ſignatus.de qua iſa.vij.ca. Ecce

virgo concipiet.Et bꝛeinter totũ vetus teſtta,⸗

mentũ plenũ eſt figuris ⁊ ꝓphetijs eius.

Scðõm pꝛiuilegiũ eſt.qꝛ plenius oĩboalijs in

vtero ſanctificata. in cuius figurã ſancrificatũ
fuit tabernaculũ dñi ꝑ moyſen. Ego putoat

Ber.ꝙ copioſioꝛ gra ſanctificatõis.in ea de

ſcenderit q;ᷓ in alijs ab vtero ſanctificatis que
totius vite conuerſatõʒ immunem redderer.

ab omm ꝑccato.qð nulli extat ↄceſſum.naz

alij ſanctificati in vtero materno. vt baptiſta
et hieremias ↄmiſerunt venialia ⁊ſi nõ mnoꝛꝰ
talia. DPec aũt ſm omnes coc. nunq; venialia
admiſit ⁊ pie crecipᷣt ꝙ ea die q̃ fuit animata
anmima rationali. ea die fuit ſanctificrra.
Certiũ pꝛunlegiũ ꝛ ab archangelo gloꝛio
ſe ſalutata. Aue inqͥt gra plena. q;uis mnulti
in vteri ⁊ nouo teſtamento fuerint viſitatiy
ſalutati.etſi angelus Babꝛiel etiam ʒacharie

nunciauit natuiitatem ex eo baptiſte. tamen

timoꝛem ineuiſitet punitionẽ ſubdidit facis
eum mutũ. Hecaũt etſi e xinuſitata ſalutatio
ne pꝛopter humilitatẽ eius pꝛimo exterruit.
ſtea ſummo gaudio repleuit.Et opinio eſi
aliquoꝛuʒ ꝙ fuerit vnus de ſupꝛemooꝛdine.
ſcqʒ ſeraphin ad annunciandum tantus miſte
num. MNec obſtat ſi dicatur. ꝙ exaſſiſtennbo
angelis nullus mitntu? quia hoc vex eſt ð le
ge cõi.ſed ob cauſam ſinginarẽ. Seus qͥ mu⸗
tat leges et tẽpoꝛa et officia ad placitum de q/
cunqʒ; oꝛdine mittere poteſt. Et quod maius

nuncium eſſe wterat hacnointate maxima.

ac vrga pcuü/

hlet
inerpzet
Mplalli⸗
lanſi
geſtimann
Cet . “
Uenitene.
nunin I
Henun Ho
nigönuf
atena fo⸗

— möönnnce⸗

Alln algee
iijdoſten
sellit,⸗
fögntun
Hitlunund1
ſuins ineſ⸗
Gomnanafluch
ſebunda. Ale⸗
fint erepttſ
ſalor plere lu
ſinno gaucio

mtera virgo.
poeſſetzumtact
Hhavo i mis
niſſannli

iet fit men
Uefriqninrn
luligange
Cyrgoelari
Dponmi den

Mhanrpeces
Gternem
Oed idubi

utranſtigurat

ne magdalene⸗

mnmus onrer

Fmtercreder
ſeomnnwtente

Mulnnfeſtſtine
Ducz perad
Wni mneoꝛiin

hftaveritanm

litnpuſſin

Pporvitei reſt
Pporenanſitrn
Anggelſtari.
euennnsfni
berſfnifnet,
üſemmaree

tnetai

nün
weepͤſclin
Copteligge
Litſtonpn

St rsane.
npenrzuihulpt
Eimiſnmfni
nen keowt
mcnös ined⸗
ſnhkens
mmnnentesdr
Rcnaaein
Wateno edgei

AiNii

esNNNSN
kaneffunm
einhin
ſnmäun
mirniin
tema

Lapitslũü

Mec obſtat ꝙ ſi dicatur archangelus.qꝛ quo

ad interpꝛetatõʒ ec ſeraphin eſt arcangelus
interptatur em̃ pꝛinceps angelo
ſingulare pꝛiuilegiũ eſt.qꝛ veritas increata in
ea eſt incarnata.pᷣs.lxxxuij. Deritas de terrxa

oꝛta eſt.i.in virgine gloꝛioſa terra ꝑ ꝓfſundã
bumilitatẽ. Doc eſt illud nouũ qð hieremiaſ

Dirit dñm facturũ ſuꝑ terrã.qꝛ feĩa circunda
bit virum. Hoceſt onamiũ nouitatũ mũdi ma
ximũ qð nũq; fuit nec amplius erat feia qᷓ eſt

bit nõ ahunde accipiet niſi a doo. Dirũ nõ ꝑ

uulum.ſed ꝑfectũ omni virtute ⁊ ſapia.quia

nitũ deo ſic em̃ canit eccleſis.Auẽ terra põ
tus ethera 6. Quintũ qꝛ cũ ſummo gaudio

filiũ pmriuir. Aſa. xxxv. Gertninãs germina

bit letabunda ⁊ laudans. Siẽ terra germinãſ

fructus ſine ſui aptõe impꝑceptibiliter. Sic v
go maria fihũ clauſa pudoꝛis aula regia ⁊ lvc
letabunda. Zllie etiã oẽs cũ oloꝛe magno pa/⸗
rumt.hc xepit ſine wloꝛe ſaluatoꝛrẽ?.
ſeculoꝝ. vbere lactans ecelo pleno imo cum

ſummo gaudio. Sextũ pꝛiuilegiũ. qe ſimul

mater ⁊ virgo. Quis vnqᷓ; audiuit tala.vt

g0 eſſet ⁊ intacta generaret.vñ canit eccleſia.
Baudiũ mr̃is hñs cñ virginitat? vnoꝛe.nec

pꝛimã ſimilẽ viia eſt.nec hf̃e ſequentẽ. De H
ſollicita fuit interrogare. qñ dixit angelo.qũo
fiet iſtud. qm̃ viꝑ nõ cognoſco.i.voui me non
cogniturã qð angelus declarauit.qꝛ mater ſie
et vigo eſſer. de ſpũſancro nõ ab bole ↄcipiẽs
Septimũ pꝛiui legiũ qꝛ reſurgẽs pꝛĩo ei ap
paruit vt pie creditur ⁊ teſtat ambꝛo. etſi euã
geliſte taceant.qᷓſ vt ꝑ ſe notũ pᷣſupponendo
Sed cui dubiñ eſt.qꝛ nõ apparuit ei in habi⸗

tu tranſfigurato pegrini vel hoꝛtulani. vt ma

rie magdalene ⁊ duobo diſcipulis euntibuſm
emaus ꝓpter incredulitatẽ eoꝝ. ſed ipᷣa cum
firmiter crederet reſurgentẽ ⁊ ſciret deum eſ⸗

ſe ommpotentẽ ⁊ ſolũ in ea fides remanſiſſet
manitfeſtiſſime et gaudioſiſſime er apparuit.

Nñ cñ ꝓleta dicere potuit. ſᷣm multituchneʒ
loꝛũ meoꝛũ in coꝛde meo.ↄſo iões tue le
tificauerũt animã meã. pᷣs.xciij.Et q ſuꝑ oẽſ

luit in paſſione filij ſuꝑ oẽs fuit ↄſolata cuʒ

apparuit ei reſuſcitatus. Octauũ qꝛ aſcẽdẽte

xpᷣo remanſit mgr̃a voctoꝝ eccleſie apſtoloꝛũ

et euageliſtarũ. Oñ ðꝛ actuũ.i.HNi oẽs erant
pſeuerantes in oꝛõe cũ inaria mr̃e ieſu. Con
Uerſabat inqt hiero.poſt filij ſui aſcenſionem
cũ ſenatoꝛibo celi in ic a de
nis myſterijs infoꝛmguitaplos ⁊ euãgeliſtas
NHonũ pꝛiuilegiũ lint gloꝛificatio eiꝰin coꝛ

poꝛe nõ ſolũ in aĩa. vt dicunt augu.⁊ ber. ꝙ ex

eopt elici.qꝛ dicitur amicta ſole.Dhic em ypᷣc

de iuſtis in vltima reſurrectiõe ꝙ fulgebũt ſiẽ

4

tertium

Auartũ

virtutũ ipa de mul

*

ſol in regno pr̃is ſui Ovathei xij. Flinicrus S
ſolisæſt gloꝛ ia coꝛpis ⁊c. Oulta circa ̊ in le

genda aſſumptõiſ.DHecimũ pꝛiuilegiũ fuirq

aſſoriata a rota celeſti curia in aſfumptõe. In

ſiguraʒ habetur. ij. Reg. vi. ꝙ Dauid redu xit

archam. q ſignificat virginẽ mariã. cũ ſer clo/
ris in magna ſolemnitate in hieruſalẽ. q̃ ſig⸗
nifuat priam ſupernã. damd eſt xrpCᷣs. Creden

dum eſt ait Hiero.in ſermone.ꝙ ipᷣe ſaluatoꝛ

implius erat leia qᷓ eit per ſe totus feſtinus occurrit. ⁊ eaʒ in throno
terra de terra foꝛmata. in oꝛigie pꝛuno circũda

ſuo collocauit. Sey clvri ſex differentie leatoꝝ

ſc angel ꝓphete ⁊ apli martires. ↄfeſſoꝛes.

et virgies.qͥbo circũdata ſuꝑ omnes exaltata.
Hudecimũ pꝛiuilegiũ ꝙ eſt ſuper exaltata

„

nit eccleſia. Oñ Eccłi.xxuij.vnuntur ſex ex⸗

altatões. Pꝛima quaſi cedrus eraltata ſuz in
lybano. ybanus interpᷣtatur cãdidario apꝑ

te ſignificat angeloꝛũ ſtatũ.qui ſemperfuerũt
candidi puritate ⁊ ſine peccato. Sic ꝗ cedrus
in lybano eſt altioꝛ omim arboꝛe. itgꝗ virgo ſub

limioꝛ eſt ommiangelo. Scðᷣa er altatio quaſi
cypꝛeſſus in monte ſyon. Syon interptat ſye

culano. ⁊ ſigmſicat altũ ſtat ppheraruʒ ſub

quo ↄtinentur priarc qꝛ geſta eox fuerũt p

ptetica.aſpiciebãt ꝑ ſpeculij figura:uʒ.et non

claxe chꝛiſti myſteria. Sic gᷓin monte ſyon cy

pꝛeſſus odiferã ſuꝑ alias arboꝛes aſcendit.ita
maria ſupꝑer omnes ꝓpletas.Certia eſt quaſi
palma eraltata ſum in cades pꝛincipales vic⸗

toꝛioſi.de mundo cũ palma marririj fuerũt a⸗
poſtoli. Ecileſiarũ pamcipes. belli triumpha/

les duces canit᷑ de ipis. ſed marima victoꝛio⸗
ſa.virgo maria ſuꝑ aplos. Quarta quaſuplã

tatio roſe in hiericho. Roſa pulcerrimus floꝝ
eſt ſed in ſpinis naſcitur.a ſignificat martires
inter ſpynas oꝛtos toꝛmentorũ.ſuꝑ quos vir

So maria exaltatur. Quinta quaſi oliua ſpeci
oſa in campis.ſignificat ↄfeſſoꝛes opibo miſe

ricoꝛdie deditos quoſexcedit. Sexta q̃ſi plata

nus ⁊c.q herba ſemꝑ viriditatẽ retinet ⁊ vix⸗
gimis vigoꝛeʒ ꝑpfecte caſtitatis demonſtrat
Duodeeimũ priuilegiũ quod eſt ſuꝑ oẽs ve⸗
nerata ⁊ exaltata ⁊ collaudata mrabiliter oẽſ

ſuper choꝛos angeloꝛũ.ſ.ſancta de genitrix c

deuotione afficiuntur ad oĩa facientes multa

ad honoꝛem eius ⁊c.

De multiplici miſericoꝛdia quam accepimꝰ

a deo mediante virgine maria.

Capitulũ.iiij.

Vſcepimuſ deuſ mi

miſericoꝛdiam tuam in mecho tẽ
pli tui.p̃ᷣs.xlvij. Cemplũ dei es vir

ginem gloꝛioſam dclarat eccleſia. cũ de ea cã

tet. Beata es maria dei genitrix virgo. tẽpluʒ
ui. iij

*

. Litulus vvrri

vſii.ſacrariũ ſpũſſancti. Et in ſeonentia icn.

Zilue tecus virginale.templũ dei ſpẽale.ſiobi/⸗
le tricliniũ. Cemplũ eſt locus unmunitat? et
ſecuritatis ita inquit ber. Secuꝑꝝ acceſſum ha
bes ad deũ o homo vbi int᷑ ſtat añ filiũ. fihꝰ an/
te pr̃em. mr oſtendit ſilio pectus ⁊ vbera.⁊ iõ
milla poterit eſſe repulſio. vbi ſunt tot amoꝰ
inſignia. Cemplũ eſt locus ſumme veneratõ
nis. Midete. ait idẽ Ber. quanto deuotõis af/
feciu v ult eam a nobis nerari ⁊ honorari.qͥ

tonus boni plenitudineʒ poſuerit in maria. vt

ſi quid gre ſi quid ſalutis in nobis eſt.ab ea no
uenmus reduncare. Zd templũ ſit oblatio. ſi
quid autẽ o homo deo oflerre deſideras teſtat
Berñ an manibo marienpmendare memento

qꝛ manus eius mundiſſime ſunt. nr̃e aut ple

ne ſunt ſanguine. ideo ꝑ manus eius nõ no
ſiras acceptabunt. Oeniq; ſpa virgo eſt pꝛia

poſt xpᷣm in eccleſia triũphanti qͥ pꝛocurat vt

regina lſter apud aſſueꝝ.ſcʒ deũ ſalutẽ eccłie
mmnilitantis. 1 ſnias moꝛtis reuocat ab inimic;
amanu dvaboh. ab alijs nos defendens. pet
hanc multiphciter ſuſcepimus miſericoꝛdiaʒ
et in hac que eſt templũ dei.ſed pᷣcipue niph
citer. DPꝛimo em̃ ſuſcepimus miſericoꝛcham.
ſaluationis ꝑ incarnatõem. Scdo ſuſcepumꝰ
miſeꝛicoꝛdiain directõis ꝑ eius ↄuerſatoneʒ
Tertio ſuſcepimus miſericoꝛdiam ſubleuati
onis p eius interuennonem.
. „ .
Marxima miſericor Fi
dia deus ſuit vſus erga nos.qꝛ: dignatus eſt ĩ⸗
carnari. ñ ipᷣa virgo in cantico ſuoait. SZu/
ſcepit iſrahel pueꝝ ſuũ.i.ſeruum.qꝛ.ſ.ſurſuʒ ac
cepit naturã hũanã de ilrahel doo viuendo. et ĩ
Ixc recoꝛdatus miſericoꝛdie ſue qᷓ fint qſi pꝛiꝰ
oblitus ante incarnatõem. Vſtã imſericoꝛdi⸗
Im ſuſcepimus in medlo templi tui.i.in vte⸗

w virginis de qua incarnaius eſt. Qð g natu

ra nõ habint vſus nõ obtinet. ratio ignoꝛauit
mens nõ capit humana.pauet celũ.ſtupet ter
ra creatura omms eniã celeſtis mirgf.lvc totũ
Barie ꝑ gabꝛielẽ nunciatur. ⁊ p xpᷣm adiple
tur. Ceſtatur hiero. in ſermone. In e? figuraʒ
ertat.qꝛ in medio templi. Salomonis ĩ ea ꝑ/
te que dicebatur ſancta ſanctoꝛũ poſita fint ar
cha dñi cũ ꝓpiciatoꝛio deſup.qᷓ ſigniſicat chri
ſi hũanitatẽ cũ deitate. Archa em de lignis ſe
thyvm facte inputreſcibilibo auro tecto. ſigni⸗

cat coꝛpus rpᷣi ↄpactũ ex puriſſimis ſangii bo

virginis cũ ala eius diuinitati ↄiuncta. In qᷓ
Humanitate tria erant. virga iuſtitie iudicia
rie ptãtis.lex ſapientie ⁊ veritans. mãna mã

ſue udinis ⁊ pietatis. Pꝛopiciatoꝛiũ deſuper le q;ᷓ imerceg
gat nos gloꝛie ⁊ beatitudinis ſue.

NVitas ſipeminens.ipᷣi tñ hũanitati vniſa.
Duo cherubin de oliiis reſpicentia in ꝓpici/

atoꝛiũ mutuis vultibuſ.ſunt duo teſtamenta
plena ſavĩa ꝗᷓ teſtantur de xpᷣo adinuicem qðᷣ
em̃ vnñ pᷣdict᷑t futurũ.ſ.vetus teſtamentũ.ali
ud.i.nouũ expꝛimit factũ.⁊ totum loc qð per
viſcera miſericoꝛche ſue viſitauit nos oꝛiẽs ex
alto. Fuit ergo in iſto tẽph medio.i.vtero vir
ginali archa.i.deus incarnatus fuit et noticia
teſtamentoꝛũ in mente. Dñ⁊ bedatractãs il⸗
lud uce.ij. aria ↄcruabat oĩa verba hec
couferens in coꝛde ſuo.qꝛ ſcripturas legebat
et ſciebat ꝓphetias.ↄferebat q̃ ſecum eritac
ta cum dñno de his que nouerat ſcriptaa ꝓpłe
tis de dño ⁊ collata adinuicem tognouit iſtar
celeſtium cherubin ſocia ſui vultus luce coſt

coꝛdia ⁊ ſexuabat ea in mente.vt enangeliſtiſ

et apłis deferret deſcribentibo nouũ teſtamẽiñ
Aug.in ſermone.Quid dicã beata virgo. cuʒ
de tequicquid dixero minus eſt laus tua q; di
gnitas tua meretur. Si celũ te voceʒ altioꝛ es
ſi matrem gentiũ dicã pᷣcechs.ſi foꝛmã dei ap
pelleʒ digna exiſtis.ſi dñam angeloꝛũ vocon
per omnia eſſe ꝓbaris.hec ille. Sicut g̊ locus
dictus ſancta ſanctoꝝerat ſolẽmſſimꝰita ꝙ nł
li licebat accedere niſi ſummo ſacerdoti.ita ⁊
beata virgo marig cũ gra repletur.cũ ſpũſane
to perfunditur. cũ virtutealuſſimi obumbꝛat
fit pꝛeciſioꝛ meritis.celſis ſublimioꝛ faſtigis.
pulcrioꝛ ſanctitate. gloꝛioſioꝛ ſuoꝛũ meritoꝛuʒ
pꝛ erogatiuis.ita vt nulus ſit vſibo iam man/⸗
cipanda niſi diuinis. hierxo. in ſermone hinc
et maximus in ſermone. Scientes fratres di
lectiſſimi actoꝛi noſtro multũ nos debere con
itos plus redemptos.veneremur illñ ſacxa⸗
tiſſimũ vterũ ex quo deus vmtus lvmimi ap/
paruit.O felix maria.o genitrix gloꝛie.o pu⸗
erpera ſublimꝭ. cmnus viſceribo actoꝛ celi ⁊ ter
req; ↄmittitur. O ſelitia oſcula labs impꝛeſ
ſa lactantibo. cum inter crebꝛa iuditia crepitã/
tis infantie verus ex te finus tibi maria allu⸗
deret. verus ex pr̃enibi dñs imperaret. felix
puerperi. letabile angelis expectabile ſanct;
neceſfarium ꝓfigatis. heclille. lug. ʒ ſic air
in ſermono. O qᷓ; unmaculata virgimtas que
omnes angelos in celeſtia regna pꝛecellit. O
qᷓ; bata mĩ q̃ xpᷣm dñm ſanctũ regẽ gloꝛie me
ruit generare. o q;beati pedes q̃ ꝛpCʒ meruerũt
ſuſtinere. o q;felicia vbea q̃ actoꝛẽ ⁊ redemp
toꝛem mundi lactauerũt. O ineſabilis virgo
in cnusotinebatur gremioqͥ regebat vniuer
ſum munduʒ bec ille. Ber. in 'mõe. Faco be⸗
nedicta per gram Auam inueniſti. per miſeri⸗
coꝛdiam quam p perzſti. vt qui mediante te
fieri particeps dignatus eſt infirmiat? ⁊ mi/
ſerie noſtre. te q; intercedente particeps faci

Secundo in medio Fii

. „% ſA— 2

Auannunle

Hion
ſtordti 1
uiden nug
tem aorin.
ſpirmicnoe⸗
ſſſonilai
Gitentach
fufnterprets

hilor gvedil
irs megnae
ranide
Abbo Jum
l wrlans

ſcans auige

us eſteſeh
lejoppigne
(getels deit
iit ſce gentt

lusdſahn
umeilsint

necioens

vnoatere ne
olie exao⸗
ttportbuliien
n viſ lucem,
ſncor raana
Wrcsfurmn
Wrüricgn
Unſarme

Mcrſonn
donmmann

ancelbri

ſesd caren

lumn,ßmming
Pucenred

xxogjtans i

totſcens
ſiſihinuitin
Golegen det

Allleſinagte
epenrnain
Aunicaſtitae.
Neanßſogn

Quc eregtar

Anoſolnco⸗
Uunrſmneivi

Uidgens
leniſtcr

W monentüii

*

Nsſenten
minmn,

kengpanne

Brriams
Aiſen
Werrſaneg
mencge
uime
wihmi etni
diirnnime
nunsaiksnnd
eiütenmgiuns
Neeck ſſantd
fjamengekoin
kerile Siantr
mieKnt
urinimun
one Nunined
oNsIG
Voin rin

6
Etnbin

talnk

inhem,
Auriſſun
tmimmi nien
dutlun

templi dei.i. in conuerſatõe virsinis gloꝛioſe
templũ dei exñtis.que ↄuerſatio ſemꝑ fuit in

medio.i.in vintutibo. et ſᷣm rõʒ ſuſcopim mi
ſericoꝛdiã directõis ſeu regulã bñ viuendi. ſi
gquidein magna miſeꝛicoꝛdia eſt deuiũ ⁊ errã
tem ad viam ſalutis reducere. et iter rectum
oſtẽdere. Equidẽ errabãt pene oẽs in inuio ?
TI via mãdatoꝛx et virtuiũ ĩcedẽtesq̃ duẽ ad vi
tã ſu ꝑ viã latãq̃ duc ad moꝛtẽ.ſʒ nataeſt vgo
cuius vita gloꝛioſa lceʒ dedit ſeculo. Oñ ma
ria interpꝛetatur illumiatrix. et maris ſtella
dicitur.que ducit nauigantes.ad portum. Da

onis.ex alio latere altare aureũ thimamatis

et thuribulũ aureñ. acetiã candelabꝝ aureuʒ
cum. vij. lucernis velũ qz q diuidebat ſancta

ſanctoꝝ quadricoloꝛe.Sic in templo mentis

virginalis fuit menſa fidei ꝑfectiſſime. xij. ar

ticuloꝛũ deſignatoꝝ ꝑ panes.fuit et altare au
reum ſum me dilectõis cum thuribulo ſpei
Vnde fumus aromatum.i.deuotiſſimarum
or̃onum etotemplatõum aſcendebat ad celũ

Candelabꝝ q́ʒ gre.vij.vonoꝝ ſpũſſancti. vvtu

tes q̊ʒ cardinales deſignate ꝑ velñ ũmoꝛ colo
rum.ſᷣm mgar̃m in.iij.ſen.viiq; fuerũt in ea.

Pꝛudentia qᷓ pꝛudenter ſe habuit ad angeluʒ
recogitans qualis eſſetilla ſaluratio.non ſubi
to rũdens ꝓpoſtea querẽs. Foꝛtitudo q̃ aduer
lia ſuſtinuit in paſſione filij. Auſtina in ↄᷣuã
do legem. de purificatõe ad dquã nõ tenebatur
xvv acceſſu ad templũ cũ filio et alũs legalibus
tempantia in ieiunijs. vigilis. Ra modeſtia et
onmni caſtitate. et deſcendendo ad pticularia.
De ea ſic loquitur ambꝛo.in li.de virginitate

Nuid exequarde beate marie virtutibo.virgo

erat nõ ſolũ coꝛꝑpe. ſed er mente q̃ nullo voliã
bitu ſincerũ violaſſer affectum.coꝛdi humilis

verbo grauis. animo pꝛudens loãndi parcioꝛ

legendi ſtudioſioꝛ. ini ta opꝑi. verecunda ſer
moone arbitrũ mentis uõ viem ſed deuʒ que
rens.non in cerio Ruitiarũ.ſſed in pᷣce paupe
ris ſpem reronens. Oñ velle oibus. aſſurgere
maioꝛibo. natu equalibo nõ inuidere.fuger̃ ia
cctannatn. ſequi rõem. amare virtutẽ. quando

iſta vel vultu leſir parentes. qñ diſceſſita pꝛo

pinquis. qñ faſtidiun humiles. qñ vitauit in
opem eos ſolos ſolita inuiſere cetus viroꝛum
quoſ miſericoꝛdia nõ erubeſceret nee pᷣteriret
rerecundial.nihil roꝛuum in oculis. nilil in
verbis pꝛocax nihil in actu verecundum. non
geſtus fractioꝛ. non inceſſus ſolutioꝛ.non vor
petulantioꝛ vt ipᷣa coꝛꝑis ſpẽs ſimulacrum fu
erit mentis et figura ꝓbuatis.Auid aũt exe
quar beate marie cibꝛum parſymoniam.offi
cjoꝛum redundannam. alterum ſupernaturã
B it nanigantes rtum. Ha ſuperfuiſſe. alterũ pene ipᷣi nature defuiſſe.
letis in ea magiſteria ꝓbitatis et virtutis. vt I
oſciatis quid engere. quid vitare debeatis. inqt
lm bꝛo. In me ait ipᷣa Ecẽi.xxiii.oĩs gr'a vie
etr veritans in me oĩs ſpes vite et virtutis.vt
ſciatis quid eligere et quid vitare debeatꝭ. tali
bus em̃ teſte hiero. in ſermone. Decebat vir
gineʒ oppignerari muneribo. vt plena eẽtgr̃a
que celis dedit glonã. terris deũ pacemq;refu
Qit. fidẽ gentibo. finẽ vics. vite oꝛdineʒ moꝛi
prus diſciplinã. A bundantia aũt gre et virtu
tum eius. in templo ipᷣo figurata fint. Nã in
medio eius in loco qui ðꝛ ſancta. erantibiex
vno atere.menſa laurea cñ.xij.pambo ꝓpoſiti

Illie nulla intermiſſa tempoꝛa. ſ. q̊ ad officia

ideſt exercitia et ſerutia hic ↄgeminatus ieiu

nio dies. etſi aliquando reficiẽdi ſucceſſit vo
luntas. cibus plerũq; obuius qui moꝛteʒ arce

ret. nõ vlitias miniſtraret. voꝛmire non pꝛiꝰ
piditas q; neceſſitas fuit.et tñ cñ quieſcerʒ

coꝛpꝰ vigilabat aĩꝰ q̃ frequẽter inſomnisg aut

ſommo interrupto continuat. et aut diſpoſita
gerit aut gerenda pronutiat pꝛodire wmine

ſcia niſi cum ad eccleſiam conueniret.et hoc
cum parentibus et pꝛopinquis. Hec adipos
angeli ingreſſus inuenta eſt wmi in penetra
libus ſine comite.ne quis contemplanonem
abrumperet ne quis obſtreperet. NHec em̃ fei
nas comites deſiderabat.que bonas cogitati

ones comites habebat.quin etiã tunc minus

ſola videbatur cum ſola eſet. Pam quomo
do ſola cui tot libꝛi adeſſent.tot archãgen. tot
pꝛopheſe.deniq; archangelus.vbi eam reuiſe
re ſo le bat inuenit.quã religioſa in pꝛopinqͥs
fuerit ſcriptura diuina conmemoꝛat. Maz et
humilioꝛ facta eſt vbi ſe cognouit electã etſta
tim ad cognatã ſuã in montana perrexit. Et
ina conſeruabat omma verba lec in coꝛde ſuo

q;uis mater dñi.diſcere tamen pꝛecepta dñi

deſiderabat.et aue deum genuerat dñ̃n tamẽꝰ
pꝛecepta ſeire deſiderabat.hec omnia Zlmbꝛo
ſius in libꝛo de virginitate. Atem augu. in ſer
mone.O dilectiſſimi quis laudes btĩſſime
ginis digne de cantaꝛe valeatl acta eſt enim
maria ianua celoꝛum ſublimatio apoſtoloꝛuzʒ
laus martiꝑ inbilatio confeſſoꝛum gloria vi
duarum angeloꝛum. requies animarum. fac
ta eſt maria ſalus moꝛum moꝛs criminũ vita
virtutum.virtus pugnantium palma victoꝝ
Facta eſt maria excelſa ſuper ſid eraſanctioꝛ
ſuper omnes feminas.cuius vita inclyta cñũc
tas illuſtrat eccleſias. hec augu.in ſerinone.
et ſic per exempla vite eius ſuſcepimus miſe

ricoꝛdiam regule et directionis bene viuẽdi

per merita et pꝛeces eius miſericoꝛdiam. Ilttẽ
hiero. in ſermone de aſſimpt one. Puto ꝙ qᷣe
quid coꝛdis quicq̃d virtutis hũane.ſi totũ ad

loibeas non ſufficiat vt cogitare valeas quãto

ii ni

Titulus xecii

indeſinenter rremabar ardoꝛe piſ amioꝛ . oni
to mouebatur repleta ſanctoſpũ ſecretoꝛũ ce⸗
leſtiũ incitamentis. dum xeuolueret aĩo tun
cia qᷓ viderat.q audierat.qᷓ cognouerat. nou?
quotiche inflamabat veſiderioꝛũ effecribo. tã
to a validius quanto mtus diuinis illuſtra/
batur vmſitatiõibo tota incanduerat diumus
amoꝛyvt in ea mihil eſſet qd mundanus viola
tet eſectus.ſed ardoꝛ ↄtinuus.et ebꝛietas ꝑ
fuſi amoꝛis.hec HNiero.in ſermone.
Suſcepimus demiu... lii
et miſcð iam multuiplicis ſubleuatõis in miſe
tijs in medio templi huius.i.ipᷣa mediante.
vñ ⁊ ðꝛ ii gr̃e mĩ miſericoꝛdie.Cemplũ ſiqͥ
dem ſalomonis.nõ ſolũ ſancta ⁊ ſancta ſanc⸗
toꝑ. ſed etiã atria ⁊ poꝛticus ꝗᷓ erant añ ipſum
hiĩe ðꝛ.qð pʒ ex euangelijs q; eiecude tẽplo e
mentes ⁊ vendentes.et in templo wocebat et
miracula faciebat Oathe. xxi. quod vtiq; ĩtel
ligitur de atrijs templi.ibi aũt fiebant oꝛõnes
vrt pʒ de phariſeo ⁊ publicano ⁊ offerebãt ſacri
ſicia. oñ ſalomõ ꝑfecto ipᷣo templo dedicauit
dño oꝛauit.vt qñcũq; peſtis vel coꝛruptus aer
vel bꝛutus.aut rubigo.au⁊ ſiccitas pluuie pꝛo
pter pẽta populi ſuꝑuemret in pr̃ia illa.⁊ po⸗
pulus ile reuerſus ↄfiteretur peccata ſua.⁊ a
doꝛaret ꝓ amotione plage deus liberaret eum

IVtẽ qñ ppls iret ad bellũ mimicos.vel cap/⸗

tiui ducerent ab alijg gentibus. vel alaa mala
paterentur.ſi pemitẽtes dirigerẽt mentẽ ſuaʒ
ad adoꝛandũ v rſus templũ ꝓ liberatõe ꝙ ex

audirentut.q oꝛõe ſacta apparuit poſtmodum

de.ſalo.dicẽs ſe fuiſſe exauditũvt hẽt᷑ iij. re.
viij.⁊.ix.c.Sic ad ꝓpoſitũ qui penitẽs ⁊ deuo
eus accedit ad hoc templũ virgnale poſtulanſ
adiuuari ꝓ diuerſis miſerijs exaudif miſcõᷣiã
recipiens vñ pᷣs E xaudiuit de templo ſancto

ſuo vocẽ meãvñũ be.in ſermone. Sileat miſe

rxicoꝛdiam tuã virgo beata ſi ouis inuocatã in
neceſſ itanhꝰ ſuis inuenerit vefuiſſe. NHos q̊⸗
dem ſeruuli in virtunbus tuis congaudemꝰ
tibi ſed in hac ponus nobiſip̃is laudãꝰhũilita
cem.virginitatem miramur.ſed miſcdᷣia ſapit

dulas milſeris ⁊ crebꝛiusinuocatur Hec ẽ.n.

que totius mundi reꝑpatõem obtinuit.⁊ ſalu⸗
tem oĩm impeirauit. Quis g miſcdie tue o be
nedicta longitudinẽ. lantudinẽ ſublimitatem

et pꝛofundũñ queat inueſtigare. Nã longitudo

eius vſq; ad nouſſimũ diẽ inuocannbo eam
ſubuenit vniuerſis. Tatitudo eius replet oꝛ⸗

bem terrap. vt tua z miſcdᷣia ſit plena emnis
4 4 mir thecuitespie ꝓ Abſoſdne fratricida ⁊ pꝛso

terra. ſic ⁊ ſublimitas eius cuitatꝭ ſuꝑne ĩiue
nit reſtauratõʒ.⁊ ꝓfundũ ſedentib i tenebꝛiſ
et vmbꝛa moꝛtis obtinuit abſolutõʒ als redẽY
ptõʒ.c ille. Idẽ reuolue diligentius euãge⸗

lice hyſioꝛie mriẽ.a ſi quid increpatoꝛiũ ſi qd

durũ. ſi quid deniq; ſignũ vel tenuis indgna
tõis occiurerxiꝭ in mana.decetero ſuſpectà ha
beas ⁊ accederẽ verearis. Conſidera diligẽter
⁊ſi vere plena ſunt oĩa o pa pietatꝭ ⁊ głe plena
manſuetudinis et miſcdie q̃ ad mariã pnner
inuenens.Age gr̃as ei qui talẽ tibi mediatri⸗
cem benigniſſima miſeratõe ꝓuidit. deniq; oĩ
bus oĩia facta ommibo miſericoꝛdie ſinũ apnit

vt de plenitudie eius accſpiant vniuerſi. capti

uus redemptõʒ eger curatõʒ triſtis ↄſolationẽ
peccatoꝛ veniã iuſtus gr̃am.angeli leticiã de⸗
niq; trinitas głiam. filij pſona carnis ſubſtan
nam.vt non ſit qui ſe abſcondat a coloꝛe eiug e

hec ille. Et quia ipᷣa virgo gloꝛioſa miſericoꝛs

eſt ad oẽs. compat ſe oliue dicens. Ecẽi. xxiiij
Quaſi oliua ſpecioſa in campis. Oliua
fignificat miſcvᷣiam. qꝛ oleũ fructus eſt lenini
un ⁊ dulce.Ad oliuã q eſt ſpecioſa in campis
omnes poſſunt accedere ⁊ acciꝑe fructũeius
ſicad mariã ⁊ iuſti ⁊ pctõꝛes accedere poſſunt
vt inde miſcdiam accipiãt. Apa eſt illa ſanc⸗
ta Yudith q̃ ex magna miſericoꝛdia ad ppłm
ſuũ cũ magna ꝓuidentia ⁊ foꝛtitudine occidit
Holofernẽ ferociſſimũ obſidentẽ ⁊ captinare
et extermiare volentẽ pplin deni.dyalvluʒ in
fernalẽ. Oñ ⁊ in eius laudẽ dixerũt. Joach
nun ſummus ſacerdos cñ omni populo bñdicẽ
tes. Cu głia hierim.tu leticia iirł.tu lvnoꝛifi⸗
centia populi nr̃i. qꝛ feciſti viriliter. ⁊ ↄfoꝛta⸗
tum eſt coꝛ tuũ. eo ꝙ caſtitatẽ amaueris 23 l
nechcta eris ineternũ Yudith.xv. O q̃t ſnĩas

terribiliũ flagelloꝛũ q̃ͥ meruit mundus pprer

ccata ſua.hec ſanctiſſima virgo miſericoꝛdi
ter reuocauit. Nonne in viſione oſtenſuʒ eſt
leato dñico ⁊ alijs ꝙ dei filus munduʒ exter
minare volebat tribo lanceis.ſed btiſſima ma
ter miſcdie ꝓ eo intercedens ipᷣm placauit.
aſſerens ſe duos ſeruos hr̃e.ſ.dñicuʒet franci
ſcum.quos mittens ꝑ oꝛlem cñ filqͥs lvieſ ad
pñiam reducerent. Nonne ipᷣa mater pietatʒ
Cheophilũ qͥ ſe dyabolo dederat ⁊ cirographuʒ
ſcripſerat vt eñ liberaret a q̃dam ↄfuſione iiu⸗
ſte ſibi illata feſtituit ſaluti.⁊ chyꝛogꝛaphũ in
medio iactare coegit. Quis poſet enumerat
quantas qtidie ſamtates infirmis deuote in/
uocannibo eã miſericoꝛditer elargit᷑.a quannſi
periculis aĩe ⁊ coꝛꝑis plurimoſ lilerauitquor
diuerſis anguſtiatos laboꝛibo cõſolata fuerit.
quot errantes in tenebꝛis illuminauerit. Si
igit᷑ deũ in ſanctis ſuig audare iubemur. mito
magis in maria mr̃eeniſericoꝛdie q̃ vt ſapiẽss

teruo aduocans pri ſuo dauid reconciliaui 2
ab exilio reuocauit.ij.Reg.xiiij.ſ..genus hũa
num.Si g ait hiero.viigo es lauda.qꝛ meru

Penels⸗

ſuea
Aahigt
ugats!
ug gre
niſen
1ſuſenmt
cionmylun

els⸗
mun

len

bonniävese
mimnir
ont inpyc
—
1wiconti⸗
oaſcencer
eosrenant
Onnnuttern
lorüdei göff

hetumnen

orlommest
tunt ereis
on leta
Wetleinin.
Umnenseleto
N
enow⸗
Coſet
npeorfnn
lekemange
Mintoand
elinorle⸗
Gvnofmn

hmntes

liaſtimmor
mnuleſanene
Nelonmn Er:
Perarotaeſt
pangeliduie
lenoſtraage
Ncercumch
in con
unt eos
idmi
Modymn
WN
Caumrſin

ſorungte
Q⸗

nand
etfennn,
rlichi
esagten
niſentomna,
ntinnonn
bicetita
uridinmn, .
jma ponbdic
iiLnbnan
finnitn.1in
Htmiamabnm,
td. r. Oi
NuRNs
marvrpMar
nnielin
misnme
Mäiinn

Nt Friin

amiibtiit

mfnm

mnitfimgin
S
Gnmmaturi,
nigtinnl
n lin
peillin
R
xrn
Nrfenus
Gideunciu
nn. ce
—KãZ

Capit fũ

de tibi gra flu xit.vt poſſis caſta exiſtere. ſi

coniugata vel pctõꝛ niilominus ænerare 7
lauda.qꝛ ex ea nat eſt ſaluatòꝛ. vñ tibi vemia
⁊ miſeritoꝛdia ꝓmittit᷑. Suſcepimus go deꝰ
2 ſuſcepim us quotidie miſeðiam tnã imn me⸗
dio templi tui.i.ꝑ mariã. ⁊ iõ laus tibi ĩ ſecła

De angelis qui ſunt in eccleſia dei miniſtriet
cuſtodes noſtri. “ CLapi. v.
BZebvenerunt princi
pes ↄiunei pſallentibo in medio iu
nunuentularũ tympaniſiriañ. pᷣs. lxvij
De angelis agendũ eſt.qꝛ ipᷣi in eccleſia triũ
phanti ciues oꝛdinarij ⁊ ↄſoꝛtes btõꝝ in eccle
ſia dei mimſtri ⁊ cuſtodes nt̃i ⁊ multiplꝛ in co
muni ⁊ in ꝑnculari nos adiuuant.vt ait gꝛeg.
in omeł. Illa ſuꝑna ciuitas nimiꝝ er angel
⁊ hvĩbo conſtat.ad quã tantum humani gene

rs aſcendere credimus. q̃t illic contingit an
gelos remanſiſſe. Juxta ilind Deutro. xxxij.

Statuit termĩos pploꝝ iuxta numerũ ange⸗
lorũ dei.qð tñ eſt m aliã tranſlatõʒ.nõ nrt̃am

bec tamen in opinione eſt. Nam alũ dicũt ꝙ

tot hom ines aſcendent quot ex angelis cecide
runt.cũ ex eis bmmibus dicantur ruine an⸗
geloꝛum reſtaurari. Derius eſie videtur qd
Dicit eccleſia in collecta. Soh deo cognitus eſt
numerus electoꝛum in ſuperna felicitate locã
dus. DHi tamen vt dicit Bꝛego. non faciẽt oꝛ
dinem de per ſe. vt ſint homines quaſi decimꝰ

oꝛdo ſed collocabuntur in diuerſis oꝛamibuſ

angeloꝝ ᷣm qualitatem virtutum eoꝛum. Li
cer em̃ angeli ᷣm naturam ſint ꝑfecnoꝛes hv
minib q̃ſi deo ſimilioꝛes. cum ſint puri ſpũs

et imoꝛtales. ꝓpter qð ypᷣs ðꝛ mioꝛ angelꝰ̃ʒ

ꝙ homo vᷣm illud. Omniſti eum paulominꝰ
ab angelis.qꝛ ipᷣe moꝛtalis erat in via. ange⸗

li aũt immoꝛtales. tñ in ꝑfectõe gratie et glłie

multi ſancti excedunt gloꝛiam multoꝛum an
geloꝛum. Et de vngine gloꝛioſa canit eccleſia

qꝛ exaltata eſt ſuper clvꝛos angelo:ũ. Et quia

ipᷣi angeli diligunt nos et ſolliłitantur pꝛo ſa
lute noſtra.ideo qꝛ ꝑ laudes diuinas iter ẽ ad
videndum cũ eis ſalutare dei.i.ſaluatoꝛc.iõ
nõ ſolum coniunguntur pſallentibo. ſed er p̃ᷣ⸗
ueniunt eos ad exctandũ.ad pſallendũ ⁊ lau

dandũ deum pᷣuenerũt ⁊c̃.vbi tria notãtur.

Pꝛimo dominium ex quo exaltantur.ibi pᷣne
nerunt winapes.Sc exeretin quo dele⸗
ctantur ibi coniunen plialentibus.Certio cõ/⸗

4 .

tympaniſtriarum.

ſoꝛtium quo ſociamur.in medio iuuenculaꝝ

. .MçẽUͤ

pꝛimũ angeli dicuntur pꝛincipes non ſolum
vnue oꝛdo eoꝝ qui dicuntur pꝛincipatue. ſecd
omnes a maioꝛi vſq; ad minoꝛes iuxta illud.
pᷣs. Nt collocet e cum pꝛincipibo. cum pꝛici
pibus pph ſui.Oẽs em hñt magnũ dñiuʒ ſu⸗
per demones. ſuꝑ lvies.ſuꝑ elementa.⁊ ſuper
elementares res. Pꝛincipantur demonibo
refrenando malitiam eoꝛum ne mmbotã
tum noceant quantum vellent coꝛpoꝛ alitere:
ſpiritualiter. Onde angelus Raphahel app⸗
hendit ⁊ religauit dyabolum nomine lſmode
um in deſerio ſuperioꝛi.ne poſſet nocere Clv⸗
bie iunioꝛi cum accepit Saram vxoꝛem.ſicut
leſerat ⁊ occiderat.vij.maritos eius quos ſuc
ceſſiue ipᷣa Sara habuerat vt habetur Clvb.
vrij. In bello ſpirituah quod agimus contra
demones.vwl potius contra nos. multipliciter
iuuant. et ſuſcipiennbus eoꝛum victoꝛiam p
ſtant quod innuitur Apocalipſi. xij. vbi dicit
Factuim eſt pꝛelium magnum in celo. Oi
chael pugnabat cum dracone.et angeli eius.
ſcilicet bomi.et draco et ãgeli eius.ſcilicet ma
li cum illis.et non pꝛeualuerunt.nec locꝰeoꝝ
amplius inuentus eſt in celo.et pꝛoiectus eſt
dDraco ille. Dimittendo pꝛonunc de pꝛelio fac
to in celo empireo in pꝛinoipio creationis eo⸗
rum quod bellum intelligitur contrana volũ
tas auerſionis a deo quo ad malos: conuerſi
onisaddeum quo ad bonos. Dnde boni qua⸗
ſi victoꝛiã habentes.quia nõ ſunt imitati ma
los confirmari ſunt.t draco luciſericum ſe⸗
quacibus quaſi deuictide celo ceciderunt. Di
deamus de pꝛelio quod quotidie geritur in ce
lo militanns eccleſie in genere.vel in celo cin

iuſibet amme. DOraco iſte ſathanas cum ſatel

litibus ſuis diſcurrunt per campum ſenſuali
tatis vſq; ad campum ratiomis. Rimaturvt
ait Gꝛegoꝛius.xxviij.moꝛali. Cum ſperſiões
ſeu complexiones lvminum ſecundum quaſ
intelligit ad diuerſa vicia inclinatos ſuggeri
ſangumeis. Dana gaudia mundi. et laſciuis
laſciuias.iracundis iram et vindictam. fleg⸗
tmaticis pigritiam et inanem gloꝛiam.melã⸗
colicis ſuſpitiones ⁊ deſperationes. Sed ecõ
tra angeli boni purgant ſantaſiaʒ a fantaſma
tibus vicioꝛum pꝛeponendo bonas repꝛeſen⸗
tationis.vt paſſionis xpᷣi.vel vanitans mum
di.moꝛtis inſtantias. exemploꝛum ſanctoꝛus
pꝛemij celeſtis.cruciatus inferni. In liberta⸗
te homims eſt acceptare ſuggeſtiones demo⸗
num vel inſtigationes et repꝛeſentatiões ãge
loꝛũ.et cũ conatũ adhibet ad repellẽduʒpuas
ſuggeſtiones demonum et aſſentiendum illu

minatiombus angeloꝛum vincit Oichael

cum ſuis in tali pꝛelio. Et draco pꝛoſterni

tur. 9: debilitatur virtus eius. immo 2 qñ s heſdre.quẽ tñ ne bemus 5ꝛ. In ercelſo thro- . iie
Pfecte vincit aliq ð viciũ temptatus.dyabo/ no vidi ſedere viꝝ.quẽ adoꝛat multitudo ge if .
lus q tẽptauit nõ pᷣtrechre ad illũ teptandilm loꝛũ pſallentiũ in vnũ:. Ecce cꝛimpiu manet ec
pᷣapue de illo vicio ſm oꝛigenè etr mgim ſen. ineterni. Et iõ vñs dixit ad iob. Obi eras cũ nnnn
in. ij. li. Hon eſt timendu nobꝭ. q; aſi ſdduer me laudarent aſtra matuting iubilarẽt om⸗/ nmntu
ſarij multi.tñ plures ſunt aduntoꝛes ⁊ foꝛno/ nes filij dei.i.angeli.lpoẽ.vij.ðꝛ.qꝙ oẽs ange
res ꝓ nobis pliantes. In cuius figur legit. li ſiabat in circintu throni aſenioꝛũ a quatu⸗ innin
iii. Reg. vi. OX cũ exercitus regis ſyrie obſediſ oꝛ aĩaliũ ⁊ adoꝛauerũt deũ dicentes. Bñdictõ finnn
ſet cimtatẽ. eliſei ꝓphete vt caperet eñ ⁊ pꝛso ⁊ clanitas ⁊ ſapis ⁊ grĩgpactio.lvnoꝛ.vtꝰ ⁊ foꝛ b
pter hoc diſcipulus dolẽdo clamarei B̊ vides titudo veo nro ⁊c. Et tlyłᷣ.penul. ðꝛ. Per oẽs uſteſ⸗
apturã timẽs confoꝛtauit eũ heliſeus dicens vicoſeiꝰ.ſ.ſupꝑne hierł cata. alla qð interprat Ag
Holi timere qꝛ plures ſunt nobiſcum.ipſeq; landate deum omnes. En gotinue angeli fa 8 unne
oꝛãte aperuit dñs oculos diſcipuli ⁊vidit mõ ciantexercitiũ lvc.nec vnq intermittãt meri Grgeißſen
tẽ econira plenũ equoꝛũ curruũ igneoꝛũ qui toↄiungunf pſallennib a lgudantibo deñ.na/ o mſn
erãt angeli in adiutoꝛiũ heliſei.vnce ⁊ factum mrale eſt em̃ vt qͥlʒ ↄuerſet᷑ ⁊ 2ungat᷑ cuʒ hil ſtelin
vt heliſeus captus nõ fuerit ſed ipᷣe habuit qiun exercent opus et artem ſuã.vt agricola cũ nllane
lvſtes in manibo ſuis.Et de victoꝛla nta ipſi asricolis. artifex cũ artificibus. cantoꝛ cũ con hnllent
angeli gratulantur 2 conſolãtur nos. Oñ ad tonb coctoꝛ cuz octoꝛby. ſic angeli pfalletes ſutght
ſoc innuendũ poſteq; xpũs vicit tẽptatões di/ et laudantes cũ pſallentib ⁊ cvꝛis angeloꝛũ utſelnn
aboli in eſerto ſenbit᷑.ma.iiij. Ecce angeli ac Ibi puemiuntangeli expectãtes.q̃ veniãt ad Geunnn
ceſſerũt 1 mimniſtrabant ei. ⁊ nõ ſolũ ipi ange?/ laudandũ deũ ⁊ coniuguntur pſallennibus et onennte
h bom nos adiuuãt in bello tẽptaitonũ.ſed et etiam in alis locis oꝛantibus et laudantibus mmunein
ipi pueniũt conatũ vnde ðꝛ.Pꝛeueneꝛũt pꝛi deum. nde ber. Diſcurrit angelus medius mninend
cipes mncitando ad bonũñ. Hꝛincipant᷑ enã inter dilectam ⁊ dilectum. obſecrans illumer lenesſe⸗
⁊ habẽt magnã poteſtatẽ ſuꝑ hvmines fiagel/ citãs ull efferens vota afferẽs cona et pcipue ſanteel
lanch 1 puniendi ⁊ bonos'i malos. Oñ vnus in myſterio miſſe. ODnde gꝛeg. Quis fi dehuʒ ſulua n
angelus vna nocte occidit.clxxxv. mila ve ex/ dubium hre poteſt in illo.xpi miſteriũ in pſa etfenmes
ercuu Sennacherib. qui obſederat hieruſalẽ immolationis hvꝛa angeloꝛum clvꝛos adeſſe. oſinn
AVla. xxxvij. Similiter ãgelus vñi occidit gla tit angelus iurta aram templi. habens thuni / Magaan
dio peſtis.lxx.milia de populo Iſrahel pꝛo/ bulum aureũ in manu ſna. ⁊ data ſunt eiicen ſenngen
pter peccatũ DHauid manis glone denumerã ſa multa.que ſunt oꝛationes ſanctoꝛũ. vt of/ ſſteid
do.faciendo ſibi populũ ſubchtum gloꝛiando ferret eas in conſpectu dei. huribulũ aureuʒ len ae
de multitudine. ⁊ pꝛopter peccatũ populi ipſi eſt officiũ charitatm̃ quod hñt.l.oroes feruẽ ſo, Orenn
us eo ꝙ cõiurauerat cũ abſolone cõtra dauid tes que ſunt vt thus ardens deo offerendũ.ñ notlh
ij. Reg. vlt. Grabꝛiel quocq; archãgelus zacha ꝙ deus iſta non ſcigt P ſe. ſed in verbo reſpici loeñt iit
riã. cui apparẽs reuelauerat rõceptum bapti/ ens angelus q̃ſi ↄſulit.q̃dunde ꝓ vibooꝛanti sGet v⸗
ſte. qꝛ nõ credidit ꝓcuſſit eñ muritate dicẽs ei bus hẽat agere. vñ et raphahel angelus dirit ANNaur.
Peꝛo eo ꝙ non credidiſti verbis meis.eris ta/ thobie.cũ oꝛares et ſepulturas faceres ego ob ſonvcen
cens. 1 nõ poteris loqui vſq; in diẽ natiuitat; tuli ofoʒ tuã dño ⁊c.tlvb.xij. Et ſilꝛ actuñ. x. mopfien
eius luc.i. Pꝛincipant inſuꝑ ſuꝑ creaturas .c. Oꝛãti coꝛnelio cẽtunoni gẽtili apparuit an ſcrlapt
irrationales pᷣi em ſunt motoꝛes otbiuʒ ſeu gel dices. Coꝛneli grones tue er elie alcẽde benniwe
planetarũ.vñ ſequit᷑ generatio rerũ in inferi tunt coꝛã deo mitte ꝗ et accerſi ſimonẽ. hic di kaencgf
oꝛilv. ppterea dicit ſalom ecẽs.. nſtrans cet tihiq́d te dwrteat facere... p ſalutte tua er ſfan.
vniuerſa in circuitu ꝑgit ſpũs.loquit᷑ ibiſ ſo cõiter oꝛãtibo hvibo facte ſunt reuelatões ãge riunt cn
le.⁊ vocat ſom̃.qꝛ ſpũs eſt.i.angelus ẽ motoꝛ loꝛũ.ſic danieli oꝛãti ꝓ libatiõe ppłi ſui appa etmelne
eius.nõ ꝙ planete ſint coꝛ ꝑa aĩata vt quidaʒ ruit ei angelus q reuelauit hatõz totius hona nenüic
direrũt. Lota em̃ materia elemẽtar) eis ẽ ſub ni genens apᷣuitute dyaboli ꝑ rpᷣʒ determianſ tſtamevo.
iecta ad nutũ q̃ ad motũ localẽ. Oñ ⁊ angeli in.lxx. hebdomad tpᷣs incarnatois qñ fieret. ißiegr
fuerunt qͥ fecerunt pluere ignẽ ⁊ ſulphurem vt pʒ dañ.ix.Et qꝛ nos in pr̃ia hẽmꝰ facer idẽ leneane
ſup ſodomã ⁊ gomorrã Beñ. xx. affenun urn cie⸗ er mneta wum. ideo uhe
Mna nemn aald ([̃[ 1 etiam hic ſuo exemſo ag hoc nos inuitant et uungmun
NQuantum ad MVMB §F.li gęras agendo de lenefics. Oñ nato xpᷣo ẽ mł eihe
ſcõm. ſ.exercitiũ in q̊ delectant᷑.eſt pſalmodia titudo militie celeſtis cum angelo qui nuncia nni
* ideſt laudare deũ. DHoc eſt officiũ angeloꝑ ⁊ oi uerateam paſtoꝛibus cum gaudio laudanti umepnn
um leatoꝛũ in eccleſia triumphãti.vñ in nbðo ui deum. et dicennPum. P
Z

vemahnncg
mmpihamet
adanſantci
esſanacii
Therbrün
Wobitlcine
lene tini
le ANnta
Mie,

anrben aehen

õ
binuni
mäign
zmini
nmn! lllu
Keintnetfes
aitg in

Bloꝛia in ercelſis deo 2c. Nuc. ij. 1 angel? wo

mini deſcendit eñ azaria ⁊ ſocijs ſuis in ſoꝛna⸗
cem.⁊ fecit mediũ foꝛnacis quaſi ntũ roꝛis

flantem. inducens eos ad laſnandũ deum in
omnibuscreaturis.

Duantum ad ter F. lii.

tium ↄſoꝛtium quo ſociant᷑.ibi notaturĩ me

dio iuuencularũ tympanmiſtriarũ. Hõ eſt hoc
intelligendũ ᷣm ceꝛticem le ta em occidit

ait apis. Mon em̃ credencũñ eſt angelos ĩ me

dium ſtare mulieꝑ magis qᷓ viroꝝ. ⁊ iuuenuz

coꝛ pe q́; ſenũ.⁊ pulſantiũ vmpanũ magiſqᷓ;

non pulſantiũ.ymo nec vſitatuʒ eſt mulieres

pulſare typanũ. oqutt de aiabo q cum vir/

tutibus dedite ſunt dicuntur iuuencule. Ju⸗

uencule em̃ ſunt pulchre ad oſtendendus ſũt

—

fortes ad opandu. ſunt inclinate ad amandũ
ſunt fecunde ad generandũ. Sic amme vᷣtu⸗

ſa ⁊ vincendũ tẽptatões.i.

ſtulus. In omni ope bono fructſicantes.iũt

oſe ſunt pulchre ꝑ modeſtiã ⁊ ↄpoſitõem debi

tam exterioꝛis vis. Can. Ecce tu pulchera es

amca mea. Sunt foꝛtes ad ſuſfterendũ aduer
Yo.ij. Scribo vob
iuuenes foꝛtes eſtis ⁊ viciſtis malignuʒ. Sũt
fecunde ad ꝓducendũ filios cnoꝝ opeꝑꝝ. abo
et feruide ad amandũ deũ ⁊ ꝓximũ. Canti.i.
Agdoleſcentule dilexerũt te nimis. Sunt ⁊ ti⸗

paniſtrie ꝑ auſteritatẽ vite. cũ em̃ pulſat tym⸗
pano pcutitur pellis moꝛtui aĩalis. ſic ꝑ abſti

nentiam pcutitur coꝛpus nrm moꝛtuũ.i.moꝛ

n ſubiectũ. DPuliabat paulus tyinpanũ cũ di/
cebat. Caſtigo corpus meñ ⁊a iñ ſeruitutẽ redi

go. Sic exponit greg illud. audate vñmĩ ti/
pano ⁊ lvro.i.in abſtinentia ⁊ vmtate.iĩ cho⸗

nunc eſt padiſus celeſtis.
drupliciter intelligitur 'm vin. in & pe. hyſto.

aut angeli cñ his Siuguntur vireuoſe ſehalen

tibus. ſta ⁊ in moꝛte ſe eis ↄiugẽtes.ad cſiuita

tem ſupꝑne pr̃ie eos deferunt. ꝓut ðꝛ de laaro
mendico terrena ſubſtanna. ſed ditiſſimo vir
tutibo. Factũ eſt vt moꝛeret mendicus ⁊ poꝛ
taretur ab angelis in ſinũ abꝛahe. uẽc. xvi.q
Iſta depoꝛtatio q/

li.ij. Pꝛimo qꝛ angeli ad bonnʒ nos pꝛouocãt

pꝑ quod aſcendunt aĩe ad padiſuʒ. Scðo quia

ad gaudiũ pachſi deſideranGũñ in articulo moꝛ
tis coꝛũ affectus ꝓuocãt ⁊ accendũt.ita ꝙ poſt
poſito naturali eſtectu quẽ hũt ad coꝛpus hbẽ
ter exeant.ſicut legitur de quibuſdã ſanctis vt
beato dñico.⁊ franciſco.qͥ cũ gaudio ⁊ magna

17 fidutia moꝛtẽ expectabãt. Oñicus ↄſolaba

tur fratres ↄtriſtatos de ſuorecenu. ꝓmittẽs

ſe vtilioꝛeʒ poſt moꝛtem. Franciſcus dicebat

Educ de carcere deus aiam meã ad ↄfitenduʒ
nomimi tuo ⁊c.Lertio qꝛ demones angeli ar⸗
cent ne impediant exeũtes. vʒ temptatõibus
eos vincendo. Sic em̃ demones in moꝛte du

rius infeſtant ad decipiendũ anĩas. ita ange

li ef icatius inuant. Dñ in li.de ſiłtu. narrat
Anſel.de quodam monaclv ſin monaſteri. ꝙ
poſt moꝛtẽ apparẽs cnidã di xit.ter vrſus inuæ
ſit me. ſed vrſarius dñ dei hberauit me. Zlp/
pellabat aũt vrſum dyabolũ ⁊ vrſariũ michae
lem archangelũ.ter vrſus inuaſerat eſ.quia
ter temptauit eum in moꝛte. Pꝛio de peccatꝭ
ↄtmiſſis añ baptiſimũ.qꝛ adulius baptiʒat fu
erat. Scdo de pcetis ↄmiſſis poſt baptiſmmũ añ

religionis ingreſſum. Certõ de petis ĩ rehgio

tus. Sed notandũ ꝙ ſi tmpanũ mmis foꝛti

ter ꝑcutiatur. nõ ſonus ſequit᷑ ſed fractuta. et

ideo moderate ꝑcutere oʒ in abſtinentia. ſil?

moꝛtificatione coꝛꝑis.neceſſe eſt fuare di⸗

ſcretõz. ꝓ menſura ſumenda eſt ↄuatõ ſub

iectia bone ha bitucĩs ad eaiq̃ ſibi incumbunt

facienda p̃m illud apki. vt caſtigati ⁊ nõ moꝛ
nt.fficati. In medio vꝛũ pſalentuz angeli re⸗
veriunt. cum his delectabiliter ↄingũt.qꝛ cum
his intelligũt ſe eſſe ſociandos. Oñ ⁊ in fo f̃a

— —

teſtamẽto. Mã mulieres ꝗᷓ iuerãt ad monum

tũ xpᷣi ad vnguendũ coꝛpus eius.viderũt iu⸗

uenẽ ꝗᷓ angelus erat in eo cooptũ veſte candi
da OJathe. vl. Et yphahel tobie occurrit in
foꝛma luuuenis. ꝓpior qð di xit ei. Dñ hem?

te o bone uuene

xime pulchritudo ſpnalis attribuit᷑ ̃m tivm̃.

4

TIvb. v. Et qꝛ abſtinenna
plurimũ valet ad caſtitatẽ ſeruandã. cuipma

ro em̃ ⁊ ſi ſit multitudo vocũ.eſt tñ ↄcordia cãa

ne ↄmiſſis.Et cũ in pꝛia eẽt qſi in ꝓeinctu de
ſpatõis neſciens qd rñderet. angelus illuſtra⸗
uit eñ. ⁊ incitauit ad ſpem. dicens ſibi illa per
bapriſmũ remma Silꝛ ci i ſcda qſi vefceret.
angelus ſuggeſtit fiduriã dicẽs ↄmiſſa poſt ba⸗
ptiſimu ꝑ religõis ĩigꝛeſſuʒ finſſe ↄdonata. n
tertia rũdit téptatus angelo inſtigãte ꝓ auſte

ritatẽ reiigõis ⁊ moꝛtificatõz volũtat? demuʒ

iuuenũ cõiter apparẽt q pʒ er nouo veteri

P patiam ĩfirmitate fibi finſie dina. ſic ange
lus demonẽ coerciit ne ſalutem eiꝰimpediret
Quarto dicũt deferre aias in padiſuʒ qe iſcdã
pꝛiuilegiatas pſonas magne ſitĩtat ipi ãge
ſi in aſſumpto ab eis coꝛpe aereo viſibilit ani
mas ĩ celũ deferũt.ſic legit᷑ de.b.nicolao.⁊ de
.b. baãdco.⁊ d.b. martio.cꝰaĩam vichit: ſanctꝰ

ſeuerinꝰ archiepᷣs colonieñ.ab ãgel aſſociatã
pfſallentiba in celũ dferre. ⁊ O xabolũ nõ potu

in ſum. 15 cu tympaniſtris ↄiungũt.nõ cñ de
liciarũ amatoꝛibvbi caſtitas ꝑiclitatur. Scẽ

iſſe impedire tranſuũ eius. Er multomas?hᷣ
credit de dñi mr̃e. ꝙc vꝛi angeloꝛũ in celuʒ ſo
ciauerũt de hoc mundo migrantem

De numero ⁊ virtute ãgeloꝝ.locutõe⁊ mini

2

ſterijs eop. a cuſtodia qͥ adnos.

Capitulu vi.

Enedicite oẽs ãgeli
dño potentes vᷣtute facientes Ybũ
3 illius. ps. cij. Oloꝛioſus deus in pꝛĩ
cipio creauit celũ ⁊ terram.i.angelicã naturã
pure ſpñalẽ.⁊ naturã hñanã terreſtrẽ ⁊ coꝛpo
ream ſui capaces. vñ ⁊ pꝛunuʒ lviem de terra
ſoꝛmauit q;tũ ad coꝛpus.xet iĩ ierra agri dama
ſceni ex quo alij traducerent᷑ ſm coꝛpus. Na
turã̃ aũt angelicã ſpũaliter diſiinctã in omni

hus ſuis ſingularitatib creauit in celo ẽpireo

ſᷣm thv.in.i.ꝑte.q.lxi. Cuʒ em̃ natura angeli
ca pᷣſideat tota toni nature coꝛꝑee.ↄueniẽs fu
it vt in coꝛꝑe ſupᷣmo.i.in celo empireo creare
tur. Mõ eſi 3 q ait angelus luciſer. 2lſcẽdã
in celuʒ AYſa. xnij.qꝛ intelligitur illud de celo
ſancnſſime trinitatis cin ſe voluit adeq̃ri.nõ

e celo empireo in qᷓ erat ᷣm tlv. Creata autẽ

natura angelica ſic ⁊ hũana in pꝛincipio tꝑis

aß qd nihil creatũ ẽ.qᷓ;uis em̃ Gꝛe.naʒãʒenuſ

etquidã greci antiqin ctoꝛes dixerĩt ange/
los fuiſſe creatos añ lvies. et añ tps vt refert
Ingj ſen.in.ij.li. allegando auctoꝛitatẽ ęc hie

ro. Nihilominus cõitertenet ꝓbabilius a la

tinis. ꝙ nõ fuerũt crean añ ſed in pꝛicipio cũ
cregtura coꝛpali ̃m tlv. in.i.ꝑte.q.lxi.Cum

iam angeli q; creatura coꝛꝑpea m ↄſtõe vniuſ

vniuerſi ↄuemãt. nilła aũt ꝑs eſt ꝑfecta a ſuo
toto ſeꝑata. nõ eſt ꝓbabile vt deus cuius per
fecta ſunt oꝑa. Deutr. xxxij.ſeoꝛſuʒ creaturã
angelicã crearet ante creaturas coꝛwꝛeas.tñ

Srium ſenuire nõ putaf erroneuʒ. ꝓpter auto

ritatem dicti Brego. maxim ſᷣm ti. vbi ſup̃

dum. vt dicitur. ij. ſen. diſtin i. quod optime
fit vbi vtraq; in triumphant: eccleſia ſunul.iĩ
mihlianti aũt ecclia qnto ꝑfectius lvc ab vie

agitur. tanto ꝑfctõi ſtatus patrie magꝭ appꝛo
pinquatr᷑ vñ pᷣs. aĩaʒ ſuꝗ ercitãs in illo pᷣs.ad

deũ laudãdũ ⁊ bñdicendũ inuitare vr. adideʒ
angelos nõ im ꝑatie vel ſuaſiue ad eos loq̃ns
ſed indicatie. vt exemplo eoꝝ nngzinenenun.
Benedicite omnes angeli ⁊c.i.vos angeli

bñchcitis dñm. Obi q̃tuoꝛ de angelis vidẽda
ſunt. Pꝛimũ de oꝛdine collectõis ibi oẽs ãge
hli. Scõm de qᷓ itate locutõia. ibi bñdicite. Cer
ciũ de vigoꝛoſitate actõis.ibi pptentes virtute
uartũ de vlocitate obedinonis ibi faciẽteſ

verbum illius.

NQuantum ad i.

pꝛimũ ex q̃ p̃e.ait oẽs angeli. innuit ples eſſe

angelos. &t antiq phi poſuerũt eẽ angeloſ q̃ſ
appellãt ſubſtãtias ſeꝑatas.Et plato q dẽ dix

it eſſe ſubſtãtias ſpẽs reꝑꝝ ſenſibiliũ vtpote ſu

wnerem:pᷣam naturã hũanã eſſe ſexęratam

Zitulus

quã dicebat pee hũanitatẽ. ⁊ ſic de alijs ſpecd

ebus rerum. ⁊ ſᷣm H̊ opꝛtebat ſubſtantias ſe

patas ſei angelos eſſe ſᷣm numerũ ſpẽꝝ ſen
ſibihũ.Ariſto.aũt vc repꝛobat.ſʒvr oner nu

merũ ſpẽꝝ ſubſtatiaruʒ ſeꝑpatarum ᷣm nume

rum coꝛpoꝛum celeſtium. Am pfectã igitunet
non veram noticiam de hmõi habuerunt. Di
cendum ergo ſm tho. in. i. parte. q. l. ꝙ angeli

inqtum ſunt immaterigꝗles ſubſtantie ĩ qdã
maxima multitudine ſun?t omnem materialẽ

multitudinem excedentes. Et lvc eſt qð diẽ
Dyo. x.c.cele.ie.Dulti ſunt dei exercitus ſup
narum mentiũ infirmã ⁊ conſtrictã e rcedẽtes
nraꝝ materialiũ ↄmenſurato
perfectio vniuern ſit id qð deus intendit. pꝛe

cipue in creatione rerum. quanto ahqua ſunt

magis pfecta. tanto in maioꝛi exceſſu ſunt cre
ata a deo. Sicut aũt in ccꝛoꝛibo attẽdit exceſ
ſus ſᷣm multitudinem. Didemus aũt qꝙcoꝛꝛ

poꝛa in coꝛꝛuptilia qͥ ſunt ꝑfectioꝛa inter coꝛ
wꝛa excedũt q̃ſ incomꝑa biliter coꝛpalia. nas.

ota latitudo actiuoꝛũ ⁊ paſſiuoꝛũ eſt aliquid

modicũ reſpectu coꝛpum celeſtiũ.vñ rationa
bile eſt ꝙ ſubſtantie immateriales excedant

ſubſtantias materiales.q̃ſi incõpabiliter. Et

qð ðꝛ Dan.vij. Oila m lñ miniſtrabãt en.
et decies cẽtena milia aſſiſtebãt ei. Pomit᷑ ibi
numerus dererminatus ꝓp indetermiato. ¶uʒ
igitur angeli ſint valde mulri vbi aũt multitu
do ibi confuſio niſi ſit ibi oꝛdo. Que aũt a ðᷣo

ſapientiſſimo ſunt vtiq; oꝛdinata pʒ aplin ad

Ro. xij Pec & collecno angeloꝝ diſticta eſi

8 .vhi ſupß in triplicẽ hierarchiã 1 quelibet bierachia in
NPtrãq; aũt naturã creauit deus ad ipʒ laudã

tres oꝛdies.vñ greg.in moꝛa. Mouẽ ſunt oꝛ⸗
dines ãgeloꝝ cũ ꝑ ſaẽ eloquia. angeli archan
li throni dñatões vvtutes. pꝛincipatus ptteſ
cherubin ⁊ ſeraphin. aperta narra tione me
moꝛantur ſupernoꝛum. ciuius quante ſint di
ſtinctiones oſtenditur.de pe. diſtinct.ij.pꝛind
piuʒ. In pꝛima igituret ſupꝛema hierarchia
ponuntur ſeraphin vt ſupꝛemi. Deiñ cheru
bin et throni.in media ponuntur dominatio

nes pemcipatus.et poteſtates. Et in tertia xp

tutes. archanseli. et angeli pm Bꝛegori. in

lmõi ord ine relucet miniſterium trinitatis

am ex vnitate hierarchie innuitur vmtas
dinine eſentie. In trpernto oꝛdine oſtẽ

ditur trinitas perſonax. Et ipſe quidem deaus

trinitas quia omnia operatur in ſingulis diui

dens pꝛout vult.Amat in ſeraphin. vt chari
tas.nouit in cherubm. vnveritas. ſedet ĩ thro
nis vt equitas. om iſfatux in vminationibꝰ
vt maieſtas regit in pꝛincpatibusvt pꝛincipi
um iuetur vt vntus in virtutibus. reuelat t
lux in aꝛchangelis. Aſſiſtit vt pietas in ange

„

Iis.

74

5. Bõ hmõi ꝙ cũ ⸗

☛☚
.

„

Sinnim
ie r
l fi⸗
ſiinctu.
o a pfen
ſius imnen⸗
gohetunn
ſinitpi
rche n⸗
Pn i
inſn Do.
Cvetortnin.
nt dimn
ſeginen
conian
nherit
mnatoſegcont
htg pjies ſunt
eifn mooꝛc
4Gapnerus
Eosangele
mnilsſpei l⸗
Clnemtontin
onueniuntin
terſedangeli
no. Diutem
geglote ſnrn
ſchrur Vf̃ſen
orics pel ſi
ſnyens s
fagersra⸗
Drtag
Cleſtnterſc
Plerie,ſosn
Coinitnecge
lenſpei thi
lo, gſecnotz
hhumonret
ſſßanrellsct
loſtpslüͤin
neſienenen
6nunmemsg
etenteſietr
lniſzangelus
tmngſorepfe
mngegeacn
ſſeng ninet
ſeyniiagl
Mgnumerüre
ncdnoſeci
endiſon
vegisanet
tIngſzaffſtn
nobſimzen

ririg

Mammiigt
n Reowann
uugnolz
gietn
Ghimiͤghie
Anünminti
Mai nri
DmrmiA
WEtizümann
dangee Ai
dht henter
Aot zaine
Türinmh)
ien
Pürnr Ne

Gifnemn

mumnanad
e ruMn
Senen
Id
empir Nl
ns keell

Capitlö6

Et in pꝛima hierarchia etas thron.ĩ thro⸗

nis refertur ad pr̃em. cognitio veritatis in che
rub ad nliñ.ardoꝛ amoꝛis in ſeraphin ad ſpi/

riũſanctũ. In ſcva hierarhia nmleſtas dñatõ

nis ad prem. Rectiiudo pꝛincipandi ad fihũ

ſalus intuendo ptatem ad ſpmſanctũ. In ter
tia opanio virtutuʒ ad prem. reuelatio lucꝭad
filium. inſpiratio mtellectus ad ſpꝑmſanctum

In dlʒ ec angelo relucet veſtigiuztumtatis.
Nam in dłD eſt ttia veceſſario diſtincte repe/

riri ſᷣm Dyo.i.eſſentia.virtus ſeu potẽtia.et

oꝑatio.⁊ iñ in vno ſunt.⁊ ſic oẽs angeli bene⸗/

dicunt Oñ m. trimtatẽ ⁊ vmtateʒ inſinuantes
13 eoꝝ ↄditiom bo. Et nota ꝙ angeli differũt

nõ ſolũ numero.vt O artin a petro et hmõi

vt quidã aſerebant.ſ.ꝙ oẽs angeh vnius hie

rarchie v lſaltẽ vnius oꝛdinis different nu-
mero. ſed conuenirent in vna ſpecie. ſiẽ om⸗
nes lvies ſunt vnius ſpei hũane. ſed diferũt
eẽ in vno oꝛdine vnus ab altero ſpẽ.ᷣ ſic ouis

a capꝛa. equus a leone. Et ꝙ nõ ſit poſſibile

& duos angelos nedũ oẽs vnius oꝛdinis eſe
vnius ſpẽi ꝓbat ſit.b.lv.in.i.pte.q.l.Ea q̃

conueniunt in ſpẽ⁊ diſerunt numeto tantũ
conueniunt in for̃a ⁊ diſtinguũtur materiali⸗

ter ſed angeli nõ ſunt ↄpoſiti ex materia ⁊ foꝛ

ma. Dicit em̃ dyo.iiij.c.de diuims no. ; pꝛĩo

creature ſunt incoꝛꝑpales ⁊ immateriales itel

liguntur. Oñ ſeguit᷑ ꝙ impoſſibile duos ange
los vnius ſpẽi.ſic eſſet impoſibile dicere.ꝙ eſ
ſent plures albedines ſepate cñ albedines nõ

ſint plures niſi pᷣm ꝙ ſunt in pluribus ſubie/

ctis. Dicit ecẽ phs in.iij.methaphiſice ꝙ ĩ his
que ſunt eiuſdẽ ſpei nõ eſt inuenire pꝛius et

poſterius.ſed in angelis eẽ vnius oꝛdis ſunt

ſ△

pꝛimi medij ⁊ vltimi ſ̃ᷣm dyo.̊ nõ ſunt eiuſ⸗

dem ſpẽi.Et hĩc ↄpᷣhendi pᷣt mirãda ſpecioſi
tas ⁊ ꝓſectio talis collectõis angelox. Ham
mmimꝰ angel ẽ ꝑfecnoꝛ ſᷣm naturã q̃ʒ lvie

7qlz angelus addit vnũ gradũ pfectõis natu/
ralis ſuꝑ aliũ ĩmediate iferioꝛẽ. q; ſpẽs reruʒ
qlʒ numerus addit vnã vnitatẽ ſup ĩmediate

pᷣcedentẽ ſicẽ trinarius addit vnũnd binanius.

ita qlʒ angelus cũ ſit alterius ſpẽi ab alio. ad/
dit maioꝛẽ ꝑfectõis gradũ naturalõ.⁊ ſic etiã

maioꝛẽ gꝛadũ gloꝛie Cũ igit᷑ ſint de inſimo oꝛ

dine ad min tot numero qt vĩes in mũdo qꝛ
q̃lz hʒ vnũ ad ſin cuſtodiã ſi erunt dicamꝰ per
vnũ numerũ reſpectu mille miliones gradus

maioꝛis ꝑ fectõis magiſq; pꝛim. ⁊ ſic viſcut⸗
rere p alios oꝛdines ſud poſitos. Yenedici
te g oẽs angeli dñ̃m c opa bñdcũt ⁊ laudãr
mgrʒ qñ ſũt pulchre facta. Canta g̊ pfectõ ?
nobilitas angeloꝝ nobis inſinuat magnificẽ⸗

nam creatoꝛs.et ſic lbenedicit tum.

GSecundum quod eſt ſii

conuiderandum in angelis eſt de modo locu

tionis eoꝛum.qui vicit benecicite. Benechice

re eſt dicere bene. Oñ ⁊ loquitur apłs ⁊ vᷣt.i.

coꝛ. xiij. Si linguis vim loquar 1 angeloꝛuzʒ

ʒacha. ij. etiam dicitur ꝙ vnus angelus dixir
ad alterum angelum q̃ loqueretur ipi ꝓphete
Eſt ergo locutio in angelis ſed nõ modo nio

cuũ non hebeant co: poꝛa ⁊ linguã ⁊ hmõi.ældii

telligendũ igitur quomodo angeii loquant
alter alteri eſt norandum ſm Chomaz. in. 1.

parte. q. cviij. ꝙ voluntas mouet intellectum
ad ſuam op atõe m. Intelligere aũt eſt in itel

lectu tnpliciter. Pꝛuno quidẽ habitualiter vel

fm memoꝛiam. vt augu. ðᷣt. Scðo vt actu cõ

ſideratum ⁊ conceptuzʒ. Ceꝛtio vt ad ahud re

latum. Oamfeſtuz eſt at ꝙ de pꝛmo gradu
tranſtertur intelligibile ad ſecundum perim

perium voluntatis. nde in diffinitione ha

bitus ponitur quo quis vntur cum voluerit.

Sinmlliter eſt æ ſecundo gradu tranſtert
in tertium per voluntatem. HNam per volun⸗
ta tem conceptus mentis oꝛdinatur ad alteꝝ
pu ta vel ad agendum aliquid vel ad maniſe⸗
ſtandum alteri quando anũt mens ſe conuer⸗
tir ad actum conſiderandum. quem habet in
habitu tunc loquitur quis ſibipᷣi. Nam ipᷣe cẽõ
ceptus mentis interius wrbum vocatur er H
ꝙ (onceptus mentis angelice oꝛdinat ad ma
nifeſtandum alteri voluntatem ipſius angeli
conceptus mennsvmus angeli innoteſcat al
teri.et ſic loquitur vnus angelus alteri.Nihił

eſt enim aliud vnum angelum loqui alteri.q;ᷓ

concept um ſuum maniſeſtare. Conceptus q́ᷓ
dem mentis interioꝛ in lmine clauditur du

plici obſtaculo ne videatur. Pꝛimo quidem

voluntate que ipum conceptum mentis vulę

ad intra retinere ⁊ non extra manifeſtare.

Secundo modo clauditur conceptus mentis
vĩs alteri ꝑ gꝛoſſiniẽ eoꝛũ qͥ nõ ꝑmittit videẽ
interioꝛa ſed in angelo ñ ẽobſtaculũ coꝛpis qde

nõ hʒ illð ſʒ im̃ volũtatẽ.qñ angelꝰ vult vni

conceptũ ſun manifeſtare ⁊ nõ alteri tunc illi

loquitur. et ille intelligit. Hlij quibo non vulr

manifeſtari non intelligunt et illis nõ dici·
loqui. Norandũ etiazs ꝙ angeli alio mõ lo
quũt᷑ doo.alio modo angelis.alio modo vmꝛ
nibus.Et dro quidẽ loqui ðꝛ.vel ↄſultãdo di
uinam voluntatem de agẽdis nõ ꝙ de diſca
aliquid abeis qð neſciret.ſʒ ſic diltipul⸗ lodt·

magiſtro non vt cceat. ſed vt oceatur et ſie

thobie dixit angelus raphahel ꝙ obtulerat o⸗

rationes ſuas deo quaſi eo loquens ⁊ ↄſuleng
reſpiciens in verbo eterno quid eſſet circa illũ

.
Pel etiã loquit᷑ angelus ad deũ eum laudãdo
de ſalute hbvim. ⁊ dilatõe diume gloꝛie ſic cuʒ
nato rpᷣo angeli cantabãt gloꝛia in altiſſ ĩis deo
⁊c̃. Luce.ij.Neleiꝰexcellẽtiã quã nũq; ↄpᷣhen
dit admirando ſic ðᷣt gꝛeg.ij.moꝛali.ꝙ angeli
loqũtur do cũ ꝑ h̊ ꝙ ſupꝑpmenpos reſpiciunt.
in modũ admiratõis ſurgũt ⁊ ſic intelligit illa
locutõ qᷓõt yſa.vi.c.audine ſeraphĩ clamãtia
Sanctus ſctũs ſctũs dñs deus ſabaoth.vbiĩ
nuit᷑ miſteriũ tnnitatis in vmtate eſſentie ꝗð
ſum me adminiſtrãt᷑ nõ ignoꝛãdo iz venerãdo
a clamor eoꝝ iniit vłmagnitudinẽ rei Imag
nitudinẽ effectus eoꝝ Et iſtã q̃ͥdã locutõʒ quã
faciũt ad deñ laudãtes ⁊ adm imiſtrates ſꝑ ↄti
nua ẽ ſiue in celo ſiue inte:ra ſint. ſʒ illa aha qᷓ
eiꝰſapiam ↄſulũt de agẽdis nõptinua ẽ ſed qñ
aliqͥd nouũ occurrit agẽdũ ẽ ꝑ eos.ſuꝑ qͥ illu⸗
minar deſiderant. ⁊ diſtãtia local.vt cũ ſunt ĩ
terra nohis miniſtrãdo nõ impedit nec retar/
dat ĩ aliq̃ ↄſolatõʒ. eoꝑ ⁊ mãifeſtatõʒ eis fien
dã. Loqͥt᷑ wo angelus ad angelũ bonũ alterĩ
ferioꝛ ad ſuꝑioꝛẽ.aliter ſuꝑioꝛ ad inferioꝛem.
Anferior em ad ſupioꝛẽ nõ illuminãdo de eo
qð neſcit circa dia miſteria.łdiſnenda circa
nos ſed ↄceꝑtũ ſuũ oꝛdinãdo vt ei innoteſcat
P ꝓpꝛiã volũtatẽ ⁊ B nõ ðꝛ illumiare: ſ̃ʒ huc
modũ dixerũt angeli ſupio:es ad ĩferioꝛes in
aſcenſione xp̃ᷣi.vt ðt Oyo. de celeſti hierarch
ia illud pᷣs. Ouis ẽ iſte rexgloꝛie. Suꝓioꝛes
vero inferioꝛto eẽ iſto mõ loqͥ pñt mãiſeſtãco
ↄceptũ ſuũ.ſʒ ec alio mõ loquũt᷑ ad eos illumi
nando eos circa dia myſteria aliqᷓ q̃ neſent et
ſic intelligit᷑ gloſa ſuꝑ illud. Si linguis vim
loquar ⁊ angeloꝝ qᷓ t. ꝙ locutões angeloꝛuʒ
ſunt illumĩatões.qᷣbo mferioꝛes a ſuꝑioꝛibuſ
angelis illummãt᷑.vñ ec dyo.ðt ꝙ vnaqq; eſ⸗
ſentiã intelligentiã ſibi a ſuꝑioꝛi datã.inferio
ri cõicat. Et greg. ꝙ in pt̃ia ſuꝑna.ꝗquedã da⸗
ta ſunt excellenter.mihil tñ ponſidet ſingulari/
ter. Et ꝙ mgr.ij.ſen. ðt diſt.x.ꝙ quecã cogno
uerũt ſuꝑioꝛes angeli circa miſteriũ incarna⸗
tõis ꝗᷓ fuerũt ignota inferioꝛibo q̃uſq; ipleret
qð vr ꝑ oc ꝙ interrogantibo inferioꝛib ange
lis quaſi ignoꝛantibus. quis eſt iſte rex glorie
Hiñ.ſupioꝛes. DOñs virtutũ ipe eſt rex gloꝛie.
quaſi ſcientes.vt exponit Dyo.Mõ ſic illud ẽ
intelligendũ dicit tlv. in pꝛima ꝑte.q.cvij.qñ
ifenoꝛes angeli ignorauerũt myſtenũ icarna
tiõis penitus.ſed qꝛ nõ ita plene cognouerũt
ſicut iupioꝛes.⁊ in eius cognitõe ꝓfecerũt pꝰ
modu duʒ impleretur. ⁊ vſq; ad diem iuditij
ſemperaliqᷓ noua angelis ſupioꝛib reuelant
diuitus de his q̃ ꝑtinentad diſpoſitõʒ mundi
et pꝛecipue ad ſalutẽ electoꝛũ.vñ ⁊ ſi nõ ſem⸗
per remanet.vnde ſuꝑioꝛes angeli inferioꝛeſ
illuminent.ſꝑ tñ remanent ſuꝑioꝛes in emi⸗

Titulus

nentioꝛi ſcĩia ᷓ inferioꝛes ſicut mgf circa vns
et eandem rem.quꝗ vcet diſcipulũ.qᷓ; ipᷣe di
ſcipulus, Toquit᷑ terno angelus ad bomĩeſ
aliqñ in foꝛma hꝛna apparensſicut angeli q́
apparuerunt apłis poſtq; xpᷣs aſcẽdit vt duo

viri qͥ in wſtibo albis dixerunt.viri galilei qd

ſtatꝭ ⁊c.actu.i.Et cũ apparuit abꝛahoe.et loth
et iacob.et multis alijs. Aliqñ veꝛo ſine fors
humana aſſumpta et lvc vel in viſione ſenſibi
li.vt cũ appariit in rubamoyſi.inde ei loquẽſ
velin monte ſyna q̃ expꝛimendo verba legis.
angelus em̃ fuit vt ðᷣt apłs.vel in viſione ima
ginaria.vt hiere.i.cui dicenti.virgã viglitan
tem ego video. dictum eſt ibi bene vidiſti. q̃
vigilabo ego ſuꝑ verbo meo.łviſione intellec⸗

tiua. iuxta illudp̃s.Audiã quid loquat᷑ in me

důs deus.vwlillad. Significauit deus qᷓ oʒ ci⸗
to fieri loquẽs ꝑ angelũ ſuũ ſeruo ſuo YFohã.
Apo.i. Dident᷑ tñ ulle viſiones aa Mohe
masginarie q; intellectiue. Sʒ qũocũcq; ſit oẽs
ꝓphetie ſeu reuelatiões dĩe ꝗᷓ funt lvibo fit
miſterio angeloꝝ. Loquũt etiã angeli ſvĩbal

ſine reuelatomibo ꝓpheticis qñ eos inſtigant

ad bonũ ⁊ ad recedendũ a malo. ſicut in figu⸗
ra habetur. Actuũñ.xij.de ãgelo appanint pe
tro incarcerato wꝛmienn qui debebat occidi
dicente vt exiret etẽ. Sic angelus peccatoꝛem
incarceratum a dyabolo. vt ab herode qui intẽ
dit eũ perdere inſtigat.vt ſurgat.et exigat pꝛi
mam poꝛtam.ſ.duritie coꝛdisper contritionẽ
per ſcðam taciturnitatis oꝛis per ↄfeſſionem.
per fernam ferream. iſ. retentionis aliem per
ſatiſtactionem. Et helye woꝛnienti quem ãge
lus excitauit et dixit. Surge comode adhucti
bi grandis reſtatvia.ii.Regum. xix. Signifi
cat helias vminem ſanctũ qui aliquando ex
tribulatõibo wel temptatõib attediatur etqſi
wꝛmitat.ſed angelus bonus ſtimulat intenꝰ.
vt ſurgat ad bona opa ↄtmnuanda.vt ſit ſoꝛtis

ſusgerit. vt meditetur paſſionẽ rpᷣi.lvc eſt co⸗

medere panem ſubcineritium meditetur exẽ
pla ſacre ſcriptureet wctrinã eius.hoc eſt bibe
re aquam.et ex his conualeſcit et foꝛt ſcat ad
ambulande per viã virtutũ vſq; ad montem
dei viſioms.Qisa igitur angeli qũocunq; lo⸗
quant᷑ ſiue ad deũ ſiue ad angelos ſiue ad hoĩ
nes ſp bñdicũt.qꝛ dicunt bñ. Benedicite om
nes ãgeli.ᷣm h̊ pſalmiſte imitemur eos.vt⸗ↄ
ſoꝛtes et conciues noſtros ſemper dicendo.
Benedic anima meawminum.

Quantum ad tertiũ...iij
de eoꝛum vigoꝛoſitate aicit pᷣs. Potentes vi
tute.NDbi ſciendum ꝙ virtus aliquando ſig⸗
nificat potentiã naturalẽ. Et ſic Oyo. ðt ian⸗
gelis eſſe virtutem et operationem diſtinctaz

Minn
ſeoffn
als ein
, poden
gemhot
Ghünrei
Voancone
etunrttes
rucsael
e pentte
ſonntrihte

— lllunt

gecenoto⸗
eontos
.peineleceue
ſmneſernäre
ktbnreeſt
ſciws Dicer
nslenpet
niſiver. anse
ncerintele

uevtnesel

Moggan
(imnus.pnde⸗

ZFobymi,

ſie tenorum
ſeyn. mnouun
les nutelnte
fometunnain
Givorenzen
ederen
ſar dorace
Uehonesorr
ſpoliumyel
Ahgelihunri
legnedieig
0. Picent
ſentiasoimne
loſinnlinte!
ldihine. E
eqin pfi⸗
Etiopesgba
ſcopnennſa
ſennpcebin
Ehenc lognin
laungeatsr
phenrg aln
lheengaian
Cnſtrinhen
Unlethicon
Aapend
Wueromne
NN
Aliumm main
velſenpe
Urſeneres

Aan
en niine
hctbibrentt
nulyfhenn
anbain
–
üüli 4
esdei
Maieneig
encscſenit
Wimidfan
digrine
Mu
Anenm
Worigrnt
ntnr
mamgann
A
n. Imming
. Aneamtu

—-—
=☛n

=,nW d

nGmim:

nuiNI
s MsENEN
Nanniſift⸗
mnia uin
mmeN
–
initini
inzi in
ngilii
lnnpi
tmmlu n
rinnin
v.

d
en
uiche,

monn

—

£ .

Aliqñ im oꝛtat habitum lonũ Et ſic phiiloſo
phus diffimit virtutem qð bonũ facit habentẽ

vopus eius bonũ reddir. Aliqñ viriss ſigniſi

cat ꝓpꝛietatem vtilis eftecaus. ſicut dicimus

talem hexbã h̃e talem virtutẽ.Et ſic pᷣs dicit
Spü oꝛis eius oĩs virtus eoꝝ.ſ.apoſtoloꝛum
vocando virtutẽ effectus miraculoſos.q ꝓce
debant abeis ꝑ ſpiritũſanctũ. Ommibus his
mocdis angeliſunt wotentes virtute. Haã vir⸗
tute porentie naturauis ſ.intellectus ⁊ volita
tis mirabihter ſunt votentes Mon em̃ ad hoc
viintelligant alqͥd oʒ eos ſilogizare.i. diſcur
rere venoto ad ignotũ.aut cõppnendo⁊ diui
oedendo. vr nos facimus ꝓpter debilitatẽ lumi⸗

nis inrellectus noſtri. ſed ſtatim cognoſcũt ip
ſam eſſent rei.⁊ quid ei ↄuenit vel non cõue
nit. Et hinc eſt ꝙ in intellece eoꝝ non pᷣt eſe

falſitas. Oic em̃ płᷣs in. iij. de amima.ꝙ intel⸗
lectus lemper eſt verus.⁊ aug.ꝙ nil mtelligit
niſi veꝝ. angelus aũt cognoſcit intelligendo.
vnde ⁊ imellectuales dicuntur nõ rõsles pꝛo
Sꝛie.vt nos qui ratiocinando.i.diſcurrẽdo de
vno ad aliud pꝛocecimus.et medijs ſepe defi
cimus. vnde ⁊ erramus pꝛopter quod dicitur
Yob. xxxvij. Cenebꝛis inuoluimur.ſ.ignoꝛã
tie ⁊ exroꝛum. Vaber aũ̃t duphcẽ cognino
nem.ſ.matutinam ⁊ veſpertinam. ⁊ deo potẽ
tes virtute intellectiua.Appellatur añt cogm
tio matutina in eis que eſt perfectioꝛ. Eſt alia
cognitio reruʒ quam habent in verbo. id eſt vi
dendo diuinam eſſentiam. In verbo em̃ dei
ſeu diuina eſſentia ab eterno extiterũt.et ſcüt
rationes ommum rerum tam ſpũalum quã
tpalium vel coꝛpoꝛalium creaturarum. vnde
angeli ſancti videntes duunam eſſennam cla
re.que dici poteſt viſio meridiana vt perfecu
02. Pident enam cognoſcunt naturas z eſ
ſentias oĩm creaturaꝑ. ⁊ hac viſione oĩa crea

ta ſimul intelligunt et vna ſpẽ intelligibil cir

ca diuina. Et hoc eſt qð dicit augu.xv. de trini
tate ꝙ in pfia nõ erunt volubiles noſtre cogi
tationes ab alijs in alig euntes atq; redeũtes

ſed omnem ſcientiam noſtram ſimul vno con

ſpeciu videbimus er lec dicitur iſio matutĩa

et hanc cognitionem ſcilicet diuine eſſentie

rerum creatarum in ea non habent. aliquãdo
in potentia aliquando in actu. ſed ſemper hñt

in actu.quia in lvc conſiſtit beatitudo que nõ

conſiſtit in habiru ſed in actu ᷣm philoſophũ
in.i.ethicoꝛum.Et quod dicitur pꝛima Petri
.ĩi.c.in quem deſideran tingelipꝛoſpicere. ill
eſiderium non excludit eem deſideratam ſed
faſtidium ᷣm Bꝛeg. Habent ſecundario
alium modum cognitionis rerum creataruʒ
videlicet per ſpecies intelligibiles eis inditaſ

Nrfecte res repꝛeſentantes.fontaſiam em nõ

habent ſiẽ nec coꝛpus ⁊ pervnam ſpeciem ĩtelꝰ

ligibilem intelligunt ad eam ſe conuertendo
non quidem alia intelligibilia que pꝛo ſpecieſ
alias intelligibiles repꝛeſentant᷑ſed oia ſinu
que vna illa ſpecie repꝛeſentant ſicut ſpẽ ĩtel
ligibili quã hñt in mente de natura hůana in
telligunt ſimul omnia qᷓ ptinent ad homineʒ
pin naturaʒ. Et hec dicitur viſio veſptĩa. aðᷣo
aũut ſunt potentes virtute. ꝙ cognoſcunt ſe ip

ſos angeli ꝑ eſſentam ſuã cognoſcunt ⁊ omeſ

alios ange os ꝑ ſpẽs eis inditas.Cognoſcunt
⁊ marerialia ꝑ ilas ſpẽs Quicquid em̃ poteſt
virtus inferioꝛ pᷣt ⁊ virtus ſuperioꝛ.ſediintelle
ctus lvminis qui eſt inferioꝛ intellectu ange
lico ſᷣm naturam intelligit res materiales. ex
go ⁊ angelus. ſed hoc agit non abſtrabendo a

fanfaſmatibo. vt homo, ſed ꝑ ſpẽsindiras.

Cognoſot virtus intellectiua anseli etiã ſin
gularia q;uis em̃ quidã lvc negauerint lvc re
pꝛobat beatus tlv.in pꝛima pꝑte.q.lvij. Pꝛio
qina derogat catlvlice fidei que ponit hec infe
rioꝛa adminiſtrari ꝑ angelos. ſᷣm illud adde
bꝛe.iij.Omnes admintſtratoꝛij ſpiritus ĩ mi
niſterium miſſi ſunt. Si aũt ſingulariñ notici
am nõ haberẽt nullã ꝓuidentiã hr̃ᷣe woſſent ð
his q̃ in loc mundo aguntur. ⁊ B eſt ð Ecces.
qu into. Me dicas coꝛã angelo non eſt pꝛoui
dentia. Cognoſcunt g& ſingularia non ſoluʒ in
cauſis vniuerſalibo qꝛ loc non eſt cognoſcere
rationẽ.vr eſt ſingulare.i.ꝓut eſt hic ⁊ nũc.ſʒ
ſicut hmo cognoſcit diuerſis viribo cogmitiu⸗
oĩm reꝝ genera.intellectu quidẽvniureſalia=
immaterialia ſenſu aũt copalia ⁊ ſingularia
ita angelus ꝑ vnam intellectiuã virtuteʒ vtra
q; cognoſcit. utura aũt ↄtingentia ꝓut ꝓce
dqunt ex cauſis ꝓut in plunb ꝑ ↄiecturam cõ
gnoſcere poſſunt nõ ꝑ certitudinem ſic medi
cus de ſanitate vel moꝛte infirmi. Pꝛout aũt
futura cognoſcuntur in ſe ipis nõ cognoſcunt
ſed ſolus deus. Sil cogitatões vvim ⁊ affecti
ones volũtatis ꝓut maniſeſtanf ꝑ aliquẽ effe
ctum exterioꝛẽ.vt ꝑ verbũ vel aliud ſignum.
vt ꝑ immutatõʒ vultus ⁊ hmõi.multoſubtili
usq; vmo ſed ꝓur cogitões ſuntin intellectu
affectões in volũtate ſolꝰ nouit nõ ange
li Cognoſcunt etiã angeli miſteria gratie ĩ
carnatio nis et omnia que prophete pꝛonun
ciauerunt. NMam pꝛophete per angelos iſtru
untur ſecundum Dyoni. ſed non cognoſcunt
iſta naturaliter ſeu per ſpecies inditas ſed per
viſionem quam habentin verbo. Mec oẽs an
geli equaliter cognoſcunt miſteria gꝛatie ĩ xꝓ
bo ſ ꝓut voluerit eis reuelaꝛe.ita tamẽ ꝙ ſu
perioꝛes angeli pluꝛa miſteꝛ ia et altioꝛa in dei
viſione cognoſcunt que infeꝛioꝛibus manife
ſtant eos illuminano

ι
Titulus
Gunt inſupe: angeli potentes virtute volũta
tis.qꝛ vtiq; habent libeꝑ arbitriũ ſicut ⁊ hõ als
eſſent minoꝛis digmitatis ſed ita eſt poren et
firmatum per dei gr'am ꝙ non poſſunt declia⸗
re ad malum.ſicut nos. nec hoc pertinerad de
fectũ potentie ſed magis poſſe peccare ⁊ deſice
re pertinet adimpotentiam ſicut ⁊ deus nõ ꝓ
prerea nõ ðꝛ omnipotens.qꝛ nõ pᷣt peccare.
Ratio quare angelus beatus peccare non põt
eſt m t v.i.ꝑte.q.lxij.qꝛ videt deum per eſſẽ
tiam. Eſſentia añt dei eſt ſpᷣa eſſentialiter bo/
nitas.vnde lvc modo ſe habet angelus vidẽſ
ceum ad ipᷣm deum ſicut ſe habet quicunq; nõ
videns um ad cõem rationem boni. Impoſ
ſibile eſt at ꝙ quis aliquid velt vel opet niſi
attendens ad bonum vel ꝙ vellet diuertere a
lono inq;tum lmõi Sitcut igitur angelus le⸗
atus nõ pᷣt velle vel agere niſi attendẽs ad de⸗
um. Sic etiã agens vel volens nõ pᷣt ꝑeccare.
Secundo dicuntur potentes virtute ꝓut im
roꝛtat habitum. Nam m pꝛincipio creation)
eoꝛum fint eis infuſa gra.ex qua fluunt oẽs x
tutes.q;uis em̃ aliqui dicant ꝙ fuerunt crea
ti in naturalibo tm. dicit tlv. in pꝛima ꝑte.q.

lxij. ꝙtenendũ videtur ꝓbabilius ⁊ magis

conſonat dictis ſanctoꝝ ꝙ fuerũt creati ĩ gꝛa
tia gratũ faciente.nõ aũt in lbeatitudine perfe
cta gloꝛie. Naʒ cũ talis beatitudo excedat na
turam ſeu virtutem nature create.nõ põt per

uenire ad eam mii per meritum oꝑis alicuiꝰ

in gratia.nec homo nec angel ſed perpꝛimũ

actum charitatis conuertendo.ſ.ſe ad deũ di⸗

ligendum ſtatim meruit beantudinem gloꝛie

ꝙ ſi tunc decederet euolaret miſi haberet ĩpedi

mentum aliquodſicut in his qui in moꝛtetrã

ſeunt ad purgatoꝛiũ.lliqui tamen dicunt ꝙ
angeli mernerunt gloꝛiã per ea opera que isʒ
leati oꝑantur in miniſterijs diuinis quod tñ
dicit tho. non vr rationabiliter dicrum vtqᷣ ẽ
in termino.i.in gloꝛia moueatur ad terminũ

per meritũ. vnde ðᷣt ꝙ poſt ↄſecutionem glo/

rie que fuit ſubito ꝓꝑ vnicñ actum gfr̃e conuer
ſionis in deñ non poſunt augeri in pᷣmio eſſẽ

tiali gloꝛie amplius.Et q;uis dicant aliqui ꝙ

augetur in eis pꝛemiũ accidentale ꝑ miniſte
ria nobis exhibita vſq; ad diem iuditij öᷣt ta⸗
men ipᷣe ꝙ melius dicitur ꝙ nullo mõ aliqͥs
leatus meren pt niſi ſit ſimul beatus ⁊ viatoꝛ
ſicut xps. Gaudiũ g angeli habent ð cõ
uerſione peccatoꝛis qꝛ ðꝛ Luce.xv. Gaudiũ
eſt angelis dei ſuꝑ vno peccatoꝛe penitentiaʒ
agente.illud gaudium magis acquirunt ex ꝓꝰ
tute beantudinis qᷓ; illud mereantur ⁊ ſic nõ
ptinet ad meritũ ⁊ ᷣm q;titatẽ ſuoꝝ naturali
um conſecuti ſunt quaãtitatẽ gr̃e ⁊ gloꝛie.exĩ⸗

de ſm tho. vbi ſupꝛa. q.ixij. hor quod vt ma

giſter in. ij. visij. ꝙ angeli q̃ creati ſunt magꝭ
ſubtiles ⁊ ſapia per ſpicatioꝛeslhii maioꝛibus
mune:ibas gratie pꝛediti ſunt angeli ergoq̃
melioꝛem ⁊ pfectie:em naturam acceperunt.
rationabile eſt. ꝙ foꝛtius et efficatius ſint ad
ad eum.in illo pꝛimo actu ad deum conuerſi
et ſic meruerunt maioꝛẽ gradũ gloꝛie. Mota

dum etiam ſᷣm tlv. in pꝛima Pte.q.lxij.ax.i.

beatitudo ðꝛiſeu intelligitur vltima perfectio

creature rationalis vel imtellectualis. ⁊ iñ ẽ *

naturahter deſideratur. qꝛ vnum quodq; na⸗

thraliter deſiderat ſuam vltimam perfection?

Nltuna aũt perfectio creature rationalis vel
intellectuahs eſt duplex.vna quã poteſt aſſeq̃ ⸗

virtute ſue nature.t hec quodãmodolxati

tudo vel felicitas dicitur. vnde perfectam lvĩs
contemplationẽ. opumũ intelligibile qõ eſt
eus ↄtemplari poteſt. dicit eſſe vltimam lvis
felicitatem. ſed ſuper hanc feſicitatem eſt alia
hominis felicitas quã expec amus in futuro.
qua videbimus deum. ſicuti eſt. quod quidex
eſt ſupꝛa cuiuſſibet intellectus creati naturam
Quantum ergo ad pꝛimum beatitudinẽ quã
angelus aſſequi virtute ſue nature potuit fuit

—

creatus beatus qꝛ ꝑſecutionẽ hmõi angelꝰ nõ

acquirit per aliquè diſcurſiuũ motum vr hõ

meditando ⁊ contẽplãdo ſed ſtati ei adeſt cog
nitio perfecta rei pꝛopternature ſue digmitatẽ
ſed vlnimam beatitudinem que facultateʒ na⸗
tnre excedit. angeli non ſtatiʒ a pꝛincipio ſue
creatõis habuerunt.quia hec beatitudo nõ eſt
aliquid nature.ſed nature fims. Et ideo non
ſtatim a pꝛincipio habere debuit. ſed adeaʒz
ſuam opatõem gratia tamen infoꝛmatam per
uemꝛe. Angeli aũt confirmati in gloꝛia wtẽ⸗/
tes remanẽt invirtute charitatis ꝗᷓ nõ excedit
ſed perficitur in patrig. Continue ergo ferun
tur in deum aetu feruentifſimo charitatis 'm
illud pᷣs.ciij. GFacis angelos tuos ſpũs ⁊ mini
ſtros tuos ignem vrentem vel flamam ignis

ſmſaliam tranſlationem. axima ec chari⸗

tate nobis deſeruiũt vt patet in angelo rapha
ele qui ſ. aaſaig Ehobiam per viam 2 defendit
a piſce volen:e euʒ deuoꝛare.⁊ inſtrurit ð ma

trimonio contrahendo exegit ꝓ eo debitum a

gabelo. redluxit incolumen ad wmum ⁊ pfem
illuminari fecit. Et ſimiliter e angeloqiip⸗
cedebat populum dei de egypto egꝛeſſum ꝑ de
ſertum ambulantem in die in columna nub⸗
ſe extendes ⁊ oſtendens.in nocte vero in colũ
na ignis vſq; ad terram pꝛomiſſionis. vñ dix
erat deus. Pꝛecederte angelus meus.g tevi
ceuerſa nos vt Forinos oſtros noſtri valde

dilectoꝛes delemus diligere. Tertio dicũt
virtute otentes qꝛ multos miros effectus fa

ciunt in mundo.ipi em̃ ſunt motoꝛes oꝛbium

—

greotappeel

nouttconſot
wnenrespir,
teniangel
hboeoad lo
wefmpeus
Pkeamanio
celo a ten
ſubcira loco

iſſienorloe

ſeb n wir
Uwlrtnen
n Wneme

impenun
Mundacr
eiRC

onlnen

Otiumſenp

Afntne

(bigit

Deusoütt

Damnaſtot

Vss gngt
Acxrſtconttr

Lu

gugreyrn deo
bomeine ſd,
ſonen rpol
weſpicend
Amingren

Alattbii⸗

funemiginn

(intſaln
nedey

isedeef

WN
opanſegy

aunnmiti
mizin
iünnth
emri
nen ein

net

uhetem
we nt
imnatinn
amnne
. E
wistnfütl
uumnero
Srnumtdi
thatin
aunmf
Nate
wemnn
nmamd
ſ.

le
eirli
Ient

2

—

.
7.5.
. ₰

R

. CTapitulũ

rum aꝛ hoc dei eſt ſed aliqua circa ea miſteria
liter ſeu inſtrumentaliter opant tpi em̃ nittẽ
tur ad vocandũ hvĩes ad iuditiũ vt ðꝛ OJat.

bunt. Exibunt etiã angeli ⁊ ſeꝑabunt malos

te medio iuſtoꝛũ.⁊ mittẽt eos in caminũ ign/

Dath. xiij. Pꝛecipue aũt michael.q̃ fuit pꝛĩ⸗

ceps ſynagoge.vñ apparuit ⁊ venit in aduuto
rium angelo qui locutus eſt danieli.danielis
.ix. ꝓ liberatõe ropuli iſralel ð babilonia nũc

añt pꝛinceps ecclene ad eã defenſandaʒ. Apᷣe
ſonſurge tempoꝛe iuditij annypm.tunc cõ
urger Oichael pꝛincepseccleſie ad eam de⸗
fenſandã. dan.xij. Gabꝛiel nũciauit marie cõ
ceptum filij dei.⁊ ʒjacharie natiuitatẽ. Jo. ba.
ex eo raphael etiã tribulatõʒ a thobia ⁊ Sara

moint conſolans eos mulnpliciter. ⁊ ſic quia
ptentes virtute debemus eos hpnoꝛare. Pa⸗

tet etiã angelica virtus ex lvc ꝙ motus ange
de loco ad loch.aſi nõ ſit in inſtanni ſed in tẽ
poꝛe ſᷣm pꝛaius ⁊ poſterius oꝛpꝛius in vno loco
poſtea in alio eſt quaſi in ſubito cũ mouet᷑ de
celo ad terrã qꝛ em̃ ſubſtantia angehn non eſt
ſubdita loco vt contenta ab eo ſicut coꝛꝑa ſed
eſt ſuperioꝛ loco.ſ.vt ↄtinens ipᷣm ſua virtute
Igeo in ptãte ſua eſt applicare ſe loco pꝛout
vulx vel per medium tranſeundo de loco ad lo

cuqm vel ſine medio devno loco ad ahum. vbi

eetiam ſciendum ꝙ diuerſimode conuenit coꝛ

Pri. angeli ⁊ deo eſſe in loco. QNam coꝛpus eſt

in loco circumſcriptiue qꝛ ↄtnenſuratur loco

1 continetur ab eo. angelus añt nõ eſt in loco

circumſcriptiue cñ nõ ↄmenſuretur loco ſed

diffinitiue.qꝛ cũ eſt in vno loco non eſt in alio

Deus aũt neq; circũſcriptiue nec diffintiue

ſed vbicq; ẽ.ðꝛ aũt angelus eſſe vbi oꝑatur ᷣm

MNDuatum ad

Damaſ.rotũ illud cui applicatur immecdliate
virtus angeli reputatur vt vnus locus eiꝰ ii⸗
cet ſit continuum ſᷣm tlv.in.i.ꝑte.q.lij.

quartum de obedientia ipoꝝ vᷣꝛaui facit) ver
buim eius.ſ.dñi dei.verbum dei hic innuit. iuſ/

ſionem ⁊ voluntateʒ eius quã eis inſinnat in
eos aſpiciendo. In cõi aũt vult 21 mandat eiſ

yvynt miniſſrent nobis ⁊ cuſtodiant nos. ſm il/

inud ad heb.i. Oinnes adiminiſtratoꝛi ſpirituſ
lſunt miſſi in miſteriũ eoꝛum qu hereditatem
capiunt ſalutis. ⁊ in pᷣg. Angelis ſuis de? mã

Qdauit de te. vt cuſtochalſiste in ommbo vijs tu

is. Dabet em oꝛdo viuine ꝓudẽtie. vt infe/
noꝛa reganturp ſiipioꝛa. vies p angelos 2 5
nõ vt ipᷣa nõ poſſit ꝑ ſe unmediate totũ ĩ oĩbꝰ
opꝑaniſed voluit ⁊ in vc cõicare bonitateʒ ſue

per miſteria eoꝛũ miracula fiuntgot Bꝛeg. ðt
ꝙ nõ ipᷣi ꝓpꝛia viriute immutẽt naturas re

dum labia. Y

virtutis. vt et creature cooparenf᷑ ium eoinn

mundi gubernarõe. Sciendũ aũt ꝙ de pꝛi/

ma heerarchia. ſcʒ. ſeraphin. cheruhin 1 thro
noꝛum nullus mittitur ad nos ſed ſemꝑp ſunt
rad vocandu boiess iñ vt ðꝛ OJat. aſſiſtentes. De ſca hierarchia pꝛimi.i.domi
riiij. Cine:es em̃ bbvim reſuſcitãdo:ũ pᷣpara

nantiũ oꝛdo etiã ſunt aſſiſtentes ⁊ nõ mittun
tur ſed diſponunt de mittendis. Hi aſſiſtere
dicuntur.qꝛ im mediate a deo accipiũt illumi
nationem de ſecreiis diuinoꝑ myſterioꝛũ.alij

quinq; oꝛdines dicuntur miſtrare. qꝛ ⁊ mittũ
tur de eis aliqui ad nos ⁊ illuminatões de di⸗

uims ſecrenis circa nos agendis ab aſſiſtenn⸗
bus.ſ.ſuꝑioꝛibo angelis recipiunt cõiter. An
q;tum aũt aſſiſtere impoꝛtat viſionẽ diuĩe eſ⸗
ſentie ⁊ non excluſionẽ miſſionis.ſic oẽs no⸗
uem oꝛdĩes aſſiſtũt ſemꝑ.nec eſt ↄ auẽtasapo
ſtoli inducta dicẽtis. oẽs adminiſtratões ſpi⸗
ritus eſſe. Naʒ illa eſt diſtributio accomoda
ſcʒ ↄplectens eos.qui mittunt᷑ nõ alios. De
melius ⁊ ſubtilius. Dicit tlv.in pꝛima parte
q.cxiij.ꝙ ſicur in miſſionibus diumarũ ꝑſo/⸗
naꝛũ duplex eſt miſſio.ſ.viſibilis que attendi
tur ſᷣm coꝛwꝛeam creaturaʒ. vt filius dei ĩ car
ne.ſpũſſanctus in igne.Alia inuiſibilis.q fit
ſᷣm ſpnᷣalem interioꝛẽ effectum. vtillumina
re mentem ⁊ accendere ad dilectõ;. Itaĩ
miſſionibus angeloꝝ ⁊ in miniſterijs ẽ duplr

miſſio vna exterioꝛ.ſ.que eſt ad aliq myſte

rium circa coꝛwꝛalia exhibendũ. Et ſᷣm hãc

non omnes mittuntur ſed vt dictũ eſt de infe

rionbus.v. oꝛdimibus. Alia miſſio eſt interi
oꝛ ᷣm intellectuales effectus ꝓut.ſ.vnus an

gelus illuminat aliũ.⁊ ſic omnes angeli mit
tuntur etiam ſupꝛemi quia illuminant ange

los illuminantes nos. Similiter non eſt con
tra quod haberur yſaie.vi.ꝙ nmiſſus fuit vnuſ
ſeraphin ad purgandum labia yſaie. Hã pᷣm
dyo lle fuit de oꝛdine inferioꝛi.ſic nominatuſ
ab exercitio ad quod mitrebatur. ſ.incenden
lum la ſa.vel etiã qꝛ ſeraphin ſuꝑioꝛis
oꝛdin isvirtute angelus inferioꝛ lvc egit inte
rus in yſaia. Oittuntur aũt angeliad cu
ſtodiã vm auctoꝛitatem inductã pᷣs. Angelis
ſuis deus mandauit de te ⁊c. Oñ ⁊ hiero.diẽ
ſuper illud angeli eoꝛum in celis Oath. xviij
Jagna eſt dignitas aĩaꝑꝝ.vt vnaqq; hẽat ab
oꝛtu natiuitatis angelũ ſibi delegatũ.Ex qua
auctoꝛitate concludit beatus Lſv. in pꝛima
paꝛte.q.cxiij.ꝙ ſingulis hominibo ſinguli ãge
li deputari ſunt in cuſtodiam. Ethꝰrõem aſ
gnat. Naã angeloꝝ cuſtodia eſt quedaʒ execu
tio diuine ꝓuidentie circa hoĩes. Pꝛouidẽtia
aũt dei aliter ſe habet ad hvmĩies aliter ad coꝛ
ruptibiles creaturaſqꝛ aliter ſe halent ad cor
ruptibiliratem lvmines.non ſolum incorru

ptibiles.iq;tũ ad cõem ſpẽm ſed etiam q;tum

lle i

* ad pꝛopꝛias foꝛmas ſinguloꝝ que ſumt aĩe ra

nionales qꝗð de alũs coꝛrupnibilibo dici nõ põt
OJanifeſtũ eſt aũt ꝙ pꝛouidentia dei pꝛicipa

liter eſt circa ea oue pꝛicipaliter ⁊ ꝑpetuo ma

nenti. Circa ea vero que tranſeunt. ꝓmndẽtia

dei eſt in ium oꝛdinat ipᷣa ad res per ꝑetu⸗
as. Sic igitur ꝓuidentia dei ↄpatur ad ſinagu

los lviĩes ſicut ↄpaturad ſingula genera ł!ſpẽſ
rerum coxuptibiliũ.ſed ᷣm DBre.dmerſi oꝛdi

nes deputantur diuerſis rerñ genernbo. puta.
prãtes ad arcendos demec nes virtutes ad mi

rabilia facienda circa res coꝛwꝛeas.⁊ ꝓbabi

le eſt ꝙ diuerſisrex ſpeciebo diuerſi angeli eiꝰ

dem oꝛdinis pᷣficiantur. Onde et rõale eſt ꝙ;

diuerſis homibo diuerſi angeli ad cuſtochã de

innimi oꝛdines ſᷣm tlv. poſt Oyo.⁊ ſiẽ in dẽto
oꝛdine ſic in alijs oꝛdimbus vnus eſt alio per
fectioꝛ.qꝛ differunt ſpẽ.ita etiã ſuꝑioꝛes de di
cto oꝛdine ſicut in alijs oꝛdinibo œputant᷑ ad
cuſtodiam ꝑticularẽ illoꝑ hvĩʒ qui ſunt ad ma
ioꝛa deputati er diuina pꝛouidenna q;uis om
nes ſint pares natura. Sed eſt alia cuſtodia v
niuerſalis ad quã etiã angeli oꝛdinantur.⁊ lec
multiplicatur ᷣm diuerſos oꝛdines. NHaʒ q̃n
to agens fuerit vniuerſalius tanto eſt ſuperrꝰ.
ſic igitur cuſtodia hũane multimidĩs ptiet ad

pꝛincipatus vll foꝛte ad archangelos òqͥ dicũt

pꝛineips angelox. Dñ michael quẽ archan
gelum dicimus vnus te pꝛinapibo ðꝛ dañ.x.

NDlterius ſuper oẽs naturas coꝛpꝛeas nabẽt
cuſtodiam virtutes. Et vlterus ſuper demõeſ

habent cuſtodiam ptãtes. Et vlterius ſuꝑ bo
nos ſpus hñt cuſtodiã pꝛincipatus.hec ho.
vbi ſupꝛa.Auicaʒ tã dicunt archangelos cu

ſtodiã hr̃e ciuitatum pꝛincipatus vero pꝛouin

ciarum.Et qꝛ angeli iuferioꝛes exercẽt aliqñ
officium ſnpioꝛũ inq;tum de wno eoꝛum par
ticipant.⁊ ſe hñt ad ſuꝑioꝛes:ſicut executoꝛes
virtutũ eoꝝ per hunc etiã modũ angel infimi
oꝛdinis poſſunt ⁊ arcere dmones ⁊ etiã mira
cula facere. ſicut ⁊ ſeraphin incendit labia yſa
ie. vt dictum eſt ſupꝛa. Oatur aũt iſta cuſto
dia angelica omnibo viatoꝛibo non aũt xpᷣo eẽ
im;tum homo ⁊ lvc tum qꝛ immediate regu
la halxtur a vrbo dei tum qꝛ ↄprehenſoꝛ.vnde
non indigebat qꝛ iam erat in termino. etſi vi
atoꝛ erat rõe moꝛtalitaus ſupioꝛ tñ angelꝰ vñ
non decebat eos hr̃e vt cuſtodeſ ſed vt miſtꝛoſ
Ratio hmõi cuſtodie quare indigebat ſᷣm th

mam. vvbi ſupra eſt. qꝛ lvmo in ſtatu vite pꝛe

ſentis conſtitutus eſt. vt in via quadam oua
opoꝛter tendere ad priam in qua imminẽt imł
ia pericula ab intetioꝛi et exterioꝛi. DVñ et in
ps.Nie illoꝝ tenebꝛe ⁊ lubꝛicũ.ſ.rõe concupi

itr qꝛ iminebat ei

Et notandũ ꝙ cuſtodia pticula
ris que exhibetur ab angelis ꝑtinet ad ãgeloſ

.

ſcentie intenioꝛis.⁊ angelus dñi.i. dyabol'per

ſequens eos et ſicut homini ambulanti ꝑ viaz
non tueam datur cuſtodia. ita etiz nobis ðcu

it daricuſtodia engeloꝝ vſq;quo veniamad

terminũ patrie nec ſuficit liberũ arbitriũ ⁊2 fi
adiuuet qꝛ infirmatur ꝓpter multiplices aiſe
paſſiones.nec etiaʒ lex naturalis vel diuina.
quia in applicando printipia iuris vniuerſa
ad pꝑticulariacontingit multiplicirer deſicere.

◻■

mandauit â dens angefis vt cuſtodiãr omne-

in oĩb vus ſuis.vñ ⁊ primo homini datus fu
B iculũ a dyabolo. vr patuit ⁊
virgini mnarie ⁊ alijs ſanctis viatoribo. Vnde
et de pꝛinc pe aploꝑ lvſtiaria dicente ꝙ perrd

—

eſſet pulſans.dixerũt alij angelus eius eſt Ac

tu. ri. Hec infideles nec ipe antixpᷣs priuan

tur cuſtodia anglox. Mon em̃ priuanf᷑ auri

—w—

lio toti hũano generi ↄceſſo diuinitus.ſcʒ.cu

ſtochia angeloꝝ. ꝓ quã aſi non iunantur ad ̊

9

vt bonis mereant᷑ opib vitã eternã. tñ iuunifẽ

ad c. ꝙ a quibuſdã malis retrahant᷑.quiba
⁊ ſibi et alijs nocere poſſint.ſiẽ ꝑ bonos angẽ

arcentur demones ne nocerevaleantq;tũ

vlent Et quia ðꝛin ommibo vijs tuis. põt
ↄſiderari via nr̃a eſſe.et vna rõe vlnmitermi
ni aui eſt vnus.ſ.beatitudo. vñ diritangelus
Helie. Grandis tibi reſtat via.iij. Reg.xix.⁊
multplex rõe veritatis ſtatus viin ⁊ opatouʒ
vñ in pᷣs dictũ eſt.in oĩbo vijs tuis. Põt ꝗ̊ cõ
ſiderari in triplici via ſeu ſtati. Primo eſt em
via qua mundũ in grediturꝑ manifeſtatõem
cðo eſt via qua in mundo ꝓgredit᷑ ꝑ cõuer

ſatõʒ.iij.ẽ via q̃ mũcũ egrect᷑ ꝑ migratoneʒ

in mũdũ qñ in vtero format. Ingrechit luceʒ
mũd qñ naſcit᷑.ingredit᷑ ecchãʒ mũdi q bap
tiʒaf.⁊ ᷣm h̊ ſunt opi.qñ pꝛio angelꝰ vputet
ad cuſtodiã. ouidã dixerũt ꝙa tpᷣe baptiſma
tis.ſʒ iſtud nõ vr̃ rõabiliter dictũ.qꝛ iſtud nõ

vfr hf̃e locũ qᷓ;tũ ad bñficia q exhibent hõi ĩq;

tũ rpᷣianꝰ. vt.ſ.tũclexhileant ei cũ xpᷣian effi

citur ꝙ in baptiſino.vt.ſ.ſit apt ad ſacr̃acete

ra eccłie ſjʒ q̃ &hibent᷑ hõi inq;tũ hʒʒ naturam

rationalẽ. decet vt ei erhileant᷑ q hʒ naturaz

rationalẽ quod manifeſtat᷑ m natuitate cum
etiã infideles halxa nt angelos in cuſtodiaʒ qᷓ
non baptiʒant᷑. Aliqͥ di xerũt. ꝙ deputat äge

lus hõi cũ eſt in vtero ſoꝛmatus.qð ponit ia
cobo de voꝛagine. Sed ðᷣt thv.in pꝛima parte.

q.cxiij.ꝙ puer cũ ẽ in ꝓtero materno.ñ ẽto

taliter a inr̃e ſepatu dꝑ quandã colligatio
nem ẽ quodãmodo aliqͥd eius.ſicut fructꝰ pẽ

dens in arlvꝛe ẽ aliquid arlvns. i pbabilj-
ter dici pᷣt. ꝙ angelus qͥ cuſtodit matreʒ cuſto
diat ⁊ ꝓlem cum eſt in vtero ſed in natiuits

rcſeſicf
Nelrii tul
ſumn caſt
vcinefian
ninatbz
enmulva

Gne

s ves
tonis.ve
mnalo en

H
mouendo

et oieset den

poaumentat
vnceetange
Ditranſeunte
unmpp
gerernoer
Eienteun
1etenpiud
Vldit eni
oumn ſoli of
oꝛongels.
i nenonen
eran
mnooalzrtn
meo nbolarie
Cnnlusſenten
ſſencäütenpe
ahguranlegnn
hummcumgach
leticegopro
(. Paarenal
ſeiſncigeni⸗
ui enoe i
eneſfani cee⸗
Nelofnitveleal
noffne invene

(erremr
Auliſoccaſtoni
(icaſtocäͤre
ico wlinfi
uNPſuadeh

nſolatözſte
loptswprn
enſi dicis
i äſugg

nndesdt⸗

zcrt
Nrozdlege
kentetepen

erernleign
t herſtn

Podemng
—
nemifnt

Brti
—

enernen⸗
nmndrig;
Amüienunn
S
dimzmggi
nin Niſd
irttei
mdfar in

s ſ

ini N
mugtnthti
irnn eti
taiifi
mu biier
nini tinmn
mintali

Capitulũ

te qñ eſt ſeꝑatus a matre. tunc depntaf ei an/

gelus ad tuſtodiã et iſta eſt tertia pi.quaʒ te

net hiero.⁊ tlv. poſt eñ q;uis em̃ offiqũ ange
loꝛum/cuſtodie oꝛdinet᷑ ad illuminationem
cctrine ſicut ad principalẽ effectũ cuius illu/
minatõis non ſunt capaces pueri in natiuita
te.multos tamen alios effectus habent qͥ pue

ris ↄpetunt.ſ.arcere Xmonen alia nocumen
ta coꝛꝑalia ⁊ ſpũalia

pꝛohibere.

Secunda eſt via (. vi

qua ꝓgrediuntur cũ perueniunt lvĩes ad vſũ

rationis.hoc aũt faciunt tripliciter.ſ.pᷣſeruan

oa malo.reuocando a vicio excitando etiaʒ
ꝓmouendo in bonũ. Quantũ ad pꝛimuʒ

et lvĩes et demones querunt lvibus. inferre
nocumenta tpᷣalis ſed angelj boni impediunt

vnde et angelus ſanctus qui pᷣibat populum
dei tranſeuntẽ ꝑ mare rubrum.poſuit ſe retro

poſt totum pplłm ne egiptij poſſent eos contin
gere et nocere Exo.xiiij. Et angeli duriſſime

verberauerunt heliodoꝝ. qui volebat expolia
re templũ dñi depoſitis.ij.Oachabeoꝛuz. iij.
Nidit etiã Ao.alterũ angelũ aſcendẽteʒ ab
oꝛtu ſolis htẽ ſignũ dei viui.qui clamauit q
tuoꝛ angelis.i.demonijs ꝑ quatuoꝛ ꝑtes mũ
di ne nocerent terre ⁊ mari neq; arboꝛibus ⁊
cerera. Apocal.vij. Pꝛeſeruant multomagis
a malo culpe bmineſmultipliciter vel inmit
tendo tribulatões ⁊ alia inpedimenta.łtollẽ
do malas fantaſias vicioꝛũ ⁊ inſtigãdo ad re⸗
ſi ſendũ temptatõibus timoꝛe vel amoꝛe. ſic
in figuram legimusde angelo qui apparuit ba
laam cum gladio euaginato terrens eũ ne ma

ledicerʒ populo deivt intẽdebat. Numer:.xxij

ca. Ylgar ancilla ſare ei ſe rebellanti ſignante
ſenſualitatẽ rõi ꝑ ↄcupiſcẽrias nolenti ſubija
quã angel rephendit ⁊ ſuaſit illi ſubiſci. oſt?
dens fructũ ↄſeq̃ndũ. Geñ.xvi. Et de archã
gelo michaele altricãte cñũ dyabolo de coꝛpoꝛe
moyſi ne inueneretura iudeis. vt per ipſum
idolatrarent. G nõ pmiſit archãgel vt aufer/
ret illiſoccaſionẽ ilꝰſuꝑſtirõis. Scõo angel⸗
ꝑ ſui cuſtodiã reuocata ſnalo ↄmiſſo nõ qͥdeʒ

cogẽdo vel infundẽdo gram. ſed inſtigãdo ĩte

rius ⁊ ꝑſuadẽdo ad pnñiam ⁊ aliqñ ꝑ aliquam
tribulatõʒ ſic cũ apparuit dauid ꝑcutieng sla
dio peſtis populũ.qð vidẽs ↄpunctꝰ 2feſſus ẽ
pcetm̃ ſuũ dicẽs. Ego ſuʒq peccauit ⁊c.ij. Re.
vlti. vel cũ ſuggerit menti peccatoꝛis bonas re
pᷣſentatões vtaↄſideret ſuã ingratitudinẽ erga

deũ ⁊ ſuã malitiã ⁊ dei Hficia. vt inducat ad
Aili.ij.ꝙ angelo dñi appa⸗

ↄtritõʒ. vt legif ui ap
rente ⁊repᷣhendente ppłm iſrł de ſua pᷣuarica⸗

tõe recolẽda bñficia a deo eis oceſſa. eleuaue⸗
rũt vocẽ ⁊ fleuerẽt. Suadẽteẽ ad ↄfeſſonem

ſerxtum

△
ſciens neceſſitatẽ ⁊ vtilitatẽ eius in t figura;ꝰ
hr Iſa.vi. ꝙ ſeraphĩ angel* purgauit labia
Iſa.ꝰ.eEcce mundaui labia tua.ſ.inducẽdo
vt bñ.ſ.ↄ fitereris.⁊ ſet᷑.auferef᷑ a te iniq̊tas

tua Sʒ ãgelꝰfint qͥ dixit in ꝑſõa dñi ade poſt

petm̃.ldã vbi es vt ↄfiteref pctm̃ ſuũ.gen.iij
Demũ induẽ ad ſatiſfactõʒ. in q̃ pᷣcipnũ ẽ vi
tare occaſiões peccatoꝝ.ne recidiuetvbi è ma
gna difficultas pᷣcipue facta habituatõe. vnde
⁊ quaſi ꝑ qndã violentiã oʒ ꝓcedere ſibipᷣi qdʒ
figuratũ extitit Geñ.xix.in eductõe q̃ſi violẽ/
ta ſacta de loth ab angelis a ſodomis vbiha⸗
bitabat.⁊ dictũ eſt ei ꝙ nõ ſtaret ibi oẽmcirca
regionẽ nec retro aſpiceret.ſic inſtigat angelꝰ
penitentẽ ꝙ pẽta deſerat cũ occaſionib ⁊ non
recidiuet. O ſi peccatoꝛ maneat obſtinat?⁊ ñ
aſſentit bonis inſtiga tõibo angeli nõ tñ ange⸗
luse v? toto dimittit cuſtodiã quin adhuc ĩ mł
tis iuuet eñ.ſed ſᷣm quid.i.ꝑmittit eũ cadere
in aliqd malũ culpe vel pene nõ impediẽdoân
cadat ſᷣm oꝛdinẽ diuinoꝝ iuditioꝛuʒ⁊ ſᷣm hoe
ðꝛ hiere.h.in ꝑſona angeloꝝ.Curaum babi
lonẽ ⁊ nõ eſt curata.dimitamꝰ g.eã.i.aĩaʒ ⁊c
modo dicto.Certio ꝑ cuſtochã angeli qͥs ꝓ⸗
mouetur in bono.⁊ hoc ↄfoꝛtando in tribula⸗
tõibo magnis. In emus exemplũ xpᷣo ibu in

agone poſito oꝛanti apparuit angelus de celo

ↄfoꝛtans eũ Quc̃.xxij.Del pigritiã ⁊ tepidi⸗
tatem excitando.vñ ʒacha.iiij.ðꝛ.Angelꝰdñi
excitauit me q̃ſi vĩem qè excitat a ſomno. Et
ad effectũ terrenoꝝ ↄtemnẽdũ.in cꝰ figurã an
gelus armatus qͥ apparint Joſue in cã hie
richo in adiutoꝛiñ ſuũ dixit er Solue calciamẽ
tũ de pedibo tuis.i.affectus a terrenis remoue
Joſue.v.c. Nel etia reuelando ei diuina mi
ſteria aut agenda. ſicẽ ioſeph apparuit angelꝰ
in ſom nis.ne dimſitteret Nariã ↄiugẽ ſuam
Oaatlei i. Et poſtea nato ꝑunſo ihu ⁊ fugeret
in egyptũ.⁊ poſtea moꝛtuo Nerodevt rediret
OIat i.ij. Reuelatões facte danieli pꝛimo⁊
ſcðo aduentũ rpᷣi fuerũt ꝑ archangelũ gabrie
lem ⁊ ꝑ ipᷣm annunciatio facta virgim gloꝛo
ſe de incarnatõe Luẽ.i.Et oẽs locutiões facte
moyſi in ꝑſona dñi fuerunt ꝑ angelũ.Et ideʒ
vr ð ðᷣm de reuelatõibo ſen locutõibo. q̃ dicun
tur facte a xpᷣo quibuſdã ſanctis mulieribo.vt
ſancte Brigite de ſuetia ſancte Dalmarie ðᷣ

anglia. ⁊ ſancte lꝛatherine de ſenis 1 hmõi.

Lerna eſt via Vii
qua quis egreditur de mundo.⁊ ſi aĩa eſt lbene
ab omnibus purgate.angeli eẽ multi aſſociãt
eam in hymnis in vitam eternã Exo.xxiij.ec⸗
ce ego mittio angelũ meũ qui cuſtodiat teãĩvia

1 inducat ĩ terrã quã ꝓmiſi patribo tuis.⁊ luẽ

.xvi. Factum eſt vox vt moꝛeretur mendie-
2 le ij)

°
$●
eet oxaretur ab angelis in ſinn abꝛahe. q̊ niůc aias ad videudũ loca penaꝑ 2 gloꝛie vt reuer GN
efſt paradiſus. Si aia cñ gra hʒ aliquid purgẽ tentes ad coꝛpa alijs manifeſtent vt in legen⸗ ebris
dum angelus aſſociat eam ad purgatoꝛia ⁊1 2 va leati Pieromm. ſeterg⸗
foꝛtat eã ad panentiã. a cũ congrui oꝛat deñ „„⸗ .˖ —ũů =èðUM vanten
pꝛo ea vel ſuſragia facta ꝓ ea repñtat mõ pꝛe De patriarchis ⁊ pꝓphetis qũoxpᷣm figurarũt etpreopi
dicto vt poſſit adaptari iliud Vob. xxxiij.ſi fu et de Yohanne baptiſta ⁊ ↄmendatiõe ems. ſosteneh⸗
etit augellisloquena pao eo vrangruget po Capitulũ. vij. lninnt
mMinis equntatẽ miſerebitur eius.ſ.deꝰ ⁊ pur „ S 4. ts
gata ab angelis pᷣſentatur deo. Angelus enaz Ara I lncernaʒ (cxi gerne
poꝛtans abacuch cuʒ pꝛandio ad Danielem ſio meo.inimicos eius induã con⸗ 4 tban
clauſum in carcere leonũ dañ.xiiij. ſigmifitrr fuſione pſalmo.cxxxi. DPidit YJoã/⸗ e ecc
inſtigantẽ vminẽ ad faciendũ ſuſragia moꝛ nes m apocahpſi ſua vigintiquatuoꝛ ſemoꝛes *
tuoꝛũ quaſi pranciũ poꝛtando confoꝛtans icar in eccleſia triũ phanti circa hronũ deiet agm nint er
ceratos in purgatoꝛ io. Si aũt egredit aia cu, qui coꝛonas ſuas de capite deponebãt añ thro ic
moꝛtali. rapiunt eũ demnones ⁊ ducunt eazad nũ tei adoꝛantes ⁊ laudates den. HNi nõ imeſ ign iͤe
infernũ cũ multis ↄtumelis ⁊ toꝛmentꝭ ⁊ v nto intellisi pñt pamiarche ⁊ ꝓphete veter te D D
Wrificari illud Iiaie. xxnij. angeli pacꝭ amaa ſtament. qin luſm arunt eccleſia woctrinis 1 er ſun
ge ſebunt. dimutentes eà demombp. Dbi emplis. 1 nuc coꝛonati triũphant in celo a ðo maſn
iñ ſuendũ ꝙ cũ ðꝛ angelus wolere de peccatis xotũ qð meriti ſint ⁊ gloꝛie eſt in eis recogno K nu
Wl penis hoim. ocutio eſt impꝛopꝛia. Nã nõ ſcentes.a hoc eſt coronaa wrnereſSiqraeeg genn
ſunt in eis pamiones ſed coloꝛ ⁊ gaudiũ in ei xij.ſunt ꝓphete minores.quatuoꝛ: maioꝛes.ſ. wüͤner
lunt ſimplices actus voluntatis. Et hominez hieremias. Iſaias. eʒechiel. ⁊ daniel. quint ln
quidẽ in vniuerſali ↄſideratũ ſᷣin natur vel? erit obgentnieſAumcz untpatriarche ma ſer n
lent nõ damnari.⁊ ðꝛ woloꝛ in eis.ſed ↄſide gis nomimnati eos tᷣe pᷣcedentes oe abꝛa⸗ ceut
ratis circũſtantijs hoĩs.puta peccatis ↄ:niſſis ham. Aſaac.iacob ⁊ ioſeph. Dauid q̊ʒ ꝓppe banun
volunt ipᷣm puniri ⁊ de relinqui ᷣm ꝙ exigir ram a patriarchã noĩat Petꝛus apls in actibo lpſin
oꝛdo viuine iuſtine cui ſe ↄfoꝛmãt. Notã⸗ aplox. ſic ſunt. xxiij. Ooyſes legi atoꝛ ꝓph n ll
Cum etiã ꝙ q;uis circa iſiã cuſtodiã angeloꝝꝛ ſummus ⁊ dux populi primus/ , guheun
gliqñ videatur eſſe diſcoꝛdia ex his que habẽ ti vteris teſtamenti fuerunt lucerne ſeu ſtel⸗ Metlclt
tur dan. x.ſ. ꝙ pꝛinceps pſarũ reſiſtebat ange le pateañ rpᷣm. Nam lucernã eſſe legẽ ðt Sa ſcruntryn
lo gabꝛieli ad iberatoʒ populi iſrahel pꝛocurã lomon puer. vi. .ucerna eſt ler. ⁊1 mandatuʒ kapeene
dam.tñ ſᷣm rei veritatẽ nulla eſt orietasvt di luxſet ꝓxhetias eſſe lucernas aperie inſinuat merele
vit gꝛeg.in.xvij.moꝛa. tracrãs illud qui ſacit pꝛinceps apłoꝝ.di.habetis ꝓpheticũ ſmoneʒ ſcnamdde
concoꝛdã in ſublimibo. Sed ad loc intelligen cũ bene facietis attendentes tanq; lucernei ca Engnen
di aduertere oʒ ᷣm tlv. in pꝛima parte.q.cxiij haginoſo loco.⁊ ps. Lucerna pedibo meis ver⸗ Nnſonean
diuina iuſtitia circa diuerla regna ⁊ diuer/ bum. ſ. in lege ⁊ ꝓphens ſcriptũ ſazrctho, lewleer
ſos hvmines varia ꝑ angelos exerceaf᷑. In ſu nes bap.⁊ ꝓpheta ⁊ pr̃iarcha ſpnᷣalis axoſto⸗ etavc
is ant actõibo angeh ſ̃m dei ſniam reguſantur To:ũ. ferinmus legis. ꝓpherarũ. qꝛ lex 2 2o oreſu
Lontingit aũt ꝙ in diuerſis regnis⁊ in diuer phete vſq; ad iohannẽ ſcribit᷑ mathei.ri.Mo huümmtien
iis lvminibo qrna merita vl dementa inueni minatur a xpᷣo lucerna io.v. ſ. Yohaãnes erar MnIls
unuur. vt vnus alten ſube atur wl p:eſeratur lucerna ardens erlncene Pi dDicunt ſtelle Permanent
AQuid aũñt ſuꝑ lvc hẽat o:do diuine ſapie cog ſc; patres vteris teſtamenti Dañ.xij. quiad noentefig
noſcere non pñt niſi qo reuelante.vñ neceſſe iuſtitiam erudiũt plurimos quaſi ſtelle in per 3 ieſtonemn
hñt ſuꝑ his diuinã ↄſulere voluntatẽ ⁊ ſapiaʒ petuas eternuates. Et eadẽ rõe. Nam vſus Beß ii
ſic igiur de zorijs meritis ⁊ ſibi repugnannbo lucerne cõiter eſt de noctelet ſſielle de nocteil/ ſus eſtnee
confidunt voluntatemn. reſiſtere adinuicẽre- lummant. Mam ſuperuemente maiori luce lunopnun
feruntur. nõ qꝛ ſint Zrie eoꝛũ volũtates cum nec apparent nec lucernis vtimur. Cempus mmopene
in loc oẽs ↄtcoꝛdent ꝙ dei ſnĩa impleat.ſed qꝛ vtu veteris teſtamenn ſuit tanq; nox pꝛop ſruandi
. ea de quibo conſulunt ſunt repugnaͤtia. Item ter tenebꝛes erroꝛũ et ignoꝛ antie ventatꝭ.ne Munbase
pbſt mortẽ in pluribo hiſtoꝛis epiturangeloſ ergo omnino remaneret obſcura eccleſia glo⸗ nns:
bunos certamen diſputatõis habuine cuʒ ãäge roſus deus in firmamęnto ceh.i.eccleſieſfecit GAuanra
lis malis ſuꝑ ſnĩa alc'aĩe egreſſe a coꝛpe ð ſa oꝛiri diuerſas ſtellas dMierſis tpᷣibo qui curſũ ſneni
lute euis vel danatõe ſempꝑ iñ angeli pualue/ ſuum perficerent ſuꝑ nr̃nooꝛiʒontẽ.xt ſiẽ mũ⸗ dieeſ
munt. vt pʒ in legenda fauſti epiqua deſcribit dum iiluſtrarent. et de agendis et de myſterjf/ dnsn
lbeda valde deuota. Et halxs in legendis ſanc credendis ſuis eremplis et wctrinigeni5 erfiisn
toꝛũ ante feſtij angeloꝝ Alij aũt anseli ducũt vt lucifer apparuit Yo. bap. qin pᷣcedit oꝛtuI (d
£

mg

Weelanie,
Noannnd

Uhhron iden

Enſerii

ndi hiiin
eſüen

phentnct .

neeſtnanen
ameon
Wlinaier

VBln.

d Dawz
neg n
in Miſ
mmhrmekelte
michekted
cteramenee
nes eni
Mräfm
mini
MAae

ini Al
N
Ftenienen

Punhiil

tenebꝛis vidit lucem magnam. Aſa. ix. c.qui ſeplenles paſſonẽ xpᷣi.benedictõʒ eternam
co dé.

gcles inualida nntis hũane ad ſolẽ iuſtine parentes ⁊ wmũ ꝓpꝛiam. ODemũ fihũ vmge
xp̃m ⁊ octemnã eis lucidiſſimã ſuſcipienda, nmitum in ſacrificiũ offerens Beñ.xxij/l⸗aic vi
Et per hanc lucem ſtellarũ ⁊ lucernarũ inimi chi dicit xpᷣs ⁊ gauiſus eſt.ſ.noticia ſibi data ĩ
ci rpᷣi ⁊ eccleſie induuntur ↄfuſione de ſuis er myſterio trinitati ncarnatõis. qñ. ſ.manẽs
roꝛibus ⁊ vitis que oĩa ↄuincunt᷑ ⁊ arguũt vo ad ilicem mambre tribus ſibi apprẽtibo tres

Eapitliů Wü.

ſolis. Mamn poſt cũ wopulus eeli ambulabat ĩ entes. ſ. natio gr coꝛũ ⁊ latino,ũ in reuerẽtia

libet ergo illoꝛum vt ſtella ⁊ liceriſa fuit para conſequũtur qntũ ad ↄuerſos ad fidẽ: vt exu
teꝰante xpᷣm. Nam oculi& egtiſ odioſa eſt lur nit aug.rxviij.de cnn.deideinde lucerna ⁊ ſtel

et pꝛecipue cum eſt magna et reuerberat ocu/ la ſplendida in celo eccleſie oꝛtus eſt abꝛalã
los tenebꝛis aſſuetos. ſed pꝛecedentibo ꝑuis quimundũ cocuit integram ⁊ perfectã obedi

luminiin lucernarũ vel ſtellarum pparata eſt entiam ad vnã dñi vocẽ relinquens patriam

ctrina ⁊ exemplis ↄuerſatõis eoꝝ. Oñ ⁊ ð io vidit ⁊ vnuʒ adoꝛauitquibus ſara tria ſata ſi

hanne baptiſta vltima ſtella dirit dus. Oga mile vcoxit. ⁊ vitulũ ſaginatum ab eis come
lach. iij. Ecce ego mitto angelũ men qui pᷣpa ſta Beñ. xvii Mam et ſi tres ꝑſone ſunt in
rabit ⁊c. Ne igitur nox veteris teſtamenn. qᷓ Oiminis. vnus tamen deus tm̃ colenduſ eſt in

iam pꝛeceſſit reinaneret οſcura viatoꝛibo ſed xpᷣo. Inſupꝑ etſi tres ſubſtancie varie ſunt. ſcz

aliquod lumen adeſſet cuius illuſtratõe ope/ ceitas.aĩa ⁊ caro. vna tñ tm̃ perſona eſt criſt?ꝰ
rari virtuoſe valerent.⁊ noticiã fidei ꝑciperẽét a nobis adoranduſ Sara eccleſia.ſ. tria ſa
te ſalute conſequenda perxpᷣm in celo eccleſie ta ſimile decocta offert comedẽda.q;ꝛ homies

apparuerũt. vt ſydera ⁊ lucerna pꝛefati priar? xæ tribo mundi ꝑtibus aſia affrica: europa ad

che ⁊ pphete diuerſis tempoꝛibo. Hoꝛum figdem ↄuerſos ⁊ a ſimilia vicioꝛi mundatos
pꝛimus pf oim fuit adam.qui mundũ in no igne dilectõis decoctos offert rpᷣo incoꝛpãoſ
centia illuſtrauit ante lapſum in paradiſo ſed gloꝛia vitulũ.ſ.exinde quotidie offert in ſacra
wſt lapſum penitentia. Nam vt dicitur ſapiẽ mento altaris ab eo ſuſepiendũ/Abꝛahe opti
tie. x. Eduxit illum deus a delicto ſuo.ſ.per pe mus filius Iſach manſuetudine mundum
nitentiam. qui ⁊ wꝛmiens ex eo qð de latere radiauit.qui nõ retinens ſed ſpontane a pr̃e
eius er coſta foꝛmata eſt vroꝛ. Beñ.iũ.Eccłia pmiſit ſe lęgari ⁊ ad victimam erponi.⁊ in iu
figurauit xpᷣm de cuius latere wꝛmientꝭ ĩ cru rias allopiiloꝛũ circa pueros eqnimirer tulit ² — „
ce ſopoꝛe moꝛtis foꝛmata eſt vxoꝛ eccleſia nã BGeñ.xxij.⁊.xxiij.qui xpCjʒ egregie figurauit ob

lancea vulnerato exiuit ſanguis ⁊ aqᷓ YSo.xix latus eſt em quia ipᷣe voluit quaſi agnus mã
ſignantia baptiſmum ⁊ euchariſtiam quo ad ſuetus qin poꝛtatur ad victimã. pre permittẽ
ſanguinem quibo ſacr̃is baptiſmo pᷣcepto et te ſeutiã iudeoꝛũ contra ipᷣm.qin tñ in deitate
paſſione crecita vvĩes efficiuntux ſideleqpꝛo ſua moꝛtuus nõ eſt ſed aries qui coꝛnua habe

oſſe coſte.ex qua facta eſt muher in adam poſi bat in ſpinis.i.hũanitas eius ſpinꝭ coꝛonara
ta eſt caro qꝛ vnde eccleſia facta eſt foꝛtis..er O quanta pꝛudentia Yacob mundũ in ſu

paſſione inde xpᷣs quaſi in firmatus eſt oſteſa is oꝑibus illumiauit. heſperus ⁊ lucifer non
infirmitate moꝛtalitatis/Sed aleſſiſũs eius eſt ita clarus. hic ⁊ primogeniture mra ſibia

decentius vt ſtella oꝛta eſt ad pꝛebendum lum deo cõceſſa veratuga frarre lentis edulio pꝛu
permanentis innocentie qui 1 xpᷣm agnuʒ in denter redemit. Gpe ↄſilio matris a deoo edoc
nocentẽ figurauitoceſum ppter inuidiãa fra te piam fraudem ꝓ benedictõe vlnma er iure

tre ſuo.i.populo iudeoꝛũ vᷣquoꝛũ genere erat obrtinenda erga patrẽ ↄmiſit. Geñ.xxvij.c/eĩ
Geñ.iiij/ t ſtella micans ſplendoꝛe fidei vi pꝛudentius furentẽ fratꝛẽ ⁊ minas eius ad re

4

ſus eſt noe patriarcha.Qui &ι credens in di mota accedens ehnan el rcuuentus a la

luuio pnunciato ꝑ centũ annoſin añ/archam ban pluries manus eius e adens.cũ familia
miri operis ad mandatũ dñi ſabꝛicauit ad ſe ſua tota. Et magna ſubſtantia reconciliaro
pſeruandũ cũ familia ⁊ cunctis generibuſani geꝛmano ꝑ manus eius ad ꝓpꝛia remeauit.

mannbus ab aquis diluuij ꝑditõis. Beñ. vi /Hic rpᷣm ſigmificat.qin trãſito ioꝛdane.morta

Signans ⁊ in archa eccleſi extra quã nul litatꝭ ĩ bacło cruc pauꝑ dimiſſa wmo patria
ſaluatur a dilauio ꝓditõisſãc ec ðñin iheſu; demũ cũ duabus ciuamis angeloꝛũ.ſ.⁊ aiaꝛuʒ
in ſua ebꝛiatõe. Nam ex amhoꝛe fructus ſalu/ ad celũ aſcendit. Nam ꝙ benedictiõz ipᷣe mi

tis vinee ſue hũgne.?. nature qꝛ extaſiz paſi noꝛ a patꝛe accepeꝛit. ſignificat in coꝛꝑe criſti

nudus in cruceoſtenſus eſt.quẽ deridẽs vnuſ miſtico.ꝙ repꝛobato ꝓpteꝛ ꝑfidiã wopulo he
erx filijs ſuis.ſ.cham.i.populuſaudeoꝝ maledi bꝛzeoꝛũ.qui pꝛimo genitus vei ðꝛ. lenedicriõ
ctionem perfidie temperalus ſeruituris icurrit gre ⁊ gloꝛię recepit populus gentilis.mioꝛ cõ
Aßono Seina lap er ex reuerentia cooperi uerſus ad fidem vt dimittamus de ſchala vi

le le iij

E 2 —— —

WrrS

glig
abſtinendo ꝓ iuditiaria p̃cepta irregulariter

„
ſa ab eo.que ſignificat myſteriũ incarnatõis.

Stella rutilans oꝛta ex Nacob. fuit priax/
cha Yoſeph.qui munduʒ clarificauit virtute
caſtiatis.exponens ſe moꝛti magis q; adul⸗
rio aſſentire vt patet Deñ.xxxix.cſrpᷣin multi
pliciter figurãs.qꝛ exoſus.ſ.a fratribo cuʒ ac
cuſaret.puta crimina eop.i.repᷣhenderet.eta
fratribus traditus in manus gentũ. Juda exr
fratribus ſuggerente venditõʒ ſicut iudas ꝓ⸗
ditoꝛ. demnũ qꝛ aſſentire noluic ſynagoge appe
tenti copulã eius.i.ꝙ ſe ↄiungeret monbbeo
rum ⁊ ↄfoꝛmaret vt purus hõ accuſatꝰð adul
terio.ꝙ ſibi.ſ.aſcripſiſſet deitatẽ vi ſibi vnitaz
traditus eſt in carcerẽ inferni per moꝛtẽ.ſʒp
modũ tonſo capite.i.amotis defectib moꝛta
litatis.indutus veſte gloꝛie oſtendens ſapiẽ/
ciam ſuã dictus eſt ſaluato:ꝛ mundi rege pha
raonei. deo ſic oꝛdinantę.vt in noie eius oẽ
genu flectat celeſtiũ ſe eſvüſenſui fru
mentoꝛũ ſanctatũ coctrinarũ ꝑ aplłos tempo
xe ſamis verbi dei.⁊ ſic in fine mundi recogno
ſcent udei ↄuerſi ad veſpam famen patiẽtes
writana ſe funſſe fratrẽ ſuũ ſed ſaluatoꝛẽ mũ
di nõ infirmũ ⁊ annihilatũ vt intenderũt.
Qucerna eſt ſtella maxĩa fuit moyſes mariu⸗
ꝓpheta ⁊ priarcha pꝛimus duy populi.iuſtiti
am mundo tradidit ꝑ legẽ ſibi a deo traditaʒ.

imo qð ſibi eſt dehiiũ ab offenfionibo

Aetange exhibere debitũ cultũ p ceremoni
r

miſc ðiam cũ ſeuernate miſcendo/ſſeuere ĩdo⸗
latras ꝓſternendoſſuas iniurigs clemẽter re
mittendo figurã tenuit pᷣi ſeſũ.qui occulta⸗
tus eſtvt moyſes in ſua in fantia in egyptum

ne occideretur a rege nõ pharaone.ſed ab he

rodeſGaagnus immo hõ factug miraculamł

aa fecit/Agnũ paſchalẽ comedendũ in ſaqmẽ

to inſtituit.⁊ ſpᷣe comedit vtrũq; figurã ⁊ fguj
ratum/ Se intrauit baptriſmũ.ſ. cũ ſuis fi⸗
delibo quoꝛũ eſt ductoꝛ ſlegẽ enangeliuz vedit
Yeſu nauefoꝛtis in bello.vt ſtella ad foꝛnitu⸗
dinem perſeueranter halend mundo illuxit

Tmurmiranib exploratoꝛibo ſpewiriſiter 3

Qixit.cũ hvſtibo bellans victoꝛiã obtinuit.⁊ ter

tam pꝛomimſionis ſuis pꝛomiſit. als dimiſit.

ignans nomie niim leſum ac etiã regẽ.naʒ
ſcribis ⁊ phariſeis reſtitit.de mones lvſies foꝛ

tiſſimos ꝓſtraut. terrã ꝓmiſſioms ſuꝑnaʒ

intrans pꝛemia varia ſujs diſtnuibuit. AQuis
vnq; tanta ranentia ſvĩes echficaint. vt iob
gentihis w re ſtella radioſa.nas amiſſa ſubſta/

tia maxima oꝛbato (aterua filioꝛum. vlceribo

lacerato nõ remanſit niſivxoꝛ ad expꝛobãduʒ
bona oꝑa ſua.vlimci ⁊ ſi venerũt ad cõſolidã⸗
dum eũ ad detrahendũ ⁊ arguendũ eum ð iw
criſi proꝛuperũt.vt pʒ in tex/ſed ꝓ interptati

Titulus xrri.

one nominisps eſt n olẽs. qui wloꝛes no

ſtros ipᷣe poꝛtauit ⁊ ipᷣe oĩa patienniſime tuli
vterq; dicens. Sit nomẽ dñi bñdictum. vt di
mittamus qð alt. Ckedo ꝙ redemptoꝛ meus
viuit ⁊c.e paſſione ⁊ reſurrectõe tacite pple·
tans. Daiund dilectõz dei 2 pximi lumine
ſue ↄuerſatõis vĩbo demonſtrauit. Nã erga
deum deuotiſſimus ↄtemplętõi frequenterin
ſiſtebat.vt pʒ in pſalmis. Ope cantoꝛes intẽ
lo inſtituit ⁊ hebdomadatios ad officianduʒ

7 coꝛã archa dei ex feruoꝛe nud ſaltauitepꝛo
⁊imi dilectõe ita flagrauit.vt ꝓ inimico pſf

mo ſaule. cui multa bñficia ↄiulerat moꝛo

fleuerit. ieiunaueritoccidentẽ occidi manda, e
ꝓſequentẽ hr̃et in manibuſ /

nũch leſit / dnm niin ſpe ſignaint qun golian.

dys bo ũ cum eo in deſerto bellando trib lapi

dibuſnſeripture auẽte denicit ſed poſtea ĩ cru
ce ſua gladio ꝓpꝛio.ſ.malitie goliath dyabo/
li interimit. Nam dyabolus malitia ſua ĩidux

it iudeos ad xpᷣm occidendũ exiſtimansſe eeſ.·

et alios in inferno detenturũ.ſed ꝑ hanc mali
ciam innocenter oceiſus eum occidit.et vires
ſuas pꝛoſtrauit.⁊ ppłm dei de oppꝛobꝛio illiuſ
liberauit. Pꝛopheteq; ceteri.vt Iſaias hie
remias.eʒechiel.dãiel cñ alus tanq; ſtelleer
Inplo ſue ↄuerſatõis ſancte mundũ illuſtra⸗
runt paſſionibo ſuis.quas pꝛimiſtres ꝓ repꝛe⸗
lenſione vicioꝛum et pꝛedicatione veritat p⸗
tuleruntxpᷣi paſſionẽ pᷣſignantes.⁊ aperta te⸗
ſtimõia de in carnatõe ⁊ paſſione reddiderũt
Nam Iſa. de incarnatõe. c. vij. ait. Ecte go
concipiet ⁊ pariet fi.⁊vo.nomen eius emanu
el. quod OJatheus euangeliſta interpꝛetat᷑.c.
i.nobiſcum deus.ſed de natiuitate eius ⁊ nõj
nibo inſinuantiba magnitudinẽ eius.c.ix.ĩqᷣt
Paruulus natus eſt nobis ⁊ filius datus eſt

nobis ⁊c. De paſſione eius ita aꝑte loquit p5

cipue in. c.hij.per totum.vt videaturtanquꝗ
euangeliſia hyſtoꝛiaʒ texere magis q; futura
pꝛedicere/Hieremias q;ʒ.c.xxxi. Nouum ſa
ciet dñs ſuper terram. femina circundabit vij
ru:m. Eʒechi.in xliiij.c.de poꝛta in templo oni
clauſa.ꝑ quã vlr non pertranſit ſed dñ de ꝰn
gredieturper eam.⁊ clauſa erit napin
lel tempus pᷣm pᷣfixit future incarnatioms in
lxx.hebdomadis annoꝛum a tempoꝛe licentie
date a (yro rege perſarum. de reechficatõeci
uitatis hieruſalem et moꝛtem eius ac deſtruc
tionem hieruſalem factã per Cytuʒ ⁊ Deſpa
ſionum.vt patet damielie ix.c mnes pa
trigrche et pphete noſt ſoli octẽ mundiil-
luſtrarunt vite ſanctimonid:⁊ ſolẽ xpᷣm oꝛitu
rum pꝛenũciuerunt verbie ⁊ figuris/ſed enigz
eccleſiã triumphantẽ credentes.⁊ ad eã anbe
lantes nobis eam oſtenderunt. Confitentes

uonoe

Muusſol

nnnluuſun

(ſcſeeffi
Peſtenliin

teprisl
ninolack
cementa.
tetnatos
hupnſta.
ritgo?⸗
igen fein⸗/
οα+
Oriwyn.
ſo nchene
gtöefmmor
Annregnoce
Miaregnoe
dtenn.
Pelſan ſ
elen
moiozindi⸗

„ ECtitcnc
uummo,

ſlohenne.
Altenmeraria

lt ber inſt
kanſcenan
elligitur
manigeſo
ongrait io
Aonhum
Worlbt
ſbſichit ſe
Meconſtar
Kahuipner
ONeunio

b. In

Mire
10
i dl

drmin
ien
Namnt

i
Nphmnen

Nare

Kukinm
Mnnnd
Knmnn
Aorde
tſtrkic
älmiüin
fminni,
idenn
nAt/N
mnza;

lisnite

emibi
nlesr
Koneman
i te

wNere

iainenz,
Ata

nidnei

BRe
ninre
sdn

2

uctonctdtn
anrenpe,
Virlrid
u
rirmen
R

. Lapitulũ

eñĩ qe hoſpites ſunt ⁊ pegrini ⸗ terrã. in eo
ꝙ habitabant in talernaculis Rg

p habt ber is Agnificãt ſe pa
triã inqͥrere meloꝛõ.i celeſtẽ. ait aplłs ad heb.

— r Poſt omnes pꝛefatas ſte las ſppꝛopiãn

te die quaſi ſtella marurin 1 ſplendida oꝛtuſ
eſt. Yohan. bap.patriarcha diſcipuloꝛũ criſti.

et a nachoꝛitarũ ꝓpheta et plus q; pꝛoppeta.
qui em̃ ſanctitate conſpicuus tanq; lucerna ſu
per candelabꝛũᷣ K parare dño plebẽ ꝑfectã

dicens iudeis.Egꝑ voxr clamantis indeſerto

prarare viã dñi. ſicut dirit Aſa. ſ. ca. xl. Alptiſſi
me ergo te Joh. bap. intelligit᷑ dictũ p̃s. Pa

rum lucernam xpo meo. ex cuius teſtinonio
qñ.ſ.queſierunt ab eo ſi erat xpᷣs.inimici eiuſ

induti ſunt confuſione in ipᷣm nõ credentes.
Ape eũñ figurauit in conceptõe miraculoſa qꝛ

de ſterili. in natiuitate anAolen annuncia/
tõe pꝛius ꝑ gabꝛielẽ ſtupo oſa.in pᷣdicatione
granioſa. in baptizatõe ſerioſa.in paſſõe igno
minioſa/Deniq; ab ulo ſunt ꝓmpta Yohã.
pꝛeconia.ꝑ auem factũ eſt celũ.creata ſunt e⸗

lementa. Ait em̃ de eo ſaluatoꝛ OJat xi.xi.in

ternatos mulierũ nõ ſurrexit maioꝛ Tohãne
baptiſta. Ex eo ꝙ dicit inter natos exclucitur
vicgo SJaria maioꝛ eo qꝛ nara fuitnon natꝰ
ideſt feia nõ maſculus.rcũ ſubditur mulie⸗
rum quod nomen pꝛopꝛie impoꝛtat muliereʒ
a viro cognitã excludiur rpᷣs.qui nõ fuit na⸗
us mulieris ſed virginis qui vtiq; xpᷣs ſine ↄ
parõe maioꝛ iohanne.vñ ſubdit.Qin minoꝛ
eſt in regno celoꝛũ maioꝛ eſt illo.ſ.iohãnemi
noꝛ in regno eccleſie.iunc xpᷣs ſm opinioneʒ

iudeoꝛum. Mam miſerunt ad illum tanq; ad

eſ yam. ſed m rei veritatem maioꝛ chriſt⸗

MHel loquimir de angelis. quoꝛũ minimus eſt
maioꝛ in dignitate ioh.bap.dum erat viatoꝛ

Oe aũt quidã exponunt de beato Frãciſco qui
ſfunt minoꝛ.i.oꝛdinis minox in ſiitutoꝛ ſʒ ma
ioꝛ iohanne. extoꝛta nimis videt᷑ hec expoſitio
et temeraria in faciendo Franciſcũ ꝑfectioꝛẽ
rel gloꝛioſioꝛẽ iohanne banpaiſa ain eſt in
quit ber. in ſermone de iohanne bap.⁊ ᷣm nõ
haber.ſ.ſibi ſimuẽ. qui vmuerſitanis humane
tranſcendit aſcenſum. Et de voc ſingulariter
intelligitur. paraui lucernaʒ rpᷣo meo. Qucer/
na quidẽ foꝛmaturex terra vel ferro.qð nõ in

congruit iob. bap. Mam terreus fuit ꝑ ꝙ fun

dam humilitatem. dum reputatus meſſyas
a ůcctoꝛibus ſe vocem nunciaint.que per ien

ſubſiſtit ſed pꝛolata unmediate deficit. ferre

per conſtantem moꝛtem ꝓ veritate nuncian
da ſuſtinens.ſed pamtur lucerna vt luceat ꝑ
oleunm licineum Ygnem. ſic Yohan. fuit pꝛe
patus Oleo gratiõſitat. s. icinio albo purita
nis. Igne ardentis charitatis.

△ Z

ERrimum oſtendit K

nomen ſuum. Mam ioh. interpratur in q̊ eſt
grtia. ſ. ꝑ excellentiã. vñ de eo fuit dictum ꝑ

gabꝛielem patri ſpũſancto replebitur ex vre/
ro matris ſue Luce.i. Gratia omnis vireutis
fiunt in eo.vñ criſoſto.ĩn quad ã omeł.inqͥt io/
han.ſchvla vir urum.magiſteriũ vite.ſancti/
tatis foꝛma.noꝛmaiiuſtitie. virgimtatis ſpcu⸗
lũ.pudicitie titulus.caſtitatis exempin. pen:
nitentie via.peccatoꝛum vnia.fidei diſciplia
maioꝛ lvĩe.par angelis.legis ſumma.euãge⸗

li ſancno.apoſtoloꝛũ vox.ſilentium ꝓphetarũ

lucerna mundi.pᷣcurſoꝛ iudicis.chriſni media
toꝛ.dñi teſtis.⁊ totius mechus trinitatis. Et
lit tantus datur in ceſtui.traditur adulter᷑.a⸗
ducitur ſaltatrici. hec ille. Atem petrus dami
ani in ſermone quodam iohan. humanoꝛuʒ
limes ẽ meritoꝛũ.Quãtũcũq;.n.apoſtolici ſe
natus excellat auctoꝛitas.quantũcũq; em̃ vł
patriarcharum fides in diuma agnitõe pfici
at vel oracula ꝓphetarum ad reſecanda arch
ana conualeſcant.quãtũlibet cumuletur triũ
phantium gloꝛia martiruʒ. q;uis erſloreat v
nans pudicitia virginum. vel in verbis vite ſe
exerceat lingua octoꝛum citꝛa metã lohãnis
omnia cohibentur nmihil ꝑpfectionis vltra pꝛo
gre ditur.huiꝰ in com ꝑabilis vite ſeriẽ nõ hyy
ſtoꝛiog raphus quiſpiam poſt eius obitũ.ſed
archangelus ille pᷣcipuus anteqᷓ; conceptꝰeẽt
ſicut et deum ſic ⁊ huiuſmoch oꝑanda mirãda
narrauit. Felix ꝑtus quem illa excipit que il⸗
luminat omnem lvvmmem venientem ĩi hunc
munduʒ. Moluit em̃ maria ab eliʒabet diſce⸗/
dere onec grandeue puerpere mimſterium
ſeduhtatis impenderer. ſcilicet in partu. ille

ſolum laudabuioꝛ eſt iohanne quia cunctis

celeſtibus et terrenis laudatur et benedicitur

creaturis.ſcilicet chriſtus ommium itaq; ſan

ctoꝛum parriceps factus eſt choꝛis quia nul⸗
la ſibi virtus deſicit ſanctitatis immo tanto ĩ⸗
ter omnes inſignius emicat. quanto actori
omnium per meritum ſublimius appropin⸗/
quat perpendite qᷓ; angelicavita erat eius qui
cum nulhus ſignum virtutis oſtenderet chri
ſtum ta men eſſe illum omnis populꝰ eſtimma
ret . hec omnia Pe. dami.
De puritate . ii
eius deſignata per licinium album.quia de bõ
bice leuiſſima canit eccleſia in hymno ſuo.O⸗
nimiiſ felix meritiq; celſi neſciens labem niuet
pudoꝛis ⁊c.Et Chrip.dicit ꝙ vita Joh im
faciebat omniũ ſanctoꝑ vitã apparere culpa
bilem. ⁊ ponit exempluʒ.ſicut ſi aui⸗ wneret

Titulus

unta panũ albũ 1 mũda alia nõ munda: dice

ret illud valde mundũ.ſʒ ſi wneret iuxta niuẽ
comꝑatõe eius diceret illud pannũ albũ imũ
dum. ita vita ſanctoꝛũ etſi in ſe munda ⁊ pi//
ra fuerit in ↄpatõne. Yo.vĩ q̃ſiimmunda.vñ
ei ſaluatoꝛ vocat euʒ angeluʒ.d.hic eſt de quo
ſeriptum eſt. Ecce ego muto angelũ meũ ⁊c
Byoalac.iij. Ad modũ em̃ angeli vixit nmmo

et officia oim angeloꝛũ videtur exercuiſſe. an

geloꝛũ ſq; dũ mĩma nunciauit annuncians et
exlvꝛtans populũ ad xꝑniam. Et gaudiũ eſt an
gelis ſuꝑ vno peceatoꝛe pnuennam agente.
ALuce. xv. Zlrchangeloꝛũ dum maioꝛa immo
marima nunciauit pᷣm digito oſſendẽs queʒ
nundiabat dicens. Ecce agnus Yoh. i. virtu⸗
tum faciendo miracula. NHam natus pii mu
to loquelã reſtinint.⁊ in vtero mr̃is exns xpᷣm
agnoſcens conceptũ.ideo a virgine elyʒabeth
miĩ̃em viſitante adoꝛans exultauerit ..uc.ij.
Ofhiciũ ptãtis exhibuit arcendo demones a
mentibus eoꝛũ.qui compuncti ad wctrinam
eius ⁊ ↄfitentes peccata ſua accedebãt ad ba
puiimum Luc.iij. Oſhiciũ pꝛmcipatuũ qͥ ccʒ
nos pꝛelatos reuereri.vñ dexpᷣo loquens ait.
Qui de celo venit ſuꝑ oes eſt.⁊ nõ ſum dignꝰ
coꝛrigiã calciamentoꝛ:ũ eius ſoluere. ODñatio
num que cocent erga ſuboitos rectũ wmimũ
gerere.qꝛ a ſubditis vt a diſcipuhſ habebatur

in magno lvnoꝛe ⁊ amoꝛe apud magnatos.

vt ſcribas ⁊ pꝛincipes ſacerdotum in tĩoꝛe eos
Dure arguens ⁊ cunctis vicijs ⁊ paſſionib per
fecte in ſe dñabatur.Ofhicõ vſus eſt thronoꝝ
in quibo dus reſidet ⁊ iuditia ſua exercet. Et
Johes arguebat herodẽ de adulterio q̃ſi iudi⸗
cans eum. ⁊ in mente eius dãs perſecte quie/
ſcebat. Cherubin qui mterpᷣtatur plenitudo
ſcientie. aꝛ Yohannes habuit plenã cogmtõʒ
de xpo. Nam et lucifer vocatur Yob. xxxviij.
Nunquid ꝓduces luaferum in tempoꝛe ſuo
Demum ⁊ ardorẽ habuit ſeraphicũ.vemi.n.
in ſpñ ⁊ virtute Nelye vt dicitur. Luce.i. ⁊ de
helya ſcribitur Ecci. Suꝛrexit helyas q̃ſi ignis
et verba eius vt ſacu la arde bant Et q; ma eẽt
ita purus ⁊ in vtero ſanctificatus.ex quo moꝛ
taliter peccare nõ poterat tñ de ſe nõ cõfidens
antra deſerti teneris ſub annis ciuiũ turmas
fugens petiſti.camt eccleſia.ne ſaltẽ leui ma/⸗
culare vitam ſamine poſſet. Agnẽ charitatis
fuiſſe in hac lucerna oſtẽdit Ipᷣs dicens de eo
Joh. v. Ille erat lucerna ardens. Maʒ vt ait
Berñ. Lucere ꝑ exemplũ vel ctrinã et non
grgere per charitatem vanũ eſt. qꝛ eſt ſicẽ es ſo
nans ⁊ cymbalum tinniẽs. Sic̃ aũt tãto vnꝰ
quiſq; a ſuꝑno amoꝛe diſiungitur quotiẽs in
inſimis delectatur m gꝛes.in omel. penthe⸗

coſles. Ita enuerſo.quanto quis magis ab

ſtrahitur a de Rtatõibo mundi. tanto fit capa
cioꝛ ⁊ aptioꝛ ad dilectõʒ dei. OQuis aũt ſanctuſ
magis fuiłabſtyactus ab aflectõe terrenoꝛ umn
et vſu q; iohãnes b inſan tis parentes nobi⸗
les ⁊ antiquos deſerens.deſerta penetrans. ve
ſtiiuʒ hñs de pils cameloꝛũ. ꝓ obo ꝛ potnha
buit locuſtas.i.rachices herbatũ ſᷣm vnã exw
ſitõem. ⁊ mel lemnefenhenen bibens

ꝓ lecto terram nucam.niac credendum eſiꝓ

vacaret ocio.ſed continuẽe ↄtemplatõne diui

noꝛum. vnde incendebatur mens eius m deñ

ſm ilud pᷣs AIn medlitatõe mea exardeſcit ig
nis.ſ.diuini amoꝛis.vñ ⁊ paterẽ ac magiſter

gnachvꝛitarum ſeu ſolitanioꝛum. qvita ſeu ſta e
tus cum debite e xercetur.ſ.totaliter vacãs cõ/

templatõi ꝑfectior eſt niatu cenobitarũ.et ac⸗
tiuoꝛum Etiq;uis vohãnes qꝛoptime nouerat
dñm ieſum. ⁊ frater eius erat conſobꝛinꝰex p
te matris ſeq̃ndo ipᷣm xpᷣm.vt apłi audiendo
wctrinam. videndo miracula ⁊ exempla ha⸗
buiſſet marimam conſolationem ſpualem..
tamen cõfoꝛmans ſe dimme voluntati intel⸗
ligens vocatõnem ſuam a deo ſoꝛe in deſertuz
manere vel iuxt a io:danẽ.ibi fixus ꝓmanẽs
nec xpᷣm ſecutus eſt ad lvꝛã oñ tranſeuntem
iuxta ioꝛdanem.vidit ſtabat iohan. dicitenã
geliſta.iurta ioꝛdanẽ.⁊ videns xpᷣmſtranſeun
tem dixit. Ecce agnus dei.⁊ duo diſcipuh qui
erant cum eo.ſ.andreas ⁊ alij ſecuti ſi unt xp̃ʒ

ipe vero ad ioꝛdanẽ remanſit. Sed aduerte q

quem conſolatio ꝓpꝛia ſpũalis nõ potuit mo
uere a ſtatu ad quẽ dñs elegerat ʒelus diuine
offenle ardens ⁊ amo: ſalutis pximi eũ nrit
de deſerto vel loco ioꝛdamis ad arguendũñ hero
dem de adu terio pꝛoficiſcens. Hõ inuidebat
ipᷣe gloꝛie vpᷣi ſuam gloriam querens.ſed au⸗
gere conabatur diſcipulis ſuis ad eum veſtiq⸗
tis vt ei adhereret. Hon em̃ ex ignoꝛantia vel
dubitatõe miſit duos diſcipulos ſues ipᷣe io
han. incarceratus ad xpᷣm interrogare. tu es
qui wenturusjeſ.an aliũ erxpectamus OJathei
ri.ſed ex dilectione vera ad rpᷣm ⁊ ad diſopu⸗
los ſuos qũo q; ilud exvnatur.nam q̃dru⸗
pliciter exponſtur. Criſoſt.ſuper atheuzʒ. ðt

ꝙ miſit interrogare rpᷣm non p:o ſe tanq; du

bitaret.ſed pro diſcipulis dubitannibus. ex
nimia affectione quam habebant ad magiſtrũ
ſuum iohannem.maioꝛem xpᷣm eſſe vix crede

hant.ſed putabant ipᷣm ex humilitate ſic loqͥ.
SDuſſit ergo diſcipulos ex parte ſua intorrogã⸗

tes vt audita octring ma ⁊ miraculis viſis in
eum crederent ⁊ ei a eręgrent. Hnde⁊ criſtꝰ

loc cognaſeens aduenientibus diſcipnlis nõ
Dixit.

Ego ſum meſſyas quiventurus eſt ĩmi

loneni
vnrui
uturn
keſtsnal
Picturel
ſaluabette
grauteslu
ftellt⸗
WN K
amfin
ſunoste 1
ſepobis der
ſecpeſten

ſiannn
tano

ſdiceetl
narl,/etii
lentie Geag
ſcpcit Be⸗
megd
Pluelon
lecitas i
galizabun
rentoilige
Mait. cio
wbis ¶i.
ſetpꝛo um.

Mogſis nun

Niihmersip
borindun rh
ſankſoretfi
daegd uſen
Gboſpedepee
tonem xrls
Weceendin
Ctſorſons
Nunninco.
ſnauerer g
Gilis inän
itfluninane
lensſteans⸗
Aatrlͤkrn
mnswrodeh
Npefmnaſirg

EſKäinker

ihummerp
lecamns ne

Omniſſnszen

eponncn
iuder in
haunen i

dſerae

aun n

Mnnſenßi

Aenn

fiinnüpun
Aszn
õ

ſeninit
NCANNRK

kürKne

nuurtein

SnmGrIGH

tmsdin
Kintin
gnemENi
nmn wtud
gNbipti
Akeltufii
Ibonirrich
nelinne
–
Ersdiohen
enumrit

kLapitulũ

do. ne videretur quaſi ſe iactare ſed fecit mul
ta miracula que pꝛedixerat Iias OJeſſyaz

facturum que alij non fecerunt pꝛioꝛes.vt per
hec ſigna poſſent eum cognoſceʒe achienienteſ
Dicitur em̃ Slaterrrv. ornlin vniet et
ſaluabit nos.et tunc axerientur oculi cecoꝛuʒ
et aures ſurdoꝛum patebunt tunc ſaliet qua
ſi ceꝛuus claudus et apeꝛta erit lingua muto⸗
rum ⁊c. Faciens irur xpᷣs iſta miracula co/
ram eis, voluit qu ñ dicere. Ex his poteſt; p⸗
cpere ſi ſum OJeſſyas venturus. Ite ergo et
nunciate iohanni que audiſtis ⁊ vidiſtis.⁊ ip
ſe vobis declarabit ꝙ pꝛo vobis er non pꝛole
ie queſium. Ambꝛoſiꝰ añt dicit ꝙ per verba

iohannis non in fide ſed ex pietate dubitauit
ideſt ad modũ dubitantium locutus eſt. qua⸗

ſi diceret. cũ dignatus ſis go vminin incar⸗
nari. ꝙ etiã venias ad paſlenduʒ crucẽ ⁊ moꝛ
tem.non conuenit dignitati tue ⁊ tante inno
tentie. Sed rñdens xpm poſt miracula relata
ſubdit. Beatus qui non fuerit ſcandaliʒatus ĩ

eme.q.d. Ego non ſolũ facere miracula veniꝓ

ſalute hmmum. ſed etiain pati.ſed tanta erit
cecitas ⁊ ingratitudo hominum ꝙ multi ſcan
daliʒabuntur de mea moꝛte. vnde magis vᷣbe
rent diligere ergratias agere. Dꝛego. in ome
lia ait.qꝙ iohãnes miſit ad inquireneñ ex illis
verbis Cu es ⁊c̃.non ſi eſſet meſſyas.vel ſi eſ
ſet pꝛo humano genere paſſurus.qꝛ ⁊ lvc ſci
ens alijs maniſeſtauerat dicens. Ecce agnus
ci innuens ipᷣm immolandũ pꝛo liberatione
lominum. vt figuratum fuit in agno paſchali
ſed vt ſciret ſi moꝛiens dignaretur etiaʒ delce
dere ad inferna.i. ymbum patrum.et venie
quoipᷣe de pꝛoximo erat acceſurus ꝑ decapita
tionem. vel alium miſſurus angelũ. vel aliuʒ
ad educendum de tenebꝛis vt ſicut fuerat pꝛe

curſoꝛ ſuus in mundo. iia fieret in lymbo ulis

nunciando. Sed in rãſione ſua oſtendit xpᷣuſ

; ꝑ ſe deſcenderet.naz ſiẽ coꝛꝑaliter ꝑ ſe llos

ſanauerat ab illis infirmitanbꝰ ita et animas
ab illis infirmitatibus ſpũalibo ꝑ ſe ſanatur

eſt illuminando cecitatẽ mentis ⁊ claudicatõ

nem affectus ⁊ hmõi. ſic ipᷣee inferno ꝑ ſe
educit ⁊ liberat. vñ ⁊ illos ꝑ ſe liberaret. yla
rius vero de hac inquiſitõe facit duas partes.
vt pꝛima ſit aſſertiua ſcʒ. Cu es qin venturus
es. ſcdᷣa interrogatiua tacendo. negando. ſcʒ.
an alium expectamus. q. d. nullo mõ aliuz ex
pectamus.nec expectare debemus.qꝛ tu es ille
ꝓmiſſus ⁊ expectatus a pribo.Etex iſto teſtio
nio iohãnis qð tanꝙ ucerna ꝑhibec de lumi
ne xpᷣo induuntux inilinci rpᷣi confuſione. ſc⸗

liudei.dũ tantam pinionem haberent de Jo

haune ⁊ eius teſtimomo nõ credũt ꝙ ipexps

. -

vi.

fuerit qui ventuꝛus eſt. ſed alium erpectanꝰ
antichriſtum. qð chriſtus ↄfoꝛmat vt credat
olyanmi. cñ ipe faceret quedã miracula que pᷣ
direrunt pꝛophete eum facturum que anxrbe
non faciet niſi quedam ſigna fallaciter. Erar
ergo iohan.lucerna ardens charitate ⁊ luceniſ
manifeſta veritate.vnde non ſolum pꝛophe
ta.ſed plus qᷓ; pꝛopheta dicitur a chriſto Sa
thei.xi.qui pꝛedicabant veritatem. Et ſic iſta
lucerna fuit parata chriſto ad manifeſtanduʒ
ipſum. Onde pꝛophete antiquitus dicebãtur
vidẽtes quia.ſcilicet illummati a deovidebãt
que alij non videbant. et illa comunitermãi

de ſtatu beatoꝛum pꝛophetarum loquamur

pꝛophetia datur duplex diuiſio.vna eſt hiero
nmimi in glo. ſuper mathe.videlicet ꝙ pꝛophe

tia.alia pꝛeſcientie. que ſemper impletur. alia

cõminationis que non ſemper impletur/Se
cũda diuiſio eſt Ruguſtini ſuper Beñ.ad lr̃aʒ
videlicet ꝙ viſionum pꝛoppetiearum tripłx
eſt genus. Onutn quod fit per ſenſus exxerio
res coꝛpoꝛis.Alliud quod fit per ſpeces imagi

narias.tertia eſt que fit per intuitum ment vł
H Tertii eſt iſidoꝛ in li.e
thy.qui dicit ꝙ pꝛophetiarum ſeptem ſunt ge
nera. Pꝛimum eſt extaſis quod eſt veritatꝭ ex
ceſſus.ſicut Actuum decimo capitulo. Petxꝰ
vicdit lintheum de So ulunit animaliho ple
num immundis: Secundum dicitur viſio ſiẽ
iſaias dicit ſe vidiſſe cominum ſuper ſolium
excelſum eleuatum ⁊c Aſa.viitertium ẽ ſom
num ſicut Aacobvidit in ſomnis ſcalam ð ce
lo ad terram. Geñ.viceſimooctauo/uartũ

eſt per nubem.ſicut ad OJoyſen locutus eſt v

minus Exo. deemonono/Auintum eſt vox
e celo.ſicut ad ælbꝛaham intonuit vox dicẽs
NHe im mittas. manum ruam in puerum ⁊c.
Beñ.viceſimoſecundo/Sextum eſt cum ac⸗
cepta parabola fit ſicut legitur de Balaam. nu
meri.viceſimolſecundo.capitulo. Septimuʒ

et vlrimum genus pꝛophetie eſt replenoſpi⸗

rituſſancti.ſicut pene apud omnes pꝛophetafß
Clv. ſecunda ſetunde.queſtione.clxxijrta ſic
ceclarat et concoꝛdat has diuiſiones.
Pꝛima dunſio eſt ſecundum obiectum pꝛo
phetie.Secunda et tettia ſecundum modum
pꝛophetiʒãdi. Et tertia compꝛehenditur ſub
ſecunda/Obiectuʒ igitur pꝛophene eſt idq ð
eſt n ↄgnitione dia ſupꝛa humanã facultateʒ
exiſtens relatum lvmini.Secundũ ergo ho⸗
rum differennam diſtinguitur pꝛophetia in
ſpecies diuerſas ſecundum pꝛimam dunſiõo,

Litulus

u
Muod em̃ ſuturum eſt in diuina cognitõe po
teſt vupliciter con ſiderari. Hno me do pꝛout
cognoſcit æus aliqua ꝓut ſunt in ſe ipᷣis. łyt
fienda ab ipo.⁊ ſvꝛũ eſt ꝓphetia pᷣſcĩe qᷓ ſali ñ

teſt.et iceo ſemꝑ impletur.ſub qᷓ compᷣh?ꝰ⸗

ditur ꝓphena pᷣdeſtinatõis.q̃ eſt tm̃ de bonis
rebus vt illud. cce virgo concipiet.nã pᷣſcia
ꝓpꝛie eſt pᷣcognitio tam bonoꝝ q; maloꝛũ.Sʒ
cũ diſtinguitur contra pᷣdeſtinatõem tunc ac/
cipitur pᷣ ſcia de malis.?ællio mõ pᷣcognoſcit ali
qua ꝓut ſunt in cauſis ſuis.vt cũ pᷣnunciatur
vel reuelatur ꝓphenis aliquid ſᷣm hunc oꝛdi/
nem.ſ.eae ad enectũ.ſicut ðꝛ ꝓphetia cõmia
tõis que non ſemper impletur.qꝛ alijs cauſis
ſupuenientibus impediuur. ꝙ non ſequat ta
lis eflecius.ſicut ꝓphetia ninme.q̃.ſ.fuit pꝛe
nunciata a Jona ꝓpheta ſubuerti ᷣm ꝓphe
tiam cõminationis non fuit impleta illud em
fuit pᷣnunciatum ſᷣm ꝙnlla ſubuerſio pꝛocede

bat a peccatis eoꝛũ q̃ illud merebantur.ſed qꝛ

fuit caula ſubtracta.ſ.malitia eoꝛuʒ per pꝑm/
tentiam fint mutatus ſeu ſublatus talis effec
ius. 7 ſic de hmõi. Et ſub pꝛophetia cõmina/⸗
tõis includitur prophetia pꝛomiſſionis qᷓ eti

5 —

et pꝛocurant. in ĩtellectuali qñq; ſufficiunt
fantaſmata mõ a ſenſib abſtraluntur 2
iſte eſt alnior ⁊ ꝑfectioꝛ, qꝛ maniſeſtatõ verita
tis diuinèqᷓ eſ in pꝛophenaqᷓ eſt ſm nudaʒ
contemplatõʒz veritaris. eſt perfectioꝛ q; ila q́

eſt ſub ſimilitudine imagini coꝛpoꝛalin quia

magis appꝛopinq̃t ad viſionẽ patrie.ſicuten

tus qui ſine exemplis inte igit octrina; ma
giſtri qᷓ; ille qui cum exer

am diſcipulus eſt anſtare T intellec⸗

ſcendentem et manentem ſuper eum hic ẽqͥ

bapiiʒat.ſ. interius peccata relaxando ioh..·

intellectualem quanco dixit.mediuſ veſiruz⸗
ſient quem vos neſcitiſ qui ante me factꝰeſi

⁊c.ioh.i/Et cum pꝛophetia ſit de pᷣterito pñti

gain mutatur. vt pz de ꝑ. di.i. S. Pdixerat cum ⁊ ſuturol̃ʒʒ omne tempus ipᷣe pꝛophetiʒaimt

õ diuiſio ꝗᷓ eſt ᷣm moõdum pro
phetiʒandi poteſt diſtingui ſᷣm potennas cog
nitiuas. 1 ᷣm lxc fit ſcða dunſio. NHam cogni
tio in wie eſt ꝑ ſenſuʒ imaginatiõʒ ⁊ intellec/
tum.vłp̃ᷣt diſtingui modus pꝛophetiʒãdi pᷣm
dꝛñtiam pꝛophetici influrus ⁊ ſic ſumit᷑ dun⸗
ſio Aſicio. Et q;tũ ad ipꝛeſſionẽ ſormarũ ima
ginaliũ pomt Iſidoꝛus tria ꝑtinentia ad viſi
onẽ imaginariã pꝛophencã. ſ. ſommũ. qð po⸗
nit ſupᷣ.iſido.in tertio loco ſuę diuiſiomis.viſi
onẽ q̃.i.fit vigilãdo reſpectu qͥꝛũcũq; cõiʒ qð
nit in ſc ðo loco.⁊ extaſim qᷓ firꝑ eleuatõnẽ

mentis in aliqᷓ altioꝛa.qñ ponit in pꝛimo loco.

Quãtũ wro ad ſenſibilia qᷓͥ ꝑtinẽt ad viſionẽ

De pterno cum dixir de ſe auod p̃dneratiſa.
Nox clamantis in deſerto ⁊c̃. Ze futuro cuʒ
dixit.illum oʒ creſcere.me aũt minm.qð iple
tum fuit.⁊ non ſolũ q ad famã ⁊ opi.ꝛ iohã
nes qui quaſi eſtimatus eſtxpᷣ.poſten eſtima
tus purus lvmo.⁊ vpCᷣs qui dicebatur a iudeiſ
purus vmo. cognitus eſt ⁊ habitus deus ⁊ ho

mo. Sed etiã pꝛophetauit de modo moꝛtꝭ.qꝛ

pᷣs q̃ſi creuit exaltatus in cuce.⁊ diminut
iołs.qꝛ trũcatꝰ in capite. De pñti pꝛophera
uit occulto qñ dixit.Ecce agnus dei ioh.i. Sʒ

plus ec q; pꝛ'opheta iohãnes.qꝛ nõ ſolum pꝛo
phetauit ipᷣe de alis.ſed ec de ſe fint pꝛopheta

tũ.qð nõ reꝑitur de alijs pꝛophens.ſ.ꝑ iſſaiaʒ

ſenſibi leʒ ponit iſido.alia tria. oꝛ ſenſibile ſig Nox clamant? ꝑ Oalachiã. Ecce ego mitto

nũ aut ẽ alq̃ᷓ res coꝛꝑea exterius apparẽs vi
ſui ſic nubes.qð ponit in qrto loco.aut eſt vox
exterius foꝛmata ad auditũ lvis delata quã po
nit qnto loco. aut vox ꝑ vviem ſoꝛmata cum ſi
militudie alicꝰrei.qð ꝓtiet ad ꝑabolã.qð põit
ſexto loco.aut fit talis in flu xus p illuſtratiõe
j qð ptiet ad id qð ponit ĩ ſeptĩo loco
qð vocat repletõʒ ſpũſſancti. ⁊ G ꝑtĩer ad viſi
onẽ intellectualẽ.qð ẽ tertius genus viſionis
pꝛophetice.Et qꝛ modus intelligẽdi nr̃ in via
eſt ꝑ fantaſmata.nec iſte modꝰ pꝛophetice vi⸗
ſioniſqᷓhs fint ꝓmaxiĩe in pᷣs dauid.ẽ ſine ima

ginatõibo ĩtellectui pꝛophete repñtantꝭ.ſʒĩ H

eſt differentia m tho. inter viſionẽ imagina⸗
riã ⁊ intellectiuã. qꝛ in viſiõe imagiuaria fan
taſmata in taliviſione diuinitus pꝛocreantur

angelũ meum ⁊c̃.ſiguratus in helya.Plus ;

pi:o pleta extint : nõ ſolũ pᷣnunciauit ſʒ disi
to dvemonſtrauitqð alij pᷣnunciauerũt. Plus

q; pꝛopheta etitir. qꝛ parẽtes pꝛophetas feẽ
Eliʒabeth cũ ixit.vñ mihi hvc vt mr᷑ dñnimei
veniat ad me. NHoc em̃ cognouit quia vt dixit
Erultauit infans in vtero meo Luce.i.ʒacha

rias etiã cum ſcripſit.ichãneſẽ nomẽ eiꝰ pꝛo

pherauit dicens. Bñchctus dijs deus iſrl. à a
viſitauit ⁊c. Plus qᷓ; pꝛopheta ẽ.qꝛ cepit ĩi vte
ro mr̃ſis pꝛophetare cuʒ ad aduentu rpᷣi in vte

ro vᷣginis exñtis exulꝓaut in gaudio.
gnifſicati ſunt a xmßſpo.
CLapitulii. viij.

cum is.⁊ talis fuit pꝛso
phena iohannis. Johannes igitur baptiſta
fuit pꝛopheta.quia habuit viſionem intellec⸗
tualem de ypᷣo cognoſcens dei illuſtratõe illux
bominem eſſe deum. YJp̈e habuit omne gen
viſioms pꝛophetie. Senſibile cum. ſcʒ. vidit
ſpm̃ſanctum m ſpecie columbe ſuper pʒʒ etau·
diuit vocem patrig dicentꝭ. DNic eſt finus me
us dilectus.imagmariam quando ſibi fuit ci
ctum interius ſuper quem videris ſpm̃ der de

De aplis qño ſunt pꝛiĩcipes eccleſie.⁊ qũo di

luntiſoni
nirantb
i.Honep
olertnut
“
Nle i⸗
tſtaniſr⸗
coannie
ppeni leo
Pssangohn
Porooitn
cehep

ISpmunuso

funcamen
gnant
jwoceclne

Lilsgoio

(neſtinte

uifmitront

dia fem nos
bomerena/
Apſolusann

Ppoppis peecla

Cpctatoese⸗
llenrametyt
ſadbeicncn
amenince s
Pſonemabs
Nabanrecen
merguseſtan
utatiineoe
Elnontvnin
Ciſotodrens
Docenario, tg
Aapktclannn
ſbrapperent
Gl Konmn.x.
cpnſtopoſtre
Ppſomset
Gabortinog
Anſonm
o grpoſ
rinnhi
Nncſpnl
Wimpfton
Gshenetunde
Chndo ſporan
ſannmt
um
btgen

nimnat⸗
nrhmu,
N,nlicn
MWeneire
iede
Nencient
oni Ninng

ünmnA
uimimn ed

mtüpkrim
6WNWrte

schetunern

WnNEi
Nenr NN
. NN
lkened
weirtie
1 nrslti
nrz
tüjnnun

jwnti 1

inzitſ

ninmiin
nmlr at
arirnie n
tinftin
gmigthlin

Aumifß

un to.

⸗

rim ponit apłos
ſiſta

foꝛtes terre.

congꝛegati ſimt cñ deo Sllahã. qh

mamm du foꝛtes tere kehementere
leuati ſunt.pᷣs.xlvi.E x pꝛimoꝛibo eccleſie tã
militantis qᷓ triuinphantis cenſentur apoſto
li. Nam eplx.iiqj.ponit aplłs narrando vona
collecta a xpᷣo in e

Deiñ ꝓpbetas ⁊ euange
iſtas. in. c. ij. eiuſdẽ de ſidelibo oĩbo loquens
ait. Eſtis ciues ſanctoꝛũſ vomeſtici dei ſuper
ediſcati ſupꝛa fundamentũ aploꝛũ 1 ppheta
rum ipᷣo ſummo angulari lapide Veiu criſto

ſcʒ coctrinã eoꝛũ vtrũq.ſiuę teſtamentũ.ſiue
.Ppulũ iudeoꝝ ⁊ gentiũ ↄplectitur chriſtus la
pis angularis dictus.qꝛ vtrũq; in ſe coniũgit

Ratio aũt qᷓ mouit ad agẽdpꝛius de ꝓphetiſ
eſt. qꝛ tᷣe pceſerunt apłos.et apocał.vlt.ðꝛ
ꝙ murus cinitatis.iſ.ſu ꝑne hierlm eſt habẽs
xij.fundamenta. et in eis.xuᷣ.noĩa apoſtoloꝛuʒ

agm et poſt Crubin et ſeraphin inceſſabi

i voce clamantia. Sancius ⁊c.dñm laudat ĩ
celis gloꝛioſus apłoꝝ cvꝛus.Apls aũt qð gre
cuim eſt interpꝛetatur miſus. q;uis ergo oẽs
qui mitruntur ad pꝛedicandũ. legitime poſſũt

dici pᷣm nõis in terpꝛetatõʒ apłi. Dũñ et barna

bam eccleſia nominat apoſtolum et Gꝛe. dicit

apoſtolus angloꝛum.qꝛ eos traxit ad fidẽ non
pꝛopꝛia pꝛedicatõe.ſed oꝛdinatõe illuc mittẽ
do pdicatoꝛes eteos inſtruendo. tamen ꝑex

cellentiam et vſitatius.xij.a xpᷣo electi etmii

ſi ad pᷣdicandũ ab eo dicunt᷑ apoſtoli. In locũ
tamen iude ꝓditoꝛis ſubſtitutꝰ eſt a athias
per ſoꝛtem ab apoſtolis miſſam inter eñ ⁊ bar
nabam que cecidit ſuꝑer Sathiam. vñ ãnu⸗
meratus eſt cum.xi.Actuum.i. Non excludi
tur a numero apoſtoloꝛñ. Paulus qui plꝰoĩbꝰ
laloꝛauit vniuerſum mundum pꝛedicatõe et
epiſtolis wcens. Nam etſi non ſit de numero
duodenario. tamen vocatus a chriſto de celo
ad apoſtolatum coꝛꝑaliter in pꝛopꝛia perſona
ſibi apparenti in gexe. quod pꝛobat tho. ex eo
.i.Coꝛin. xv. narrans apparitiões factas a
chriſto poſt reſurrectõʒ in pꝛopꝛid coꝛpe diuer
ſis ꝓſonis et vicibus ſubdiu. Moumſſime tan
q̃ᷓ;ᷓ aboꝛtiuo apparuit mihi.Ego em̃ ſum miꝰ
apoſtolorum etẽ. Si ergo non eſſ fac:a appa
ritio a xpᷣo in pꝛopꝛia perſona.non eſſetad ꝓ
poſitum. Hi ergo duodecim cuʒ Paulo ſunt
pꝛincipes populoꝛum qui congregati ſunt ⁊c.
vbi tia pieconſidergw Pii mo eoꝛum digni
tas veneranda.ibi.Pꝛitxi
cundo ipſoꝛum ſingularntas admiranda. ibi
congregati ſunt cum deo abrahaʒ. Certio ma
lignoꝛum pꝛauitas deteſtanda.ibi.quoniꝗ dij

. 7

vſin

Quãtum aaa ([(.
pꝛitſſium apoſtolos principes eſſe. vnde etiam
dignitas oſtenditur vneranda decantat eccle
ſia dicens. Eccleſiarũ pꝛincipes.belli triũpha⸗
les. duces celeſtis aule. milites et vera müdi
lumina.et in pᷣs. Conſtitues eos pꝛincipes ſu
per omnem terram. Quilibet habuit pꝛincipa
tum ſibi a veo tecretum magne pꝛouincie vel

catõz coꝛpis ſui.i. ecclie

ipes populoꝛuʒ. Se

regni. Nam Zlndreas fuit pꝛinceps populi a
chaienſis in gretia. YAacobus maioꝛ pꝛinceps

populi hiſpanie.et quod ſibi defint vnoꝛiſim
mundo. qꝛ in capite anmi a paſſione chriſti in
iudea decapitatus eſt hoc deus ſu ꝓpleuit poſt
moꝛtem.quia in maioꝛi veneratõne eſt coꝛpꝰ
eiꝰ qᷓ; alicꝰ ap ſtoli. Chomas pꝛinceps indiani

ropuli queʒ conuertit. Yacobus minoꝛ hiero
ſolimoꝛum populum regens pꝛumus ibt archr

epᷣs fint. et primus miſſam cantaut ſeu regit
Ph.ilippus ſyriam ſeu ſcithiam ſpẽaluer gu
lern auit. Bartholomeus armeniam er lycao

niam. Oatheus ethiopiã migꝛã candidã voc

trina fidei efect. Symõ pꝛiꝰmeſopotamiam.
Kha deserꝰgermanegyptũ. dl ambo pſidaʒ il

luſtrarũt. mathias iudeã in ſoꝛtẽ accepit Jo.

euange. Aſiã. cꝰ. vij. ecclijs apocalipſiʒ ſenpſir

et a qͥbuſdã viuuꝰ adhuc opiate credit ĩ ꝑadi
ſuʒ cerreſtrẽ trãſlatꝰ. vt cũ enoch et helya Z ãti
xpᷣʒ pᷣdicʒ.vt de ſtatu leg euãgelice hẽat teſtis

iohãnes.ſic de ſtatu legꝭ natur᷑ enoch.et le
noſa Walas hahẽt᷑.qð tenẽs dñs So.
dñici ĩ qdã ſuo dyalogo ĩpꝑſctõ ſcribit.lʒ cous
credatr᷑ ĩ pr̃ia cũ ceter ĩ coꝛpe et aĩa.qꝛ coꝛpuſ
eiꝰñ iuemt.xłĩ aĩa tm̃ exponeteſ ilłq ſic eũ volo
manere wonec veniã.io.vl.qꝛ ñ ad aduẽtũ ad
iuditiũ refert̃᷑ ſʒ ad aduẽtũ ĩ regno eccłie iis ꝑp

ge moſayca

oꝛbẽ diffuſo ip̃e veniet ꝓ eo ſine martirio ĩ pa
ce migraturꝰ.paulꝰpꝛiceps ſuit tonꝰ pene oꝛbᷣ

pdicido. pe. nõ ſoli põti.galacie. et capaldo

cie ãthiochie vbi pᷣdicauit et rõe.ſjz abſolute
pricepſ fuit toti ecclie auẽte et iur dctõe plẽa
ria ſibi tradita.ñ̃ ab apłis ceteꝛ łHↄcilijs.ſed a
dño ieſu xpᷣo.(ñ em̃ dirit io.vl.paſce oues me

as. vt ðꝛ di.rrij.oẽs.vñ et ecchia canit.tu eſ pa
ſtoꝛ ouiũ.pꝛiceps apłoꝝ.et anaclet ðᷣt ꝙ cete

ri apłi cũ petro pari ↄſoꝛtio lvnoꝛẽ et ptãteʒ ac

ceperũt.iſ.q̃ ad oꝛdinẽ.qꝛ oẽs epᷣi ipʒq; pꝛinci

pẽ eoꝝ eẽ voluerũt.di.xxi.ĩ nouo et hᷣq̃ ad in
ridc:õʒ qͥ ẽ pleniiſima i petro.ñ ꝙ ipᷣi eã petro

dederĩit ſed a chriſto ſibi datã acceperũt. et coa⸗
ter hi duo.ſ.petret paulus ſolẽt dici pꝛicixeſ

aploꝝ.qͥ merit et gloꝛia credũt eq̃les et alioſ

pcellere. vñ ambꝛo. bti petrus et paulus emix-

quadam pꝛerogatiua pꝛecellun.. NDe
ri inter ipſos quis cui pꝛeponaturin ceꝛtum

nent inter vniuerſos apoſtolos. Et peculiari

— — . R ☛ .
ð — S

eſt.puto em̃ illes eql es eſſe meritis qui eqles
ſunt paſſione. ſi miles eos fidei deuotõepix
ine cues ſimul videmus ad maruirij gloꝛiaʒ
perueniſſe. Hon em̃ ſine caula ſactũ putamꝰ
ꝙ vno die. vno in loco. ſubvno pſecutoꝛe paſ
ſilunt vno die.vt ad r m pariter peruenirent
NVno mn loco ne alteri roma deeſſiet. Subvno

Litulus

periecutoꝛe.vt e qualis crudelitas vtri q; con

ſtrin geret. dies ergo ꝓ merito. ocus pꝛo glo⸗
na. perſecutoꝛ pꝛo virtute decretus eſt. Et ĩ ro

ma martirium pertulerunt. q̃ pꝛincipiũ ⁊ ca⸗/

put obtinet nanonum. vt vbi gennhium pꝛin

aipes hs bitabant.ibi eccleſiaruz pꝛicixs mo/⸗

rerentur. hec ille. ij. q. vij. beati. Ideʒ eo pa⸗

pa in ſermõe. Pꝛincpes ergo apoſtol fuerũt

eccleſiarũ ⁊ ppuloꝛum ſacti a dno Jeſu jpo.
vt eccleſias gubernarent et oꝛdinarent. irca

dDunnum cultũ pæpulos mernns et virtutum

exemplad ſalutem traherent debellaãdo loſtes
interioꝛes vicioꝛum. D

octrina ⁊ miracuł oꝛ⸗
bem iluſtrarent. Quo ad pꝛimũ inquit Ber.

L.alis decedat humam generis paſtoꝛes con
ſtituti qui et dulces eſtent et potentes et ſapiẽ
tes dulces. vt me blande ⁊ miſericeꝛditer ſu
iliperent. potentes vt me foꝛtiter pꝛotegerent

ſapientes vt ad viam. et perviam me perdu/⸗

cerent que ducit ad cutatem. hec ille que cri

ſtus tradidit nobis implicite et ſubſtannalif.

p ſtmodum apłlia ſpũ ancto edocn in ſaẽmẽ

uis et ceremonijs in eccleſijs ſtatuentes. quo

dad ſcm diyerat eiſ xpᷣs Daathei. vein ſei mõe
in monte. Nos eſtis ſal terre. per quos ali.ſ.
condiendl ſunt ⁊ a fetoꝛibus vicioꝛum pᷣſer⸗
uangdi. et ſic luceat lux veſtra coꝛam hominib

vt vigeant opera veſtra bona ⁊c. Vnde Cu.
Bãõ iſit deus apoſtolos ſuos ſicut ſol radios ſu⸗

vntunlv xp̃i potentia cognoſcatur. Quãmns
ipᷣi apłi a pꝛincipio ſue vocatiõis habuerint
ſpm̃ianctum. tamen in die penthecoſtes. ita

—

os quaſi roſa ſuaiitatis ſue odoꝛem. ouaſi ig
ims ſcintillas ſuas diſperſit. vt ſicut ſolĩ raduſ

ſuis apparet.ſicut roſa in odoꝛbus ſuis ſentit᷑
ſicut igmis in ſcintillis ſuis mſpicitur. ſic illoꝝ

fuerunt eo repleti et firmati ꝙ non porerant

peccare moꝛtaliter. De venialibaũt diẽ Jo

han. in canonica. i.c.i. de ſe ⁊ ſocijs. Si di ĩeri
mus quia pꝑeccatum nõ habem. ipi nos ſedu/

cimus. Dñ ⁊ perrus peccauit venialiter mim

ogeſcendẽdo iudeis ↄuerſis inducẽdo gẽtiles

ↄuerſosg ad obſeruandũ legalia vt ðt Clv.pꝰ*

augu. Fuerũt ip̃i apli pfectioꝛes ſancti q;ᷓ ha

buerit eccleſia. vñ glo. ſuper illud ad Roma.

viij. c. Ipi nos ingemiſcimus pꝛimitias ſpũſ

habentes. dicit ꝙ ſicut apłi fuerũt pꝛioꝛes ſpᷣe

ita abundanna gre plenioꝛes.qᷓnto em̃ aliq

receptiun eſt pꝛopinquius pꝛincipio influen⸗

4

titantommag krcipir de manentia et iõ qꝛ xpᷣᷣ
magis ꝓpinqm plus receperunt. Quo ad ter
nium ait Ips gati.v. Vos eſtis lux mundi
Hinc Aug.Exr abſeciiſſimis.imperitiſſimis.
pauciſiimis.ſ. apłis. nobilitanf. iluminãtur.
multiplicant᷑ dulciſſimaſeloquia. pᷣclariſſima

ingemia. copioſiſſima e acutopꝑ. facũdo

rum aſtutoꝛum ac octo ̃.et ſubiugant xpᷣo
et ad lluminandũ oꝛben e neceſſarus ad cre
dendũ ediderũt ſym bolũ fidei in quo quilibet
poſuit partẽ ſuã.Dic em̃ tho.iij ſen. di. xxiiij
ar. ij. ꝙ articulo:nñ Penus pꝛinceps aploꝛuʒ
ires in vnũ complexus eſt. ſ. de vmtate eſſen
tie diuine.ſc⁊ m de ꝑlo na pr̃is ⁊ omnipoten⸗
tia eius.tertiñũ de creatõe rerum.vñ dixit cre⸗.
do in vnũ patrẽ nn prente creatoꝛẽ celh et
terre. Opus em eatõis patri adiungit᷑ pꝛop
ter oĩpotentiã q̃ rᷣ atinibinf.qꝛ eſt ſons tonꝰ
dunnitatis.⁊ iõ ↄpetit Petro qui eſt caput qa⸗
vſtolox ſiẽ pr̃ tnnitat..⁊ qꝛ halxt plenuudieʒ
pttis etrus in eccleſia Quartũ g articuli⸗
poſuit Yohãnes de plona filij dei dicens. in
ieſum ypᷣm filiũ eius vnicũ.et apte ſibi conue
niebat hic articulus qui altius ceter de gene
ratõe filᷣ dei eterna ⁊ eius dimnitate locutuſ
eſt in euangelio ſuo.a quo ⁊ incepit inquienf.
In pꝛmeipio erat verbſj5. Arniculꝰquintus
Facobus maioꝛ ſiater eius carnalis ⁊ filiꝰe
ledei conceptõʒ ⁊ natiuitatem tpᷣalem xpᷣi filij
dei comp:ehendit dicẽs.Qui conceptus eſt ð
ſpnᷣſancto natis ex maria virgine ⁊ ſat apte
ex cuo frater eiꝰ expꝛeſerai de natiunate eter
na filij dei.ipᷣe immeciate ſubderet de natiui⸗
tate ipali.cũ vtraq; natiuitas ſit in vna perſo
na filij wi. cnus ᷣm hũanitatẽ fueruntoſobꝛn

ni. Serxtũ articulũ de paſſione poſuit anare

as.d. Paſſus ſub põtio pylato crucifixꝰ moꝛ/
tu2 ſepltꝰ ex abũdãtia coꝛdis os loqͥf.qꝛ igit
hẽat ꝑ maxĩe crucẽ in coꝛde philocaptꝰ ex ea.
vñ cũ ductuſ ad crucẽ fuit.ſalutauit eã cũ gan
dio magno.d. Salue crux ſancta ſecurꝰet gau
dẽs venioꝗa te.vt tu libenter ſuſupias me di⸗
ſcipulũ eiꝰ q pepẽdit in te męr me pCᷣs. Se
ptumũ articulũ de deſcẽſu ad iſeros poſuit phi
lippus. d. Deſcẽdit ad iferos. ⁊ cõgrue.qꝛ ibi
Ipᷣs pꝛio oſtẽdit pribiqͥ erãt ĩ lym lo gloꝛiã ſue
ditat) pr̃is q; philipp/ poſtulauerat.d. vvmi
ne oſtẽde nobis pr̃eʒ ⁊ ſuffic nob.K Octauluʒ

de reſurrectõe expᷣſit.Lhv. d. terna die reſur⸗/

rexit a moꝛtuis.⁊ cui apꝑnꝰↄueniebar hũc arti
culũ ꝓroner qᷓ; rbögapee pꝛiusde ea dubita
uerat cettificatꝰ ꝑ Ztactij vulner) xpᷣi reſuſci⸗
tati.efficatiꝰ plem ꝓoterat ð reſurrectõe te⸗
ſtimoiuʒ plaiber. bartivplome vo nonum ad/
iecit articulum de aſcenſione dicens.

Alſcendit ad celos. .ultum enim tenebat

hunng

venmes
coblsdl
ſeßceter
luninn
logzpeſt
9 (lſicatözt
(ontinent
tunngie d
none
inſyndoe
demus
ohriſa
hummeto⸗
Fatifae
im bone
deuswr.

Maulusg
Varaun

ſlapti
eñ ſu i⸗
Contes mala
husquifot
nergtosſocc

ſpnnserin
Irüfrem

diol Carn

nosetm.
leruarie
Plernime

lomenalieo

Aumboenc
(ocunqe
Unkurper,r
(eslosi
(i, peinc
nnur ſl

(minn
tnlind⸗
4 Gmnapſto⸗

coee

Capitulũ

. –☚

ı
.
dre mentem firam incelum. Mamtenties oꝛa? pꝛincipes populoꝛũ cum deo. Abꝛaham ine
n d bat in die. ⁊ centies in nocte. ideo decuit vt nato. cui ſpẽalis de hoc fun ſacta pꝛommioet dè
eſede te aſcenſione in celum ipſe referre. De fignurã oſtenſio.ſiue in ſacrificovacce capꝛceet
mon vecimo articulo. ſcilicet aguemu aduditium arſetis triennij Beñ. xv. Siue ecum tres vidit
lumte OJatheus egit dicens.iñ venturꝰeſt iudicare et vnũ adoꝛauit. Geñ.xviij.(a. OJagna certe
Wufini viuos et moꝛtuos. de q̊ͥ aduentu plenius trac gratia fuit iſta et inenarrabie vonum. dulce
nmn , tauerat q́; alij euangaliſte qũo faciet diſcepra domirabilis. conuerſari cum deo in carnato vi
ſcrgg n nonem de ouibo e hediset ſnĩe ferenda ꝑ eũ derefaciem eius plenà oĩm gꝛatiarum. opera
chenn contra vtroſq;. Pcgand arnculũ cõnnẽ eius perfectiſſima intueri. vt fecerunt apoſtoli
rni tem m ſe de pſonadpũſſancti ꝓmulgauit.ia⸗ congregat cum ippᷣo deo. quem ſingulariter ſi
tan cobus alphei dicens. Credo in ſmſanctum de abꝛabam coluit. et ideo qo Abꝛaham dic
enna ipe ceteris ſanctiſicatus ex vrero mris. vtqᷓ to fuit iſta quaſi vnafruitio.vna beaniudo vñ
ilent dam dicunt. et npter eminentẽ famã ſanctita et ipe ait. Beati oculi qui vident que vos vi
fistinen tis appellatus iuſtus debuit de ſpũſancto ſan; detis. et audiunt que vos auoitis. ulti em
mmiin * (tificatõz narrare. Duodecimũ arneulum pꝛophete et reges voluerunt videre etẽ. Luce
ni i continentẽ effectũ gre et gloꝛie q;tũ ad effer.x. ongꝛegari aũt ſunt pꝛimo cuʒ ſunt voca
in tum gre diuiſerunt inter ſo ili duo germani. ti ad awſtolatuin. Vnge dicitur mathei quin
nigeenn Spjmon et thadeus vt oimm fratres. Nã ſunõ to. ꝙ aſcendit ieſus in montem. et elegit quoſ
8 i iur inlym bolo poſuit bolũ q ad ↄſecutõʒ bom quã voluit.et fecit ꝙ enſent appſtoli wnens nomi
*—K hbalemus p gram dicens. Sanctã eccleſiẽ ca mina ſinguloꝛum. quibus fecit ſermonem in
On i tlvlicã ſanctoꝛũ cõionẽ. Qui em̃ in eccłia eſt monte quem deſcribit O.ath. in tribus conti
enninc enummero et merito et hi ſunt ſoli qͥ hñt gratiẽ nuis.c.a quinto.ſ.vſq; ad octauum excluſiue
nakdag gratũ facientẽ. Di cõicant ſancns.i. partẽ hnſt cens eos perfecte viuere et exemplariter et
äamrie oim bonoxr ſpna hũ que fiuntin eccleſia. Cha que alios inſtrucrent ab omnibus obſeruan
nalande deus vero qi et iudas ðꝛ appoſuit alhã ꝑtem da a beatiudimibus incvans ſermone: vr ꝓp
Rduntrit gfſfectus gre dicens. Peccatoꝛũ remiſſionem miſſione eius qnod naturaliter appetitur. ad
Lormmmt Sec aũt rem mſo percatoꝛũ hẽtur p deuoram implendum cuncca alliceret. Quare aute in
ti n ſuſceptõʒ ſacroꝝ eccleſie actu n lhabitu. Sũt eo numero apoſtolos elegerit. Ratio non ne
tieni,fft em̃ ſacra ipa ↄientiua gre.vt medicine expur ceſſitans que nulla fuit.ſed congruitat poteſt
NNndterz gantes malos humoꝛes petõx Demus SJa iſta aſſignari ad denotandum ſuperabundan
mgutt cthlas qui fuit vltimus inter apłos. rij. tonnu tem virtutem et perfectionem eoꝛzum. Mam
merrigr mmeratos ſuccedens iude ſe ſuſpendentis ac de numerus duodenarius eſt ſuperhabuncanf
W ſpuntis et inde ad infernũ damnan poſmnt ! Diitur autem numerus inperabundane
rtem tunũ finẽ nrm qui eſt gloria coꝛpis et aĩe.vñ cuius partes aliquote recollecte ercedunt ipᷣʒ
rüsnnt Dicit Carnis reſurrecnõz. et ̊ quo ad omnes totum. Et dicitur pars aliquota ile numerꝰ
imniniimin bonos et malos vitam eternam quo ad bonoſ pars totius. qui in ſe multiplicamis conſtituit
Entiuepinn reſeruat et ↄferendã et econtra moꝛteʒ ſem ipᷣm totum verbi gratia. Humeri parnis duo R
ntrain piternã malis et peccatoꝛibus inferendã Alij denarũ qui in ſe muluphecati conſtituunt ipʒ
iorzeliirt tanen aliter iſtos articulos aſſignant cuilibet totum duodenariuʒ.ſunt iſti vnum. qma vnũ
cuſbiten attribuendo vnũ.ſed in hoc nõ eſt magna viſ duodecies multiplicatum conſtuuit.xij.duo
tilnriin qnũñocunq; eis applicent. Hi. ri. arnculi figu quua per ſex multip icata faciunt. xij. Cuiadp
temint rantur per. ri. panes ꝓpoſitõis. et p. rij.ſapi quoruoꝛ mulnplicata conſticuut. xij. Quati
i n ges quos ioſue fecit de fluuio ioꝛdonis folle? oꝛ. quia per tria multiplicata faciunt duodeci,ʒ
= 4 g.xij.pꝛincipibo ppłi urł. Oe gqumo em̃ aque iſti ergo numeri qui dicuntur partes aliquo
nine fſIrir ture ſacre amrumptiſunt p. xij. aplos pꝛrin te duodenariᷣ ſimul collecti.ſcilicetvnuʒ duo
urin CLipes ppłi xpᷣiani in mummentũ et firmiiatẽ tria quatuoꝛ et ſex ſimul coniuncta conſtuuũr
S riane fide s quilitet rpᷣianus baptizan ſedecim. et ſic ſuper excedit ad duocenarium
ilent wiſe P ane r ei.quos ꝗ xP niii ap 3 „ „ 7 n f. Ar I
niinan tn dus delet fateri et credere.et baptiʒatus fimi ideo igitur congruum funt in numero. duode
um ter tenere cCcCLiuim congregari. vt notaretur abundãs immo
ini Dln Miié „ C er vlerans perfectio eoꝛum m alijs deriuanda
mmen 2 uatum ad ” F. i Quare autem in lc numero elegerit PHetrũ
õ 8 ſcõzmirandũ et ſingk of cnũ certe fuit ꝙ er mMagis quam nathanael. ⁊ Andream magis
r oslib hönbo mudi de'elegerat llos duore Bamabam. Et ſic de alijs non woreſt aſſig
ium am apoſtolos. Mon vos me elegiſtis ait iſfe nari ratio niſi wſira a OJarco euangeliſta. ſu
funm ſed ego elegi vos.ioh.xv. ad talem ſcholã col Pea cum dicitielegn quos voliut. qina igiur .
egium et congregatoz ſui cgꝛegati ſunt iſti ſic voluit,ſicelet. .
R
O.

Titulus

go in cõi ecuungs que eis elemoſinaliter dae

Figurati ſunt añt iſti. rij. apłi p. xij. patriar
chas filios YAacob.qꝛ ſicut ex illis deſcendit et
generatus eſt totus opulus fidelis vereus
teſtamenn. ita abhis genitus ſpũaliter eſt to
tus populus xpᷣianus. Deſignantur ⁊ per. xij.
eyploꝛatoꝛes terre ꝓmiſſioms. qͥ ea luſtrata
poꝛtauerũt in pecte vitẽ cũ vuis ⁊ malograna
ta illius terre Numeri. xiij.c. Sic.xij.apli mẽ
ie illuſtrata ſupꝑna patria nobis ꝓmſia ⁊ bñ
intellecta ⁊ guſtata magnitucine ⁊ ſuauitate
eius depoꝛtant in cruce vitem xpᷣm pᷣeicantes
xpᷣm cruciſixum ſuauiſſimũ frucrũ ⁊ alia bona
ſupne felicitatis annunciãtes. Di ſunt. xij. la
pideſ pꝛecioſi quos ſummus ſacerdos chriſt
in oꝛnamento ſuo quod eſt eccłia vt lucentia
et pulcherrima obtinet E xo. xxvii. igurant
enã per. xij.pꝛincipes tribuũ iirł.qui conduce
bat ppiin ꝑ deſertum collocantes ſe cũ popuł
et tribubo ſuis circa archam. llij ad oꝛientem
alij ad meridiem. alu ad agmlonẽ.qui etobtu
lerunt magna ſacrificia in ſanctificatõe taber⸗
naculivt pʒ Nũe.vij.Sic.xij.apłi ꝑ diuerſaſ
partes mundi circa pᷣm collocati ſunt ⁊ mag⸗
na ſacrificia oroum. ⁊ meritoꝛum obtulerunt
Scðdᷣo ↄgꝛegati ſunt apłi cũ deo ZRihꝛahaʒ in
carnato quando miſit ad pᷣdicandũ Nam dic
OJath. euangelſia. c.x. Conuocatis.xij. apo/
ſtolis dedit eis ptãtem ſpiriiuũ immundoꝝvt
eijcerent eos.⁊ oẽm languoꝛẽ curatent ⁊ põit
nõia ſinguloꝝ ⁊ miſit eos ad pᷣdicaãdũ pᷣdicẽs
piecutões quas haberẽt ad ↄſtannã ⁊ pſeuerã
nam exlvꝛtans etiã ↄfoꝛtans eos.⁊ ſi illetera
ti non dubitarent.qꝛ ſpũſſanctus loqueretur
per eos. ⁊ conſunderet aduerſarios. ita acci⸗
dit pꝛecipue poſt aduentũ ſpũſiancti. Nam ſi
ſcias ſeu artes hũanas habitualiter nõ habe
rent ᷣm tho.tñ qñ expediebat in diſoutatione
vel pꝛedicatõe ſpuũſianctus peꝛ eos loquẽs in
quacunq; facultate inſtruebat eos pꝛout erat
expediens ad conumncendũ eos. Dñ ? hiero.
ðͤt ꝙ quicqͥd alijscon fert in lege dñ meditatõ
toc ilis ſuggerebat ſpũſſanttus.Et deditxpᷣs
foꝛmã exterioꝛis ↄuerſatõis dicẽs. Nohtepor
tare ſacculũ nec perã nec pecuniã nec calciam̃
ta. nec duas tunicas halæatis. Sratis accepiſt
gratis date.⁊ hmõi. inducẽs eos ad pauꝑtatẽ
et auſteritatem vite. iſta em multũ edificant
auditoꝛes. Mbi diligenter notandũ. ꝙ mo
dus viuendi quẽ tenuit xpᷣs ſimul cũ apoſtoł
quo ad pauꝑtatẽ fuit iſte.vt nullus eoꝛũ hr̃et
aliqind ꝓpꝛiũ.ſed omnia haberẽt in cõi et mo
bila tm non immobilia. Nõ em̃ poſſeſſiones
halebant domum nec agꝛum vel aliquid hinꝰ
modi. Dñ ipe dñs JYeſus ait. Dulpes ſoue⸗/

as habent volucres celi mdos.filius aũt hpis

non habet vbi caput ſuũ reclinet.habebant er

bantur ouas ſnebat aferebat Judas in lo
culis vt et geceſſitatibo eoꝝ pꝛonideret. et vt
pauperibus etisſubueniret.⁊ cũ xps dixit iu⸗

de. Q facis fac cinus. Jo. xii. dicit euunge
blſta. ꝙ aroſtoli non intelle xerunt verbuʒ ſecd
extimauerunt ꝙ diceret Aude ꝙ emeret ne⸗

aſch ndũugrel vt daret illud
egenis.Et cũ xpᷣs ax pliceitd puteum ſichar
vbi ſeimonem fecit ad ſa
euangeliſta ꝙ interea diſcipuli ierant ad ciui

ceſiaria ad paſcha faciend .
t

tatem. vt emerent cibos Yo.uij.Et lxc ex pe

cunũs quas in cõi ſeruabant. Dñ augu. xij.
.q.i.ait. habebat dñs locnlos a fidelibo oblata

conſeruans ⁊ ſuoꝛũ neceſſitatboa alioꝛũ pui

debat ⁊c. IOdem.e.q.c.exemplum vomini ac⸗

cipite cõuerſantesin terra. quare loculos ha

buit cui angeli miniſtrabant miſi qꝛ ecclia ipſi

us loculos habitura erat. Item. e.q.claret
apoſtoli tenebant vitam cõem cum criſticolʒ

pꝛimitiue eccleſie.de qinbus actu. appſtoloꝛnʒ
quarto.ðꝛ.ꝙ habebant omnia in comuni. Et

qᷓ;uis pauꝑtas illa que nihil habetur etiam in

cõi.immobie.vt poſſeſſones.vel mobile.vt
pecuniam ⁊ victualia mſi certa vtenſilia ad v

ſus neceſſaria.ſed dietim victus queritur px

queſtum. Ou erxtioꝛ que fit perregulam mi⸗

noꝛum ea p aupeꝛtate.qua in comuni haben
tm mobilia pꝛo decenti temꝛe non tamen
diſcrenoꝛ. Diſcretio aũt eſt mater virtutũ.i.
q.v. pꝛeſentiuʒ. habet em talis extrema pau
ptas multũ de anxietate ⁊ ſolictudie.nec ſeqͥ

ꝙ ſi. be.ſfian. vel eẽ Yoh. bap. virit in maioꝛi

paupꝑtate vel auſteruate vite q; p̃ᷣs. q; venit
Joh.non manducãs panẽ nec hileng vinum
⁊ veſtim̃tũ hñs ð nrcarne o- g fuerũtrpop
3

fectioꝛes.abſit hoc a ſeculo.blaſphemum ẽ hc

dicere non em̃ perfectio vite conſiſtit in pauu/

Ptate.ſʒ in charitate.ſᷣm illud Colłiij. Suꝑ
omnia charitatem habete. que eſt vinculum

perfectionis. Pauptas aũt velauſteritas nõ

notant ꝑfectõʒ.ſed ſunt inſtrumenta muuãtia
ad perfectionem ᷣm Clv.ſcðᷣa ſcðᷣe qð expᷣſ⸗

ſe dicit iohan eaſſianus in Colł.i.abbatꝭ mno
vſi. Sc iendum igit᷑ꝙ circa paupertatẽ xpᷣi oꝛ
ta eſt hereſis fraticelloꝛñ tꝑe ich.xxij.circa am

nos womini. Occcxij. aſſerennbus quibuſdas

et pertinaciter dicentibus chriſtum cum axp
ſtolis nil habuiſſe in comumi nec in particula
n mobile vł immobile.Et quia er h ſeq̃batur
abſurditas.ſ.qꝛ vel euaugelium non videbar
vbi dicitur. ꝙ apoſtolu im halebant loculos
vel dicere opoꝛtebat.ꝙ ſi nõ habebat illa in co
muni qᷓ;tum ad ius ⁊ dñium ꝓut illi dicebãt
ꝙ haberet nudum vſum ilnus pecunie.⁊ prr
conſequens illicitum.cuʒ vſus in illis rebqᷓ

aritanam. Diciu

— ——————ð

1Mn
ecun
gng!
Cligit⸗
ſlos di
ciennm
gonten.
ovo
Ghapkis
thſetenn
Honlb.
eun ſel
ſeruſen
ni ere
Wiermn
Uutſlaert
Ciitopina
Pooshics
bidfe
iti ris
,Cmniam.
ſonen
Mpeere
ligioſon
pepii
ſ fuemn.
ti ℳMemt
plead
ſiſop olbon
Nimacen

kuſulut

töe neteſina
ſepprerpſe
ſentneceſa

etantpenn
ſpüſſancni

s.ett

c lne,

pvteſt dia⸗
Mrencebar
pppter iſt
timore d
gutnimis!
c tetar⸗
ciatöe
ham. ſtem
aaſoliime⸗
Gooſolicum

amnmane
öpair
apfmoe d

(Orpes ſgr

lendimnce
cäinemſtne
Eepſſcopanit

menorato

Wnmn
„Wale
nigri
en,
n rie
nc,
n

UNrn

Naine
iut

W

eNenunn
Wncmien

au
riinili
eifen
Ginerſ
ner Wi
oei

nmmmat
b linteß
nitii,
meguNe
enden
unir ic
vrtnani⸗
munſn
athin
nt
rr⸗

z ütalin

rlunt
kunnn
ſeniun

vſui conſumunf. vt victualia del dſſtrahũtur

laius ĩ vſu. ʒ i re dñiuʒ 1 ppzieta. ad ftollé⸗
dũ igit᷑ abſurditatẽ ⁊ alia Incoueniẽtia que ꝑꝓ
illos dicebantur.decreuit et determinauit pꝛe

dictus Yohan. vigeſimoſecundo. per extraua
Rantem. Ad conditoꝛem et alia.

cũ apłis nõ habue aliquid in cõi.hereticus
cenſeretuꝛ.quã o 4
rus in lib. de plan. et.⁊ muitũ diffuſe defendit
eam ſed qꝛ ſubucit ſe ⁊ opi. ſuã coꝛrectõi eccle
ſie ⁊ vterimnĩatõi quã circa h̊ fceret ipᷣe Joh.

Ita auoꝛundã Pninagttnuct

„ rrij.iõ excuſatur ab bereſi. adhuc foꝛte ñ erat
determinatũ illud p eccleſiã vel nõ emanaue
rat illa extrauagãs. Ita quoꝛũdam.Nñ aut li

nit opinari ꝓ⁊3 ſine incarſione lereſis. Nõ
plus hic agitur de iſta materia cã bꝛeuitatis.
alubi dño ↄcedente diffuſius tractabit.ad ea
aũt q̃ rᷣ¶D8 pꝛecepit aplis vt non poꝛtarent pe⸗

„ cuniam ꝛ hmõl. de quibo dicrũ eſt ſupꝛa. ARe/

ſrondetur multipliciter.ſ.vel qꝛ non fuerunt
Iilla pꝛecepta.ſed oꝛdinata vt ceremonialia re⸗
ligioſoꝛñũ ad ↄpnendũ moꝛes eoꝝ.Aliqñ.n.
pceptũ large ſumit᷑ n quacunq; oꝛdinatõe.ł

ſñi fuerunt pꝛecepta. ſtricto modo fuerunt da

ta ad tem pus vt inſtrumenta eos dirigentia
ad pfectõʒ in quibus exercentur vt imperfec
ti.ſuꝑ quibus eos diſpenſauit ſeu rela rauit ĩ
vltima cena qñ dirit Luce.xxij. Nüũc qui ha⸗
bet ſacculuʒ tollat ſimiliter ⁊ pxęram. Er h̊ tum
rõe neceſſitans.qꝛ tᷣe paſſionis occultantes
ſe ꝓpter ꝑſecutõʒ nõ inueniſſent qui eiſ dediſ
ſent neceſaria. Cum ratiõe ꝑfectõis ad quã
erant peꝛducendi de pꝛopinquo ꝑ aduentum
ſpũſſancti cũ non indigerent inſtrumenns ta
libus.ex quo iam pfectõem conſecuti erãt vel
poteſt dici. ꝙ ex ommibo illis mandaus h̊ xpᷣCᷣs
intendebat ꝙ nec ip̃i nec futuri pꝛedicatoꝛes
pꝛopter iſta tᷣalia mouerentur ad pꝛedicãdũ

⁊ timoꝛe defectus earũ a pꝛedicatõe ceſſarent.

aut nimis ſolicitarentur circa iſia querenda.
ita ꝙ retardarentur velim weeſen tur a pꝛe⸗/
dicatõöe Congꝛegati ſunt terlio cũ deo abꝛa
ham.ſ.tempoꝛe paſſonis.qñ cum facta eẽt lv

ra. ſ. vltime cene diſcibuit Iheſus ⁊ duodeciʒ
appſtoli cum eo. quibus dirit. Deſiderio deſi
deraui manducare hoc paſcha vobiſcum ante
q6 patiar. Luce.xxũ.Et tunc fecit eos pꝛicipeſ
mna ximos dando eis poteſtatem conficiendi

coꝛpus ⁊ ſanguinem ium ethgandi atq; ſol
uendi tunc eos oꝛchnatt dando eis ſacrũ oꝛ

dinem ſine ſacranſento exterioꝛi. Cunc eos

epiſcopauit cum dixit. Hoc facite in meaʒ cõ

meyroꝛationem. vt dicit glo. diſtinc.xxi. ĩno
uo. Cunce poſt lotionem pedum fecit pꝛolixuʒ

lreticã ſecutus eſt alua⸗

. 1.
. .
„* 4
* 1

. △
ſermonem. quem refert Nohan, euangeliſta
in. riij.c.incipiendo vſq; ad.xvij.incluſiue. per
mxime ad charitatem exlvꝛtans erillam pe
cipiens et de diummis multa eis reuelando. vr
amicis optimis. Demum congregati ſunt
c(um eo abꝛaham per paſſiones eundo ad ce,-
lum ad fruendum deo. Et pꝛinceps apoſtoloę)
rum petrus per grauius martirium ſuſtinint.
Ham crucifixus eſt capite oꝛſum. Paulꝰ* de
capitatus fuit.ſimiliter er Yacobus. Andre⸗
as crucifirus non cruci confixus ſed funibus
in ea ligatus.Chomas trãirxus. Nacobo mi
noꝛ a pulpito pꝛoiettus. partica fullonis exce

rebꝛatus eſt. Philippus etiam crucifirus bar
rlolomeus excoꝛiatus.poſtea decapitatus fuit
OJatheus gladio per latera tranſueiberatus ẽ
Symon et thadeus a pontificibus ydoloꝛum
trucidati ſunt ſolus Tohan. euangeliſta.et ſi
rome in volium olei feruentis fueritmiſſus.
ex quo illeſus exiuit.vitaʒ tamen poſt omnes
alios apoſtolos in pace finiuit. licet aliqui vt
ſupꝛa dictum eſt opinentur eum adhuc viue⸗
re in paradiſo terreſtri et per antichriſtum cũ
enoch et helia decapitãduʒ. Cum autem ĩ die

iuditij congrebuntur omnes gentes vt iudi⸗

centur et congregabuntur cum do abꝛaham.
ſcilicet chriſto non iudicandi ſed vt aſeſſoꝛes
cum chriſto iudicaturi. Doc em̃ chriſtus eis

pꝛomiſit dicens. Dos qui ſecun eſtis me ĩ re⸗

generatione cum ſederit filius homimis in ſe
de maieſtatis ſue.ſedebitis et vos ſuper duo
decim thronos iudicantes. duodecim tribus
iſrabel OJatlxi. decimonono. Sicut auteʒ no
mine duodecim tribuum intelkguntur om/
nes fideles.ſic et ſub duodecim thronis om/
nes qui perfecte contempſerunt mundumvt
vr apoſtolici. vnde et Paulus non excludit
ab loc.

4 4
Malignorum pra .iii
uitas tertio inſinuatur cum dicitur. quoniam
dij foꝛtes terre eleuati ſunt. Iſti dij ſunt falſi
dij ſiue demones. de quibus pſal. Omnes di
gentium demoma. Siue imperatoꝛes et alij
reges et wmini tẽpoꝛales ſiue rontifices ydo⸗
loꝛum. Hi enim videntes pꝛecipue demones
ꝙ apoſtoli per pꝛedicationes et miracula mul.

tos conuerte bant. ⁊ de manibuſ dyaboli extra

hebant.⁊ cultus fal ſoꝛum deoꝛum euacuaba

—

tur. Hij dij foꝛtes per maltiam et potentiam
naturalem vel tempoꝛalem dij terre non celi.

dediti.ſcihcet terrenis vel deputati terre infſer

nahl eleuati ſunt in iram. indignationem fu/
roꝛem vel ſuperbiam contra pꝛedictos pꝛinci

pes exnmantes ſe per moꝛtem eo:um deſtrue⸗

re pꝛincipatum eoꝛum cultum chriſtianoꝛuʒ

Oirabiles inquit olatões maris.i.mundaãoꝝ
tumentii ſupbia contra deum. ſed mirabihs
in altis dũs ad deijciendũ ⁊ extermmandum
ym illud pᷣs. Deienſti eos. dum alleuarẽtur
Sicut em in figurã Exo.i.c.quatoplus oppꝛi
mebantur filij iſr'a pharaone. tantopluſ cre

ſcebant ⁊ multiplicabantur ita ppls xpᷣiano/

xum quanto maioꝛes perſecutões ſluſunuita

Vyrannis. tantoplus augebatur numero 1 me

nto.& leuati ſunt &̊ ad modicũ ⁊ nõ fuſtinent
vt ſcribiuur Yob. qꝛ igitur dij ſoꝛtes terre de /

mones eleuati ſunt in ſuꝑbiam contra pꝛĩici
pes populoꝛ ñᷣ.ideo cong:egan ſunt ſpᷣi pꝛici/

pęs per martiriũ cum abꝛ:a ham collocati cum
pꝛincipibus populi ſui.i.angelis.

De martiribus et multiplici martiro 2 vti⸗
lirate eius.
Capim ſjx.

Hopter te mortifica
mur tota die.extimati ſumus ſicut
oues oceiſioms.pᷣs.xliij. poſt apoſto
los ꝓpheras dñm dũ martrũ candidatus
laudat exerci“. vñ Yoh. apoc. vij. ðt ſe vidii⸗
ſe turbam magnã in eccleſia triumphanni. qᷓ;

dinumerare nemo poterat ex omnibus gen⸗/

tibus de pulis ⁊ mibubus ⁊ linguis ſtanteſ
Ante thronũ ⁊ in conſpectu agni amicti ſtolis
albis 1 palme in manibus eoꝛũ clamabant
voce magna dicentes. Salus deo noſtro qͥ ſe
det ſuꝑ thronũ ⁊ agno.⁊ omnes ãgel ſtabãt
incircuitu throni laudantes ve.Et cum iter
rogatus eſſer Yohannes ip̈e ab vno ſemoꝛũ
qui erat in circuitu throni qui eſſent illi amic

n ſtolis albis cuʒ p alms in mambus. RAſñidit

ſe neſcire qui eſſent vel vnde wnirent. Dixit

ille ſenioꝛ. Hi ſunt qin venerũt ex magna tri/

bulatõe.⁊ lauerũt ſtolas ſuas.⁊ dealbauerũt
ess in ſanguine agni. Et iõ ſunt ante thronũ
⁊ leruiuntei die ac nocte.et qui ſedẽt in thxo
no habitant ſuꝑ eos.⁊ non eſurient ampliuſ
nec ſiuient cc. Aſta turba innumera
bilis eſt ſanctoꝛũ martirũ. iõ innume:abilqͥa
valde copioſa dicit hiero.ꝙ oĩ die excepto die

calendarũ ianuari poſſet fieri feſtũ quĩq; imni/ uo ad
nom⸗ ideſt ſicut per martirium pꝛopꝛie quis ſubi⸗

lia martirũ.cũ etiã poſt hiero.tranſierũt mil⸗/
le anni ⁊ vltra.qͥbus etiã multa milia huminũ
martirio coꝛonati ſunt. Et hec multitudo col
lecta eſt ex multis natõibus mundi. Stole
albe ſunt gloꝛia animarũ quã acquiſierunt ex
martirio.vñ aĩa ab omni macula peccatoꝛum
purificatur etiã quo ad pe nam. et ideo dicitur
Kbavent eas in ſanguine agni.i.ĩ paſ
ſione in qua unitati ſunt agnum. Aͤgnus em̃

Litulus

Arxi..

immaculatuͦgeſt dñs Ihs m humanitateʒ

nam qin ſedet᷑ in ihrono eſt dimna maieſigs

palme inanibus eoꝛũ eſt victoꝛia quam ha

buerunt conisea nuindum m ſuis penis. ſicut
ralma ſemper hyeme ⁊ eſtate retinet ⁊ ↄpuat
ſuam viriditatem.ita nec caloꝛe pꝛomiſſionũ
rerum mundanarum nec frigoꝛe ↄminatõuʒ

na virtutis. vñ ⁊ cum palija martires pingũt
hi ergo ſermunt deo conunue 2 ſeruire deo re

vl paſionum umn bal virilitate ⁊ conſtã

gngre eſt. ⁊ ſm laudant cum angelo magna

voce amplo.ſ.affectu charitatis cum angeliſ
ſanetis. certi ſunt ꝙ nullis miſerijs vitepᷣ⸗/
ſentis ſubijci poſſunt. vt apte dicere valẽt pꝛo
pꝛeſenn ſtatu. pꝛopter tie moꝛtifcamur ꝛc. p⸗ꝰ
ꝑter magnas tribulatões ⁊ martiria hec pꝑpeſ
ſa. Obi tria circagnartiriũ cõſideranda ſunt.
Pꝛi mo vt adſit cauſa ranonalis.ibi qm pꝛo⸗
ter te.ſ.deus. Scdðᷣo vt ſubſit pena exitiabilis.
ibi moꝛtificamur. ⁊c. Certio vt non deſit con⸗
ſtantia inuatigabilis. ibi extiati ſumus 267.

Quantum qd primu §i.
dicit Augu.qꝙ pꝑena.ſ.per ie non facit martirẽ
ſed cauſa cum eſt rationalis pꝛopter deum p

pter te ait. ⁊ cim martirium umpoꝛtet moꝛteʒ

violenter illatam ſic ſumendo largemarnriũ
poteſt dici ꝙ eſt quadruplex ſeu quadruplici
cauſa. Pꝛimo ex delien punitõe.Sc(do er glo
rie adeptõe. Certio ex perfidieobſtinatione.
NQuarto ex vera dilecnone. Pꝛimum ẽ qñ
quins pꝛopter furtum. vmicichũ vel aliud ma
lerciũ decapitatur. ſuſpenditur. ↄbuntur ⁊ hu
iuſmocdh. Et qꝛ iſtud non eſt pꝛopterte.i.pꝛo
pter deum.non eſt pꝛopꝛie martiriũ.a⁊ſi moꝛſ
violenta.ſaluatur quidem talis ſi penitet ipᷣm
et moꝛs illa violenta pacienter ferendo dim
nuit ſibi de pena debita pꝛo peccans non tam
aureola martirij coꝛonatur vñ ⁊ latro cñ xpᷣo
crucifus.etſi pꝛopter ma ximã ſui contritiõʒ
ſubito poſt moꝛtem cum pᷣo fuit in paradiſo
ideſt dei clara viſione.nõ tñ martir. Oñ quod
hiero.ait de pe. di. i. impoꝛtuna xpᷣs de cruceĩ⸗

paradiſum laoronem tulit. 2 ne quis aliquãw

ſeram putaret conuerſionem.fecit hmicidiũ
penam martirũ.hec hiero. AIntelligendũ eſt
lxc non quo ad aureolam.ſed quo ad aureaʒ.

to conſequitur gloꝛiã. ita ille latro. ⁊ H ex ma

gna ccmpũctõe. Non eſt aũt laudabile iſttuc
martirium quia non pꝛopter deum.

nemo veſtrum ratis:urq̃ſi homicids aut fur

aut maledicus aut alienos appetitoꝛ. ſi auteʒ

vt rpᷣũnanus.i.ꝓpter rpᷣm.non erubeſcat.sloꝛi

ficet aũi deum iub iſto nomine.i.Pe.iiij. Si⸗

militer ſi quis occidatur pꝛopter immicinias.

Echorntgs
enoltta
Gpnnone V
nguindh
btirapne
wiaorie k
ur cuie
ſeadenasn
lnoch.
nartidi
nenru de
je/ Cpyr
ttwcalle

lnbiont

ſeeſangmm.
Noetpe
Ne te necg.1
ſhanusa nes
ociiincorce
enöhewac⸗
Gimchcen
chonrategli
intelligenc
Gnendüilu

H“ Atolerabil

tenplüdie
gueperrinet

Mercleſin⸗

tunsnexn
ſtasſune
Calreres vin
fumali
gen none
Ponentia.de⸗
ſubſegnente

enci ſe

guuit ſedcg⸗
clns, dpe
Perdioꝛen
Marur.Qng
motemde
pswluigti⸗
gepecog

Prni,

reneſan

enan

misſbach

n Pait

naemeg

ntkiIH

NGNNN
erunmn
urni Moß⸗

niinnn

öimmhiut
,Wnde
Etmezill,
4

. Capitulũ

partia ifates.vixas.pꝛopter Regnine ſuas ha
bendas vel dñium ⁊ hmõi.nõ ðꝛ martir.qꝛ nõ
eſtpꝛopter deñ. Scðo erponit quis ſe moꝛti et
ſuſtinet moꝛtẽ pꝛopter gloꝛ ę.i.ia me acquiſiti
onem. ſicẽ narrat valerius maximus de curtio
nobili romano qui armatus pꝛoiecit ſeĩ mag
num hyatũ.vi in vrle factũ data rñſiõe a dijs
non clauderetur aptura terre.niſi foꝛ⸗

timſimus miles ſe imeam inijceret qui ꝑ curti
um clauſa eſt.⁊ mulaalij pprer laudẽ ↄſequẽ
dam expoſuerunt ⁊ exponunt ſe moꝛti.ſed q;ñ

eſt ꝓpter te.ſ.dñm martirnium.hoc eſt mutile

quod notat hiero. dicens Dide qntũ bonum
eſt charitas. ſi ta fecerimus martirium vrwel

mus noſtras ab wĩbo reliqinaevenerari. Et ſi
opimionẽ vulgi ſectantes in trepidi fuderimꝰ

ſanguinẽ huic opi non tam pꝛemiũ qᷓ; p-na ð

betur ⁊ ꝑñi die magis toꝛmenta ſunt q; coꝛona

victoꝛie. c hiero.i.q.i.vide.Certio moꝛtifi⸗
catur quis ⁊ moꝛtem ſuſtine: violentã ad de
fendendũ ſuã hereſim. falſam opi.ſciſma ⁊ hu
iuſmoch.ſic̃ fecerunt aliꝗͥ ꝑſidi heretici.et hoc
martitium eſt nõ ſolũ inutile.ſed eriã in aug⸗
mentũ damnatõis ꝓpter obſtinatõem mali⸗
cie. Cvpꝛia nus. Secũ rpᷣm eſſe arbitrant᷑ hi ꝗͥ
extra eccleſiã xpᷣi colligunt᷑.tales etiaʒ ſi oceſi

in ↄfeſſione nominis pᷣi fuerint.macula iſta

nec ſanguine ablintur. Inerpiabilis em̃ 1 gꝛa
uis eſt culpa diſcoꝛdte nec paſnone purgatu:
Diſt. xc.neq;. Obi inuitur ꝙ eniã ſi ſit fidel cri⸗
ſtianus.⁊ ne abneget fidẽ. martiriũ ſuſtineat
odiũ in coꝛde hñs q aliquẽ.talis eẽ nõ ſaluat᷑

qꝛ nõ habet charitatẽ. Et ꝗapłs ait.i. Cox.riij.

S tracdhdero coꝛpus meũ vt ardeaʒ.ſ. ꝓ xpᷣo
charitatẽ aũt nõ habeã mibil mihi ꝓdeſt. Oð
intelligendũ eſt ᷣm aug.qͥ ad regnũ celoꝛũ ob

tinendũ illud.ſ.martiriũ nõ illi ꝓdeſt.ſʒ ꝓdẽ

ad tolerabilius iudiaũ ſubeundum. Et pomt
exemplũ dicens.Si qins nõ hñs charitatem
que pertinet ad vnitatem ſpũs ⁊ vinculũ pacꝭ

quo eccleſia cõ nectitur in ah ſciſmate conſti
tutus ne xpᷣm neget.patiturtribulatões.angu
ſtias famẽ.ſitim.nuditatẽ.ꝑſecutões.picula.

carceres. vincula. toꝛmenta. gladeũ. beſtias vel
flamas.vwl ipᷣam crucẽ timoꝛe gelenne ⁊ ign
eterni.non eſt culpanda ſed laudanda in iſto
patientia. de pe. di. iij.ſiquis nõ hñs declarans
ſubſequenter ꝙ hoc nõ ꝓdeſt ei ad gloꝛiã con

ſequendã.ſed q; minus punietur erq̊ non ne
gauit.ſed qꝛ non ꝓpter te.i.deuʒ eſt moꝛti ad
chlctus.i. ꝓpier amoꝛẽ di quẽ nõ habebat. ſed
ꝓpter tioꝛem gehenne dõ coꝛonatur ſed dam
natur. Quarto ſuſtis etur martirium pꝛopter

amoꝛem dei.⁊ hic gloꝛoſe coꝛonatur m Illud
pᷣs.poſuiſti dñe ſuꝑ capus eius coꝛonã de lapi

de pꝛeciola.⁊ ecccleſia camit qͥ vox.q poterit li/

ir

₰●
gua retexere. qᷓ tu martiribo munera pᷣparaꝰ

rubri.nã fluido ſanguine laureis ditant᷑ bene
fulgidis. Oartir nomẽ eſt grecum.⁊ latie ĩter
pꝛetatur teſtis. Per excellennã aũt dicuntur
martires.i.teſtes qui ꝓpter deũ ſuſtinẽt moꝛ
tem violentam.qꝛ nõ pt eſſe eicatius teſtio⸗
nium eius quod dicit quis vel fatur qᷓ; confir
mando ꝓꝙ ſit verum vel iuſtũ ſuſtinere moꝛteʒ
ſibi illatã patienter. Sunt ergo martires te⸗
ſtes xpᷣi ꝑ excellentiã. t apis rpᷣi Hebhᷣ.xi.pꝰ
mira ⁊ magna facta ob virtutem ⁊ teſtimoni
um ndei ſubdit de martiribo. Alij diſtẽti ſunt
non ſuſcipientes redemptõʒ.i.liberatõʒ a ſuiſ
toꝛmentis.vt melioꝛem inuenirent reſurrec/
tionem. Alij ludibꝛia et verbera experti inſuꝑ
vincula. carceres.lapidati ſunt. ſecti ſunt
tentati ſunt.in occiſiõe gladij moꝛtin ſunt ⁊c
Et hi omnes teſtimomo ſidei pꝛobati.inuen
ti ſunt.ſ.ſndeles.vel qꝛ vt ðt hier.xi.q.iij. eſti

mant xps ſapientia eſt.iuſtitia eſt.veritas eſt

ſanctitas. foꝛtitudo. Oartix vero ⁊ ꝓpꝛie ẽ ñ

ſolum qui moꝛtem ſuſtinet violentam pꝛo te

ſtincatõe ſidei xpᷣiane.ſed ecẽ̃ ꝓ alijs operibus
virtutu cũ quis moꝛtẽ ſuſtineat magis qᷓ; aſſẽ
tiat contra illa agere coꝛona martirij decoꝛat᷑
MNam ⁊ iohan.bap.mariir ðꝛ.qꝛ moꝛtem ſu
ſtinuit. non pꝛo confeſſione fidei.ſed pꝛo rep
henſione adulterij.Et illa mulier venerabilis
cum ſeptem ſilis moꝛtẽ cũ varijstoꝛmentꝭp
pemi ſunt.quoꝛũ martiriũ ſolemniʒat eccleſia
et ſolum inter ſanctos om nes veteris teſtam̃
ti.qꝛ noluerunt comedere carnes poꝛcinas eiſ

ꝓhibitas tunc per legẽ moſaycam vt habetur

ij. Oachabeoꝛum. vij. ⁊ ſic de alůs. „
Secundum quod re dii

quiritur ad marnrium eſt pena moꝛtis.ſ.vio⸗

lente. moꝛtificamur inquittota die. Notatur

auũt a voctoꝛibus Ber.⁊alijs eſſe triplexr genuſ
martirij ſumendo large iſtud nomẽ martiriũ
pꝛimũ eſt martiriũ. occiſiõis tantũ coꝛporali
Scðm eſt martiriũ affectõis internalis.Cer⸗
cium eſt martirũ aſectõis ⁊ oꝑis. Pꝛimum
martiriũ.ſ.oꝑis tm̃ fuit ſanctoꝝ innocentuʒ
q̊ paſſi ſunt ꝓ xpᷣo ab herode.in qͥbo em̃ quod
ammodo fuit xpᷣs occiſus.iõ.n.oẽs illos occi⸗
dit vt xpᷣm inuenirer.fuit geoꝝ martiriũ oꝑpe
tĩ nõ em̃ adhuc habebant vſũ rõis cũ eſſent·
a bimatu.⁊ infra.i.citra duos annos a natiui
tate eoꝝ. Sed qꝛ ꝓ xpᷣo occiſi ſunt merito paſ
ſionis rpᷣi coꝛonã acceperũt.vñ ðꝛ apocał.xiiij
Hi empti ſunt de terra ex oĩbo pꝛimitie deo ꝛ
agno.i.d terra hũani generis ſublati ſunt pᷣ⸗
cio ſanguims xpi pꝛo q̃ paſſi ſunt coꝛonati.vi
ſint pꝛimitie pꝛimi fructus martiruʒ noui te
ſtamẽti ad vvnoꝛẽ dei ⁊ xpᷣi imegtuan pde in

co ſocantur a in oꝛõe dienur. Deus cnils p̃/

Zitulus

„₰

cathalogo ſanctoꝛum ſeu letaniũs añ martireſ

5. 4

conium innocentes martires nõ loqndeſed
moꝛ ien do eonſemi ſunt. Sed ⁊1 mariires illoꝝ
infantiũ qᷓ maioꝛẽ wloꝛẽ habuerut ⁊ ninoꝛeʒ

iIn ipa occiſione q; ipᷣi puulſi qͥ de moꝛte nõ ꝑ⸗

pendebant.pie credendũ eſt ꝙ illumiati ſunt
a deo vt ↄſo latõʒ accipent ex ſpe remuneratõ

mis eoꝑ.ex q̊ ꝓpter meſyam occidebant᷑ ⁊ Bẽ

qu od ð Oat. i.allegqdo hieremiã. c. i. vor

in rama.i. excelſis audita eſt. oꝛ magnus fuit

clamoꝛ. ploꝛatus 1 vlulatus multus rachel. i.

urca illa loca beihleem. vbi facta eſt talis con

gregatio ⁊ occiſio puuloꝛũ.qꝛ.n.ibi ſepulta eſt
rachel. ideo ille locus bethleem vł circa en di⸗
cCebatur Bachel. O atres igit᷑ 1⁊ nutrices qᷓ cõ

gꝛegate erant in illo loco fuerũt rachel deplo

rans filios ⁊ noluit ↄſo lari.Rachel.i.taleſma
tres ⁊ pntes puuloꝝ qꝛ nõ ſunt.i.nõ ea ratõe
cꝛ moꝛtui erant.⁊ amplius non erant ĩ mudo
Mam iſta eſt cõis via ⁊ motiuum ↄſolanomiſ
qñ quis eſt moꝛtuus exqͥ nõ eſt in mundo nec

reuerſurus eſt inde ſumere ↄſolatõem vt ð re
irremediabili.nõ aũt ipᷣe matres voluerũt ac

ciꝑe ↄſolatõem ex hac rõe. ſed voluit cõſolari
eyx eo qꝛ ſunt in loco qͥetis ⁊ ſaluns. q;uis em
ꝗad libũ deſcenderint qꝛ adhuc ianua paradiſi
opta nõ erat.iñ mõ ſunt in magna gloꝛia co⸗
ronati. ⁊ 15 in hono:em eoꝝ cantatur loco epi
ſtole illud apoca. xiiij. Didi agnũ ſtantem ſu⸗
per montem ſyon. cũ eo.cxlnij.milia hñtes
nomen eius cc. pontur ibinumerus determi
natus p indetermiato.qꝛ neſceit q̃t fuerĩt nec

vi venſimile ꝙ tot ſuerint in pua ciuitate be/
thleem 7 finbus eius. Sc vᷣm martiriuʒz ſen
moꝛtificatio eſt tm̃ affectus cũ.ſ.qins affectat

ſuſtinere moꝛtem violentaim in lvnoꝛem der

et ſalutẽ ꝓxim. qð eſt ſignũ perſecte charnta
tis et q;uis mereatur magna aureã.i. pᷣmiuʒ

eſſentis le.non tñ aureola. ſic intelligi᷑ xbũ
Cypꝛiam dicentis. In ſeruis dei apud quos

cogitatur ⁊ martiriũ mẽte concipitur. animꝰ

ꝓd bonũ dditus deo iuchice coꝛonatur. Zlhud

eſt em̃ martiri defuiſſe aĩo.aliud aĩm deſinſſe
martirio. de p. di. i. nunquio Oulti ſancti ha
huerunt iſtud œſidenũ.nec iñ conſecuti ſunt

optatũ. De.b. dñico legitur.ſitiebat ſerucri⸗

ſt martirm.ſicut ſitit ceruus ad aque fluuium
Et de. b. martino legif᷑ ꝙ ⁊ſi aĩiam gladius ꝑ/
ſecutoꝛis nõ abſtulit. inartirij tñ palmã ñ ami
ſit.ſ.quo ad aureamn Huic martirio mentꝭ
oteſt annecti tplexr martiriũ qp ponere vi⸗
deiur. Pꝛimu; eſt patia aduerſox. vñ ait ſine
ferro ⁊ flamis martires eſſe poſſumus ſipatiẽ
tiam in animo wraciter cuſiodiamus. Scoʒ
martirium affectus eſt oppaſſio aflictoꝝ.greſ

ain wloꝛem el

traditi. alij pectin.

—

in wloꝛem grhibet. in gliena neceſfitate crii
cem poꝛ tat in inente. de apls. i. Cop. xi. quiſ
infirmatur ⁊ ego nõ infirmoꝛ.quis ſcandaliʒa

tur ⁊ ego nõ vror. Certiũeſt dilectio inimico

rum. Bꝛe. Ferre contumelias ⁊ odientẽ dili
gere.eſt martirium m occultata cogitatione.
Lertiũ genus martirij.et hoc eſt ꝓpꝛium
illatam ꝓpter deñ vel virt/ tẽ ad qð nõ perue⸗
nmitur niſi ꝑ contemptũ tmi undi er ſpẽali dono
dei. Vnde de martiribo ecckia canit. Hi ſũt qͥs

et pfectũ ſuſtinere War violenter ab alio

retinens mundꝰinlvꝛruit ipᷣm.nã ſterꝛi floꝛe

pꝓ aridũ ſpꝛeuere penitus teq; ſecuti ſuntrex

——

ype bone celitus.hi ꝓ te furias atq ferocia 1c

p varios em̃ modos moꝛtificati ſunt.Alij cruꝰ

ci affixi.alũ la pidati.alij decoꝛiati.alij aqͥs ſub

merſi. alij nnuſti eliſeſtits deuoꝛ ãdi
us ferreis dilaniati.alij in
aqua feruenti.veloleo bulienti.vel plũbo liq/
to immiſſi.alij membꝛis minutatim muncati
alij plũbatꝭ vgis diutiſſime ceſi.alij fame cru
ci.alij in plagis accepto aceto ⁊ ſale ↄfricativſ⸗
q; ad viſcera ratĩa abraſi. Et qꝛ imitan ſune

ꝓpᷣm in moꝛte ſuaiõ coꝛonas triũphaleſ a ci

ſto meruerunt.Et vt vꝛ diſt.xv.ſancta rõana
credendũ eſt ꝙ iſta toꝛmenta nõ ꝓpꝛia virtu
te.ſed dĩna patienter tolerauerunt.Carũ erat
gaudiũ ꝓtis in ferioꝛis ⁊ ſuꝑioꝛꝭa do illuſtra
te ad guſtandũ pᷣmiũ goꝛie eis paratuʒ.et ex
ↄfoꝛmitate volũtatis eoꝛũ ad voluntatẽ diui
nam.⁊ ad unitandũ xpᷣm dñm ſuũ in paſſione

tãtũ deſideriũ ꝙ reduũdabat illa leticia ⁊ ↄſola

tio ad pꝑtẽ ſenſitiuã ⁊ refrigeriũ pᷣſtabat vt mi

nus ſentirent illas penas. vna de Laurentio

toꝛmneta ſuſtinenti amᷣ.vel mari ait. Coꝛ⸗/
poꝛali laboꝛa bat incẽdio.ſʒ diuin amoꝛ natu⸗
ralẽ reſtrinxit ardoꝛẽ. Et q;uis rex impꝛoboli

gna ſubuceret incẽdia maioꝛa ſu ꝓponeret ta

men.vb.lau. has flamas ſdei coloꝛe nõ ſentit
ſuꝑari charitas xpᷣi ꝑ flamã iams nõ poruit.
ſegmoꝛ fuit igms qͥ foꝛis vſſit qᷓ; ꝗͥ mtꝰ accẽdit
neq;. n. b. lau. ignis toꝛmenta appoſita viſceni
bus ſentire poterat qͥ ſenſibo padiſi refrigeriñ
poſſidebat. JTeẽ ſeuiſſima pſecutoꝛis flama ſu
pare nõ potuit. qꝛ lõge ardẽtiꝰ veritatiraduũs

mẽs eiꝰ actẽſa feruebat.⁊ amoꝛe veritatꝭ accẽc

ſusappoſitã ſibi extrinſecꝰſlamã aut nõ ſentit
aut vic.⁊ hĩc ẽ ꝙ intoꝛimẽt gaudebãt.tiranni
inſultabãt. Eld alia toꝛmẽta eis inferẽda inui
tabãt ba eis oſtẽſiua magna dulcecis quam
ſentiebãt. pꝛomebãt. .aurẽ. ad decin. Diſce
miſer ꝙ carbones tuu ſihi refrigeriũ pᷣſtant.
Et iteꝝ aſſatũ ẽ vnũ lat* vaſa ⁊ mãduca.⁊ vin
centiꝰaſſumptꝰ ex eculio atq; ad patibulũ rap

tus moꝛ es carnificũ arguendo ad penã alaen

ter ꝓperabat. Et ad Dananũ dicetè ſibi. vb

M
s
arcel
ſwsck
namp
burnns
jntecet
ſgeege
Mthal
ſos iaut
jctutt
cbni
umew
eig mten

ictom

gelarnes
ſeep⸗
itoͤre
4 mih
Cerl
ntur od
en. 4
ta in aun
ninte, G.
ſalunger
ſfaent a
Abulraen
niplodocn
Oilſuntoe
etachcioen
Pocs dere
noafſde.
turbi ſte
ſonelein
eciſzdil
ſofuitrep
Dlerynlt
ni cagens
agffert
ltes noꝛe
Gtimona.
kentii.
per ſeuye
erti. Scd
chermae
tiheſtißnn
leaſchita⸗
Mnmz
kecigitten⸗
finoni
ſelglz
Cfwienn
eſtdlic⸗
nemnem
Maruntn

nſin
übig
N
Nlenin
kete
ahrige
Wenei
Acree
mhaſſid⸗
nmtb
thnniſen
elgſni
msicgien
anfnd

mdine
enti,
emmn
mmecki äde
Arſiet
Ktomn

2115
nn

mnnin

WumLin

inie
na inlan

eie aH

DrieNH
iniminl
ni irN
genmin

47
.

umet

CLapitulũ

lix has epulas ſemper optaui. Ei OJarcus er
marcellianus ad pᷣfectũ cũ halxrent pedes af⸗

firos clauis nunq;ᷓ ſic lben epulari ſinnus.vti⸗

nam pmittas noſ diu in his ꝑmanere. Et ty
buraus cũ nudis plantis ſuꝑ carbones viuos
incederet.due bat. vr̃ mihi ſuꝑ roſeas floꝛes
incedere in noĩe èñi mei ihu xpi. Et gloꝛioſa
Agatha q̃ saloꝛiãte bat ad carcerẽ. q̃ſi ad epu

las inuiata dicebat Quintiano iudiei cũ toꝛ
q̃ retur Ego ita delectoꝛ in his pems. ſic qͥ au⸗

dit bonũ nuuciũ vel videt amicũ diu deſidera
tum. vel inuenit theſauros magnos. Et. bea/

* tgꝗ lꝛatherina ad maxentiũ imꝑatoꝛẽ ait Que

cũq; toꝛmenta potes excogitare ne differas.
qꝛcarnẽ ⁊ ſanguinẽ meñ xpo offerre deſidero
ſiẽ ipᷣe pꝛo me. Et.b.andtiana damaſcena q̃

um mihi pᷣſtas.tibi ſuplicium auges.

Certiũ quod requi ꝗ.iit.

ritur ad ſanctũ martiriñ eſt ↄſtantia vſq; ĩ fi⸗
nem. Ahqͥ em̃ fideles ſuſtinuerũt aliq̃ toꝛmẽ
ta in quil gramoꝛibo addius defecerunta ve
ritate. Sed qui ꝑpſeuerauerit vſq; in fineʒ. hic
ſaluus exit.ait dñs in euãgelio.mathe.x.Et Hh

innuit᷑ cũ ᷣi in pᷣs. Eſtimati ſumus ſic oues

A ſtultis eſtimario eſt ſic moꝛs beſtiarũ q̃ pꝛo
niloilo ducuntf᷑ ad occiſionẽ. m illud Sap.v.
Diſi ſunt oculis inſipientiũ moꝛi.⁊ eſtimata

eſt aſliceio exitus illoꝛũ. Sʒ apud ſapiẽtes.in

paucis verati in multis bene diſponent fʒ opi
nio.⁊ fidẽ.⁊ ſic ouis vſq; ad finẽvite cũ occidi
tux bñ.ita martires bñdicebãt deu in ſua occi

ſione ſentes dñm de q̃ Aſa. lij.ðꝛſic ouis ad

occiſiõʒ dueetur.i nnocẽs ⁊ ſine q̃tela.q̃ occi⸗
ſio fuit reputata ꝓ nihilo.ſʒ iñ ſecuta ẽ multi⸗
p ler vtilitas ſᷣm qð pᷣdixerat. Jo.rij Si gra
nũ cadens in terra moꝛtuũ fuerit.multuʒ fru⸗
ctũ affert. Et in hymno. Cedũt gladijs.ſ.mar
tires moꝛe bidentiũ nõ murmur reſonat. nõ
qrimonia. ſed coꝛde tacito mẽſ bñ ↄſeruat pa
tientiã. Obi ſciẽdũ ꝙ fructus martirij eſt tri ⸗

plex ſeu vtilitas. Pꝛimus tangit ꝓpꝛiũ ſub⸗

iectũ. Scðs inſtruit oẽm populũ.Nertius ad
ducit magnuʒz ſuſfragũ. Pꝛimavnlitas mar⸗
tirij eſt ipius.ſ. remiſſio oĩs culpa ⁊ pene ðbi
te ⁊ ſubita euolatio ad celũ.vã in G̊ excedit ba
priſmuʒ.qꝛ adultus baptiʒat nõ ficte aliqñ nõ
recipit remiſſionẽ oĩs culpe. puta venial ſi eſt
fixus in illo nec ſubitoeuolat.qꝛ nõ tũc moꝛit

ſed aliqñ poſtea eſ citut malus ⁊ repꝛobo. vñ

Eypꝛianus in ſermone martirũ. artrium

eſt delictoꝝ finis ꝑiculi terminꝰ.dux ſalutꝭ pa

nientie ingr. nus vite. Nõ ob.qð de ſanctis
martiribolegi Apoca. vi. ꝗæ ſub throno dei elg

nunc miſerã coꝛpus tuũ cerniꝰ. Rñdit. Inſe

mant dicentes. Oſqzq́ dñe ſanctus ⁊ verꝰ nõ

iugicas ⁊ vindicas ſanguineʒ nrm qͥ effuſus ẽ
ſup terram. Dñ poſſet alicui videri ꝙ appe/
tant vindictã de inimicis qᷓ ꝓhibet᷑ vel eniam

non ꝙ ſint pfecte beati.qꝛ nõ ipler᷑ deſideriuʒ

eoꝛũ cũ vindicta nõ fiat multotiens de illis.ſʒ
reſpondet᷑ ſᷣm gre.in moꝛa. ꝙ talis locutio nõ
eſt aliud niſi deſideriũ qð hñt de rehabitõe coꝛ
oꝛũ ſuoꝛũ naturale.qð nõ implet᷑ niſi in fine

mundi qñ fiet vindicta de malis lvibo.qð qͥdẽ
deſideriũ ſubijcitur volũtati delilerate eoꝛuz.

q̃ ↄfoꝛmis eſt voluntati diuine.quã vidẽt eẽ
de dilatõe iudicij duſq; numer“ electoꝛũ iplea
tur ⁊ de hac expectatõe reficiunt ꝓpterelectol-
qui debent aſſumi ad eos ⁊ ꝓptervoluntatern
diuinã.⁊ ſoc eſt qð ibiðꝛ dictũ eſt illiſ ꝙ exp
cctarent adhuc modicũ. vnec ipleat numeruſ
cũ roꝛq̃remura tyranno.dicebat. Oiſer gauci

ↄſeruoꝛũ eius.Et pꝛius ðꝛ. Date ſunt ilłſin

gule ſtole albe.i. glona aĩe.als coꝛꝑis ſine anri

etate expectant. Scõus fructus eſt.qꝛ inſtrunt
ropulũ. Dicit Zlugu.q; mundus iſte ptemna

tur cũ ſuis amoꝛibo. erroꝛib a terroꝛibo ſanc⸗
toꝛum martiria nos ocuerũt. Date em̃ ſunt

nobis in exemplũ vite nr̃e.vt a gꝛediamur ar

dua. ſu fferamus aduerſa. nõ refugiamus cuʒ
eyrpedit ipa etiã moꝛtis toꝛmẽta q̃ eſt vltimuʒ
terribiliñ Mam ⁊ martires ſimiles nobis fue
runt paſſibiles.⁊ aliqͥ valde delicati ⁊ iueneſ

⁊ porentes.⁊ tñ omnia ↄtẽpſerũt ꝓpter xpᷣm
⁊ moꝛtẽ ſubiert.Ctiv. Cu rppᷣian delicatus es
miles ſi putas te ſine pugna vincere.ſine cer⸗

tamie triüphare exerce vires foꝛtiter dimica

atrociterã pᷣlio iſto ↄcertaↄſidera pactũ quod

ſpopondiſti ↄdictõem quã accepiſti.mihtiam

cui nomẽ dediſti. vc pacto cuncu pugnãt. hac

ↄditõe vm uerſi vicerũt. Cõſtãtia martirum
multũ tra xit mundũ ad fidẽ cũ coctrina ⁊ mi
raculis.vñ gꝛeg.ad lvc oñdendũ induẽ figurã
in.xrr. moꝛ.de militibo gedeonisqͥ pugnaue⸗

rut cõtra madianitas.cxx. mi lia ci ipi eſſent
tm. ccc. electi ꝑ hãc ꝓbatõʒ.qꝛ bibentes ad fſu
men nõ flexerunt genu.ſed manu aq̃m ꝓijci

ebant ad os. Hi g pugnãtes vicerũt cũ tubis
lagenis fractis ⁊ lampacdibo accẽſis.ſic militeſ
xpi martires intrepedi qͥ nõ vfleciunfad iſta

tꝑalia.ſed tm̃ neceſſaria capiũt cuʒ fide ꝑfecte
trinitatis q̊ ſigniſicat numerus trecentoꝛuʒet

crucis xpᷣi ſignat in la.t.q̃ ẽ pꝛiima hꝰvocabuli

ccc.tubis.i.pᷣdicatõibo inſonantibo exide con

fractisg. lagenis terreis.i.coꝛpoꝛibus ſuis per
diuerſa martiria. lampadibaccenſis remanz

tibo in coꝛruſcatõe mraculoꝝ.q̃ fecerũt marti
res pꝰ eↄꝝ moꝛtẽ ſic triũpharũt de mũdo ⁊ dy

abolo. De terno fructu di. Aug. O immẽ/

ſa dei pieras q̃ martirũ merita vult eſſe noſtra

Gfſtadiailio examinarnos erncdia: üſcstm

cruriatus noſtros vul eſſe pfectus. Irẽ hie
ro contra vigilantiũ. Si martires adhuc ĩ co⸗
poꝛe poſiti pũt oꝛare ꝓ nobis ceter) qñ adhu
ꝓ ſe uliciti eſe deberent.qᷓ; tomagꝭ pꝰ coꝛonas
victoꝛias ⁊ triumplvs. Induẽ exẽpluʒ moy.
oꝛantis a veniaʒ ipetrant ꝓppło. Stephani
oꝛantis m ſuo ⁊.martirio c.ipᷣi nõ indigẽt of̃o
nib ntᷣis.qꝛ vt ðꝛ extra de cle.mi.c.cũ marthe.
Vniuriaʒ facit martiri ꝗᷓ oꝛat ꝓ martire.ſʒ
nos eoꝝ ſuffragus egemꝰ. Ita aũt ſunt effica⸗
ces orones martirũ.vt vᷣt aug.in pᷣmõe ꝓtlv
martiris Stepham.ꝙ niſi Stephanus ꝓ ſau
lo oꝛaſſet.eccłia vei paulũ nõ habuiſſet.

De confeſſoꝛibin q̃druphci genere.ſ.pontiſiĩ
cu m coctoꝝ. religioſoꝝ ⁊ alioꝛũ bonoꝝ.
Capirulu m x.
Hnfiteb untur celi
mirabilia tua vñe. etenim veritateʒ
tuã in eccleſia ſanctoꝛũ.ps.lxxxviij
Celi pñt dici oẽs muſti inq;tũ deus habitat in
eis ſicut ðꝛ habitare vel eẽ in celis ſʒ illud pa
ter no ſter qui es ĩ cens ⁊c̃. Oat.vi Celũ mihi

ſedes ẽ mq̃t ipᷣe deus. Iſa.vlti.Et qꝛ anima

uſti ſedes ẽ ſapiẽtie.i.dei recte vm. Grego.iu

ſtoꝛũ cogregatio dicit᷑ regnũ celoꝛn. Si autẽ
iuſtis nõ dat᷑ aliq̃ pᷣꝛogatiua.ſ.axpſtolatꝰ euã
geliſte vel martiris aut virginis.retinent ſibi
cõiter nomẽ cõfeſſoꝛis.ſicut ꝑ oꝛbẽ ergo terra

ruʒ deũ ſacmẽta ↄfitet eccleſia militãs.ita ⁊ in
criuphãti ipm trinũ ⁊ vnũ voce ↄfitẽt vnani⸗
mes oẽs electi. Cõſitebũt gceli.i. confeſſoꝛes
mirabilia tua dñe. Cõfitebũutur qinde mitabi⸗
lia potentie tue. q̃ ex nihilo cuncta creaſti ĩ tã
ta virtute ⁊ multitudie.Confitebunt᷑ ⁊ mira⸗
bilæ ſapie tue. q̃ ea que nec oculus vidit nec

auris audimt.nec in coꝛ lvis aſcendht.q̃ ppa

raint diligentiibo ſe. ⁊ alia dunna myſteria re⸗
uelauit nobis ſpm̃ ſanctũ.i.Coꝝ.iij. Confite⸗/
buntur ⁊ mirabilia tue dilectõis ⁊ beniuolen
tie.qᷓ dignatus es nr̃am moꝛtaliatẽ ſuſepere
c moꝛtem in redemptõʒ nr̃am ſubie. O cer
te miracirca nos tue pietatis dignano. O in
eſtimabilis dilectio charitatis.vt feruũ redi⸗
meres ſiliuʒ tradiduin. Bꝛe. ait. Confitebũtur
mirabilia iue potentie q̃ manũ tuã apis ⁊ im
pſès oẽ aĩial bñdictõe.in ps.Quis iſta mirabi
lia facere poteſt Yob. ui faci magna ⁊ mi⸗
rabilia. ⁊ inſcrutabila abſq; numero. Quiſ ad
iſta nõ obtupeſcat. às nõ reuereat.qͥs nõ con
mieatur ⁊ laudet. Certe ſi tacent wies. lapideſ
clamabunt 2⁊ ↄfitebunt elementa æ iydera.ſʒ
triphiciter ↄfiienturceli. . hpies iuſti ſta mira
bilia.Pꝛimo coꝛde credendo ⁊ venerando. ſe
cund oꝛe pꝛodedo ⁊ collaudãdo. Certiooꝑe

„*

recto pꝛo eo opetindo.

Debent enim celi Li.

ideſt vĩes iuſti gtefi mirabilia dei credenw
ſpᷣa facta ⁊ Ivnoꝛando ⁊ colendo mentevt pꝛici
Pium ⁊ finem oĩm ⁊ ab eo cuncta recognoſcer
ps. Confiteboꝛ tibi dñ̃e in topp coꝛde meo na.

de mirabilibo eiuſ laudandq: regratiando ad
Ho. . Corde creditur ad iuſtitiaʒ. oꝛe añt con
feſſio fit ad ſalutẽ.ſ.neceſſariavt cum expedit
p̃s. Cõſite boꝛ dño nimis.i.valde in oꝛe meo.
Dpe ↄfiteri eſt virtuoſe ↄuerſan ᷣm deñ ne
ſit de num ero eoꝛũ. de quibo ait apłs. Confitẽ
tur ſe noſſe deũ factis aũt negantvt em̃ aithie
ro.Quotiens a vicijs vineimur totiens deum
negamus. quotiene aliquid boni facimus to
tiens deum confitemur. xi.q.iij.eſtimant. Et
de hac ↄfeſſione ðᷣtxpᷣs.Qui meafeſſus ſuerit
coꝛam vĩbo. ↄfiteboꝛ ⁊ ego eũ coꝛã pre meoqͥ
eſt in celis. Cõfitebuntur celi mirabcha tua
dñe coꝛde oꝛe ⁊ oꝑe.Etem veritatẽ tuã incte⸗
atam q̃ deus eſt. incarnatã q̃ xrᷣs. Reuelatũ in

rabo oĩa mirabilia tua. Kr ↄfiteri oꝛe ip̃ʒ

ĩitimis coꝛdis.vel in ſcripturis in eccłia ſancꝰ

toꝛũ militanti e q̃ tranſitur ad mumphanteʒ
Sed ſciendũ ꝙ hvꝛũ celoꝛũ id eſt confeſſoꝛum
quadripartitus eſt oꝛdo ſeu ſtatus fᷣm varias
celoꝛum pꝛopꝛietates.
Pꝛimi ſunt ahoꝛum paſtoꝛes.
Secundiſunt ſcripturarum coctoꝛes.
Certij ſunt heremi vel cenobi cultoꝛes
Quarti ſunt ſeculi habitatoꝛes.

Primi ergo col il.

C.

ᷣbo ↄpꝛehendũt᷑ alij pᷣlati curati.hi merito di

rioꝛa celos ⁊ planetas eoꝑ ⁊ ex inſflu xn celoꝛũ
in inferioꝛibo elementis ⁊ elemẽtat fiũt gene
ratio ⁊ coꝛtuptio.⁊ mutatio ⁊ oĩsmotus.ſicex
diſpõe pᷣlatoꝝ ⁊ ordinatõe populi mouent᷑ ad
bñ oꝑandũ ad Heb.v. Ois ponujfex ex vibo
aſſumpt* ꝓlvi

tes qͥ ſunt duces gregũ. vñ ꝓuer.pnł.ðꝛ Cria
ſunt qᷓ bene gradiũt᷑ ⁊ q̃rtũ qð incedit feliater
leo foꝛtiſſimus leſtiaꝑ ad nullũ pauebit occur
ſum. Ballus ſuccint I bvs er aries. nec ẽ rex

q̃ reſiſtit ei. q ſtuliusapparuit p q; eleuat eſt
in ſublime. Gꝛe. in. xxx. moꝛ. h exponẽs ðᷣt. E
leo eſt rpᷣs. qͥ leo de tnbueuda vic pꝛicipẽ mũ
di dyabolũ.⁊ ſic nullũ erpauęſcit Ballus ſucci

ctus lũbos ſunt pᷣdicatoꝛes ⁊ coctoꝛes iter hu⸗

ius mũdi tenebꝛas mane nunciãtes.qͥ ſuccin

ctos hñ t lũlvs fluida.ſ.laxurie in membꝛ ſu⸗

is leſinngentes, de qy dicet. 5. ſejnti Anes

locant in numero ⁊ ſtatu ↄfeſſoꝝ ſunt epᷣi ſub

A

cũt celiqꝛ ſiẽ inferioꝛa coꝛpa gubernant᷑ ꝑ ſuw

t* Noſtituit᷑ in his q ſunt ad deauz
vt. ſ. dirigat eos. Et iſti qñq; figurant ꝑ arie/

in
1.0
lenti
ſigoit
tento⸗
nſe
n 61
1dluel
ſonlen
tin ſalt
ſyüteb
Paſor

1agnd
mansſo

ariin

puteiue
coglijc
mmmiſc
1poch
„ Mhcin
Kcesſ
dospr
puemr⸗
gllges
ihol.
eonſ, e
Junan ⸗
hpocll
ppterdi⸗
ſlgebenc
ſempnes
doeng
a ſpaͤhie
lroz Kare
ſbaeis
ſed peine
ſopltaat
fucnfa
wealis
Pfpeiusi
teturi
iſunrinm
kerioꝛade
gels dee
ſerusr
bännsg
Pſtorep
1ſcie:
Uacon⸗
elhenod
leſten
ini⸗
ſteacau
nanib

„
4
Urppſi
acnm
Kn⸗
ri
wcriin
Monen
Aalaſi
mäͤte
wan
Omim
nctut
meyhn
Acmifn
Annr
minin
idait
Wüte
rr,
eis

mm
d
Kii
N

ua is⸗
Gnimr
genmi
Pruiumnd
heiiner,
ſmtn
nimng
njien
guict
Anipicin

4

. Hunti
at,

pꝛimus inter eccleſiã oꝛdo ſecerdotñ.ſ. epiq̃

per exempla ſua gradientes ppii q̃ſi ſubſeq̃n

tes. ouiũ greges trahunt.qbo ſpnᷣalibo rectevi
uentibus nullus rer ſumcit dino reſiſtere. qꝛ ⁊
ſi quilibet ꝑſecutoꝛ obinet.nõ valet verba er in

tentõʒ eoꝝ pᷣpedire. Scient em̃ ad eñ ad queʒ
deſiderant ⁊ an xie currere ⁊ moꝛiendo pueni

re. Sunt ergo Aries ſpũᷣales pr̃es eccleſiaruʒ

2 duceſ gregũ.Quartũ ꝙ incedit feliciter ſed
non bene. ð eſſe Inti xᷣm felicẽ in mundi glo
ria.ſed malũ ⁊ ſtultũ. Hij ergo paſtoꝛes ⁊ ce⸗
li ↄfitebunt mirabilia dei. Api vt abel pꝛimuſ
paſto: innocẽtes obtulerũt dño ſacrificiũ pᷣcũ
⁊ agniũi immaculatũ.qð dñs acceptabat infia
mans ſuꝑ ea in cmus ſigna dũ ſact̃a offerret.
OJartinꝰ pontifer glob ignis apparuit ſuꝑ ca

put eius. Apᷣi tanq́; abmlaʒ ne paſtoꝛes ſub

—

eo alij curati rixam facerẽt cum alijs.⁊ iurgia
ummiſcerint ꝓpter greges dimſerũt dyoceſes

⁊ gochias.vt termims ſuis qͥ ſq; ↄtentꝰ in la⸗

titudine ſe extenderet chaꝛitans.qð fecẽ Dyo

ni.papa.xiij.q.i.eccleſias.Cõfeſſoꝛes et ponti
fices iſti cũ Aiaac ſatis labꝛauerunt.ad focẽ

dos puteos. vt amota obſcuritate ſenſus lr̃ał

puenirent ad aquã viuã intelligẽtie ſpũalł.vñ
greges ſuos adaq̃rent.ſ̊ alophili heretici łin⸗
uidi aliqͥ obſtruebãt illos ꝓuertentes vvctrĩas
eoꝛũ.⁊ aliqñ falſa imiſcẽtes vt in augu.amb.
Imitati q̃ʒ ſunt iacob paſtoꝛali exercitio diu
occupatũ.qꝛ nocte ⁊ die eſtuvrebantur ⁊ gelu
pter diligentẽ cuſtodiã gregis ſibi cõmiſſi.
ugiebatqʒ ſomnus ab oculis eoꝛuʒ. timentes
ſemꝑ neùd deuoꝛatũ a beſtijſ infernalibo.ratõ
a deo exigeretur ab eis.duas vxoꝛes cũ eo ſed
in ſpũ hr̃e voluerũt multo tpe ſeruiẽtes ꝓ eiſ
lyaʒ.i.⁊ rachaelẽ.pꝛius ĩtẽdẽtes amplexibora
chae lis. que erat venuſto aſpectu.ſ.atẽplatiue
ſed pꝛius vtẽtes ya lippis oculis ſed fecũda
.ſ. vita actiua q̃ ⁊ ſi mninus de diuiniſintuetur
fructificat iñ in ſeptẽ oꝑibo miſericoꝛdie coꝛ⸗
poꝛalis vel ſpñalis. SJos em̃ eſt humus vite.
vt pꝛius in actiua ſe exercens paſſiones mode
retur q; ad ↄtemplanuã verã accedat.Oina⸗
ti ſunt inſuꝑ gregẽ ſuũ cũ moyſe paſtoꝛe ad ĩ⸗
terioꝛa deſerti paſcua ſuꝑne patrie a malis an
gelis derelicte.ad ↄtẽplanda celeſtia.⁊ cum eo
vlterius vſq; ad rubn ardentẽ puenerunt dei
loq̃ntis ad eos interius.demũ cũ adoleſcente
paſtoꝛe pulchro ⁊ ruffo daind.citharaor̃onuʒ
ſacroꝝꝑ demoma ab obſeſſis eijcerunt ſpũali⸗
ter ⁊ coꝛwꝛaliter vtnfoꝛtunato epo tudertio

et ʒenobio epo floremino. Captuʒ alłs ab oꝛe

beſtie vrſi vel leottis tyrãnoꝛũ etuerunt. vt pʒ
in Nicolao qᷓ adtres barones romanos ĩiu⸗

ſte accuſatos ⁊ moꝛti ↄdemnatos hberatos ð
manibus conſtantim imꝑatoꝛis ad ↄminatõ

Secundi ſcilucet Feii

2
H

nem ei facram in ſomms et pꝛius de alijs tri⸗

bus innocẽtibo coꝛã alis barombo in mirrea
m pñ̃tia ipᷣius Nicolai.⁊ iuſſu moꝛtẽ euadẽti

bus. Hij paſtores euãgelici cuſtodiẽtes vigiꝰ

lias noctis ſuꝑ gregẽ ſuũ. Peima vigilia. ſcili

cet uuẽtuns. Scða virlitatꝭ.Certia ſenectu

tis.ſemꝑ parati qñ dãs eoruʒ wniret merue
runt per angelicas viſiones ⁊ reuelatões cõſo

lari. et dmum ad verbum ipſum videndum

adduci.vt in figura patet Luce.xxuiij.

coctoꝛes celi dicuntur ſiue pꝛopter lumen ſa/⸗
piẽtie vt ðꝛ Sapᷣ.viij.c.Ego fec vt in cełoꝛi⸗

retur lumen.qꝛ ꝓpter pluuiã octrie de celo de

ſcendentẽ. Tacob.v.elũ dedit pluuiã.ſcʒ.ae
reum. Et hĩꝑ maxie ↄfitent᷑ mirabilia dei ꝛve
ritatem xpᷣm vel veritatẽ ſcripturarũ. Oñ gre
go.xxx.moꝛa.tractans ilud. Job. Quis de/⸗
dir gallo intelligentiã. exponit de wctoꝛibo p
dicatoꝛibo ecchie. qinb deus dedit intelligẽtiaʒ
ſicut gallo ⁊ nõ alijs. Gallus aũt ðꝛ hor̃e intel
ligentiã ꝑ metaphvꝛã Eſtimatio em̃ ſenſitiua
quã halæt gallus ᷣm quã opatur ꝓrumpens
ad cantũ ðꝛ hic intelligentia. Cantat em cer⸗
tis loꝛis determĩatis ſᷣm inſtinctũ nature ac ſi

hr̃et intelligentiã ⁊ menſuraret ꝓpoꝛtões mo

tuum celeſtiũ.vñ ſubdit. Ains enarrabitrõʒ
celoꝛũ.⁊ concentũ celi qͥs oꝛmire faciet. DHo
ctoꝛes ergo eccłie veros aſſimilat gallo pꝛop⸗
ter tria.qꝛ certis ⁊ determĩatis lvꝛis cantat.et
q vocem in cantu variat.⁊ q; cantãdo ſe pꝛiꝰ
alis verberat. Intelligentiã ̊ pꝛumũ gall ac⸗
cipit.vt pꝛius nocturni tꝑis vꝛas diſcutiat.⁊
tunc demũ vocem exhoꝛtatõis emittat. Ballo

igitur intelligentie tribuitur deſuꝑ.qꝛ woctoꝛi

writatis diſcretõis virtus vt nouęrit. qͥbq̃d
qñ vel qo dininitus miniſtratur. Mõ emvna
eadẽq; cunctis exlvꝛtatio conuenit. qꝛ nec cũ
ctoꝛum par moꝝ qlitas aſtringit.ſepe em̃ alqs
officiunt q̃ alis ꝓſuntr.er plereq; berbe q aliqᷓ
anunalia reficiunt. alia occidũt. Pꝛo qualita
te g audientium ſancti woctoꝛes ⁊ pdicatoꝛes
foꝛmabant ſuos ſermones.vt pulchre oſten⸗
dit gloꝛioſus coctoꝛ Hiero. in epłs ſuis. Cir/
ca intelligentiã galli qᷓ eſt. q; pfundioꝛibo ho/
ris nottig valentioꝛes ac ꝓducioꝛes reddene
cantus ſolet. Cũ vero matutinũ tpᷣs appꝛopi
quat lenioꝛes ⁊ minutioꝛes oĩ mõ voces foꝛ⸗
mat.ſic pꝛedicatoꝛes diſcren fuerunt.Nã eñ

imquis adhuc mentibo pᷣdicabãt q̃ſi tenebꝛiſ
ꝓfunde noctis altis ⁊ magnis vocibus eterni
iuditũ terroꝛes inſinuabãr. cũ wro auditoꝛuʒ
coꝛdibo veritatis lucẽ adeſſe cognoſcebãt vir⸗

tutis clamoꝛis ſui magnitudinẽ in lenitatem

dulcechnis vertebant. nõ qᷓ de penis terribilia.

1 1 m

* £
„ .
△
£△ . .
2 LTitulus vxxrrtt
ſed aue de ᷣmijs blanda ſumtproferebant.ite, verbi ponitur alis pꝛo ceſſio in diuinis q̃ eſt R
. gallus cũ edere cantus parat.prius ales excu ceſſio amoris. Proceſſões quidẽ in dininſin .. Wo
cit.ſe ip m feriens vigilantõrem reddit. ſic ſa pñ̃t accipi neſi ̃m actões q̃ in agente manèt. .
* cti predicatores.cñ verba pᷣcicatõiſ mouebãät hmõi aũt actões ſn næura intellectuali et dia iilia t
prjius ſe in ſanctis actõboe xercebant ne in ſe nonſunt niſi due.ſ. intelligere ⁊ velle q ſun ße
ipis toꝛpentes oꝑe ahos excitarẽt voce.Et vt actões ſĩmanẽteæ.igit᷑ relĩquit ꝙ nulla alia p imne
auctorẽ ſe dñs ondat woctrie ſubcht. Quis e⸗ ceſſio poſſit eſe in dunnis niſi ꝓbi ⁊ amoris. Onpudi
narrabit celoꝑ ronem. ꝗ dicat nuius mſi ego bec e myſteria in via pfecte cgnoſcere nõ va /
quox tñ verba cũ ꝑ ſpeciẽ ſeſe nobis oſtẽderit lemus. ſed in futura pr̃ia. qeo dante. apte vi Mons
ſubtrahit. Protinus ſubdit. Et ↄcetus celís debimus qũo ⁊ vnũ diuiſibſliter tria ſunt.eee aalr
videre fecit. In hac.en m. vita ifumiati no indiuiſibilter tria vnũ Tingua igitur tũc nar ns
ſtre dñs nõ aꝓta maieſtatis ſue ſpecie.ſed pꝛe rantis dei eſt viſa claritas ſubleuantis. Et cõ ſümmen
dicatoruʒ voce locutus eſt. vt corda adhuc car centus celi tunc ormiet. quia apparẽte ĩ iudi t ⸗
nala.carnał lingua pulſaret.ac poſtq; ꝑ mor⸗/ co retributore oꝑum.exhortationuʒ vba ceſ ionn
„ tem caro in puluerem reſoluitur. ⁊ ꝑ reiurre/ ſabunt. Sed abrematim celi ;. . cctores 1 ennn
. ctionem puluis animatur. tunc audue deo dicatores ↄfitenf᷑ 1 ↄfitebuntur mirabilia dei Auunteeſ
ve'rba non querimus. quia vnuʒ ipᷣm qð iplet Et ratõem lvx celoridquo ad diuina myſtetia en
oĩa iatn per ſpeciem dei verbum videmꝰ.quod fidei deus enarrat in futmo.a tunt ceſſabit cõ ſngrdar
nobis tantoaltius ſonat.qᷓnto ⁊ men es nr̃aſ centus celi.i.ↄcors vox pᷣdicatorũ. De.tviij. Miſton
intuma uluſtratõe penetrat. Quid celoꝝ rõ ac proprietatibus celorũ q̃ cõgruunt pdicatoribaz Mumi
cipitur.niſi vis ſuꝑna ſecretorum ⁊ quid ꝑ cõ vt ſint celi narrantes gloriam dei ⁊ confitetes ze
centũ celi.niſi cõcors pᷣdicantiũ ſermo ſigna mirabilia ſua. habes ſupra in ti. pᷣdicatoribo as.
ur. Conditor ́nt cũ celox rõnem narrare ce in princempio ibi multa de materia et formaꝛqᷓ fe‚ No
perit ormire faciet conceniũ celi.quia cuʒ no litate predicatorum. de aureola que reſeruat Vri
Rig P ſeaeoſeen. umiil cicantin D aunt habes. ſupra.e.ti.de aureollis.
lubtrahuntur. velcerte celoꝝ. ratio eit ipa vi/ optii ennf ,. r iofa
uſtcatur vrtus. ſpüs fonnat angelox. ons Zextium genuſ d.njf auie
em̃ ſicut eſt cã cauſarum.⁊ ſicut vita viuentiiũ confeſſorum.vt patet ex cathalogo ſanctoruʒ Wn
. iia⁊ ratio rõaliũ creaturarũ.unc em̃ celorũ ſunt de quibus agitur in vitis ⁊ collationibuſ emndirl
rationẽ narrat dterſa mentis nrecaligine cla patrum ſancti anaclvrite.i.vrum primꝰdici icmlun we
ra viſione manifeſtat.vñ ipᷣe ai. Denit hora tur Paulus primus heremita.qui tante perfe ffernse
cum iam nõ in pabolis loquar vobis. ſed pa ctionis fuit. vt. b. Antomus aiam eius egreſ enncinss
lam de pre annunciabo vobis. Palã de pre an ſam de corpore. in chxro angeloruʒviderit col sdist
nunciare ſe aſſerit.quia ꝑ pateiactâ tunc ma: locari. dditi ſunt eis cenobite.viuentesĩ cõ eMmMilubit
leſtatis ſue ſpe ciem.⁊ quoipᷣe nõ inparoꝛiat gregatõe contemplatõi et dedni. vt monachi MMbi
qũᷣo vtriuſq; ſpũs vtriq; coeternꝰ procedat. omnes quorum. Benecdictus dicitur pnimuſ soſin
oſtendit.lꝑte iunc videbimuſ qũo hoc quod pater in occidentali eccleſia. Baſinus inoriẽ e ſeltee
ortũ eſt ei de quo cruur iubſeqns nõ eſt.quoꝭ tali.qᷓ;uis et prius etiam muln ſancti patreſpᷣ bebant
modo is qͥ procemione producit᷑.a proferenbꝰ fuerunt magmis congregationibus. vt Zintivx ſtlst
nõ p̃itur. IYn diuinis em̃ ſunt duo procedeteſ mius. Pachvmius Vſidorus et alij.ſed nõ iig ed
vt ortlvdoxa fides affirmat.ſili em a ſolo pre ſub determinatis reguls er ceremonijs. buſ Ppceſt
procedit. Spũſſanctus vero a pr̃e ⁊ ſilio in di aggregati ſunt canomci regilareſ tanq; contẽ fſeiid 9
innis procedit. Dro lvꝑ plemori noticialẽ cau platim. Equibug fuit vnus Hug. de ſancto vt iigeſenn
te aduertendũ. O in diuinis ſunt due proceſ ctore magnus iſfagiſter ⁊ xuotiſſinus vmo eatlcostt
“ ſiones.ſ.proceſſio verbi ⁊ quedã ana ad cuiꝰ Succeſſerunt mendicantes. quoruʒ primmin Aenruntin
euidentiã ↄſiderandũ eſt. vt ðt ſanctus Chuo. ſiitutores fuerunt Dominicus in hiſpania. Nenm
pr mg pre. q. xxvij. ꝙ in diuinisnõ eſt proceſ Franciſcus in ytalia. replentestotum orbem hitlign
ſiò niſi m actõʒ qͥ nõ tendit in aliquid extriſe ſemine cũ alijs ordimbus heremitarũ. carme deſin
cum ſed manet in ipᷣo agente. Huuſ aũt attõ htarum. et ſeruitarum. Pitenent ſtatum fiſincia
intelligibih natura eſt actio intellectus ⁊ actõ medium inter clericos ſeculares et monachof/ Imilt
voluntans. Proceſſio añt verbi attencit᷑ ſimn vnde ⁊ de vtroq; parricipant NMaʒa ſtatu mo on
actõnem intellig bilẽ. Scom aũt opatiõeʒ nachali accipiunt contemplanonem in ſtudi fäaſ
volũtatig inuenit in nobis qdã alia proceſſio is et officus. modeſtiam in Eremonijs et ab iige⸗
ſproceſſio gmoris ſᷣm cð amatũ eſt in aman ſtinentis.A clero accipiunt actionem.ſclieet· duci
rte. ſic per oceptõnem verbi res dicta vel intel pdicandi. viſitandi infirmos. audiẽdi confeſ eiglin
.⸗. Eecta. eſt i mtelligeéte. vñ 2 pter proceſſionem ſiones ⁊ hanõi. Hioẽs ergo celo merito cõg⸗ ð
6
. .

dnig
kme⸗
Nimſeis
n i
imm
mimin
Pmniepen
ugmän
Ataumts gri
mntugf

Aidenee

MunIid
4 Munme
Namechul
Gi Dt
mzordh
WmNicGi

Weasſone
Weenſen
zme
Tuch
mert⸗
wümetaschd
Dcvrurt
ei;
nusNRNN
ia Mnni
nnimn mnf
Tmm: 40
õ
ganmini
mtinen

. mNIN.

—

mnai Me

pemmiunn

Lapitulã

rantur. qꝛ ſicut celi exaltantura terra. Aſa.
.i.⁊ valde.ita pᷣdicti eleuati faerunt in aleimn⸗
renoꝝ. Confeſſi ſunt ⁊ ↄfitebunti celi mira
bilia tua ⁊c. De quoꝛũ ↄueſſione ⁊ ↄptempla

mis ↄtẽplatõ ibus a terra ſeꝑatiaaffectu ter⸗

rõe ðꝛ Job. Auis dimiſit onagꝝ liberũ in ſo
litudine. ⁊ vincula eius quis ſoluit.cui dedi in.

ſohtudine wumũ 2 talernacula eiꝰ in terra ſal

ſugis ↄtemnit Multitudinẽ ciuitatis.vocẽ ex

actoꝛis nõ audit.arcum ſpicit montes paſcue
ſue.⁊ virentia quq ꝑquirit. que verba expo/
nens Bꝛe.in.xxx.li.moꝛ.dicit.Onagerqͥ in
ſolitudine moꝛat᷑.nõ in ↄgrue vitã eoꝛũ ſigni
ficat.qͥ remoti a turbis populaꝛibo ↄuerſant᷑.
qui onager apte liber ðꝛ.qꝛ masna eſt ſeruitꝰ
ſeculariũ negocioꝛũ.cuius ſeruitutis ↄditõne
carere eſt in mundo nihil ↄcupiſcere vt faciũt
rerfecti religioſi de quibo oquimur.Qð tamẽ
ſingulare dei onũ eſt. ⁊ ideo pᷣmitut. quis di
miſit onagrũ liberũ ⁊cc.q.d.nullus.miſi ego lo
quitur ibi dñs ad iob.võ ⁊ ꝓ. oſee ꝓphetã ait
Ducã eãin ſolitudine.ſ.aĩam.⁊ loduar ad coꝛ
eius. HNDi ergo onagri ſolitarij ⁊ ſancti religio⸗
ſia deo dimiſſi ſunt hleria ſeruitute ſeculi.q̃
vtiq; pᷣmit ꝑ ꝓſpera.dũ appetuntur. pᷣmit per
aduerſa.dum foꝛmidantur. Neq; em̃ viri re
ligioſi appetunt ꝓ ſpera nec timent aduerſa.⁊
a ſeruitute vroꝛũ fihoꝛũ famile.⁊ dño:ũ tꝑa⸗
lium immunes ſunt. Hoꝛũ onagroꝛũ umiꝰ
vincula ſoluit.qꝛ diuino adiutoꝛio interna car
nalium deſiderioꝛuʒ retinacula diſrumpunt᷑
⁊ affectus amicoꝛũ ⁊ parentũ ⁊ mundane cõ⸗
ſuetudinis ligamina diſſoluũtur. Dedit quo⸗
q; eis dñs in ſolitudie wmũ.ꝛ ad lr̃am ſoli⸗
tarij habitabant in locis ſilueſtribo ne inueni⸗
rentur ab vibo vel paucis a qbus pᷣpedirent p
ſuis aſſiduis meditatõ ibo Dñ nõ ſolũ anacho
rite. ſed ⁊ cenobite ſancti hpĩes in nemoꝛibus
fundabant monaſteria in locis remotisa ciui
tatibus ⁊ caſtris.vt pʒ de.b. bñdicto. Berx. Rõ
baldo. Johãne gualbern. ”loꝛẽtino ⁊ alijs ſiʒ
qꝛ nõ ꝓdeſt ſolitudo coꝛꝑi ſi ſolitudo deſuerit
mentis. Hi ec habuerũt vomũ ſolitudinꝭ mẽ
tis. qꝛ ſepan ſunt a tumultu ⁊ ſtrepitu mũda
narũ cogitatõnũ ⁊ affectionũnabernacula ha⸗
buerunt in terra ſalſugims.qꝛ q;diu in hmõi
vite tabernaculis vixerũt.ad ſuꝑnã pr̃iam deſi
derũ ſui quoridiani eſtibo accendunt᷑. Salſu⸗
go em̃ ſiti ſo let accendere.inceſſanter quippeꝛ
ipi ſancti accendunt.vt ſitiant. ſitiunt vt ſatiẽ
tur. m illud. Sitiuit aia mes ad deũ fontẽ 76
Et Oatvi. v. Begti qui eſuriunt ⁊ ſitint iu⸗

ſtitiã. qm ip ſaturadimtur. Contempſer̃t inł
titudinẽ ciuitatianõ ſolũ ſenſus exterioꝛes vi

ſus. auditus ⁊ alios cohercẽtes. ſedec latã viã
per qu multi incedut. Reliqqrũt ppi volun

tareln ſeu ſenſualſitatẽ. ſeq̃ntes a art5 NAnn

paucis ingreſſam eligẽtes Cõſiderantes eni,3
ſolerter a quo ⁊ ad quod creati ſunt ⁊ recta cõ
ſideratõe accepte ymaginis.ſeqͥ vulgi multi/
tudinem ſunt dedignati.nõ audierũt vocẽ ex
actoꝛis.qꝛ dyaboli foꝛtiter temptant ſuggeſti⸗
onibo non oſen ſerũt. ſoꝛtes tẽptatões ſuerũt
magni clamoꝛes dyaboli potentiſaſſenſum ?ꝰ
viſibiles ⁊ muiſibiles pugnas ſuſtinuerũt. vt
pʒ in Benedicto tẽptato.cum ſe nudũ voluta
uit in ſpinis. Bern. in aqua congelata. Fran
ciſcus in miuibus vt nõ audirẽt vocẽ exactoꝛi/
vel eẽ exactoꝛ ðꝛ coꝛpus.qꝛ quotidie exigit ſu⸗
am neceſſitatẽ.ſed tunc loquit᷑ plane.cuʒ vult
ſibi dari ad voluptatẽ ᷣm inſtigatõʒ ſenſuali
tatis.tũc clamat. Sancti ant religioſi hꝛrue/
runt delitias coꝛꝑis.⁊ iõ nõ hoꝛuerũt clamo⸗
rẽ exactoꝛis.ſed vocẽ exhibentis tm̃ ad neceſſi
tatem.crucis moꝛtificatõʒ iugiter in ſuo coꝛn
oꝛe ꝓ xpᷣi nomine poꝛtãtes.⁊ lvſtiãviuam ſe
deo exhilentes.⁊ inde magis apti reddebãtur
ad diuina ↄtẽplanda.Et ſubdit. ꝙ circũſpicit
onager montes paſcue ſue. ontes paſcue
ſue. Sunt alte contemplationes interne
refecnonis. Oñ in pᷣs. Aſcenſiones in coꝛde
ſuo diſpoſuit in valle lacrimarũ. qꝛ q̃s extert
us contmet in fletu conuallis hũilitatis eosẽ
terius ſubleuat aſcenſus ↄtẽplatõis.vel etiazʒ
montes paſcue ſunt ſublimes virtutes ange⸗
loꝛũ q̃ idcirco hic adminiſtrando et adiuuãdo
reſiciunt.ꝗꝛ illic interne ↄtẽplatõis roꝛe pinꝰ⸗
gueſcunt.q̃ qaꝛ nos in omni cerramine pꝛote
gut. iõ circũſpici dicũt. Del enã montes pa⸗
ſcue ſunt alte ſnĩe ſcripture ſacre. Dirẽtia q̃q
q̃ſierunt iſti onagri.ſpũalia virentia ſunt que
nulla tꝑalitare marceſcũt.ſic arentia econtra
ſunt oĩa qᷓ tꝑaliter ↄdita venturo fine iocũdita
te vite pñus tranſitoꝛijs rebo ineternũ mãſiꝝ
ra deſiderarunt lec ex dictis gregoꝛij. Finalii
quis enarrare valeat altas ſanctoꝛũ religioſo
rum ↄtẽeplatões.reuelatões ſuauiſſimos diui
norũ guſtus miras abſtinẽtias intenſa veſide
ria erga deũ. Conſitent᷑ ̊ ⁊ ↄfitebuntur hi celꝛ
mirabilia dei.⁊ deus ↄfeſſus eſt eos coꝛaʒ pre
ſuo mirabiliter exaltantando. vt bñdẽm frã
ciſcum dñicũ ⁊ alios.hi feſſoꝛes heremite
monachi regulares canonici mendicãtes. näö
tepidi ⁊ inſipidi cupidi ⁊ elati inertes in com
meſſatõib ⁊ dehcijs vacãtes.qles ſunt mode
ni cõiter.ſed feruẽtes ſpñ.ſapia diuina lucidi
contemptoꝛes mundi hũeſ in habitu interi
oꝛi et exterioꝛi ꝑuigiles.in cibo ⁊ potu auſteri
deuotõi ⁊ oroni dediti. Hi ↄſitebuntur in celiꝰ
T laudabunt mirabilia vi ſic ↄfem ſuntoꝛe ?ꝛ
oꝑe.vñ ⁊ multi eoꝛũ in fine vite viſiſunt celũ
ↄlłendere cũ multa gloria.vt ꝑʒ ᷣ bñdicto vo

2 e

litteram fiant diuerſis tem ppꝛibo. Sed etnos
baptiſimnũ etiã confuet᷑.quis in innocentia

meinico. Franciſco 1 multis alis.

Doſt poͤtifites (. V.
cvctoꝛes ⁊ religioſos ſanctos.q̊ vtceli confite dᷣ . m
vetoꝛes ⁊ religioſos ſanctos. nfſicetur vicijs enavenalibo. aliqñ etia ad pls

puntur mirabilia dei eſt quartũ genus ↄfeſo/ tin icijs et al adpis
minn in Anat tundum virtutes ꝓfectius ⁊ ſic de alůæs. Pe

rum quni deü ↄſeſſi ſunt ſan ctis opibo glonfica

5„

delet ſe exercere in iſtis diuerſis tpᷣib aliquan

do in vno. Miqñ in alio. aliqñ.ſ.vt magis moꝛ

ti in patria ſuꝑna.hi ec celi dica pñt.qꝛ ſic mo nitentes tangũt tres ſeq̃ntes ↄhinatões. Pꝛi

uentur continuo a primo mobili oẽs alᷣ celi.
ſic ⁊ mi a deo.qui eſt primũ mouens oĩa.ſʒ im

mobilis manena in ſe moti ſunt ad bona ogã

dum. Propter qð ðꝛ Iſa. Oia opa nrᷣa oꝑatꝰ*
es in nobis. Et qꝛ oĩis motus nr interpᷣtatꝙ ẽ

nobis datus ad merendũ ⁊ bene oꝑpandũ iðo

dicit apłs. DHum tps habemus opemur bonũ
Honit t ſalomon vigintiocto tſpa diuerſarũ
opatõnum. in qubo vmo mouet᷑ de vno ad

galiud. Eccls. iij. c. Oia tpᷣs habent ⁊c.ſ.oꝑa tẽ

pus ſibi ↄgruii ⁊ aptũ v vna ad aliam expſi/
nonem moꝛalẽ. pro nũcaſſumẽco. reducei pñ̃t
ad quatuor ſtatus hoim liuſtoꝑ. Sunt añtiſia

cpa ↄbinata p contraria ſimui opa narrata in

eis. QOuarũ prime tres tangũt baptiſmũ reci
pientes. ſcde tres penitẽtes.tertie ꝓfgentes
qquarte qᷓtuor pᷣſidentes.Oia aũt iſia tpᷣa ſan⸗
cti confeſſores obᷣuauerũt.⁊ in eis cõgrua o⸗
pera fecerunt. OQuãtũ igit᷑ ad baptiſmũ recipiẽ
tes tipᷣs eoꝛũñ naſcẽdi fuit qñ ꝑ aquã baptiſimi
nati lunt ad eſſe ſpũale xpo. Yohan. i. Ex deo
natri ſunt.ſ.credentes.i.pe.ij. c. Ouaſi mõ ge⸗

nin infantes rõnales ſine wlo lacↄcupiſcite.

et tunc eẽ in eis ſiit ipᷣs moriendi mundo. et
vite vtuſte in fidelũ.ad Collłiij. OJoꝛtui.n.
eſtis ⁊ vita vr̃a abſconchta ẽ cũixpᷣo.Dñ ĩ hu

iumuſmõi ſignũ ponit᷑ qͥ baptiʒaiur ſub aqᷓ qus

ſi mortuus ſubterra ſepulture. Congrun etiã
eis tpᷣs plantand ⁊ ipᷣs euellendi. Hã in bap
tiſmo plantantur omnes virtutes in aĩa ᷣm
hHabitum.⁊ in adultis.ita ꝙ enã in actũ et me
ritum exeant coopante lilero arbitrio. hiere.
Plantau te vineam meã electã oẽ ſemen ve

rum. ſ. virtutũ. Euellunt a tunc tꝑiſ vicia oia
nũõ ſoli oꝛiginale ſed etiã actualia m adultis qᷓ
ꝗad culpã ⁊ pen ã. Eʒech. Efſundã ſuꝑ voſ aqᷓʒ
mundã. æ⁊ mundabunini ab oibo in namentꝭ

VWſtris.Conuenit qͥʒ eis tpᷣs occidendi ⁊ tpᷣs
ſanandi. Mam in baptiſmo occidunt᷑ motus

concupiſcentie. vt.ſ.nõ wominer᷑ rõm. nõ aũt

vxnõ tiillent ⁊ contra ſpũm pugnẽt.vt ſit oc
cqꝗſio exercirüũ ⁊ meriti.vñ ait apls. Caro cõcu
piſcit aduerſus ſpũm. vt nõ quecũq; vultis il
la ſaciatis. Et cñ lvc tꝑe occidench cõcurrit tẽ

pns ſanandi.qꝛ naturales vires que erãt vul

nerate ſanantur ꝑ gram. Hiere. xxx. A vulne

rbus tuis ſanabo te. Omnia tñ iſta in baptiſ/
mo ⁊ in iuſtificatõe peccatoꝛis.ſunt ſimul tᷣe

ſed non natura ⁊ oꝛdine intelligendi.et ſi Sm

ma eſt tpᷣs lugencſates riceycli. Harm in cõ
tritõe penitens halvet lugere de

Fm illudpᷣs. Lgualbv ꝑ ſingylas noctes.i.pec
cata.lectũ meũ.i.conſcie.⁊ lachim meiſſtra

tum meũ rigabo.i.pmanentiam in peccato.et

er loc ſequitur tpᷣe ndendi.i. gaudij qð conci
pitur er ſpꝑe venie er quo wolet.ᷣm illud pᷣs. p̃ʒ

multitudinẽ wlorum meox in coꝛde meo. cõ

ſolationes tue letificauerũt aiam meam. ñ

et augij.de penitente. Sꝑ wleat ⁊ de wlor ſp

gaudeat.de pe. di.iijſi apls. Scða ↄbinatioẽ
tpᷣs plangecii et ſp̃s ſaltãch.qð ptinerad ↄfeſ
ſionem. Plãctus em̃ fit nõ ſoluʒ lachrimis.ſ

voce. ſ. cũ clamatur wolẽdo. Mõ ſolũ â ver? pe

nitens dʒ lugere ꝑ contritõʒ. ſed et plãger̃ vo

cem emittendo in confeſſione.ac eẽ ſaltare de
vno ad aliud ꝓcedẽdo. ſubleuando a rerra. j.
cũ ꝓpoſito ipa dimittendi. Pꝛouer. Qm ↄfi

tetur ſcelera ſua.⁊ reliquerit ea.inueniet gfaʒ

Kertia ↄbinatio ꝑtinet ad ſatiſfactõe: n. ci ð⸗

tpᷣs ſpargendi lapides ⁊ tpᷣs colligendi. Lapi
des valde duri ad ſeindeai ſunt dure diſpo

ſitões.ſ.ad retinendũ alienũ.nõ vindicãw in

iurias et odia tenenda. ad nõ ieiunãdũ.velre
ſtituendũ famã. Iſtos lapides oʒ ſpargere a

ſe dimntẽdo. ne ſi membrũ dyaloli deq dici
tur Job. Coꝛ eius indurabitur qᷓſi lapis. ſed
alij lapides.ſ.boni colligendi ſunt. de quibus
apls ad eph̊ᷣ. Dos coechficamini tãqᷓ; lapixs

vini in habitaculũ dei.i.exempla ſanctoꝛũ foꝛ

tiuʒ viroꝝ.que mẽte colligẽda ſunt. vt iducãt
ad ſatiffaciẽdũ ꝑ bona oꝑpi Quo ad ꝓfiten
tes ponit tres alios ↄbinatões.Et pꝛima ẽ tẽ
pus amplexandi.et tp̃s longe fieri abamplexi
bus.Ample xus iſte ſpñahter eſt actus orois
contemplatõis. mediianõis et hmõr. in qᷓ dzʒ

ſe exercere.quililer aliqñ.ꝑ quem quis coniũ

gitur cum deo intellectu et affectu Cantico.i.
Dextera ilnus amplexabitur me. aliquando
vero abſtinere debet ab hmõi.quando.ſ.oʒ ĩtẽ
dere actooni p:ꝛoſ alute ſin velalo:ũ.i.Chimo.
.ſiij.Exerce teipᷣm ad pietatis oꝑa.ſ.miſcdᷣie.
Qui aũt in ſtatu cõmgij. aliqñ d actin coniu
galis amplerns intendere. cauſa pꝛolis gene

.—N——

rande.vel reddendi debiti coniugij.vel ſoꝛni

cationis euitande in ſe vel comunge. aliquan
do debet ab hmõi abſtinere d lvneſtatis ſani
tatis. vel magis vt vacet diuinis aptiꝰ.i. Co
rint.vij. Molite fraudare inuicẽ.ſ.vix et vroꝛ

.
—T

Nor
en
ettt
ciat
ae
1
pbr
liet
Acn
Hincat
gbece
liaa
gmmitte
ſcem

ſet

lete.
poſe
niboe
mnup
depe
t
lien⸗
tus
en
etten
Mat
ſom
ſanoe
eſt
beretſt
leſande
ucines
antes⸗
buston
ſps lole
Bunan
guenco⸗
ſettenn

legkadn

lle/In

(öeof

endo⸗
ettßsd
gencus

Unne

guosoc
ſeſten

Mines;

ten
üuntn
Ahue
Nlenr
etreco
pusr
mine

erri⸗

1

aöre

an

amden

mnmI
Airiria;,
ererll
Anigät
r
Natriin
fcammr
ungtinin
Miadnti
untnam
ANiN
Lagalmi
n imn
mmnull
viACNI
etio

. 41 6
ninin

cere. J

Tapitlũ xr.

abſtinendo a coniugio.niſi ad tpᷣs. vt vacetis
ofoni. Et rurſum reuertimmi in idipᷣm.ne tẽ
ptet vos ſathanas. Sca eſt tᷣs acquirendi.
et tpᷣs pdendi.Cp̃s acquirendi ſupiam ⁊ noti
ciam de diuinis pcipusſemper eſt paratũ nul
la em etas ſera eſt ad addiſcendũ inquit ſene
ca. In cuius figurã dauick ſenex cũ hret etag
plurimos annos. duxit abiſach adoleſcẽétulaʒ
qqiue foueret.⁊ calefaceret eñ ⁊ cꝛmiret ſecum
atq; miniſtraret. iij. Reg. i. Dec m hiero. ſig;
miſicat ſapiam.q ec in ſenectute eſt querenda
que calefacit mentẽ eius. vt ↄtinue deſeruiat
ei.⁊ cum ea quieſcat. Eſt eẽ tᷣs ꝑdendi.ideſt
amittendi ſapiam carms. qᷓ mimica eſt deo. et
ſciam aĩalem dyabo icã ⁊ terren. Nec.n. alit
poſſet acquirere dei ſapiam vel virtutibo pꝛofi
cere. Del ecẽ tpᷣs eſt acqrendi vite neceſſlaria

pꝛo ſe et ſuis.ſieut Pasi faciebat ꝓpꝛijs ma

nibus lalbpꝛ ando. Et ips datũ ̃m extimatiõʒ

inſipientiũ. Ad quẽ intellectũ ðꝛ.Ecch. xx.pR⸗
de pecuniã ꝓpter fratrem. Certia ↄbinatio ẽ

tps cuſtodiendi ⁊ tpᷣe abijciendi. Cp̃s eſt abij

ciendi. qñ vult inundum deſerere. vt ſit perfec
tus pauꝑibo dando Semper eſt aut tps cuſto
diendi ſenſus ſuos ⁊ cogitatões.ac vagentur

et tempus abijciendi ſuperſiua ⁊ vacua.

Quantũ ad pꝛeſidentes ſiue familijs ſiue lay

cis vel alijs. ſunt q̃tuoꝛↄbinatões. pꝛia ẽtpᷣſ
ſcindendi ⁊ tp̃s conſulendi. Debent em rec/

toꝛeſa quilibet indebita pacta pꝛomina reſcĩ
dere frãgere. m illud. In malis pꝛomiſſis
reſcinde fidẽ. vel imuſta oꝛdinamẽta velↄſue

tudines tollere. Et ↄluere ſił ↄponere diſcoꝛ

dantes. a iuſta ſiatuta ſoꝛmare. aplus. Cu oĩ
bus lominibo pacẽ hñtes. Scða obinatio eſt

tpᷣs tacendi et ipᷣs loquendi. Deritas em ait
Brananus.pꝛlus tacẽdo diſcitur. et poſtea lo

quendo vcetur. Debet S in admonendo vel
ſentennando tacitus ↄſideraredde
lreat admonere. in ſenti tpᷣe iudicare et do
n ofone taceat q̊ͥ ad mundana. Inexe
cutoe officij loquatur mãdãdo. ꝓhilendo coꝛ
rigendo ⁊ hinõi. Cerna 2binatio eſt tpᷣs odij

1

—

et tp̃s dilectionmis. Cũ.em quis bonuseſt. dili
gendus eſt. ſed malus ooigndus nõ im natu
ram que bona eſt. ſed m viciũ. Dñ ⁊ Ps. Ini

quos odio habui. perfecto odio oderaʒ illos

ideſt ſᷣm viciũ. Oñ aug. Sic diligẽdi ſunt ho
mines vt eoꝛũ nõ diligatur erroꝛes. Quarta

eſi tempus belli et ts pacis. Quando ſubiec

nſunt mali. tũc eſt tps belli. ſ.xeplendẽdi eos
et pumendi. quay do vero ſunt boni vel ad pe

nirentiam reuertumtur mali tunc eſt tpᷣs pacꝭ

et reconcilian ſunt. Et cõcluſiue qᷓͥ ad oẽs tẽ
pus lbelli eſt vira pꝛeſens. qꝛ militia ẽ vita ho
minis ſupe: terram Job. vij.c. Sed tps pacꝭ

derare àd cãe ⁊ qͥd de

NOꝛ autem ſit purga

pekfecte erit in patria. Aſa. xiᷓ Sedeb’ papir

lus meus in pulchritudine pacis in reqe opu
lenta. ⁊ pacis nõ erit finis. Ettũc perfecte cõ

ſitebuntur celi mirabilia tua ⁊ veritatem tuã

in eccleſia ſanctoꝛũ. Ecce ait apls. nũc fp̃s ac
ceptabile.ij. Coꝛin. vi. Ecce nũc dies ſalutꝭ⁊
ideo conſeſſioni per bona opera inſiſtendu; qꝛ
venit nox.ſ.ſeculi ſequenns q̃ndo nemo oꝑa
ri poteſt. ſ.meritoꝛie. Ao.derrr

Kitulus. rij de pena pirgatozif.

OQũo ignis affligat animas penaſenſus.

Capitulum pꝛimũ.
Vig hi qui ſunt in
prurgatoꝛio adhuc nõ ſunt in eccłia
triumphanti.ſed milttãt ſub penis

quibus purgantur vemialia q̃ ſecũ poꝛtauerũt

egredientes aĩe de coꝛpoꝛibo.ac ſoluunt᷑ reatꝰ
moꝛtaliũ.i.debita penarũ tpaliũ.quibus obli

gali erant ꝓpter tpᷣalia perpetrata. quib hic
nõ ſatiſfecerunt ad ſufficiennã. ⁊ ſi per penitẽ⸗

tiam recuperauerũt gram ⁊ euaſerunt debituʒ
vne infernalis perpetue.ideo ad eccleſiaʒ per
tinent militantẽ. ⁊ eius ſuffragijs adiuuitur
vñ poſt penas vite pñtis tpᷣales ⁊ ſpñales.de

quibus actum eſt bꝛeuiteꝛ. aliqua tangantur

& penis ⁊ ſtatu purgandoꝝ. Et pᷣt induoi ilõ
ps.xrxij.qð decanratur in miſſa defunctoꝝ.vi?
ga tua ⁊ baculus tuus.ipᷣa me conſolata ſunt.
vt locutio illarum animarum ad deum. Et vt
BGre. diſt. xliij.ſit rectoꝛ. Dirga percutimur.
baculo ſuſtentamur. Nirga iguur dei p̃t dici
pena purgatoꝛij.qua puri ficate aĩe ille tandeʒ
conſolãtur intrãtes gaucha vite eterne. bacu⸗
lus dei ſunt ſuffragia eccleſie.quibus ſubleuã⸗
tur a penis.vt citius conſolẽtur ab eis liberate
Del baculus dei eſt crux.in qua deuſ hñanatꝰ
fuit ſuſtẽtatus. Nã ⁊ indulgẽtie que aliquan
do extẽdũtur ad defunctos. ⁊ ſuffragia eccłie.
haabent pꝛecipue valoꝛẽ ex cruce.i.paſſiõe xpᷣi
Et ipᷣa euchariſtia miſſe in qua repꝛeſentatur
ipᷣa paſſio eſt maximum ſuffragium pꝛo ðfun

ctis.qui ſunt in purgatoꝛio.Et ſic ex hmõiba

culo ſuſtẽtãtur.⁊ cõ ſolãtur tãdem. Dnð dan

ieli in lacum leonum poſito.deus mi ſit pꝛãdi
um bonum per abacuch ĩ figuram. quod ſigni

ficat ſuffragium euchariſtie.vñ fuit ge .
toꝛium patet per autoꝛitatem apli.i. Coꝛinth.

iij. dicentis. Si quis ediſicauerit ſuper ̊ͥ fun
damentum. ſſ.fidei chriſtianev iue lignũ fenũ

ſtipulam.ipᷣe ſaluus erit ſic q̃ſi per ignem. qdð
expomtur comuniter a cctoꝛibꝰ de igne pur
gatoꝛij.quo purpanturwnialaideſignata per

⸗ K—⸗ . . , „
lignõ fenuz ſtipulam. quia eſt in eis gradus

grauitatꝭ. nõ aũt moꝛtaha quibus aĩe ignelin

fernali ppetuo cruciantur.pꝑ ea notant᷑ vt qui.

dam aſſerebãt Qa ð aug.repꝛobat in li. de igne
purgatoꝛij. Et hr diſt. xxv. S. als pʒ e ꝓ gre.
dicentẽ de quibuſdã leuibo peccans.Añ diem
iuditũ purgatõis credendus eſt ignis. Et per

aug. qͥ de eo qͥ ve re oolet ⁊ penitet ð petis moꝛ

talibus ſed nõ ſatifſacit ſufficienterin pꝛeſen
n penis debitis ꝓ eis ſic ait. Pꝛius purgãduſ
eſt igne purgatõis.qui m aliud ſeculũ diſtu/⸗

lit ſuem conuerſioms.de pe.di.vij.t.fi. P?ꝛo

batur eẽ hoc ex eccłie determĩatõe.q̃ pꝛeualet
omnmi autoꝛitati voctoꝝx. Nã pᷣa ſun ragia fac
ↄtinue ꝓ defunctis.nõ ꝓ his qui ſunt in infer
no. bi nulla eſt recẽptio vel diminutio pe
ne.vel refrigeratio. nec ꝓ his qui ſunt in glo
ria. o nõ egent. ꝓ his qui ſunt in purgaro/
rio. Hoc negare eſſet hereticũ. ocus aut hu
ius purgatoꝛij ᷣm legẽ cõem a ctoꝛib in qr
to eſt ↄtiguus inferno dãnatoꝝ.qꝛ infern q̃ſi
infra terrã in centro terre wel crca. ̃m ãt pꝛi/
uatam legẽ aliquibus vr ene aſſignatum pur
gatoꝛium extra talem locum m terravt patet
in qua:to dyalogoꝝ per plura exempla.
Ouplex autem eſt ge · .ii
nus pene in purgatoꝛio pꝛincipaliter. ſcʒ pena
damm qᷓ eſt pꝛiuatio diuine viſioms. Scðᷣa
ðꝛ pena ignis in ꝗᷓ aĩe ille detinent᷑. Er cuʒ hac
Dilplici pena cruciant᷑ eẽ qui ſunt manferno.ẽ
tñ iſta dꝛñtia.qꝛ dãnati in ĩferno ꝓpetuo toꝛ
quen tur vtraq; pena al ſq; ſpe ſue leratõiſ ſei
entes ſe ꝓ petuo ſine aliqͥ refrigerio cruciã wvſ

nũc in aĩa poſt reſurrectõʒ vltimã in aĩa ⁊ co.n

oꝛe.Dñ ⁊ deũ blaſphemant.vt ðꝛ in pſal.ſu⸗
perbia eoꝛuʒ aſcendit ſp.eos puniẽtẽ ipᷣʒʒ odio
habentes.⁊ impatientiſſime ⁊ ininti patiẽtes
Sed in purgatoꝛio etiã vtraq; pena cruciẽtur
dãni ⁊ ſenſus.q̊ tñ ad tpᷣs.⁊ diuiurniꝰ ⁊ citius
et grauius.⁊ leuius.pᷣm debita eoꝛũ.⁊ ſciũt ſe
i hberãdos. Et ſi t̃s liberatõis ignoꝛent niſi
eis reueletur. ac ec cuʒ ſint in gra pacienter.et

vo untarie ferunt tales penas.Et ꝑ ſufragia
noſtra ſubleuant. Solũ aũt in aĩa cruciantur
Zam poſt reſurrectõʒz generalẽ locus purgato

rij vacuus remanebit.ſic nunc lym bus patrũ
taliter em̃ purgabuntur. qͥ in fine mundi erũt
vel augmento pene ad reconpenſandum diu/
turnitatem. v l qꝛ terroꝛibo pcedentibo iuchci
um ita purgabuntur. ꝙ pauca ⁊ pua remane
bunt purganda.tum ec̃ qꝛ ſatiſſactões ſancto
rum.q̃ amplius erogari nõ hñt in eccłia ꝑ in

dulgennias ⁊ hinõi. ꝓ illis ſoluẽt.⁊ ſic inteli/

gitur illud Zlug.hic ignis.ſ.purgatoꝛũ ⁊ ſinõ

ſit eternus.miroiñ modo eſt grauis. Or̃ em

non eternus q;tũ ꝗd officiũ. qꝛ vt dictuʒ eſt ꝰ
reſurrectõʒ nõ pui abit ahnquẽ. ſed eternꝰ eſi
ideſt ppetuus tũ ad ſubſtantiã. oꝛ ſemp du
rat cũ ſit idẽ cn igne ipferm. pena quidem
damni ſiẽ in mferno.it ⁊ in purgatoꝛio ẽ ga
uiſſima ſuꝑ penam ignis ⁊ omnẽ aliã q̃ cog „
tari poſſer.vt dicere apte valeat talis aia. SO ·
riuit aia mea ad deũ fontẽ viuũeqñve.⁊ apa.
ante faciẽ den mei. Fuerüt mihi lachrie mee
panes die ac noc.ci.n.aia ſenata a coꝛpe ĩitel
ligat denm eſſe ſummũ bonũ eius.et ad ibpſuʒ
ↄtrahendũ apia exiſteret. niſi eſſet in ea q d im
quinatõig purgande. de tali dilatiõe ſumme
Wlet. cñ ſit ꝓpter culpã ſuam. Sicut em̃ vie
re den. ⁊ eo frui eſt maxima delectatõ. Ita o
pꝛiuari ꝓ illo tpe ex defectu ſuo eſt ſummape .
na. DHñ Alug. Alienari a regno dei carere mi
titudine dulcedinis del tamgrandis pena eſt.
vt nulla eipoſſint toꝛmenta q̃ nouimus com
perari. Atẽ criſo. Ponamus añ oculos mentz
quanti woloꝛis eſt excludi ⁊ ꝓucia regno celo
rum. quia mihi videturgramoꝛ gehenna. icG

eſt igne inferni.

—

ptionẽ coꝛpoꝛũ crucientur. eſt difficolle intelli/

gere. Et circa h eſt qͥntuplex moduſ dicẽdi y
quinq; opi.mcdernor. q̃s retitat DPe.de paoal.
in. iiij.diſt. xliij. Primus modus dicẽdi q
ðꝛ eſſe Durandi.in.iiij.ſ.eſt.qꝙ aliter panatrr
aĩa ſepata ab igne coꝛꝑeo aliter demõ ⁊ aia in
purgatoꝛio. Cums r eſt. o? ignis inferninö
ponitur coꝛwꝛeus.niſi qꝛ af icturuſcoꝛpa di
natoꝛum poſt reſurrectõʒ. Si em amma ſeʒpe
ta ſolum pateretur in aĩia ⁊ non in coꝛꝑe.nulilꝰ*ꝰ
poſu iſſet ignem inferm coꝛpoꝛeũ.⁊ hiĩc eſt cx
gruum vt ſpũs qͥ ad penã coꝛpoꝛibo reunien-·
q̃les ſunt aie dãnatoꝝ.aliter ab igne coꝛwo
patianf᷑.Alirer qͥ demõ qͥ nunqᷓ; coꝛporivnitur
vt foꝛma. hi quidẽ.ſ.aie dãnate ſᷣm writatezz
ille pᷣm adaptõʒ. Aie em̃ dãnatorũ cũ ſciãtt inn
fallibiliter. ꝙ reſumptis coꝛpibo in igne cru⸗
ciabuntur.p verã miſſione.ex ipᷣa conſide/·
ratõe ignis futun nocii. veriſſime cruciäëtirr
mentaliter. Et h̊ qͥdẽ plꝰvel minꝰ ᷣm ꝙ mag9
ioꝛi vel minoꝛi afflictõi coꝛꝑali ſciunt ſe fſum
ptis coꝛpibb adiũgendas. Sic igit aĩe dĩnato
rũ q coꝛꝑibo reunientur ad penã patient ab ig
ne coꝛpoꝛeo ſᷣm veritatẽ.qꝛ ille ignis añ reſurz
rectõʒ wre timoꝛẽ ⁊ lvꝛroꝛẽ ⁊ ꝑx ↄñs triſtitiam
aĩo ĩgerit.q̃ pꝰreſurrectõʒ ebacfiaiahn vre
exurit ſine ↄſuptõe tñ. Sp
lus qͥ nũq; vnit᷑ coꝛpoꝛ vt foꝛing.affligit᷑ ſʒ dnn
dã ſil itudmẽ ⁊ adaptatõʒ. Spnalis em triſt/·
cia 1 delectatõ cũ ſint ignote młtitudini.oppꝰ

uͤo autem anime. . li.·

ſiue in purgatoꝛio ſiue in inferno ante reſum

s aſt angelicx ma

gyt
ſelt
lbicne.
atpua
gefmn
ci ken
ncerran
Copalter
ſtinaſeaun
ſtraſftio
hitdeſepa
1nletatent
6nggih
Obleonftigs
orioq cor
nerali edn
Tlekenenel
Canturadi
Oi em̃ e
Abearere

nepßt

potiobign
Gitſaluus
Nautsier
ſues inln

Safi geren

ceoñ pei.
ſenidiuine
fünanmegn
dactond n
uſlcis ponn
giot Ceor
Dareropli
bncitegni
cleſttßs
eiterwe
vybare, e
mmsnſtene
Marit abign
tungöalisſ
ketbtiucns
Plyſpis D
Gtlucfnüde
ilsepeſea
Pünnarlegti⸗
heernpent
Miiapfe
kearmcie ſn
NMihenben
totglsplar
nnlanfl
emariapen
Etel ſt

„ . . *
.
.(V Capitulũ, i .
ercn tert ꝙ h delectatõʒ ⁊ triſtitias expꝛimant᷑ figura p̃ſſio veritatis. NHtillud Joh. i. Quaſi vnſte.
e . liter. Et cũ ſummus vloꝛ ſenſibiſtis ſit ille q̊ ẽ niti a pre. Expſſa igit intẽtio ſanctoꝛuʒ circa
Nntan ab igne. cuʒ ſit maxime actiuus.ſic triſtitia et han materiaʒ eſt. ꝙ vere patiant᷑ ab igne aie
mdin cvlcꝛ ſpũalis.qui eſt in angelis ʒ ſuã dehemẽ⸗ in iiferno.vel purgatoꝛio.Et ad h̊ fac autoꝛiꝰꝰ
zen tiam.⁊ ſi nõ eſſet ab igne ſᷣm rem. ðꝛ tñ ab ig tas augu. dicẽtꝭ. Ille ignis.aſi nõ ſit eternus
men ne vᷣm q̃ndã ſilitudinẽ 7 adaptatõʒ. Sic etiazʒ miro tñ mõ eſt grauis. E xcedit em̃ oẽʒ penaz
cũ de beatis ſpiritibus aliqd ðꝛ quod ꝑtinere quã vnq; aliqs paſſus eſt in iſta viia Scos
ichien videtur ad coꝛpalen delectatiõʒ.vt ꝙ refinan modus dicend qͥ ṽ eſſe Egidij ponit moduʒ
unee tur vel rideant.debet pꝑ ſil itudinẽ intelligi ⁊ nõ cõem aie ⁊ demõi ꝑ verã immiſſionẽ ab igne
teit coꝛpaliter.cũ tota eoꝛñ delectatio ⁊ iocunditaſ ſine immiſſa noua oiſpoſitõe.dicũt em̃ ſic.ig⸗
a ſit in 2ſecutõe ſui finis.⁊ nõ in aliq̃ re coꝛꝑali nis in ferniq̃ idẽ eſt cũ igne purgatoꝛũᷣ.pᷣt con
iſn ſic⁊ afflietio demonũ conſiſtit in triſtitia quazʒ ſiderari dupłꝛ.vno mõ vʒſe.aſic nõpᷣt agere ꝰ
1ni hñt de ſepatõe a fine.in q̊ ſumme pficerentur ſpm̃.llio vt inſtẽm diuine iuſtitie ⁊ fic pt age
“ 1 velectarentur.ſi eũ attingerẽt.⁊ nõ in aliq re re in ſpm̃.⁊ ipᷣm vere affligere ꝑ verã immiſſi⸗
d Wꝛpali. cũ ðꝛ de eis ꝙ in igne ardeant vel feto onem. Et H ꝓbat ꝑ rõem ⁊ ſile. Rõ eſt talis.
ve rxibiisaf fligant᷑. Oe aiabo aũt qᷓ ſunt in burga Inſtim pᷣter virtutem naturaleʒ vr hre alich
–W toꝛio.q coꝛpibo ſuis vnient in reſurrectõe ge virtutẽ a pꝛincipali agente.ſicut caloꝛ qͥ ẽ iſtru
inunne nerali. ſed nõ ad penã q: punatoꝛiũ.nõ tener mentumaie pᷣter ſuã virtutẽ calefactiuã quaʒ
le tẽ tenendũ eſt. ſ. ꝙ affligunt ex hoc ꝙ rerar/ habet a ſe. hʒ ab anima cuius eſt inſtrumẽtum
RD antur a diuina vſione.qᷓdã plus quedã miꝰ vtutẽ ↄuertẽdi alimẽtũ in carnẽ. Silꝛ wolabꝛa
MWalchen Siẽ em̃ penale eſt ab ea excludi.ſic ꝑenale eſt hʒʒ ab artifice virtutẽ inducẽdi in lignofoꝛnã
EH Ab ea retardari ꝓpter vebementiã.igit huius arclx ad quã nõ poſſet ex ſeattigere.Silꝛ ign)
Ppene pñt dici ſᷣm qndã ſilituinẽ ⁊ adaptatõ, inferni ſeu purgatoꝛij ꝓut ẽ ĩſtẽm dĩe iuſtitie
e pati ab gne. Et huic ↄſonat dictũ apłi dicẽtiſ hʒ aliquã vtutẽ. . quaʒ p̃t attingere ad alicjd
Sic ſaluus erit q̃ſi ꝑ ignẽ.in qͥ innuit᷑ ſi łiudo vltra vᷣtutẽ ſue nature.iũc arguit᷑ ſic.OQuicqᷣd
ünmri Oe aũt aĩe patruʒ ſanctoꝛũ añ xpᷣi paſſionẽ exi deus põt facere mediantilo cauſis ſcðis.pᷣt eẽ
edfhm ſtẽtes in lymbo. ex retardatõe diine viſionis facere ſine eis. ſed eus pᷣtaffligere aiam medi
edechi nõ affligerent᷑.ſic̃ nũc in purgatoꝛio. ̊ ideo fu ante coꝛpe ſicut affligitur nũc ſenſibiliter duʒ
Slruſen it.qꝛ añ paſſionẽ xpᷣi nõ fuit tpᷣs ꝑuemiẽdi ad eſt in corꝑe.ꝗ pᷣt ↄſiłꝛ affligere aĩaʒ ſine coꝛꝑe
venan viſionẽ diuine eſſentie.cũ nõ eſſer ſolutũ debi Si ſic.ergo ignis vt eſt inſtrumẽtum die iuſti
.,gn tũ nature.qð xpᷣi moꝛte ſolutũ eſt. Sed cñ poſt cie.cũ in inſtro ſit aliq̃ᷓ virtus.vt dictuʒ ẽ.pꝛin
liemi paſſionẽ xpi ſit ipᷣs pueniendi ad viſioneʒ dei cipalis agentis ꝑ quã pᷣt in aliq̃d.in qð nõ po/
eegumi niſi aĩa ꝓpꝛia culpa velobligatio ad pnã ĩpe ſet ex virtute ſue nature. Per ſimile ꝓ batur
W diat. ideo nõ puenire nũc penale ẽ.nõ aũt pꝛiꝰ ſic.ſic ſacta ſunt ĩſt ra die miſcdie iuſtiſicantis
RZ Dat exẽplũ de filio regꝭ.qͥ ſinõ ꝑpueniat ad ha ſic ignis inſerm eſt inſtrumentum diumne iu
nnen bendũ regnũ viuentepᷣenõ ẽ ei enale. nõ ſtitie punientis. Sed ſacta inquantum ſunt ĩi
Pinn dũ eſt tp̃s ꝙ ꝑueniar.ſj ſi moꝛtuo pf̃e ñ obtie ſtrumenta diuine miſcᷣie agunt iuſtiſicando
rim ret. eẽt ei wloꝛoſuʒ. Sʒ iſtã opi. vr pe. de pal.re aĩam ꝑ alicuius immiſſionem. & ꝛ ignis vt eſt
nön pꝛobare. ðt em ꝙ dicere e demões nõ h̃t pe inſtrumentum diuine iuſtitie affligit animaʒ
äupen nas niſi carẽtie die viſiõis ꝓpter ſuũ pctm ⁊ ñ ꝑ veram immiſſionẽ. Aut lc eſt.qꝛ ignis im
Er. — patiãt᷑ ab igne.nõ vr tutũ ſentire. Cũ.n. crea mint aliquã foꝛmã in aia vel demonẽ. aut nõ
uſ tura rõalis ſeu intellectualis. naturalꝰ deſide immittit foꝛmam aliquam. ſed tantum afflic
e ret brĩtudinẽ naturalẽ ⁊ ſupnaturalẽ.q; vrrã/ tionem. ſi primum ſcilicet ꝙ imitit foꝛmam.
gmine q; hʒ ſpũs.dñm vidẽs.qꝛ neut Pan ſuaꝝx be tunc foꝛma imiſſa aut eſt ſpũals.aut coꝛpalis
Anto atitudinũ depẽdet a corꝑe.a ſibi btitudo natu non coꝛꝑalis qꝛamma ſeꝑata non eſt ſuſceou
mmane ralis ẽ p̃eſſe coꝛꝑi.illud hʒ pꝰreſurrectiõʒ.ſed tiua alicinus foꝛme coꝛꝑalis. Nec ſpiritualis
n fiyh pꝛ iuat beatitudie ſuꝑnaturali. quã eẽ natura pt eſſe illa foꝛma. qꝛ illa non pᷣt eſſe aff lictiua
i mnrin liter appetit ñ eèt plene miſer. Nã demõeſad quia mhil abücit qð ſit nature conueniẽs.eo.
inm ↄpletã ⁊ pfectã miſeriã de bẽt pꝛiuari nõ ſolũ ꝙ non hʒ conrtarietatem ad aliquã foꝛnmã na
nionin, leatitudie ſuꝑnaturali.ſ̊ eẽ naturali.q̃ ẽ in ſui turalem. ergo nullo modo aia veldemon affli
stilin ↄtẽplatõe ⁊ platõe creature coꝛꝑalis q̃ pꝛiua getur abigne ꝑ immiſſionẽ. S ſcõm det. ſ.
Fenſtne tio talis plarõis ẽet Hᷣ ꝗſibijcint cꝛeature coꝛ ignis non immittit foꝛmam aliquaʒ nec aflic
itinn porali. ⁊ inſiſti terre ꝗꝛ in cẽtro eieſt infernuſ tionem vve non poteſt eſſe.quia afflictio łdo
jncr 1 qꝛ maria pena eſt dſio ſuꝑbo. ꝙ; fiat fuꝰ ſerui lor nõ eſt aliud inremiſſe us appetitus. con
liſinihi, Et ad illud qð dicũt de vᷣbis aprain ignem tra nociuum pꝛeſens et cognitum.
an, Dicendũ ꝙ ly iſi nõ eſt nota ſiłitudinis.ſj ex Sed obiectũ pcedit actum ſaltem in oꝛdine.

ZTitulus

.Eigo oʒ qꝙ ignis oꝛdine nature ſit pꝛius anĩę
nociuus. ⁊ demũ cognoſcat᷑ vt nociuus qᷓ; ſeqꝗ
tur affliceio in aia. Si g ignis af ſligit ꝑ mniſſ
onẽ verã aĩam ſeꝑatam ꝑ quꝗ eſtei nociſus.
opoꝛtet ꝙ pꝛimũ immitar aliqͥd qð noceat qᷓ;
ꝙ cogniſũ cauſet af fictõʒ. Pe.de pal.opi.pꝛe
dictã egidij vr ſuſtinere 3 rões durandi. Diè
em̃.qꝙ cũ cus ſit imediatoꝛ vnicniq; rei ⁊ in
timioꝛ q; pa ſibi.ſi ꝓpter ↄiunctõʒ co:pꝰ agat
in ſpm̃ virtute ſpũs creati.multom ag? coꝛpus
Dlſiunctũ virtute ſpũs increati. Põt ec ima/⸗
ginani ꝙ p̃ter caloꝛẽ q̊ͥ ignis eſt naturaliter af
flictiuus coꝛwoꝛũ. dedit deus igni infernal qn
dam virtutẽ etentiuã. vel ahã. ita ꝙ oẽs dã⸗
nsgti.tam lvies q; demoneſ eodẽ aff'ngerentur
ſic ⁊ oẽs beati lvies ⁊ angel eodẽ.ſ.lumie glo
rie beanficant᷑. Sed vna afficno eſt a natura
ignis puta coꝛpoꝝ. alia ſuꝑnaturalis.ſ.ſpũůum
affictua. Conſiderandu ec eſt ꝙ tam in do/
loꝛe coꝛ ꝑis damnati.qᷓ; ſpũs dãnati ᷣm opi.
Tlvme pomit᷑ pcedere iudicium leſiui ⁊ afflic⸗
riim. qꝛ tam coꝛpus q; ſpũm pomit alhgar ĩ vi
ri qð eſt leſiuũ ſiẽ carcer ex qua ꝑceptõe ſeqᷣt
afflictio. pᷣterea de pᷣt facere immediate quic
quid põt facere. mechante cã nec foꝛmali nec
materiali ſi ſit cã ꝑ quã.Et multomagis ſi ſo⸗
lum ſit cauſa ſine qᷓ nõ. Oñ cũ in woloꝛe in ſen
ſu cauſetur triſtinia in voluntate. ꝓpter tedũ
dantiam inuicẽ virm. ſiue oloꝛ ſit cã triſine.
perqᷓ;. vt plures dicunt.ſiue ſit cã ſine qua nõ
vt alij dicunt.poterit deus immechate cauſare
triſtitiã in voluntate ſine wioꝛe. in ſenſu ean
dem quã wterat ↄſenſu mecdhãte.ſic cotun ge
nerare lviem ſine homine. Dñ eandẽ triſtin⸗
am numero quã in aim heretici dũ cõburitur
cauſauit ignis mediãte wloꝛe deus potuit ier
uUare in voluntate.vt ſecũ traheret de coꝛtpe ex
iens. Sic intellectus ſecũ trahit ſpẽs habitus
2 foꝛteactus.ꝗᷓ a fantaſmate ↄiuncto ſuſcepit.
Diffuſe añt iſta ꝓſequit ibi vide. Tertio
opi. eſt q̃ ðꝛ henrici. aiam ſeꝑatã ⁊ demonein

affligi ab igne coꝛpeo ꝑ vera immiſſionem. ſi

cut ðᷣt opinio pᷣcedens.Sed dicũt iſtiꝙ vᷣtu⸗
te diuina ſuꝑadditur aĩe ſeꝑpate ⁊ demoni ali⸗/
qua·ꝗᷓlitas ve lhabitus ſuꝑnaturalis.rõe cin
gaia ſeꝑata vel demon pᷣt pati ab igne.ã ᷣm ſe
ab ea pati non poſſet. Rõ ſola hinus op.. ẽ ſo
la fuga incõueniẽtiũ.qꝛ cũ iſti nõ poſſint oſtẽ
dere qualiter aĩa ſeꝑata poſſit aliqͥd reciꝑe.per
quod aſligerer ad inuenerũt.ꝙ h̊ worerat ſie⸗
ri. mediante aliqͥ ſibi diumnitus adiuncto. Sʒ
ðᷣt pe. ꝙ iſtud eſt minus ꝓbabiliter dictum qᷓ;ᷓ
pꝛimũ.qꝛ illud additũ aie.aut eſt aliquid coꝛ⸗
woꝛeũ.aut ſpuale.Si ſpnale.equalis dubitatõ
eſt qualiter aĩa ſeꝑata a coꝛꝑe q̃ eſt ſpũſ.poſſit

pati ab igne coꝛꝑeo mediante illo ſic ſine ilo

Siaũt iſtud ſit coꝛwꝛeũñ tunc aut faẽ vnũ ſup
poſitũ cũ aĩa.aut nõ.Si aũñt nõ.tunc aĩia rano
ne ip̃ius non poterit pati.qꝛ diſtinctoꝛumᷣm

ſuppoſith ſunt diſtincie acfões ⁊ paſſiones.ſi
vero ſunt vnd ſuxpoſitũ.aut illud eſt ſubiectũ

aĩe.aut aĩia ſubꝛectũ eius. Non pᷣt dici ꝙ ulð
ſit ſubiectũ aĩe.qꝛ ſubiectũ aĩe non eſt niſi ſua
materia vel ſuũ coꝛpus.eyquibo coniunct re
ſultat lomo. Et ſic nõ eſſet ſeꝑata de qua loqͥ
mur. Si vero dicamus ꝓy aĩsa ſit ſubiectũ illiꝰ
additi quod ponitur coꝛpale.tunc equalis du
bitatio eſt.qno aĩa poſſit recipe illud coꝛpoꝛa/
le accidens. Sicut dubitamus qliter poſſit re /
cipere caliditatem. vel quãcũq; qualtatẽ coꝛ⸗
wꝛeam. Et ideo iſta poſitio in nullo declaras
ꝓpoſitũ.ſed aſſumit equale dubin. Et ſi dica.
tur ꝙ aĩa comuncta ꝑ qualitatẽ naturalẽ.pu/
ta intellectum poſſibilè fit paſſibilis a coꝛpoꝛe
puta fanta ſmate. OJultomagis ꝑ qualitateʒ
ſuꝑnaturalem deo faciente ab igne. tunc dõʒ.
Deus nõpᷣ̃t facere ꝙ potentia feratuꝛ.niſi ĩ in
um obiectũ.puta ꝙ auditus videat ſonuʒ.ł.
vi ſus audiat ſonſi ⁊ hmõi.Pꝛopꝛiũ aũt paſſi⸗
uum a coꝛꝑe eſt coꝛpus vel ſpũs conuncius
coꝛpori nõ ſepatus. ꝓpter quod nec ſpũs agit
in coꝛpus niſi per motum localem.nec ecõuet
ſo.quid manente ergo ꝙ coꝛpus illud et iſte
ſpũs.iſtud non poteſt in illud unmittere. inec
ab ipᷣo recipere pluq; non calefacnbile poteſt
caleneri. Quarta ↄpi. vlicina antique ponit
modum ſpecialem. quo anime puniuntur. di
cunt eniʒ ꝙ in anima ſeperata virtute diuma
poſſunt remanere potentie ſenſitiue.quod ꝓ/⸗

batur. OQuia virtute dunna accidens abſo lu
tum peteſt ſeꝑari a ſuo ſubiecto. Sed fʒ iſtos

potentie ſenſitiue ſunt quedam acudentia ab
ſoluta. ergo virtute dinma poſtunt ſeꝑpana cõ
oſito.inſquo ſunt tanqᷓ; in ſubiecto.⁊ remane
re in anima ſeꝑata.Cunc arguitur ſic. Dexꝰ
wloꝛ ſenſibilisperficitur in actu appentus ſen
ſitiui pꝛeuia cogninoneſſenſinua.ſed remanẽ
tibus potentijs ſenſinuis in anima ſeperata.
poteſt in eis eſe ſenſitiua cognitio ⁊ appetituſ
conſequens ergo in eis poteſt eſſe wrus do⸗
loꝛ ſenſibilig et vera inſtitia.pe. Sed nec iſð
valet.quia dato ꝙ deus p ſſet ſeꝑare accidẽs
abſolutum a ſubiecto. non poteſt ipſum pone
re in ipſo ſubiecto vel quocumq; alio. ſicut q̃n

ntatem ſeperatam a ſubſtantis panis in ſac⸗

meno. non poſſet ponere ſubiectiue in ange⸗
lo. Et eo modo potentia ſenſitiua que eſt acci

dens oꝛgani coꝛpoꝛeonon poteſt ponere.i aĩa

ſepata. Et dato ecẽ ꝙ poſſet ponere. adlouc nõ
ſufticeret ad hpc.ꝙ aninſn ſenſibiliter pateret
ab igne.qꝛ obiectum paſſionis ẽ aliqð nocẽs.

ſed non poteſt dari modus quo ignis noceat

qanti
Ir uͦm
elenan
plunta
Myloplu

Opl hul
cgelis ſrn.

Uediuina
nlocn

Clovirros

tiureom

tan dg

Lolns moc

mfmn
EmnonA

ctopyine,
pattm
Mer nör⸗
iaanns
Ltzfim
inſemo
fulrine
ſſcicrioin

ſeppero⸗

fmnoſt
dere Si
nſolii ti

oopd.

fageme.
ſpis nag

Cintätri
lare Er⸗

Mqurpi
—
Wntnlod.
eihin
Uwimmni
tebdisron

vipens
enmfangtii
enkfm
Peiizi
Aciscnans
Nfi
mnAdendtis
nint
L.,naru
oannHN
ſea
nrettinn
dnsaotitl
ltrnsßt⸗
ernutnt
Nnuittge0

nmi
munu
gHun

auime ſeꝑate.etiam ſi haberet potentias ſen⸗
ſiniuss q; ſi non haberet. non enim nocet ex ᷣ
ſolo ꝙ cognoſcitur quacumq; cognitione.
Et ideo hoc modo nõ pᷣt aſſignan ci paſſionii
abigne. ſic nõ pᷣt fieri ꝙ ite porẽtie ĩmaneãt
in coꝛpe moꝛtuo.qð eſt ꝑs ſu biecti.qꝛ gdictõ
eſſet ꝙnõ viueret. ⁊ hr̃et tã Otennã vitalem

ſic nec eſonnerſoeg remaneant in gia ſeꝑata

q̃ ſolu eſt altera pð ſubiecti. Itẽ ⁊ ſi ibi eſſent

potentie ſenſitiue.nõ tñ ꝓpter h̊ poſet ignis
agere in ipᷣas.nec cqloꝛ ii ſenſum. miſi eẽt oꝛ⸗
Bganicus ſicut nec caloꝛ in viſum ſepatũ.quia
non eſt motusniſi dyaffami ſᷣm actũ. Sic etiã
„ ſi ꝓpter oꝛganũ.Auintus modꝰ dicẽdi.qͥ eſt
.Cho. in. iij. cõis cocto, eſt tans ꝙ ſpũs incoꝛ

Wreus. ſ. aia ſeꝑata vel angelus patit᷑ ab igne

ſolũ ꝝ detentõʒ p hunc medũ.qꝛ ſpũs in coꝛ⸗
poꝛe vᷣm iſtos diffimt᷑ loco.ita ꝙ exiſtit invno
loco. ꝙ nõ in aho. Res ergo coꝛpea ex ſua na⸗
tura habert ꝙ diffiniat ſpũm. Sed nõ habet erx
natura ſua ꝙ derineat ſpũm.quin alubi poſſit
Diuertere. ſed lvc ſu ꝓadditur igni coꝛꝑeo.in
quantũ eſt inſtm diuine iuſtirie. ꝙ ſic derine
at ſpũm.ꝙ alubi ſe nõ diuertat. Et ita eſieit
ei penalis retardando ipᷣm ab executõe ꝓpꝛie
voluniat. ne opetur vbi vult. æ pᷣm ꝙ vult et
tan toplus cruciat quanto eſt ſuxe:ioꝛ DHe.hec
opi. ꝓbabilis eſt. wonendo ꝙ aia ſeꝑatavł an
gelus ſit in loco ꝑ ſuã eſſentiã. qꝛ tunc pᷣt vir⸗
tute diuina retineri in loco. ne moueat᷑ ad ali
inm locum ad quẽ vellet. Mon tñ bene apparet
gqũüo virtus detentiua ſit in igne.⁊ ſic ab eo pa
titur eo mõ q̊ veſiderãs moꝛtẽ ⁊ faſtidiens vi
tam ðꝛ. ꝙ aia ſua patit a coꝛꝑe ſuo in qͥ derie
cur. Et nihilominuſ graue vr alil. iſte ſir
totus modus quo aĩa vel emones patiuntur
qꝛ ᷣm hunc modũ equaliter paterent aĩa et
demon. ſi in pulcherrima camera detin eretur
et opiime oenata.ſi patitur ab igne. qꝛ nõ po

*

nit᷑ pati.niſi quatenus detinet.ivc aũt comu/⸗
mniter nõ reputatur adeo graue ſeu penale. ſic
p̃diramus penã damnatoxꝝ vĩm vel demonũ
Et ↄfirmat᷑ ;̊ qꝛ ſiẽ damnatoꝛũ aĩe derinẽtur
in inferno. ſic aie pueroꝛũ decedentiũ cũ oꝛigi⸗
nali tinent᷑ in lymbo. Si ergo ſola detennoẽ
af flictio in dmomb et danatis lviho. ſeqt ꝙ
aie pueroꝝ decedẽuũ cũ oꝛiginali affngũtur in
iymiv. ſiẽ demones ⁊ dãnati.qð ẽ incõueniẽs
Dicere. Si vero ſpũs ponat eẽ in loco ꝑ oꝑatõ
nẽ ſolũ.tũc vel nõ lbene apparet qliter patiat
a loco p detentõz. q; atõniiqued manent
in agente. ſiẽ intellige avwelle. 1 iſtas nõ pᷣt
ſpũs masis eſſe imloco q;ᷓ peſſentiã. Alie vo

ſunt qᷓ tranſeunt in materiã exterioꝛẽ.vt mo/

nere. Et . has ſolas pt ↄpetereſpiji eſſe in lo

VWl circa coꝛpus exiſtẽs in loco. Hec aũt opa⸗
tio licet poſſet conuenire angelis nõ tñ pᷣt con
uenire aĩabo ſeꝑatis. qꝛ aĩia ſeꝑata nec mouet
aliquid quod eſt ſibi cõe ⁊ angelis.nec pᷣt mo⸗
uere aliquod coꝛpus ad locũ. qꝛ cũ hẽat deter
minatũ mobile cui vniturvt foꝛma medicine
quo mouet quicq̃d mouet ſepata ab eo nihii
aliud p̃ᷣt mouere. Si ſpũs nõ ſit in loco niſi
Popatõnem ⁊ nullam talẽ pᷣt htᷣe aĩa ſeperata
lequitur ꝙ ipᷣa non ſit in loco.⁊ ꝑ ↄñs ꝙ ibiñ
detineat᷑.nec ꝑ detentõʒ affligatur·
Iſti igitur ſunt mo cuiii
di qinbo woctoꝛes nitunt᷑ oñdere qᷓ iter angelꝰ
vel aia ſepata patiatur ab igne.⁊ tñ vt viſum
eſt ðt pe.de pal. vbi ſupꝛa. QNullus ſatiſtac ĩtel
lectui.nec mirũ qꝛ ea q̃ ſunt fidei.nõ pñt ſuẽ/⸗
tiſice ꝓbari. nec rões in Zrium ſcientiſice ſol⸗

ro qiſatenus aliqd monet vel faciat circa Peiz

ui ꝓ eo ꝙ ſides eſt de his q̃ excedũt rõneʒ na

turalẽ. Circa vltimã iam opi.ſ. ꝙ ꝑ detentio⸗
nem violentã aſ fligat᷑.pᷣt loc ꝓba biliter ſuſti⸗
neri. non obſtãte ꝙ g eam arguaf. ſiue ſpiritꝰ
ſit in loco ꝑ eſſentiã.ſiueꝑ opatõʒ.ſed argum
ta ſoluantur vt patebit. Et pꝛimo ſi ſpũs eſt ĩ
loco pꝑ eſentiã vident ſequitria incõueniẽtia.
Pꝛimũ eſt qꝛ ſequeretur ꝙ cñ oẽs eq̃liter deti
neantur. oẽs equaliter puniantur nec valet ſi
dicatut ꝙ ſuꝑbioꝛ plus af fligitur qꝛ aliquãta
minus ſuꝑbus eſt grauioꝛ pectatoꝛ.pnta luxu
rioſus humilis. Sed dicendũ ad iſtud ꝙ ẽ ve
rum de ſuꝑbia ꝓut ſpẽale peccatũ. Sedqñqͥs
eſt grauioꝛ peccatoꝛ in inferno. tantoplꝰ odit

veũñ.qð eſt marimaſuperbia. ⁊ tantoplus ei di
ſplicet iuſtita dei ⁊ ꝑ ↄñs plus affligitur de al

ligatõe.q̃ qnto eſt eis magis inuolunraris tã
tomagis.penoſa. Scom in conueniens q; daꝗ
natus in camera pulchra ita affligeretur ſic ĩ

igne. Etad iſtud dicencum. ꝙ cum alligari

cuicumqʒ loco ſit eis penoſum.quia inuolun⸗

tarium.vtpote quia contra libertatem ſuam æ
dignitatem. alligari tamen viliſimo loco eſt
eis penoſimimum. huius autem eſt centrum.
quod eſt maxime diſtans a nobiliſſimo coꝛpo
rxuim. ſcilicet celo. Sed vlterius ibi alligari ig⸗
m. quo debent affligi vliſſuna coꝛporum dã⸗
natoꝛum.adhuc eſt magis penoſum. Licet cõ

tra illud vltimum ſit illud. Ate maledieti ĩig⸗

nem eternum qui paratus eſt dyabolo ⁊ange

lis eiuiſ.quaſi ille ignis ſit pꝛius pꝛopter vemo
nes qᷓ; pꝛopter hmines. Terna inſtãtia de

pueris et patribus in lymbo ſoluitur facile qꝛ
cum voluntas eoꝛum eſſet iuſta.vult illũ car
cerem. Et ſic non afſigebat patres. nec affli⸗
git pueros.quia mhil volirum eſt penoſuz.

ſi de animabus purgatoꝛij inſtetur.

Titulus

Plendüa ine carcer eis penoſus eſt. ch lic;

luntarius eſt tñ eis ꝓpter prẽm ꝓpꝛiũ.qð
continue eſt contra volutatẽ eoꝛũ.qꝛ de pecca
ns continue wlent.et ꝑ ↄñs de pena pↄſeqſite
Secus aũt eſt de peccato oꝛiginali.cin nõ debe
tur ↄmno. Sed in mapꝛima pte deductionis
ſciendũ eſt.ꝙ nũqᷓ; d vᷣm ẽ. ꝙ ſpũ ſit ita ĩ loco.
ꝑ eẽntiã ꝙ eẽnna ſit ſibi rõ eẽndiĩ loco ſic.ſcʒ
ꝙ eẽntia indigeat loco ad ſuiↄſeruatõʒ ſic̃ gra
ue wlleue.vel ꝙ arcũſcnibar loco ſicut qntuʒ
Sed ſic.qꝛ wre eſſentia eius ſit in loco dirrini⸗
tue.qꝛ ſic eſt hic qð nõ alubi.lʒ poſſet nuſquã
Si aguᷣt angeluiſeſt in loco ꝑ oharoz ſic. . qn
titas eſt rõ ſubſtãtie eẽndi in loco.ſic ⁊ ſpiritꝰ
opano.Põt tñderi ad inſtãtigs.ec dato ꝙ eſ
ſencia angeli eſſet nuſq; vel vbiq;. Naʒ illud
qð ðᷣt e opatõe eſſet nuſq; vl vbiq;. Nam il
lud ꝙ ðt de oꝑatõe manẽte pᷣt dici.ꝙ dato ꝙ
eius intelligeꝛe et velle ᷣm ſituatõʒ⁊ diftinitõ
nem abſtraherent a loco ſiẽ eſſentia.tñ necel⸗
ſario hr̃et cogitare de inferno ⁊ igne eius con
tra voluntatẽ ſuã. ꝓpter cð impediret᷑ cõſide
rare alia.q magis vellet conſiderare.qꝛ em nõ
inteligit oĩa ſimul.impedit᷑ ab intellectione
vnius ꝑ intellectiõʒ alterius. Conſtat aũt.&
magis eſt ſpũi delectabile et deſiderabile con⸗
templari altiſiimas câs q; coꝛpalia. vñ peno/⸗
ſum eſt valde ſpũi.ſi contra voluntatẽ cogitat
de inferno. ⁊ igne eius ↄtinentie. et ꝙ de eo ſxp
habebit cogitare.Sic̃ vvi bono eſt pꝛnoſum ꝙ
occurrant ſibi cogitatões turpes contra volũ/
tatem ſuã.vel q̃cũq; alia de re odio habita.de
qua nunqᷓ; vellet cogitare lvc aũt eſt pomibue.
qꝛ ſic̃ ſpũs ſeꝑatus ſem ꝑ actu intelligit ſe pꝛo
pter actualẽ pñtiam ſue eſſentie.ſic pᷣt deus fa
cere. ꝙ ſemꝑ actu intelligit aliqͥd aliud. vel ꝑ
ſpẽm q ſempꝑ ſit in actu wel aliter. Et ꝓpter h̊
vel non cogitat alia.vel nõ delectatur in eis.ſi
cut faceret ſi nihil volũtatẽ ſuã cogitaret.et
dicerer ſic dyalolus ſem x ſecũ ferre infernuʒ
ſeu ſuũ ignẽ.et ꝑ ↄtinuatã ipᷣius cogitationeʒ
Pquã ſpᷣe ᷣm intellectũ aꝓpꝛehendẽtẽ et volũ
tatem renitentẽ ſemꝑ eſſer alligatꝰ etiã añ di
em iuditij.et vbiqʒ. Scða inſtantia de opatõe
tranſeunte.ſi ꝑ eã ſit angelus in loco.vt ſit de
tentus aff igaf.vt cams vel equus.qui eſt alli
gatus ad mouendũ rotã. qᷓ aqua trahit᷑ de pu
teo.vel dãnatus ad metalla fodienda.qꝛ h̊ nõ

pt ↄuenire aĩe.q̃ nõ eſt nata mouere coꝛpus.

niſi mediante ſuo coꝛꝑe.Et dpoᷣm ꝙ etſi ita eſ
ſer q;uis neſciamꝰ q̃ ſit illa oꝑxa. Ham nõ eẽt
ignis ſuccenſio.qꝛ ille ignis ſucceſſione ñ in⸗
ciget.nec motio eius eſſet circularis ſic in ſpe
ra ſua mouer. qͥa ad hoc ſufficeret vnus demõ
tñ quecũq;ʒ ſit illa motio.ſi ↄuenit angelo na⸗
muraliter.pᷣt ↄuenmire aie ſepate ſuper naturali
. ⁶

ter. Si em̃ deus dedit adamãti et magneti vir
tutem moueni ferrũ ſine cõtactu qð alia coꝛ
woꝛa non habent.nullũ incredibile eſt. ſi dicãa ꝰ
ꝙ eandẽ virtutẽ det miraculoſe alten coꝛpoꝛi
Et ſiłꝛ ſi ſpñ̃s angeneus a natura habet moue
re corpus.nulluʒ incõueniens vel imp ſſibile
videtur.ꝙ han᷑ virtutẽ ſuꝑnaturaliter det de
us anime ſeꝑate wlad bonñ ſuũ. ſicut appa⸗
ret incoꝛꝑibo aſſumptis abaiabo de purgato⸗
rio pꝛo petendis ſufiragijs.vel ad malũ ſuum
vt in damnatis. Motanduʒ enã ꝙ ſiẽ nuil
lum coꝛpus poteſt capi a ſpñ paſſione pꝛopꝛie
dicta.q̃ eſt abiectio fſoꝛme conuenientis etre
ceptio foꝛme diſconuenientis. ſic nullꝰ poteſt
pati a coꝛpoꝛe ↄſili paſſione.et iõ ille mod/paſ
ſionis qͥ wnit᷑ ꝑ imiſſionẽ cõiter nõ tenet᷑iteʒ
ſi dicat᷑.ꝙ agẽs dʒ eſſe nobiliꝰ patiẽte.verũ ẽ
de pꝛincipali agẽte,ſec de inſir̃ali.Nulluſaũt
ponit ꝙ igmis ſit pꝛĩcipale a gẽs in aflictõe aĩe
ſed. vt inſtẽm die iuſtitie iõ nõ oʒ ꝙ ignis ſit
nobilioꝛ aĩa.Et nota ꝙ q;uis coctoꝛes in pᷣce
dennibo loqntur pꝛincipaliter de igne mſern.

tñ idẽ ẽ de igne purgatoꝛij q;tũſad modũ q̃ aisꝰ

ſeꝑata afligitur ab igne. Sed diſterunt vt dit
tum eſt in lvc.qꝙ in purgatoꝛioↄfoꝛtantur ſpe⸗
ſue lberatõis. damnati wro ſcũt ſe nũq; eua
ſuros. Et ſic dicimus in inferno eſſe grad' pe
narum.vt.ſ.q mu luiplicitius et grauius pecca
uit ita ⁊ in purgatoꝛio.Et cũ gramus ſine cõꝑp
atõe ſit moꝛtale cũ qᷓ deſcẽdit repꝛoba ad infer
num.qᷓ; veniale.hiĩc ecẽ pena cuiuſcũq; ĩ purga

toꝛlo. ec ignis videtur eſſe minoꝛ pena dãnati

De ſuffragijs qͥ boa nobis iunank. Ca. ij.

E baculo quoſuſtẽ
tantur aie et conſolantur ĩ purgato
rioqui ẽ ſuffragiũ eccleſie militãtis
vt ĩ eo auxilio perueniaut ad triumphantem.
Sciendum pꝛimo ſuffragia pꝛo baptizatis ð
functis fieri ꝑe ſſe et debere.miſi quis decedatiĩ
moꝛtali notoꝛio.vel ſit canoniʒatuſq;uꝭ ꝓſint
dãnatꝭ.ſed ſom eis qui ſunt ĩpurgatoꝛio.Oñ
Aug.in.h. de agẽda cura pꝛo moꝛtuis dicit.q

;ius ñ oĩib pꝛo quibus fiũt moꝛtuis ſuffragia

pꝛoſint. tñ quia ñ diſcernimus qui ſint.ſ.ſal
uativel damnati.oꝑtet ea pꝛo regeneratꝭ om
mbus facere.vt nullus eoꝛum pꝛetermittatur
ad q̊s debeant iſta bñficia ꝑuenire. melieniʒ
ſuperunt iſta his quihus nec obſunt nec pꝛo
ſunt quam eis deerũteſlibus pꝛoſint.vt habe
turx.xiij.q.ij.non extimemus.pʒ etiam hc ex
autoꝛitate ſcripture.ij. Oachalroꝛum duode
cimo diciur. Sancta et ſalubꝛis eſt cogitatõ

Conplen
levetöis
ſoſemp

solihe

ſufragis

ſuffugi
is. i
oꝛtnocl
gutobla
Aurr ro⸗
j ii
leroni. imn
Plspoler.
niſſrepeo
s Herpo
ſecne
Pargarori
tumn viate
mniniene
ſttutasbt
Woanſen
ünct,
de gecote
keelemoft
neistiſſte
ſiangbin
Innpeocur
dannr. ſkr
Gingo pal
hmelen
hia nf⸗
hezerar
higee⸗
Gffakens
etclsn⸗

Gſi
Tühnente

imt
n
n ſane,
umtiſn
nigfinl
Mimede
uhenigen
eNN
Aöſenceſt
len lͤte 1
finibiti
Knuͤ
ſofogegft
en;
nadnn
Sietnnit
Adfan
f
wſüttije
Icha,
nee
Lägni⸗
eri
zmiaiii
ſemwän

tönn di

lit

nmcbntie
nmn

NNMr

—RU

.

. ..

Capitillũ⸗

pꝛo defunctis exorare.vt a peccgtis ſoluantur

Et intelligit᷑ pꝛo peccatis venjdlib nõ moꝛta
libus.we pro penis palibus debit ꝑꝶ ꝓ moꝛ
talibo debitns de quibo ↄtri fuarunt. Pꝛobat
etiã ̊ ꝑ rõnem ſᷣm pe.in. inj.Nã tales cum ðxꝓ
cedentes in gra ſint membꝛaecclie et viua ex
ga capacia nroꝝ ſuffragia. qꝛ nõ in inferno et

egentia auxilio.q: nõ ſunt in gloꝛia.ſed pꝑena.
nec ꝑ oꝑa ſua valeani ſatiffacere.ſubſidiũ ha

bere pñt a nobis. N cibus manducat ab ho⸗/
mine in nutrimetũ eius diffundit᷑ ad oia mẽ⸗/
bꝛa coꝛpis eius viua. nõ autpᷣciſa vel arida cũ
ergo ſint illi de purgatoꝛio viua membꝛa mi⸗

litant eccłie ex bomis qᷓ fiunt a fidehb.q ſunt
coꝛpus miſticũ xpi. iñ recipiũt ſuffragiũ ſub/

leuarõis pene wvl hberarõis citioꝛis vñ in miſ
ſis ſemꝑ oꝛatur pꝛo viuis funcris. ⁊ oĩoni⸗

bus alijs generahbo. ſʒ mãgie pꝛoſunt ſpãlia

ſufragia ex intẽtõe facientis pꝛzo illis
Om nia autem genera. §. i

ꝰ ſuffragioꝛũ qᷓ fieri pñt ↄrinentur in qruoꝛ mo/

dis. ꝗᷓ ponit Gꝛeg. dicẽs. Zlie defunctoꝛũ q̃tu⸗

oꝛ modis ſoluũtur. ſ. a pemis purgatori. quia

aut oblatõibo ſacerdoti aut pᷣcibo ſanctoꝛum

gui caroꝝ elemoſinis. aut ieiunijs ↄgnatoꝛuʒ.

xiij.q.i̊.qale. Et vᷣm pe.de pal.ꝑ oblatõnem ſa

cerdotũ.intelligi᷑ miſſie celebꝛatio.q̃ inter oia

plus valer.ſiue ſit de moꝛtuis. vt Requiẽ eter
nã. ſiue pꝛo moꝛtuis dñicalis miſſa. vel de ſan
ctis. Der pᷣces ſanctoꝝ intelligũtur pᷣces nõ ſo

lñ eoꝝ qͥ ſunt in pria.qͥ oꝛant pꝛo his qͥ ſunt in
purgatoꝛio.pᷣcipue amicis.ſed etiã pᷣces iuſto

7 —

rum viatoꝛũ. quin ec peccatoꝛũ.ſi agant. vt
miniſtri eccłie eaz officiates ⁊ oro dñicalis in⸗
ſtituta ab ſpo iudice.exiñ pſalteriũ plus qᷓ; or̃o
nes anſelmi. ſilꝰ ⁊ vigilie ab eccłia inſtitute ꝓ
defunctis. Et qð ðꝛ de elemoſinis carox.̊ᷣ iðo
ðꝛ.qꝛ cõiter ammci ⁊ ↄſanguineiↄſueuerũt da
re elemoſinas pꝛo œfunctis ſuis nõ pꝛo ertra
neis.tñ ſi extranens daret.ec valeret defuncto
ſi dans G̊ intendit.⁊ ſit in charitate. Elyna eti
am pꝛocurat ⁊ iemmiũ ⁊ ofonem illox quibun
datur. ſiłꝛ de ieiunũs a qcũq; bano fiũt pꝛo de

functo.valẽt ad ſanſtaciendũ pꝛo eis. Et ſub
Bopꝛehenduntur oẽs aflictões coꝛꝑalel.vt di
ſciplia. vñ ⁊.b.dñicus ſibi dabat diſep iaʒ pꝛ’o

his q̊ͥ erãt in purgatoꝛio. Et ꝑegrinatões ⁊ in

dulgẽne ec pñt eis valere.qñ a ↄferẽtibo exrẽ
dũt᷑ ad eos cũ.ſ.qͥs viuẽs vacht ad eccłiaʒ vbi

eſt talis indulgẽtia pʒo defunctis.

defunct ſed nõ oĩbo. oñdit aug.in.li.encheri.

dicẽs Meq; negãdũ ẽ aias defunctoꝝ pietate
ſuo:ũ poſſe reuelari.⁊ ifra.cũ ꝓ baptiʒatꝭoĩbo

O ſuffragia valeãt J. ii

●
fiũt.ſ.ſuffragia.pꝛo valde bonis ſunt gian deti⸗
ones.pꝛo nõ valde malis ſunt ꝓpiciatões. ꝓ
vałde maliſ ⁊ ſi nulla ſint adiumẽta moꝛtuoꝝ
ſunt tñ viuoꝝ ↄſolatões.Quibo aũt pꝛolunt.
aqut ad h̊ pꝛo ſunt.vt ſit plena remiſſo. aut cer

te vt tol erabilioꝛ ſit ipa dam natno.xiij.q.ij.tẽ

pus. Et nota ꝙ glo. inagna q ibieſt. falſa ẽ in
eo qð ðᷣt mediocriter mah ſun: iln qͥ egrediun
tur de coꝛꝑe cũ moꝛtali nõ hñtes mita grauia
moꝛtalia.⁊ ſubdit ꝙ tahbuſ pꝛoſunt ſuftragia
facta pꝛo eis a dim inutõe pene.a q̃ tñ nũquaʒ
ex toto liberabũt᷑.ſed ſꝑ alhqͥd rem anebit. ⁊ B
oĩno falſuʒ eſt. qꝛ ſᷣm tho. in. nij. ⁊ anos theo⸗
logos in mſerno nulla eſt redẽpiio. nec qad li
beratõem nec qͥ ad dimmnutiõʒ pene. nec qͥ ad
refrigeratõem in pena. ſic reir gerar̃ poꝛtans

pondus bibẽdo. Oñ in nullo ſuſtragia eis pꝛo

ſunt. Silꝛ falſuz ẽ qð ðᷣt illa glo. ꝙ mechocri⸗
ter mali ſunt.qͥ decedũt in moꝛtali. Sed vt õt
pe.in.iiij.OJechocriter mali ⁊ mediocriter bo
ni ſunt idẽ.qͥ.ſ.decedũt cũ venialib ſolũ.vłqe
hic nõ ↄplete ſanſfecerũt.a ſi in gra trãſierũt
q̃ mediocriter mali dicũt᷑. imq;tũ denciũt a ꝑfe
cta mahitia.i.qꝛ nmõ hñt ſecũ moꝛtala. OTedio
criter aũt boni dicunt᷑ inᷓntũ defiaũt a pfecta
bon itate. qꝛ.ſ.nõ ſunt ſine wnialibus.nec ple
ne ſatiſfecerũt in vita.Et qð aug.ðᷣt in.d.c.tẽ
pus ꝙ pꝛoſunt ſuffragia anqinbo.vt tolerabi⸗
lioꝛ ſit ia dãnatio.nõ intelligic ꝙ pꝛoſint dã

ngtis in inferno ad mitigatõʒ pene.qꝛ nunq;

eis minuit.ſʒ ſnmit ibi dãnatõʒ pꝛo de putati
one ſeu adiudicatõe ad penã Sed ſic in mũwo
dãnari ðꝛ ⁊ ↄdẽnari nõ ſolũ qͥ ↄdẽnatad moꝛ
tẽ ſed ecẽ qͥ ↄdẽnaf ad carcerẽ ad tpᷣs vel ad pe
nã pecumariaʒ. de qᷓ aliqñ hberaf.ita ⁊ a udice
deo dãnat᷑ alquis ad penã moꝛt) infernal-. ali
us ad penã tpᷣalẽ.i.ad tpᷣs in purgatoꝛio.⁊ hu⸗
ic ſcdᷣo ſic dãnato pꝛoſunt ſuffragia.vel vt hibe
retux.vxl vt refrigeret.Et de B;intelligu Aug.
q́;uis m vſum loqndi dicamꝰ dãnatõʒ depu
tatõem ad iufernũ.nec ob.illud qð cantat in
miſſa pꝛo defunctis. vbi eccha oꝛat dicẽs. Libe
ra aĩas oim defunctoꝝ de penis inferm. am
infernus ſumit᷑ ihi large pꝛo purgatoꝛio.qꝛ in
fra eſt.i.ſub terra.⁊ cum ſubdit᷑.ne abſoꝛbeat
eas tartarus. intelligitur ne teneat abſoꝛpias
aias.i.ðᷣputatas ĩferno.i.purgatoꝛio.ſ̊ liᷣnt᷑.

Meritur etiam Vtru. Fiiſ.
ſuſfragia ꝑp malos pꝛoſint. RAñ.Pe.de pal.in
quarto . di.xlv.q.i.pꝛoſunt talia qui q; mõis
Pꝛimo ex opere opato.vt miſla boni quãtuʒ
mali.ſicut et baptiſmus. Secundo ex opere
operante vniuerſalis eccleſie cuius mimiſter
eſt peccatoꝛ. vt dicendo vigilias pꝛo moꝛtuis.
añ ſolij ꝓ ſui ꝑochianꝭ ecerneis qꝛ mini

Zitulus

●
gelen nõ ſolum himõi ecckie ſed vniuerſalis
Nertio ex ope opante eius qui rogatvl man

dat ꝓ ſe fieri ſiiit bonus dñs pꝑ malũ fuũanã

dat elemoſynã fieri. meret᷑ ⁊ ſatitacit.nec oh
ſtat ꝙ malitia nõ p̃t ſatiffacere ꝓ alio.qꝛ verũ
eſt lvc pꝛincipaliter agens. ſecus ſi in ſtrumen
tahter. Quarto ex oꝑe oꝑante alterius man
dantis. puta executoꝛis vel alterius ꝑ eandeʒ
rõnem.ſicut papa mãdat fieri ſolẽnes vigiliaſ
ꝓ deſuncto ſummo pontifice. de ele.c.vbi ma
ius li. vi. DPõt enã qͥs ſubdito ꝓ ſe ⁊ alijs oꝛa
tiones mniungere. ⁊ ec ↄfeſſoꝛ penitẽti vt oꝛet
ꝓ ſe.Quito ex ope opante mimſtri.9? ipᷣe oꝑ
atur aliq̊ mõ. Dñ ſi platus malꝰ iniũgat dice
re pſalteriũ ꝓ aliq̃ viuo vel moꝛtuo.⁊ bonꝰſub
ditus dicat als no dicturus intẽdẽs ꝓ illo di⸗
cere in ſpẽali ꝓ q̃ iniũctũ eſt vel pꝛo q̃ imũgẽſ
intẽdit ꝓdeſt illi.⁊ſi nõ exintẽtõe mãdãt.ta⸗
men mandatarij. Si aũt ſubditus diceret nõ
intẽdẽes dicere ꝓ ahqͥ. niſi ꝓ ſe ip̃o ad expletõʒ
obediẽtie.tũc nõ ꝓdeſſet extraneo illi ꝓ quoĩ
iungẽes intẽdebat.nec expꝛimebat. nec ex itꝭ
tiõe mãdantis qͥ indignus ẽ.nec mãdatarijqͥ
loc nõ intẽdit.ſed ſolũ ꝓpter vmonẽ charita⸗
tis eũ exeqnte. als generaliter nõ valẽt ſuffra
gia:facta ꝓ malos. qꝛ cũ isqͥ ad intercedendũ
mittit imimicus ſit.irati animus pꝛoculdubio
ad deterioꝛa pꝛouocat᷑.di. xlix.S.i.qð wruʒ eſt
p modũ vn onis.qꝛ vmtus nõ eſt.nec ꝓꝑ mo⸗
dum merit.qꝛ nõ meref. Sed qñq; ꝑ moduʒ
impetratõis valẽt.qꝛ oo peccatoꝛũ qñq; ẽ im
petratoꝛia pꝛo ſe ⁊ pꝛo alijs.vt pʒ in miraculis
ꝗ aliqñ fiũt ꝑ malos ad ↄuerſionẽ infidelium

ſiẽ iudas cũ alijs apłis ſanabat infirmos. ſed

plus valet ſuſtragiuʒ bom bono.qꝛ oĩbo modis
poſtmodũ plus loni malo qꝛ ꝑ modũ freq̃ntis
impetratõis.qꝛ volũtatẽ timennũ ſe faciet eẽ

po indignis. Lertio mali pꝛo lbono. Quarto

mali pꝛo malo. qꝛ deus
ſcilicet ſic ſicut iutos.
Vtrum ſuffragia .5. llii
pꝛoſint ei qui facit ipᷣa pꝛo alijs. Rñ.pe.de pa⸗
lu.in.nij.diſt.xlv.q.i.Et quideʒ ln merẽdo.ſi
Iit in charitate nilall ominus pꝛoſunt q; ſi pꝛo

peccatoꝛes non audit

lſe fierent ſᷣm illud. Oꝛatio mea ĩ ſinu meo cõ

uertetur. Et qñq; hõ plus meret᷑ celebꝛando
mo alio q;ᷓ pꝛo le.qꝛ maioꝛi feruoꝛe charitatis
accenſus.qͥ ſcinllas mittit ad alioſ ⁊ maxĩe ad
inimicos. Scðo valẽt facienti ſufſtragia ꝓ alijſ
B eſt ſi ſunt en ae ad ſatiſtaciendũ indirecte.
qñ.ſ.ille pꝛo qᷓ fitñ indiget.qꝛ ſaluatus eſtvel
qꝛ nõ eſt caparx.qꝛ dãnatꝰ.qñ.ſ.faciẽſ ẽ tał ĩtẽ
tõis in habitu ꝙ pꝛo ſe faceret.ſi crxederet non

pꝛo ficere illi pꝛo qͥ fiz ᷣm illud.Si ibi non fue

in filius pqc. pax vra ad vos reuertet. Luce

*

*△

T. c. Certõ ingirecte p eiin cui ſuffragiuz pꝛe

ſtatur. tenet ozare wel alia long agere pꝛo fſa
ciente ſum agiñ.als eſſet ingratꝰ no reddense
anthidota. ſu eſt ehꝰ oꝛsꝛe pꝛo moꝛtui qᷓ;
pꝛo viius.qͥ moꝛtin qñ erũt in padiſo. ⁊ ſcr.
illos à oꝛaueruat pꝛo eis vel alꝛa ſuffragia fe
cerunt ⁊ pꝛo eis oꝛabũt.ec ſi ſuffragãtes pꝛop
ter peccaiũ ſuũ illis nõ pꝛofuerũt. qꝛ amicitia
ↄſiderat affectü plusq; effectũ. ⁊ ſunt in cha⸗
ritate pfects.· Oꝛant ec ſancti pꝛotalibo.inqn
tũ eſt diuini bñplaciti.Quarto non ꝓdeſt ad
ſatiſtaciendũ directe.vt ſi eſt mihi inunctum
vnũ pſaltenũ.⁊ tibi aliud dicẽdo pꝛo te vnuʒ
adlouc ſum obligatus pꝛo me ad vnũ.ſic ſi ſu⸗
mus obligati ego ⁊ tu tino quilibet in. x. ſoluẽ⸗ꝰ
do pꝛo te remaneo obligatus pꝛo me ncio in
decẽ. ⁊ qð cũ qdᷣliyt bonũ opus factũ in chari
tate ſit ſi ł⁊ meritoꝛiũ inq;ntũ ex charitate pꝛo
ceoit ⁊ ſatiſſactoꝛiñ inq;tũ laborioſum ẽoẽ op ꝰ
virtuoſuʒ ſᷣm tho.in.iiij.inqntũ meritoꝛiũ.ita
pꝛodeſt faciẽti ec pꝛo alio.puta elemoſinã oꝛa

tõnem ieiuniũ ⁊ bmõi.ꝙ nõ alteri.ſed indnꝰ

m ſatſactoꝛiũ.ſeu pene erpiatm̃.pꝛodeſt ei p
fit.vñ ſi pꝛo ſe intẽdit ſatiſtacere ſibivalet.ſi
pꝛo aho viuo vel defuncto pꝛo illo ſanſſacit ſi
tamen eſt capax.i.in ſtatu graie.
Queritur etiam an./.ſ. v.
obſit ſuncto.ſi omittant᷑ ſuffragia ah eo mã⸗
data. Rñ pe. d pal. vbi ſupꝛa. Eqdẽ q̃ad me⸗
ritũ nihil obeſt qꝛ totũ in hac vita ↄꝑat᷑. reſpe
ciu cuius bona volũtas pꝛo oꝑe reputar᷑.ſi alia
vero vita meritũ nec augef nec minuit. Sed
vt ðꝛ Eccle. In quãcũqʒ ptẽ lignũ ceciderit.
ſiue ad auſtruʒ ſiue ad aqͥ onẽ. ibierit.i.hõ ĩ
ſtatu ceciderit in moꝛte ſiue in ſtam cgalitat;
ſignate ꝑ auſtrũ.vbi ẽ intenſus caloꝛ. lue i ſta
tu moꝛta lis culpe ſignate ꝑ aqͥlonẽ in q̃ regõe
eſt intenſum frigus ibi ꝑmanebit. Scðo non
obeſt ei q;tuʒ ad pene intenſionem.quia illa

pena cum anima egreditur ſic ei taxat᷑ ꝙ nec

augetur nec minitur.Tertio non obeſt quo
ad perpetuationem. Si aliquis ſit in carcere
pꝛo debito.quod alij ſoluendum cõmiſit.alio
non ſoluente.perpetuo ibi tenebitur. niſi ipſe
per ſe ſoluat. Sed ſi per ſe manendo in carcere
ſolueret.ſolutione peracta etiam pꝛocuratoꝛe
non ſoluente.ea facta liberabitur.et ſic hic eſt.

Sed ſi quis mandat ſolui foꝛefacta et non ſol

uantur ſi fuerit in moꝛa ſoluendi in vita ⁊ nõ
penitun.dam natur.retinendo opus mercen
narij vſq; mane.Si astem non fuerit in mo⸗
ra.vel ſi in moꝛa et pemtuiatunc non damna

bitur ſed ſtabit in purgatoꝛio minus. per hoc

ꝙ ſolui mandauit.iqᷓ; ſi per oblimionem venia⸗

lem.nec ſoluiſſet nec ſolun mandaſſet.

— —

Oun
aivtr
neliut
ſui. v
noctie
more
terſola
bbimo⸗
gopee
Cöanit
Ctarus.
anator
let noie
(an no
ſcerſue
gentaf
ſſtemo⸗
pſevl
ſegüthe
Weon
ſoone.
tut/
aag
ſchſunt
lixroren
plenntyr.
lnod
de weaden

me
Düfucn
funtqua
fntlo in
laner O
Umoci
Mrer⸗
nnltone
Ettpeopne
Porncp
Crnin
Giciitdic
Ulepirtut
bußnoto
Mlenött
ſenpelal
ſuscuie
Pnhnit
fenun
Muteme
tonolller
moniner
trimofe
hdſſft⸗
eſter
Pleſter

rernifil
ie
nsunenn
nicite
matren
ameiii
NnüNi
ierin
nhetn
wlekii

.

nbacmgi
ocgeni
einam4
4N
eſen utul
nrizcniin
Nnmtta
nminagil
r i
Lmnmtt
Wncmii⸗
tirntin it

△

●

Capituli

AQuarto nocet. ſi qð ſoluere oeuit in vita. vel

cito poſt moꝛtẽ.mandauit ſoꝛui tardius. Oñ
melius factunt 'q in vna ſua ſoluũt eſtamẽ:ũ
ſuũ.velanteq; bona ad heredeò puemãt quia
modicũ ſuffꝛagij in vita plug valet q; mita pꝰ
moꝛtẽ pꝰq; qntocitius.tãtomeliuſ.Auĩto no
cet ſo la negligẽtig ꝓcuratoꝛis. ad h̊ vt diutiꝰ
ibimsꝛ et᷑.qꝛ nec ex oꝑe oꝑato.qð nõ ẽ.nec
ex oꝑe oꝑante erecytoꝛe liberaf.ſic dñspõt ex
cõicari iuſte qñ citatis miſit ꝓcuratoꝛeʒ.qͥ no
ↄparuit.cũ ſit ↄtumatia vera vel pſumpta.erqᷓ
citatus.nec ꝑ ſe nec ꝑ aliñ ↄparuit.ſed qñ pꝛo
curatoꝛ diẽ accepit.⁊ ipe citatus ẽ.non dñs li
cet noĩe dñi. ꝓpter eius ↄtumatiã dñs excõi⸗
cari nõ dʒ cũ nõ ſit ↄtumax ipᷣe qͥ citatꝰ nõ eſt
licet fuerit negligens in ehigẽdo talẽ.qꝛ ꝓ negli
gentia ſine ↄtumatia nõ de quis excõicari.ſed
iſte moꝛtuus eſt obligatus ꝑ ſe.vñ ſi nõ ſoluit
ꝓ ſe vel ꝑ aliũ.derinebitquiq; ſoluerit ꝑ ſe.per

abeo mãdata.⁊ facta vel ab alijs erhibita ſua
ſponte. Oñ in decre. xiij.q.iec.qͥ oblatiões dici

cta ad pias cauſas tanq; necatoꝛes aĩaruʒ. qꝛ
ſcʒ ſunt cꝗã ꝙ demoꝛent in illis penis a quibuſ
liberarent᷑ citius ſi fierent.⁊ poſt annũ ſi nõĩ/
pleantur hmõi legata ꝑ executoꝛes ꝓtĩet exe

cutio ad dyoceſanum vt habes ſupꝛa in nitulo

de ecedentibus ab inteſſato. . .
Cum etiam queritur ſ. vi

Pirũ ſuffragia tantũ ꝓſint his ꝓ qinbo non

fiunt. quantũ ꝓ his qinbo ſpẽaliter fiunt. Añn.

ſm tlv.in.iiij.ꝙ ſuffragia valent defunctꝭ du
plicter. Ono mõ ꝑ modũ expiatõis.Alio mõ
ꝑ modũ ↄgratulatõis.Pꝛimo mõ extenditur
valoꝛ eoꝝ ad deſunctos ſᷣm intentõem faciẽtꝭ
⁊ mnltomagis ſui ſuꝑioꝛis ſeupᷣlati.vñ ſi itẽ
dit pꝛo vno tm̃ ille ſolus vr̃ hr̃e illũ valoꝛeʒ ex
piatm̃.ꝑ quẽ quis citius liberatur a pena pur/
gatoꝛij.v l laltẽ pꝛincipalius hʒʒ illum valoꝛeʒ
Si aũt dicat pꝛo.x.defunctis cũ ille valoꝛ ſit fi
mie virtuns ⁊ determinatoꝛũ graduũ.⁊ ſi no⸗
bis ignotoꝛũ.puta.x.qlibet halłbitvnũ gradũ
vnde nõ tm̃ quantũ ſipꝛo vno tm̃ dixiſſet miſ⸗
ſam. vel aliud ſuffragium feciſſet.q;uis em cri
ſtus qui eſt in ſacr̃o ſit infinite virtutis.nõ tñ
ibi infinite. ſed tute fimta opatur q;tum ad
effectum ſacramenti. aliquando ſi toram ſuã
virtutem exerceret vna miſſa omneſ de purga
toꝛio liberaret. Non ergo pꝛoſunt his pꝛoqͥbꝰ
non intenditur tantui ſicut pꝛo qiubo intẽdi

tur ĩmo foꝛte nihiłpꝛo quibonon intenditur ⁊

B de ſuffragio miſſe q;tũ ad valoꝛẽ pꝛincipaleʒ

qui eſt ex ſacrificio eius. Nã q;tũ ad valoꝛeꝛn

t nr⸗ debent excõicari nõ ſoluentes legata fa

valet omnis miſſa omnibus defunctis. qepꝛ
omnibusibi oꝛatur. Quantum aũut ad ſcʒ
mddum. ſcilicet cõgratulationis. ſic ſuffragiæa
facta ex intentõe pꝛo vno tantum. valent oĩbo
in purgatoꝛio.qꝛ cũ ipᷣi oẽs ſint in charitate ðᷣ

ommi ſuffragio facto cuilibet ꝑticulariter gaun

dent omnes. Et qui in maioꝛi chartate eſt
ibi magis gaudet.etiam de ſuffragio factio pꝛo
alio non pꝛo ſe. Et qᷓntum ad iſtam congratu
lationem intelligitur illud hiero. d conſe. diſ.
.v. non mechocriter. vbi dicit. Cum miſſa vel
pſalmus pꝛo centum animabus dicituꝛ. nihil
minus qᷓ; ſi pꝛo quolibet diceretur.accipit.icʒ
quo ad congratulationem ſᷣm tho.vel ᷣm glo.
ibi hoc refertur quo ad meritum celebꝛantis.
quia ceteris paribus tãtum meretur celebꝛã⸗
do pꝛo mille quantum pꝛo vno ⁊ econuerſo.

Sed notandum §. Vii

ſe aũt luendo penã ꝑ aliũ ꝑ ſuffragia alioum

fᷣm Petrum de palu. in quarto. ꝙ cuʒ dicitur
habens maioꝛem charitatem in purgatorio.
plus gaudet de ſuffragio etiam pꝛo alio facto.
tvc aliquo modo eſt verum aliquo modo non
Suffrasium em̃ et eſt bonum facientis ipſum
inq;tum eſt actus eius bonus reddens eunʒ ac

ceprum coꝛgin deo ? eſt bonuʒ eius pꝛo ù fit di

ctum ſufragium. Quantum igitur ad pꝛimã
lbonitatem intelligitur dictum.Clv.ſcilicet ꝙ
qui in maioꝛi charitate eſt plus gaudet te ſuſmw⸗
fragio quia ſuffragium per iſtum modum nõ
eſt magis vnius defuncti qᷓ; alterius.ſed ſoluʒ
facientis. Sed quantuin ad ſecundum valoꝛẽ
cũ ille valoꝛ ſit ſolum illius pꝛo q̊ fit ſuffrragiũ

et vnicuiq; magis amabile eſt pꝛopꝛiũ bonum
qixᷓ alienũ. AIdeo q;tum ad iſtam ↄſiderationẽ

plus gaudet ille pꝛo quo fit ſuffragium erſi ſit
in minoꝛi charitate qᷓ; ille pꝛo qᷓ nõ fit.et ſi in

maioꝛi charitate ſit. Ex eo autem ꝙ ðᷣt au⸗
gu. in encheridi.tempus qð ĩter lvis moꝛtẽ ⁊

vltimam reſurrecnonem interpoſitum ẽ ani⸗

mas abdnis receptaculis cõnnet.pꝛout vna

queq; requie vel erumna digna eſt.pꝛo eo qðᷣ
ſoꝛtita eſt in carne dum viuerer. Et habetur.
xiij.queſtõne.ij.tempus.thomas in quarto aſ

ſignat. v. genera receptaculoꝛum in alia vita
Pꝛimũ eſt locus dãnatoꝝ qii ðꝛ infernꝰ ſiue

gehenns. his non valent in aliquo ſuffragia,
ſicut nec demombus. DOnde non pꝛoeis deòqͥʒ

bus certe ſcitur oꝛandum vel aliud ſuffragiuʒ

fienduʒ eſt. Scitur autem decerto de infideli⸗
bus iudeis.ſcilicet paganis et hereties.in lve
moꝛientibus. Yohan. rertio.qui non credit
iam iudicatus eſt. O aũt Gꝛegoꝛi.oꝛauit pꝛo
trayano non in infidelirate moꝛtuo. dicũt wve
tores.ꝙ nõ erxat ſnĩa diffinitia dãnatꝰ a vðo qa
HBꝛego.deo inſpirante oꝛaturus erat pꝛo eo⸗

Zitulus rr...
De catlvlico añt qui eſt moꝛtuꝰ in notoꝛ io 5 „„ l
q̃ nõ pen tuit manifeſte. puta ſe occidit. ingrre .
ncitur in bello iniuſto moꝛtuus eſt cũ merètri,; ᷣ .
ce inuentus ⁊ hmõi dicit pꝑe. de pal.ꝙ pᷣt ꝓeo 6
orari occulte qꝛ wonuit in fine occulte penttere .
2 Bcũ pᷣſuppoſitõe.ſ.in cau q̃ penituerit in ſine
⁊ ſi occultũ ſit als non hcet ſed nõ debent fieri „ ——.
ſuſragia publice. vt miſſe vigilie ⁊ hmõi pꝛo)/
pter ſcandalũ.nec in eccłia ſepelri vel cimite
rio. Scom receptaculũ ẽ purgatoꝛiũ Idẽ em̃
ignis qin ↄhurit paleas purgat auruʒ de quib
dictũ ẽ. Qũño ꝑ alios pñ fieri ſuffragia.⁊ etiã
te hac materia hẽs in pꝛĩa pte ⁊ ibi multa de
hmõi. Certiũ receptaculũ eſt lymbo ꝑuuloꝛñũn „
cedennum ſine baptiſmo. in qᷓ oꝛiginali puiiꝛ
uantur viſione dei. nõ aũt ſuſtinent penã ſen⸗/
ſus vel ignis. ſed nec eẽ de pꝛiuatõe gloꝛie pe/ 2
nã hñt.qꝛ ſciunt ſe ſine culpa ſua pꝛiugtos
his nõ oʒ fieri ſuffragia.qꝛ mil valeret cñ ñ ſint
coꝛꝑe eccłie.Quartũ receptaculum eſtlyyyn·
bus patrũ veter teſtamẽti.q̃ dicebat ſin ꝰabꝛa S .
he.qͥ mõ eſt vacuus.qꝛ xpᷣCs ſoluto debito hũa/ *
ne nature.ſ. oꝛiginalis culxꝑe eos edurit de ilj/
lo carcere. ⁊ in veteri teſtõ qͥ decedebãt nõ ple
purgsti. ſz tñ in ſtatu gr̃e ibãt ad purgatoꝛiuʒ
q̃uſq; ibiſanſtacerẽt ⁊ iñ purgati aſcẽdebãt ad
lymbũ patrũ. ⁊ ꝓ eis wterant fieri ſuſfragia.
.ſ.oꝛõnum ⁊ elemoſin arũ.nõ miſſarũ.q̃ non
erant inſtitute.⁊ eos adiuuabãt Quintũ rece
ptaculũ ẽ celũ empyreũ locꝰ beatoꝛũ.⁊ hi ñ in
digent ſuffragijs. vñ ðꝛ er de cele.miiſ.c.cũ maaz
the. imuriã fac̃ martiri qͥ oꝛat ꝓ martire.pᷣt ãẽt
eẽ certũ aliqs eẽin pr̃ia.vñ nõ ſunt fienda ſuf
fragia ꝓ hmõi.vł ꝑ bibliaʒ vt ðt pe. de pal.de
aplis ⁊ pr̃iba veter teſtamenn. Et de his qͥ ꝓ
ſide ſuſtinẽt martinũ.vel qꝛ ꝑuulus poſt bap/⸗
ptiſmũ moꝛit᷑ nõ hñs vſum rois.vel ꝓ canoni
ʒatis. Ni pie credit᷑ ꝙ eccłia nõ errat in ca⸗
noniʒatõe. Ex h̊ aũt ſolo ꝙ fec miracula.nõ ẽ
ſuffidens cã ꝙ nõ debeãt neri ꝓ eo ſuffragia.
vt ðꝛ de beatis in ti.pꝛecedeni.

Pars ſumme tertia pꝛeſtantiſſimi Anthvni/
nũ floꝛentinenſis Eximij Accuratiſſime ꝑ pꝛo
.uidum virum Petmum trach conſularem ſpi
renſis cntatis. His ereis figuris Ampꝛeſſa
ſtudioſiſſimeq; admmnodum emendata. Anno
ſaluns. D.cccclxxxxviij. Se xto idfebruarij.

D
4
7. 6
2
.
*
DW

B . . 2 .* » .
* . 2 2 = * . *
. . . . . . — . 4 —
. 7 . . .7 7 . * 7. — 8 . L
. . 7 . . . —„ 8
. . 6. . HD
. .. — . . . . . =
4 17 . . . . 3 =
. „ . 22-
8 ı● . .
. – S . ● . . . „ . 7
.
.

☚ 7
S 5 —— . „ .
. 7. .
—
„
. „
–— 5
O . 6 D
. * „ 5
. — . — 2 —
—. * 7
H — . . .-.
2
. .
.

. „ . .
5
. * .
. . .
. 4 D

OD

.
—
1
4
2
.
4 3
4*
.
D
*
.
—„
„
4
.
1
ſ●
.
.
5
7
.
.
4
1
.

.
S .
„
*
£ .
. 0
⁶
9₰
.
5
1
,
.
7
—
.
—
.
9
6
5 .
.
X
—
*
4
.

68 fidinen

1 estalriert .

Bese zerlit. aus ob é, 2 , Juc., Do 5

1 Zuiisclien Ver Aerew piegel Cuet 1 äüaſt
2 2 / sdeen ſol 7 ſol. 7C. r.

3. 217is e 7 2 7 V ſol. 28

4. e Gien e. 23 o . ſe Zier
5. zr-adheen ſal. 45t. ſen. 16r
6. zi.- scleen (l. 429 v (l. Ao.
7 2 =Selisn (of. 661 v 1 ſol 6Ir

G. 2 Solien ſol. 195 6 ſol 1er.

E S

TIIn

UB Tübingen
restauriert KE

ͦ”
W

X

Jñcipit pꝛolosus tercie partis Sũme bea
n Anriar archiepᷣi floꝛẽtini.oꝛdinis p/
dicatoʒũ.ac ſacre ſcripture expoſuoͤꝛis dili⸗

gentiſſime.

Prologus

Ig nomine ſancte acindiuidue trinitatʒ

regina. quia vna eſt ſacroſaucta mater ee
cleſia. Onde cipꝛianus vnã eſſe eccleſiã in
ocantico cãticoꝝ ſpũſſanctus èr pſona chꝛiꝰ
ſti dñi deſignat.et dicit. Ona ẽ colũba mea

ꝑfecta mea.hanc eccleſie vnitatẽ et beatus

apoſtolus Paulus wocʒ et ſacramentũ vni

„6= μ 9
Vtitit regi⸗
na a dextris tuis in
veſtitu deaurato cir
, cundata varietate.
Ps.xliii. Derba iſta
ꝓplæte loquẽtis ad
wminũ deum exponi
poſſunt de virgie glo
rioſa.aduocata eccleſie.q̃regina eſt regali
ex ꝓgenie exoꝛta.mater regis angeloꝝ ſe re
cte regens.et interioꝛes et exterioꝛes ſen⸗
ſus dirigens. aſtans id eſt ſtans nunq; ca/
dens in aliquod eccatum. nec veniale.ſed
ſemꝑ recta ſtans añ deum aduocãdo ꝓ no
bis. Stat em̃ mater añ filiũ ait Berñ. a dex

tris gloꝛie oſtendens pectus et vbera cum

etiã eratin mũdo ꝑ ↄtẽplationẽ. in veſtitu
deaurato ſtola ĩmoꝛtalitatis pᷣcioſioꝛi oĩ pᷣ
mio beatoꝛũ.ſicut aurũ excellit omia metal
la.ſtola duplici.ſ.ſtoꝛie et coꝛpoꝛis gloꝛifi
cati ̃m Aug.⁊ Bern. in ſermonibo ſuis cix
cũdata varietate pꝛiuilegioꝛum. ſᷣm illud
Apoẽ.xij Oulier amicta ſole.ſ.virtutũ.qð
ptinet ad eius in pᷣſenti rectam couerſano
nem. Queregina aſtans eſt a dextris dei. et
luna ſub pedibuseius.id eſt omnis defectꝰ
ſub ea. Luna em̃ defectũ patitur per ſui mu
tationẽ.et omnes ſancti patiunt᷑ nunc defe
ctum gloꝛie coꝛpoꝝ ſuoꝛuũ.ſed hic defectus
ſub virgine eſt. qꝛ in veſtitu deaurato.i.glo
ria refulgenti etiã coꝛpoꝛis ad eius comple
tam beatificationẽ.et in capite eius coꝛona
ſtellarũ.xij.id eſt excellentia.xij.pꝛiuilegio
rum quoꝛum varietate eſt circumdata ad
eius exaltationem. Poſſunt etiam dicta
verba verificari de qualibet fideli anima qᷓ

membꝛum eccleſie vt regina aſtat a dextris
eii.rõne non paſſione ſe regẽs ad bona glo

tte in agendis. In veſtitu deaurato induta

„ —s

. ſcʒ dilectionis.cireñdata varietate.ſ.actuũ

. *

virtutum q es ſe exercet et alios nideles q̃

aun võuerſatione circũdatur. videt ſe exer

=
* E

cere.abiuos in actu humilitatis. aliquos
in actu miſericoꝛdie ⁊ liberalitatis.aliquos
in iuſticia.aliquos in abſtinentia. et ſic de
aldgs.et eos vel initat᷑ vel admirat᷑ vel in ſe
hbumiliatur. Sed cõmunius dicta verba et
ꝓpꝛius intelligunt dicta de eccleſia catlo/
lica in genetali. Ideo aũt in ſingulari dicit

tatis oſtendit dicens. Dnũ coꝛpus et vnꝰ
ſpũs ⁊ vna ſpes vocationis noſtre. Onus
dñs vna fides vnuʒ baptiſma vnus deus.
Quã vnitatẽ tenere firmiter et vendicare
debemus. marĩe nos ep̃i qͥ in eccleſia dei pᷣſi
demus.vt epiſcopatum quoq; ipſum vnuʒ
atq; indiuiſum ꝓbemus. Memo fraternita
tem fallat. Nemo fidei veritatẽ ꝑfida pᷣua
ricatione coꝛrumpat. Epiſcopatus vnus

*

eſt cuius ſingularis inſolidum pars tenefr.

⁊ eccleſia vna eſt q̃ in multitudinem latius

incremento fecunditatis extendit᷑.quomo

do radij multi ſunt ſed ꝓynñ lumẽ.⁊ ramiùr
vꝛis muln ſunt ſed robur vnum tenaci ra⸗
dice fetũdatũ.et quõ de fonte vno riui plu
rimi defluũt.et numeroſitas licet diffuſa vi
deat᷑ exundantis copie largitate.vnitas tñ
ſeruatur integra in oꝛigine. Auelle radiuʒ
ſolis a coꝛpoꝛe.diuiſionẽ vnitas nõ capit.
Ab arbore frange ramũ.fructus germinare
non poterit. A fonte pᷣcinde riuũ.pꝛeciſus
areſcit.Sic et eccleſia dmini luce ꝑfuſa ꝑp
to tum oꝛbem radios ſuos poꝛrigit
eſt qð vbiq; diffundit᷑ nec vnitas coꝛpoꝛis
ſeꝑat᷑ ramos ſuos ꝑ vniuerſuʒ oꝛbẽ copia
vbertatis oſtendit ꝓfluenter largitur riuos
ramos latius expandit.vnuʒ tamen caput
eſt et vna oꝛigo.et vna mater eccleſia fecũ
ditate copioſa. Adulterari non põt ſponſa
chꝛiſti.incoꝛrupta eſt etpudica.vnã wmũ
nouit et vnius cubiculi ſanctitatẽ in caſto
pudoꝛe cuſtodit. DPec cipꝛia.xxiiij.q.i.loq̃⸗
tur Et in dictis verbis.ps.tria notantur de
eccleſia.

oꝝ ſctitas.ibi. Aſtitit regĩa a dextrꝭ tuis

Cognitionũ clariras ibi ĩ veſtitu deaurato
Statuum mmultiplicitas.ibi.circũdata va⸗
rietate.

Quantũ ad primũ .ꝭ.i.

Eccleſia ſancta regina dici põt.rõne teſpõ

ſatioſlis.qꝛ chꝛiſto deſpõſata eſt.qͥ vt habe
tur Awoc. xix.c. Eſt rex regũ ⁊ dñs dñantiũ
Et.ij. coꝛin.xi.inquit apłs. Deſpondi vos
ſcʒ fideles oẽs qͥ ſunt ipſa eccleſia.ivᷣginem
caſtã exhibere chꝛiſto. PHec deus ꝓmiſerat
oſee ꝓpłætã.ij.c.dicẽs. Deſponſabo te mi
li in fide. Regina etiam dr ecclia rõe ꝓmiſ

ſionis.ꝗqꝛ ſibi ꝓmittit regnũ celoꝝ.ſ.cũctis

vere fideubo. HDero. ad mnici· ONihiſfelicr.
+₰

5 . ι — . 2
Se⸗ „ —
*
.
D
. *

nũ tñ

V

0

S T

R

O Balance Q

N

K

J

F G H

E

15

1

Focus

10

-Euroskala Offset

VierfarbSelector Standard“

Copyright 4/1999 VXVMaster GmbaH wwW.yXyVmaster. Com